Yoichiro Nambu

Japonya doğumlu Amerikan fizikçidir. Chicago Üniversitesi Enrico Fermi Enstitüsü'nde ve Harry Pratt Judson fizik dalı üstün hizmet profesörüdür. Teorik fizik dalında atomaltı parçacıkları mekanizmasında kendiliğinden simetri kırılması keşfi üzerine 2008 Nobel Fizik Ödülünü kazanmıştır.

Eğitimi 
Nambu, 1921 yılında Japonya'da doğmuştur. Fukui'de Fukui Lisesi'''nden mezun olduktan sonra Tokyo İmparatorluk Üniversitesinde fizik eğitimi aldı. 1942'de lisansını tamamlayıp 1952'de doktorasını kazanmıştır. 1949'da Osaka City Üniversitesi'nde asistan profesör olmuş, bir sonraki yıl 29 yaşında profesör kadrosuna alınmıştır.
 Amerika kariyeri 
1952'de Advanced Study Enstitüsü, New Jersey, ABD ye davet edildi. 1954 yılında araştırmalarını Chicago Üniversitesi'ne taşıdı, 1958 yılında profesörlüğe atandı. 1974 ile 1977 yılları arasında ayrıca Fen Fakültesi Fizik Bölümü Başkanı oldu. 1970 yılında Amerika vatandaşı oldu.

 Fizik kariyeri 

 2008 Nobel Ödülü 
Yoichiro Nambu 2008 yılında,Japon fizikçiler Makoto Kobayashi ve Toshihide Maskawa ile, Nobel fizik ödülünü temel parçacıklar üzerine yaptıkları teorik çalışmalar sonucunda kazandı. Çalışmalar, 14 milyar yıl önce meydana gelen Büyük Patlama sonucu oluşan Evren’in orijini ve maddenin doğasındaki anormallikleri açıklamaktadır. İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi göre, "spontan kırık simetri’’  doğanın düzeninin altındaki karışık yüzeyin gizlenmesidir.Örneğin, düşen bir kalem mükemmel bir simetriyle ve hiçbir tercih yönü yokmuş gibi düşer gibi gözükür, oysaki sabit doğrusal yüzeyin düşük enerjisiyle  kalem aniden yön değiştirir ve simetri bozulur.

Ödülün yarısını alan 87 yaşındaki Nambu, ödülü 1960’larda ortaya çıkardığı atom-altı parçacıklarla ilgili “kendiliğinden simetri kırılması” mekanizması ile kazandı.
Nambu, temel parçacıklarda ve süperiletkenlikte kendiliğinden simetri kırılması kavramının geliştirileceğini açıklamaktadır. Bu teoriler, Standart Model’in temel taşıdır ve doğadaki dört temel kuvvetten (elektromanyetik, şiddetli, zayıf ve gravitasyonel kuvvetler) üçünün (gravitasyonel kuvvet hariç) birleştirilmesini açıklamaktadır.

Diğer Japon fizikçiler ise ödülün diğer yarısını, “simetri kırılmasının” kaynağının bulunması ile çalışmaları nedeniyle aldılar. Simetri kırılması (asimetri) teorisinin temelleri, Büyük Patlama’dan sonra maddenin anti-maddeden daha fazla oluşumu ve böylece maddenin Evren’in başlangıç kaynağı olması, yıldızlar, gezegenler, galaksiler ve sonuçta hayatın başlangıcıyla ilgili bilgileri vermektedir.  Kısaca, fiziğin bu alanında yapılan çalışmalar, evrenin oluşumunun daha iyi anlaşılması yolunda büyük katkılar sağlamaktadır.
CERN’deki Büyük Hadron Çarpıştırıcısı deneyleri de bu çalışmaların üzerine kurulmuş durumdadır. Ayrıca bu çalışmalar, süperiletkenlik gibi konularda yapılan araştırmaların da önünü açmıştır. Ödül sahipleri yaklaşık 1.4 milyon Amerikan Doları tutarındaki ödülü 10 Aralık 2008'de almışlardır.

 Ödül ve başarıları 

 Yazılı eserlerinden bazıları 
	BCS50 Enerji Gap, Gap Kütle ve Kendiliğinden Simetrik Kırma, Dünya Bilimsel, 2010.
	Kendiliğinden Simetri, Parçacık Fiziği  Rev Mod Breaking. Fiz., 1015 (2009). ISBN 9786054238477 
	Kendiliğinden Simetrik Bozulma, CPT04 Bildiriler Kitabı, Indiana Üniversitesi, (Dünya Bilimsel, 2005), s.1 İlişkin Bazı Anomalileri.
	Lie ve Güncel Cebirleri spontan kırılma, J. Stat. Phys. 115 (2004) 7.
	Aharonov-Bohm Problem Revisited, Nucl. Fiz. B 579 (2000) 590. CPT, SSB, Eter ve Tüm OLDUĞUNU, CPT01 Bildiriler Kitabı, Indiana Üniversitesi, (Dünya Bilimsel, 2002), s.1. ISBN 9789971966669
	Simetrik Kırılma, Kiral Dinamiği ve Fermiyon Kitleler, Nük. Fiz. A 629 (1998) 3c.
	BCS Tipi Teorileri, içinde Fermiyon-Bozon İlişkiler Physica D 15, 173 (1985).
	Süperiletkenlik, (G. Jona-Lasinio ile),  Analojiye Dayalı Dinamik Temel Parçacıklar  Modeli Fiz. Rev 122, 345 (1961).

 Ayrıca bakınız 
Kendiliğinden simetri kırılması
Nobel Fizik Ödülü
Makoto Kobayashi
Toshihide Maskawa

 Kaynakça 

 İnternet kaynakları 
 Simetri ve simetri kırınımı'' Kerem Cankoçak  (2009),  — PDF
 2008 Nobel Ödülleri
 'Tübitak' (2008),  — PDF

Dış bağlantılar 
 Yoichiro Nambu, Chicago Üniversitesi
  Yoichiro Nambu, Bio.
 Amerikan Fizik Degrgisi
 Nambu makaleler
 Röportaj (July 16, 2004)
  Laurie Brown, Yoichiro Nambu makalesi
 Yoichiro Nambu'nun kitapları

1921 doğumlular
Amerikalı sicim teorisyenleri
Amerikalı Nobel Ödülü sahipleri
Nobel Fizik Ödülü sahipleri
Wolf Tıp Ödülü sahipleri
Wolf Fizik Ödülü sahipleri
2015 yılında ölenler
Osaka ili doğumlular
Amerikalı Japon akademisyenler