Önmaymunlar

Önmaymunlar ya da prosimiyenler (Prosimii), çağdaş zooloji'de artık kabul edilmeyen bir sınıflandırmaya göre primatlar (Primates) takımının bir alt takımı. Makimsileri, lorisleri, galagoları, ay-ayları ve cadı makileri kapsar. Parafiletik bir grup olan önmaymunlar, kladistik sınıflandırmaya göre insansıları ve maymunları (simiyenler) da kapsar. Simiyenlere göre daha ilkel özelliklere sahiplerdir.

Etimoloji 
Prosimiyen, Eski Yunanca'da ön, öncesi gibi anlamlara gelen prodome sözcüğünün ilk hecesiyle, Latince maymun anlamına gelen simia sözcüğünden oluşturulmuş bir kelimedir.

Coğrafya 
Önmaymunların çoğunluğu Sahraaltı Afrika'da (özellikle Madagaskar), bir kısmı ise Güney ve Güneydoğu Asya'da yaşar.

Yaşam biçimleri 
Prosimiyenler gece yaşamaya ve ağaç yaşamına uyum sağlamış primatlardır. Gözleri iri olmakla beraber renkli göremezler. 
Diğer primatlar başlarını 90 derece çevirebilirken prosimiyenler 180 derece çevirebilirler. Bunun nedeni gece yaşamları ve gözlerini antropoidler gibi oynatamıyor olmalarıdır.

Sınıflandırma 

Tarsiyerler hariç önmaymunların hepsi Strepsirrhini alt takımına dahildir. Soyu tükenmiş olan Adapiformes de büyük bir olasılıkla önmaymun grubuna dahildiler. Adapiformes strepsirrhinlere oldukça yakın canlılardı. Omomyidler de çok büyük ihtimalle önmaymun grubunun soyu tükenmiş elemanlarındandır. Tarsiyerlere oldukça yakın canlılar olan omomyidlerin haplorrhine oldukları düşünülmektedir.

 Takım Primatlar
 Alttakım Strepsirrhini: tarsier olmayan prosimiyenlee
 İnfratkım Adapiformes: soyu tükenmiş lemur benzeri primatlar
 İnfratakım Lemuriformes: lemurlar, lorisler ve galagolar
 Alttakım Haplorrhini: tarsierler, maymunlar ve insansı maymunlar
 İnfratakım Omomyiformes: soyu tükenmiş tarsier benzeri primatlar
 İnfratakım Tarsiiformes: tarsierler
 İnfratakım Simiiformes: maymunlar ve insansı maymunlar

Notlar

Kaynakça

Genel 
 
 Oxford Dictionary of English 2e, Oxford University Press, 2003, Prosimian maddesi

Eski dört üyeliler taksonları
Parafiletik grupları