Oliver Reed

Robert Oliver Reed (d. 13 Şubat 1937 – ö. 2 Mayıs 1999), İngiliz sinema oyuncusu. 1960'lı ve 1990'lı yıllar arasında sinemada aktif olarak çalışan bu sert görünümlü iri yarı oyuncu daha çok aksiyon ve macera türünden filmlerde kötü adamları ve maço rolleri oynamıştı. Meslekte geçirdiği 40 yıl içinde 60 sinema filminde rol aldı. Televizyon filmleri ve küçük rollerle birlikte bu sayı 112'yi bulmaktadır.

Oyunculuğunun dışında renkli hayatı, alkol ve kadınlara olan aşırı düşkünlüğü ve bar kavgaları ile de gündemden düşmeyen aktör, ünlü film yönetmeni Sir Carol Reed'in de yeğeniydi ve amcasının yönettiği bol Oscar'lı Oliver! filminde Bill Sikes rolünde göz doldurdu. Reed All About Me adlı eğlenceli otobiyografisinde gayriresmî olarak Rus Çarı Deli Petro'nun (I. Petro) soyundan geldiğini yazmıştır. Aktör Edward Fox'la da sonradan akraba olmuşlardı.

1970'li yıllarda yüksek vergilere rağmen inatla İngiltere'de kalmakta ısrar eden sayılı sinema sanatçısından biriydi. Bu nedenle kendisine bir de takma ad vermişti "Mr. England" (Bay İngiltere)

Proximo rolünü oynadığı Ridley Scott filmi Gladyatör'ün çekimleri sırasında geçirdiği bir kalp krizi sonucunda 2 Mayıs 1999'da Malta'da öldü, 61 yaşındaydı. "Gladyatör"deki Proximo rolüyle BAFTA ödülüne aday gösterilmiştir. Ölümünden sonra Gladyatör'deki eksik kalan sahnelerinin tamamlanabilmesi için şirket onun yüzünü bilgisayar programlarıyla yeniden oluşturmak zorunda kaldı ve bu da şirkete fazladan 3 milyon dolara mal oldu.

Yaşam öyküsü 
Robert Oliver Reed 13 Şubat 1937'de İngiltere'de, başkent Londra'nın banliyölerinden Wimbledon'da dünyaya geldi. Babası spor editörü Peter Reed dedesi de aktör-menajer Sir Herbert Beerbohm Tree'ydi. Oliver Reed aynı zamanda yönetmen Sir Carol Reed'in de yeğeniydi. Reed All About Me adlı otobiyografisinde gayriresmî olarak Rus Çarı Deli Petro'nun (I. Petro) soyundan geldiğini yazmıştır. Aktör Edward Fox'la da sonradan akraba olmuşlardı.

Sinirli bir yapıya sahip olan Reed liseyi bitiremedi. İrili ufaklı birçok işe girip çıktı. Bunların arasında gece kulübü fedailiği, hastanede sedye taşıyıcılığı ve boksörlük bile vardı. 1960'larda Hammer Film Stüdyoları'nda figüran olarak işe başladı. Çok çeşitli küçük rollerde gözüktü, hatta "The League of Gentlemen"da gey bir baleti bile oynadı. Nihayet ilk dişe dokunur rolü geldi, 1961'de "Curse of the Werewolf" (Kurtadamın Laneti) filminde 'kurtadam'ı oynadı. Hammer stüdyoları için çevirdiği bu filmler yavaş yavaş onun sinemadaki karakteristik rol modelini şekillendiriyordu. Korku filmleri, tarihî filmler ve gerilim filmlerinin kötü adamlarını olduğu kadar etnik karakterleri de başarıyla ve büyük bir inandırıcılıkla canlandırabiliyordu.

1962'de arka arkaya çevirdiği "These Are the Damned" ve "Pirates of Blood River" filmlerinden sonra yönetmen Michael Winner'la bir dizi filme imza attılar. Ve nihayet 1968 yılında amcası Sir Carol Reed'in çektiği bol Oscar'lı Oliver! filmindeki hırsız-katil Bill Sikes rolü geldi. Dünya çapında başarı kazanan ve başrollerinden birini oynadığı bu müzikal onu şöhretli bir aktör yapmıştı.

Kariyerindeki bir diğer önemli dönüm noktası 1969 yılında Ken Russell'ın yönettiği Women in Love filmindeki Gerald Crich rolü oldu. Bir D.H. Lawrence uyarlaması olan filmde başrolleri Alan Bates ve Glenda Jackson'la paylaşıyordu. Evlilik ve seks üzerine önemli tezleri olan bu film büyük övgüler almıştı, aynı zamanda ilk kez bir İngiliz filminde bir erkeğin çırılçıplak gösterilmiş olması gibi bir şöhreti de vardı. Filmde Oliver Reed ve Alan Bates çıplak olarak güreşiyorlardı. Anlatıldığına göre Russell sansürden çekinerek bu sahneyi filmden çıkartmak istemiş ancak Reed yönetmenin mutfağında onunla da güreşip sırtını yere getirmek suretiyle sahnenin filmde kalmasına ikna etmiş. Reed Los Angeles Times'''a verdiği bir röportajda ancak bir şişe votkayı devirdikten sonra bu sahneyi çekebildiğini söylemiştir.

