Zorba (film)

Zorba, 1964 ABD - İngiltere - Yunanistan ortak yapımı dramatik filmdir. Özgün adı Alexis Zorbas olan film İngilizce konuşulan ülkelerde Zorba the Greek (Türkçesi: Yunan Zorba) adı ile gösterilmiştir. Filmin Türkiye'de İki Arkadaş adıyla da gösterildiğine dair kayıtlar bulunmaktadır.

Senaryosunu Nikos Kazancakis'in aynı adlı romanından Mihalis Kakoyannis'in uyarlayıp yazdığı filmin yönetmeni ve kurgucusu da Mihalis Kakoyannis'dir. Kakoyannis aynı zamanda Anthony Quinn'le beraber filmin yapımcılarından da biridir. Önemli rollerinde Anthony Quinn, Alan Bates, Irene Papas ve Lila Kedrova'nın oynadıkları filmin müzikleri Mikis Theodorakis'e aittir. Film 1965 yılında 7 dalda Oscar'a aday gösterilmiş, bunlardan 3'ünü almıştır.

Özet 
Hayattan fazlaca bir beklentisi olmayan mutsuz İngiliz yazar, Yunan asıllı Basil'e (Alan Bates) Yunan adalarından biri olan Girit'te bir maden ocağı miras kalmıştır. Hayatına yeniden bir çekidüzen verme umudunu taşıyarak adaya gelen Basil burada aşırı davranışları olan, kaba saba ama hayata şehvetle bağlı orta yaşlı bir Yunan olan Alexis Zorba (Anthony Quinn) ile tanışır. Kendisini âdeta himayesine alan Zorba'nın kendisine kabul ettirmeye çalıştığı hayat tarzının bir parçası da yenilgileri umursamamaktır. Zorba'ya göre yenilgiler hayatın kaçınılmaz parçalarıdır ve ancak yenilginin sürekli olarak tadılması ile hayatın zaferlerinin tadına varılabilir. Zorba sayesinde Yunanların dünyevi zevklerini keşfettikçe Basil'in hayata bakış açısı gitgide değişmeye başlar.

Oyuncu kadrosu

Film hakkında notlar 
 Filmin çekimleri Girit adasında yapılmıştır.
 1968 yılında "Zorba" adı ile bir müzikali yapılmıştır.
 Roman Yunan asıllı İngiliz yazarın ağzından anlatılır ve romanda bu anlatıcının adı hiç geçmez. Oysa filmde yazara bir ad verilmiştir: Basil (Alan Bates)

Ödüller 
Ödülleri:
 1964 Oscar - En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu Akademi Ödülü - Lila Kedrova
 1964 Oscar - En İyi Sanat Yönetimi Akademi Ödülü - Vassilis Photopoulos 
 1964 Oscar - En İyi Görüntü Yönetimi Akademi Ödülü - Walter Lassally  
 1965 ABD Ulusal Eleştirmenler Birliği - En İyi Erkek Oyuncu Ödülü - Anthony Quinn
Adaylıklar:
 1964 Oscar - En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü - Anthony Quinn
 1964 Oscar - En İyi Yönetmen Akademi Ödülü - Mihalis Kakoyannis
 1964 Oscar - En İyi Film Akademi Ödülü - Mihalis Kakoyannis
 1964 Oscar - En İyi Uyarlama Senaryo Akademi Ödülü - Mihalis Kakoyannis
 1965 Altın Küre - En İyi Dramatik Film Ödülü
 1965 Altın Küre - En İyi Erkek Oyuncu Ödülü - Anthony Quinn
 1965 Altın Küre - En İyi Yönetmen Ödülü - Mihalis Kakoyannis
 1965 Altın Küre - En İyi Orijinal Film Müziği - Mikis Theodorakis 
 1965 Altın Küre - En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu Ödülü - Lila Kedrova
 1965 Laurel - Altın Defne - En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu Akademi Ödülü - Lila Kedrova
 1966 Grammy - En İyi Orijinal Film Müziği - Mikis Theodorakis
 1966 BAFTA - En İyi Film Ödülü - Mihalis Kakoyannis
 1966 BAFTA - En İyi Yabancı Erkek Oyuncu Ödülü - Anthony Quinn
 1966 BAFTA - En İyi Yabancı Kadın Oyuncu Ödülü - Lila Kedrova
 1966 BAFTA - UN Ödülü - Mihalis Kakoyannis

Filmin Müziği 
 Filmin tema müziği olan Zorbas'ı Yunan besteci Mikis Theodorakis bestelemiştir. Geleneksel Yunan dansı hasapiko'nun (Kasap dansı) bir türü olan Syrtaki (Sirtaki) olarak da bilinir. Müzik bu filmde duyulduktan sonra dünya çapında meşhur olmuş, tavernalar ve düğünlerin vazgeçilmez müziği hâline gelmiştir.
 Filmin "Soundtrack Albümü"nde şu parçalar yer almaktadır;
 Kritikos Horos / Theme From 'Zorba The Greek'	 
 Sirtos Chaniotikos (I) / The Full Catastrophe		
 Madame Hortance (I) / Life Goes On	
 Ballos / The One Unforgivable Sin		
 Chasapikos / Questions Without Answers	
 Horos Tou Zorba (I) / Zorba's Dance	
 Sirtos Chaniotikos (II) / The Fire Inside		
 Thanatos Tis Chiras / Clever People And Grocers		
 Sirtos Chaniotikos (III) / Always Look For Trouble		
 Madame Hortance (II) / Life Goes On (Reprise)		
 Pote Tha Kani Ksasteria / Free (Cretan Folksong)		
 Choros Tou Zorba (II) / That's Me Zorba!

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 
 Allmovie'de "Zorba the Greek" 

Amerika Birleşik Devletleri filmleri
Birleşik Krallık-Amerika Birleşik Devletleri-Yunanistan ortak yapımı filmler
Film ödülü sahipleri
Yunan romanlarından uyarlanan filmler
Yunanistan'da çekilmiş filmler
Konusu Girit'te geçen filmler
20th Century Fox filmleri
Mihalis Kakoyannis'in senaryosunu yazdığı filmler
Walter Lassally'nin görüntülediği filmler
Mihalis Kakoyannis'in yönettiği filmler
Mikis Theodorakis'in müziğini yaptığı filmler
Girit'te kültür
Yazarlık ile ilgili filmler
Konusu plajda geçen filmler
Birleşik Krallık komedi-drama filmleri
Birleşik Krallık yapımı siyah-beyaz filmler
1960'larda İngilizce filmler
1964 çıkışlı dramatik filmler
1964 çıkışlı komedi filmleri