NGC 628

Messier 74 (veya NGC 628), Balıklar takımyıldızı bölgesinde yaklaşık olarak 30 milyon ışık yılı uzaklıkta bulunan büyük bir sarmal gökadadır. Pierre Méchain tarafından Eylül 1780 tarihinde keşfedilmiştir. Daha sonra keşfini gökadayı kataloğunda listeleyecek olan Charles Messier'e iletti. Gökada açıkça tanımlanmış iki sarmal kol içerir ve bu nedenle büyük tasarım sarmal gökadaların prototip bir örneği olarak kullanılır. Düşük yüzey parlaklığından dolayı amatör gök bilimcilerin gözlemlemesi açısından en zor Messier nesnelerinden birisidir. Nispeten büyük açısal (yani görünür) boyutu ve gökadanın karşıdan görünmesi, sarmal kol yapısını ve sarmal yoğunluk dalgalarını incelemek isteyen profesyonel gök bilimciler için ideal bir nesne haline getirir. M74'ün yaklaşık olarak 100 milyar yıldıza ev sahipliği yaptığı tahmin edilmektedir.

Süpernovalar
Messier 74 içerisinde üç süpernovanın bulunduğu bilinmektedir: SN 2002ap, SN 2003gd ve SN 2013ej. SN 2013ej, Dünya'dan bakıldığında 10 kadir büyüklüğünde parlaktı, bu yüzden gece gökyüzünde iyi gözlem koşullarında neredeyse tüm modern teleskoplardan görülebiliyordu.

SN 2002ap, her yüzyılda 10 Mpc içerisinde kaydedilen birkaç tip Ic süpernovadan biriydi. Bu patlama, daha uzaktaki diğer süpernovaların kökenleri hakkındaki teorileri ve süpernovalardan kaynaklanan gama ışını patlamalarının emisyonu hakkındaki teorileri test etmek için kullanıldı.

SN 2003gd, bir Tip II-P süpernovadır. Tip II süpernovalar bilinen parlaklıklara sahiptir, bu nedenle mesafeleri doğru bir şekilde ölçmek için kullanılabilirler. SN 2003gd kullanılarak M74 için hesaplanan uzaklık 9,6 ± 2,8 Mpc veya 31 ± 9 milyon ışık yılıdır. Karşılaştırma için, en parlak süper devler kullanılarak ölçülen mesafeler 7,7 ± 1,7 Mpc ve 9,6 ± 2,2 Mpc'dir.  Ben Sugerman, SN 2003gd ile ilişkili bir "ışık yankısı" (patlamanın daha sonraki bir yansıması) buldu. Bu, böyle bir yansımanın bulunduğu birkaç süpernovadan birisidir. Bu yansıma, süpernovanın önünde yer alan tabaka benzeri bir buluttaki tozdan geliyor gibi görünüyor ve yıldızlararası tozun bileşimini belirlemek için kullanılabilir.

Gökada grubu
Messier 74, tuhaf sarmal gökada NGC 660 ve birkaç düzensiz gökadayı da içeren 5 ile 7 gökadadan oluşmuş bir grup olan M74 Grubunun en parlak üyesidir. Farklı grup üyeliği tanımlama yöntemleri, M74 grubu'nun birkaç ortak nesnesini ve bu tür gruplaşmalardaki kesin durumu şu anda belirsiz olan birkaç gökadayı tanımlamıştır.

Şüpheli kara delik
2005 yılında Chandra X-ışını Gözlemevi, M74'te yaklaşık iki saatlik periyodik aralıklarla bir nötron yıldızından daha fazla X-ışını gücü yayan aşırı-parlak X-ışını kaynağı (ULX) gözlemlediğini duyurdu. Tahmini kütlesi 10.000 M☉ olarak hesaplanmaktadır. Bu, bir orta kütleli kara deliğin belirtisidir. Eğer öyleyse muhtemelen yıldızsal kara delikler ile birçok gökadanın merkezinde olduğu varsayılan büyük kara delikler arasında kalan oldukça sıra dışı bir sınıf olacaktır. Böyle bir nesnenin bir yıldız kümesi içindeki daha küçük ("yıldızsal") kara deliklerden oluştuğuna inanılmaktadır. Kaynağa CXOU J013651.1 + 154547 kimlik numarası verilmiştir.

Amatör gökbilim gözlemi
Messier 74, Eta Piscium'un 1,5° doğu-kuzeydoğusundadır. Bu gökada, Messier nesneleri içinde ikinci en düşük yüzey parlaklığına sahip gökadadır (M101 en düşük seviyeye sahiptir). Gece gökyüzünde iyi gözlem koşulları gerektirir. Messier 74, en iyi düşük büyütme altında görüntülenebilir; yüksek oranda büyütüldüğünde, dağınık emisyon daha da genişler ve birçok insan tarafından görülemeyecek kadar soluk hale gelir.  Ek olarak M74, gözler karanlığa tamamen adapte olduğunda ve önlenmiş görme tekniği (nesnenin biraz yanına bakılması) kullanıldığında daha kolay gözlemlenebilir.

Ayrıca bakınız 
 NGC 3184
 Messier 101
 Fırıldak Gökadası

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 M74 sarmal gökada @ SEDS Messier sayfası

Balıklar takımyıldızı

Çubuksuz sarmal galaksiler
074
0628
5974
1780'de keşfedilen astronomik cisimler