Varsağı

Varsağı, özel bir ezgiyle söylenen koşmaya denir. İlk olarak Güney Anadolu’da yaşayan Varsak Türkmenleri tarafından söylendiği için bu adla anılır. Güney Anadolu'da Maraş'tan Mersin'e kadar uzayan bölgede yaşayan Varsak Türkleri, Selçuklu Hanedanı zamanında Anadolu'ya yerleşmişlerdi. Varsağı, Varsak Türkleri'nin kendilerine özgü bir ezgiyle söyledikleri türkü biçimidir.

Semâiye benzer, hece ölçüsünün en çok sekizli kalıbıyla yazılır. 4+4 duraklı veya duraksız olur. Kafiye şeması şöyledir: xaxa bbba ccca Semâiden ezgi yönüyle ayrılır. Varsağı yiğitçe bir havayla okunur. Çoğunlukla "bre", "hey", "hey gidi", gibi ünlemler yer alır. Bu ünlemlerin bulunmadığı varsağılar ise genellikle ezgisiyle fark edilebilir.

Özellikleri 

 Güney Anadolu’da yaşayan Varsak Türkmenlerine ait halk şairleri tarafından söylenen şiirlerdir.
 Özel bir bestesi vardır.
 Sekizli hece ölçüsü ile söylenmektedirler.
 Varsağıda hayattan ve talihten şikayet gibi konular da işlenebilmektedir.
 Şiirin sonuna doğru mahlas kullanılır.
 Yaygın olmayan bir nazım şeklidir.
 Karacaoğlan, bu türün temsilcilerindendir.

Örnek 

 Bre ağalar bre beyler bre ağalar 
 Ölmeden bir dem sürelim
 Gözümüze kara toprak
 Dolmadan bir dem sürelim

 Aman hey Allahım aman
 Ne aman bilir ne zaman
 Üstümüzde çayır çemen
 Bitmeden bir dem sürelim

 Bana felek derler felek
 Ne aman bilir ne dilek
 Âhir ömrümüze helâk
 Etmeden bir dem sürelim

 Karacaoğlan der cânân
 Güzelim sözüme inan
 Bu ayrılık bize heman
 Ermeden bir dem sürelim

Kaynakça 

Biçimlerine göre halk edebiyatı