Hatice Özgener

Hatice Özgener (1865, Selanik – 21 Şubat 1940, İzmit), Türk öğretmen, siyasetçi.

Türkiye'nin ilk kadın milletvekillerindendir. 1878-1924 yıllarında  ortaokul, öğretmen okulu ve yetim yurtlarında  öğretmen ve idareci olarak  görev yaptı.  1935 genel seçimlerinden sonra,  boşalan milletvekillikleri için 1936'da yapılan ara seçimlerde Çankırı milletvekili seçildi; böylece V. dönem TBMM'deki 18 kadın milletvekilinden biri oldu.

Yaşamı 
(1865'te Selanik'te doğdu. Babası Şeyh Mustafa Efendi, annesi Fatma Hanım'dır.  İlkokulu Selanik'te, Kırmızı Mektep'te okudu. İleride modern Türkiye'nin kurucusu olacak Mustafa Kemal ile, komşu olmaları nedeniyle  ilk gençlik yıllarında tanıştı.

Kızların öğrenim görmesi için Selanik İnâs Rüşdiye'sinin açılması üzerine bu okula devam etti. 14 Ekim 1878'de Selanik İnâs Rüşdiye Mektebi öğretmen yardımcılığına atandı. 1885 Eylül'ü sonuna kadar bu görevi sürdürdü.  Bebek İnâs Rüşdîsi öğretmen yardımcılığı yaparken 1894 Eylül'ü sonunda istifa etti. Selanik Gümrük müdürü Cemal Bey'le evendi; Mevhibe (d. 1896), Mahmut Kemal (d.1898), Fatimatüzzehra (d. 1901) ve Zeynep adını verdikleri dört çocukları oldu.

14 Ağustos 1900'de Bebek İnâs Rüşdîsi'ne  muallim-i ulâ (başöğretmen) olarak atandı. 14 Ağustos 1911'de bu göreve resim öğretmenliği de eklendi. 1911  Kasım ayı sonuna kadar görevini sürdürdü. Selanik'in Yunanlılarca işgal edilmesi dolayısıyla 14 Aralık 1912-19 Mart 1913 arasında menâtık-ı harbiye maaşı (savaş devam eden beldedeki devlet memurlarına ödenen mağduriyet maaşı) aldı.

Öğretmenlik mesleğini İstanbul'da sürdürdü. 20 Mart 1913'te İstanbul Kız Öğretmen Okulu (Dârül Muallimât) tarih öğretmenliğine, 22 Mart 1914'te Süleymaniye İnâs Rüşdiyesi 9 Aralık 1914'te İstanbul Kız Sanayi Mektebi, 30 Mart 1915'te Kadıköy Kız Yetim Yurdu (İnâs Darüleytâm) Müdür Yardımcılığına, 9 Eylül 1916'da Bebek Kız Yetim Yurdu, 1 Şubat 1919'da Çağlayan Kız Yetim Yurdu müdürlüğüne, 1 Temmuz 1924'te Beykoz Kız Yetim Yurdu öğretmenliğine atandı. 24 Ağustos 1924'de emekliye ayrıldı.

Emekli olduktan sonra eşi ile birlikte,  o sırada Hermann Spierer Tütün Şirketi muhasebecisi olarak İzmit'te bulunan oğulları ziraat mühendisi Mahmut Bey'in yanına yerleştiler.  Zehra Hanım eşi Mahmut Bey'in 1928 yılında ölümünden sonra İzmit'te yaşmaya devam etti.

1935 yılında Türkiye'de kadınlar seçme ve seçilme hakkını elde etti ve kadınların da milletvekili adayı olabildikleri ilk  genel seçimler  yapıldı. 17 kadın milletvekilinin de meclise girdiği 1935 genel seçimlerinden sonra,  boşalan milletvekillikleri için 1936'da yapılan ara seçimlede Mustafa Kemal Atatürk'ün isteği ile Çankırı milletvekili seçildi.

5. dönem TBMM'deki 18 kadın milletvekilinden biri olan Özgener, milletvekilliği süresince Sıhhat ve İçtimaî Muavenet Encümeni’nde çalıştı. Milletvekilliği dönemi sona erdikten kısa bir süre sonra  21 Şubat 1940'ta İzmit'te öldü. Paç Mezarlığına defnedildi.

Notlar

Kaynakça

1865 doğumlular
1940 yılında ölenler
Türk öğretmenler
TBMM 5. dönem Çankırı milletvekilleri
Selanik doğumlu siyasetçiler
Türk kadın milletvekilleri
Kocaeli'de defnedilenler