Kontrolsüz hava sahası

Kontrolsüz hava sahaları, kontrollü hava sahaları dışında kalan sahalardır. ICAO'ya göre F ve G sınıfı hava sahaları kontrolsüzdür. Kontrolsüz hava sahalarında mümkün olduğu müddetçe ATC hizmeti verilmeye çalışılır. ATC kleransı almak veya radyo teçhizatı taşımak zorunlu değildir.

Tavsiyeli yol (ADR) 
Tavsiyeli yollar, F sınıfı hava sahalarıdır. Tavsiyeli yollar, kontrolsüz hava sahalarındaki havayolları olarak tanımlanabilir. Havayolları gibi 10 NM genişliğinde olmalarına rağmen havacılık haritalarında (kart) sadece orta hatları mavi kesikli çizgi ile belirtilir. ADR'leri kullanacak VFR uçakların uçuş planı doldurması gerekir.

ADR'lerde ayrım hizmeti sadece IFR trafiğe verilir. Radyo-telsiz usulleri A sınıfı hava sahalarındaki gibidir.

Open-FIR 
Open-FIR, G sınıfı hava sahalarıdır. Open-FIR'larda; kontrollü sahalar dışında kalan RASA, MATZ, ATZ'ler bulunur. Open-FIR'larda FIR ATSU'ları tarafından uçuş bilgi hizmeti (FIS) sağlanır. Bu bilgilerin bir kısmı şunlardır:
 Meteroloji bilgisi ve uyarıları
 Seyrüsefer yardımcılarının durumu
 Meydan  kolaylıklarının durumu
 Arama-kurtarma ikazları
 Hava taşıtları için tehlikeli yakınlaşma uyarıları
Open-FIR'larda LARS (alçak hava sahası radar tavsiye hizmeti) gibi çeşitli radar hizmetleri de verilir. ATZ ve MATZ'ler için ilgili meydanlara özel frekanslar tahsis edilmiştir.

ATS 

Kontrolsüz hava sahalarında ATSU'lar tarafından şu hava trafik hizmetlerinden (ATS) biri veya birkaçı (ATSOCAS) sağlanır:

 Basic service
 Deconfliction service
 Procedural service
 Traffic service

Kaynakça 
 Pooley, Dorothy, ve Robert Seaman. The Air Pilot's Manual 2: Aviation Law & Meteorology. 10. baskı. Shoreham, West Sussex: Pooley's Air Pilot Publishing, 2011.
 Robson, David, Dorothy Pooley, ve Helena Hughes. The Air Pilot's Manual 7: Radiotelephony. 3. baskı. Cranfield. Aviation Theory Centre, 2009.

Hava sahası