Kızılmescit, Pülümür

Kızılmescit, Tunceli ilinin Pülümür ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe 
Köy, 1925'ten beri aynı adı taşımaktadır. Daha önceleri Bingöl ilinin Yedisu ilçesine bağlıyken 31 Ekim 1992 tarihinde Tunceli ilinin Pülümür ilçesine bağlandı.

“Mescit” bilindiği gibi küçük cami demek! Halbuki köy merkezinin toprağı kızıl olmasına rağmen tarih boyunca bölgede camiye (mescite) giden ne bir topluluk olmuş ne de tarihte caminin (mescitin) varlığına dair herhangi bir kalıntıya rastlanmıştır.

Aslında en eski adı hâlâ Zazacada olduğu gibi Qızıl Mecid (Kızıl Mecid) biçimidir. Dersim Sancak Beyliği 1892’de Harput vilayetine (Vilâyet-i Ma'mûretül Aziz) bağlı olduğu tarihli bir haritada bu orjinal isim olduğu şekille verilmekte. 

Arapça bir kelime olan “mecit” şanlı, şerefli, büyük demek. Osmanlıca-Türkçe sözlükte bu terimlerin tanrının birer sıfatları olduğu belirtilmekte. Osmanlı padişahlarının bazı isimleri de aynı adı taşmakta. Örneğin Abdülmecit gibi.

Sevan Nişanyan, 1925’te Kızılmescit olarak adı değiştirilen köyün asıl adı “kızıl” sözcüğünün Zazacadaki karşılığı olan “sorr” (şorr)  olduğunu ileri sürmekte. Köyün adı 1925’te Kızılmescit’e dönüştürüldüğü doğrudur, fakat “sorr” sözcüğü Zazacada kızıl değil tuzlu anlamına gelmektedir. Zazacada kızıl “sûr” demektir, fakat merkez mezralarının isimlerin biri Sorrıke adını taşısa da köyün bu isimle anıldığına dair herhangi bir belge yoktur.

Kısacası Osmanlının son evrelerinde “büyük, ulu kızıl” anlamında Kızıl Mecit olduğu açıktır. Ulu Kızıl namında önemli bir Kızılbaş şahsın köyde ikamet etmesi ihtimal dahilindedir.

Coğrafya 
Tunceli iline 110 km, Pülümür ilçesine 40 km uzaklıktadır.

Nüfus

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 Yerelnet