Ananas

Ananas (Ananas comosus), ananasgiller (Bromeliaceae) familyasından, sıcak ülkelerde yetişen bir bitki ve onun meyvesidir. Anayurdu Güney Amerika'dır. Meyvesi iridir, üstünde bir demet yaprak vardır. 1555'te Jean de Léry tarafından Brezilya'da bulundu, oradan İngiltere'ye götürüldü, sonra Fransa'da yetiştirildi.

Ananas genelde 1-1,5 metre boylarında ve bazen daha uzun, parlak, uzun, mumsu yapraklı bir görünümü olan, kısa ve tıknaz kök yapısına sahiptir. Meyve oluşumu sırasında 200'e kadar çiçek oluşturabilme kabiliyetine sahiptir. Çiçekleri bir araya gelerek ananası oluştururlar. Üst kısmında fibonacci dizilimine göre yapraklanma oluştururlar.

Etimoloji 
Ananas kelimesi Türkçeye Fransızcadan 19. yüzyılın ikinci yarısında girmiş olup, Fransızcaya Portekizce vasıtasıyla Tupi-Guarani dillerinde yer alan ananá kelimesinden alıntılanmıştır. Ananas meyvesi şekil itibarıyla kozalaklı çam ağaçlarının üreme organlarına benzediğinden, Avrupalı gezginler bu meyveyi ilk bulduklarında İngilizcede "çam elması" anlamına gelen pineapple, İspanyolca'da çam anlamına gelen piña gibi isimler vermişlerdir.

Kullanım 
Taze olarak tüketilen bu tropikal meyve neredeyse tüm dünyadaki tropikal mutfaklarda kullanılmaktadır. Tüm ya da dilimlenmiş olarak satışa sunulan bu meyve meyve tatlı olarak meyve salatalarında ve kokteyl yapımında kullanılmaktadır. Yoğurt, reçel ve dondurmada da kullanılan tat verici ana unsurlardandır.

Üretim 

2009 yılı ananas üretiminde Brezilya 2.206.492 ton ile birinci sıradadır. 2.198.497 ton ile Brazilya'yı Filipinler takip etmektedir. FAOSTAT verilerine göre 2009 yılında dünya genelinde üretilen ananas miktarı 19.488.240 tondur. 2001 yılında taze ananas ithalatında birinci sırada 322.000 ton ile Kosta Rika vardı. ABD ve Avrupa süpermarketlerinde en yaygın olarak bulunan taze ananas 1970'lerin başında Hawaii'de üretilmeye başlandı. Ticari tarımda, çiçeklenme yapay olarak tatbik edilebilir ve ana meyvenin hasadının daha erken yapılmasını sağlar. Bu uygulama bitkinin daha küçük ikinci bir ürün üretmesine olanak sağlar.

Kimyasal yapısı

Bromelain 
Bromelain ananasın içerisinde bolca bulunan ve vücuttaki proteinleri parçalama özelliğine sahip olan bir enzimdir. Bu özelliğinden dolayı doğal et yumuşatıcı olarak kabul edilir ve et marinasyonlarında kullanılır. Çiğ ananas veya olgunlaşmamış ananasın tüketilmesi durumunda Bromelain, ağız içerisindeki dokulara zarar vererek dil ve yanaklarda yanma hissi oluşturur. Bromelain yüksek ısıya dayanamadığı için ananası pişirmek veya ananasın bromelain içeren çekirdek ve gövde kısımları dışındaki bölümlerini çiğ olarak az miktarda yanma etkisini engellemeye yardımcı olur.

Kaynakça 

Şifalı bitkiler
Ananasgiller
Meyve
Tropikal tarım