Nové Zámky

Nové Zámky (Slovakça:  veya Nove Zamky Osmanlı döneminde: Uyvar), güneybatı Slovakya'da yer alan bir kent. Macarca  "Érsekújvár" ve Almanca "Neuhäusel" adlarıyla da tanınır. Nüfusunun dörtte biri Macar asıllıdır.

Kent 16. yüzyılda Osmanlılara karşı savunma amacıyla inşa edilmiş bir kalenin etrafında kurulmuştur. Kentin odak noktası olan Uyvar Kalesi  1573-1581 yılları arasında inşa edildi. Bu çok büyük kale Avrupa'nın en modern kale istikham prensiplerine göre yıldız şeklinde kurulmuş olup son yüzyıllarda geliştirilen topçu hücumlarına karşı özel olarak korunaklı idi.

Kaleyi 6 defa kuşatan Osmanlılar, sonunda 1663 yılında, IV. Mehmed'in sultanlık döneminde Köprülü Fazıl Ahmed Paşa'nın Avusturya Seferinde fethettiler ve Vasvar Antlaşması ile kale Osmanlı egemenliğine geçti. Osmanlılar ellerine yeni geçen arazileri Uyvar Eyaleti olarak organize ettiler; bu eyalet Uyvar merkezli olup Litra, Leve, Novigrad, Holok, Bukabak ve Şefradi (olasılıkla Šahy) sancaklarından oluşmaktaydı. Kent ve Uyvar Eyaleti 22 yıl boyunca Osmanlıların elinde kaldı.

1685 yılında Lorraine Dükü V. Charles'ın komutasındaki Avusturya-Habsburg ordusu tarafından işgal edildi. 1691'de Estergon Piskoposloğu'ndan tarafından kent olma imtiyazları verildi. Onyedinci yüzyılda Katolikleştirme politikası aleyhinde Avusturya'ya ait olan Macaristan'ın kuzey kısımlarında ortaya çıkan birçok isyanda bu kent çok önemli rol oynamıştı. Bu nedenle ileride çıkabilecek halk hareketlerinde isyancılara bir müstahkem mevki sağlamasını önlemek amacıyla 1724-1725 yılları arasında Kutsal Roma İmparatoru VI. Karl kalenin büyük bir bölümünü yıktırdı.

Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'nun I. Dünya Savaşı'ndan sonra parçalanması sonucunda Uyvar, yeni Slovakça adı ile Nové Zámky ile, yeni kurulan Çekoslovakya'ya verildi. 1938 ile 1945 arasında Çekoslovakya'nın Nazi Almanya tarafından işgal edilip parçalanmasından sonra kent Macaristan idaresine geçti. Bu kent II. Dünya Savaşı sırasında 1944 yılında müttefik uçakları tarafından çok şiddetli bombalandı. Bu bombalanmanın sonucu Uyvar kalesinin çok küçük bir kısmı ayakta kalabildi. Ama hala kentin armasında bir kale bulunmaktadır.

Bu savaştan sonra 1944-1993 arasında Çekoslovakya elinde bulunan kent, 1993'te bu devletin ikiye bölünmesiyle şimdi Slovakya idaresindedir. Şimdiki adıyla Nové Zámky, şu anda Batı Slovakya ilinin Nitra ilçesine bağlı bir bucak merkezidir.

Kaynakça 

Slovakya'daki şehirler