En İyi Film Akademi Ödülü

En İyi Film Akademi Ödülü, 1929'da Sinema Sanatları ve Bilimleri Akademisi (AMPAS) tarafından verilmeye başlanan ve o tarihten itibaren her yıl verilen Akademi Ödülleri'nden biridir. Bu ödül, filmin yapımcılarına verilir ve her Akademi üyesinin aday gösterip son oylamada oy kullanabildiği tek kategoridir. En İyi Film kategorisi genellikle gecenin son ödülüdür ve törenin en prestijli ödülü olarak kabul edilir.

2002'den beri Akademi Ödülleri törenlerinin düzenlendiği Hollywood'daki Dolby Tiyatrosu'ndaki Büyük Merdiven sütunları, ödülün başlangıcından bu yana En İyi Film unvanını kazanan her filmi sergiliyor. En İyi Film için aday gösterilen 571 film ve 93 kazanan var.

Tarihi

Kategorideki ad değişiklikleri 
1. Akademi Ödülleri töreninde (1927 ve 1928 için), her biri gecenin en büyük ödülü olarak kabul edilen iki ödül kategorisi vardı. Biri Olağanüstü Film diğeri ise Eşsiz ve Sanatsal Yapım kategorisiydi. Olağanüstü Film kategorisini savaş destanı Kanatlar kazanırken Eşsiz ve Sanatsal Film kategorisini sanat filmi Şafak kazandı. Her ödül, film yapımcılığının farklı ve eşit derecede önemli yönlerini onurlandırmayı amaçlıyordu.

Ertesi yıl, Akademi Eşsiz ve Sanatsal Film ödülünü vermeyi bıraktı ve geriye dönük olarak Kanatlar’ın kazandığı ödülün verilebilecek en yüksek ödül olduğuna karar verdi. Ödül, bir sonraki tören için Olağanüstü Film unvanını korusa da, isim, aşağıda görüldüğü gibi yıllar içinde birkaç değişikliğe uğradı. 1962'den beri ödüle kısaca En İyi Film adı verildi.

 1927/28 – 1928/29: Olağanüstü Film Akademi Ödülü (Academy Award for Outstanding Picture)
 1929/30 – 1940: Olağanüstü Yapım Akademi Ödülü (Academy Award for Outstanding Production)
 1941 – 1943: Olağanüstü Sinema Filmi Akademi Ödülü (Academy Award for Outstanding Motion Picture)
 1944 – 1961: En İyi Sinema Film Akademi Ödülü (Academy Award for Best Motion Picture)
 1962 – günümüz: En İyi Film Akademi Ödülü (Academy Award for Best Picture)

Ödülü alan kişiler 
1950 yılına kadar ödül, yapım şirketinin bir temsilcisine verildi. O yıl protokol değiştirildi, böylece ödül tüm adı geçen yapımcılara verildi. Bu kural 1999'da Aşık Shakespeare’in beş yapımcısının ödülü almasından sonra değiştirildi. Ödülü alacak maksimum yapımcı sayısı üç ile sınırlandırıldı.

2020 yılı itibarıyla, "En İyi Film Ödülü İçin Kriterler (Special Rules for the Best Picture of the Year Award)" ödül için iki ana kriter kullanır:

 Ekranda açıkça “yapımcı” olarak adı geçen kişiler; yardımcı yapımcı ve diğer yapımcılar bu kriterin dışındadır. (executive producer, co-producer, associate producer, line producer, or produced in association with)"
 Yapım işlevlerinin büyük bir bölümünü gerçekleştiren üç veya daha az sayıda yapımcı

Steven Spielberg on adaylık ve bir ödül ile en fazla aday gösterilen kişidir. Kathleen Kennedy sekiz adaylık ile hiç kazanamadan en fazla aday olan kişidir. Sam Spiegel ve Saul Zaentz üçer kez ödül kazanmıştır ve en fazla kazanan kişilerdir. Filmin yapımcılara değil yapım şirketlerine verildiği yıllarda Metro-Goldwyn-Mayer, kırk adaylık ve beş ödül ile en fazla kazanan şirket olmuştur.

