Tamburî Cemil Bey

Tambûrî Cemil Bey (1873, İstanbul - 29 Temmuz 1916, İstanbul), Türk tambur, yaylı tambur, klasik kemençe, alto kemençe, viyolonsel ve lavta ustasıdır. Çok sayıda bestesi ve taş plak kayıtları vardır. Yaylı tamburun mucididir.

Hayatı 
1873 yılında İstanbul'da doğdu. İlk müzik bilgilerini orta okul sıralarında ağabeyi Ahmet Bey'den almıştır. Müzik aleti çalmaya karşı ilgisi on yaşlarında keman ve kanun ile başlayan Cemil Bey daha sonra başladığı ve ismi ile bütünleşen tanbur sazı ile ustalık derecesine ulaşmıştır. Tamburi Ali Efendi'nin de öğrencilerindendir. Hatta Ali Efendi'nin, Tanburi Cemil Bey’i dinledikten sonra "eline bir daha tanbur almayacağını" söylediği rivayet olunsa da, ona eski tarz tanbur icrasını öğretmiştir. Tanburdan başka, klasik kemençe, lavta ve viyolonsel gibi sazları aynı ustalıkla icra ederek başlı başına bir ekol sahibi olmuştur. Müzik aleti çalmakta erişilmez bir mertebeye yükselmiş olan Cemil Bey aynı zamanda çok iyi bir bestekârdır. Yaptığı eserlerle Türk müziği saz icrasına yepyeni ve modern bir tarz ve değişik bir yorum getirerek icracılığın mükemmelleşmesinde en büyük rolü oynamıştır. Özellikle, taş plaklara yapmış olduğu taksim kayıtları makam, üslup ve tavır açısından bir ders niteliği taşımaktadır. 29 Temmuz 1916'da İstanbul'da ölen Cemil Bey sözlü eserlerin yanında birçok saz eseri bestelemiştir. Taksimlerinin yanında, taş plaklara kaydedilmiş çok sayıda eseri bulunmaktadır. Öğrencileri arasında ilk kadın otomobil yarışçısı olan Sâmiye Cahid Morkaya'da bulunur.

Mesut Cemil'in babası olan Tanburi Cemil Bey'in mezarı Mevlanakapı'da, Merkezefendi mezarlığındadır.

Tanburi Cemil Bey'in Çeçen Kızı (Hüseyni Oyun Havası) adlı bestesi Yunanistanın Midilli Adası'nda Ta Ksyla (Τα Ξύλα) adı ile bilinmekte olup oyun olarak oynanmaktadır.

Bestelediği saz eserleri 

 Şedd-i Araban Peşrevi
 Ferahfeza Peşrevi
 Muhayyer Peşrevi
 Mahur Peşrevi
 Hicazkâr Peşrevi
 Kürdili Hicazkâr Peşrevi
 Isfahan Peşrevi
 Neva Peşrevi
 Bestenigâr Saz Semaisi
 Suz-i Dilârâ Saz Semaisi
 Ferahfeza Saz Semaisi
 Hüseynî Oyun Havası (Çeçen Kızı)
 Nihavend Sirto
 Nikriz Sirto

Dış bağlantılar 
 https://islamansiklopedisi.org.tr/cemil-bey-tanburi

Kaynakça 

1873 doğumlular
İstanbul doğumlu müzisyenler
Klasik Türk müziği bestecileri
Türk tamburiler
Klasik kemençe icracıları
20. yüzyılda Osmanlılar
Türk müzik eğitimcileri
1916 yılında ölenler
İstanbul'da ölenler
Merkezefendi Mezarlığı'na defnedilenler
Osmanlı bestecileri