Afrika kökenli Türkler

Afrika kökenli Türkler veya Afro-Türkler, Osmanlı İmparatorluğu'na Afrika'dan köle olarak getirilen ya da kendi istekleriyle Anadolu'ya veya Kıbrıs'a gelerek yerleşenlerin torunlarıdır. Köle olarak getirilenlerin bir kısmı sonradan ülkelerine dönmüş, kalanları Ege ve Akdeniz bölgelerine yerleşerek tarım alanında çalışmış, köyler kurmuşlardır.

Osmanlı döneminde Nijer, Suudi Arabistan, Libya, Kenya ve Sudan'dan Afrika asıllılar, genellikle Zanzibar üzerinden Dalaman, Manavgat, Çukurova, Menderes ve Gediz ovasına getirilmişti. Bazı Afrika asıllılar ise 1923 Türkiye-Yunanistan nüfus mübadelesi sırasında Girit'ten gelmiş, Ege bölgesine, çoğunlukla da İzmir'e yerleşmiştir. Ayvalıklı Afrika kökenliler Girit'ten gelen atalarının Yunanca konuştuğunu, Türkçeyi sonradan öğrendiklerini söylemektedirler.

Kimi kaynaklarda 19. yüzyılda İzmir'in Sabırtaşı, Dolapkuyu, Tamaşalık, İkiçeşmelik ve Ballıkuyu gibi semtlerinde yoksul siyahi mahalleleri olduğundan söz edilmektedir. Ayrıca Manisa'nın Yarhasanlar Mahallesi'nde bir dönem yoğun bir şekilde siyahi nüfus olduğu bilinmektedir. Manisa ve İzmir’de Afrikalılara özgü bahar bayramı, ‘Dana Bayramı’ (Arap Bayramı, Arap Kabağı olarak da adlandırılmaktadır) adıyla 1880'lerden 1920'lerin sonuna kadar kutlandığı belirtilmiştir. Üç hafta süren kutlamalarda godyaların (Afrikalı topluluğun ileri gelenleri) topladığı parayla dana alınır ve Mayıs ayının ilk cumartesi kurban edilirdi. Günümüzde de bu kutlama sadece iki gün sürmekte ve artık kurban kesilmemektedir.

Afrika asıllı Türklerden yaşlı kuşak kendisini genelde "Arap" olarak tanımlarken kentte yaşayan genç kuşak ise "Afrika kökenli" demeyi tercih etmektedir. Sayıları yaklaşık 5.000 ilâ 20.000 arasındadır.

Bazı ünlü Afro-Türkler 
 Esmeray, pop müziği sanatçısı
 Dursune Şirin, Yeşilçam oyuncusu
 Celal Yonat, Yeşilçam oyuncusu
 İbrahim Şirin, Türk sanat müziği sanatçısı
 Kuzgun Acar, heykeltıraş
 Sait Sökmen, koreograf
 Tuğçe Güder, model ve aktris
 Mansur Ark, pop müziği sanatçısı
 Yasemin Esmergül, Yeşilçam oyuncusu
 Ahmet Kostarika, Yeşilçam oyuncusu
 Cenk Sökmen, müzisyen
 Melis Sökmen, müzisyen
 Sibel Sürel, balerin
 Ali Tınaz, televizyon programcısı
 Tuncay Vural, koreograf
 Defne Joy Foster, aktris, televizyon programcısı (babası Afro-Amerikalı)
 Fercani Şener, futbolcu
 Ömer Besim Koşalay, atlet, gazeteci
 Vahap Özaltay, futbolcu
 Hadi Türkmen, Türkiye Futbol Federasyonu eski Asbaşkanı
 Sadri Usuoğlu, menajer, eski futbolcu
 Mustafa Yıldız, "Arap Mustafa", güreşçi, 1972 ve 1981 Kırkpınar Başpehlivanı
 Mustafa Olpak, yazar ve aktivist
 Selim Karakaya, oyuncu, dansçı
 Zenci Musa, Teşkilât-ı Mahsûsa üyesi
 Baroness Meral Hussein-Ece, politikacı
 Ahmet Ali Çelikten, ilk Osmanlı pilotu
 Hayati İnanç, avukat ve şair

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 Afrika kökenlilerin 1. Dana Bayramı Etkinlikleri 
 Radikal: Afro-Türklerin tarihi 

Afrika diasporaları