José de San Martín

José de San Martín (d. 25 Şubat 1778 Yapeyú, Arjantin - ö. 17 Ağustos 1850 Boulogne-sur-Mer, Fransa), Güney Amerikalı devrimcidir.

Hayatı 
San Martín İspanyol bir anne-babanın oğlu olarak Yapeyú'da Río de la Plata Valiliği'nde, bugünkü Arjantin'de doğdu. Ancak İspanya'da büyüdü ve İspanyol ordusunda 20 yıl hizmet ederek subay olarak kariyer yaptı. San Martin bu zaman zarfında, Güney Amerika İspanyol kolonilerinin bağımsızlık çabaları için giderek daha fazla taraf oldu.

1812 yılında Arjantine döndü ve bağımsızlık savaşı için bir devrimci ordu oluşturdu. 1817 yılında San Martin Andlar'da bir isyankar grubu idare eder, İspanyolları Şili'de Chacabuco Muharebesi'nde mağlup eder ve Şili'nin başkenti Santiago, Şili'yi işgal eder. 1818'de Maipú'da İspanyollara karşı elde ettiği son bir galibiyetten sonra San Martin Şili'de millî bir hükûmet kurar ama yine de Şilili General Bernardo O’Higgins lehine başkanlıktan feragat eder.

1820 yılında Peru'nun kurtuluşu için İspanyol egemenliğine karşı bir operasyon düzenler. İspanyolları Aralık 1820'de Pisco'da yenerek Lima'yı işgal eder. 28 Temmuz 1821'de Peru'nun bağımsızlığını ilan ederek ülkenin Protektor'ü olarak tanımlanır.

İspanyolların Peru'daki ilerleyen direnişi onun, Venezuelalı general ve devrimci Simón Bolívar'dan askeri destek istemesine neden olur. Her iki devrimci hükûmet politikası konusunda uzlaşı içinde değildirler. San Martin monarşi yürütürken, Bolivar cumhuriyet yanlısıdır. 26 ve 27 Temmuz 1822 tarihlerinde bağımsızlık savaşlarının iki lideri farklılıkları ortadan kaldırmak için Guayaquil'de başarısızlıkla sonuçlanan bir buluşma gerçekleştirirler. San Martín Bolivar'ın lehine geri çekilir. San Martin'in geri çekilmesinin, bağımsızlığa Bolivar'ın yolu ile daha hizmet edileceği umuduyla, kendi isteği ile mi gerçekleştirdiği yoksa Bolivar'ın bu adımı Peru'ya yardım şartı ile mi attırdığı, bugüne kadar açıklığa kavuşmamıştır.

1824'te San Martín Avrupa'ya gider. 17 Ağustos 1850'de Kuzey Fransa'da Boulogne'da ölür.

Resim galerisi

Kaynakça

Dış bağlantılar 

 Museum, San Martins in Boulogne (Fransa)

1778 doğumlular
1850 yılında ölenler
Peru devlet başkanları
Devrimciler
Arjantin Bağımsızlık Savaşı
Peru Bağımsızlık Savaşı
Şili Bağımsızlık Savaşı
Yarımada Savaşı
José de San Martín