Posta ve Telgraf Nezâreti

Posta ve Telgraf Nazırlığı Son dönem Osmanlı Hükümetleri'nde posta ve telgraf hizmetlerini yürütmekle sorumlu bakanlıktı. Kuruluşun merkezi İstanbul'da, günümüzde Eminönü'nde bulunan ve  Büyük Postane olarak anılan Sirkeci'deki binaydı.

Nazırlığın kökeni  23 Ekim 1840 tarihinde kurulan Posta Nezaretine kadar uzanır 1855 yılında bu nazırlıktan ayrı olarak bir de Telgraf Nezareti kuruldu. 1871 yılında bu iki nezaretin birleştirilmesiyle Posta ve Telgraf Nazırlığı son şekline ulaştı. 19 Haziran 1882 tarihinde yayımlanan Posta Nizamnamesi ile kuruluşun çalışma prensipleri belirlendi. II. Abdülhamid dönemindeki baskı uygulamaları ile uygulanan sansür kuruma da yansıdı ve  Avrupa'daki Jön Türklerce gönderilen yayınların ülkeye girmesini önlemeye yönelik çalışmalar yapıldı. Kuruma genel olarak Müslüman olmayan yöneticiler görevlendirildi. 1905 yılında yapımına başlanan ve mimar Vedat Tek'in tasarladığı kurum  binası 1909 yılında hizmete açıldı. 1908'de II. Meşrutiyet'in ilanını sonrasında kurumun yerine Posta ve Telgraf Müdüriyet-i Umumiyesi oluşturuldu ve Maliye Nezareti'ne bağlandı. 1911'de tekrar bakanlığa dönüştürüldü, yöneticiliğe ise Talat Paşa getirildi.

Osmanlı Posta ve Telgraf Müdüriyet-i Umumiyesi 1 Kasım 1922'de saltanatın kaldırılmasına kadar varlığını sürdürdü. 1922'de ise Ankara ve İstanbul hükûmetlerinin posta işleri tek bir genel müdürlük altında birleştirildi.

Nazırların listesi 
Osmanlı Posta ve Telgraf Nazırları listesi Osmanlı Devleti döneminde Posta ve Telgraf hizmetlerinden en yüksek derecede sorumlu devlet görevlilerinin listesidir.

 Mustafa Sâmi Efendi (1839-1840)
 Ahmed Şükrü Bey (1840-1842) 
 Hüseyin Hasip Bey (1842-1852)
 İsmail Paşa (1852-1857) 
 Billuri Mehmed Efendi (1855-1860) 
 Davud Efendi (1860-1861) 
 Rıza Yusuf Paşa (1861) 
 Franko Efendi (1861) 
 Agah Efendi (1861-1865) 
 Kamil Bey (1862) 
 Kadri Paşa (1865-1866) 
 Abdullah Feyzi Bey (1868-1871) 
 Yaver Paşa (1868-1871) 
 Ahmed Şükrü Bey (1871-1872) 
 İzzet Efendi (1876-1880)
 İbrahim Haydar Efendi, Terzibaşızade (1879-1880)
 İzzet Efendi (1880-1888)
 Hasan Ali Efendi Mayıs 1888-Kasım 1895 
 Hüseyin Hasib Bey  Kasım 1895-Ağustos 1908
 Mehmed Atâ Bey Ağustos 1908
 Ali Galib Bey Ağustos 1908-Şubat 1909
 Mustafa Fuad Bey Genel Müdür Vekili Mart-Temmuz 1909  
 M. Sterpen 1909-1911
 İstanbulyan Efendi Haziran-Ekim 1911
 İbrahim Selim Susa Efendi Ekim 1911-Şubat 1912
 Mehmed Talat Paşa Şubat 1912
 Ziya Paşa Genel Müdür Vekili 1912 
 Hüseyin Sabri Bey Mart-Ekim 1912
 Abdurrahman Vefik Sayın (Gn. Md.Vekili) 1912 
 Musurus-Gikis Bey, Vasileo Ekim 1912-Haziran 1913
 Oskan Mardikyan Haziran 1913-Kasım 1914
 Ahmet Şükrü Bey Genel Müdür Vekili Kasım 1914-Eylül 1917
 Hüseyin Haşim Bey (Sanver) Eylül 1917-Ekim 1918
 Rıza Tevfik Bey Genel Müdür Vekili 1918 
 Abdurrahman Şeref Bey (Gn. Md.Vekili) Ekim-Aralık 1918 
 Yusuf Franko Paşa 1918-1919
 İbrahim Edhem Bey (Dirvana) Şubat-Mart 1919
 Refik Halit Bey 1919 
 Mehmed Ali Bey Mart-Nisan 1919 
 Sırrı Bey 1920 
 Refet Bey 1920 
 Orhan Şemsettin Bey 1920-1922
 Mehmet Sabri Bey 1920-1922

Ayrıca bakınız 
 PTT

Galeri

Kaynakça 

Posta ve Telgraf Nezâreti