Laboratuvar

Laboratuvar (halk dilinde lab), laboratuvar araştırması, bilimsel veya teknolojik araştırmaların, deneylerin ve ölçümlerin kontrollü koşullarda gerçekleştirilmesini sağlayan tesistir. Laboratuvarlarda bilimsel veya teknolojik araştırmalar, deney ve ölçümler, hammadde ürünlerin kalite kontrolü yapılır . Laboratuvar çalışanına laborant denir.

Laboratuvar hizmetleri çeşitli ortamlarda verilmektedir: doktor muayenehaneleri, klinikler, hastaneler, bölgesel ve ulusal başvuru merkezleri.

Genel bakış
Laboratuvarların organizasyonu ve içeriği, bünyesinde çalışan uzmanların farklı gereksinimlerine göre belirlenir. Bir fizik laboratuvarında bir parçacık hızlandırıcı veya vakum odası bulunabilirken, metalurji laboratuvarında döküm veya rafine etmek için metaller veya mukavemetlerini test etmek için aparatlar bulunabilir. Kimyager veya biyolog ıslak laboratuvar kullanabilirken, psikoloğun laboratuvarında tek yönlü aynalar ve davranışları gözlemlemek için gizli kameralar olan bir oda olabilir. Bilgisayar bilimcilerince yaygın kullanılanlar gibi bazı laboratuvarlarda bilgisayarlar (bazen süper bilgisayarlar) simülasyonlar veya veriler için analiz yapar. Diğer alanlardaki bilim adamları, başka laboratuvar türlerini de kullanırlar. Mühendisler teknolojik cihazları tasarlamak, inşa etmek ve test etmek için laboratuvarları da kullanır.

Bilimsel laboratuvarlar okullarda ve üniversitelerde, hastane ve kliniklerde, fabrika ve endüstride, devletde veya askeri tesislerde ve hatta gemilerde ve uzay aracında araştırma odası ve öğrenme alanları olarak bulunabilir.

Laboratuvar terimi ayrıca, bilimsel amaç gütmeyen ama içerdiği alet, edevat ve çalışma yöntemleri bakımından bir bilim laboratuvarına çok benzeyen tesisler için de kullanılmaktadır. Örnek olarak aşağıdaki laboratuvarları sayılabilir:
 Mekanik test laboratuvarı
 Film laboratuvarı veya fotoğraf laboratuvarı
 Laboratuvar kalite kontrolü
 Dil laboratuvarı
 Suç laboratuvarı
 Endüstriyel laboratuvar
 Halk sağlığı laboratuvarı
 Bilgisayar laboratuvarı
 Tıbbi laboratuvar veya medikal laboratuvarlar
 Temiz oda
 Kimya laboratuvarları
Yangın test laboratuvarları

Laboratuvar alanları günümüzde birçok sektöre girmiştir. Sağlık, besin ve kullanılan birçok maddede testler yapılmaktadır.

Teknikler
Laboratuvar teknikleri, kimya, biyoloji, fizik gibi doğa bilimlerinde bir deney yapmak için kullanılan, tümü bilimsel yöntemi izleyen prosedürler dizisidir.  Bazıları laboratuvar kapkacakları, elektrikli cihazlara kadar karmaşık laboratuvar ekipmanlarının kullanımını içerirken, diğerleri daha özel veya pahalı sarf malzemeleri gerektirir.

Ekipman ve malzemeler
Isıtıcılar ve Kurutucular
 Alkol yakıcı
 Bunsen brülörü
 Desikatör
 Isıtma örtüsü
 Sıcak plaka
 Sıcak hava fırını
 Meker–Fisher brülörü
 Teclu brülör
 Laboratuvar su banyosu
 Vakumlu kuru kutu

Karıştırıcılar ve çalkalayıcılar
 Kemostat
 Homojenizatör
 Sıvı düdük
 Manyetik karıştırıcı
 Havan ve tokmak
 Laboratuvar çalkalayıcı
 Statik mikser
 Karıştırma çubuğu
 Vorteks karıştırıcı
 Yıkama şişesi

