1932 Türkiye-İtalya Sözleşmesi

İtalya ile Türkiye arasında 1932'de imzalanan bir sözleşme, Ege Denizi'nde bir toprak anlaşmazlığını çözmüştür.

Tarihçe 
Ankara'da 4 Ocak 1932 tarihinde İtalyan Tam Yetkili Büyükelçi Pompeo Aloisi ve Türk dışişleri bakanı Tevfik Rüştü Aras tarafından imzalanan anlaşma, 1923 Lozan Antlaşması sonrasında ortaya çıkan bir anlaşmazlığı çözmüştür. Bu anlaşmazlık, Anadolu kıyıları ile Meis adası arasındaki suların sınırlarını ve birkaç küçük adanın egemenliğini içermekteydi. Meis adası, 1921'den beri İtalya'nın elinde bulunuyordu.

Anlaşma ile, Meis limanı koyunun içinde yer alan adacıklar ile daha uzaktaki Rho ve Strongili adaları İtalya'ya verilirken, çevredeki diğer adacıklar Türkiye'ye verildi.

Bodrum bölgesindeki İtalya'daki ve Türkiye'deki adalar aşağıdaki bölümde gösterilmiştir.

İtalyan Hükümeti, Bodrum şehrinin önünde bulunan Ege Denizi'ndeki Kara Ada (Yunanca: Arkos) isimli adanın egemenliğini Türkiye'ye tanımıştır.

Aynı yılın Aralık ayında imzalanan bir Ek'te, iki ülke, Anadolu kıyısı ile İtalya'nın egemenliği altında bulunan Dodekanes (On iki ada) arasındaki deniz sınırını belirleyen sözleşmeyi genişletmeyi kabul etti. Bu, İtalyan ve Türk toprakları arasında eşit uzaklıkta olan otuz beş noktanın belirlenmesiyle gerçekleştirildi.

Ek'in geçerliliği, 1996 yılındaki Kardak krizi bağlamında Ege anlaşmazlığının bir siyasi meselesi haline geldi. Türk hükümeti, Cenevre'deki Milletler Cemiyeti'ne verilmediği gerekçesiyle yasal olarak geçersiz olduğunu reddetmiştir. Bu durum, Türk'yenin kabulüne göre, On iki adadaki bilinmeyen sayıda küçük adacık ve kayalıklar üzerinde egemenliğin hala belirsiz olabileceği anlamına gelir. Bununla birlikte, Kara Ada ve Meis bölgesiyle ilgili olarak sözleşmenin geçerliliği tartışmaya açık değildir.

Ayrıca bakınız 

 İtalya'nın Ege adaları

Dış bağlantılar 

 League of Nations Treaty Series volume 138  (Birleşmiş Milletler'in selefi olan Milletler Cemiyeti'nde kayıtlı olan antlaşmaların tam metni. Fransızca versiyonu resmi olandır. 1932 sözleşmesi 243-249. sayfalarda bulunabilir)
 Anlaşmanın metni 

İtalya Sözleşmesi, 1932
Türkiye-İtalya Sözleşmesi,1932
İtalya Sözleşmesi, 1932
Türkiye-İtalya Sözleşmesi,1932
Sınır antlaşmaları
Yunanistan tarihi
Türkiye-Yunanistan sınırı
İtalya-Türkiye ilişkileri
İtalya Krallığı
İki savaş arası dönem
Ege Sorunu
İtalya Sözleşmesi
Türkiye-İtalya Sözleşmesi
Türkiye-İtalya Sözleşmesi