III. Arnuvanda

III. Arnuvanda, MÖ 13. yüzyıl sonlarında (yaklaşık MÖ 1209-1207), kısa bir süre hüküm sürmüş Hitit kralıdır.

Hükümdarlığı 
III. Arnuvanda, babası ve bir önceki kral IV. Tuthaliya'nın ölümüyle Hitit tahtına çıkmıştır. Hüküm süresi tam bilinmemekle birlikte bir ya da iki yıldan fazla olmadığı tahmin edilmektedir ve dolayısıyla dönemine ait çok az belge vardır. Hükümdarlığını belgeleyen, ismini taşıyan bir adet kraliyet mühürü Boğazköy'de bulunmuştur. Ne sebeple öldüğü bilinmemektedir, ancak öldüğünde bir oğlu olmadığından başa kardeşi II. Şuppiluliuma geçmiştir. II. Şuppiluliuma'nın tahta geçişiyle ilgili olarak dönemine ait bir dokümanda Arnuvanda hakkında şöyle denmektedir:

"Hatti halkı ona karşı günah işledi ama ben işlemedim. Eğer bir oğlu olmuş olsaydı, onu dışlamazdım; (aksine) oğlunu korurdum. Ama oğlu yoktu; (hatta) bir hamile eş var mı diye aradım, ama hamile eş (bile) yoktu. Eğer Arnuvanda'nın bir oğlu olsaydı, günah işlemis olurdum.' 

Hatti halkının Arnuvanda'ya karşı günah işlediğinin söylenmesi, ülkede ayaklanmaların olduğu ve iç düzendeki bozukluğun bir isareti olarak yorumlanmıştır. Bu bağlamda, hem Ugarit hem Mısır kaynaklarında bahsedilen Hatti'deki yiyecek sıkıntısı ve açlığın bu döneme ait olabileceği düşünülmüşse de, bu yönde kesin bir delil yoktur. Bu dokümanlar IV. Tuthaliya'nın son yılları veya II. Şuppiluliuma dönemiyle de ilişkilendirilebilir.

Ayrıca bakınız 
 Hitit kralları listesi
 Hitit İmparatorluğu

Kaynakça 
 Brandau, B. & Schickert, H. (2003) Hititler, Ankara: Arkadaş Yayınları.
  Bryce, T. (2005) Kingdom of the Hittites, 2nd Edition, Oxford: Oxford University Press
  Klengel, H. (1999) Geschichte des hethitischen Reichs, Brill, Leiden.

Notlar 

Hitit kralları
MÖ 13. yüzyıl liderleri