Ürünlü, Olur

+B1:B29

Ürünlü, Erzurum ilinin Olur ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

Tarihçe 

Ürünlü köyünün eski adı Culekari veya Çulekari'dir. Megrelce-Gürcüce bir yer adı olan Çulekari (ჭულეკარი) "küçük kapı" anlamına gelir. Çulekari 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterine Culakar (جولاكار) olarak girmiştir.

Çulekari, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü, 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Köydeki kale de bu dönemden kalmış olmalıdır.

Çulekari, 1595 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı tahrir defterinde "Culakar-i Vasat" (Orta Culakar), "Culakar-i Süfla" (Aşağı Culakar) ve "Culakar-i Ulya" (Yukarı Culakar) olmak üzere üç yerleşim olarak kaydedilmiştir. Bu yerleşimler Gürcistan Vilayeti içinde Penek livasına bağlı Panaskert nahiyesinin köylerinden biriydi. Bu tarihte Aşağı Culakar köyünde 36 hane, Yukarı Culakar köyünde 8 hane yaşıyordu. Orta Culakar köyü ise bu tarihte boşalmıştır.

Çulekari, 1835 tarihli Osmanlı nüfus defterinde tek yerleşim olarak kaydedilmiştir. Bu tarihte bu yerleşim, Penek sancağının köylerinden biriydi. Vergi belirleme ve askere alma amacıyla sadece erkek nüfusunun tespit edildiği bu nüfus sayımında Çulekari köyünde 26 hanede 58 erkek yaşıyordu. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün yaklaşık nüfusunun 116 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.

Çulekari köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması'yla Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin Culakar (Джулакаръ) olarak kaydettiği yerleşim, Oltu sancağında Tausker kazasının Olor nahiyesine bağlı 16 köyden biriydi. Çulekari'nin nüfusu, 70'i erkek ve 71'i kadın olmak üzere, 22 hanede yaşayan 141 kişiden oluşuyordu. Nüfusun tamamı Türk olarak kaydedilmiştir. Rus idaresi sırasında Karnavas köyünün nüfusu 1896 yılında 181 kişi ve 1906 yılında 221 kişi olarak tespit edilmiştir.

Çulekar köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesine "Culekar" (جولەكار) adıyla Erzurum vilayetinin Oltu kazasına bağlı Olur nahiyesinde yer alıyordu. 1940 genel nüfus sayımında "Cüleker" biçiminde yazılmış olan köy, aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 333 kişiden oluşuyordu. Çulekar veya Cüleker Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Ürünlü olarak değiştirilmiştir. Ürünlü köyünün nüfusu 1965 yılında 332 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 68 kişi okuma yazma biliyordu.

Ürünlü köyünde varlığı tespit edilmiş kale, kireç harcı kullanılmadan inşa edilmiştir. Köütn girişinde yer alan Çulekari Kalesi (75 × 23 m) temellerine kadar yıkılmıştır.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum’da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Olur Belediyesi’nin bir mahallesi olmuştur.

Coğrafya 
Mahalle, Erzurum il merkezine 189 km, Olur ilçe merkezine 17 km uzaklıktadır. Mahalle, Olur'un kuzeydoğusunda olup,  numaralı Olur-Oltu il yoluna, 15,1 km.'lik bir köy yoluyla bağlıdır.

Nüfus

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 

Olur'un mahalleleri