Doğu mazısı

Doğu mazısı (Platycladus orientalis), servigiller (Cupressaceae) familyasından Platycladus cinsinden süs bitkisi olarak yetiştirilen her dem yeşil bir ağaç türü. En yaşlı örneği Çin'de bulunan 3000 yıllık ağaçtır.

Anavatanı Kuzey Çin'dir, geniş ölçüde Güney ile Kuzey Hindistan, Kore, Japonya ile Batı ve Kuzey İran'da naturalize olmuştur.

Doğu mazısı botanikçiler tarafından çok farklı sınıflandırmalara dahil edilmiştir. Çok eski kaynaklarda Thuja cinsinin bir türü olduğu görüşü benimsenmiş ve Thuja orientalis olarak adlandırılmıştır. Kokusuz yaprakları, kanatsız tohumları ve mahmuzlu kozaklarıyla Thuja cinsinden farklı özelliklere sahiptir.

20 m'den daha fazla boylanan ve 1 m genişliğe ulaşabilen her dem yeşil bir evcikli ağaçtır. Ancak anavatanı dışında yetiştirildiğinde fazla boylanmayan küçük bir çalı görünümündedir. Kabuk kızıl kahverengi ile açık gri kahverenginde, ince, uzunlamasına soyularak dökülür. Tacı önceleri yumurtamsı-piramidal olgunlaşınca geniş yuvarlak veya düzensizdir. Bir düzlem üzerinde dizilen sürgünler yatay veya yükselmiş vaziyette yassıdır.

Yapraklar çaprazvari, 4 sıralı, pulsu, dip kısmı dekurrent, 1–3 mm uzunluğunda ucu biraz sivri alt yüzeyinde reçine bezeleri bulunur. Yanal yaprakların bir yüzü üst üste binmiş sandal (bot) şeklinde, çıkıntılı, ucu hafif kavisli, alt yüzeyi beyaz stoma bantlı fakat ortası olukludur. Yüzey yaprakları romboid, ince ve uzun (linear), alt yüzeyinin ortasında salgı bezi göze çarpar.Yaprakları kış aylarında bakırsı turuncu renge döner.

Erkek çiçekler yumurtamsı, 2–3 cm uzunluğunda, sarımsı yeşil, 8-12 mikrosporofilli, her iki yanında 3-6 kadar polen kesesi bulunur. Kozalaklar tekli uçta yer alır bir yıl sonunda olgunlaşarak açılır, olgunlaşmadan önce rengi mavimsi yeşildir, olgunlaşınca kızıl-kahverenginde yuvarlak, 3 cm genişliğinde yumurtamsı, 1.5-2(-2.5) × 1-1.8 cm'dir. Kozalak pulları 6-8 kadar düz, kalın, odunsudur sadece ortada iki çift verimli pul bulunur.

Tohumlar 5-7 × 3–4 mm, kanatsız bazen dar kanatlı gri-kahverengi veya mor-kahverengi yumurtamsı veya eliptik hafif çıkıntılıdır.

Kaynakça 
 

Neredeyse tehdit altında olan bitkiler
Cupressaceae
Şifalı bitkiler
Geleneksel Çin tıbbı
Çin ağaçları
Peyzaj ağaçları