Hırvatistan Sosyalist Cumhuriyeti

Hırvatistan Sosyalist Cumhuriyeti (Hırvatça: Socijalistička Republika Hrvatska) Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti’ni oluşturmuş olan anayasal-federal cumhuriyettir.

Tarih 
Cumhuriyetin oluşması, II. Dünya Savaşı sırasında gerçekleşmiştir. Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti’nin 1945 yılında kurulduğunda, federal cumhuriyeti oluşturan ülkelerden birisi olarak bu sosyalist cumhuriyet yapısı da kurulmuştur. Ülke 9 Mayıs 1944 tarihinde “Hırvatistan Federal Devleti” (Federalna Država Hrvatska) olarak kurulmuştur. 29 Kasım 1945 tarihinde ülkeye  “Hırvatistan Halk Cumhuriyeti” (Narodna Republika Hrvatska) adı verilmiştir.

1990 yılı ile beraber Yugoslavya SFC devlet yapısı çözülünce, sosyalist sistemin yerine pazar ekonomisi uygulanmıştır. Bu dönemde sosyalist cumhuriyet de bağımsızlığını ilan etmiştir. 1991 yılı itibarıyla cumhuriyet, Yugoslavya'nın dağılması döneminde bağımsızlık ilan etmiştir. Hırvatistan, milliyetçi lider Franjo Tudjman önderliğinde 25 Haziran 1991'de Yugoslavya’dan kopup bağımsız olduğunu iddia etmiştir. Bunun üzerine federal Yugoslav güçlerinin müdahalesi ile Hırvatistan’ın bağımsızlık savaşı başlamıştır. 1991-1995 yılları arasında Yugoslavya'dan bağımsızlığını ilan etmiş Hırvat hükûmetine bağlı birliklerle Sırp kontrolü altındaki Yugoslav Halk Ordusu (JNA) ve yerel Sırp güçleri arasında gerçekleşen savaşta her iki tarafta da kayıplar yaşanmış. Bu dönemde özellikle Vukovar şehri ağır hasar almıştır. Savaş sonucunda Hırvatistan, bağımsız bir devlet olarak kurulmuştur.

Coğrafya 
Sosyalist cumhuriyet, Yugoslavya’nın kuzeybatı kesiminde yer almıştır. Ülke yüzölçümü 56.254 km² idi. Adriyatik Denizi kıyılarındaki cumhuriyetin güney bölgesi, turizm açısından da önemde olmuştur.

Siyasi Yapı 
Yugoslavya federasyon yapısı, 1944 yılında oluşturulan altı anayasal sosyalist cumhuriyete ve iki özerk sosyalist bölgeye sahip olmuştur. Hırvatistan Sosyalist Cumhuriyeti de söz konusu anayasal cumhuriyet yapılarından biridir. Cumhuriyetin başkenti Zagreb’dir.

Demografi 
Hırvatistan Sosyalist Cumhuriyeti’nin 1991 yılındaki nüfusu 4.784.265’tir. Bu nüfus sayısı içinde çeşitli halklar yer almıştır.

Etnik yapı 
Sosyalist cumhuriyet sınırları içinde Hırvatlar, Sırplar, Boşnaklar halkları etnik yapıları oluşturmuşlardır. Bu halklardan Hırvatlar da Katoliklik inancına, Sırplar Ortodoksluk inancına, Boşnaklar İslam inancına mensup olmuşlardır. Adriyatik kesiminde ayrıca az ve değişken rakamlı olmakla beraber İtalyan, Arnavut nüfusu da yaşamıştır.

Ayrıca bakınız 
 Hırvatistan
 Hırvatistan Savaşı
 Bosna Savaşı
 Yugoslavya'nın dağılması

Kaynakça 

Yugoslavya SFC özerk cumhuriyet ve bölgeleri
Eski sosyalist cumhuriyetler
Sosyalist Cumhuriyeti
1940'larda Yugoslavya'da kurulan oluşumlar
1943'te kurulan bölgeler ve ülkeler
1991'de varlığı sona eren bölgeler ve ülkeler