Makat fistülü ve apsesi

Makat fistülü, makat kanalı ile makat derisi arasında olmaması gereken bir tünelin varlığıdır. Anal fistül, perianal fistül, anorektal fistül olarak da adlandırılır. Makat kanalında yer alan dişli çizgiye (linea dentata) açılan ve dışkının çıkmasını kolaylaştırmaya yarayan 4-10 adet salgı bezinin iltihaplanmasına anal kriptit adı verilir . Bu iltihabın ilerlemesi ve bir boşluğa birikmesi ile makat apsesi oluşabilir. Makat apselerinin de (anal apse, perianal apse, anorektal apse) % 40-50’si makat fistülüne dönüşür. Makat apseleri dayanılmaz ağrıya neden olan şişliklerdir.

Belirtiler 
Makat fistülü: makatta ağrı, makattan kokulu, kanlı veya iltihaplı akıntı gelmesi ve  makatta kaşıntı gibi belirtiler verir. Makatta apse olması durumunda ise: titreme, ateş ve genel durum bozukluğu gibi  belirtiler görülür.

Tanı 
Makat fistülü tanısı ağırlıklı olarak Genel Cerrah’ın detaylı makat muayenesi sırasında konulur . Muayene sırasında makat fistülünün makat kanalı içinde yer alan iç ağzını görebilmek amacı ile sıklıkla Anoskopi tetkiki yapmak gerekir. Bağırsak ve makat bölgesi hastalıkları ilgilenen hekimlere kolorektal cerrah, proktolog veya proktoloji uzmanı adı verilir . Makatta şişlik, ağrı ve kızarıklık görülmesi makat apsesi yönünde yorumlanır.

Makat kanalının deri ile birleştiği yere açılan bölgede kripta adı verilen kıl ve ter bezleri mevcuttur. Bu bezlerin iltihaplanmasına bağlı olarak bağırsak ile cilt arasında bir kanal oluşur. Buna makat fistülü denir.Makat fistülü geçtiği bölge ve kaslara göre sınıflandırılır.

Tedavi 
Makat fistülünün tedavisinde ameliyatsız ve ameliyatlı teknikler mevcuttur.

Ameliyatsız teknikler 

Fibrin yapıştırıcı tekniği: fistülün içine bir kateter  ile fibrin yapıştırıcı verilmesi prensibine dayanır. Makat fistülü tedavisinde fibrin yapıştırıcı uygulaması ile başarı oranı % 30-40 arasında değişmektedir.
Tıkaç tekniği: Makat fistülünün domuzların ince bağırsağından yapılan steril ve geri dönüşümlü tıkaç (plug) ile tıkanması pensibine dayanır. Başarı oranı % 30-50 arasındadır.

Ameliyat teknikleri 

Fistülotomi, fistülektomi ve açık bırakma: Fistül yolunun açılması veya çıkartılması sonrasında dikiş atılmadan açık bırakılmasıdır ve ‘Lay open’ tekniği olarak anılır.
Seton tekniği: fistülün iç ve dış ağızları arası bir iplikle bağlanır ve yerinde bırakılır. Zaman içinde dokuların büzüşmesi ile ip fistül ağızlarını yaklaştırarak belirli bir süre sonra dokuyu keser ve ardından yara iyileşir.
İlerletme flebi tekniği: fistül yolunu doku kaydırarak doldurma prensibine dayanır.
LİFT tekniği: makat kasları ayrılarak fistülün iç ağzının bağlanmasıdır.
VAAFT tekniği: fistüloskop adı verilen bir ekrana bağlı endoskop ile girilerek fistül yolu yakılır, fırçalanır ve ardından dikilerek kapatılır.

Kaynakça

Dış bağlantılar 

Taviloglu.com Anal kriptit
Makat fistülü ve apsesi
Hemoroid Uzmanı.com
TKRCD.org
FASCRS.org
Genelcerrah.com
Medicinenet.com
Mayoclinic.com
Medscape.com 
Emedicinehealth.com
Makat muayenesi
Anoskopi
Kolorektal ve Proktoloji Taviloglu.com

İnsan hastalıkları
Anüs