Yukatek Mayacası

Yukatek Mayacası ya da Yukatekçe veya kısaca Mayaca (kendilerince Màaya t'àan ; İspanyolca maya, yucateco, yukateko), Mezoamerika'nın Atlantik tarafında Yukatan Yarımadası'nda daha çok Meksika'da (Yucatán, Quintana Roo, Campeche), daha az olarak da Belize (Corozal, Orange Walk) ve çok az olarak Guatemala'da (Petén) Yukatek Mayaları tarafından konuşulan Maya dilleri ailesinin Yukatek dilleri grubunun Yukatek-Lakandon dilleri alt grubundan bir Kızılderili dilidir. En yakın akrabası Lakandoncadır (Jach-t’aan). Meksika'da resmi dillerdendir.

Bu dili konuşanlar günümüzde "Maya" (Màaya) adını çok yaygın biçimde kendileri için kullanan tek Maya halkıdır ve "Yukatek/Yucatec" adı diğer Maya dilleriyle karışmaması için daha çok dilcilerce kullanılır.

Meksika'da Instituto Nacional de Lenguas Indígenas tarafından korunup kollanan 68 dil grubu (agrupaciones lingüísticas) ve 364 yerli dil/lehçe (variantes lingüísticas) arasında yer alır.

Nüfus 
Konuşanı 800.000 (ya da en üst rakam: 1.200.000) kişidir:
Meksika
Yucatán 547,098
Quintana Roo 163,477
Campeche 75,847
Belize
Corozal 897
Orange Walk 383
Guatemala
Petén 50-100 ?

Etkileri 
Yukatan yarımadasının Meksika bölümünde konuşulan İspanyolcanın Yukatek İspanyolcası adlı şivesini kelimeleriyle desteklediği gibi fonolojik ve morfolojik yönden de büyük etkisi vardır.

İngilizcedeki shark (köpekbalığı) kelimesinin Yukatek Mayacası xoc  (ya da xok; okunuşu: şok/shok) kelimesinden geçtiği iddia edilir ve bu iddia kuvvetle muhtemeldir.

Popüler kültürde 
Mel Gibson'un yönetmenliğinde 2006 yapımı Apocalypto filmi tamamen Yukatek Mayaları arasında çekilmiş olup filmde kullanılan dil de Yukatek Mayacasıdır.

Örnekler

Kaynakça 

Maya dilleri
Meksika yerli dilleri
Belize'deki diller
Guatemala'daki diller