Avni Arbaş

Avni Arbaş (1919, İstanbul  - 16 Ekim 2003, İzmir), Türk ressamdır.

İlköğrenimine babasının görevi nedeniyle bulunduğu Aydın’da başladı. İlk resim öğretmeni sayılabilecek babasının 1929 yılında Sivas’ta ölümü üzerine annesi ile birlikte geldiği İstanbul’da Galatasaray Lisesi’ne kayıt oldu. O günün Galatasaray Lisesi öğrencileri ve günümüz ressamları Cihat Burak ile Selim Turan’la birlikte asker ressamlardan Mehmet Ali Bey’in öğrencisi oldu. Dönemin Akademi hocaları İbrahim Safi ile Naci Kalmukoğlu’nun atölyelerinde çalıştı. 1937 yılında şimdiki adıyla Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi olan dönemin Devlet Güzel Sanatlar Akademisi orta kısmına girmek üzere Galatasaray Lisesi’nden ayrıldı. İbrahim Çallı ve Leopold Levy’nin atölyelerinde çalışan Arbaş, Akademi’de kaldığı dokuz yılın son dönemlerinde Devlet Resim ve Heykel Sergilerine katıldı. 1946 yılında okulu bitirdikten sonra; dönemin Maarif Vekili (Millî Eğitim Bakanı) Hasan Ali Yücel’in çabalarıyla düzenlenen “Yurt Gezileri”ne katılarak Siirt’e gitti.

Fransız Hükûmeti’nin bursu ile Paris’e giden sanatçı 1951 yılında Türkiye’de Maya Galerisi’nde, 1954 yılında ise Paris’te Mahmut Makal’ın “Bizim Köy” adlı kitabından esinlenerek yaptığı çalışmaları ile ilk sergilerini açtı. 1943 yılında evlendiği eşi Zerrin’in ölümü üzerine 1958 yılında Henriette Lapouge ile ikinci evliliğini yaptı. 1966 yılında Henri Montherlant’ın 3. cildini onbeş Litho (Taş baskı) çalışmasıyla resimledi.

Fikret Mualla, Hakkı Anlı, Abidin Dino, Selim Turan, Remzi Raşa, Nejad Melih Devrim, Mübin Orhon ve Albert Bitran ile beraber Paris Türk Ekolü pentür sanatçılarındandır.

1977 yılında Türkiye’ye döndü, ancak; askerliğini yapmadığı gerekçesiyle vatandaşlığını kaybettiğini öğrenince sıkıntılar yaşadı. Verdiği mücadele sonunda vatandaşlığını yeniden elde etti. Bu dönemde ağırlıklı olarak Mustafa Kemal portrelerinin yanı sıra, "İstanbul" ve "Boğaz" konulu yapıtlar üretti. Paris’te iken zaman zaman Paris’e uğrayan Nâzım Hikmet’in karakalem portrelerini de çalışan sanatçı, 2003 yılında kansere bağlı olarak yaşamını sürdürdüğü İzmir’in Foça ilçesinde 84 yaşında öldü.

Ferit Edgü’nün gözü ile Avni Arbaş 
Modern resmin ustaları arasında Avni Arbaş’a en yakın sanatçının Picasso olduğunu belirten Edgü, ‘Resim, benden daha güçlü, ne isterse yaptırıyor bana” diyen Picasso’nun tam tersine, Arbaş’ın “Resme söz geçirmeye çalıştığını” söylüyor. Sanatçının, öğrencilik döneminden yıllar sonra gerçekleştirdiği gerek desenlerinde, gerek yağlıboyalarında beli bir ustalığın izlerini taşıdığını ekleyen Edgü, Arbaş’ın sanat çizgisini ise şöyle değerlendiriyor...". Bu resimlerde gördüğüm bir şey var ki, o, pek o kadar olağan değil. Avni’nin Türkiye’de, daha sonra Fransa’da, daha sonra yine Türkiye’de geçen, uzun sanat yaşamı boyunca, Akademi’deki gençlik yıllarında tuttuğu yoldan ayrılmamış olması. Kuşkusuz, aradan geçen yıllar boyunca hep aynı resmi yaptı demiyorum. Ama, her zaman, aynı anlayışta resimler yaptı, diyorum.

