Suvar (şehir)

Suvar veya Suar,(Karahanlıca: صُڤَر suvar, İdil Bulgarcası: سُوار suvar‎), İdil Bulgar Hanlığına bağlı bir boy ve şehir.

Suvar Emiri Nasr ibn Ahmed H. 319 yılında kendi parasını basmıştı. Bu da o dönemde İdil Bulgar Hanlığına bağlı olmadığını gösterir. Daha sonra Suvar İdil Bulgar Devletine bağlandı. İdil Bulgar Hanı Emir Ahmed öldükten sonra ise oğulları devleti aralarında paylaştı. Ahmed'in oğulları Talib ve Mümin Suvar'da kendi parasını bastı. Böylece Nümismatik veriler ışığında İdil Bulgar Hanlığı bölünmüş, Suvar'ın başkent olduğu Suvar Beyliği (Suar bäklege) kurulmuş ve Suvar Bulgar idaresinden çıkmıştır. Bu dönemde Bulgar ve Suvar şehri ayrı ayrı vergi almaktaydı. Ancak Ahmed'in yeğeni Mümin bin Hasan döneminde Bulgar Hanı Mümin, Suvar'ı zaptetmiş ve 976 yılından sonra Suvar yenilerek tekrar İdil Bulgar Hanlığına bağlanmıştır. Suvar Beyliği, 11. yüzyıldan sonra, 13. yüzyıla kadar bir yarı-özerk eyalet olarak İdil Bulgarlarına bağlı kalmıştır.

Konumu 
Şehir Utka ve Mayna nehirleri arasında bugünkü Tataristan'da konumlandırılmaktadır ve 11.yy.da Divân-ı Lügati't-Türk'te "سخسين Saxsın" olarak da kaydedilmiştir. Kaşgarlı Mahmud'un çizdiği haritada Aral Gölü'nün batısında "مأسكأن قيپثهَق" "Mesken-i Qypchaq" yani Kıpçak ilinin kuzeyinde ve Etil Nehri'nin sol tarafında konumlanan bir şehirdir. Buna göre İdil Nehri'nin sol kolu (kaynağı) Ütek nehrinin yukarısında kuruludur. Ancak Kaşgarlı'nın haritasındaki konumu hatalıdır çünkü Suvar şehri İdil nehrinin sağ tarafında kuruludur. 1236 yılındaki Moğol işgalindan sonra Volga Bulgar şehri önemini yitirmiştir. Günümüz Tataristan Cumhuriyetinde Spassky (Спасский) bölgesinde, denizden 149 metre yükseklikteki Kuzneçixa (Kuznechikha) köyünde bulunan yıkılmış saray ve şehir duvarlarının tarihi Suvar şehrine ait olduğu tahmin edilir.

Suar keza Suvar olarak da yazılır, fakat Suvar ayrıca Dağıstan şehri'dir ki, 8. yüzyıldan önce Sabirler tarafından kurulmuştur. Suar (su-ar 'su ir leri, keşeleri) aynı zamanda sabir şeklinde de kullanılmıştı.

Notlar 

Tataristan tarihi
İdil Bulgarları
Suvarlar
Rusya'daki arkeolojik sitler