Filolaos

Filolaos (; , Philólaos; ) Pisagorcu ve Sokrates öncesi bir Yunan filozof idi. Her şeyin temelinde, uyum içinde bir araya gelen, sınırlayıcı ve sınırsızın oynadığı rol olduğunu savundu. Ayrıca, Dünya'nın Evrenin merkezi olmadığı teorisi olan güneşmerkezciliğin ortaya çıkmasıyla da tanınır. Nicomachus'tan alıntı yapan August Böckh'e (1819) göre Philolaus, Pisagor'un halefiydi. MÖ 5. yüzyılda Pisagorcu okulun önemli filozoflarından biri olmuştur. Çoğulculuk Okulu gibi Pisagorcuların da çatışan iki görüş arasında bir çözüm arayışında oldukları söylenebilir. Bir yanda sürekli olarak değişen bir evren düşüncesi, öte yandan değişmez bir evren düşüncesi arasındaki çatışmadır söz konusu olan. Pisagorcular bu yönde çözümlerini matematikte bulmaya çalışırlar. Filolaus da diğer Pisagorcu filozoflar gibi matematik ve müzik ile ilgilenmiş, evrenin ve varlığın açıklanmasında bunlardan yararlanmıştır. O da diğerleri gibi evrenin temelinin sayı olduğu fikrinden hareket etmiştir.

Hayatı 
Philolaus'un farklı şekillerde Croton veya Tarentum'da veya Metapontum'da doğduğu bildiriliyor -hepsi Magna Graecia'nın bir parçası (Güney İtalya'nın Tarentine Körfezi'ndeki Yunan yerleşimciler tarafından büyük ölçüde kolonileştirilmiş kıyı bölgelerinin adıdır). Croton'dan gelmiş olması muhtemeldir. MÖ 454 civarında Pisagorcuların buluşma yerinin ikinci kez yanmasından kaçmış olabilir, daha sonra Yunanistan'a göç etti. Platon'un Phaedo'suna göre, MÖ 399'da Phaedo'nun yazıldığı sırada Thebes'te Simmias ve Cebes'in eğitmeniydi. Bu onu Sokrates'in çağdaşı yapar ve Philolaus ve Democritus'un çağdaş oldukları ifadesine katkı verir.

Hayatıyla ilgili çeşitli raporlar, daha sonraki yazarların yazıları arasına dağılmıştır ve hayatını yeniden inşa etmede şüpheli bir değeri vardır. Görünüşe göre bir süre, Aresas'ın (belki Oresas'ın) veya (Plutarch'ın dediği gibi) Arcesus'un öğrencisi olduğu Heraklea'da yaşadı. Diogenes Laërtius, Platon'un Sokrates'in ölümünden kısa bir süre sonra Philolaus ve Eurytus ile tanıştığı İtalya'ya gittiği iddiasının tek otoritesidir. Philolaus'un öğrencilerinin arasında Xenophilus, Phanto, Echecrates, Diocles ve Polymnastus olduğu söylenir. Ölümüne gelince, Diogenes Laërtius, Philolaus'un zorba olmak istediğinden şüphelenildiği için Croton'da öldürüldüğüne dair şüpheli bir hikâye aktarır; Laërtius'un bile dizelere dökme zahmetine katlandığı bir hikâyedir.

Yazıları 

Diogenes Laërtius, Philolaus'un bir kitap yazdığından bahseder, ancak Aulus Gellius ve Iamblichus gibi başka yerlerde üç kitaptan bahsedilir. Üç kitaba bölünmüş bir bilimsel inceleme de olabilirdi. Platon'un kitabının bir kopyasını elde ettiği söylenir, daha sonra Platon'un Timaeus’un çoğunu oluşturduğu iddia edildi. Philolaus'un eserlerinden biri, Stobaeus'un On the World olarak adlandırdığı ve bir dizi pasajını koruduğu, On Nature adlı eserin aynısı gibi görünüyor. Diğer yazarlar, aynı eserin başka bir adı olabilecek ve Arignote kaynaklı olabilecek Bacchae adlı bir çalışmaya atıfta bulunmaktadır. Ancak Proclus'un Bacchae’yi matematik aracılığıyla teoloji öğretmek için bir kitap olarak tanımladığından bahsedilmiştir.

Sir William Smith'in Yunan ve Roma Biyografisi ve Mitolojisi Sözlüğü’ndeki Charles Peter Mason'a göre (1870, s. 305):

Ek olarak, Charles Peter Mason (s. 304):

Stanford Encyclopedia of Philosophy, Philolaus' Book: Genuine Fragments and Testimonia adlı bölümde tarihçiler şunları kaydetti:

Kozmoloji 
Philolaus'un kitabı şununla başlıyor:

Robert Scoon Philolaus'un 1922'deki evrenini şöyle açıkladı:

Stobaeus'un hesabı 
Philolaus, uzayda sabit yön fikirlerini ortadan kaldırdı ve evrenin ilk yer merkezli olmayan görüşlerinden birini geliştirdi. Yeni düşünce tarzı, kelimenin tam anlamıyla Merkezi Ateş adını verdiği bir varsayımsal astronomik nesne etrafında dönüyordu.

Philolaus'un sisteminde sabit yıldızlardan oluşan bir küre, beş gezegen, Güneş, Ay ve Dünya, Merkezi Ateşinin etrafında hareket ediyordu. Aristoteles'in Metafizik’teki yazısına göre Philolaus, onuncu görünmeyen bir cisim ekledi, ona Karşı-Dünya adını verdi, çünkü onsuz sadece dokuz dönen cisim olacaktı ve Pisagor sayı teorisi onda birini gerektiriyordu. Bununla birlikte, Yunan bilim insanı George Burch'a göre, Aristoteles Philolaus'un fikirlerini abartıyordu. Gerçekte, Philolaus'un fikirleri küreler fikrinden yüzlerce yıl önceydi. Yaklaşık iki bin yıl sonra Nicolaus Copernicus, De Revolutionibus'ta Philolaus'un, Dünya'nın merkezi bir ateş etrafında devrimini zaten bildiğini belirtmişti.

Bununla birlikte, Stobaeus'un ilk İon filozoflarının dogmalarını karıştırma eğilimine ihanet ettiği ve zaman zaman Platonizm ile Pisagorculuğu karıştırdığı belirtilmiştir.

Felsefe 
Philolaus, her şeyin temelinde sınır ve sınırsız fikirlerin oynadığı rol olduğunu savundu. Philolaus'un çalışmasındaki ilk beyanlardan biri, evrendeki her şeyin sınırsız ve sınırlayıcı olanın bir kombinasyonundan kaynaklandığıydı; çünkü her şey sınırsız olsaydı, hiçbir şey bilginin nesnesi olamazdı. Sınırlayıcılar ve sınırsızlar bir uyum (harmonia) içinde bir araya getirilir:

Ayrıca bakınız 

 Apeiron
 Nicomachus
 Parmenides
 Pisagorcular

Notlar

Kaynakça 
  Laërtius, Diogenes (1925). "Pythagoreans: Philolaus"  . Lives of the Eminent Philosophers. 2:8. Translated by Hicks, Robert Drew (Two volume ed.). Loeb Classical Library.

Dış bağlantılar 
 
 
 
 
 

MÖ 380'lerde ölenler
MÖ 470'lerde doğanlar
MÖ 5. yüzyıl filozofları
Antik Thebai
Antik Yunan fizikçiler
Antik Yunan matematikçiler
Magna Graecia kişileri
Pisagorcular
Sokrates öncesi filozoflar