Kazakistan'daki Yahudilerin tarihi

Kazakistan'da uzun geçmişi olan Kazak Yahudilerinin nüfusu 12,000 ila 30,000 olup toplam nüfusun %1'inden azını oluşturur.

Kazak Yahudilerinin çoğu Aşkenaz olup Rusça konuşmaktadır.

Kazakistan'ın Yahudi tarihi 

General Sekreter Joseph Stalin, Sovyetler Birliği'nin çeşitli yerlerinden binlerce Yahudiyi zorla Kazakistan SSC'ne sürdü. Holokost sırasında 8000 Yahudi Kazakistan'a kaçtı.

Chabad'ın Almatı'daki sinagogu adını Chabad Lubovitz akımının son hahamı Menachem Mendel Schneerson'un sinagog yakınındaki mezarlıkta gömülü olan babası Levi Yitzchak Schneerson'dan almıştır. Hahambaşı olan Levi Yitzchak Schneerson Ukrayna'dan Kazakistan'a sürüldü. Lubovitz Yahudileri dünyanın dört bir köşesinden mezarına dua etmeye gelir.

Kazakistan başhahamı Yeshaya E. Cohen 16 Ocak 2004 tarihli Kazinform gazetesine Astana'da bir sinagog inşa edileceği haberini verdi. Cohen, Devlet Başkanı Nursultan Nazarbayev'e "Gerçek inananlarla dini sömürenler arasındaki ayrıma özellikle önem verdiği" için teşekkürlerini sundu. Avro-Asya Yahudi Kongresi başkanı Nazarbayev'e 7 Eylül 2004'te bir menora hediye etti.

Bugün Yahudi yaşamı 
Yaklaşık 2000 Yahudi Kazak Buhara Yahudisi ve Cuhuro (Dağ Yahudisi)'dur. Astana, Pavlodar ve 10,000 kişilik nüfusuyla Almatı'da sinagogları ve büyük cemaatleri bulunur. Ayrıca, Karağandı, Çimkent, Semey, Kokçetav, Taraz, Oral, Aktyubinsk ve Kızılyar'da küçük cemaatleri vardır.

Aralarında Mitzvah Birliği, Chabad Lubovitz, Birleşik Dağılım Komitesi, İsrail Yahudi Ajansı ve Tüm Kazakistan Yahudi Kongresi (AKJC) olan 20 Yahudi Kazak organizasyonu bulunur. Yahudi cemaatleri birleşip Aralık 1999'da Kazak hükûmet yetkilileri, ABD Kazakistan elçisi ve ABD İsrail elçisinin de bulunduğu bir törenle AKJC'yi oluşturdu.

700'den fazla öğrencinin katıldığı 14 Yahudi okulu vardır. Almatı'da bir Yahudi anaokulu da bulunmaktadır. 2005 ve 2006'da Almatı'da Yahudiler arasında dini servislere ve okullara katılım arttı. Kazak hükûmeti sekiz yabancı uyruklu haham ve "Yahudi misyoner"i kayıtlarına geçirdi. Hükümet ayrıca binalar bağışlayıp yeni sinagogların kurulabilmesi için toprak tahsis etti.

Sovyet Yahudileri Milli Konferansı'na göre "Kazakistan'da antisemitizm yaygın olmayıp, basında bununla ilgili ender haberler görülmektedir".

Ayrıca bakınız 
 Buhara Yahudileri
 Dağ Yahudileri

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 Chabad Lubavitch in Kazakhstan 
 The federation of the Jewish communities in the CIS in Kazakhstan 
 Mitzvah Association 

 

Buhara Yahudileri
Kazakistan'ın Yahudi tarihi