Çaldıran

Çaldıran, Van ilinin bir ilçesidir.

Tarihçe 
Çaldıran geçmişi kadim doğunun çok eski yönlerine bakmaktadır. Gerek Pers imparatorluğunun Gerekse de İskenderin ilk uğrak noktalarından biri burası olmuştur. İpek yolunda geçit noktası olan bu ilçe Tarihi kaynaklara göre Çil(40) derân(kilise) Kırk kilisenin bulunduğu yer anlamına gelmektedir. Bu verilere dayanarak yapılan araştırmalar sonucu Çaldıran Merkezde 3 köylerinde ise tam 37 tane kilisenin kalıntıları bulunmuş fakat hiç el değmemiştir. Antik ismi Ebexe olan bu bölgenin tarih serüveni ilkel mezozoik dönemlere kadar dayanmaktadır. Tarih yazımında II. Sargon, Büyük Kiros, İskender, Timur, Şah İsmail,  Çaldıran Savaşı'nın buradaki ovada yapıldığını bilinse de tarihçiler arasında görüş ayrılığı vardır. Nitekim ilçenin doğusunda bulunan İran sınırları içerisindeki yerleşim yerinin adı 2005 yılında Çaldıran diye değiştirilmiştir. Bu ilçede de biraz küçük olmakla birlikte ova mevcuttur. İranlılar, Çaldıran savaşının kendi sınırları içerisindeki bu ovada yapıldığını iddia etmektedirler. Cumhuriyet döneminin başlarından itibaren Muradiye ilçesine bağlı bir nahiye olan yerleşim, 17 Aralık 1986'da belediye statüsü alarak beldeye dönüştü. 4 Temmuz 1987 tarihinde ise ilçe oldu.

Coğrafya 
Türkiye'de bugüne kadar ölçülen en düşük sıcaklık 9 Ocak 1990 tarihinde -46,4 derece ile Çaldıran ilçesindedir. Temmuz ve Ağustos ayları dışında sıcaklık, geceleri sıfırın altındadır. Çaldıran Ovası üzerine kurulu yerleşimin denizden yüksekliği 2050 metredir. 2012 yılı verilerine göre ilçe 149.614 hektar alana sahip olup, bunun; 27.621 hektarı tarım alanı, 92.307 hektarı mera, 15.063 hektarı çayır, 14.623 hektarı da tarım dışı arazilerdir. Türkiye'deki geniş Çaldıran Ovası İran'daki küçük ova ile geçitlerle bağlantılıdır.

Jeotermal enerji 
Çaldıran ilçe merkezinin 3 km güneyinde yapılan sondajlarda jeotermal sıcak su bulunmuştur. Fay hattının geçtiği volkanik kayaçlar içinden 83 °C sıcaklığında su sondaj ile çıkarılmıştır. Doğal sıcak su kaynaklarının sıcaklığı 14–61 °C'dir. Rezervuar sıcaklığının 95–112 °C'dir. Sondaj kuyusunda toplam mineralizasyon 3841 mg/lt'dir. Çıkan su; sodyumlu, klorürlü, borlu, kalsiyumlu-bikarbonatlı sıcak su sınıfındadır. Sıcak sular konut ısıtma, termal turizm, seracılık, Jeotermal elektrik üretilebilecek potansiyeldedir.

Ekonomi 
Halkın geçim kaynağı hayvancılıktır. Ayrancılar köyü yakınında jeotermal sular yardımıyla ısıtılan 34.000 m2 serada domates üretimi yapılmaktadır. 2–4 bin metrede bulunan 140 °C sıcaklığındaki sudan elektrik üretimi planlanmaktadır.

Nüfus

Kaynakça