Akmescit, Pazar

Akmescit, Rize ilinin Pazar ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe 
Eski adı Mcacivat'tır. Bir Laz yerleşmesi olan Mcacivat, Türkçe kaynaklara Cacivat biçiminde girmiştir. Nitekim 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesi ile 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Cacivat (جاجیوات) olarak geçer. Kültür tarihçisi Nikolay Marr, 1910 yılında Atina kazasında 69 köy bulunduğunu ve bu köylerden 64'ünde Lazca konuşulduğunu yazmıştır. Mcacivat'ı da Lazcanın konuşulduğu köyler arasında saymıştır.

Antik Çağ krallığı olan Kolheti'de yer alan Mcacivat, Trabzon İmparatorluğu'nun 1461'de ortadan kaldırılmasından sonra Osmanlıların eline geçti. Trabzon Eyaleti sınırları içindeyken, 1867'de, yeni kurulan Trabzon vilayetinin Lazistan sancağının bir köyü haline geldi. 1876 Trabzon vilayeti salnamesinde bu sancağa bağlı Atina kazasının bir köyü olarak geçer. Köyün nüfusu 24 hanede yaşayan 95 kişiden oluşuyordu. Hane başına yaklaşık 4 kişi düşmesi, köydeki ailelerin kalabalık olmadığını göstermektedir. Tarımla geçinen Cacivat'ta hayvan varlığı olarak sadece 40 inek ve 10 öküz tespit edilmiştir.

Cacivat, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde, Rize vilayetinin Atina kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında, Artvin vilayeti yerine kurulmuş olan Çoruh vilayetinin Pazar kazasının merkez nahiyesinin bir köyüydü. Bu tarihte köyün nüfusu 318 kişiden oluşuyordu. "Yabancı kökten geldiği" için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Akmescit olarak değiştirildi. Bu yerleşmenin 1955 genel nüfus sayımında "Cacivat" adıyla, 1960 genel nüfus sayımında "Akmescit" adıyla Pazar kazasının merkez nahiyesine bağlı köy olarak kaydedilmiş olması da adının bu tarihte değiştirildiğini göstermektedir. Cacivat'ta 1955 yılında 399 kişi, 1960 yılında ise 514 kişi yaşıyordu.<ref>{{Web kaynağı |url=https://www.sehirhafizasi.sakarya.edu.tr/wp-content/uploads/2018/05/1960-n%C3%BCfus-say%C3%ACm%C3%AC.pdf |başlık=Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1963, s. 465. |erişimtarihi=3 Mayıs 2022 |arşiv-url=https://web.archive.org/web/20200218091504/https://www.sehirhafizasi.sakarya.edu.tr/wp-content/uploads/2018/05/1960-n%C3%BCfus-say%C3%ACm%C3%AC.pdf |arşiv-tarihi=18 Şubat 2020 |ölüurl=hayır }}</ref> Adının değiştirilmesine rağmen, köyün eski adı yeni adıyla birlikte "Akmescit (Cacivat'')" biçiminde bir süre daha resmî kayıtlarda kullanılmıştır.

Coğrafya 
Akmescit köyü, Rize iline 39 km, Pazar ilçesine 4 km uzaklıktadır.

Nüfus

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 

Pazar belde ve köyleri