Balcılı, Yusufeli

Balcılı, Artvin ilinin Yusufeli ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe 

Balcılı köyünün eski adı Gürcüce kaynaklarda Balhi'dir. Balhi (ბალხი), Gürcü mitoloji kahramanı Amirani'nin Tanrı'yla mücadelesini anlatan Amiraniani (ამირანიანი) adlı destanda bir yer adı olarak geçer. Bu yer adı Türkçeye Balh olarak girmiştir. Nitekim 1835 tarihli Osmanlı nüfus defteri ile 1876 Trabzon vilayeti salnamesinde Balh (بالخ) şeklinde kaydedilmiştir. 

Balhi köyü, orta çağda Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Köyde Abazianni (აბაზიანნი), Balhibari (ბალხიბარი), Balhibari Tke (ბალხიბარი ტყე), Gağmi Kanebi (გაღმი ყანები), Didaho (დიდახო), Tzitelkari (წითელკარი) gibi Gürcüce mahalle ve mevki adları da bu dönemden kalmış olmalıdır.

Balhi köyü, 1835 tarihli Osmanlı nüfus defterinde, "Balh" adıyla Çıldır Eyaleti'nin Livane-i Ulya sancağına bağlı Kavkaseti nahiyesinin köylerinden biriydi. Osmanlı idaresinin vergi salma ve askere alma amacıyla bu tarihte yapılan nüfus tespitinde köyde 65 hanede 230 erkek yaşıyordu. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, Balh köyünün toplam nüfusunun yaklaşık 460 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.

Balhi köyü daha sonra Trabzon vilayetine bağlanmıştır. 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesine göre, Lazistan sancağına bağlı Livana kazasının bir köyüydü. Köyün nüfusu 61 hanede yaşayan 192 kişiden oluşuyordu. Bu tarihte de Osmanlı idaresinin sadece erkek nüfusu tespit ettiği bilinmektedir. Kadın nüfusu da eklenince, Balhi'de 384 kişinin yaşadığı söylenebilir. Bu tarihte hane başına ortalama nüfus 6,3 kişi düşüyordu. Hem köyün hem de ortalama aile nüfusunun azaldığı görülmektedir. Tarımla uğraşan köy halkının hayvan varlığı olarak 30 öküz, 30 inek, 3 at, 400 keçi ve 395 koyun tespit edilmiştir. 93 Harbi'nin (1877-1878) ardından  Livana kazası büyük kısmı Rusya'ya bırakılınca, Balhi Osmanlı sınırları içinde kaldı ve Kiskim kazasına bağlandı.

1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde "Balh" (بالح) olarak kaydedilmiş olan yerleşim, Artvin vilayetinin Yusufeli kazasının merkez nahiyesinin köylerinden biriydi. Köy 1935 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahip olmakla birlikte, bu tarihte Yusufeli kazası Erzurum vilayetine bağlıydı. Bu tarihte yerleşimin nüfusu 476 kişiden oluşuyordu. Balhi veya Balh adı "yabancı kökten geldiği" için 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Balcılı olarak değiştirildi. 1965 genel nüfus sayımında Balcılı köyünün nüfusu 510 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 101 kişi okuma yazma biliyordu.

Balcılı köyünde Savrieti Kanalı olarak bilinene sulama kanalının, 10. yüzyılda Gürcü Krallığı döneminde yapıldığı tahmin edilmektedir. Ancak Tao-Klarceti bölgesinde pek çok tarihi eser gibi bu kanal da halk arasında Kraliçe Tamar'a atfedilmektedir. Bir kaya kütlesi yarılarak içinden geçirilen ve bugün de kullanılmakta olan Balhi Kanalı veya Savrieti Kanalı, bundan doları "Tamara Kanalı" olarak adlandırılmaktadır. Köyde ayrıca 1828 yılında inşa edilmiş, tek katlı ve tek minareli bir cami bulunmaktadır.

Coğrafya 
Balcılı, Artvin il merkezine 131 km, Yusufeli ilçe merkezine 26 uzaklıktadır.

Nüfus

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 

Yusufeli belde ve köyleri