Münir Hayri Egeli

Münir Hayri Egeli (d. 1903 İstanbul, Türkiye; ö.25 Ekim 1970), Türk Yazar, sinemacı, heykeltıraş.

Atatürk’ün isteği üzerine sinema öğrenimi görmüş, onu anlatan bir film çevirmiş; yine Atatürk’ün isteği ile roman, liberetto, piyes yazmış çok yönlü bir sanatçıdır.

Hayatı 

1903 yılında İstanbul’da dünyaya geldi.  1919’da İstanbul Muallim Mektebi’nden mezun olduktan sonra 1922’de Sorbonne Üniversitesi Psikoloji Enstitüsü’nü tamamladı. Öğrenciliği sırasında Atatürk’ün emriyle Paris Türk Haberler Bürosu'nu kurdu ve idare etti.

Yurda döndükten sonra, Ankara Maarif Müfettişliği, Trabzon Lisesi Öğretmenliği, Tayyare Cemiyeti Neşriyat Müdürlüğü, Ankara Lisesi öğretmenliği, Kocaeli, Bolu, Balıkesir Maarif Müdürlüğü, İsmet Paşa Kız Enstitüsü Müdürlüğü, Millî Temsil Akademisi (Devlet Tiyatroları) ve Güzel Sanatlar Müdürlüğü, Polis Enstitüsü Öğretmenliği yaptı.

Sinema  konusunda ihtisas yapmak üzere devrin cumhurbaşkanı Mustafa Kemal arafından  Almanya ve Rusya'ya gönderildi.  Bu arada Atatürk’ü anlatan bir belgesel film çevirdi. Türkiye Serinofil Derneği Kurucu Rejisi, Türkiye Film Sanatçıları Cemiyeti üyesi oldu.

1932’de Atatürk’ü sembolleştiren Bayönder adlı tiyatro oyununu, 1934'te anafikri Atatürk tarafından verilen Özsoy Operası’nı yazdı.  Propaganda amaçlı yazılan “İnkılap Temsilleri” yazarlarından birisi oldu.

Plastik sanatlarla da ilgilenen Münir Hayri, 1933'te Millî Eğitim Bakanı Reşit Galip Bey’in isteği üzerine Atatürk heykeli yarışmasına katıldı ve Millî Eğitim Bakanlığı’nın takdirname ve “Atatürk’e En Çok Benzeyen Heykel” ödülünü aldı.

Atatürk'ün özel mektubu ile Arjantin, Almanya, İtalya ve Rusya, Hindistan, Pakistan, Kuzey Afrika ve Avrupa ülkelerine gitti. Pakistan’da “Nilgün” adlı filmi çevirdi. 1961 yılında “Kolsuz Bebek” adlı filmi Türk sinemasında çekilen birbirinden bağımsız üç öykülü ilk film oldu.

1952 İTÜ Mimarlık Fakültesi mezunu mimar Can Egeli'nin de (d. 1927; ö. 1969, Münih, Almanya) babasıdır. Oğlunun Almanya'da intihar ederek ölümünden bir yıl sonra vefat etmiştir.

Eserleri 
 301 tane muhtelif Çocuk Piyes ve Hikâyesi
 Terliyen Efe (roman)
 Fındık Kurdu (roman)
 Kadın Geçerken (piyes)
Yiğit Hamza (piyes)
Yörük Emine (piyes)
 Atatürk'ün Bilinmeyen Hatıraları 
 Atatürk'ün el yazıları ile tashih ettiği 3 piyes ve dikte ederek iki defa tahsis ettiği Atatürk'ün Hayatına ait senaryo.

Filmleri 
Binnaz (yönetmen yardımcısı, 1919)
Doğan Çavuş (yönetmen, 1938)
Yavuz Sultan Selim ve Yeniçeri Hasan (yönetmen, senaryo yazarı, 1951)
Cem Sultan (yönetmen, 1951)
Vatan ve Namık Kemal (senaryo yazarı, 1951)
Söz Müdafanındır (yönetmen, senaryo yazarı, 1952)
Yıldırım Beyazıd ve Timürlenk (yönetmen, senaryo yazarı, 1953)
Sarı Zeybek (yönetmen, senaryo yazarı, 1953)
Nilgün (yönetmen, 1954)
Kolsuz Bebek (yönetmen, senaryo yazarı, yapaaımcı, 1963)

Dış bağlantılar 
Sinematurk.com Münir Hayri Egeli sayfası

1903 doğumlular
1970 yılında ölenler
20. yüzyıl Türk yazarları
Resim aranan yazarlar
Türk film yönetmenleri
Türk heykeltıraşlar
Türk senaristler
İstanbul doğumlular
Türk film yapımcıları
Türk oyun yazarları