Dibütil ftalat

Dibütil ftalat (DBP), düşük toksisitesi ve geniş sıvı aralığı nedeniyle plastikleştirici olarak yaygın halde kullanılan bir organik bileşiktir. Kimyasal formülü C6H4(CO2C4H9)2 olan DBP’nin, ticari örnekleri genellikle sarı olmasına rağmen renksiz bir yağ görünümündedir.

Üretimi ve kullanımı
DBP, n-bütanolün ftalik anhidrit ile reaksiyonundan üretilir. Bu öncül bileşikler temiz ve ucuz bir şekilde üretilir.

DBP, PVC gibi büyük mühendislik plastiklerinin kullanılmasına izin veren önemli bir plastikleştiricidir. Bu tür değiştirilmiş PVC, kanalizasyon ve diğer aşındırıcı malzemeleri taşımak için sıhhi tesisatta yaygın olarak kullanılmaktadır.

Bozunma

Hidroliz
Monobütil ftalat (MBP) ana metabolitidir. 

DBP’nin Çifte sabunlaşması, ftalik asit ve n-bütanolü oluşturur.

Çöplüklerde
DBP, 2.67 x 10−3 Pa düşük bir buhar basıncına sahiptir. Bu nedenle DBP kolayca buharlaşmaz (bu yüzden plastikleştirici olarak kullanılabilir). I Henry Kanunu sabiti 8.83 x 10−7 atm-m3/mol’dür.

Yansıtıldığı gibi yaklaşık 4 olan oktanol-su dağılım katsayısı ile, lipofiliktir, bu da suyla kolayca mobilize edilmediği (çözülmediği) anlamına gelir. Bununla birlikte, çözünmüş organik bileşikler (DOC) çöplüklerdeki hareketliliğini arttırmaktadır.

Biyolojik bozunma
Mikroorganizmalar tarafından gerçekleştirilen biyolojik bozunma, DBP tarafından kirliliğin giderilmesi için bir yoldur. Örneğin, Enterobacter türleri, DBP konsantrasyonunun 1500 ppm'de görülebildiği yerlerde belediye katı atıklarını 2-3 saat yarılanma ömrü ile biyolojik olarak parçalayabilir. Aksine, aynı türler altı günlük bir süre sonunda dimetil ftalatın % 100'ünü parçalayabilir. Beyaz çürüklük mantarı Polyporus brumalis DBP’yi bozundurur.

Yönetmelikler
DBP aynı zamanda, endokrin bozucu olarak kabul edilmektedir.

Avrupa Birliği

Ayrıca bakınız
 Ftalik asit
 Ftalatlar
 Diizobütil ftalat (DIBP)
 Oje

Kaynakça

Dış bağlantılar
 
 Dibutyl Phthalate and Cosmetics
 Hazardous substance fact sheet
 Occupational safety and health guideline for dibutyl phthalate
 CDC - NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards

Endokrin bozucular
Ftalatlar
Plastikleştiriciler