Hebron Protokolü

Hebron Protokolü ya da Hebron Sözleşmesi, 7 Ocak 1997'de başlayan ve 15-17 Ocak arasında imzalamayla sonuçlanan yeniden düzenleme amaçlı protokol. Protokolde İsrail'i başbakan Benjamin Netanyahu temsil ederken Filistin Ulusal Yönetimi'ni Yaser Arafat temsil etmiştir.

1994 yılında Hebron'da (El Halil) Ortodoks Yahudilerin partisi Kach üyesi olan Baruch Goldstein adlı fanatik bir İsrailli yerleşimcinin "Hz. İbrahim Camii"nde dua eden Filistinlileri öldürmesi Filistinlilerin buradaki güvenlikleri için garanti istemelerine sebep oldu. Bu bağlamda Oslo II Antlaşması daha önceden beri var olan El Halil Uluslararası Geçici Mevcudiyeti'nin yeniden inşası çağrısında bulundu. Antlaşmadan sonra taraflar Norveç'ten bu konuda yardım istediler. Barış süreciini engelleyebilecek şiddet olayları yaşansa da 15 Ocak 1997 tarihinde Filistinlilerin güvenlik ile ilgili güvence isteklerine cevaben El Halil görüşmeleri sonuçlandı ve protokol imzalandı. Protokol uyarınca, İsrail askeri birlikleri El Halil'in %80'inden çekileceklerdi. Buna karşılık %20'lık kısmı ise İsrail kontrolünde kalamya devam edecekti. Bu protokol ile şehir H1 ve H2 olarak ikiye ayrılmış oldu. Tamamen Filistinlilerden oluşan H1 bölgesi Filistin yönetiminde kalırken, 400 Yahudi yerleşimci ile 40.000 Filistinlinin yaşadığı H2 bölgesi İsrail yönetimine verilmiştir. Ancak, protokol El Halil'deki durumu düzeltmeye yetmedi. El Halil Protokolü'nü takiben iki taraf 21 Ocak 1997'de El Halil Uluslararası Geçici Mevcudiyeti'nin yeniden tesisi ile ilgili antlaşmayı imzaladı. Bu antlaşma ile Norveç, İtalya, Danimarka, İsveç, İsviçre ve Türkiye'den gelen 180 kişi ile Uluslararası Geçici Mevcudiyet oluşturuldu ve bunun koordinasyonu Norveç'in sorumluluğuna verildi.

Kaynakça

İlgili kitaplar
Lamis Andani, "Redefisning Oslo: Negatiating the Hebron protocal", Journal of Palestine Studies, Spring 1997

Dış bağlantılar
Text of Agreed Minute  
Text of Note for the Record  
Text of Protocol Concerning the Redeployment in Hebron  
Full Text of Letter to be provided by U.S. Secretary of State Christopher to Benjamin Netanyahu at the time of signing of the Hebron Protocol  

İsrail-Filistin barış girişimleri
1997'de Asya