Karakale, İspir

Karakale, Erzurum ilinin İspir ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

Tarihçe 

Karakale köyünün eski adı Mohurkod olarak bilinir. Nitekim 1835 tarihli Osmanlı nüfus defterinde ve 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde “Mohurkod” (موحورقود) adıyla kaydedilmiştir. Bu yer adı Gürcüce kaynaklarda ise, Mohurkodi (მოხურკოდი) olarak geçer.

Mohurkod veya Mohurkodi, orta çağda Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Bugünkü köyün sınırları içinde bulunan küçük kale ve kilise bu dönemden kalmış olmalıdır.

Muhurkod köyü, Osmanlı idaresinin 1835 yılında, vergi belirleme ve askere alma amacıyla sadece erkek nüfusunu tespit ettiği sırada Çıldır Eyaleti'ne bağlı Kiskim sancağının köylerinden biriydi. Köyde 41 hanede 179 Gregoryen Ermeni erkek tespit edilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince Muhurkod köyünde yaklaşık 358 Ermeninin yaşadığı ortaya çıkar. Köyde ayrıca 32 hanede 98 Müslüman erkek yaşıyordu. Toplam Müslüman nüfusunun da yaklaşık 196 kişiden oluştuğu söylenebilir.

Muhurkod köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde de “Muhurkod” (موحورقود) adıyla Erzurum vilayetinin İspir kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında "Mohurkot" olarak kaydedilmiş olan köy, İspir kazasının Hunut nahiyesine bağlıydı ve nüfusu 146 kişiden oluşuyordu. Muhurkod veya Mohurkot Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında Karakale olarak değiştirilmiştir.  Köye bu ad, Yukarı mahallenin 700 metre güneydoğusunda, ulaşılması zor bir kaya üzerinde yer alan ve halkın "Karakale" olarak adlandırdığı kaleye istinaden verilmiştir. 1965 nüfus sayımında Karakale köyünde 264 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde sadece 4 kişi okuma yazma biliyordu.

Erzurum Büyükşehir Belediyesi'nin sınırları 2012 tarihli ve 6360 sayılı yasayla il mülki sınırlarına genişletilmiş, tüm köylerin tüzel kişiliği mahalleye çevrilmiştir. Karakale köyü de İspir Belediyesi’nin bir mahallesi haline getirilmiştir.

Coğrafya 
Mahalle, Erzurum il merkezine 187 km, İspir ilçe merkezine 41 km uzaklıktadır. Mahalle, İspir'in kuzeydoğusunda olup,  numaralı Bayburt-Artvin (İspir-Yusufeli) devlet yoluna, Karakamış Mahallesi üzerinden 6,8 km.'lik bir köy yoluyla bağlıdır.

Nüfus

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 

İspir'in mahalleleri