Talassokrasi

Talassokrasi (Yunanca: θάλασσα Thalassa, deniz ve κρατεῖν hükmetmek anlamlarına gelen kelimelerin birleşmesiyle oluşmuştur) bariz bir şekilde denizcilik faaliyetlerinin ve deniz kuvvetinin öne çıktığı imparatorlukları anlatır. Buna en iyi örnek olarak Antik çağda hüküm süren Fenike gösterilebilir. Talassokrasiler genelde sadece sahillerde hüküm sürerken ana merkezlerinde bile iç kesimlere hakim değillerdir. Talassokrasileri geleneksel anlamda toprakları birbirine asıl olarak veya sadece deniz yollarıyla bağlı olan imparatorluklardan ayırmak gerekir. Burada belirleyici olan iç kısımlara hakim olamama durumudur.

Kullanım
 
Terim ilk olarak Antik Yunanistan'da gücünü donanmasından sağlayan Girit Uygarlığının yönetim biçimini tanımlamak için kullanılmıştır.Herodot Fenike talassokrasisine karşı Yunan deniz imparatorluğunun kurulmasını salık vermiştir.

Örnekler
Yukarıda bahsedilen örneğin dışında çok sayıda talassokrasi örneği vardır. Orta çağda bile talassokrasiler olagelmiştir. Bunlardan belki en bilineni denizci cumhuriyetler arasında öne çıkan Venedik Cumhuriyetidir. Yine Ragusa Cumhuriyeti de bu kapsamda değerlendirilebilir.

Karanlık Çağ olarak tanımlanan (6-11.yüzyıllar) arasında özellikle Güney İtalya'daki denizci cumhuriyetler olarak bilinen şehir devletleri küçük çapta talassokrasilere dönüşmeye başlar.

Yeni Çağ ile birlikte en görkemli talassokrasiler ortaya çıkmaya başlamıştır. Özellikle coğrafi keşifler sonucunda Avrupa'daki merkezlerinden farklı kıtalarda oluşturdukları sömürge imparatorluklarını deniz kuvvetleri sayesinde bir arada tutan devletler ortaya çıkmıştır. Sırasıyla Portekiz, İspanyol İmparatorluğu, Hollanda ve Britanya İmparatorluğu bu kapsamda sıralanabilir. Sömürgecilik siyasetinin başarısız olması ve sömürgelerin verdikleri bağımsızlık savaşları sonrasında bağımsız olmalarının ardından Avrupa talassokrasileri de sona ermiştir.

Talassokrasilere örnek olarak aşağıdaki devletler sayılabilir:

Aragon Krallığı
Bali
Britanya İmparatorluğu
Brunei
Butuan
Chola İmparatorluğu
Danimarka-Norveç
Deniz Kavimleri
Dorlar
Dublin Krallığı
Etrüskler
Frizler
Galway kabileleri
Girit Uygarlığı
Hansa Birliği
İsveç İmparatorluğu
Japon İmparatorluğu
Kalmar Birliği
Kartaca
Latin İmparatorluğu
Majapahit
Normanlar
Pergamon
Phokaia
Srivijaya
Taínolar
Tlingitler

Kaynakça

Ayrıca bakınız
Denizci cumhuriyetler

Dış bağlantılar
The Fragility of Thalassocracy isimli Kelley Ross makalesi  7 Mayıs 2012 tarihinde erişilmiştir

Yönetim biçimleri
Sömürge imparatorlukları