Balık kılçığı diyagramı

Balık kılçığı diyagramı veya Ishikawa diyagramı, bir tür kalite diyagramı. Yedi kalite aracından biridir. İlk defa 1943 yılında Kaoru Ishikawa tarafından kullanılmıştır.

İlk zamanlarda Japonya'da büyük kullanım alanlarına yayılmıştır. Sonuçları ortaya çıkaran sebepleri ortaya koymak, görselleştirmek ve üzerinde çalışmak için oluşturulur. Balık kılçığı diyagramının genel uygulama alanı ürün tasarımı ve kalite hatalarının engellenmesidir. Problemi yaratan tüm sebepler bazı değişiklik kaynakları yüzünden oluşur. Sebepler genellikle bu kaynakları tespit edebilmek için ana kategorilere ayrılmıştır. Ve bu kategoriler çoğunlukla aşağıdakileri içerir.
 İnsan: Sürece dahil olan kişileri
 Yöntemler/Metotlar: Sürecin nasıl çalıştırıldığı ve politikalar, prosedürler, kurallar, düzenlemeler, kanunlar gibi belirli gerekleri
 Makineler: Ekipman, bilgisayar, alet vb. türden işin yapılmasını sağlayan cihazlar
 Malzemeler: Hammaddeler, parçalar, kalemler, kâğıtlar vb. türden son ürünü üretmekte kullanılanları
 Ölçümler: Kaliteyi değerlendirmek için kullanılan ve süreç tarafından yaratılan verileri
 Çevre: Sürecin çalıştığı yer, zaman, sıcaklık ve kültür gibi koşulları

Uygulanışı 
Öncelikle sebepleri araştırılacak ilgili kalite unsuru grafiğin en sağına yazılır. Daha sonra ana ve alt sebepler grafiğe eklenerek diyagram tamamlanır. Bu sebepler araştırılırken olabildiğince çok ve uzman kişinin görüşü alınmalıdır. Gerçekliği yakalamak için bu beyin fırtınasının yapılması kaçınılmazdır.

Çoğunlukla Pareto analizi ile birlikte kullanılır. Bu suretle, önce ilgili durum için önemli karakteristikler belirlenir. Sonra bu karakteristik üzerinde çalışılarak sebepler araştırılır.

Hazırlanmasında dikkat edilecek hususlar 
Diyagram hazırlanırken dikkat edilmesi gereken hususlar şu şekilde listelenebilir:
 Sebepler araştırılırken değişik kesimlerin görüşleri alınmalıdır.
 Herkesin görüşlerini rahatlıkla, çekinmeden söyleyebileceği ortam oluşturulmalıdır.
 Sebepler yazılırken tarafsız davranmalı, fakat çözülebilir olmalarına özen gösterilmelidir.
 Diyagramın değişen şartlara göre güncel tutulması sağlanmalıdır.

Kaynakça

Ayrıca bakınız

Yedi kalite aracı

Kalite