Özcan Alper

Özcan Alper (d. 1975, Hopa, Artvin), Türk yönetmen ve senarist.

Filmlerinde,  Türkiye'deki Kürt sorunu ve fali meçhul cinayetler, 1990'lardaki Hayata dönüş operasyonları gibi Türk siyasi tarihinde iz bırakan olayların hayatlarını etkilediği insanları anlatmış; pek çok ulusal ve uluslararası ödüle değer görülmüştür.

Yaşamı 
1975 yılında Artvin'in Hopa ilçesinde doğdu. Çocukluğu Hopa'da geçti. Sadece birkaç köyde konuşulan Hemşince, öğrendiği ilk dil oldu. Okula başladıktan sonra Türkçe öğrendi.  Lise öğrenimini Trabzon Lisesi'nde yaptı. Lise yıllarından itibaren iyi bir sinema izleyicisi ve edebiyat okuru oldu. 

1992 yılında İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi'nin fizik bölümüne; 1996'da ise İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi'nin bilim tarihi bölümüne girdi; 2003'te mezun oldu. 

Öğrencilik yıllarında Mezopotamya Kültür Merkezi, Nâzım Hikmet Kültür Merkezi gibi kurumlarda sinema atölyesi çalışmalarına katıldı. Aralarında  Handan İpekçi, Atıf Yılmaz, Yeşim Ustaoğlu'nun filmlerinin de olduğu kimi sinema filmlerinde asistanlık yaptı. 

Yönetmenlik yaptığı ilk film, Hemşince'yi ve yavaş yavaş yok olan Hemşin kültürünü tanıtmak üzere Artvin ile Ardahan sınırındaki Susuzyurt yaylasında  çektiği Momi (Büyükanne; 2001) başlıklı kısa filmidir. Momi, Hemşince çekilen ilk film oldu. 

Alper, Momi'nin ardından iki belgesel film çekti: Bir Bilim Adamıyla Zaman Enlemi'nde Yolculuk (2004)  ve Japonya'da çektiği  Tokai City'de Melankoli ve Rapsodi (2005).    

İlk uzun metrajlı filmi olan Sonbahar’ı 2007’de tamamladı. Alper, senaryosunu yazdığı bu filmi, 19 Aralık 2000 tarihinde gerçekleştirilen ‘’Hayata Dönüş Operasyonu’’na ithaf etti. On yılını cezaevinde geçiren, 19 Aralık operasyonu ve ölüm oruçları sonucunda düştüğü hastalık nedeniyle serbest bırakılıp Hemşin’deki köyüne annesinin yanına döndükten sonra hayat kadını Eka'ya aşık olan Yusuf'un öyküsünü anlatan film, ilk kez  Adana Altın Koza Film Festivali'nde gösterildi; bu festivalde En İyi Film ve Jüri Özel Ödülü dahil ödüllere değer görülerek gündeme geldi; ayrıca çeşitli başka ulusal ve uluslararası festivallerde ödüller aldı.

Sonbahar’ı takip eden ikinci filminde Özcan Alper, ağıt derlemeleri yapmak için Diyarbakır’a giden genç bir kadının hikâyesini anlattı. Türkiye'nin doğu ve güneydoğusunda 1990'lı yıllarda işlenen faili meçhul cinayetler sorunu ele alan Gelecek Uzun Sürer (2011) adlı film, ulusal ve uluslararası festivallerde birçok  ödüle değer görüldü. Alper, 18. Altın Koza Film Festivali'ndeki ödül töreninde ödülünü JITEM kurbanı on binlerce faili meçhul ya da kayıplara adaması, onların kemiklerini toplu mezarlardan kurtarılarak ailelerine vermeyi hala reddeden bir ülkenin gerçek bir hukuk devleti olamayacağını ifade etmesi ile ülke gündeminde yer aldı.

Alper, üçüncü filmi Rüzgârın Hatıraları (2015)'nın senaryosunu Ahmet Büke ile birlikte yazdı.  1915 olaylarını ve 1941 Varlık Vergisi yıllarını anlatan film, bir çok ödüle değer bulundu.

Senaryosunu Murat Uyurkulak ile birlikte yazdığı Karanlık Gece adlı Türkiye-Fransa-Almanya ortak yapımı filmi 2020 yılında tamamladı.  Toroslarda bir köyde yaşanan korkunç bir linç olayını  konu alan filmi, arkadaşlarıyla kartopu oynarken attığı karın bir dükkânın camına gelmesi sonucunda esnaflarla yaşadığı arbedede bıçaklanarak öldürülen linç kurbanı gazeteci Nuh Köklü’ye adadı.  

10. Boğaziçi Film Festivali Ulusal Uzun Metraj Film Yarışması'nda (2022) Karanlık Gece filmiyle en iyi yönetmen ödülünü alan Alper;. ödül konuşmasında, ödülü  TTB başkanı Şebnem Korur Fincancı'ya ithaf etmiştir.  Bu ithafından ötürü eleştireler alar ve sosyal medyada kendisine yönelik bir linç kampanyası yürütüldüğünü, festival yönetiminin de buna katıldığını ifade eden Alper, ödülleri iade etti.

2022'de Kemal Varol'un Âşıklar Bayramı adlı romanını, aynı adla filme uyarladı.

Filmografi

Ayrıca bakınız 

 18. Altın Koza Film Festivali Ödül Konuşması

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 Özcan Alper SinemaTürk sayfası 
 Özcan Alper IMDb sayfası  

1975 doğumlular
Hopa doğumlular
Artvin doğumlu sanatçılar
İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesinde öğrenim görenler
Türk film yönetmenleri
Türk senaristler
Hemşinliler (etnik grup)
Altın Koza Ödülü kazanan yönetmenler
Ankara Uluslararası Film Festivali Ödülü sahibi yönetmenler
Yaşayan insanlar
Türk barış aktivistleri