Yünören, Şenkaya

Yünören, Erzurum ilinin Şenkaya ilçesine bağlı bir mahalledir.

Tarihçe

Yünören köyünün eski adı Kargluhi'dir. 10. yüzyıla tarihlenen Gürcü elyazması Cruçi İncili'ne düşülen notta da bu yerleşimin adı Kargluhi (კარგლუხი) olarak geçer. Kargluhi, 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde Kargluh (كاركلوخ) adıyla kaydedilmiştir.

Kargluhi, orta çağda Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 16. yüzyılda Gürcülerden ege geçirmiştir. Köyde varlığı bilinen kiliseler bu dönemde inşa edilmiş olmalıdır.

Kargluhi, 1595 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı tahrir defterine göre, Gürcistan Vilayeti içinde Penek livasının Penek nahiyesine bağlıydı. Bu tarihte köy 24 Hristiyan haneden meydana geliyordu. Köyde buğday, arpa, darı ve çavdar tarımı ile şarapçılık ve arıcılık yapılıyor, domuz ve koyun besleniyordu.

Kargluhi köyü, 93 Harbi'nin ardından 1878 yılında imzalanan Berlin Antlaşması’yla Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin Kyarkalug (Кяркалугъ) adıyla kaydettiği köy, Oltu sancağının Oltu kazasına bağlıydı. 1886 yılındaki nüfus tespitinde köydeki 8 hanede, 25'i erkek ve 18'i kadın olmak üzere 43 kişi yaşıyordu. 6 hanede 15'i erkek ve 15'i kadın olmak üzere 30 Kürt, 2 hanede 10'u erkek ve 3'ü kadın olmak üzere 13 Türk bulunuyordu. Kargluhi köyünün nüfusu 1896 yılında 59 kişi, 1906 yılında ise 85 kişi olarak tespit edilmiştir.

Gürcü tarihçi ve arkeolog Ekvtime Takaişvili 1907 yılında köyü görmüş, halkın bu yerleşime “Karkluk” dediğini, burada iki kilise bulunduğunu ve Müslümanların yaşadığını yazmıştır. Bu kiliselerden küçük olanı o tarihte cami olarak kullanılıyordu. Cami olarak kullanılan kilisenin iç duvarları sıvanmıştı. Duvarlarda geç dönemde çiziktirilmiş Ermenice yazılar vardı. Bu yazılar, camiye çevrilmeden önce bu kilisenin Ermeniler tarafından kullanıldığını düşündürmektedir. Bu kilise daha sonra yıkılmış, yerinde köyün camisi inşa edilmiştir. 

Kargluhi köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde "Karkiluh / Kerkiluh" (كركیلوخ) adıyla Erzurum vilayetinde Oltu kazasının Kosor nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında "Kerkilik" olarak kaydedilmiş olan köy aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 228 kişiden oluşuyordu. 1946 yılında Şenkaya kazası kurulunca, Kosor nahiyesi ve Kargluh köyü bu kazaya bağlandı. Kargluhi veya KekilikTürkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Yünören olarak değiştirilmiştir. Yünören köyünün nüfusu 1965 yılında 409 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 116 kişi okuma yazma biliyordu. 

Yünören köyünde, Ekvtime Takaişvili'nin tespit ettiği iki kilise dışında bir kilise ile iki megalit yapının kalıntıları bulunmaktadır.

Coğrafya 
Erzurum il merkeziine 196 km, Şenkaya ilçe merkezine 25 km uzaklıktadır.

Nüfus

Kaynakça

Dış bağlantılar 

Şenkaya'nın mahalleleri