Ziyaret, Şavşat

Ziyaret, Artvin ilinin Şavşat ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe 

Ziyaret köyünün eski adı Tsetshlauri'dir. Bu yer adı ateş anlamındaki Gürcüce "tsetshli" (ცეცხლი) kelimesinden türemiş olup Gürcü sülale adı olan Tsetshlauri/Tsetsladze'yi (ცეცხლაური/ცეცხლაძე) ifade eder. Tsetshlauri Türkçeye Seshlavur, Sislavur, Seslavur gibi farklı yazılışlarla girmiştir. Nitekim 1835 tarihli nüfus defterinde Seshlavur / Seshılavur (سەسخلاور), Artvin vilayeti üzerine 1927 tarihli Osmanlıca kaynakta Sislavur (سیسلاوور) olarak geçer. 

Tsetshlauri, orta çağda Gürcistan'ın güneybatı kesimini oluşturan bölgelerden biri olan Şavşeti'de yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi, 16. yüzyılın ortalarına doğru Gürcülerden ele geçirmiştir.Daha sonra Şavşeti bölgesi Çıldır Eyaleti'ne bağlanmıştır. Köyde bugün ulaşmış olan Tetrieti (თეთრიეთი), Nakorangeli (ნაყორანგელი), Naleki (ნალექი), Satibi (სათიბი) ve Cvari (ჯვარი) gibi yer adları da buranın eski bir Gürcü yerleşimi olduğunu göstermektedir.

Tsetshlauri, Osmanlı idaresinin vergi tahsil etme ve askere alma amacıyla 1835 yılında sadece erkek nüfusunu tespit ettiği sırasında Şavşat (Satlel) sancağının köylerinden biriydi. Söz konusu nüfus defterine göre köyde 26 hanede 78 erkek yaşıyordu. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusunun yaklaşık 156 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.

Tsetshlauri köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı’nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin Tsetshlaur (Цецхлауръ) adıyla kaydettiği köy, Artvin Okrugu'nun Şavşet-İmerhevi kazası içinde yer alıyordu. Bu kazaya bağlı Anklia nahiyesinin 11 köyünden biriydi. 1886 yılındaki nüfus tespitine göre Tsetshlaur köyünde, 66'sı erkek ve 61'i kadın olmak üzere 28 hanede 127 kişi yaşıyordu. Bu nüfusun tamamı "Türk" olarak kaydedilmiştir. Köye bağlı "Can-ogulari" mahallesi 3 haneden, "Kişiş-ogulari" mahallesi 11 haneden ve Tokadze mahallesi 3 haneden oluşuyordu.

Tsetshlauri, Birinci Dünya Savaşı'nın sonlarında Rusların bölgeden çekilmesinin ardından Gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. 7 Mayıs 1920 tarihinde imzalanan Moskova Antlaşması'yla Sovyet Rusya Artvin sancağını Gürcistan'ın bir parçası olarak tanıdı. Ancak Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sırasında Ankara Hükümeti'nin Tiflis hükûmetine verdiği ültimatom üzerine Gürcü idaresinin çekilmesinin ardından Tsetshlauri köyü fiilen Türkiye'ye katıldı. Sovyet Rusya ile Ankara Hükümeti arasında 16 Mart 1921 tarihinde imzalanan Moskova Antlaşması'yla bu köyü de kapsayan Artvin bölgesi Türkiye'ye bırakıldı.

Tsetshlauri, 1922 yılında Artvin livasında yapılan nüfus tespiti sırasında, "Seslavur" adıyla Artvin livasının Şavşat kazasının merkez nahiyesinin bir köyüydü ve nüfusu 42 hanede yaşayan 242 kişiden oluşuyordu. Bu tarihte de köyün nüfusunun tamamı "Türk" olarak yazılmıştır. Tsetshlauri veya Seslavur Türkçe olmadığı için köyün adı 1925 yılında Ziyaret olarak değiştirildi. Ziyaret köyü 1935 genel nüfus sayımında Çoruh vilayetinin Şavşat kazasının merkez nahiyesinin köylerinden biriydi ve nüfusu 316 kişiden oluşuyordu. 1965 genel nüfus sayımında Ziyaret köyünde 539 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 255 kişi okuma yazma biliyordu.

Coğrafya 

Ziyaret köyü, Artvin il merkezine 79 km, Şavşat ilçe merkezine 14 km uzaklıktadır.

Nüfus

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 

Şavşat belde ve köyleri