Kekik

Thymus, Lamiaceae (ballıbabagiller) familyasına bağlı bir cinstir.

Kekik, ortalama olarak yüksekliği 20 cm ve ömrü 6 yıl olan bir bitkidir. Lavanta, Biberiye ve Nane gibi kekikte Lamiaceae familyasına aittir. Bu bitkinin yetişme mevsimi ilkbahardan sonbahara kadardır, yaz aylarında ise çiçek açar. 200’den fazla farklı kekik türü vardır, fakat en yaygın olanı Thyme Kekiği’dir (Thymus vulgaris).

Kekik, dünya çapında birçok ülkede (Rusya, Polonya, İsviçre, ABD, İspanya, Fransa, İtalya, Fas, Güney Afrika vb.) birçok değişik iklim koşullarında yetiştirilmektedir. Bitki, uçucu yağ bakımından zengin olan ve yemeklerde kullanılan aromatik yaprakları için yetiştirilir. Kekik esansiyel yağının antibakteriyel, antispazmodik, idrar söktürücü, hipertansif, sakinleştirici ve birçok başka özelliği olduğu bildirilmiştir. Kekik esansiyel yağı, birçok sektörde (İlaç ve Eczacılık, Kişisel Bakım, Deterjan, Böcek ilaçları vb.) kullanıldığı için dünya çapında saygın bir üründür. 

Kekik bitkisi arıların en çok ziyaret ettiği bitkilerden biridir. Kekik tarlalarında bulunan bal arısı kovanları, eşsiz bir tada sahip olan yüksek kaliteli bal üretirler. Kekik balı birinci sınıf ballardan biridir ve yüksek fiyatlarda pazarlanabilir.

Bazı Kekik türleri 

 İzmir Kekiği: Halk arasında bilyeli kekik, peynir kekiği, güve kekiği, taş kekiği isimleriyle de bilinir. İhracatı en çok yapılan İzmir kekiği, genellikle eczacılıkta kullanılır.

 İstanbul Kekiği: İstanbul kekiği, halk arasında kara kekik olarak bilinir. Baharat ve çay yapımında kullanılır. Böcekleri bitkilerden uzak tutmak amacıyla da kullanılır.
 Toka Kekiği: Toka kekiği, dünyada sadece Isparta'nın Sütçüler ilçesinde yetişme imkanı bulur. Sütçüler kekiği ismiyle bilinen Toka kekiği, Avrupa, Hindistan, ABD, Kanada olmak üzere birçok ülkeye ihraç edilir.
 Beyaz Kekik (Alanya kekiği): Alanya kekiği olarak bilinir. İçerisinde bulunan karvakrol maddesi ile akciğer kanserinin tedavisinde kullanılan beyaz kekik, daha çok yağ şeklinde tüketilir.
 Dağ Kekiği: Suriye kekiği olarak da bilinir. Dağlarda ve kayalık bölgelerde doğal olarak yetişir. Yemeklerde kullanılmasının yanı sıra çay şeklinde de tüketilir.

Türkiye'de, bu kekiklerin yanı sıra Akdeniz kekiği, tarla kekiği, yabani kekik gibi kekik türleri de yetişir.

Taksonomi 
Thymus cinsine bağlı türler şunlardır:

