Pandeizm

Pandeizm, panteizmin deistik formudur veya deizmin panteistik formudur.

Deizm (yaradancılık), 17. ve 18. yüzyılda İngiltere, Fransa ve Amerika Birleşik Devletleri'nde belirginleşmiş bir felsefi akımdır.

Panteizm ya da tümtanrıcılık (doğatanrıcılık-kamutanrıcılık) ise evrenin bütününü Tanrı olarak kabul eden felsefî görüştür. Panteizm'de, her şey tanrının bir parçası olarak kabul edilir, Tanrı her şeydir ve her şey Tanrıdır. Panteizme göre Tanrı'nın evrenden ayrı ve bağımsız bir varlığı yoktur. Tanrı doğada, nesnelerde, insan dünyasında vardır. Her şey Tanrı'dır. Pandeizm hakkında en kapsamlı kitap 1910 yılında Max Bernhard Weinstein tarafından yazılmıştır.

Deistler genelde doğaüstü olayları (kehanet veyahut da mucizeler), yaradanın dinlerle olan bağını, kutsal metinleri ve ortaya çıkmış tüm dinleri reddederler. Bunun yerine; deistler doğru dini inanışların insan mantığında ve doğal Dünya'nın kanunlarında görmeyi tercih ederler. Bu doğrultuda da; var olan tek bir tanrının ya da üstün varlığı kabul ederler. Ancak pandeistler, evrenden ayrı bir olgunun varlığını kabul etmezler. Tanrı evrenle bir bütündür.

Farklı yazarlar, İtalyan teolog Giordano Bruno'yu bir tür Pandeist olarak tanımlamıştır.

Panteizm
Felsefi akımlar
Din metateorisi