Göz teması

Göz teması iki kişinin aynı anda birbirlerinin gözlerinin içine bakmasıdır. Bir tür sözel olmayan iletişim biçimidir ve sosyal davranış üzerinde büyük etkisi olduğu düşünülmektedir. Göz temasının sıklığı ve anlamı kültürler arasında farklılık göstermektedir.

Göz temasının sosyal anlamı 
Göz teması ve yüz ifadeleri önemli sosyal ve duygusal bilgi içerir; insanlar, bazen farkında olmadan karşısındakilerin gözlerine ve yüzlerine olumlu ya da olumsuz ruh halini anlamak için bakar. Bazı durumlarda gözlerin karşı karşıya gelmesi güçlü duygular doğurur.
 
Dünyanın bazı bölgelerinde, özellikle Doğu Asya’da göz teması farklı uluslardan kişiler arasında yanlış anlamalara yol açabilir. İşteki amir ya da yaşlılar ile doğrudan göz teması kurmak ve bunu sürdürmek, sizin saldırgan ve kaba olduğunuzu varsaymalarına neden olur. Bu tepki Batı toplumlarındaki tepkinin tamamen karşıtıdır.

Göz teması kur yapmada, karşıdakinin bazı durumlarda ilgisini öğrenmek açısından önemli bir unsurdur.

Göz temasının etkinliği

Anne/çocuk göz teması 
1985 yılında yapılan bir bilimsel araştırma üç aylık bebeklerin başkalarının bakışlarına görece duyarsız kaldıklarını önermiştir. 1996 yılında üç ile altı aylık çocuklar üzerinde yapılan bir çalışmada da erişkinlerle girilen göz teması bittikten sonra bebeklerin gülmesinin azaldığı ortaya çıkarılmıştır. Yakın dönemde yapılan bir çalışmada da doğrudan bakmanın bebeklerde yüz tanımayı kolaylaştırdığı gösterilmiştir. Başka çalışmalarda erişkinlerin doğrudan bakışının bebeklerin doğrudan bakışını etkilediği inancını doğrulamıştır.

Diğer açıklamalar

Dikkati göstermek 
Bir kişinin baktığı yön diğerlerine dikkatinin nerede olduğunu gösterebilir.

Öğrenmeyi kolaylaştırma 
Son çalışmalar göz temasının bilgiyi akılda tutma ve hatırlama konusunda olumlu etkisi olduğunu ve daha etkin bir öğrenme sağlayabileceğini göstermektedir.

Göz temasından kaçma ve zihinsel süreç 
Yapılan bir bilimsel araştırmada cevaplarını düşünürken göz temasından kaçan çocukların göz temasını sürdüren çocuklara göre daha yüksek oranda doğru cevap verdikleri görülmüştür. Bir araştırmacı insan yüzüne bakmanın birçok zihinsel süreç gerektirdiğini dolayısıyla da o anki bilişsel süreci yavaşlattığını öne sürmüştür.  Araştırmacılar ayrıca boş bakışların anlayamama anlamına geldiğini de belirtmişlerdir.

Notlar 

Sözel olmayan iletişim
Göz