Kırım-Rus Savaşı (1571-1572)

Kırım-Rus Savaşı (1571-1572), Rusya'ya karşı Kırım Hanlığı'nın yaptığı bir savaştır.

1551 senesinde I. Devlet Geray Kırım hanı olarak tayin edildi. Taht kavgalarını sonlandırmak için Devlet Geray Han, amcası Sahib Geray'ı (1532-1551) ve onun ailesini öldürdü. Kırımdaki bu kanlı olaylardan faydalanarak IV. "Korkunç" İvan (1533-1584) çok uzun süren bir kuşatmadan sonra 1552 yılında Kazan'ı, 1556'da ise Hacı Tarhan'ı zapt etti. (“Kazan'ın düşmesiyle Edil nehri boyunca yaklaşık MS 920 yılında kurulan bir İslâm devleti yok edilmiş oldu). 1558-1559 senelerinde Rus orduları Kazaklarla birlikte Kırım ve Azaq'a akın yaptı. Bu da sadece Kırım ile değil Osmanlı ile doğrudan doğruya çatışmaya girmek demekti. Kazan ve Hacı Tarhan'ı savaşıp geri almak için Kırım'ın kendi gücü yoktu.

Ama 1568 yılında Osmanlı Devleti başka devletler ile yaptığı savaşlara biraz ara verdikten sonra Kazan ve Hacı Tarhan'ı geri almak için harekete geçti. Edil ile Don nehirlerini birbirine ve üzerinden gemilerin geçebilmesine elverişli olan bir kanalın yapılması mecburi göründü. Türk donanması bu kanaldan geçerek Edil nehrine ulaşacak, Kazan ve Hacı Tarhan'ı geri aldıktan sonra, Hazar Denizine ulaşacaktı.

1568 yılında kanalın üçte biri kazıldı. Fakat Osmanlı-Kırım ordusu kışın çetin ayazından kaçınıp, kazma işlerini gelecek seneye bıraktı. Ne var ki, bu plan hiç tamamlanamadı. Bu olay hakkında Rus tarihçi Piskaröv şöyle yazdı:

Devlet Geray Han, kaçan IV. İvanğ'a elçilerini yolladı. Kırım elçileri, Rus çarını Moskova'ya kaçacakken Bratovtşçina köyünce bularak Han'ın mektubunu ilettiler. Mektupta şöyle deniliyordu:

 
Böylece 24 Mayıs 1571'de Kırım-Osmanlı orduları tarafından, Moskova'nın zapt edilmesi sonucu Kırım ile Rus devleti arasındaki karşıtlık zirveye ulaştı ve 200 yıl devam etti.

Kaynakça

Ayrıca bakınız 
 Kırım tarihi
 Kırım Hanlığı

Kırım Hanlığı