Yukarıbakraçlı, Şenkaya

Yukarıbakraçlı, Erzurum ilinin Şenkaya ilçesine bağlı bir mahalledir. 2014'ten önce idari açıdan köy statüsüne sahipti.

Tarihçe 

Yukarıbakraçlı köyünün eski adı Merenisi'dir. Bu yer adı Türkçe kayıtlarda Mernis, Merenes, Merinis gibi değişik biçimlerde yazılmıştır. Nitekim 1835 tarihli Osmanlı nüfus defterinde "Merisinis" ve Erkan-i Harbiye-i Umumiye'nin 1914 tarihli haritasında Merenes (مەرەنەس) olarak geçer. Gürcüce bir yer adı olan Merenisi (მერენისი), "mere" (მერე) kelimesinden gelir. Gürcüce "mere" kelimesi, akarsu kıyısındaki düzlüğe, meydana verilen addır.  

Merenisi, tarihsel olarak tek bir yerleşim olmakla birlikte, zaman zaman iki ayrı köy olarak kaydedilmiştir. Bundan dolayı Yukarıbakraçlı köyü Yukarı Merenisi, Aşağıbakraçlı köyü de Aşağı Merenisi olarak adlandırılmıştır.

Yukarıbakraçlı'da 10. yüzyılda inşa edilmiş olan Gürcüce yazıtlı kilise ile Aşağıbakraçlı'da bugüne izi kalmamış olan kilise, bu iki köyün eski yerleşmeler olduğunu göstermektedir. Merenisi Kilisesi'nin inşa edildiği yüzyılda Merenisi, Gürcü Krallığı sınırları içinde kalıyordu. Bu kilisenin Asomtavruli harfleriyle yazılmış olan Gürcüce yazıtında, Gürcü kralı II. Aşot Kurapalati'nin 25 Ocak 954'te öldüğü belirtilmiştir. Merenisi, 1080 yılından itibaren bir süre Büyük Selçuklu hakimiyetinde kaldı. 1121 tarihindeki Didgori Savaşı'nın ardından birleşik Gürcistan Krallığı'na katıldı. Osmanlılar köyü, 16. yüzyılın ortasında, Tao bölgesinde birleşik Gürcistan Krallığı'nın yerini almış Samtshe Atabeyliği'nden ele geçirdi.

Osmanlı idaresinin askere alma ve vergi belirleme amacıyla 1835 yılında yaptığı nüfus tespitinde tek köy olarak kaydedilmiş olan Merenisi, Çıldır Eyaleti'nin Penek sancağına bağlıydı ve Müslim nüfus defterine göre köydeki 25 hanede 82 erkek yaşıyordu. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, Merenisi köyünün nüfusunun yaklaşık 164 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.

Merenisi köyü, 93 Harbi'nin ardından 1878 yılında imzalanan Berlin Antlaşması’yla Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin "Merines" (Меринесъ) adıyla tek köy olarak kaydettiği yerleşim, Oltu sancağının Oltu kazasına bağlıydı. Bu kazaya bağlı Penyak nahiyesinin köylerinden biriydi ve nüfusu,  151'i erkek ve  131'i kadın olmak üzere 41 hanede yaşayan 282 kişiden oluşuyordu. Nüfusun tamamı Rum olarak kaydedilmiştir. Rus idaresi sırasında Merenisi'nin nüfusu artmış, 1896 yılında 339 kişiye, 1906 yılında da 427 kişiye ulaşmıştır.

Merenisi Türkiye'ye kaldıktan sona iki ayrı köy sayıldı. 1935 genel nüfus sayımında "Yukarımernis" adıyla Erzurum vilayetinin Oltu kazasının Kömürlü nahiyesine bağlıydı ve nüfusu 140 kişiden oluşuyordu. 1946 yılında Şenkaya kazası kurulunca, Kömürlü nahiyesi ile Yukarımernis köyü bu kazaya bağlandı. Yukarı Merinis adı, "yabancı kökten geldiği" için 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Yukarı Bakraçlı olarak değiştirilmiştir. Yukarıbakraçlı köyünün nüfusu 1965 yılında 235 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde sadece 21 kişi okuma yazma biliyordu.

Coğrafya 

Yukarıbakraçlı köyü, Erzurum kentine 151 km, Şenkaya kasabasına 36 km uzaklıktadır.

Nüfus

Kaynakça

Dış bağlantılar 

Şenkaya'nın mahalleleri