Aleksandır Karatodori Paşa

Aleksandır Karatodori Paşa (Rumca: Αλέξανδρος Καραθεοδωρή Aleksandros Karatheodhori; 1833, Kostantiniyye - 1906, Kostantiniyye), Fenerli Rum kökenli Osmanlı devlet adamı ve diplomat. Muhtelif ülkelerde Osmanlı İmparatorluğu adına elçi olarak bulunmasının yanında; Hariciye ve Nâfia nazırı, Sisam beyi ve Girit valisi olarak da görev yaptı. Hariciye nazırlığı yapmış ilk gayrimüslim Osmanlı vatandaşıdır.

Hayatı 
Aleksandro Karatodori Paşa 1833 yılında İstanbul'da doğdu. Babası İstefanaki Karatodori, II. Mahmud'un saray hekimidir. Annesi Lokua Hanım Fenerli Rumların nüfuzlu ailelerinden olan Mavrokordat ailesi üyesi Aleksandros Mavrokordatos'un kızıydı. Aleksandro'nun kardeşi ise Kostaki Karatodori Bey idin.

Aleksandro Karatodori zamanın diğer diplomatları gibi önce Tercüme Odası'nda eğitimine başladı. Sonra Paris'te eğitimine devam etti. Hukuk alanında doktora yapmış olan ender Osmanlı devlet adamlarından biridir. Ülkeye döndükten sonra Meclis-i Vâlâ'da göreve başladı. Ticaret Nazırlığı ve Hariciye Nazırlığında yaptığı çeşitli görevlerden sonra 1874 yılının Şubat ayında Roma büyükelçiliğine atandı. Bu görevi 1876 yılının Haziran ayına kadar sürdürdü. Osmanlı ordusunun 93 Harbi'ndeki yenilgisi üzerine 3 Mart 1878 tarihinde imzalanan Ayastefanos Antlaşmasının Rusya ile müzakerelerinde görev aldı. Her ne kadar Meşrutiyet askıya alınmış olsa da Meclis-i Âyan üyesi yapıldı ve paşa rütbesini aldı. Aynı yılın Haziran-Kasım ayları arasında Nafıa nazırı olarak görev yaptı. Bu görevi sürdürmekteyken 13 Haziran–13 Temmuz 1878 tarihleri arasında toplanan Berlin Kongresi'nin sonunda Rusya, Avusturya ve Prusya gibi ülkeler ile imzalanan Berlin Antlaşması'nın müzakerelerinde II. Abdülhamid'in Nafıa nazırı unvanı ile Osmanlı İmparatorluğu'nu temsil etti. 1878 yılının Aralık ayında kısa bir süre Girit valiliği yaptı.

Osmanlı Devleti'nin temsilcisi olarak müzakerelerini yürüttüğü Berlin Antlaşması'nda Osmanlı Devleti açısından büyük toprak kayıplarının kabul edilmesine rağmen müzakerelerde gösterdiği yararlık üzerine 1878 yılının Aralık ayına Hariciye Nazırlığı'na getirildi. Bu görevde 1879 yılının Temmuz ayına kadar kaldı. Mayıs 1885-Aralık 1894 tarihleri arasında Sisam Adası (Samos) Beyi olarak görev yaptı. Oradan da Girit'e gönderilerek Mart 1895-Mayıs 1896 tarihleri arasında ikinci bir defa Girit valisi oldu.

1906 yılında Kostantiniyye'de (bugünkü İstanbul'da) öldü.

Mezarı anne ve babası ile beraber Yeniköy Panayia Rum Ortodoks Kilisesi'nin bahçesindedir.

Kaynakça 

1833 doğumlular
1906 yılında ölenler
Hariciye nâzırları
Umûr-ı Nâfia nâzırları
İstanbul doğumlu diplomatlar
İstanbul'da ölenler
Osmanlı Rumları
Fenerli Rumlar
Osmanlı İmparatorluğu Bükreş Büyükelçileri
Sisam beyleri
II. Abdülhamid tarafından seçilen Meclis-i Âyan üyeleri
Karatodori ailesi