Güvenocak, Çıldır

Güvenocak, Ardahan ilinin Çıldır ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe 

Eski adı Türkçe kaynaklarda Zinzal (زنزال) olarak geçer. Hem 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde hem de 1968 tarihli köy listesinde köyün adı bu şekilde yazılmıştır. Bu ad Gürcüce Tsintsali'den (წინწალი) değişime uğramıştır. Gürcüce "tsintsali", Gürcü şair Şota Rustaveli'nin (12-13. yüzyıl) Kaplan Postlu Adam adı eserinde de geçen bir kelimedir ve "kıvılcım" anlamına gelir.

Zinzal köyü, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Mesheti bölgesinde yer alır. Osmanlılar bu köyü, 16. yüzyılın ortasında, bir Gürcü devleti olan Samtshe-Saatabago'dan ele geçirdi. Daha önce bu köyün yer aldığı Çıldır bölgesi, yüzyıllar boyunca Tao bölgeside ve birleşik Gürcistan Krallığı yönetiminde bulunuyordu. Osmanlıların ele geçirmesinden yaklaşık 45 yıl sonra, 1595 yılında gerçekleştirlen tahrire göre Zinzal, Gürcistan Vilayeti içinde, Çıldır livasının Canbaz nahiyesine bağlı üç ayrı yerleşme olarak kaydedilmiştir. Bu köyler "Zinzal-i Ulya (Yukarı Zinzal), Zinzal-i Süfla (Aşağı Zinzal) ve Zinzal-i Vasat (Orta Zinzal) adlarını taşıyordu. Bu tarihte Yukarı Zinzal'da 15 hane, Aşağı Zinzal'da 19 hane ve Orta Zinzal'da 13 hane yaşıyordu. Yukarı Zinzal'da Ahmed adını taşıyan yeni Müslüman olmuş bir kişi dışındaki hane reisleri, ispenç vergisi vermekle yükümlü Hristiyan köylülerdi. 1878 yılında Zinzal adıyla sadece bir köy kaydedilmiştir. Bu tarihte köyün nüfusu 14 haneden oluşuyordu.

Zinzal, uzun süre Osmanlı egemenliğinde kaldıktan sonra, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından Rusların eline geçti. Rus idaresinin Zinzal (Зынзал) adıyla tek köy olarak kaydettiği yerleşme, Ardahan sancağının (okrug) Çıldır kazasına (uçastok) bağlıydı. Bu kazada yer alan Çala nahiyesinin köylerinden biriydi. 1886 yılında yapılan tespite göre köyün nüfusu, tamamı Karapapak olan 241 kişiden oluşuyordu. Bu kayıttan Osmanlı döneminde köyün demografik yapısının değiştiği anlaşılmaktadır. Birinci Dünya Savaşı sonlarında Rus egemenliğinin sona ermesinin ardından Zinzal köyü bağımsız Gürcistan sınırları içinde kaldı. Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sırasında Ankara Hükümteti'nin verdiği ültimatom üzerine Gürcü kuvvetleri Ardahan bölgesinden çekilince Zinzal köyü fiilen Türkiye'ye katıldı. 16 Mart 1921'de, Sovyet Rusya ile Ankara Hükümeti arasında imzalanan Moskova Antlaşması'yla köy Türkiye'ye bırakıldı.

Zinzal, "Zinizal" (زنیزال) olarak kaydedildiği 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde, Kars vilayetinin Çıldır kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında "Zingal" olarak yazılmış olan köyün nüfusu 512 kişiden oluşuyordu. Türkçe kaynaklarda adı Zinzal, Zinizal, Zingal gibi farklı biçimlerde yazılmış olan köyün adı, "yabancı kökten geldiği" için 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Güvenocak olarak değiştirilmiştir. Bununla birlikte köyün eski adı yeni adıyla birlikte "Güvenocak (Zinzal)" biçiminde resmî kayıtlarda bir süre daha kullanılmıştır.

Güvenocak köyünün 1,4 km doğusunda, eski çağlardan kalma bir kalenin (43×32 m) yıkıntıları bulunmaktadır.

Coğrafya 
Köy, Ardahan il merkezine 50 km, Çıldır ilçe merkezine 7 km uzaklıktadır.

Nüfus

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 

Çıldır belde ve köyleri