Jules Massenet

Jules (Émile Frédéric) Massenet (d. 12 Mayıs 1842, Montaud, Saint-Étienne, Fransa - ö. 13 Ağustos 1912, Paris), özellikle opera eserleri hazırlayıcısı olarak tanınan, bir Fransız besteci ve müzik hocasıdır.

Besteleri 19. yüzyıl sonlarında ve 20. yüzyıl başlarında çok popüler olarak sahnelenmiştir. Zamanının en iyi melodi besteleyen müzisyeni olarak bilinmektedir. Fakat ölümünden sonra hemen hemen ismi unutulmuştur. "Manon" ve "Werther" adlı operalarının ender olarak sahnelenmesi dışında eserleri uzun zaman hiç yazmamıştı. 1970'li yıllar ortasından itibaren Thais ve Esclarmonde operalarını düzenlemesiyle birlikte yeniden ilgi çekmeye başlamıştır.

Yaşamı 

Massenet, Fransa'nın şimdi Saint-Étienne şehrinin bir varoşu olan ve zamanında şehre yakın bir köy olan "Montaud" doğdu. Altı yaşına geldiğinde babasının fena sağlık durumu dolayısıyla aile Paris'e taşındı. Orada ailenin geçimini temin için üvey annesi özel piyano dersleri vermeye başladı. Messent'de üvey annesinden dersler alıp 11 yaşında iken Paris Konsevatuvarı'nda müzik eğitimine başladı. Ailesi Paris'ten ayrılmakla beraber Messanet yakın bir akrabasının evinde yaşayarak müzik eğitimine Paris'te devam etti. Bu müzik eğitimi sırasında kendi geçimin temin etmek için boş zamanlarında 6 yıl boyunca "Theatre Lyrique"de timpani çalıgıcılığı; diğer tiyatrolarda çeşitli perküsyon çalgıcılığı ve "Cafe de Belleville"'de piyanistlik yaptı.

Önceleri konservatuvarda kendini gösterememişti; hocaları onun bir besteci olarak ün yapacağını hiç beklemiyorlardı. Ama 1852'de Roma'da "Grand Prix de Roma" yarışmasında David Rizzio adlı kantata bestesi ile birinciliği kazandı. Bundan sonra eğitimine üç yıl Roma'da devam etti. Orada Franz Liszt ile tanıştı. Massenet'in sonradan evlendiği eşinin annesine Massenet'yi kızına piyano öğretmek için Liszt tavsiye etmişti .

İlk operası bir perdelik La grand' tante, 1867de Paris'te "Opera Comique"de yapımlandı. 
Massenet Fransa-Prusya Savaşı'nda askerlik yapması dolayısıyla bestecilik kariyerinden uzaklaşmıştı. Ama 1871den sonra tekrar sanatına geri dönebildi. Onun müzikseverler ve müzikçilerin çok ilgisini çeken ilk önemli eseri 1873de Marie-Magdeleineadlı dramatik oratoryo oldu. Bu eser birçok müzikci (örneğin Charles Gounod, Pyotr Çaykovski, "Vincent d'Indy") tarafından övüldü. Massenet'nin ilk patronları kendisine tiyatro sosyetesinin kapılarını açan besteci Ambroise Thomas ile Paris'in medya ve sosyal çevrelerine girmesini sağlayan kitap yayımcısı "George Hartmann" oldu.

1878de "Paris Konservatuvarı"nda kompozisyon hocalığına başladı ve uzun süre kaldığı bu görevde birçok tanınmış müzisyen (örneğin Gustave Charpentier, Reynaldo Hahn, Georges Enesco, Charles Koechlin) yetiştirdi. Genellikle opera besteciliği ile ün salıp, en başarılı eserleri Manon (1884), Werther (1892) ve Thaïs (1894) olmuştur. Operaseverlerin dikkatini çeken onun son dönem operaları arasında Le jongleur de Notre-Dame (1902) ve Don Quichotte (1910) bulunmaktadır.

Fransa devleti tarafından 1876da Légion d'honneur nişanı ile onurlandırıldı ve 1899'da bu nişanın "Grand-Officier (Büyük-Subay)" sınıfına kabul edildi. 1878de ise daha 36 yaşında iken o zamana kadar en genç olarak "Académie des Beaux-Arts" üyesi seçildi.

Operalar yanında Massenet baleler, konser süitleri, oratoryolar, kantatalar ve 200 kadar şarkı da bestelemiştir. Bestelediği enstrümantal parçalardan bazıları çok popüler olarak geniş bir dinleyici çevresi buldu ve bunlar hala da klasik batı müziği konserlerinde bulunmakdırlar. Bunlar arasında Thais'te operası içindeki "Mediatation" adlı bir keman solo parçası; "La Cid" operasında bulunan "Arogonaise" parçası ve "Les Erinnyas" konser müziği eserinde bir viyolonsel ve orkestra parçası olan "Elegie" adlı eserleri pek ünlüdür. Bu parçalar piyano öğrencilerinin derslerinde öğrendikleri parçalar olmuştur.

