4. Ordu (Osmanlı İmparatorluğu)

4. Ordu Osmanlı İmparatorluğu'nda yapılan askerî reformlar sırasında 19. yüzyılın sonlarında kuruldu.

Düzen

1877 Savaş Düzeni 
1877 yılında, Anadolu'da konuşluydu. Oluşumu:
 Piyade: Beş alay ve altı tüfek taburu
 Süvari: Üç alay
 Topçu: Bir alay (12 batarya)
 İstihkâm: Bir istihkâm birliği

1908 Savaş Düzeni 
 4.Ordu Kumandanı Müşir Mehmed Zeki Paşa
7. Piyade Tümeni (Yedinci Fırka-i Hümayun) (Kumandan: Ferik Ahmed Hamdi Paşa)
13ncü Nizamiye Livası (Kumandan: Mirliva Salih Paşa)
14ncü Nizamiye Livası (Kumandan: Mirliva Said Paşa)
 8. Piyade Tümeni (Sekizinci Fırka-i Hümayun) (Kumandan: Ferik Mahmud Paşa)
15nci Nizamiye Livası (Kumandan: Mirliva Ahmed Süreyya Paşa)
16nci Nizamiye Livası (Kumandan: Ferik Salih Paşa)
 19. Piyade Tümeni (On Dokuzuncu Fırka-i Hümayun) (Kumandan: Ferik Emin Paşa)
17nci Nizamiye Livası (Kumandan: Mirliva Mustafa Naim Paşa)
18nci Nizamiye Livası (Kumandan: Asaf Paşa)
 4. Süvari Fırka-i Hümayun (Kumandan: Ferik Ahmed Sıdkı Paşa - Umum Hamidiye ve Hafif Süvari Alayları Kumandanı)
4. Topçu Tümeni (Dördüncü Topçu Fırkası)
 Erzurum Kalesi Topçu Alayı

Dördüncü Ordu'da dört Redif (rezerv) tümeni vardı:
 13. Erzincan Yedek Piyade Tümeni (On Üçüncü Erzincan Redif Fırkası)
 14. Trabzon Yedek Piyade Tümeni (On Dördüncü Trabzon Redif Fırkası)
 15. Diyarbekir Yedek Piyade Tümeni (On Beşinci Diyarbekir Redif Fırkası)
 16. Sivas Yedek Piyade Tümeni (On Altıncı Sivas Redif Fırkası)

1911 Savaş Düzeni 
1911 yılındaki Osmanlı Ordusu'ndaki yeniden yapılanma ile, bir kolordunun Bağdat merkezli olarak ordu seviyesinde kurulmasına karar verildi. 1911 yılında Birinci Balkan Savaşı'ndan önce Ordu olarak aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:
 Ordu Karargâhı, Bağdat
 12. Kolordu, Musul
 35. Tümen, Musul
 36. Tümen, Kerkük
 13. Kolordu, Bağdat
 37. Tümen, Bağdat
 38. Tümen, Basra

I. Dünya Savaşı

Kasım 1914 Savaş Düzeni 
Kasım 1914'te ordu, aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:
 Dördüncü Ordu (Suriye)
 8. Kolordu
 23. Tümen
 25. Tümen
 27. Tümen
 12. Kolordu
 35. Tümen
 36. Tümen

Nisan Sonu 1915 Savaş Düzeni 
Nisan Sonu 1915'te 8. Tümen ve 10. Tümen 8. Kolordu'ya bağlandı.

Yaz Sonu 1915, Ocak 1916 Savaş Düzeni 
Yaz Sonu 1915, Ocak 1916'da ordu, aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:
 Dördüncü Ordu (Suriye-Filistin)
 8. Kolordu
 23. Tümen
 24. Tümen
 27. Tümen
 12. Kolordu
 41. Tümen
 42. Tümen
 46. Tümen

Ağustos, Aralık 1916 Savaş Düzeni 
Ağustos ve Aralık 1916'da ordu, aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:
 Dördüncü Ordu (Suriye-Filistin)
 13. Kolordu
 3. Tümen
 23. Tümen
 24. Tümen
 27. Tümen
 12. Kolordu
 41. Tümen
 42. Tümen
 43. Tümen
 46. Tümen

Ağustos 1917 Savaş Düzeni 
Ağustos 1917'de ordu, aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:
 Dördüncü Ordu (Suriye-Filistin)
 3. Süvari Tümeni
 8. Kolordu
 48. Tümen
 12. Kolordu
 23. Tümen
 44. Tümen
 15. Kolordu
 43. Tümen
 20. Kolordu
 16. Tümen
 54. Tümen
 22. Kolordu
 3. Tümen
 7. Tümen
 53. Tümen

Ocak, Haziran 1918 Savaş Düzeni 
Ocak ve Haziran 1918'de ordu, aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:
 Dördüncü Ordu (Cemal Paşa komutasında) (Suriye-Batı Arabistan)
 8. Kolordu (Ali Fuad Bey komutasında)
 43. Tümen
 48. Tümen
 12. Kolordu
 23. Tümen
 41. Tümen
 44. Tümen
 Hicaz Kolordusu
 58. Tümen
 Geçici Piyade Tümeni x 3

Eylül 1918 Savaş Düzeni 
Eylül 1918'de ordu, aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:
 Dördüncü Ordu (Mirliva Mersinli Cemal Paşa)
 2. Kolordu (Miralay Galatalı Şevket Bey)
 62. Tümen
 Geçici Tümen x 3
 Ürdün Grubu
 24. Tümen
 3. Süvari Tümeni
 8. Kolordu (Miralay Yasin Hilmi Bey)
 48. Tümen
 Umman Geçici Tümeni

Kaynakça