Masatoşi Gündüz İkeda

Masatoşi Gündüz İkeda (池田 正敏 ギュンドゥズ Ikeda Masatoshi Gyunduzu; 25 Şubat 1926, Tokyo - 9 Şubat 2003, Ankara), cebirsel sayılara katkılarıyla tanınan Japon asıllı Türk matematik bilgini.

1948'de Osaka Üniversitesi Matematik Bölümü'nü bitirdi. 1953'te doktor, 1955'te de doçent unvanlarını aldı. 1957-59 arasında Almanya'da Hamburg Üniversitesi'nde Helmut Hasse'nin yanında araştırmalar yaptı. Hasse'nin önerisi üzerine 1960'ta Türkiye'ye gelerek Ege Üniversitesi Tıp Fakültesinde İstatistik dersleri vermeye başladı. 1961'de aynı üniversitenin fen fakültesinde yabancı uzmanlığa atandı.

1964'te Türk uyruğuna geçerek, 1965'te doçent, 1966'da profesör oldu. 1968'de Ege Üniversitesi'nin izniyle bir yıl süreyle çalışmak üzere Orta Doğu Teknik Üniversitesi'ne gitti. İzninin bitiminde Orta Doğu Teknik Üniversitesi'nin sürekli kadrosuna girdi. Çeşitli tarihlerde Hamburg, ABD'deki California ve Ürdün'deki Yermuk üniversitelerinde konuk öğretim üyesi,1976'da Princeton'daki Yüksek Araştırma Enstitüsü'nde araştırmacı olarak çalıştı. Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu'nun (TÜBİTAK) Temel Bilimler Araştırma Kurumunda yer aldı. Orta Doğu Teknik Üniversitesi Pür Matematik Araştırma Ünitesi başkanlığı yaptı. Cebir ve sayılar kuramına katkılarından dolayı 1979'da TÜBİTAK Bilim Ödülü'nü kazandı.

Japonya'da bulunduğu dönemde halkalar kuramı ve grupların matrisle gösterimi üzerine araştırmalar yapan İkeda, 1970'lerde cebirsel sayılar kuramına yönelerek, rasyonel sayılar cisminin salt Galois grubunun otomorfizimleri ve tümelliği konularında önemli çalışmalar gerçekleştirdi. Ünlü matematik dergisi Crelle's Journal'da yayımlanan bir çalışmasında Galois grubunun çok özel bir yapıda olduğunu gösterdi.

Özel yaşamı 
Hamburg Üniversitesi'nde bulunduğu sırada tanıştığı Türk vatandaşı Emel Ardor ile 1964'te evlenen İkeda'nın Sinan ve İlhan adında 2 oğlu oldu. İlhan İkeda da kendisi gibi matematikçidir.

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 Masatoşi Gündüz İkeda
 Bilim ve Teknik dergisi, Ekim 1996

1926 doğumlular
2003 yılında ölenler
Ankara'da ölenler
Japon matematikçiler
Türk matematikçiler
Japon asıllı Türkler
Tokyo doğumlu bilim insanları
Karşıyaka Mezarlığı'na defnedilenler
TÜBİTAK Bilim Ödülü sahipleri
Japon Müslümanlar
Ege Üniversitesi öğretim üyeleri
Hacettepe Üniversitesi öğretim üyeleri
Orta Doğu Teknik Üniversitesi öğretim üyeleri
Cebirciler
Türkiye'deki göçmenler
Japon göçmenler
Türk Müslümanlar
Hamburg Üniversitesinde öğrenim görenler
Türkiye vatandaşlığına kabul edilenler