Michel Serres

Michel Serres (; 1 Eylül 1930 Agen, Fransa – 1 Haziran 2019) Fransız filozof, felsefe ve bilim tarihçisi, teorisyen ve yazardır. Çalışmalarında bilim, zaman ve ölüm temalarını araştırdı ve daha sonra bunları düzyazı olarak birleştirdi. 1955 yılında felsefe doçenti oldu. 1956-1958 arasında deniz subayı olarak görev yaptı: 1968 yılında doktora tezini verdi. Felsefe ile birlikte bilim tarihiyle de ilgilendi. Pozitif bilimler ile toplumsal bilimler arasındaki ilişkiyi sorgular. 1990 yılında Fransız Akademisi'ne seçildi ve Légion d'honneur nişanı aldı. Stanford Üniversitesi'nde tarih dersleri verdi. 1990'da çıkan Doğayla Sözleşme adlı kitabı postmodern doğa felsefesi olarak nitelendirildi. Çevre sorunlarının küreselleşmesine itiraz etti. Toplumun iniş çıkışlarını insan evriminin sürekliliğine dahil eder. Doğayla Sözleşme adlı çalışması Turhan Ilgaz çevirisiyle Türkçede yayımlanmıştır. Michel Serres, Doğayla Sözleşme (Contrat naturel; YKY, 1994)

Yaşamı ve kariyeri 
Bir mavnacının oğlu olan Serres, 1949'da Fransa'nın deniz akademisi olan École Navale'e ve 1952'de École Normale Supérieure'ye girdi. Felsefe okudu ve 1955'te agrégasion'da başarılı oldu. Sonraki birkaç yılını deniz subayı olarak geçirdi ve nihayet 1968'de Paris Üniversitesi'nde Le Système de Leibniz et ses modèles mathématiques başlıklı tezi ile doktora (doctorat ès lettres) çalışmalarını tamamladı ve 1969'da University of Paris I'de öğretmenliğe başladı.

Serres, çocukken savaşın şiddetine ve yıkımına doğrudan tanık oldu. Bruno Latour'a "İlk cesetlerim için altı yaşındaydım" dedi. Bu biçimlendirici deneyimler, onu sürekli olarak savaş, şüphe ve eleştiri modellerine dayanan burstan kaçınmaya yöneltti.

Sonraki yirmi yıl boyunca, Serres, büyüleyici bir öğretim görevlisi olarak ve Fransızca'nın seslerine o kadar bağımlı olan, pratik olarak tercüme edilemez olduğu düşünülen, dikkat çekici derecede güzel ve esrarengiz bir nesir yazarı olarak ün kazandı. Çalışma konusu olarak efsanevi Kuzeybatı Geçidi, parazit kavramı ve Challenger Uzay Mekiği kazası gibi çeşitli konuları ele aldı. Daha genel olarak Serres, tek bir bilim açıklamasının ayrıcalıklı olduğu ve doğru olarak kabul edildiği bir meta-dile dayanmayan farklı bir bilim felsefesi geliştirmekle ilgilendi. Bunu yapmak için, yetkili birine yerleşmek yerine, hesaplar arasındaki çeviri kavramına güvendi. Bu nedenle Serres, alanlar arasında (örneğin, haritalar arasında) çeviri yapan (veya haritalayan) haberciler olarak Hermes (önceki çalışmalarında) ve melekler (daha yakın tarihli çalışmalarında) figürüne güvenmiştir.

1990'da Serres, Fransa'nın en önde gelen entelektüellerinden biri olarak konumunun tanınmasıyla Académie française üyeliğine seçildi. Bruno Latour, Robert Pogue Harrison ve Jonathan Bate gibi entelektüeller üzerinde bir etkisi oldu. Stanford Üniversitesi'nde Fransızca Profesörü olarak görev yaptı.

En kalıcı kitabı Le contrat naturel (1990), iklim krizini ele almak için felsefe ihtiyacını ele alan oldukça ileri görüşlü bir çalışmadır.

Hans Ulrich Obrist ile yaptığı bir röportajda Serres, 21. yüzyılın dijital bağlamını ele alan yeni bir siyaset felsefesinin ortaya çıkışı ile ilgilendiğini "Bence bu kanunsuz yerden, yani internetten, yakında eski metrik uzayımızı organize edenden tamamen farklı yeni bir kanun çıkacak." şeklinde ifade etti.

Serres, serbestçe erişilebilir bilgiye, özellikle Wikipedia'nın içerdiği bilgiye olan merakını ve bu konudaki düşüncesini açıkça ifade ederdi.

2012'de Serres Meister Eckhart Ödülü ve 2013'te Dan David Ödülü ile ödüllendirildi. 1 Haziran 2019'da 88 yaşında öldü.

