Dünya Belleği Programı

UNESCO Dünya Belleği Programı, insanlığın tarihi, kültürel sosyal belleğini oluşturan ve savaş, doğal afet gibi nedenlerle ortadan kaybolma tehlikesi bulunan belge ve bilgilerin yeryüzünün ortak değerleri olarak korunmasını ve dijital ortamda paylaşılmasını sağlamak üzere Birleşmiş Milletler Eğitim Bilim ve Kültür Kurumu (UNESCO) tarafından 1992'de oluşturulmuş programdır.

İlk toplantısını 1993 yılında Polonya’nın Pultusk şehrinde gerçekleştiren Dünya Belleği Programı Uluslararası Danışma Kurulu o tarihten her iki yılda bir düzenli olarak bu yana konunun uzmanları ile bir araya gelir. Program çerçevesinde 1995 yılında Dünya Belleği Kütüğü oluşturulmuş ve kütüğe ilk kayıt 1997 yılında alınmıştır. Dünya Belleği Kütüğü’ne kayıtlı eser sayısı 2013 yılı itibarıyla 300’dür.

Program, dünya belleğinin korunması ve erişimine katkıda bulunanları iki yılda bir verilen UNESCO Jikji Dünya Belleği Ödülü ile ödüllendirilmektedir.

Programın hedefleri  
UNESCO Dünya Belleği Programı'nın üç ana hedefi bulunur:
Yeryüzünün belgesel mirasının en uygun tekniklerle korunmasını kolaylaştırmak
Belgesel mirasa evrensel erişim konusunda yardımcı olmak 
Belgesel mirasın varlığı ve önemi hakkında dünya çapında farkındalık oluşturmak

Dünya Belleği Kütüğü'ndeki miras kayıtları

Yıllara göre kayıtlı miras sayısı 
2013 - 55
2011 - 55
2009 - 37
2007 - 38
2005 - 29
2003 - 23
2001 - 21
1999 - 9
1997 - 38

Ülkelerine göre Dünya Belleği Kütüğü

Arnavutluk 
Codex Purpureus Beratinus (2005)

Lüksemburg 
İnsanlık Ailesi (2003)

Türkiye 
Boğaziçi Üniversitesi Gözlem ve Deprem Araştırma Enstitüsü Kandilli Rasathanesi El Yazmaları (2001)
Boğazköy Hitit Tabletleri (2001) 
İstanbul Süleymaniye Kütüphanesi İbn-i Sina Yazmaları Koleksiyonu (2003) 
Evliya Çelebi Seyahatnamesi (2013)
Kültepe Tabletleri (2015)
Dîvânü Lugati't-Türk (2017)

Jiki Dünya Belleği Ödülü 
Dünya Belleği Programının amaçlarına hizmet edenleri ödüllendirmek için Güney Kore hükûmetinin desteğiyle 2004 yılında Jiki Dünya Belleği Ödülü oluşturulmuştur. İki yılda bir verilmektedir.

Ödül sahipleri 
 2005 - Çek Ulusal Arşivi (Prag) 
 2007 - Avusturya Fonogram Arşivi (Viyana)
 2009 - Malezya Ulusal Arşivleri (Kuala Lumpur)
 2011 - Avustralya Ulusal Arşivleri
 2013 - Apoyo al Desarrollo Arşiv ve Kütüphaneleri (Meksika)

Kaynakça

Dış bağlantılar 

 Memory of the World Programme 
 Memory of the World Register