Elif Şafak

Elif Şafak (d. 25 Ekim 1971, Strazburg), Britanyalı-Türk yazar, akademisyen, kadın hakları ve LGBTQ+ aktivisti. İlk romanı Pinhan'ı yayımladığı 1997'den beri eserler vermekte olan yazar, 2009'da yayımlanan Aşk adlı romanı ile Türk edebiyat tarihinin en kısa sürede en çok satan edebi eserinin yazarı unvanına sahip oldu. Eserleri 50'den fazla dile çevrilen Şafak, ''Aşkın 40 Kuralı'' adlı romanı ile BBC'nin "Dünyayı Şekillendiren 100 Roman" listesine girdi. 2017’de Amerika Birleşik Devletleri merkezli Politico dergisi tarafından "Dünyayı daha iyi bir yer yapacak 12 kişi"den birisi olarak seçildi. 2021'de BBC 100 Kadın listesinde Fransa adına yer aldı. Ayrıca 2017 yılında Forbes dergisine göre Türkiye'nin en çok kazanan yazarıdır.

Yaşam öyküsü 
25 Ekim 1971 günü, babasının o sırada doktora yapmakta olduğu Strazburg'da dünyaya geldi. Babası sosyal psikolog ve akademisyen Nuri Bilgin, annesi diplomat Şafak Atayman'dır. Doğumundan kısa süre sonra anne ve babası ayrıldı, annesi tarafından büyütüldü. Soyadı olarak annesinin adını kullandı. Ortaokulu annesinin görev yaptığı Madrid'de okudu. Bir süre Amman'da yaşadıktan sonra Türkiye'ye geldi. Liseyi Ankara Atatürk Anadolu Lisesi'nde tamamlayan Şafak daha sonra, ODTÜ Uluslararası İlişkiler Bölümü'nden mezun oldu. Yüksek lisansını aynı üniversitede Kadın Çalışmaları Bölümü'nde yaptı. "Bektaşi ve Mevlevi Düşüncesinde Döngüsel Evren ve Kadınsılık Anlayışı" üzerine yüksek lisans tezinin ardından; ODTÜ Siyaset Bilimi'nde doktorasını tamamladı. Doktora tezi, "Türk Modernleşmesinin Kadın Prototipleri ve Marjinaliteye Tahammül Sınırları" başlığını taşıyordu. Elif Şafak'ın İslamiyet, kadın ve mistisizm hakkındaki yüksek lisans tezi Sosyal Bilimler Derneği tarafından ödüllendirildi.
Yüksek lisans çalışması sırasında Kem Gözlere Anadolu (1994) adlı öykü kitabını ve ilk romanı Pinhanı (1997) yayımladı. Bu eserle Kombassan Vakfı tarafından verilen 1998 Mevlana Büyük Ödülü'nü kazandı
. Doktorasının ardından İstanbul'a taşındı ve Şehrin Aynaları'''nı (1999) yazdı. Bir süre İstanbul Bilgi Üniversitesi'nde "Türkiye ve Kültürel Kimlikler", "Kadın ve Edebiyat" konularında dersler verdi. 2000 yılında Türkiye Yazarlar Birliği Ödülü'nü kazanan Mahrem romanı ile geniş okur kesimi tarafından tanındı. Bunu iki yıl ara ile yayımlanan Bit Palas (2002) ve İngilizce olarak yazdığı Araf (2004) adlı kitapları izledi.

Sanatçılara verilen bir bursla doktora sonrası çalışması için ABD'ye giden Şafak, çeşitli üniversitelerde dersler vermiştir. 2003-2004 akademik yılı boyunca Michigan Üniversitesi'nde yardımcı doçent olarak bulundu ve ders verdi. Ardından Arizona Üniversitesi Yakın Doğu Araştırmaları bölümünde yardımcı doçent olarak görev yaptı. "Edebiyat ve Sürgün", "Bellek ve Politika", "Müslüman Dünya'da Cinsellik ve Toplumsal Cinsiyet" konulu dersler veren Şafak, 2004 yılında beş yazarın (Murathan Mungan, Faruk Ulay, Elif Şafak, Celil Oker, Pınar Kür) ortak kaleme aldığı bir roman projesinde yer aldı, bu roman Beşpeşe adıyla yayımlandı.

