Abdullah Bosnevi

Abdullah Bosnevi (1584-1644), Osmanlı Devleti’nde Melami mutasavvıf ve şair.

Hayatı 

Bosna’da 1584 yılında doğmuştur. Abdullah Bosnevi ilköğrenimini Bosna’da yaptıktan sonra istanbul’a giderek dönemin ünlü bilginlerinden islam bilimleri okudu.Tasavvuf konularına ilgi duyunca Bursa’ya gitti. Bursa’da Bayramiye tarikatı Melamilik kolu ileri gelen şeyhlerinden Hasan Kabaduz’a bağlandı. Hasan Kabaduz efendi ile ilgili kendisinin Hicri 1010 yılında Bursa'da vefat ettiği dışında hakkında fazla bir bilgi bulunmamaktadır.
Abdullah Bosnevi çıktığı hac yolculuğunda önce Hicaz sonra Mısır'a uğradı ve Arap coğrafyasında Melamiliğin tanınmasını sağladı. İbn-i Arabi'nin Fusûs'una yazdığı Türkçe şerhten sonra Arapça kaleme aldığı şerh Arap dünyasında melamiliğin ve Vahdet-i Vücud'un yayılmasını kolaylaştırmıştır.

Dönüşünde bir süre Şam'da bulundu. Şam’da Şeyh Muhyiddin Arabi’nin türbesi yakınlarına yerleşti, toplumla ilgisini kesti ve inzivaya çekildi.

Eserleri 

Altmıştan fazla eseri olan ve Hadis, fıkıh, ve tefsir alanında geniş kapsamlı çalışmalar yapan ve özellikle tasavvuf alanında birbirinden değerli yapıtlar veren Abdullah Bosnevi’nin en çok Muhyiddin İbn Arabi’nin Füsusu’l Hikem’ini yorumlayan Şerh-i Füsusu’l Hikem adlı kitabı önemlidir. Yaşamının son yıllarını Konya'da geçirdi.1644 yılında ölmüştür. Mezarı Konya’da Sadreddin Konevî'nin kabrinin yanındadır.Abdullah Bosnevî Vahdet-i Vücud düşüncesini islam alemi tasavvuf kültürü içinde temsil eden en önemli mutasavvıflardan bir tanesidir.

Konuyla ilgili yayınlar 

 Abdullah Bosnevi, Şerh-i Fususu'l Hikem
 Abdullah Kartal, Abdullah Bosnevi ve Meratib-i Vücud Risalesi, M.Ü.Sosyal Bilimler Enstitüsü, Basılmamış Yüksek Lisans Tezi

Bazı Eserleri 

 Tecelliyâtü arâisi'n-nusûs fî manassâti hikemi'l-fusûs. Kısaca Şerh-i Fususu'l Hikem adıyla anılan Muhyiddin İbn Arabi'nin Fususu'l Hikem adlı eserinin Türkçe şerhidir.
 Şerh-i Fusûs. Fususu'l Hikemi ikinci kez Arapça olarak şerhettiği eseridir.
 Kurratü ayni'ş-şühûd ve mir'âtü arâyisi meâni'l-gaybi ve'l-cûd. İbnü'l-Fârız'ın tâiyyesinin şerhidir.
 Kitâbu sırrı'l-hakâyıkı'l-ilmiyye fi beyânil-a'yâni's-sâbite. Tasavvufun en önemli kavramlarından biri olan A'yân-ı sâbite hakkında çalışmasıdır.
 Kitâbu'l-lübbi'l-lüb fî beyâni'l-ekli ve'ş-şürb. Yemek içmekle ilgili Kur'an'ın ifadelerini yorumlayan bir çalışmadır.
 Kitâbu sırrı'l-feyz ve'l-asr fî tefsiri sûreti'l-asr. Zaman'ın tasavvufi anlamını açıkladığı eseridir.
 Şerh-i cezîre-i mesnevî. Mesnevi'den seçilen 360 beytin şerhidir.

Kaynakça

Ayrıca bakınız 

 Ekberilik
 Abdi
 Abdürrahman Eşref
 Abdullah Vassaf Efendi
 Adem Dede
 Arife Hanım
 Aydınlı Visali
 Edirneli Nazmi
 Hıfzı Mehmed Efendi
 Hızır reis
 Kami
 Kafzade Abdülhay Çelebi
 Saruca Kemal
 Tatavlalı Mahremi

Mutasavvıflar
Türk şairler
Divan edebiyatı şairleri
Mutasavvıf şairler
Bosnalı mutasavvıflar
Ekberi sufiler/filozoflar
1584 doğumlular
1644 yılında ölenler
Konya'da ölenler
İslam filozofları