Menua

Menua (), Doğu Anadolu'daki Urartuların bilinen beşinci kralı. Yaklaşık olarak MÖ 810 ve MÖ 786 yılları arasında hükümdarlık yapmıştır. Yaptığı fetihlerden çok inşa ettirdiği yapılar ve kentlerle ülkenin gelişmesini sağlamış, ülkenin refah seviyesini yükseltmiştir.

İkili krallık dönemi 
Menua, babası İşpuini'nin son yıllarında yine babası tarafından tahta ortak edilmiştir. Komşu ülkelere karşı birçok sefer yapan Menua krallığı büyütmüş ve birçok yazıt yazdırmıştır.

Diauehi Krallığı'nın başkenti Şaşilu'yi ele geçirerek ülkeyi haraca bağlayan ve merkezî idareyi güçlendiren kral ayrıca Iğdır Ovası içine inşa ettirdiği Menuahinili de aralarında olmak üzere birçok kale-kent de inşa ettirmiştir.

Tek krallık dönemi 

Babasının ölümü sonrasında ülkeyi tek başına yönetmeye başlayan Menua ülkede yasal reformlar gerçekleştirmiş ve teokratik bir devlet yapısı oluşturmuştur. Kendisini tanrı Haldi'nin yeryüzündeki temsilcisi olarak tanımlamış ve ülke genelinde tapılan tanrıların isimlerini ve görevlerini değiştirmiştir. Kendi oluşturduğu yapıda seksen tanrı belirleyen Menua Haldi'yi savaş ve devlet tanrısı, Şivini'yi güneş tanrısı, Teişepa'yı fırtına ve gök tanrısı olarak tanımlamıştır. Urartucayı resmî dil ilan etmiş, yazı sistemi olarak çivi yazısı ve hiyeroglif yazısının kullanımına ise karışmamıştır.

Daha önce inşa ettirdiği kale-kentlere yenilerini eklemiş, var olan savunma sistemlerini güçlendirmiş, yeni saray ve tapınaklar inşa ettirmiş, Thospitis kıyısına iskeleler yaptırmış, yollar döşetmiş ve tüneller açtırmıştır. Fakat en önemli icraatı ülke boyunca uzanan bir su sistemi yaptırmasıdır. Başkent Tuşpa ve birçok kente su taşıyan su kanalları inşa ettiren Menua ayrıca barajlar, bentler, göletler ve sarnıçlar da inşa ettirmiştir.

Menua tarafından açtırılan Başet Dağı'ndan çıkan kaynak suyunu ovalara taşıyan 51 kilometrelik Menua Kanalı günümüzde hala kullanılmaktadır.

Kaynakça 

Urartu kralları
MÖ 8. yüzyıl liderleri
MÖ 9. yüzyıl liderleri