Beyin ve sinir cerrahisi

Beyin ve sinir cerrahisi, nörocerrahi ya da nöroşirürji merkezi ve periferik sinir sistemi bozukluklarının mekanik müdahale yoluyla tedavisini yapan bir cerrahi uzmanlık dalıdır. Bu dalda uzmanlık alan tıp doktorlarına nörocerrah ya da nöroşirürjiyen denmektedir. Bu uzmanlık eğitiminin sonrasında daha üst ihtisas dalları olarak spinal, fonksiyonel, tümör, vasküler, pediatrik nöroşirürji gibi dalları da vardır.

Gerek branşın eğitiminin ve gerekse pratik uygulamalarının zorluğu nedeni ile nörocerrahların sayısı çok fazla değildir. Tıbbın en çok dikkat ve tecrübe gerektiren dallarından biridir. Birçok ameliyatı yaklaşık 5-14 saat sürer. Bu nedenlerle çoğu ülkede bu dalın uzmanları en çok ücret alan hekimlerdir.

Başlıca ilgi alanları 
 Beynin ya da omurilik dokusunun içinden kaynaklanan veya ona dışarıdan basarak sorun oluşturan tümörler. 
 Beyin dokusunu ya da omuriliği besleyen damarların anevrizma (balonlaşma) 
 Arteriovenöz malformasyon, kavernom gibi rahatsızlıkları 
 Karotid stenozu denilen boyun damarlarındaki daralmalar 
 Doğumla birlikte olan meningomyelosel gibi sinir sisteminin oluşumu sırasında gelişen rahatsızlıklar, hidrosefali adı verilen ve kabaca beyin boşluklarındaki sıvı miktarının artışı, ayrıca doğuştan kafatasındaki şekil bozukluklarının tedavisi. 
 Bel fıtığı (Lomber disk hastalığı) başta olmak üzere her türlü omurga hastalıkları 
 Kafa ve omurilik yaralanmaları, 
 Periferik sinir denilen kol ve bacak sinirlerinin her türlü sıkışması, travma ve kesikleri, tümörlerinin cerrahi tedavisi
 Beyin damarlarının tıkanıklıkları
 Beyin kanamaları
 Ağır epilepsi (sara) hastalığı ve Parkinson hastalığı gibi nörolojik hastalıkların ve OKB (obsesif kompulsif bozukluk) gibi bir takım psikiyatrik hastalıkların cerrahi tedavisi
 Trigeminal nevralji,ağır kanser ağrıları, tik hastalığı (hemifasiyal spazm) gibi hastalıkların cerrahi tedavisi. (Fonksiyonel nöroşirürji)
 Özellikle son yıllarda "stereotaktik radyocerrahi" isimli yöntemler kullanarak tümör ve beyin damar hastlıklar gibi lezyonların nokta atışı ile kansız, anestezisiz tedavisi.

Önemli isimler 
B. K. Misra -  Dünya'da ilk kez image-guided cerrahi işlemini anevrizma için gerçekleştirdi. Güney Asya'da ilk kez stereotaksik radyocerrahi, Hindistan'da ilk kez uyanık kraniyotomi ve laparaskopik soinal cerrahi ameliyatını yaptı.
 Sir Victor Horsleybilinen ilk nöroşirürjisyen.
 Karin MuraszkoAmerika'da ilk kez kürsü başkanlığı yapan kadın nöroşirürjisyen (Michigan Üniversitesi).
 Hermann Schloffer - transsfenoidal cerrahi ameliyatını ilk kez 1907'de gerçekleştirdi. 
 Harvey Williams CushingModern Nöroşirürji'nin atalarından sayılmaktadır. 
 Robert Wheeler Rand  Theodore Kurze ile beraber nöroşirürji ameliyatlarında cerrahi mikroskop kullanımını 1957'de uyguladı ve bunu 1969 yılında ilk mikronöroşirürji ders kitabı ile beraber yayınladı. 
 Gazi YaşargilMikronöroşirürjinin atalarından biridir. Kendi yaptığı ve şu an yaygın kullanılan cerrahi malzemeleri vardır. 
Majid SamiiSerebellopontin köşe tümörü ameliyatlarının öncüsü. Dünya Nöroşirürji Dernekleri Federasyonu, her iki yılda bir seçkin beyin cerrahlarına verilen onur madalyasına Samii'nin adını vermiştir. 
 Ludvig PuuseppModern nöroşirürji'nin öncülerinden. Dünya'nın ilk Nöroşirürji profesörü. 
 Walter DandyModern nöroşirürji'nin atalarından sayılmaktadır. 
 Hirotaro NarabayashiStereotaksik nöroşirürji'nin öncüsü. 
 Alim-Louis BenabidDerin beyin stimülasyonu öncüsü ve hareket bozuklukları tedavisinin önde gelen ismi. 
 Wilder PenfieldModern nöroşirürji'nin atalarından sayılmaktadır, ayrıca epilepsi çalışmaları ile bilinir. 
 Joseph Ransohoff medikal görüntüleme ve kateterizasyon açısından nöroşirürjinin ömcü ismi. Nöroşirürji yoğun bakım kavramını ilk uygulayan hekim. 
 Lars LeksellGamma Knife'ı geliştiren İsveçli hekim.   
 Ben Carson Johns Hopkins Hastanesi emekli çocuk nöroşirürjisyeni, hemisferektomi öncüsü, ve kafadan yapışık ikizleri ayırmada öncü isim; eski 2016 Cumhuriyetçi Parti Başkan Adayı, eski  Birleşik Devletler Şehir ve Kentleşme Komisyonu üyesi.   
 John R. AdlerStanford Üniversitesi'nde CyberKnife'ı geliştiren nöro cerrah. 
 Wirginia MaixnerMelbourne Royal Children's Hospital'da nöroşirürjisyen. Bangladeşli yapışık ikizler olan Trishna ve Krishna'yı ayırmasıyla bilinmektedir. 
 Frank Henderson MayfieldMayfield kafatası klemp'i geliştiricisi. 
 Ayub K. OmmayaOmmaya şant rezervuarı geliştiricisi. 
Christopher Duntsch - Hastalarının ölümleri ve sakat kalmaları neticesi uzun süreli hapis cezası alan nöroşirürjisyen.
Henry Marsh - Ukrayna'da nöroşirürjiyi geliştiren isim.
Robert J. White – Yaşayan maymunlarda yaptığı beyin nakli ile bilinir. Ayrıca Pontifical Academy of Sciences'a atanmasının ardından 1981'de Vatikan'ın Biyomedikal Etik Komisyonu'nu kurmuştur.
Aysima Altınok - Türkiye'nin ilk kadın beyin cerrahı.

Kaynakça 

 
Cerrahi branşlar
Tıp bilimleri