Tirit

Tirit(Arapça:ثريد, veya trid, taghrib, tashreeb, thareed) et suyuna kızartılmış veya bayat ekmek konularak yapılan yemektir. Tirit kelimesi Farsça bir kelimedir. Yörelere göre çok farklı et çeşitleri konulabilir. Kaz, ördek, tavuk, inek, koyun eti ile yapılan çeşitleri vardır. Papara ve Orta Asya'da yapılan Beşbarmak yemeği ile benzerlik gösterir.

Etimolojisi
Farsça tirīd veya tarīd تريد/تريد  "süte veya et suyuna batırılmış ekmek" sözcüğünden alıntıdır.

Arap Ülkelerin'de

Türkiye'de Tirit
Tirit; Karadeniz'de özellikle Kastamonu, Sinop ve Samsun yörelerinde,İç Anadoluda Konya ve civarında, Doğu'da ise Şanlıurfa'da sık yapılan ve meşhur olan yemektir.

Kastamonu Tiridi 
Simitlerin sıcak kemik suyuyla ıslatılmasıyla yapılır.
Üstüne sarımsaklı yoğurt ve baharatlarla kavrulmuş kıyma ve tereyağı dökülerek servis edilir.

Urfa Tiriti (Şanlıurfa Tiriti)
Urfa Tiridi/ Şanlıurfa Tiridi, yörede yetişen ivesi türü koyunun kuzusunun etinin kemiğiyle birlikte uzun süre kaynatılmasıyla
yapılan, sunumunda Şanlıurfa Açık Ekmeğinin üzerine konulan, sarımsaklı yoğurt, limon ve taze yeşilbiberle
sunulan yemektir. Urfa Tiriti (Şanlıurfa Tiriti)Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.

Diyarbakır Tirit Yemeği 
Diyarbakır Tirit Yemeği; köftelik bulgurun kuzu kavurma, yeşil soğan, maydanoz, sumak suyu ve çeşitli baharatlarla birlikte pişirilmesiyle hazırlanır. Diyarbakır Tirit Yemeği  20.08.2021 tarihinde  Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.

Konya Tiridi 
Konya Tiridi 29.09.2022 tarihinde  Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.

Tamtak Tiridi 
Ankara'da yapılan tirit çeşididir. Malzemeleri; kemikli kuzu eti, kuru soğan, maydanoz, tandır ekmeği,  kırmızı pulbiber ve tuzdur.

Kaz tiridi
Samsun'un ilçeleri olan Çarşamba, Kavak, Vezirköprü, Havza, Lâdik ve Asarcık 5 ilçenin tescillenerek patenti alınmış kaz tiridi vardır.

Samsun kaz tiridi
Samsun yöresinin en meşhur yemeği kaz etiyle yapılan Kaz Ekmeği'dir. Mahallî olarak tirit denir. Kazın eritilen kızgın yağına batırılmış yufkalarla (yoka), yine kazın yağı ile yapılmış bulgur pilavı üzerine pişirilmiş kaz eti serilip çatal-kaşık kullanmadan et ve pilavın üstüne yufka konur ve parmak uçlarıyla et ve pilav bu yufkaya sarılır ve büyük bir lokma halinde yenir. Samsun kaz tiridiTürk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.

Kütahya kaz tiridi 
Kütahya Kaz Tiridi 04.08.2023 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.

Türkülerde Tirit
Tiridine bandım türküsü içinde Tirit yemeği geçen en bilindik türküdür. Kastamonu yöresine aittir.

Ayrıca Bakınız
Tharid
Teşrib
Serîd
Kalacoş

Kaynakça 

Türk mutfağındaki et yemekleri
Özbekistan mutfağı
Orta Asya mutfağı
Şanlıurfa ilinde kültür
Samsun mutfağı