Arılı, Posof

Arılı, Ardahan ilinin Posof ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe 
Köyün eski adı Zedastminda'dır. Gürcüce bir yer adı olan Zedatsimda (ზედაწმინდა), 1595 tarihli Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı mufassal defterinde Zedavan Zminda (زدوان ذمندە) biçiminde kaydedilmiştir. Gürcüce "zeda" (ზედა) "yukarı", "tsminda" (წმინდა) ise "aziz" anlamına gelir. Gürcüce bu tür yer adlarının ilk kelimesinin, Stepanzminda'da olduğu gibi özel ad olması gerekir. Bu yer adı yanlış veya eksik yazılmış olabilir. 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde ise, Zidaziminda (زیدەزیمندە) olarak geçer. Bu yer adı 1935 yılında  Zedezumende halini almıştır. Arılı'nın 2 km kuzeyindeki "Marsolat" mahallesinin adı da Buğdaysı meyve anlamındaki Gürcüce "Martsvala" (მარცვალა) kelimesinden  türemiş olan "Martsvalatubani"den (მარცვალათუბანი) gelir.

Zedatsminda köyü, tarihsel Gürcistan'ın güneybatı topraklarını oluşturan Mesheti bölgesinin köylerinden biridir. Osmanlılar köyü 16. yüzyılın ortasında, birleşik Gürcistan Krallığı'nın ardından bu bölgeye hakim olan Samtshe-Saatabago'dan ele geçirdi. 1595 tarihli Osmanlı mufassal deftere göre Zedatsminda, Gürcülerden ele geçirildiği için Gürcistan Vilayeti olarak adlandırılmış olan eyaletin sınırları içindeki Poshov livasının Güney nahiyesine bağlıydı. Bu defterde köy boş olarak kaydedilmiştir.

Zedatsminda, uzun süre Osmanlı egemenliğinde kaldıktan sonar, 93 Harbi'nde Rusların eline geçti. Rus idaresinin Zedatsminda (Зедацминда)  olarak kaydettiği köy, Ardahan sancağının (okrug) Poshov kazasına (uçastok) kazasına bağlıydı. Bu kazada yer alan Badela nahiyesinin 13 köyünden biriydi. 1886 yılında yapılan tespite göre köyde, tamamı Türklerden oluşan 112 kişi yaşıyordu. Köyün nüfusu 1896’da 114 kişiye, 1906’da da 163 kişiye yükselmişti.

Zedatsminda, Rus hakimiyetinin sona ermesinden sonra, bir süre bağımsız Gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. 1921 yılında, Sovyet Rusya'nın Gürcistan'ı işgali sırasında, Ankara Hükümeti'nin verdiği ültimatom üzerine Gürcüler Ardahan ve Artvin bölgelerinden çekildi. 16 Mart 1921'de, Sovyet Rusya ile Ankara Hükümeti arasında imzalanan Moskova Antlaşması'yla da Zedatsminda köyü Türkiye'ye bırakıldı.

Zedatsminda köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde "Zidaziminda" adıyla, Kars vilayetinin Poshof kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımıdan aynı idari konuma sahipti ve köyde 359 kişi yaşıyordu. 1950 genel nüfus sayımında "Zedesümde" olarak kaydedilmiş olan köyün nüfusu 436 kişiden oluşuyordu. Zedatsminda / Zidaziminda / Zedesümde adı, "yabancı kökten geldiği" için 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Arılı olarak değiştirilmiştir. Bununla birlikte köyün eski adı yeni adıyla birlikte "Arılı (Zedezümde)" biçiminde resmî kayıtlarda kullanılmıştır.

Coğrafya 
Köy, Ardahan il merkezine 94 km, Posof ilçe merkezine 13 km uzaklıktadır.

Nüfus

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 

Posof belde ve köyleri