Beriev A-50

Beriev A-50 Shmel () (NATO raporlama adı: 'Mainstay')  İlyuşin İl-76 hava platformu tabanlı bir Rus Havadan Erken Uyarı ve Kontrol uçağıdır. Tupolev Tu-126 'Moss' un yerini almak üzere geliştirilen A-50 ilk uçuşunu 1978 yılında gerçekleştirdi. 1984 yılında Rusya Hava Kuvvetlerinde hizmete girdi. 1992 itibarıyla  yaklaşık 40 adet üretilmiştir.

Tasarım ve Geliştirme 

15 kişiden oluşan görev personeli, anteni uçağın sırtındaki 29 ft 9 in (9.00 m) yarıçaplı dönen bir radar kubbesine yerleştirilmiş Liana izleme radarından verileri toplar. A-50 maksimum 10 adet savaş uçağını konrol edebilmektedir. Uçak maksimum kalkış ağırlığı olan 190 ton ile üssünden havalanıp 1000 km menzile kadar 4 saat sürekli uçabilir.

Uçağa teorik olarak IL-78 tarafından havada yakıt ikmali yapılabilmesine rağmen uçuş testleri sırasında radar kubbesinin tanker uçağın kuyruk türbülansına girerek aşırı derecede sarsıntı yaptığından dolayı bunun neredeyse imkânsız olduğu görülmüştür. 
"Vega-M" radarı Moskova 'da MNIIP tarafından geliştirilmiş ve NPO Vega-M tarafından üretilmiştir. "Vega-M" radarı 230 kilometre menzil içindeki 50 farklı hedefi aynı anda izleyebilmektedir. Gemi benzeri büyük hedefler 400 km uzaklıktan izlenebilmektedir.

Modeller 

 A-50M - Modernize edilmiş Rus Modeli
 A-50U - Güncellenmiş Rus Modeli
 Izdeliye-676 - Bir kereye mahsus üretilen geçici Telemetri ve izleme modeli
 Izdeliye-776 - Bir kereye mahsus üretilen geçici Telemetri ve izleme modeli
 Izdeliye-976 (SKIP) - (СКИП - Самолетный 
Контрольно-Измерительный Пункт, Hava Platformu Denetleme Ölçüm ve Kontrol Merkezi) - Il-76 tabanlı Menzil Kontrol ve Füze İzleme platformu. İlk olarak Raduga Kh-55 güdümlü nükleer füzelerinin testlerini desteklemek için üretilmiştir. Diğer ekipmanlarla donatılmış sabit radar kapağı ve camlı seyir subayı kokpiti vardır (Bir prototip ve beş adet üretim)
 Izdeliye-1076 - Bir kereye mahsus üretilen özel görev modeli. Görevi hakkında bilgi yoktur.
 A-50I - İsrail Phalcon radarı donanımlı model, Çin için tasarlanmış ancak ABD'nin yoğun baskılarıyla proje iptal edilmiştir.
 A-50E/I - Rus Shmel ya da İsrail Phalcon radarı donanımlı ihraç modeli.
 KJ-2000 - Çin tarafından geliştirilen A-50I hava platformu tabanlı model.

 Kullanıcılar 
  
 Rusya Hava Kuvvetleri - 29 adet kullanımda
 
 Sovyet Hava Kuvvetleri (Eski)
 Sovyet Hava Savunma Gücü (Eski)

 Teknik Özellikler (A-50)

 Ayrıca bakınız İlgili Geliştirmeler:İlyuşin İl-76, KJ-2000Muadil Hava Araçları:'''
E-3 Sentry

Kaynakça

Dış bağlantılar 

 vectorsite.net Beriev A-50
 Spyflight.co.uk - Beriev A-50 Mainstay
 Aviation.ru A-50
 Red-stars.org - A-50 Mainstay
 Source article of NVO (in Russian)
 Iranian AWACS (in Persian)

Beriev uçakları
Askerî uçaklar
Havadan erken uyarı ve kontrol uçakları
Dört motorlu jetler
Yüksek kanatlı uçaklar
İlk uçuşunu 1978'de yapan hava araçları