Yakın Plan (film)

Yakın Plan (Farsça: Nema-ye Nazdik, İngilizce: Close-Up), 1990 İran yapımı Abbas Kiyarüstemi filmidir. Kendisini ünlü yönetmen Mohsen Makhmalbaf olarak tanıtan ve varlıklı bir aileden çekeceği film için para istemesi sonucunda tutuklanan bir kişinin gerçeğe dayanan öyküsünü konu alır. Öyküde yer alan kişiler filmde kendilerini oynamıştır.

Kiyarüstemi, Hüseyin Sabzian adındaki adamın tutuklama haberini gazetede okuduktan sonra, konuyla ilgili yarı-belgesel tarzda bir film çekmeye karar verdi. Bunun üzerine, yargı organlarıyla temasa geçti, sanığı hapishanede ziyaret etti ve mahkeme sırasında çekim yapabilmek için izin aldı. 1990 İran depremi döneminde geçen film, pek çok ödül aldı ve yönetmenin batıda tanınmasını sağladı.

Konusu 
Yoksul sinema tutkunu Hüseyin Sabzian, otobüste yaşlı bir kadınla tanışır ve kendisini ünlü İranlı yönetmen Mohsen Makhmalbaf olarak tanıtır. Kadın, buna inanarak, adamı ailesiyle tanıştırmak üzere evine davete eder. Sabzian da, aileyi, yeni çekeceği filme para yardımı yapmaları şartıyla, filminde oynamaya ikna eder. Fakat, zengin Ahankhah ailesi, evi soyacağından şüphelenerek, adamı polise ihbar eder. Sabzian tutuklanır, sorgulama ve yargılanma süreci başlar.

Özellikleri 
Yönetmenin "gözbebeğim"  diyerek andığı film, kurguyla gerçeğin yerlerini sürekli olarak değiştirerek, alışılagelmiş sinema anlayışına meydan okur. Yarı-belgesel nitelikteki film, Sabzian'ın kendisini Makhmalbaf olarak tanıtmasının ahlaki gerekçelerini incelerken, seyircinin, onun kültürel ve artistik yeteneğini de anlamasını sağlar. Film, Quentin Tarantino, Martin Scorsese, Werner Herzog, Jean-Luc Godard ve Nanni Moretti gibi ünlü yönetmenlerce övüldü ve Avrupa'da da gösterildi.

Oyuncular 

 Hüseyin Sabzian - kendisi / Makhmalbaf
 Mohsen Makhmalbaf - kendisi 
 Abolfazl Ahankhah - kendisi 
 Mehrdad Ahankhah - kendisi
 Monoochehr Ahankhah - kendisi 
 Mahrokh Ahankhah - kendisi 
 Nayer Mohseni Zonoozi - kendisi 
 Ahmad Reza Moayed Mohseni - aile dostu 
 Hossain Farazmand -  muhabir 
 Hooshang Shamaei - taksi şoförü 
 Mohammad Ali Barrati - asker 
 Davood Goodarzi - çavuş 
 Haj Ali Reza Ahmadi  - hakim
 Hassan Komaili - kâtip 
 Davood Mohabbat - kâtip 
 Abbas Kiyarüstemi - kendisi (ses)

Ödüller 
 Jüri Özel Ödülü - 8. Fajr Uluslararası Film Festivali, Tahran 1990.
 Gümüş R Ödülü - 3. Rimini Uluslararası Film Festivali, İtalya 1990.
 Quebec Eleştirmenler Birliği Ödülü - 19. Montreal Uluslararası Yeni Film ve Video Festivali, Kanada 1990.
 En iyi yönetmen - 5. Dunkerque Uluslararası Film Festivali, Fransa 1991.
 Basın Ödülü - 5. Dunkerque Uluslararası Film Festivali, Fransa 1991.
 Dunkerque Şehri Ödülü - 5. Dunkerque Uluslararası Film Festivali, Fransa 1991.
 Sinema öğrencileri ödülü - 5. Dunkerque Uluslararası Film Festivali, Fransa 1991.
 FIPRESCI Ödülü - 11. İstanbul Uluslararası Film Festivali, Türkiye 1992.

Kaynakça 
 İngilizce Wikipedia 30 Ekim 2007 tarihli Close-Up (film) maddesi

Ayrıca bakınız 
 Hamid Dabaşi: İran Sineması, Agora Kitaplığı 2004. (Close-up: Iranian Cinema, Past, Present, Future (2001) kitabının Türkçe çevirisi.)

Dış bağlantılar 
 Yakın Plan  - IMDb sayfası.
 Arts & Faith Top100 Spiritually Significant Films
 europeanfilmfestival.com  - Ankara'da yapılan 2001 İran Film Şenliğinde gösterilen filme ilişkin kısa bilgi.
 Abbas Kiarostami’nin gözbebeği: NEMA-YE NAZDİK (CLOSE-UP) - Suha Çalkıvik'in yazısı, radyo.itu.edu.tr.

1990 çıkışlı filmler
İran dramatik filmleri
1990'larda Farsça filmler
Abbas Kiyarüstemi'nin yönettiği filmler
Gerçek olaylara dayanan filmler
Film yapımı hakkında filmler
FIPRESCI Ödülü kazanan filmler
Mahkeme salonu dramaları