Oksidoredüktaz

Biyokimyada, oksidoredüktaz, bir elektronun bir molekülden (indirgenden) bir diğerine (yükseltgene veya oksidana) aktarılmasını katalizleyen enzimdir. İndirgen için elektron veya hidrojen vericisi olarak da değinilir. Yükseltgen için hidrojen veya elektron alıcısı olarak da değinilir.

Reaksiyon 
Aşağıdaki tip bir reaksiyonu katalizleyen enzim bir oksidoredüktaz olarak bilinir.

A– + B → A + B–

Bu örnekte A indirgeyici (elektron vericisi), B de yükseltgeyici (elektron alıcısı) özelliğindedir.

Pi + gliseraldehit-3-fosfat + NAD+ → NADH + H+ + 1,3-bisfosfogliserat

Bu reaksiyonda NAD+ yükseltgen (elektron alıcısı), gliseraldehit-3-fosfat indirgendir (elektron vericisi).

Adlandırma sistemi 
Transferazlar için özel adlar "verici:alıcı oksidoredüktaz hidrolaz" biçiminde oluşturulur. Ancak başka adlar bazen daha yaygın olabilir. Yaygın ad genelde, mümkünse, "verici dehidrojenaz" biçiminde olur, örneğin yukardaki reaksiyon için gliseraldehit-3-fosfat dehidrojenaz gibi. Yaygın isimler bazen "alıcı redüktaz" biçiminde de oluşturulabilir, NAD redüktaz gibi. "Verici oksidaz" alıcının O2 olması halinde kullanıllır.

Sınıflandırma 
Oksidoredüktaz EC numara sınıflamasına göre "EC 1" olarak sınıflanırlar. Bu sistemde oksidoredüktazlar aşağıdaki gruplara ayrılırlar:

 EC 1.1 vericinin CH-OH grubu üzerinde etkiyen oksidoredüktazları içerir (alkol oksidoredüktazları)
 EC 1.2 vericinin okso veya aldehit grubu üzerinde etkiyen oksidoredüktazları içerir 
 EC 1.3 vericinin CH-CH grubu üzerinde etkiyen oksidoredüktazları içerir (CH-CH oksidoredüktazları)
 EC 1.4 vericinin CH-NH2 grubu üzerinde etkiyen oksidoredüktazları içerir (amino asit oksidoredüktaz, monoamine oksidaz gibi)
 EC 1.5 vericinin CH-NH grubu üzerinde etkiyen oksidoredüktazları içerir
 EC 1.6 NADH or NADPH üzerinde etkiyen oksidoredüktazları içerir
 EC 1.7 diğer azotlu vericiler üzerinde etkiyen oksidoredüktazları içerir
 EC 1.8 vericinin bir kükürt grubu üzerinde etkiyen oksidoredüktazları içerir 
 EC 1.9 vericinin hem grubu üzerinde etkiyen oksidoredüktazları içerir
 EC 1.10 difenol ve ilişkili bileşikler üzerinde etkiyen oksidoredüktazları içerir
 EC 1.11 alıcı olarak peroksit üzerinde etkiyen oksidoredüktazları içerir (peroksidazlar)
 EC 1.12 alıcı olarak hidrojen üzerinde etkiyen oksidoredüktazları içerir
 EC 1.13 moleküler oksijen eklenmesi yoluyla tek bir verici üzerinde etkiyen oksidoredüktazları içerir (oksijenazlar)
 EC 1.14 moleküler oksijen eklenmesi yoluyla bir çift verici üzerinde etkiyen oksidoredüktazları içerir
 EC 1.15 alıcı olarak süperoksit radikali üzerinde etkiyen oksidoredüktazları içerir
 EC 1.16 metal iyonlarını yükseltgeyen oksidoredüktazları içerir
 EC 1.17 CH veya CH2 grupları üzerinde etkiyen oksidoredüktazları içerir
 EC 1.18 verici olarak demir-kükürt proteinleri üzerinde etkiyen oksidoredüktazları içerir
 EC 1.19 verici olarak indirgenmiş flavodoxin üzerinde etkiyen oksidoredüktazları içerir
 EC 1.20 vericilerde fosfor veya arsenik üzerinde etkiyen oksidoredüktazları içerir
 EC 1.21 X-H ve Y-H izerinde etkiyerek X-Y bağı oluşturan oksidoredüktazları içerir
 EC 1.97 diğer oksidoredüktazları içerir

Kaynakça 

 EC 1 giriş bölümü Queen Mary, University of London, kimya bölümünden. 
 daha ayrıntılı taksonomi