Elif Şafak 2005-2009 senelerinde Zamanda yazarlık yaptı. 2005'te Med Cezir adlı kitabında kadın, kimlik, kültürel bölünme, dil ve edebiyat hakkında yazılarını bir araya getirdi. Aynı yıl  Referans Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Eyüp Can Sağlık ile Berlin'de evlendi 2006'da yayımlanan Baba ve Piç adlı romanını İngilizce olarak kaleme aldı. Türk-Ermeni ilişkilerini inceleyen bu roman nedeniyle hakkında Türklüğe hakaret ettiği gerekçesi ile dava açıldıysa da, suçun yasal unsurlarının oluşmadığı ve delil bulunmadığı gerekçesiyle beraat etti. Aynı yıl Şehrazat Zelda isimli kızı dünyaya geldi. Doğum sonrası yaşadığı depresyonu, İngilizce olarak kaleme aldığı Siyah Süt adlı otobiyografik romanda anlattı. İki yıl sonra oğlu Emir Zahiri  dünyaya getirerek ikinci kez anne oldu. 2009 yılının Mart ayında yayımlanan AŞK isimli roman, Türk edebiyat tarihinin en kısa sürede en çok satan edebi eseri unvanına sahip olmuştur. Aynı yılın sonunda, sekiz romanı ve ilk deneme kitabı Med Cezir'den seçilmiş paragrafları bir araya getirdiği Kağıt Helva adlı kitabını yayımladı.

Elif Şafak'ın eserleri şimdiye kadar 54 dile çevrilmiştir. Rizzoli, Flammarion, Random House Kein&Aber gibi dünyanın önemli yayınevleri tarafından yayımlanmaktadır.

2010 Kasım ayında Firarperest adlı deneme türündeki ikinci eseri piyasaya çıktı. Eserin içindeki illüstrasyonlar M. K. Perker'e aittir. Sonraki yıl Doğan Kitap'tan "İskender" isimli eseri piyasaya çıkmıştır. Kitabın kapak resminde, makyajla erkek haline gelen Elif Şafak'ın kendi fotoğrafı vardır.

Yazar, Türkiye'de çeşitli günlük ve aylık yayınlarda yazmaya devam etmektedir. 1 Mayıs 2009 tarihinden itibaren Habertürk gazetesinde ve aynı gazetenin "HT PAZAR" adlı ekinde yazılarını yayınlamıştır. Bu gazetede yayımlanan deneme türündeki yazılarından oluşan bir seçki, M.K Perker illüstrasyonlarıyla birlikte 2012 yılında Şemspare adıyla  yayımlandı. Mimar Sinan'ın yanında çırak olan Cihan adında bir Hint'in gözünden Osmanlı'yı anlattığı romanı Ustam ve Ben 2013 yılında yayımlanmıştır.

Şafak, Ekim 2017'de biseksüel olduğunu açıkladı. 2018’de  Sanma ki Yalnızsın adlı denemesi, 2019 yılında ise On Dakika Otuz Sekiz Saniye romanı yayımlanmıştır. Roman, Blakcwell Yılın kitabı ödülünü almıştır. Booker Prize finalisti olan roman, The Times tarafından da ''mutlaka okunması gereken 50 roman'' arasında yerini almış ve The Economist’in “yılın en iyi kitapları” listesine girmeyi başarmıştır. Türkiye, ABD ve İngiltere’de öğretim üyesi olarak dersler vermiş olan Elif Şafak, 2018'de Oxford Üniversitesi’nde Karşılaştırmalı Avrupa Edebiyatı Weidenfeld Kürsüsü’ne misafir öğretim üyesi olarak edebiyat ve sanat seminerleri vermek üzere seçilmiş ve Oxford/St. Anne’s College onursal üyesi olmuştur.

