Habip Aydoğdu

Habip Aydoğdu, (d. 1952, Konya) Türk ressam.

İlköğreniminin ardından girdiği sınav sonucunda altı yıllık Konya İvriz İlköğretmen Okulu'nda yatılı okumaya hak kazandı. Yeteneğe yönlendirme uygulamasından yararlanarak öğretmen okulunun üçüncü sınıfından dördüncü sınıfa geçerken; ders notlarının aritmetik ortalamasının yüksek oluşuna paralel resim yeteneğinin öğretmenleri tarafından keşfi ile 1966 yılında yetenek sınavıyla İstanbul Ortaköy İlköğretmen Okulu resim seminerine girdi. Sanat eğitimcileri Selahattin Hüsnü Taran ve Hamdi Dicle'nin öğrencisi oldu. 1970 yılında öğretmen olarak bu okuldan mezun olan Aydoğdu, öğretmenlik yapmayarak aynı yıl şimdiki adıyla Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi olan dönemin İstanbul Devlet Tatbiki Güzel Sanatlar Yüksek Okulu Dekoratif Resim Bölümü'nün yetenek sınavını kazanarak dört yıl boyunca resim eğitimi gördü. Yedek subay olarak askerlik görevini Mardin'in Nusaybin ilçesinde tamamladıktan sonra, 1988 yılına kadar TRT'de grafikerlik görevinde bulundu.

1988 yılında TRT'deki grfikerlik görevinden istifa ederek, sadece sanatıyla ressam olarak yaşamaya karar verdi. O yıldan bugüne Ankara Batıkent'te bulunan atölyesinde resim yapmaya devam etmektedir.

Habip Aydoğdu’nun sanatsal yolculuğu boyunca en önemli yol arkadaşı eşi Fikriye Aydoğdu olmuştur. Çiftin; akademisyen, seramik sanatçısı  Elif Aydoğdu Ağatekin ve animasyon sanatçısı Özgür Aydoğdu adlarında iki çocuğu bulunmaktadır.

Sanat serüveni

1976 yılında Ankara’da “Yaşam Kavgası”ndan izdüşümlerini yansıtan ilk kişisel sergisini açtı. 1970’li yılların sonlarında Milli Eğitim Bakanlığı Film Radyo Televizyon ile Eğitim Merkezi’nde, 1980’li yıllarda ise TRT Haber Merkezi’nde grafiker olarak çalıştı. Sanatçının resimleri 1980’li yılların ortalarında; “Sokaklar Çığlık Çığlığa” adıyla İstanbul, İzmir ve Ankara Vakko Sanat Galerileri’nde sergilendi. Düşlerinin resimlerini 1988 yılında Galeri Selvin’de “Uçan Düş” adıyla sergiledi. Metnini Erhan Karaesmen’in hazırladığı Habip Aydoğdu kitabı bu serginin açılışıyla eş zamanlı olarak yayınlandı.

Tüm zamanını sanatına ayırmaya karar veren Aydoğdu;1988 yılında TRT Haber Merkezi’ndeki grafikerlik görevinden ayrıldı. Aksanat’ın 1999’da yeni binyılı karşılamak için hazırladığı “Milenyumu Karşılarken” projesine davet edilen sanatçının Milenyumu yorumlayan bir resmi; Urart Sanat Galerisi’nin organizasyonu ve Limoges-France’ın uygulaması ile porselen tabaklara aktarıldı. 20. sanat yılını “Hesaplaşma ve Yaşamı Savunma” kitabı ve aynı adı taşıyan sergisiyle Milli Reasürans Sanat Galerisi’nde; 30. sanat yılını ise Ortaköy Sanat Galerisi’nde sergilenen “İzler” adlı sergisiyle kutladı.

30. sanat yıl dönümünde resmiyle ilgili:

Eski resimlerimle yeni resimlerim arasında çok fark var. En son yaptığım resim de bir öncekinden farklı. Bu çok doğal... Çünkü her resimde elde ettiğim tadı bir sonrakinin alt malzemesi olarak kullanıyorum. Öyle daldan dala atlamıyorum, büyük sıçramalar da yapmıyorum, ama, her resimde bütün unsurları yeniden sorguluyorum. Dönüp geriye baktığımda, nereden nereye geldiğimi görüyorum. Her sergide izleyiciler de bunu farkediyorlar. Benim için değişim, kendi rotası içindeki oluşum ve gelişimdir.

