Hokusai

Katsushika Hokusai (葛飾北斎) (d. 1760, Edo - ö. 10 Mayıs 1849), Japonya'da Edo döneminde yaşamış Japon sanatçı, ressam, oymabaskı ustası, tahta oymacısı ve ukiyo-e ressamıdır.

Edo (günümüzdeki adı Tokyo) doğumlu Hokusai'ın en bilinen eseri, 1820'li yıllarda ürettiği, uluslararası üne sahip Kanagawa'nın Büyük Dalgaları'nın da dahil olduğu 36 Fuji Dağı Manzarası adlı ahşap baskı serisidir. Bu seri hem yerel seyahat hareketi hem de kişisel Fuji Dağı takıntısı ile yaratılmıştır. Hokusai'a önce Japonya'da ve sonrasında dünyada üne kavuşturan işte bu seri ve özellikle serinin Kanagawa'nın Büyük Dalgaları ve Bulutsuz Havada Fuji Dağı (ya da Kızıl Fuji) eserleridir. Hokusai'nin bu diziden önceki çalışmaları kesinlikle önemli olsa da bu dizi kadar geniş bir kabul görmedi.

Çalışmaları ukiyo-e sanatformunu büyük ölçüde sosyete orospuları ve oyunculara odaklanan bir portre stilinden manzaralara, bitkilere ve hayvanlara odaklanan çok daha geniş bir sanat stiline dönüştürdü. Hokusai, tahta baskıların yanı sıra, on beş ciltten fazla ciltte akla gelebilecek her konunun binlerce görüntüsünden oluşan kendi eğitici "Hokusai Manga" da dahil olmak üzere kitap çizimleri için tasarımlar yapma ve boyama gibi çeşitli alanlarda çalıştı. Küçük bir çocuktan başlayarak 88 yaşında ölümüne kadar stilini geliştirmeye ve çalışmaya devam etti. Uzun ve başarılı bir kariyerde toplamda 30,000'den fazla resim, eskiz, tahta baskı ve resimli kitap için görseller üretti. Kompozisyonlarında yenilikçi ve çizim tekniğinde olağanüstü olan Hokusai sanat tarihinin en büyük ustalarından biri olarak kabul edilir.

Yaşamının ilk dönemi

Hokusai'nin doğum tarihi belirsizdir ancak genellikle Hōreki döneminin 10. yılının 9. ayının 23. günü olarak belirtilir (eski takvim 'de veya 31 Ekim 1760) Japonya'nın Edo Katsushika semtinde bir esnaf ailesinin çocuğu olarak doğdu. Çocukluk adı Tokitarō idi. Babasının shōgun için Nakajima Ise ayna üreticisi olduğuna inanılır. Babası hiçbir zaman Hokusai'yi varis yapmadı bu yüzden annesinin bir cariye olması mümkündür. Hokusai belki de babasından öğrenerek altı yaşında resim yapmaya başladı, çalışmaları arasında aynaların etrafındaki desenlerden oluşan bir resim de vardı.

Hokusai yaşamı boyunca en az otuz isimle biliniyordu. Birden fazla adın kullanılması o zamanki Japon sanatçıların ortak bir uygulaması olsa da takma adlarının sayısı diğer büyük Japon sanatçılarınkini geçer. İsim değişiklikleri o kadar sık olmuştur ki çoğu zaman sanatsal üretimindeki ve üslubundaki değişikliklerle ilgili hayatını dönemlere ayırmak için kullanılır.

12 yaşındayken babası onu bir kitapçıda çalışması için gönderdi ve Japon şehirlerindeki popüler bir kurum olan ödünç kitap orta ve üst sınıfların popüler eğlencesiydi. 14 yaşında Katsukawa Shunshō stüdyosuna girdiğinde 18 yaşına kadar bir ağaç oymacısının yanında çırak olarak çalıştı. Shunshō Hokusai'nin ustalaşacağı bir tahta baskı ve resim stili olan ukiyo-e 'nin bir sanatçısı ve Katsukawa okulunun başıydı. Shunshō gibi sanatçılar tarafından uygulanan Ukiyo-e o zamanlar Japonya'nın şehirlerinde popüler olan sosyete orospularının (bijin-ga) ve kabuki aktörlerinin (yakusha-e) resimlerine odaklandı.

