Kumandılar

Kumandılar (kendilerince: Къуманды Kumandı, Къубанды Kubandı, Къуўанды Kuwandı, Къувандыг Kuvandıg; Rusça Кумандинцы Kumandintsı), Rusya'nın orta güney bölgesindeki Altay Krayı, Altay Cumhuriyeti ile Kemerovo Oblastında yaşayan Türk halklarından Altayların 3000 kişilik kabilesi. UNESCO'ya göre dilleri ve kültürleri yok olma tehlikesindedir.

Coğrafya 
Rusya'nın daha çok Altay Krayında Biy Nehri civarındaki Biyskiy, Krasnogorskiy ve Soltonskiy rayonlarında (2002 rakamlarına göre 1663 kişi), biraz da Altay Cumhuriyetinin Turaçak rayonunda (931 kişi), çok az olarak da Kemerovo Oblastında (226 kişi) yaşarlar.

Boyları 
Eskiden sayıları 39 olan söök sayısının Ruslarla birlikte yaşamaya başladıktan sonra zamanla unutularak bugün 10 civarında olduğu ifade ediliyor: Şabat, Çedirbek, Kızılkös, Apaşkös, Toñ~Ton, Toñıl~Tunal, Sakpıjık~Sakpıjok, Toguz, Komnoş~Komdoş, Küzen.

Wilhelm Radloff'a göre Kumandılar iki zaysanlık [jайсан] (Aşağı Kumandılar, Yukarı Kumandılar) ve altı söök [сӧӧк] (Sô, Kubandı, Tastar, Yutı, Çabraş ve Tôn-Kubandı) olarak yapılanmışlardır:

Aşağı Kumandılar (kendilerince: Örö Kumandı/Kuvandı/Kıvandı) 
Sô
Kubandı
Yukarı Kumandılar (kendilerince: Altına Kumandı/Kuvandı/Kıvandı) 
Tastar
Yutı
Çabraş 
Tôn-Kubandı

L. P. Potapov tarafından yapılan düzenleme ise şöyledir:

Barınakları 
Wilhelm Radloff'a göre Kumandıların barınakları  genellikle ağaç kütüklerinden yapılmış kaba baraka, toprak kulübe ve kayın ağacının kabuğundan yapılmış çadırlardan ibarettir.

Dil 

Kumandıların dilleri Kumandıca (MultiTree 1p0), Altaycanın Kuzey Altaycası denen lehçe grubuna girer ve bu gruptaki Tuba ve Çalkanduların lehçelerine benzer.

2010 sayımına göre kendini Kumandı olarak niteleyen 3114 kişiden ancak 738 ya da 1044 kadarı Kumandıcayı konuşabildiği kaydedilmiştir.

Kaynakça 

Türk halkları
Rusya'daki etnik gruplar
Altay Cumhuriyeti
Altay Krayı