Pandemi

Pandemiler veya pandemik hastalıklar, bir kıta hatta tüm dünya yüzeyi gibi çok geniş bir alanda yayılan ve etkisini gösteren salgın hastalıklara (epidemilere) verilen genel addır.

Etimoloji 
Pandemi, Eski Yunanca'da tüm anlamına gelen παν (pan) ile insanlar anlamına gelen δῆμος (demos) kelimelerinden türetilmiştir.

Tanım 

WHO (Dünya Sağlık Örgütü) tanımlamasına göre bir pandemi ancak aşağıdaki 3 koşulu sağladığında başlamış sayılır:
 Nüfusun daha önce maruz kalmadığı bir hastalığın ortaya çıkışı
 Hastalığa sebep olan etmenin insanlara bulaşması ve tehlikeli bir hastalığa yol açması
 Hastalık etmeninin insanlar arasında kolayca ve devamlı olarak yayılması

Bir hastalık veya tıbbi durum sadece yaygın olması ve çok sayıda insanın ölümüne yol açması nedeniyle pandemi olarak nitelendirilemez, aynı zamanda bulaşıcı olması gereklidir. Örneğin kanser, insanlarda çok sayıda ölüme sebep olan bir hastalık olmasına rağmen bulaşıcı olmadığı için pandemi olarak adlandırılmamaktadır (Bazı kanser türlerinin bulaşıcı etmenler tarafından ortaya çıkabildiği unutulmamalıdır).

Devam eden pandemiler

HIV/AIDS 

AIDS küresel bir pandemidir. 2014 yılı itibarıyla, dünyada yaklaşık 36,9 milyon insan HIV virüsüne sahiptir. 2012 yılında, yaklaşık 17,2 milyon erkek, 16,8 milyon kadın ve 3,4 milyon 15 yaşından küçük çocuk AIDS hastasıydı. 2010 yılında 1,8 milyon insan AIDS nedeniyle öldü, bu sayı 2005 yılında 2,2 milyondu.

COVID-19 

COVID-19 pandemisi, Aralık 2019'da başlamış, Çin'in Hubei bölgesinin başkenti olan Vuhan kökenli SARS-CoV-2 olarak adlandırılan yeni bir koronavirüsün neden olduğu pandemidir. İlerleyen zamanlarda Avrupa, Kuzey Amerika ve Asya-Pasifik'te yer alan çeşitli ülkelere yayılmış olan salgın, 11 Mart 2020'de Dünya Sağlık Örgütü tarafından pandemi ilan edildi.

Tarihi pandemi ve epidemiler 

Kara veba
Kolera - 19. yüzyıl boyunca tam altı kez pandemi ilan edilmiştir.
Grip (Influenza)
İspanyol gribi
Hong Kong gribi
Domuz gribi
COVID-19 pandemisi

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 Pandemi hazırlığı videosu. Uzman görüşleri
 WHO - Küresel sağlık sorunları hakkında otoriter bilgi kaynağı
 Avrupa'yı geçmişte harap eden pandemikler
 CDC: Grip pandemi safhaları
 Safe Care Campaign 
 A.B.D. hükümentinin pandemik grip ve kuş gribi bilgilendirme sayfası
 The Flu Wiki — to help local communities prepare for and perhaps cope with a possible influenza pandemic.
 Scientific American Magazine (November 2005 Issue) Preparing for a Pandemic
 'Defying Death'  Freeview 'Next Big Thing' Video. A Discussion by the Vega Science Trust and the BBC/OU