Boris Şapoşnikov

Boris Şapoşnikov (Rusça: Борис Михайлович　Шапошников　/ Boris Mihaylovich Sahposhnikov) (2 Ekim 1882, Zlatoust - 26 Mart 1945, Moskova), Rus İmparatorluğu'nun subayı (Polkovnik), Kızıl Ordu'nun komutanlarından biri, Sovyetler Birliği Mareşali.

Askerî akademiden 1910 yılında mezun oldu. I. Dünya Savaşı başladığında Çarlık Ordusu'nda alay komutanıydı. Ekim Devrimi'nden sonra 1918'de Kızıl Ordu'ya katıldı. 1925 yılında Leningrad Askeri Bölgesi Komutanı oldu. 1928 - 1932 yılları arasında ise Moskova Askeri Bölgesi daha sonra da Frunze Askerî Akademisi Komutanlığı yaptı. 1935'te yeniden Leningrad Askeri Bölgesi Komutanlığı'na atandı. 1937'de Aleksandr Yegorov'un yerine Genelkurmay Başkanı oldu. 1940 yılında Sovyetler Birliği Mareşali oldu.

Çarlık Ordusu'ndan gelmiş olmasına karşın Stalin ona güvenir ve saygı duyardı. Kızıl Ordu'da meslekten bir subay olmasına karşı Sovyetler Birliği Komünist Partisi'ne, muhtemelen Stalin nezdinde kuşkulu bir iş olacağından 1930 yılına kadar üye olmadı. Diğer bazı meslektaşları gibi onun da Stalin'in "Büyük Temizlik'"inde hayatta kalmak için ödediği bedel, Mihail Tuhaçevski'nin öldürülmesine varan süreçte iş birliği yapmak olmuştur.

Şapoşnikov'un, Kızıl Ordu'yu hızla güçlendirmek için hazırladığı bir plan 1939 yılında Stalin tarafından kabul edildi. Sovyetler Birliği'nin Almanya tarafından istilasını amaçlayan Barbarossa Harekâtı başlamadan hemen öncesinde Kızıl Ordu'nun bir savunma planı yoktu. Yine de Wehrmacht kuvvetlerinin başlangıçtaki son derece parlak başarılarına karşın Kızıl Ordu'nun bütün bütün dağılmamasında Şapoşnikov'un bu planının da payı vardır.

Şapoşnikov, 1940 yılında Finlandiya'nın istilası için bir plan hazırlamıştı. Fakat harekât komutanı Kliment Voroşilov, planı kötümser buldu ve göz ardı etmeyi yeğledi. Harekât beklendiği ölçüde başarılı olmadı ve Şapoşnikov 1940 yılının Ağustos ayında Genelkurmay Başkanlığı görevinden, sağlık nedenlerini ileri sürerek istifa etti. Barbarossa Harekâtı başladığında yeniden bu göreve getirildi. Aynı zamanda Savunma Halk Komiseri (Savunma Bakanı) Yardımcılığını da üstlendi. Ancak rahatsızlığı nedeniyle bu görevleri 1943 yılında bırakmak zorunda kaldı. Öldüğü 1945 yılına kadar Voroşilov Askerî Akademisi Komutanlığı görevini üstlenmiştir.

Askeri teoriye ilişkin olarak Mozg Armii adını verdiği önemli bir çalışması vardır. Bu çalışma, onun Kızıl Ordu'nun üst kademelerinde kalmasında katkı sağladığı gibi onlarca yıl hemen her Kızıl Ordu subayı tarafından okunmuştur.

Kaynakça 

1882 doğumlular
1945 yılında ölenler
Rus İmparatorluğu'nun karacı subayları
Sovyetler Birliği mareşalleri
Rus İç Savaşı'nda kişiler
Lenin Nişanı sahipleri
Kızıl Bayrak Nişanı sahipleri
Kızıl Yıldız Nişanı sahipleri
II. Dünya Savaşı'nda Sovyet askerler
Kremlin Duvarı Mezarlığı