Köprücük, Ardahan

Köprücük, Ardahan ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe 

Köprücük köyünün eski adı Heviskari'dir. Gürcüce bir yer adı olan Heviskari (ხევისკარი), "dere kapısı" veya "vadi kapısı" anlamına gelir. Heviskari 1595 tarihli Osmanlıca mufassal defterinde "Heviskar" (خوسكار) ve 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Heviskar (خویسكار) şeklinde yazılmıştır. Ardahan ilinin Göle ilçesine bağlı Durançam köyünün eski adı Himiskari ile Heviskari zaman zaman birbirine karıştırılmıştır. Bununla birlikte, Heviskari'nin 1886 tarihli Rus nüfus tespitinde Himiskar (Хиыискяръ) biçiminde de yazılmış olması, Himiskari'nin Heviskari'den değişime uğramış olabileceğini göstermektedir. 

Heviskari köyü, orta çağda Gürcistan'ı oluşturan tarihsel bölgelerden biri olan Artaani'de yer alır. Nitekim bu bölgeyi Osmanlılar 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Öte yandan köydeki megalit yapı kalıntısı, 16. yüzyılda Osmanlıların eline geçmesinden önce de bölgenin bir yerleşim alanı olduğunu göstermektedir.

Artaani (Ardahan) bölgesi, 93 Harbi'nin ardından 1878 yılında imzalanan Berlin Antlaşması'yla Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresince Vargenis (Варгинис) olarak kaydedilmiş olan köy, Ardahan sancağının Göle kazasına bağlıydı. Rus döneminde köyde Kürtler yaşıyordu ve köyün 1886 yılındaki nüfusu 87 kişiden oluşuyordu. Heviskari'nin nüfusu 1896 yılında 120 kişiye, 1906 yılında 160 kişiye çıkmıştır. Yirmi yılda nüfusun yaklaşık iki katına çıkması, bu süre içinde köye yeni insanların yerleştirildiğini göstermektedir. Nitekim 1907 yılında Gürcü tarihçi ve arkeolog Ekvtime Takaişvili, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı sırasında Göle bölgesinde göç nedeniyle boşalmış köylere yeni nüfus yerleştirildiğini yazmıştır.

Birinci Dünya Savaşı yıllarında Ardahan bölgesini gezen Gürcü araştırmacı Konstantine Martvileli Hasköy'ün 3 kilometre uzağında, derenin yukarısındaki yamaçta Heviskari (ხევისკარი) köyünün bulunduğunu ve bu yerleşimin nüfusunun Kürtlerden oluştuğunu yazmıştır. 

Heviskari köyü, Birinci Dünya Savaşı'nın sonunda Rusların bölgeden çekilmesinin ardından bir süre fiilen Ermenistan'ın sınırları içinde kaldı. 16 Mart 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması uyarınca Heviskari Türkiye'ye bırakıldı.

Heviskari köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde "Heviskar"  (خویسكار) adıyla Kars vilayetinin Göle kazasının Hoçovan nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında "Hıvıskâr" olarak yazılmış olan Heviskari, aynı nahiyenin köylerinden biriydi ve nüfusu 209 kişiden oluşuyordu. Ancak bu tarihte Hoçovan nahiyesi ile Heviskari köyü Ardahan kazasına bağlanmıştı. Heviskari veya "Hiviskâr" Türkçe olmadığı için köyünün adı 1959 yılında  7267 sayılı kanunla Köprücük olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Köprücük köyünün nüfusu 383 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 188 kişi okuma yazma biliyordu.

Coğrafya 

Köprücük köyü, Ardahan il merkezine 28 km uzaklıktadır.

Nüfus

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 

Ardahan merkez belde ve köyleri