Sarkis Torosyan

Sarkis Torosyan (, 1891 - 17 Ağustos 1954) Çanakkale Savaşı'nda Enver Paşa tarafından madalya ile ödüllendirilen Ermeni asıllı Osmanlı Yüzbaşı. Anılara göre savaştaki İngiliz savaş gemisini batıran ilk kişi. Fakat Ermeni Soykırımı'nda ailesi öldü ve Torosyan taraf değiştirerek Osmanlı İmparatorluğu'na karşı mücadeleye katıldı.

Osmanlı ödüllerinden başka Torosyan Almanya, Avusturya, Bulgaristan ve müttefikler tarafından ödüller alır. Amerika Birleşik Devletleri'ne göç etmek zorunda kaldı ve anılarını yayımladı. Bazı Türk tarihçiler onun hiç yaşamadığını söyler. Torosyan'ın torunları Amerikalı tarihçi Paul Vartan Sookiasian tarafından keşfedildi, sonrasında Türk tarihçi Taner Akçam Torosyan'ın torunuyla röportaj yaptı.

Yaşam öyküsü 
Ohan oğlu Serkis Torosyan Kayseri'ye yakın Ermeni nüfuslu Everek (Develi) ilçesinde 1893 yılında doğdu. Bölgedeki bir Ermeni Okuluna gitti. Asker olmak istediği halde Hristyanların Osmanlı orudusuna katılamayışı nedeniyle bunu gerçekleştiremedi. 1908'de İkinci Meşrutiyet ile değişen kurallar yardımıyla askeri okula yazıldı, okulu bitirince Almanya'ya Krupp fabrikasına staja gitti.

Çanakkale Savaşı 

Dünya Savaşı başladıktan sonra, Torosyan Osmanlı İmparatorluğu için savaşmak için memleketine geri döndü. Çanakkale Savaşı sırasında Cape Helles'de komutanlık yaptı. 19 Şubat ve 18 Mart arasında üç İngiliz savaş kruvazörünü batırdığını ve bunlardan birinin HMS E15 olduğunu anılarında anlatır. 18 Mart 1915 günü Rumeli Hamidiye Tabyası’nda savaştı ve ağır yaralandı. Enver Paşa onun başarılarından etkilenmiş ve teşekkür etmiştir.

Ermeni Tehciri 
Ermeni soykırımı zamanında, Sarkis Torosyan Enver Paşa'dan ailesi için güvence aldı. Fakat, Kayseri Valisi Salih Zeki Bey, Enver Paşa'nın emirini yok saydı ve Torosyan ailesini tehcir etti. Sarkis Torosyan'ın babası Ohannes ve annesi Vartuhi öldürüldü ve sadece kız kardeşi Bayzar kendisini kurtarabildi. Torosyan, nişanlısı Cemile ile beraber Çanakkale’den Makedonya'ya geçti ve önce Romanya ve son olarak Suriye cephesine gönderildi. Tel Halaf’taki kamplarda kız kardeşini buldu ve hikâyeyi tüm ayrıntıları ile öğrendi. Fakat kısa süre sonra, kız kardeşi Bayzar ve Cemile hastalanarak öldü. Ailesini kaybeden Torosyan Türk hükümetine karşı intikam peşine düştü.

Arap isyanı 
1918 Eylül ayında Nablus Hezimeti sırasında Arap isyanına katılıp, eski ordusuna karşı savaştı. Anılarında “Türk Ordusu’nun belinin kırılmasına katkıda bulunmuştum…” yazılmıştır.

Ermeni Lejyonu 
Yüzbaşı Serkis Bey, Kilikyalı Ermenilerin ve Fransız Kemallılara karşı, yerli savunmaya katılmış ve örgütlenmiştir. Torosyan günlüğünde, Fransız ordusunun Kemalistlere silah ve mühimmat verdiğinden şüphelendiğini yazmıştır. Fransız ihanetini hissettikten sonra, ailesinin daveti ile ABD Pensilvanya eyaletine yerleşmiştir.

Mirası 
Tarih bilimciler Robert Fisk ve Ayhan Aktar'a göre, Torosyan'ın hayatı ve başarıları Ermeni kökenli olduğundan dolayı unutulmuş ve Türk tarihinden silinmiştir.

Kaynakça 

1891 doğumlular
1954 yılında ölenler
Osmanlı Ermenileri
Develi doğumlular
Amerika Birleşik Devletleri'ndeki Osmanlı göçmenler
Çanakkale Savaşı'nda Osmanlı askerleri