Abdullah Kölemen

Abdullah Kölemen (1846, Trabzon - 1937, İzmir), Türk asker. Kölemen Abdullah Paşa olarak bilinir.

1846 yılında Trabzon'da doğdu. Türk Kölemenlerinden olan babası Rüstem Bey, Mısır ordusu süvari miralaylığında bulundu.

1875 yılında Bursa Işıklar Askerî Lisesi'nden 1878 yılında ise Kara Harp Okulu'ndan süvari subayı olarak mezun oldu. 1881 yılında Harp Akademisini kurmay yüzbaşı olarak bitirdi.  Harbiye'yi bitirdikten sonra kurmay yüzbaşı olarak 1881'den itibaren orduda görev aldı, Hicaz ve Yemen'de bulundu. İstanbul'a döndüğünde Erkân-ı Harbiye Mektebi'nde hocalık yaptı, Von der Goltz Paşa'nın tercümanlığı ve yardımcılığında bulundu. Viyana askerî ataşeliği de yaptı. Anadolu'daki Ermeni isyanını bastırmakla görevlendirildi. Musul valilisi oldu. Sonraki dönemde, geçici elçilik görevleriyle birkaç kez yurt dışına gönderildi. 1904'te Mâbeyn Erkân-ı Harbiye reisi oldu ve müşir rütbesi aldı. 1908'de II. Meşrutiyet'in ilanından sonra Dördüncü Ordu komutanı oldu. 1910'da rütbesi birinci ferikliğe indirildi. 1911'de birinci redif müfettişliğine getirilince istifa etti. Ancak sonra Arnavutluk'ta toplanan ordunun komutanlığına, ardından da Anadolu Garp Ordusu kumandanlığına getirildi.

Balkan Savaşı çıktığında, bu savaşa karşı olmasına rağmen, Doğu Trakya Şark Ordusu Komutanlığını istemeyerek de olsa üstlendi. Kumandanlığa atandığında, savaşın akıbetini öngören şu beyanı vermiştir: "Balkan devletlerinden sadece Bulgaristan'la bile başa çıkacak durumda değiliz. Silahlı kuvvetlerimizin hali perişandır. Düşmanı Çatalca'da durdurabilirsek başarıdır."

Bulgar Ordusu karşısında Lüleburgaz ve Kırklareli'nde başarısızlığa uğrayarak Çatalca'ya geri çekildi ve bu başarısızlığının hemen ardından görevinden alındı ve emekliye sevk edildi.

1917 yılında anılarını bir kitap halinde yayınladı.

Mütareke döneminde 11 Kasım 1918 - 19 Aralık 1918 tarihleri arasında kurulan Tevfik Paşa hükûmetinde 38 gün Harbiye Nazırlığı yaptı.

1937 yılında İzmir'de öldü.

Kaynakça 

1846 doğumlular
Işıklar Askerî Lisesinde öğrenim görenler
1937 yılında ölenler
Harbiye nâzırları
Trabzon doğumlu askerler
Osmanlı generalleri
Balkan Savaşları'nda Osmanlı askerleri
Mekteb-i Harbiye'de öğrenim görenler
Mekteb-i Erkân-ı Harbiye'de öğrenim görenler