Watson (bilgisayar)

Watson, IBM tarafından geliştirilen ve doğal dilde sorulan sorulara cevap vermek için tasarlanan bir yapay zekâ programıdır. Adı, IBM'e önayak olan Thomas J. Watson'dan gelmektedir; Watson, IBM'in DeepQA araştırma projesinin bir parçası olarak geliştirilmektedir. Program, POWER7 işlemcisi tabanlı sistemler üzerinde çalışmaktadır.

2011 süresince Watson, yetenekleri test edilme amacıyla televizyondaki yarışma programı Jeopardy!'da tamamlandı. İki oyunda, üç  Jeopardy! bölümünde kombine edilmiş denk yayın, 14-16 Şubat'ta yayınlandı; Watson, Jeopardy!'da tüm zamanların en çok parasını kazanan Brad Rutter ile en uzun süre şampiyon serisini elinde tutan Ken Jennings'i geçti. Ken Jennings ve Brad Rutter, ilk oyunlarında sırasıyla 300.000$ ve 200.000$ kazanırken Watson, ilk oyununda 1 milyon dolar kazandı. Jennings ve Rutter, kazandıklarının yarısını hayır amacıyla bağışlama sözü verirken IBM, Watson'un kazandıklarını iki kurum arasında böldü. Bu, Jeopardy! tarihinde insanın makineye karşı olan ilk yarışıydı.

Yarışmada, tüm yarışmacılar, Watson dahil, sunucunun tamamen ipucu vermesine kadar beklemek zorunda kalmakta, ardından sinyal olarak bir ışık yanmakta; cevap verme şansını elde etmek için cevap düğmesine basmak gerekmektedir. Waton genellikle kendi düğmesini daha hızlı aktif hâle getirdi fakat bilgisayar klavyesindeki tuş isimleri ile güncel olaylar gibi birkaç kategorideki soruları cevaplandırdı. Her ipucu için Watson'un üç en muhtemel cevabı, televizyon ekranında sergilendi. Watson, dört terabaytlık sabit diske depolanan yapılandırılmış ve yapılandırılmamış içeriği, İngilizce Vikipedi'nin tüm metinleri dahil,  tüketen 200 milyon sayfaya erişmek zorundaydı. Watson, oyun boyunca internete bağlanmadı.

Teknolojisi 
Watson, Java ile C++ ile yazıldı ve IBM'in DeepQA yazılımı ile SUSE Linux Enterprise Server 11 kullanmaktadır.

IBM, bildirmektedir:
Watson, açık alan soru cevaplamasının alanına doğal dil işleme, bilgi alma, bilgi gösterimi ile akıl yürütme ve makine teknolojileri öğrenmede ileri bir uygulamadır. Çekirdeğinde, Watson, hipotez üretimi, büyük kanıt toplama, analiz ve puanlama için IBM'in DeepQA teknolojisinde inşa edildi.

Önceleri bir IBM çabası iken, Carnegie Mellon Üniversitesi, Massachusetts Amherst Üniversitesi, Massachusetts Teknoloji Enstitüsü, Güney Kaliforniya Üniversitesi/Information Sciences Institute, Austin Teksas Üniversitesi, Trento Üniversitesi, Rensselaer Polytechnic Enstitüsü'nden öğrenciler ve fakülte geliştiren ekibe dahildir.

Performansı 

Şubat 2011 ile Watson, insan Jeopardy! yarışmacıları düzenli olarak yenebilirdi. Teknoloji sitelerinin birindeki konferans salonunda, IBM, Jeopardy! olarak kullanılan sahte bir set inşa etti ve eski Jeopardy! yarışmacıları dahil insanları buraya getirdi, sunucuyu oynayan The Onion'dan (bir Amerikan haber hiciv organizasyonu) Todd Alan Crain ile burada Watson'a karşı taklit oyunlara katıldılar. Başka bir katta bulunan Watson, ipuçlarını elektronik metin olarak aldı bu esnada ipuçları, insan yarışmacılara gözle görülmekteydi. Jeopardy!''nun soru formatında yanıtlar verince Watson, sinyal verdi ve elektronik bir sesle konuştu.

Watson, yarışmada, IBM'in "akıllı gezegen" sembolünden esinlenen bir dünya "avatar" (sembol) ile temsil edildi. Avatardaki kürenin etrafını saran kırk iki iplik, Watson'un düşündüğünü temsil etmekte. 42 sayısı, Otostopçunun Galaksi Rehberi romanına şakacıktan bir göndermedir. Proje için avatar çizen Joshua Davis, Watson'un doğru bir soruyu yanıtlarken olan güvenini göstermek için oyun boyunca kullanmayı başardığı yirmi yedi tetikleyici evresi vardır.

Kaynakça 

Dil işleme yazılımları
IBM yazılımları
IBM süper bilgisayarları
Yapay zekâ