Balçeşme, Göle

Balçeşme, Ardahan ilinin Göle ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe 

Balçeşme köyünün eski adı Lala Vargenis'tir. Nitekim Rus idaresi 1886 yılında köyü Lyalya-Varginis (Ляля-Варгинис) olarak kaydetmiştir. Göle ilçesine bağlı  Yanatlı köyünün adı ise Vargenis'tir.

Lalavargenis'teki megalit yapı kalıntıları, buranın çok eski bir yerleşme alanı olduğunu göstermektedir. Lalavargenis, orta çağda Gürcistan'ı oluşturan tarihsel bölgelerden biri olan Kola'da yer alır. Nitekim bu bölgeyi Osmanlılar 16. yüzyılın ikinci yarısında Gürcülerden ele geçirmiştir. Bununla birlikte bu yerleşimin tarihsel Gürcüce adı bilinmemektedir.

Lalavargenis, uzun süre Osmanlı egemenliğinde kaldıktan sonra, 93 Harbi'nin ardından 1878 yılında imzalanan Berlin Antlaşması'yla Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresince Lyalya-Varginis (Ляля-Варгинис) olarak kaydedilen köy, Ardahan sancağının Göle kazasına bağlıydı. 1886 yılında nüfusu, "Kürt" olarak kaydedilen 108 kişiden oluşuyordu. Köyün nüfusu 1896 yılında 117 kişi, 1906 yılında 157 kişi olarak tespit edilmiştir.

Lalavargenis köyü, Birinci Dünya Savaşı'nın sonunda Rusların bölgeden çekilmesinin ardından bir süre fiilen Ermenistan'ın sınırları içinde kaldı. 16 Mart 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması uyarınca Lalavargenis Türkiye'ye bırakıldı.

Lalavargenis köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde "Lala Vargens" (لالا واركنس) adıyla Kars vilayetinin Göle kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında "Lalavarginis" adıyla geçen köy, aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 402 kişiden oluşuyordu. Lalavarginis  Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında  7267 sayılı kanunla Balçeşme olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Balçeşme köyünün nüfusu 867 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde sadece 246 kişi okuma yazma biliyordu.

Coğrafya 
Köy, Ardahan il merkezine 66 km, Göle ilçe merkezine 21 km uzaklıktadır.

Nüfus

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 

Göle belde ve köyleri