Barotravma

Barotravma(Basınç Sarsısı), vücuda etki eden basıncın değişmesine bağlı olarak oluşan bazı rahatsızlıklara verilen ad. İnsan vücudundaki orta kulak, sinüsler, akciğerler ve bağırsaklar gibi hava boşluklarına sahip bölümler, hava basıncındaki değişikliklere bağlı olarak genişler veya daralır. Bu basınç değişimleri ani gerçekleşirse, boşlukları çevreleyen dokulara (örneğin kulak zarı) zarar verebilir.

İnsan deniz seviyesinde yaklaşık 760 mmHg (1013,25 hPA) atmosfer basıncında yaşamaya adapte olmuştur. Bu basınç seviyesi, su altındaki derinliklerden veya atmosferin üst tabakalarından oldukça farklıdır. İnsan vücudunun büyük kısmı katı veya sıvı dokulardan meydana gelir ve basınç değişikliklerinden fazla etkilenmez. Ancak hava boşlukları basınç değişiklerinden etkilenirler. Örneğin denizaltı ile dalan bir denizci nefes vermeden, ani bir şekilde yüzeye çıkarsa göğüs kafesinde genişleyerek sıkışan hava akciğerlerin delinmesine neden olabilir. Barotravmalar oluş biçimine veya organ ve doku hasarına göre sınıflandırılırlar.  Örneğin; dalış barotravmaları veya akciğer barotravması ya da kulak barotravması gibi.

Dalış Barotravmaları

Kulak Barotravması 
Kulak barotravmaları, dış kulak, orta kulak ve iç kulak barotravmaları olarak ayrılır. En çok orta kulak barotravması görülür, dalgıçların %10 ile %30'u orta kulak barotravması yaşamaktadır.  Dış kulak yolu barotravması genellikle çıkış esnasında dalış giysisi veya kulak kirinin dış kulak yolunu kapası nedeniyle oluşur.  İç kulak barotravması nadir görülür, aşırı valsalva yapılması gibi mekanik nedenlerle oluşur. değişen derecelerde işitme kaybına ve vertigoya (baş dönmesi) neden olabilir.

Sinüs Barotravması 
Sinüslerde oluşan bir tıkanıklık sinüs barotravmasına yol açabilir. Baş ağrısı ve burun kanaması ile belirti verebilir.

Maske Barotravması (Maske Sıkışması) 
İniş safhasında dalgıcın maske içerisine hava göndermemesi nedeniyle oluşan vakum (negatif basınç) etkisiyle,  gözde ve maskenin kapsadığı alanlarda oluşan küçük kanamalar olmasıdır.

Pulmoner Barotravma (Akciğer Barotravması) 
Tüplü dalışlarda (SCUBA diving) çoğunlukla dalgıcın nefesini tutarak yukarı çıkması soncu oluşur. Dalgıç yüzeye yaklaştıkça, akciğerlerde tutulan hava basıncın  düşmesiyle genişlemeye başlar. Genişleyen hava akciğerin yırtılmasına sebep olabilir.

Diğer Barotravmalar 
Diş barotravması

Sindirim sistemi  barotravması

Genital barotravma

Patlamaya bağlı barotravmalar

Valsalva Önlemi 

Valsalva, ağzı ve burnu tıkayarak nefes vermeye çalışma hareketidir. Bu hareket göğüsteki ve orta kulaktaki havanın basıncını artırarak iç basıncın dışarıdaki basınç ile eşitlenmesine yardımcı olur. Özellikle yüksek irtifâlardan hızlı bir şekilde alçalırken orta kulaktaki havanın daralması nedeniyle kulak zarının içeriye doğru hareketine bağlı olarak oluşan rahatsızlığı gidermekte kullanılır. Alçalma esnasında yutkunma ve sakız çiğneme de orta kulak basıncının dengelenmesine yardımcı olabilir.

Kaynakça 

Basınç
Hastalıklar ve bozukluklar
Havacılık tıbbı