Ulubağ, Uzundere

Ulubağ, Erzurum ilinin Uzundere ilçesine bağlı bir mahalledir.

Tarihçe

Ulubağ köyünün eski adı Hars'tır. Gürcüce kaynaklarda Harsi (ხარსი), Türkçe kaynaklarda Hars (خارص)olarak geçer.

Hars köyü, orta çağda Gürcistan'ın bir parçası olan Tao bölgesinde yer alıyordu. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarına doğru Gürcülerden ele geçirdi. 1574 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı mufassal defterine göre köy, Oltu sancağının Haho (Hahuli) nayihesine bağlıydı. Köyün nüfusu 203 haneden oluşuyordu. Bu nüfus içinde 182 hane Hristiyan, 21 hane Müslüman olarak kaydedilmişti. Hane sayısı Hars köyünün hayli büyük bir yerleşme olduğunu göstermektedir. Osmanlı idaresinin askere alma ve vergi belirleme amacıyla 1835 yılında yaptığı nüfus tespitinde köyde 40 hanede 135 erkek yaşıyordu. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, Hars köyünün nüfusunun yaklaşık 270 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.

Hars köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Erzurum vilayetinin Tortum kazasına bağlı Azort nahiyesinde yer alıyordu. 1935  genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahip olan köyün nüfusu 668 kişiden oluşuyordu. Hars veya Harbi Türkçe olmadığı için köyün adı 1950'lerin ilk yarısında Hasköy olarak değiştirildi. Nitekim köyü adı 1955 genel nüfus sayımında "Hasköy (Hars)" biçimde yazılmıştır. 1960 genel nüfus sayımında adının "Ulubağ (Hars)" olarak kaydedilmesi, köyün adının 1959 yılında 7267 sayılı kanunla bir kez daha değiştirildiğini göstermektedir. 1965 genel nüfus sayımında Balıklı köyünün nüfusu 989 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 190 kişi okuma yazma biliyordu. Bu tarihte köy Tortum kazasının Uzundere bucağına bağlıydı. Uzundere 1987 yılında ilçe olunca, Balıklı da bu ilçenin merkez nahiyesinin köyü haline geldi.

Ulubağ köyünde yıkık halde iki kilise bulunmaktadır. Bunlardan biri Aşağı mahallesinin Bağlar mevkiinde, diğeri köyün yaylasındadır.

Nüfus

Kaynakça

Uzundere'nin mahalleleri