İbrahim Efendi

Oğlanlar Şeyhi İbrahim Efendi, Osmanlı döneminde yaşamış Ekberi meşrepli,  Bıçakçı Ömer Dede (Şeyh Emir Sıkkinî)’ye atfedilen (Melâmetîyye/Melâmîyye-î Bayramîyye Tarikâtı)  tasavvuf okuluna mensup bir sufi ve tasavvuf önderi. Olanlar, Oğlanlar, Oğlan Şeyh veya Aksarayi lakaplarıyla da bilinir.

Hayatı 
Bayramı-Melami şeyhlerinden İbrahim Efendi. Küçük yaşta şeyhi ve dedesi Şah Ali'nin sorduğu bir soruya verdiği yanıt üzerine "Bu oğlancık şeyhtir" demesi üzerine lakabı Oğlanlar Şeyhi olarak kalmıştır. 1591 veya 1592 tarihinde kesin olarak bilinmemekle birlikte Konya-Aksaray-Eğridere veya İstanbul Aksaray'da doğdu, 1655’te İstanbul’da öldü. 
Genç yaşta geldiği İstanbul’da Eğrikapı Halveti Tekkesi Şeyhi Hakkizade Osman Efendi’ye bağlandı. Gavsî tekkesine şeyh oldu. Vahdet-i Vücud görüşünü işleyen eserler kaleme aldı.

Alıntılar 
Talebesi ve halifesi Sunullah Gaybi'nin Sohbetname adlı eserinden aktarılan sözleri:

 "Sohbette şart odur ki, zorluk, sıkıntı olmaya." 
 "Tasavvuf kitaplarıyla meşgul olmayın. Sizi yoldan alıkor."
 "Yaratılmışa Hak bak, Yaratan'dan ötürü."
 "Namazların, bütün ibadet ve taatlerin hakikatinin varlığı mahveylemekten ibaret olduğunu beyan eylemek sadedinde bu güzel beyti buyururlardı:Namazınla niyazınla sücudun, / Kamu mahveylemek'çündür vücudun."
 "Masivayı içinden atıp yok etmede Hüda'yı dahi atıp yok etmek gerektir. Niçin? Yine Hüda için. Mevhum (vehimde tahayyül ve tasavvur edilen) Hüda'yı yok etmeksizin hakiki Hüda ispat edilmiş olmaz." 
 "Dânânın daveti seni sanadır."

Eserleri 
 Divan
 Müfid-i Muhtasar 
 Vahdetnâme
 Dil-i Dana

Konuyla ilgili yayınlar 
 Bilal Kemikli, Müfid-i Muhtasar, Kitabevi Yayınları. 
 Bilal Kemikli, "Yunus Yolunda Bir Mutasavvıf Şair: Oğlanlar Şeyhi İbrahim Efendi", VII.Uluslararası Türk Halk Edebiyatı Semineri, 7-9 Mayıs 1997, Eskişehir
 Sunullah Gaybi, Sohbetname, Haz. H. Rahmi Yananlı, Büyüyenay Yayınları

Ayrıca bakınız 
 Tasavvuf
 Vahdet-i Vücud
 Ekberilik

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 Oğlanlar Şeyhi İbrahim Efendi'ye Göre Sohbet

Mutasavvıflar
Vahdet-i Vücud
Ekberi sufiler/filozoflar
İslam filozofları