Vüs'at O. Bener

Vüs'at Orhan Bener (10 Mayıs 1922 – 31 Mayıs 2005), Türk yazar ve şair. Yazar Erhan Bener'in ağabeyi, Yiğit Bener'in amcasıdır.

Hayatı 
Vüs'at Orhan Bener, 10 Mayıs 1922'de Samsun'da doğdu. İlk, orta öğrenimini Anadolu'nun çeşitli kentlerinde tamamladı. 1941'de Harbiye Mektebini, 1957'de Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesini bitirdi.

Ticaret Bakanlığında raportör, Karayolları Genel Müdürlüğünde ise hukuk müşaviri olarak çalıştı. Ayşe Bener'le evlendi. Bir sendikanın danışmanlığını yürüttü. Emekliye ayrılıp yazarlıkla geçindi.

1950'de New York Herald Tribune gazetesi ile Yeni İstanbul gazetesinin birlikte düzenlediği öykü yarışmasında Dost isimli eseriyle üçüncülük kazandı. Bu başarı onun tanınmasını sağladı. Seçilmiş Hikâyeler, Varlık, Yeditepe dergilerinde yayımlanan şiir ve öyküleriyle dikkat çekti.

31 Mayıs 2005'te yaşamını yitirdi.

Eserlerinin özellikleri 

Vüs'at O. Bener, eserleri içinde daha çok öz yaşam öyküsel nitelik taşıyan öyküleriyle bilinir. Bener, ham gerçekliği edebi bir temele oturtarak ele aldı. Gündelik olaylarla, bilinçaltında birikmiş yaşam parçalarını birleştirdi. Sürekli yeni anlatım biçimleri arayan yazar, bu yönüyle zaman zaman şematizme düşmekle, dış gerçekleri yanlış yerlere koymakla, hatta bozmakla eleştirildi. Bener'in eserlerinde ölüm izleği önemli bir yer tutar. Bunda yazarın genç yaşta doğum sırasında kaybettiği ilk eşi ve doğumdan sonra yaşatılamayan çocuğunun da etkisi vardır. Bu evlilikten sonra tekrar başından evlilikler geçmesine rağmen Vüs'at O. Bener'in çocuğu olmadı. Okurdan çaba isteyen, ayrıksı bir dili olan Bener'in kişilerinin gündelik hayatın ikiyüzlülüklerini dışavuran bilinç akışlarını, Virgül dergisindeki yazısında, Orhan Koçak "iç konferans tekniği" olarak adlandırmıştır. Öykülerinin yanı sıra Vüs'at O. Bener'in şiirleri; kısa dizelerden oluşur.

Ödülleri 

 Ihlamur Ağacı ile 1963 Türk Dil Kurumu Tiyatro Armağanı
 İpin Ucu oyunuyla 1980 Abdi İpekçi Armağanı (paylaştı)
 2005 İstanbul Kitap Fuarı Onur Yazarı (vefatı nedeniyle eşi Ayşe Bener tarafından kabul edildi.)

Eserleri

Öykü 
 Leblebici 
 Dost (1952) 
 Yaşamasız (1957) 
 Siyah-Beyaz (1993)
 Mızıkalı Yürüyüş (1997)
 Kara Tren (1998)
 Kapan (2001)

 Oyun 
 Ihlamur Ağacı (1962) 
 İpin Ucu (1980)
 Yabancı (2022, ölümünden sonra yayımlandı)

 Roman 
 Buzul Çağının Virüsü (1984) 
 Bay Muannit Sahtegi’nin Notları (1991)

 Şiir 
 Manzumeler (1994)

 Anlatılar 
 Mızıkalı Yürüyüş Kara Tren Kapan''

Hakkında yazılmış eserler 

 Vüs'at O. Bener Kara Anlatı Yazarı (2000)- Semih Gümüş, Adam Yayıncılık
 Vüs'at O. Bener Bir Tuhaf Yalvaç (2004)- Ortaklaşa, Norgunk Yayıncılık
 Havva'ya Mektuplar Vüs'at O. Bener Anısına (2005)- Derleme, Norgunk Yayıncılık
 Bir Usta Bir Dünya: Vüs'at O. Bener (2006)- Ortaklaşa, Yapı Kredi Yayınları
 "Vüs'at O. Bener'de Kurmaca ve Otobiyografi Yazı Kurarır mı?", Virgül (1999, sayı 16) - Orhan Koçak
 "Vüs'at O. Bener'in Öykülerinde ve Anlatılarında Ölüm", Üçüncü Öyküler (2001, sayı 12) - Ahmet Tüzün
 "Bir Öykü Olarak Hayat: Vüs'at O. Bener Öykücülüğü", Eşik Cini (2007, sayı 9) - Necip Tosun

Kaynakça

1922 doğumlular
2005 yılında ölenler
Türk yazarlar
Türk şairler
Sedat Simavi Ödülü sahipleri
20. yüzyıl Türk şairleri
21. yüzyıl Türk şairleri
Kara Harp Okulunda öğrenim görenler
Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesinde öğrenim görenler