Ormanlı, Artvin

Ormanlı, Artvin ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe

Ormanlı köyünün eski adı Omana’dır. Bir Gürcü köyü olan Omana (ომანა) Türkçeye de Omana olarak girmiştir. Nitekim 1835 tarihli nüfus defterinde ve 1876 Trabzon vilayeti salnamesinde Omana olarak (اومانا) geçer. Eskiden ayrı bir köy olan Urdzuma bugün Uzundere adıyla Ormanlı köyünün sınırları içinde bir mahalledir.

Oamana, orta çağda Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Klarceti'de yer alır. Nitekim bu bölgeyi Osmanlılar 16. yüzyılda Gürcülerden ele geçirmiştir. Köyün sınırları içindeki Gora (გორა), Tihnari (თიხნარი), Klditavi (კლდითავი), Leğvari (ლეღვარი), Natieti (ნათიეთი), Aho (ახო) gibi Gürcüce yer adları bu dönemden kalmış olmalıdır.

Omana, Osmanlı idaresinin askere alma amacıyla sadece erkek nüfusunu tespit ettiği 1835 yılında 32 haneden oluşan bir köydü. Bu sırada köyde 99 erkek kaydedilmişti. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusunun yaklaşık 198 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.

Omana köyü, 19. yüzyılın ikinci yarısında Trabzon vilayetinin dört sancağından biri olan Lazistan sancağına bağlı Livana kazasının köylerinden biriydi. 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesinde köyün nüfusu 30 hane ve 107 kişi olarak verilmiştir. Salnamede belirtilmemiş olmasına karşın Osmanlı idaresinin bu tarihte de sadece erkek nüfusunu tespit ettiği bilinmektedir. Buradan hareketle erkek sayısı kadar kadın eklenince Omana'nın toplam nüfusunun yaklaşık 214 kişiden oluştuğu söylenebilir. Salnamede vergiye tabi köydeki hayvan varlığı 5 eşek, 80 öküz, 60 ince, 1 at, 100 keçi ve 187 koyun olarak kayda geçirilmiştir.

Omana köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından 1878'de imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresince Osmana / Omana (Османа / Омана) adıyla kaydedilmiş olan köy, Artvin sancağının Artvin kazasına bağlıydı. 1886 tarihli Rus nüfus tespitinde köyün nüfusu, 100'ü erkek ve 91'i kadın olmak üzere, 18 hanede yaşayan 191 kişiden oluşuyordu ve köyde yaşayanların tamamı Gürcü olarak kaydedilmişti.

Omana köyü, Birinci Dünya Savaşı sonlarında Rusların Artvin sancağından çekilmesinin ardından Gürcistan'nın sınırları içinde kaldı. Nitekim bu durum 7 Mayıs 1920 tarihinde Moskova Antlşaması'yla Sovyet Rusya tarafından da tanındı. Yaklaşık bir yıl sonra Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgalinin ardından imzalanan Moskova Antlaşması'yla Artvin sancağı ve Omana köyü Türkiye'ye bırakıldı.

Omana Türkçe olmadığı için köyün adı 1925 yılında  Ormanlı olarak değiştirildi. 1926 nüfus tahririne göre Ormanlı köyünde 21 hanede 111 kişi yaşıyordu. 1886 yılı nüfusuyla kıyaslandığında köyün nüfusun iyice azalmış olduğu görülmektedir. 1965 genel nüfus sayımında Ormanlı köyünün nüfusu 325 kişiden oluşuyordu ve bu nüfus içinde 114 kişi okuma yazma biliyordu.

Coğrafya
Ormanlı köyü, Artvin il merkezine 15 km uzaklıktadır.

Nüfus

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 

Artvin tarihi
Tao-Klarceti
Artvin merkez belde ve köyleri