Andrzej Wajda

Andrzej Witold Wajda (6 Mart 1926, Suwalki - 9 Ekim 2016, Varşova), Polonyalı sinema yönetmeni.

Hayatı 
16 yaşından itibaren Polonya Direnişi ile birlikte savaştı. Savaştan sonra, Kraków Güzel Sanatlar Akademisi'nde (1945-48) resim öğrenimi, Lodz Ulusal Sinema Okulu'nda (1950-52) yönetmenlik eğitimi gördü. Daha sonra Barska Sokağında Beş Çocuk filminde Alexander Ford'un asistanı olarak çalıştı.

Çalışmaları ve sinemaya bakışı 
Sinema alanında hem Polonya hem de Avrupa'nın önemli yönetmenleri arasında sayılır. Kanal (1957) filminde Polonya'nın kaderini ve 1944 Varşova Ayaklanması'ndaki kahramanlığını yansıtır.

Wajda'nın fimleri, batıda yaygın bir şekilde izlenen savaş sonrası Polonya filmleri arasında yer aldı. Daha sonra, sinema ve TV için gerçekleştirdiği filmler tema ve içerik açısından büyük çeşitlilik gösterdi.

1972'de genç sinemacıları yüreklendirmek amacıyla Film Polski'nin bir dalı olarak kurulan Film Unit X'in başkanlığına, Polonya Sinemacılar Sendikası Başkanlığı'na seçilen Wajda, Polonya'daki politik durum nedeniyle 1981'de her iki görevinden de istifa etti. Daha sonra, çalışmalarını tiyatro ve yabancı stüdyolarla ortak film yapımları üzerinde yoğunlaştırdı. Kısa süre sonra Paris'e yerleşti. Polonya dışında birkaç film yönettikten sonra, 1986'da ülkesine döndü. 1989'un başında, yeni Polonya Halk Cumhuriyeti'nde senatörlüğe seçildi.

Andrzej Wajda, çağımızın en çok ödül alan yönetmenlerinden biridir. İlk dönem filmlerinden Wajda'nın, duygusal bir tarih yaklaşımı ve romantik bir insan yazgısı kavramından oluşan kendi sanatçı damgasının yaratma yönteminin temellerinin atıldığını görürüz.

Wajda'nın eserleri çağımızın birçok biçimini ve katmanını ortaya koyar. Tarih filmlerini çağdaş konulu filmler; geniş bir toplumsal yelpazeyi tarayan filmleri de insanların en mahrem deneyimleri üzerinde yoğunlaşan filmler izler. Wajda'nın tüm eserlerinin diğer bir birleştirici ögesi de, onun edebiyat ve sanat kaynaklarına bağlı kalışıdır. Filmlerinin hatırı sayılır bir bölümü edebiyattan gelirken; resimsel yönü de romantik sanat geleneğinden esin bulur. Filmlerinin ortak noktasını, onun büyük tarihsel sentezleri, mecazları ve sembolleri betimlemesini sağlayan tema seçimi tayin eder. Bireylerin ve toplumların kaderlerinde, trajik biçimde sonuçlanan olayların kesişme noktasını oluşturan anlar, hep onu çekmiştir. Filmlerinde, insan varoluşunun ana motifleri iç içe geçmiştir: Ölüm ve hayat, aşk, yenilgi, seçim yapmak zorunda kalmanın trajik ikilemi ve büyük hayalleri gerçekleştirmenin olanaksızlığı. Tüm bu motifler, hatta aşk gibi son derece öznel bir duygu bile, Wajda filmlerinde tarih bağlamında ele alınmıştır. Ünlü Polonyalı yönetmen 9 Ekim 2016 günü solunum yetmezliği nedeniyle Varşova'da hayatını kaybetti.

Kişisel Yaşamı 
Wajda dört kez evlendi. Üçüncü eşi aktris Beata Tyszkiewicz dir. Ondan 1967 yılında Karolina adında bir kızı olmuştur. Dördüncü eşi tiyatro kostümü tasarımcısı ve aktris Krystyna Zachwatowicz dir.

Filmografi 

 1955 Pokolenie / Bir Kuşak 
 1955 Ide do slonca / Güneşe Doğru Yürüyorum 
 1957 Kanał
 1958 Popiół i Diament /  Küller ve Elmaslar
 1959 Lotna1960 Niewini Czarodeieje / Masum Büyücüler
 1961 Samson
 1962 Pawiatowa lady Makbet / Sibiryalı Lady Macbeth
 1962 L'amour à vingt ans / Milosc dwudziestolatkow / Yirmi Yaşında Aşk "Warsaw"(Varşova) adlı bölümü çekti
 1965 Popioly / Küller
 1967 Gates to Paradise / Cennetin Kapıları
 1969 Wszystko na sprzedaz / Her şey Satılık
 1969 Polowanie na muchy / Sinek Avı
 1970 Krajobraz po bitwie / Savaştan Sonraki Görünüm
 1971 Brzezina / Kayıp Orman
 1972 Wesele /  Düğün
 1972 Pilatus und andere / Pilatus ve Diğerleri
 1974 Ziemia Obiecana / Vaatler Ülkesi
 1977 Czlowiek z marmuru / Mermer Adam
 1978 Bez znieczulenia / Uyuşturmadan
 1979 Panny z Wilka / Wiko'lu Genç KIzlar
 1980 Dyrygent / Orkestra Şefi
 1981 Czlowiek z zelaza / Demir Adam
 1982 Danton 
 1983 Liebe in Deutschland, Eine / Almanya'da Bir Aşk
 1985 Kronika wypadków milosnych / Aşk Olayları Günlüğü
 1987 Possédés, Les / Ecinnliler
 1990 Korczak
 1992 Schuld und Sühne 
 1995 Wielki tydzien / Holy Week 
 2002 Zemsta
 2002 Lekcja polskiego kina
 2005 Solidarnosc, Solidarnosc ...
 2007 Katyn

Kaynakça 
Özel

Genel
 SIDAL, S . (2015). İkinci Dünya Savaşı Sonrası Polonya Sinemasında Milliyetçi Muhafazakâr Bir Yönetmen: Andrzej Wajda . İnsan ve İnsan, 2 (4).
 Yeres, Artun (derleyen) (2004). "Göstermenin Sorumluluğu". İstanbul: Donkişot Yayınları. s. 489. ISBN 975-6511-25-7

Dış bağlantılar 
 

1929 doğumlular
Suwałki doğumlular
Polonyalı film yönetmenleri
César Ödülü sahipleri
Akademi Onur Ödülü sahipleri
BAFTA Ödülü sahipleri
Katyn Katliamı
En İyi Yönetmen César Ödülü sahipleri
2016 yılında ölenler
BAFTA Akademi Bağlılık Ödülü sahipleri
Yaşam Boyu Başarı Altın Aslan Ödülü sahipleri