Uluçam, Posof

Uluçam, Ardahan ilinin Posof ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe 

Uluçam köyünün eski adı Varhana'dır. Varhana (ვარხანა) veya Varhani (ვარხანი), tarihsel Gürcü coğrafyasında rastlanan bir yer adıdır. Varhana, erken dönem Osmanlı kayıtlarına Varhana (وارخانە) olarak girmiştir. 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından Ardahan bölgesine hakim olan Ruslar da köyün adını Varhana (Вархана) olarak kaydetmiştir. 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Osmanlıca biraz farklı yazılmış olmasına karşın, köyün adı Varhana (وارخانا) olarak geçer.

Varhana, Gürcistan'ı oluşturan tarihsel Mesheti bölgesinin yerleşim yerlerinden biriydi. Osmanlılar köyü, birleşik Gürcistan Krallığı'ın ardından bu bölgeye hakim olan Samtshe Atabeyliği'nden 16. yüzyılın ortasında ele geçirdi. 1595 tarihli Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı mufassal defterine göre, Gürcistan Vilayeti içinde, Poshov livasının Güney nahiyesine bağlıydı. Bu tarihte köyde 21 hane yaşıyordu. Her hane, Osmanlı Devleti'nin Hristiyan köylülerden aldığı ispenç vergisi vermekle yükümlü kılınmıştı. Hane reislerinin çoğu Sunbat, Ruben, Gogiça, Mahara, Revaza, Gogina, Gabriel, Batata gibi Gürcü adları taşıyordu. Köyde buğday, arpa, çavdar, keten tohumu, yonca tarımı ve arıcılık yapılıyor, domuz ve koyun besleniyordu. Köye kayıtlı bir değirmen bulunuyordu. Köyde 1834 yılında 10 hane, 1878'de 11 hane tespit edilmiştir.

Varhana, uzun süre Osmanlı egemenliğinde kaldıktan sonra, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı’nın ardından Rusya İmparatorluğu’nun eline geçti. Rus idaresinde Varhana, Ardahan sancağının (okrug) Poshov kazasına (uçastok) bağlıydı. Bu kaza içinde Tsurtskabi nahiyesinin köylerinden biriydi. 1886 yılında köyün nüfusu 180 kişiden oluşuyordu. Rus idaresinde Varhana köyünün nüfusu, 1896’da 194 kişiye, 1906’da da 230 kişiye yükselmişti. Bu tespitlerde nüfusun tamamı "Türk" olarak kaydedilmiştir. Birinci Dünya Savaşı sırasında Ardahan bölgesini gezen Gürcü araştırmacı Konstantine Martvileli, Varhana'nın Gürcüce yer adı olduğunu belirtmiş, ama anlamını vermemiştir. Martvileli köyde 20 hanede 241 Müslüman Gürcünün yaşadığını yazmıştır.

Varhana, Rus hakimiyetinin sona ermesinden sonra, bir süre bağımsız Gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. 1921 yılında, Sovyet Rusya'nın Gürcistan'ı işgali sırasında, Ankara Hükümeti'nin verdiği ültimatom üzerine Gürcüler Ardahan ve Artvin bölgelerinden çekildi. 16 Mart 1921'de, Sovyet Rusya ile Ankara Hükümeti arasında imzalanan Moskova Antlaşması'yla da Varhana köyü Türkiye'ye bırakıldı.

Varhana, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Kars vilayetinin Poshof kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahip olan köyde 235 kişi yaşıyordu. Varhana, "yabancı kökten geldiği" için 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Uluçam olarak değiştirilmiştir. Bununla birlikte köyün eski adı yeni adıyla birlikte resmî kayıtlarda "Uluçam (Varhana)" biçiminde bir süre daha kullanılmıştır.

Coğrafya 
Uluçam köyü, Ardahan il merkezine 97 km, Posof ilçe merkezine 16 km uzaklıktadır.

Nüfus

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 

Posof belde ve köyleri