Kendisiyle özdeşleştirilen "Habip Kırmızısı" ile ilgili olarak ise, şöyle diyor: İlk sergimi 1976'da açtım. Serginin işlerini de Mardin'in Nusaybin ilçesinde askerdeyken yapmıştım. Askeriyede ıstampa mürekkebi adı verilen bir mürekkep vardır. Kırmızı renklidir ve mühür basmak için kullanılır. Elimde bir tek o mürekkep olduğu için resimlerimde kullandım. Sonra o duygular sanat hayatım boyunca devam etti. Kırmızı benimle bütünleşen bir renk oldu, bu renk artık "Habip Kırmızısı" olarak biliniyor. Kırmızıyı isyanın rengi gibi kullanıyordum, bilinçaltının, sezgilerin, bastırılmış duyguların dışavurumunu ifade ediyordu.

2002 yılında Avusturya; Feldkirch Galerie Sechzig’de kişisel bir sergi açtı... Aynı yıl Bilim Sanat Galerisi tarafından Murat Ural’ın yazmış olduğu “Habip Aydoğdu” kitabı yayınlandı.

2008 yılında Ankara Batı Birlik Sanat Galerisi’nde düzenlenen sergisinde, 2007 resimli günlüklerinin tıpkıbasımı, “İç Dökümleri” adıyla yayınlandı. Sanatında farklı malzeme ve araç gereçleri de kullanan Habip Aydoğdu, müzik ve bale gibi görsel-işitsel sanatların etkileşimini sunan performanslar da gerçekleştirdi... 2008 yılı yaz döneminde “Vincent van Gogh’un Peşinde, Modernizmin İzinde” adlı projeye katıldı. Bu proje kapsamında Fransa’ya yapılan geziden edindiği izlenimleri “Yıldızlara Erişmek” adıyla İstanbul’da Milli Reasürans Sanat Galerisi’nde sergiledi. Bu sergiyle eş zamanlı olarak "Yıldızlara Erişmek" adlı kitabı yayımlandı
.
2009’da Beşiktaş Çağdaş’ta projeye katılan sanatçılarla birlikte “Vincent van Gogh’un Peşinde, Modernizmin İzinde Türkiye-Fransa-Türkiye” adlı sergiye katıldı. Resimleri ile birlikte üç boyutlu çalışmalarının da sergilendiği “Düşler ve Buluntular” adlı sergisini 2010 yılında Grup Sanat Galerisi’nde açtı.

2012 yılında Arete Sanat Galerisi’nde “Zamanın Ruhu” adlı kişisel sergisini gerçekleştirdi. Sergi ile eş zamanlı olarak Habip Aydoğdu-İbrahim Karaoğlu söyleşisini içeren “Zamanın Ruhu” adlı kitabı yayınlandı. 2013-14 yılında ise yine Arete Sanat Galerisi’nde metin yazarlığını ve küratörlüğünü Zeynep Yasa Yaman’ın yaptığı “Kenar Notları” kitabı eşliğindeki kişisel sergisini açtı. 2015 yılında İş Sanat Kibele Sanat Galerisi’nde “Kırmızı” adlı retrospektif sergisi izleyicisiyle buluştu.

2016 yılında Çağdaş Arap Edebiyatı’nın dünyaca en büyük şairi kabul edilen Adonis ile İzmir Folkart Gallery’de “Kan Kırmızı” adlı sergisiyle izleyicileriyle buluşan Aydoğdu, 2018 yılında ise Bodrum Şevket Sabancı Kültür ve Sanat Merkezi’nde “Kırmızı Yolculuk” adlı sergisini gerçekleştirdi. Her yeni sergisinde, anlatım dilini daha da zenginleştiren Aydoğdu, yurt içinde ve yurt dışında 76 kişisel sergi gerçekleştirdi. Onun bir ressam olarak kişisel öyküsü, aslında kendi kuşağının da öyküsüdür.

