Bitinya

Bitinya Krallığı veya Bitinya (Yunanca: Βιθυνία Bithynia), M.Ö. 377 ve M.Ö. 64  yılları arasında Nikomedia (İzmit) başkentli, İzmit Körfezi, İstanbul, Sakarya, Düzce ve Bursa arasında kalan bölgede hüküm sürmüş, Trakya kökenli Bitinler tarafından kurulmuş devlet. Aynı zamanda ülke toprakları coğrafî bir tâbir olarak da sıklıkla kullanılmaktadır. Osmanlı Devleti'nin kurulduğu bölge de içerisinde bulunur.

Coğrafya
Antik Çağ ve Roma İmparatorluğu döneminde Marmara Denizi'ni çevreleyen Nicomedia, Kalkedon, Cius ve Apamea pek çok kenti kapsayan verimli topraklara sahip bir bölgedir. Strabo, Antik Anadolu coğrafyasını anlattığı Geographika adlı eserinde Mithridates Eupator'u yenen Romalı komutan Pompeius'un yıktığı Pont Krallığı'nın Karadeniz ve Kalkedon ağzına kadar olan bölümlerini Bitinya Krallığı'nın idaresi altına verdiğini, bu bölgede Bitin adlı bir halkın yaşadığını bildirmiştir. Sahil bölgelerinde oldukça verimli vadilere sahip olan bölge genelde dağlık ve ormanlık alanlarla kaplıdır. En önemli dağ antik Misya'da yer alan Bursa Uludağ'dır.

Tarihi
Bölge adını Thak kökenli Bitinlerden almıştır. Herodot, Bitinlerin Trakya'dan Anadolu'ya geçtiğini belirtmektedir. Bu kavimler M.Ö. 11. yüzyıl civarında bölgeye göç etmişlerdi. M.Ö. 7. yüzyıldan itibaren Lidya içerisinde yer alan Bitinya bölgesi, M.Ö. 513/512 yıllarında I. Darius'un Trakya seferinden sonra Hellespontus Frigyası'na bağlandı. Büyük İskender'in M.Ö. 334 yıldındaki Granikos Savaşında Persleri yenmesine kadar da onların yönetiminde kalmıştır.

Büyük İskender'in komutanı Kalas bölgeyi ele geçirmeye çalışmış, Botiras'ın oğlu Bas Kalas'ı yenmiştir. Bas'ın oğlu Zipoites zamanında Bitinya Krallığı sağlam zeminler üzerine oturtulmuştur. Oğlu I. Nikomedes zamanında ise ülke sınırları genişlemiştir.

M.Ö. 74 yılında IV. Nikomedes krallığı bir vasiyetle Roma İmparatorluğu'na bırakınca, Roma egemenliğine giren bölgeyi Gnaeus Pompeius Magnus tarafından M.Ö. 64 yılında oluşturulan Bitinya - Pontus Eyaleti'ne bağlanmıştır.

Bitinya kentleri 
 Prousa/Prussa - Bursa
 Apollonıa/Apolyond - Gölyazı
 Myrleıa - Mudanya
 Kios - Gemlik
 Besbikos - İmralı Adası
 Nikaia, İlirya - Ìznik 
 Posedion burnu- Bozburun, Armutlu
 Ksenodokhion - Yalova
 Basilinopolis - Çeltikçi
 Prainetos - Karamürsel
 Nikomedeia - Ìzmit

Bitinya kralları
 Bas (M.Ö. 377 - M.Ö. 327)
 Zipoites (M.Ö. 327 - M.Ö. 279)
 I. Nikomedes (M.Ö. 279 - M.Ö. 250)
 IV. Nikomedes (? - M.Ö. 64)

Kaynakça

 
Anadolu tarihindeki eski devletler
Roma İmparatorluğu'nun coğrafyası
İznik
Bursa tarihi
Kocaeli tarihi
Sakarya tarihi
Bilecik tarihi
Düzce tarihi
Yalova tarihi
Bolu tarihi
Kastamonu tarihi
Bartın tarihi
Zonguldak tarihi
MÖ 290'larda kurulan bölgeler ve ülkeler
Türkiye'deki antik bölgeler