Antoine Gizenga

Antoine Gizenga, (5 Ekim 1925- 24 Şubat 2019) Kongolu siyasetçi. Gizenga, Afrika ülkesi Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde 30 Aralık 2006-10 Ekim 2008 tarihleri arası başbakan olarak görev yaptı. Birleşmiş Lumumbist Partisi'nin (PALU) genel başkanlık görevini yürütüyordu.

1960 ve 1961-1962 yılları arası başbakan yardımcılığı 1960-1961 yıllarında ise milletvekili olarak görev yaptı. 1960 yılında başlayan Kongo Krizi döneminde başbakan Patrice Lumumba'nın darbe sonrası Albay Joseph-Désiré Mobutu tarafından görevden uzaklaştırılması ile birlikte Kongo'nun doğu kesiminde yeni bir yönetim kurma faaliyetleri yürüten Gizenga, Mart 1961 ile Ağustos 1961 arasında Stanleyville merkezli kurulan yeni yönetimin başkanı olarak bölgeyi yönetmiştir. Ağustos 1961'de yeniden Léopoldville'e geri dönen Gizenga, burada Cyrille Adoula'nın yardımcısı olarak başbakan yardımcılığı görevini üstlenmiştir. Ocak 1962'de görevinden el çektirilen Gizenga, Temmuz 1964'e kadar bir bölümü Kongo Nehri'nin bitiminde yer alan küçük bir adacık olan Bula Bemba'da olmak üzere gözaltında tutuldu. Adoula'nın ardılı Moise Tshombe hükûmetinde ev hapsine alınan Gizenga, Ekim 1964'ten 1965 sonuna kadar ev hapsinde kalmıştır. 1965'ten 1992 yılına kadar sürgüne giden Gizenga, bu süreçte Sovyetler Birliği, Fransa, Angola ve Kongo-Brazzaville'de bulunmuştur.

Mobuto'nun onayı ile 1992 yılında sürgünden ülkesine geri dönen Gizenga, sürgünde olduğu süreçte kurduğu Birleşmiş Lumumbist Partisi ile yeniden siyasette aktif rol alma gayreti içerisine girmiştir. Bu süreçte Gizenga kendisini Lumumba'nın siyasi düşüncelerinin varisi ilan etti.

Temmuz 2006'da gerçekleştirilen devlet başkanlığı seçimlerinde başkanlığa adaylığını koyan Gizenga, elde ettiği %13,06 oy oranı ile üçüncü olabildi ve ikinci tura kalma şansını yitirdi. İkinci turda dönemin devlet başkanı Joseph Kabila'yı destekleyen Gizenga, Kabila'nın devlet başkanı olarak seçilmesinden sonra kendisi tarafından başbakan olarak atandı. Aralık 2006'da üstlendiği görevi, Ekim 2008'de yaşlılık ve sağlık sorunları sebebiyle devretti. Aynı partiden Adolphe Muzito'ya makamını devrederek görevinden ayrılmak zorunda kaldı. Gizenga, 24 Şubat 2019'da 93 yaşında öldü.

Kaynakça 

1925 doğumlular
Kongo Demokratik Cumhuriyeti devlet başkanları
Kongo Demokratik Cumhuriyeti başbakanları
Kongo Krizi'nde kişiler
2019 yılında ölenler