Wilhelm Marx

Wilhelm Marx (15 Ocak 1863, Köln, Prusya-5 Ağustos 1946, Bonn, Batı Almanya), Weimar Cumhuriyeti'nde iki kez şansölyelik yapmış Alman avukat, devlet adamı ve Merkez Partisi'nin (Zentrumspartei) lideri.

Bonn Üniversitesi'nde hukuk öğrenimi gördü. Köln ve Waldbröl'da mahkeme üyeliklerinde bulundu, 1894'te yargıç oldu. 1891'de Johanna Verkoyen işle evlendi, dört çocukları oldu. Marx yargıçlıktan, 1922'de Berlin'deki İstinaf Mahkemesi genel kurulunun başkanlığına yükseldi. Katolik Okullar Örgütü'nün (Düsseldorf, 1911) kurucusu ve ilk başkanıydı. I. Dünya Savaşı'ndan sonra Katolik Almanya İçin Halk Birliği'nin başkanı oldu.

Merkez Partisi'ne katıldıktan sonra, Prusya Landtag'ında (Halk Meclisi; 1899-1918) ve Reichstag'da (1910-32) milletvekilliği yaptı. İlk kez Kasım 1923'ten Aralık 1924'e değin şansölye oldu, ilk şansölyeliği 13 ay sürdü. Bu dönemde kurduğu hükûmet, Almanya'nın savaş tazminatı ödemelerini düzenleyen Dawes Planı'nın kabulünü sağladı. Kısa bir süre Prusya başbakanlığında (Şubat-Nisan 1925) bulunan Marx, 1925'te Paul von Hindenburg karşısında cumhurbaşkanlığı seçimini kaybetti. Mayıs 1926'da yeniden şansölye oldu. Bu dönemde Almanya Milletler Cemiyeti'ne katıldı. Ama 1928'de, Sosyal Demokratların seçim zaferi üzerine görevden ayrıldı. Aralık 1928'de Merkez Partisi'nin başkanlığından ve politikadan çekildi. 1932'ye kadar Reichstag üyeliğinde bulundu.

1933 yılında Nazi döneminde, sözde Volksvereinsprozeß ile suçlandı, ancak kendisine karşı 1935 yılında dava düştü. II. Dünya Savaşı'nın sona ermesinden sonra, 5 Ağustos 1946 tarihinde vefat edene kadar Bonn'da yaşamaya devam etti. Köln'de, Melaten-Friedhof'a gömüldü.

Kaynakça 
 İngilizce Vikipedi, Wilhelm Marx maddesinden  tercüme edilmiştir.
 Encyclopædia Britannica

 
 

1863 doğumlular
1946 yılında ölenler
Almanya şansölyeleri
Weimar Cumhuriyeti'nde kişiler
Köln doğumlular
Bonn'da ölenler