Çalabaş, Ardahan

Çalabaş, Ardahan ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe 

Çalabaş bu yerleşimin bilinen en eski adıdır. 1886 tarihli Rus nüfus tespitinde ve 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde de Çalabaş (Чалабаш / چلەباش) olarak geçer.

Çalabaş köyü, orta çağda Gürcistan'ı oluşturan tarihsel bölgelerden biri olan Artaani'de yer alır. Nitekim bu bölgeyi Osmanlılar 16. yüzyılın ortasında Gürcülerden ele geçirmiştir. Ancak bu yer adı yayımlanmış eski Osmanlı kayıtlarında geçmemektedir. Çalabaş adı geç dönemde ortaya çıkmış olabilir.

Türkçede Ardahan olarak bilinen Artaani bölgesi, uzun süre Osmanlı egemenliğinde kaldıktan sonra, 93 Harbi'nin ardından 1878 yılında imzalanan Berlin Antlaşması'yla Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresi sırasında köy, Ardahan sancağının Göle kazasına bağlıydı. 1886 yılında köyde 75 kişi yaşıyordu ve bu nüfus Sünni Kürtlerden oluşuyordu. Ancak köyde varlığı bilinen kilise, buranın daha önce bir Hristiyan yerleşmesi olduğunu göstermektedir. Çalabaş köyünde 1896 yılında 84 kişi, 1906 yılında 113 kişi tespit edilmiştir.

Çalabaş köyü, Birinci Dünya Savaşı'nın sonunda Rusların bölgeden çekilmesinin ardından bir süre fiilen Ermenistan'ın sınırları içinde kaldı. 16 Mart 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması uyarınca köy Türkiye'ye bırakıldı.

Çalabaş köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Kars vilayetinin Göle kazasının Hoçovan nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında köy aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 345 kişiden oluşuyordu. Ancak Hoçovan nahiyesi bu tarihte Ardahan kazasına bağlanmıştı. 1965 genel nüfus sayımında Çalabaş köyünün nüfusu 694 kişiye çıkmıştı ve bu nüfus içinde 149 kişi okuma yazma biliyordu.

Coğrafya 
Köy, Ardahan il merkezine 35 km uzaklıktadır.

Nüfus

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 

Ardahan merkez belde ve köyleri