Aksu, Tortum

Aksu, Erzurum ilinin Tortum ilçesine bağlı bir mahalledir. 2014'ten önce idari açıdan köy statüsüne sahipti.

Tarihçe

Aksu köyünün eski adı Ahbisor veya Ahpisor'dur. Nitekim bu yerleşim 1574 tarihli Osmanlı mufassal defterinde bu şekilde kaydedilmiştir. Bu yer adı Gürcüce kaynaklarda Ahbisori (ახბისორი) olarak geçer.

Ahbisor köyü, orta çağda Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Bugünkü köyün sınırlar içinde yer alan eski kilise kalıntısı da buranın eski bir yerleşim alanı olduğunu göstermektedir.

Ahbisor köyü, 1574 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı mufassal defterine göre Tortum sancağına bağlı Tortum nahiyesinin köylerinden biriydi. Köy boşalmış olarak kaydedilmiştir. Köyün sonradan yeniden meskun hale geldiği 1835 tarihli nüfus defterinden anlaşılmaktadır. Bu sırada Erzurum vilayetinin Tortum kazasına bağlı olan köydeki 36 hanede 180 erkek kaydedilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince Ahbisor köyünün nüfusunun yaklaşık 360 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.

Ahbisor köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde "Ahisor" (اخیصور) şeklinde kaydedilmiştir. Bu sırada bu yerleşim Erzurum vilayetinin Tortum kazasının merkez nahiyesine bağlı köylerden biriydi. Bu yerleşim 1940 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 651 kişiden oluşuyordu. Ahbisor veya Ahpisor Türkçe olmadığı için köyün adı 1950'lerin ilk yarısında Aksu olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımına göre Aksu köyünde 959 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 217 kişi okuma yazma biliyordu.

Aksu köyünün 3 kilometre doğusunda eski bir kilisenin kalıntıları tespit edilmiştir. Büyükçe tek nefli bir yapı olan bu kilisenin kuzeybatı duvarı görece sağlam halde günümüze ulaşmıştır. Diğer duvarlar büyük ölçüde yıkılmış ve parçalanmıştır. Kilisenin dolgu duvar tekniğiyle inşa edilip duvarların kesme taşlarla kaplı olduğu kalıntılardan anlaşılmaktadır.

Coğrafya 
Aksu köyü, Erzurum kentine 71 km, Tortum kasabasına 19 km uzaklıktadır.

Nüfus

Kaynakça

Tortum'un mahalleleri
Tao-Klarceti