Bir yıl sonra Hokusai'nin adı ilk kez efendisi tarafından Shunrō olarak adlandırıldığında değişti. Bu isim altında ilk baskılarını 1779'da yayınlanan bir dizi kabuki aktörünün resmini yayınladı. Shunshō'nun stüdyosunda çalıştığı on yıl boyunca Hokusai 1790'ların başında öldüğü dışında hakkında çok az şey bilinen ilk karısıyla evliydi. 1797'de tekrar evlendi ancak bu ikinci eşi de kısa bir süre sonra öldü. Bu iki eşinden olan iki oğluna ve üç kızına babalık yaptı ve sonunda Ōi adlı en küçük kızı Ei bir sanatçı ve asistanı oldu. "Edo'daki Ryogoku Köprüsünde Akşamın Serinliğinde Havai Fişekler" () Hokusai'nin hayatının bu döneminden kalmadır.

Shunshō'nun 1793'te ölümü üzerine Hokusai elde edebildiği Fransız ve Hollandalı bakır gravürlerle maruz kaldığı Avrupa stilleri de dahil olmak üzere diğer sanat stillerini keşfetmeye başladı. Kısa süre sonra muhtemelen rakibindeki Kanō okulu çalışmaları nedeniyle Shunshō'nun baş öğrencisi Shunkō tarafından Katsukawa okulundan atıldı. Bu olay, kendi sözleriyle ilham vericiydi: "Sanatsal tarzımın gelişimini asıl motive eden şey Shunkō'nun elinde yaşadığım utançtı." 
Hokusai, ukiyo-e'nin geleneksel konuları olan sosyete orospuları ve aktörlerin imajlarından uzaklaşarak eserlerinin konusunu da değiştirdi. Bunun yerine çalışmaları çeşitli sosyal düzeylerden Japon halkının günlük yaşamının manzaralarına ve görüntülerine odaklandı. Bu konu değişikliği ukiyo-e ve Hokusai'nin kariyerinde bir dönüm noktasıydı.

Orta dönem

 ‘ndan.

Sonraki dönem Hokusai'nin Tawaraya Okulu ile ilişkisini ve "Tawaraya Sōri" isminin benimsenmesini gördü. Bu süre zarfında özel günler için özel olarak yaptırılan birçok baskı (surimono) ve mizahi şiir kitapları (kyōka ehon) için illüstrasyonlar yaptı. 1798'de Hokusai ismini bir öğrenciye aktardı ve ilk kez bir okula bağlı olmayan bağımsız bir sanatçı olarak Hokusai Tomisa adını benimseyerek yola çıktı.

1800 yılına gelindiğinde Hokusai ukiyo-e kullanımını portre dışındaki amaçlar için daha da geliştiriyordu. Ayrıca en yaygın bilinen adı Katsushika Hokusai tarafından da benimsendi, eski adı Edo'nun doğduğu kısmına atıfta bulundu ikincisi Nichiren Budizm dininde önemli bir tanrının sembolü Kuzey Yıldızı onuruna "kuzey stüdyosu" anlamına geliyordu. 
O yıl Doğu Başkentinin Ünlü Manzaraları ve Edo'nun Sekiz Görünümü (modern Tokyo) olmak üzere iki manzara koleksiyonu yayınladı. Ayrıca kendi öğrencilerini de çekmeye başladı ve sonunda hayatı boyunca 50 öğrenciye ders verdi.

