Seniha Sultan

Seniha Sultan (5 Aralık 1851 - 15 Eylül 1931), Osmanlı Padişahı Abdülmecid'in kızı, ilk Türk sosyologlardan Prens Sabahaddin'in annesidir.

İlk yılları 
Seniha Sultan 5 Aralık 1851'da Eski Çırağan Sarayı'da doğdu. Babası Sultan Abdülmecid ve annesi Nalândil Hanım, Prens Natıkhu Bey Çıpakue'nin kızıdır. Babasının on yedinci kızı ve annesinin en büyük çocuğuydu. Şehzade Mehmed Abdüssamed'in kendisinden bir yaş küçük bir erkek kardeşi ve kendisinden üç yaş küçük bir kız kardeşi Şehime Sultan'ı yaptı. Her iki ebeveyni de çocukken öldü.

Evlilik
1876'da kardeşi Sultan II. Abdülhamid onu iki yaş küçük ve gelecek vadeden Amiral Damat Gürcü Halil Rifat Paşa'nın oğlu  olan Asaf Mahmud Celaleddin Paşa ile nişanladı.  Evlilik sözleşmesi 5 Aralık 1876'da Yıldız Sarayı'nda imzalandı. Ancak ablası Behice Sultan'ın ölümü nedeniyle düğün ertelendi. Düğün nihayet 10 Şubat 1877'de gerçekleşti. 1878'de ilk oğlunu Sultanzade Sabahaddin Bey ve bir yıl sonra da  ikinci oğlu Sultanzade Ahmet Lütfullah Bey'i dünyaya getirdi.

Seniha Sultan'ın bilinmeyen nedenlerden dolayı Abdülhamid'le arası iyi değildi  ve dolayısıyla 1878'de o ve kocası ve hatta kardeşleri Ahmed Kemaleddin Efendi ve Süleyman Selim Efendi ve kız kardeşi Fatma Sultan dahi, Ali Suavi olayını eski V. Murad düzenini tesis amacıyla destekledikleri iddia edilmektedir. Ekim 1898'de İmparator II. Wilhelm ikinci kez İstanbul'u ziyaret ettiğinde Yıldız Sarayı hareminde kendisi Alman İmparatoriçesi Augusta Victoria ile bir araya geldi.

Seniha Sultan'ın kocası Mahmut Celaleddin Paşa özellikle 2.Abdülhamid'i tahtan indirmek için girişimde bulunan Skelyeri-Aziz Bey komitesi ile ortaklıkla itham edilerek Adliye nazırlığından alınmıştır. Sonrasında masumiyeti ortaya çıksa da Paşa başkaca resmi görev üstlenmemiştir. Birde kendisinin aracı olduğu Bağdat Demiryolu'nda İngiliz firma yerine Almanlara hattın verilmesi gibi etkenlerle Abdülhamid'den soğumuş ve sultanın kardeşi Abdülhamid'in yönetimini çok eleştirmiş ve hiçbir zaman aleyhine konuşma fırsatını kaçırmamıştır. Neticede kendisi Sultan Abdülhamid'in istihbarat teşkilatınca sıkı takibe alındı ve gözetlendi, bu yüzden 1899'da iki oğlunu da yanına alıp Avrupa'ya gitti, dört yıl sonra Belçika 'da öldü ve Paris' e gömüldü.  Oğulları ancak 1908'de, ikinci anayasanın ilanından sonra İstanbul'a dönebildiler. Bu nedenle sarayda pek hoş karşılanmadılar.

Dış görünüşü ve karakteri
Seniha, politik düşüncelere sahip bir kadın ve birçok yönden zamanının ötesinde bir kadın olarak tanımlandı.

Resmi günlerde başındaki tacı ile en muhteşem kumaştan elbiseler giyerdi ve aynı zamanda arkasına yayılan Avrupa tarzında uzun trenlerin olduğu önlükler giyerdi.  Bir şekilde, tamamen kısıtlanmamıştı. Üvey kız kardeşi Mediha Sultan gibi sık sık kahkahalar atardı ve hızla ve derin bir sesle konuşurdu.  Bu iki kız kardeş, ağabeyleri Abdülhamid'le sohbet ederken hem gülerler, hem de onu eğlendirmeye çalışırlardı ve sanki birbirleriyle yarışıyormuş gibi gülümsetirlerdi.

Neslişah Sultan'a göre, her zaman siyah giyinirdi, aslında çok zayıftı ve cildi kuruydu, yeğeni Sabiha Sultan halasının sefil bir durumda yaşadığı için gerçekten çok üzgündü. Bir şekilde, onu her ziyaret ettiğinde elini öper ve ona büyük bir saygı gösterirdi.

Sürgün ve ölüm 
1924 yılının Mart ayında imparatorluk ailesinin sürgünü sırasında Seniha Sultan, yetmiş üç yaşındaki en yaşlı Osmanlı prensesiydi. Kendine ait parası yoktu ve oğulları işlerinden kendisi ile ilgilenemeyecek kadar meşguldü, bu yüzden tek başına sürgüne gitti. Üvey kardeşi, tahttan indirilen Sultan VI. Mehmed (Vahideddin) ile San Remo'da 1926'da onun ölümüne kadar yaşadığı evi Villa Magnolia'ya sığındı. VI.Mehmed'in ölümünden sonra kendisi tek başına bir ev kiralamak için yeterli parası yoktu ve Cimiez, Nice'in kamu parklarında uyumak zorunda bile kaldı. Küçük oğlu Lütfullah annesinin bu kötü halinden nihayetinde haberdar oldu ve Nice'e gelip ve annesini II. Abdülmecid'in Köşkü'ne götürdü. Orada ölümüne kadar tavan arasında bir odada yaşadı.

Seniha Sultan 15 Eylül 1931'da yetmiş dokuz yaşındayken Nice'te öldü ve Şam'daki Süleymaniye Külliyesi'ne gömüldü.

Popüler kültürdeki yeri 
TRT 1'de 2017'de yayın hayatına başlayan Payitaht: Abdülhamid dizisinde Selen Öztürk tarafından canlandırılmıştır.

Kaynakça

Dış bağlantılar
 
 

 

Osmanlı padişah kızları
1851 doğumlular
1931 yılında ölenler
20. yüzyılda Osmanlı kadınları
Nice'te ölenler
Şam Süleymaniye Külliyesi Mezarlığı'na defnedilenler