Çaa göl (il)

Çaa-Höl (Yeni Göl) İli (Tuva Türkçesi: Чаа-Хөл кожуун / Çaa-Höl kojuun) —  Tuva Cumhuriyetinde 17 idari bölgeden biridir. 
İdari bölgenin yönetim merkezi — Çaa-Höl.

Sözkökü 
Çaa-Höl kojuun, sözünün anlamı bölük halinde şöyledir. Çaa, yeni anlamına gelir, Türkçe kökenlidir. Bilindiği üzere Eski Türkçedeki Y ile başlayan kelimeler zamanla değişikliğe uğrayıp Tuva ve Hakasya dolaylarında Ç olarak söylenegelmiştir. Höl , göl anlamına gelir, Türkçe kökenlidir. Eski Türkçedeki ince sözlerin başında kullanılan K sesi Türkiye, Azerbaycan, Türkmenistan gibi Batı Türkleri'nde G ile başlarken Tuva'da H olarak değişime uğramıştır (Misal: Köl| göl / höl; ). Kojuun ise bölgelik yönetim merkezi anlamında kullanılır, Türkçe kökenli bir söz değildir.

Coğrafya 
Çaa Göl(il) toprak olarak 290.310 hektarlık bir alanı kaplar. İdari yönetim olarak bölge 1992 yılında kurulmuştur.  Çaa-Höl, Şançı, Ak-Turug, Kızıl-Dag olarak 4 küçük yönetim merkezine ayrılır. Bölgenin kuzeydoğusunda Krasnoyarsk bölgesi sınırları vardır. 
İklimi karasal bir iklim olup kışları sert soğuktur.

Tarih 
Bölge yönetimde ilk olarak 1941 yılında kurulmuştur . Fakat 1961 yılında kaldırılıp Ulug-Hem (il)'e bağlanmıştır. 1992 yılında tekrar düzenlenip ayrı bir yönetim olmuştur.

Nüfus 
Bölge nüfusu 7800 kişidir. Nüfus Sayan-Şuşen barajı dolayısı ile eski yerden taşınıp Çaa Göl'ün sağ tarafına yerleşmiştir.

İdari Bölümler 
Bölge 4 küçük idareye ayrılır. Toplam 7 yerleşim köyü mevcuttur. 
 Ak-Durug
 Kızıl-Dağ köy idaresi — merkezi Bulun-Terek köyü;
 Çaa-Höl
 Şançı

Ekonomi 
Tarım ve hayvancılık odaklı bir ekonomi vardır. Rusya Federasyonu, Türk topluluklarının bilimde teknolojide gelişmesini istemeyip özellikle hayvancılık alanına ekonomik bir yönlendirme politikası vardır.

Dış bağlantılar 
 Çaa-Göl bölgesi ile ilgili bilgiler
 Bölge ile ilgili başlıca bilgiler
 Başlıca bilgiler
 Sayan-Şuşen Hidroelektrik Santralı bilgiler 
 Bilgilendirici kitaplar

Kaynakça

Tuva Cumhuriyeti'ndeki rayonlar
Çaahöl (il)