Kınalıçam

Kınalıçam, Artvin ilinin Yusufeli ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe 

Kınalıçam köyünün eski adı Asparaşen'dir. Gürcüce Asparaşeni (ასპარაშენი) biçiminde yazılan köyün adı bazı kaynaklarda Aspişeni, Asparabeti, Aşmaşeni olarak da geçer. Yer adlarında "şeni" (შენი) veya "şen" Gürcüce ve Ermenicede "köy", "yerleşim" anlamına gelir. 

Asparaşeni, orta çağda Gürcistan'ın oluşturan bölgelerden biri olan Tao bölgesinde yer alır. Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortasında Gürcülerden ele geçirmiştir. Köydeki kale ve kilse bu dönemdem kalmış olmalıdır. Kartlis Tshovreba adlı eski Gürcistan tarihinde köyden Asparaşeni olarak söz edilmiştir. Köye Osmanlı döneminde Aşpişen veya Aşbişen denmiş olabilir.

Asparaşeni veya Aspişeni, 1555 tarihli Osmanlı tahrir defterine göre, Erzurum Eyaleti'nin Tortum sancağına bağlı İşhan nahiyesinin köylerinden biriydi. Köyün nüfusu 40 haneden oluşuyordu. Daha sonra köy Ardanuç sancağına bağlandı. Osmanlı idaresinin askere alma amacıyla sadece erkek nüfusunu tespit ettiği 1835 tarihli nüfus sayımında "Aşbuz" adıyla Kiskim sancağının bir köyüydü. Bu defterde 13 hanede 30 erkek kaydedilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplan nüfusunun yaklaşık 60 kişiden oluştuğu söylenebilir. 

Asparaşeni köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Aşbişan (آشبیشان)  adıyla Artvin vilayetine bağlı Yusufeli kazasının merkez nahiyesindeki köylerden biriydi. 1940 genel nüfus sayımında "Aşbişen" olarak kaydedilmiş olan köy, Çoruh vilayetine bağlı Yusufeli kazasının merkez nahiyesine bağlıydı ve nüfusu 235 kişiden oluşuyordu. Asparaşen veya Aşbişen "yabancı kökten geldiği" gerekçesiyle 1959 yılında Kınalıçam olarak değiştirilmiştir.  1965 genel nüfus sayımında Kınalıçam köyünün nüfusu 422 kişiden oluşuyordu ve bu nüfus içinde sadece 101 kişi okuma yazma biliyordu.

Asparaşeni'de iki tarihsel yapının varlığı bilinmektedir. Bunlardan biri, tek nefli bir köy kilisesi olan Asparaşeni Kilisesi'dir. Aşmaşeni Kilisesi olarak da bilinen yapı, Yusufeli’den Tortum’a giden yolun 50 metre sağında bulunuyordu. Kesme taştan inşa edilen ve 1970’lerde insan eliyle yıkılan kilisenin temeli bugün bir evin avlusunda bulunmaktadır. Kilisenin taşları söz konusu evin inşasında kullanılmıştır. Kiliseden geriye harçlı duvar ve seramik parçaları kalmıştır. Aşmaşeni Kalesi olarak da bilinen Asparaşeni Kalesi ise, köyün kuzey kesiminde, Yusufeli-Tortum yolu kıyısında, kayalık bir tepede yer alır. Kale bu noktadan İşhani Kalesi'ni görmektedir.

Coğrafya 
Köy; Artvin il merkezine 103 km, Yusufeli ilçe merkezine 23 km uzaklıktadır.

Nüfus

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 

Yusufeli belde ve köyleri