Üvez (bitki)

Üvez (Sorbus), kışın yaprağını döken, farklı boylarda (3–25 m), gülgiller (Rosaceae) familyasına ait, çalı ya da orman ağacı türlerinin ortak adı.

Mayıs-Haziran ayları arasında beyaz, ender olarak da pembe renkte çiçek açmaktadır. Meyveler yalancı meyve tipinde; küremsi, yumurtamsı ya da armut şeklindedir. Üvez cinsinin kuzey yarım kürenin değişik bölgelerinde yayılmış olan 80 den fazla türü, Türkiye'de ise 12 türü ve 17 taksonu bulunmaktadır.

Sorbus sözcüğü Latince "Sorbum" sözcüğünden gelir ve "meyve" anlamı taşır. Anadolu' da üvez ismi sadece Sorbus domestica türü için kullanılır. Diğer üvez türlerinin yaygın adı "geyicek elması, geyik elması, kuş elması ya da kuş armutu" şeklindedir.

Türkiye'de doğal olarak bulunan üvezlerin çoğunluğu; hem kuraklığa hem de hava kirliliğine dayanıklı türlerden oluşmaktadır. Çalı ve küçük ağaç görünümlü üvezler yüksek dağ kuşağında önemli bir erozyon kontrolü bitkisidir. Üvez ve özellikle akçaağaç yapraklı üvezin kerestesi çok değerlidir. Yaz aylarında çiçek açmalarından dolayı arıcılık açısından önemli bir bitkidir. Meyveleri insanlar ve kuşlar başta olmak üzere diğer canlılar tarafından yenilmektedir. Ayrıca meyve ve yaprakları modern ve alternatif tıpta çok amaçlı kullanılır.
Bu bitkiden Ruslar "ryabin cognac" adında geleneksel votka yapar.

Türkiye'deki türleri 
 Sorbus domestica  
Kuş üvezi (Sorbus aucuparia)  
 Sorbus roopiana  
 Sorbus tamamschjanae 
 Sorbus takhtajanii  
 Sorbus percica  
 Sorbus luristanica  
 Sorbus caucasica 
 Sorbus subfusca 
 Sorbus kusnetzovii  
 Sorbus umbellata 
Akçaağaç yapraklı üvez (Sorbus torminalis)

Resim galerisi

Kaynakça 

 
Meyve
Carl Linnaeus tarafından adlandırılmış taksonlar