Yâkût el-Hamevî

Yâkût el-Hamevî (1178 veya 1179 -  1229), 12 ila 13. yüzyılda yaşamış gezgin, coğrafya ve tarih bilgini.

"El-Rumi" ("Rûm'dan") yani Yunan (Bizans) kökenli, "al-Hamawi" anlamı Suriye'de Hama'dan gelen, ve "ibn-Abdullah"" anlamı onun babasının adı Abdullah'dır. "Yaqut" kelimesinin anlamı Yakut'dur. O İslam dünyasında bir ansiklopedi yazarı olarak tanınır.

Yaşam öyküsü 

1179 yılında (Latince: Asia minor; eski Yunanca: Mikra Asia, Μικρά Ἀσία veya anatolē, ἀνατολή; Türkçe: Anadolu)'da doğmuş olan Yakut, bir köle olarak tüccar birisine satılır ve Suriye'nin Hama şehrine getirilir ve burada (nisba (نسبة‎), veya nisbe yani "köken yeri" anlamına gelen "al-Hamawi" ismini alır) büyür, daha sonra Bağdat'a satılır, 1199 yılında salıverilmiş ve İslam dini öğrenimi gördürülmüştür. Yakut al-Hamavi Bağdat'a geldiğinde Otuzdördüncü Abbâsî Hâlifesi En-Nâsır’ûd-Dîn’Allah (Arapça: الناصر لدين الله, أحمد بن المستضيء) İslam dünyasını yönetiyordu.

Gezen satıcı, Kütüphaneci, Hattatcı olarak Mısır, Suriye, Irak, Horasan ve Harezme seyahat etmiş, Tatar-Moğol saldırılarından Hazerm'den Suriye'ye kaçmıştır. Bu kaçışta bütün mal ve mülkünü geri bırakmak zorunda kalmış olan Yakut'ta büyük iz bırakmış, Tatarlara ve Türklere karşı nefret ve kin davranışı görülür ve bu yanlış anlaşım yüzünden ırkçı tahriflere alet olmuştur, hâlâ Arap milliyetcileri içindeki yankıları ve etkileri bugüne kadar kalmıştır.

Mucemü’l-Büldân (Coğrafi sözlük) ismindeki kitabında Türkleri Ye'çüc ve Me'çüc' (Arapça: يأجوج و مأجوج ; Ya'jūja Wa Ma'jūja) benzetir ve Türkleri kötüler.

1220 yılında Yakut Halep'te Macaristan'dan müslüman bir gençle karşılaşır, sonra onunla birlikte tarihte çok az rastlanan Macaristan'da İslam üzerine bir belge yazarlar.

Yakut al-Hamavi 1229 yılında Suriye'nin Halep şehrinde ölmüştür.

Eserleri 

 معجم البلدان; Mucemü’l-Büldân
 معجم الادباء; Mucemü’l-Üdeba, "Yazarlar sözlüğü" 1226 yılında yazıldı. 
 المشترک وضعا و المفترق صعقا; al-Mushtarak wadh'a wa al-Muftaraq Sa'qa, Heinrich Ferdinand Wüstenfeld tarafından 1845 yılında  yayımlanmıştır.

Notlar

Kaynakça 
 Yakut al-Hamavi

Dış bağlantılar 
 Yakut al-Hamavi'nin yaşam öyküsü 

1179 doğumlular
1229 yılında ölenler
Orta Çağ'da Müslüman yazarlar
Arap tarihçiler
Müslüman coğrafyacılar
Orta Çağ köleleri