Gaugamela Muharebesi

Gaugamela Muharebesi (IPA: ), İssos Savaşı'nın ardından MÖ 331 yılında Büyük İskender önderliğindeki Makedonlar ve III. Darius önderliğindeki Ahameniş İmparatorluğu arasında yapılan savaştır. Savaşı Büyük İskender kazanmıştır. İki ordu Mezopotamya ovasındaki Arbela'da (bugünkü Erbil) karşılaştıklarından bu savaş bazen Arbela Savaşı olarak da adlandırılmaktadır. Savaş sonunda Büyük İskender "Asya Kralı" unvanını almıştır.

Konum 
Darius, sayıca üstün olan kuvvetleri ile savaş düzeni oluşturmak için düzgün bir yer istiyordu. Fakat Gaugamela kesinlikle saptanmış bir yer değildi. Savaş bir deve hörgücü şeklindeki tepenin yanında oldu. Bundan dolayı bu savaşın köken bilimsel ismi İbranice Tel Gomel veya Tel Gahmal, "Deve Dağı" olarak tercüme edilir. Diğer tercümelerde isim "camel's stall " (devenin tezgâhı) (Plutarkhos:"Aleksander'ın hayatında" devenin evi). Yerin bir yerleşim yeri olduğunda ortaklık vardır. Konum olarak genelde birleşilen düşünce () günümüzde Irak'ın kuzeyindeki Musul'un doğusudur. Bu 1938 yılında, Sir Aurel Stein tarafından öne sürülür (Limes Report, pp. 127–1).

Sonuç 
Bu savaş sonunda İskender, İran içlerine ilerleyerek Pers İmparatorluğu’nun başkentleri olan Babylon, Susa, Persepolis ve Ekbatana’yı (bugün Hemedan) ele geçirmiş, imparatorluğun hazinelerine el koymuştur. Antik kaynaklarda İskender’in eline geçen Pers servetinin 40-50 bin talanton (yaklaşık 1.000 ton altın) civarında olduğu öne sürülmektedir. Savaştan kaçan Darius, bir süre sonra kendi adamlarından biri olan Baktria Satrabı Bessos tarafından öldürülmüştür.

İskender'in muharebeleri
Ahameniş İmparatorluğu'nun muharebeleri
Irak askerî tarihi
Erbil
MÖ 331'de çatışmalar