Kadir Topbaş

Kadir Topbaş (8 Ocak 1945, Yusufeli, Artvin - 13 Şubat 2021, İstanbul), Türk mimar, iş insanı ve siyasetçi.

1999-2004 yılları arasında Fazilet Partisi'nden Beyoğlu Belediye Başkanlığı'nı yürüttü. 2004-2017 yılları arasında Adalet ve Kalkınma Partisi'nden on üç yıl boyunca İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı olarak görev aldı. Topbaş, 2009 ve 2014 yerel seçimlerinde yeniden İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı seçilerek İstanbul tarihinde üst üste üç seçim kazanan ilk büyükşehir belediye başkanı oldu. Birleşmiş Kentler ve Yerel Yönetimler Teşkilatı'na (UCLG) 2010 ve 2013 yıllarında iki kez başkan seçilen Topbaş, bu göreve getirilen ilk Türk yerel yönetici olma başarısını elde etti. Topbaş ayrıca 2011-13 yılları arasında Asya Belediye Başkanları Forumu (AMF) Başkanlığı ile, 2009-17 arasında ise Türkiye Belediyeler Birliği Başkanlığını yaptı.

Yaşamı

İlk yılları 
Annesinin savaş yılları boyunca bulunduğu Artvin ilinin Yusufeli ilçesinde bağlı Altıparmak köyünde 8 Ocak 1945 tarihinde doğan Topbaş, henüz üç aylıkken İstanbul'a geldi.

Topbaş orta öğrenimine Işık Lisesi'nde başlayıp İstanbul İmam Hatip Lisesi'nde tamamladı. 1972 yılında Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi'nden, 1974 yılında Mimar Sinan Üniversitesi Mimarlık Bölümü'nden mezun oldu. Doktora tezini İstanbul Üniversitesi Sanat Tarihi ve Arkeoloji Bölümü'nde “Hidiv Kasrı ve Boğaziçi Sivil Mimarisindeki Yeri” başlığıyla tamamladı.

Siyasi hayatı 
Topbaş, uzun yıllar serbest mimar olarak çalıştı. 1994-1998 yılları arasında İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın danışmanlığını yaptı. Danışmanlığı süresince, Büyükşehir Belediyesi'ne bağlı olan saray, kasır ve tarihi eserlerin restorasyon çalışmalarına katkıları oldu. Kültür Bakanlığı İstanbul 1 Numaralı Kültür Varlıkları Koruma ve Anıtlar Kurulu Başkan Yardımcılığı görevini yürüttü. Bir süre aile şirketlerinin yönetiminde bulundu.

1996 yerel ara seçimlerinde RP'nden Bakırköy Belediye Başkanlığı'na aday oldu ancak seçilemedi. 1999 yerel seçimlerinde FP'den Beyoğlu Belediye Başkanlığı'na seçildi. Bu görevi süresince "Güzel Beyoğlu" projesini hayata geçirdi. Mimari projesini kendisinin çizdiği "Kentsel Dönüşüm ve Sosyal Rehabilitasyon" çalışmaları kapsamında Kasımpaşa’da Kapalı Spor Salonu Kompleksi, Eğitim ve Sosyal Tesislerini hizmete sundu. 28 Mart 2004 tarihinde yapılan yerel seçimlerde AK Parti'den aday oldu ve İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı'na seçildi. Topbaş, bu görevinden 2017 yılında istifa etti.

Kadir Topbaş, 2007'den bu yana dünya kentlerinin Birleşmiş Milletleri sayılan Dünya Birleşmiş Kentler ve Yerel Yönetimler Teşkilatı'nın eş başkanlığını yürüttü. Topbaş aynı zamanda İstanbul Kalkınma Ajansı Başkan Yardımcılığı'nı, İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti Ajansı Koordinasyon Kurulu ve İstanbul Modern Yönetim Kurulu Üyeliğini, Tarih ve Çevre Vakfı (TAÇ Vakfı) Mütevelli Heyeti ve Yönetim Kurulu Üyeliklerini yürüttü.

2010 yılında üç yıllığına, Birleşmiş Kentler ve Yerel Yönetimler Teşkilatı (UCLG) dönem başkanlığına seçilmiştir. Başkanlık için bir sonraki seçimler, UCLG'nin 2013 yılında Fas'ın Rabat kentinde yapılan ve 130'a yakın ülkeden üç binden fazla delegenin katıldığı olağan kongresinde yapıldı. Tek adayla gidilen seçimde, Topbaş, 2016'ya kadar görev yapmak üzere yeniden başkan seçildi. Topbaş ayrıca 2011'de Birleşmiş Milletler Yerel Yönetimler Danışma Komitesi (UNACLA) Başkanlığına seçilmişti.

22 Eylül 2017'de sebebini açıklamadan İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı görevinden istifa etti. Yerine Belediye Meclisi seçimi ile Mevlüt Uysal geçti.

Özel hayatı 
Topbaş, Özleyiş Topbaş'la evli ve üç çocuk babasıydı. İstanbul Bilgi Üniversitesi ile beraber çıkardığı ‘Beyoğlu: Kültürleri Buluşturan Kent’, TAÇ Vakfı ile birlikte hazırladığı ‘Geçmişten Günümüze Beyoğlu I-II’ ve ‘Anılarda Beyoğlu’ isimli eserleri bulunmaktadır.

Ölümü 

COVID-19 hastalığına yakalanan Kadir Topbaş, 16 Kasım 2020'de tedavi gördüğü hastanede entübe edildi. Yaklaşık 3 ay yoğun bakımda bulunan Kadir Topbaş, hastalığı atlattı ancak sonrasında bağışıklığın düşmesiyle çoklu organ yetmezliği gelişti ve tekrar yoğun bakıma alındı. Tedavi gördüğü hastanede 13 Şubat 2021'de öldü. 14 Şubat 2021'de İstanbul Belediye Sarayı önünde ve Fatih Camii'nde düzenlenen cenaze töreninden sonra Fatih Camii Haziresi'ne defnedildi.

Ödülleri 
2010 İstanbul Turizm Onur Ödülü'nü, Sütlüce Kongre Merkezi ve İstanbul Kongre Merkezi gibi İstanbul'un dünyada önemli bir kongre merkezi olması yolunda çok önemli olan projelere imza atması, kendi alanında Dünya Başkanı olması (UCLG Başkanı seçilmesi), İstanbul için yaptığı tüm çalışmalar ile İstanbul turizmine katkılarından dolayı almıştır.

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 
 Twitter'da Kadir Topbaş 
 Facebook'ta Kadir Topbaş
 UCLG.org profili 
 TBB.gov.tr profili 

1945 doğumlular
Yusufeli doğumlular
Artvin doğumlu siyasetçiler
Beyoğlu belediye başkanları
İstanbul İmam Hatip Lisesinde öğrenim görenler
Marmara Üniversitesinde öğrenim görenler
Mimar Sinan Üniversitesinde öğrenim görenler
20. yüzyıl Türk siyasetçileri
İstanbul Büyükşehir belediye başkanları
Çoklu organ yetmezliğinden ölenler
2021 yılında ölenler
İstanbul ilinde hastalıktan ölenler
Fatih Camii Haziresi'ne defnedilenler
İstanbul Üniversitesinde öğrenim görenler
Adalet ve Kalkınma Partili belediye başkanları
Fazilet Partisi mensubu siyasetçiler
Millî Selamet Partisi mensubu siyasetçiler
Millî Görüş
Türk İslamcılar
Türk Sünniler
Nakşibendi
İstanbul Büyükşehir Belediyesi meclis üyeleri