Kraliyet Afrika Şirketi

Royal African Company  (), Afrika'nın batı kıyısında ticaret yapmak üzere Stuart Hanedanı ve Londralı tüccarlar tarafından kurulmuş bir ticari şirketti. II. Charles'ın kardeşi York dükü James tarafından yönetiliyordu. Şirketin asıl hedefi Fetret döneminde Prens Rupert tarafından tespit edilen Gambiya Nehri’nin yukarılarındaki altın alanlarıydı. Şirket asıl amacın yanı sıra mal ve köle ticaretiyle de uğraştı.

Başlangıçta Kraliyet Afrika Ticaret Maceracıları Şirketi () olarak bilinen şirkete, 1660 yılında çıkartılan bir tüzükle Batı Afrika ile İngiltere arasındaki ticaret tekeli imtiyazı verildi. İngiliz ordusu ve donanmasının yardımıyla şirket Batı Afrika kıyısında bir kale kurdu. Kâr, şirket ve kral arasında yarı yarıya paylaşılıyordu.

Şirket 1667’de Hollanda ile savaş sırasında zor duruma düştü. Amiral Robert Holmes'un, 1664 yılında Afrika'daki Hollanda ticaret gemilerine saldırmasından sonra şirket kendini savaşın içinde buldu. Cape Corse dışında Afrika kıyısındaki kalelerin çoğunu kaybetti.

Sonraki birkaç yıl şirket, tek çalışan özel tüccarlara lisans vermek dahil bazı düzensiz ticari faaliyetler sürdürdü, 1 Ocak 1669’dan başlayarak, Gambiya Maceracıları da denen tacirlere  Benin Körfezi’nin kuzeyinde ticaret yapmaları için on yıl süreli lisans verildi.  1672’de şirket, yeni bir tüzük ile yeniden yapılanıp New Royal African Company olarak yeniden ortaya çıktı. Yeni tüzük şirkete, Batı Afrika’da altın, gümüş ve köle ticaretini yürütmek üzere kale, fabrika ve kendi ordusunu kurmak ile sıkı bir yönetim oluşturmak hakkı dahil eskisinden daha geniş yetkiler veriyordu. 1678 sonunda, Gambiya maceracılarının lisans süresi sona erince şirket, Gambiya Ticaret Şirketi ile birleştirildi.

Şirket, 1680’lerde yılda yaklaşık 5 bin köle taşıyordu. Kölelerin göğüslerinde şirketin baş harflarinden oluşan "RAC" damgası vardı.

1672 ve 1689 arasında yaklaşık 90-100 bin köle taşındı. Bu, Londra’dan şirketi kontrol edenlerin mali gücünde büyük bir artış demekti.

1694’ten 1700’e kadar, şirket Eguafo Krallığı'nın (günümüzde Gana) limanı Komenda’da gerçekleşen  Komenda Savaşı'nın en büyük katılımcısı oldu. Şirket, Eguafo kralını tahttan indirmek ve Komenda’da kalıcı bir kale ile fabrika kurmak için John Cabess adlı zengin bir tacirle ve çeşitli komşu Afrika krallıkları ile birlik oldu.

1688 İngiliz devriminin sonucu olarak kraliyet gücünü kaybedince şirket de 1689’da tekel hakkını kaybetti.  Bu durum, uzak deniz ticaretiyle uğraşan Edward Colston ve diğer Bristollü tacirler için avantaj oluşturuyordu. Bu nedenle İngiliz gemileriyle taşınan köle sayısı dramatik bir şekilde artmıştır.

Şirket, fildişi ve altın tozunun kölelere tercih edilmeye başlandığı 1731’e kadar köle satın almaya ve taşımaya devam etti, Matematikçi ve kronolojist Charles Hayes (1678–1760), 1752’de şirket dağılıncaya kadar şirketi yönetti. Şirket dağılınca yerini Tacirlerin Afrika Şirketi (African Company of Merchants) aldı.

Royal African Company logosu, bir fil ve kale tasviridir.

1668’den 1722’ye kadar Royal African Company İngiliz Darphanesi'ne altın sağlamıştır. Bu altınla yapılan paralarda kral veya kraliçe büstü altında bir fil ve kale yer alır. Bu altın sikkelere gine  (the guinea) adı verilmiştir.

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 İngiltere Ulusal Arşivlerinde İngiltere'nin Afrikayla ticaretine ilişkin arşiv malzemesi
 İngiltere Ulusal Arşivlerinde Şirketle ilgili arşiv malzemesi
 The Royal African Company Par K. G. Davies

Birleşik Krallık merkezli eski şirketler
Britanya İmparatorluğu
Britanya Hindistanı
Britanya Singapuru
İngiltere merkezli ticaret şirketleri
İngiltere tarihi
Gana tarihi
Senegal tarihi
Köle ticareti
Afrika'nın sömürgeleştirilmesi
Batı Afrika
17. yüzyılda Afrika
18. yüzyılda Afrika
1660'larda kurulan şirketler
1752'de feshedilmiş oluşumlar
18. yüzyılda kapanan şirketler