Tamgalı

Tamgalı, Kazakistan'ın Zhetysu bölgesinde bulunan bir petroglif sitesidir. Tamgalı, 2004 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne girmiştir. Tamgalı, Almatı'nın 170 km (karayoluyla) kuzeybatısında yer almaktadır.

Tamgalı petrogliflerinin en eskisi, bölgenin Saka/İskit halkının öncüleri tarafından doldurulduğu Tunç Çağı'na (yaklaşık 3.000 yıl önce) ve en yenisi 18. veya 19. yüzyıldan kalmadır.

Açıklama 
Tamgalı'da 48 siteye dağıtılmış yaklaşık 5.000 petroglif bulunmaktadır. I, II, III, IV ve V olarak adlandırılan en önemli sitelerden beşi, yaklaşık 3.000 glif içerir. Bu beş site, küçük Tamgalı kanyonunda yoğunlaşmıştır. İkincil öneme sahip diğer 22 sitenin her biri 50 ila 100 temsil içerir. Kalan sitelerin her biri 1 ila 50 rakam içerir ve geniş bir alana dağılmıştır.

Tamgalı petroglifleri, dört farklı dönemin çalışmalarını temsil ediyor.

Orta Tunç Çağı glifleri en büyük estetik ve kültürel değere sahiptir. Görüntü boyutları, 0,7 ila 1,0 metre boyuta ulaşan istisnai görüntülerle ortalama 25 ila 30 cm civarındadır. Öncelikle 3 ila 5 mm'lik bir gravür derinliği ile toplayarak geliştirildiler. Antropomorfik, zoomorfik ve senkretik konuları içeren bir dizi görüntü ile doğal bir cazibeye sahip olma eğilimindedirler. Örnekler arasında güneş tanrıları (güneş başları), kılık değiştirmiş şahsiyetler, sopalı erkekler, kurt maskeli okçular, tapanlar, silahlı savaşçılar, hayvan ve insan kurbanları, erotik sahneler, doğum yapan kadınlar, savaş arabaları, boğalar, eşekler, atlar, develer, yaban domuzları, kurt, geyik vb. Hayvansal imgelerden bazıları günümüzde soyu tükenmiş türleri temsil etmektedir.

Geç Tunç Çağı ve geçiş dönemi glifleri daha az çeşitliliğe sahiptir ve teknik olarak daha az işlenmiştir. Bir ila iki milimetre derinliğe kadar toplanırlar. Ortalama boyut 15 cm'den küçüktür. Karmaşık konular nadirdir. Atlar, boğalar ve vahşi hayvanlar kalır, ancak daha fazla pastoral yaşam sahnesi eklenir.

Erken Demir Çağı glifleri, Tamgalı'da nicel olarak en çok sayıda olanıdır. Bu örnekler üslup, nitelik veya konu olarak önceki dönemlerdeki kadar homojen değildir. Daha çeşitli halklar ve kabileler tarafından yaratıldılar. Vahşi hayvanların avlanması ve avcılar tarafından geyik ve keçilerin kovalanması hala yaygındır.

Orta Çağ ve modern zaman petroglifleri, yalnızca yaklaşık 300 resimle sayıca daha azdır. Sahneler, düello yapan savaşçıları içerir. Avlanma sahnelerinde avdan çok avcı vurgulanır. Sancaklara, silahlara ve at teçhizatına daha fazla önem verilir. Figürler daha yüzeysel olarak oyulmuştur ve birçoğu daha önceki gliflere eklemeler olarak yapılmıştır. Gravürlerin yerleri daha az belirgindir.

Tamgalı adı Kazakça ve diğer Türk dillerinde "boyalı veya işaretli yer" anlamına gelir.

Ayrıca bkz. 

Kazakistan'daki Dünya Mirasları

Kaya resimlerinden örnekler

Kaynakça

Dış bağlantılar 

 "Petroglyphs within the Archaeological Landscape of Tamgaly" UNESCO 
 Goryachev, A. A. and Mariyashev, A. N. (2000) "Petrogliphs of Semirechye" 
 "Semirechye Petroglifleri" 

Kazakistan'daki Dünya Mirasları
Asya'daki kaya sanatı
Kazakistan coğrafyası taslakları