İncedere, Hanak

İncedere, Ardahan ilinin Hanak ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe 

İncedere'nin eski adı erken dönem Türkçe kaynaklarda Piklob (پكلوب), Gürcüce kaynaklarda Piklobi (ფიკლობი / ფიქლობი) olarak geçer. Köyün adı zaman içinde Türkçe Piklop'a dönüşmüştür. Piklobi adı, damtaşı anlamına gelen Gürcüce "pikali" (ფიქალი) kelimesinden türemiş olabilir.

Piklob köyü, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Eruşeti'de yer alıyordu. Nitekim Osmanlılar bu yerleşimi 16. yüzyılın ortasında Gürcülerden ele geçirdi. 1595 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı mufassal defterinde köy, Gürcistan Vilayeti içinde Ardahan-i Büzürg livasının Meşe nahiyesine bağlıydı. Köyün nüfusu 33 Hristiyan haneden oluşuyordu. Osmanlı Devleti'ne ispenç vergisi vermekle yükümlü erkeklerin çoğu, Gaguna, Roseb, İosebi İason, Rostevan, Elia, Maharebel, Vardzel, İordane, Tsiskara, Gogiça, Mamuka, Beruça gibi Gürcü adları taşıyordu. Köyde buğday, arpa, yonca tarımı ve arıcılık yapılıyor, domuz ve koyun besleniyordu.

Piklob, uzun süre Osmanlı egemenliğinde kaldıktan sonra, Doksanüç Harbi'nin ardından 1878'de imzalanan Berlin Antlaşması'yla Osmanlı Devleti tarafından Çarlık Rusya'sına bırakıldı. Rus idaresinin 1886 yılında yaptığı nüfus tespitine göre Piklob (Пиклоб) adıyla kaydedilmiş olan köy, Ardahan sancağının Ardahan kazasına (uçastok) bağlıydı. Köyün nüfusu, "Türkmen" olarak kaydedilmiş olan 357 kişiden oluşuyordu.

Piklob köyü, Birinci Dünya Savaşı'nın sonlarında Rusya'nın bölgeden çekilmesinden bir süre sonra, Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti'nin sınırları içinde kaldı. Sovyet Rusya'nın Bolşevik hükûmeti 7 Mayıs 1920'de Gürcistan hükûmetiyle imzaladığı Moskova Antlaşması'yla da  Ardahan bölgesini bağımsız Gürcistan'ın bir parçası olarak tanıdı. Ancak Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sırasında Ankara Hükümeti'nin Tiflis hükûmetine verdiği ültimatom üzerine Gürcü idaresinin çekilmesinin ardından Ardahan bölgesi ve Piklob köyü fiilen Türkiye'ye katıldı. Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti'nin topraklarının işgal edilmesinin ardından Sovyet Rusya ile Ankara Hükümeti'nin 16 Mart 1921'de imzaladığı Moskova Antlaşması'yla, Piklobi köyünü de kapsayan Ardahan bölgesi Türkiye'ye bırakıldı.

İncedere köyü, 1928 yılında "Piklob" (پیكلوب) adıyla Kars vilayetinin Ardahan kazasının Hanak nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında "Piklop" olarak kaydedilmiş olan köy, aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 616 kişiden oluşuyordu. Piklobi veya Piklop  "yabancı kökten geldiği" için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla İncedere olarak değiştirilmiştir. İncedere köyünün nüfusu 1965 yılında 1.135 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 289 kişi okuma yazma biliyordu.

Coğrafya 
Köy, Ardahan il merkezine 39 km, Hanak ilçe merkezine 13 km uzaklıktadır.

Nüfus

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 

Hanak belde ve köyleri