Yanıkkaval, Şenkaya

Yanıkkaval, Erzurum ilinin Şenkaya ilçesine bağlı bir mahalledir.

Tarihçe

Yanıkkaval köyünün eski adı Kamhisi veya Kemhis'tir. Nitekim 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde Kemhis / Kamhis (كمخیس) ve 1928 tarihli Osmanlıca köy listesine Kamhis (كامخص) olarak geçer.

Yanıkkaval köyü sınırları içinde bulunan ve 10. yüzyılda, Gürcü krallığı döneminde inşa edilen ve bir Gürcü kilisesi olan Kamhisi Kilisesi, buranın eski bir yerleşme olduğunu göstermektedir. Nitekim tarihsel Tao bölgesinin bir yerleşmesi olan Kahmisi'yi Osmanlılar 16. yüzyılın ortasında Gürcülerden ele geçirdi. 

1595 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı mufassal defterinde Karye-i Rabat-i Kamhis (قریۀ رباط كمخیس) olarak kaydedilmiş köyde 55 hane (275 kişi) yaşıyordu. Bu tarihte köy Penek livasının Kamhis nahiyesine bağlıydı. Kamhis nahiyesi ise 16 köyü kapsıyordu. Köyde ispenç vergisi vermekle yükümlü Hristiyan erkeklerin Gürcü adları dışında başka adlara sahip olduğu görülmektedir. 1574 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı mufassal defterine göre ise, köyün nüfusu 90 Hristiyan haneden oluşuyordu. 1835 yılına gelindiğinde köyün nüfusu iyice azalmış ve 15 haneye (yaklaşık 64 kişi) düşmüştü.

Kamhis köyü, 93 Harbi'nin ardından 1878 yılında imzalanan Berlin Antlaşması’yla Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin "Kyamhis" (Кямхисъ) adıyla  kaydettiği yerleşim, Oltu sancağının Oltu kazasına bağlıydı. Bu kazaya bağlı Türkmen nahiyesinin köylerinden biriydi ve aynı zamanda bu nahiyenin idari merkeziydi. Kamhis köyünün nüfusu, 90'ı erkek ve 88'zi kadın olmak üzere 28 hanede yaşayan 178 kişiden oluluyordu. Bu nüfusun tamamı Türkmen olarak kaydedilmiştir. Dört köyü kapsayan Türkmen nahiyesindeki 59 hanede ise, 186'sı erkek ve 176'sı kadın olmak üzere 362 kişi yaşıyordu. Kamhis köyünde 1896 yılında 208 kişiye, 1906 yılında da 156 kişi tespit edilmiştir. 

1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Kamhis (كامخص) biçiminde yazılmış olan köy bu tarihte Erzurum vilayetinde Oltu kazasının Kosor nahiyesine bağlıydı. Bu tarihte Oltu kazasında Kahmis adını taşıyan bir köy daha bulunuyordu ve bu köy Pitkir nahiyesine bağlıydı. 1950 yılında Kamhis köyünde 439 kişi yaşıyordu. Kamhis Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında Yanıkkaval olarak değiştirildi. 1965 yılında Yanıkkaval köyünün nüfusu 636 kişi oluşuyordu ve bu nüfus içinde 122 kişi okuma yazma biliyordu.

Coğrafya 

Yanıkkaval köyü, Erzurum il merkeziine 157 km, Şenkaya ilçe merkezine 30 km uzaklıktadır.

Nüfus

Kaynakça

Dış bağlantılar 

Şenkaya'nın mahalleleri