Önündeki on yılda hem sanat eseri hem de kendini tanıtma yeteneği sayesinde giderek daha fazla ün kazandı. 1804'te bir Edo festivali sırasında bir süpürge ve mürekkep dolu kovalar kullanarak 200 metrekare olduğu söylenen Budist piskopos Daruma ‘nın devasa bir portresini yaptı. Başka bir hikaye onu shōgun Tokugawa Ienari mahkemesine yerleştirir ve oraya daha geleneksel fırça darbeli resim yapan başka bir sanatçıyla rekabet etmek için davet edilir. Hokusai kağıt üzerine mavi eğri çizdi ardından görüntü boyunca ayakları kırmızı boyaya batırılmış bir tavuğu izledi. Resmini shōgun‘a Tatsuta Nehri'nde yüzen kırmızı akçaağaç yapraklarıyla gösteren manzara olarak anlattı ve yarışmayı kazandı.

1807 yılı Hokusai'nin popüler romancı Takizawa Bakin ile bir dizi resimli kitap üzerinde işbirliği yaptığını gördü. Özellikle popüler olan fantastik roman Chinsetu Yumiharizuki (Hilal Ayının Garip Hikayeleri) ana karakter olarak Minamoto no Tametomo idi ve Hokusai yaratıcı ve güçlü çizimleriyle ün kazandı ancak Bakin ile resimlerle ilgili fikir ayrılıkları nedeniyle yedi çalışmanın ardından işbirliği sona erdi. Hokusai veya Bakin'i projede tutmak arasında seçim yapan yayıncı, dönemin basılı eserlerinde illüstrasyonların önemini vurgulayarak Hokusai'yi korumayı tercih etti. 
Hokusai ayrıca erotik sanat ('shunga) albümlerini de oluşturdu. Bu türdeki en ünlü imajı, "Kinoe no Komatsu" 1814'ten üç ciltlik shunga kitabından bir çift ahtapotla cinsel ilişkiye girmiş genç bir kadını gösteren "Balıkçının Karısının Rüyası" dır.
Hokusai, eserinin üretimine çok dikkat etti. Hokusai bir Çin şiir antolojisinin Japonca baskısı olan "Toshisen Ehon" ile ilişkisi sırasında mektuplarda yayıncıya, Hokusai'nin daha önce birlikte çalıştığı ve saygı duyduğu blok kesicinin Egawa Tomekichi bazı kafaları keserken Hokusai'nin tarzından saptığını yazdı. Ayrıca doğrudan projeye dahil olan başka bir blok kesiciye Sugita Kinsuke'ye yazdı ve Kinsuke'nin figürün gözlerini ve burunlarını kestiği Utagawa okulu tarzından hoşlanmadığını ve son baskıların gerçeğe uygun olması için değişikliklere ihtiyaç olduğunu belirtti. Hokusai mektubunda hem kendisinin gözleri ve burunları resimleme tarzından hem de Utagawa okul tarzından örnekler içeriyordu.

1811'de 51 yaşında Hokusai adını "Taito" olarak değiştirdi ve "Hokusai Manga" ve çeşitli "etehon" u veya sanat kılavuzlarını yarattığı döneme girdi. 1812'de Basitleştirilmiş Çizimde Hızlı Dersler ile başlayan bu kılavuzlar para kazanmak ve daha fazla öğrenciyi çekmek için uygun bir yol olarak tasarlandı. Manganın (rastgele çizimler anlamına gelen) ilk cildi 1814'te yayınlandı ve anında başarılı oldu. 1820'ye gelindiğinde, genellikle komik imalar içeren binlerce nesne, bitki, hayvan, dini figür ve sıradan insan çizimlerini içeren on iki cilt (ölümünden sonra üç tane daha yayınlandı) üretti.

