Mandarin

Bu madde Kuzey Çin'de konuşulan Mandarin hakkındadır. Çin Halk Cumhuriyeti'nin resmî dili Standart Mandarin hakkında bilgi almak için Standart Çince maddesine bakınız.

Mandarin ya da Beifanghua (; Hanyu Pinyin: Běifānghuà) Çincenin en çok konuşulan dilidir. Kuzey Çin'de konuşulan tüm lehçeler Mandarin altında sınıflandırılmıştır. Ancak genelde Mandarin daha dar anlamıyla Çin ve Tayvan'da resmî dil olarak kullanılan Standart Çinceye (, Putonghua/, Guoyu) işaret eder. 
 

Mandarinin Beijing (Pekin) lehçesi, günümüzde standart Çince adıyla Çin Halk Cumhuriyeti ve Tayvan'da resmî dil olarak kabul edilmiştir.

Tarih 
Standart Mandarin her zaman birçok lehçeden oluşmuştur; ancak her zaman prestij lehçeler bulunmuştur. Mesela Konfüçyüs yǎyán () lehçesini veya "seçkin lehçe"yi, yerel lehçelere tercih ediyordu. Han Hanedanlığı zamanındaki yazılarda ise tōngyǔ () kullanılıyordu. Kuzey ve güney hükümdarlıklarına ait kitaplar, o zamanların bir veya daha fazla standart sistematik telaffuzunu yansıtıyordu. Ancak tüm bu lehçeler eğitimli seçkin kesim dışında belki de hiç bilinmiyordu; hatta seçkin kişiler arasında bile okunuşları çok fazla değişkenlik gösterebiliyordu; çünkü Klasik Çince olarak adlandırılan standartlar sadece yazılı bir standart idi; ancak konuşulan o değildi.

Ming (1368–1644) ve Qing Hükümdarlığı (1644–1912) mahkemelerde kullanılan dili tarif etmek için "resmî dil", yani guānhuà () terimini kullanmaya başladılar. Mandarin terimi ise direkt olarak Portekizceden gelmektedir. Mandarin sözcüğü Çin'deki bürokratik memurları tarif etmek için kullanılıyordu. Yanlış anlaşılmanın da etkisi ile tüm Asya'da memurları tarif etmek için kullanılan ve bir Sanskrit sözcüğü olan (mantri veya mentri) terimi, Portekizcedeki mandar (birine bir iş vermek) sözcüğü ile çok benzeşmesinden ve memurların verilen işi yapan kişi olmasından dolayı memurlara mandarin denilmeye başlandı. Bu gelişmenin ardından Portekizliler aniden bu memurların kendi aralarında kullandıkları dile (Guanhua) "Mandarinlerin dili", "Mandarin dili" veya kısaca "Mandarin" demeye başladı. Zamanla Mandarin, Batılılar tarafından Kuzey Çin'de kullanılan tüm lehçeleri ifade eden bir terim hâline gelmiştir.

Sık kullanılan kalıplar

Ayrıca bakınız 

 Çin dilleri
 Çince
 Standart Çince

Kaynakça 
 İngilizce Wikipedia (Standard Mandarin) 

Çince lehçeleri
İki dillilik