Aki Kaurismäki

Aki Olavi Kaurismäki (; d. 4 Nisan 1957; Orimattila), Fin senarist ve yönetmen. En çok, pek çok ödül almış, 2002 yapımı filmi Geçmişi Olmayan Adamla tanınır.

Kariyeri 
Aki Kaurismäki kariyerine ağabeyi Mika Kaurismäki ile birlikte yönetmenlik yaparak başladı. Bağımsız bir yönetmen olarak ilk filmi, Dostoyevski'nin Suç ve Ceza'sının günümüz Helsinki'sinde geçen bir versiyonudur. (1983)

Leningrad Cowboys Go America filmiyle dünya çapında ün elde etti.

Çok etkilendiği yönetmenler Jean-Pierre Melville ve Robert Bresson gibi sade oyunculuğa ve mesajlarını aktarmak için basit sinema dilini kullanmaya inanır. Eleştirmenler onda Rainer Werner Fassbinder etkileri de görmüş olsa da, Kaurismäki yakın zamana dek hiç Fassbinder filmi izlememiş olduğunu belirtti. Filmlerinin, Leningrad Cowboys Go America 'da da cameosu olan Jim Jarmusch'un filmleri gibi, fazla altı çizilmeyen eşsiz bir mizahi yanı vardır. Jarmusch da, Night on Earth filminin Helsinki'de geçen bölümünde Kaurismäki oyuncularına yer verdi.

Daha çok işçi sınıfının yaşadığı Kallio'da geçen Calamari Union ile Cennetteki Gölgeler, Ariel ve Kibritçi Kız filmlerinden oluşan üçleme gibi pek çok eseri, memleketi Helsinki'yi merkez alır. Onun gözünden Helsinki, hem eleştirel anlamda hem özellikle romantik değildir. Gerçekten, karakterler genellikle Helsinki'den nasıl da kaçmak istediklerinden söz eder: Kimisi Güney Amerika'da sona erer (Ariel), diğerleri Estonya'da. (Kalamari Union ve Take Care of Your Scarf Tatjana) Son filmleri bile çoğunlukla 1980'lerde geçer.

Ödül ve protestolar 
Yönetmenin ödüller açısından bugüne dek en başarılı filmi, Geçmişi Olmayan Adamdır. Film 2002'de Cannes Film Festivali'nde Grand Prix ödülünü kazandı ve 2003'te Yabancı Dilde En İyi Film Akademi Ödülü'ne aday oldu. Öte yandan Kaurismäki, savaş halindeki bir ülkeye gitmek istemediğini belirterek galaya katılmayı reddetti. Bir sonraki filmi Alacakaranlıktaki Işıklar da Finlandiya'nın aynı dal için adayı oldu. Kaurismäki ödülleri yine boykot etti ve adaylığı ABD Başkanı George W. Bush'un dış politikalarını protesto amacıyla reddetti.

Kaurismäki'nin ünlü protestolarından biri de, İranlı yönetmen Abbas Kiyarüstemi'nin festivale katılmak için ABD vizesi alamaması üzerine 40. New York Film Festivali'ni boykot etmesidir. Yönetmen bununla ilgili daha sonra şunları söyledi:

Filmografi

Uzun metrajlı filmler 
 Rikos ja rangaistus (Suç ve Ceza), 1983
 Calamari Union, 1985
 Varjoja paratiisissa (Cennetteki Gölgeler), 1986
 Hamlet liikemaailmassa (Hamlet İş Başında), 1987
 Ariel, 1988
 Likaiset kädet (Les mains sales), 1989 (Finlandiya televizyonu yapımı)
 Leningrad Cowboys Go America, 1989
 Kibritçi Kız, 1990
 I Hired a Contract Killer, 1990
 Boheemielämää (Bohem Hayatı), 1992
 Pidä huivista kiinni, Tatjana (Tatyana Eşarbına Sahip Çık), 1994
 Leningrad Cowboys Meet Moses, 1994
 Sürüklenen Bulutlar, 1996
 Juha, 1999
 Geçmişi Olmayan Adam (2002)
 Laitakaupungin valot (2006) (Alacakaranlıktaki Işıklar)
 La Havre (2011) (Umut Limanı) 
 Toivon tuolla puolen (2017) (Umudun Öteki Yüzü)

Belgeseller 
 Saimaa-ilmiö (Saimaa Gesture), 1981
 Total Balalaika Show, 1994

Kısa filmler 
 Rocky VI, 1986 (8 dakika)
 Through the Wire, 1987 (6 dakika)
 Rich Little Bitch, 1987 (6 dakika)
 L.A. Woman, 1987 (5 dakika)
 Those Were The Days, 1991 (5 dakika)
 These Boots, 1992 (5 dakika)
 Välittäjä, 1996?
 Dogs Have No Hell, 2002 (Ortak çekilen Ten Minutes Older - The Trumpet filminin 10 dakikalık bir bölümü)

Ayrıca bakınız 
 Finlandiya sineması

Kaynakça 
 İngilizce Wikipedia 17 Nisan 2008 tarihli Aki Kaurismäki maddesi 
 Roger Connah K/K: A Couple of Finns and Some Donald Ducks: Cinema and Society. VAPK Pub., Helsinki, 1991 [A remarkable placement of both Aki and Mika Kaurismäki's films within Finnish society. Witty and erudite]

Dış bağlantılar 
 
 Siunattu teknologia!, comprehensive fan site of the films of Kaurismäki brothers.
 Aki Kaurismäki by Orimattila Town Library.
 Virtual Finland Aki Kaurismäki.
 In-depth interview with Aki Kaurismaki 
 'I am a Lousy Film-maker' - Interview with Aki Kaurismaki 
 Käurismäki refuses to allow Oscar nomination 

Yaşayan insanlar
1957 doğumlular
Fin film yönetmenleri
Fin senaristler
Légion d'honneur sahipleri
Aki Kaurismäki'nin yönettiği filmler