Darıca, Yusufeli

Darıca, Artvin ilinin Yusufeli ilçesine bağlı bir köyüdür. Tao-Klarceti'in ünlü Esbeki Manastırı ve Esbeki Kalesi bu köyün Espek mahallesinde yer alır.

Tarihçe 

Darıca köyünün eski adı Tivasor'dur. Nitekim 1574 tarihli Osmanlı tahrir defterinde ve 1928 Osmanlıca köy listesinde yazım hatasına yapılmış olmakla birlikte "Tivasor" (تواصور) olarak geçer. Gürcüce kaynaklarda bu yerleşim adı Tivasori (თივასორი) olarak geçer. Gürcü dilinde "tiva" (თივა) saman, ot anlamına gelir. İkinci kelime "sori" (სორი), Gürcü coğrafyasında rastlanılan bir yer adıdır ve Kartlis Tshovreba'''da da geçer; ancak anlamı verilmemiştir.

Tivasor'un yer aldığı Tao, orta çağda Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biriydi. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcü yönetiminden ele geçirmiştir. Bugünkü köyün sınırları içinde 9-10. yüzyılda, Gürcü Krallığı döneminde inşa edilmiş manastır ve kale kalıntıları köyün eski bir yerleşim olduğunu göstermektedir. 

Tivasor, 1574 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan'' adlı Osmanlı mufassal defterine göre Oltu sancağının Anzavi nahiyesine bağlıydı ve nüfus 90 haneden oluşuyordu. Mevcut hanelerin içinde 84 hane Hristiyan idi ve 6 hane Müslüman olmuştu. Osmanlı idaresinin askere alma amacıyla sadece erkek nüfusunu tespit ettiği 1835 yılında da Tivasor (تٻواصور) Çıldır Eyaleti'nin Oltu sancağına bağlıydı. Bu tarihte köyde 23 hanede 52 erkek tespit edilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklendiğinde köyün toplam nüfusunun 104 kişiden oluştuğu orada çıkar. Tivasor'un bir mahallesi olan Esbek'de (اسبك) ise, 8 hanede 25 erkek yaşıyordu.

Tivasor, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Artvin vilayetinin Yusufeli kazasına bağlı Erkinis nahiyesinin köylerinden biriydi. 1940 genel nüfus sayımında köy aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 331 kişiden oluşuyordu. Fakat Artvin vilayetinin yerini Çoruh vilayeti almıştı. Tivasori veya Tivasor Türkçe olmadığı işin köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Darıca olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımına göre Darıca köyünde 447 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 139 kişi okuma yazma biliyordu.

Darıca köyünün Esbeki mahallesinde 9-10. yüzyılda inşa edilmiş olan manastır yapılarının ve kalenin günümüze kalıntıları kalmıştır. Esbeki Manastırı’na hemen tepeden bakan Esbeki Kalesi’nin bu manastırı korumak için inşa edildiği tahmin edilmektedir.

Coğrafya
Darıca köyü Artvin il merkezine 131 km, Yusufeli ilçe merkezine 35 km uzaklıktadır.

Kültür 
Havuzlu (eski adı Esbeki) mahallesinde tarihi bir kilise ile bir de kale kalıntıları bulunan köyde yaylacılık yapılmaktadır. Cağ kebabı, silor, hasuta, hinkali, gendima çorbası, kavut çorbası, bişi ve kete köyde yapılan yemeklerdir.

Nüfus

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 

Yusufeli belde ve köyleri