Ankara Üniversitesi Gözlemevi

Ankara Üniversitesi Gözlemevi, 1959 yılında Ahlatlıbel, Ankara'da, astrofizikçi Prof. Dr. Egbert Adriaan Kreiken tarafından kurulmuştur.

Şu an gözlemevinde 4'ü sabit 9 optik teleskop ve 1 tane Radyo teleskobu bulunmaktadır. Gözlemevinde kullanılan eski gözlem araçlarının sergilendiği Rasathane Müzesi ve gece gözlem gruplarının kalabildiği Gözlemci Konutları bulunmaktadır.

Tarihçe 

1954 yılında Ankara'da gözlemsel astronomiyi başlatmak amacıyla Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi'ne bağlı bir gözlemevi kurulması kararlaştırıldı. Fakülte kentin merkezinde ve geceleri ışık kirliliğinden etkilendiği için gözlemevinin ulaşımı kolay, ışık kirliliğinden uzak, yılda yaklaşık 300 açık gözlem gecesine sahip Gölbaşı'na bağlı Ahlatlıbel mevkiinde yapılması kararlaştırıldı.

1955 yılında projenin hazırlanmaya başlanmasıyla ancak 1959 yılında gözlemevinin, 1 merkez bina ve 3 gözlem binasının temeli atıldı. Gözlemevi, 26 Ağustos 1963'te Uluslararası bir Astronomi toplantısı ile resmi olarak açıldı. Gözlemevi bir radyo teleskop, 15 cm çaplı bir astograf ve Coude teleskop ile gözlemlere başlamıştır.

Gözlem araçları

Teleskoplar

T80 Prof. Dr. Berahitdin Albayrak Teleskobu 

Açıklık: 800 mm
Odak oranı: f/7
Odak uzaklığı: 5600 mm
Görüntü ölçeği: 37 yaysn/mm
Üretici: ASA (Astro Systeme Austria)

Gözlemevinde bulunan en büyük çaplı teleskoptur. Tayfçekeri bulunmaktadır.

T40 Kreiken Teleskobu 

Açıklık: 406 mm (16")
Odak oranı: f/10
Odak uzaklığı: 4000 mm
Görüntü ölçeği: 51 yaysn/mm
Üretici: Meade Instruments Corp., California

Adını gözlemevinin kurucusu olan Prof. Dr. Egbert Adriaan Kreiken'den alır.

406 mm açıklığa sahip bu teleskop ile genellikle çift yıldız ve değişen yıldızların fotoelektrik ışık-ölçüm gözlemleri yapılmaktadır.

Apogee ALTA U47+ CCD kamerası, 1024x1024 13 mikron piksel E2V CCD47-10 arkadan aydınlatmalı yongası, OPTEC IFW filtre tekerleği, Johnson UBVRI – Strömgren uvbyHbeta – RGB filtreleri ve çeşitli göz mercekleri vardır. Teleskop bilgisayar kontollü veri aktarımı yapar.

T35 Yrd. Doç. Dr. Zekeriya Müyesseroğlu Teleskobu 

Açıklık : 356mm (14")
Odak Oranı : f/10
Odak Uzunluğu : 3556mm
Üretici: Meade Instruments Corp., California

2011 yılında eski Maksutov binasına kurulmuştur. 356 mm açıklığa sahip bu teleskop ile çift ve değişen yıldızların ışık ölçüm gözlemleri yapılması planlanmaktadır.

T30 Maksutov Teleskobu 

Açıklık:300 mm.
Odak Oranı:f/16
Odak Uzunluğu:4800 mm.
Görüntü Ölçeği:43 yaysn/mm
Üretici :E. Popp Tele-Optik, Zürih

300 mm açıklağa sahip bu teleskop ile genellikle çift yıldız ve değişen yıldızların fotoelektrik ışık-ölçüm gözlemleri yapılmaktadır.
Optec SSP-5A fotoelektrik ışıkölçeri, standart 1 mm açıklıklı diyaframı, Johnson UBV filtreleri, motorize filtre sürgüsü vardır. Teleskop bilgisayar kontollü veri aktarımı yapar.2011 yılı içerisinde yeni binasına taşınacaktır.

