Kürt tarihi

Kürt tarihi, Ortadoğu'da yaşayan İranî bir etnik grup olan Kürtlerin yaşadığı coğrafi bölge olan Van Gölü ve Urmiye Gölü'nün güneyindeki dağlık bölgelerdeki tarihini içerir. Çoğunlukla Türkiye Kürtleri Kürt dilerinden biri olan Kurmançça'yı, Kuzey Irak Kürtleri Sorani'yi ve son olarak İran'da yaşayan Kürtler Kelhuri'ceyi konuşmaktadır.

Klasik Antik Çağ'ın Karduya'lıları gibi, Kürtlerin öncül popülasyonlarına ilişkin çeşitli hipotezler vardır. İslami yönetim altında bilinen en eski Kürt hanedanları (10. ila 12. yüzyıllar) Hasnaviler, Mervaniler, Revvâdîler, Şeddâdîler ve ardından Selahaddin Eyyubi tarafından kurulan Eyyubiler'dir. 1514 Çaldıran Savaşı, Kürtlerin Osmanlılarla ittifak yapması ve Doğu Anadolu'da Kızılbaş isyanları sonrası boşaltılan bölgelere Sünni Kürtlerin yerleştirilmesi açısından Kürt tarihinde önemli bir dönüm noktasıdır. 1597 tarihli Şerefname, Kürt tarihinin ilk yazılı kaydıdır. 20. yüzyıldaki Kürt tarihi Türkiye, İran, Irak ve Suriye'de yaşayan Kürt grupları arasında şekillenmişse de kısmi özerkliğe sahip Uyezd yönetimi ve IKBY, Kürtler tarafından yönetilen yapılardan bazıları olmuştur.

İslami Dönem

Kürtler İslamiyet’in doğuşu yıllarında Bizans İmparatorluğu ve resmî  dini Zerdüştlük olan Sasani İmparatorluğu arasında parçalanmış durumdaydılar.

Kürtlerin kitlesel olarak İslamiyet'le tanışmaları Halife Ömer döneminde olmuştur.

İslam ordusu hicretin 18. yılında Kürdistan coğrafyasını fethetmesiyle çok azı hariç Kürtlerin büyük bir kısmı İslamiyeti kabul edip Müslüman olmuşlardır.

Modern dönem 
Kürtlerin 20. yüzyılda kurdukları de facto devletler kısa süre içinde yıkılmıştır.

20. yüzyılda kurulan Kürt devletleri;
Kürdistan Krallığı
Ağrı Cumhuriyeti
Kürdistan Uyezdi
Kürdistan Okrugu
Mahabad Kürt Cumhuriyeti

Günümüz

Irak
Irak'taki Kürtler, 20. yüzyıl boyunca özerklik veya bağımsızlık için hareketlerde bulundular. Bunun sonucunda Irak Kürtleri, Saddam yönetimindeki Irak tarafından Araplaştırma politikasına ve, Halepçe Katliamı gibi, katliamlara maruz kaldılar. Molla Mustafa Barzani ve Saddam Hüseyin arasında 1970 yılında yapılan anlaşma sonucu özerk yönetim kuruldu. 1974'de Saddam Hüseyin tarafından özerklik kaldırıldı ve Kürtler tekrar isyan etti. 1991 yılında tekrar, Kürtler tarafından bölgede tek taraflı özerklik ilan edildi.

Suriye 
Arap Baharı ile başlayan Suriye İç Savaşında Kuzey Suriye bölgesinin yönetimini YPG (Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi'nin askeri kanadı) ele geçirdi.

Ayrıca bakınız 
Kürdistan
Sovyetler Birliği'nde Kürtler
Kürt devletleri ve hanedanlıkları listesi

Kaynakça

Dış bağlantılar 
A Brief Survey of the History of the Kurds, by Kendal Nezan, President of the Kurdish Institute of Paris.
Yezidism: historical roots , International Journal of Kurdish Studies, January 2005.
The forced conversion of the Jewish community of Persia and the beginnings of the Kurds 
Encyclopaedia of Kurdistan KURDISTANICA
Deportations, part III. In the Islamic Period, Encyclopaedia Iranica.
https://www.ancient.eu/Mitanni