Temenye Höyüğü

Temenye Höyük, İstanbul İli Pendik ilçe merkezinin kabaca 1,5 km. doğusunda, günümüzde Borusan Fabrikası ve SSK Hastanesi bahçesi altında bulunan bir höyüktür. Tepe, Marmara Denizi kıyısında, Temenye Burnu'nun doğusundadır. Oval biçimli, oldukça yayvan bir yükseltidir. Çanak çömlek buluntularına bakılarak 280 x 180 metre boyutlarında olduğu düşünülmektedir. Birçok arkeolojik metinde Pendik Höyük olarak geçmektedir.

Kazılar 

Höyükte Türk Tarih Kurumu adına Şevket Aziz Kansu başkanlığında 1961 yılında 4 küçük sondajdan oluşan bir kazı çalışması yapılmıştır. İlerleyen zamanda, Pendik Höyüğü'nün en derin kültür dolgusunun olduğu tepe bölgesi, buradan geçen demiryolu tarafından tümüyle tahrip edilmiştir. Güneybatısı bir fabrika (Borusan Fabrikası), güneydoğusu ise söz konusu fabrikanın spor tesisi tarafından aynı sonuca uğratılmıştır. Demiryolu yarmasının kuzeyi ise tarım yapılan bir sahadır. Ancak 1980'li yıllara doğru parsellenmiş ve inşaata açılmıştır. Kısa süre sonra bir yapı kooperatifinin inşaatı başlamış ve bir hastane yapımı hazırlıklarına girişilmiştir. Bu durumun öğrenilmesi üzerinde acil olarak bir kurtarma kazısı başlatılmıştır. Kültür Bakanlığı Eski Eserler ve Müzeler Genel Müdürlüğü adına, Edibe Uzunoğlu başkanlığında İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Prehistorya Kürsüsü üyelerinden oluşan bir ekiple kazı çalışmalarına başlanmıştır.

Buluntular 

Mimari yapı olarak oval ve dairesel planlı çukurlar ortaya çıkarılmıştır. Zemin toprağında 3-6 metre çapında ve 50–80 cm. derinlikteki çukurların tabanı bazılarında iri yassı taşlarla, bazılarında ise çakıl taşlarıyla döşenmiştir. Bunun üzerinde ahşap bir zemin ve onun da üzerine taban sıvası atıldığı düşünülmektedir. Çukurun dış kenarlarına ise, zemine gömülmeden kalın ağaç gövdelerle çatı oluşturulmuştur. Bu ağaç gövdelerini arası bir çit gibi örülmüş ve ardından çamurla sıvanmıştır. Kazılan iki kulübede taban altında büzülmüş durumda iki yetişkin gömü bulunmuştur.

Fikirtepe Höyüğü'yle karşılaştırıldığında oldukça bol kemik ve boynuz alet bulunmuştur. Yontma taş aletler çoğunlukla çakmak taşından yapılmış olup diğerleri obsidiyendir. Fikirtepe Kültürü'ne dahil diğer çağdaş yerleşmelerdeki gibi Epipaleolitik taş alet geleneğinin bu yerleşmede de sürdüğü görülmektedir.

Değerlendirme 

Höyük, ele geçen tüm buluntularıyla Fikirtepe Kültürü'nü temsil etmektedir. Ancak Fikirtepe Kültürü ile ilgili buluntuların elde edilebileceği Erenköy, Tuzla ve Göztepe yerleşmeleri tahrip olduğundan geriye sadece Pendik Höyük kalmıştır.

Pendik'te Marmaray çalışmaları sırasında Temenye Höyüğüne ait kalıntılar gün ışığına çıktı. Kaynarca SGK Hastanesi yakınlarında kazı çalışmaları başlatıldı.

Dış bağlantılar 

 Harita
 Yakın plan kroki
 Fotoğraflar

Kaynakça 

Türkiye'deki höyükler
İstanbul ilindeki arkeolojik sitler
Pendik