Saare (il)

Saare, Estonya'nın ada vilâyetlerinden biridir. Yüzölçümü 2,922 km²dir. Nüfusu 36,000'e yakındır. Merkezi Kuressaare'dir.

Saaremaa, Estonya'nın Saare Bölgesi'ndeki (Saaremaa veya Saare maakond) merkez adadır. İsveççe'de ve Almancada Ösel olarak bilinen adanın Fince adı ise Saarenmaa'dır. Saaremaa'nın kelime anlamı ise "ada toprakları"'dır.

Tarihi 

Alkeleojik buluntular, adadaki ilk yerleşimin en az 500 yıl öncesine dayandığını gösterir. Eski İskandinav destanlarında, Saaremaa yine bugünkü Estonya dilindeki 'ada toprakları' ile aynı anlamdaki Eysysla ismiyle geçer. Adanın bugün Almanca ve İsveççedeki adı olan Ösel ise Latincedeki Osilia sözcüğüne dayanır. Eysysla bazı eski kaynaklarda 'büyük topraklar' anlamına gelen Adalsyla olarak da geçer. Adanın Estonya dilindeki diğer ismi olan 'Suuremaa' veya 'Suur Maa' ise ana topraklar anlamına gelir.

İskandinav destanlarında, ada halkı ile vikingler arasında birçok savaş yer alır. Eski Estonya'da ada halkı, Doğulu Vikingler olarak bilenen, oldukça zengin korsanlardan oluşurdu. Livonyalı Henry on altı gemilik filonun beş yüz kişi ile güney İsveç'i yağmaladığını anlatır.

1227'de Saaremaa Livonya Derebeyliği tarafından feth edilmiş ancak Estonyalılar'ın güçlü bir savunması ile karşılaşmışlardır. Derebeylik Litvanya ordusu tarafından 1236 yılında yenildiğinde, Saaremaa ada halkı isyan çıkarmış ve çatışmalar Osilianlılar ve Livonyalılar tarafından imzalanan bir antlaşma sonucunda durmuştur.

Antlaşma gereğinde adanın bir bölümü Livonyalılar tarafından yönetilirken, diğer bölümü Ösel Wiek Psikoposluğu tarafından yönetilmeye başladı. 15 Nisan 1560'ta da psikoposluk yönetimindeki bölüm ve Saaremaa Danimarkalılara satıldı.

1645'te Saaremaa Brösebro Antlaşması ile Danimarka'dan İsveç krallığına bırakıldı. 1721'de ada Nystad Antlaşması ile Çarlık Rusyası'na geçti. Çarlık Rusyası'ın Ekim Devrimi ardından yıkılmasıyla Estonya bağımsızlığını kazandı ancak Haziran 1940'ta ada Sovyetler Birliği yönetimi ile Estonya Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'ne katıldı. Ada 20 Ağustos 1991'de Sovyetler Birliği'nin dağılması ile birlikte Estonya'da kaldı.

Ulaşım 
Saaremaa'ya ulaşım deniz ve havayolu ile yapılmaktadır.

İdari birimler 

Şehir Belediyeleri:
 1 Kuressaare

Belde Belediyeleri:
 2 Kihelkonna
 3 Laimjala
 4 Leisi
 5 Lääne-Saare
 6 Muhu
 7 Mustjala
 8 Orissaare
 9 Pihtla
 10 Pöide
 11 Ruhnu
 12 Salme
 13 Torgu
 14 Valjala

Ayrıca bakınız 
 Baltık Denizi'ndeki adaların listesi

Dış bağlantılar 
 Saaremaa  (İngilizce)

Avrupa tarihindeki devletler
il
Estonya'nın adaları
9. yüzyılda kurulan bölgeler ve ülkeler
1340'larda feshedilmiş oluşumlar