Damat Gürcü Halil Rifat Paşa

Damad Gürcü Halil Rifat Paşa (1795 - 4. Mart 1856), II. Mahmud ve Abdülmecid dönemlerinde görev yapmış bir Osmanlı devlet adamıdır. 4 kez Kaptan-ı Deryalık yapmıştır.

Osmanlı devlet adamı Damat Mahmud Celaleddin Paşa'nın babası ve Prens Sabahattin'in dedesidir.

Yaşamı 
Gürcü asıllı olan Halil Rifat Paşa, Koca Mehmed Hüsrev Paşa tarafından evlatlık alınıp yetiştirilen yüz kadar çocuktan birisiydi. Mühürdarlık ve hazinedarlık görevlerinden sonra Tophane müşirliğine (topçu sınıfı komutanı) yükseldi. Bu görevi sırasında Taksim Kışlası'nı yaptırdı.

1828-1829 Osmanlı-Rus Savaşı sırasında Rusya'ya elçi olarak gönderildi. Rusya’dan döndükten sonra  kaptan-ı derya oldu ve donanmayı gençleştirip ıslah etmeye çalıştı. 1834 yılında Padişah II. Mahmud'un kızı Saliha Sultan ile evlenerek Osmanlı hanedanına damat oldu. Bu evlilikten kızı Ayşe Sıdıka Hanımsultan ve oğlu Sultanzade Abdülhamid Bey (küçük yaşta vefat etmiştir) dünyaya geldi.  Saliha Sultan'ın genç yaşta ölümü üzerine İsmet Hanım ile yaptığı ikinci evlilikten Mahmut Celaleddin adlı oğlu dünyaya geldi.

1836'da serasker tayin edildi. 1839'da Ticaret Nazırı oldu. 1843'te ikinci defa kaptan-ı deryalığa tayin edildi. 1845'te Trabzon valiliği görevine getirildi. 1847'’de üçüncü kez kaptan-ı derya oldu. 1848–1854 yıllarında Aydın, Cezayir-i Bahr-i Sefid Eyaleti  ve Bursa valiliklerinde bulundu. 1854-1855 arasında dördüncü defa kaptan-ı deryalık yaptı.

1856 yılında hayatını kaybetti ve Eyüpsultan'da bulunan Hüsrev Paşa Türbesi'nin bitişiğindeki türbesine gömüldü.

Aldığı görevler 
Aldığı çeşitli idari görevler aşağıda sıralanmıştır:
 Temmuz 1839-Mayıs 1840: Serasker
 Ekim 1842-Şubat 1843: Meclis-i ahkam-ı adliye reisi
 Mart 1843-Ağustos 1845: Kaptan-ı derya
 Eylül-Aralık 1845: Ticaret nazırı
 Şubat 1846-Ocak 1847: Trabzon valisi
 Temmuz 1847-Nisan 1848: Kaptan-ı derya
 Nisan-Haziran 1848: Meclis-i ahkam reisi
 Kasım 1848-Temmuz 1851: Aydın Vilayeti valisi
 Temmuz 1851-Ekim 1852: Cezayir-i Bahr-i Sefid Vilayeti valisi
 Eylül 1852-Aralık 1853: Hüdâvendigâr Vilayeti valisi
 Mayıs 1854-Ağustos 1855: Kaptan-ı derya

Kaynakça 

Kaptan-ı deryalar
1856 yılında ölenler
Osmanlı padişah damatları
Osmanlı Gürcüleri
1795 doğumlular
İstanbul'da ölenler
İstanbul'da defnedilenler
Osmanlı elçileri