Ortak Nükleer Araştırma Enstitüsü

Ortak Nükleer Araştırma Enstitüsü (Rusça: Объединённый институт ядерных исследований, ОИЯИ), Rusya'nın Moskova Oblastı'nda, Moskova'nın 120 km kuzeyindeki Dubna kentinde bulunan uluslararası nükleer bilimler araştırma merkezidir. Ermenistan, Azerbaycan, Belarus ve Kazakistan dahil 18 üye ülkeden gelen 5.500 personeli ve 1.000 doktora sahibi dahil olmak üzere toplam 1.200 araştırmacısı bulunmaktadır.

Enstitü'nün, her biri kendi alanında 8 uzman laboratuvarları vardır: kuramsal fizik, yüksek enerji fiziği (parçacık fiziği), ağır iyon fiziği, yoğun madde fiziği, nükleer reaksiyonlar, nötron fiziği, ve bilgi teknolojisi. Buna ek olarak, radyasyon ve radyo biyolojik araştırmaları ve diğer ad hoc fizik deneyleri gerçekleştiren bir bölüm vardır.

Ana araştırma araçları arasında bir adet nüklotron süper iletken parçacık hızlandırıcı (parçacık enerji: 7 GeV), üç adet izokronik siklotron (120, 145, 650 MeV), bir adet fazotron (680 MeV) ve bir adet sinkrofazotron (4 GeV) bulunmaktadır. Ayrıca, nötron demetleri alan bir adet nötron hızlı nabız reaktörü (1500MW nabız) ve ilgili 19 adet cihaz da bulunmaktadır.

Kurumsal yapısı 

Enstitü'de 8 laboratuvar ve 1 Üniversite Merkezi bulunaktadır:
Bogoliubov Kuramsal Fizik Laboratuvarı (BLTP)
Veksler ve Baldin Yüksek Enerji Laboratuvarı (VBLHE)
Parçacık Fiziği Laboratuvarı (LPP)
Dzhelepov Nükleer Sorunlar Laboratuvarı (DLNP)
Flerov Nükleer Reaksiyon Laboratuvarı (FLNR)
Frank Nötron Fiziği Laboratuvarı (FLNP)
Bilgi Teknolojileri Laboratuvarı (LIT)
Radyasyon Biyolojisi Laboratuvarı (LRB)
Üniversite Merkezi (UC)
   
Deneysel fizik atölye çalışmaları da Enstitü'nün parçasıdır.

Araştırma alanları 
Enstitü'nün temel araştırma alanları şunlardır:
 Kuramsal fizik
 Temel parçacık fiziği
 Göreli nükleer fizik
 Ağır iyon fiziği
 Düşük ve ara enerji fiziği
 Nükleer fizik ve nötronlar
 Yoğun madde fiziği
 Radyasyon biyolojisi ve radyo biyolojik araştırmalar
 Bilgisayar ağı, berim ve hesaplamalı fizik
 Eğitim programı

Buluşlar 
Enstitü'de keşfedilen 40'tan fazla önemli buluştan bazıları:
1959 – mezo atomlarda ışınımsız geçişler
1960 – antisigma-eksi hiperon
1963 – element 102
1972 – hücrelerin radyasyon sonrası rejenerasyonu
1973 – kuark sayma kuralı
1975 – yavaş nötron sınırlama fenomeni
1988 – döteryum içinde müonik moleküllerin rezonans oluşumunda düzenliliği
1999-2005 – elementler 114, 116, 118, 115 ve 113
2006 – element 112'nin kimyasal tanımlaması
2010 – element 117'nin başarılı sentezi

Enstitü'de keşfedilen elementler şunlardır: rutherfordiyum (1964), nobelyum (1966), dubniyum (1968), seaborgiyum (1974), bohriyum (1976), flerovyum (istikrar adası, 1999), livermoryum (2001), ununtriyum (2004), ununpentiyum (2004), ununoktiyum (2006), ununseptiyum (2010).

Yöneticileri 
Dmitry Blokhintsev (1956–1965)
Nikolay Bogolyubov (1966–1988)
Dezső Kiss (1989–1991)
Vladimir Kadyshevsky (1992–2005)
Alexei Sisakian (2005–2010)

Kaynakça 

1956'da kurulan kuruluşlar
Nükleer araştırma merkezleri
Rusya'daki araştırma enstitüleri
Uluslararası araştırma enstitüleri
Parçacık fiziği tesisleri
Moskova Oblastı