Vitoria Muharebesi

Vitoria Muharebesi (21 Haziran 1813) Britanya, Portekiz ve İspanya Ordularına komuta eden Wellington Dükünün, Joseph Bonaparte ve Mareşal Jean-Baptiste Jourdan komutasındaki Fransa Ordusunu İspanya’daki Vitoria yakınlarında yendiği ve Yarımada Savaşını zaferle sonlandıran muharebe.

Öncesi 
1812 yılının Temmuz ayında Salamanca Muharebesinin ardından Fransızlar Madrid’I boşaltınca Wellington’un ordusu 12 Ağustos 1812 günü şehre girer. Şehri güvenceye aldıktan sonra kuzeye ilerleyen Wellington 230 km ötedeki Burgos şehrini kuşatır. Ancak düşmanın gücünü hafife aldığını fark ederek kuşatmayı kaldırarak 21 Ekim günü geri çekilir. 31 Ekim günü Madrid’i de boşaltmak zorunda kalan Wellington kuşatılma tehlikesini bertaraf etmek için önce Salamanca daha sonra Portekiz sınırındaki Ciudad Rodrigo’ya kadar geri çekilmek zorunda kalır.

Kışı güçlenerek geçiren Wellington’un tersine Napolyon Bonapart başarısız Rusya Seferinin yaralarını sarmaya çalışmaktadır. 1813 yılıyla beraber Wellington 121 bin askerle ilerlemeye yeniden başlar. 68 bin askere sahip Mareşal Jourdan ise Fransa ile temasının kesilmemesi için Burgos’a geri çekilir.

Muharebe 
21 Haziran günü Wellington Vitoria’ya saldırır. Yoğun geçen çarpışmada merkezi yarılan Fransız Ordusu dağılacak, 5 bin Fransız askeri öldürülürken, 3 bin tanesi de esir edilir. 152 Fransız topu ele geçirilirken, Joseph Bonaparte son anda kaçmayı başaracaktır. Muharebenin sonunda İspanya’daki Fransız hakimiyeti sona erer.

Sonuçları 
Müttefikler 3.675 İngiliz, 921 Portekiz ve 562 İspanyol olmak üzere toplamda yaklaşık 5 bin asker kaybederken, Fransız kayıpları da 5.200 seviyesindeydi. Fransız Ordusundaki kayıplar muharebedeki hezimete göre düşük seviyedeydi çünkü daha o sabah mevzilerine ulaşabilmek için 32 km katetmiş Britanya ve müttefik orduları kaçan Fransızları takip edecek durumda değildi. Ayrıca Fransızların geride bırakmak zorunda kaldıkları ganimet galip askerleri meşgul etmişti. Fransızların geride bıraktığı ve günümüzdeki değerinin 100 milyon £ olduğu düşünülen ganimet yüzünden Britanya Ordusunda disiplin ortadan kalkmış, emir komuta zinciri bir kez daha kırılmıştır.

Popüler kültüre etkileri 
Muharebe Ludwig van Beethoven’in Opus 91 adlı eserine ilham vermiştir. Eserde muharebe müzikal drama şeklinde betimlenmektedir.

Bernard Cornwell’in Sharpe's Honour adıyla televizyon filmi olarak uyarlanan eserinde Vitoria Muharebesi sırasında yaşanan olaylar ele alınır.

Kaynakça

Konuyla ilgili yazılan eserler 
Michael Glover, The Peninsular War 1807-1814, Penguin, Londra 2001 ISBN 0-141-39041-7

Napolyon Savaşları'nda muharebeler
Portekiz'in muharebeleri
Yarımada Savaşı
King's German Legion
Muharebe
1810'larda İspanya
1813'te çatışmalar