Zviad Gamsahurdia

Zviad Gamsahurdia (Gürcüce ზვიად გამსახურდია / zviad gamsah'urdia) (31 Mart 1939, Tiflis, Gürcistan - 31 Aralık 1993, Dzveli-Hibula köyü, Samegrelo, Gürcistan) Gürcü muhalif, devlet adamı ve yazar. Sovyetler Birliği'nden bağımsızlığını ilan eden  Gürcistan'ın ilk devlet başkanıdır (1991-1992). Eski Sovyet coğrafyasında demokratik seçimle iş başına gelen ilk devlet başkanıydı. Darbeyle devrildikten sonra, bulunduğu makama Sovyetler Birliği'nin son dışişleri bakanı Eduard Şevardnadze gelmiştir. Gamsahurdia, 31 Aralık 1993'te öldürüldü; ancak nasıl ve kim tarafından öldürüldüğü bugün de tam olarak aydınlatılamamıştır.

Gençliği
Zviad Gamsahurdia, 1939'da Gürcü başkenti Tiflis'te seçkin bir Gürcü ailesinde dünyaya geldi; Babası Konstantine Gamsahurdia (1893-1975), 20. yüzyılın en ünlü Gürcü yazarlarından biridir. Muhtemelen babasından etkilenmiş olan Zviad Gamsahurdia, filoloji eğitim aldı; çevirmen ve edebiyat eleştirmeni olarak profesyonel bir kariyere sahip oldu.

Stalin'le olan bağına rağmen, Gürcistan'da Sovyet yönetimi, özellikle 1950'li yıllarda Gürcü kültürünün kendisini ifade etmesini sert biçimde kısıtlamaya çalışıyordu. Zviad Gamsahurdia, 1955 yılında, mücadele arkadaşı Merab Kostava (1939-89) ile birlikte, insan hakları ihlalleri raporlarını yayınlamaya çalışan ve eski Gürcü kralları soyuna referans veren “Gorgasliani” adlı bir gençlik yeraltı grubu kurdu. 1956'da, Sovyet politikalarına karşı Tiflis'te düzenlenen gösteriler sırasında tutuklandı. Gamsahırdia, 1958'de anti-komünist edebiyatı yaydığı ve bildirileri dağıttığı için tekrar tutuklandı. Zihinsel sağlığı yerinde olan birinin Sovyet rejimine karşı çalışma yapmayacağını halka göstermek için Tiflis'teki bir zihinsel engelliler hastanesinde altı ay kapalı tutuldu. Gamsahurdia, psikiyatrinin siyasi amaçlarla kullanılmasını yaygın politika haline getiren Sovyetler Birliği'nin muhtemelen ilk kurbanıydı.

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 Gamzahurdiya (e-tarih.org) 
 President Zviad Gamsakhurdia's Memorial Page
 Reports of the International Society for Human Rights (ISHR-IGFM) 
 Reports of the British Helsinki Human Rights Group (BHHRG) 
 Georgian Media in the 90s: a Step To Liberty
 Country Studies: Georgia — U.S. Library of Congress 
 SHAVLEGO
  diacritica.com
 Zviad Gamsakhurdia. "Open Letter to E. Shevardnadze"
 Zviad Gamsakhurdia. "The Nomenklatura Revanche in Georgia"
 "The Transcaucasian Republics and the Coup" 

1939 doğumlular
1993 yılında ölenler
Gürcistan devlet başkanları
Megreller
20. yüzyıl Gürcü yazarları
Demokrasi aktivistleri
İntihar eden siyasetçiler