Askerî uçak

Askerî uçak ve helikopterler, savaşlarda kara ve su üstündeki hedefleri bombalamak, diğer uçakları tahrip etmek, keşif yapmak, personel ve mühimmat taşımak gibi amaçlarla silahlı kuvvetler tarafından kullanılan hava taşıtları. Özellikle av ve bombardıman görevlerinde kullanılanlar savaş uçağı ve saldırı helikopteri olarak adlandırılırlar. Askerî uçaklar av, bombardıman, av-bombardıman ve nakliye gibi kategorilere ayrılırlar.

Savaş uçakları, kendi uçak mühimmatını kullanarak düşman ekipmanını yok etmek için tasarlanmıştır. Savaş uçakları tipik olarak yalnızca askerî güçler tarafından geliştirilir ve tedarik edilir. Savaş dışı uçaklar, birincil işlevleri olarak savaş için tasarlanmamıştır, ancak kendini savunma için silah taşıyabilir.  Bunlar esas olarak destek rollerinde çalışır ve askerî güçler veya sivil kuruluşlar tarafından geliştirilebilir.

Görevlerine göre havadan yere füze (AGM), havadan havaya füze (AAM) ve top taşıyabilirler. Ayrıca hedeflerin tespiti ve gözlenmesi için çeşitli radar ve pod taşıyabilirler. Avcı uçakları kendi aralarında sınıflara ayrılırlar: hava üstünlük uçakları genelde tek kişilik, hızlı, yüksek irtifalı uçaklardır (Mig 25, Su 27, F-14A, F-15C); hücum uçakları, 15-25 ton arası tek motorlu ateş gücü yüksek uçaklardır (F-16C, Mırage 2000, Mig 29, F-18C, Mig 23, F-15C); hücum destek uçağı (çok ağır silah donanımlı, genelde düşman kara gücünü baskı altında tutan uçaklardır (Mig 27, Su-25, Jaguar, AV 8B Harrier, A-10). Ayrıca hayalet uçak olarak bilinen radarda görünmeyen uçaklar da (Northrop Grumman B-2 Spirit bombardıman uçağı ve F-117 Nighthawk ve F-22 Raptor avcı uçakları) vardır.

Tarihi
1783'te, ilk pratik uçaklar (sıcak hava ve hidrojen balonları) kurulduğunda, hızla askeri görevler için kabul edildiler. İlk askeri balon birimi Fransız Aerostatik Kolordusuydu. 1794'te hava gözlemine sahip ilk büyük savaş olan Fleurus Savaşı sırasında bir gözlem balonu uçurdu. Balonlar, Napolyon Savaşları ve Fransa-Prusya Savaşı da dahil olmak üzere 19. Yüzyıl boyunca gözlem ve propaganda dağıtımı için kullanılmaya devam etti. Birinci Dünya Savaşı sırasında, Alman Zeplin hava gemileri, İngiliz şehirlerine çok sayıda hava saldırısı ve stratejik bombardıman gerçekleştirdi. 1920'lerde ABD Donanması, 1931'de K-1 olmak üzere birkaç rijit olmayan hava gemisi satın aldı. ABD Donanması nihayet 1962'de son balonlarını emekli etti.

Wright Flyer'ın ilk uçuşundan kısa bir süre sonra, birkaç askerî güç motorlu uçaklarla ilgilenmeye başladı.  1909'da ABD Ordusu, ABD Sinyal Birlikleri Havacılık Bölümü için iki kişilik bir gözlem uçağı olan Wright Military Flyer'ı satın aldı.  1911 yılına kadar hizmet etti, o zamana kadar motorlu uçaklar dünya çapındaki birçok orduda önemli bir özellik haline geldi. Uçaklar, İtalyan-Türk savaşında keşif ve taktik bombalama misyonları gerçekleştirdi ve Birinci Balkan Savaşı, ilk deniz-hava operasyonlarını gördü.  İkinci Balkan Savaşı'nda fotokeşif ve propaganda broşürleri düştü.

