Messana Muharebesi

Messana Muharebesi (MÖ 265-MÖ 264), Roma Cumhuriyeti ile Kartaca arasındaki ilk askeri muharebedir. Yüzyılı aşkın bir zaman sürecek olan Pön Savaşları'nın başlangıcıdır. Bu dönemde İtalya’nın güneyinde hakimiyetini kuran Roma, giderek Sicilya’da güç kazanmaya başlar. Ancak adada Roma yalnız değildir; batı sahillerinde Kartaca, güneydoğuda ise Siraküza kentinde II. Heiro egemendir. Ayrıca Siraküzalı Agatokles döneminde adaya getirilmiş olan paralı askerler olan Mamertinler de kuzeydoğudaki Messana kenti çevresinde hakimdirler. Agatokles’in ölümü üzerine şehirde denetimi ele geçirmişlerdir.

Arka planı 
Muharebeye varacak gerilimler, Messana’yı ele geçirmek isteyen II. Heiro tarafından başlatılmıştır. MÖ 270-265 yılları arasında Mamertinlere üstünlük sağlayan II. Heiro şehri almak üzereyken Mamertinler Kartacalıları yardıma çağırınca II. Heiro geri çekilmek zorunda kalmıştır. Bir tehlikeyi savuştursalar da bu kez Kartacalıların denetimine girmekte olduklarını gören Mamertinler Roma’ya çağrı yaparak müttefiklik önerisinde bulunurlar. Yunan tarihçi Polybius ünlü eseri Tarihler’de durumu anlatır:

Bundan sonra Mamertinler Kartacalıları şehirden atacak ve Romalıları şehre alacaklardır. Kartacalılar ise yanlış karar alarak şehri terk eden garnizon komutanı Hanno’yu  korkaklıktan suçlu bulacak ve çarmıha gereceklerdir.

Muharebe 
Hem Roma hem de Kartaca Sicilya’ya oldukça büyük ordular gönderir. Adaya ilk ulaşan batı sahillerindeki Lilybaeum’a çıkan Kartaca Ordusu olur. Buradan güney sahili boyunca ilerleyen Kartacalılar II. Hiero ile ittifak yaparlar. Buradan kuzeye ilerleyen Kartaca Ordusu Messana şehrini kuşatır. Bu sırada adaya iki lejyonla gelen Romalı konsül Appius Claudius kendi donanması olmamasına rağmen adaya çıktığı bölgeden Messana şehrine askerlerini sokmayı başarır. Kartacalıların bu aşamada Romalılara saldırmaması ve şehre girmelerine engel olmamaları Roma ile henüz bir sıcak çatışmanın olmayabileceğini düşünmelerinden ileri gelir. İki taraf arasında görüşmeler sürer, Claudius II. Heiro’yu geri çekilmeye iknaya çalışır.

Görüşmeler sürerken Claudius şehrin dışında kamp yapan Kartacalılara ve müttefiklerine saldırı kararı alır. İlk önce II. Hiero’nun Siraküza birliklerine saldırır. Roma süvarisi yenilse de ağır piyadeler Siraküzalı süvariler, paralı askerler ve hoplitleri bertaraf eder. Yenildiğini anlayan II. Hiero geri çekilir. Daha sonra Kartacalılara dönen Roma Ordusu düşmanı yenemese de oldukça kayıp verdirir. II. Hiero’nun desteği olmadan Messana’yı alamayacağını bilen Kartacalı komutan Hanno şehirden geri çekilerek kuşatmayı kaldırır.

Sonuçları 
Claudius kesin bir zafer kazanmasa da güney kıyılarına inecek Siraküza’nın batısındaki Echetla’daki Kartaca kalesini ele geçirmeye çalışsa da başarılı olamaz. Emrinde bir donanması olmadığından ve görece küçük ordusu yüzünden Siraküza’yı ele geçirmeye çalışmaz. Konsül döneminin sonunda Sicilya’dan ayrıldığında Messana’da sağlam bir garnizon bırakmış ve Roma’nın yeni müttefiklerini Kartaca boyunduruğundan kurtarmıştır. Ancak buna rağmen adaya barış gelmemiştir.

Kaynakça

Ayrıca bakınız 
 Mamertinler
 Birinci Pön Savaşı
 Siraküza

I. Pön Savaşı muharebeleri
Siraküza muharebeleri
Antik Siraküza
MÖ 3. yüzyılda İtalya
MÖ 264