Yayınları

 1968: Le Système de Leibniz et ses modèles mathématiques, Presses universitaires de France, rééd. 1982 
 1969: Hermès I, la communication, Éditions de Minuit, reprint. 1984
 1972: Hermès II, l'interférence, Éditions de Minuit
 1974: Hermès III, la traduction, Éditions de Minuit
 1974: Jouvences. Sur Jules Verne, Éditions de Minuit
 1975: Auguste Comte. Leçons de philosophie positive, (in collaboration), tome I, Éditions Hermann
 1975: Esthétiques sur Carpaccio, Hermann
 1975: Feux et signaux de brume. Zola, Grasset, 
 1977: Hermès IV, La distribution, Éditions de Minuit, reprint. 1981
 1977: La Naissance de la physique dans le texte de Lucrèce, Éditions de Minuit
 1980: Hermès V, Le passage du Nord-ouest, Éditions de Minuit, Paris
 1980: Le Parasite, Grasset
 1982: Genèse, Grasset
 1983: Détachement, Flammarion
 1983: Rome. Le livre des fondations, Grasset
 1985: Les Cinq Sens, Grasset; reprint. Fayard, 2014
 1987: L'Hermaphrodite, Flammarion
 1987: Statues, François Bourin
 1989: Éléments d'histoire des sciences, (in collaboration), Bordas
 1990: Le Contrat naturel, François Bourin, Paris (The Natural Contract (1995), University of Michigan Press (English translation by Elizabeth MacArthur and William Paulson)
 1991: Le Tiers-instruit, François Bourin
 1991: Discours de réception de Michel Serres à l'Académie française et réponse de Bertrand Poirot-Delpech, François Bourin
 1992: Éclaircissements, (interviews with Bruno Latour), François Bourin
 1993: La Légende des Anges, Flammarion
 1993: Les Origines de la géométrie, Flammarion
 1994: Atlas, Julliard
 1995: Éloge de la philosophie en langue française, Fayard
 1997: Nouvelles du monde, Flammarion
 1997: Le trésor. Dictionnaire des sciences, (in collaboration), Flammarion, Paris
 1997: À visage différent, (in collaboration), Hermann
 1999: Paysages des sciences, (in collaboration), Le Pommier
 2000: Hergé, mon ami, Éditions Moulinsart
 2001: Hominescence, Le Pommier
 2002: Variations sur le corps, Le Pommier, 1999; édition texte seul, Le Pommier
 2002: Conversations, Jules Verne, la science et l'homme contemporain, 1re version, Revue Jules Verne 13/14, Centre international Jules-Verne, Amiens
 2003: L'Incandescent, Le Pommier
 2003: Jules Verne, la science et l'homme contemporain, Le Pommier
 2004: Rameaux, Le Pommier
 2006: Récits d'humanisme, Le Pommier
 2006: Petites chroniques du dimanche soir, Le Pommier
 2006: L'Art des ponts : homo pontifex, Le Pommier
 2007: Le Tragique et la Pitié. Discours de réception de René Girard à l'Académie française et réponse de Michel Serres, Le Pommier
 2007: Petites chroniques du dimanche soir 2, Le Pommier
 2007: Carpaccio, les esclaves libérés, Le Pommier
 2008: Le Mal propre : polluer pour s'approprier ?, Le Pommier, coll. « Manifestes »
 2008: La Guerre mondiale, Le Pommier
 2009: Écrivains, savants et philosophes font le tour du monde, Le Pommier, coll. « Les Essais »
 2009: Temps des crises, Le Pommier, coll. « Manifestes », 
 2009: Van Cleef et Arpels, Le Temps poétique, with Franco Cologni and Jean-Claude Sabrier, Cercle d'Art, coll. « La collection »
 2009: Petites chroniques du dimanche soir 3, Le Pommier
 2010: Biogée, Éditions-dialogues.fr/Le Pommier
 2011: Musique, Éditions Le Pommier 
 2012: Petite Poucette, Éditions Le Pommier 
 2012: Andromaque, veuve noire, Éditions de l’Herne
 2013: Les Temps nouveaux (coffret), Le Pommier
 2014: Pantopie, de Hermès à Petite Poucette (avec Martin Legros et Sven Ortoli), Le Pommier
 2014: Petites Chroniques du dimanche tome VI, Le Pommier
 2014: Yeux, Le Pommier 
 2015: Le gaucher boiteux : puissance de la pensée, Le Pommier
 2015: Écrivains, savants et philosophes font le tour du monde, Le Pommier
 2015: Du bonheur, aujourd'hui (with Michel Polacco), Le Pommier
 2015: Solitude. Dialogue sur l'engagement (with Jean-François Serres), Le Pommier
 2016: De l'impertinence, aujourd'hui (with Michel Polacco), Le Pommier
 2016 : Darwin, Bonaparte et le Samaritain : une philosophie de l'histoire, Paris, Le Pommier
 2017 :  De l'Amitié, aujourd'hui (avec Michel Polacco), Paris, Le Pommier
 2017 : C'était mieux avant !, Paris, Le Pommier
 2018 : Défense et illustration de la langue française aujourd'hui, (avec Michel Polacco), Paris, Le Pommier
 2019 : Morales espiègles, Paris, Le Pommier

Ayrıca bakınız 
 20. yüzyıl felsefesi
 Doğa felsefesi

Notlar

Kaynakça
Alan D. Schrift (2006), Twentieth-Century French Philosophy: Key Themes and Thinkers, Blackwell Publishing.
Bilgiler Kitabı, Çağımızın Önemli Düşünce İnsanları, Constantin von Barloewen, 2008, s.180

Dış bağlantılar
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

1930 doğumlular
2019 yılında ölenler
20. yüzyıl Fransız filozofları
21. yüzyıl Fransız filozofları
Kıta filozofları
École Normale Supérieur'de öğrenim görenler
Paris Üniversitesinde öğrenim görenler
Fransız Akademisi üyeleri
Avrupa Bilim ve Sanat Akademisi üyeleri
Bilim felsefecileri
Légion d'honneur sahibi yüksek rütbeli subaylar
Bilim tarihçileri
Tarih filozofları
Fransız filozoflar
Fransız akademisyenler