Lidiya Litvyak

Lidya Litvyak (Лидия Владимировна Литвяк / Lidya Vladimirovna Litvyak, 18 Ağustos 1921 – 1 Ağustos 1943), Lily Litvak olarak da bilinen Sovyet, kadın, savaş uçağı pilotu. II. Dünya Savaşı sırasında 12 Alman uçağını düşürdü. Düşman bir uçağı düşürmeyi başaran ilk kadın pilot. As ünvanını kazanan ve bir kadın savaş pilotu tarafından en fazla öldürme rekoruna sahip olan iki kadın savaş pilotundan ilki. Kursk Muharebesi sırasında bir Alman uçağı oluşumuna saldırırken Oryol yakınlarında vurularak öldürüldü.

Biyografisi 
Moskova'da Rus bir ailede dünyaya geldi. Annesi Anna Vasilievna Litvyak bir tezgâhtar, babası Vladimir Leontievich Litvyak (1892–1937) demiryolu görevlisi, şoför ve tezgâhtardı. Büyük Temizlik sırasında babası "halk düşmanı" olarak tutuklandı ve ortadan kayboldu. Lydia, küçük yaşlarda havacılığa ilgi duymaya başladı. 14 yaşında bir uçuş kulübüne kaydoldu. İlk solo uçuşunu 15 yaşında gerçekleştirdi ve daha sonra Herson askeri uçuş okulundan mezun oldu. Kalinin Airclub'da uçuş öğretmeni oldu ve Alman-Sovyet savaşı patlak verdiğinde çoktan 45 pilot yetiştirmişti.

Alman saldırısının ardından Haziran 1941'de gönüllü olarak orduya katılmak ister ancak gerekli uçuş tecrübesi olmadığı için kabul edilmedi. Uçuş saatini 100'e çıkararak Marina Raskova'nın kurduğu 586. Alay'a katıldı. Burada Yakovlev Yak-1 uçakları ile kendini geliştirdi.

1942 yılında Saratov'da ilk kez bir savaş uçağı ile Saratov semalarında uçtu. Eylül'de Katya Budanova'nın da içinde olduğu diğer pilot kadınlarla Stalingrad'daki savaşa dahil oldu. Lovoçkin La-5 uçağı kullandı. 13 Eylül 1942'de ilk Alman uçağını, bir Ju 88 bombardıman uçağını ve avcı uçağını düşürdü. İleriki aylarda başarılarını devam ettirdi.

23 Şubat 1943'te Kızıl Yıldız Nişanı ile ödüllendirildi. 2 kere çatışma sırasında yere inmek zorunda kaldı. 22 Mart ve 16 Temmuz 1943'te olmak üzere iki kere yaralanır. 1943'ün başlarında teğmen olur. 21 Mayıs 1943 tarihinde 23 yaşındaki sevgilisi Aleksey Solomatin eğitim uçuşunda keskin dönüş yaparken irtifa kaybederek yere çarpıştı ve hayatını kaybetti.

1 Ağustos 1943'te girdiği bir çatışmadan yenik ayrıldı. Öldüğünde henüz 21 yaşındaydı. Önce tutsak düştüğünden şüphelenildi. 1979'da uçağının Dmitriyevka yakınlarında düştüğü ve burada öldüğü anlaşıldı.

1990 yılında Mihail Gorbaçov tarafından devlet cenaze töreni düzenlendi ve Sovyetler Birliği Kahramanı unvanı verildi.

Düşürdüğü uçakların sayısı hakkında değişik iddialar bulunmaktadır. Tek 11, Takım olarak 3 bazı kaynaklar ise Tek 8, takım olarak 3 uçak düşürdüğünü söyler. Ayrıca 31 Mayıs 1943 yılında bir de gözcü balonu düşürmüştür. Bir kere Kızıl Bayrak Nişanı, bir kere Kızıl Yıldız Nişanı ve 2 kere Vatanseverlik Savaşı Nişanı ile ödüllendirilmiştir.

Ayrıca Stalingrad'ın beyaz gülü olarak da bilinir. Kendisi ile ilgili bir tiyatro oyunu Belgrad Studyo Tiyatrosunda gösterilmiştir.

Kariyer listesi 

 Toplam uçuş: 168
 Toplam zafer: 11 (takım olarak + 3)

Çatışmalara göre zaferler

Dış bağlantılar 
 Fotoğraflar
 Kazimiera J. (Jean) tarafından yazılan yazı
 Hakkında 
 Hakkında
 The Guardian da hakkında

Kaynakça 

1921 doğumlular
Moskova doğumlular
1943 yılında ölenler
Sovyet kadın askerler
Sovyet kadın pilotlar
Sovyet Hava Kuvvetleri personeli
Sovyetler Birliği kahramanları
Lenin Nişanı sahipleri
Kızıl Bayrak Nişanı sahipleri
Kızıl Yıldız Nişanı sahipleri
As pilotlar
II. Dünya Savaşı'nda Sovyet kadınlar
II. Dünya Savaşı'nda çatışmada ölenler