İstanbul: Hatıralar ve Şehir

İstanbul: Hatıralar ve Şehir, Orhan Pamuk'un 2003 yılında yayımlanan, otobiyografik belgesel niteliğindeki anıları ve 10'uncu kitabıdır. Kitapta Pamuk çocukluğundan, romancı olmaya karar verdiği 22 yaşına kadarki dönemi anlatır. Anılarında İstanbul'daki hayatını kaleme alan yazar, özellikle Türkiye'yi sarsan geniş kapsamlı kültürel dönüşüme, modernlik ile geçmiş arasındaki mücadeleye odaklanır. İstanbul'un gündelik kültürünün ayrılmaz bir parçası olan İstanbulluların derin hüznü betimler. Orhan Pamuk, hüznü "son yüzyılda İstanbul'un ve İstanbullular'ın en sık girdikleri ruh hâli" olarak tarif eder.

Orhan Pamuk, hayatı boyunca yaşadığı İstanbul şehrini, kendi âile hayatı ile harmanlayarak hikâye eder. Pamuk çocukluğundan başlayarak anne ve babasını, aile üyelerini anlattığı hikâyede mekân olarak İstanbul'u kullanır. Türk edebiyatının büyük romancısı 1950'lerin İstanbul'unu anlatırken, İstanbul'un sokaklarını, caddelerini, binalarını ve sakinlerini de anlatır.

Eser, İstanbul'un kabuk değiştirdiği bir süreci ele aldığı için önemlidir. Sanayileşmeye başlayan Türkiye, köyden kente göç olgusuyla tanışmış, göçün en büyük hedefi olan İstanbul da, yok olan ahşap konakları, kıdemli bir kültürün yok oluşuyla ve bambaşka bir kültür ve zihniyetin ortaya çıkmasıyla karşı karşıya kalmıştır.

Kitap, 2015 yılında Orhan Pamuk’un arşivlerden seçtiği eski fotoğraf ve resimlerle geliştirilmiş ayrı bir baskısıyla Resimli İstanbul: Hatıralar ve Şehir başlığı ile neşredildi. Pamuk, bu yeni baskı için Ara Güler’den Cartier-Bresson’a İstanbul’un eski fotoğraflarından, eski gazete koleksiyonlarından 230 resim ve fotoğraf seçti. Bu resimler ve fotoğraflar, İstanbul ile ilgili okura içini döken Orhan Pamuk'un görsel zevki, estetik anlayışı ve sanat tarihi bilgisini de yansıtır.

Kaynakça 

Orhan Pamuk kitapları
Hatıralar ve Şehir
Anı kitapları
2003 kitapları
Türkiye kitapları
Türk otobiyografik kitapları
2000'lerde Türkçe kitaplar