Aydoğdu, Şenkaya

Aydoğdu, Erzurum ilinin Şenkaya ilçesine bağlı bir mahalledir.

Tarihçe 

Aydoğdu köyünün eski adı 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde Muşeh (موشخ) olarak geçer. Bu yer adının Gürcüce Mşehi'den (მშეხი) değişime uğradığı tahmin edilmektedir. Nitekim 1886 Rus nüfus tespitinde nu yerleşimin adı Gürcüce yazılışına uygun biçimde "Mşeh" (Мшехъ) biçiminde kaydedilmiştir.  Geç dönemde bu yer adı Türkçe kaynaklarda Müşih'e dönüşmüştür.

Muşeh veya Mşehi köyü, orta çağda Gürcistan'ın bir parçası olan Tao bölgesinde yer alıyordu. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirdi. Köyün bugünkü sınırları içinde tespit edilmiş olan eski kilise kalıntısı da buranın eski bir yerleşim alanı olduğunu göstermektedir.

Muşeh veya Mşehi köyü, 1595 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı mufassal defterine göre, Gürcistan Vilayeti içinde Penek livasının Penek nahiyesine bağlıydı. Köyün nüfusu, 18 haneden oluşuyordu. Bir hane yeni Müslüman olmuş ve bu hannine reisi "İbrahim veled-i Abdullah" adıyla kaydedilmiştir. Bu tarihte köyde buğday, çavdar, darı ve yonca tarımı ile arıcılık yapılıyor ve koyun besleniyordu.

Muşeh köyü,Osmanlı idaresinin askere alma ve vergi belirleme amacıyla 1835 yılında yaptığı nüfus tespitinde Çıldır Eyaleti'nin Penek sancağına bağlıydı ve bu tarihte köyü oluşturan 15 hanede 42 erkek kaydedilmişti. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, Hars köyünün nüfusunun yaklaşık 84 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.

Muşeh veya Mşehi köyü, 93 Harbi'nin ardından 1878 yılında imzalanan Berlin Antlaşması'yla Osmanlı Devleti tarafından Çarlık Rusya'sına bırakıldı. Rus idaresince "Mşeh"(Мшехъ) adıyla kaydedilmiş olan köy Oltu sancağının Oltu kazasına bağlıydı. 1886 nüfus sayımında köydeki 12 hanede, 24'ü erkek ve 35'i kadın olmak üzere 59 kişi yaşıyordu. Nüfusun tamamı Türkmenlerden oluşuyordu. Mşeh köyünün nüfusu 1896 yılında 63 kişiye, 1906 yılında ise 73 kişiye yükselmiştir. Mşehi veya Muşeh köyünün kışlasıyken Muşih Kışla adıyla ayrı bir köy haline gelmiş olan yerleşim de Rus nüfus tespitlerinde "Mşeh" (Мшехъ) adıyla kaydedilmiştir. 

Mşehi köyü 1828 tarihli Osmanlıca köy listesinde Muşih (موشیخ) adıyla Erzurum vilayetinin Oltu kazasına bağlı Kosor nahiyesinde yer alıyordu. Muşeh köyünün kışlası da bu tarihte Muşih Kışla adıyla ayrı bir köy olarak kaydedilmiştir. 1940 genel nüfus sayımında Müşih olarak kaydedilmiş olan köy, aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 226 kişiden oluşuyordu. 1946 yılında Şenkaya ilçesi kurulunca, Muşih köyü Oltu ilçesinden alınarak bu yeni ilçeye bağlandı. Mşehi, Muşih ve Muşik, Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Aydoğdu olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Atyolu köyünün nüfusu 351 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 82 kişi okuma yazma biliyordu.

Coğrafya 

Erzurum il merkezine 177 km, Şenkaya ilçe merkezine 29 km uzaklıktadır.

Nüfus

Kaynakça

Şenkaya'nın mahalleleri