Üçüncü Adam (roman)

Üçüncü Adam (özgün adı: The Third Man), casus romanlarının babası olarak da anılan İngiliz yazar Graham Greene'in 1949 yılında çekilen aynı adlı ABD filmi için yazdığı senaryoya bir ön hazırlık olarak kaleme aldığı kısa romanın adıdır. Yazar ertesi yıl 1950'de bu eserini kitap halinde de yayımlamıştır. Polisiye Yazarlar Derneği ve Amerika'nın Gizemli Yazarları'nın yayınladığı en iyi 100 polisiye romanı listelerinin her ikisinde de yer almıştır.

Roman Türkiye'de ilk kez Muzaffer Reşit'in çevirisiyle 1953 yılında Varlık Yayınları'ndan çıkmıştı. Yayınevi 1959 yılında kitabın ikinci baskısını yaptı. Varlık serisinin diğer kitaplarında olduğu gibi bu kitaplar da küçük boy (cep kitapları) basılmışlardı. Kitaplar 3. hamur kağıda basılmış, karton kapaklı ve ciltsizdiler.

Daha sonra 1971'de Nil Yayınları, 1979'da da YaBa yayınları tarafından olmak üzere kitabın iki baskısı daha yapıldı.

Kitabın 1953 tarihli Türkçe 1. ci baskısının arka kapağında şöyle yazmaktadır:

Konusu 
Roman, II. Dünya Savaşının hemen sonrasında, Amerikalı ucuz western romanları yazarı işsiz ve alkolik Holly Martins'in üniversiteden eski arkadaşı Harry Lime'ın kendisine yaptığı iş teklifini değerlendirmek üzere Avusturya'nın bölünmüş kenti Viyana'ya gelmesi ile başlar. Kente gelir gelmez arkadaşının esrarengiz bir şekilde öldüğü haberini alan Martins araştırmaları sonucunda sefalet ve karaborsanın kol gezdiği, çeşitli uluslardan insanların bir arada yaşadığı bu şehirde 
birçok şeyin göründüğü gibi olmadığını, ayrıca arkadaşının içinde bulunduğu karanlık ve tehlikeli işleri keşfeder.

Notlar 
 Sinema ve edebiyat uzun bir süredir etkileşim içinde olmuşlardır. Sinemanın başlangıcından beri birçok roman ve hikâye sinemaya uyarlanmıştır. Ancak bazı durumlarda bunun tersi de gerçekleşmiş ve filmlerin senaryolarından yazılan romanlar olmuştur. "Üçüncü Adam" da bunlardan biridir. Aslında İngiliz romancı Graham Greene bu eserini 1949 yılında aynı adlı Carol Reed filminin senaryosu olarak kaleme almıştı. Filmden bir yıl sonra (1950) da bunu bir kısa roman halinde yayımlamıştır.

Ayrıca bakınız
Tüm Zamanların En İyi 100 Polisiye Kitabı

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 Review: The Third Man Kitabın eleştirisi (İngilizce)

Edebiyat kitapları
1950 romanları
Amerikan romanları
İngilizce romanlar
Polisiye romanlar
Graham Greene romanları
Sinemaya uyarlanmış İngiliz romanları