Erkan Yücel

Erkan Yücel (13 Mart 1944, Ankara - 9 Eylül 1985, İzmir), Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusudur.

Yaşamı 
Liseyi yarıda bırakıp tiyatroya başlayan sanatçı, ilk olarak Ankara Deneme Sahnesi'nde çalıştı. Bir yandan halkevlerinin tiyatro kurslarına devam etti. 1962 ve 63 yıllarında, iki kez konservatuvara başvurmasına karşın, 'ağız yapısı uygun değil' diye alınmadı. Daha sonradan Devlet Tiyatroları'ndan gelen oyunculuk teklifini de o kabul etmedi. Deneme Sahnesi'nden sonra yeni kurulan Ankara Sanat Tiyatrosu'na girdi. Ayak Bacak Fabrikası ve Klimanjaro'ya Tek Başına Tırmanmak adlı oyunları ile dünya çapında tanındı. 12 Mart'ta sergiledikleri Hitler Rejimi'nin Korku ve Sefaleti oyunu nedeniyle sıkıyönetim tarafından tutuklanarak yargılandı ve 15 yıl ağır hapis cezasına mahkûm edildi. İki yıl yatıp çıktı. "İçerdeyken" işkence gördüğü söylenmektedir. İdeolojik farklılaşma nedeniyle AST'tan ayrılarak önce Devrimci Ankara Sanat Tiyatrosu'nu, sonra da Halk Oyuncuları'nı kurarak Anadolu'nun birçok yerinde turnelere çıktı. O dönemde sinemada da rol aldı. 1975'te San Remo Film Şenliği'nde En İyi Erkek Oyuncu Ödülü'nü alarak uluslararası alanda ödül alan tek sinema oyuncusu oldu.

12 Eylül 1980 Darbesi'nde de baskılarla karşı karşıya kaldı. İzmir turnesinde Sıkıyönetim komutanlığı oyunu serbest bırakmış ama Erkan Yücel'in sahneye çıkmasını yasaklamıştır. 12 Eylül'den sonra da pasaport verilmeyip yurt dışına çıkışı yasaklandı. Tiyatro çalışmalarına Devrimci Ankara Sanat Tiyatrosu’nun ardından kurduğu Ankara Halk Tiyatrosu’nda devam etti. Ankara’da yerleşik bir sahne kurdu. Politik oyunların yanı sıra çocuk oyunları da hazırladı. 9 Eylül 1985 yılında film çekimi için gittiği İzmir yolunda geçirdiği bir trafik kazası sonucu 41 yaşında hayatını kaybetti.

Erkan Yücel, toplumcu bir sanat anlayışını savundu. Aydınlık hareketinde yer aldı, TİİKP ve TİKP saflarında mücadele etti. Oğlunun adını, Doğu Perinçek'e ithafen Doğu koydu. "Traktör römorkunda tiyatro" tarzını geliştirdi, köy köy dolaşarak halka gösteriler sundu. Yücel ayrıca, Sarper Özsan yönetimindeki Aydınlık Korosu'nda da seslendirme görevinde bulunmuştur.

