Zeaksantin

Zeaxantin retinada bulunan iki karotenoidden biridir. Makula merkezinde en çok zeaksantin bulunur, periferal retinada ise daha çok lütein bulunur.

Lütein ve zeaksantinin kimyasal formülleri aynıdır ve izomerlerdir ama stereozimer değillerdir. İkisi arasındaki fark, üç halkalardan birindeki bir çift bağın konumudur. Bu farktan dolayı lüteinin üç kiral merkezi vardır, zeaksantinin ise iki.

Bir gıda katkı maddesi olarak zeaksantin bir gıda boyasıdır, E numarası E161h'dir.

İzomerleri 
Simetriden dolayı zeaksantinin (3R,3'S) ve (3S,3'R) stereoizomerleri aynıdır. Dolayısıyla zeaksantinin üç stereoizomerik biçimi vardır. (3R,3'S) steroizomeri mezo-zeaksantin olarak adlandırılır.

Zeaksantinin başlıca doğal biçimi (3R,3'R)-zeaksantindir. Makula başlıca (3R,3'R) ve mezo-zeaksantin bulundurur ama az miktarda üçüncü, (3S,3'S) biçiminden de vardır.

Göz hastalıklarıyla bağlantı 
Düşük kan basıncı ile hem lütein ve zeaksantin konsantrasyonu, hem de yaşa bağlı maküler dejenerasyon arasında bağlantı olduğu epidemiyolojik olarak gösterilmiştir. Bazı çalışmalar lütein ve veya zeaksantin takviyesinin bu hastalığa karşı koruyucu olduğunu göstermiştir.

Doğal kaynakları 
Zeaksantin doğadaki en yaygın karotenoid alkollerden biridir. Mısır, safran ve çoğu başka bitkiye kendilerine has rengi veren pigmenttir. Zeaksantin parçalanadığı zaman pikrkrosin ve safranal meydan gelir, bunlar safranın tadı ve aromasından sorumludur.

Dış bağlantılar 
BioCyc

Gıda boyaları
Karotenoidler
Terpenler ve terpenoidler