Ferruh Bozbeyli

Ahmet Ferruh Bozbeyli (21 Ocak 1927, Pazarcık, Kahramanmaraş - 28 Temmuz 2019, Ankara), Türk siyasetçi. Türkiye Büyük Millet Meclisi başkanlığı (1965-70) ve Demokratik Parti genel başkanlığı yaptı (1970-78).

Yaşamı

Babası Sıddık Bey’in memuriyeti sebebi ile okul hayatı değişik şehirlerde sürdü, ilkokulu Pazarcık ve Islahiye’de, ortaokulu ise Gaziantep ve İskenderun’da gören Bozbeyli, Antakya Erkek Lisesi’nden 1947 yılında mezun oldu.
İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ni bitirdi. Bir süre avukatlık yapan Bozbeyli, 27 Mayıs Dönemi'nde Demokrat Partililerden (DP) Osman Turan'ın savunmasını yaptı. 1961'de siyasete atılarak Adalet Partisi'nden (AP) İstanbul milletvekili seçildi. Bu dönemde AP meclis grubu başkanlığı ve TBMM başkanvekilliği görevlerinde bulundu. 1965 genel seçimlerinde yeniden İstanbul milletvekili seçildi ve partisinin mecliste çoğunluğu sağlamasıyla TBMM Başkanlığına getirildi. Bu göreve 1967 ve 1969'da iki kez daha seçildi.

AP içinde genel başkan Süleyman Demirel'e karşıt grupta yer alarak, Ekim 1970'te TBMM Başkanlığından, bir ay sonra da, Saadettin Bilgiç'in başını çektiği "41'ler" denilen grupla AP'den ayrıldı. Yine bu grupla birlikte Demokratik Parti'nin (DP) kurucuları arasında yer aldı ve genel başkanlığa seçildi.

1973 cumhurbaşkanlığı seçiminde aday oldu ancak seçilemedi. Partisi ilk genel seçimi olan 1973 genel seçimlerinde % 11,89 oy oranıyla parlamentoda 45 sandalye kazandı, Bozbeyli de yine İstanbul milletvekili olarak parlamentoya seçildi. DP, Mart 1975'te I. Milliyetçi Cephe hükümetinin kuruluş hazırlıkları sırasında parçalandı. Saadettin Bilgiç ve arkadaşları DP'nin çoğunluğunu da sürükleyerek AP'ye geri dönerken, Bozbeyli DP'de kaldı ve genel başkanlık görevini yürütmeye devam etti. Bu nedenle güç kaybeden DP'nin yüzde 1,85 oranında oy aldığı 1977 genel seçimlerinde milletvekili seçilemeyince önce DP genel başkanlığından (Aralık 1978), ardından da aktif siyasetten çekildi.

1978'de Türkiye İş Bankası 54. Genel Kurul Toplantısı’nda yönetim kurulu üyeliğine seçildi, 1990-1992 yılları arasında da yönetim kurulu başkanlığı yaptı.

28 Temmuz 2019 tarihinde tedavi gördüğü hastahanede öldü. Cenazesi Devlet Mezarlığı'nda toprağa verildi.

Külliyatı

Makaleleri

Kitapları
 
 Türkiye'de Siyasal Partilerin Ekonomik ve Sosyal Görüşleri (1969),” üç cilttir. Birinci ve İkinci Kalkınma Planlarının TBMM’deki tartışmaları meclis tutanaklarından aktarılmış, CHP ve AP ile birlikte dönemin siyasi partilerin ekonomik ve sosyal görüşlerini yansıtır.
 ,  kavramın ne olduğu, ekonomik, siyasi, sosyal yönlerini ele alırken eğitim ve kalkınma, milli savunma ve dış siyaset, demokratik hukuk devleti bakış açısını ortaya koyar.
 Birinci Cemre (1977)
 Alaca Siyaset (2000) birbirinin devamı olan bu iki kitap dönem tanıklıklarının hikâyeler şeklinde paylaşır
 Politika Sanatı (1980), kurucu başkanı olduğu Türk Milli Kültür Vakfı’nda verdiği seminerin metnidir.
Yalnız Demokrat isimli kitabı Haziran 2009'da yayımladı. Tam bir hatırat ve bir dönemin siyasetini ortaya koyan dönem kitabıdır.

Kaynakça 

   

Devlet Mezarlığı'na defnedilenler
1927 doğumlular
Kahramanmaraş doğumlu siyasetçiler
2019 yılında ölenler
Ankara'da ölenler
Organ yetmezliğinden ölenler
Türkiye Büyük Millet Meclisi başkanları
TBMM 12. dönem İstanbul milletvekilleri
TBMM 13. dönem İstanbul milletvekilleri
TBMM 14. dönem İstanbul milletvekilleri
TBMM 15. dönem İstanbul milletvekilleri
Türkiye'deki siyasi parti genel başkanları
TBMM 12. dönem başkanvekilleri
TBMM 12. dönem kâtip üyeleri
İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesinde öğrenim görenler
Yassıada yargılamaları sanık avukatları
Demokratik Parti genel başkanları
Adalet Partisi mensubu siyasetçiler
20. yüzyıl Türk siyasetçileri
Türkiye İş Bankası Yönetim Kurulu üyeleri
20. yüzyıl Türk avukatları
21. yüzyıl Türk avukatları
Anavatan Partisi mensubu siyasetçiler