Dikmen, Tortum

Dikmen, Erzurum ilinin Tortum ilçesine bağlı bir mahalledir (eski köy).

Tarihçe 

Dikmen köyünün eski adı Surbahan veya Surbehan'dır. Nitekim 1574 tarihli Osmanlı mufassal defteri ile 1835 tarihli Osmanlı nüfus defterinde bu adla geçer. Surbehan adı, Ermenice Surb Ohan'dan (Սուրբ Օհան) değişime uğramıştır. 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde de bu yerleşim Surbehan (سوربهان) şeklinde kaydedilmiştir. 

Surbahan köyü, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcü yönetiminden ele geçirmiştir. Köyde yıkılmış olan Surbehan Kilisesi, burada daha önce Hristiyan bir nüfusun yaşadığını göstermektedir.

Surbehan köyü, 1574 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı tahrir defterine göre Tortum sancağının Hahuli (Haho) nahiyesinin köylerinden biriydi. Köyü nüfusu 12 Hristiyan haneden oluşuyordu. Surbahan köyü, geçen zaman içinde nüfus açısından daha büyük bir köye dönüşmüştür. Köy 1835 Osmanlı nüfus defterine göre 101 haneden oluşuyordu. Sadece erkek nüfusunun tespit edildiği bu sayımda köyde 297 erkek bulunuyordu. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusunun 594 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.

Surbehan köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Erzurum vilayetinin Tortum kazasına bağlı Azort nahiyesinin köylerinden biriydi. 1940 genel nüfus sayımında "Sürbehan" şeklinde kaydedilmiş olan köy, aynı kazanın Kisha nahiyesine bağlanmıştı ve bu tarihte nüfusu 720 kişiden oluşuyordu. Surbahan veya Sürbehan Türkçe olmadığı için köyün adı 1950'lerin ilk yarısında Dikmen olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Dikmen köyünde 833 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 166 kişi okuma yazma biliyordu.

Günümüze yıkık halde ulaşmış olan Subehan Kilisesi kubbeli ve serbest haç planlı bir yapıdır.

Coğrafya

Dikmen köyü  Erzurum kentine 100 km, Tortum kasabasına 51 km uzaklıktadır.

Nüfus

Kaynakça

Dış bağlantılar 

Tortum'un mahalleleri
Tao-Klarceti