Oruçlu, Artvin

Oruçlu, Artvin ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe

Oruçlu köyünün eski adı Orcohi'dir. Gürcüce bir yer adı olan Orcohi (ორჯოხი), "ori" (ორი: iki) ve "cohi" (ჯოხი: değnek) kelimelerinden türemiştir. Bu yer adı Türkçeye Orcok / Orcuk (اورجق) ve Orucuk (اوروجوق) biçiminde girmiştir. Ruslar ise köyü Orcoh (Орджох) adıyla kaydetmiştir.

Orcohi, orta çağda Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Klarceti'de yer alır. Bu bölgeyi Osmanlılar 16. yüzyılın ortasında Gürcülerden el geçirdi. Erken dönem Osmanlı kayıtlarında adı geçmeyen Orcohi, 19. yüzyılın ikinci yarısında Trabzon Vilayeti'ne bağlı Lazistan sancağının sınırları içinde yer alıyordu. Bu sancağa bağlı Livana kazasının köylerinden biriydi. 1876 Trabzon vilayeti salnamesine göre köyde 50 hanede 189 kişi kaydedilmiştir. Ancak bu tarihte Osmanlı idaresi sadece erkek nüfusu tespit ediyordu. Erkek kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusunun 378 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.

Nitekim 93 Harbi'nde Klarceti bölgesini ele geçiren Rusların yaklaşık on yıl sonraki nüfus tespiti sırasında köyde 405 kişi yaşıyordu. Bu sırada Orcohi, Artvin sancağının (okrug) Artvin kazasına (uçastok) bağlı Tsria nahiyesinin (сельское общество: kırsal topluluk) üç köyünden biriydi. Hem Orcohi'nin hem de Tsria nahiyesinin nüfusunun tamamı "Türk" olarak kaydedilmişti. Bununla birlikte, Gürcüce bir ada sahip olan köyde Mikieti (მიქიეთი), Bagati (ბაგათი), Vake (ვაკე), Orikikana (ორიქიყანა), Utieti (უთიეთი), Gori (გორი), Kapani (კაპანი), Zedvake (ზედვაკე), Leğvati (ლეღვათი) gibi Gürcüce yer adları günümüzde de kullanılmaktadır.

Orcohi, Rus hakimiyetinin sona ermesinden sonra, bir süre bağımsız Gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. 1921 yılında, Sovyet Rusya'nın Gürcistan'ı işgali sırasında, Ankara Hükümeti'nin verdiği ültimatom üzerine Gürcistan hükûmeti Artvin ve Ardahan bölgelerinden çekildi. 16 Mart 1921'de, Sovyet Rusya ile Ankara Hükümeti arasında imzalanan Moskova Antlaşması'yla da Orcohi köyü Türkiye'ye bırakıldı.

Orçoki, 1922 yılında Artvin livasında yapılan nüfus tespiti sırasında, bu livanın Sirya (Tsira) nahiyesinin on köyünden biriydi. "Orçuk" olarak kaydedilmiş olan köyde, 69 hanede 272 kişi yaşıyordu. 1876 ve 1886 yıllarıyla kıyaslandığında köyünün nüfusunun iyice azalmış olduğu görülmektedir. Orcohi, Orcuk veya Orçuk Türkçe olmadığı için köyün adı 1925 yılında "Oruclu" (sonradan Oruçlu) olarak değiştirildi.

Orcohi, Artvin bölgesinde bağcılığın önemli merkezlerinden biriydi. Artvin bölgesi dışında Gürcistan'da da yetişen Orcohuli asması, adını bu köyden almıştır. Eskiden Orcohi köyünde yetişen üzümle "Demiröz" markasıyla şarap imal ediliyordu.

Coğrafya

Oruçlu köyü, Artvin il merkezine 50 km uzaklıktadır.

Nüfus

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 

Artvin merkez belde ve köyleri