Yılbaşı ağacı

Yılbaşı ağacı veya Yeni yıl ağacı miladî yeni yılın gelişin kutlamak amacıyla süslenmiş ağaç.

Yılbaşı kutlamalarının simgesi olan yılbaşı ağacı, Hristiyan geleneğindeki Noel ağacına benzer ancak Hristiyanlara özgü değildir; Müslüman, Yahudi ve Budistler gibi farklı dinlere ve kültürlere mensup toplumlarda da yeni yılı karşılamak amacıyla yılbaşı ağacı süslenir  Eski Sovyetler Birliği, eski Yugoslavya, Türkiye, Çin ve Vietnam  yılbaşı ağacı süslenen  ülkelerdendir.

Ülkelerine göre yılbaşı ağacı süsleme geleneği

Çin 
Kantonca'da, yeni yıl ağacı Nin Fa (Çince:年花, kelimenin tam anlamıyla Yeni Yıl Çiçeği) olarak adlandırılır. Bambu, mandalina ve şeftali, yeni yıl ağacı olarak süslenen ağaçlardandır.

Japonya 
Yılbaşında  Japonya'da farklı uzunluktaki üç bambu dalının, çam ve erik dalları, mandalinalar ve hatta kuru deniz yosunu ve karides ile süslenmesi ile hazırlanan kadomatsu adlı süsler, kapı önlerine ya da bahçeye genellikle çifter çifter yerleştirilir. Geçmişte kadomatsu 10 Aralık'ta yerleştirirken, Japonya'a Noel kutlama geleneğinin de yerleşmesinden ötürü Kadomatsu, 26 Aralık'tan sonra yerleştirilmeye başlamıştır.

Rusya 

Rusya'da yılbaşı ağacı süsleme geleneği Büyük Petro zamanında başlamış, 1800'lerde yaygınlaşmıştır.  1917'deki Rus Devrimi'nden sonra ülkede dini bayram kutlamaları ile birlikte yılbaşı ağacı süslemek de yasaklandı.  Ancak yılbaşı ağacı süslemenin seküler bir gelenek olması nedeniyle 1935'te bu yasak kalktı. 1937'de Moskova'daki Novy God kutlaması için Sendikalar Evi önüne de bir yılbaşı ağacı dikildi.

Türkiye 
Türkiye'de yılbaşı ağacı olarak genellikle çam ağacı süslenir.   Türkler’de yeni yılın gelişini kutlamak amacıyla çam ağacının ilk olarak ne zaman kullanılmaya başlandığı net değildir. 1990’lı yılların başından itibaren  gerçek çam ağaçlarının süslemenin yerine yapay çamların süslenmesi yaygınlaşmıştır.

Osmanlı toplumunda yılbaşlarında ağaç süsleme geleneğinin karşılığı, şenliklerde ve saray düğünlerde nahıl süsleme geleneğidir. Nahıl, yukarı doğru incelen konik biçimi ile  ağacı andıran ve üzeri  süslerle bezenmiş bir nesnedir. Nahıllar balmumundan hayvan, yemiş, çiçek figürleri, değerli taşlar, altın ve gümüş yapraklar, ipek mendiller, renkli ve yaldızlı kağıttan süslemeler ile süslenirdi. Anadolu'daki halk düğünlerinde de nahıl kullanımına rastlanan nahıl,  19. yüzyıl sonlarına kadar geleneksel biçimini ve toplumsal değerini korudu.  Geleneksel nahıl üretimi günümüzde sadece Ürgüp'ün Ortahisar beldesinde devam eder.

Vietnam 
Vietnem'da yılbaşı ağacı veya cây nêu dikmek, ilkbaharda düzenlenen Tết festivalinin bir parçası olan bir Vietnam  geleneğidir. "Ağaç" olarak genellikle  bambu kullanılır. Tết sırasında Vietnam evlerinde Hoa đào (kuzeyde),  Hoa mai (güneyde) ve Kamkat ağaçları da dekore edilmiş ve sergilenmiştir.

Yahudi kültüründe yılbaşı ağacı 
Yahudilerin gregoryen takvime göre Kasım-Aralık aylarında kutladıkları Hanuka bayramında, noel ağacından esinlenerek hanuka ağacı ya da hanuka çalısı denilen küçük ağaççıkları ışıklar, mavi-gümüş rengi Hanuka ile ilgili süslerle süslenmektedir.

Galeri

Ayrıca bakınız 
 Noel ağacı
 Kadomatsu

Kaynakça

Ağaçlar
Türkiye'de kültür
Rusya'da kültür
Yeni yıl kutlamaları