Sayat Nova

Sayat Nova (; , , d. 14 Haziran 1712, Tiflis - 22 Eylül 1795, Hağpat), Gürcistanlı Ermeni şair, aşık ve şarkıcı. Eserlerini Ermenice, Gürcüce ve Azeri Türkçesi olarak yazmıştır. Günümüze ulaşan şarkılarının çoğu Azeri Türkçesindedir.

İlk Yılları 
Sayat Nova’nın babası Halep ya da Adana’dan göç etmiş bir Ermeniydi. Gerçek adı Harutyun Sayatyan olan Sayat Nova, Tiflis’te doğup büyüdü. İsmi hakkında 2 farklı görüş mevcuttur. Bir versiyonda bu isim "Şarkının Efendisi" (Arapça seyyid ve Farsça nava'dan) olduğu söylenir. Yazar Charles Dowsett ise isminin Yeni Zaman (Arapça sa'at ve Rusça nova'dan) olarak okunduğunu iddia eder.

Şiirleriyle ve çalıp söylemesiyle ünlendi. İran çalgısı kamançe ve Gürcü çalgısı çonguri çalıyordu. Gürcistan kralı II. Erekle’nin sarayında görevliydi. Ancak kralın kızına âşık olunca, işini kaybetti. Hayatını seyahat ederek, çalıp söyleyerek geçirdi. 1759'da Ermeni Apostolik Kilisesi'ne rahip olarak atandı. 1768’de Hağpat Manastırı’na keşiş olarak girdi, ama arada bir Tiflis’e gidiyordu.

Ölümü 
İran şahı Ağa Muhammed Han’ın saldırısı sırasında 1795’te Hağpat’ta öldü. Ağa Muhammed Han, Sayat Nova'nın Hıristiyanlıktan İslam'a geçmesini talep etti, ancak bunun 'Türkleşmek' olduğunu ve kendisinin bir Ermeni Hıristiyanı olduğunu söyleyerek reddetti. Bunun üzerine idam edildi. Tiflis'teki Aziz George Ermeni Katedrali'ne gömüldü. 

Ermenistan'da Sayat-Nova, yüzyılının Ermeni şiirine ve müziğine önemli katkılarda bulunan büyük bir şair olarak kabul edilir. Hayatı boyunca dindar bir toplumda yaşamasına rağmen eserleri çoğunlukla sekülerite ve romantizm dışavurumculuk ekspresyonizm ile doludur. Sayat-Nova'ya yaklaşık 220 şarkı atfedilmiştir. Kendisi gibi Tiflisli bir Ermeni olan Sergo Paracanov 1968'de Sayat Nova'nın hayatını sinemaya aktarmıştır.

Kaynakça 

1712 doğumlular
Tiflis doğumlular
Gürcistan Ermenileri
Pers Ermenileri
Ermeni halk ozanları
Ermeni şairler
1795 yılında ölenler
Başı kesilerek idam edilmiş kişiler