Ulysses (uzay aracı)

Ulysses, ana görevi Güneş'in yörüngesinde onu tüm enlemlerde incelemek olan robotik bir uzay sondasıydı. 1990 yılında fırlatıldı ve 1994/1995, 2000/2001 ve 2007/2008 yıllarında Güneş'in üç "hızlı enlem taramasını" gerçekleştirdi. İlave olarak, birkaç kuyruklu yıldızı inceledi. Ulysses, Avrupa Uzay Ajansı (ESA) ile ABD Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi'nin (NASA) ortak girişimiydi ve ESA liderliğinde, Kanada Ulusal Araştırma Konseyi'nin katılımıyla gerçekleşti. Ulyssesteki görev faaliyetleri için son gün 30 Haziran 2009'du.

Güneşi tüm enlemlerde incelemek için, sondanın yörünge eğimini değiştirmesi ve Güneş Sistemi düzlemini terk etmesi gerekiyordu. Bir uzay aracının yörüngesel eğimini yaklaşık 80° değiştirmek, güneş merkezli hızda büyük bir değişiklik gerektirir. Bu, herhangi bir fırlatma aracının kapasitesini çok aşan bir enerji gereksinimidir. Görevi planyanlar, Güneş etrafındaki istenen yörüngeye ulaşmak için Jüpiter etrafında kütleçekim yardımlı bir manevrayı tercih ettiler, fakat bu Jüpiter karşılaşması, Ulyssesin güneş pilleri tarafından çalıştırılamayacağı anlamına geliyordu. Bu yüzden bir radyoizotop termoelektrik jeneratör (RTG) kullanıldı.

Uzay aracı, güneş kutuplarını incelemek için gereken uzun ve dolaylı yörüngesi nedeniyle başlangıçta Odysseus olarak adlandırılmıştı. ESA'nın isteği üzerine, yalnızca Homeros'un mitolojik kahramanının değil, aynı zamanda Dante'nin Infernosundaki karakterinin onuruna "Odysseus"un Latince çevirisi olan Ulysses olarak yeniden adlandırıldı. Ulyssesin ilk olarak Mayıs 1986'da STS-61-F üzerinde Space Shuttle Challenger ile fırlatılması planlanmıştı. 28 Ocak 1986'da Challengerın kaybedilmesi nedeniyle Ulyssesin fırlatılışı, Discovery (görev STS-41) ile gerçekleştirilmek üzere 6 Ekim 1990 tarihine ertelenmişti.

30 Haziran 2009 günü, 18 yıl, 8 ay, 24 günlük bir sürenin ardından görevi sona erdi.

Kaynakça 

NASA uzay sondaları
Avrupa Uzay Ajansı uzay sondaları
Jüpiter Görevleri
Güneş'in keşfi
Güneş yörüngesindeki yapay uydular
Kuyruklu yıldız misyonları
1990'da fırlatılan uzay gemileri