Hansa Birliği

Hansa Birliği, Almanya'nın kuzeyindeki kentlerin ve yabancı ülkelerde yaşayan Alman gruplarının karşılıklı çıkarlarını korumak amacıyla kurdukları ticari örgütlenme.

Hansa isminin kökeni 

13. yüzyıldan 15. yüzyıla değin Avrupa'nın kuzeyinde önemli bir ekonomik ve siyasal güç olmuştur. Orta Çağ Almancasında "lonca" ya da "birlik" anlamına gelen Hanse sözcüğü, Got dilinde "takım" ya da "bölük" anlamındaki bir sözcükten türemiştir.

Birliğin doğuşu 
Hansa Birliği'nin kurucuları, Alman tüccarların etkin olduğu iki ana bölgenin yerel ticaret birlikleriydi. Bunlar, Felemenk ve İngiltere'yle ticari ilişkileri olan Ren Bölgesi ile Almanların kuzeydoğu Avrupa'nın iç kesimleriyle Batı Avrupa-Akdeniz Bölgesi arasındaki ticarete aracılık yaptıkları Baltık Denizi bölgesiydi. 1280'lere gelindiğinde, Ren Bölgesi'ndeki çeşitli tüccar grupları ortak çıkarlarını korumak için işbirliğine başlamışlar ve başta Lübeck olmak- üzere Baltık ticaretine egemen olan öteki kuzey Alman kentleriyle bir birlik kurmuşlardı. Birlik üyeleri ticaretlerini güvence altına almak için korsanlara ve haydutlara karşı önlemler almayı, fener kuleleri inşa ettirip kılavuzlar yetiştirerek deniz seferlerinin güvenliğini sağlamayı ve güçlü ticaret üsleriyle tekeller oluşturmayı amaçlıyorlardı. Bu dönemde Bergen, Novgorod ve Londra (Steel Yard) gibi çeşitli yabancı kentlerde Hansa Birliği'ne bağlı ticaret üsleri (Kontore) kuruldu.

Danimarka ile savaş 
Ama birliğin izlediği saldırgan ve korumacı politikalar bir süre sonra yerel tüccarlar arasında hoşnutsuzlukların doğmasına, hatta silahlı çatışmaların çıkmasına neden oldu. Öte yandan Danimarka Kralı IV. Valdemar'ın Baltık Denizinin güneybatısına egemen olmaya ve birliğin buradaki denetimine son vermeye yönelik çabaları 1368-70 arasında birliğin geleceği için ciddi bir tehlike durumuna geldi. Birlik üyeleri bu sorunu görüşmek üzere özel olarak topladıkları mecliste bir ordu kurmaya karar verdiler. Bu ordunun Danimarkalıları kesin bir yenilgiye uğratmasının ardından Hansa Birliği kısa bir süre Danimarka'ya egemen oldu.

Hansa Birliği'nin yapısı 

14. yüzyılda çoğunluğu Almanya'da bulunan 100 kadar kent, birliğe üyeydi. Sürekli bir ordusu ve donanması olmayan Hansa Birliği'nin anayasası yoktu; düzenli aralıklarla toplanan meclislerin (diyet) dışında bir yönetim organına sahip değildi. Bu meclisler, üye kentlerin özel ve bölgesel çıkarlarının ortak sorunlara ağır basmaya başladığı 15. yüzyıl başından sonra gitgide daha az toplanmaya başladılar.

Hansa Birliği'nin dağılması 
Hansa Birliği'nin zayıflamasında Alman olmayan Baltık devletlerinin giderek güçlenmeleri de etkili oldu. Litvanya ile Polonya'nın 1386'da birleşmesinin ardından yaklaşık 1400'de Danimarka, İsveç ve Norveç aralarında bir birlik oluşturdular. Öte yandan Alman tüccarlar 1478'de Moskova Knezliği'nin eline geçen Novgorod'dan çıkarıldılar. 16. yüzyıl ortalarına gelindiğinde Felemenklilerin Baltık Bölgesi'nden batıya yapılan ticaretin denetimini ellerine geçirmeleri Lübeck'e ağır bir darbe indirdi. Almanya'da Brandenburg-Prusya gibi prensliklerin güçlenmesiyle daha da zayıflayan birlik, Amerika'nın keşfi ve ticaret yollarının Batı'ya kayması sonucunda yavaş yavaş dağılmaya başladı. Hansa Birliği'nin meclisi son kez 1669'da toplandı.

