Transkafkasya Demokratik Federatif Cumhuriyeti

Transkafkasya Demokratik Federatif Cumhuriyeti (TDFC) (), Transkafkasya Federasyonu veya Kafkasardı Federatif Cumhuriyeti, Rus İmparatorluğu'nun çöküşü sonucunda, 1918'in Ocak ayından itibaren başlayan hazırlıkların ardından 22 Nisanda bugünkü Azerbaycan, Ermenistan ve Gürcistan topraklarında oluşturulmuş federatif devlettir. 26 Mayıs 1918 tarihinde Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti'nın ve 28 Mayıs 1918 tarihinde Azerbaycan Halk Cumhuriyeti ve Ermenistan Demokratik Cumhuriyeti'nin ilan edilmesi ile TDFC'nin varlığı sona ermiştir.

Tarih 
9 Mart 1917 yılında Rus İmparatorluğu Geçici Hükûmeti, Kafkasya'daki çarlık yönetimini ortadan kaldırmaya karar verdi. Bunun yerine, Güney Kafkasya ve Rusya İmparatorluğu Devlet Duması milletvekillerinden oluşan Özel Transkafkasya Komitesi kuruldu.

14 Şubat 1918 yılında Güney Kafkasya'dan bütün Rusya'ya Girişimciler Meclisi'ne seçilen milletvekilleri  Tiflis'te toplandı ve Güney Kafkasya (Transkafkasya) Seymi'ni kurdular. Ekim Devrimi sonra Kasım 1917'de Rus Girişimciler Meclisi seçimleri yapıldı. Ancak Bolşevikler, milletvekillerinin işleyişe başlamalarına izin vermediler, çünkü bu seçimlerde (Güney Kafkasya dâhil) kaybettiler. Daha sonra Güney Kafkasya'dan seçilmiş milletvekilleri bölgesel parlamento kurmaya karar verdiler (Seym). 44 üyeli bir Müslüman fraksiyon olan Seym, Transkafkasya'da Müslüman parlamentonun işlevini yerine getirdi.

26 Mayıs 1918 yılında Transkafkasya Seym'in son toplantısı Tiflis'te yapıldı. Gürcü heyeti Transkafkasyan'ı tek devlette birleştirmenin imkânsız olduğunu belirterek federasyondan çıktıklarını ilan etti. Azerbaycan heyeti buna itiraz etmemiş ve Seym'in bırakılması, Kafkasya Federatif Cumhuriyeti iptali konusunda karar alındı. Transkafkasya Federasyonu'nun toplam bir ay mevcut olmasının temel nedenlerinden biri de Ermeni tarafın hem Azerbaycan'a, hem de Gürcistan'a toprak iddialarıydı.

27 Mayıs 1918 yılında Kafkasya Seyminin çöküşünden sonra kurumun Azeri milletvekilleri Tiflis'te olağanüstü toplantı yaparak Azerbaycan'ın geçici Ulusal Konseyi'ni yaratmışlardır. Azerbaycan'ın ilk parlamentosu olarak faaliyete başlayan 44 kişilik Ulusal Konseye Başkan olarak Mehmed Emin Resulzade (Müsavat), Yardımcı gibi Hasan Bey Ağayev (Müsavat), Sekreter gibi Mustafa Mahmudov (Müsavat), hükûmetin başkanı olarak Fetali Han Hoyski seçildi.

28 Mayıs 1918'de Azerbaycan ve Ermenistan'ın bağımsızlığı ilan edildi.

Kaynakça 

Asya tarihindeki devletler
Avrupa tarihindeki devletler
Eski cumhuriyetler
Azerbaycan tarihi
Azerbaycan'ın modern tarihi
Ermenistan tarihi
Gürcistan tarihi
Eski federasyonlar
Demokratik Federatif Cumhuriyeti
Rus İmparatorluğu sonrası devletler
1918'de Rusya'da kurulan oluşumlar
1918'de kurulan bölgeler ve ülkeler
1918'de varlığı sona eren bölgeler ve ülkeler
1918'de Azerbaycan
1918'de Ermenistan
1918'de Gürcistan
1918'de Rusya
1921'de Türkiye