Manuel Azaña

Manuel Azaña Díaz (10 Ocak 1880, Alcalá de Henares, Madrid yakınları, İspanya, - 3 Kasım  1940, Montauban, Fransa), İspanyol siyaset ve devlet adamı. İkinci Cumhuriyet döneminde devlet başkanlığı yapmıştır (Mayıs 1936 - Nisan 1939).

Paris'te hukuk okuduktan sonra memurluk, gazetecilik ve yazarlık yaptı. 1930'da, General Miguel Primo de Rivera'nın diktatörlüğüne karşı cumhuriyetçi bir parti kurdu. Ağustos 1930'da Kral XIII. Alfonso'nun tahttan indirilmesi çağrısında bulunan cumhuriyetçiler, sosyalistler ve Katalan solunun ittifak belgesi olan San Sebastian Paktı'nı imzalayanlar arasında yer aldı. Nisan 1931'de yapılan belediye seçimlerinden sonra Alfonso'nun tahtı bırakması üzerine bu ittifakın oluşturduğu geçici savaş bakanı olan Azaña, orduyu küçülttü ve yeni anayasada antiklerikal maddelerin yer almasını sağladı. Ekim 1931'de buna tepki göstererek istifa eden Başbakan Niceto Alcalá-Zamora'nın yerine geçti.

Eylül 1933'e kadar görevde kalan Azaña, 1931'de, çok sert bir yasa olan Cumhuriyeti Koruma Yasası'nı çıkartarak karışıklıkları şiddetle bastırdı. Bir bölümü uzun zamandır beklemekte olan reformları hızla uygulamaya koyuldu. Partisi Cumhuriyetçi Eylem azınlıkta olduğundan, sosyalistlerin ve Katalan solunun desteğine dayandı. Cortes'te (parlamento) düşürülmesini izleyen seçimlerde uğradığı yenilgi, radikalizmin genellikle benimsenmediğini ortaya koydu. 1934'te sosyalistler Asturias'ta, Katalan solcuları ise Barselona'da ayaklandı. Azaña olayları kışkırtmakla suçlanıp tutuklandıysa da, yargılama sonunda beraat etti. 1935'te Léon Blum'un Fransa'da kurduğu koalisyona özenerek, komünistleri de içine alan Halk Cephesi'ni kurdu. Bu ittifakın Şubat 1936'da Cortes'te görevden aldığı Alcalá-Zamora'nın yerine devlet başkanlığına seçildi. Bu makamda yalnızca sembolik yetkilere sahip olduğundan, kamu düzeninin bozulmasını ve İspanya İç Savaşı'nın patlak vermesini (Temmuz 1936) önlemede aciz kaldı. General Francisco Franco'nun iç savaşı kazanması üzerine, sürgün olarak Fransa'ya gitti ve orada öldü.

Kaynakça 

1880 doğumlular
Alcalá de Henares doğumlular
1940 yılında ölenler
19. yüzyıl İspanyol siyasetçileri
20. yüzyıl İspanyol siyasetçileri