Umut (film, 1970)

Umut, senaristliğini, yönetmenliğini, yapımcılığını ve başrol oyunculuğunu Yılmaz Güney'in yaptığı 1970 yapımı filmdir. Filmin oyuncu kadrosunda Yılmaz Güney'in yanı sıra Tuncel Kurtiz, Gülsen Alnıaçık, Osman Alyanak ve Enver Dönmez yer almaktadır. Film, geçimini atına bağlamış olan bir faytoncunun, atının bir araba çarpması sonucu ölmesinin ardından meçhul bir definenin peşinden koşmasını anlatmaktadır. Türk sinemasının ilk gerçekçi filmi olan Umut, ülkede o tarihe kadar çekilen en iyi film olarak kabul edilmiştir. Çekildiği dönemde Türkiye'de sansüre uğrayan film, önce 1971'de Cannes Film Festivali'nde, ardından restore edilmiş hâliyle 2015'te Venedik Film Festivali'nin "Klasikler" bölümünde gösterilmiştir. Film ayrıca, 1970'de düzenlenen 2. Adana Altın Koza Film Festivali'nde beş farklı dalda ödül kazanmış ve 2015'teki 47. Sinema Yazarları Derneği Ödülleri'nde "Yüzyılın En İyi Türk Filmi" seçilmiştir.

Konusu 
Siyah–beyaz olarak çekilen filmde, faytonculuk yaparak yaşamını kazanmaya çalışan Cabbar'ın ve ailesinin içine düştüğü çıkmazlardan kurtulmaya çalışması anlatılır. Atı zengin bir adamın arabasının çarpması sonucu ölen Cabbar, ailesini geçindirmek için emeğiyle çalışarak para kazanamayacağını düşünerek kestirme bir yol aramaya başlar. Aldığı Millî Piyango biletine de ikramiye çıkmayınca, bu kez arkadaşı Hasan ve mahalleden Hüseyin Hoca ile birlikte defineci olmaya karar verir.

Oyuncular 

 Yılmaz Güney — Cabbar
 Tuncel Kurtiz — Hasan
 Gülsen Alnıaçık — Fatma
 Osman Alyanak — Hüseyin Hoca
 Enver Dönmez — Yankesici
 Kürşat Alnıaçık — Mehmet Emin
 Lütfü Engin — Bakkal
 Ahmet Koç — Tamirci
 Nizam Ergüden — Nizam
 Sema Engin — Cemile
 Sevgi Tatlı — Hatice
 Hicret Gürson — Hicret
 Kemal Tatlı — Polis şefi
 Nimet Tezel — Cabbar'ın annesi

Film hakkında 

Sansür Kurulu, filmde yer alan faytoncunun giyimi ve kuşamının fakirliğin bir sembolü olarak ele alınmasını, karakol sahnesinde devlet polisinin zengin otomobil sahibi hakkında takibat yapmayacağı kanaati verilmesini, faytoncunun iş ararken zengin–fakir ayrımı yapılmasını, Cabbar ve Hasan'ın Amerikalı siyahiyi soymasını ve sabah namazının güneş doğduğu sırada kılınmasını sakıncalı bularak filmi yasakladı.

Film, kaçak olarak ilk kez 1971 Cannes Film Festivali'nde gösterildi ve bu festivalde gösterilen ilk Türk filmi oldu. Filmin başrolü, senaristi ve yönetmeni olan Yılmaz Güney, Çukurova'da çekimlerini yaptığı filmde babasının hikâyesini anlatmıştır. Konuyla ilgili olarak filmin başrollerinden Tuncel Kurtiz, Yılmaz Güney'in babasının define ararken evlerinin temellerine kadar kazdığını dile getirmiştir.

Umut filmi, Hürriyet gazetesinin sinema alanında deneyimli 100 kişiyle gerçekleştirdiği 2017 tarihli çalışmada, "Türk Sinemasının En İyi 100 Filmi" sıralamasında 1. seçildi. 100 jürinin 1'den 10'a kadar puan verdiği çalışmada 361 puanla 1. seçilen Umut filminin neden en iyi film seçildiğiyle ilgili olarak oyuncu Ercan Kesal şunları yazdı:

Ödüller ve festivaller

Ayrıca bakınız 

 Yılmaz Güney filmografisi
 Bir Çirkin Adam (film, 1969)
 Baba (film, 1971)
 Yol (film, 1981)

Dış bağlantılar 

 IMDb'de Umut filmi
 MUBI sitesinde Umut filmi
 Güney Film'in resmî YouTube kanalında filmin tamamı bulunmaktadır.

Kaynakça 

1970 çıkışlı Türk filmleri
Altın Portakal Ödülü sahipleri
Güney Film filmleri
Türk siyah-beyaz filmleri
Kaya Ererez'in görüntülediği filmler
1970'lerde Türkçe filmler