Karadağlılar (Türk)

Karadağlılar veya Karacadağlılar, (Azerice: Qaradağlılar, Qaracadağlılar, Rusça: карадагцы, караджадагцы) İran'ın Türkmen Yatağı denilen, Aras Nehri'nin güneyinde yer alan ve kendi kabile adını taşıyan Karadağ bölgesinde yaşayan Türk boyudur. Karadağlı ismi, büyük dağ veyahut dağlık yer anlamına gelen Karadağ  kelimesinin sonuna "-lı" ekinin eklenmesiyle oluşmuş olup dağlık yerde yaşayan anlamına gelir. Büyük Sovyet Ansiklopedisi, Karadağlıları Azerileri oluşturan etnografik gruplardan biri olarak kabul etmektedir.

Tarihçe 
Bir görüşe göre Karadağlılar, 15. ve 16. yüzyılda, Safevi rejimi sırasında Şahsevenler ve Kızılbaşlar gibi Türkçe konuşan kabileler ile Anadolu'dan modern Azerbaycan bölgesine göç ederek bugünkü Azerbaycan halkının oluşumunu sağlamıştırlar. Karadağ bölgesine yerleştikten sonra çobanlıkla meşgul olmuşlardır. Silahlı olanları da çapulculuk ve haydutluk yapmış, ara sıra ticaret kervanlarına ve bazen de şehirlere hücum etmiştir.
 Karadağ bölgesine yerleştikten sonra çobanlıkla meşgul olmuşlardır. Silahlı olanları da çapulculuk ve haydutluk yapmış, ara sıra ticaret kervanlarına ve bazen de şehirlere hücum etmiştir.
Azerice Karadağ'ın lehçesini konuşuyorlar. Geleneksel olarak 7 kabilelere ayrılır. Bunlar karışık bir gruptur (karadağlılar, 1804-1813 ve 1826-1828 yılları arasında Rus-Pers savaşları sırasında Transkafkasya'dan Azerbaycan Türk yerlilerinin ve XIX yüzyılın sonlarından XX yüzyılın başlarına kadar uzanan Osmanlı Türklerinin bir karışımıdır.

Karadağlılar çoğunlukla Şii Müslümanlardır.

Kültür 
Karadağlıların yaşadığı Karadağ bölgesi dağlık olup, geçit vermez bir alandır. Buranın kuzeydoğusu, Şahsevenlerin göç yerlerinden biridir. Coğrafi durumunun elverişliliğinden dolayı eski feodal idare sistemi bir dereceye kadar muhafaza edilmiştir. Karadağlılar, çoğunlukla yerleşik olup, ırmak boylarında ve derelerde ziraatle meşguldürler. Bahçıvanlık ve ipekçilik de geliştirilmiştir. Yazları Kuzey Azerbaycan'a kayarlar.

Karadağlılar, kültür ve gelenek bakımından Şahsevenlerin âdeta ortağı sayılırlar ve aynı Şahsevenler gibi Azerice konuşmaktadırlar. Karadağ lehçesi, Azericenin en saf varyantı olarak bilinmektedir ve en çok İran'ın Doğu Azerbaycan eyaletinde yaygındır. İran'da bulunan Karadağlılar'a diğer Türk halkları gibi Pehlevi Hanedanı döneminde zorunlu olarak Farsça öğretilmiştir.

Kaynakça

Dipnotlar 

 Kısaltmalar; a.g.e. (adı geçen eser), c (cilt), s (sayfa), s. x,x (sayfa x ve x)

Azerbaycan'daki etnik gruplar
İran'daki etnik gruplar