Lütfi Özkök

Lütfi Özkök (15 Mart 1922/1923 İstanbul - 31 Ekim 2017, Stockholm) Türk fotoğrafçı, şair ve çevirmen. Nobel Edebiyat Ödülü almış yazarların portrelerini çekmesiyle bilinir.

Biyografisi 
İstanbul'da doğan Lütfi Özkök'ün annesi Emine Devlet Hanım Romanya doğumlu bir Kırım göçmeni, Kırım göçmeni babası Mehmet Muradasıl balıkçıydı. Özkök'ün annesinin büyük dedesi, bir Rus prensini düelloda öldürünce, aile intikamdan korkup Romanya'ya göç etti. Emine Hanım ile Mehmet Muradasıl evlendikten sonra İstanbul'a göçtü. Üç kardeşten en büyüğüdür.

Ortaöğretimini Vefa Lisesi, Kumkapı Saint Jean d'Arc Fransız Okulu'nda ve Taksim Lisesi'nde tamamladı. Saint Jean d'Arc Fransız Okulu'nda Ermeni bir hocadan keman dersleri aldı. Liseyi bitirince Paris'in Nazi işgali altında olmasından ötürü Viyana'ya gitti ama Rusların Viyana'ya yaklaşmasıyla bir yıl sonra İstanbul'a döndü. İstanbul Üniversitesi Fransız Filolojisi'ne girdi. 1949 yılında Paris'te mühendislik okumak için izin çıkarttı. Paris Üniversitesi'nde tekstil okudu ve ileride eşi olan, kendisinden üç yaş küçük İsveçli Anne-Marie Hanım ile tanıştı. 1949 Eylül'ünde Lüksemburg Parkı'nda tanışan çift, 1950 yazında evlendi. İlk çocuğu Nermi'nin adı lisedeki platonik aşkı Nermin ile hayranı olduğu Fin atlet Paavo Nurmi'nin sentezidir. 24 Aralık 1950'de Stokholm'e yerleşen Özkök, 31 Ekim 2017'de burada öldü. Temmuz 2001'de eşi hayatını kaybetti.

Fotoğrafını çektiği edebiyatçıların fotoğrafları Lütfi Özkök Objektifinden Nobel Ödüllü Edebiyatçılar adlı kitapta toplanmıştır.
Özkök'ün arşivinde 1500 dolayında edebiyatçının fotoğrafı bulunuyor. 1951-2001 arasında Nobel Edebiyat Ödülü kazanmış yazarlardan 32'sinin portresi çekmiş durumdadır. İrlanda ile İsveç'in ortaklaşa çıkardığı İrlandalı yazarlar pul serisinde Özkök'ün çektiği portreler kullanıldı.

Yapıtları

Şiir   
 Uzaklığın Yakınlığı, Toplu Şiirleri (1944-1992) (1989)
 Vindarnas Väg (1984  Rüzgârların Yolu) 
 İçimizdeki Sıla (1978)

Çeviri 
 Kardan Düşler (1998 L. Södenberg’den)
 Ayak İzleri (1989, Turhan Kayaoğlu ile).
 Brödet och Karleken (1953 Türkçeden İsveççeye Şiirler),

Antoloji 
 1945 Sonrası İsveç Şiiri Antolojisi (1996 Yüksel Peker ile).
 Çağdaş İsveç Şiiri (1973)

Ödülleri
 2000 - Rinkeby Kitap Fuarı Ödülü
 1996 - İsveç Akademisi Ödülü
 1993 - Stokholm Şehri Onur Ödülü
 1986 - Belediye İşçileri Federasyonu Sanat Ödülü (Meksika)

Dış bağlantılar 
  Lütfi Özkök - Webbsite.

Kaynakça 

1922 doğumlular
İstanbul doğumlu sanatçılar
Vefa Lisesinde öğrenim görenler
Türk fotoğrafçılar
Türk çevirmenler
20. yüzyıl Türk şairleri
21. yüzyıl Türk şairleri
İsveççeden Türkçeye çeviri yapanlar
Türkçeden İsveççeye çeviri yapanlar
İstanbul doğumlu çevirmenler