Kârûn

Kârûn, efsaneler, Kuran ve halk edebiyatında bahsi geçen çok zengin kişi.

Efsaneler 

 
Lidya Kralı Krezüs'ün zenginliği mitolojilere konu olmuştur. Antik çağın bilinen en zengin kralı olan Krezüs, mitolojiye göre her tuttuğunun altın olması için ilâhlara yalvarır; bu dileği kabul edilince mutluluğa erişeceğini sanır. Ancak çok zengin olduğu halde mutluluğu bir türlü bulamayan kral, acı içinde kıvranarak ölür. Tarihte ilk metal parayı basan Krezus, Orta Doğu halkları tarafından Kârûn ismiyle anılmaktadır.
 
Anadolu'daki en eski Yahudi yerleşimlerinin Lidya topraklarında bulunması sebebiyle hikâyenin Yahudiler vasıtasıyla zaman, mekân gibi niteliklerinin değişerek Orta Doğu halkları arasında yayılması olasıdır.

(bakınız: Sardes Sinagogu)

Kur'an'da 
Kur'an'da Kârûn'dan Kasas, Mü’min ve Ankebût Sûrelerinde bahsedilir.

Karun, Kur'an'a göre İsrailoğulları'ndan ve zenginliği sebebiyle şımaran birisidir. Serveti "Biz ona, anahtarlarını (bile taşımanın) güçlü bir topluluğa ağır geleceği hazineler verdik" şeklinde tanımlanır. Serveti için "Bunlar bana bendeki bilgi ve beceriden dolayı verilmiştir" der. Mûsâ'nın mucizelerine inanmaz, onu yalancılıkla ve sihirbazlıkla suçlar. Bunun sonucunda da Allah tarafından helak edilir.

Tevrat'a (sayılar 16. bölüm) göre Korah, Dathan ve Abiram (Aviram) adında, beraberlerinde topluluk tarafından seçilen 250 kişi ile birlikte Mûsâ ile tartışıp Mûsâ ve Hârûn'u ileri gitmekle suçlarlar. Bu kişiler, yandaşlarıyla birlikte Rab (Yahudi kültüründe Yahova için kullanılan ikame sözcük, Kral, Efendi) tarafından diri diri ölüler diyarına yollanırlar. Ancak Tanrı'nın öfkesi dinmez ve bu sefer bu kişilerin ölümlerini sorgulayan halka öldürücü hastalık (veba salgını) gönderilir. Ancak Tevrat'ta onların zenginliği ile ilgili bir ifade yer almaz.

Kur'an'daki Karun hikâyesinin efsaneler ve halk edebiyatındaki Karun hikâyesinin kaynağı olması da göz ardı edilemeyecek bir ihtimâldir. Krezus ile Kârûn arasında yaşadıkları yerlerin farklılığı yanında ve efsanevî zenginlikleri dışında hiçbir benzerlik olmaması, Kur'an hikâyesinin kaynağı olarak bâzı yorumcuları Tevrat anlatısında Mûsâ ile tartışan Korah isimli kişiye yönlendirmektedir. Bu kişinin zenginliği veya geride bıraktığı arkeolojik miras hakkında herhangi bir kayıt bulunmuyor. Ayrıca Korah anlatısı çölde, çadırların kurulduğu bir mola esnasında bir topluluk ile, Karun hikâyesi ise bir kişi ve onun zenginlikleri (bahçe, mâlikâne, hazineler) ile ilgilidir. Tevrat, o topluluğun diri diri ölüler diyarına gönderildiklerinden ve geride kalanların da salgın hastalık (veba) ile cezalandırılmalarından bahsetmektedir.

Halk edebiyatı 
Kârûn'a binaen "Kârûn kadar zengin olmak" gibi deyimler türetilmiştir.

Gaziantep yöresine ait bir türküde Kârûn'dan şöyle bahsedilir.

Kul Himmet üstadım gelse otursa Hakk'in kelâmını dile getirse 
Dünya benim deyi zapta geçirse Kârûn kadar malın olsa ne fayda''

Kârûn Hazinesi isimli eserler Uşak Arkeoloji Müzesinde sergilenmektedir.

Ayrıca bakınız 
 Firavun
 Hâmân

Kaynakça 

Kur'an'daki kişiler