T15 Coude Teleskobu 

Açıklık: 150 mm
Odak oranı: f/15
Odak uzaklığı: 2250 mm
Görüntü ölçeği: 92 yaysn/mm
Üretici: ZEISS-Oberkochen, Württemberg

Adını montaj biçiminden alır. Coude tarzı teleskoplarda teleskop ne tarafa çevirilerse çevrilsin gözlemcinin konumu hep sabittir.

150 mm açıklığa sahip bu teleskop ile genellikle Güneş lekeleri gözlenir. Teleskop ayrıca gözlemevi tarafından düzenlenen popüler-eğitsel halk günlerinde de kullanılır. Teleskopta Güneş leke gözlemleri için Güneş projeksiyon merceği ve ekranı, Contarex fotoğraf makinesi, Lyott H-alfa monokromatörü, çeşitli filtreler ve göz mercekleri bulunur.

Diğer teleskoplar 
Popüler ve eğitsel astronomi etkinliklerinde kullanılmak üzere;

Meade LX200 8"
3 adet bulunmaktadır.
Açıklık :203 mm (8")
Odak Oranı : f/10
Odak Uzunluğu : 2000 
Üretici: Meade Instruments Corp., California

Meade ETX125 5"
Açıklık : 127 mm (5")
Odak Oranı : f/15
Odak Uzunluğu : 1900 mm
Üretici: Meade Instruments Corp., California

TAD Bresser RB60 
2 adet bulunmaktadır.
Açıklık : 60 mm
Odak Uzunluğu : 700 mm
Üretici: Meade Instruments Corp., California

Bresser Mars Explorer ST70 
Açıklık : 70
Odak Uzunluğu : 700
Üretici: Meade Instruments Corp., California

SolarMax II Güneş Teleskobu 

Açıklık : 60
Odak Uzunluğu : 400
Üretici: Meade Instruments Corp., California

Bresser Messier NT-130/1000 

Açıklık : 130
Odak Uzunluğu : 1000
Üretici: Bresser Group of Companies, Almanya

Radyo teleskop 

Daha önceleri radyo  bölgedeki dalgaları yakalayıp gözlem yapmak için kullanılan bu teleskop şu an faal durumda değildir. (Bkz. Radyo teleskoplar)

Meteoroloji istasyonu 
Gözlemevinde hava sıcaklığı, nem oranı gibi hava parametrelerini ölçen bir meteoroloji istasyonu bulunmaktadır.
Rasathane Meteo

Coğrafya 
Ankara Üniversitesi Gözlemevi, İncek Bulvarı üzerinde, Or-An Köprüsünden (Konya Yolu) 2 km uzaklıkta Ahlatlıbel mevkiindedir.

Ulaşım 
Kızılay, Güvenpark'tan kalkan 190, 191, 192, 194 sefer sayılı EGO otobüsleri  ile veya Ulus, Bentderesi'nden kalkan İncek dolmuşları ile ulaşılabilinir. Otobüs hareket saatleri yazlık ve kışlık tarifeye göre değişmektedir.

Yönetim

Müdür  	 
 Prof. Dr. Selim O. Selam

Müdür Yardımcısı 
 Prof. Dr. Fehmi Ekmekçi

Yönetim Kurulu  	 
 Prof. Dr. Selim O. Selam
 Prof. Dr. Yılmaz Akdi
 Prof. Dr. Tevhide Kargın
 Prof. Dr. Fehmi Ekmekçi
 Yrd. Doç. Dr. Hakan V. Şenavcı

Ayrıca bakınız 
 Ankara Üniversitesi, Astronomi ve Uzay Bilimleri
 Türkiye'deki gözlemevleri listesi
 Dünya'daki Gözlemevlerinin Listesi
 Gözlemevi

Notlar

Dış bağlantılar 
 Ankara Üniversitesi 
 Ankara Üniversitesi Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümü Web Sitesi 
 Ankara Üniversitesi Gözlemevi Web Sitesi 
 Ankara Üniversitesi Astronomi Araştırma Topluluğu Web Sitesi

Türkiye'deki gözlemevleri
Radyo teleskoplar
Gözlemevi
Ahlatlıbel, Çankaya
Ankara'daki cumhuriyet dönemi yapıları
Çankaya'daki yapılar