Hindistan rupisi simgesi

₹ Hindistan'a ait resmi para birimi ve döviz olan Hindistan rupisi'nin simgesidir. Hindistan halkı arasında "halka açık bir rekabet" içerisinde yapılan yarışmadaki seçimin ardından, D Udaya Kumar tarafından tasarlanan simge 15 Temmuz 2010 tarihinde Hindistan Hükûmeti tarafından halka sunulmuştur. Simge kabul edilmeden önce, ülkenin para birimi için yerel dildeki kısaltması olan Rs ve Re kullanılıyordu. Yeni simge yalnızca Hindistan rupisi ile ilgili olup, Sri Lanka, Nepal ve Pakistan'da genel kullanımı hala  U+20A8 ₨ karakterleri kullanılmaya devam etmektedir.

Tasarımın üzerinde bir çift çizgi bulunur ve Devanagari alfabesindeki "र" Ra harfi, Latin alfabesindeki "R" harfi ile benzerlik gösterir.

Simgenin tarihçesi 
5 Mart 2009 tarihinde Hindistan Hindistan rupisi için bir simge oluşturulması amacıyla yarışma yapılacağını duyurdu. Maliye Bakanı Pranab Mukherjee, Hindistan'ın 2010 yılı bütçesi için kullanılacak olan ve önerilecek simgenin Hint ahlak ve kültürünü yansıtması gerektiğini açıkladı. Yarışma kapsamında 3.331 simge arasından beş simge elendi. Bu simgeler Nondita Correa-Mehrotra, Hitesh Padmashali, Shibin KK, Shahrukh J Irani ve D Udaya Kumar tarafından önerilmişti. Hindistan Bakanlar Kurulu tarafından 24 Haziran 2010 tarihinde bir toplantı düzenlendi. Ancak simgenin seçilmesi için alınacak Maliye Bakanı'nın talebi üzerine ertelendi. 15 Temmuz 2010 tarihinde simgenin seçilmesi için kurul yeniden bir araya geldi  ve D Udaya Kumar tarafından oluşturulan simgeyi seçtiler. Kumar'ın babası eski bir YMÜ ve DMK'ydı.

Tasarım 
Yeni simgede Devanagari alfabesindeki "र" (ra) harfi esas alınmış ve Latin alfabesindeki R harfi ile kombine oluşturulmuştur. Simgenin tepesinde bulunan çift çizginin (aradaki boşlukta üçüncü olarak dâhil olmak üzere) Hindistan bayrağına bir ima yaptığı ifade edilmektedir.

Simgeyi tasarlayan D Udaya Kaya Bombay Hindistan Teknoloji Enstitüsü'nde Görsel iletişim bölümü öğrencisi ve Mimarlık mezunudur. Tasarımın arkasındaki felsefe ve düşünceyi yaptığı bir sunum ile açıklamıştır.

Uyuşmazlık 
Hindistan rupisi simgesi için düzenlenen yarışmaya katılanlardan birisi olan Rakesh Kumar, seçim sürecinin "farklılıklar ile dolu olduğunu" ve bu nedenle Maliye Bakanlığı ve Hindistan rupisi simgesi seçim komitesi başkanının "kusurlu" olduğunu belirterek bir dilekçeyle Delhi Yüksek Mahkemesi'ne  26 Kasım 2010 tarihinde başvuruda bulundu. Delhi Yüksek Mahkemesi ise, dilekçede tek bir iddiada bulunması ve bunun mahkeme için yeterli zemini oluşturmayacağını belirterek başvuruyu reddetti.

Kullanım 

2010 yılı Temmuz ayında simgenin seçilmesi üzerine Hindistan Hükûmeti, simgeyi ulusal ve uluslararası alanlarda 18 ila 24 ay içerisinde kabul ettirmeye çalışacağını açıkladı.

Yeni simgenin kolaylıkla kullanılabilmesi amacıyla Webrupee gibi web üzerinden simgenin kullanılması gibi yeni çözümlerde getirilmiştir. Böylece rupi simgesinin kullanımı amacıyla API oluşturulmuştur. Ayrıca Ubuntu işletim sistemine entegre olacak şekilde bir bilgisayar yazılımı üretilmiştir.

Büyük bankalar geleneksel olan “₨” simgesini kullanmışlar ve yeni Hindistan rupisi simgesini kullanmaları için baskı kontrolleri yapılmaya başlanılmıştır. Hindistan Posta Bakanlığı tarafından 3 Ekim 2010 tarihinde Commonwealth Oyunlarını anma için, üzerlerinde yeni Hindistan rupisi simgesi bulunan posta pulları yayınlanmıştır. Hindistan Maliye Bakanı Pranab Mukherjee, 28 Şubat 2011 tarihinde yaptığı bütçe konuşmasında, yeni Hindistan rupisi simgesini gelecekteki para konularına dâhil edileceğini açıklamıştır. Yeni çıkartılan 1,2,5 ve 10 rupilerde yeni simge kullanılmış ve paralar tedavüle çıkartılmıştır.  2012 yılı Ocak ayında simge 10, 100, 500 ve 1000 rupiye dahil edilmiş, 12 Nisan 2012 tarihinde ise simge 20 ve 50 rupide kullanılmaya başlanmıştır.

Ancak simge Hindistan'da satılan klavyelerin pek çoğuna hala eklenmemiş ve bilgisayarlarda yaygın kullanımda değildir.

Unicode 
Unicode Teknik Komitesi, 10 Ağustos 2010 tarihinde simgesini  U+20B9 koduyla (HTML: ₹ grafik ) kabul etmiştir  ve genel rupi simgesinin Unicode 6.0 olarak U +20 A8 ₨ (HTML: ₨) şeklinde kullanılmaya da devam edilebilecektir.

Ubuntu varsayılan olarak Hindistan rupisi simgesini ilk destekleyen işletim sistemi olmuştur  ve 10.10 sürümünden itibaren simgeyi desteklemektedir. Simge Ubuntu yazı tipi ailesine bir kullanıcı tarafından eklenmiştir.

Rupi simgesi Fedora işletim sisteminin Lovelock kod adlı 15'nci sürümüne eklenmiştir.

18 Mayıs 2011 tarihinde Microsoft,  Windows Vista, Windows Server 2008, Windows 7 ve Windows Server 2008 R2 işletim sistemlerine bu yeni Hindistan rupisi simgesini ekleyerek destek vermiştir. Bu güncelleştirme yazı tipi desteği, yerel değişiklikler ve klavye desteğini de içermektedir. Windows Update ile artık Hindistan rupisinin yeni simgesinin Alt 8377 alt kod ile eklemek mümkün olmaktadır.

Apple ise iOS 5 sürümünden itibaren yeni Hindistan rupisi simgesini desteklemektedir.

Ayrıca bakınız 
 Para birimi simgesi
 Rupi simgesi

Kaynakça 

Para birimi simgeleri
Rupi
Nümismatik