Eskigümüş, Niğde

Eskigümüş, Niğde'ye 6 km uzaklıkta bir kasaba. Nüfusu 7000 olan kasabanın başlıca geçim kaynağı tarım ve hayvancılıktır. Meyve bahçeleriyle ön plana çıkan kasabada turistik açıdan oldukça önemli bir manastır bulunmaktadır. Meryem Ana'nın İsa elinde iken görüntülendiği eser nadir tarihi eserler arasındadır.
Manastır; köyün, eteklerinde kurulduğu tepeye oyulmuş durumdadır. Manastır suna, 7 m uzunluğunda, tonoz örtülü, yanlarda iki odası bulunan bir geçitle girilir.
Kare planlı avlunun çevresinde manastırın bölümleri yer alır. Günlük işlerin yapıldığı odaların kapıları avluya açılır. Kiliseye kuzeybatıdaki kapıdan girilir. Dört sütunun taşıdığı simgesel kubbe, ana mekanı örter. Üç apsisli ana mekanın kuzeyindeki iki odada gömütler vardır. Odalardan birinde, tabanda iki gömüt, diğerinde bir gömüt bulunmaktadır. Ayrıca, ikinci odanın batı duvarında birer gömüt konabilecek küçük bölümler oyuludur. Üç apsisli ana mekanın duvarları fresklerle bezelidir.

İs tabakası altında kaldığı için resimler iyi korunmuştur. Freskler ve mimari özellikleri, manastırın 11. yy'a tarihlenebileceğini göstermektedir.