Seçilmiş kişisel sergiler 
 1976 - Ankara, "Yaşam Kavgası-I", Or-An Sanat Galerisi (17 Mayıs-2 Haziran).
 1978 - Ankara, "Yaşam Kavgası-II", Akdeniz Sanat Galerisi (6-21 Mart). 
 1980 - Ankara, "Yaşam Kavgası-III", Yaprak Sanat Galerisi (6 Şubat 1 Mart)
 1981 - İstanbul, MON-TUR Sanat Galerisi (2 Mart-2 Nisan).
 1983 - Ankara, "Doğa ve Yaşayan İnsan", Leonardo Sanat Galerisi (7-26 Mart). 
 1983 - İstanbul, Ümit Yaşar Sanat Galerisi (30 Eylül-21 Ekim). 
 1984 - Ankara, "Günler, Renkler, Kadınlar", Mİ-GE Sanat Galerisi (21 Aralık-14 Ocak).
 1986 - İzmir, Vakko Sanat Galerisi (4-28 Şubat).
 1986 - Ankara, Vakko Sanat Galerisi (7-31 Ekim). 
 1987 - İstanbul, Vakko Sanat Galerisi (6-31 Ocak). 
 1988 - Ankara, "Uçan Düş", Galeri Selvin (15 Ocak-10 Şubat).
 1988 - İstanbul,"Uçan Düş-2", Galeri Lebriz (8-31 Mart). 
 1989 - İstanbul, Ramko Sanat Merkezi (3-21 Kasım)  
 1989 - Ankara, Armoni Sanat Galerisi (7-30 Kasım). 
 1990 - Eskişehir, Palet Sanat Galerisi (27 Ocak -22 Şubat). 
 1990 - Ankara, Şekerbank Sanat Galerisi (4-24 Aralık) 
 1990 - İstanbul, Ramko Sanat Merkezi (5-18 Aralık). 
 1991 - İstanbul, Yapı Kredi Kazım Taşkent Sanat Galerisi (4-30 Nisan)
 1991 - Almanya/Braaunschweig, Torhaus Sanat Galerisi (20 Haziran-21 Temmuz).
 1992 - Ankara, Arda Sanat Galerisi (10 Mart-11 Nisan). 
 1992 - İzmir, Leonardo Sanat Galerisi (27 Kasım-15 Aralık). 
 1993 - Ankara, Arda Sanat Galerisi (11 Kasım-7 Aralık). 
 1994 - İstanbul, Yurt-Dünya Galerisi (14 Ocak-3 Şubat). 
 1994 - İzmir, Karşıyaka Rotary Sanat Galerisi (19 Mart-9 Nisan) 
 1995 - İstanbul, Aksanat (8 Mart-8 Nisan).
 1995 - Ankara, Arda Sanat Galerisi (16 Kasım-12 Aralık). 
 1996 - Ankara, Halk Bankası Sanat Galerisi (8-26 Ekim). 
 1997 - İstanbul,"Hesaplaşma ve Yaşamı Savunma", Milli Reasürans Sanat Galerisi, (7 Ocak-7 Şubat). 
 1997 - Almanya/Stuttgart, Galerie Unterm Turm (6 Mart-13 Nisan) 
 1998 - Ankara, Arda Sanat Galerisi (13 Ocak-14 Şubat). 
 1998 - Adana, Görüntü Sanat Galerisi (6-30 Kasım).
 1999 - İstanbul, Garanti Sanat Galerisi (3-24 Mart) 
 1999 - İzmir, Resim Heykel Müzesi (15-30 Nisan)
 2000 - Ankara,, "Düş Düşünce", Galeri Artı (1-25 Mart) 
 2000 - İstanbul, "Düş Düşünce"PG Art (7 Kasım-3 Aralık)
 2001 - Antalya, Orkun-Ozan Sanat Galerisi (19 Ocak-16 Şubat)
