Dilekdere, Hanak

Dilekdere , Ardahan ilinin Hanak ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe 
Köyün eski adı 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde Hoşuret (خوشوریت) olarak geçer. Bu ad Gürcüce Hoşureti'den (ხოშურეთი) gelir. Aynı Osmanlıca defterde Çoğuret (چوغوریت) köyün diğer adı olarak verilmiştir. Bu yer adı 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Hoşiret (خوشریت) biçimini almıştır.

Kaynaklarda Hoşureti dışında Çuğureti (ჩუღურეთი) ve Hodureti (ხოდურეთი) olarak da geçen köyde bulunan kale ile 10. yüzyılda inşa edilmiş kilise, buranın eski bir yerleşme olduğunu göstermektedir. Kilisenin Gürcü Krallığı döneminde Gürcü kilisesi olarak inşa edildiği anlaşılmaktadır. Osmanlılar köyü, 1550 yılında, Gürcü atabeglerin yönettiği Samtshe Atabeyliği'nde (1268-1625) ele geçirdi. 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterine göre Hoşureti, Ardahan-i Büzürg (Büyük Ardahan) livasının Meşe nahiyesine bağlıydı. Bu tarihte köy boşalmıştı. Osmanlıların eline geçmesi üzerine Hoşureti'nin Hristiyan nüfusu köyden göç etmiş olabilir. Bununla birlikte köyde 1878 yılında 8 hanenin yaşaması Hoşureti'nin Osmanlı döneminde yeniden meskun hale geldiğini göstermektedir.

Hoşureti, uzun süre Osmanlı idaresinde kaldıktan sonra, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın sonucunda Çarlık Rusya'nın eline geçti. Rus idaresinin Hoşuret (Хошурет) olarak kaydettiği köy, Ardahan sancağının (okrug) Ardahan kazasına (uçastok) bağlıydı. Nakalakevi nahiyesinin (маркяз: merkez) bir köyü olan Hoşureti'de, 1886 yılındaki tespite göre, 115'i Türk ve 14'ü Kürt olmak üzere 129 kişi yaşıyordu. Rus idaresi sırasında köyün nüfusu artmış, 1896'da 187, 1906'da 190 kişiye ulaşmıştır. Bu tespitlerdeyse, nüfusun tamamı Kürt olarak kaydedilmiştir.

Hoşureti, Birinci Dünya Savaşı sonuna doğru bölgede Rus idaresinin sona ermesinin ardından Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti sınırları içinde kaldı. Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sırasında Ankara Hükümeti'nin verdiği ültimatom üzerine Gürcü ordusunun çekilmesiyle bu köyünde yer aldığı Ardahan bölgesi Türkiye'ye katıldı. 16 Mart 1921'de, Sovyet Rusya ile Ankara Hükümeti arasında imzalanan Moskova Antlaşması'yla da Hoşureti Türkiye'ye bırakıldı.

1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Hoşureti, Kars vilayeti içinde Ardahan kazasının Hanak nahiyesine bağlıydı. Köyün adı, "yabancı kökten geldiği" için 1959 yılında, Dilekdere olarak değiştirildi. Bununla birlikte köyün eski adı yeni adıyla birlikte "Dilekdere (Hoşret)" biçimde uzun süre resmi kayıtlarda kullanıldı. 1992 yılında Ardahan il olunca, Dilekdere de bu ilin Hanak ilçesine bağlı bir köyü haline geldi.

Dilekdere'de bugün yıkık durumda olan Hoşureti Kilisesi tek nefli bir yapıdır. 10. yüzyılda köyün kilisesi olarak inşa edildiği bilinmektedir. Hoşureti Kalesi ise, harç kullanılmadan inşa edilmiştir. Görece büyük bir yapı olan kaleden (57x43 m) geriye sadece yıkıntıları kalmıştır.

Köy, 2007-2012 yılları arasında Ortakent Beldesi'nin bir mahallesi olarak kayıtlarda yer almıştır.

Coğrafya 
Köy, Ardahan il merkezine 43 km, Hanak ilçe merkezine 17 km uzaklıktadır.

Nüfus

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 

Hanak belde ve köyleri