Proşçaniye Slavyanki

"Proşçaniye Slavyanki" (Rusça: Проща́ние славя́нки; Slav kızının vedası) 1912'de Tambov'da konuşlanmış 7. yedek süvari alayının baş trompetçisi Vasili Agapkin tarafından Birinci Balkan Savaşı'ndan (1912-1913) etkilenerek yazılmış bir marştır. Marş, özünde savaşa, askere veya uzun bir yolculuğa vedayı simgeleyen ulusal bir marştır. Rus İmparatorluğu, Sovyetler Birliği ve Rusya Federasyonu'nun  en tanınmış "müzik sembollerinden" biridir.

Tarihçe 
Marşın popülaritesi melodinin sadeliği ve melodikliği ile ilişkilidir, müzik; yardımcı ve geçen sesleri kullanarak, net ve farklı bir işlevsel tanımla ana harmonik fonksiyonların üçlüleri boyunca yumuşak bir harekete dayanır.

Bu marş, türün geleneksel özelliklerini, örneğin, komşu kısımlara göre ikinci kısmın tını-dinamik kontrastını korur. V. Tutunov tarafından belirtildiği gibi, marşın ana kısmında, Ludwig van Beethoven'ın Egmont uvertürünün ana kısmının temasıyla açıkça bir tonlama bağlantısı var ve marşın diğer kısımlarında, diğer popüler melodilerin tonlamaları izlenebiliyor.

Şef Nikolay Gubin aynı görüşü paylaşıyor: "1912'nin sonunda Agapkin, Beethoven ve Çaykovski'nin yurtsever eserlerinin figüratif ve tonlama malzemelerini kullanarak bir marş yazdı." 

Bazı müzikologlar, Agapkin'in 1904-1905 Rus-Japon Savaşı döneminden kalma eski bir halk şarkısını temel aldığına, askerler arasında söylendiğine ve 1912'de notaya döktüğüne inanıyor. Şarkı, hatırlaması kolay melodisi sayesinde ordu içerisinde hızla yayıldı.

İlk versiyon 

Yaygın olarak anlatıldığına göre, Agapkin'in çalışmasını ilk gösterdiği kişi, alayının bando şefi Milov'du. Milov, Agapkin'e bazı pürüzleri ve bunları en iyi nasıl düzeltebileceğini göstererek, bestesini o zamanlar müzik çevrelerinde tanınan 51. Litvanya Piyade Alayı'nın bando şefi Yakov Bogorad'ın yaşadığı ve müzik ve yayıncılık faaliyetleri yaptığı Simferopol'e götürmesini tavsiye etti.   Bogorad, bestenin bir kısaltmasının kaydedilmesine yardım etti, bestede enstrümentasyon yaptı ve ayrıca besteye "Proşçaniye Slavyanki" adını verdi.  Kısa bir süre sonra, bestenin ilk yüz nüshası Simferopol matbaasında basıldı. Bu ilk baskının kapağında genç bir kadın bir askere veda ediyor, arka planda ise Balkan Dağları ve bir müfreze asker bulunuyor. Bu yeni marş, ilk kez 1912 sonbaharında Tambov'da 7. yedek süvari alayı müfettişler tarafından incelenirken halka açık bir şekilde icra edildi.

Mihail Çertok şunları belirtiyor: "Moskova'daki Rusya Devlet Kütüphanesi'nin Paşkov evinde Yakov Bogorad'ın eserlerini incelerken, Bogorad'ın (...) tüm müşterilerini dikkatlice not etmesine rağmen, Agapkin'in herhangi bir bahsini bulamadık."  Y. Tsimmerman Yayınevi'nin 1910-1914 yayınlarının kataloglarında Çertok, marşın herhangi bir bahsini de bulamadı. V. Sokolov'un marşla aynı adlı kitabında ayrıca eserin “V. Grosse Matbaası, B. Spasskaya sokağı, Moskova" adresinde basılan 1468 numaralı eser olduğu ifade edilir. Ne yazık ki, V. Grosse'nin 1910-1914 arası yayınları içinde Devlet Kütüphanesi kataloglarında yapılan aramalar da başarısız oldu. Çertok şöyle yazıyor: "Paşkov evinde, kütüphanenin müzik bölümündeki bibliyografyayı incelerken İ. Şatrov'un "Sonbahar geldi" çalışmasına rastladım. Bu eser de V. Grosse tarafından basılmış ve 1483 numarasına sahipti. Bu sayılar birbirine yeterince yakın." 