 Thymus adamovicii 
 Thymus aitanae 
 Thymus alatauensis 
 Thymus albicans 
 Thymus alfredae 
 Thymus algeriensis 
 Thymus almeriensis 
 Thymus almijarensis 
 Thymus almoradux 
 Thymus alpestris 
 Thymus alpinus 
 Thymus altaicus 
 Thymus alternans 
 Thymus amurensis 
 Thymus antoninae 
 Thymus aragonensis 
 Thymus arcanus 
 Thymus arcuatus 
 Thymus arenarius 
 Thymus argaeus 
 Thymus armuniae 
 Thymus arsenijevii 
 Thymus artvinicus 
 Thymus arundanus 
 Thymus athous 
 Thymus atlanticus 
 Thymus atticus 
 Thymus aznavourii 
 Thymus baeticus 
 Thymus baicalensis 
 Thymus bashkiriensis 
 Thymus beltraniae 
 Thymus benitorum 
 Thymus bermius 
 Thymus bihoriensis 
 Thymus bivalens 
 Thymus bleicherianus 
 Thymus boissieri 
 Thymus bornmuelleri 
 Thymus bornmulleri 
 Thymus borysthenicus 
 Thymus borzygis 
 Thymus bovei 
 Thymus brachychaetus 
 Thymus brachychilus 
 Thymus bracteatus 
 Thymus bracteosus 
 Thymus bractichina 
 Thymus braunii 
 Thymus brevipetiolatus 
 Thymus broussonetii 
 Thymus bulgaricus 
 Thymus bulsanensis 
 Thymus caespititius 
 Thymus calcareus 
 Thymus callieri 
 Thymus camphoratus 
 Thymus canoviridis 
 Thymus capitellatus 
 Thymus cappadocicus 
 Thymus cariensis 
 Thymus carmanicus 
 Thymus carnosus 
 Thymus carrionii 
 Thymus catharinae 
 Thymus celtibericus 
 Thymus cherlerioides 
 Thymus cilicicus 
 Thymus cimicinus 
 Thymus citriodorus 
 Thymus collinus 
 Thymus comosus 
 Thymus comptus 
 Thymus convolutus 
 Thymus coriifolius 
 Thymus crebrifolius 
 Thymus cremnophilus 
 Thymus crenulatus 
 Thymus curtus 
 Thymus czorsztynensis 
 Thymus dacicus 
 Thymus daenensis 
 Thymus daghestanicus 
 Thymus dahuricus 
 Thymus decussatus 
 Thymus degenii 
 Thymus desjatovae 
 Thymus diazii 
 Thymus didukhii 
 Thymus diminutus 
 Thymus dimorphus 
 Thymus disjunctus 
 Thymus diversifolius 
 Thymus dmitrievae 
 Thymus doerfleri 
 Thymus dolomiticus 
 Thymus dolopicus 
 Thymus dreatensis 
 Thymus dubjanskyi 
 Thymus dzalindensis 
 Thymus eigii 
 Thymus ekimii 
 Thymus elegans 
 Thymus eliasii 
 Thymus elisabethae 
 Thymus embergeri 
 Thymus enicensis 
 Thymus eravinensis 
 Thymus eremita 
 Thymus eriocalyx 
 Thymus extremus 
 Thymus fallax 
 Thymus faustinoi 
 Thymus fedtschenkoi 
 Thymus flabellatus 
 Thymus fontqueri 
 Thymus funkii 
 Thymus genesianus 
 Thymus georgicus 
 Thymus gobi-altaicus 
 Thymus gobicus 
 Thymus granatensis 
 Thymus groenlandicus 
 Thymus guberlinensis 
 Thymus guerrae 
 Thymus guyonii 
 Thymus hartvigii 
 Thymus haussknechtii 
 Thymus helendzhicus 
 Thymus henriquesii 
 Thymus henryi 
 Thymus herba-barona 
 Thymus hercegovinus 
 Thymus hieronymi 
 Thymus hohenackeri 
 Thymus holosericeus 
 Thymus hybridus 
 Thymus hyemalis 
 Thymus ibericus 
 Thymus iljinii 
 Thymus incertus 
 Thymus indalicus 
 Thymus indigirkensis 
 Thymus integer 
 Thymus invisus 
 Thymus japonicus 
 Thymus jimenezii 
 Thymus josephi-angeli 
 Thymus junctus 
 Thymus karamarianicus 
 Thymus karatavicus 
 Thymus karavaevii 
 Thymus karjaginii 
 Thymus kimishepensis 
 Thymus kirgisorum 
 Thymus koeianus 
 Thymus koeieanus 
 Thymus komarovii 
 Thymus kondratjukii 
 Thymus korneckii 
 Thymus kosteleckyanus 
 Thymus kosteletzkyanus 
 Thymus kotschyanus 
 Thymus krylovii 
 Thymus kuminovianus 
 Thymus lacaitae 
 Thymus laconicus 
 Thymus ladjanuricus 
 Thymus lainzii 
 Thymus lanceolatus 
 Thymus lansdowneae 
 Thymus lavrenkoanus 
 Thymus leptophyllus 
 Thymus leucospermus 
 Thymus leucostomus 
 Thymus leucotrichus 
 Thymus levitskyi 
 Thymus linearis 
 Thymus littoralis 
 Thymus longicaulis 
 Thymus longidentatus 
 Thymus longiflorus 
