Denetaca

Denetaca, ya da Güney Slaveycesi (kendilerince Dene Dháh (dil), Dene Thaʼ ᑌᓀ ᒐ (halk), Dene Zhatié ᑌᓀ ᔭᕠᐁ; İngilizce Dene Tha, Dene Dháa, South Slavey (derogatory), Slavey proper, Dene, Etchaottine], Kanada'nın Kuzeybatı Toprakları'nda Dehcho Bölgesi'nde Büyük Esir Gölü (Great Slave Lake) ve yukarı Mackenzie Nehri yörelerinde, Alberta bölgesinin kuzeydoğusunda ve Britanya Kolombiyası bölgesinin de kuzeybatı kısmında konuşulan Atabask dillerinden bir Kızılderili dilidir.

En yakın akrabası Satucadır. Daha uzak olan akrabaları Tlınçonca, Denesulinece, Danezaca, Sekanice, Tagişçe, Tahltanca ve Kaskacadır. Komşuları olarak doğuda Denesulinece, güneyde Danezaca, güneybatıda Sekanice, batıda Tahltanca, kuzeyde Tlınçonca yer alır. Kanada 1998 sayımına göre 2620 olan konuşan sayısı 2006 sayımında 2310' düşmüştür.

Adları Kri Kızılderililerinin (Cree) verdiği Awokànak ('slave = köle, esir') adının İngilizceye birebir çevirisinden çıkmıştır ve bu kötü anlamı "bertaraf " etmek için de y harfi eklenmiştir. Fakat konuşanları Slavey adını aşağılayıcı, küçültücü (derogatory) bulup hoş karşılamazlar ve Dene Tha adını tercih ederler.

Diyalekt ve kabileler 

 Kátłʼodehche dialect
 Bistcho şivesi [kendilerince Kegúnht’u; İngilizce Bistcho Lake dialect]
 Assumption/Habay şivesi [kendilerince Xewónht’e; İngilizce Assumption/Habay dialect]
 Fort Vermilion/Eleshe şivesi [kendilerince Xewónst’e; İngilizce Fort Vermilion/Eleshe dialect]

Örnekler 
Kátłʼodehche dialect

 Dene  Slavey
 Dene edenédlı̨e Slavey person
 dene  insan; kişi
 deneke halk
 denezhu erkek 
 ... gotʼı̨ı̨ ... halkı
 edı̨htłʼéh ghágonehtę öğretmen
 godelé  kan
 gotthʼené  kemik
 gondaa  göz
 gokée  ayak
 tu theʔǫ  göl 
 shíh  dağ
 nımbáa chʼoıa  Kızılderili çadırı
 ke  ayakkabı
 tthı̨h  balta
 tʼéh  kömür
 datłeh  sabun
 edı̨htł’éh k’ekeh gháts’enda  televizyon
 zhah  kar
 chǫ  yağmur
 nıhtsʼı  rüzgâr
 sa  güneş
 ǫdzı̨za  ay
 thę́  yıldız
 łíé  bir
 ǫkı  iki
 taı  üç
 dı̨ı̨  dört
 sųláı  beş
 etsʼę́taı  altı
 łą́hdı̨ı̨  yedi
 etsʼę́dı̨ı̨  sekiz
 łáúlı  dokuz
 honéno  on
 honéno ndaa łíé  on bir

Dipnotlar

Dış bağlantılar 
 http://www.ssdec.nt.ca/Dictionary/index.html| South Slavey Topical Dictionary Kátłʼodehche Dialect (2009)

Denetalar
Kızılderili dilleri
Denesey dilleri
Kuzey Atabask dilleri
Kanada yerli dilleri