Ammuna

Ammuna, Eski Krallık döneminde yaklaşık MÖ 1545-1530  yılları arasında hüküm sürmüş Hitit kralıdır. Tahtta kaldığı süre boyunca krallık toprakları kötü bir şekilde zarar görmüş, ülke önemli miktarda bölgeyi yitirmiştir.

Hükümdarlığı 
I. Hantili'nin torunu ve Kral I. Zidanta’nın oğludur. Hakkında bilinenlerin çoğu Telepinu Fermanı'nde anlatılanlara dayanır. Ammuna'nın babası da tahta bir cinayetle çıkmıştır. Telipinu, Ammuna'nın kral olmak için babasını öldürdüğünü söyler:

"Ama tanrılar Piseni'nin öcünü aldılar. Tanrılar oğlu Ammuna'yı ona düşman yaptılar ve (Ammuna) babası Zidanta'yı öldürdü. Böylece Ammuna kral oldu." 

Telipinu, cinayet işleyerek tanrılara karşı geldiği için Ammuna'nın döneminin problemlerle geçtiğini anlatır. Toprağın bereketi kaçmış, hayvanlar ölmüştür. Bütün çevre illerde isyanlar başlar. Bu bölgeler Matila, Galmiya, Adaniya, Arzaviya, Sallapa, Parduvata ve Ahhulla  olarak listelenmiştir. Ammuna buralara yaptığı çeşitli seferlerde başarılı olamaz. Ammuna dönemine ait olduğu düşünülen başka bir belgede içeriği tam anlaşılamamakla birlikte kuzeydeki Kaşka bölgesinde ve güneydoğuda olduğu bilinen başka şehirlerin de ismi geçmektedir. Bu dokümanların ışığında Hitit devletinin bu dönemde önemli bir toprak kaybına uğradığı düşünülmektedir.

Adak listelerinde Ammuna'nın kraliçesinin ismi Tavananna olarak geçer. Ammuna'nın tahtta tam olarak ne kadar kaldığı belli değildir ancak eceliyle öldüğü anlaşılmaktadır. Ölümüyle birlikte Hitit sarayı gene kanlı olaylara sahne olmuştur:

Ammuna tanrı olduğu zaman  kraliyet muhafızlarının komutanı Zuru hemen aynı günlerde gizlice oğlu  Altın Mızraklı Adam  Tahurvaili'yi gönderdi, ve (Tahurvaili) Titti'nin ailesini ve oğullarını öldürdü. Ayrıca ulak Taruhsu'yu da gönderdi ve (Taruhsu) Hantili ve oğullarını öldürdü. (Sonra) Huzziya kral oldu.
<p>
Bahsi geçen Titti ve Hantili büyük ihtimalle Ammuna'nın oğullarıdır. Sonra tahta çıkan Huzziya da Ammuna'nın oğlu olabilir. Telipinu Fermanı'nda Huzziya'nın beş erkek kardeşinden daha bahsedilir ki bu durumda Ammuna'nın çok sayıda oğlu olduğu ortaya çıkar. Ancak başka bir görüş de Huzziya'nın Ammuna'nın gelininin erkek kardeşi olduğu ve Ammuna'nın oğullarının ölümünden faydalanarak tahta çıktığı yönündedir.
<p>
Ammuna dönemine ait bir diğer buluntu, üzerinde “Tabarna Ammuna, Büyük Kral. (Bu) sözün doğruluğunu değiştiren ölür” yazılı bronz bir balta başıdır.

Kaynakça 
 Brandau, B. & Schickert, H. (2003) Hititler, Ankara: Arkadaş Yayınları.
  Bryce, T. (2005) Kingdom of the Hittites, 2nd Edition, Oxford; Oxford University Press.
  Klengel, H. (1999) Geschichte des hethitischen Reichs, Leiden: Brill.

Notlar

Ayrıca bakınız 
 Hitit kralları listesi
 Hitit İmparatorluğu

Dış bağlantılar 
  Ammuna'nın hükümdarlığı

Hitit kralları
MÖ 15. yüzyıl liderleri