Guatr

Guatr tiroid bezinin normal dışı olarak büyümesi hastalığıdır.

Tarihçesi 
Tang hanedanlığı(618-907) döneminde çinli fizyologların ilk kez başarılı bir tedavi uyguladıkları bilinmektedir. Oluşturdukları reçete; hap ya da toz formunda, domuz ve koyunun tiroid bezinden elde edilen zengin iyodin içeriğidir.
Zayn al-Din Gorgani (1040–1136) iran asıllı fizyolog, ilk kez Graves hastalığını tiroid bezindeki anomali ve exophthalmos (göz çıkığı) ile ilişkilendirerek kitabı “Harezmşah’ın hazinesi”nde açıklamıştır. Ne zaman taşındığı açık olmamakla birlikte Büyük Selçuklu kentinin başkenti Merv’de ölmüştür.
Paracelsus (1493-1541) ise ilk kez mineraller ile guatr hastalığı arasındaki bağıntıyı hazırladığı eser miktarda kurşun ihtiva eden su ile ortaya koymuştur. İodin daha sonra Bernard Courtis tarafından 1811’de keşfedilecektir.

Sınıflandırma 
Guatr çeşitli şekillerde sınıflandırılır:

 Basit guatr, hormon düzeyi normal olan yumrusuz (nodülsüz) guatr türüdür. İçinde yumru bulunan guatra nodüllü guatr denir ve "tek nodüllü" ve "çok nodüllü" guatr olarak ikiye ayrılır. Ayrıca guatr hastalığındaki nodüller; "soğuk", "ılık" ve "sıcak" olarak 3 gruba ayrılır.
 Yaygın guatr, basit guatrın tersine guatr bütün tiroid bezine yayılmıştır.
 Zehirli guatr ya da toksik guatr, hipertiroidli guatr türüdür, halk arasında iç guatr adı da verilir. Bu guatr çeşidi iltihaplanma, su toplanmasi ya da Basedow hastalığı gibi bağışıklık sistemi hastalıklarında görülür.
 Zehirli olmayan guatr, genellikle normal veya düşük tiroid seviyeleri ile ilişkilendirlir ve bütün diğer guatr türlerini tanımlar(lithium ve bağışıklık sistemi hastalıklarında oluşanlar gibi).

Sebepleri 
İnsan vücudunda normal iyot oranı olan %48'lik bir orandan az ya da %58'den fazla olması, tiroid bezlerinden salgılanan ve insanın DNA şifresini büyük ölçüde etkileyen tiroksin hormonunun çok fazla çalışması nedeniyle tiroid bezlerinin kontrolsüz şekilde çalışması sonucunda büyümesi ile oluşan viral ve tehlikeli bir tiroid enfeksiyonudur. Diğer bir sebep de "A" vitamininin eksikliğinden kaynaklanabilir. Daha çok Afrika, Nikaragua, Rusya'nın Güneydoğu kısmı ve Türkiye'nin Güneydoğusu ile Küba, Kazakistan, Kırgızistan gibi ülkelerde bu hastalığa rastlanmaktadır. Türkiye'de ilk kez 1908 yılında şair Tevfik Fikret bu hastalığa yakalanmıştır. O günden bu zamana kadar bu hastalıkla mücadele başlatılmıştır. En son 1946 senesi Mayıs ayı içerisinde 47 çocuğun ölümüyle sonuçlanan guatr hastalığı erken teşhis sonrası yapılan 23 saat içerisinde yapılan bir operasyon sonrası iyileştirilmektedir.

Diğer sebepleri:
 Hashimoto tiroditi
 Graves-Basedow hastalığı
 Uzun süreli lityum kullanımı

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 Guatr ve Tiroid Kanseri Derneği
 Sağlık Yazarları 

Tiroit hastalıkları