Gürarmut, Posof

Gürarmut, Ardahan ilinin Posof ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe 

Türkçe eski adı Koliskal veya Kveliskal'dır. 1928 tarihli Osmanlıca köy listesine de Koliskal / Kveliskal (قولیسقال) olarak girmiştir. Bu ad, Gürcüce Kvelisskali'den (ყველისწყალი) gelir. Bu yer adı, Kvelistsihe'nin Kol Kalesi olması gibi Türkçe yazılışı sırasında değişime uğramış, ancak diğerinden farklı olarak "dere, su" anlamındaki "skali" (წყალი) kelimesi Türkçeye çevrilmemiş, aksine korunmuştur. Kvelisskali, "peynir deresi" anlamına gelir.

Kvelistskali, orta çağda Gürcistan'ın güneybatı bölümünü oluşturan bölgelerden biri olan Samtshe'nin bir köyüydü. Osmanlılar bu köyü 16. yüzyılın ortasında, birleşik Gürcistan Krallığı'ından sonra bu bölgeye hakim olan Samtshe Atabeyliği'nden (1268-1625) ele geçirdi. Tarihsel Gürcü coğrafyasında, bir yer adı olarak "Kveli" yaygın biçimde kullanılıyordu. Bu ad Türkçeye "Kol" veya Osmanlıcanın okunuşuna bağlı olarak Kvel (قول) olarak girmiştir. 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde "Kol Manastırı", "Kol" ve "Zeda Kol" (Yukarı Kol) olmak üzere üç yerleşme kaydedilmiştir. Ne var ki bu defterde, hemen yakınındaki Çorçevani (bugün Kopuzlu) geçtiği halde, Kvelistskali köyü kaydına rastlanmamaktadır. Bugün Gürarmut köyünün bir mahallesi olan ve adı Gürcüce bayır anlamındaki "kapani"den (კაპანი) gelen Kapan/Kaban (قبان) bu defterde Çorçevani köyünün tarlası olarak görünmektedir.

Nitekim 93 Harbi'nde Ardahan bölgesini de ele geçiren Ruslar bugünkü Gürarmut köyünün adını Kolis-tshali (Колис-Цхали) kaydetmiştir. Rus idaresinde Kvelisskali Ardahan sancağının (okrug) Poshov kazasına (uçastok)
bağlıydı. 1886 yılı tespitine göre köyün nüfusu 91 kişiden oluşuyordu. Kvelisskali, Birinci Dünya Savaşı sonuna doğru bölgede Rus idaresinin sona ermesinin ardından Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti sınırları içinde kaldı. Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sırasında Ankara Hükümeti'nin verdiği ültimatom üzerine Gürcü askerlerinin Ardahan bölgesinen çekilmesiyle köy fiilen Türkiye'ye katıldı. 16 Mart 1921'de, Sovyet Rusya ile Ankara Hükümeti arasında imzalanan Moskova Antlaşması'yla da Kvelisskali Türkiye'ye bırakıldı.

1928 tarihli Osmanlıca köy listesine Koliskal / Kveliskal olarak kaydedilmiş olan yerleşme, Kars vilayetinin Poshof kazadının merkez nahiyesine bağlı bir köydü. 1935 nüfus sayımı sırasında da aynı idari konuma sahipti ve köyde 284 kişi yaşıyordu. Kvelisskali veya Koliskal, "yabancı kökten geldiği" için 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Gürarmut olarak değiştirilmiştir. Bununla birlikte köyün eski adı yeni adıyla birlikte  "Gürarmut (Koliskal)" biçiminde resmî kayıtlarda kullanılmıştır.

Coğrafya 

Gürarmut köyü, Ardahan kentine 91 km, Posof kasabasına 10 km uzaklıktadır.

Nüfus

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 

Posof belde ve köyleri