Süleyman Hüsnü Paşa

Süleyman Hüsnü Paşa (1838, İstanbul - 8 Ağustos 1892, Bağdat), Osmanlı müşiri, eğitmen ve yazar. İlk ilmî Türkçülerden biridir. Askerî okullarda okutalan yabancı dilden çevirme tarih kitaplarını algı ürünü olduğu, ayrıca da İslam ve millîlikten uzak olduğunu düşündüğü için Tarih-i Âlem (Dünya Tarihi) adlı eseri yazdı.

Yaşamı 
Süleyman Hüsnü Paşa, 1838 yılında İstanbul'da günümüzde Fatih ilçesi sınırları içinde yer alan Molla Gürani Mahalllesi'nde doğdu. Babası Yeniçeri Ağası Mehmed Hâlet Efendi'ydi. Öğrenimini İstanbul'daki Mekteb-i Fünun-ı İdadiyede yaparak 1863 yılında Mekteb-i Harbiye'den mezun oldu. Edebiyat öğretmeni, kaymakamlık ve din bilgini ve yazarlık yaptı. 1876 yılında padişah Abdülaziz'in tahttan indirildiği hükûmet darbesinde rol oynadı. II. Abdülhamid bu sebeple ona duyduğu güvensizlikten dolayı İstanbul'dan uzaklaştırmak amacıyla Bosna-Hersek komutanlığına tayin etti.

1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı başladığı zaman Balkanlardaki en yüksek kıdemli komutanlardan biriydi. 2 Ekim 1877'de Tuna cephesi başkomutanlığını Mehmet Ali Paşa'dan devraldı. Komuta ettiği ordular Şıpka Geçidi Muharebeleri'nde önce Rusları yendiler. Ancak daha sonra orduları yenik düştü. Savunmada gösterdiği cesaretten dolayı Süleyman Hüsnü Paşa önce halk tarafından Şıpka Geçidi Kahramanı olarak görüldü ve büyük bir ün kazandı. Ancak sonradan esen rüzgarların yönü değişti. Yenilgiden sorumlu tutularak Taşkışla'da hapsedildi. 1 yıl süren uzun bir yargılamadan sonra idama mahkûm edildi, tüm rütbe ve madalyaları geri alındı. Sonradan cezası II. Abdülhamid tarafından sürgüne çevrildi. 14 yıl Bağdat'ta sürgün hayatı yaşayan Süleyman Hüsnü Paşa 8 Ağustos 1892 tarihinde orada öldü. İmam Ebu Yusuf Camii'nin bahçesine gömüldü.

Eğitimci ve Servet-i Fünûn şairi Süleyman Nesib'in babasıdır.

Süleyman Hüsnü Paşa, Avrupa kitaplarındaki Hunlar ile Çin kitaplarındaki Hiyong-Nular’ın aynı Türk topluluğu olduğunu ilk gören kişidir.

Eserleri 
Yazar olarak ürettiği eserlerinde devlet adı olarak Osmanlı, millet adı olarak ise Türk adını kullanmış Türkçü bir yazardı. Eserlerinden bazıları şunlardır:
 İlm-i Sarf-ı Türki (İlk Türkçe dil bilgisi kitabıdır.)
 Mebani'l-İnşa
 Tarih-i Âlem
 Tercüme-i Risale İradei Cüziyye
 Hiss-i İnkılab
 Umdetü'l-Hakayık
 İlmihal-i Kebir

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 Süleyman Hüsnü Paşa (Şıpka Kahramanı)
 Osmanlının Balkanlardan Çekilişi Süleyman Hüsnü Paşa ve Dönemi , Erol Özbilgen, İz Yayıncılık, Haziran 2006, ISBN 978-975-355-609-5.

1838 doğumlular
İstanbul doğumlular
1892 yılında ölenler
19. yüzyılda Osmanlı askerleri
Osmanlı mareşalleri
93 Harbi'nde Osmanlı askerleri
Mekteb-i Harbiye'de öğrenim görenler
Türkçüler