Daha da ilginç olanı, "Proşçaniye Slavyanki"nin 20. yüzyılın ilk on yıllarında geniş çapta tanınan ve defalarca kaydedilen, kimliği belirsiz bir yazar tarafından yazılan "Anavatan Özlemi"  marşına benzerliği ve hatta belki de etkisi sorunudur.

Her iki marş da aynı yapı biçimine sahiptir - dört ölçülü bir giriş, ana tema, bas soloları ve üçlüler. Her iki marş da minör tonlarda yazılmıştır: "Anavatan Özlemi" A minörde ve "Proşçaniye Slavyanki" (V. Sokolov'un kitabında verilen V. Grosse baskısına bakılırsa) C minördedir. Daha sonra, her iki marş da defalarca diğer notasyonlarla yazıldı; "Anavatan Özlemi" artık C minörde bir marş olarak biliniyor ve Semyon Çernetski'nin 1945'teki düzenlemesinden beri "Proşçaniye Slavyanki" artık E-bemol minör olarak icra ediliyor ve basılıyor.

Ortak anlamları ve ortak mesajları - özlem, ayrılık, bir yakının ve sevgilinin kaybı, anma, keder, bu marşları birbirine bağlar ve bir araya getirir. "Anavatan Özlemi" marşının genç müzisyen Vasili Agapkin için bir ilham kaynağı olması muhtemeldir. Rus devrim öncesi marşlarının tamamının veya çoğunun küçük bir uyuma sahip olduğu şeklindeki genel görüş hatalıdır. Örneğin, 19. yüzyılın sonlarının ünlü marşları - Vasili Bekker'in “Zafer Sevinci”, K. Frants'ın(?) “Skobelev” , F. Furman'ın “Suvorov Marşı”, yazarları bilinmeyen “Kahraman” ve “Kazananların Zaferi”, İ. Tehter'in 92. Peçora Piyade Alayı marşı, yazarı bilinmeyen 108. Saratov Piyade Alayı marşı, Pyotr Çaykovski'nin 98. Yuryevski Piyade Alayı marşı vb. - majör armoniye sahiptir ve minör modülasyonlara sahip değildir. Preobrajenski Muhafız Alayı, Semyonovski Muhafız Alayı, İzmailovski Muhafız Alayı, Grenadiye Alayı ve Pavlovski Muhafız Alayı'nın alay marşları gibi daha eski marşlarda yalnızca bir minör üçlü vardır.

Tutunov, Rus askeri müzik kültürünün en ünlü dört eserini şöyle özetler: "Mançurya Tepelerinde" ve "Amur Dalgaları" (sırasıyla İlya Şatrov ve Maks Kyuss) valsleri ve "Anavatan Özlemi" (D. Trifonov(?)) ve Agapkin'in "Proşçaniye Slavyanki" marşları. Tutunov, bu iki valsin tonlama yapısında marşlarla pek çok ortak nokta olduğunu belirtir. 

Proşçaniye Slavyanki, aslen sözsüz bir askeri bando parçası olarak yaratılmıştı. Marşın bütün sözleri, daha sonra ortaya çıkmıştır.

