Manna Krallığı

Manna Devleti, Manna Krallığı, Mannalar ya da Kurmanna  (İncil'de Minni), Hurri bağlantılı olduğu düşünülen    kadim bir millettir. MÖ 10. ve 7. yüzyıl civarında günümüz İran (Güney Azerbaycan) topraklarında yaşamışlardır. O zaman, Asurlular ve Urartu devletlerinin ve de ikisi arasında kalan tampon bölgedeki Muassır ve Zikirta gibi küçük devletlerin komşularıydılar.

Orijinal yurtları, Urmiye Gölü'nün doğusunda ve güneyinde yer alıyordu. En geniş sınırları, Kura nehrine kadar ulaşmıştı. 1956 yılında başlayan kazı çalışmaları Hasanlu şehrini günyüzüne çıkarmıştır.

Devlette Yeni reformlar yapan Asurlularla ittifak kuran Manna Hükümdarı İranzu (M.Ö 741-719) olmuştur M.Ö 719 yılında İranzu'nun reformlarına karşın isyan çıkmıştır. Bu isyanları tek başına bastıramayacağını anlayan İranzu,  II. Sargon'dan yardım istemiş ve isyanı bastırmıştır. İranzu öldükten sonra onun en büyük oğlu Aza (MÖ 718-716) tahta çıkmıştır. Kendisi Asurlularla yapılan ittifaka sadık kalmıştır, bu sebeple MÖ 716'da Urartulular tarafından Sehend Dağı savaşında suikast sonucu öldürülmüştür.

İskitler ve Asurlular tarafından birkaç defa mağlup edildikten sonra, geriye kalan Mannalar, MÖ 590 yılında Medlerle karışarak yok oldular.

Kaynakça 

Azerbaycan tarihi
İran'da arkeoloji
İran tarihi
Demir Çağı'nda Asya