Haydar Karataş

Haydar Karataş, Zaza asıllı Türk roman yazarı ve aktivist. Dersim'i anlatan nehir romanı ile tanındı. Serinin ikinci kitabı olan "Gece Kelebeği/Perperık-a Söe" 2010 yılında, birinci kitabı "On İki Dağın Sırrı, Bir Göz Ağlarken" ise 2012'de yayınlandı.

Hayatı
1973 yılında, Tunceli'nin Hozat ilçesine bağlı Haçeli köyünde Zazaca konuşan bir ailenin çocuğu olarak doğdu. Türkçeyi ilkokulda öğrendi. Politik faaliyetlerinden dolayı henüz 19 yaşında iken tutuklandı ve 10 yıl hapis yattı. 2002 yılında Gebze Cezaevi'nden tahliye edildikten sonra Türkiye'yi terk etti. 2003'ten bu yana İsviçre'de politik mülteci olarak yaşıyor.

Romancılığı
Yazarın birinci romanı Gece Kelebeği 1938 Dersim Harekatı sonrasını, kendi annesi olduğunu belirttiği küçük bir çocuğun gözünden anlatır. İkinci romanı On İki Dağın Sırrı, Bir Göz Ağlarken ise 1938 öncesini anlatır.

Murathan Mungan'a göre insan ve doğa ilişkisini öne çıkaran tarzı dolayısıyla Yaşar Kemal'den etkilendiği söylenebilir.Behçet Çelik ise daha çok yazarın masalsı anlatım dili üzerinde durmuştur.

Romanlarının politik olarak son derece kritik bir dönemi anlatması, romanların edebi niteliği kadar politik tartışmaların da öne çıkmasına neden olmuştur. Romancı ve Eleştirmen Bülent Usta ise Gece Kelebeği adı, oyuncak bir bebeğe ya da bir şiire yakışacak çağırışımlara neden olsa da adını verdiği roman, bu yumuşak çağrışımların tam tersine, sert bir coğrafyada yaşanan insan dramlarına yoğunlaştığını belirtir. Karataş'ın yöre kültürüne özgü ayrıntıları ustalıkla romanın içinde anlattığını, bunun dipnotlarla desteklenmesine rağmen, bazı okurların zorlanabileceğini belirtmiştir, ancak bunun Amerikan romanın da, Rus romanında da karşımıza çıkacağını göz ardı edemeyiz, der. Gece Kelebeği bir ikindi vakti Balıkan Dağ'ından aşağı, "Fecire Hatun!", "Fecire Hatun!" diye bağırarak koşan bir adamla başlıyor. On İki Dağın Sırrı ise gene bir haber taşıyıcı ile başlar, yazar önce bir yolu, yolun hikâyesini, Xaçeli ardından bir köyü, köyün virane Ermeni Mahallelerini, devrilmiş değirmenler, yıkılmış Kiliseleri anlatır ve hikâye gittikçe iç içe geçer, Kızılbaş Konakları analtılır. Ufak tefek boylu, acımasız olduğu söylenen Albeg bir atın sırtında, toz toprağın içinde bu yıkılmış hayatın içinden dağlara vurur.

Eserleri
 Gece Kelebeği / Perperık-a Söe, 2010, İletişim Yayınları  , 
 On İki Dağın Sırrı, 2012, İletişim Yayınları  , 
 Bir Dersim Hikayesi (Murathan Mungan'ın 23 yazarı bir araya getirdiği öykü derlemesine katkı), 2012, Metis Yayınları, ISBN 9789753428729
 Merhaba Asker (Murathan Mungan'ın çeşitli yazarları bir araya getirdi öykü derlemesinde, "İki Siyah Erkek Donu" hikayesiyle yer aldı.
 Ejma'nın Rüyası, 2017 NoteBene yayınların, ISBN 9786052036020

Dış bağlantılar 
Yazarın kendi sitesi 
 Ein Porträt über Haydar Karatas, Almanca

Kaynakça

1973 doğumlular
Hozat doğumlular
Zaza asıllı Türkler
20. yüzyıl Türk roman yazarları
21. yüzyıl Türk roman yazarları
Yaşayan insanlar