 Kitapları 
 Kem Gözlere Anadolu, Evrensel, 1994, 96 s. ISBN 975-785-729-6 
 Pinhan, Metis,1997, 224 s. ISBN 975-342-297-0 
 Şehrin Aynaları, Metis, 1999, 280 s. ISBN 975-342-298-9 
 Mahrem, Metis, 2000, 216 s. ISBN 975-342-285-7 
 Bit Palas, Metis, 2002, 381 s. ISBN 975-342-354-3 
 Araf (The Saint of Incipient Insanities), Çeviren: Aslı Biçen, Metis, 2004, 352 s. ISBN 975-342-465-5 
 Beşpeşe (Murathan Mungan, Faruk Ulay, Celil Oker ve Pınar Kür ile), Metis, 2004, 256 s. ISBN 975-342-467-1 
 Med-Cezir (Deneme), Metis, 2005, 254 s. ISBN 975-342-533-3 
 Baba ve Piç (The Bastard of Istanbul), Çeviren: Aslı Biçen (Yazarla birlikte), Metis, 2006, 384 s. ISBN 975-342-553-8 
 Siyah Süt, Doğan Kitap, 2007, 308 s. ISBN 978-975-991-531-5 
 Aşk (The Forty Rules of Love), Çeviren: K. Yiğit Us (Yazarla birlikte), Doğan Kitap, 2009, 432 s. ISBN 978-605-111-107-0 Kâğıt Helva (Seçki), Doğan Kitap, 2009, 160 s. ISBN 978-605-111-426-2 Firarperest (Deneme), Doğan Kitap, 2010, 236 s. ISBN 978-605-111-902-1 
 İskender (Honor), Çeviren: Omca A. Korugan (Yazarla birlikte), Doğan Kitap, 2011, 448 s. ISBN 9786050902518 
Şemspare (Deneme), Doğan Kitap, 2012, 252 s. ISBN 9786050907995 
 Ustam ve Ben (The Architect's Apprentice), Çeviren: Omca A. Korugan (Yazarla birlikte), Doğan Kitap, 2013, 480 s. ISBN 9786050918038 
 Sakız Sardunya (Çocuklar için Öykü-Roman), Doğan Çocuk, 2014, 156 s. ISBN 9786050922912 
 Sakız Sardunya ile Eğlence Günlüğü (Çocuklar için Öykü-Roman), Doğan Çocuk, 2016, 156 s. ISBN 9786050934182 
 Havva'nın Üç Kızı (Three Daughters of Eve), Çeviren: Omca A. Korugan (Yazarla birlikte), Doğan Kitap, 2016, 424 s. ISBN 9786050935370
 Sanma Ki Yalnızsın (Deneme), Doğan Kitap, 2018, 220 s. ISBN 9786050951462 
 Aşkın Kırk Kuralı (Seçki), Doğan Novus, 2019, 128 s. ISBN 9786050958645 
 On Dakika Otuz Sekiz Saniye (10 Minutes 38 Seconds in This Strange World), Çeviren: Omca A. Korugan (Yazarla birlikte), Doğan Kitap, 2019, 392 s.ISBN 9786050963090 
 Bölünmüş Bir Dünyada Akıl Sağlığımızı Nasıl Koruruz (How The Stay Sane In Age Of Division) (Deneme), Çeviren: Omca A. Korugan, Doğan Kitap, 2022, 120 s. ISBN 9786258215472 
 Kayıp Ağaçlar Adası (The Island of Missing Trees)'', Çeviren: Omca A. Korugan, Doğan Kitap, 2023, 408 s. ISBN 9786256843158

