Kuzukaya, Çıldır

Kuzukaya, Ardahan ilinin Çıldır ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe

Kuzukaya’nın Gürcüce eski adı Sabaduri (საბადური), “ağ yeri” anlamına gelir. Sabaduri'nin adı Osmanlı kayıtlarında Sabadur (سبادور) olarak geçer. Kura Irmağı kıyısındaki köyün bulunduğu yer, akarsuyun yatağının genişleyip akışının iyice azalmasından dolayı gerçekten de ağ atmaya uygun bir yer olarak bilinir. Ardahan bölgesini gezen Gürcü araştırmacı Konstantine Martvileli Sabaduri köyünün Kura kıyısında, ağ atmaya uygun bir yer olduğunu ve bundan dolayı köye Sabaduri (“ağ yeri”) adının verilmiş olabileceğini yazmıştır. 1928 tarihli Osmanlıca Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları adlı yayında köyün adı Sabadur (صبادور) olarak geçer. Sabaduri adı, “yabancı kökenli olması” nedeniyle muhtemelen 1960’ların başında Kuzukaya olarak değiştirilmiştir. Gürcistan'ın Ardahan'a sınır Acara bölgesinde de Sabaduri adını taşıyan köy vardır.

Tarihsel Artaani bölgesindeki yerleşim yerlerinden biri olan Kuzukaya'nın kuruluş tarihi bilinmemektedir. Ancak eski adının Gürcüce olması ve burada bir köy kilisesinin bulunması, köyün 16. yüzyılda Osmanlıların eline geçmesinden önce de bir yerleşme olduğunu göstermektedir. Bulunduğu bölge itibarıyla birleşik Gürcü Krallığı ile Gürcü atabeglerin yönetimindeki Samtshe Prensliği idaresinde kalan köy, Osmanlı döneminde Çıldır Eyaleti sınırları içinde yer aldı. Bu dönemde Sabaduri Çıldır livasında Canbaz nahiyesine bağlı bir köydü.

Sabaduri, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı’nda tarihsel Tao-Klarceti bölgesinin diğer yerleri gibi Rusların eline geçti. Rus yönetimi altındayken, I. Dünya Savaşı sırasında Ardahan bölgesini gezen Gürcü araştırmacı Konstantine Martvileli'nin verdiği bilgiye göre o tarihte köyde 6 hanede 53 Müslüman Gürcü yaşıyordu. Rus ordusunun bölgeden çekilmesinden sonra 1918-1921 arasında Gürcistan sınırları içinde kalan Sabaduri, Ekim 1921’de imzalanan Kars Antlaşması’yla Türkiye’ye bırakıldı.

Konstantine Martvileli’nin Ardahan’ı gezdiği sırada Sabaduri köyünde küçük bir kilisenin yıkıntıları bulunuyordu. Yıkık durumdaki bu köy kilisesinin daha sonra başına ne geldiği bilinmemektedir.

Coğrafya 
Köy, Ardahan il merkezine 37 km, Çıldır ilçe merkezine 5 km uzaklıktadır.

Nüfus

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 

Çıldır belde ve köyleri