Söök

Söök (Altayca ve Hakasça сӧӧк söök; Rusça сёок syook), Altaylar, Şorlar ve Hakaslar gibi Sibirya Türk halklarında babayanlı soy birliği ya da sülâledir.

Altay halkı soyadından farklı olarak söök adı verilen çeşitli soylara/sülalelere bölünür. Her Altaylının bir söögü vardır ve her söök iki ya da daha fazla kardeş sööklere ayrılır. Aynı ve yakın soylar arasında sööktiñ karındajı “soy kardeşliği” sebebiyle evlilik olmaz. Altay Türklerinde aynı söök içinde ya da kardeş (akraba) söökler arasında evlilik yasaktır. Altay Türkleri, biriyle karşılaştığında ona önce adını sonra da söögünü yani soyunu sormaktadırlar.

Sööklerin oluşumu bir Altay efsanesinde şöyle anlatılır: “Tanrının (Tengri) dokuz oğlu varmış, bu oğullar önce kendi kız kardeşleriyle evlenmişler. Diğer bütün söökler de bunlardan türemiş. Bu oğulların adları (ki bu adlar aynı zamanda söök adlarıdır) şunlardır: Kıpçak, Mayman, Todoş, Toñjoon, Komdoş, Cüs, Togus, Küzen, Kerdaş.

1897 nüfus sayımında Altaylarda 68 söök kaydedilmiştir. Büyük Altay söökleri içinde Töölös (Тӧӧлӧс, Тӧлӧс), Kıpçak, Mayman (Майман), Todoş, İrkit ve Mundus sayılabilir.

Tıva aymaklar 

 Bаy-Kаrа
 Bаrlаñ
 Dеlеg
 Dоngаk
 İrgit
 Kаrа-Sаl
 Kоl
 Kuulаr
 Küjügеt
 Kırgıs
 Mааdı
 Mоñguş
 Оndаr
 Ооrjаk
 Оyun
 Sааya
 Sаlçаk
 Sаt
 Sоyan
 Tumаt
 Hеrtеk
 Hоvаlıg
 Hоmuşku
 Tülüş
 Çооdu

Tuva soybirliği Haritası 
 https://pp.vk.me/c616819/v616819292/156fc/-5uJnFueLJs.jpg

Kaynakça 

 
 
Altay Cumhuriyeti
Etnoloji
Soybilim
Türkçe kelime ve deyimler