José Canalejas

José Canalejas y Méndez (d. 31 Temmuz 1854 - ö. 12 Kasım 1912), İspanyol devlet adamı ve demokratik grubun önderi.

Başbakanlığı sırasında antiklerikal Asma Kilit Yasası 'ni çıkararak yeni dinsel tarikatların kurulmasını yasaklamış ve zorunlu askerlik hizmetini getirmiştir.

Sorta bölgesinden 1881 Parlamentosu'na (Cortes) seçilerek siyasete atıldı. Sonraki yıllarda Agreda, Algeciras, Alcoy ve Madrid bölgelerini temsil etti. Parlamento başkanı müstaşarı (1883), bayındırlık ve adalet bakanı (1888), maliye bakanı (1894-1895) ve tarım, sanayi ve ticaret bakanı (1902) olarak görev yaptı. Şubat 1910'da Segismundo Moret hükûmetinin düşmesinden sonra başbakanlığa getirildi. Monarşi döneminde liberal hükûmetler kurulduysa da, bazı konularda radikalizme yönelen demokratik bir tutum gösterdi.1906'da Vatikan'la gizli görüşmeler yapıldığını ortaya çıkarınca kiliseye karşı bir kampanya başlattı ve sonunda hükûmetin başına geçince antiklerikal bir yasa çıkardı. Fransızların 1910'da Fez'e girmeleri üzerine, 1911'de İspanyol birliklerine Larache, Alcazar ve Arcila'nın işgal edilmesini emretti. Ama 1912'de Fas'ın İspanyol Bölgesini daha da küçülten bir anlaşma yapmak zorunda kaldı. Dört Katalan ili için sınırlı bir özerklikten yararlanacak ortak bir yasama meclisi oluşturmasını öngören yasa önerisine önayak oldu; yasa ancak ölümünden sonra çıkarılabildi. İşçiler arasındaki kaynaşmayı bastırmak için aldığı sert önlemler ve cumhuriyetçiler arasında yarattığı hoşnutsuzluk, anarşist Manuel Pardiñas tarafından öldürülmesinde önemli rol oynadı.

Kaynakça 

1854 doğumlular
1912 yılında ölenler
İspanya başbakanları
Suikast sonucu ölen İspanyollar