Örücüler, Borçka

Örücüler, Artvin ilinin Borçka ilçesine bağlı bir köydür. Eski adı Arçveti'dir.

Köyün eski adı
Bugün Örücüler adını taşıyan köyün bilinen en eski adı Arçveti’dir. Gürcüce Arçveti (არჩვეთი) ya da Arçueti (არჩუეთი) olarak yazılan köyün adı Türkçeye Arçivet olarak girmiştir. Nitekim Muvahhid Zeki’nin 1927’de yayımlanan Artvin Vilayeti Hakkında Malumatı Umumiye adlı Osmanlıca kitabında köyün adı Arçivet (ارچیوەت) olarak  geçer. Ne var ki bu kitapta Arçivet Avcılar köyünün eski adı olarak verilmiştir. 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı’nda bölgeyi ele geçiren Çarlık Rusyası ise 1886 tarihli nüfus sayımında köyün adını Arçuet (Арчует) olarak kaydetmiştir. Bu tarihten yaklaşık yedi yıl sonra bölgeyi gezen Gürcü tarihçi Zakaria Çiçinadze köyün adını Arçueti (არჩუეთი) olarak yazmıştır. Dahiliye Vekaleti’nin 1933’te yayımladığı Köylerimiz adlı kitapta ise köyün adı Arçvet yerine sehven Arçvert biçiminde yazılmıştır.

Bir görüşe Arçveti Gürcüce bir aile adı olan Arçvadze'den (არჩვაძე) türemiştir ve "Arçvadzelerin toprakları" anlamına gelir.

Coğrafya
Köy; Artvin il merkezine 45 km, Borçka ilçe merkezine 13 km uzaklıktadır.

Demografi
Arçveti köyünün de yer aldığı Tao-Klarceti bölgesinde kadın ve erkeklerin birlikte sayıldığı ilk nüfus sayımı Rus idaresi zamanında yapıldı. 1886 yılı sayımına göre Arçveti’de 4 hanede 17 kişi yaşıyor ve nüfusun tamamı Gürcülerden oluşuyordu. Ne var ki köydeki nüfusun azlığı dikkat çekicidir.  Bu durum 93 Harbi’nin ardından köylülerin Osmanlı ülkesine göç etmiş olmasıyla açıklanabilir. Nitekim yaklaşık yedi yıl sonra bölgeyi gezen Gürcü tarihçi Zakaria Çiçinadze Arçveti’den 30 hanenin göç etmiş olduğunu yazmış, ancak 1893 yılındaki hane sayısını da 18 olarak vermiştir.  Göç edenlerin dışında köyün nüfusunun artması köye yeni insanların yerleştirilmesi ya da köyün sınırlarının genişletilmesiyle açıklanabilir. Bununla birlikte Çiçinadze'nin aktardığı bilgiler gözleme ve ahaliye dayandığı için tamamen güvenilir nitelik de taşımamaktadır.

1921’de Türkiye’ye bırakılan Arçveti’de 1922 nüfus cetveline göre 1 hanede sadece 1 kişi yaşıyordu. Bu durum Rus idaresi sırasından Osmanlı ülkesine göçten dolayı köyün tamamen boşaldığını göstermektedir. 1925 yılında adı Örücüler olarak değiştirilen köy sonraki yıllarda yeniden canlanmıştır. Son tespitlere göre köyde 134’ü erkek ve 119'u kadın olmak üzere 253 kişi yaşamaktadır.

Tarihçe
Tarihsel Tao-Klarceti bölgesinin Klarceti kısmında yer alan Arçveti köyünün kuruluşuna dair yazılı kaynaklarda bilgi yoktur. Antik çağda Kolheti Krallığı’nın egemenlik sınırları içindeki bölgede yer alan köy, erken ve geç ortaçağda Gürcü krallıkları ve prenslikleri sınırları içinde kalıyordu. Bir Gürcü yerleşimi olan Arçveti 16. yüzyılın ikinci yarısında Osmanlı egemenliğine girdi. Bu tarihte Çıldır Eyaleti içinde kalan köy, 19. yüzyılın ilk yarısında bu eyaletin topraklarının bir kısmını Rusların ele geçirmesinden sonra Trabzon vilayetine bağlandı. Nitekim Arçveti 1876 yılında Trabzon vilayetinin Lazistan sancağı içinde kalan Hopa kazasının Gönye (Gonio) nahiyesine bağlı bir köydü.

Arçveti yaklaşık üç yüzyıl Osmanlı egemenliğinde kaldıktan sonra 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı’nda Çarlık Rusyası’nın eline geçti ve idari açıdan Batum oblastının Batum sancağına (okrug) bağlı Gonio kazasının (uçastok) bir köyü haline geldi. 1886 yılı nüfus sayımında Gonio kazasının Kataphia nahiyesine bağlı köylerden biriydi. Bu nahiyede Arçveti dışında, Başköy (Башкёй), Beğlevan (Беглеван), Gidreveti (Гидревети), Katabhia (Катабхиа), Tsotsheba (Цоцхеба), Murkiveti (Муркивети), Nedzia (Недзиа), Ohordia (Охордиа), Skuruça (Скуруча), Sucuna (Суджуна), Çkadureti (Чкадуэти) ve Enimağla (Энимагла) köyleri yer alıyordu.

I. Dünya Savaşı sonlarında Rus ordusunun bölgeden çekilmesinden sonra Arçveti’nin de yer aldığı bölge 1918-1921 arasında bağımsız olan Gürcistan sınırları içinde kaldı. 1921 yılının başlarında Kızıl Ordu’nun Gürcistan’ı işgaliyle eşzamanlı olarak Ankara Hükümeti birlikleri de bağımsız Gürcistan’ın Ardahan, Artvin ve Batum bölgelerini ele geçirdi. 16 Mart 1921’de, Ankara Hükümeti’nin Sovyet Rusya’yla imzaladığı Moskova Antlaşması’yla Arçveti’nin de içinde yer aldığı Artvin ve Ardahan bölgeleri Türkiye’ye bırakıldı.

Arçveti, 1922 nüfus cetveline göre Artvin vilayetinin (liva) Borçka kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1926 yılı nüfus tespitine göre Arçveti, yeni adı Avcılar olarak verilmiş ve Borçka nahiyesinin bir köyü olarak gösterilmiştir. 1928 tarihli Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları adlı Osmanlıca yayında ise köyün adı Örücüler adıyla Borçka nahiyesinin bir olarak geçer.

Kaynakça

Dış bağlantılar 

Artvin tarihi
Tao-Klarceti
Borçka belde ve köyleri