Ödülleri 
1,7 milyon takipçiyle aktif sosyal medya etkinliği, Mart - 2016
 FT/Oppenheimer Funds Emerging Voices Awards jüri, 2016
 2016 Baileys Women’s Prize for Fiction jüri üyesi, 2016
 Kültür Lideri; Weforum Global Agenda Council on Creative Economy üyesi, DAVOS 2016
 10th Women of the Future Awards jüri üyesi, 2015
 FT/Oppenheimer Funds Emerging Voices Awards jüri üyesi, 2015
 Asian Women of Achievement Awards 2015: Global Empowerment Award
 Ustam ve Ben (The Architect's Apprentice), RSL Ondaatje Prize adayı, 2015
 Ustam ve Ben (The Architect's Apprentice) Walter Scott Historical Novel Prize aday listesi, 2015
 Index on Censorship Freedom of Expression Awards jüri üyesi, 2015
 Free Word yönetim kurulu üyesi
 English PEN üyesi
 The Ottoman Orient in Renaissance Art Kültür Elçisi
 Sunday Times EFG Private Bank Short Story Award jüri üyesi (2014, 2015)
 Kültür Lideri; Weforum Global Agenda Council on Creative Economy, DAVOS 2014
 TED Global konuşmacısı
 Folio Academy üyesi
 Fark Yaratan Kadınlar (Women to Watch) Kültür Sanat Lideri, Mediacat&Advertising Age, 2014
 İskender (Crime d’honneur, Phébus), Prix du livre Lorientales 2014
 İskender (Crime d’honneur, Phébus) le prix Escapades, ikincilik, 2014
 İskender, IMPAC Dublin Literary Award aday listesi, 2013
 Türk Amerikan Cemiyeti, Genç Cemiyet Lideri, 2013
 İskender (Crime d’honneur, Phébus), 2013 Prix Relay des voyageurs, Fransa 2013
 İskender, Women’s Prize for Fiction aday listesi, 2013
 Weforum Global Agenda Council on The Role of Arts in Society üyesi, DAVOS 2013
 Independent Foreign Fiction Prize jüri üyesi, 2013
 İskender, Man Asian Edebiyat Ödülü aday listesi, 2012
 Aşk, IMPAC Dublin Literary Award aday listesi, 2012
 Prix ALEF - Mention Spéciale Littérature Etrangére, Soufi, mon amour (Phébus), 2011
 Marka 2010 Ödülü, Türkiye
 Sanat ve Edebiyat Şövalyesi (Chevalier Des Arts et Lettres), Fransa 2010
 Kültür Elçisi, Culture Action Europe Campaign, 2010
 Kültür Elçisi, AB-Türkiye Kültür Köprüleri Programı, 2010
 Gazeteciler ve Yazarlar Vakfı Birlikte Yaşama Ödülü, 2009
 Uluslararası Yükselen Yetenek, Fransa Kadın Platformu, Deauville 2009
 Baba ve Piç Orange Prize Edebiyat Ödülü aday listesi, Londra 2008
 ECFR (European Council on Foreign Relations) kurucu üyesi
 2007 Türkiye Yayıncılar Birliği Düşünce ve İfade Özgürlüğü Ödülü
 Mahrem, Independent Foreign Fiction Prize, Birleşik Krallık 2007
 Maria Grazia Cutuli Uluslararası Gazetecilik Ödülü, İtalya 2006
 Bit Palas, Independent Foreign Fiction Prize, Birleşik Krallık 2005
 Mahrem, Türkiye Yazarlar Birliği Ödülü, 2000
 Pinhan, Mevlana Büyük Ödülü, 1998

Kaynakça

Dış bağlantılar 

 

 

1971 doğumlular
Ankara Atatürk Anadolu Lisesinde öğrenim görenler
Biseksüel yazarlar
Orta Doğu Teknik Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesinde öğrenim görenler
LGBT roman yazarları
Strazburg doğumlular
Türk köşe yazarları
20. yüzyıl Türk roman yazarları
21. yüzyıl Türk roman yazarları
Türk LGBT yazarlar
Yaşayan insanlar
Zaman (gazete) kişileri
BBC 100 Kadın
Türk feministler
Biseksüel kadınlar
İfade özgürlüğü aktivistleri
Türkiye'de LGBT kişiler
20. yüzyıl Türk kadın yazarları