Naili Abdullah Paşa

Naili Abdullah Paşa,  (d. İstanbul - ö. 1758 Medine) III. Osman saltanatında 18 Mayıs 1755 - 24 Ağustos 1755 tarihleri arasında üç ay yedi gün sadrazamlık yapmış Osmanlı devlet adamıdır. Osmanlı devlet teşrifatını düzenleyip birleştirmiştir.

Hayatı 
 
İstanbul'da doğdu. Babası Hotin ağalığından emekli olan Halil Ağa idi. İyi bir medrese eğitiminden sonra 1713'te Divan-ı Humayun kalemine mülazım olarak girdi. 1730'da beylikçi kesedarı oldu. 1735-1739 Osmanlı-Rus-Avusturya Savaşı'ında 1736'da Rusya'ya karşı seferde Babadağ ordugahında iken beylikçi oldu. Sonra doğuda 1735-1736 Osmanlı-İran Savaşı'na katılıp rikap beylikçiliğine terfi ettirildi. 1737'de "teşrifatçılık" görevi verildi. O zaman kadar teşrifatçılık çok dağınık ve çok karışık durumda idi. Sultan I. Mahmut emrine uyarak teşrifat kurallarını düzenleyip birleştirdi. 1743'te kendisine teşrifatçılık ile birlikte beylikçilik de verildi. 1747'de reîsü'l-küttâb görevine getirildi.

19 Mart 1755'te Hekimoğlu Ali Paşa'nın sadrazamlıktan azledilmesinden Silahdar Bıyıklı Ali Ağa'nın Sultan III. Osman'a tavsiyesi ile Sadrazam oldu.

Sadrazamlığı döneminde Temmuz 1755'te Kadırga Limanı'nda 20 saat süren bir yangın çıktı. Bu sırada vezirlik verilen Bıyıklı Ali Paşa sadrazamlık için sanki sırada beklemekteydi. Devlet ricali arasında bu kişinin "sakalı çıkıp sadrazamlığa uygun olmasına kadar"  sıra beklediği alayı şehirde yayıldı. 24 Ağustos 1755'te Abdullah Naili Paşa sadrazamlıktan azledilip Bıyıklı Ali Paşa sadrazam olduğunda Abdullah Naili Paşa'nın bu alayı ima ederek "Sadr-i sadarette hülle oldu" dediği belirtilmiştir.

Sadrazamlıktan azledildikten sonra Sakız Adası'na sürgüne gönderildi. Fakat kısa bir müddet sonra affedildi ve Girit valiliğine atandı. 1758'de kendi isteği ile Cidde valiliğine gönderildi. Bu görevde iken 1758'de hac ifa etmekte iken Medine'ye giderken hastalanıp yolda hayatını kaybetti. Mezarı Medine'dedir.

Eserleri 

Abdullah Naili Paşa'nın şu eserleri bulunmaktadır;
 Mukaddeme-i Kavanin-i Tesrifat
 Ifadatul'l muknia fi kiraat'll eimmetti'l erbaa
 Divan

Ayrıca bakınız 
III. Osman
Gerileme Dönemi Osmanlı Sadrazamları listesi

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 Danışmend, İsmail Hami, (1971) Osmanlı Devlet Erkâni, İstanbul: Türkiye Yayınevi,
 Ìpşirli, Mehmet "Naili Abdullah Paşa" (1999), Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi, İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A.Ş. C.2 s.340 ISBN 975-08-0072-9
 Buz, Ayhan, (2009) Osmanlı Sadrazamları, İstanbul: Neden Kitap, ISBN 975-254-278-5,
 Mehmed Süreyya (haz. Nuri Akbayar) (1996), Sicill-i Osmani, İstanbul:Tarih Vakfı Yurt Yayınları ISBN 975-333-0383 C.3 say.381  
 Tektaş, Nazim (2002), Sadrâzamlar Osmanlı'da İkinci Adam Saltanatı, İstanbul:Çatı Yayınevi (Google books:  

Osmanlı sadrazamları
Osmanlı tarihçileri
Osmanlı Gürcüleri
Reisü'l-küttablar
İstanbul doğumlu devlet görevlileri
1758 yılında ölenler
Doğum tarihi bilinmeyenler
Osmanlı Girit valileri
Osmanlı Cidde valileri