Azerbaycan hanlıkları

Azerbaycan hanlıkları, Güney Kafkasya'da 1747-1925 yılları arasında fiilen bağımsız olan ve çoğunlukla Türk (Azerbaycanlı) kökenli hanedanlarca yönetilen hanlıklardır..

Bu hanlıklar önce İran'ı yöneten Safevi Hanedanı, Afşar Hanedanı ve Kaçar Hanedanı'nın egemenliğinde kalmıştır. 1813'te imzalanan Gülistan Antlaşması ile Rus İmparatorluğu'nun egemenliği altına girmiştir.

Kuzey Azerbaycan hanlıkları, Nadir Şah'ın ölümünü müteakip bağımsız olduktan sonra, bir daha İran hakimiyetine girmediler. Kendi aralarında sıkça yaşanan egemenlik mücadeleleri sonucunda zaman zaman birbirlerine boyun eğseler de, bağımsızlıklarını 19. yüzyılın başlarında uğradıkları Rus istilasına kadar sürdürdüler. Güney Azerbaycan hanlıkları ise zaman zaman İran egemenliğinden çıksa da, genel olarak hakimiyetleri döneminde sürekli İran'ın desteğini alma gereği duymuşlardır.

Gülistan Antlaşması ile Rusya'ya geçenler 
 Bakü Hanlığı
 Şirvan Hanlığı
 Derbent Hanlığı
 Karabağ Hanlığı
 Gence Hanlığı
 Şeki Hanlığı
 Kuba Hanlığı
 Talış Hanlığı'nın bir kısmı
 İlisu Hanlığı

Türkmençay Antlaşması ile Rusya'ya geçenler 
 Talış Hanlığı (Tamamen)
 Nahçıvan Hanlığı
 Revan Hanlığı

İran'da kalanlar 

 Urmiye Hanlığı

 Erdebil Hanlığı
 Maku Hanlığı
 Marağa Hanlığı
 Karadağ Hanlığı
 Halhal Hanlığı
 Zencan Hanlığı

 Merend Hanlığı

Osmanlı Azerbaycan'ında Cemaâtler 
 Car-Balaken Cemaati
 Şuragel Cemaati

Kaynakça

Not 
 Tarih Atlası, Saygı Yayınları, Sayfa 23

 
Güney Kafkasya hanlıkları
Azerbaycan'ın modern tarihi
Azeri tarihi