Moşe Dayan

Moşe Dayan (; 20 Mayıs 1915 – 16 Ekim 1981), İsrailli asker, devlet adamı ve halk figürü. Askerî kariyerine Haganah ve Palmaḥ'a subay olarak girerek başlamış Dayan, Süveyş Krizi sırasında komuta edeceği IDF Genelkurmay Başkanlığına atanıncaya kadar rütbeli olarak orduda hizmet vermeye devam etti. Knesset'in de bir üyesi olmuş Dayan, aynı zamanda İsrail'in hükûmet çatısı altında birçok misyon yürütmüş bir politikacıydı. Altı Gün Savaşı, Yıpratma Savaşı ve Yom Kippur Savaşı sırasında da Savunma Bakanı olarak görevine devam etti. Ayrıca Dayan, Menāḥem Begin hükûmeti için dışişleri bakanı olarak görev yaparken İsrail–Mısır arasında yapılan barış anlaşmasında da önemli katkılarda bulundu.

1900'lerde Zhashkiv, Ukrayna'dan Osmanlı İmparatorluğuna göçmüş Aşkenazi Yahudi–Yişuv bir ailede, 1915'te dünyaya geldi. "Bir elinde tüfek tutup tehlikelere karşı tetikte olan, diğer elinde zeytin dalı tutup barış arayan" şeklinde yorumlanmış kişiliğiyle Dayan, halk arasında Sabra'yı sembolize ediyordu. Genelkurmay Başkanıyken Moşe Dayan, IDF'in ruhunu ve imajını oluşturanlardan biri oldu; halk arasında ordunun girişim, inisiyatif ve nitelik yönünden yükselmesini sağlayanlardan biri olarak görüldü. Aynı zamanda halk tarafından Altı Gün Savaşı'nda elde edilen zaferin yine Dayan'ın stratejik dehâsı sayesinde olduğuna inanıldı ve zamanla toplumsal bir ikon haline geldi.

İlk yılları ve ailesi 

Moşe Dayan, 1890'ların sonlarında ve 1900'lerin başlarında Rus İmparatorluğu'ndaki Yahudilere yönelik yapılan pogrom ve zulümden kurtulmak için o dönemde Osmanlı'nın kontrolündeki Vadedilmiş Topraklar'a göçmüş bay Şamuel Dayan (1891–1968) ve bayan Deborah Zlotovsky'nin (1890–1956) üç çocuğundan biri olarak dünyaya geldi. Baba Şamuel, bir grup bedevi haydut tarafından öldürülen yakın dostu Moşe Barsky'nin anısına oğlunun adını Moşe koydu.

Popüler kültür 
Kurtlar Vadisi Filistin filminde Erdal Beşikçioğlu'nun canlandırdığı Moşe Ben Eliezer karakterinin Moşe Dayanı temsil ettiği düşünülmektedir.

Kaynakça 

1915 doğumlular
Filistin doğumlular
1981 yılında ölenler
İsrailli siyasetçiler
İsrailli generaller
İsrailli ateistler
1973 Arap-İsrail Savaşı'nda kişiler
İsrailli Siyonistler
Milliyetçiler
Haganah
İsrail dışişleri bakanları
İsrail savunma bakanları
İsrail tarım bakanları
VikiProje Tarih kaynak bekleyen maddeler
8. dönem İsrail parlamentosu milletvekilleri
9. dönem İsrail parlamentosu milletvekilleri
10. dönem İsrail parlamentosu milletvekilleri
Bağırsak kanserinden ölenler