Berberi Yahudiler

Berberi Yahudiler, Kuzey Afrika'nın (özellikle Fas'ta) Mağrip bölgesinde yaşayan ve Berberice konuşan Yahudi cemaatleridir.

Berberi Yahudiler, aynı zamanda Arapça da konuşan Mağribi Yahudilerinin alt koludur.

1950 ila 1970 yılları arasında çoğu Fransa ve İsrail'e göç etmiştir.

Tarihçe 
Antik Roma'nın Afrika'da eyaleti olan Mağrib'e yerleşen Yahudi cemaati büyük önem taşımaktaydı. Zaman içinde Berberiler ve içlerindeki güçlü kabileler Yahudiliği seçip benimsediler. Fransız tarihçi Eugène Albertini bazı Berberi kabilelerin Yahudileşip Trablus'tan Sahara vahalarına kadar genişlemesini 1. yy'ın sonuna tekabül ettirir. Fransız tarihçi Marcel Simon, batılı Berberiler ile Yahudilerin ilk temasının 66-70 yılları arasındaki Yahudi ayaklanmasıyla gerçekleştiğini savunur.

Arapların kuzeybatı Afrika'yı fethettiği zamanda, Arap tarihçi İbn-i Haldun'a göre bazı Berberi kabilelerin inancı Yahudilik idi. İddialara göre, Berberilerin askeri lideri olan kadın Dihya da bir Berberi Yahudisiydi.

1948 Arap-İsrail Savaşı'nın ardından yerel Yahudi cemaatleriyle Arap cemaatleri arasında gerginlik baş gösterdi. Mağrip'teki Yahudiler, artan gerginlik sebebiyle bölgeden ayrılmak zorunda kaldılar. Bugün Fas'ta yerel Berberi Yahudi cemaati artık bulunmamaktadır. Nüfusu 4000 olan Fas Yahudilerinin çoğu Kazablanka'da yaşayıp bunların bazıları Berberice biliyor olabilir.

Köken 
Geçmişte Berberi Yahudilerinin İsrailoğullarından olup zamanla dil ve kültürel açıdan Berberiler içinde asimile olduğu mu yoksa sonradan zamanla Yahudiliği seçtiği mi tartışma konusudur. André Goldenberg ve Simon Lévy ikinci açıklamayı daha uygun bulurlar.

Franz Boas'ın 1923'te Kuzey Afrika, Batı Avrupa ve Rusya Yahudilerini kıyasladığı yazısında "açıkça görülüyorki her enstantanede Yahudiler içinde bulunduğu toplumlarda asimile olmaktadır" ve "Kuzey Afrika Yahudileri'nin temel özellikleri gösteriyorki onlar Kuzey Afrikalıdır."

Ayrıca bakınız 
 Mizrahi
 Fas'taki Yahudilerin tarihi
 Cezayir'deki Yahudilerin tarihi
 Tunus'taki Yahudilerin tarihi
 Bilad el-Sudan'daki Yahudilerin tarihi
 Berberiler
 Yahudi Berbericesi

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 The Berbers and the Jews 
 The Amazigh Jews
 La découverte des Juifs Berbères

Yahudi
 
 
 
Cezayir'in Yahudi tarihi
Fas'ın Yahudi tarihi
Tunus'un Yahudi tarihi
Mizrahi YahudileriYahudileri
Sefarad Yahudileri