Érd

Érd (Osmanlı döneminde: Hamzabey Palankası, Hırvatça: Andzabeg, Almanca: Hanselbeck) Macaristan'da Pest ili' nin merkez şehridir. Budapeşte Metropolitan Alanı' nda yer almakta olup, başkent Budapeşte' nin 22 km güneybatısındadır.

Tarih 

Alana antik zamanlardan beri yerleşime başlandı. Arkeolojik buluntular tarih öncesi insanların burada 50.000 yıl önce yaşadığını göstermekte.
 
Érd’nin kendisinden 1243 yılı dokümanlarında bahsedildi. İsim, ya erdő ("orman") ya da  ér ("ırmak") kelimesinden gelir.
 
Osmanlı’nın Macaristanı İşgali döneminde  Érd, Türkler tarafından 1543 yılında Székesfehérvár kalesinin düşmesi sonrası fethedildi. Osmanlı, burada bir her köşesinde yarım daire tabyası bulunan ve hendekle çevrelenmiş tipik bir palanka inşa etmiştir. Evliya Çelebi seyahatnamesinde kale içerisinde 20 ev ve cami olduğu belirtilmiştir. 1684 yılında  Lorraine Dükü V. Charles tarafından yönetilen ordu Türkleri Érd  yakınlarında yendi ve yerleşim yaklaşık 150 yıllık Osmanlı egemenliğinden çıktı.  
1776 yılında Érd  oppidum (kasaba) haline geldi. Burasının Osmanlı işgalinden önce halihazırda oppidum olmuş olduğu olasıdır. 20. yüzyıl başlarında  Érd,  Károlyi ailesinin mülkü oldu. Kasaba gelişti fakat esas itibarıyla 1972 yılına kadar bir tarım kasabası olarak kaldı. Birçok yeni tesis yapıldı ve Érd ‘in turistik değeri gelişti.
 
Érd, Macaristan’da 1991 ve 2001 (%30.6 yukarı) sayımlarında en hızlı gelişen yöreydi. 7 Kasım 2005 tarihinde Parlamento Érd’in 2006 yılı sonbaharında yapılacak olan meclis seçimi tarihinden sonra vilayet haklı şehir derecesini garanti etti.

Ulaşım 

Toplu ulaşım 5 otobüs hattıyla Volánbusz  tarafından işletilir. Birçok otobüs, Sóskút, Pusztazámor, Százhalombatta ve ayrıca Budapeşte gibi  yakın şehirlere hareket eder.
 
Şehirde beş demiryolu istasyonu  (Érd, Érd alsó, Érd felső, NT-Érdliget, Érdliget) vardır. Yolcular, Budapeşte, Pécs, Nagykanizsa, vs. seyahat edebilir.

Nüfus 
2001 yılı verilerine göre nüfusun; %93,4'ü Macar, %1,0' i Romanlar %0,6'sı Alman, %0,2'si Slovak, %0,2'si Rumenler ve diğer etnik unsurlardan oluşmaktadır.

Görülecek yerler 

 Macaristan Coğrafya Müzesi,  coğrafyacı Dénes Balázs tarafından kuruldu.
 Saint Michael Church (Aziz Michael Kilisesi)
 Türk Minaresi (17. yüzyıl; ülkede var olan üç minareden biri)
 Antik Roma kalıntılar yolu
 Fundoklia  Vadisi, ender bitki türleriyle

Uluslararası ilişkiler

İkiz kasabalar — Kardeş şehirler

Resimler

Kaynakça 

Macaristan'daki şehirler