Kutbiddin Aybek

Kutbiddin Aybek. Delhi Türk Sultanlığı'nın kurucusu ve ilk hükümdarı.

Türk kökenli olan Aybek esir edilişini müteakip, Nişabur kadısına satıldı ve burada iyi bir eğitim aldı. Kadı ölünce Gurlu Sultanı Gurlu Muhammet'e satıldı ve adıgeçenin Delhi'yi yakıp yıktığı 1193 seferine katıldı. Gurlu'nun en güvendiği komutan mertebesine yükselen Aybek, 1206 yılında efendisinin ölümüyle tüm Afganistan, Pakistan ve kuzey Hindistan topraklarına egemen oldu. 1210 yılında Çevgan oynarken attan düşerek öldü. Onun ölümünün ardından taht kavgaları başladı. Yerini oğlu Aram Şah alsa da Kutbiddin Aybek'in damadı Şemseddin İltutmuş, Aram Şah'ı etkisiz hâle getirerek tahta oturdu.

Delhi'deki ilk İslam mimarisi örneklerinden biri olan Kuvvet-ül İslam Camii ve Dünya Kültür Mirası listesinde bulunan Kutub Minar Kutbiddin Aybek döneminde inşa edilmiştir. Güzel Kur'an okuduğu için "Kur'ân-hân" lakabıyla meşhur olmuştur.

Âlimlere ve ilim ehline büyük saygı gösteren Kutbiddin Aybek, ülkesini bir ilim merkezi hâline getirmek için çalışmıştır. Hasan Nizamî, Fahr-i Müdebbir, İmam Radiyüddin Sagânî, Kadı Hamîdeddîn İftihâr Ali b. Ömer el-Mahmûdî ve Mevlânâ Bahâeddîn Uşî gibi alimleri himaye etmiştir.

Kaynakça 

Doğum tarihi bilinmeyenler
1210 yılında ölenler
Türk askerî personel
Gurlular
Delhi Sultanlığı
Hindistan tarihi
Pakistan tarihi
Attan düşerek ölenler
12. yüzyılda Türkler
13. yüzyılda Türkler
Orta Çağ köleleri
Kurucu hükümdarlar