Ajuga

Ajuga, Lamiaceae familyasına bağlı bir bitki cinsidir. Ajuga cinsi, çoğunlukla eski dünyanın kuzey ılıman bölgelerine dağılmış 64 türden oluşur. Cins Güney Afrika ve Avustralya'da da görülür. Türkiye florasında 14 tür ve 27 alt taksonla temsil edilir. (Davis 1982,1988, Baytop 1999).

Bitkiler yıllık, iki yıllık veya çok yıllık, otsu, nadiren çalı formundadır. Çiçekleri gösterişli, çanak yaprağın üst dudağı düz genellikle 2 lopludur. Çiçeklenme yoğun, uçta, çiçek kümesi ana eksen üzerinde dallar salkım (rasemoz) ikinci derecedeki yanal dalların talkımsı (kimoz) olarak dizilir fakat bazen de çiçek kümesi bir ana eksen ve üzerine dizilmiş saplı çiçeklerden oluşur ya da çiçek durumu sapsız çiçeklerin etlenmiş bir ana eksen üzerinde sık ve çok sayıda yerleşerek oluşturdukları salkımsı yapıdadır. Taç yapraklar kalıcıdır, geniş tabanı meyveyi kaplar.

Ajuga chia, A.reptans ve A.genevensis türleri tıbbi özellikleri ile yaygın olarak bilinir. A.reptans yapraklarında provitamin A bulunur. Hemostatik ve yara iyileştirici etkileri nedeniyle A.chia ve A.reptans özel ilgi çekmektedir.

Taksonomi
Ajuga cinsine bağlı türler:

 Ajuga arabica P.H.Davis - Suudi Arabistan
 Ajuga australis R.Br. - Avustralya
 Ajuga bombycina Boiss. - Ege adaları, Türkiye
 Ajuga boninsimae Maxim. - Ogasawara-shoto (Bonin Adaları, Japonya)
 Ajuga brachystemon Maxim. - Nepal, kuzey Hindistan
 Ajuga campylantha Diels - Yunnan
 Ajuga campylanthoides C.Y.Wu & C.Chen - Tibet, orta Çin
 Ajuga chamaecistus Ging. ex Benth. - İran, Afganistan
 Ajuga chamaepitys (L.) Schreb. - Orta ve güney Avrupa, orta ve güneybatı Asya
 Ajuga chasmophila P.H.Davis - Suriye
 Ajuga ciliata Bunge - Çin, Kore, Japonya
 Ajuga davisiana Kit Tan & Yildiz - Türkiye
 Ajuga decaryana Danguy ex R.A.Clement - Madagaskar
 Ajuga decumbens  Thunb. - Çin, Kore, Japonya, Tayvan, Ryukyu Adaları
 Ajuga dictyocarpa Hayata - Çin, Vietnam, Tayvan, Ryukyu Adaları
 Ajuga fauriei H.Lév. & Vaniot - Kore
 Ajuga flaccida Baker - Madagaskar
 Ajuga forrestii Diels - Çin, Tibet, Nepal
 Ajuga genevensis L. - Orta ve güney Avrupa, Kafkaslar
 Ajuga grandiflora Stapf - Güney Avustralya
 Ajuga incisia Maxim - Honshu Adası, Japonya
 Ajuga integrifolia Buch.-Ham. - Orta ve doğu Afrika, güney Asya, Yeni Gine
 Ajuga iva (L.) Schreb. - Akdeniz Havzası
 Ajuga japonica Miq. - Japonya
 Ajuga laxmannii (Murray) Benth. - Güneydoğu Avrupa, Türkiye, Kafkaslar
 Ajuga leucantha Lukhoba - Uganda, Demokratik Kongo, Etiyopya
 Ajuga linearifolia Pamp. - Çin
 Ajuga lobata D.Don - Çin, Nepal, Bhutan, Assam, Myanmar
 Ajuga lupulina Maxim. - Çin, Nepal, Bhutan, Assam
 Ajuga macrosperma Wall. ex Benth. - Çin, Nepal, Bhutan, Assam, kuzey ve doğu Hindistan, kuzey Hindiçin
 Ajuga makinoi Nakai - Honshu Adası, Japonya
 Ajuga mollis Gladkova - Kırım
 Ajuga multiflora Bunge - Çin, Kore, Amur, Primorye
 Ajuga nipponensis Makino - Çin, Kore, Japonya, Vietnam, Tayvan
 Ajuga novoguineensis A.J.Paton & R.J.Johns - Yeni Gine
 Ajuga nubigena Diels - Tibet, Siçuan, Yunnan
 Ajuga oblongata M.Bieb. - Irak, Kafkaslar
 Ajuga oocephala Baker - Madagaskar
 Ajuga ophrydris Burch. ex Benth. - Güney Afrika, Lesotho
 Ajuga orientalis L. - Doğu Akdeniz
 Ajuga ovalifolia Bureau & Franch. - Çin
 Ajuga palaestina - Filistin, Türkiye
 Ajuga pantantha Hand.-Mazz. - Yunnan
 Ajuga parviflora Benth. - Afganistan, Pakistan, kuzey Hindistan, Nepal
 Ajuga piskoi  Degen & Bald. - Arnavutluk, Yugoslavya
 Ajuga postii Briq. - Türkiye
 Ajuga pygmaea A.Gray - Çin, Japonya, Tayvan, Ryukyu Adaları
 Ajuga pyramidalis L. - Orta ve güney Avrupa
 Ajuga relicta P.H.Davis - Türkiye
 Ajuga reptans L. - Avrupa, Cezayir, Tunus, İran, Türkiye, Kafkaslar
 Ajuga robusta Baker - Madagaskar
 Ajuga salicifolia (L.) Schreb. - Balkanlar, Kırım, güney Rusya, Türkiye
 Ajuga saxicola Assadi & Jamzad - İran
 Ajuga sciaphila W.W.Sm..- southwestern Çin
 Ajuga shikotanensis Miyabe & Tatew - Japonya, Kuril Adaları
 Ajuga sinuata  R.Br. - Yeni Güney Galler
 Ajuga spectabilis Nakai - Kore
 Ajuga taiwanensis Nakai ex Murata - Tayvan, Ryukyu Adaları, Filipinler
 Ajuga tenorii C.Presl in J.S.Presl & C.B.Presl - İtalya
 Ajuga turkestanica  (Regel) Briq. - Tacikistan, Özbekistan
 Ajuga vesiculifera Herder - Kırgızistan
 Ajuga vestita Boiss. - Türkiye, İran
 Ajuga xylorrhiza Kit Tan - Türkiye
 Ajuga yesoensis Maxim. ex Franch. & Sav. - Japonya
 Ajuga zakhoensis Rech.f. - Irak

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 
 

Lamiaceae
Carl Linnaeus tarafından adlandırılmış taksonlar