Reed'in Russell'la iş birliği aralarında The Devils (1971) ve Tommy'nin de (1975) bulunduğu 5 filmle daha devam edecektir. Daha sonra Alexandre Dumas'nın ünlü eseri Üç Silahşörler'in sinema uyarlamaları olan Richard Lester filmleri The Three Musketeers (1973) ve The Four Musketeers'ta (1975) Atos'u canlandırdı. 1989'daki devam filmi The Return of the Musketeers'ta da oynadı. Üç Silahşörler'in ilkinde çekimler sırasında boynuna saplanan kılıçla ağır yaralandı, neredeyse ölüyordu.

1987'de Nicolas Roeg'in Castaway'inde, 1989'da Terry Gilliam'ın The Adventures of Baron Munchausen'inde oynadı, 1980'de Dr. Heckyl and Mr. Hype'ı çevirdi, 1981'de Çöl Aslanı Ömer Muhtar filminde İtalyan General Graziani'yi canlandırdı. Ve nihayet 2000 yılında yine bol Oscar'lı Gladiator filminde köle taciri Proximo'''yu oynadı. Filmin çekimleri devam ederken Malta'da 2 Mayıs 1999'da kalp krizi geçirerek öldü. 61 yaşındaydı.

Rol aldığı filmler 
 Orpheus & Eurydice (2000) Anlatıcı	
 Gladyatör (2000) Proximo	
 Jeremiah (1998) (TV) General Safan	
 Parting Shots (1998) Jamie Campbell-Stewart	
 The Incredible Adventures of Marco Polo (1998) Kaptan Cornelius Donovan	
 The Bruce (1996) Bishop Wisharton	
 Die Tunnelgangster von Berlin (1996) (TV) Profesör Norbert Marcus	
 Funny Bones (1995) Dolly Hopkins	
 Superbrain (1995)		
 Russian Roulette - Moscow 95 (1995)		
 "Return to Lonesome Dove" (1993) TV mini dizi Gregor Dunnigan	
 Severed Ties (1992) Doctor Hans Vaughan	
 Prisoner of Honor (1991) (TV) General de Boisdeffre	
 The Pit and the Pendulum (1991) (V) Cardinal	
 Hired to Kill (1990) Michael Bartos	
 A Ghost in Monte Carlo (1990) (TV) The Rajah	
Define Adası (1990) (TV) Kaptan Billy Bones
 Panama Zucchero (1990)		
 Master of Dragonard Hill (1989) Kaptan Shanks	
 The Return of the Musketeers (1989) Athos	
 The Lady and the Highwayman (1989) (TV) Sir Phillip Gage	
 The Revenger (1989) Jack Fisher	
 The Adventures of Baron Munchausen (1988) Vulcan
 Gor (1988) Sarm	
 Blind Justice (1988) Balinger	
 Captive Rage (1988) General Belmondo	
 The House of Usher (1988) Roderick Usher	
 The Misfit Brigade (1987) General	
 Rage to Kill (1987) General Turner	
 Dragonard (1987) Kaptan Shanks	
 Skeleton Coast (1987) Yüzbaşı Simpson	
 Captive (1986) Gregory Le Vay	
 Castaway (1986) Gerald Kingsland	
 "Christopher Columbus" (1985) TV mini dizi Martin Pinzon	
 Black Arrow (1985) (TV) Sir Daniel	
 Two of a Kind (1983) Beasley	
 "Masquerade" Wolfen (1 bölüm, 1983)	
 Spasms (1983) Jason Kincaid	
 Mas' Ala Al-Kubra, al- (1983) Albay Leachman	
 Fanny Hill (1983) MrEdward Widdlecome
 The Sting II (1983) Doyle Lonnegan	
 Venom (1981) Dave Averconnelly	
 Condorman (1981) Krokov	
 Lion of the Desert (1981) General Rodolfo Graziani	
 Dr. Heckyl and Mr. Hype (1980) Dr. Henry Heckyl/Mr. Hype
 The Brood (1979) Dr. Hal Raglan
 A Touch of the Sun (1979) Kaptan Daniel Nelson	
 The Big Sleep (1978) Eddie Mars	
 Tomorrow Never Comes (1978) Jim Wilson	
 The Class of Miss MacMichael (1978) Terence Sutton	
 The Ransom (1977) Nick McCormick	
 Crossed Swords (1977) Miles Hendon	
 Burnt Offerings (1976) Ben Rolf	
 The Great Scout & Cathouse Thursday (1976) Joe Knox	