Kiev merkezli kayıt şirketi Ekstrafon'un 1915 yazında bu marşın kaydını içeren bir gramofon plağı yayınlamasından sonra  marş, Rusya'da çok hızlı bir şekilde ün kazandı. I. Dünya Savaşı sırasında alaylar, bu marş eşliğinde cephelere gitti. Marşın melodisi, çok hızlı bir şekilde dünya çapında ün kazandı: Bulgaristan, Almanya, Avusturya, Norveç, Romanya, Fransa, İsveç, Yugoslavya ve diğer ülkelerdeki askeri bandolar, Proşçaniye Slavyanki'yi icra etmeye başladı. Ancak, bu ülkelerde gramofon plakları üzerindeki kayıtlar veya notaların Rus İmparatorluğu dışında yayınlanması hakkında herhangi bir bilgi yoktur.

Sovyet dönemi 
"Proşçaniye Slavyanki", 1917 Ekim Devrimi'nden sonra, özellikle Beyaz Ordu içerisinde popülerliğini korudu. I. Dünya Savaşı sırasında, marşın müziğine (“Bizi büyüttün ve besledin…”) gönüllüler için bir şarkı bestelendi ve bu şarkı orijinal haliyle değil, İç Savaş döneminden beri üç farklı versiyon haline geldi. Gönüllü Ordu'daki öğrenci taburunun şarkısı ve ilk olarak Sibirya Halk Ordusu'nun marşı olan, ancak daha sonra Kolçak'ın ordusu tarafından kullanılmaya başlanan “Sibirya marşı”. Metnin üçüncü versiyonu, Drozdov Birliği'ne atıfta bulunur. “General Wrangel'in Rus Ordusu: Kuban ve Kuzey Tavriya'daki Savaş” kitabında, savaş sırasında bir topçu olan Viktor Larionov şöyle bahseder:
Aynı yerde Larionov, "Slavyanki" marşını söylerken geleneksel Aziz Andreas bayrağını taşıyan Birinci Alay'ın ilk bölüğünden bahsediyor. Belki de "Proşçaniye Slavyanki"nin bu versiyonu, Drozdov Tümeni Birinci Alayı'nın alay marşıydı.

7 Kasım 1941'de Kızıl Meydan'da düzenlenen geçit töreninde, Kızıl Ordu Birleşik Orkestrası Şefi Semyon Çernetski o sırada Kuybişev'de resmi olarak ülkenin ana geçit törenini yönetiyor olduğundan Agapkin, Moskova'daki birleşik askeri bandoyu kendisi yönetti. Kızıl Meydan'daki geçit töreni sırasında “Proşçaniye Slavyanki”nin çalınıp çalınmadığı açık bir sorudur. Birleşik orkestranın müzisyenleri Askeri Şeflik Fakültesi öğrencileriyle bir araya geldiklerinde, törende marşın çalındığını iddia ettiler. Semyon Budyonni de anılarında marşın çalındığını iddia eder. Agapkin'in öğrencisi olan Sovyet Ordusu Askeri Bando Hizmeti başkanı ve RSFSC Halk Sanatçısı Tümgeneral Nikolay Nazarov'un anılarına göre, bu marş 7 Kasım 1941'deki geçit töreninde seslendirilmişti. Vladimir Sokolov'un "Proşçaniye Slavyanki" kitabında, Agapkin'in kızının anılarına göre yazılan geçit töreninde bir marştan bahsediliyor:
1941 geçit töreniyle ilgili filmin müziklerini yaparken marş kullanılmadı, ancak kurgu için birçok devrim öncesi marş kullanıldı.

Marş, 1929'da SSCB'de yeniden yayınlandı.  Semyon Çernetski'nin 1945'te yayınlanan "Kızıl Ordu orkestraları için hizmet-savaş repertuarı" koleksiyonunda marştan bahsediliyor. İlginç bir şekilde, koleksiyonun derleyicisi olan besteci Tümgeneral Çernetski marşı anlatırken, onu ilkel bir şey, ortalama uyum için "tipik bir devrim öncesi marş" olarak eleştiriyor. Marş, ayrıca “Amatör orkestralar için halk marşları koleksiyonu” (Moskova, Muzgiz, 1953) ile 1955 ve 1959 eski halk marşları koleksiyonlarındaki düzenlemeleri (Moskova, Muzgiz, 1955, 1959) ile not edilebilir. Bu koleksiyonlar, Rusya Devlet Kütüphanesi'nin  elektronik kataloğunda görüntülenebilir.

