Yazılım tanımlı radyo

Yazılım tanımlı radyo 1991’de John Mittola tarafından radyoların yazılımsal olarak konfigüre ve programlanabileceği düşüncesiyle başlamış olan yeni bir radyo teknolojisi kavramıdır. Dijital radyo birbiriyle haberleşebilen alıcı ve verici ünitelerine sahip kablosuz aygıtlardır. 1895'te ilk radyo vericisinin Guglielmo Marconi tarafından icadından bugüne, tasarım yaklaşımları da değişim göstermiştir. Bu, tüm elemanlarının donanım bileşenlerinden oluştuğu analog radyodan, olabildiğince yazılım tanımlı bileşenlere sahip dijital radyoya giden bir süreç olarak da görülebilir.

Klasik bir radyo sisteminde sinyal indirgeme/yükseltme, modülasyon/demodülasyon, filtreleme ve diğer sinyal şekillendirme işlemleri donanım elemanları üzerinden yapılır. İdeal bir yazılımsal radyoda bu elemanların yerini kullanıcının herhangi bir zamanda değiştirebileceği yani programlanabilir bir sistem alır. Bu alanda çalışan SDRForum, tasarım yaklaşımlarını çeşitli seviyelere ayırmaktadır:

Seviye 0 – Donanımsal Radyo (HDR): Yazılımsal olarak hiçbir şekilde kontrol edilemeyen donanım bileşenlerine sahip radyodur. Dolayısıyla parametreler, ancak fiziksel bir müdahale ile değiştirilebilir.
Seviye 1 – Yazılım Kontrollü Radyo (SCR): Bazı temel fonksiyonların (kazanç ayarı, devre elemanlarının genel kontrolü) yazılımsal olarak müdahale edilebilen radyolardır. Sinyal işleme, modülasyon tipi ve frekans bandı değişimi gibi ayarlamalar yine donanmsal olarak yapılır.
Seviye 2 – Yazılım Tanımlı Radyo (SDR): Bant değişimi, modülasyon/demodülasyon, dar/geniş bant için sinyal işlemeler yazılımsal olarak yapılabilir. Yine de sinyal indirgeme ve yükseltme için RF ön panellere ihtiyaç vardır. 
Seviye 3 – Ideal Yazılım Tanımlı Radyo (ISR): Sinyal işlemenin tamamen yazılımsal olarak yapıldığı ayarlanabilir temel elemanlardan oluşan (Anten, ADC, DAC, Yükselteçler) sistemlerdir.
Seviye 4 – Üst Seviye Yazılımsal Radyo (USR): İdeal yazılımsal radyonun bir sonraki aşaması denilebilir. Birden fazla frekans bandında aynı anda işlem yapabilir. Günümüzde farklı bant ve protokollerde çalışan cep telefonlarının buna uyarlanmasıyla gerçekleştirilebilir.

Henüz tamamen gerçekleştirilebilmiş ideal bir yazılım tanımlı radyo bulunmamaktadır.

SDR4All 
SDR4All, Alcatel-Lucent Chair-Supelec bünyesinde geliştirilmekte olan bir bilişsel telsiz geliştirme kitidir. Telekom alanındaki teorik çalışmaları pratikte test etmek ve uygulamaya dökmek amacıyla yola çıkılmıştır. Aynı isimde geliştirilmekte oldukları yazılım tanımlı radyo aygıtları da bulunmaktadır.

Yazılım tanımlı radyolar

Kaynakça

Dış bağlantılar 

SDR4ALL
GNURadio
 
 
 
 

Amatör telsizcilik
Telekomünikasyon ekipmanları
Dijital teknoloji
Radyo elektroniği