Yukarıçayırlı, Olur

+B1:B29

Yukarıçayırlı, Erzurum ilinin Olur ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

Tarihçe 

Yukarıçayırlı  köyünün yaygın olarak bilinen eski adı Yukarı Kızılköy'dür. Aşağıçayırlı köyünün eski adı da Aşağı Kızılköy'dür. Bu yer adları 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Kızıl Köy-i Ulya (قزیل كوی علیا) ve Kızıl Köy-i Süfla (زیل كوی سفلا) olarak geçer. Ancak bu iki yerleşim 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde Zağkos / Zağgos (زاغكوس) adıyla da tek köy olarak kaydedilmiştir. Köyün eski adının Zağkos olduğu ve ikinci bir isimle  Kızıl Köy (قزل كوی) olarak kaydedildiği bu kayıttan anlaşılmaktadır. Bu arada köyün adı Gürcüce Dzağkosi (ძაღქოსი) biçiminde yazılmıştır.

Yukarı Kızıl Köy, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan Tao bölgesinde yer alır. Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Zağkos veya Kızıl Köy,  1595 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı tahrir defterine göre Gürcistan Vilayeti içinde Penek livasına bağlı Penek nahiyesinin köylerinden biriydi. Bu tarihte köyün nüfusu 6 Hristiyan haneden oluşuyordu. Osmanlı idaresinin askere alma amacıyla sadece erkek nüfusunu tespit ettiği 1835 yılında Kızıl Köy'de 33 hanede 95 erkek kaydedilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusunun yaklaşık 190 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.

Zağkos veya Kızıl Köy, 1877-1878 savaşının ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinde Kızıl Köy, Oltu sancağının Tavusker kazasının köylerinden biriydi. 1886 nüfus sayımında Kızıl Köy (Кизил-Кёй) olarak kaydedilmiş olan köyde 35 hanede, 95'i erkek ve 67'si kadın olmak üzere 162 kişi yaşıyordu. Bu tarihte köyün nüfusu "Türk" olarak kaydedilmiştir. Kızıl Köy'ün nüfusu 1896 yılında 245 kişiye, 1906 yılında 313 kişiye yükselmiştir. Rus idaresi sırasında köye dışarıdan yeni nüfus yerleştirildiği bu kayıtlardan anlaşılmaktadır.

Kızıl Köy, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Kızıl Köy-i Ulya (Yukarı Kızıl Köy) ve Kızıl Köy-i Süfla (Aşağı Kızıl Köy) olmak üzere iki ayrı köy olarak kaydedilmiştir. Bu sırada bu iki köy, Erzurum vilayetinin Oltu kazasının Olur nahiyesine bağlıydı. Yukarı Kızıl Köy, 1940 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 147 kişiden oluşuyordu. "İltibasa yol açtığı" gerekçesiyle Yukarı Kızıl Köy'ün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Yukarı Çayırlı olarak değiştirilmiştir. Yukarı Çayırlı köyünün nüfusu 1965 yılında 233 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde sadece 54 kişi okuma yazma biliyordu.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum’da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Olur Belediyesi’nin bir mahallesi olmuştur.

Coğrafya 
Mahalle, Erzurum il merkezine 192 km, Olur ilçe merkezine 18 km uzaklıktadır. Mahalle, Olur'un kuzeydoğusunda olup,  numaralı Olur-Oltu il yoluna, Filizli Mahallesi üzerinden, 18,8 km.'lik bir köy yoluyla bağlıdır.

Nüfus

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 

Olur'un mahalleleri