En İyi Film ve En İyi Yönetmen 
En İyi Film ve En İyi Yönetmen Akademi Ödülleri, tarihleri boyunca yakından bağlantılı olmuştur. En İyi Film ödülünü kazanan 93 filmden 67'si En İyi Yönetmen ödülüne de layık görüldü. En İyi Yönetmen adaylığı olmadan En İyi Film ödülüne layık görülen sadece beş film vardır: William A. Wellman'ın yönettiği Wings (1927/28), Edmund Goulding'in yönettiği Grand Hotel (1931/32), Bruce Beresford'un yönettiği Driving Miss Daisy (1989), Ben Affleck'in yönettiği Argo (2012) ve Green Book'un yönetmeni Peter Farrelly (2018). En İyi Film adaylığı almayan iki En İyi Yönetmen kazananı, ödüllerin ilk yıllarındaydı: Two Arabian Knights (1927/28) ile Lewis Milestone ve The Divine Lady (1928/29 ) ile Frank Lloyd).

Aday olacak film sayısının arttırılması 
24 Haziran 2009'da Sinema Sanatları ve Bilimleri Akademisi, En İyi Film kategorisinde aday gösterilecek film sayısının 82. Akademi Ödülleri'nden (2009) başlayarak beşten ona çıkacağını duyurdu. Akademi resmi olarak böyle bir şey söylememiş olsa da, birçok yorumcu, genişlemenin kısmen Kara Şövalye (2008) filminin (ve önceki yıllarda diğer gişe rekorları kıran popüler filmlerin) En İyi Film dalında aday gösterilmemesine yönelik eleştirilere bir yanıt olduğunu belirtti. Resmi olarak Akademi, kural değişikliğinin, her yıl sekiz ila 12 filmin aday gösterildiği 1930'lar ve 1940'lara, ödülün ilk yıllarına bir geri dönüş olduğunu söyledi. Akademinin Başkanı Sid Ganis, bir basın toplantısında "En İyi 10 Film adayına sahip olmak, Akademi üyelerinin genellikle diğer Oscar kategorilerinde gösterilen ancak en büyük ödül için yarıştan çekilen bazı fantastik filmleri tanımasına ve dahil etmesine olanak sağlayacak. Şubat ayında adaylar açıklandığında bu 10 filmlik listenin nasıl göründüğünü görmek için sabırsızlanıyorum." dedi.

Aynı zamanda oylama sistemi oy çokluğu sisteminden alternatif oya değiştirildi. 2011'de Akademi, aday gösterilen film sayısı beş ile on arasında olacak şekilde kuralı yeniden revize etti; Aday gösterilen filmler, ilk sıradaki oyların %5'ini veya devredilebilir tek oy aday gösterme sürecinin kısaltılmış bir varyasyonundan sonra %5'ini kazanmalıdır. Dönemin Akademi yönetici direktörü Bruce Davis, "En İyi Film adaylığı, olağanüstü bir liyakat göstergesi olmalıdır. Belirli bir yılda bu onuru gerçekten hak eden yalnızca sekiz film varsa, sayıyı tamamlama zorunluluğu hissetmemeliyiz." dedi. Bu sistem 2021 yılına kadar sürdü. Akademi, 94. Akademi Ödülleri'nden itibaren belirli sayıda adaya (on) geri döndü.

Dil ve ülke 
Kategoride yalnızca on iki İngilizce olmayan film aday gösterildi: La Grande Illusion (Fransızca, 1938); Z (Fransızca, 1969); Göçmenler (İsveççe, 1972); Çığlıklar ve Fısıltılar (İsveççe, 1973); Postacı (Il Postino) (İtalyanca/İspanyolca, 1995); Hayat Güzeldir (İtalyanca, 1998); Crouching Tiger, Hidden Dragon (Mandarin Chinese, 2000); Iwo Jima'dan Mektuplar (Japonca, 2006, ancak Amerikan yapımı olduğu için Yabancı Dilde En İyi Film için uygun değildi); Amour (Fransızca, 2012); Roma (İspanyolca/Mixtec, 2018); Parazit (Korece, 2019); ve Minari (Kore, 2020, ancak Amerikan yapımı olduğu için En İyi Uluslararası Uzun Metraj Film için uygun değildi).  Parasite, İngilizce olmayan ve En İyi Film ödülünü kazanan ilk film oldu.

