Ulug-Hem (il)

Uluğ-Hem İli (Tuva Türkçesi: Улуг-Хем кожуун / Ulug-Hem kojuun) —  Tuva Cumhuriyetinde 17 idari bölgeden biridir. 
İdari bölgenin yönetim merkezi — Şagaan-Arıg. Bir öteki büyük yerleşim yeri de Arıg-Bajı'dır

Sözkökü 
Ulug-Hem sözü büyük akarsu anlamına gelir. Ulug (Uluğ) Türkçe bir söz olup büyük, yüce demektir.. Hem kelimesi "kem" şekliyle Eski Türkçede akarsu anlamına gelir.

Coğrafya 

Yenisey akarsuyu, Kara-Sug (Karasu) dağ akarsuyu. Sayan-Şuşen havzası su kaynaklarıdır. Şagaan Arıg yakınında ise yüksek ve tek bir dağ görünümünde dikkat çekici, hayret verici Hayırakan dağı görülür.

Tarih 
Eski adı Tandı Uranhay diye adlanan dönemde Beezi olarak geçmektedir.

Nüfus 
Nüfus sayısı — 8 bin kişidir (2002).

İdari Bölümler 
Bölge 1 şehir idaresi, 9 kırsal idare ve  toplam 20 irili ufaklı yerleşimlerden oluşmaktadır.
Başlıca idari merkezler ve yerleşim yerleri:

 Şagaan Arıg şehri;
 Kök-Çıraa beldesi, merkez köyü Arıg-Bajı;
Arıskan beldesi, merkez köyü Arıskan;
Arıg-Üzüü beldesi, merkez köyü Arıg-Üzüü;
İştii-Hem beldesi, belde merkezi İştii-Hem köyü;
İyi-Tal beldesi, merkezi İyi-Tal;
Torgalıg beldesi, merkez köy Torgalıg;
Hayırakan beldesi, merkez köyü Hayırakan;
Çaatı beldesi, merkez köyü Çoduraa;
Eylig-Hem beldesi , merkez köyü Eylig-Hem

Kaynakça

Dış bağlantılar 
  Tuva Cumhuriyeti Devlet Sitesinde Ulu-Hem bölgesi ile ilgili bilgiler
 Uluhem bölgesi merkezi Şagaan-Arıg şehrinde 2 no'lu okul sitesinde fotoğraflar
 Ülke ve bölgeden haberler

Tuva Cumhuriyeti'ndeki rayonlar
Ulughem