Kemal Film

Kemal Film, 1922'de kurulmuş Türkiye'nin ilk özel film şirketidir. Kemal Seden ve Şakir Seden tarafından kurulmuştur.

İlk sinema faaliyetlerine 1914’te başlayan Kemal Seden ve kardeşi Şakir Seden, dayıları Ali Rıza Öztuna’yı ikna ederek Türkiye'deki ikinci Türk sinema salonunu açtılar. Bu sinema salonuna daha sonra yenileri de eklendi.

Tarihi

1922 - 1924 
1922 senesinde kendi film stüdyolarını kurmaya ve yerli film üretimine geçmeye karar veren Kemal ve Şakir Seden, Haliç kıyılarında bulunan Feshane fabrikasının dikimevi bölümünü askeriyeden kiralayarak “Kemal Film Stüdyosu”nu kurdular. Böylelikle Türk sinema tarihinde yeni bir dönem açılmış oldu. Bu arada Kurtuluş Savaşı sırasında cephede birçok Kemal Film jurnali çektirildi. (Bu belgesel filmler, 1959 büyük belediye yangınında Türk sinemasının ilk örnekleriyle birlikte yok olmuştur.)

1922’de Kemal Seden yapımcılığında gerçekleştirilen ilk film, Muhsin Ertuğrul’un çektiği “İstanbul’da Bir Facia-ı Aşk” filmiydi. İlgi gören filmin Türk sinemasındaki en önemli özelliği konusunun gerçek bir olaydan alınmış olmasıyla Türk sinemasında ilk kez gerçekçilik çabalarının başlatılmış olmasıdır. Aynı sene Muhsin Ertuğrul, Yakup Kadri Karaosmanoğlu’nun romanından uyarlanan ve çekimleri sırasında büyük olaylara neden olan “Boğaziçi Esrarı (Nur Baba)” filmini de yönetti. 1923 senesinde, daha çok yeni olan Kurtuluş Savaşı'ından kesitler sunan Halide Edip Adıvar'ın “Ateşten Gömlek” romanı filme alındı. Bu film Muhsin Ertuğrul’un en başarılı filmlerinden biriydi ve çok büyük bir coşkuyla karşılanmıştı. Muhsin Ertuğrul, Kemal Film yapımcılığında “Kız Kulesi’nde Bir Facia (Kız Kulesi Faciası)” (1923), “Leblebici Horhor” (1923) ve “Sözde Kızlar” (1924) olmak üzere üç film daha gerçekleştirdi. Bu altı film, Türk filmciliğine gerçek anlamda girişi sağlamıştır.

1924‘te “Sözde Kızlar” filminin çekildiği günlerde Feshane fabrikasının yeni müdürü eski anlaşmayı tanımadığını belirtir ve iki gün içinde binanın boşaltılmasını ister. İki gün zarfında tahliye mümkün olmadığı için bütün malzeme yağmurlu bir günde sokağa atılır. Bu darbeye dayanamayan şirket, harap olan aletleri yok pahasına satar ve tekrar film ithalatına döner.

1924 - 1951 
Tekrar film ithalatına dönen Kemal Film; Columbia, Universal, Republic, RKO, United Artists ve Walt Disney film şirketlerinin Türkiye distribütörlüğünü yürütmekteydi. 1941'de Kemal Seden öldü. Kemal Seden'in o yıllarda Alman Lisesi'nde okuyan oğlu Osman F. Seden, Kemal Film'de çeviri ve dublaj işlerinde çalışmaya başladı.

1951 - 1972 
Osman F. Seden'in amcası Şakir Seden'i ikna etmesiyle Kemal Film tekrar film yapımcılığına döndü. Gerçekleştirilen ilk film, Osman F. Seden'in senaryosunu yazdığı ve Kani Kıpçak'ın yönettiği "İstanbul Kan Ağlarken" oldu. 1952 senesinde Lütfi Akad yönetmen olarak Kemal Film'de çalışmaya başladı. Akad ve Seden işbirliğinin ilk ürünü Türk sinemasının dönüm noktası sayılan “Kanun Namına” oldu. Yapımcılığını ve senaristliğini Osman Seden’in üstlendiği ve Lütfi Akad’ın yönettiği film, birçok açıdan ilkleri barındırıyordu. Ayrıca Ayhan Işık’ı da sinemaya kazandırmıştı. Lütfi Akad’la “İngiliz Kemal Lawrence’a Karşı”, “Katil” ve “Öldüren Şehir” gibi başarılı filmlerle çalışmaları devam etti. 1955 yılında Osman F. Seden, "Kanlarıyla Ödediler" filmiyle yönetmenliğe başladı.