Ölümünden sonraki online sergiler 
 2008 Arda Sanat Galerisi
 2008 Artisan Sanat Galerisi
 2008 Artisan Sanat Galerisi
 2008 Derinlikler Sanat Merkezi
 2008 Olcay Art
 2008 Artisan Sanat Galerisi
 2008 Pınar Art
 2008 Antik Park Fine Art and Antiques
 2007 Evin Sanat Galerisi
 2007 Artisan Sanat Galerisi
 2007 Artisan Sanat Galerisi
 2006 Artisan Sanat Galerisi
 2006 Artisan Sanat Galerisi
 2006 Cumalı Sanat Galerisi
 2006 Galeri D
 2006 Artisan Sanat Galerisi
 2005 Artı Mezat
 2005 Artisan Sanat Galerisi
 2005 Maçka Mezat
 2005 Alif ART
 2005 İstanbul Grafik Sanatlar Müzesi
 2004 Krişna Sanat Merkezi
 2004 Artisan Sanat Galerisi
 2004 Artisan Sanat Galerisi
 2004 Artium Sanatevi
 2003 Artı Mezat
 2003 dem-art Sanat Galerisi
 2003 Artisan Sanat Galerisi
 2002 Artisan Sanat Galerisi
 2002 dem-art Sanat Galerisi
 2001 dem-art Sanat Galerisi

Kişisel Sergiler 
 1998 Millî Reasürans Sanat Galerisi/Retrospektif, İst.
 1995 Artisan Sanat Galerisi, İstanbul
 1992 Garanti Sanat Gal./Küçük Retrospektif, İstanbul
 1991 Artisan Sanat Galerisi, İstanbul
 1987 Artisan Sanat Galerisi, İstanbul
 1987 Artisan Sanat Galerisi, Ankara
 1983 Artisan Sanat Galerisi, Ankara
 1982 Urart Sanat Galerisi, İstanbul
 1981 Artisan Sanat Galerisi, Ankara
 1979 Artisan Sanat Galerisi, Ankara
 1978 Bedri Rahmi Galerisi, İstanbul
 1977 Vakko Sanat Galerisi, Ankara
 1975 Galerie Esteve, Paris
 1972 Gallery Herbert Benevy,New York
 1970 The Vernon Manor, Ohio
 1965 Galerie Dina Vierny, Paris
 1962 Galerie Dina Vierny, Paris
 1961 Gallery Nicole, New York
 1958 Musée Grimaldi, Antibes (Abidin Dino’yla birlikte)
 1956 Galerie Dina Vierny, Paris
 1954 Galerie Octobon, Paris
 1953 Galerie La Roue, Paris
 1951 Maya Sanat Galerisi, İstanbul (Türkiye’deki ilk sergisi)

Karma sergilerden seçmeler 
 1986 "İstanbul'da Bahar" Edpa Sanat galerisi İstanbul
 1968 Galerie La Muraille, Besançon
 1965 "Paris'te Yaşayan Türk Ressamları "Alman Kül. İstanbul
 1956 Ecole de Paris 56 Galeri Carpentier, Paris
 1940 Liman Sr., Yeniler Grubuy'la Matbuat Müdürlüğü Salonu, İstanbul

Hakkında yazılanlar
 Başkaldıran Atların Ressamı, Yaşar Yılmaz ISBN 9789753902007
 Avni Arbaş, Ferit Edgü ISBN 9754583161

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 Avni Arbaş Retrospektifi

1919 doğumlular
İstanbul doğumlu ressamlar
2003 yılında ölenler
Arbaş ailesi
20. yüzyıl Türk ressamları
21. yüzyıl Türk ressamları
Abaza asıllı Türkler
Ubıh asıllı Türkler
Lenfomadan ölenler
İzmir'de ölenler
Aşiyan Mezarlığı'na defnedilenler