Camille Saint-Saëns

Charles Camille Saint-Saëns (d. 9 Ekim 1835, Paris - ö. 16 Aralık 1921, Cezayir), Fransız besteci, orkestra şefi, orgcu ve piyanist.

Romantik dönemin önemli bestecilerindendir. Yaşadığı dönemde "Fransız müziğinin Mozart’ı" olarak anılmaktaydı. Piyano Konçertoları, 3. Senfonisi ve Samson ile Dalilah adlı operası, Hayvanlar Karnavalı Suiti ve  Danse macabre adlı senfonik şiir en bilinen eserlerindendir.

Saint-Saëns, Fransa'da Ulusal Müzik Kurumu'nu Cesar Franck ile birlikte kuran bestecilerden birisi idi. Müzisyenliğinin yanı sıra astronomi, hayvan bilimi, botanik, etnoloji gibi çok çeşitli konularla ilgilenmiş bir düşünce adamı idi.

Yaşamı

Ailesi ve çocukluk yılları 
1835 yılında Paris'te doğdu.  Babası Fransa İçişleri Bakanlığı'nda memeurJacques-Joseph-Victor Saint-Saëns; annesi, Françoise-Clémence idi. Babası onun doğumundan kısa bir süre sonra  hastalanarak öldüğünden çocukluğunu annesi ve teyzesi Charlotte Masson ile birlikte geçirdi.

Bir "harika çocuk" olduğu erken yaşta görüldü. İki buçuk yaşında okumaya başladı; üç yaşında notaları tanıdı; yedi yaşında cebir problemleri çözüp fizik deneyleri yapmaya başladı.

Öğrenimi 

İlk piyano eğitimini teyzesinden aldı. Ardından, 19. yüzyılın en tanınmış piyano öğretmenlerinden olan Camille-Marie Stamaty'nin öğrencisi oldu. 11 yaşında iken Pleyel Salonu'nda Mozart ve Beethoven konçertoları seslendirdi. Bu konser ile büyük başarı kazandı; Hector Berlioz ve Charles Gounod’un dikkatini çekti.

1848'de Paris Konservatuvarı'na kabul edildi; önce orgcu ve besteci François Benoist ile org çalıştı; iki yıl sonra  besteci Halévy'nin kompozisyon öğrencisi oldu. 1851'de konservatuvardan org birincilik ödülüyle mezun oldu. 1852'de Roma Ödülü'ne aday oldu ancak bu ödülü alamadı.

Kariyerinin ilk yılları 
1853'te ilk senfonisini besteledi ve eser aynı yıl seslendirildi. Urbs Roma adını verdiği İkinci Senfoni ile 1857’de Azize Cécile Yarışması’nda  birincilik ödülü kazandı.

1853'ten itibaren Paris'in Saint-Merry Kilisesi'nde dört yıl orgcu olarak çalıştıktan sonra 1857'de  Paris’in büyük kiliselerinden Madeleine Kilisesi’nin orgcusu oldu, bu görevi 20 yıl sürdürdü. Bu. dönem zarfında kilise müziği dışında doğaçlamalar besteledi. Org virtüözü ve doğaçlama üstadı olarak tanındı.  Artık tanınmış bir besteci olmasına rağmen, on sene önce alamadığı Roma Ödülü için 1863'te yeniden başvurdu ancak yine ödülü alamadı.

Öğrencilik yıllarından itibaren başta Franz Liszt olmak üzere, Berlioz, Bizet, Fauré,  Rubinstein, Sarasate, Viardot gibi müzisyenlerle çok iyi dostluklar kurdu. 1859-1861 arasında Fransa'da yaşayan besteci Wagner ile sık sık görüştü. Org için yazdığı eserler günümüze gelememiştir.

Astronomi merakı 
Çocukluğundan itibaren müziğe olduğu kadar bilime de ilgi duyan Saint-Saëns, özellikle astronomiye meraklıydı. Paris'in birkaç noktasında kurulmuş sokak teleskoplarına sık sık gidip  gözlem yapan sanatçı, 24 yaşında iken piyano ve armonyum için bestelediği 6 parçayı satmış, parasıyla Donati kuyruklu yıldızını görebilmek için bir teleskop almıştır. Besteci,  sonraki yıllarda adaşı ünlü Fransız astronom Camille Flammarion ile arkadaşlık kurdu ve Fransa Astronomi Derneği'ne üye oldu. Derneğin dergisine birkaç makale yayımlayarak katkı verdi.

