Yurtbaşı, Posof

Yurtbaşı, Ardahan ilinin Posof ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe 

Yurtbaşı köyünün eski adı, Sakabalo'dur. Gürcüce bir yer adı olan Sakabalo (საკაბალო), Türkçeye Sakobol / Sakabul (سقابول) biçiminde girmiştir. Gürcü araştırmacı Konstantine Martvileli, Sakabalo'nun Gürcüce bir yer adı olduğunu belirtmiş, ama anlamını vermemiştir. Ruslar ise, 1886 yılındaki nüfus tespiti sırasında köyün adını Sakabolo (Сакаболо) olarak kaydetmiştir.

Sakabalo, Gürcistan'ı oluşturan tarihsel bölgelerden biri olan Samtshe'de yer alır. Osmanlılar bu bölgeyi, Gürcü atabagilerin yönetimindeki Samtshe Atabeyliği'nden 16. yüzyılın ortasında ele geçirdi. Sakabalo, üç yüz yılı aşkın bir süre Osmanlı egemenliğinde kaldıktan sonra, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı’nın ardından Rusların eline geçti. Rus idaresinde Sakabalo, Ardahan sancağının (okrug) Poshov kazasına (uçastok) bağlıydı. Bu kaza içinde Digur nahiyesinin (маркяз: merkez) köylerinden biriydi. 1886 yılında köyün nüfusu 76 kişiden oluşuyordu. Rus idaresi sırasında Sakabalo'nun nüfusu artmış, 1896’da 109 kişiye, 1906’da ise 127 kişiye yükselmişti. Bu tespitlerde nüfusun tamamı "Türk" olarak kaydedilmiştir. Birinci Dünya Savaşı sırasında Ardahan bölgesini gezen Gürcü araştırmacı Konstantine Martvileli ise, Sakabalo'da 9 hanede 136 Müslüman Gürcünün yaşadığını yazmıştır.

Sakabalo, Rus hakimiyetinin sona ermesinden sonra, bir süre bağımsız Gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. 1921 yılında, Sovyet Rusya'nın Gürcistan'ı işgali sırasında, Ankara Hükümeti'nin verdiği ültimatom üzerine Gürcistan hükûmeti Ardahan ve Artvin bölgelerinden çekildi. 16 Mart 1921'de, "Sovyet Rusya ile Ankara Hükümeti arasında imzalanan Moskova Antlaşması'yla da Sakabalo köyü Türkiye'ye bırakıldı.

Sakabalo, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Kars vilayetinin Poshof kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımıda "Sakabul (Sakalbal)" biçiminde kaydedilmiş olan Sakabalo, aynı idari konuma sahipti ve köyde 153 kişi yaşıyordu. Sakabalo / Sakabul "yabancı kökten geldiği" için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Yurtbaşı olarak değiştirilmiştir. Bununla birlikte köyün eski adı yeni adıyla birlikte "Yurtbaşı (Sakabol)" biçiminde resmî kayıtlarda kullanılmıştır.

Coğrafya 

Yurtbaşı köyü, Ardahan il merkezine 95 km, Posof ilçe merkezine 14 km uzaklıktadır.

Nüfus

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 

Posof belde ve köyleri