Sağmal, Mazıdağı

Sağmal, Mardin ilinin Mazıdağı ilçesine bağlı bir mahalledir.

Tarihçe 
Derik ilçesine 10 km mesafede ve toprakları Derik ilçe merkezine birkaç km mesafede olmasına rağmen köy Büyükşehir yasasına göre mahalle Mazıdağı ilçesine bağlıdır. Her ne kadar sıradan kurak bir köy olarak görünse bile altında devasa bir tarih barındırır. Hasankeyf büyüklüğünde olmasada büyük çoğunluğu toprak altında kalan ANTİK bir kente ev sahipliği yapar. Köy ismini de bu ANTİK kentin armağanı olan kuyunun Kürtçe isminden adını alır. Köyün Kürtçe ismi Birini(Bırını) 'den alır. Türkçe anlamı kuyulu demektir. Hangi akla mantığa dayanarak Sağmal gibi hiçbir şeyle alakası olmayan ve muhtemeldir ki bu isimlerin belirleyen mülki idare amirlerinin ya kendi memleketlerindeki isimleri kullanmışlardır ya da kafadan sallayarak rastgele isimler verilmiştir. Zira istanbulda Yeni kapı metrosunda Sağmallar diye bir istasyon var. Neyse konumuza dönecek olursak bu coğrafyada çok fazla sirkülasyon olmuştur. Köyün biraz ilerisinde eski bir köy yerleşim yeri daha var. Muhtemelen Romalılar, Ermeniler,Kürtler, Süryanilere ev sahipliği yapmışlardır. En çok Ermeniler ve Kürtlere ev sahipliği yaptığı söylenebilir. Tabi ANTİK kentten yola çıkarak burada başka bir milletinden uzun yıllar yaşamış olma ihtimali var. Bu ANTİK kentin hiçbir şekilde keşfedilmemiş olduğunu ve hiçbir çalışmanın yapılmadığını da eklemeliyom.Hasankeyf 'in başına gelenlere bakılırsa belki birkaç yüzyıl sonra kesfedilse daha iyi olur gibime gelir. Anca Köyün şuanda ANTİK kent üzerinde yapılaşmaya başlandığını düşünürsek keşfedilse hiç fena olmaz. Muhtemelen %90 'nı toprak altında...daha önce görünen birçok mağara artık görünmüyor. Ayrıca çokta tahrip edildi. Siqûra mexso(meğso tepesi)'da altın bulunduğu söylemleri 20 yıl önce neredeyse her tarafın aç gözlü defineciler yüzünden Köyün her tarafı talan edildi. Bu arada Siqûra mexso'nun toprak altında kalmış devasa bir şehir olduğu söyleniyor. Bunu da dağın en tepesinden bir yarıktan içeri girenler söylüyor. Allahtan altın falan yalan çıktı da Köyün dağı taşı rahat etti...
Köyün temel geçim kaynağı hayvancılık ve tarım...
Köyde

Coğrafya 
Mardin il merkezine 74 km, Mazıdağı ilçesine 24 km uzaklıktadır.

Nüfus 

Mazıdağı'nın mahalleleri