1860'lar: Eğitimciliği, Fransa-Prusya Savaşı, Ulusal Müzik Topluluğu 
Besteciliğinin ve icracılığının yanı sıra öğretmenlik yaptı. Paris'te orgcu ve koro şefi yetiştiren ve  konservatuvara alternatif bir okul olan Niedermeyer Okulu'nun  kurucusu Louis Niedermeyer'in 1861'de ölümü üzerine 1861-1865 arasında okulun idaresini üstlendi. André Messager, Gabriel Fauré ve Eugène Gigout gibi müzisyenler, 
konservatuvara alternatif bir okul olan bu kurumda yetiştirdiği öğrencilerdendir.

Fransa-Prusya Savaşı çıkınca  Saint-Saens, Dördüncü Ordu Ulusal Muhafız Birliği'nde askerlik yaptı. 1871'de Paris Komünü sırasında kısa bir süre Paris'i terk etmek zorunda kaldı. Londra'ya gitti ve başarılı resitaller verdi.

Aynı yıl Paris'e geri döndüğünde  Fransız müziğinini dış etkilerden bağımsız gelişmesi, bestecilerin eserlerinin seslendirilmesi ve müzikseverlerle bağ kurulması için kurulan Ulusal Müzik Topluluğu'nun oluşmasında rol oynadı ve kurumun başkan yardımcılığını üstlendi.

1870'ler: Senfonik şiirleri, Evliliği, Operaları 
İlk senfonik şiiri olan 'Le Rouet d’Omphale' i (Omphale’in Çıkrığı) 1871 yılında besteledii.  Bunu Phateon (1873),  Danse Macabre (1874) ve  Herkül'ün Gençliği (1877) adlı senfonik şiirleri izledi.

Dans Macabre adlı senfonik şiirinin ilk icrasının gerçekleştiği günler, öğrencilerinden birinin kardeşi olan 19 yaşındaki Marie-Laure Truffot ile 3  Şubat 1875'teki düğününe denk gelir. Evlenen ve çocuk sahibi olan besteci, 1876'dan itibaren Madeleine Kilisesi'ndeki görevinden ayrılıp besteciliğe odaklandı. 1868 yılında bestelemeye başladığı Samson ve Dalila’yı Fransa'da sahneletmekte güçlük yaşadı. Eserin  ilk seslendirilişi,  1877 yılı sonunda, dostu Fransız Liszt’in ön ayak olmasıyla, Almanca olarak Weimar’da gerçekleşti. Yarattığı olağanüstü ilgiden ötürü Alman Kültür Bakanlığı tarafından  Saint-Saens’a Prusya Liyakat Nişanı’nın en üstün derecesi verildi. Eser, uluslararası başarı kazansa da 1892'ye kadar Paris'te sahnelenmemiştir, Saint Saens'in 13 operasından günümüzde sahnelenmeye devam eden tek eserdir.

Marie-Laure Truffot ile evliliğinden iki oğlu olan Saint Saens'in evliliği birkaç yıl sonra büyük bir trajedi ile sonlanmıştır.  1878 yılında büyük oğulları Andre pencereden düşerek, henüz altı aylık olan ikinci çocukları ise ağabeyinin ölümünden 6 hafta sonra  zatürreden öldü. Eşini oğullarının ölümünden sorumlu tutan besteci; çocuklarını kaybettikten üç yıl sonra eşinden boşandı ve bir daha onunla görüşmedi. Eşinden ayrıldıktan sonra dünya üzerinde maceralı geziler yaptı ve sıklıkla da Cezayir’e uğradı.

1880'ler: Konçertoları, Hayvanlar Karnavalı, 3. Senfoni 
Besteci, Fransa'da pek ilgi görmeyen konçerto türünde eserler verdi. Beş piyano, iki keman, üç viyolensel konçertosu yazdı.

1886, bestecilikte zirveye çıktığı yıl oldu. Hayvanlar Karnavalı adlı suitini ve orkestra, org ve dört elli piyano için  3. Senfoni’yi (Orglu Senfoni) besteledi.  Hayvan seslerinin taklit edildiği mizahi bir fantezi ola Hayvanlar Karnavalı nedeniyle kendisine "ciddiyetten uzak bir besteci" sıfatının yapıştırılmasından korktu; "Kuğu" bölümü dışındaki bölümlerin sadece özel  toplantılarda seslendirilmesine izin verdi. Bu eser, ölümünden sonra kamuya açık mekanlada seslendirilmeye başlamış ve onun en ünlü eseri olmuştur. 3. Senfoniyi ise Londra Kraliyet Filarmoni Derneği'nin talebi ile besteledi ve o yıl ölen arkadaşı Franz Liszt'e ithaf etti. 1866'da Londra'da ilk seslendirilişinde orkestrayı yönetti ve büyük başarı elde etti. Eser, Fransa'da ilk kez 1887'de icra edildiğinde Charles Gounod, besteciyi “Fransa’nın Beethoven'ı" olarak nitelendirdi.