 2001 - Ankara, "Fırtınanın Orta Yerinde Düşle Düşünce", Arda Sanat Galerisi (15 Mart-14 Nisan) 
 2002 - Avusturya – Feldkirch, Galerie Sechzig (19 Nisan-17 Mayıs)
 2002 - Ankara, Armoni Sanat Galerisi (15 Ekim-9 Kasım)
 2002 - İstanbul, "Ateşte Kül Kuşları", 12. İstanbul Sanat Fuarı, Nurol Sanat Galerisi (26 Ekim -3 Kasım).  
 2003 - İstanbul, "Portreler" 13. İstanbul Sanat Fuarı, Terakki Vakfı Sanat Galerisi (25 Ekim -2 Kasım). 
 2004 - İstanbul, Koşuyolu Sanat Galerisi (7 Ocak-3 Şubat)
 2004 - Ankara, "Bir Ucu Yanık Resimler",Nurol Sanat Galerisi  (10 Mart-2 Nisan) 
 2004 - Adana, Görüntü Sanat Galerisi (24 Kasım-7 Ocak). 
 2005 - İzmir, S.Yaşar Resim Müzesi ve Sanat Galerisi (24 Şubat-26 Mart). 
 2005 - İstanbul, "Sessizliktir Her Şeyin Ötesi", Z&D Art Gallery (31 Mart-14 Mayıs).[ 
 2005 - Ankara, "Tsunami" 5. Ankart Sanat Fuarı, Nurol Sanat Galerisi (11-17 Nisan). 
 2005 - Antalya, Ozan-Orkun Sanat Galerisi (22 Nisa 12 Mayıs)
 2005 - İstanbul, "En Uzaklarda Kalan", Art-İstanbul Sanat Fuarı, Ariyel Sanat Galerisi (7-11 Aralık). 
 2006 - İstanbul, "İzler", Ortaköy Sanat Galerisi (10 Mart-5 Nisan).
 2007 - Ankara, "Sırlar", Arda Sanat Galerisi (20 Şubat-17 Mart) 
 2008 - İzmir "İzler-İç Dökümleri", Güzelyalı Kültür Merkezi Sanat Galerisi (20 Şubat-21 Mart). 
 2008 - Ankara, "İç dökümleri", Batıbirlik Sanat Galerisi (17 Mart-5 Nisan) 
 2009 - İstanbul,"Yıldızlara Erişmek" Milli Reasürans Sanat Galerisi (6-31 Ocak) 
 2010 - Ankara, "Düşler ve buluntular" Grup Sanat Galerisi (4-17 Mayıs). 
 2011 - İstanbul, "Norgunk", Almelek Sanat Galerisi (19 Şubat-19 Mart) 
 2012 - Ankara, "Zamanın Ruhu", Arete Sanat Galerisi (4 Şubat -28 Şubat).
 2012 - İstanbul, "Zamanın Ruhu", Arte İstanbul (13 Mart -8 Nisan). 
 2012 -İzmir, “Kendime Mektuplar”, Atmosphere Art Gallery (4-31 Aralık) 
 2013 - Ankara, “Kenar Notları”, Arete Sanat Galerisi (30 Kasım-1 Ocak)  
 2015 - İstanbul, "Retrospektif Sergi KIRMIZI" İş Sanat Kibele Galeri (8 Aralık-23 Ocak) 
 2016 - İzmir, "KAN KIRMIZI", Folkart Sanat Gallery (26 Ekim-25 Aralık)
 2018 - Bodrum, "Kırmızı Yolculuk" Şevket Sabancı Kültür ve Sanat Merkezi (4 Eylül-4 Ekim) 
 2019 - İzmir, "76/76"... Selçuk Yaşar Resim Müzesi (12 Şubat-6 Nisan)
2022 - Kırmızı Yine Kırmızı İşSanat Ankara Sanat Galaerisi ANKARA 
2023- Yaşamı ve Yapıtlarıyla Hapib Aydoğdu Antalya Kültür Sanat

