Kemerköprü, Arhavi

Kemerköprü, Artvin ilinin Arhavi ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe 

Kemerköprü köyünün eski adı Türkçe kaynaklarda Ciryazen, Çiryazen, Ciğeryazan gibi farklı biçimlerde geçer. Bu yazılış biçimleri, Cgiriazeni'den (ჯგირიაზენი) değişime uğramıştır. Günümüzde Laz dilinde Cgiryazeni olarak yazılan bu ad, "iyi düzlük" anlamına gelmektedir. Erken dönem Osmanlı tahrir defterlerinde ve 1835 nüfus sayımında "Çiryazen / Ciryazen" olarak geçer.

Cgiriazeni'nin bulunduğu bölge, antik çağda Kolheti Krallığı'nın bir parçasıydı. Osmanlılar bu bölgeyi, 1461 yılında Trabzon İmparatorluğu'nu oradan kaldırdıktan sonra ele geçirdi. Cgiriazeni'nin yer aldığı Arhavi, Osmanlı döneminde Lazistan olarak adlandırılan bölgede bulunuyordu. Erken Osmanlı kayıtlarında Trabzon sancağına bağlı Arhavi kazası olarak geçer. Arhavi kazası, 1486 tahriri sırasında Arhavi-Laz nahiyesinden, 16. yüzyılda ise, Arhavi-Laz, Gonio, Vilayet-i İskele ve Vilayet-i Bağobit nahiyelerinden oluşuyordu. Cgiriazeni köyü, 16. yüzyılın son çeyreğinde (1681/1682) yapılan tahrirde  "Çiryazen" adıyla kaydedilmiştir.

Cgiriazeni köyü, 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesinde "Çigeryazen" (چكریازن) adıyla kaydedilmiştir. Bu sırada köy, Trabzon vilayetinin sancaklarından biri olan Lazistan sancağında Hopa kazasının Arhavi nahiyesine bağlıydı. Nüfusu 53 hanede yaşayan 177 kişiden oluşuyordu. Hane başına düşen ortalama nüfusun yaklaşık 3,3 kişi olması, sadece erkek nüfusun tespit edildiğini göstermektedir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün nüfusunun 354 kişiden oluştuğu ortaya çıkar. Tarımla geçinen Ciryazen'de bu salnamede hayvan varlığı olarak 3 keçi/koyun, 151 inek, 3 at ve 3 öküz tespit edilmiştir.

Cgiriazeni köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde "Cigeryazen" (جكریازن) adıyla Rize vilayetinin Hopa kazasının Arhavi nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında "Cigeryazan" olarak kaydedilmiş olan yerleşme, Rize ve Artvin vilayetlerinin yerine kurulmuş olan Çoruh vilayetinin Hopa kazasına bağlı Arhavi nahiyesinin köylerinden biriydi. Bu tespite göre köyün nüfusu 268 kişiden oluşuyordu.  Türkçe kaynaklarda farklı biçimlerde yazılmış olan köyün adı, "yabancı kökten geldiği" için 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Kemerköprü olarak değiştirilmiştir. Nitekim köyün adı, 1955 genel nüfus sayımında "Ciğeryazan" olarak yazılmışken, 1960 genel nüfus sayımında eski adıyla birlikte "Kemerköprü (Ciğeryazan)" olarak kaydedilmiştir.<ref>{{Web kaynağı |url=https://www.sehirhafizasi.sakarya.edu.tr/wp-content/uploads/2018/05/1960-n%C3%BCfus-say%C3%ACm%C3%AC.pdf |başlık=Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1963, s. 73. |erişimtarihi=4 Nisan 2022 |arşiv-url=https://web.archive.org/web/20200218091504/https://www.sehirhafizasi.sakarya.edu.tr/wp-content/uploads/2018/05/1960-n%C3%BCfus-say%C3%ACm%C3%AC.pdf |arşiv-tarihi=18 Şubat 2020 |ölüurl=hayır }}</ref> Adının değişmiş olmasına karşın, köyün eski adı yeni adıyla birlikte bir süre daha resmi kayıtlarda "Kemerköprü (Ciğeryazan'')" biçiminde kullanılmıştır.

Kemerköprü köyüne adını veren tek kemerli taş köprü, Kemerköprü köyü ile Dereüstü köyünü birbirine bağlamaktadır. Sadece yaya geçişleri için kullanılan köprü, 1995 yılında kısmen yıkılmış ve daha sonra onarılmıştır.

Coğrafya 

Kemerköprü köyü, Artvin il merkezine 82 km, Arhavi ilçe merkezine 6 km uzaklıktadır. Köyde Kıvadidi (Taşdibi), Tisilepuna (Yılan) ve Dolazeni gölleri bulunmaktadır.

Nüfus

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 

Arhavi belde ve köyleri