Duygu Sağıroğlu

Duygu Sağıroğlu (10 Kasım 1932, Trabzon - 29 Nisan 2023, İstanbul), Türk senarist, film yönetmeni, tiyatro dekoratörü, sanat yönetmeni ve öğretim görevlisi.

Yaşamı 
Lise öğrenimi sırasında Küçük Sahne'de dekor yapmaya başladı. Lisede lakabı Deli Mıgır. Galatasaray Lisesinin ardından İstanbul Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesinde eğitim gördü. 1956 yılında Küçük Sahne'de dekorcu ve grafiker olarak çalışmaya başladı. Uzun süre tiyatroda dekor tasarımı yaptı. Tiyatrocular Derneği ve Cep Tiyatrosu'nun kurucuları arasında yer aldı. Rockefeller bursuyla gittiği Amerika'da tiyatro dekoru tasarlamak konusunda çalıştı. Türkiye'ye geri döndüğünde opera dekorları tasarladı.

1959'da Atıf Yılmaz'ın yönettiği "Karacaoğlanın Kara Sevdası" isimli filminde asistan olarak, sinema alanında çalışmaya başladı. Bu dönemde birçok filmde dekor tasarımı, sanat yönetmenliği, yönetmen asistanlığı yaptı.

1966'da ilk filmi "Bitmeyen Yol"u yönetti. Anadolu insanının dramının toplumsal gerçekçi bakış açısıyla aktarıldığı bu film büyük ilgi topladı. Sinemanın "Altın Çağı" olarak tanımlanan 1960-1967 döneminin en önemli yönetmenlerinden biri olan Duygu Sağıroğlu, 1976'ya kadar sinemada yönetmen, senarist ve sanat yönetmeni olarak çalıştı.

1979 yılında İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi Sinema-TV Enstitüsü'nde Öğretim Görevlisi olarak çalışmaya başladı. 1990'lı yıllardan itibaren profesyonel çalışmalarını dekor konusunda yoğunlaştıran Duygu Sağıroğlu, 1990 yılı itibarı ile yaptığı dekor tasarımı çalışmalarıyla "En İyi Dekor" ödüllerine aday oldu, bazılarını kazandı. Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Güzel Sanatlar Fakültesi, Sinema-TV Bölümü'nde öğretim üyeliği yaptı. Sağıroğlu, 29 Nisan 2023'te İstanbul'da 90 yaşında öldü. 2 Mayıs'ta Levent Camii'nde düzenlenen cenaze töreninin ardından Feriköy Mezarlığına defnedildi.

Ulusal Sinema 
Halit Refiğ, Metin Erksan, Lütfi Akad ve Sami Şekeroğlu ile birlikte "Ulusal Sinema" teorisini oluşturanlar arasında yer aldı. Türk Film Arşivi'nin çıkardığı Ulusal Sinema dergisinde yazılar yazdı.

Sağıroğlu 12 Nisan 1968 tarihli Ulusal Sinema dergisinde yayımlanan "görüntü hazinesi" adlı yazısında şöyle diyor:

"Sinemamızın bir görüntüsel sanat olduğu, görüntü sanatlarının ise bizde İslâm etkileriyle bir gelişme gösteremeyip, ilkellikten bir türlü sıyrılamadığı, bu yüzden de Türk sinemacısının kendi özkök ve kaynaklarından faydalanmasına imkân bulunmadığından, öteden beri sızıldanılmakta, ille de her türlü kavram ve biçimi batıdan alma alışkanlığını marifet sanan çevrelerce Türk sinemacısı şu veya bu yoldan batı kalıplarını almağa zorlanmaktadır. (Yıllarca bu yolu deneyen Türk sinemacısı, kendi öz görüntü sanatları hazinesinden ve geleneksel kültüründen ya utanarak kaçmış veya böyle bir kökten hiç haberdar olmamıştır.)"

"Türk sinemacısı diğer sanat kollarında olduğu gibi kendi kendini kandırmak şansından uzaktır. Doğrudan doğruya halk kitlelerinin karşısındadır. Doğrudan doğruya halk kitlelerine hesap vermektedir. Kendi özkök ve kaynaklarımızın, bu arada görüntü hazinelerimizin ilkelliğinden ve kısırlığından bahsedenler yanılmakta, saçmalamakta, cehaletlerini batı yapısı yaldızlar arkasında saklamaktadırlar."

