Rıza Sarraf

Reza Zarrab ya da Rıza Sarraf (Farsça: رضا ضراب, Reza Zarrab; d. 12 Eylül 1983, Tebriz), Türkiye'de faaliyet gösteren iş insanıdır. İran ve Türkiye vatandaşlıklarına sahiptir. Bir dönem Türkiye’de faaliyet gösteren Royal Holding’in sahibidir. 2016 yılında banka dolandırıcılığı ve kara para aklama suçundan ABD'de tutuklanmıştır.

Hakkında rüşvetten kara para aklamaya kadar çeşitli iddialar olan Zarrab, 17 Aralık soruşturması’nda kilit isim olarak gözaltına alınmış, 70 gün tutuklu kaldıktan sonra suç vasfının değişme ihtimali doğduğu gerekçesiyle tahliye edilmiştir.

19 Mart 2016'da Amerika Birleşik Devletleri'nin Miami kentinde banka dolandırıcılığı ve kara para aklamanın yanı sıra ABD'nin İran'a yönelik ambargosunu delmek suçlamaları ile göz altına alınmış, ardından mahkeme tarafından 75 yıla kadar hapis istemiyle tutuklanmıştır. Yargı makamıyla yaptığı anlaşma sonucunda serbest bırakıldığı ve adını Aaron Goldsmith olacak şekilde değiştirdiği iddia edildi.

Yaşamı 
12 Eylül 1983’te Tebriz’de dünyaya geldi. Yaşamını Dubai'de sürdüren İran Azerisi bir aileye mensuptur. Reza Zarrab olan ismini Rıza Sarraf olarak Türkçeleştirmiştir.

1996’da kurulan Nafees Exchange ve Al Salam Center Exchange firmaları ile Dubai’de finans ve para piyasalarında faaliyet göstermeye başladı. Yirmili yaşlarından itibaren Türkiye’de yaşayan ve şarkı sözü yazarlığı da yapan iş adamı arabesk / fantezi şarkılara söz yazarak İstanbul müzik piyasasına girdi. Azerbaycanlı sevgilisi Günel Zeynalova için kara sevda şarkıları yazarak tanındı.

Türkiye’deki faaliyetlerine 2008 yılında kurduğu Royal Denizcilik A.Ş firması ile başladı. Ardından demir çelik ve inşaat sektöründe yatırımlar yaptı. 2010 yılında kardeşi Mohammed Zarrab (Can Sarraf) ile Royal Holding’i kurdu.

Müziğe olan ilgisi sonucu tanıştığı Ebru Gündeş ile 2010 yılında evlendi. Bu evlilikten Alara isimli kızı dünyaya geldi (2011). Eşine aldığı hediyeler nedeniyle sık sık magazin basınının gündemine geldi. 2021 yılında anlaşmalı şekilde boşandılar.

Altın piyasasında faaliyet gösteren Royal Holding'in alt firması olan Durak Döviz bürosunun sahibi Zarrab, şoförü ve yardımcısı Turgut Happani'nin Atatürk Havalimanı’nda kaçakçılık suçlamasından gözaltına alınmasının ardından Safir Altın Ticaret Limited adlı firmayı kurarak altın piyasasındaki faaliyetlerini yürüttü. Safir Altın Ticaret, 2012 yılında Türkiye’nin 12 milyar dolarlık altın ihracatının yüzde 46’sını tek başına gerçekleştirdi.

2016 yılında ihracattaki üstün performansı nedeniyle ödüle layık bulunmuş ve ödülünü Başbakan Yardımcısı Numan Kurtulmuş ve Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci'nin elinden almıştır. 

İçişleri Bakanlığı'nın talimatı ile vatandaşlık dosyası hazırlanarak Bakanlar Kurulu kararıyla babası Hossein (Hüseyin), ağabeyi Mohammad Zarrab (Can Sarraf) "istisnai kişiler" sınıfından faydalanarak Mayıs-Kasım 2013 Türk vatandaşı oldu. Uluslararası para ve altın takasçılığı ile ilgili haberler nedeniyle sık sık basının gündemine geldi.

17 Aralık soruşturması 

Rıza Sarraf, 17 Aralık 2013 tarihinde üç bakan oğluyla birlikte rüşvet ve kaçakçılık yaptığı iddiasıyla gözaltına alındı. 21 Aralık tarihinde mahkeme Muammer Güler'in oğlu Barış Güler ve Zafer Çağlayan'ın oğlu Kaan Çağlayan ile birlikte tutuklanmasına karar verdi. 28 Şubat 2014'te alınan bir kararla kendisi ve aynı operasyonda gözaltına alınan bakan çocukları tahliye edildi.

19 Mart soruşturması 

19 Mart 2016'da Amerika Birleşik Devletleri'nin Miami kentinde banka dolandırıcılığı ve kara para aklamanın yanı sıra ABD'nin İran'a yönelik ambargosunu delmek suçlamaları ile göz altına alınmış, ardından mahkeme tarafından 75 yıla kadar hapis istemiyle tutuklanmıştır. Tutuklanmasının ardından CEO'sunun Sarraf'tan rüşvet aldığı iddia edilen Halkbank hisseleri %20'ye yakın düşüş yaşamıştır.

Dava süresince savcılar, Sarraf'ın dönemin başbakanı ve şu anda Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı olan Recep Tayyip Erdoğan'ın eşi olan Emine Erdoğan'ın kurduğu yardım derneğine 4.5 milyon dolar bağışladığını ve Sarraf'ın Erdoğan ile "yakın bağları" olduğunu iddia ettiler.

CHP milletvekili Eren Erdem, Rıza'nın ABD'ye gitmeden İstanbul'da FBI ile temas kurduğunu iddia etti.

Reza Zarrab’ın avukatı Benjamin Brafman aracılığıyla Manhattan Bölge Mahkemesi’ne yaptığı 50 milyon dolarlık kefalet başvurusuna, New York Güney Bölge Başsavcısı Preet Bharara, Zarrab'ın ülkeden kaçma riskinin bulunması ve 17 Aralık fezlekesini delil göstererek itiraz etti. Savcının itiraz ettiği kefalet başvurusu, daha sonra da resmi olarak reddedildi.

Reza Zerrab'ın avukatları davaya bakan hakim Richard Berman'ın 2014 yılındaki Türkiye ziyaretini ve Türkiye hakkındaki görüşlerini gerekçe göstererek reddi hakim talebinde bulunmuşlardır. Daha sonra ise Reza Zerrab'ın 6 Eylül 2014 tarihindeki duruşması ertelenmiştir.

Kaynakça

Notlar 

Yaşayan insanlar
1983 doğumlular
Tahran doğumlular
İran Azerileri
İranlı iş insanları
Türkiye'deki İranlı göçmenler
Türkiye vatandaşlığına kabul edilenler
Azeri asıllı Türkler
Türk tutuklular ve hükümlüler
İranlı tutuklular ve hükümlüler
Amerika Birleşik Devletleri tarafından tutuklanan kişiler
Türkiye tarafından tutuklanan kişiler
Azeri para aklayıcıları
Azeri iş insanları