Kibar Feyzo

Kibar Feyzo, yönetmenliğini Atıf Yılmaz'ın yaptığı, Kemal Sunal, Müjde Ar, Adile Naşit, Şener Şen, İhsan Yüce, İlyas Salman ve Erdal Özyağcılar'ın rol aldığı 1978 yapımı bir Türk komedi filmidir. Türkiye'de ağalık düzenine kara mizah çerçevesinde yaklaşarak toplumcu gerçekçi bir nitelik taşıyan film, sınıfsal çatışmayı merkeze alması ve komünizm karşıtı önlemleri yermesiyle de politik bir yön taşıyan kült filmlerdendir.

Konusu 
Film, köyde sevdiği kadınla evlenmek isteyen Feyzo'nun başlık parası toplamak isterken yaşadıklarını anlatır. Askerlik hizmetini tamamlayıp köyüne dönen Kibar Feyzo, Hacı Hüsam'ın kızı Gülo ile evlenmek için çabalar. Bilo da Gülo'ya talip olunca işler daha da karmaşık bir hâle gelir. Başlık parasını toplama işi bir yarış haline gelince Feyzo köyden ayrılır ve çalışıp para biriktirmek için İstanbul'a gider. Burada köye göre çok daha farklı bir yaşamın olduğunun farkına varır. Feyzo gözü açık biri olarak köyüne döndüğünde köyün ağası Maho ile sınıfsal bir çatışmaya girecektir ve şehirlerde ağalık düzeninin olmadığını, başlık parasının kalktığını anlatarak ağaya karşı cephe oluşturacaktır.

Arka plan ve politik bağlam 
Film Osman Şahin'in Kırmızı Yel kitabındaki Fareler adlı öyküsüne dayanmaktadır. Senaryo uygulaması İhsan Yüce tarafından yapılan film, ana hikâye etrafınca ciddi bir dönem uygulamaları eleştirisidir. Filmde Kibar Feyzo ekseninde dönemsel olarak ivme kazanan sınıfsal ve ideolojik mücadele işlenir. Onun Maho Ağa'ya karşı girdiği mücadele bir çeşit kültür çatışmasıdır da. Film 12 Eylül Darbesi öncesinde Türkiye'de sınıfsal çatışmayı, işçi hareketleri ve sendikalaşmadaki güçlükler ile mevcut ağalık düzenine hicivsel eleştiriler içerir. Bu nedenle film Türkiye'de 10 yıl boyunca yasaklı kalmıştır.

Film, anlambilimsel olarak incelendiği takdirde; komünizme karşı alınan önlemlere sert eleştiriler görülür. Örneğin filmde ağa rolündeki Şener Şen'in "Ula şurada 141 142 başsınız!" ifadesi kişi sayısıyla değil, dönemin Türk Ceza Kanunu'nun 141 ve 142. maddeleriyle ilgilidir. 1991 yılında bu maddeler yürürlükten kaldırılmıştır.

Karakter analizi 
Maho Ağo ve Kibar Feyzo karakterleri Türkiye'de iktidar-halk, otorite-sınıf kavramlarına yeni anlamlar katmıştır. Tanıl Bora'ya göre Kemal Sunal'ın canlandırdığı Kibar Feyzo karakteri toplumsal düzendeki "çarpıklıkları" hicvederken aynı zamanda "halkın sağduyusunu" temsil etmektedir. Duvara yazdığı "Faşo Ağa" ibaresiyle de ağasını faşist olarak tanımlar. Maho Ağa'nın "Faşo nedir?" sorusuna verdiği yanıt ise Türkiye'de "faşistliğe" bakışı şekillendirmiş, "ağır hakaret" anlamı katmıştır.

Oyuncular 

 Kemal Sunal - Kibar Feyzo
 Müjde Ar - Gülo
 Adile Naşit - Sakine Kadın
 Şener Şen - Maho Ağa
 İhsan Yüce - Hacı Hüso
 İlyas Salman - Bilo
 Erdal Özyağcılar - Zülfo
 Reşit Çıldam - Köylü (ses. Dinçer Çekmez)
 Bahri Ateş - Topal Hoca (ses. Rıza Tüzün)
 Abdullah Ferah - Memo (ses. Rıza Pekkutsal)
 Selim Acar - Ustabaşı
 Celal Yonat - Tuvaletçi (ses. Hayri Arlı)
 Sevtap Erdemli - Gelin
 Sabahat İzgü - Duvarı Sildiren Kadın
 Hüseyin Kaşif - Gelinin Babası (ses. Zafer Önen)
 Yılmaz Kurt
 Tuncer Sevi - Köylü (ses. Devrim Parscan)
 Güzin Özyağcılar
 Cevdet Arıkan - Damat

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 
 
 
 
 "Müjde Ar Olsa; Müjde Ar Oysa...", Literal Affairs Dergisi, 2 Şubat 2014

1978 çıkışlı Türk filmleri
Atıf Yılmaz'ın yönettiği filmler
Cahit Berkay'ın müziğini yaptığı filmler
Türk komedi filmleri
Hatay'da çekilmiş filmler
İhsan Yüce'nin senaryosunu yazdığı filmler
Arzu Film filmleri
Konusu Hatay'da geçen filmler
Konusu İstanbul'da geçen filmler
İstanbul'da çekilmiş filmler
Türk mahkeme salonu dramaları
1970'lerde Türkçe filmler
Nahit Ataman'ın yapımcısı olduğu filmler
Ertem Eğilmez'in yapımcısı olduğu filmler
1978 çıkışlı komedi filmleri
Türkiye'de sansürlenmiş filmler