Sabunlaşma

Esterlerin su alarak alkol ve asitlere ayrışması reaksiyonudur. Sabunlaşma esterleşmenin tersi olan bir reaksiyondur.Sabunlaşma denilince esterlerin Hidrolizi akla gelmektedir. Bu tepkimenin gerçekleşmesi için hidroksitlerin sulu çözeltisi daha doğru Natriıum hidroksit ya da esterleri parçalaya bilen özel enzimler gerekmektedir. Bitkisel ya da hayvansal yağların sabunlaşması sonucu üç değerli bir alkol olan Gliserin ile yağ asidi oluşur. Sabunlaşma sodyum hidroksit ya da potasyum hidroksit ile yapılırsa yağ asidi yerine bunun sodyum tuzu (beyaz sabun) ya da potasyum tuzu (arap sabunu) elde edilir. Sabunlaşma temelde bir çeşit Hidroliz reaksiyonudur.

Sabunlaşmanın Mekanizması

Yandaki tabelada da görüldüğü gibi sabunlaşma üç basamakta gerçekleşmektedir.

1.Basamakta: Bu basamakta görüldüğü gibi hidroksil iyonu molekülün merkezinde bulunna karbonla bağ yapmak üzere atağa geçer. Hidroksil iyonunun karbon atomuna bağlanması sırasında karbonn oksijen arasında bulunun iki elektron oksijen atomuna dogru hareket eder.Bunun sonucunda bir ester iyonu oluşmuş olur.

2.Basamak: Bu basakata ise Alkolat iyonu molekülün yapısından ayrılarak karbon asiti oluşmuş olur. Bu basamaktaki tepkime her iki yöne doğru eşit ağırlıklı olarak gerçekleşmektedir.

3.Basamak:Son olarak bu basamakta bir önceki basamkta ayrılmış olan alkolat iyonu karbon asitinden dönüşümsüz olarak bir protan yanı bir hidrojen atomunu koparakak sabunlaşma gerçekleşmiş oluşur. Burada yan ürün olarak alkol oluşmaktadır.

Kaynakça 

Bazlar
Kimyasal işlemler
Konservasyon ve restorasyon
Sabunlar
Yer değiştirme reaksiyonları