Sahne tasarımı yaptığı bazı oyunlar 
 1960: Bu Melek Satılık Değil!: Thomas Wolfe - İstanbul Şehir Tiyatroları
 1960: Hırçın Kız: William Sheakespeare - İstanbul Şehir Tiyatroları
 1960: Mutlu Günler: Claude-André Puget - İstanbul Şehir Tiyatroları
 1960: Çat Kapı: M. Fermaut - İstanbul Şehir Tiyatroları
 1963: Biraz Gelir Misiniz: Aziz Nesin - İstanbul Şehir Tiyatroları
 1963: Dövme Gül: Tennessee Williams - İstanbul Şehir Tiyatroları
 1963: Evcilik Oyunu: Adalet Ağaoğlu - İstanbul Şehir Tiyatroları
 1963: Kökler: Arnold Wesker - İstanbul Şehir Tiyatroları
 1963: Çin Çin: François Billetdoux - İstanbul Şehir Tiyatroları
 1964: Bernarda Albanın Evi: Federico García Lorca - İstanbul Şehir Tiyatroları
 1992: Bir Delinin Hatıra Defteri: Nikolay Gogol - Dostlar Tiyatrosu
 1993: İnsanlarım : Nâzım Hikmet\Genco Erkal - Dostlar Tiyatrosu
 1995: Çöplük: Turgay Nar - Tiyatro Stüdyosu
 1995: İçimdeki Çığlık : Genco Erkal - Dostlar Tiyatrosu
 1996: Histeri: Terry Johnson - Tiyatro Stüdyosu
 1997: Abelard ve Heloise: R.Duncan - Aksanat Prodüksion Tiyatrosu
 1997: Simyacı : Paulo Coelho - Dostlar Tiyatrosu
 1998: Alacaklılar: August Strindberg - Aksanat Prodüksion Tiyatrosu
 1998: Balkon: Jean Genet - Tiyatro Stüdyosu
 1998: Bu Filmi Görmüştüm: Bricaire et Lasaygues - Dormen Tiyatrosu
 1998: Derin Bir Soluk Al: Ben Elton - Tiyatro Stüdyosu
 1998: Oyun Karıştı: Dormen Tiyatrosu
 1998: Yalınayak Sokrates : Maxwell Anderson - Dostlar Tiyatrosu
 1999: Molly S.: Brian Friel - Aksanat Prodüksion Tiyatrosu
 2000: Sevilmek: Bilge Karasu - Aksanat Prodüksion Tiyatrosu
 2001: Bay Knepp: Jorge Goldenberg - Aksanat Prodüksion Tiyatrosu
 2001: Yarışma: Laurent Baffie - Umur Bugay - Dostlar Tiyatrosu
 2002: ek Kişilik Şehir: Behiç Ak - Aksanat Prodüksion Tiyatrosu
 2003: Fernando Krapp Bana Mektup Yazmış: Tankred Dorst - Aksanat Prodüksion Tiyatrosu
 2004: Salı Ziyaretleri (Visiting Mr. Green): Jeff Baron, Tiyatrokare
 2006: Ördek Muhabbetleri: David Mamet - Aksanat Prodüksion Tiyatrosu
 2007: Antiloplar: Henning Mankell - Aksanat Prodüksion Tiyatrosu
 2008: Maskeliler: Ilan Hatsor - İstanbul Şehir Tiyatrosu

Filmografi

Sahip olduğu ödüller 
 1997: Avni Dilligil Tiyatro Ödülleri, Yılın En Başarılı Dekoru - Abelard ve Heloise
 1998: 2. Afife Tiyatro Ödülleri, Yılın En İyi Sahne Tasarımcısı, Simyacı - Dostlar Tiyatrosu
 2000: Dokuz Eylül Üniversitesi, Muhsin Ertuğrul Emek Ödülü, Tüm Çalışmaları
 2007: 21. İstanbul Tiyatro Festivali, Onur Ödülü
 2007: 26. Uluslararası İstanbul Film Festivali, Onur Ödülü
 2009: 13. Afife Tiyatro Ödülleri, Yılın En Başarılı Sahne Tasarımcısı, Maskeliler - İstanbul Şehir Tiyatrosu
 2009: Lions Tiyatro Ödülleri, Yılın En İyi Sahne Tasarımı, Maskeliler - İstanbul Şehir Tiyatrosu
 2009: Tiyatro Dergisi Ödülleri, Yılın Sahne Tasarımcısı, Maskeliler - İstanbul Şehir Tiyatrosu
 2012: 49. Altın Portakal Film Festivali - Yaşam Boyu Onur Ödülü
 2018: Van İpekyolu Belediyesi Kısa Film Festivali, Onur Ödülü

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 Beyazperde'de Duygu Sağıroğlu 
 IMDb'de Duygu Sağıroğlu 
 Sinemalar.com'da Duygu Sağıroğlu 
 SinemaTürk'da Duygu Sağıroğlu 
 TSA'de Duygu Sağıroğlu 
Duygu Sağıroğlu , Film Gibi Hayatlar, Hülya Koçyiğit, TRT

1932 doğumlular
Trabzon doğumlu film yönetmenleri
 
Türk film yönetmenleri
Türk senaristler
Galatasaray Lisesinde öğrenim görenler
2023 yılında ölenler
Laz asıllı kişiler
Sanat yönetmenleri
Öğretim görevlileri
Profesörler
Feriköy Mezarlığı'na defnedilenler
Altın Portakal Yaşam Boyu Onur Ödülü sahipleri