Dereköy, Damal

Dereköy, Ardahan ilinin Damal ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe 

Dereköy, en geç 1886 yılında beri bu adı taşımaktadır. Rus idaresi köyü bu tarihte Dara-Köy (Дара-Кёй) adıyla kaydetmiştir. 1928 tarihli köy listesinde ise köyün adı Dere Köy (دەرە كوی) olarak geçer.

Dereköy, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Eruşeti'de yer alır. Eruşeti bölgesi, Gürcistan’ın en eski Hıristiyanlık merkeziydi. 93 Harbi'nin ardından Ruslar Eruşeti bölgesini ele geçirdiğinde köyün nüfusunun 189 kişiden oluşması, buranın yeni bir yerleşme olmadığını göstermektedir. Bununla birlikte, 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde ve 1694-1732 tarihli cebe defterinde adının geçmemesi, Dereköy'ün daha geç dönemde ortaya çıktığı anlamına gelir. Öte yandan Dereköy'deki megalit kalenin varlığı da bu yörenin eski çağlardan beri yerleşme alanı olduğunu işaret etmektedir. 1886 yılında köyün 189 kişiden oluşan nüfusunun tamamı Rus idaresince "Türkmen" olarak kaydedilmiştir. Bu tarihte Dereköy, Ardahan sancağının (okrug) Ardahan kazasına (uçastok) bağlı Sorsi nahiyesinin (маркяз: merkez) köylerinden biriydi. Rus idaresi sırasında köyün nüfusu artmış, 1896'da 230 kişiye, 1906'da 281 kişiye ulaşmıştır.

Dereköy, Birinci Dünya Savaşı'nın sonlarında Rusya'nın bölgeden çekilmesinden bir süre sonra, Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti'nin sınırları içinde kaldı. Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sırasında Ankara Hükümeti'nin Tiflis hükûmetine verdiği ültimatom üzerine Gürcü idaresinin çekilmesinin ardından köy fiilen Türkiye'ye katıldı. Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti'nin topraklarının işgal edilmesinin ardından Sovyet Rusya ile Ankara Hükümeti'nin 16 Mart 1921'de imzaladığı Moskova Antlaşması'yla Dereköy'ü de kapsayan Ardahan ile Artvin bölgeleri Türkiye'ye bırakıldı.

Dereköy, 1928 yılında Kars vilayetinin Ardahan kazasının Damal nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında "Dereköy" adıyla kaydedilmiş olan köy, Posof kazasının Damal nahiyesine bağlıydı ve nüfusu 271 kişiden oluşuyordu.

Dereköy'deki megalit kale, köyün doğusunda bir tepenin üzerinde yer alır. Deniz seviyesinden 2.140 metre yükseklikte bulunan orta büyüklükteki kaleden (50 × 38 m) geriye yıkıntılar kalmıştır.

Coğrafya 

Dereköy, Ardahan il merkezine 48 km, Damal ilçe merkezine 3 km uzaklıktadır.

Nüfus

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 

Damal belde ve köyleri