Hikmet Kıvılcımlı

Hikmet Ali Kıvılcımlı (d. 1902, Priştine - ö. 11 Ekim 1971, Belgrad), Türk Marksist-Leninist siyasetçi ve kuramcı, yazar, yayıncı ve çevirmen.

Yaşamı
Babası Priştine'de Posta Telgraf Müdürü Hüseyin Bey, annesi Münire Hanım'dır. 17 yaşında gönüllü olarak Türk Kurtuluş Savaşı'na katıldı, Yörük Ali Efe çetesinde Kuvâ-yi Milliye gönüllüsü oldu, Köyceğiz Kuvâ-yi Milliye Askerî Kumandanlığı görevinde bulundu. Liseyi Vefa Lisesi'nde okuduktan sonra sınavla İstanbul Tıp Fakültesi'ne girdi. Öğrencilik süresince direniş faaliyetlerini sürdürdü, Kurtuluş, Aydınlık gibi TKP yayınları yoluyla giderek komünist fikirlerle tanıştı ve 1920'lerin başında Türkiye Komünist Partisi (TKP) üyesi oldu. 1925'te TKP'nin Beşiktaş Akaretler'de gerçekleştirdiği 2. kongrede TKP Merkez Komitesi'ne seçildi. Merkez Komite içerisinde gençlik sorumlusu olarak görev aldı. Aynı yıl Aydınlık gazetesinde ilk yazıları yayımlanmaya başladı. 1925'ten hayatının sonuna kadar kadar sürekli kovuşturmalara, işkencelere maruz kaldı ve toplam 22,5 yıl hapis yattı.

1925 yılında Kürt ayaklanmaları ile çıkan Takrir-i Sükûn Kanunu'ndan sonra İstiklal Mahkemesi'nde yargılandı ve 10 yıl kürek cezası aldı. 1 yıl hapis yattıktan sonra çıkan afla serbest kaldı.

1927 yılında Vedat Nedim Tör ve Şevket Süreyya Aydemir'in partiden ayrılması ve Parti arşivini polise teslim etmesi ile diğer parti üyeleriyle birlikte tutuklandı. 3 ay tutuklu kaldı.

1929 yılında İsmail Bilen'in (Laz İsmail) İzmir Davası'ndaki provokasyonu nedeniyle 4,5 yıl yeni bir mahkûmiyet aldı.

1938 yılında Nâzım Hikmet'le birlikte yargılandığı Donanma Davası'nda 15 yıl hapis cezasına çarptırıldı, 12 yıl yattıktan sonra tahliye oldu. 1954 yılında legal Vatan Partisi'ni kurdu. 1965 yılında Tarihsel Maddecilik Yayınları'nı kurdu ve yönetti, Marx, Engels ve Lenin'in eserlerinden birçok çeviriler yaptı ve yayımladı, Das Kapitalin bir bölümünü çevirdi. 1967'de İşsizlik ve Pahalılıkla Savaş Derneği'ni (İPSD) kurdu.

İktisattan antropolojiye, Marksist düşüncenin tarihsel ve kuramsal gelişiminin açıklanmasına ve Türkiye'de bir işçi sınıfı devriminin strateji ve taktik sorunlarına kadar çeşitli konularda çok sayıda telif eseri ve Aydınlık, Türk Solu, (kendisinin kurduğu) Sosyalist, Ant gibi dergilerde makaleleri yayımlandı. En önemli eserleri olan Tarih Tezi kitabını 1965, Yol: TKP'nin Eleştirel Tarihi kitabını da 1932 yılında yayımladı. 1971 yılında ağır hasta olduğundan yoldaşları tarafından tedavi için yurt dışına çıkarıldı. 11 Ekim 1971'de Belgrad'da öldü.

Eserlerinden bazıları 

 27 Mayıs ve Yön Hareketinin Sınıfsal Eleştirisi
 Allah – Peygamber – Kitap
 Anarşi Yok! Büyük Derleniş!
 Anılar
 Bergsonizm
 Bilimsel Sosyalizmin Doğuşu
 Brejnev’e Mektup
 Cennet
 Deccal Kapımızı Nasıl Çalıyor?
 Devrim Nedir?
 Devrim Zorlaması Demokratik Zortlama
 Dinin Türk Toplumuna Etkileri
 Diyalektik Materyalizm
 Diyalektik Materyalizm Nedir? Nasıl Kullanılır? Ne Değildir
 Durum Yargılaması
 Eyüp Konuşması
 Fetih ve Medeniyet
 Finans-Kapital ve Türkiye
 Genel Düşünceler
 Genel Olarak Sosyal Sınıflar ve Partiler
 Halk Savaşının Planları
 Ho Amca’nın Düşündürdükleri
 İhtiyat Kuvvet Milliyet (Şark)
 İlkel Sosyalizmden Kapitalizme Son Geçiş: Japonya
 İlkel Sosyalizmden Kapitalizme İlk Geçiş: İngiltere
 İnkılapçı Münevver (Devrimci Aydın) Nedir?
 İşçi Sınıfı Partisine giriş
 İşçi Sınıfının Tarihçil Görevi
 Kadın Sosyal Sınıfımız
 Kim Suçlamış?
 Komün Gücü
 Kısaca Marksizm Düşünüşü
 Metafizik Sosyolojiler
 Oportunizm Nedir?
 Osmanlı Tarihi (“Hüseyin Himmet Kırşehirli”)
 Osmanlı Tarihinin Maddesi
 Parti ve fraksiyon
 Partide konaklar ve konuklar
 Sosyalizmimiz ve Devletçiliğimiz
 Soğan Ekmek Kongresi
 Strateji Plan/Düşman:Burjuvazi/Müttefik:Köylü/Türkiye’de Ulusal Sorun/Legaliteyi istismar
 Şeyh Bedreddin
 Taktik Ana Halkası: Legaliteyi İstismar
 Tarih Tezi
 Tarih-Devrim-Sosyalizm
 Toplum Biçimlerinin Gelişimi
 Türkiye Köyü Ve Sosyalizm
 Türkiye’de Kapitalizmin Gelişimi
 Türkiye’de Sınıflar ve Politika
 Türkçe’nin Üreme Yolları ve Dil Devrimciliğimiz
 Uyarmak İçin Uyanmalı – Uyanmak İçin Uyarmalı
 Üretim Nedir?
 Üç Seminer
 Vatan Partisi Tüzük ve Programı
 Yakın Tarihten

Dipnotlar

Dış bağlantılar 

 Hollanda Sosyal Tarih Enstitüsü'nde Bulunan Hikmet Kıvılcımlı Arşivi
 Dr. Hikmet Kıvılcımlı (Hayatı ve Eserleri)

1902 doğumlular
Priştine doğumlular
1971 yılında ölenler
Türkiye Komünist Partisi (1920) mensubu siyasetçiler
Vatan Partisi (1954) mensubu siyasetçiler
Türk marksistler
Türk komünistler
Türk devrimciler
Türk sosyalistler
Marksist teorisyenler
Marksist yazarlar
Leninizm
Vefa Lisesinde öğrenim görenler
İstiklâl mahkemeleri sanıkları
Topkapı Mezarlığı'na defnedilenler
Türk edebiyatında toplumcu gerçekçi kişiler
Türk Müslümanlar