Binbaşak, Hanak

Binbaşak, Ardahan ilinin Hanak ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe 
Köyün eski adı Guguba'dır (Gürcüce: გუგუბა). Bu yer adını Ugubo (უგუბო), Goguba (გოგუბა) biçimde yazan kaynaklar da vardır. Osmanlılar, Gürüclerden ele geçirdiği bu yeri 1595 tarihli tahrir defterinde Guguba / Gügübe (كوكوبە) biçiminde kaydetmiştir. Guguba adının Gürcüce Giorgoba'dan (Aziz Giorgi günü) değişime uğradığına dair görüşler vardır. Köyün adı, kişi adı Gogi'den türemiş ve "Gogi'nin köyü" anlamına gelen Gogisubani'den (გოგისუბანი) Gogubani'ye (გოგუბანი), sonra da Guguba ya da Goguba'ya dönüşmüş de olabilir.

Guguba, köydeki kilisenin inşa edildiği 10. yüzyılda Gürcü Krallığı'nın idaresi altındaydı. 16. yüzyılın ortasında köy Osmanlıların eline geçti.  Çıldır Eyaleti içinde Ardahan-i Büzürg livasına bağlı Meşe nahiyesinin köyü haline geldi. 1595 tarihli mufassal deftere göre köyde tamamı Hristiyanlardan oluşan 40 hane yaşıyordu. Uzun süre Osmanlı egemenliğinde kalan köyü 93 Harbi'nde Ruslar ele geçirdi. Rus idaresinin Gyugyuba (Гюгюба)  adıyla kaydettiği köyde, 1886 tarihli nüfus tespitine göre 212 kişi yaşıyordu. Bu sırada Guguba Ardahan sancağının (okrug) Ardahan kazasına (uçastok) bağlı Nakalakevi nahiyesinin köylerinden biriydi.

Birinci Dünya Savaşı’ndan sonra bir süre bağımsız Gürcistan’ın sınırları içinde kalan Guguba, Kızıl Ordu’nun Gürcistan’ı işgalinin sürdüğü sırada, Sovyet Rusya ile Ankara Hükümeti arasında 16 Mart 1921’de imzalanan Moskova Antlaşması’yla Türkiye’ye bırakıldı. Guguba ya da Gügübe adı, “yabancı kökten geldiği ve iltibasa yol açtığı” gerekçesiyle 1959 yılında Binbaşak olarak değiştirildi. Bununla birlikte köyün eski adı "Binbaşak (Gügübe)" biçiminde uzun süre resmi kayıtlarda kullanılmıştır. 

Köyün 10. yüzyıldan kalma kilisesi insan eliyle yıkılmış, taşları Binbaşak'ta asıl olarak okulun inşaatında kullanılmıştır. Bununla birlikte Guguba Kilisesi'nin altı apsisli, altıgen kasnağın üzerine oturtulmuş kubbeli bir yapı olduğu bilinmektedir. Binbaşak ile Börk köyleri arasındaki Mağlisa Tepesi'nde Mağlisa Kulesi ve eski yapı kalıntıları bulunmaktadır.

Coğrafya 
Köy, Ardahan il merkezine 50 km, Hanak ilçe merkezine 22 km uzaklıktadır.

Nüfus

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 

Hanak belde ve köyleri