Mülksüzler

Mülksüzler Ursula K. Le Guin tarafından yazılmış ve Mayıs 1974'te yayımlanmış ütopik bir bilimkurgu romanıdır. Türkçeye Metis Yayınları tarafından kazandırılmıştır.

Konu 'Anarres' ve 'Urras' adlı bir ikili dünya sisteminde geçer. Anarres Odo'cu anarşistlerin, Urras ise kapitalist ve devletçilerin dünyasıdır. Hikâye Shevek adlı bir Anarresli'nin Urras'a gidişiyle başlar.

Le Guin, Mülksüzler için "ikircikli ütopya" ifadesini kullanır. Bunun en önemli nedeni, romanın, bir ütopyadaki ideal toplum veya ideal yaşam resmini yaratmamasıdır. Anarres, anarşist bir idealle yaşayan bir toplumu resmeder; ancak Anarres kurak, verimsiz ve zor yaşam koşulları sunan bir dünyadır. Urras da aksine verimli toprakları olan ve kolay yaşama olanakları sağlayan bir dünyadır; ancak burada da kapitalist ve totaliter bir rejim süregelmektedir. Ayrıca Anarres'te Shevek'in bilimsel merakı sonucunda keşfettiği bir teorinin yayımlanması, Urraslılar'ın işine yarayacağı gerekçesiyle reddedilir. Keza, Shevek'in, kitabın sonunda öğrenildiği üzere, Urras'a gitme nedenlerinden biri de budur. Bu bağlamda ne anarşist bir ütopyadan ne de devletçi bir ütopyadan bahsedilemez.

Mülksüzler, yazarın Hain Döngüsü (Hainish Cycle) evreninin 6. kitabıdır. Ancak bağımsız bir roman olarak da okunabilmektedir.

Le Guin Mülksüzler için şunları söylemiştir:

Mülksüzler 1975'te bilimkurgu ve fantastik edebiyatın saygın ödüllerinden Hugo ve Nebula'ya layık görülmüştür.

Mülksüzler uzun süre bilimkurgu ya dahil edilmemiştir. Türkiye'de de bilimkurgu serilerine dahil edilmesi 90'lı yıllardaki basımlarıyla gerçekleşmiştir. Bu yapıta kadar bu denli politik göndermeler yapılan bir bilimkurgu eserine nadiren rastlanır. Türkiye'de de bütün sosyal katmanlardan okuyucu bulan eser kapitalizmin keskin eleştirisi olarak popülerliğini korumaktadır.

Ekim 2021 tarihinde 1212 Entertainment ve Anonymous Content tarafından dizi uyarlaması için çalışmalara başlandığı duyurulmuştur.

Kaynakça 

1974 bilimkurgu romanları
1970'lerde Amerikan romanları
Ütopik romanlar
Ursula K. Le Guin romanları
Hugo ödüllü romanlar
En İyi Roman Nebula Ödülü kazanan eserler
Anarşist komünizm
Liberteryen bilimkurgu
Sosyal bilimkurgu
Kurguda Tau Ceti
Hain Döngüsü
Anarşist kurgu
Harper & Row kitapları
En İyi Roman Hugo Ödülü kazanan eserler
Nebula Ödülü kazanan eserler