Tosun Paşa (film, 1976)

Tosun Paşa, yönetmenliğini Kartal Tibet'in yaptığı, senaryosunu Yavuz Turgul'un kaleme aldığı ve yapımcılığını Ertem Eğilmez ile Nahit Ataman'ın üstlendiği 1976 yapımı komedi türündeki Türk sinema filmidir. Başrollerinde Kemal Sunal, Şener Şen, Müjde Ar, Adile Naşit ve Ayşen Gruda yer almaktadır. Filmin hikâyesi, Nâzım Hikmet'in 1939 yılında kaleme aldığı aynı adlı senaryosundan uyarlanmıştır. Film ayrıca Kartal Tibet'in yönetmenlik yaptığı ilk filmdir.

Filmde Kemal Sunal'ın canlandırdığı "Tosun Paşa" karakteri, dönemin Mısır valisi Kavalalı Mehmed Ali Paşa'nın oğlu Ahmed Tosun Paşa'dan esinlenilerek oluşturulmuştur.

Konusu 
Filmin olay örgüsü, 19. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu'na bağlı Mısır Eyaleti'nde geçmektedir. Tellioğulları ve Seferoğulları adlı iki meşhur aile, İskenderiye'nin en değerli yeri olan Yeşil Vadi için birbirleriyle kıyasıya bir mücadeleye girer. Vadinin kime ait olduğuna devlet görevlileri de karar veremezler. Tellioğlu ve Seferoğlu aileleri de bunun üzerine, Yeşil Vadi'yi ele geçirmek için İskenderiye'nin en büyük devlet memuru olan Daver Bey'in kızı Leyla'yı (Müjde Ar) almak için kıyasıya bir mücadeleye girerler. Daver Bey (Mete Sezer), Leyla'yı Seferoğulları'na vermeye karar verir. Bu durumda Tellioğlu ailesi, daha büyük bir torpil için evin uşağı olan Şaban'ı (Kemal Sunal) Kahire'nin en hatırı sayılır ve en heybetli paşası olan Tosun Paşa olarak tanıtırlar.

Tosun Paşa kılığındaki Şaban, Tellioğlu ailesinin en büyük oğlu Lütfü'nün (Şener Şen) yakın arkadaşı gibi davranıp Yeşil Vadi ve Leyla'yı Tellioğulları'na kazandıracağına, Leyla'ya kendisi âşık olur ve her şeyi eline yüzüne bulaştırır. Sonuçta işler Arap saçına döner ve en sonunda hakiki Tosun Paşa, Kahire Sarayı'ndan çıkar gelir.

Gerçek Tosun Paşa (Oktar Durukan), Yeşil Vadi'ye el koyar ve Daver Bey'in kızı Leyla'yı kendine eş olarak alır. Neticede bu olaydan ötürü kellelerini bile zor kurtaran Tellioğulları, hayatta kaldıklarına şükreder bir hâle gelirler. Herkesin gözünde suçlu Şaban olmuştur. Halbuki Lütfü kendi kazdığı kuyuya düşmüş, esas Tosun Paşa'nın varlığını bir an için unutmuştur.

Oyuncular

Tellioğulları 

 Kemal Sunal — Şaban (Sahte Tosun Paşa)
 Şener Şen — Lütfü
 Akil Öztuna — Akil
 Adile Naşit — Adile
 Ayşen Gruda — Zekiye
 Tuncay Gürel — Bekir (Küçük Enişte)
 Ergin Orbey — Vehbi
 Oya Aydonat — Emine
 Zihni Göktay — Ruhi
 Filiz Toprak — Fatma
 İhsan Bilsev — Mülayim
 Günfer Feray — Hatice

Seferoğulları 

 Sıtkı Akçatepe — Sıtkı
 Cevdet Arıkan — Suphi
 Hikmet Gül — Rukiye
 Ata Saka — Kasım
 Ayten Erman — Mor elbiseli
 Akif Kilman — Akil'e sopayla vuran
 Nevin Güler — Sarı elbiseli
 Tevfik Şen — Mavi ceketli
 Suna Yıldızoğlu — Sarışın kız
 Sıdıka Duruer

Diğer karakterler 

 Müjde Ar — Leyla
 Mete Sezer — Daver Bey
 Oktar Durukan — Hakiki Tosun Paşa
 Bilge Zobu — Merasim kumandanı
 Yasemin Esmergül — Dadı
 Hayri Esen — Defterdar Bey
 Celal Yonat — Çığırtkan
 Ali Demir — Tellioğulları'nın yanlışlıkla kaçırdığı kişi

Çekim mekânları 

Filmde Tellioğulları ailesinin ikâmet ettiği konut olarak Yeşilköy semtindeki Simenoğlu Köşkü kullanıldı. Filmin çöl sahneleri İstanbul'un Arnavutköy ilçesinin Ağaçlı köyünde çekilirken, İskenderiye beyi Daver Bey'in köşk sahnelerinde dış mekân olarak Emirgân'daki Sarı Köşk, iç mekân sahneleri için ise Sarıyer'de bulunan Said Halim Paşa Yalısı seçildi. Tellioğulları ve Seferoğulları ailelerinin sahip olma mücadelesi verdiği Yeşil Vadi ise, İstanbul'un Kemerburgaz ilçesindedir.

Çekim kazası 
Filmde Tellioğulları'nın reisi olan Akil karakterini canlandıran Akil Öztuna, filmin çekimlerinin devam ettiği Kemerburgaz'da deveden düşerek iç kanama geçirdi ve hastaneye kaldırıldı. Filmin başlarında görünen Akil Öztuna, sonraki devam çekimlerine katılamadı ve sonraki sahnelerde gözükmedi. 18 Kasım 1976'da, film gösterime girmeden 71 yaşında hastanede hayatını kaybetti.

Ayrıca bakınız 

 Süt Kardeşler
 Çöpçüler Kralı
 Kemal Sunal filmografisi
 Şener Şen filmografisi

Kaynakça 

1976 çıkışlı Türk filmleri
Türk tarihî komedi filmleri
Kartal Tibet'in yönettiği filmler
Kriton İlyadis'in görüntülediği filmler
1970'lerde tarihî komedi filmleri
Konusu Osmanlı İmparatorluğu'nda geçen filmler
Yavuz Turgul'un senaryosunu yazdığı filmler
Arzu Film filmleri
Konusu Mısır'da geçen filmler
İlk yönetmenlik denemesi filmler
1970'lerde Türkçe filmler
İtem-numarası içeren filmler
İstanbul'da çekilmiş filmler
Ertem Eğilmez'in yapımcısı olduğu filmler
1976 çıkışlı komedi filmleri