Barsgan

Barskon, Barskoon veya Barskaun, eski adı Barsgan, Barskhan ya da Barsqan (Arapça: يرسغان; Rusça: Барскон; Kırgızca: Барскоон) bugünkü Kırgızistan'nın Issık-Göl ili sınırları içinde Issık Gölünün güney kıyısında küçük bir kasabadır.

İsim kökeni 
Divân-ı Lügati't-Türk'te; "يرسغان Barsgan" "Afrasyab’ın oğlunun adıdır. Barsgan şehrini bu yaptırmıştır. Bu şehir Mahmud'un babasının şehridir. Bir takımları şöyle söylerler: Uygur Hakanının Barsgan adında bir at bakıcısı varmış. Havası güzel olduğu için atları burada yetiştirirmiş. Sonra Barsgan adı buraya ad olarak verilmiş." şeklinde tanımlanır.

Konumu 
Barsgan kasabası, denizden 1753 metre yükseklikte konumlanır. Eski kervan yolu üzerinde bulunan Barsgan'da, kervanların buradan doğuya (Çin'e) ve güneye (Hindistan'a) geçtikleri bölgede bulunan harabe bir kervansaraydan anlaşılmaktadır.

Barsgan'ın güneyinden, Barsgan vadisinden geçen (A364) karayolu -İpek yolu güzergahlarından birisi olan bu tarihi yol- Bedel Geçiti (Divân-ı Lügati't-Türk'te; Badal art: Uç ile Barsgan arasında sarp bir yer şeklinde tanımladığı) üzerinden (4284 m) Çine ulaşır.

Tarih 
Diğer verilen isimler: Barskoon, Barskon ve Barskaun.

Kaşgarlı Mahmud'un babası, Hüseyin Čaghrī Téğin 1056 - 1057 yıllarından önce Barsgan emiri Arslan ilig idi.

Ayrıca Kaşgarlı, bu dörtlükte;
Kuş yawuzı sagzıgan,
yıgaç yawuzı azgan,
Yer yawuzı kazgan,
budun yawuzı Barsgan

"Kuşun kötüsü saksağan, ağacın kötüsü kuşburnu (yaban gülü), Yerin kötüsü bataklıklı olan yer, halkın kötüsü Barsgan'lılardır." Barsganı böyle tanımlar.

Tamim bin Bahr al-Muttawwi;

"Kervanla yukarı Nūshajān (Baskhan) ve al-Shash (Taşkent) arasında Tarāz üzeri mesafe kırk (marhala) uzaklıktadır, fakat at sırtında ('alā dābba) yolculuk bir ay sürer."

30 Temmuz 1916 yılında Urkun isyanında söylendiğine göre Rus güçlerinden kaçıp Bedel Geçiti üzerinden Çin'e geçmek isteyen 100,000 Kırgız ölmüştür. Rus kaynakları ise isyanda, 3,000 insanın yaşamlarını yitirdiklerini iddia ederler.

Doğal yapısı

Dağlar 
 It-Tiş dağı (27.9 km)
 Maydadır dağları (11.5 km) 
 Uzun-Gır dağları(16 km)

Akarsular 
 Barskaun (5.5 km) 
 Çon-Dzhargılçak (5.9 km) 
 Tayralçan (6.1 km) 
 Sarı-Bulak (9.2 km) 
 Dzhargılçak (10.1 km) 
 Çegedek (11.5 km) 
 Kırga (15.6 km)

Geçitler 
Dağ geçitleri 
 Barskon (34.4 km) 
 Dungrume (34.8 km) 
 Tosor (35.9 km)
 Rodnik Al'ça-Bulak (25.3 km)

Notlar

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 

Kırgızistan'daki şehirler