Toksoplazma gondii

Toksoplasma gondii, protozoonlardan Sarcocystidae ailesine,Toksoplasma cinsine mensup tipik bir koksidyan parazittir. Ara konak insan, kuş, sığır gibi omurgalı hayvanlardır. İnsan ve diğer bütün memelilerde hücre içi paraziti olarak yaşar. T.gondii'nin asıl rezervuar konağı yaygın olarak kediler ve kedigillerdir.

Fizyoloji Yapı ve Bulaş 

Organizmalar kedilerin intestinal (bağırsak) hücrelerinde gelişirler. Genelde farelerin ya da çiğ etlerin kediler tarafından yenilmesiyle kedilere bulaşan bu parazit, intestinal hücrelerin içine apeksinde bulunan konoid kısmı sayesinde trafazoid (takizoid) formda girer ve çoğalır. Bu intestinal hücreleri patlatarak hücreden çıkarlar ve yakınlardaki diğer intestinal hücreleri de enfekte ederler. İlk intestinal hücrelerden çıkış ile bu parazitler merozoit ismini alırlar. Merozoitlerin bir kısmı şizogoni temelli üreme ile (gamet olanların birleşmesi ile) olgunlaşmamış ookist formunda kedinin dışkısı ile dış ortama atılırlar. İnsanlara bulaş ise bu ookistlerin olgunlaşmış hallerinin oral yol ile kedi kumundan, zemini kum olan çocuk parklarından alınması ile gerçekleşir. Merozoitlerin diğer bir kısmı ise bütün memelilerde (şizogoni sadece kedide olur) bradizoid (doku kisti) formunda kalırlar. Bu yüzden bulaş sadece kedi feçesi ile temasla değil aynı zamanda pişmemiş sığır, inek, koyun etlerinin yenmesi ile de olur. Bu kistler aynı zamanda insan vücudunda beyine, retinaya, perikard ve miyokarda yerleşip yıllarca kalırlar.

İnsanlarda Toksoplazmozis Klinik ve Patogenezi 
Toksoplazmozis karşımıza klinik olarak 2 tip enfeksiyon tablosu ile çıkar.

Akkiz toksoplazmozis
 İmmün sistemi sağlam hastalarda
 %80 asemptomatik seyrederken, semptom gösteren hastalar arasında
 Lenfadenopati(%90)
 Ateş (%40)
 Yorgunluk ve halsizlik (%40)
İmmün sistemi yetersiz hastalarda(AIDS, Malignite, İmmünsupresif tedavi alanlar) fırsatçı sistemik enfeksiyonlar yapabilir. En çok serebral toksoplazmozis, ensefalit tablosu görülür. MR görüntülemelerinde tipiktir.
Konjenital Toksoplazmozis

Gebelik sırasında alınan trafozoit formların anneden fetusa transplasental geçişi olur. Fetusun immün sistemi yetersiz olduğu için klinisyenler tarafından korkulan bir durumdur.
Serebral kalsifikasyon
Yaşamın ileri yıllarında ortaya çıkan korioretinit
Hidrosefaliye bağlı makrosefali
Mikrosefali
Konvülsiyonlar
Deri döküntüleri,sarılık
tablosuna yol açabilir.

Gebelerde Toksoplazma Testi

Gebelerde T.gondii'ye karşı antikor varlığının serolojik yöntemle araştırılması şeklinde uygulanmaktadır. Bu tahliller doğrultusunda kişinin enfeksiyon geçirmemiş, geçirmiş veya geçirmekte olduğu hakkında karar verilir.

Kaynakça 

Conoidasida
Parazitik alveolata
Kedi hastalıkları
Kedi parazitleri
Kemiriciler parazitleri
1908'de tanımlanan türler