Cecil Rhodes

Cecil John Rhodes (5 Temmuz 1853, Hertfordshire - 26 Mart 1902, Muizenberg), İngiliz asıllı Güney Afrikalı siyasetçi ve iş insanı.

1870'te verem tedavisi görmek üzere Güney Afrika'daki Büyük Britanya kolonisi olan Natal'a gitti. Elmas aramaya girişti ve başarılı oldu. Bunun üzerine 1880'de De Beers Mining Company, yani De Beers Madencilik Şirketi'ni kurdu. Bu şirket günümüz elmas piyasasına büyük ölçüde hakimdir. 1881'de Cape Town Parlamentosu'na seçildi. İngiliz gücünü Limpopo Nehrinin ötesine yaymak istedi ve 1885'te Bechuanaland'ın İngiliz korumasına girmesini sağladı. Witwatersrand'da altın bulunmasından sonra, 1887'de Gold Fields of South Africa'yı kurdu. Bölge halkı olan Matabelelerin kralı Lobengula, ona maden arama izni verince, kısa süre önce kurduğu Britanya Güney Afrika Şirketi (British South Africa Company) (Chartered), 1889'da bir imtiyaz aldı; bundan sonra Cecil Rhodes, Tanganyika gölüne ve Nyasaland'a (daha sonra Malavi oldu) kadar uzanan toprakları sömürgeleştirmeyi ve Cape Town'ı bir demiryolu hattıyla Kahire'ye bağlamayı tasarladı. 1890'da Cape Town sömürgesi Başbakanı seçilince, İngiliz hükûmetini Uganda'daki otoritesini koruma yönünde etkiledi; artık Güney Afrika Federasyonu'nu kurma zamanının geldiğini düşünüyordu. Sert yönetimi yüzünden göze çarpmayan iyi niyetli paternalizmiyle (sanayi kuruluşları Glen Grey Act'la yerlilerin yararının gözetilmesi, Rodezya'ya büyük paralar harcanması) büyük bir etki kazandı. Bununla birlikte Cape Town kolonisiyle gümrük birliğini reddeden Transvaal başkanı Paul Kruger'in politikası Uitlanderler'in (Uitlander kelimesi Afrikaans dilinde yabancı anlamına gelir.) hoşnutsuzluğundan yararlanmak isteyen Rhodes'in tasarılarını zorlaştırdı; bunun üzerine 1895'te Leander Starr Jameson, Boerler üzerine kendi adını taşıyan ve çok kötü sonuçlanan bir sefer düzenledi. Rhodes, Chartered'in yönetimi de içinde olmak üzere, bütün kamu görevlerinden istifa etti; ama 1898'de yeniden Chartered'in başına döndü. Bu arada Demiryolu Bulawayo'ya ulaşmış ve Rhodes, Rodezya'da patlak veren Matabele isyanını barışçı yollardan bastırmıştı. Fakat Boerler ile İngilizler arasında süren gerginlik, Rhodes'in düşlediği Güney Afrika Federasyonu'nun kurulmasını engelledi; tersine, 1899-1902 savaşına (yani II. Boer Savaşı'na) yol açtı. Hayatı boyunca hiç evlenmemiş olan Cecil Rhodes, savaşı kuşatma altındaki Kimberley'de geçirdikten sonra 26 Mart 1902'de Cape Town yakınlarındaki Muizenberg'de öldü.

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 The Columbia Encyclopedia, Sixth Edition 
 LoveToKnow 1911 
 Britannica Online Encyclopedia 
 British Empire 
 MSN Encarta 
 Cecil Rhodes ve Rothschild

1853 doğumlular
1902 yılında ölenler
İngiliz siyasetçiler
İngiliz iş insanları
İngiliz agnostikler
Güney Afrikalı siyasetçiler