Esperanto edebiyatı

Esperanto edebiyatı aslında bu yapay dilin resmi yayımının öncesinde, Esperanto dilinin yaratıcısı L. L. Zamenhof tarafından başlamıştır. Zamenhof geliştirmekte olduğu dile şiir ve düzyazılar tercüme ederek dilin eksiksizliğini ve anlaşılabilirliğini test etmiş ve birkaç tercümesini dilin ilk kitabı olan Unua Libronun ekleri olarak yayımlamıştır. Dilin başka erken konuşmacıları şiirler, hikâyeler ve kompozisyonlar yazmışlardır; Henri Vallienne Esperanto dilinde ilk romanı yazan kişi olmuştur. Bir avuç şiirin dışında, Esperantonun ilk 20 yılındaki edebiyat ürünlerinin çoğu bugün sadece tarihsel ilgiye değer olarak görülmektedirler.

İki dünya savaşı arasında birkaç yeni şair ve romancı ilk eserlerini yayınladılar, bunların içinde henüz yeni sayılan bu dilde mükemmel eserler sunanlardan bazıları şunlardır: Julio Baghy, Eŭgeno Miĥalski, Kálmán Kalocsay, Heinrich Luyken ve Jean Forge.

Modern yazarlar arasında Claude Piron ve William Auld yer alır, bu sonuncusu Nobel Edebiyat Ödülü'ne birkaç kez aday olarak gösterilmiştir.
 
Gözleri görmeyen ve Japonya ile Çin'de 1910 ve 1920'lerde yazan ve ders veren Rus Esperantist Vasilij Eroŝenko'nun eserleri ile başlayarak körler (Braille) alfabesinde de birçok Esperanto eser yayınlanmıştır.

Harold Brown  da Esperanto dilinde birkaç modern oyun yazmıştır.

Bugüne kadar Esperanto dilinde 25.000'den fazla eser yayınlanmıştır ve en büyük Esperanto kitap hizmeti veren Esperanto Dünya Derneği (World Esperanto Association ) 4.000'den fazla kitabı kataloğunda barındırmaktadır. Esperanto dilinde 100'den fazla orijinal roman, kısa hikâyeler ve şiir koleksiyonları yayınlanmıştır. İki büyük magazin Fonto ve Literatura Foiro, düzenli olarak yayınlanmaktadır; bazı başka magazinler ise, Monato  gibi, kurgu yazılar yayınlamaktadır.

Esperanto edebiyatının en kapsamlı rehberi olan, Geoffrey Sutton'un Concise Encyclopedia of the Original Literature of Esperanto (728 sayfa), Esperanto Konuşan Yazarlar Derneği'nin (Esperanto-speaking Writers' Association) himayesi ile MONDIAL tarafından yayınlanmıştır, New York, N.Y., 2008, ISBN 978-1-59569-090-6.

Esperanto edebiyatının bazı ana şahısları:
Marjorie Boulton
William Auld
Julio Baghy
Kazimierz Bein
Jorge Camacho  
Vasili Eroshenko  
Antoni Grabowski   (genel olarak tercümeler)
Kálmán Kalocsay  
Nikolai Vladimirovich Nekrasov  
Mauro Nervi  
Claude Piron  
Frederic Pujulà i Vallès  
Baldur Ragnarsson  
Raymond Schwartz  
Vladimir Varankin  
Kitzo Hekotormos

Ayrıca bakınız 
Esperanto kültürü

Kaynakça 
 The Esperanto Book, Chapter 9: "The Literary Scene" Don Harlow.  1995.
 La Fenomeno Esperanto  William Auld.  UEA, 1988.

Dış bağlantılar 
 Project Gutenberg'te Esperanto Yazıları