Pankreatik lipaz ilişkili protein 2

Pankreatik lipaz ilişkili protein 2 (İngilizce Pancreatic Lipase-related protein 'den kısaltma PLRP2 olarak değinilir), insanda PNLIPRP2 geni tarafından kodlanan bir enzimdir. PLRP2, pankreatik lipaz enzimine olan benzerliğinden dolayı adlandırılmış bir lipazdır. Trigliserit, fosfolipit ve galaktolipitleri hidrolizler.

Fizyoloji 
PLRP2 yeni doğan bebeklerde besindeki trigliseritlerin sindirimine yarar. Yetişkinlerde ise bitkisel besinlerde çok miktarda bulunan bir lipit türü olan galaktolipitlerin sindirimine yarar. Bu enzim, başlıca pankreas ve kalın bağırsakta bulunur.

Gen 
PNLIPRP2 geni insanda Kromozom 10 üzerinde, 10q25.3 konumunda bulunur.  2,3 ve 1,8 kB uzunluğunda iki mRNA olarak yazılır. PLRP2, lipaz gen ailesinin bir üyesidir. PLRP1 ile %63, pankreatik lipaz ile %65, gastrik lipaz ile lipoprotein lipaz ve hepatik lipaz ile ise %20-30 oranında benzeşir.

Protein 
PLRP2, 469 amino asit uzunluğunda bir protein olarak hücreden salgılanır. PLRP2, pankreatik lipaz ile amino asit dizisi düzeyinde %65 benzerlik gösterir.

Biyokimya 
PLRP2, pankreatik lipaza olan yapısal benzerliğine rağmen ondan daha geniş bir substrat spesifisitesi vardır. Pankreatik lipaz sadece trigliseritleri sindirmesine karşın, PLRP2 trigliseritleri, fosfolipitleri ve galaktolipitleri hidrolizler.

PLRP2 aşağıdaki reaksiyonları katalizler:
triasilgliserol -> diasilgliserol + yağ asidi
diasilgliserol -> monoasilgliserol + yağ asidi

PLRP2, fosfolipitleri de hidrolizler; fosfatidilkoline kıyasla fosfatidilgliserol ve fosfatidiletanolamini tercih eder:

diasilfosfatidilgliserol → monoasilfosfatidilgliserol +  yağ asidi

Ayrıca, fizyolojik şartlarda pankreatik lipaz ve PLRP2 (ama PLRP1 değil) bir A vitamini öncülü olan retinil palmitatı hidrolizler:

retinil palmitat → retinol +  yağ asidi

galaktosildigliseridler üzerindeki etkinliği (EC 3.1.1.26) diğer lipitlerden çok daha yüksek olduğu bulunmuştur:

galaktosildigliserit → galaktosilmonogliserit +  yağ asidi

Bu yüzden bu enzimin fizyolojik fonksiyonunun bitkisel galaktolipitlerin sindirimi olduğu önerilmiştir. Galaktolipitlerde bitki hücrelerinde en sık bulunan lipitlerdir.

PLRP2, etkin olmak için pankretik lipaz gibi kolipaza gerek duymaz.  Safra tuzları tarafından çalışmaz hale getirilir ve kolipaz onu tekrar aktive etmez. PLRP2, pankratik lipaz inhibitörü orlistat tarafından inhibe olur.

Pankreatik lipaz misel içinde yer almayan trigliseritleri sindiremez, buna karşın PLRP2 suda çözünebilen küçük trigliserit moleküllerini de hidroliz edebilir. Bunun nedeni, pankreatik lipazdan farklı olarak, bu enzimin lipit-su arayüzlerinde etkinleşmeye gerek duymamasıdır.

Kaynakça 

EC 3.1.1