Sarayburnu

Sarayburnu (Seraglio Noktası olarak bilinir) İstanbul, Türkiye'de Haliç ve Marmara Denizi'ni ayıran bir promontory çeyreğidir.  Alan, ünlü Topkapı Sarayı ve Gülhane Parkı'nın bulunduğu yerdir.  Sarayburnu, 1985’te UNESCO Dünya Mirası listesine eklenen ve İstanbul’un tarihi bölgelerine dahildir.

Tarihçe 
Sarayburnu'ndaki Lygos adındaki başka bir yerleşim, M.Ö. 13. ve 11. yüzyıllar arasında Trakyalı kabileler tarafından ve komşu Semistra ile  Yaşlı Pliny'nin tarihi hesaplarında bahsettiği bir yerleşim yeridir. Ünlü Topkapı Sarayı'nın bulunduğu yerde, sadece Lygos'a ait birkaç duvar ve altyapı günümüze ulaşmıştır. Antik Bizans döneminde akropol Topkapı Sarayı'nın bugün bulunduğu yerde dururdu.

Bir efsaneye göre, MÖ 667'de Kral Byzas komutasındaki Megara'dan (Atina yakınlarındaki) eski Yunan yerleşimciler Sarayburnu'nda Bizans'ı kurdu. Daha önce, M.Ö. 685 yılında Megarans, Boğazlar boyunca Anadolu yakasında Kalsedon'u (bugünkü Kadıköy) kurmuştu. Aslında bugünkü İstanbul'daki en eski yerleşim yerleri Anadolu yakasında; Kalkolitik döneme (Bakır Çağı) tarihlenen Fikirtepe höyüğü gibi, MÖ 5500-3500 yıllarından kalma alanlardır. Yakındaki Kadıköy'de (antik Kalsedon), Fenikeliler (Megaran  yerleşiminden önce) önceye tarihlenen büyük bir liman yerleşimi keşfedildi.

Antik çağda, bugünkü Sirkeci ve Eminönü semtlerinin bulunduğu (Haliç kıyı şeridinde bulunan Prosphorion ve Neorion limanları) Sarayburnu'na yakın bölgede iki doğal liman vardı. Bu oluşum nedeniyle Sarayburnu'nun burnu bugün olduğundan daha belirgindi. Daha sonraki dönemlerde, bölge Haliç'in Deniz Duvarları ve Marmara Denizi'nin birleşme noktasıydı. Bizans döneminde bölge Yunanca Hagios Demetrios olarak da biliniyordu.

Erken Osmanlı dönemindeki demiryolu inşası sırasında, 1871'de, Sarayburnu bölgesinin surları kısmen yıkılmıştı, ancak bu surlar bazı alanlarda hala sağlam durumdalar - özellikle Osmanlı Sultanları için 15. yüzyılda inşa edilen Topkapı Sarayı'na yakın olanlar. Gülhane Parkı, sarayın hemen yanında yer almaktadır.

Ayrıca bakınız 
 Türkiye'deki burunlar listesi
 Topkapı Sarayı 
 Gülhane Parkı

 Sarayburnu'ndaki ilk yerleşim Neolitik döneme kadar uzanır, (c. MÖ 6600) Yerleşme deniz seviyesinin yükselmesiyle su altında kalmadan önce yaklaşık bin yıl sürdü; dahasonra daha iç kesimlere taşınmış olabilir. Kazılar sırasında ele geçen bu yerleşimden kalan eserler, kuzeybatı Türkiye’deki diğer kazılarda bulunan diğer eserlerin belirgin özelliklerinden bazılarını göstermektedir.

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 Turizm.net - İstanbul'un kısa tarihi   
 Köroğlu, Gülgün. İstanbul'daki Bizans İmparatorluk Sarayları . OB Arşiv ve Araştırma Merkezi, 2006.    

Haliç
İncelenmemiş çeviri içeren sayfalar
Marmara Denizi
Türkiye'deki Dünya Mirasları