Dukas (tarihçi)

Dukas veya çeşitli Türkçe kaynaklarda Dükas (d. yaklaşık 1400 – ö. 1462'den sonra), son Bizans İmparatoru XI. Konstantinos'un hükümdarlığında tanınmış Bizanslı tarihçi. Bizans İmparatorluğu'nun son yüzyılı ve özellikle Osmanlı İmparatorluğu tarafından fethedilmesi hakkında en önemli kaynaklardan biridir.

Hayatı 
1341 ile 1347 yılları arasında yaşanan Bizans iç savaşında önemli bir rol oynamış Mikhael Doukas'ın torunudur. Doğum tarihi ve ilk ismi bilinmemektedir. İlk defa 1421 yılında Yenifoça'da Cenevre Cumhuriyeti valisinin sekreteri olarak hizmet ederken ismi geçmektedi. İstanbul'un Fethi'nden sonra Lesbos'a mülteci olmuş ve adada hüküm süren Gattilusi ailesinin hizmetine girmiştir. Aile onu Osmanlı İmparatorluğu sarayında çeşitli diplomatik görevlerde bulundurmuştur. Adanın 1462 yılında II. Mehmed tarafından alınmasına kadar Lesbos'un yarı bağımsız kalmasında başarılı olmuştur. Bu olayda hayatta kaldığı bilinmektedir fakat bu tarihten sonra hayatı hakkında bir bilgi yoktur.

Eserleri 
1341-1462 tarihleri arası dönemin tarihinin yazarıdır. Historia adli çalışması Nikiforos Grigoras ile İoannis Kantakuzenos'ın çalışmalarının devamı ve Georgios Frantzis ve Laonikos Halkokondiles'in çalışmalarını ise destekler. Tarihinin başlangıç kısmında Âdem ile Havva'dan V. İoannis'e kadar bir kronoloji bulunur.

Historia eserinin tek yazma orijinal nüshası Paris'te bulunmaktadır. İlk basılı ve Fransızca nüshası 1649'da Paris'te I. Bullialdus tarafından yapılan tercüme baskısıdır. Eserin bilimsel edisyonu orijinal dilde 1834 tarihli olarak I. Bekker (editor) tarafından hazırlanmış ve Migne tarafından yayımlanmış olan "Bonn Corpus scriptorum Hist. Byz.", veya "Patrologia Graeca (cilt. CLVII)"'de bulunmaktadır.

Dış kaynaklar 
 
 Doukas, (İng. çev. Harry J. Margoulias) (1975), Decline and Fall of Byzantium to the Ottoman Turks, Detroit: Wayne State University,

Kaynakça 

Dükas ailesi
15. yüzyılda Bizanslılar
15. yüzyıl tarihçileri
15. yüzyıl yazarları
Bizanslı tarihçiler