Ahmed Hulûsî Efendi

Müftü Ahmed Hulûsî Efendi (13 Eylül 1861- 22 Kasım 1931), Türk Millî Mücadelesi'ne önemli katkıları olmuş olan bir Türk din adamıdır. İzmir, Yunan işgali altında iken Denizli’de 15 Mayıs 1919’da bir miting düzenlemiş ve “' HEMŞEHRİLERİM,
ŞİMDİ İZMİR'İ YUNAN ASKERLERİ İŞGAL ETMİŞTİR.
BU İŞGALE MUHALEFET VE DÜŞMANIN TAARUZUNA MUKABELE LAZIMDIR.
İŞGAL EDİLEN MEMLEKETLER HALKININ SİLAHA SARILMASI FARZ-I AYNDIR
FETVA VERİYORUM!
SİLAH VE CEPHANE AZLIĞI VEYA YOKLUĞU HİÇBİR ZAMAN
MÜCADELEYE MANI TEŞKİL ETMEZ.
ELİNİZDE HİÇBİR SİLAHINIZ OLMASA DAHİ ÜÇER TAŞ ALARAK
DÜŞMAN ÜZERİNE ATMAK SURETİYLE FİİLİ MUKABELEDE
BULUNUNUZ.” diye haykırıp, halkı ayaklandıran ilk kişi olmuştur.

 Yaşamı 
13 Eylül 1861′de Denizli'nin Kayalık Mahallesi’nde doğdu. Babası, Osman Nuri Efendi, 1895 yılında vefat edene kadar Denizli müftüsü olarak görev yapmış bir din adamı, dedesi Veliyyüddin Efendi de devrinin Denizli'nin önde gelen müdderis ve bilim adamlarındandı.

Denizli'de, Tekelizade Bekir Efendi'den aldığı ilkögretimden sonra öğretimine babası Osman Nuri Efendi'nin Kayalık Mahallesi'nde bulunan medresesinde devam etti. Mezuniyetinin hemen ardından babasının medresesinde hocalığa başladı. Osmanlı yüksek uleması hiyerarşisinde önemli bir konum olan "sahn müderrisliğe" kadar yükseldi.

1885 tarihinde babası Denizli Müftüsü Osman Nuri Efendi'nin yanında fahri müftü yardımcılığı göreviyle memuriyete başladı. 1910'da bu göreve asaleten atandı. Aslen müftü yardımcısı olduğu 1910 yılında Aydın Vilayeti İl İdare Meclisi üyeliğine seçilen Ahmet Hulusi Efendi, bir yıl süreyle Denizli sancağını temsil etti.

Ağabeyi Mehmet Tahir Efendi'nin ölümü üzerine 1918'de yönetici, ulema, halk ve esnaf temsilcilerinin yaptığı seçim sonucu Denizli müftüsü olarak tayin edildi. Aynı yıl başlayan Denizli Millî Mücadele Hareketi'nde önemli rol aldı. 15 Mayıs 1919 günü tellallar ile halkı topladığı müftülük binasının önünde fetva veren Ahmet Hulusi Efendi "Müftünüz olarak Cihad-i Mukaddes Fetvasını ilan ve tebliğ ediyorum. Elinizde hiçbir silahınız olmasa dahi üçer taş alarak düşman üzerine atmak suretiyle mutlaka fiili mukabelede bulununuz''" sözleriyle halkı ayaklandırdı.

Denizli Müftüsü Ahmet Hulusi Efendi'nin çabası millî teşkilâtlanmayı başlatmaktı. Bu çaba İstanbul Hükûmetini tedirgin etti. Bu nedenle İstanbul'ca Denizli'deki bu millî hareketi engelleme girişiminde bulunuldu. Hulusi Efendi İstanbul hükûmetin 1919'da Denizli Millî Heyetinin kaldırılması ve dağıtılması emrine karşı çıktı.

22 Kasım 1931'de yaşamını yitirdi.

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 Hüseyin Mümtaz, Camiler ve Kiliseler, Yeni Mesaj Gazetesi, 25.06.2002 

Kurtuluş Savaşı'na katılan siviller
1861 doğumlular
1931 yılında ölenler
20. yüzyılda Osmanlılar
Denizli doğumlular
Denizli'de ölenler