Muhtesip

Muhtesip, Artuklular'da beyliğin küçük kasabalarında verginin toplanması görevini gören makam, kişi.

Muhtesip,merkeze bağlı eyaletlerde halk ile hükümdar arasındaki münasebeti tesis eden insandı. O, güvenliği ve bilhassa bir hükümdarın ölümünde asayiş ve düzeni sağlamak durumundaydı.

Ayrıca Artuklu kaynaklarına göre böyle bir mevki yazılı olarak yoktur.

Kelime anlamı olarak: İslam şehirlerinde çarşı ve pazar esnafını din kurallarına göre denetleyen görevli, belediye memuru.

Muhtesipler, Osmanlılarda kaza merkezi olan şehirlerde, kadıların beledi hizmetleri görmelerine yardım etmeleri amacıyla hükûmet (divan) tarafından atanan görevlilerdi. Muhtesiplik, Osmanlılarda devletin kaza ve şehirlerdeki iktisadi ve ticari faaliyetlerden elde edeceği vergi hasılatını mümkün olduğu kadar eksiksiz ve adalete uygun şekilde toplamaya çalışan iltizam memurluğu gibiydi. Kadı tarafından tespit olunan narha, satıcıların riayet edip etmediklerini kontrol ile, çarşı ve pazarların denetlemesini yapan hep muhtesipti. Bugünkü belediye zabıta memurlarının vazifesini o dönemde muhtesipler görmekteydi.

Kaynakça 
 Gerhard VATH | Artuklu Beyliğinin Yönetimi 
 Türk Dil Kurumu {{|url=https://web.archive.org/web/20080821102433/http://tdk.org.tr/lehceler/Default1.aspx |tarih=21 Ağustos 2008 }}

Artuklu Beyliği
Kadılar