Meşeköy, Ardanuç

Meşeköy, Artvin ilinin Ardanuç ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe
Eski adı Varthel'dir. Bu adın Gürcüce Vartheli'den (ვართხელი) Türkçeye girdiği anlaşılmaktadır. Nitekim köy, Gürcülerden ele geçirilmesinden kısa süre sonra Osmanlı tahrir defterlerine Varthel olarak yazılmıştır. 93 Harbi'nde Klarceti bölgesini ele geçiren Ruslar da köyün adını Gürcüce yazılışına uygun biçimde Varheli (Вартхели) olarak kaydetmiştir.

Vartheli, tarihsel Gürcistan'ın güneybatı topraklarını oluşturan bölgelerden biri olan Klarceti'de yer alıyordu. Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 16. yüzyılın ortasında, birleşik Gürcistan Krallığı'ndan sonra bu bölgeye hakim olan ve Gürcü atabeglerin yönettiği Samtshe Atabeyliği'nden ele geçirdi. 1574 tarihli Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı tahrir defterine göre Ardanuç livasında Ardanuç nahiyesine bağlı olan Varheli'de 24 hane (yaklaşık 120 kişi) yaşıyordu. Bu tarihte köyün nüfusunun tamamı Hristiyan olarak kaydedilmiştir. Yaklaşık yirmi yıl sonra, 1595 tarihli Defter-i Mufassal-i Liva-i Ardanuç adlı Osmanlı tahrir defterine göre ise, hane sayısı değişmemişti; 18 hane Hristiyan, 6 hane Müslüman olarak kaydedilmişti. Osmanlı idaresinin vergi tahsil etme ve askere alma amacıyla 1835 yılında gerçekleştirdiği nüfus tespitine göre, Vartheli'de 20 hanede 39 erkek yaşıyordu. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün nüfusunun yaklaşık 78 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.

Vartheli, 93 Harbi’nden sonra kurulan Rus idaresi sırasında Artvin sancağının (okrug) Ardanuç kazasına (uçastok) bağlıydı. Bu kazanın Sahre nahiyesinin dört köyünden biriydi. 1886 tarihli tespite göre köyün nüfusu 153 kişiden oluşuyordu ve nüfusun tamamı "Türk" olarak kaydedilmişti. Vartheli, Rus egemenliğinin ardından, 1918-1921 arasıda bağımsız olan Gürcistan'ın sınırları içinde yer aldı. Gürcistan'ı işgal eden Sovyet Rusya ile Ankara Hükümeti arasında 16 Mart 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması'yla Türkiye'ye bırakıldı. 1922 yılında Artvin livasında yapılan nüfus tespitine göre, Ardanuç nahiyesine bağlı olan köyün nüfusu 3 hanede yaşayan 6 kişiden oluşuyordu. Bu tarihte de köyün nüfusu "Türk" olarak kaydedilmiştir. Varthel veya Vartheli adı, Türkçe olmadığı için 1925 yılında Meşeköy olarak değiştirilmiştir. Bununla birlikte köyün eski adı yeni adıyla birlikte "Meşeköy (Varthel)" biçiminde uzun süre resmi kayıtlarda kullanılmıştır.

Meşeköy'de varlığı bilinen tek tarihsel yapı, Vartheli Kilisesi'dir. Köyün 400 metre güneyinde yer alan ve bir köy kilisesi olan yapı tamamen yıkılmıştır. Günümüze ulaşan kalıntılardan kilisenin kesme ve moloz taştan inşa edildiği anlaşılmaktadır.

Coğrafya 
Meşeköy, Artvin il merkezine 60 km, Ardanuç ilçe merkezine 18 km uzaklıktadır.

Nüfus

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 

Ardanuç belde ve köyleri
Tao-Klarceti