Bu yıllarda Osman F. Seden, Ayhan Işık başta olmak üzere önemli yıldızları Kemal Film'e bağlayarak Türkiye'de star sisteminin öncüsü oldu. Ayhan Işık, Belgin Doruk, İzzet Günay, Türkân Şoray, Fatma Girik, Ediz Hun, Fikret Hakan, Eşref Kolçak, Ajda Pekkan, Feridun Karakaya, Vahi Öz, Öztürk Serengil, Sadri Alışık, Nubar Terziyan, Kadir Savun ve Zeki Müren gibi yıldızlar Kemal Film bünyesinde uzun yıllar yer aldı.

1960'lı yıllar Türk sinemasında Kemal Film'in en parlak dönemiydi. Türk Sineması’nın kilometre taşları diye adlandırılan birçok filme imza atan Kemal Film, bu türden düzeyli sinema filmi çalışmalarının yanı sıra, bol yıldızlı popüler salon komedileriyle de Türk Sineması’na yeni oyuncular ve seyirlik türler kazandırdı. Sinemadaki Kemal Film ekolü seyircinin de büyük beğenisini topladı ve filmler büyük gişe hasılatlarına ulaştılar.

Yapımcı-Yönetmen Osman F. Seden, 1959'da Feridun Karakaya'nın oynadığı "Cilalı İbo" ve Öztürk Serengil'in oynadığı "Adanalı Tayfur" tiplemeleriyle 60'ların en sevilen "halk sineması" kahramanlarını oluşturmuştu. Bu karakterler gibi oyuncu Vahi Öz de Kemal Film'in geniş kadrolu salon komedilerinde dikkat çekmekteydi.

"Bir Avuç Toprak" (1957), "Berduş" (1957), "Beraber Ölelim" (1958), "Kırık Plak" (1959), "Cilalı İbo Yıldızlar Arasında" (1959), "Düşman Yolları Kesti" (1959), "Aşktan da Üstün" (1960), "Namus Uğruna" (1960), "Mahalleye Gelen Gelin" (1961), "Ne Şeker Şey" (1962), "Adanalı Tayfur" (1963), "Affetmeyen Kadın" (1964), "Seven Kadın Unutmaz" (1965), "Çalıkuşu" (1966), "Sana Layık Değilim" (1966), "Sinekli Bakkal" (1967), "Gül ve Şeker" (1968), "Osmanlı Kartalı" (1969), "Mazi Kalbimde Yaradır" (1970), "Yirmi Yıl Sonra" (1972) dönemin önde gelen filmleri arasında yer alıyordu.

1972 senesinde çeşitli ticari hatalar nedeniyle ve sinemanın içinde bulunduğu krizin de etkisiyle Kemal Film iflas etti ve ardından kapandı. Bu tarihten itibaren Osman F. Seden; Erler Film, Erman Film, Akün Film, Uğur Film gibi birçok firma adına yönetmenlik ve senaryo yazarlığı yaptı.

1992 - günümüz 
1980'li yıllarda televizyonun yaygınlaşmasıyla beraber Osman F. Seden, öncelikle TRT adına "Çalıkuşu" gibi birkaç televizyon dizisi çekti, ardından Kemal Film'i tekrar faaliyete geçirerek sadece televizyon için film yapmaya başladı. Kemal Film'in başında Osman F. Seden'in oğlu Kemal Seden bulunuyordu. Bu dönemde yapılan diziler de ekran seyircisi ve televizyoncular tarafından büyük ilgi gördü. Ayrıca Kemal Film'in geçmiş yıllarda ürettiği yapımlar televizyonlar tarafından alınarak yayınlanmaya başladı.

