Muhammed Ömer

Muhammed Ömer (, Muḥammad 'Umar;  1960 – 23 Nisan 2013), ya da Molla Ömer, hem Taliban'ı hem de 1996'da Afganistan İslam Emirliği'ni kurmuş bir İslamist Afgan cihadçı ve mollaydı.

Doğum yeri ve tarihi kesin olarak bilinmemektedir. Müslüman olmayan kimseyle görüşmek veya sohbet etmek istememesiyle bilinir. Devlet başkanı ilan edildiği dönemde müslüman olmayan neredeyse hiçbir devlet adamı veya elçiyle görüşmedi.

1996 yılında Taliban'ın Kabil'i ele geçirmesinden sonra Afganistan'ın büyük bir kısmı tarafından devlet başkanı olarak kabul edildi. Buna karşılık Birleşmiş Milletler ve Birleşmiş Milletler üyesi birçok ülke, Molla Ömer'in devlet başkanlığını tanımadı.

Hayatı 
Ömer, Kandehar vilayetine bağlı bir Peştu köyünde fakir bir çiftçinin oğlu olarak doğdu. Birbirinden farklı kaynaklara göre 1950 ile 1962 yılları arasında Kandehar vilayetine bağlı bir köyde dünyaya geldiği bilgisi verilmektedir. 2015 yılında Taliban tarafından yayımlanan biyografisinde doğum tarihi olarak 3 Ocak 1960 tarihi verildi.

5 yaşındayken babası öldü. Babasının 1979 yılının sonlarındaki ölümünden sonra "molla" olmak üzere Pakistan'ın Peştun bölgesinde Hayber Pahtunhva eyaletine gitti ve Dar'ül İlim Hakkaniye medresesine kaydoldu.

Taliban'dan önceki dönemde de Sovyetler Birliği'ne karşı Peştunlu mücahitlere komuta etmiş ve Sovyetler'in Afganistan'da mağlup edilmesine katkı sağlamıştı.

1996-2001 yılları arasında Afganistan'ı yönetmiş Paştun kökenli Taliban lideri, aynı zamanda Afganistan İslâm Cumhuriyeti'nin fiilî devlet başkanıydı. Onun döneminde Afganistan'da kadınların çalışması yasaklandı, kız çocuklarının eğitim görmesi engellendi. Erkeklere sakal, kadınlara ise peçe zorunluluğu getirildi. Taliban rejiminin 2001'de yıkılmasından sonra Amerikalı yetkililerce Usame bin Ladin ve El-Kaide'yi sakladığı ve koruduğu gerekçesiyle aranmaktaydı. Amerikalı yetkililer, Molla Ömer'i 11 Eylül Saldırıları'nı planlayanlardan biri olmakla itham etmekteydi.

23 Nisan 2013 tarihinde tüberküloz sebebiyle öldüğü, resmi kaynaklar tarafından 30 Temmuz 2015 tarihinde doğrulandı. Üst düzey bir Taliban üyesi, Ömer'in ölümünün iki yıl boyunca gizli tutulduğunu doğruladı. Ayrıca cesedinin, Afganistan içinde sınıra yakın bir yere gömüldüğü de iddia edildi. Afgan yetkililer, Ömer'in Afganistan'ın güneyindeki bir eyalet olan Zabul'da gömüldüğünü açıkladı. Zabul il meclisi başkanı Atta Muhammed Hakyar, Ömer'in Zabul'daki Shinkay ilçesinin Sarkhogan bölgesindeki bir mezarlığa gömüldüğüne inanıyordu. Daha önceden birkaç üst düzey Taliban komutanı da Sarkhogan bölgesinde toprağa verilmişti. Ayrıca, Ömer'in mensubu olduğu Hotak aşireti için bu bölgenin özel bir önemi olduğunu ifade etti.

Kaynakça 

1959 doğumlular
Afganistan devlet başkanları
Afgan antikomünistler
Darbe ile iktidara gelenler
Peştunlar
Sovyetler Birliği'nin Afganistan'a müdahalesinde kişiler
Afgan İslamcılar
2013 yılında ölenler
Afgan Müslümanlar