Imre Nagy

Imre Nagy (7 Haziran 1896 – 16 Haziran 1958), Macar siyasetçi. İki kez Macaristan başbakanlığı görevini yürüttü.

I. Dünya Savaşı sırasında Avusturya-Macaristan Ordusu saflarında çarpışırken esir olarak götürüldüğü Çarlık Rusyası'nda Bolşeviklerden etkilendi. Ekim Devrimi sonrasında Kızılordu'ya katıldı. 1921'de Macaristan'a döndü ve Komünist Parti'ye katıldı. 1930 yılında Sovyetler Birliği'ne geri döndü ve Komintern'de Macaristan temsilcisi olarak görev aldı.

İkinci Dünya Savaşı sonrasında Macaristan'ın Kızılordu tarafından Alman işgalinden kurtarılmasının ardından Macaristan'a döndü ve kurulan hükûmette Tarım Bakanı oldu. 1947-1949 yılları arasında Macar Ulusal Meclisi sözcülüğü görevini üstlendi.

SSCB lideri Stalin'in ölümünden kısa bir süre sonra Temmuz 1953'te Başbakanlığa getirildi. Siyasi baskıları yumuşatarak bazı ekonomik reformlara girişen Nagy, Moskova'nın desteğini yitirince 18 Nisan 1955 tarihinde Macaristan İşçi Partisi Merkez Komitesi tarafından görevinden alındı ve partiden atıldı.

1956 yılında CIA tarafından da desteklenen Macar Devrimi'nın ardından, direnişçiler tarafından Başbakanlık makamına getirildi. Tek parti yönetiminin sona erdiğini açıkladı. 1 Kasım'da Varşova Paktı'ndan ayrılma kararını açıklayarak Birleşmiş Milletler aracılığıyla büyük devletlerin korumasını istedi.

Bu gelişmeler üzerine Sovyet Kızılordu birlikleri Budapeşte'yi işgal etti; Nagy Yugoslavya'nın Budapeşte'deki büyükelçiliğine sığınırken, reformcu önderlerin çoğu tutuklandı. Sovyet birliklerine karşı silahlı direniş bir gecede kırıldı. İşçilerin başlattığı genel grevin ve direnişin Sovyet tankları tarafından sona erdirilmesi ise birkaç haftayı aldı. Düzenin sağlanmasından sonra geniş çaplı tutuklamalara girişildi. Bu arada 150 bin kadar Macar yurt dışına kaçtı.

Sovyet tanklarının işgal ettiği Macaristan'da işbirlikçi Macar askeri hakimler tarafından "Vatana İhanet" suçuyla yargılanan Nagy, iki yıl sonra asılarak idam edildi.

Kaynakça 

1896 doğumlular
1958 yılında ölenler
Macaristan başbakanları
Macaristan dışişleri bakanları
Macaristan tarım bakanları
Macar komünistler
20. yüzyılda Macar siyasetçiler
Macar Devrimi
İdam edilmiş Macarlar
Asılarak idam edilmiş kişiler
Macaristan Ulusal Meclis başkanları
Macaristan içişleri bakanları