Zalamea Kadısı

Zalamea Kadısı (İspanyolca: El alcalde de Zalamea), P. Calderón de la Barca'nın 1636 yılında yazıldığı sanılan üç bölümlük tiyatro oyunu. İspanyol Edebiyatı’nın Altın Çağı’nın en bilinen ve en çok sergilenen eserlerinden biridir. Onur draması olarak sınıflandırılan bu oyun Barok edebiyat içine girer. Birey ile iktidar arasındaki ilişkiyi karşılaştırmaya çalışarak Erken Modern Dönem’in sorunlarını yansıtır. Aynı zamanda sınıfsal itibar ile kişisel erdemi karşı karşıya koyar ve modern kasabada güç dengesini sosyolojik olarak simgeler.

Konusu 

Oyun 1580’lerde, İspanya ile  Portekiz arasındaki savaş sırasında Ekstremadura’da Zalamea de la Serena kasabasından geçen İspanyol askerleri ile kasaba halkı arasında geçenleri konu alır. İspanyol soylusu olan yüzbaşı Don Álvaro de Ataide yörenin zengin çiftçilerinden Pedro Crespo’nun evinde kalmaktadır. Küstah Don Álvaro, Pedro Crespo’nun kızı İsabel’I, kendisine karşılık vermeyince ormana kaçırır ve tecavüz eder. Durumu düzeltmek isteyen Pedro Crespo, Don Álvaro’ya mal mülk teklif ederek kızıyla evlenmesini ister. Don Álvaro bu teklifi, Isabel’in kendinden düşük bir sınıftan olması nedeniyle reddeder. Bu istihfaf Pedro Crespo’nun ailesinin onurunu ayaklar altına almaktadır. Aile içinde bu sorunları yaşarken Pedro Crespo kasabanın kadısı seçilir. Isabel’in konuyu mahkemeye taşıması üzerine de Pedro Crespo, askerler üzerinde otoritesi olmasa bile Don Álvaro ‘yu yargılayarak cezalandırır. Olay Kral II. Felipe’nin Pedro Crespo’nun kararını gözden geçirip onaması ve onu ölene kadar Zalamea’nın kadısı yapmasıyla çözülür.

Karakterler 
 KRAL, don Felipe II
 Don LOPE de Figueroa
 Don ÁLVARO de Ataide, yüzbaşı
 Bir ÇAVUŞ
 ASKERLER
 REBOLLEDO, asker
 CHISPA, Pedro Crespo’nun kadın arkadaşı
 Pedro CRESPO, çiftçi, sonradan Zalamea Kadısı
 JUAN, Pedro Crespo’nun oğlu
 ISABEL, Pedro Crespo’nun kızı
 INÉS, Isabel’in kuzeni
 Don MENDO, hidalgo
 NUÑO, don Mendo’nun uşağı
 KÂTİP
 KASABALILAR

Türkiye’de gösterimi 

Zalamea Kadısı Türkiye’de ilk olarak Tunç Yalman’ın yönetimiyle 18 Aralık 1964’te Şehir Tiyatroları’nda gösterime girmiştir. 1964/1965 döneminde sergilenen oyunu Türkçeye Selâhattin Hilâv çevirmiş ve müziğini Mehmet Abut yapmıştır.

Sinema ve Televizyon uyarlamaları 
Zalamea Kadısı çeşitli ülkelerde sinemaya ve televizyona da aktarılmıştır:
 El alcalde de Zalamea 1914 İspanya yapımı, Adrià Gual'in yönetmenliğinde,
 Der Richter von Zalamea 1920 Alman yapımı, Ludwig Berger'in yönetmenliğinde,
 El alcalde de Zalamea 1954 İspanya yapımı, José Gutiérrez Maesso'nun yönetmenliğinde,
 Der Richter von Zalamea 1956 Doğu Alman yapımı, Martin Hellberg'in yönetmenliğinde,
 Der Richter von Zalamea 1968 Batı Alman yapımı TV filmi, Oswald Döpke'nin yönetmenliğinde,
 La leyenda del alcalde de Zalamea 1973 İspanya yapımı, Mario Camús'nun yönetmenliğinde,

Notlar 

Calderón de la Barca oyunları
İspanyol tiyatro oyunları
1636 tiyatro oyunları