El-Hansa

el-Hansâ' bint 'Amr (Arapça: الخنساء بنت عمر), klasik Arap edebiyatının en önemli kadın şairlerinden biridir. Genellikle öldürülen kardeşlerinin ardından söylediği mersiye şiirleriyle tanınmaktadır.

Hayatı 

Tahminen 575 yılında, Necid bölgesinde dünyaya gelmiş ve orada yetişmiştir. Hansâ' sözcüğü gerçekte "kalkık burunlu" anlamına gelmektedir ve güzel burunlu kızları nitelemek için kullanılan bir isimdir. Genç kız, güzelliği nedeniyle bu lakapla anılmıştır. Gerçek adı ise Tumâdir bint Amr'dır. 629'da Muhammed ile tanışmış ve Müslüman olmuştur. Muhammed'i de şiirleri ile etkilemeyi başarmıştır. Muhammed'in onun şiirlerini sevdiği ve ondan şiir söylemesini istediği rivayet edilmektedir. Onun yaşadığı dönemde bir kadın şairin toplumdaki rolü, ölen birisi için mersiye şiirleri söylemek idi. el-Hansa, kabile anlaşmazlıkları dolayısıyla ölen kardeşleri Sahr ve Muaviye için mersiye şiirleri nazmetmiş ve bu şiirleriyle geniş bir tanınırlık elde etmiştir. Arap edebiyatının en önemli şairlerinden olan el-Hansa'nın dört çocuğunun dördü de İslam dinine geçmiştir. Kızı 'Amra da kendisi gibi mersiye şairi olmuştur. Ne var ki oğullarının hepsini savaşmaları için gönderdiği Kadisiye Muharebesi'nde kaybetmiştir. el-Hansâ', Müslüman olduktan sonra dahi İslam öncesinde yitirdiği kardeşleri için ağıt yakmayı sürdürmüştür.

Şiirleri 

Şiirlerinde İslami etki çok görülmez. Genellikle İslam öncesindeki şiirsel gelenekleri devam ettirmiştir. Yitirdiği iki kardeşinin ardından söylediği mersiyeleriyle ünlüdür. Arapça şiir divanı mevcuttur.

Konuyla ilgili yayınlar 
Ayyıldız, Esat . "El-Hansâ’ Bint ‘Amr: Eski Arap Şiirinde Öncü Bir Mersiye Şairi Hanım" . Mütefekkir 7 / 13 (Haziran 2020): 201-224 . https://doi.org/10.30523/mutefekkir.757993

Kaynaklar 

575 doğumlular
Müslüman olanlar
645 yılında ölenler
Arap kadın şairler
Kadın şairler
Arap şairler
Arap kadını