Massenet 70 yaşında iken kanser hastalığı dolayısıyla Paris'te 12 Ağustos 1912'da hayatına gözlerini yumdu.

Çok verimli bir besteci olan Massenet çok disiplinli bir çalışma uygulamıştır. Her gün çalışmalarını gayet metodik olarak yapıp sabah erkenden (bazen sabah saat 4 kalkarak) akşama kadar devamlı çalışırdı. Birçok diğer bestecilerin yaptığı gibi bestesinin hazırlamasını "piyano önünde" yapmıyordu ve her yeni nota aklından hayalinden geçer geçmez notaya alınmakta idi. Bu özel yeteneği onun eserlerinin orkestrasyonlarında büyük destek sağlamış ve en tiz sesli pasajlarda bile eserin sözlerinin açık seçik olmasına yol açmıştır. Yine diğer bestecilerden farklı olarak Massenet eserlerini elbiseli son provalarında ve prömiyerlerinda hazır bulunmamakla isim yapmıştır. Eserlerinin prömiyerinde seyircinin eseri çok sevip beğenildiğini her zaman ona başkaları müjdelemiştir.

Eserleri

Operalar

Operetler

Baleler

Oratoryolar ve kantatalar 
 1863 - David Rizzio 
 1873 - Marie-Magdeleine
 1875 - Ève 
 1877 - Narcisse 
 1880 - La Vierge 
 1886 - Biblis 
 1900 - La Terre Promise

Orkestra için besteler 

 1867 - Première suite d'orchestre 
 1870 - Scènes hongroises 
 1874 - Scènes pittoresques 
 1875 - Scènes dramatiques 
 1876 - Scènes napolitaines
 1881 - Scènes de féerie 
 1882 - Scènes alsaciennes 
 1897 - Fantaisie pour violoncelle et orchestre 
 1903 Concerto pour piano et orchestre  
 Ouverture de concert
 Racine'in Phèdre oyunu icin uvertur
 Sarabande espagnole

Müziksel 

 Les érinnyes (unlu Élégie parcasini ihtiva eder) - 1873
 Un drame sous Philippe II - 1875
 La vie de bohème - 1876
 L'Hetman - 1877
 Notre-Dame de Paris - 1879
 Michel Strogoff - 1880
 Nana-Sahin - 1883
 Théodora - 1884
 Le crocodile - 1900
 Phèdre - 1900
 Le grillon du foyer - 1904
 Le manteau du roi - 1907
 Perce-Beige et les sept gnomes - 1909
 Jérusalem - 1914

Vokal müzik 

 Suite théâtrale şarkıcı, koro ve orkestra için (1914) - ölümünden sonra
 Suite parnassienne şarkıcı, koro ve orkestra için - edisyondan geçmemiş

Dinsel muzik 

 Messe de Requiem solo sesler, koro, org, viyolonsel ve kontrabas için
 Ave Maria Stella, iki sesli motet viyolonsel eşliğinde (1886)
 Panis angelicus solo ses ve üçlü ses için org eşliğinde (1910)

Oda müziği 
 Quatuor pour cordes
 Dichetto pour quatuor telli sazlar, kontrabas, flut, hautbois, klarnet, fagot ve kor-angle (1872)
 Pièces pour petit orchestre (1901)

Medya 
 Massenet, "Manon" oparası II. Perdesi'nde Enrico Caruso ve Geraldine Farrar "Manon! Avez-Vous Peur...On L'appelle Manon" ikilisi. (1912):

 Masenet, "El Cid" oparasında Enrico Caruso "O Souverain, O Juge, O Pere!" aryasi (1916):

Dipnotlar

Ayrıca bakınız
 Aragonaise
 Ünlü operalar listesi
 Opera bestecileri listesi

Dış kaynaklar 

 İngilizce Wikipedia Jules Massenet" maddesi:http://en.wikipedia.org/w/Jules_Massenet]  (Erişme: 11.6.2010)
 Fransızca Wikipedia "Jules Massenet" maddesi:Massenet   (Erişme: 11.6.2010)
 IMSLP Wiki sitesi parasiz "Massenet,_Jules " partisyon notalari   (Erişme: 7.6.2010)

1842 doğumlular
1912 yılında ölenler
Bale bestecileri
Académie des Beaux-Arts üyeleri
Fransız opera bestecileri
Romantik dönem bestecileri
Fransız klasik müzik bestecileri