Nuri Yamut

Mehmet Nuri Yamut (1890 – 5 Haziran 1961) Türk asker ve siyasetçi. Türk Silahlı Kuvvetlerinin 6. Genelkurmay Başkanı.

Askerlik kariyeri 
1908 yılında teğmen rütbesi ile Harp Okulu'ndan mezun oldu. Manastır 6. Kolordu 50. Alay 3. Bölükte iken, 1912 yılında esir düştü. Esaret dönüşü, 1913'te Harp Akademisi'ne girdi. 1 yıl okuduktan sonra tahsili bırakarak Orduya katıldı. Balkan Savaşı ve I. Dünya Savaşı'na katıldı. 1919'da tekrar başladığı akademi tahsilini 1920'de bitirerek Kurmay oldu. Aynı tarihte Anadolu'ya geçerek Kurtuluş Savaşı'nda yer aldı. İstiklal Savaşı'na katıldı. Muharebe Gümüş Liyakat, Alman Demir Salip Nişanı ve Harp, Muharebe Gümüş ve İstiklal Madalyası sahibidir. 1935 yılına kadar çeşitli karargâh ve birlikler ile Afganistan'da görev yaptı.

1935 yılında tuğgeneral, 1936 yılında tümgeneral, 1939 yılında korgeneral ve 1945 yılında orgeneralliğe yükseldi. Tuğgeneral rütbesi ile 9. Tümen Tugay Komutanlığı, Tümgeneral rütbesi ile 9. ve 57. Tümen Komutanlığı, Korgeneral rütbesi ile 2. ve 12. Kolordu Komutanlığı, Orgeneral rütbesi ile 2. ve 1. Ordu Komutanlığı görevlerinde bulundu.

Gelibolu 2. kolordu komutanı iken, Alçıtepe köyünde Saros Körfezine hakim bir tepede, 26 Haziran-12 Temmuz 1915 tarihleri arasında yapılan Sığındere savaşlarında öldürülen 10.000 kişi adına 1943 yılında yapılan bu anıtı yaptırmak için, halk arasında, İstanbul'daki iki evini sattığı ve tüm ölülerin  kemiklerinin toplanıp mermer kaidenin altına gömüldüğü söylense de anıt, Milli Savunma Bakanlığı ödenekleri çerçevesinde yaptırılmıştır.

Genelkurmay Başkanlığı
3 Ocak 1949 tarihinde Kara Kuvvetleri Komutanlığı'na atandı. 1 Temmuz 1949 tarihine kadar aynı zamanda Genelkurmay Başkan Vekilliği görevini de yürüttü. 6 Haziran 1950 tarihinde atandığı Genelkurmay Başkanlığı görevinden 10 Nisan 1954 tarihinde kendi isteği ile emekli oldu.

27 Mayıs Darbesi sonrası
TBMM X. ve XI. Dönem İstanbul Milletvekilidir. Milletvekili iken 27 Mayıs Darbesi sonrası tutuklanmıştır. Tutuklama sırasında dövüldüğü iddia edilmektedir. Daha sonra Yassıada Yargılamaları sırasında öldü.

Kaynakça 

  

   

1890 doğumlular
1961 yılında ölenler
Kırmızı şeritli İstiklâl Madalyası sahipleri
Kurtuluş Savaşı'ndaki Türk askerler
TBMM 10. dönem İstanbul milletvekilleri
TBMM 11. dönem İstanbul milletvekilleri
Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedilenler
Selanik doğumlu siyasetçiler
Cezaevinde ölen Türkler
TBMM Millî Savunma Komisyonu
TBMM Dışişleri Komisyonu
Mekteb-i Harbiye'de öğrenim görenler
Osmanlı karacı subayları
Balkan Savaşları'nda Osmanlı askerleri
Balkan Savaşları'nda savaş tutsakları
Osmanlı savaş tutsakları
I. Dünya Savaşı'nda Osmanlı askerleri
Demokrat Parti (1946) mensubu siyasetçiler
20. yüzyıl Türk siyasetçileri
Resim aranan siyasetçiler
Türkiye tarafından tutuklanan kişiler
Piyade subaylar