Yeni Hansa Birliği’nin kuruluşu 

1980 yılında Hollanda’nın Zwolle kentinde düzenlenen bir konferansta Hansa Birliği’nin yeniden canlandırıldığı ilan edildi. Yeni Hansa Birliği’nin temel hedefi, "sınırlar ötesi ortak hayat ve kültür topluluğu meydana getirmek“ olarak duyuruldu. Yeni Hansa Birliği, Hansa’nın Orta Çağ’da geliştirdiği gelenekler çerçevesinde yalnızca turizmi değil, birliğe bağlı kentler arasındaki ticareti de geliştirmeye çaba gösteriyor.

Yeni Hansa Birliği’ne üye kentler

Belçika 
 Brügge

Estonya 
 Narva
 Pärnu
 Tallinn
 Tartu
 Viljandi

Finlandiya 
 Turku

Fransa 
 La Rochelle

İngiltere 
 King's Lynn

Letonya 
 Cēsis
 Kokenhusen
 Kuldiga
 Limbazi
 Riga
 Straupe
 Valmiera
 Ventspils

Litvanya 
 Kaunas

Hollanda 
 Bolsward
 Deventer
 Doesburg
 Elburg
 Hasselt
 Hattem
 Kampen
 Oldenzaal
 Ommen
 Roermond
 Stavoren
 Zutphen
 Zwolle

Norveç 
 Bergen

Polonya 
 Belgard 
 Braniewo
 Breslau
 Kulm
 Darłowo
 Elbing
 Frauenburg 
 Danzig
 Gollnow
 Köslin 
 Krakau 
 Lauenburg 
 Sławno
 Słubice
 Słupsk 
 Stargard Szczeciński 
 Strzelce Opolskie
 Szczecin
 Toruń

Rusya 
 Belosersk
 İvangorod
 Kaliningrad
 Kingissepp
 Veliki Novgorod
 Pskov
 Smolensk
 Tihvin
 Tver

İsveç 
 Kalmar
 Nyköping
 Visby

Belarus 
 Wizebsk

Almanya 
 Ahlen
 Alfeld (Leine)
 Anklam
 Attendorn
 Bad Iburg
 Balve
 Beckum
 Bockenem
 Brakel
 Brandenburg
 Braunschweig
 Breckerfeld
 Bremen
 Brilon
 Buxtehude
 Demmin
 Dolshagen
 Dortmund
 Duderstadt
 Duisburg
 Einbeck
 Emmerich am Rhein
 Frankfurt (Oder)
 Fürstenau
 Gardelegen
 Goslar
 Greifswald
 Gronau (Leine)
 Göttingen
 Halle
 Haltern am See
 Hamburg
 Hameln
 Hamm
 Haselünne
 Havelberg
 Helmstedt
 Herford
 Hildesheim
 Höxter
 Kalkar/Grieth
 Kamen
 Kiel
 Korbach
 Kyritz
 Lemgo
 Lippstadt
 Lübeck
 Lüneburg
 Lünen
 Magdeburg
 Marienmünster
 Medebach
 Melle
 Meppen
 Merseburg
 Minden
 Mühlhausen
 Münster
 Naumburg (Saale)
 Neuenrade
 Neuss
 Nieheim
 Osnabrück
 Osterburg (Altmark)
 Osterode
 Paderborn
 Perleberg
 Pritzwalk
 Quakenbrück
 Quedlinburg
 Rheine
 Rostock
 Rüthen
 Salzwedel
 Schwerte
 Seehausen (Altmark) 
 Soest
 Solingen
 Stade
 Stendal
 Stralsund
 Sundern (Sauerland)
 Tangermünde
 Telgte
 Unna
 Uslar
 Vreden
 Warburg
 Warendorf
 Werben
 Werl
 Werne
 Wesel
 Wipperfürth
 Wismar

Dış bağlantılar 

 Yeni Hanse Birliği