Kenzaburo Oe

Kenzaburō Ōe (, 31 Ocak 1935 - 3 Mart 2023), Japon yazar ve çağdaş Japon edebiyatı'nın önde gelen isimlerinden birisi. Ōe, 1994 yılında Yasunari Kavabata'dan sonra Nobel Edebiyat Ödülü kazanan ikinci Japon yazardır.

Yaşamı 
1935 yılında Şikoku'nun bir köyünde doğdu. Japonya'nın en prestijli üniversitesi olan Tokyo Üniversitesi'nde Fransız Edebiyatı eğitimi gördü. Türkiye'de özellikle Kişisel Bir Sorun eseri ile tanınan yazar, Japonya'nın gelmiş geçmiş en güçlü sosyal ve politik eleştirel yaklaşımını roman dünyasına taşıyarak Japon edebiyatında kendine özgü bir yer edindi. Onun bu özelliğini yansıtan entelektüel niteliği yüksek romanları ona 1994 yılında Nobel Edebiyat ödülünü getirdi.

Savaşçı sınıf kökenli olup geleneklerine bağlı bir taşra ailesinde yetiştirilmiştir. Yaşıtı Japon çocuklarının çoğu gibi Oe de, Japonya’nın müttefik güçlere yenildiğini ve teslim olduğunu, II. Dünya Savaşı’nın bittiğini radyoda imparator Hirohito’nun kendi ağzından duyuşuna kadar İmparator’un yaşayan bir Tanrı olduğuna inanmıştır. Ancak İmparator’un kendisi gibi bir insan olduğunu öğrenen Oe, dünya algısını sonsuza dek değiştiren kayboluş ve yıkım duygusunu yaşamıştır. Babasının erken ölümü, II. Dünya Savaşı’nda Japonya’nın yenilmesi ve son olarak da oğlu Hikari’nin beyin fıtığı nedeniyle engelli olarak doğması Oe’nin hem kişisel hem de edebiyat hayatındaki en etkili olaylardır. Eserlerinde Sartre, Mailer, Faulkner, Melville, William Blake, William Butler Yeats, Charles Dickens, Fyodor Dostoyevsky, Miguel de Cervantes, Dante ve Chi-ha gibi çeşitli yazarları birleştirmiştir.

Kenzaburo Oe, 3 Mart 2023 tarihinde yaşlılığa bağlı nedenlerden dolayı 88 yaşında Tokyo'da hayatını kaybetti.

Başlıca yapıtları 
Shiiku (Kurbanı Beslemek) (1957)
Kişisel Bir Sorun (1964)
Man'en gan'nen no futtobōru (Sessiz Çığlık) (1967)
Warera no kyōki wo ikinobiru michi wo oshieyo (Delilikten Kurtar Bizi) (1969)
Atarashii hito yo, mezameyo (Ayağa Kalk Genç Adam) (1983)

Ödülleri
Akutagava Ödülü, 1958.
 Şinçoşa Edebiyat Ödülü, 1964.
Tanizaki Ödülü, 1967.
Noma Ödülü, 1973.
Yomiuri Ödülü, 1982.
Jiro Osaragi Ödülü (Asahi Shimbun), 1983.
Nobel Edebiyat Ödülü, 1994.
Kültür Nişanı, 1994 – reddedildi.
Légion d'honneur, 2002.

2006 yılında, geçen yıl yayınlanan Japon edebi romanlarını tanıtmak için Kenzaburō Ōe Ödülü kuruldu. Kazanan eser yalnızca Ōe tarafından seçilirdi. Kazanan para ödülü almaz, ancak roman diğer dillere çevrilir.

Kaynakça 

1935 doğumlular
Ehime ili doğumlular
20. yüzyıl Japon yazarları
21. yüzyıl Japon yazarları
Japon Nobel Ödülü sahipleri
Nobel Edebiyat Ödülü sahipleri
Akutagava Ödülü
Japonya doğumlular
Japon deneme yazarları
20. yüzyıl erkek yazarları
2023 yılında ölenler
Tokyo'da ölenler