Hankendi

Hankendi (Azerice: Xankəndi), Azerbaycan'da yer alan bir şehir.

Tarih 

Ermeni Orta Çağ kayıtlarına göre, bölgede bilinen ilk yerleşim Vararakn (Ermeniceː Վարարակն) isminde bir köydü. 10. ve 11. yüzyıllar arası bu yerleşim, Haçen Prensliği'nin parçasıydı. Sonrasında Karabağ Hanlığı'nın yönetimine giren şehir, 1847'de Hankendi (Han kenti) olarak adlandırılmıştır.

7 Temmuz 1923'te Sovyetlerin Azerbaycan SSC içinde Dağlık Karabağ Özerk Oblastı'nı kurduğundan bir ay sonra Karabağ'ın merkezi Şuşa'dan 10 km kuzeyde yerleşen Hankendi kentine geçirildi. Kentin adı Ermeni Bolşevik Stepan Şaumyan'ın şerefine Stepanakert yapılmıştır. Bu dönemde şehir hızla büyüyerek Karabağ'ın en büyük şehri haline gelmiş ve 1972 yılında şehri Bakü'ye bağlayan demiryolu hattı çekilmiştir. 

De jure olarak Azerbaycan'a bağlı olan Hankendi, Birinci Dağlık Karabağ Savaşı'nda Ermenistan tarafından işgal edildi ve 6 Ocak 1992 tarihinde bağımsızlığını ilan eden de facto Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nin başkenti oldu. Azerbaycan ve Ermenistan arasında devam eden İkinci Karabağ Savaşı 10 Kasım 2020 tarihinde Ermenistan'ın yenilgisiyle sonuçlanmasıyla birlikte ateşkes antlaşması imzalandı ve Hankendi şehri, Rus Barış Gücü gözetiminde Ermenilere bırakıldı. 2023 Dağlık Karabağ çatışmaları sonrası şehir Azerbaycan'ın nezaretine bırakılmış olup Azerbaycan Polisi kentte ilk devriyesini 29 Eylül 2023'te atmıştır. Kentte yaşayan birçok Ermeni asıllı kişi ise büyük bir göç hareketiyle kentten ayrılıp Ermenistan'a dönmüştür. 30 Eylül tarihinde şehre gönderilen Azerbaycanlı doktorlar 1 Ekim'de görevlerine başlamıştır. Şehir, 4 Ekim 2023'te tam Azerbaycan kontrolüne geçti. 15 Ekim 2023'te Azerbaycan cumhurbaşkanı İlham Aliyev tarafından cumhurbaşkanlığının 20. yıldönümünde eski  de facto Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nin başkanlık binasının önüne Azerbaycan bayrağı göndere çekildi.

Coğrafya 
Hankendi, Karabağ Yaylası'nda deniz seviyesinden ortalama 813 metre yükseklikte bulunmaktadır. Köppen iklim sınıflandırmasına göre ılıman dönencealtı iklimi etkisi altındadır.

Kaynakça

Dış bağlantılar 

Hankendi
Azerbaycan'ın rayonları