Leyla Memmedbeyova

Leyla Mehmedbeyova (Azerice: Leyla Məmmədbəyova / Leyla Alesger kızı Mehmedbekova / Лейла Алескер кызы Мамедбе́кова), (d. 1909; Bakü – ö. 1989; Bakü), ilk Azeri kadın havacısı idi. Aynı zamanda Güney Kafkasya ve Batı Asya'da ilk kadın pilottu.

Kariyer 

Mehmedbeyova Bakü Havacılık Kulübü'nde profesyonel havacı olarak yetiştirildi. İlk uçuşunu 1931'de yaptı. 1932'de Moskova'da bir havacılık okulunda eğitimine devam etti. Mehmedbeyova Moskova'nın Tuşino Hava Alanı'nda Polikarpov Po-2 uçağından paraşütle atlayıp Sovyetler Birliğinin ikinci kadın paraşütçüsü oldu. Sovyetler Birliği'nde 1934'te Güney Kafkasya ülkeleri temsilcileri arasında paraşütle atlama müsabakasını kazandı. 1941'de Sovyet Ordusunda uçak filo komutanıydı.

Mehmedbeyova kariyerine pilot olarak ve Bakü havacılık kulübünü kurarak devam ediyordu. II. Dünya Savaşı'nda savaşma isteği kabul edilmedi; çünkü zamanında dört çocuk büyütüyordu (altı çocuk sahibidir). Bakü havacılık kulübünün savaş nedeniyle kapalı olmasına rağmen, kendi kendine planör ve paraşüt kursu başlatmayı başardı. Yüzlerce hücum pilotu ve 4000 paraşütçü eğitti. Onun iki öğrencisi daha sonra Sovyetler Birliği Kahramanı oldular. Mehmedbeyova son uçuşunu 1949'da sergiledi. 1961 yılına kadar DOSAAF (Hava ve Deniz Kuvvetleri'ne Gönüllü Yardım Kurumu)'ın Bakü kolunun başkan yardımcısıydı.

Mehmedbeyova'nın büyük oğlu Firudun II. Dünya Savaşı'nda savaştı ve onun küçük oğlu Hanlar Karabağ Savaşında görev aldı. Her ikisi de savaş pilotu idi. Mehmedbeyova hâlâ yirmi yaşlarında yaşayan bir ikon haline geldi. Karakteri Mikâyil Müşfik'in (Afşan, 1933 ve Şöyle, 1934) ve Samed Vurgun'un (Leyla, 1935) edebiyat çalışmalarına ilham kaynağı oldu, sinemada İsmet filmi (yönetmen: Mikâyil Mikâyilov, 1934) Mehmedbeyova'ya ithaf edilmişti. 1995'te Mehmedbeyova'nın hayatı ve kariyeri, Nazim Rıza İsrafiloğlu'nun yönettiği Leyla filmine konu oldu. Film AzTV'de gösterildi.

Kaynakça

Ayrıca bakınız 
Belkıs Şevket
Sabiha Gökçen

Fahri Hiyabanı'nda defnedilenler
1909 doğumlular
1989 yılında ölenler
Sovyet kadın pilotlar
Azeri kadın pilotlar
Bakü doğumlular
Bakü'de ölenler