Burhaneddin Rabbani

Burhaneddin Rabbani, (Farsça: برهان الدين رباني, Burhânuddîn Rabbânî) (20 Eylül 1940, Badahşan -  20 Eylül 2011, Kabil) Taliban'ın 1996'da iktidara gelmesiyle fiilen devrilen; ama bu tarihten itibaren Taliban'ın 2001 yılında devrilmesine kadar geçen süreç boyunca Birleşmiş Milletler tarafından uluslararası alanda hukuken Afganistan'ın devlet başkanı olarak tanınan Tacik asıllı Afganistan eski devlet başkanı.

Yaşamı 
20 Eylül 1940 tarihinde Afganistan'ın Badahşan Vilayeti'nde Tacik kökenli bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Devlet başkanı olmadan önce Kâbil Üniversitesi'nde İslam hukuku profesörü görevini yürüten Rabbani, Mısır'ın ünlü El Ehzer İslam Üniversitesi'nde de eğitim gördü. Rabbani, 1960'ların sonunda siyasi yaşamına başladı. Politik hayatının ilk yıllarında Afganistan'da iktidarda bulunan Sovyetler Birliği'nin laik politikalarına karşı mücadele etti. Rabbani, 1980'lerde Sovyet müdahalesine karşı savaşan mücahitlerin liderlerinden biriydi. 1992 yılında mücahit örgütleri tarafından devlet başkanı ilan edildi. Ancak 1996 yılında Taliban'ın başkent Kabil'i ele geçirmesi üzerine ülkenin kuzeyine kaçmak zorunda kaldı. Daha sonra zamanının büyük bir kısmını Taliban'a muhalif grupları birleştirmeye ayırdı.

Sovyet müdahalesinin ardından mücahit gruplarınca kurulan koalisyon tarafından 1992'de cumhurbaşkanlığına seçilmişti. Taliban'ın 1996'da Kabil'i ele geçirmesiyle Tacikistan'a geçti. Daha sonra 1996-2001 arasında Taliban karşıtı Kuzey İttifakı'nı bir arada tutan politik lider olarak görev yaptı. Sürgündeki iktidarın lideri olarak Birleşmiş Milletler tarafından Afganistan'ın devlet başkanı olarak tanınmaya devam ediyordu; 2001 yılında Taliban'ın devrilmesiyle birlikte, devlet başkanlığı hukuki olarak devam ettiği için tekrar fiilen geçici devlet başkanı oldu. Ama daha sonra Hamid Karzai'nin devlet başkanı seçilmesiyle görevi sona erdi.

Ölümü 
Taliban dahil birçok düşmanı bulunuyordu. Afganistan Yüksek Barış Konseyi'nin başkanlığını yapmaktayken İran gezisi sonrası yurda döndüğünde, Taliban'dan mesaj getirdiğini söyleyen bir kişi kendisiyle görüşmek istedi. Görüşmeye kabul edilen intihar bombacısının sarığından çıkarttığı bombayı önüne atması sonucu 20 Eylül 2011 tarihinde Kabil'deki evinde yaşamını yitirdi. Türkiye Cumhuriyeti 54. Hükûmeti Başbakanı Necmettin Erbakan ile yakınlıkları bilinen Rabbani son olarak 2011 yılı Şubat ayında Türkiye'yi ziyaret ederek üst düzey temaslarda bulunmuş ve verdiği röportajda Taliban ile barış sürecine Türkiye'nin aracılık etmesinin istemişti. Afgan hükûmetinden yetkililer, Pakistan istihbarat ajansı ISI'yi olaylara karışmakla suçladı.

Ayrıca bakınız 
 Sovyet-Afgan Savaşı
 Afganistan Savaşı

Kaynakça

Dış bağlantılar 

   Burhanuddin Rabbani,President of the Islamic State of Afghanistan THE UNITED NATIONS MILLENNIUM SUMMIT, SEPTEMBER 8,2000
 Afghanistan Online'da hayatı
   bbc.com

 
 

1940 doğumlular
2011 yılında ölenler
Afgan mücahitler
Afgan komutanlar
Tacik asıllı Afganlar
Badanşan doğumlular
Afgan antikomünistler
Kabil Üniversitesi öğretim üyeleri
Kabil Üniversitesinde öğrenim görenler