Erişte

Erişte ya da kesme (; ; );  un, yağ ve tuz karışımı olan yufka hamurun bıçakla ince çubuk veya kare şeklinde kesilmesi sonucu elde edilen bir tür makarnadır. Kesildikten sonra oda sıcaklığında tutarak, fırında veya tavada kurutulur. Türkiye'nin bazı bölgelerinde hamura yumurta da eklenir. Süt, peynir altı suyu tozu gibi maddeler de eriştenin hamuruna katılabilir. Dünyanın birçok ülkesinde farklı çeşitlerde yapılmaktadır. Orta Asya ülkelerinde "kesme" adı ile bilinir. Aynı zamanda Çin ve Orta Asya'da tüketilen lagman aşına benzerlik gösterir.

Çorbasından makarnasına kadar birçok şekilde tüketilir. Kayseri'nin Develi ilçesi hakkında yazan Ahmet Gürlek'e göre kesmeli çorba yapımında makarna pişirildikten sonra aynı suya yoğurt ve kıymalı salça ilave edilirmiş. Tuncer Baykara çalışmasında elle yenilen "beş parmak" yemeğin et parçaları ve kesme ile yapıldığını anlatıyor.

Sonbaharda yapılır ve Anadolu'da kışlık yiyecek olarak tüketilir. Komşular kesme yapımında birbirlerine yardımcı olur.

Tarihçesi 
Erişte ilk olarak M.Ö. 5000 yıllarında, Çin’in Sarı Irmak yakınlarındaki Shanxis köyünde üretilmiştir. İpek Yolu üzerinden çeşitli tacirler ve kâşiflerin yoluyla tüm dünyaya yayılmıştır.

Türk Mutfağındaki Erişte Çeşitleri

Şekline Göre
Uzun erişte  
Çorbalık kesme
Cimcik erişte
Velense
Siron (erişte)

İç Malzemesine Göre Erişte Çeşitleri
Sade ev eriştesi
Kepekli ev eriştesi
Karışık sebzeli çorbalık ev eriştesi
Biberli ev eriştesi
Domatesli ev eriştesi
Havuçlu ev eriştesi
Ispanaklı ev eriştesi
Kırmızı pancarlı ev eriştesi
Mor havuç püreli ev eriştesi
Zerdeçallı ev eriştesi
Isırganlı ev eriştesi 
Domatesli ve kapya biberli ev eriştesi
Siyez unlu ev eriştesi
Enginarlı ev eriştesi
Balkabaklı ev eriştesi
Topan karakılçık buğdayı unlu ev eriştesi

Yörelere Göre Çeşitleri
Devrek eriştesi
Urla eriştesi
Söke eriştesi
Gümüldür eriştesi
Kırıkkale eriştesi 
Van yumurtalı erişte 
Erzincan eriştesi
Sivas kavurma eriştesi
Van su eriştesi
Artvin eriştesi

Yörelere Göre Erişte Yemekleri
Erişte pilavı
Bolu usulü keşli cevizli erişte
Tutmaç çorbası
Elazığ mukaşerli erişte çorbası 
Sivas yumurta eriştesi pilavı
Amasya erişteli pilav 
Malatya mercimekli erişte çorbası
Kars erişte aşı 
Kars erişte pilavı
Çankırı tatar hamuru çorbası  
Niğde cevizli erişte 
Ankara erişteli yeşil mercimek 
Amasya erişteli pilav 
Van erişte pilavı 
Sivas kavurma eriştesi pilavı
Adıyaman erişte çorbası hevirbirk 
Artvin erişte tatlısı 
Ankara keşli makarna (erişte pilavı)
Kocaeli cevizli keşli köy makarnası (erişte pilavı)
Isparta ev makarnası (erişte pilavı)
Kaşık sapı (yiyecek)

Kaynakça

Galeri 

 
Türk mutfağındaki hamur işleri
Iğdır mutfağı
İran mutfağı
Türk mutfağındaki makarnalar