Seyahatleri 
1888 yılında çok sevdiği annesinin kaybeden besteci, Paris’i terk etti. Eşyalarını babasının memleketi Dieppe şehrindeki kuzenine  gönderdi; kendisi ise kimseye haber vermeden Kanarya Adaları'na gitti. Mektuplarını, eşyalarını bağışladığı Dieppe şehrinde bir müze kuruldu.  Kendisi ise Sri Lanka, Kahire, İskenderiye ve ardından Cezayir'e seyahat etti. İskenderiye'de iken piyano ve orkesrta için Afrika adlı eserini besteledi. 1892'de Samson et Delila operasının Paris Operası'nda sahnelenip olağanüstü başarı kazanması ile moral buldu ancak seyahatlerine devam etti. Kanarya Adaları (1897-1898) ve Arjantin'e (1899) gitti. 1906’da ilk Amerika turnesine çıktı.

Son yılları 

1908'de Guise Dükü Cinayeti adlı sessiz film için müzik besteledi. Böylece sinema için müzik yapan ilk ünlü besteci oldu. Bu müziği daha sonra  yaylı çalgılar, piyano ve harmonyum için bir orkestra eserine dönüştürdü.

Besteci, müziğin gelişimi konusunda endişe duymakta idi. Ravel ve Debussy'e sert eleştiriler yöneltti, 1913'te Paris'teki Şanzelize Tiyatrosu'nda Stravinsky'nin Bahar Ayini balesini izlediğinde ise girişteki fagot solosunun tiz seslerini duyunca "bu bir fagot ise ben de bir maymunum" diyerek salonu terk ettiği söylenir.

Besteci, I. Dünya Savaşı yıllarında sayısız anma ve hayır konserine katıldı. Ömrünün sonuna kadar seyahatlerine devam etti. 1915'te ABD'ye, sonra Brezilya, Arjantin ve Uruguay'a gitti. 16 Aralık 1921'de Cezayir'de Hotel Oasis'te öldü. Cenazesi Noel arifesinde Paris'e getirilerek Madeleine Kilisesi'nde devlet merasimi yapıldı.

Medya 

Camille Saint-Saëns La-Minör Viyolonsel Konçerto No.1 Op.33

Dipnotlar

Ayrıca bakınız 

 Ünlü operalar listesi
 Opera bestecileri listesi

Dış bağlantılar 

 Saint-Saëns İngilizce Wikipedia "Camille Saint-Saëns" maddesi   (Erişme:30.10.2010)
  IMSLP websitesinde "Saint-Saëns,_Camille" maddesi   (Erişme:30.10.2010)
 WIMA: Werner Icking Music Archive websitesinde "Camille Saint-Saëns" maddesi  (Erişme:30.10.2010)
  ChoralWiki websitesinde "Camille Saint-Saëns" maddesi    (Erişme:30.10.2010)
  "Açık Dizin Projesi"  "Saint-Saëns,_Camille" maddesi   (Erişme:30.10.2010)

1835 doğumlular
Paris doğumlu müzisyenler
1921 yılında ölenler
Lepidopteristler
Académie des Beaux-Arts üyeleri
Fransız klasik müzik bestecileri
Roma Katolik besteciler ve müzisyenler
19. yüzyıl klasik müzik bestecileri
19. yüzyıl Fransız bestecileri
20. yüzyıl klasik müzik bestecileri
20. yüzyıl Fransız bestecileri
Montparnasse Mezarlığı'na defnedilenler
Çocuk klasik müzisyenler
Piyano bestecileri
Conservatoire de Paris'te öğrenim görenler
Fransız müzik eleştirmenleri
Fransız opera bestecileri
Légion d'honneur Büyük Haç Nişanı sahipleri
Erkek opera bestecileri
Oratorio bestecileri
En İyi Çocuk Müziği Albümü Grammy Ödülü sahipleri
Grammy Ödülü sahipleri