Adalet Cimcoz

Adalet Cimcoz, (25 Temmuz 1910, Kilitbahir, Çanakkale - 13 Mart 1970, İstanbul), Türk dublaj ustası, mütercim, sanat eleştirmeni, dedikodu yazarı.

Almanca'dan yaptığı çeviriler, gazetelerde "Fitne Fücur" adıyla yazdığı dedikodu yazıları ile tanındı. Yerli filmlerde Türkân Şoray, Belgin Doruk, Muhterem Nur, Sezer Sezin, Fatma Girik ve Filiz Akın'ın seslendirmelerini yaptı. 1951'de kurduğu Maya Sanat Galerisi ile Türkiye'deki sanat galerine öncülük etti.

Yaşamı 
1910 yılında Çanakkale'de doğdu. Babası topçu subayı Hüseyin (Tayfur) Bey, annesi Alman bir hanım olan Alice (Aliye)' Hanım'dır.  Ailenin Hayri ve Ferdi adlı iki oğlundan sonra üçüncü çocuğudur.

1912'de Balkan Savaşı'nın çıkması üzerine babası eşini ve üç çocuğunu savaşın şiddetinden korunmaları amacıyla Berlin'e gönderdi. Üç kardeş 1912 yılından 1924 yılına kadar anneleriyle Berlin'de kaldı ve ilk ve ortaokulları Berlin'de tamamladı. Cumhuriyetin ilanından sonra Türkiye'ye döndüler.

Adalet Hanım, 1930'lu yıllarda Toprak Mahsulleri Ofisi’nde tercüman olarak çalıştı. Dublaj sanatçısı olan ağabeyi Ferdi Tayfur vesilesiyle seslendirme yapmaya başladı. Seslendirdiği ilk film, ‘King Kong’ idi. Yabancı filmlerde seslendirme yaparak başladığı dublaj sanatçılığını, 1950'deki Çete  filminden itibaren yerli filmlerde seslendirme yaparak sürdürdü Türkân Şoray, Belgin Doruk, Muhterem Nur, Sezer Sezin, Fatma Girik ve Filiz Akın'ın seslendirmelerini yaptı.

1939'da avukat Mehmet Ali Cimcoz ile evlenerek Cimcoz soyadını aldı. I. Mahmut devri Osmanlı sadrazamlarından Topal Osman Paşa'nın ve Mora Sancak beylerinden İbrahim Paşa'nın torunu olan Mehmet Ali Cimcoz, sanata meraklı ve devrin sanatçıları ile yakından ilişkileri olan bir insandı. Adalet Cimcoz, eşi vesilesiyle sanata ilgi duymaya başladı  sanat çevresini yakından tanıdı. Evlendikten sonra memurluğu bırakıp sadece sanatla ilgilendi.

Sabahattin Eyüboğlu ve Azra Erhat’ın onu dergilere eleştirel yazmaya ve çeviriler yapmaya teşvik etti. Bertolt Brecht, Knut Hamsun, Georg Büchner, B. Traven, Lope de Vega, Franz Kafka, Max Frisch gibi yazarların kitaplarını Almanca'dan  Türkçe’ye çevirdi. Kafka'dan Milena'ya Mektuplar çevirisiyle, 1962 Türk Dil Kurumu Çeviri Ödülü'nü aldı. Yeditepe, Varlık ve Yeni Ufuklar gibi edebiyat dergilerinde şiir, öykü ve kitap tanıtım yazıları yazdı.

1951'de Türkiye'nin ilk özel sanat galerisi Maya'yı Beyoğlu'nda kurdu. Galeri beş yıl boyunca yaşamayı başardı. 

O yıllarda henüz oluşmakta olan İstanbul sosyetesinin görgüsüzlüğüyle, zevksizliğiyle ince ince alay eden yazılarını Hafta, Salon, Tasvir, Aydede gibi gazetelerde yayımlayan Adalet Cimcoz, Türkiye'de dedikodu yazarlığının öncüsü oldu. Köşesinin adı Fitne Fücûr'du.

Adalet Cimcoz, 13 Mart 1970 tarihinde kanser hastalığı neticesinde İstanbul'da öldü. [

Yazar Mine Söğüt, sahaf vitrinlerinden  fotoğraflarını toparlayarak Adalet Cimcoz: Bir Yaşam Öyküsü Denemesi (2018)adlı kitabı yazmıştır.

Seslendirme yaptığı filmlerden bazıları 
 Hayatım Sana Feda (Türkân Şoray) - 1970
 Aşk Mabudesi (Türkân Şoray) - 1969
 Sonbahar Rüzgarları (Türkân Şoray) - 1969
 Bana Derler Fosforlu (Türkân Şoray) - 1969
 Hüzünlü Aşk (Filiz Akın) - 1969
 Son Mektup (Filiz Akın) - 1969
 Lekeli Melek (Filiz Akın) – 1969
 Cilveli Kız (Filiz Akın) - 1969  
 Köroğlu (Fatma Girik) - 1968
 Ağla Gözlerim (Türkân Şoray) - 1968
 Artık Sevmeyeceğim (Türkân Şoray) - 1968
 Kahvevi Güzeli (Türkân Şoray) - 1968
 Kelepçeli Melek (Türkân Şoray) - 1967
 Eli Maşalı (Türkân Şoray) - 1966
 Düğün Gecesi (Türkân Şoray) - 1966
 Serseri Aşık (Hülya Koçyiğit) - 1965
 Fakir Bir Gencin Romanı (Filiz Akın) - 1965
 Siyah Gözler (Türkân Şoray) - 1965
 Hayatımın Kadını (Türkân Şoray) - 1965
 Veda Busesi (Türkân Şoray) - 1965
 Vahşi Gelin (Türkân Şoray) - 1965
 Yılların Ardından (Türkân Şoray) - 1964
 Aşka Susayanlar (Semra Sar) – 1964
 Fıstık Gibi Maşallah (Türkân Şoray) - 1964
 Öksüz Kız (Türkân Şoray) - 1964
 Çalınan Aşk (Türkân Şoray) - 1963
 Kırmızı Karanfiller (Türkân Şoray) - 1962
 Otobüs Yolcuları (Türkân Şoray) - 1961
 Melekler Şahidimdir (Türkân Şoray) - 1961
Bir Demet Yasemen (film) (Belgin Doruk)-1960
 Aşk Rüzgarı (Türkân Şoray) - 1960
 Sahildeki Kadın - 1954

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 Hakkında biyografik bir yazı (Tempo dergisi)

Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedilenler
1910 doğumlular
1970 yılında ölenler
Türk kadın seslendirme sanatçıları
Eceabat doğumlular
İstanbul'da ölenler
Çanakkale doğumlu sanatçılar
Almancadan Türkçeye çeviri yapanlar
20. yüzyıl Türk çevirmenleri
Çanakkale doğumlu çevirmenler