Kaa-Hem (il)

Kaa-Hem ili (Tuvaca: Каа-Хем кожуун); Rusça:Каа-Хемский кожуун), Tuva Cumhuriyetinin 17 idari biriminden biridir. Yönetim merkezi Sarıg-Sep'tir.

Coğrafya
Bölge alanı — 25700 km² olup Tuva Cumhuriyetindeki ikinci büyük  kojuunbölge. 
Ana akarsu Küçük Yenisey (Kaa-Hem). Başlıca kolları: Büren, Derzig. 
Bölge Tuva Cumhuriyetinin doğusunda yer alır. 
 Güneyde Erzin ili ve Tere-Höl ili,
 Kuzeyde Toju ili, Piy-Hem ili,
 Kuzeybatıda Kızıl ili,
 Doğuda — Buryatya ve Moğolistan.

Yönetim bölünüşü
Yönetim, 14 ayrı köye bölünmüştür.

Bölgeye (kojuuna) bağlı köyler:
 Sarıg-Sep köyü;
 Sug-Bajı köyü;
 Büren-Hem köyü. (Ruslar Zubovka demektedirler);
 Kundustug köyü. (Ruslar Födorovka derler);
 Koptu-Aksı köyü. (Rusçası Boyarovka);
 Kök-Haak köyü. (Ruslar ayı anlamında Medvedevka der);
 Derzig-Aksı köyü. (Ruslar Danilovka der);
 Büren-Aksı köyü. (Ruslar Graznuha der);
 Büren-Bay-Haak köyü;
 İlinka köyü.
 Sizim köyü;
 Erjey köyü;
 Üş-Beldir köyü;
 Avıygan köyü;

Nüfus 
1 Ocak 2009 nüfus sayımına göre bölge nüfusu 12.738 kişidir.

Ulaşım 
Sarıp-Sep, Kızıl tarafından köprü aracılığı ile ulaşım vardır. Kaa-Hem ve Sarıg-Sep, Balgazın ile ülkenin diğer bölgeleri ile bağlantısı olmaktadır. 
En büyük turistik merkez Toju için ise Toora-Hem yolu yapım aşamasındadır.

Tarih
7 Ağustos 1945 tarihinde Kaa-Hem ili oluşmutur.

Ünlüler 
 Davaa, Kan-ool Timur (doğ.  1963) -  Tuva Cumhuriyeti Uluğ Hural (Büyük Meclis) yönetim kurulu başkanı.

Yapılması Gerekenler 
Tuva Cumhuriyetinin turistik açıdan en çok tanınan bölgesi şüphesiz ki Kaa Hem Bölgesidir.  Küçük Yenisey akarsuyunun akımından Balıktıg-Hem rafting için uygundur. Küçük Yenisey ortalarında üst tarafta çeşitli güzelliklere sahip yerleşimler var. Sarıg-Sep, Erjey, Üjep, Ünjey,  Şivey ve daha nice turistik küçük köy yerleşimleri vardır. Tabiat ve kültürel yaşam tutkunları buralarda yaşam tarzlarını değiştirmek için tatil yapmaktadırlar. Dışa kapalı bir konumdadır.

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 Kaa-Hem bölgesi «Tuva Cumhuriyeti» Resmi Sitesi
 Tuva Kaa Hem Bölgesi
 Kaa Hem Bölgesi Kalkınma Programmı 

 
Tuva Cumhuriyeti'ndeki rayonlar