İskenderiyeli Menelaus

İskenderiyeli Menelaus (; , Menelaos ho Alexandreus; 70 – 140), Yunan matematikçi ve gökbilimcidir.

Yaşamı ve çalışmaları 

Yaşamı hakkında çok az bilgi bulunan Menelaus'un İskenderiye'de geçirdiği çocukluk yıllarının ardından Roma'ya taşındığı sanılmaktadır. İskenderiyeli Pappus ve Proclus tarafından İskenderiyeli Menelaus adıyla anılan matematikçinin Roma'dayken Lucius'la yaptığı bir görüşme Plutarkhos tarafından kaydedilmiştir.

Batlamyus (2. yüzyıl), Almagest (VII.3) adlı yapıtında Menelaus'un 98 yılının ocak ayında iki gök bilimsel gözlem yaptığını belirtmiştir. Bunlar birkaç gece arayla gerçekleşen Spica ve Beta Scorpii okültasyonlarıdır. Batlamyus bu gözlemlerden ekinoks döngülerini doğrulamada yararlanmıştır.

Sphaerica’nın Arapça çevirisi Menelaus'un günümüze kalan tek yapıtıdır. Üç kitaptan oluşan bu çalışma, kürenin geometrisi ve gökbilimsel hesaplamalarda kullanımını konu almaktadır. Kitap, küresel üçgen kavramına giriş yapmakta ve Menelaus teoreminin kanıtına yer vermektedir. Bu çalışma 16. yüzyılda gökbilimci ve matematikçi Francesco Maurolico tarafından Yunancaya çevrilmiştir.

Menelaus krateri, adını bu gökbilimciden almıştır.

Bibliyografya 
Menelaus tarafından yazılan kitapların bir bölümü şöyledir:

 Altı kitaptan oluşan Bir çemberdeki kirişlerin hesaplanması üzerine (On the calculation of the chords in a circle)
 Üç kitaptan oluşan Geometrinin temelleri (Elements of geometry), daha sonra Sabit bin Kurre tarafından düzenlenmiştir.
 Farklı cisimlerin ağırlık ve dağılımları üzerine (On the knowledge of the weights and distributions of different bodies)
 Ayrıca bir yıldız kataloğu hazırlamış olabilir.

Notlar

Kaynakça 
 Ivor Bulmer-Thomas. "Menelaus of Alexandria", Dictionary of Scientific Biography 9:296-302
 
 Roshdi Rashed & Athanase Papadopoulos, Menelaus' Spherics. Early Translation and al-Māhānī / al-Harawī's Version. De Gruyter, Scientia Graeco-Arabica 21. xiv, 874 pages.

Dış bağlantılar 
 
 
 
 

70 doğumlular
140 yılında ölenler
Menelaus
2. yüzyılda Yunanlar
Antik Yunan astronomlar
Antik Yunan matematikçiler