Dereüstü, Arhavi

Dereüstü, Artvin ilinin Arhavi ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe 

Dereüstü köyünün eski adı, Gidreve'dir. Bir Laz köyü olan bu yerleşme, Gürcüce kaynaklarda Gidreva (გიდრევა) ve Gidreveti (გიდრევეთი) olarak geçer. Aya Sofya'nın Laz mimarlarının Kılzervan soyadı ile Lazca Gidrevani (გიდრევანი) soyadının bu köyün adıyla ilişkili olabileceğine dair görüş vardır. 1835 tarihli Arhavi Nüfus Defteri ve 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesi ile 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde de köyün adı Gidrava / Gidreve (كیدروە) biçiminde yazılmıştır.

Gidreve'nin bulunduğu bölge, antik çağda Kolheti Krallığı'nın bir parçasıydı. Osmanlılar bu bölgeyi, 1461 yılında Trabzon İmparatorluğu'nu oradan kaldırdıktan sonra ele geçirdi. Arhavi, Osmanlı döneminde Lazistan olarak adlandırılan bölgede bulunuyordu. Gidreve'nin yer aldığı Arhavi, erken Osmanlı kayıtlarında Trabzon sancağına bağlı Arhavi kazası olarak geçer. Arhavi kazası, 1486 tahriri sırasında Arhavi-Laz nahiyesinden, 16. yüzyılda ise, Arhavi-Laz, Gonio, Vilayet-i İskele ve Vilayet-i Bağobit nahiyelerinden oluşuyordu.

Gidreve, 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesine göre Trabzon vilayetinin sancaklarından biri olan Lazistan sancağında Hopa kazasının Arhavi nahiyesine bağlı bir köydü. Nüfusu 54 hanede yaşayan 134 kişiden oluşuyordu. Hane başına yaklaşık 2,5 kişi düşmesi, sadece erkek nüfusun tespit edilmiş olduğunu göstermektedir. Bu durumda erkek sayısı kadar kadın eklemek gerekir. Bunun sonucunda köyün nüfusunun yaklaşık 268 kişiden oluştuğu söylenebilir. Nitekim 1935 yılında köyde tespit edilen nüfus da bu ihtimali desteklemektedir. Tarımla geçinen köyde hayvan varlığı olarak 42 keçi/koyun, 167 inek, 3 at ve 3 öküz tespit edilmiştir.

Gidreve, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesine göre Rize vilayetinin Hopa kazasının Arhavi nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında "Gidreve" olarak kaydedilmiş olan yerleşme, Rize ve Artvin vilayetlerinin yerine kurulmuş olan Çoruh vilayetinin Hopa kazasına bağlı Arhavi nahiyesinin köylerinden biriydi. Bu tespite göre köyün nüfusu 352 kişiden oluşuyordu. Gidreve / Gidreva adı "yabancı kökten geldiği" için 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Dereüstü olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Dereüstü köyünde 386 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 199 kişi okuma yazma biliyordu.

Coğrafya 
Dereüstü köyü, Artvin il merkezine 83 km, Arhavi ilçesine 7 km uzaklıktadır.

Nüfus

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 

Arhavi belde ve köyleri