Demirköy, Yusufeli

Demirköy, Artvin ilinin Yusufeli ilçesine bir köydür.

Tarihçe 

Demirköy'ün eski adı Nigzevan'dır. Nitekim 1835 tarihli nüfus defterinde Nigzevan (نکزوان) olarak geçer. Gürcüce bir yer adı olan Nigzevan, "cevizlik" anlamına gelen Nigzovani'den (ნიგზოვანი) değişime uğramıştır.

Nigzovani, orta çağda Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alıyordu. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortasında Gürcülerden ele geçirmişti. Eğritaş (Heviskari) mahallesinde Nigzovani Kalesi olarak da bilinen Heviskari Kalesi, buranın önemli bir yerleşim olduğunu göstermektedir. Kalede geleneksel Gürcü şarabının yapımında kullanılan  10 kadar kvevrinin tespit edilmiş olması, Nigzovani'nin eski bir Gürcü yerleşimi olduğuna işaret etmektedir.

Nigzevan köyü, Osmanlı idaresinin askere alma ve vergi belirleme amacıyla erkek nüfusunun tespit edildiği nüfus sayımında Çıldır Eyaleti'nin Livane-i Ulya sancağına Bedazor nahiyesine köylerinden biriydi. Nüfusu 52 hanede yaşayan 164 erkek olarak tespit edilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, Nigzevan'ın toplam nüfusunun yaklaşık 328 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.

Nigzevan köyü, 19. yüzyılın ikinci yarısında Trabzon vilayetine bağlı Lazistan sancağı sınırları içinde yer alıyordu. Bu sancağa bağlı Livana kazasının bir köyüydü. 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesine göre köyün nüfusu 48 hanede yaşayan 188 kişiden oluşuyordu. Salnamede belirtilmemekle birlikte Osmanlı idaresinin bu tarihte de sadece erkek nüfusunu tespit ettiği bilinmektedir. Buradan hareketle Nigzevan'ın nüfusunun yaklaşık 376 kişiden oluştuğu söylenebilir. Bu sırada köyde hayvan varlığı olarak 60 öküz, 50 inek, 13 at, 150 keçi ve 150 koyun kayda geçirilmiştir. 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından Livana kazası Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakılınca, Nigzevan köyü Kiskim kazasına bağlandı.

Nigzevan köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde "Nigzevan" (نكزوان) adıyla Artvin vilayetinin Yusufeli kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında "Niğzivan" olarak yazılmış olan köy, Çoruh vilayeti içinde aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 474 kişiden oluşuyordu. Nigzovani veya Nigzevan Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında  7267 sayılı kanunla Demirköy olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Demirköy'ün nüfusu 545 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 177 kişi okuma yazma biliyordu.

Coğrafya 

Demirköy Artvin il merkezine 58 km, Yusufeli ilçe merkezine ise 47 km uzaklıktadır.

Nüfus

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 

Yusufeli belde ve köyleri