Lausus Sarayı

Lausus Sarayı, ya da Lausos olarak da bilinir ( Lauseion), Konstantinopolis'te bulunan 5. yüzyıl binası. II. Theodosius'un sarayında hizmet etmiş, fakirlere şefkatli, zengin ve çok iyi emlaklara sahip Lausus tarafından sonradan kazanılmış ve kullanılmıştır.

Sarayın Tanımı 
Lausus Sarayı, sahibi tarafından kahraman ve mitolojik heykeller oluşan geniş bir koleksiyon ile yenilenmiştir. Lausus, I. Theodosius hükümdarlığı sırasında yağmalanmış ya da boşaltılmış doğu tapınaklarından toplanmış geniş bir koleksiyon toplamıştı. Onun koleksiyonu, zamanında Konstantinopolis'te mevcut, en geniş çeşitlilik gösteren koleksiyondu. Lausus'un koleksiyonunda bulunan pagan heykelleri, dini bütün Hıristiyanlar tarafından şikayet edilse de, yalnızca estetik ve tarihi kaygılarla ilk defa sergilenmişlerdir. koleksiyonun en önde gelen heykelleri, yaklaşık 500 AD yılında, Fidias tarafından traşlanmış "Olimpiyalı Zeus", ve Praksiteles'in "Cniduslu Afrodit" heykelleridir. Lausus'un ayrıca, Eros ve Kairos heykellerinin yanında "Samoslu Hera" ve "Lindoslu Athena" heykellerine de sahip olduğu bilinmektedir. Raporlar, Lausus'un heykelleri belirli bir sırada düzenlediğini bildirmektedir. Daha önce bahsedilen Zeus heykeli, Eros ve Kairos ile birlikte binanın en sonunda yarım bir kubbe altında duruyordu, Bir duvar tanrıça heykellerine, diğeri ise hayvan heykellerine ayrılmıştı.

Sarayın, Hipodrom'un batı yanına bir kubbe ile açıldığı ve Antiochos Sarayı'na bitişik olduğu genellikle kabul görsede, Sarayın, Konstantinopolis'teki kesin yeri tartışma konusudur. Saray ayrıca "Augustaion" meydanından başlayıp Altınkapı'ya (, Chryseia Pylē; ; ) devam eden şehrin protokol yolu Mese'ye yakındır. Daha detaylı analiz için sağdaki harita incelenebilir.

Hem İoannis Zonaras hem de Cedrenus, Lausus Sarayı'nın 475 yılında yaşanan yangında tamamen yok olduğunu bildirmişlerdir. Lausus'un tüm koleksiyonu her şeyi kül eden yangında yok olmuştur.
"Yangın, Lausus'un güzel sarayını, içindeki Samoslu Hera, Lindoslu Athena ve Cniduslu Afrodit heykelleri, sanatın ünlü başyapıtları ile beraber yok etmiştir."(Zonaras)
"...Şehirdeki yangın felâketi, en dört başı mamur parçaları yok etmiştir...yangın ayrıca Mesê caddesinin iki yanındaki revakları ve Lausus'un muhteşem takdiminide yok etmiştir: oraya yerleştirilen ve en ünlüsü Cniduslu Afrodit olan birçok eski heykel...Yangın, adlandırıldığı gibi, Forum Kostantin'e kadar genişlemiştir."(Cedrenus)
Saray'ın yok olması, Lausus'un ölümünden çok sonra olmuştur. Bugün, Lausus Sarayının bulunduğu kabul edilen yerin aşağısında Binbirdirek Sarnıcı vardır. Antiochos Sarayı'nın harabeleri hala durmaktadır, tıpkı Lausus Sarayı'nın Hipodrom'un batı yanına açılan kubbesinin taşdolgu olarak hala durduğu gibi.

Kaynakça 

İstanbul'daki Bizans yapıları
İstanbul'daki eski saraylar
5. yüzyılda tamamlanan yapılar
Binbirdirek