Paranoya romanı

Paranoya romanı, edebiyatta bir roman türü. XX. yüzyıldan itibaren yaygınlaşmaya başlamıştır.

Paranoya romanları bazen gerçekliğin özel doğasını araştırıyor. Bu tür romanlarda insan yapısının bir parçası olan paranoya en önemli konumdadır. "Paranoya romanları" terimi iktidara güçler tarafından nasıl manipüle edilebilmesi ile ilgili olan edebiyat eserleri tanımlamak için kullanılan bir terimdir. Bu güçler, totaliter bir hükûmet gibi harici olabilir. Ya da bir karakterin dünyanı olduğu gibi kabul etmeyib, reddetmesi olabilir. Bu roman karakterleri aşırı endişe veya korkuyla karakterize edilir. Onlar sıkça mantıksız kuruntularla bilinen rahatsızlıklar yaratıyorlar.

Tarih 

Paranoya romanı öğeleri 20. yüzyılın ilk yarısı kadar olan eserlerde görülebilir. Özellikle Franz Kafka’nın eserlerinde bunu görmek olur.

Modern paranoid kurgu atası olarak ise Amerikalı bilimkurgu roman ve kısa hikâye yazarı Philip K. Dick görülüyor. Onun eserleri tam anlamıyla paranoya ve halüsinasyondan ibarettir.

Howard Phillips Lovecraft ise kendi deliliklerinden ilhamlanarak çok önemli paranoya romanları yazmıştır. O, eserlerinde bilimkurgu ile korkuyu birleştiren ilk yazardır.

Paranoya romanı yazarları 

William S. Burroughs
Philip K. Dick
Howard Phillips Lovecraft
Thomas Pynchon
Stephen R. Donaldson
Robert Anton Wilson

Yapılmış filmler 
XX. yüzyılda paranoya romanıları en önemli film konularından biri olmuştur. Esasen Amerikan filmlerinde bu konuya daha çok rastlanmaktadır.

Bıçak Sırtı
Dövüş Kulübü
Oyun
Jacob's Ladder
Matrix
Amerikan Sapığı
Zindan Adası
Vanilla Sky
Melvin Goes to Dinner
Primer
Ada
The Prisoner
Taksi Şoförü

Kaynakça 

Paranoya
Edebî türler
Anlatıbilim