Ulvi Uraz

Ulvi Uraz (13 Şubat 1921, İstanbul - 25 Mayıs 1974, İstanbul), Türk tiyatro, sinema oyuncusu ve yönetmenidir. Kurduğu topluluklarda Türk tiyatrosunun birçok tanınmış oyuncusunu yetiştirmiştir.

Hayatı 
Ankara Devlet Konservatuvarı Tiyatro Bölümünü 1943'te bitirdi. Aynı yıl Tatbikat Sahnesi'nde Shakespeare'in Julius Caesar oyununda sahneye çıktı. 1948'de Ahmet Kutsi Tecer'in Köşebaşı oyunundaki "Beybaba" yorumuyla dikkati çekti. 1949'a değin Tatbikat Sahnesi'nde, daha sonra da Ankara Devlet Tiyatrosu'nda çalışırken bir yandan da konservatuvar da ders verdi.

1953'te eşi piyanist Selçuk Uraz ile birlikte devlet tarafından Fransa'ya gönderildi. Geri dönüşlerinde Türkiye Komünist Partisi (TKP) üyesi oldukları gerekçesiyle tutuklandılar. Uraz, serbest kaldıktan sonra, 1958'de Dormen Tiyatrosu'nda André Roussin'in Ninasında yeniden sahneye çıktı ve bu oyundaki yorumuyla İlhan İskender Armağanı'nı kazandı. 1959'da İstanbul Şehir Tiyatroları'na geçti ve Muhsin Ertuğrul'un sahneye koyduğu Hamlet'''te Polonius rolünü oynadı. Daha sonra Dost Oyuncular adını verdiği kendi topluluğunu kurdu ve 1961'de Haldun Taner'den Günün Adamı ve Eugène Marin Labiche'ten Para İsteme Benden oyunlarıyla perdelerini açtı. Topluluk etkinliklerini daha sonra Ulvi Uraz Tiyatrosu adıyla sürdürdü.

Uraz, 1965'te, Haldun Taner'in Gözlerimi Kaparım Vazifemi Yaparım oyunundaki "Vicdani" rolüyle ikinci kez İlhan İskender Armağanı'nı kazandı. Site Tiyatrosu ve Küçük Sahne'de oyunlar sahneleyen topluluğun, Uraz'ın sahneye çıktığı öteki oyunları arasında Oktay Rifat'tan Zabit Fatma'nın Kuzusu (1965) ve Rıfat Ilgaz'dan Hababam Sınıfı (1966) sayılabilir. Topluluk Uraz'ın ölümünden kısa bir süre önce dağıldı.

Özellikle Türk yazarlarının oyunlarının sahnelenmesini destekleyen Uraz, ayrıntılara yönelik oyun tarzıyla hem karakter rollerinde, hem de komedi rollerinde başarılı olmuştu. Başlangıçta Devlet Tiyatrosu'nda karakter rolleriyle tanınmış, İstanbul'a gittikten sonra da yumuşak ve ölçülü oyunuyla iyi bir komedi sanatçısı olduğunu kanıtlamıştı.

Uraz, tiyatro sanatçılığının yanı sıra sinema oyuncusu olarak da çalışmıştı. 1960'ta Denize İnen Sokak filmindeki rolüyle İzmir Belediyesi'nin Fuar Ödülü'nü kazanmış, Yarın Bizimdir filmindeki rolüyle de 1964 Antalya Altın Portakal Film Festivali'nde "En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu" seçilmişti. Rol aldığı öteki filmler arasında Dişi Kurt (1961), Yarın Bizimdir (1963) ve Murtaza (1966) sayılabilir.

 Ölümü ve sonrası 
25 Mayıs 1974 tarihinde hayatını kaybetti. Kabri Aşiyan Mezarlığı'ndadır.

Uraz'ın ölümünden sonra eşi Selçuk Uraz tarafından her yıl en iyi yönetmene ve oyuncuya verilmek üzere Ulvi Uraz Tiyatro Ödülleri konmuştur.

 Tiyatro oyunları 
 xxxx: Gözlerimi Kaparım Vazifemi Yaparın: Haldun Taner - Ulvi Uraz Tiyatrosu
 1949: Küçük Şehir: Cevat Fehmi Başkut - Ankara Devlet Tiyatrosu
 1949: Scapin'in Dolapları: Molier - Ankara Devlet Tiyatrosu
 1949: Tüccar: Platus - Ankara Devlet Tiyatrosu
 1949: Yalancı: Carlo Goldoni - Ankara Devlet Tiyatrosu
 1950: Hamlet: William Shakespeare - Ankara Devlet Tiyatrosu
 1950: Melekler ve Şeytanlar (oyun): Nazım Kurşunlu - Ankara Devlet Tiyatrosu
 1952: Tersyüz: Galip Gürhan - Ankara Devlet Tiyatrosu

 Filmografisi 

 1959: Kalpaklılar 1959: Tütün Zamanı 1959: Zümrüt 1960: Civanmert 1960: Denize İnen Sokak 1961: Güneş Doğmasın 1961: Kabadayılar Kralı 1961: Naylon Leyla 1961: Özleyiş 1961: Tenten Istanbul'da 1962: Dilberler Yuvası 1962: Geçti Buranın Pazarı 1962: Kelle Koltukta 1962: Kısmetin En Güzeli 1962: Mevlid (Süleyman Çelebi)
 1962: Sahte Nikah 1962: Şehvet Uçurumları 1963: Aşk Hırsızı 1963: Azrailin Habercisi 1963: Bir Hizmetçi Kızın Hatıra Defteri 1963: Dişi Kurt 1963: Kamil Abi 1963: Leyla ile Mecnun Gibi 1963: Menekşe Gözler 1963: Rüzgâr Zehra (Sünger Avcıları)
 1963: Rüzgârlı Tepe 1963: Yakılacak Kitap 1963: Yarın Bizimdir 1964: Günah Kadınları 1964: Döner Ayna 1964: Gel Barışalım 1964: Hostes Hanım 1964: Manyaklar Köşkü 1964: Son Tren 1966: Göklerdeki Sevgili 1966: Murtaza''

Ödüller 
 1964: 1. Altın Portakal Film Festivali - En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu - Yarın Bizimdir

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 (IMDb'de Ulvi Uraz) 
 (Türk Sineması Araştırmaları web sitesinde Ulvi Uraz Filmografisi) 
 https://en.unifrance.org/directories/person/394600/ulvi-uraz 
 https://www.sabah.com.tr/ulvi-uraz-kimdir 
 https://www.findagrave.com/memorial/30444133/ulvi-uraz 

1921 doğumlular
1974 yılında ölenler
Türk erkek tiyatro oyuncuları
Türk erkek sinema oyuncuları
Türk tiyatro yönetmenleri
Türk film yönetmenleri
İstanbul Şehir Tiyatroları sanatçıları
Altın Portakal Ödülü sahibi oyuncular
Aşiyan Mezarlığı'na defnedilenler
Devlet tiyatroları sanatçıları