Kalburlu

Kalburlu, Artvin ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür. Deriner Barajı'nın suları altında kalacağından boşaltılmıştır.

Tarihçe

Kalburlu köyünün eski adı Türkçe kaynaklarda İşhalbir veya İşhalbur'dur. Nitekim 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesinde İşhalbir (اشخالبر) olarak geçer. Bu yer adı Gürcüce kaynaklarda İşhalberi (შხალბერი) ve İşhalburi (იშხალბური) olarak geçer. Klarceti bölgesi üzerine bir araştırmada bu yer adının Gürcüce Şhalberi'den (შხალბერი) değişime uğramış olabileceği belirtilmiştir.

İşhalbir veya İşhalburi, tarihsel Gürcistan'ın güneybatı kesimini oluşturan bölgelerden biri olan Klarceti'de yer alır. Klarceti, Gürcü Krallığı'nın prensliklerinden biriydi ve bu prensliğin merkezi Artanuci idi. Bu bölgeyi Osmanlılar 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirdi. Köyde Kalburlu köyünde Davlieti (დავლიეთი), Basruli (ბასრული), Sapureti (საფურეთი), Ançeturi (ანჩეეთური), Agarkali (აგარქალი), Nikorozuli (ნიკოროზული), Bagaturi (ბაგათური), Verikauri (ვერიკაური), Anarieti (ანარეთი) gibi Gürcüce yer adları da buranın eski bir Gürcü yerleşmesi olduğunu göstermektedir.

İşhalbir, Osmanlı idaresinin askere alma amacıyla 1835 yılında yaptığı nüfus tespiti sırasında 48 haneden oluşuyordu. Bu tespit sırasında köyde 136 erkek kaydedilmişti. Erkek sayısı kadar kadın eklenince köyün toplam nüfusunun 272 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.

İşhalbir, 19. yüzyılın ikinci yarısında Trabzon Vilayeti'nin Lazistan sancağına bağlı Livane kazasının köylerinden biriydi. 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesine göre köyde 73 hanede 258 kişi yaşıyordu. Tarımla geçinen köyde hayvan varlığı olarak 15 eşek, 20 öküz, 25 inek, 15 at, 448 keçi ve 100 koyun tespit edilmiştir.

İşhalbir, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından 1878 yılında imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin İşhalbir (Ишхалбир) olarak kaydettiği köy Artvin sancağının (okrug) Artvin kazasında (uçastok) bağlıydı. 1886 yılındaki nüfusu, 134'ü erkek ve 115'i kadın olmak üzere, 44 hanede yaşayan 249 kişiden oluşuyordu.Bu nüfusun tamamı "Türk" olarak kaydedilmiştir. 

İşhalbir, Birinci Dünya Savaşı sonlarında Rusların bölgeden çekilmesinin ardından bağımsız |Gürcistan'nın sınırları içinde kaldı. Bu durum 7 Mayıs 1920 tarihli Moskova Antlaşması'yla Sovyet Rusya tarafından da tanındı. Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sırasında, 16 Mart 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması'yla köy Türkiye'ye bırakıldı. 

Artvin livasında 1922 yılında yapılan nüfus tespitinde, "İşhabor" olarak kaydedilmiş olan İşhalbir, merkez kazasına bağlı Sirya nahiyesinin bir köyüydü ve nüfusu 48 hanede yaşayan 174 kişiden oluşuyordu. Bu tarihte de nüfusun tamamı "Türk" olarak kaydedilmiştir. İşhalbir veya İşhalbur Türkçe olmadığı için köyün adı 1925 yılında Kalburlu olarak değiştirildi. 1935 genel nüfus sayımında Kalburlu, yeni kurulmuş olan Çoruh vilayetinin Artvin kazasının Sirya nahiyesine bağlıydı ve köyün nüfusu 301 kişiye yükselmişti. 1965 genel nüfus sayımında Kalburlu köyünün nüfusu 285 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 142 kişi okuma yazma biliyordu.

Coğrafya 
Kalburlu köyü, Artvin il merkezine 17 km uzaklıktadır.

Nüfus

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 

Artvin merkez belde ve köyleri