Irmakyanı

Irmakyanı, Artvin ilinin Yusufeli ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe 

Irmakyanı köyü ile Sebzeciler köyünün eski ortak adı Kolik'tir. Irmakyanı köyü Yukarı Kolik, Sebzeciler köyü de Aşağı Kolik olarak adlandırılır. Kolik adı sonradan Kölik biçimini almıştır.

Yukarı Kolik köyü, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan Tao bölgesinde yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortasında Gürcülerden ele geçirmiştir. Köydeki eski kilise kalıntısı bu dönemden kalmış olabilir. Yukarı Kolik Kilisesi veya Cavrieti Kilisesi'nin kalıntıları, köyün 4,5 km güneyinde Cavrieti (İkizkaya) mahallesinin yaylasında bulunmaktadır. Cavrieti, Murzeti gibi yer adları da köyün Gürcü geçmişini göstermektedir. 

Yukarı Kolik köyü, Osmanlı idaresinin askere alma amacıyla sadece erkek nüfusunu tespit ettiği 1835 yılında Çıldır Eyaleti'nin Livana-i Ulya sancağının Kavkaset nahiyesine bağlıydı. Kolik-i Ulyâ (کولٻك علٻا) biçiminde yazılmış olan köyün nüfusu 13 hane ve 42 erkek olarak kaydedilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, Yukarı Kolik köyünün nüfusunun yaklaşık 84 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.

Yukarı Kolik köyü, 19. yüzyılın ikinci yarısında Trabzon Vilayeti'nin dört sancağından biri olan Lazistan sancağına bağlı Livana kazasının köylerinden biriydi. 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesinde Kolik-i Ulya (كلك علیا)olarak geçen köyün nüfusu 10 hane ve 42 kişi olarak verilmiştir. Salnamede belirtilmemekle birlikte bu dönemde de Osmanlı idaresinin sadece erkek nüfusunu tespit ettiği bilinmektedir. Bunun üzerinden köyün toplam nüfusunun yaklaşık 84 kişiden oluştuğu söylenebilir. Söz konusu salnamede Zor köyündeki hayvan varlığı 5 öküz, 6 inek, 200 keçi ve 183 koyun olarak kayıt altına alınmıştır. Ertesi yıl başlayan 93 Harbi'nin ardından 1878 yılında imzalanan Berlin Antlaşması'yla Livana kazası Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakılınca, Kolik köyü Kiskim  (Yusufeli) kazasına bağlandı.

Kolik-i Ulya köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde "Kolik-i Kiskim" (كولك كسكیم) adıyla Artvin vilayetine bağlı Yusufeli ilçesinin merkez nahiyesindeki köylerden biriydi. Daha sonra "Köliğikiskim" adıyla kaydedilen köy 1940 genel nüfus sayımında Çoruh vilayetine bağlı Yusufeli kazasının merkez nahiyesine bağlıydı ve nüfusu 198 kişiden oluşuyordu. Kolik Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla, akarsu kıyısında bulunmasından dolayı Irmakyanı olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Irmakyanı köyünün nüfusu 302 kişiden oluşuyordu ve bu nüfus içinde 97 kişi okuma yazma biliyordu.

Köyün adı geç tarihlerde Irmakyanı olarak değiştirilmiştir. Köy Ada, Bodurlar, Kölik (Yeniyuva), Köyiçi, Taşbaşı, Zengeller ve Zuvar mahallelerinden oluşmaktadır. Nisan 2020'de Cumhurbaşkanlığı kararıyla köy sakinlerinin Yusufeli Barajı ve Hidroelektrik Santrali Projesi nedeniyle belirlenen yerlere nakledileceği ve yerleştirileceği açıklanmıştır. Kasım 2022'de su tutmaya başlayan Yusufeli Barajı'nın baraj gölünün altında kalan köy, yeni yerleşim yerine taşındı.

Coğrafya
Irmakyanı köyü, Artvin il merkezine 99 km, Yusufeli ilçe merkezine 5 km uzaklıktadır.

Nüfus

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 

Yusufeli belde ve köyleri