Mimarlık teorisi

Mimarlık teorisi veya mimari teori mimarlık hakkında düşünmek, tartışmak ve en önemlisi yazmak eylemlerine verilen isimdir. Mimarlık teorisi dünyanın birçok yerinde mimarlık fakültelerinde öğretilmekte ve bazıları da belli mimarlar tarafından benimsenip uygulanmaktadır.

Mimarlık teorisinin uygulama alanları arasında ders olarak anlatılması (üniversite), tartışma, tez, yazılı bir proje veya mimarlık yarışması şeklinde olabilir. Mimarlık teorilerinin eğitici yönünün ağır basması nedeniyle mimarlık teorisyenleri çoğunlukla akademik ortama yakındırlar veya üniversitelerde çalışmaktadırlar.

Mimarlık teorisi antik çağlardan beri farklı biçimlerde ortaya çıkmıştır. Matbaanın yaygınlaşması ile mimarlık teorilerinin derinliği ve kapsamı da gelişmiştir. Özellikle yirminci yüzyıldan itibaren mimarlık ve mimari eleştiri konularından sayısız kitap, dergi ve diğer tür yayınlar basılmıştır. Bu sebeplerden dolayı geçmiş zamanlara kıyasla mimarlık stilleri ve hareketleri daha çabuk yaygınlık kazanıp, o kadar da çabuk gözden düşmüşlerdir. Bazı mimarlık teorisyenlerine göre internetin yaygın kullanımı mimarlığın yirmi birinci yüzyıldaki (21. yy) gelişmesinde oldukça etkili olacaktır.

Mimarlık teorisyenlerinden seçmeler 

Tarihi dönemler
 Vitruvius
 Leon Battista Alberti 
 Andrea Palladio
 Sebastiano Serlio
 John Ruskin
 Horatio Greenough
 Eugène Viollet-le-Duc
 Karl Friedrich Schinkel
 Gottfried Semper
 Hans Auer
 Paul Sédille
 Constantin Lipsius
 Richard Streiter
 Hermann Muthesius

Modern
 Bruno Zevi
 Leonardo Benevolo
 Steen Eiler Rasmussen
 Otto Wagner
 Le Corbusier
 Adolf Loos
 Raymond Unwin
 William Pereira
 Ebenezer Howard
 Christian Norberg-Schulz
 Rudolf Arnheim
 Lúcio Costa

Postmodern
 Charles Jencks
 Aldo Rossi
 Demetri Porphyrios
 Peter Eisenman
 Robert Venturi

Çağdaş
 Kenneth Frampton
 Christopher Alexander
 Stan Allen
 K. Michael Hays
 Jeff Kipnis
 Oswald Mathias Ungers
 Rem Koolhaas
 Leon Krier
 Sanford Kwinter
 Daniel Libeskind
 Juhani Pallasmaa
 Colin Rowe
 Nikos Salingaros
 Robert Somol
 Bernard Tschumi
 Anthony Vidler
 Mark Wigley

Yayınlar 
 Reyner Banham. Theory and Design in the First Machine Age. Praeger Publishers, 1960. ISBN 0-262-52058-3
 Bernd Evers, Christoph Thoenes, et al. Architectural Theory from the Renaissance to the Present. Taschen, 2003. ISBN 3-8228-1699-X
 Saul Fisher, "Philosophy of Architecture", Stanford Encyclopedia of Philosophy (2015), Edward N. Zalta (ed.),  
 K. Michael Hays. Architecture Theory since 1968. Cambridge: MIT Press, 1998. ISBN 0-262-58188-4
 Stephen R. Kellert, Judith Heerwagen, and Martin Mador, Editors, "Biophilic Design: the Theory, Science, and Practice of Bringing Buildings to Life", John Wiley, New York, 2008. ISBN 978-0-470-16334-4
 Hanno-Walter Kruft. A history of architectural theory: from Vitruvius to the present. Princeton Architectural Press, 1994. ISBN 1-56898-010-8
 Harry F. Mallgrave, Modern Architectural Theory: A Historical Survey, 1673-1969. Cambridge University Press, 2005. ISBN 0-521-79306-8
 Kate Nesbitt. Theorizing a New Agenda for Architecture: An Anthology of Architectural Theory. Princeton Architectural Press, 1996. ISBN 1-56898-054-X
 Joan Ockman, Edward Eigen. Architecture Culture 1943-1968: A Documentary Anthology. Rizzoli, 1993. ISBN 0-8478-1511-0
 Nikos Salingaros. "A Theory of Architecture". Umbau-Verlag, 2006. ISBN 3-937954-07-4. 
 Manfredo Tafuri, translated by Giorgio Verrecchia. Theories and History of Architecture. Harper & Row, 1968. ISBN 0-06-438580-9
 Vitruvius, Translation: Morris Hicky Morgan (1960). The Ten Books On Architecture. Dover Publications.