5 Ekim 1817'de Nagoya'daki Hongan-ji Nagoya Betsuin dışında "Büyük Daruma resmini yaptı. Kağıt üzerine mürekkeple yazılmış bu portre 18×10,8 metre ölçülerinde ve olay büyük bir kalabalık çekti. Bu başarı popüler bir şarkıda anlatıldı ve "Darusen veya "Daruma Master" adını aldı. Orijinali 1945'te yok edilmiş olsa da Hokusai'nin o zamandan kalma promosyon el ilanlarından kurtuldu ve Nagoya Şehir Müzesi'nde muhafaza edildi.

1820'de Hokusai adını bir kez daha değiştirdi, bu sefer Japonya'da bir sanatçı olarak ün kazandığı bir dönemin başlangıcına işaret eden bir değişiklik olan "Iitsu" oldu. 1830'ların başında ünlü Kanagawa'dan Büyük Dalga ve Kırmızı Fuji dahil olmak üzere en ünlü eseri Fuji Dağı'nın Otuz Altı Görüşü yapıldı. Hokusai'nin "Manga" daki perspektif çalışmalarının sonuçları burada derinliği ve hacmi temsil etmek için batı perspektifi olarak görülen şeyi kullandığı "Büyük Dalga" da görülebilir. O kadar popüler oldu ki daha sonra seriye on baskı daha eklendi. Bu dönemde yaptığı diğer popüler baskı serileri arasında İllerin Şelaleler Turu, Bilgelik Okyanusları ve İllerdeki Ünlü Köprülerin Olağandışı Görünümleri. Ayrıca olağanüstü detaylara sahip Gelincikler ve Tavuk Sürüsü de dahil olmak üzere çiçek ve kuşların (kachō-e) bir dizi detaylı bireysel görüntüsünü üretmeye başladı.

Daha sonraki yaşamı
1834'te başlayan sonraki dönem, Hokusai'nin "Gakyō Rōjin" adı altında çalıştığını gördü (}; "Sanata Deli Yaşlı Adam"). Bu sırada genel olarak "manzara resim kitapları arasında şaheser" olarak kabul edilen bir diğer önemli seri olan  "Fuji Dağı'nın Yüz Görüşü" nü yaptı.

Hokusai bu eserin colophon 'da yazıyor:

1839'da bir yangın Hokusai'nin stüdyosunu ve çalışmalarının çoğunu yok etti. Bu zamana kadar And artists Hiroshige gibi genç sanatçılar giderek daha popüler hale geldikçe kariyeri solmaya başladı. 83 yaşındayken Hokusai zengin bir çiftçi olan Takai Kozan'ın daveti üzerine Shinano Eyaleti 'ndeki Obuse' ye (şimdiki adı Nagano Eyaleti) ‘ne gitti ve burada birkaç yıl kaldı. Obuse'da geçirdiği süre boyunca Eril Dalga ve Kadınsı Dalga dahil olmak üzere birkaç şaheser yarattı. 
1842 ile 1843 arasında "günlük şeytan çıkarma" ("nisshin joma") olarak tanımladığı şeyde Hokusai her sabah talihsizliğe karşı tılsım Çin aslanlarını ("shishi") kağıt üzerine mürekkeple  boyadı.

Hokusai, 1849'un başlarında Fuji Dağı'ndan Kaçan Duman Ejderhası  ve Karda Kaplan 'ı boyayarak neredeyse sonuna kadar çalışmaya devam etti.

Sürekli olarak daha iyi işler üretmeye çabalayarak görünüşe göre ölüm döşeğinde "Keşke gökyüzü bana bir on yıl ... daha verirse sadece bir beş yıl daha o zaman gerçek bir ressam olabilirim." 10 Mayıs 1849'da öldü ve Tokyo'daki (Taito Bölgesi) Seikyō-ji 'ye gömüldü. Ölümünden kısa bir süre önce bestelediği bir haiku okur: "Hayalet olsam da yaz tarlalarına hafifçe yürüyeceğim.""

