Tifüs

Tifüs, Rickettsia bakterilerinin etken olduğu bulaşıcı hastalıktır. Neden olan etken bakteriler hücre içinde yaşama özelliği gösterirler, hücre dışında uzun süre canlı kalamazlar.

Etken 
Rickettsia prowazekii (Epidemik tifüs)
Rickettsia typhi (Endemik tifüs)
Orientia tsutsugamushi
Rickettsia australis

Bulaşma yolu 
Hastalık; akut tifüslü insanların kanını emerek enfekte olan insan bitinin infeksiyonu diğer insanlara taşımasıyla bulaşır. Enfekte bit, diğer insanlardan kan emerek beslenirken rickettsiaları cilt üzerinde bırakır. Bu kişiler saçlarını ovalarken, rickettsiaları ya da bit parçacıklarını bitin ısırdığı yerin içine sokarak enfekte olurlar. Herhangi bir hayvan kaynağı yoktur

Semptomlar

Epidemik tifüs 
Titreme
Öksürük
Deliryum
Yüksek ateş (40 °C)
Eklem ağrısı
Düşük kan basıncı
Döküntü
Fotofobi (Işığa duyarlılık)
Şiddetli baş ağrısı 
Şiddetli kas ağrısı 
Stupor
Sırt ağrısı

Endemik tifüs 
Karın ağrısı
Sırt ağrısı
Vücudun ortasından başlayan ve yayılan mat kırmızı döküntü
Çok yüksek ateş (41 °C)
Kuru öksürük
Baş ağrısı
Eklem ağrısı
Bulantı
Kusma

Hastalığın Seyri  
Belirtilerin başlangıcı değişkendir ancak daha çok ani başlar ve ilk belirtiler; baş ağrısı, titreme, yüksek ateş, takatsizlik, öksürme ve şiddetli kas ağrısıdır. 5-6 gün sonra, ilk önce vücudun üst bölümünde başlayan ve daha sonra yüz, avuç içi ve ayak tabanı hariç vücudun her yerine sıçrayan maküler cilt kabarıkları (koyu benekler) görülür. Özel tedavi uygulanmazsa, vaka ölüm oranı %40'lara çıkabilir. Bitle bulaşan tifüs, salgına neden olan tek rickettsia hastalığıdır.

Coğrafi dağılım  
Afrika'nın ortası ve doğusunda, Amerika'nın ortası ve güneyi, Asya'nın soğuk bölgelerinde (dağlık) görülür. Tifüse, aşırı kalabalığın ve kötü hijyen koşullarının hakim olduğu cezaevleri ve mülteci kampları gibi yerlerde de rastlanır.

Yolcular için risk  
Yolcuların çoğu için çok düşük risk mevcuttur. Mülteci kamplarında görev alan ve kalabalık, kötü hijyen koşullarının hakim olduğu diğer uygulamalar içerisinde yer alan insani yardım görevlileri risk altında olabilir.

Profilaksi  
Mevcut değildir.
Bitin vücudu istila etmesini önlemek üzere temizlik yapmak çok önemlidir. Vücut bitini kontrol etmek ve yüksek risk altındaki insanların giysilerinde kullanmak üzere pudra haşarat ilaçları vardır.

Tedavi 
Hastalık tedavisiz bırakıldığında ölümcül olabilir. Tedavi çoğunlukla antibiyotikler ile  yapılır.
 Azithromycin (tek ilaçla tedavi)
 Doxycycline
 Tetracycline
 Chloramphenicol (daha az kullanılır)

Bu hastalık Türkiye'de pek fazla görülmez.

Kaynakça 

 
Bakteriyel hastalıklar
Rickettsiales
Vektörel hastalıklar