"İki Kızkardeş" (1992), "Hayatın İçinden" (1993), "Gurur" (1994), "Gül ve Diken" (1994), "Zühre" (1995), "Gökkuşağı" (1995), " "Mirasyediler" (1996), "İlk Aşk" (1997) ve "Nice Yıllardan Sonra" (1998) gibi televizyon dizileri Kemal Film'in bu dönemdeki çalışmalarıdır.

Başta Aydan Şener olmak üzere İsmet Özhan, Gülben Ergen, Atilla Saral, Selda Özer, Yonca Cevher, Murat Parasayar, Müge Arda, Yalçın Dümer, Berna Laçin, Açelya Akkoyun, Özlem Savaş, Atilla Saral, Ceyda Düvenci, Ece Uslu ve İpek Tuzcuoğlu, Kemal Film'in dizileriyle adlarını duyuran oyunculardı.

Osman F. Seden, 1 Eylül 1998'de öldü. Kemal Seden, babasının vefatının ardından "Aşk Aynı Adreste" (2000), "Camdan Papuçlar" (2004), "Bir Varmış Bir Yokmuş" (2005) gibi TV yapımlarına imza attı.

Kemal Film'in başında Seden ailesinin üçüncü kuşak sinemacısı Kemal Seden bulunmakta ve çalışmalarını sürdürmektedir.

