Özel kuvvetler

Özel kuvvetler ya da özel harekât kuvvetleri, düşmanın güvenlik güçlerine ve silahlı birliklerine keşif harekâtı, gözetleme, düşman birliklerinin durumu, sayısı gibi özel taktik beceri gerektiren görevleri üstlenen; çok yönlü ve çevik bir silahlı birliktir. Özel operasyonlar ve karşı saldırı yapmak için eğitilirler.

Özel kuvvetler 20. yüzyılın başlarında, İkinci Dünya Savaşı sırasında sahada önemli bir büyüme ile ortaya çıktı ve "savaşa katılan her büyük ordunun" düşman hatlarının gerisinde özel harekâtlara adanmış oluşumlar oluşturdu. Özel kuvvetler, havadan operasyonlar, kontrgerilla, direnişle mücadele, terörle mücadele, yabancı iç savunma, gizli operasyonlar, doğrudan eylem, rehine kurtarma, yüksek değerli hedefler / insan avı, ISTAR operasyonları, istihbarat operasyonları, hareketlilik operasyonları ve gayrinizami harp gibi işlevleri yerine getirebilir.

Daha güçlü ve kesin sonuç için düzensiz (gayri nizami) yapılandırılmışlardır. Gayri nizami harp (düzensiz savaş) becerisi ve gerilla taktiklerini son derece iyi bilen ve uygulayabilen birliklerdir. Kuvvetler asimetrik ve karışık bir harekât planı çerçevesinde bağımsız olarak hareket ederler.

Yetenekler 
Özel kuvvetlerin yetenekleri şunları içerir:
 Keşif ve Gözetleme
 Diğer kuvvetlerin eğitimi
 Operasyonel Taktik&Strateji
 Taarruz ve Savunma
 Ortam hazırlığı
 İsyan bastırma
 Terörle mücadele
 Suikast
 Sabotaj ve Tahrip
 Kaçma Kurtulma
 Rehine Kurtarma
 Kapalı ve Meskun Mahal Operasyonları
 Bilgi toplama
 Bilgi toplama (İstihbarat)
 Hayat İdame (Zorlu şartlarda hayatta kalabilme)
 Psikolojik Savaş ve Sosyal Mühendislik
 Her türlü silah ve teçhizat kullanımı
 Düşman ortamlarda özel keşif ve gözetleme
 Dış iç savunma: Diğer devletlerin askeri ve güvenlik güçlerinin eğitimi ve geliştirilmesi
 Saldırı eylemi
 Nüfus katılımı ve desteği yoluyla isyanla mücadeleye destek
 Terörle mücadele operasyonları
 Sabotaj ve yıkım
 Rehine kurtarma

Diğer yetenekler arasında koruma; muharebe dalışı / muharebe yüzme, denizde biniş ve amfibi görevleri içeren su bazlı operasyonlar, hava kuvvetleri operasyonlarına destek bulunur.

Tarih 

Kayıtlara geçmiş ilk özel kuvvet İngiliz SAS ve SBS'dir.SAS ve SBS Churchill'in "düşman hattında veya topraklarında görevini yerine getirebilecek özel eğitimli askerler" talimatıyla kurulmuşlardır.

Günümüzde dengelerin oturması ile özel kuvvetler daha çok terörle mücadele olaylarına yönelmişlerdir. Aynı zamanda Soğuk Savaş sonrası değişen savaş konjonktürü ve tehdit algısıyla azalan topyekun savaşlar yerlerini asimetrik muharebeye bırakmıştır. Böylesi çatışmalarda ülkeler, yetişmiş nitelikli personeli ve gelişmiş teknoloji ürünleriyle çıkarlarını korumayı amaçlar hale gelmiştir. 

Afganistan Savaşı'nda Polonya'nın GROM, Almanya'nın KSK, Amerika'nın Delta Force gibi özel kuvvetleri önemli görevlerde bulunmuşlardır.

Bazı ülkelerin özel kuvvetleri
Özel Kuvvetler Komutanlığı(Türkiye)
 Muharebe Arama Kurtarma (Türk Hava Kuvvetleri)
 Su Altı Taarruz Komutanlığı (Türkiye)
 Amerika Birleşik Devletleri Ordusu Özel Harekât Kuvvetleri
DEVGRU (ABD)
Delta Force(ABD)
Special Air Service (İngiltere)
Special Boat Service (İngiltere)
Özel Harekat Kuvvetleri (Rusya)
Alfa Grubu (Rusya)
Commandos Marine (Fransa)
Fransız Cos Komandoları (Fransa)
GIGN (Fransa)
Sayeret Matkal (İsrail)
Special Air Service (İngiltere)
Özel Hizmet Grubu(Pakistan)
Irak Özel Operasyonel Kuvvetleri(Irak)
Kommando Spezialkräfte (Almanya)
Fallschirmjäger (Almanya)
GSG 9 (Almanya)
Comando Raggruppamento Subacquei e Incursori Teseo Tesei (dalgıç komandolar) (İtalya)
Arditi (İtalya)
KOPASKA (Endonezya)
Kudüs Gücü (İran)
Azerbaycan Özel Kuvvetleri (Azerbaycan)
Yarasa Özel Kuvvetleri (Azerbaycan)
Jagdkommando (Avusturya)
EKO Cobra (Avusturya)

Ayrıca bakınız 
 Amerika Birleşik Devletleri Özel Operasyon Birimleri
 Polis taktik birimi
 Komando
 Jandarma
 Kurbağa adam
 Sahil güvenlik
 Sınır muhafızı

Kaynakça 

 
Türlerine göre askerî kuvvetler
Savaş meslekleri
Terörle mücadele
Savaş çeşitleri
Askerî bilimler