Ohri Çerçeve Anlaşması

Ohri Çerçeve Anlaşması, Kuzey Makedonya hükümeti ile bu ülkede yaşayan Arnavut temsilcileri arasında imzalanan barış anlaşmasıdır. Anlaşma 13 Ağustos 2001 tarihinde yapılmıştır. Anlaşma, Makedonya’nın güneybatısında yer alan Ohri şehrinde imzalanmış ve şehrin adını almıştır.

Ohri Çerçeve Anlaşması, 2001 yılında Makedonya’da yaşanan etnik çatışmaları sona erdirmiştir. Neticede Makedonya’da etnik haklar konusunda birçok değişiklik yaşanmıştır.

Bu anlaşma, ülkedeki dil kullanımında yenilikler getirmiş, Makedonya genelinde % 20’den fazla kişinin konuştuğu dil veya diller Makedonca ile beraber resmî dil özelliği kazanmıştır. Şu an bu uygulama sadece Arnavutça için geçerli olmuştur. Makedonya’daki büyük ve asli etnik topluluklardan olan Türkler, bu anlaşmadan olumlu olarak yararlanmamışlardır.

Tarih 
Anlaşma, Ohri görüşmeleri denen ve Arnavut ve Makedon temsilcileri arasında gerçekleştirilen birçok görüşme sonrasında oluşturulmuştur. Uluslararası camiadan Avrupa Birliği ve Amerika Birleşik Devletleri temsilcileri de anlaşmada yer almışlardır. Kuzey Makedonya’nın güneybatısındaki turizm ve kültür merkezi Ohri, görüşmelerin ve anlaşmanın yapıldığı yerdir.

Ohri Çerçeve Anlaşması, Cumhurbaşkanı Boris Trajkovski’nin genel sekreteri Zoran Jolevski tarafından müzakere edilmiştir. Anlaşmada Makedon tarafı VMRO-DPMNE ve SDSM partileriyle, Arnavut tarafı ise DPA ve PDP partileriyle temsil edilmiştir. Millî Kurtuluş Ordusu görüşmelerde doğrudan yer almamıştır.

Anlaşmayı imzalayanlar 
 Boris Trajkovski – Kuzey Makedonya Cumhuriyeti 2. Cumhurbaşkanı
 Ljubco Georgievski – Kuzey Makedonya Cumhuriyeti 3. Başbakanı
 Branko Crvenkovski – Kuzey Makedonya Cumhuriyeti 3. Cumhurbaşkanı, o dönemde SDSM Lideri
 Arbën Xhaferri – PDSH Lideri
 Ymer Ymeri – PDP Lideri
 François Léotard – Avrupa Birliği arabulucusu
 James W. Pardew – Amerika Birleşik Devletleri arabulucusu

Anlaşmanın etkisi 
Ohri Çerçeve Anlaşması, 2001 yılından sonra Makedonya’da siyasi ve sosyal alanda etkili olmuştur. Bu anlaşma genelde Makedonya’da yaşayan Arnavutların siyasi ve sosyal haklarını düzeltmiştir. Oysa anlaşma Makedonya’da yaşayan diğer etnik topluluklara (başta en büyük topluluk olan Türklere) uygulanmamıştır. Çerçeve anlaşmasının hazırlanmasında Türklere danışılmadığı, düşüncelerinin alınmadığı belirtilmiştir. Bu anlaşma ile hakça temsil olarak belirtilen ilkeden Türkler nüfusları oranında değil, çok daha düşük oranda yararlanmışlardır. Daha önceki yıllarda olduğu gibi, 2011 yılı itibarıyla, Makedonya kamu kurumlarında Türklerin çalışan olarak yer alma oranları, Makedonya’daki nüfus oranlarının altında gerçekleşmiştir. “Adalet beklediğimiz Ohri Çerçeve Anlaşması’ndan Makedonya’da yaşayan Arnavutların durumu iyileştirilerek, çeşitli kurum ve kuruluşlarda yer alması sağlandı. Türkler unutuldu.”

Kaynakça 

Azınlık hakları
Kuzey Makedonya antlaşmaları
Barış antlaşmaları
2001 Makedonya çatışması
2001'de Kuzey Makedonya
2001'de antlaşmalar