Pirizade Mehmed Sahib Efendi

Pirizade Mehmed Sahib Efendi (d. 1674 - ö. 1749) 64. Osmanlı şeyhülislamı ve 18. yüzyılın tanınmış alim ve şairlerindedir. İbn-i Haldun'un Mukaddimesini Türkçeye ilk çeviren kişi olarak tanınmıştır.

Yaşamı 
1674'te Yeniçeri ocağının Katar ağalarından Pîrî Ağanın oğlu olarak İstanbul'da dünyaya geldi. Pirizade lakabı buradan gelir. Dönemin ileri gelen alimlerinden dersler aldı. Çeşitli medreselerde dersler verdi, Müteferrika matbaasında düzeltmenlik, Anadolu ve Rumeli kazaskerliği, kadılık ve evkaf müfettişliği görevlerinde bulundu. Daltaban Mustafa Paşa, Rami Mehmet Paşa, III. Ahmed ve I. Mahmud'a özel imamlık ve şehzadelere hocalık yaptı. I. Mahmud döneminde 1745'te şeyhülislam yapıldı. Ancak hastalığı ve yaşlılığı nedeniyle azledildi. Hacca gitti ve dönüşünde kısa süre Gelibolu, Tekirdağ ve Üsküdar'da yaşadı. 25 Haziran 1749'da öldü.

Mukaddime ilk olarak onun sayesinde Türkçeye çevrildi. Ancak eserin ilk beş bölümünü yapabildi. Kalan 6. bölümü ise Ahmet Cevdet Paşa tamamladı. Bunun dışında çok sayıda Arapça, Farsça ve Osmanlıca şiir de kaleme aldı. Şiirlerinde Sahib mahlasını kullandı.

Kaynakça 

18. yüzyıl Osmanlı şeyhülislamları
Osmanlı şairleri
1674 doğumlular
1749 yılında ölenler
Karacaahmet Mezarlığı'na defnedilenler