Tao-Klarceti

Tao-Klarceti (; translit.: “t’ao-k’larceti”), çağdaş tarih yazıcıları tarafından eski Tao-Klarceti Krallığı'ndaki tarihi ve coğrafi bölgeleri tanımlamak için kullanılan bir terimdir. Tao-Klarceti olarak ifade edilen yerler Gürcistan tarihi açısından önemli tarihsel bölgelerdi ve Gürcü Boğazı’ndan başlayıp Küçük Kafkaslar’a değin uzanıyordu.

Göreceli bir kavram olan Tao-Klarceti, daha yaygın biçimde Türkiye sınırları içinde kalmış olan tarihi ve coğrafi bölgeleri ifade etmektedir. Tao ve Klarceti ile Şavşeti, Kola, Artaani, Eruşeti, Çrdili, Speri, Basiani, Lazeti’nin bir bölümü ve büyük bölümü bugün Gürcistan sınırları içinde olan Acara, Samtshe ile Cavaheti’nin bölümleri bu bölgeleri oluşturmaktadır. Tao-Klarceti, bugünkü Türkiye’nin kuzeydoğu kesiminde yer alan idari bölgelerinden Erzurum'un kuzey doğu kesimi, Artvin İli, Ardahan İli ve Kars İli'nin kuzeyini kapsar.

"Tao-Klarceti" terimi, bölgenin en önemli iki bölgesinin - Tao ve Klarceti - adlarına dayanmaktadır. Bu terim "Zemo Kartli" (Yukarı Kartli veya Yukarı İberya) ile eşdeğerdir ve aynı zamanda tarihi Mesheti ile eşanlamlıdır.

Konumu 

Tarihsel bölgeler olarak, Arsiani (Türkçe: Yalnızçam) Dağlarının batısında Tao, Klarceti ve Şavşeti yer alıyordu. Doğuda Samtshe, Eruşeti, Cavaheti, Artaani ve Kola bulunuyordu. Bu bölgeler, Corohi (Çoruh) ve Mtkvari (Kura) sistemlerindeki vadileri ve dağları kapsıyordu. Tao-Klarceti, Doğu ve Batı’daki büyük imparatorlukların her zaman ilgisini çekmişti, çünkü tarihsel İpek Yolu’nun bir bölümü bu topraklardan geçiyordu. 9-11. yüzyıllarda Tao-Klarceti bölgesi Gürcü Bagratlılarca yönetildi. Bölge, 1008 yılında feodal devletlerin tek çatı altında birleşmesinde önemli rol oynadı.

Tarihsel anıtlar

Orta çağa ait Gürcülerden kalma çok sayıda önemli kültürel anıt Tao-Klarceti topraklarında bulunur. Bunların çoğu günümüzde harabe halindedir. Orta çağ Gürcü mimarisinin en önemli anıtları arasında kiliseler, manastırlar, köprüler ve kaleler yer alır. Bunların en çok bilineni Handzta, Hahuli, Ança, Oşki, İşhani, Bana, Parhali, Doliskana, Othta Eklesia, Opiza, Parehi ve Tbeti manastır ve kiliseleridir.

Galeri

Kaynakça

Tao-Klarceti
Tarihsel Bölgeler