Aldığı ödüller 
 1967 - Alman Kültür Merkezi-Goethe Institut, İstanbul-Berlin Resimleri Sergisi/ II. ve III. Ödül
 1973 - Yarımca Belediyesi Resim Yarışması / Mansiyon
 1979 - Görsel Sanatçılar Derneği Resim Yarışması / Mansiyon
 1984 - 18. DYO Resim Yarışması / Mansiyon
 1984 - Vakko Büyük Resim yarışması / Mansiyon
 1985 - 2. Talens Resim Yarışması / Mansiyon
 1986 - Türkiye Jokey Kulübü Resim Yarışması / Mansiyon
 1987 - 4. Yunus Emre Resim Yarışması / Başarı Ödülü
 1987 - Uluslararası Bandırma Kuş Cenneti Resim Yarışması / Başarı Ödülü
 1987 - 21. DYO Resim Yarışması / Resim Ödülü
 1987 - 48. Devlet Resim ve Heykel Sergisi / Resim Ödülü
 1997 - 8. Asya Sanat Bienali / Şeref Ödülü Dakka/Bangladeş 
 2009 - Ankara Artforum 5. Sanat Fuarı / Sanatçı Onur Ödülü

Resimlerinin bulunduğu müze ve kurumlar 
 Adana, Boston Bank Koleksiyonu
 Almanya,Goslar Müzesi
 Ankara, Devlet Resim ve Heykel Müzesi
 Ankara, Mİ-GE Art Koleksiyonu
 Ankara, Sermaye Piyasası Kurulu Başkanlığı
 Ankara, Dış işleri Bakanlığı Konutu
 Ankara, Kültür Bakanlığı Devlet Sanat Koleksiyonu
 Ankara, Halk Bankası Koleksiyonu
 Ankara, Vakıflar Bankası Koleksiyonu
 Ankara, Ankara Üniversitesi Sanat Koleksiyonu
 Ankara, Gazi Üniversitesi Sanat Müzesi
 Ankara, Hacettepe Sanat Müzesi
 Ankara, Halk Bankası Koleksiyonu
 Ankara, Kent Koop
 Ankara, Merkez Bankası Sanat Koleksiyonu
 Ankara, Mİ-GE Art Koleksiyonu
 Ankara, Sermaye Piyasası Kurulu Başkanlığı
 Bodrum, Aspat A.Ş. Sanat Koleksiyonu
 Çanakkale, Çanakkale Seramik Koleksiyonu
 Eskişehir, Esbank Koleksiyonu
 Eskişehir, Anadolu Üniversitesi Çağdaş Sanatlar Müzesi
 İçel, Resim Heykel Müzesi
 İstanbul, Akbank Koleksiyonu
 İstanbul, Başak Sigorta
 İstanbul, Proje4L, Elgiz Çağdaş Sanat Müzesi
 İstanbul, Vakko Koleksiyonu
 İstanbul, Türk Hava Yolları, Yeşilköy, VİP Salonu
 İstanbul, İş Bankası Sanat Koleksiyonu
 İstanbul, Huma Kabakçı Koleksiyonu
 İstanbul, İş Bankası Sanat Koleksiyonu
 İstanbul, Yapı Kredi Bankası Koleksiyonu
 İstanbul, İsviçre Sigorta
 İstanbul, Milli Reasürans
 İstanbul, Nazım Hikmet Vakfı Koleksiyonu
 İzmir, Resim Heykel Müzesi
 İzmir, Selçuk Yaşar Resim Müzesi
 Konya, Selçuk Üniversitesi Sanat Koleksiyonu

