Eskidemirkapı, Göle

Eskidemirkapı, Ardahan ilinin Göle ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe 

Eskidemirkapı ile Yenidemirkapı köylerinin eski adı Demirkapı'dır. Nitekim Richard Andree'nin 1885 tarihli haritasında "Damir Kapy" (Demir Kapı) olarak geçer. Ertesi yıl Rus idaresinin nüfus tespitinde "Demirkapı" adı altında Demir Kapı Kürt (Демур-Капы Куртинский) ve Demir Kapı Yunan (Демур-Капы Греческий) olmak üzere iki köy kaydedilmiştir. Eskidemirkapı, bu tarihte Demir Kapı Kürt olarak kaydedilen köydür.

Demirkapı adı taşıyan iki yerleşim, orta çağda Gürcistan'ı oluşturan tarihsel bölgelerden biri olan Kola'da yer alır. Nitekim bu bölgeyi Osmanlılar 16. yüzyılın ikinci yarısında Gürcülerden ele geçirmiştir. Bununla birlikte bu yerleşimlerle ilgi kayıtlara ancak 19. yüzyılda rastlanmaktadır. Öte yandan Eskidemirkapı köyü sınırları içindeki megalit yapı kalıntıları, bu yörenin çok eski yerleşim olduğunu göstermektedir.

Türkçe Göle olarak bilinen Kola bölgesi uzun süre Osmanlı egemenliğinde kaldıktan sonra, 93 Harbi'nin ardından 1878 yılında imzalanan Berlin Antlaşması'yla Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin 1886 yılında "Demur Kapı Kürt" (Демур-Капы Куртинский) adıyla kaydettiği bugünkü Eskidemirkapı, Ardahan sancağının Göle kazasına bağlıydı. Köyün nüfusu, Kürt olarak kaydedilmiş 93 kişiden oluşuyordu. Köyün nüfusu 1896 yılında 126 kişi, 1906 yılında 168 kişi olarak tespit edilmiştir. 

Demir Kapı Kürt köyü, Birinci Dünya Savaşı'nın sonunda Rusların bölgeden çekilmesinin ardından bir süre fiilen Ermenistan'ın sınırları içinde kaldı. 16 Mart 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması uyarınca bu yerleşim Türkiye'ye bırakıldı.

Demir Kapı Kürt köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Kürt Demir Kapu (كورت دمیر قپو) adıyla Kars vilayetinin Göle kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. Demir Kapı Yunan (Demir Kapı Rum) ise bu kaynakta Okam nahiyesi sınırları içinde Yeni Demir Kapu (یكی دمیر قپو) adıyla geçer. 1940 genel nüfus sayımında Yeni Demirkapı Göle kazasının merkez nahiyesine, Eski Demirkapı ise Okam nahiyesine bağlıydı ve Eski Demirkapı'nın nüfusu 293 kişiden oluşuyordu. Eskidemirkapı köyünün 1965 genel nüfus sayımında nüfusu 492 kişiye yükselmişti ve bu nüfus içinde sadece 21 kişi okuma yazma biliyordu.

Coğrafya 
Köy, Ardahan il merkezine 57 km, Göle ilçe merkezine 13 km uzaklıktadır.

Nüfus

Galeri

Kaynakça

Dış bağlantılar 

 

Göle belde ve köyleri