Râgıb el-İsfahânî

Râgıb İsfahânî (Kasım 954, İsfahan - 1108), 11. asrın Arapçaya hâkim Kur'an tefsîri konusundaki İslâm âlimlerindendir. Doğum tarihi kesin olarak bilinmemektedir. Adnan el-Cevherî, doğum tarihini Hicrî 343 olarak vermektedir. Hicret'ten sonra 'de ölmüştür. Aslen İsfahanlı olup Bağdat’ta yaşamıştır.

Biyografisi
El-Râgib El-İsfahânî, isminden de anlaşıldığı üzere İsfahan'da doğmuştur, fakat kesin doğum tarihi belli değildir.

El-İsfahânî'nin kelâmdaki ekolü Eş'arî'ye yakındır. El-Îtiqâdât adlı bir eserinde El-İsfahânî, hem Mu'tezile'yi, hem de Şia'yı reddederek bu iki itikada bağlı olduğu görüşlerinin gerekçesiz olduğunu gösterir.  Mu'tezile fırkasına mensup olduğunu iddiâ edenler varsa da Fahreddîn-i Râzî Esâs üt-Takdîs adlı eserinde onun Ehl-i Sünnet îtikâdında olduğunu bildirmiştir.

El-İsfahânî İhvan-ı Safa'nın serbestçiliğine karşıydı ve yaratılışçılığı tercih ederdi. Adâlet mefhumu, el-İsfahânî'nin tarifine göre kötülüğü "aynısıyla misilleme"dir.

Eserleri 
Eserleri ahlâktan dil bilimine ve İslâmî felsefeye kadar muhtelif konuları işler.

Râgıb el-İsfahânî’nin ilmî gücü kendisini daha çok tefsir alanında göstermektedir. Onun Mâide sûresinin sonuna kadarki kısmı hakkında bilgi bulunan hacimli tefsiri ve tefsir usulüyle ilgili mukaddimesi önemlidir. Mukaddimede dil-anlam ilişkisine dair konulara temas eder. İlk üç bölümde kelimenin taksimi ve lafız-mâna ilişkisi üzerinde yoğunlaşır.

Edebiyatçı olarak el-İsfahânî, Arap edebiyatına da hâkimdi. Dikkatli bir şekilde konularına göre sınıflanmış edebî antolojisi münevver kesimde ağırlığı fazla olup hürmete şayan bir eser olarak bilinirdi. Kendisi ayrıca dinî ve felsefî ahlâkı kaynaştıran erken dönem Müslüman yazarlardandır.

Eserlerinin listesi 
 Ahlâk-ı Ragıb
 Efânin'ul Belağa 
 Eş Şuara ve'l Belağa
 Ez Zeria ilâ Mekarim'iş Şeria: Basılmış olan bu eseri İmâm-ı Gazâlî’nin yanından hiç ayırmadığı başvuru kaynağı olarak kullanıldığı ifade edilmektedir.
 Hall'u Muteşabihât'il Kur’an
 Kitab-ı fi'l İtikâd 
 El-Mufredat fî Gharib el-Kur’an: Bu eser, Kur'an'ın kelimelerinin lügat mânâlarını, iştikaklarını ve birbirine olan irtibatlarını anlatmaktadır. Birkaç defâ basılmış olan bu en meşhur eserlerinden biri, Türkçeye de tercüme edilmiştir. 
 Muhadarat'ul Udebâ
 Tahkik'ul Beyan 
 Tefsir'ul Kur’an: Bir tefsir kitabı olan bu eserini tamamlayamamıştır.

Kaynakça

Ayrıca bakınız
 İslâm âlimleri listesi

Bibliyografya
 THE ETHICAL PHILOSOPHY OF AL-RĀGHIB AL-ISFAHĀNĪ , Journal of Islamic Studies (1995) 6 (1): 51-75. Oxford Journals.

11. yüzyıl yazarları
12. yüzyıl yazarları
1100'lerde ölenler
Dilbilimciler
Doğum tarihi bilinmeyenler
Fars tefsir âlimleri
Tefsir âlimleri
Eşariler