Kayıtlar arasında, 1944'te İ. Petrov tarafından yönetilen orkestranın belki de en eski kaydı bulunur. Bu kayıt, Aprelevka Fabrikası kaydında (AP12334/12335 1944) (veya 2) ve Amerika'da "Moskova Bandoları Tarafından Gerçekleştirilen Marşlar ve Süvari Müziği"nde (Colosseum, New York, ABD, 1954) yayınlandı. "Leylekler Uçarken" filmindeki marş, muhtemelen marşın bu kaydıdır. Bir ihtimalle, 1941'den 1944'e kadar İ. Petrov tarafından yönetilen Lenin Askeri-Siyasi Akademisi'nin orkestrası tarafından yapılan kayıt da olabilir. Muhtemelen Agapkin'in kendisinin (veya 2 ) bir kaydı vardır, ancak kaydın tarihi henüz belirlenmemiştir. Elbette bunun Vasili Agapkin'in kendi kaydı olmaması mümkündür, ancak nüanslar ve dokunuşlar bakımından Petrov'un versiyonundan farklıdır. Üslup özelliklerine dayanarak, bunun 1930'lar-50'lerin büyük bir Sovyet orkestrasının kaydı olduğu yüksek olasılıkla tartışılabilir. Orkestranın büyük kompozisyonunu hesaba katarsak, bu, Agapkin'in 1947'den 1955'e kadar yönettiği SSCB Devlet Güvenlik Bakanlığı Örnek Orkestrası olabilir.

Proşçaniye Slavyanki'nin, SSCB'de ilk kez "Leylekler Uçarken" filminde kullanıldığı 1957 yılına kadar yasaklandığına dair yanlış bir bakış açısı bulunur:

"Proşçaniye Slavyanki", II. Dünya Savaşı'ndan sonra Sovyetler arasında da popüler oldu. İç Savaş sırasında marşın melodisini kullanan şarkıların yaygınlığına rağmen, bu marşın notalarının yurtdışında Rus İmparatorluğu'nun veya SSCB'nin bir sembolü olarak kullanımından, gramofon plaklarına kaydedilmesinden, basımlarından o dönemde söz edilmedi.

Daha sonra marş, çeşitli Sovyet orkestraları tarafından defalarca kaydedildi. Marşın "referans" kayıtları arasında, N. Nazarov, A. Maltsev ve N. Sergeyev yönetimindeki SSCB Savunma Bakanlığı Birinci Ayrı Gösteri Orkestrası'nın 60'lar ve 70'ler boyunca birkaç icrası ve  N. F. Uşçapovski yönetimindeki Leningrad Askeri Bölgesi Karargahı Orkestrası'nın 1995 tarihli kaydı bulunur. Marş, Şeref Muhafızları Örnek Bandosu , LVMB Deniz Kuvvetleri Bandosu, Transkafkasya Askeri Bölgesi Karargahı Bandosu ve diğerleri gibi diğer orkestralar tarafından da kaydedildi. Yabancı orkestraların kayıtları arasında ÇHC HKO Orkestrası , Amerikan Birleşik Devletler Deniz Bandosu , Doğu Almanya'dan Stabsmusikkorps der Grenztruppen , Almanya'dan Heeresmusikkorps 1, Heeresmusikkorps 300 ve Stabsmusikkorps der Bundeswehr, Avusturya'dan Militärmusik Kärnten ve diğerleri bulunur.

