Bişkek Protokolü

Bişkek Protokolü, 5 Mayıs 1994'te Kırgızistan'ın başkenti Bişkek'te Azerbaycan, Ermenistan, Dağlık Karabağ Cumhuriyeti ve Rusya yetkilileri arasında imzalanan ateşkes anlaşmasıdır. Hâlâ yürürlükte olan protokol, Karabağ Savaşı'nı sona erdirmiş ve sorunu askıya almıştır. O zamandan beri bu protokolün tek önemli ihlali 2008 Mardakert Çarpışması olmuştur.

Azerbaycan'ın kış taarruzu 
Aralık 1993'te Azerbaycan Silahlı Kuvvetleri Karabağ'ın bütün cephelerinde sürpriz baskın düzenleyerek kış taarruzu başlatmıştır. Azerbaycan Silahlı Kuvvetleri, insan dalgası hücum taktiğiyle ilk aşamada cephenin kuzeyi ve güneyindeki Ermeni mevkilerini ezerek Füzuli rayonuna bağlı, İran sınırında bulunan Horadiz'i geri alarak Cebrayıl rayonu sınırlarına kadar gelmiştir. Fakat iki aylık kış taarruzu başarısız olmuş ve taarruz sırasında Azerbaycan Silahlı Kuvvetleri, 5.000 - 8.000 askeri kaybetmiştir. Bu askerî başarısızlığının ardından Haydar Aliyev diplomatik kanalları kullanarak kendi seçmenlerin kabul edebilecek barış koşullarını aramaya başlamıştır.

4 - 5 Mayıs'ta Bağımsız Devletler Topluluğu Parlamentolararası Meclisi ve Rusya Federal Meclisi ve Dışişleri Bakanlığı'nın inisiyatifleri ve Kırgızistan Cumhuriyeti Konseyi'nin evsahipliğiyle müzakele düzenlenmiştir.

Görüşmeye katılanlar 

Conciliation Resources'in gayrıresmî tercümesine göre görüşmeye katılanlar:

 Azerbaycan Cumhuriyeti Konsey Başkanı Afiyeddin Celilov
 Ermenistan Cumhuriyeti Konsey Başkanı Babken Ararkçyan
 Dağlık Karabağ Cumhuriyeti Konsey Başkanı Karen Baburyan
 Rusya Federasyonu Federal Konsey Başkanı Vladimir Şumeyko
 Kırgızistan Cumhuriyeti Konsey Başkanı Medetkan Şerimkulov
 Rusya Federasyonu Devlet Başkanı'nın tam yetkili temsilcisi Vladimir Kazimirov
 Parlamentolararası Meclisi Başkanı Mikhail Krotov

Moskova görüşmesi 

16 Mayıs 1994'te Moskova'da Azerbaycan Cumhuriyeti ve Ermenistan Cumhuriyeti'nin savunma bakanları ile Dağlık Karabağ Savunma Ordusu başkumandanı ateşkes anlaşmasını imzalamışlardır.

Azerbaycan'da hükümet karşıtı grupları Dağlık Karabağ Cumhuriyeti temsilcisinin imzasının bulunduğu belgeye imza atan hükümeti eleştirmişlerdir.

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 Protocol's unofficial translation

Birinci Dağlık Karabağ Savaşı
Barış antlaşmaları
Azerbaycan antlaşmaları
Protokolü
1994'te antlaşmalar
Ateşkesler