Şeyh Edebali

Şeyh Edebalı (Tam Adı: İmâdüddin Mustafa b. İbrahim b. İnac el-Kırşehrî)' (1206-1326), Osmanlı Devleti'nin kuruluş yıllarında yaşamış bir Ahi şeyhi.  

Şeyh Edebali; Ahi Teşkilatı'nın şeyhi, Osman Gazi'nin kayınbabası ve hocasıdır. Ayrıca Râbi'a Bala Hâtun'un babasıdır ve Osmanlı Devleti'nin de fikir babasıdır, aynı zamanda İslam bilginidir. 

1206 yılında şimdiki Türkmenistan'ın Merv şehrinde doğduğu tahmin edilmektedir. 1326'da 120'li yaşlarında Bilecik'te vefat etmiştir ve dergâhının zikir odasına gömülmüştür.

Hayatı
Osman Gazi'nin kayınpederi olup 3 çocuğu vardır; Mahmud Paşa, Mehmed Paşa, Râbia Bala Hâtun. Osmanlı Beyliği kurulduktan sonra epey bir süre Bilecik’te ikamet etmiştir. Yetiştirdiği müridi Dursun Fakih Osmanlı Devleti'nin ilk kadısı olarak bilinmektedir. Şeyh Edebali aslen Karamanlıdır. İlk eğitimini Horasan erenlerinden biri olup, Bektaşi pîr ve dedesi olan Şeyh Necmeddin ez-Zâhidî'den aldı. Daha sonra Şam'a giderek dönemin meşhur alimlerinden dersler aldı. Tefsir, hadis ve İslam hukukunda uzmanlaştı.

Eskişehir yakınlarında o zamanki adıyla İtburnu köyünde yaşadı. Kendi yaptırdığı zaviyede öğrenci yetiştirdi ve halkı aydınlattı. Bilecik'te yaptırdığı dergahta, Osman Gazi'yi de birçok defa misafir etti.

Rivayete göre, Osman Gazi, bir gece rüyasında Şeyh Edebali'nin göğsünden bir ayın çıkıp kendi göğsüne girdiğini ve göğsünden bir büyük ağaç çıkıp dallarının alemi kapladığını, altından birçok nehirlerin çıkıp insanların bu sulardan geçtiklerini görmüştür. Şeyh Edebali rüyayı şöyle tabir etmiştir:

Bilecik'te ve Eskişehir'de adına türbeler yapılmıştır. Vefatından bir ay sonra kızı, dört ay sonra da damadı Osman Gazi ölmüştür.

Popüler Kültürde Yeri 
1988'de TRT 1 de yayımlanan Kuruluş "Osmancık" Türk yapımı  televizyon dizisinde Haluk Kurtoğlu tarafından canlandrılmıştır.

20 Kasım 2019'da Atv'de yayınlanan Kuruluş Osman adlı Türk yapımı televizyon dizisinde Seda Yıldız tarafından canlandırılmaktadır.

İlgili Eserler 
 İbn-i Kemal (Kemâlpaşazade), Tevârîh-i Âl-i 'Osmân, I. Defter, Millet Ktp. Ali Emîrî, Tarih (Kemalpaşazade Tarihi şeklinde de anılır) 
 Aşık Paşazade Tarihi, Tarih Dizisi, Aşık Paşazade Derviş Ahmed Aşıki, Semerkand Pazarlama

Kaynakça

Mutasavvıflar
İslam alimleri
1206 doğumlular
1326 yılında ölenler
14. yüzyılda Osmanlılar
110 yaş üstü Türkler
Osmanlı İmparatorluğu kuruluş dönemi
13. yüzyılda Osmanlılar
Adnaniler
100 yaş üstü Türkler