Sâhib Ataoğulları Beyliği

Sâhib Ataoğulları Beyliği Anadolu Selçuklu Devleti'nin yıkılmasında sonra Afyonkarahisar ve çevresinde kurulan II. Dönem Anadolu Beylikleri'ndendir. Anadolu Selçuklu Devleti veziri Sâhib Ata Fahreddin Ali'nin oğulları tarafından kurulan beylik, 1275-1341 yılları arasında varlığını sürdürdü.

Birkaç Anadolu Selçuklu hükümdarına vezirlik yapan Sâhib Ata Fahreddin Ali, III. Gıyaseddin Keyhüsrev döneminde (1265-1282) Anadolu'yu denetimi altına alan İlhanlı hükümdarı Abaka Han tarafından 1272 yılında Moğollara karşı Memlüklerle iş birliği yaptığı gerekçesiyle vezirlikten uzaklaştırılarak tutuklandı. 1275 yılında hapisten kurtulan Sâhib Ata, Abaka'nın huzuruna çıkarak yeniden vezir olma hakkını kazandığı gibi, oğulları Taceddin Hüseyin ile Nusreddin Hasan'a Afyonkarahisar (Karahisar-i Sâhib) ve yöresinin has olarak verilmesini sağladı. Böylece Sâhib Ataoğulları Taceddin ve Nusreddin'in ortak yönetimi altında kurulan beylik, 1277 yılında Karamanoğlu Mehmed Bey ile düzmece Selçuklu şehzadesi Cimri'nin Konya'yı ele geçirmeleri üzerine onlara karşı harekete geçti. Karamanoğulları ile yapılan Değirmençayı Savaşı'nda, Taceddin Hüseyin ve Nusreddin Hasan ölünce, Hasan'ın oğlu Şemseddin Mehmed beyliğin başına geçti. Şemseddin Mehmed de 1287 yılında Germiyanoğulları'nın bir saldırısını önlemek için giriştiği savaşta ölünce, oğlu Nusreddin Ahmed beyliğin başına geçti. İlhanlıların Anadolu genel valisi Timurtaş, kendisine başkaldıran uç beylerini denetim altına almak için sefere çıktığında Nusreddin Ahmed Germiyanoğulları'na sığındı. Karahisar'ı kuşatan Timurtaş, babası Emir Çoban'ın İlhanlı hükümdarı Ebu Said tarafından öldürülmesi üzerine 1327 yılında kuşatmayı kaldırıp Mısır'a kaçınca, yurduna geri dönen Nusreddin Ahmed, Germiyanoğulları'nın egemenliğini tanıdı. Onun 1343 yılında ölmesinden sonra da toprakları Germiyanoğulları beyliğine katılan Sâhib Ataoğulları ortadan kalktı.

Şu anda da Afyonkarahisar ilinde beyliğin adını taşıyan bir mahalle (Sahipata Mahallesi) mevcuttur.

Beyler

Kaynakça 

 
1277
1327