Türkiye'deki otoyollar listesi

Türkiye'deki otoyolların yakın bir geçmişe sahip oluşu yolların modern olmasında büyük bir etkendir. İlk açılan otoyol 1973'te tamamlanan İstanbul 1. Çevre Yolu'dur. Türkiye'deki otoyollar, 2022 itibarıyla 3.633 km'lik toplam uzunluğa sahiptir. İnşa hâlinde bulunan otoyolların toplam uzunluğu 260 km'dir.

Otoyollar

Yapımı devam eden otoyollar

Kuzey Marmara Otoyolu (Nakkaş - Başakşehir) arası 
Kuzey Marmara Otoyolu 8. Kısım olarak adlandırılan, 25 km otoyol, 20 km bağlantı yolu olmak üzere toplam 45 km uzunluğunda olan Başakşehir-Nakkaş kesiminin 30 Haziran 2020 tarihinde Yap-İşlet-Devret modeli ile yapılan ihalesini REC-Rönesans İnşaat Ortak Girişim Grubu kazanmıştır. Otoyolun bu kesimi, inşaat süresi dahil 20 yıl sonra Karayolları Genel Müdürlüğü'ne devredilecektir. Otoyol güzergahında bulunan Sazlıdere Barajı geçişi için köprü inşaatına 26 Haziran 2021 tarihinde temel atılmıştır. Kesimin 2024 yılında tamamlanması planlanmaktadır.

Otoyol 31 (Aydın - Denizli) arası 
Aydın-Denizli Otoyolu projesi 140 km otoyol 23 km bağlantı yolu olmak üzere toplam 163 km uzunluğundadır. 2017 yılında da Aydın Doğu kavşağı ve Aydın çevre yolunun açılmasıyla mevcut hâlini aldı. Otoyolun Aydın-Denizli kesiminin ihalesi 3 Temmuz 2020'de yapıldı ve temeli 16 Kasım 2020'de Denizli Salihağa Kavşağı'nda düzenlenen törenle atıldı. Otoyolun tamamı 2023'te hizmete girecektir. Daha sonra Burdur'a kadar yaklaşık 130 km uzatılacak ve Kızılkaya üzerinden yapımı planlanan Afyon-Antalya-Alanya Otoyolu'na bağlanacaktır.

Otoyol 51 (Çeşmeli - Kızkalesi) arası 
Otoyol projesinin 41 km otoyol 11 km bağlantı yolu olmak üzere toplam 52 km uzunğundadır. Proje ile Çeşmeli-Kızkalesi-Taşucu arasında otoyol bağlantısı sağlanacak. Yatırım bedeli kamulaştırma dahil 728 milyon dolar olarak hesaplanmıştır. Proje kapsamında 70 kilometre otoyol, 13 viyadük, bir adet tünel, 8 kavşak, 4 hizmet tesisi ve bir adet bakım alanı inşa edilecektir. Otoyol, Mersin-Silifke arasında  kara yoluna paralel bir şekilde ilerleyecek, Silifke'nin kuzeyinden geçecek ve Taşucu'nun doğusunda sonlanacaktır. Otoyol Çeşmeli-Kızkalesi ve Kızkalesi-Taşucu olmak üzere iki kesim olarak inşa edilecektir. Otoyolun Çeşmeli-Kızkalesi kesimi an itibarıyla inşa hâlinde olup ikinci kesim olan Kızkalesi-Taşucu kesimi ihale aşamasındadır. Otoyolun ileride Anamur, Gazipaşa, Alanya üzerinden Afyon-Antalya-Alanya Otoyolu'na dek uzatılması planlanmaktadır.

Otoyol levhaları

Ücretlendirme 
Türkiye'deki otoyollarda ücretlendirme işlemleri HGS sistemiyle yapılmaktadır. Hızlı Geçiş Sistemi (HGS), 17.09.2012 tarihi itibariyle İzmir-Aydın Otoyolu, İzmir-Çeşme Otoyolu, Boğaz Köprüleri, Avrupa Otoyolu, Anadolu Otoyolu ve Niğde-Mersin-Şanlıurfa otoyollarındaki ücret toplama istasyonlarında (Batı Hereke, Doğu Hereke, Dörtdivan, Çamlıdere ve Kızılcahamam ücret toplama istasyonlarındaki çıkış gişeleri hariç) PTT Genel Müdürlüğü tarafından devreye alınmıştır.

Otoyol standartları 
Türkiye'de otoyol levhaları yeşil renktedir. Amerikan Highway Gothic'e benzer bir yazı tipi kullanılmaktadır. Bazı eski otoyollar hariç, hepsi 3,75 m genişliğinde olan en az 6 şeride sahiptir. Otoyol üzerinde A, B, C ve D tipi olarak standardize edilmiş hizmet tesisleri bulunur:
 A tipi: Park alanı, motel, akaryakıt istasyonu, yedek parça satışı, araç bakım yeri, araç yıkama yeri, dinlenme, yiyecek ve içecek satışı
 B tipi: Park alanı, akaryakıt istasyonu, yedek parça satışı, araç bakım yeri, araç yıkama yeri, dinlenme, yiyecek ve içecek satışı
 C tipi: Park alanı, akaryakıt istasyonu, yedek parça satışı, dinlenme, yiyecek ve içecek satışı
 D tipi: Park alanı, dinlenme ve yemek yeme imkânı

Tehlikeli yerler (Tünel girişleri, virajlar gibi), kavşaklar ve hizmet tesislerinin etrafı aydınlatılır.

Otoyollarda otomobiller için asgari hız 40 km/sa olup, azami hız KGM tarafından işletilen otoyollarda 130 km/sa, özel firmaların işlettikleri otoyollarda 140 km/sa'dır. Dönmek, durmak ve park etmek yasaktır. Güvenlik şeridini acil durumlar hariç kullanmak yasaktır. Mümkünce sağdan gitmek zorunludur (bakınız şerit kullanımı levhası). Trafik yoğun olduğu zaman, güvenlik ekiplerinin geçebilmesi için yeterince yer bırakmak gerekir.

Yüksek hızlara rağmen güvenli seyahat imkânı sunmak ve yakıt veya elektrik enerji tüketimini minimize etmek amacıyla otoyolların viraj ve eğim standartları özellikle devlet yollarına kıyasla çok yüksektir. Bu nedenle otoyollarda coğrafi şartların zor olduğu yerlerde çok sayıda viyadük ve tünel bulunur ve kilometre başına düşen maliyet diğer yollara göre daha yüksektir.

Ayrıca bakınız 
 Asya Otoyolu Projesi
 Türkiye'deki devlet yolları

Dış bağlantılar 
 Karayolları Genel Müdürlüğü

Kaynakça 

Otoyollar