Muhibbe Darga

Ayşe Muhibbe Darga (d. 13 Haziran 1921, İstanbul - ö. 6 Mart 2018, İstanbul)  Türk arkeolog.

Türkiye'nin ilk kadın arkeologlarından biri olan Darga, hiyeroglif ve çivi yazısı konusunda dünyanın en önemli uzmanları arasındadır. Hitit kaynaklarını kullanarak kaleme aldığı en popüler eseri, "Eski Anadolu Kadını"dır.

Yaşamı 
1921'de İstanbul'da doğdu. Kafkas asıllı bir soydan gelir. Babası, doktor Sait Darga, annesi Sabiha Darga'dır. Çocukluğunu II. Abdülhamid'in başmabeyncisi Darugazade Mehmet Emin Bey'in Acıbadem'deki köşkünde geçirdi. İlköğrenimini Kadıköy'deki Gazi İlkokulu'nda tamamladı.

Erenköy Kız Lisesi'nin ardından  1939 yılında İstanbul Üniversitesi arkeoloji bölümüne girdi. Helmuth Theodor Bossert, Arif Müfid Mansel, Clemens Emin Bosch'un derslerine devam etti. A. Müfid Mansel'in ekibinde Rhegion Antik kenti (bugünkü Küçükçekmece'nin yüksek kesimlerinde) ve Anadolu gezilerine katıldı. 1943 yılında mezun oldu ve aynı kurumda doktora eğitimine başladı. 1945 yılında Eski Ön Asya Dilleri ve Kültürleri bölümü asistanlığına atandı.

"Muvattaliş Dillerindeki Tanrı Adları Üzerine Araştırmalar" başlıklı doktora tezini 1947'de tamamladı. Asistanlık görevinden ayrıldı; 1947-1951 yıllarında Bossert başkanlığındaki Karatepe (Adana) keşif kazılarında yer aldı. 1958-1959'da Elazığ ve Muş'ta lise öğretmenliği yaptı. 1960'ta üniversitedeki asistanlık görevine döndü.  Bölümünde Kültepe-Kaneş uygarlığı, Asur Koloni Çağı, Hitit sanatı ve Hitit dili ağırlıklı dersler verdi.

1965'te "Hitit Bayram Ritüali Metinlerinde Huvaşi, Tarnu ve Kutsal Koruluk" başlıklı doçentlik tezini bitirdi. Side dili üzerine önemli çalışmalar yaptı. 1973'te profesör oldu. Değirmentepe (Keban) kazılarına katıldı.  1975'te Türk Tarih Kurumu üyesi oldu. Ankara Müzesi Hitit tabletleri üzerine çalışmalar yaptı. 1978-1990 arasında Şemsiye Tepe (Elazığ) kazısına başkanlık etti. 1985 yılında emekli oldu.

1989 yılında Şarhöyük-Dorylaion (Eskişehir) kazılarının başkanlığını üstlendi.

Hititçe kaynakları kullanarak derlediği "Eski Anadolu'da Kadın" en meşhur eserlerinden biridir.

Arkeolog ve yazar Emine Çaykara'nın kendisiyle yaptığı ayrıntılı bir söyleşiden oluşan biyografisi, 2002 yılında "Arkeolojinin Delikanlısı Muhibbe Darga Kitabı" adıyla neşredildi.

Muhibbe Darga, ilk Türk seyyahlarından biri olan dedesi Mehmet Emin Bey'in anılarını 2009 yılında "İstanbul'dan Asya-yı Vusta'ya Seyahat" adıyla derledi. 2010 yılında "Kazı başkanının karavanası" isimli anıları yayımlandı.

6 Mart 2018'de İstanbul'da öldü.

Kaynakça 

1921 doğumlular
2018 yılında ölenler
İstanbul doğumlu bilim insanları
İstanbul'da ölenler
Türk arkeologlar
Erenköy Kız Lisesinde öğrenim görenler
İstanbul Üniversitesinde öğrenim görenler
Karacaahmet Mezarlığı'na defnedilenler