Samet Ağaoğlu

Abdüssamet Ağaoğlu (1909, Bakü - 6 Ağustos 1982, İstanbul), Türk yazar, siyasetçi.

Samet Ağaoğlu, Azerbaycan'dan Türkiye'ye göç eden Ağaoğlu ailesinin dördüncü çocuğudur ve kendisi gibi yazar ve fikir adamı olan Ahmet Ağaoğlu'nun oğludur. İlk ve orta öğrenimini Bayazıt Fevziye Lisesi'nde tamamladıktan sonra, 1929 yılında Ankara Lisesi'nden mezun oldu. 1931 yılında Ankara Hukuk Mektebi'ni bitirdikten sonra Strazburg'a giderek üniversitenin "yüksek etüdler" bölümünde 16 ay okumuş, ancak doktorasını tamamlayamamış, babasının işlerinin bozulması üzerine yurda dönmek zorunda kalmıştır. Yurda döndükten sonra ekonomi ve ticaret bakanlıklarında bazı üst düzey görevlerde bulunmuş, 1946 yılında devlet hizmetinden ayrılmıştır.

Avukatlık yapmaya başladığı sırada Demokrat Parti saflarında politikaya atılmıştır. 1950, 1954 ve 1957 seçimleri ile IX., X., XI. Dönem Manisa Milletvekilliği yapmıştır. Çalışma, sanayi ve devlet bakanlığı vazifelerinde bulundu. 27 Mayıs 1960 askerî darbesinde tutuklanıp hüküm giydi. Ömür boyu hapisle cazalandırıldı. İmralı ve Kayseri cezaevlerinde tutuklu kaldı. 1964 yılında Yassıada'da cezasını çekerken çıkan özel bir afla salıverildi. Bundan sonra siyasetle dolaylı olarak ilgilendi.

Kendini tümüyle yazılarına verdiği bir dönemde, 6 Ağustos 1982'de öldü. Feriköy Mezarlığı'nda bulunan Ağaoğlu Aile Mezarlığı'nda defnedilmiştir.

Edebî kişiliği 
Yazmaya lise sıralarında başlayan Samet Ağaoğlu, 1929 - 1931 yıllarında Behçet Kemal Çağlar, Ahmet Muhip Dıranas gibi arkadaşlarıyla Hep Gençlik adında bir dergi çıkarmıştır. Strazburg yaşamını anlatan ilk öyküleriyle görünmüştür. Politik çalışmaları dolayısıyla kitaplarını uzun aralıklarla çıkarmış, ancak yaşamının sonuna kadar yazınla ilgisini koparmamıştı.

Siyâsî içerikli pek çok yazıya da imza atmış olan Samet Ağaoğlu, öykü ve denemelerini dönemin Varlık, Yücel, Çığır gibi önemli dergilerinde yayımlamıştı.

Yazılarında Samet Agayef imzasını da kullanmıştır.

Eserleri

Öykü 
 1944 Strassburg Hatıraları
 1950 Zürriyet
 1953 Öğretmen Gafur
 1957 Büyük Aile
 1964 Hücredeki Adam
 1965 Katırın Ölümü

Anı 
 1940 Babamdan Hatıralar
 1958 Babamın Arkadaşları
 1965 Aşina Yüzler
 1967 Arkadaşım Menderes
 1972 Marmara'da Bir Ada
 1973 Demokrat Parti'nin Doğuş ve Yıkılış Sebepleri-Bir Soru
 1978 İlk Köşe
 1992 Siyasi Günlük: Demokrat Partinin Kuruluşu

İnceleme 
 1944 Kuvayı Milliye Ruhu
 1947 İki Parti Arasındaki Siyasi Farklar

Gezi 
 1967 Sovyet Rusya İmparatorluğu

Kaynakça 
Özel

Genel
 

 

1909 doğumlular
1982 yılında ölenler
Türkiye'deki Azeri göçmenler
20. yüzyıl Türk yazarları
İstanbul Erkek Lisesinde öğrenim görenler
Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesinde öğrenim görenler
Feriköy Mezarlığı'na defnedilenler
Türkiye Cumhuriyeti Devlet Bakanları
TBMM 9. dönem Manisa milletvekilleri
TBMM 10. dönem Manisa milletvekilleri
TBMM 11. dönem Manisa milletvekilleri
Bakü doğumlu siyasetçiler
TBMM Dışişleri Komisyonu
Demokrat Parti (1946) mensubu siyasetçiler
20. yüzyıl Türk siyasetçileri
20. yüzyıl Türk avukatları
Ağaoğlu ailesi