Jim Crow yasaları

Jim Crow yasaları (), 19. ve 20. yüzyılda Amerika Birleşik Devletleri'nin güney eyaletlerinde çıkartılmış ırksal ayırmacı (segregationist) yerel yasalardır. Yasalar, ABD'deki yeniden yapılanma döneminde Siyahilerin elde etmiş olduğu politik ve ekonomik kazançlara karşı çıkartılmıştır. Yasalar, Afroamerikalılar ile Beyazların sosyal ve politik hayatta ayrı kurumları kullanmalarını amaçlamış ve "ayrı, ama eşit"  (İngilizce: separate but equal) yasal doktrini ile temellendirilmişti.

Demiryolları ve tramvaylarda ırk ayrımını benimseyen ilk yasa 1875'te Tennessee'de kabul edilmiş ve takip eden dönemlerde tüm Güney eyaletlerinde demiryollarında ırk ayrımı uygulamasına gidilmiştir. Bu yasaları uygulayan eyaletlerde "Sadece Beyazlar İçin" ve "Siyahlar" tabelaları asılmıştır. Uygulamalar daha sonra oteller, tiyatrolar, kütüphaneler, asansörler ve okulları da kapsar hale gelmiştir.

Amerika Birleşik Devletleri Yüksek Mahkemesi, 1954 yılında devlet okullarında ırksal ayırmacılığı Brown v. Board of Education davasında anayasaya aykırı bulmuştur. Bu kararın eyalet bazında uygulanması ise uzun yıllar sürmüştür. Geriye kalan Jim Crow yasaları, 1964 Medeni Haklar Yasası ile 1965 Oy Hakkı Yasası sonucunda yürürlükten kalkmıştır.

İsmin kökeni 

Jim Crow, bir İngiliz komedyen olan Thomas Rice'ın 1828’de yarattığı bir karakterdir. Rice'ın canlandırdığı karakter, geri zekâlı, ilkel, her türlü aşağılanmaya maruz kalan bir zenci tiplemesidir. Rice, karakteri canlandırırken yüzünü kömürle siyaha boyuyordu. Jim Crow, aşağılamak amacıyla Beyazlar tarafından Siyahlara takılan isimlerden biriydi.

Ayrıca bakınız 
 Yeniden yapılanma dönemi (1865-1877)
 Afroamerikan sivil haklar hareketi
 Lucy Parsons
 İkinci sınıf vatandaş

Kaynakça 

Amerika Birleşik Devletleri'nde siyaset
Amerika Birleşik Devletleri'nde ayrımcılık
Amerika Birleşik Devletleri'nde beyaz üstünlüğü
Amerika Birleşik Devletleri hukuki tarihi
Amerika Birleşik Devletleri'nin yeniden yapılanma dönemi
Afrikalı Amerikanlar tarihi