Aliye Rona

Aliye Rona doğum adıyla Aliye Dilligil (1 Ocak 1921, Dera - 29 Ağustos 1996, İstanbul), Türk sinema ve tiyatro oyuncusu.  Sayısız karakter rolünde oynamış, özellikle sert Anadolu kadınlarını canlandırmıştır.

İlk yılları 
Aliye Rona, Samsun'un ileri gelen demiryolu işletmecisi Ramiz Bey ve Servinaz Hanım'ın kızı olarak 1921 yılında bugün Suriye sınırları içinde kalan, o zamanlar Fransız Suriye Mandasına bağlı Ürdün sınırındaki Dera şehrinde doğdu. Tiyatrocu Avni Dilligil ve gazeteci Turhan Dilligil'in kardeşi olan Rona, Beyoğlu Akşam Kız Sanat Okulu'nda okudu. 1930'ların sonlarında Kadıköy Halkevi'nde amatör olarak tiyatro oyunculuğuna başladı. Ulvi Uraz ve Avni Dilligil ile Arena Tiyatrosunda sahneye çıktı. İzmir Şehir Tiyatrosu'nda birlikte çalıştığı Zihni Rona ile evlendi.

Kariyeri 
Sinema oyunculuğuna 1947 yılında Kerim'in Çilesi filmiyle başlayan Aliye Rona, Türk sinemasında uzun yıllar karakter rollerinin değişmez ismi oldu. Uzun yıllar dublaj da yapan Rona, sinemada çilekeş, direnen, dikbaşlı, hakkını hukukunu arayan, kavgacı, töreci köylü kadını ve ana rollerini canlandırdı.

Yaklaşık yarım asırlık sanat hayatı boyunca 204 filmde rol aldı. 1965'te Hepimiz Kardeşiz, 1967'de Zalimler, 1968'de Son Gece ile Antalya Altın Portakal Film Festivali'nde "En Başarılı Yardımcı Kadın Oyuncu" ödüllerini aldı. 1969 Adana Altın Koza Film Festivali'nde Kuyu filmiyle "En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu" seçildi.

Son yılları ve ölümü 

Ömrünün son yıllarında sağ tarafına felç inen ve tekerlekli sandalyeye mahkûm olan Rona, İstanbul'un Pendik ilçesindeki bir huzurevinde kalmaya başladı. Bu huzurevinde yaşanan sağlık ve şiddet olayları televizyon haberlerinde gündeme gelmiş ve Aliye Rona burada kötü bir hâlde bulunmuştur. Yine bu huzureviyle ilgili haberler sırasında son isteğinin "Mustafa Kemal Atatürk'ün annesi Zübeyde Hanım'ı oynamak" olduğunu belirtmiştir. 29 Ağustos 1996'de kaldığı huzurevinde geçirdiği beyin kanaması nedeniyle 75 yaşında hayatını kaybetti. Cenazesi Karacaahmet Mezarlığı'ndaki aile kabristanına defnedildi.

Filmografisi

Ödüller 
 1965: 2. Altın Portakal Film Festivali - En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu - Hepimiz Kardeşiz
 1967: 4. Altın Portakal Film Festivali - En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu - Zalimler
 1968: 5. Altın Portakal Film Festivali - En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu - Son Gece
 1994: 8. Altın Koza Film Festivali - Yaşam Boyu Onur Ödülü

Ayrıca bakınız 
 Türk oyuncu film listeleri
 Türkiye'deki film festivalleri
 Yeşilçam oyuncuları

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 Beyazperde´de Aliye Rona 
 IMDb´de Aliye Rona 
 Sinemalar´da Aliye Rona 
 SinemaTürk'te Aliye Rona 
 TSA´de Aliye Rona 

1921 doğumlular
1996 yılında ölenler
Altın Portakal Ödülü sahibi oyuncular
Türk kadın sinema oyuncuları
Karacaahmet Mezarlığı'na defnedilenler
Altın Koza Ödülü kazanan oyuncular
Beyin kanamasından ölenler
Suriye doğumlular