Ahlat, Artvin

Ahlat, Artvin ilinin merkez ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe 

Eski adı Ağlaha'dır. Nitekim Artvin vilayeti üzerine çalışmasıyla tanınan Muvahhid Zeki, 1927'de yayımlanan Osmanlıca kitabında köyün eski adını Ağlaha (آغلاها) biçiminde yazmıştır. Bu ad Gürcüce kaynaklarda Aglaha (აგლახა) olarak geçer. Köyde Ahoti (ახოთი), Vanati (ვანათი), Saçinke (საჭინკე), Sakavre (საყავრე), Velta (ლეკთა), Didivake (დიდვაკე) gibi Gürcüce yer adları, köyün eski bir Gürcü yerleşmesi olduğuna işaret etmektedir.

Aglaha, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Klarceti'de yer alır. Osmanlı Devleti bu köyü de kapsayan bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında, birleşik Gürcistan Krallığı'ndan sonra buraya hakim olan ve Gürcü atabeglerin yönettiği Samtshe Atabeyliği'nden ele geçirdi. Üç yüz yılı aşkın bir süre Osmanlı egemenliğinde kaldıktan sonra Aglaha, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın sonucunda Çarlık Rusya'sının eline geçti. Rus idaresinin Gürcüce yazılışa uygun biçimde Aglaha (Аглаха) olarak kaydettiği köy, Artvin sancağının (okrug) Artvin kazasına (uçastok) bağlıydı. Bu kaza içinde Sveti nahiyesinin altı köyden biriydi. 1886 yılında yapılan tespite göre köyde 278 kişi yaşıyordu. Sadece 7 kişi "Gürcü", nüfusun kalanı "Türk" olarak kaydedilmiştir.

Aglaha, Birinci Dünya Savaşı sonlarında Rus egemenliğinin sona ermesinin ardından bir süre bağımsız Gürcistan'nın sınırları içinde kaldı. Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sırasında Ankara Hükümeti'nin verdiği ültimatom üzerine Gürcü hükûmeti Artvin bölgesinden çekilince Agara fiilen Türkiye'ye katıldı. 16 Mart 1921'de, Sovyet Rusya ile Ankara Hükümeti arasında imzalanan Moskova Antlaşması'yla Türkiye'ye bırakıldı. Aglaha / Ağlaha adı, Türkçe olmadığı için 1925 yılında Ahlat olarak değiştirilmiştir. Bununla birlikte köyün eski adı yeni adıyla birlikte "Ahlat (Ağlaha)" biçiminde resmi kayıtlarda uzun süre kullanılmıştır.

Coğrafya 
Ahlat köyü, Artvin il merkezine 15 km uzaklıktadır.

Nüfus

Kaynakça

Artvin merkez belde ve köyleri