Hayder

Hayder veya Haydar (Kırım Tatarcası: Ayder, حيدر‎‎‎),  I. Hacı Giray’ın oğludur. 1456'da Kırım Hanlığı tahtına oturmuştur.

Hayatı 

Doğum tarihi tartışmalı olup, ölüm tarihi 1487 yılıdır. 1456 yılında babasına isyan ederek, kısa bir süre hanlığı eline geçirerek Kırım tahtını zaptetmiştir. Asi olarak kabul edildiği için diğer hanlardan farklı olarak Han veya Giray unvanı ile anılmaz. I. Mengli Giray iktidara geçince ağabeyi Hayder'i Cenevizlilere ait Sudak kalesine hapsetmiştir. Hanlığı bir yıldan kısa sürmüştür.

1475 yılında Osmanlı İmparatorluğunun Kırım’ı fethi üzerine Hayder Kiev’e ve Polonya’ya kaçmak durumunda kaldı. 1479’da Kırım tahtında bulunan kardeşi Nur Devlet Han’ın Polonya ve Litvanya üzerine sefer düzenlemesi ile birlikte Moskova’ya kaçarak Moskova Büyük Dükü III. İvan’a sığındı. III. İvan onu bilinmeyen bir nedenle Moskova’nın kuzeyine sürgüne gönderdi.

1487 yılında Rusya’nın Kuzey Bölgesinde bulunan Vologda Oblastı’da Kirillo-Belozersky’da sürgünde öldü.

Notlar 

  İngilizce Wikipedia "Hayder of Crimea" maddesi

Dış bağlantılar 

 Ülküsal, Müstecip (1980) Kırım Türk - Tatarları (Dünü - Bugünü - Yarını), İstanbul:Baha Matbaasi 
 Howorth, Henry Hoyle (1880) History of the Mongols, from the 9th to the 19th Century  Patt 2 Division 1), Londra:Longman Green & co.  History of the Mongols, from the 9th to the 19th century
 "Hansaray" websitesinde Giray Hanedanı Kırım Hanları  

Kırım tarihi
Doğum tarihi bilinmeyenler
1487 yılında ölenler
Kırım hanları