Köseler, Artvin

Köseler, Artvin ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe

Köseler köyünün eski adı Türkçe kaynaklarda Giyeshane (كییسخانە) ve Geyishana gibi biçimlerde geçer. Bazı Gürcüce kaynaklarda da Türkçe yazılışına benzer biçimde Gioshane (გიოსხანე) ve Geishana (გეისხანა) olarak verilmiştir. Klarceti bölgesi üzerine Gürcüce bir kaynakta köyün eski adı Şagora (შაგორა) olarak verilmiştir. 

Köseler, tarihsel Gürcistan'ın güneybatı kesimini oluşturan bölgelerden biri olan Klarceti'de yer alır. Nitekim Osmanlılar bu yerleşimi 16. yüzyılda Gürcülerden ele geçirmiştir. Köyde Didvenahi (დიდვენახი), Geikana (გეიყანა), Oçubeti (ოჩუბეთი), Bagati (ბაგათი), Şertumi (შერთუმი), Koriskana (ქორისყანა), Modrekili (მოდრეკილი), Naşobi (ნაშობი), Heviskana (ხევისყანა) gibi yer adları buranın eski bir Gürcü yerleşmesi olduğunu göstermektedir. 

Geyishana, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından 1878'de imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresince Giashane (Гиасхане) adıyla kaydedilmiş olan köy, Artvin sancağının (okrug) Artvin kazasına (uçastok) bağlıydı. Bu kazada Gurcani nahiyesinin (сельское общество: kırsal topluluk) beş köyünden biriydi. 1886 tarihli nüfus sayımında köyde 154 kişi yaşıyordu ve nüfusun tamamı "Türk" olarak kaydedilmişti.

Geyishane, Birinci Dünya Savaşı sonlarında Rusların Artvin sancağından çekilmesinin ardından Gürcistan'nın sınırları içinde kaldı. Nitekim bu durum 7 Mayıs 1920 tarihinde Moskova Antlşaması'yla Sovyet Rusya tarafından da tanındı. Yaklaşık bir yıl sonra Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgalinin ardından imzalanan Moskova Antlaşması'yla Artvin sancağı ve Geyishane köyü Türkiye'ye bırakıldı.

Artvin livasında 1922 yılında yapılan nüfusu tespitinede köy "Kiyashane" adıyla kaydedilmiştir. Bu sırada Geyishana Artvin livasının merkez kazasına bağlı Sirya nahiyesinin 11 köyünden biriydi. Köyün nüfusu, tamamı "Türk" olarak kaydedilmiş olan 49 kişiden oluşuyordu. 1886 yılıyla kıyaslandığında nüfusun iyice azalmış olduğu görülmektedir. 

Geyishana veya Giashane Türkçe olmadığı için köyün adı 1925 yılında Köseler olarak değiştirildi. Artvin vilayetinde 1926 yılında yapılan nüfus tespitinde köyde 16 hanede 69 kişi yaşıyordu. Bu tarihte Köseler, Artvin vilayetinin merkez kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 

Köseler köyü, 1935 genel nüfus sayımında ayrı bir köy olarak yer almamıştır. Bu tarihten kısa bir süre önce Okumuşlar köyüne bir mahalle olarak bağlandığı anlaşılmaktadır. Nitekim 1958 yılında Okumuşlar'dan ayrılarak Köseler'e yeniden köy statüsü verilmiştir. Bir köy olarak 1955 genel nüfus tespitinde yer almayıp 1960 genel sayımında "Köseler" adıyla geçmesi de bunu göstermektedir. Bu sırada Köseler, Artvin ilinin merkez kazasına bağlı Sirya bucağının bir köyüydü. Nüfusu 190 kişiden oluşuyordu.

Coğrafya 

Köseler köyü, il merkezi Artvin'e 42 km uzaklıktadır.

Nüfus

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 

Artvin merkez belde ve köyleri