İbnü'r-Râvendî

İbnü'r-Râvendî () (Tam adı: Ebü'l-Hüseyin İbnü'r-Râvendi Ahmed bin Yâhya bin Muhammed bin İshak), Fars İslam âlimi, filozof ve yazardır. İslâm topraklarında yaşamış dehri filozoflardandır. Dehriyyun, İslâm felsefesindeki materyalizm anlayışıdır. Onun görüşlerine göre madde sonsuzdur. (Ezeli ve ebedidir) Yani yoktan var edilmemiştir. (Yaratılmamıştır) Her şey zaman içinde kendi kendine var olur. Dolayısı ile bir yaratıcı yoktur. Zamanın kendisi tanrıdır. Eleştirileri İsmâil’îyye ve Mu'tezile akımlarınca irdelenmiştir.

Yaşamı 
Horasan'ın Merverrûz şehrine bağlı Rîvend Köyü'nde dünyaya geldi. İbn Nedim'e göre, önceleri Mu'tezile'den iken, El-Cahız'ın Faziletü'l-Mu'tezile adlı eseriyle resmileştirdiği Abbâsi Hâlifesi Memun'un sarayında örgütlenen bu mezhepteki aşırı Şiî aleyhtarlığının etkisiyle daha sonraları Şiî-Râfızîliği benimsedi.

Abbâsîler devrinde Dehrîler 
Abbâsî Hâlifesi Ebû Câʿfer "el-Mansûr" hür fikirli bir şahsiyetti. O nedenle de diğer dinlerden olanlara karşı pek müsamahakâr davranmıştı. Hâlifibi “Hasib” kendisinin Hristiyan olduğunu açıkça söyleyen bir “zındık” idi. Ayni hâlifenin kâtibi “Yezid bin El-Feyz” ise Mani idi. “Mâniler” ve kendilerine “Dehrîler” adı verilen hür düşünceli ve materyalist filozoflar, Hâlife Muhammed "el-Mehdî bi’l-Lâh" zamanında ise zındıklık töhmetiyle idama, hapse ve i’tisafa uğradılar. “İbn-i Râvendî” yandaşlarından olan “Salih bin Abd’ûl-Kuddus” H. 166 / M. 783 yılında Hâlife Mehdî tarafından idam ettirilmiştir.

Ayrıca bakınız 
 Ebû Câʿfer "el-Mansûr"
 Ebû `Abd Allâh "el-Mehdî bi’l-Lâh"
 Abbâsîler devrinde Alevîler
 Süleyman Uludağ, İslam Düşüncesinin Yapısı, s. 140- 240

Kaynakça 

827 doğumlular
Fars filozoflar
Fars yazarlar
İslam filozofları
İslam eleştirmenleri
İranlı ateistler
911 yılında ölenler