Sözler 
Marş için yazılan ilk sözler 1914'te yayınlanmıştır, ancak yazarı bilinmemektedir:

Bu versiyon, daha sonra Gönüllü Ordu'nun öğrenci taburunun marşı oldu. 1918'de şarkı, Sibirya Halk Ordusu'nun Sibirya Marşı olarak aşağıdaki sözlerle ortaya çıktı:

1920'de Drozdov tümeninin askerleri ise marşı şu şekilde söyledi:

20. yüzyılın ikinci yarısında, marş için yeni sözler yazıldı. 1967'de marş, Arkadi Fedotov'un sözleriyle SSCB'de yayınlandı:

1974'te marş, Aleksandr Galiç'in sözleriyle ve kendi icrasıyla kaydedildi.

1984'te Vladimir Lazarev, Vasili Agapkin'in 1913'te mezun olduğu Tambov'daki müzik okulu binasında bir anıt plaketin açılışı vesilesiyle yeni bir versiyon yazdı (http://www.sovmusic.ru/m/proshan6 .mp3 )

1990'larda İrkutsk Şehir Halk Draması Tiyatrosu oyuncusu Andrey Mingalev tarafından yazılan sözlerin bir versiyonuna atıfta bulunur; marşın bu versiyonu Tatyana Petrova (bu sözlerle marşın ilk icracısı), Janna Biçevskaya ve diğerleri gibi şarkıcıların repertuarına dahil edilmiştir:

Ek olarak, marşın melodisini kullanan Roman Ślęzak'ın “Ağlayan söğütler uğuldamaya başladı” (Rozszumiały się wierzby płaczące) adlı eseri,  II. Dünya Savaşı sırasında Polonya'daki Armia Krajowa tarafından kullanıldı  Finlandiya'daki Kızıl Muhafızlar, marşın melodisini kullanarak "Özgür Rusya" () adlı bir şarkı besteledi.   1969'da şarkı,    tarafından gerçekleştirilen ulusal hit geçit törenini kazandı, Marş, İsrail'de Haim Hefer'in 19 yaşında yazdığı ve I. Dünya Savaşı'ndan sonra Filistin Mandası sırasında Lübnan'dan yasadışı kara göçüne karşı İngiliz mücadelesine yönelik bir şiir olan "Sınırlar Arasında"ya ( )  beste olarak uyarlanıp söylenmektedir.

Günümüzde 
Rus askerlerini görev yerlerine taşıyan trenler, günümüzde hala "Proşçaniye Slavyanki" eşliğinde kalkar. Sovyet döneminden beri, birçok askeri birimde askerlik hizmetini yerine getirmiş askerleri Proşçaniye Slavyanki çalarken evlerine kadar eşlik etme geleneği devam eder.

Proşçaniye Slavyanki, Tambov oblastının marşıdır.

"72 Metre" filminin çalışma başlığı, "Proşçaniye Slavyanki" idi.

8 Mayıs 2014'te "Proşçaniye Slavyanki" heykeli   Belarus Garı'nda törenle açıldı.

Tambov'daki Vasili Agapkin ve İlya Şatrov anıtının dikilitaşına, marşın dizeleri oyulmuştur.

Kaynakça

Dış bağlantılar 

 Bando için "Proşçaniye Slavyanki" marşının notları  
 a-pesni.org'da Öğrenci Taburu Gönüllülerinin Şarkısı  
 SovMusic'te Proşçaniye Slavyanki  
  
  
  
 "Proşçaniye Slavyanki" marşının yaratılış efsanesi   
 a-pesni.org'da Proşçaniye Slavyanki  
 Pervıy Kanal'da marşın 100. yılına özel icra  
 Ruslar ve Sırplar "Proşçaniye Slavyanki" marşının 100. yılını kutladı  
 "Proşçaniye Slavyanki" marşı.  Efsaneler ve gerçekler.  Şair Vladimir Lazarev ile söyleşi  

Rusça şarkılar
Rusya yurtseverlik şarkıları
Askerî marşlar