Yapımları 

 1922: Boğaziçi Esrarı / Nur Baba
 1922: İstanbul'da Bir Facia-i Aşk
 1923: Ateşten Gömlek
 1923: Kız Kulesi’nde Bir Facia (Kız Kulesi Faciası)
 1923: Leblebici Horhor
 1924: Sözde Kızlar
 1951: İstanbul Kan Ağlarken
 1952: Kanun Namına
 1952: İngiliz Kemal Lawrence'e Karşı
 1953: Katil
 1953: Öldüren Şehir
 1954: Bulgar Sadık / Kaçın Türkler Geliyor
 1954: Vahşi Bir Kız Sevdim
 1954: Çalsın Sazlar Oynasın Kızlar / Oyna Kızım Oyna
 1955: Görünmeyen Adam İstanbul'da
 1955: Gün Doğarken
 1955: Kanlarıyla Ödediler
 1955: Kanlı Nigar
 1955: Kardeş Kurşunu
 1956: Sönen Yıldız
 1956: İntikam Alevi
 1956: Şehir Yıldızları
 1957: Berduş
 1957: Bir Avuç Toprak
 1958: Altın Kafes
 1958: Ateş Rıza
 1958: Beraber Ölelim
 1959: Cilalı İbo Casuslar Arasında
 1959: Cilalı İbo Ve Tophane Gülü
 1959: Cilalı İbo Yıldızlar Arasında
 1959: Düşman Yolları Kesti
 1959: Gurbet
 1959: Kırık Plak
 1959: İzmir Ateşler İçinde
 1960: Aşktan da Üstün
 1960: Namus Uğruna
 1960: Talihsiz Yavru
 1960: Güzeller Resmi Geçidi
 1961: Cilalı İbo Zoraki Baba
 1961: Mahalleye Gelen Gelin
 1961: İki Aşk Arasında
 1962: Ayşecik Yavru Melek
 1962: Cilalı İbo Rüyalar Aleminde
 1962: Erkeklik Öldü Mü Atıf Bey
 1962: Külhan Aşkı
 1962: Kıyma Bana Güzelim
 1962: Ne Şeker Şey
 1962: Sokak Kızı
 1962: Aşk Yarışı
 1963: Adanalı Tayfur
 1963: Aşk Hırsızı
 1963: Badem Şekeri
 1963: Bana Annemi Anlat
 1963: Barut Fıçısı
 1963: Bazıları Dayak Sever
 1963: Kin
 1963: Sayın Bayan
 1963: Yaralı Aslan
 1963: Beni Osman Öldürdü
 1964: Adanalı Tayfur Kardeşler
 1964: Affetmeyen Kadın
 1964: Anadolu Çocuğu
 1964: Cilalı İbo Kadın Avcısı
 1964: Hızır Dede
 1964: Katilin Kızı
 1964: Kimse Fatma Gibi Öpemez
 1964: Koçum Benim
 1964: Kral Arkadaşım
 1964: Beş Şeker Kız
 1965: Ekmekçi Kadın
 1965: Elveda Sevgilim
 1965: Hırsız
 1965: Komşunun Tavuğu
 1965: Seven Kadın Unutmaz
 1965: Severek Ölenler / Kartalların Öcü
 1965: Sevinç Gözyaşları
 1965: Çapkınlar Kralı
 1965: Şeker Hafiye
 1966: Akşam Güneşi
 1966: Aşkın Gözyaşları
 1966: Babam Katil Değildi
 1966: Düğün Gecesi
 1966: Meleklerin İntikamı
 1966: Namus Kanla Yazılır
 1966: O Kadın
 1966: Sana Layık Değilim
 1966: Çalıkuşu
 1967: Kara Duvaklı Gelin
 1967: Kelepçeli Melek
 1967: Merhamet
 1967: Sefiller
 1967: Serseriler Kralı
 1967: Sinekli Bakkal
 1967: Yarın Çok Geç Olacak
 1967: Zehirli Çiçek
 1967: Hindistan Cevizi
 1968: Ana Hakkı Ödenmez
 1968: Beşikteki Miras
 1968: Cilalı İbo İstanbul Kaldırımlarında
 1968: Dertli Pınar
 1968: Gül ve Şeker
 1968: Hicran Gecesi
 1968: Urfa İstanbul
 1968: İngiliz Kemal'in Oğlu
 1969: Bataklı Damın Kızı Aysel
 1969: Gülnaz Sultan
 1969: Mısır'dan Gelen Gelin
 1969: Osmanlı Kartalı
 1970: Her Günaha Bir Kurşun
 1970: Mazi Kalbimde Yaradır
 1970: Yiğitlerin Türküsü
 1970: Cilalı İbo Almanya'da
 1970: Son Günah
 1970: Yılan Kadın
 1971: Bir Avuç Kan
 1971: Dişi Hedef
 1971: Gülüm, Dalım, Çiçeğim
 1971: Newyorklu Kız
 1971: Cehenneme Bir Yolcu
 1971: Cilalı İbo Teksas Fatihi
 1971: Cilalı İbo Yetimler Meleği
 1971: Fakir Aşıkların Romanı
 1971: İbiş Gangsterlere Karşı
 1972: Aslanların Ölümü
 1972: Kader Kurşunu
 1972: Son Duanı Et
 1972: Tövbekar
 1972: Mahkûm
 1972: Yirmi Yıl Sonra
 1972: İlk Aşk
 1993: Hayatın İçinden (TV Dizisi)
 1993: İki Kızkardeş (TV Dizisi)
 1994: Gurur (TV Dizisi)
 1994: Gül ve Diken (TV Dizisi)
 1995: Gökkuşağı (TV Dizisi)
 1995: Zehra Ana (TV Dizisi)
 1995: Zühre (TV Dizisi)
 1996: Anılardaki Sevgili (TV Dizisi)
 1996: Mirasyediler (TV Dizisi)
 1996: İntizar (TV Dizisi)
 1997: İlk Aşk (TV Dizisi)
 1998: Nice Yıllardan Sonra (TV Filmi)
 1998: Salacak Öyküleri (TV Dizisi)
 2000: Aşk Aynı Adreste - (TV Filmi)
 2002: Lahmacun ve Pizza (TV Dizisi)
 2003: Rabia (TV Dizisi)
 2004: Camdan Pabuçlar (TV Dizisi)
 2005: Bir Salkım Üzüm (TV Filmi)
 2005: Bir Varmış Bir Yokmuş (TV Filmi)

Ayrıca bakınız 
 Türkiye merkezli film yapım şirketleri

Kaynakça 

Türkiye merkezli film yapım şirketleri
1922'de kurulan şirketler
İstanbul merkezli şirketler