Yahya Han

Ağa Muhammed Yahya Han (4 Şubat 1917 - 10 Ağustos 1980), Pakistanlı asker ve siyasetçi. 1969-1971 yılları arasında Pakistan Cumhurbaşkanı.

Seçkin bir asker ailesindendi. Pencap Üniversitesi'nde ve Hindistan Askeri Akademisi'nde öğrenim gördü. II. Dünya Savaşı'nda İtalya ve Orta Doğu'da görev aldı. Hindistan'ın bölünmesinden sonra 1947'de Pakistan Kurmay Subay Okulu'nu kurmakla görevlendirildi. Keşmir sorunu nedeniyle Hindistan'la çıkan savaşa katıldı. Bu arada hızla yükselerek 1966'da genelkurmay başkanı oldu. Bir süre sonra muhalefetin örgütlediği kitle gösterilerinin yaygınlaşması üzerine, Muhammed Eyüb Han tarafından sıkıyönetim başkomutanlığına getirildi.

Eyüb Han'ın Mart 1969'da devlet başkanlığından istifa etmesinden sonra onun yerine geçti. Sivil yönetime geçişi sağlamak amacıyla Aralık 1970'te yapılan seçimlerin ardından, yeni anayasanın öngörülen sürede hazırlanmamasını gerekçe göstererek Mart 1971'de meclisi süresiz kapatma yoluna gitti. Şeyh Mucibur Rahman'ın önderliğindeki Doğu Pakistan Avami Birliği'nin özerklik için başlattığı genel grevi zor kullanarak bastırmaya çalıştı. İzleyen iç savaşta Hindistan'ın müdahalesiyle Doğu Pakistan Aralık 1971'te Bangladeş adıyla bağımsızlığını ilan etti. Bunun üzerine devlet başkanlığından ayrılmak zorunda kaldı ve yerine geçen Zülfikar Ali Butto'nun emriyle göz hapsine alındı. Bir kalp krizi geçirerek felç olunca serbest bırakıldı ve siyasetten bütünüyle çekildi.

10 Ağustos 1980 tarihinde öldü.

Kaynakça 

 

1917 doğumlular
1980 yılında ölenler
Pakistanlı generaller
Peştunlar
Pakistan dışişleri bakanları
Pakistan cumhurbaşkanları
Bangladeş Kurtuluş Savaşı'ndaki kişiler
Soykırım failleri