Muzaffer Gökman

Muzaffer Gökman (d. 28 Ocak 1915, İstanbul, ö. 14 Aralık 1996, İstanbul), Türk kütüphaneci, yazar, araştırmacı.

Türkiye'nin ilk genel kitaplığı olan Beyazıt Kitaplığı'nı  modern bir kurum haline getiren çalışmalarıyla tanınmış kütüphanecidir.

Yaşamı 
1915 yılında İstanbul’da dünyaya geldi. Babası Taşköprü'lü komiser Halil Edip ve annesi Fatma Saime Hanım'dır.
 
İlk  öğrenimini Üsküdar Selim-i Salis İlkokulunda, ortaöğrenimini Üsküdar Ortaokulu'nda tamamladı. Babasının ölümü üzerine 1931 yılında Kabataş Erkek Lisesi onuncu sınıfında iken okuldan ayrıldı.  Bir yıl kadar mezun olduğu ilkokulda öğretmen vekilliği yaptı. 1933 yılında İstanbul Milli Eğitim Müdürlüğü’nde çalışmaya başladı; müdürlüğün kütüphanesinde görevlendirildi. 1934 yılında İstanbul'da ilk defa kurulan “Basma Yazı ve Resimleri Derleme Müdürlüğü”’nde kütüphaneciliğe adım attı. Bu kurumda altı ay kadar çalıştıktan sonra eski görev yerine döndü. 
 
1937 yılında kendi isteğiyle Süleymaniye Umumî Kütüphanesi memurluğuna nakledildi. Yarım kalan lise eğitimini dışarıdan sınav vererek 1938'de tamamladı. 1939 yılında Muratmolla Kütüphanesi Müdür Vekilliğine atandı. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümüne kaydolan Muzaffer Gökman, II. Dünya Savaşı nedeniyle iki defa ikişer yıl askere çağrıldığı için bu okulu ancak 1947'de bitirebildi. 
 
1942'de evlendi, bu evlilikten iki çocuk sahibi oldu. 1943 yılında Köprülü Kütüphanesi başmemurluğuna ve 1946 yılında Beyazıt Umumî Kütüphanesi müdür vekilliğine tayin oldu. 1 Ekim 1946 tarihinde de bu göreve asaleten tayin edildi.  
 
Beyazıt Devlet Kütüphanesi'nde modern kütüphaneciliğin ilk uygulamalarını başlattı. İtalya, Fransa, İngiltere,  Almanya (1957), ABD (1959) kütüphanelerinde mesleki incelemelerde bulundu.  Amerika seyahati dönüşünde “Amerikan Notları” ve “Amerika’da Kütüphane Sevgisi” adlı kitaplarını yazdı. Toplam  39 adet kitap, yüzlerce makale yayımladı. Kütüphanecilik dışı konulardaki yayımlarının bir kısmında M. Taşköprülü adını kullanmıştır. "Atatürk ve devrimleri tarihi bibliyografyası" en önemli eseridir.
 
1968-1988 arasında Hürriyet gazetesi arşivinde çalışarak gazetenin kitaplığını ve fotoğraf albümünü düzenledi. 
 
1977'de emekli oldu.  1995 yılında Türk Kütüphaneciler Derneği’nin verdiği Üstün Hizmet Ödülü'nü aldı. 14 Aralık 1996'da kalp yetmezliği nedeiyle hayatını kaybetti. Cenazesi Karacaahmet Mezarlığı'na defnedildi.

Kitapları 
 İstanbul kütüphaneleri ve bugünkü vaziyetleri, İstanbul, 1939 
 Pratik kütüphanecilik, İstanbul, 1939 
 İstanbul kütüphaneleri rehberi: Guide to the libraries of Istanbul , İstanbul 1965
 Fatih medreseleri: Fatih külliyesi, İstanbul, 1943 
 Murat Molla: Hayatı, kütüphanesi ve eserleri, İstanbul, 1958 
 Kitabın sağlık bilgisi, İstanbul, 1946 
 Kütüphanelerimizden notlar, İstanbul, 1952
 Beyazıt Umumi Kütüphanesi, restorasyondan sonra yen hüvviyetiyle, İstanbul, 1956
 Atatürk ve devrim bibliyografyası, Ankara, 1957
 İstanbul kütüphaneleri ve yazma tıp kitapları. Libraries of İstanbul and their medical menuscripts. İstanbul, 1959
 Amerika notları, İstanbul, 1961
 Amerika'da kütüphane sevgisi, İstanbul, 1961
 Atatürk ve devrimleri tarihi bibliyografyası. Bibliography of the history of Atatürk and his reforms, Belleten Dergisi, Ankara, 1961
 "Faik Reşit Ünat (1899-1964) ve bibliyografyası".  Ankara, 1964
 "Türk kütüphaneciliğinin bibliyografyası bir deneme". Ankara. Türk Kütüphaneciler Derneği, 1964. 
 Evimizin kütüphanesi. 1966.
 Hüseyin Rahmi Gülpınar, açıklamalı bibliyogyrafya, Ankara, 1966. 
 İslam dininin esasları: Müslümanın rehber kitabı, İstanbul, 1966. 
 Ramazan sohbetleri. Ahmet Rasim'den sadeleştirerek Türk harflerine çevirip notlayan Muzaffer Gökman, İstanbul 1967. 
 Tarih-i Sultan Mehmed Han-ı Sani İstanbul'un fethi. (Kritovulos'tan Türkçeye çev. Karolidi. Sadeleştirerek Türk harflerine çevirip notlayan M. Gökman),  İstanbul, 1967
 Kütüphaecilik mevzuunda VIII. Milli Eğitim Şurasına sunulan rapor, İstanbul, 1970.
 Sedat Simavi, hayatı ve eserleri, İstanbul, 1970. 
 50 yılın tutanağı, İstanbul, 1973. 
 Dinimizi öğreniyoruz: İslamın esasları, müslümanın rehber kitabı, İstanbul, 1976. 
 Fatih İstanbul kapılarında: Yabancı gözü ile İstanbul'un fethi. İstanbul, 1976
 Orhan Gazi, İstanbul, 1976
 30 Ağustos'a doğru, makaleler, anılar, İstanbul, 1976
 Öğretmen, edebiyat tarihçisi, yazar ve kütüphaneci Sadettin Nüzhet Ergun, İstanbul, 1976 
 Kitaplar arasında 44 yıl; anılar, eleştiriler, gözlemler, İstanbul, 1977
 Tarih boyunca Ege kavgası, İstanbul, 1977 
 Tarihi sevdiren adam: Ahmed Refik Altınay, hayatı ve eserleri, Ankara, 1978
 Bibliograhies relatives - Atatürk- ses reformes, Paris,  1979.
 İslam dini, inanç, maneviyat, ibadet, İstanbul, 1982.
 Kütüphane ve müzelerimiz için insan ve yönetici, 1. Milli Kültür Şurasına katkı, (Ankara: 23-27 ekim 1982), 1982.
 Kitabın zaferi ("Beyazıt Devlet Kütüphanesi 100. Yaşında" adlı kitaptan ayrı basım), İstanbul, 1984.
 İstanbul'u yaşayan ve yaşatan adam: Ahmed Rasim, hayatı ve eserleri, İstanbul, 1989

Ayrıca bakınız 
Beyazıt Devlet Kütüphanesi

Kaynakça

1914 doğumlular
Türk kütüphaneciler
1996 yılında ölenler
Karacaahmet Mezarlığı'na defnedilenler