Savaş sırasında savaş uçakları geliştirildiğinden, uzun menzilli stratejik bombalama bir olasılık haline geldiğinden ve uçaklar uçak gemilerinden konuşlandırıldığından, hava muharebesi Birinci Dünya Savaşı'nın dikkate değer bir bileşeniydi.  Uçaklar ayrıca, özellikle tıbbi tahliye olmak üzere daha çeşitli destek rolleri üstlendi ve keşif balonlarına karşı kullanılmak üzere havadan havaya roketler gibi yeni silahlar konuşlandırdı.

Dünya Savaşı sırasında askeri havacılık yeni zirvelere ulaştı.  Kesin hava muharebeleri savaşın sonucunu etkiledi, erken jet uçakları muharebe görevlerinde uçtu, seyir füzesi ve balistik füzeler ilk kez konuşlandırıldı, havadaki birlikler ve kargolar savaşa paraşütle indirildi ve savaşı sona erdiren nükleer silahlar hava yoluyla teslim edildi.

Soğuk Savaş döneminde, havacılık teknolojisi son derece hızlı bir şekilde ilerlemeye devam etti.   Silahlanma odağı esas olarak füzelere çevrildi, uçaklar daha sofistike aviyonikler taşımaya başladı, havadan havaya yakıt ikmali pratiklik için olgunlaştı ve nakliye uçaklarının boyutu büyüdü.  Gizli uçaklar 1970'lerde gelişmeye girdi ve 1980'lerde savaş gördü.

Askeri uçak türleri

Savaş uçakları
 Saldırı uçağı
 Askerî planör
 Deniz devriye uçağı
 Avcı uçağı
 Gece avcı uçağı
 Eskort avcı uçağı
 Hava üstünlüğü avcı uçağı
 Önleme uçağı
 Avcı bombardıman uçağı
 Taarruz uçağı
 Ağır savaş uçağı
 Hafif savaş uçağı

Modeller
 Lockheed Martin F-35 Lightning II
 Lockheed Martin F-22 Raptor
 Suhoy Su-27
 McDonnell Douglas F-15 Eagle

Bombacılar
 Bombardıman uçağı
 Gece bombardıman uçağı
 Stratejik bombardıman uçağı
 Ağır bombardıman uçağı
 Orta bombardıman uçağı
 Hafif bombardıman uçağı
 Pike bombardıman uçağı
 Torpido bombardıman uçağı
 İnterdiktor

Modeller
 Boeing B-52 Stratofortress
 Northrop Grumman B-2 Spirit
 Boeing B-17 Flying Fortress

Saldırı uçakları
 Saldırı uçağı
 Gece bombardıman uçağı
 Silahlı uçak

Modeller
 Douglas AC-47 Spooky
 Lockheed AC-130
 İlyuşin Il-2

Çok rollü uçaklar
 Çok rollü savaş uçağı
 Avcı bombardıman uçağı
 Silahlı helikopter
 Genel maksat helikopteri

Modeller
 McDonnell Douglas F-15E Strike Eagle
 McDonnell Douglas F/A-18 Hornet
 Lockheed Martin F-35 Lightning II
 Lockheed P-38 Lightning

Diğer uçaklar
 Askerî helikopter
 Elektronik savaş uçağı
 İnsansız hava aracı
 Silahlı insansız hava aracı
 Orta-irtifa uzun-ömür sınıfı insansız hava aracı
 İnsansız gözetleme ve keşif hava aracı
 Elektronik savaş uçağı
 Askerî nakliye uçağı
Kontrgerilla uçağı
 Gunship
 İrtibat uçağı
 Havada yakıt ikmali
 Test yatağı uçağı
 Eğitim uçağı
 Gözetim uçağı
 Keşif uçağı
 Önleme uçağı
 Deneysel uçak

Kaynakça

Ayrıca bakınız 
 Savaş uçakları listesi
 Döner kanatlı hava aracı
 Sabit kanatlı hava aracı
 Havadan erken ihbar ve kontrol
 Yakın hava desteği
 Stealth teknolojisi
 Aerodrom
 Sivil havacılık
 Helikopter