Temürboğa

Temürboğa ya da tam künyesiyle el-Melikü'z-Zâhir Temürboğa, Aralık 1467'den 30 Ocak 1468'e kadar çok kısa bir dönem için saltanat süren Burcî Memlûklerden Memlûk Devleti hükümdarı.

Temürboğa Arnavut asıllı olduğu için Rumî lakabını taşımaktaydı. 10 Ekim 1467de ölen Memluk Sultanı Hoşkadem'in yerine geçen geçmek için iki klik mücadele etmekteydi. Önce 1467-1468de Yelbay kliği üste cikti ve Yelbay sultan oldu. Fakat kısa bir dönem sonra Aralik 1467de Temürboğa kliği üste çıktı ve Yelbay tahttan indirildi ve Temürboğa Memluk tahtına geçti. Temürboğa sultan olduktan sonra Memluk devleti hazinesini tamtakır bomboş buldu. Temürboğa'nin elinde yeter derecede şahsi serveti de bulunmuyordu. Geleneksel olarak Memluklu emirlerine verilen tahta çıkma bahşişlerini veremedi. Böylece kendini tutan Memluklular kliği dağılmaya yüz tuttu ve diğer Memlûklu emirlerin desteğinden yoksun kaldı. İki ay kadar hükûmet sürdükten sonra yüksek bir Memlûklu saray memuru olan Hayır Bey'in 30 Ocak 1468de yaptığı bir darbe ile tahttan indirildi. Yerine geçecek Sultanın seçilmesi için memluklu emirleri klikleri birbirine girdiler; ama sonunda Temürboğa'nin atabeyi üzerinde anlaşabildiler ve Kayıtbay'ı 31 Ocak 1448'de Memluk sultanı olarak tahta getirdiler.

Temürboğa yeni Sultan olan Kayıtbay'in yakın arkadaşı idi ve onu kendinin atabey'i olarak atamıştı. Bu nedenle Kayıtbay kendini tahta geçiren klik elebaşılarını zorla sürgüne göndermekle beraber, Temürboğa emekli olarak yaşamak istediği Dimyat'a gönderildi.

Temürboğa dil, edebiyat ve tarihe pek meraklı entelektüel bir kişi idi ve dinî konulara da büyük ilgi gösterirdi.

Notlar 
A.  Farklı kaynaklar ismini Timur Buğa ya da Timurbolga olarak da vermektedirler.Clot, André (çev. Turhan Ilgaz) (2005), Kölelerin İmparatorluğu Memlüklerin Mısır'ı, İstanbul:Epsilon Yayınları ISBN 9753317727

Kaynakça 

Burcî Hanedanı sultanları