Kepçeler ve tutucular
 Beher kelepçesi
 Kelepçe tutucu
 Tripod
 Büret kelepçesi
 Uzatma kelepçesi
 Şişe kelepçesi
 Huni desteği
 Demir halka
 Sıkıştırma kelepçesi
 İmbik standı
 Vidalı kelepçe
 Test tüpü tutucusu
 Tüp askısı
 Tel gazlı bez
 Laboratuvar kurutma askısı

Konteynerler ve depolama
 Agar plağı
 Kriyojenik depolama dewar
 İnkübatör
 Laminer akış kabini
 Mikrotitre plakası
 Petri kabı
 Pikotiter plakası
 Buzdolabı
 Tartı teknesi
 Tartı çanağı

Diğerleri 
 Aspiratör
 Otoklav
 Denge fırçası
 Mantar delici
 Pota
 Filtre kağıdı
 Dosya
 Forseps
 Santrifüj
 Mikroskop
 Boru üçgeni
 Spektrofotometri
 Splint
 Laboratuvar kauçuk tıpası
 Skupula
 Spatula
 Tüp fırçası
 Tel fırça
 Aşı iğnesi
 Aşı döngüsü
 Ampermetre
 Akım kaynağı
 Fonksiyon üreticisi
 Galvanostat
 Ölçü aleti
 Ağ analizörü
 Osiloskop
 Darbe üreteci
 Potansiyostat
 İzgesel çözümleyici
 Zaman alanlı reflektometre
 Gerilim kaynağı
 Voltmetre
 Laboratuvar santrifüjü
 Termal ısıl döngüleyici 
 Fotometre
 Evrensel test makinesi
 ULT dondurucu
 Biyoreaktör
 Biyogüvenlik kabini
 Sıralama makinesi aletleri
 Rutubetlendirici
 Terazi
 Reaktif
 Pipet uçları (tedarik)

Laboratuvar kapkacakları
 Dean-Stark aparatı
 Soxhlet ekstraktörü
 Kipp aygıtı
 Winchester şişesi
Kondenser
 Soğuk parmak
 Liebig yoğunlaştırıcı
 Buharlaşan çanak
 Petri kabı
 Siraküza yemeği
 Laboratuvar kabı
 Şişe
 Büchner
 Vakum (Dewar)
 Erlen
 Fernbach şişesi
 Fleaker
 Floransa şişesi
 İmbik
 Yuvarlak tabanlı şişe
 Schlenk şişesi
 Hacimsel matara
 Büchner hunisi
 Büchner hunisi
 Bırakma hunisi
 Ayırıcı huni
 Büret
 Konik ölçü
 Küvet
 Gözlük
 Eudiometer
 Mezür
 Ostwald viskozimetresi
 Pipet
 Cam tüp
 Kurutma
 Cragie tüpü
 NMR tüpü
 Thiele tüpü
 Dedikeni tüpü
 Deney şişesi
 Çan kavanozu
 Gaz şırıngası
 Flakon

Güvenlik
Birçok laboratuvarda tehlikeler mevcuttur. Laboratuvar güvenliği önemli bir haldir. Laboratuvar tehlikeleri arasında zehirler; bulaşıcı ajanlar; yanıcı, patlayıcı veya radyoaktif maddeler; hareketli makineler; aşırı sıcaklıklar; lazerler, güçlü manyetik alanlar veya yüksek voltaj yer alabilir. Bu tehlikelerden kaçınmak için kişisel koruyucu ekipman, laboratuvar önlüğü, yüz koruyucu maske, respiratör, kauçuk önlük, aside dayanıklı eldivenler, eldiven kutusu, tıbbi eldivenler, nitril eldivenler, güvenlik gözlükleri, koruma gözlükleri kullanılmalıdır.

Ayrıca bakınız 
 Sovyet gizli servislerinin zehir laboratuvarları
 Moray laboratuvarı
 Çevre sağlığı
 Atölye

Kaynakça 

 
Fransızcadan Türkçeye geçen sözcükler
Deneyler