Endülüs Emevî Devleti

Endülüs Emevîleri, Abbasilerin, Emevî hanedanına son vermesi ile 10. Emevi halifesi Hişam bin Abdülmelik'in torunu ve Muaviye bin Hişâm'in oğlu Abdurrahman, İspanya'ya giderek burada 756 yılında Endülüs Emevî Devleti'ni kurdu. Abdurrahman, Abbâsîler ile mücadele etti, Franklara karşı başarılar kazandı.

Emevîler İspanya'da tam bir İslam egemenliği kurmuşlardı. Ancak zamanla, başa geçen hükümdarlar cihadı bıraktı ve saraylarda sefa sürmeye başladılar. Taht kavgaları ve sevdaları, kardeş kanının dökülmesi sebebiyle yıkım dönemi başladı. Ülke çevresinde gelişen Hristiyan birlikler zamanla daha fazla güçlendi. Aragon kralı Ferdinand ile Kastilya kraliçesi I. İsabel'in evlenmesi ve ordularını birleştirmesi ile Hıristıyanlar daha da güçlenmiş ve Yahudilerle Müslümanları Endülüs'ten çıkarmışlardır. Kemal Reis komutasında bir donanma ile kurtulan Yahudilerle Müslümanlar gemilerle doğuya getirilmişlerdir.

Endülüs Emevîleri'nin en parlak dönemi III. Abdurrahman (912-961) ve II. Hakem (961-976) zamanlarıdır. III. Abdurrahman, halife unvanını da kullanınca İslam tarihinde aynı anda Abbâsîler, Endülüs Emevîleri ve Fâtımîlerde olmak üzere ilk kez üç halife çıktı.

KuruluşuEmevilerin soyundan gelenlerin Afrika üzerinden cebeli tarıktan ispanyaya geçmesi üzerine 731 yılında kurulmuştur

Toplumsal yapı

Analiz

Sanat 
Halifenin Madinat al-Zahra'dakiler gibi resmi atölyeleri, sarayda kullanılmak veya misafirlere, müttefiklere ve diplomatlara hediye olarak kullanılmak üzere sanatsal üretimi teşvik eden lüks ürünler üretti. Halifenin atölyelerinde üretilen birçok obje daha sonra Avrupa'daki müzelerin ve Hristiyan katedrallerinin koleksiyonlarına girdi. Bu dönemin en ünlü objeleri arasında bitkisel, figüratif ve epigrafik motiflerle oyulmuş fildişi kutular vardır. Hayatta kalan kayda değer örnekler arasında al-Mughira'nın Pyxis'i, Zamora'nın Pyxis'i ve Leyre Sandığı yer alır. Metal işi objeler de üretildi, bunlardan günümüze ulaşan en ünlü parçası, Madinat al'da yapılmış bir geyik şeklinde oyulmuş bronz bir çeşme musluğu olan "Cordoba Geyik". -Zahra ve Cordoba Arkeoloji Müzesi tarafından korunmaktadır. Benzer işçiliğin geyik şeklindeki diğer iki bronz örneği, Madrid'deki Ulusal Arkeoloji Müzesi'nde ve Doha'daki İslam Sanatları Müzesi'nde muhafaza edilmektedir. Hilafet'in yıkılmasından sonra fildişi ve ipek eşyaların üretimi büyük ölçüde dururken, daha sonraki dönemlerde deri ve seramik gibi diğer ortamlarda üretim devam etti.

Hükümdarlar listesi

Kurtuba Emevî Emirleri 

 I. Abdurrahman, 756-788
 I. Hişam, 788–796
 I. Hakem, 796–822
 II. Abdurrahman, 822–852
 I. Muhammad, 852–886
 Mündhir, 886–888
 Abdullah bin Muhammed, 888–912
 III. Abdurrahman, 912–929

Kurtuba Emevî Halifeleri 
 III. Abdurrahman, halife olarak, 929–961
 II. Hakem, 961–976
 II. Hişam, 976–1008
 II. Muhammed, 1008–1009
 II. Süleyman, 1009–1010
 II. Hişam, (ikinci kez), 1010–1012
 II. Süleyman, (ikinci kez) 1012–1016
 IV. Abdürrahman, 1017

Emevî hanedanı yerine Hammûdiler'in gelmesi:

 Ali bin Hammud-el-Nasır, 1016–1018
 Kasım bin Hammud-el-Ma'mu, 1018–1021
 Yahya bin Ali bin Hammud-el-Mu'tali, 1021–1023
 Kasım bin Hammud-el-Ma'mu, 1023 (ikinci defa)

Emevîler'in tekrar hükümdarlığa geçmesi:

 V. Abdürrahman, 1023–1024
 III. Muhammed, 1024–1025
 Ara hükümdar Yahya bin Ali bin Hammud el-Mu'tali, 1025-1026
 III. Hişam, 1026–1031

Emevî hâlifelerinin soyağacı

Soyağacı renk anahtarı

Ayrıca bakınız
 Emevîler
Cevheriler

Kaynakça

 
İslam devletleri
750'lerde kurulan bölgeler ve ülkeler