Hindistan Halk Partisi

Hindistan Halk Partisi, () Hindistan'da bir siyasi partidir ve Hindistan Ulusal Kongresi ile birlikte Hindistan'ın iki büyük siyasi partisinden biridir. 2014'ten bu yana, görevdeki Başbakan Narendra Modi yönetiminde Hindistan'da iktidarda olan siyasi partidir. BJP sağcı siyasetle uyumludur ve politikaları Hindu milliyetçi bir ideoloji olan Hindutva'ya bağlıdır. Rashtriya Swayamsevak Sangh (RSS) gönüllü paramiliter örgütü ile yakın ideolojik ve örgütsel bağlara sahiptir. Eylül 2023 itibariyle, Hindistan Parlamentosu'nun yanı sıra eyalet yasama meclislerindeki temsil açısından ülkenin en büyük siyasi partisidir.

Partinin kökeni 1951 yılında Hintli siyasetçi Shyama Prasad Mukherjee tarafından kurulan Bharatiya Jana Sangh'a dayanmaktadır. 1975-1977 yılları arasındaki Olağanüstü Hal'in ardından Jana Sangh diğer bazı siyasi partilerle birleşerek Janata Partisi'ni kurdu; 1977 genel seçimlerinde o sırada iktidarda olan Hindistan Ulusal Kongresi'ni yenilgiye uğrattı. Janata Partisi üç yıl iktidarda kaldıktan sonra 1980 yılında dağıldı ve eski Jana Sangh üyeleri günümüz BJP'sini kurmak üzere yeniden bir araya geldi. Başlangıçta başarısız olsa da - 1984 genel seçimlerinde sadece iki sandalye kazandı - Uttar Pradesh'teki Ram Janmabhoomi hareketi sayesinde güçlendi. Çeşitli eyalet seçimlerinde elde ettiği zaferler ve ulusal seçimlerdeki daha iyi performansının ardından BJP 1996 yılında Parlamento'daki en büyük siyasi parti haline geldi; ancak Parlamento'nun alt kanadında çoğunluğa sahip değildi ve o zamanki lideri Atal Bihari Vajpayee yönetimindeki hükümeti sadece 13 gün sürdü.

1998 genel seçimlerinden sonra BJP liderliğindeki Ulusal Demokratik İttifak (NDA) olarak bilinen koalisyon, başbakan Vajpayee başkanlığında bir yıl süren bir hükümet kurdu. Yeni seçimlerin ardından, yine Vajpayee başkanlığındaki NDA hükümeti tam bir dönem görevde kaldı; bu, bunu yapan ilk Kongre dışı hükümet oldu. 2004 genel seçimlerinde NDA beklenmedik bir yenilgiye uğradı ve sonraki on yıl boyunca BJP ana muhalefet partisi oldu. O dönemde Gujarat'ın başbakanı olan Narendra Modi, partiyi 2014 genel seçimlerinde ezici bir zafere taşıdı. Modi o zamandan beri Hindistan başbakanı olarak NDA hükümetine liderlik ediyor ve 2019 genel seçimlerinde yeniden seçildi. Haziran 2023 itibariyle ittifak 15 Hindistan eyaletini ve birlik bölgesini yönetmektedir.

BJP'nin resmi ideolojisi, ilk kez 1965 yılında Deendayal Upadhyaya tarafından formüle edilen bütüncül hümanizmdir. Parti sosyal muhafazakârlığı ve milliyetçi ilkelere dayalı bir dış politikayı savunmaktadır. BJP, ulusal hükümetteki ilk döneminde Hindu milliyetçisi önceliklerinden kaçınmış ve sosyal refahtan ziyade küreselleşme ve ekonomik büyümeye öncelik veren büyük ölçüde liberal bir ekonomi politikasına odaklanmıştır. BJP hükümeti 2014 yılında hükümete geldiğinden bu yana RSS'nin öncelikleri arasında yer alan üçlü talak uygulamasının suç sayılması ve Hindistan anayasasının Cemmu ve Keşmir'e özerklik tanıyan 370. Maddesinin iptal edilmesi ve eyalet statüsünün kaldırılması gibi pek çok düzenlemeyi hayata geçirdi. Hindistan, 2014 yılından bu yana BJP'nin yönetimi altında ülke çapında demokratik gerileme yaşamıştır.

Kaynakça 

 
1980'de kurulan siyasi partiler
Millî muhafazakâr partiler