 The Sell Out (1976) Gabriel Lee	
 Lisztomania (1975) (yazılarda belirtilmemiş) Prenses Carolyn'ın hizmetkarı	
 Royal Flash (1975) Otto von Bismarck	
 Tommy (1975) Frank Hobbs	
 The Four Musketeers (1974) Athos	
 Mahler (1974) Tren Kondüktörü	
 Ein Unbekannter rechnet ab (1974) Hugh Lombard	
 The Three Musketeers (1973) Athos	
 Revolver (1973) Vito Cipriani	
 Days of Fury (1973) Palizyn	
 Mordi e fuggi (1973) Fabrizo	
 Blue Blood (1973) Tom	
 Sitting Target (1972) Harry Lomart	
 ZPG (1972) Russ McNeil	
 The Triple Echo (1972) Çavuş	
 The Hunting Party (1971) Frank Calder	
 The Devils (1971) Urbain Grandier	
 Take a Girl Like You (1970) Patrick Standish	
 The Lady in the Car with Glasses and a Gun (1970) Michael Caldwell	
 Women in Love (1969) Gerald Crich	
 Hannibal Brooks (1969) Stephen 'Hannibal' Brooks	
 The Assassination Bureau (1969) Ivan Dragomiloff	
 Oliver! (1968) Bill Sikes	
 I'll Never Forget What's'isname (1967) Andrew Quint	
 The Shuttered Room (1967) Ethan	
 The Jokers (1967) David Tremayne	
 "Court Martial" (1 bölüm, 1966)		
 The Trap (1966) Jean La Bête	
 "It's Dark Outside" (1964) TV dizisi Sebastian 	
 "R3" DrRichard Franklin (1 bölüm, 1965)
 The Brigand of Kandahar (1965) Ali Han	
 Monitor: The Debussy Film (1965) (TV) Claude Debussy	
 The Party's Over (1965) Moise	
 The System (1964) Tinker	
 "The Third Man" Pepi (2 bölüm, 1959-1964)	
 "The Saint" Aristides (2 bölüm, 1963-1964)	
 The Damned (1963) Kral	
 Paranoiac (1963) Simon Ashby	
 The Scarlet Blade (1963) Yüzbaşı Tom Sylvester	
 "ITV Play of the Week" Dan (2 bölüm, 1962)	
 Kaptan Clegg (1962) Harry Cobtree	
 Pirates of Blood River (1962) Brocaire, korsan	
 Gündüz İnsan, Gece Kurt (The Curse of the Werewolf, 1961) Leon Corledo	
 The Rebel (1961) Kafedeki ressam	
 No Love for Johnnie (1961) (yazılarda belirtilmemiş) Kafasında kova olan adam	
 His and Hers (1961) Poet	
 Sword of Sherwood Forest (1960) Lord Melton	
 The Bulldog Breed (1960) (yazılarda belirtilmemiş) Sinemadaki kavgadaki çocuk	
 The Two Faces of DrJekyll (1960) Gece kulübü fedaisi
 The League of Gentlemen (1960) (yazılarda belirtilmemiş) Korodaki çocuk	
 The Angry Silence (1960) Mick	
 Life Is a Circus (1960) (yazılarda belirtilmemiş) Seyirci	
 Beat Girl (1959) Kare gömlekli	
 Upstairs and Downstairs (1959) (yazılarda belirtilmemiş)		
 "Invisible Man" Kafe Patronu (1 bölüm, 1959)	
 The Kaptan's Table (1959) (yazılarda belirtilmemiş)		
 Hello London (1958) Basın fotoğrafçısı	
 The Square Peg (1958) (yazılarda belirtilmemiş)

Kitapları 
 1979 - "Reed All About Me" - Otobiyografi. W. H. Allen & Co., ISBN 0-491-02039-2
 1999 - "Oliver Reed: Ten Top Movies". Yazan: Andy Black The Glitterbooks Of London ISBN 1 902588 06 1
 2000 - "Evil Spirits: The Life of Oliver Reed". Yazan:Cliff Goodwin. Virgin Books, ISBN 1-85227-884-6

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 IMDb'de Oliver Reed
 Allmovie.com'da Oliver Reed
 Oliver Reed resmi sitesi

1937 doğumlular
1999 yılında ölenler
İngiliz erkek sinema oyuncuları
İngiliz erkek dizi oyuncuları
İngiliz agnostikler
Alman asıllı İngilizler
Hollanda asıllı İngilizler
Litvan asıllı İngilizler
Rus asıllı İngilizler