Hakkında çıkan kitap ve kataloglar 
 1988 - Erhan Karaesmen, "Gölgelerin İçindeki Aydınlık", Selvin Sanat Galerisi Yayını, Ankara
 1989 – İsmail Tunalı, Sezer Tansuğ, Abdülkadir Günyaz, Kaya Özsezgin, Erhan Karaesmen, Sergi Kataloğu, Ramko Sanat Merkezi, İstanbul
 1990 - Sergi Katalogu, Şekerbank Sanat Galerisi, Ankara
 1991 – Kıymet Giray, “Habip Aydoğdu’nun Düşün Katmanları” Sergi Kataloğu, Yapı Kredi Kazım Taşkent Sanat Galerisi, İstanbul
 1994 - Sergi Kataloğu, Yurt&Dünya Galeri, İstanbul
 1994 – Kaya Özsezgin, “Habip Aydoğdu’nun yeni resimlerinde gerçek ve gerçek-dışı ikilemi üzerine” Sergi Kataloğu, Karşıyaka Rotary Sanat Galerisi, İzmir
 1994 – Kaya Özsezgin, “Sonsuzluğu Simgeleyen Devinimin Görsel Kaynağında” Sergi Kataloğu, İş Bankası Sanat Galerisi, Ankara
 1995 – İbrahim Karaoğlu, “İç Denizde Saklı Kalan” Sergi Kataloğu, Aksanat, İstanbul
 1996 – İbrahim Karaoğlu, “Habip Aydoğdu’nun Düşlerindeki Kuşlar” Sergi Kataloğu, Halk Bankası Sanat Galerisi, Ankara
 1997 - Murat Ural, “Habip Aydoğdu: Hesaplaşma ve Yaşamı Savunma”, Editör: Amelie Edgü, Milli Reasürans Sanat Galerisi Yayını, İstanbul
 1999 - Özkan Eroğlu, “Şartları Zorlamalı!” Sergi Kataloğu, Garanti Sanat Galerisi, İstanbul
 2002 - Murat Ural, “Habip Aydoğdu”, Editör: A.I.A. van der Klift, Bilim Sanat Galerisi Yayını, İstanbul
 2002 - İbrahim Karaoğlu, “Ateşte Kül Kuşları”, 12. İstanbul Sanat Fuarı Sergi Kataloğu, Nurol Sanat Galerisi Yayını, Ankara
 2003 - Abdülkadir Günyaz, “Habip Aydoğdu Portrelerini izlerken”, 13. İstanbul Sanat Fuarı Sergi Kataloğu, Terakki Vakfı Sanat Galerisi, İstanbul
 2004 - Abdülkadir Günyaz, “Habip Aydoğdu Resminden ipuçları”  Sergi Kataloğu, Koşuyolu Sanat Galerisi, İstanbul
 2004 - Ahmet Erhan, “Bir Ucu Yanık Resimler”, sergi kataloğu Nurol Sanat Galerisi, Ankara
 2005 - İbrahim Karaoğlu, “Sessizliktir Her Şeyin Ötesi”, sergi kataloğu Z&D Art Gallery, İstanbul
 2006 – Murat Ural, “İzlerin Peşinde”, Sergi Kataloğu, Ortaköy Sanat Galerisi, İstanbul
 2008 – Habip Aydoğdu, “İzler – İç Dökümleri”, Sergi Kataloğu, Güzelyalı Kültür Merkezi Sanat Galerisi, İzmir
 2008 – İbrahim Karaoğlu, “İç Dökümleri,” (Tıpkıbasım Defter), Batıbirlik Sanat Galerisi, Ankara
 2008 – Habip Aydoğdu, Sergi Kataloğu, Selçuk Üniversitesi SDKM Sergi Salonu, Konya
 2009 – Murat Ural, “Habip Aydoğdu – Yıldızlara Erişmek”, Milli Reasürans Sanat Galerisi Yayını, İstanbul
 2010 – İbrahim Karaoğlu, “İçsel Bir Yolculuğun Gezi Notları: Düşler ve Buluntular.” Sergi Kataloğu, Grup Sanat Galerisi, Ankara
 2012 – İbrahim Karaoğlu-Habip Aydoğdu, Söyleşi; “Zamanın Ruhu”, Arete Sanat Galerisi Yayını, Ankara
 2013 – Zeynep Yasa Yaman, “Kenar Notları”, Arete Sanat Galerisi Yayını, Ankara
 2015 – Ebru Nalan Sülün, “Kırmızı” (Retrospektif) Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, Sanat Dizisi: 137, İstanbul
 2016 – Zeynep Yasa Yaman, “Kan Kırmızı” – Adonis “Yüz Bir Gül”, Folkart Gallery Yayınları: 5, İzmir
 2018 – Hasan Çakır, “Kırmızı Yolculuk”, Sergi Kataloğu, Bodrum Belediyesi Basın Yayın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü Yayınları, Bodrum
 2019 – Hasan Çakır – Habip Aydoğdu söyleşisi, “Habip Aydoğdu 76/76” Sergi Kataloğu, Yaşar Eğitim ve Kültür Vakfı Yayını, No: 34, İzmir
 2021- "Cumhuriyet'in Zaferi Sergisi" Sergi Kataloğu Zafer Çarşısı Güzel Sanatlar Galerisi

Dış bağlantılar  
 Habip Aydoğdu resmi web sitesi 
 Habip Aydoğdu
HABİP AYDOĞDU-ADONİS
Habip Aydoğdu'nun sanatı ile ilgili yazılar
Habip Aydoğdu Performans
Habip Aydoğdu Akşama Doğru Programı için dekor hazırlığı
"Kan Kırmızı" Habip Aydoğdu-Adonis

Kaynakça 

1952 doğumlular
20. yüzyıl Türk ressamları
21. yüzyıl Türk ressamları
Yaşayan insanlar
Marmara Üniversitesinde öğrenim görenler