Seçilmiş eserleri

Sanat ve kültür üzerindeki etkileri

Hokusai, bir sanatçı olarak çeşitli alanlarda başarılar elde etti. 70 yılı aşkın süredir kitap illüstrasyonları, tahta baskılar, eskizler ve resimler için tasarımlar yaptı. Hokusai, Japon sanatçılar arasında batı doğrusal perspektifine sahip ilk deneycilerden biriydi. Hokusai'nin kendisi Sesshū Tōyō ve Çin resminin diğer stillerinden etkilendi.
Etkileri, 19. yüzyıl Avrupa'sındaki batılı çağdaşlarına kadar Japon sanatını özellikle ukiyo-e'yi toplama çılgınlığıyla başlayan Japonizm ile dünyaya yayıldı; ilk örneklerinin bir kısmı yaklaşık 1856'da  Paris'te Fransız sanatçı Félix Bracquemond "Hokusai Manga" eskiz kitabının kopyasına ilk kez matbaasının atölyesinde rastladığında görüldü.

İzlenimcilik hareketini Claude Monet ve Pierre-Auguste Renoir ile Art Nouveau veya Almanya'da Jugendstil çalışmalarında yer alan çalışmalarını yineleyen temalarla etkiledi.Degas, Gauguin, Klimt, Franz Marc, August Macke, Manet ve van Gogh gibi pek çok Avrupalı sanatçı ahşap oymalarını topladı. Degas, onun hakkında, "Hokusai, Yüzen Dünya'daki diğerleri arasında sadece bir sanatçı değil. O bir ada, bir kıta, kendi içinde bütün bir dünya." dedi. Hermann Obrist'in kırbaç motifi veya yeni hareketi örneklemek için gelen ' 'Peitschenhieb' ' Hokusai'nin çalışmalarından gözle görülür şekilde etkilenmiştir.

Ölümünden sonra bile sanat eserlerinin sergileri büyümeye devam ediyor. 2005 yılında Tokyo Ulusal Müzesi o yıl oradaki herhangi bir sergiden en fazla ziyaretçiye sahip olan Hokusai sergisi düzenledi. 
Tokyo sergisinden birkaç resim de Birleşik Krallık'ta sergilendi. British Museum 2017 yılında Hokusai'nin 'The Great Wave''' gibi sanat eserlerinin ilk sergisini düzenledi.

Hokusai, kahramanın Fuji Dağı'nı çevreleyen bölgeyi gezdiği, Hokusai tarafından boyanmış yerlerde durduğu Hugo Ödüllü- bilimkurgu yazarı Roger Zelazny tarafından kazanan kısa öykü "Fuji Dağı'nın 24 manzarası, Hokusai" için ilham verdi. Farkındalık üzerine 2011 tarihli bir kitap Roger Keyes'in "Hokusai söylüyor" şiiriyle sona erer ve öncesinde "bazen şiirinin bir fikrin ruhunu her şeyden daha iyi yakaladığı" açıklaması yer alır.

Richard Lane 1985 "Encyclopaedia Britannica" da Hokusai'yi "19. yüzyılın sonlarından bu yana Batılı sanatçıları, eleştirmenleri ve sanatseverleri benzer şekilde, muhtemelen diğer Asyalı sanatçılardan daha fazla etkilemiş" olarak tanımlar.'Resimli Kitap ve Ukiyo-e Satış Mağazası''' Hokusai tarafından yazılan ukiyo-e 'nin gerçekte nasıl satıldığını gösteriyor; bu baskıların yerel mağazalarda nasıl satıldığını ve sıradan insanların ukiyo-e satın alabildiğini gösteriyor. Bu görüntüde alışılmadık bir şekilde Hokusai birkaç ayrılmış tahta blok kullanmak yerine elle renklendirerek boyama yaptı.

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 
Baskılar

Boston Güzel Sanatlar Müzesi, Hokusai Baskıları
Tokyo Dijital Müze'de Hokusai İşleri

1760 doğumlular
1879 yılında ölenler

18. yüzyılda Japonlar
19. yüzyılda Japonlar
Japon ressamlar
Ukiyo-e sanatçıları