Tamamen ABD dışında finanse edilen sadece on film En İyi Film ödülünü kazandı, bunlardan sekizi kısmen veya tamamen Birleşik Krallık tarafından finanse edildi: Hamlet (1948), Tom Jones (1963), Her Mevsim İçin Bir Adam (1966), Chariots of Fire (1981), Gandhi (1982), The Last Emperor (1987), Slumdog Millionaire (2008) ve The King's Speech (2010). Dokuzuncu film The Artist (2011), Fransa tarafından finanse edildi ve onuncu film, Parasite (2019), Güney Kore tarafından finanse edildi.

Film türleri 
Bazı film türleri çok az ödül aldı ya da hiç almadı. Sadece üç animasyon filmi aday gösterildi: Güzel ve Çirkin (1991), Yukarı Bak (2009) ve Oyuncak Hikâyesi 3 (2010). Son ikisi, Akademi aday sayısını artırdıktan sonra aday gösterildi, ancak hiçbiri kazanamadı. Hiçbir çizgi roman ya da süper kahraman filmi kazanmadı ve şimdiye kadar sadece ikisi aday gösterildi: Kara Panter (2018) ve Joker (2019). Sadece iki fantastik film En İyi Film ödülünü kazandı: Yüzüklerin Efendisi: Kralın Dönüşü (2003) ve Suyun Sesi (2017), ancak daha fazlası aday gösterildi. Kuzuların Sessizliği (1991), En İyi Film ödülünü kazanan tek korku filmidir ve En İyi Film dalında yalnızca beş korku filmi aday gösterildi: Şeytan (1973), Denizin Dişleri (1975), Altıncı His (1999), Siyah Kuğu (2010) ve Kapan (2017). On bir tane bilimkurgu filmi aday gösterilmesine rağmen hiçbir bilimkurgu filmi ödülü kazanmadı: Otomatik Portakal, Star Wars, ET the Extra-Terrestrial, Avatar, Yasak Bölge 9, Başlangıç, Yerçekimi, Aşk, Mad Max: Fury Road, Marslı ve Geliş.

Chang, 1927/28 ödüllerinde "Benzersiz ve Sanatsal Yapım" kategorisinde aday gösterilmesine rağmen, En İyi Film için henüz hiçbir belgesel aday gösterilmedi.

Gigi, Batı Yakasının Hikâyesi, Benim Güzel Meleğim, Neşeli Günler, Oliver ve Chicago dahil olmak üzere daha önce müzikal olmayan biçimde filme alınan materyallere dayanan müzikal uyarlamalar En iyi Film ödülünü kazandı.

Ödülün ilk sahibi Kanatlar da dahil olmak üzere birkaç destan veya tarihi epik film En İyi Film ödülünü kazandı. Diğerleri arasında Kwai Köprüsü, Ben-Hur, Arabistanlı Lawrence, Patton, Baba II, Son İmparator, Kurtlarla Dans, Schindler'in Listesi, Forrest Gump, Cesur Yürek, İngiliz Hasta, Titanik, Gladyatör ve The Yüzüklerin Efendisi: Kralın Dönüşü yer alır.

 Adaylar ve kazananlar 
1920’ler

1930’lar

1940’lar

1950’ler

1960’lar

1970’ler

1980’ler

1990’lar

2000’ler

2010’lar

2020’ler

 İlkler 

 Kuzuların Sessizliği (1991) En İyi Film Oscar'ını kazanan ilk ve tek gerilim filmidir.
 Güzel ve Çirkin (1991) En İyi Film Oscar'ına aday olmuş ilk animasyon filmidir.
 Yüzüklerin Efendisi: Kralın Dönüşü (2003) En İyi Film Oscar'ını kazanan ilk ve tek fantastik filmdir.
 Köstebek (2006) En İyi Film Oscar'ını kazanan ilk ve tek yeniden çevrim filmdir.
 The Bells of St. Mary's (1945) En İyi Film Oscar'ına aday olan ilk devam filmidir.
 Baba II (1974) En İyi Film Oscar'ını kazanan ilk devam filmidir.
 Marty (1955) bir televizyon filmi (veya mini dizisi) kaynaklı olup En İyi Film Oscar'ını kazanan ilk ve tek filmdir.
 Kaçak (1993) bir televizyon dizisi'ne dayanarak çekilip En İyi Film Oscar'ına aday gösterilen ilk filmdir.
 Parazit'' (2019) yabancı dilde olup En İyi Film Oscar'ını kazanan ilk filmdir.

En'ler

Kaynaklar 

Film