Suhoy

Suhoy (suk-oi (Rusça: Сухой), Rusya'nın başlıca askeri avcı uçağı üreticisidir. Pavel Suhoy tarafından, 1939 yılında Suhoy Tasarım Bürosu (OKB-51, tasarım ofisi ön adı Su) olarak kuruldu, ama genellikle Suhoy Şirketi olarak bilindi. Moskova'daki müşterek firma Suhoy Tasarım Bürosu, Novosibirsk'deki Havacılık Üretim Kurumu (NAPO), Komsomolsk-on-Amur Havacılık Üretim Kurumu (KnAAPO) ve İrkutsk Havacılık kurumlarından oluşur. Suhoy genel merkezi Moskova'da yer almaktadır. Finmeccanica şirketi, Suhoy'un sivil havacılık bölümünün %25'ine sahiptir.. 2006 yılında Rus hükûmeti, Suhoy'u Mikoyan, İlyuşin, İrkut, Tupolev ve Yakovlev ile birleştirip, Birleşik Havacılık İmalat Kuruluşu adı altına almayı ve bu birleşimi 2007 yılının ilk çeyreğinde bitirmeyi planlamaktadır.

Şu anda Su-24 'Fencer', Su-24 'Fencer-D', Su-25 'Frogfoot', Su-27 'Flanker', Su-30 'Flanker-C' ve donanma için Su-33 'Flanker-D' modelleri Rus Hava Kuvvetleri ile Rus Donanması'nda kullanılmaktadır.

Suhoy'un yer saldırı ve avcı uçakları, Ermenistan, Hindistan, Çin, Polonya, Çekya, Slovakya, Macaristan, Almanya, Suriye, Cezayir, Kuzey Kore, Vietnam, Malezya, Afganistan, Yemen, Mısır, Libya, İran, Angola, Etiyopya ve Peru'da kullanılmaktadır. Venezuela'nın 30 adet Su-30 avcı uçağını 2006 Haziran'ında alması söz konusuydu. Bugüne kadar 2000'den fazla Suhoy uçağı anlaşma karşılığı yurt dışına ihraç edildi. Bununla beraber Su-26, Su-29 ve  Su-31 modelleri ile akrobasi uçağı dalında da lider firmalardan birisidir.

4 Ağustos 2006 tarihinde Birleşik Devletler, Suhoy'un İran'a sözde satışlarının 2000 yılındaki İran'a uygulanan ambargo kararına aykırı olduğunu teyit etti. Şu anda Suhoy'un Birleşik Devletler Federal Hükûmeti ile iş yapması yasaklanmıştır..Suhoy açısından İran ile ticaret yapılmadı, Rusya'daki birçok gözlemci bu açıklamanın Hugo Chávez'in 2006 Temmuz ayındaki Rusya ziyaretinde, Venezuela ile kurulan ilişkili olduğuna inanmaktadır.

Üretilen uçaklar 

 Su-2 - hafif bombardıman uçağı
 Su-7 'Fitter' - saldırı uçağı
 Su-9 'Fishpot' - av-önleme uçağı
 Su-11 'Fishpot-C' - av-önleme uçağı
 Su-12 - keşif uçağı (1947)
 Su-15 'Flagon' - 1967, av-önleme uçağı
 Su-17/Su-20/Su-22 'Fitter' - saldırı uçağı
 Su-24 'Fencer' - 1974, jet bombardıman uçağı
 Su-25 'Frogfoot' - yer saldırı uçağı 
 Su-26 - tek kişilik hava akrobasi uçağı(sivil)
 Su-27 'Flanker A/B' - 1984
 Su-28/Su-25UB - Eğitim ve tanıtım
 Su-29 - çift kişilik hava akrobasi uçağı (sivil)
 Su-30 'Flanker-C' - 1992
 Su-31 - single seat aerobatic aircraft (civil)
 Su-33 'Flanker-D' - 1994, uçak gemisi tabanlı uçak
 Su-34 'Fullback'- 2006, "Platypus"
 Su-27M/Su-35 'Flanker-E' - 1995
 Su-47 'Firkin'
 Su-25TM/Su-39 'Frogfoot' - yer saldırı uçağı, anti-tank uçağı olarak uyarlandı
 Suhoy-Gulfstream S-21 - süpersonik iş jeti tasarımı.
 Su-80 - çif türbinli pervanesi olan STOL nakliye uçağı
 Superjet 100

Test aşamasındaki uçaklar 

 Su-5 - jet-pervaneli avcı uçağı 
 Su-6 - yer saldırı uçağı
 Su-8 - yer saldırı uçağı
 Su-9 - Avcı uçağı (jet)
 Su-37 'Flanker-F' ("Terminator"), geliştirilmiş bir Su-35
 Su-38 hafif zirai uçak
 S-32/37 Berkut - çok amaçlı avcı uçağı (kısa bir süre için Su-47 adı altında pazara sunuldu)
 T-4 - süpersonik bombardıman uçağı,Amerikalı XB-70 Valkyrie tasarımına benzer bir konsept
 Suhoy Su-57

Not: Suhoy OKB, bazı fırsatlarda kullanılmış uçaklara sahipti, örneğin: 1946'dan Su-9 ve sonrasında 1956'dan Su-9. Önceki model adetli üretilmedi. Suhoy prototip tanımlamaları kanat platformuna göre adlandırılır.  Düz ve ok açılı tipler "S" ön ekiyle, delta kanatlı tasarımlar "T" ön ekiyle tanımlanır.

Örneğin: S-37 ve T-10.

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 Şirketin internet sayfası
 Diğer kaynaklar
 Rus Havacılık Müzesi Suhoy sayfası
 OKB tarihi hakkında detaylı bir makale
 

 
Askerî tarih
Rusya merkezli savunma şirketleri
Hava aracı üreticileri
1939'da kurulan şirketler