Tiyatro oyunları 
 Fehim Paşa Konağı : (Turgut Özakman)
 Ayak Bacak Fabrikası : (Sermet Çağan) - Ankara Sanat Tiyatrosu (1964)
 Sultan Gelin : (Cahit Atay) - Ankara Sanat Tiyatrosu (1964)
 Yosma : (Ruzante) - Ankara Sanat Tiyatrosu (1964)
 Bozuk Düzen : (Güner Sümer) - Ankara Sanat Tiyatrosu (1965)
 Keloğlan : (Birkan Özdemir) - Ankara Sanat Tiyatrosu (1965)
 Kuyruklu Yıldız Altında Bir İzdivaç : (Hüseyin Rahmi Gürpınar) - Ankara Sanat Tiyatrosu (1965)
 Saf Adam ve Kundakçılar : (Max Frisch) - Ankara Sanat Tiyatrosu (1965)
 72. Koğuş : (Orhan Kemal) - Ankara Sanat Tiyatrosu (1966)
 Alis Harikalar Diyarında : (Carrol) - Ankara Sanat Tiyatrosu (1966)
 Durdurun Dünyayı İnecek Var : (Anthony Newley ve Leslie Biriousse) - Ankara Sanat Tiyatrosu (1966)
 Pazar Gezintisi : (George Mitchele) - Ankara Sanat Tiyatrosu (1966)
 Zenginin Maceraları : (Tunca Yönder ve Birkan Özdemir) - Ankara Sanat Tiyatrosu (1966)
 Mayın : (Fikret Otyam) - Ankara Sanat Tiyatrosu (1967)
 Müfettiş : (Nikolai Gogol) - Ankara Sanat Tiyatrosu (1967)
 Sarıpınar 1914 : (Reşat Nuri Güntekin) - Ankara Sanat Tiyatrosu (1967)
 Eskici Dükkanı : (Orhan Kemal) - Ankara Sanat Tiyatrosu (1968)
 Simavnalı Şeyh Bedreddin : (Orhan Asena) - Ankara Sanat Tiyatrosu (1968)
 Victor Ya Da Çocukların İktidarı : (Roger Vitrac) - Ankara Sanat Tiyatrosu (1968)
 Linç : (Kerim Korcan) - Ankara Sanat Tiyatrosu (1969)
 Sınırdaki Ev : (Slawomir Mrozek) - Ankara Sanat Tiyatrosu (1969)
 Tozlu Çizmeler : (İsmet Küntay) - Ankara Sanat Tiyatrosu (1969)
 Birinci Kurtuluştan : (Ergin Orbey) - Ankara Sanat Tiyatrosu (1970)
 Hamdi : (Mehmet Keskinoğlu) - Ankara Sanat Tiyatrosu (1970)
 Nafile Dünya : (Oktay Arayıcı) - Ankara Sanat Tiyatrosu (1970)
 Ana : (Maksim Gorki) - Ankara Sanat Tiyatrosu (1974)

Filmografi

Oyuncu olarak 
 1974: Endişe
 1979: Bir Ceza Avukatının Anıları - Çekiç ve Titreşim (TV filmi)
 1979: Bir Ceza Avukatının Anıları: Emekli Başkan
 1979: Bereketli Topraklar Üzerinde
 1979: Yorgun Savaşçı (TV dizisi)
 1983: Hakkâri'de Bir Mevsim
 1984: O'na Çirkin Kral Derlerdi
 1987: Yılmaz Güney: His Life, His Films

Ödüller 
 1968: Sanat Sevenler Derneği - Övgüye Değer Görülenler - "Sarıpınar 1914"deki oyunuyla
 1971: Sanat Sevenler Derneği - Övgüye Değer Görülenler - "Linç" ve "Birinci Kurtuluştan"daki oyunlarıyla
 1972: Sanat Sevenler Derneği - Övgüye Değer Görülenler - "Nafile Dünya" ve "3. Reich'in Korku ve Sefaleti"ndeki oyunuyla
 1975: 12. Altın Portakal Film Festivali - En İyi Erkek Oyuncu - Endişe
 1975: San Remo Film Şenliği - En İyi Erkek Oyuncu
 1980: Sanat Sevenler Derneği - En İyi Erkek Oyuncu - "Müfettişler Müfettişi" ve "Düş ve Gerçek"teki başarılarıyla
 1985: Sanat Kurumu - Seçici Kurul Özel Ödülü

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 Beyazperde'de Erkan Yücel 
 Ekşi Sözlük'de Erkan Yücel
 IMDb'de Erkan Yücel
 SinemaTürk'te Erkan Yücel 
 Sinemalar.com'da Erkan Yücel 
 TSA'de Erkan Yücel 

Türk erkek tiyatro oyuncuları
Türk erkek sinema oyuncuları
1944 doğumlular
Ankara doğumlu erkek oyuncular
1985 yılında ölenler
İzmir'de trafik kazasında ölenler
Türk marksistler
Aydınlık çevresi
Erkek oyuncular
Trafik kazasında ölen oyuncular