Nefrotoksisite

Nefrotoksisite böbrekte toksik kimyasallar ve ilaçların yol açtığı zehirleyici etkilerdir. Bu etkiyi gösteren maddelere ise nefrotoksik denir. Toksisitenin çeşitli formları vardır. Nefrotoksinler nefrotoksisite oluşturan kimyasallardır.

Çoğu ilacın nefrotoksik etkisi böbrekle ilgili tedavi gören veya görmüş olan hastalarda daha çok ortaya çıkar. Bazı ilaçlar böbrek fonksiyonlarını birden çok şekilde etkiler.

Toksisite tipleri

Kardiyovasküler 
 Genel: Diüretikler, Beta blokörler, vazodilator ajanlar 
 Lokal: ACE inhibitörleri, siklosporin

Direkt tübüler etki 
 Proximal kıvrımlı tübül: Aminoglikozidler antibiyotikler (örneğin gentamisin), amfoterisin B, sisplatin, radyokontrast araçlar, immünglobulinler, mannitol
 Distal tübül: NSAİİler (örneğin aspirin, ibuprofen, diklofenak), ACE inhibitörleri, siklosporin, lityum tuzları, siklofosfamidler, amfoterisin B
 Tübüler blokaj: sülfonamidler, metotreksat, asiklovir, polietilen glikol

Akut doku iltihaplanması nefrit 
 Beta-laktam antibiyotikler, vankomisin, rifampisin, sülfonamidler, siprofloksasin, NSAİİler, ranitidin, simetidine, furosemid, tiyazidler, fenitoin

Akut glomerulonefrit 
 Penisillamin

diabetes insipidusun sebepleri 
 Lityum tuzları
 Amfoterisin B
 Fluorid
 Demesilosiklin
 Foskarnet

Diğer nefrotoksinler 
 Ağır metaller enerji metabolizmasındaki enzimlerle etkileşirler.
 Aristoloşik asit - bazı bitkilerde ve daha tehlikeli olarak da bu bitkilerden elde edilen bitkisel ürünlerde bulunan bu maddenin insanlarda nefrotoksik etkisi olduğu gözlenmiştir.

Kaynakça 
  Galley HF. Akut renal yetmezlik önlenebilir mi? J R Coll Surg Edinb 2000;45(1):44-50.

Kaynakça 
 İngilizce vikipediden çeviri

Toksikoloji
Nefroloji