Kozloduy Nükleer Enerji Santrali

Kozloduy Nükleer Enerji Santrali Romanya sınırına yakın, Tuna nehrinin bulunduğu bir şehir olan Kozloduy'un  doğusunda, Sofya'nın  kuzeyinde konumlanmış Bulgaristan'daki bir nükleer enerji santralidir. Bölgedeki en büyük ve ülkedeki tek nükleer enerji santralidir. İlk reaktörün inşası 6 Nisan 1970'te başladı.

Kozloduy NES şu sıralar toplam üretimi 2000 MW/MWe olan 2 tane basınçlı su reaktörünü işletmektedir. Ünite 5 ve 6, sırasıyla 1987 ve 1991'de inşa edilen, VVER-1000 reaktörleridir. 2014'e kadar her biri 1100 MW'lık kapasiteye ulaşan bir üst modele geçilecek. Son verilen Belene NES projesinden montajlı bir üniteyi kullanarak yedinci 1000'MW lık ünite kurulacaktır.

Güvenlik kaygıları ve sonucunda kısmi kapatma 

Kozloduy NES daha önceden VVER-440/230 tasarımının eski dört reaktörüyle çalıştı, ancak Avrupa Komisyonu ve Bulgar hükûmeti arasında 1993 yılındaki anlaşma gereğince, Ünite 1 ve 2 2004'ün başında devre dışı bırakıldı. İddialara göre Amerika Birleşik Devletleri Enerji Bakanlığı'nın yayınlanmayan 1995 raporu bu üniteleri dünyanın "on en tehlikeli reaktörleri" arasında listeye almıştır. 21 Ekim 2010'da, devreden çıkarma işleminin resmî başlangıç sinyaliyle, kapatılan reaktörlerin lisansları Bulgar devleti radyoaktif atık kurumu DP RAO'ya devredilmiştir.

1990'larda ve 2000'lerin başında sırasıyla 2011 ve 2013'e kadar kullanım için orijinalinde lisanslı olan Ünite 3 ve 4 önemli güvenlik iyileştirmeleri gördü ve özenli denetlemelerden sonra 2002'de IAEA'dan ve ertesi yıl Dünya Nükleer İşletmeciler Birliği (WANO)'dan "ünite 3 ve 4'ün erken kapatılması için teknik sebep yok" ifadesini içeren olumlu eleştiriler aldı. Bu bulguların desteğiyle hükûmet kararlaştırılan katılım öncesi kapatmanın ertelenmesine izin vermesi için Avrupa Komisyonu'nu ikna etmeyi ummuştu, ancak durumun hukuki ve siyasi açıdan savunulamaz olduğu ispatlıydı. 2006'nın son saatlerinde, Bulgaristan'ın Avrupa Birliği'ne katılımı öncesi Ünite 3 ve 4 acilen operasyondan çıkarıldı.

2001 ve 2002 yılları boyunca harcanan yakıtın 82 tonu Zheleznogorsk, Krasnoyarsk Krai'de bir depoya gönderildi. 2008'de santral yetkilileri CONSTOR depolama varillerini bu amaçla kullanma niyetlerini açıkladılar.

Ünite 3 ve 4 kapanmadan önce, Kozloduy NES Bulgaristan'ın elektrik arzının %44'ünü üretti; Mart 2006 dan itibaren Bulgaristan elektrik üretiminin yaklaşık %14'ünü ihraç etti.

Yeniden devreye almak için baskı 
Ocak 2009'da Bulgaristan cumhurbaşkanı bölgedeki enerji azlığı sonucunda ve Rusya ile Ukrayna arasındaki gaz anlaşmazlığı sonucunda Ünite 3'ün tekrar başlatılmasını önerdi. Katılım Anlaşması koşulları altında birliğe üyeliğin ilk üç yılında ciddi ekonomik zorluklar doğduğu takdirde Bulgaristan taahhütlerinin geçici ihlalini talep edebilir.

Mülkiyet 
Kozloduy Nükleer Enerji Santrali Bulgaristan Enerji Holding EAD'nin yan kuruluşudur.

İlerideki büyüme 
Bulgaristan hükûmeti son zamanlarda ülkenin Belene'deki ikinci nükleer enerji santrali olması beklenen yapımdan vazgeçmesiyle  yeni bir reaktörün inşasının başlamasına karar verdi. Böylece Bulgaristan hükûmeti Rus devlet şirketi Atomstroyexport'un daha önce Belene NES için ürettiği 1000 MW'lık reaktörü Kozloduy'da yerleştirmeye karar verdi. Belene Nükleer Enerji Santrali projesi Mart 2012 sonunda feshedildi.

Kaynakça

Dış bağlantılar 

Kozloduy Nükleer Ebnerji Santrali ana sayfası 
Bulgaristan Nükleer Düzenleme Kurumu
IAEA'nın Bulgaristan bağlantıları
Diyagramlarla makale

Bulgaristan'daki nükleer enerji santralleri
Vratsa ilindeki yapılar
VVER reaktörlerini kullanan nükleer enerji santralleri
Bulgaristan-Sovyetler Birliği ilişkileri