Türk şarabı

Türk şarabı, büyük şarap üreticisi olan ülkelerin gerisinde olmakla birlikte giderek tanınmakta ve üretim miktarı hızla artmaktadır.

2011’de Türkiye, üzüm üretiminde 420,000 hektar ile dünyada dördüncü sırada yer aldı ancak üretimin %95'i yaş ve kuru üzüm olarak tüketildi.

Tarihçe 

Türkiye toprakları dünyanın en eski şarap bölgelerinden biridir. Batı dillerinde şarap anlamına gelen vin, vino, wine gibi sözcüklerin kökü Anadolu'ya ve Hitit diline uzanır. İslam dininden önce Türklerin geleneksel içkileri olan kımızın yanı sıra şarap üretip tükettikleri de bilinmektedir. 11. yüzyılda Anadolu'ya gelen Türkler İslam dininin yasaklamış olması nedeniyle şarap üretimini daha çok Müslüman olmayan Rum ve Ermenilere bıraktılar. Fakat Osmanlı Devleti'ndeki bazı Müslümanlar bu yasağa rağmen şarap tüketmişlerdir.

Şarap üretimini elinde bulunduran azınlıkların, Türkiye'nin kurulmasından sonra ülkeyi terk etmeleri Türk şarapçılığına büyük darbe vurdu. Daha sonra Tekel işletmeleri kurularak şarap üretimini canlandırma çalışmaları başlatıldı. Daha sonra özelleştirilen Tekel 1990'lara kadar şarap üretiminin % 40'ını elinde bulundurmaktaydı. Ancak son 20 yıllık dönemde bu durum değişmiş, Kavaklıdere, Sevilen, Doluca, Kayra, Pamukkale gibi özel firmalarla birlikte küçük yeni üreticiler (Vinkara, Urla, Kocabağ, Büyülübağ, Corvus) kaliteli şarap üretiminde pazarını büyük ölçüde ellerinde tutmaya başlamışlardır. 

Türkiye'de kişi başına şarap tüketimi yılda 1 litre civarında olup yılda 1,5 litre olan rakı tüketiminin altındadır. 

En çok tüketilen şarap türü kırmızı şaraptır. Şarap tüketimi önemli ölçüde Türkiye'yi ziyaret eden turistler tarafından gerçekleştirilir. Ancak büyük kentlerde şarap tüketimi giderek artmaktadır.

Meyve şarabı
Meyve şarabı, üzüm dışındaki meyvelerden üretilen şarapların genel adıdır. Türkiye bu tip şarapların üretimi Selçuk ilçesi Şirince köyü ile özdeşleşmiştir.

Önemli şaraplık üzümler

Kırmızı şarap üzümleri 
 Öküzgözü (Doğu Anadolu Bölgesi)
 Boğazkere (Güneydoğu Anadolu Bölgesi)
Cabernet sauvignon
 Cinsault
 Karasakız / Kuntra (Bozcaada)
 Karalahna (Bozcaada)
Pinot noir
Syrah
Merlot
 Kara dimrit (Kapadokya)
 Papaz karası (Trakya)
 Çal karası (Denizli)
 Horoz karası (Kilis)
 Ada karası (Avşa Adası)
 Kalecik Karası (Ankara)
 Sergi karası

Beyaz şarap üzümleri 
Emir (Kapadokya)
Bornova misketi (İzmir ve Ege)
 Dökülgen
 Hasandede
 Kabarcık
 Narince (Tokat)
Chardonnay
Sauvignon blanc
 Rumi
 Semillon (Trakya)
 Sultaniye çekirdeksiz
 Yapıncak
 Vasilaki (Bozcaada)

İstatistikler 

Not: 2003 değerleri yılın son 6 ayını, 2005 değerleri ise yılın ilk 10 ayını kapsamaktadır.

Dış bağlantılar 
 Şarap Oburu 
 Her Yönüyle Şarap Kültürü, hayyam.com 
 Mey İçki Sanayi 
 Atatürk Orman Çiftliği Şarap ve Bal Fabrikası
 Arcadia Şarapları
 Anadolu'da Şarapçılıkla ilgili Nationalgeographic.com'da yayınlanan Ghost of the Vine yazısı

Ayrıca bakınız
 Türk birası
 Buzbağ
 Arnavut şarabı
 Türk şarap bölgeleri listesi
 Şarap üreten ülkeler listesi

Kaynakça 

Türk mutfağı