Kıyı sedimantasyonu



Kıyı Sedimantasyonu ve Kaynağı 
Yakın kıyı bölgesindeki katı maddelerin (kaya,falez,kumlar vb.) dalga, rüzgar, erozyon gibi doğal faktörler ile beşeri faaliyetler sonucu zayıflatılıp, aşındırılarak ve hareket ettirilerek taşınması daha sonra kıyı önünde ve ilerisinde çökelmeleri sonucu oluşmaktadır.  Sedimantoloji genelde sedimantasyon ile karıştırılır.

Yeryüzünün yaklaşık olarak %70’i sedimanter (çökel) kayaçlarla kaplıdır. Bunlar; çoğunlukla çakıltaşı (conglomerate), kumtaşı (sandstone), silttaşı (siltstone), kireçtaşı (limestone), şeyl (shale) ve görece daha az miktarlarda tuz oluşumları (salt deposits), demirtaşı (ironstone) ve çörtten (chert) oluşmaktadır.

Kıyı Morfolojisi 
Kıyı bölgesi, kıyı çizgisi, yakın kıyı bölgesi, uzak kıyı bölgesi ve açık denizi kapsamaktadır. Kıyı Bölgesi, deniz ile karanın karşılıklı etkileşiminin ortaya çıktığı bölgedir. Kıyı Çizgisi, kıyı bölgesi içerisinde, denizin normal koşullarda ulaşabildiği kara içerisindeki en iç noktaları birleştiren çizgidir. Yakın Kıyı Bölgesi, dalgaların kırılmaya başladıkları nokta ile kıyı çizgisi arasındaki bölgedir. Uzak Kıyı Bölgesi, dalgaların kırılmaya başladıkları nokta ile kırılma noktasının açığında deniz tabanının dalga etkisini hissettiği nokta arasında kalan bölgedir. Açık Deniz, dalganın deniz tabanını etkilemediği bölgedir.

Kıyı Bölgesinin Katı Madde Kaynakları 
Kıyıları oluşturan kum ve çakılların ana kaynağı, karalarda meydana gelen erozyon ve kayaların parçalanmasıyla oluşan malzemedir.
 
Bu malzemeler sel ve akarsular yoluyla denize taşınırlar. Bu taşınma sürecinde iri malzemeler kum ve çakıl boyutuna ve şekline ulaşırlar. Denize taşınan bu katı maddeler dalga ve akıntı etkileriyle kıyı bölgesinde dağılırlar.

Katı madde hareketlerinin söz konusu olabileceği kıyı bölgeleri büyük çoğunlukla kum ve çakıl boyutundaki malzemeden oluşur. Silt ve kil gibi daha ince malzemeler ise ancak kıyının çok durgun, korunmuş veya yarı korunmuş, açık denize kısmen kapalı bölgelerinde çökelirler. Katı madde hareketine yol açan etkenler, dalgalar, akıntılar ve gel-git tir. Katı madde hareketinin kıyıya etkileri kıyı erozyonu ve yığılma şeklinde ortaya çıkar.
 
Kıyısal katı madde hareketi göz ardı edilirse; limanlarda kumlanma problemi, kıyılarda istenmeyen erozyon veya yığılma problemleri, denizel çevrede olumsuz gelişmeler yaşanılması kaçınılmaz olacaktır.

Ana Araştırma Konuları 
 Dalga kaynaklı sediman taşınımı 
 Kıyısal sediman hareketleri 
 Sahil erozyonu ve yığılma kontrolü 
 Kıyı ve denizel çevre 
 Kıyı yapılarının ekolojik etkileri.

Kaynakça 

Tucker, M.E. 1981. Sedimentary Petrology an introduction.
Reading, H.G. 1982. Sedimentary environments and Facies-II.

Galeri 

Kıyı coğrafyası