Afrika Birliği

Afrika Birliği, Afrika kıtasında yer alan Afrika ülkelerinin tek çatı altında toplandığı ve Afrika Birliği Örgütü'nün ardılı olarak 2002 yılında oluşturulan uluslararası kuruluştur. Afrika Birliği'nin en önemli kararları, üye devletlerin devlet ve hükümet başkanlarının altı ayda bir yaptığı toplantı olan Afrika Birliği Meclisi tarafından alınır.

Afrika Birliği, Habeşistan İmparatoru Haile Selassie'nin gayretleri ile 22-25 Mayıs 1963'te Etiyopya'nın başkenti Addis Ababa'da bir araya gelen otuz iki bağımsız Afrika ülkesinin imzaladığı antlaşma ile Afrika Birliği Örgütü adıyla kuruldu. 9 Temmuz 2002 tarihinden itibaren Afrika Birliği adını alan örgütün temel amacı Afrika ülkeleri arasında dayanışma ve iş birliğini artırmaktır. Merkezi hâlen Addis Ababa'da bulunan bu birliğe Afrika'da bulunan tüm ülkeler üyedir.

Afrika Birliği'ndeki en büyük şehir Nijerya'nın Lagos şehridir; en büyük kentsel yığılma ise Mısır'ın Kahire kentindedir. Afrika Birliği 1,3 milyardan fazla insana ve yaklaşık 30 milyon km2'lik (12 milyon mil kare) bir alana sahiptir ve Sahra ve Nil gibi dünya simge yapılarını içermektedir.. Başlıca çalışma dilleri Arapça, İngilizce, Fransızca, Portekizce, İspanyolca ve Swahili'dir. Afrika Birliği içerisinde Barış ve Güvenlik Konseyi ve Pan-Afrika Parlamentosu gibi resmi organlar bulunmaktadır.

Üye devletler 

 Angola
 Benin
 Botsvana
 Burkina Faso
 Burundi
 Cezayir
 Cibuti
 Çad
 Ekvator Ginesi
 Eritre
 Esvatini
 Etiyopya
 Fas
 Fildişi Sahili
 Gabon
 Gambiya
 Gana
 Gine
 Gine Bissau

 Güney Afrika Cumhuriyeti
 Güney Sudan
 Kamerun
 Kenya
 Komorlar
 Kongo Cumhuriyeti
 Kongo Demokratik Cumhuriyeti
 Lesotho
 Liberya
 Libya
 Madagaskar
 Malavi
 Mali
 Mısır
 Moritanya
 Mauritius
 Mozambik
 Namibya
 Nijer

 Nijerya
 Orta Afrika Cumhuriyeti
 Ruanda
 Sahra Demokratik Arap Cumhuriyeti (tartışmalı)
 São Tomé ve Príncipe
 Senegal
 Seyşeller
 Sierra Leone
 Somali
 Sudan
 Tanzanya
 Togo
 Tunus
 Uganda
 Yeşil Burun Adaları
 Zambiya
 Zimbabve

Ayrılıp tekrar dahil olan üye 
  Fas: 1984 yılında Batı Sahra'nın ilhakını Afrika Birliği'nin kabul etmemesi yüzünden bu birlikten ayrıldı. Fas, Temmuz 2016'da yaptığı açıklamada yeniden Afrika Birliği içerisinde yer almayı hedeflediğini açıklamıştır. Ülke Aralık 2016'da yaptığı yeni üyelik başvurusu ile birlik içerisinde yeniden yer almak istediğini ifade etmiştir. 30 Ocak 2017 tarihinde gerçekleştirilen 28. Afrika Birliği toplantısında Fas yeniden üyeliğe dahil edilmiştir.

Üyelik talebi 
  Somaliland: 1991 yılında bağımsızlığını ilan etmesine rağmen uluslararası alanda Somali'nin bir parçası olarak görülen Somaliland, 2005 yılında Afrika Birliği'ne üye olmak için başvuru yapmıştır. Bu başvuru işleme alınmamıştır.
  Haiti: 2 Şubat 2012 tarihinde Afrika Birliği'nde gözlemci üye statüsünü elde eden Haiti, bu tarihten sonra Afrika Birliği'ne Afrika kıtası ülkesi olmamasına rağmen resmen ortak üye olabilmek için resmi başvuru yapmıştır.

Gözlemci üyeler 
  Kazakistan: Ülke 2013 yılından bu yana gözlemci üye devlet konumundadır.
  Letonya: Ülke 2012 yılından bu yana gözlemci üye devlet konumundadır.
  Litvanya: Ülke 2013 yılından bu yana gözlemci üye devlet konumundadır.
  Filistin: 2013 yılından bu yana gözlemci üye devlet konumundadır.
  Sırbistan: Gözlemci üye statüsüne sahip olan ülkede, ülke Dışişleri bakanları 2011, 2012 ve 2014 yıllarında gerçekleştirilen Afrika Birliği zirvelerine katılmışlardır.
  Türkiye: 2005 yılında gözlemci üye, 2008 yılında stratejik ortak olmuştur.
  Ukrayna: Ülke 2016 yılından bu yana gözlemci üye devlet konumundadır.
  Haiti: 2 Şubat 2012 tarihinde Afrika Birliği'nde gözlemci üye statüsünü elde etti.

Afrika Birliği başkanları

Komisyon başkanları

Ayrıca bakınız 
 Afrika Birliği Örgütü
 Afrika Birliği Örgütü Başkanı
 Afrika Birliği Başkanı

Kaynakça

Dış bağlantılar 

 AU resmi sitesi Arapça , İngilizce  ve Fransızca 
 Kuruluş bildirisi: Constitutive Act of the African Union (İngilizce)

 

Addis Ababa
Afrika'da siyaset
Kıta birlikleri
Afrika uluslararası kuruluşları
2001'de Afrika'da kurulan oluşumlar
1963'te kurulan kuruluşlar
2001'de kurulan kuruluşlar