 Thymus loscosii 
 Thymus lotocephalus 
 Thymus magnificus 
 Thymus majkopiensis 
 Thymus mandschuricus 
 Thymus marandensis 
 Thymus markhotensis 
 Thymus maroccanus 
 Thymus martinezii 
 Thymus mastichina 
 Thymus mastichinalis 
 Thymus mastigophorus 
 Thymus membranaceus 
 Thymus mercadalii 
 Thymus michaelis 
 Thymus migricus 
 Thymus minussinensis 
 Thymus mixtus 
 Thymus moldavicus 
 Thymus mongolicus 
 Thymus monrealensis 
 Thymus moralesii 
 Thymus moranensis 
 Thymus moroderi 
 Thymus mourae 
 Thymus mugodzharicus 
 Thymus munbyanus 
 Thymus musilii 
 Thymus nakhodkensis 
 Thymus narymensis 
 Thymus nerczensis 
 Thymus nervosus 
 Thymus neurophyllus 
 Thymus nitens 
 Thymus novocastellanus 
 Thymus novograblenovii 
 Thymus numidicus 
 Thymus nummularius 
 Thymus nuriensis 
 Thymus oblongifolius 
 Thymus ochotensis 
 Thymus odoratissimus 
 Thymus oehmianus 
 Thymus oenipontanus 
 Thymus origanoides 
 Thymus oriolanus 
 Thymus orospedanus 
 Thymus oxyodontus 
 Thymus pallasianus 
 Thymus pallescens 
 Thymus pallidus 
 Thymus paradoxus 
 Thymus parnassicus 
 Thymus paronychioides 
 Thymus pastoralis 
 Thymus pastoris 
 Thymus pauciflorus 
 Thymus pavlovii 
 Thymus pectinatus 
 Thymus perinicus 
 Thymus persicus 
 Thymus petraeus 
 Thymus phyllopodus 
 Thymus picentinus 
 Thymus piperella 
 Thymus plasonii 
 Thymus praecox 
 Thymus proximus 
 Thymus pseudocollinus 
 Thymus pseudogranatensis 
 Thymus pseudograniticus 
 Thymus pseudohirsutus 
 Thymus pseudostepposus 
 Thymus pseudothracicus 
 Thymus pubescens 
 Thymus pulchellus 
 Thymus pulcherrimus 
 Thymus pulegioides 
 Thymus pulvinatus 
 Thymus punctulosus 
 Thymus purpureoviolaceus 
 Thymus putoranicus 
 Thymus quinquecostatus 
 Thymus radoi 
 Thymus ramonianus 
 Thymus rasitatus 
 Thymus reverdattoanus 
 Thymus revolutus 
 Thymus riatarum 
 Thymus richardii 
 Thymus rigidus 
 Thymus riojanus 
 Thymus roegneri 
 Thymus roseus 
 Thymus rubioi 
 Thymus ruiz-latorrei 
 Thymus sachalinensis 
 Thymus saharae 
 Thymus samius 
 Thymus saturejoides 
 Thymus schimperi 
 Thymus schischkinii 
 Thymus schistosus 
 Thymus schmidtii 
 Thymus schulzei 
 Thymus segurae 
 Thymus sennenii 
 Thymus seophyllum 
 Thymus seravschanicus 
 Thymus sergievskajae 
 Thymus serpylloides 
 Thymus serpyllum 
 Thymus serrulatus 
 Thymus sessilifolius 
 Thymus severianoi 
 Thymus sibiricus 
 Thymus sibthorpii 
 Thymus sipyleus 
 Thymus skopjensis 
 Thymus sokolovii 
 Thymus spathulifolius 
 Thymus spinulosus 
 Thymus spryginii 
 Thymus stojanovii 
 Thymus striatus 
 Thymus subcollinus 
 Thymus subhirsutus 
 Thymus subramosus 
 Thymus substriatus 
 Thymus syriacus 
 Thymus talijevii 
 Thymus tauricus 
 Thymus terskeicus 
 Thymus teucrioides 
 Thymus thracicus 
 Thymus tiflisiensis 
 Thymus toletanus 
 Thymus transcaspicus 
 Thymus transcaucasicus 
 Thymus trautvetteri 
 Thymus tschernjaievii 
 Thymus turczaninovii 
 Thymus turkmenii 
 Thymus tzvelevii 
 Thymus urumovii 
 Thymus ussuriensis 
 Thymus valdesii 
 Thymus vavilovii 
 Thymus verchojanicus 
 Thymus viciosoi 
 Thymus villosus 
 Thymus vitekii 
 Thymus vulgaris 
 Thymus welwitschii 
 Thymus willdenowii 
 Thymus willkommii 
 Thymus xilocae 
 Thymus zedelmejeri 
 Thymus zygioides 
 Thymus zygis 
 Thymus zygophorus 
 Thymus pulegioides × vulgaris 
 Thymus pulegioides × serpyllum 
 Thymus serpyllum × vulgaris

Dış bağlantılar

Kaynakça 
Genel
 Easter M. Thymus 
 University of Melbourne: Thymus 
 Kekik Prof.Dr. K.H.Can Başer Bilim ve TEKNİK Mayıs 2001 74-77
 World Checklist
Özel

Lamiaceae
Carl Linnaeus tarafından adlandırılmış taksonlar
Baharat bitkileri
Yemek malzemeleri