Glasgow

Glasgow, İskoçya'nın en büyük şehridir. Şehir "Batı Merkezi İskoçya" alçak rakımlı arazilerinde Clyde Nehri kıyılarında bu nehrin İrlanda Denizi'ne açılan haliçi üzerinde konumlanmıştır.

Şehir sınırları içinde nüfusu (2015 tahmini ile) 599,650 kişi olup  Birleşik Krallık'ta (Londra, Manchester ve Birmingham'dan sonra) nüfus itibarıyla dördüncü büyük şehridir. Varoşları ile birlikte şehirleşmiş arazilerden oluşan Büyük Glasgow'un nüfusu (2007 Nüfus tahminine göre) 1,750,000 kişi idi. Şehir Victoria devrinde Britanya İmparatorluğu'nun ikinci şehri olarak bilinirdi. Şehrin nüfusu 19. yüzyılın sonlarında ve 20. yüzyıl başında 1 milyonun üzerine çıkmıştır. O yıllarda Londra ve Paris'in ardından Avrupa'da bu yoğunlukta nüfusa sahip üçüncü şehirdi. 2001 sayımlarına göre Glasgow'un nüfusu 629.501'dir.

Glasgow kuruluşunda bir küçük kırsal yerleşkeydi. Orta Çağ'da 10. ve 11. yüzyıllarda bu yerleşkenin Katolik Piskoposu olan John Capellanus ile İskoçya Kralı olan I. David'in çabaları ile Glasgow Piskoposları için Piskoposluk merkezi ve "Kraliyet Şehri (Royal Burgh)" statüsü kazandı. 15. yüzyılda Glasgow Üniversitesi kurulması bu şehri bir akademik merkez ve üniversite öğrencisi şehri haline geçirdi. 18. yüzyılda Glasgow Üniversitesi ve Glasgow şehri İskoçya'da ortaya çıkan İskoç Aydınlanması adı verilen gelişmeye büyük katkı yapmışlardır. Bu entelektüel gelişmede Glasgow'daki İskoç aydınları Aydınlanma Çağı’nın hümanist ve rasyonel bakış açısını, insan aklının temel önemini mantık yoluyla desteklenemeyen bütün otoritelerin reddiyle birlikte, ileri sürmüşlerdir. 18. yüzyılda Glasgow limanı Büyük Britanya'nın Kuzey Amerika kolonileri ve Karayiplerdeki "Britanya Batı Hind Adaları" kolonileri ile Atlantik Okyanusu üzerinden yapılan karşılıklı ticaret ilişkilerinin ana merkezlerinden başta geleni olmuştur.

Büyük Britanya'da Sanayi Devrimi'nin başlaması ile Glasgow'un yakınındaki bölgenin nüfusu ve ekonomisi gayet hızla atılış gösterdi ve bu şehir ve bölge dünyanın en önemli tekstil, mühendislik ve kimya endüstri merkezi haline geçti. Özellikle bu şehirde bulunan gemi tasarımcılık ve gemi yapımcılık sektörleri gayet yeni ve değişik deniz gemileri tasarlayıp, yapıp ve işletmesi üzerinde gelişmeler kaydettiler.

Kraliçe Victoria'nın 19. yüzyılın yaklaşık son %70'indeki (1837-1901) kraliçelik döneminde ve 20. yüzyılın başındaki yaklaşık 1901 - 1918 yıllarınki Kral VII. Edward döneminde  Glasgow "Britanya İmparatorluğu'nun İkinci Şehri" niteliğin ve (hatta bazı itirazlara rağmen) "Birleşik Krallık'ın ikinci şehri" olduğu kabul edilmişti.

19. yüzyılın sonlarında ve 20. yüzyılın başlarında Glasgow'un şehir nüfusu büyüme gösterdi ve 1939'da nüfus 1,128,473 kişi ile zirve noktasına ulaştı. 1960'lı yıllarda Glasgow Şehir Meclisi eskiden kalma ve modern nüfusa gayet kötü standarda ikametgâh sağlayan apartman ve evleri yıkıp yeni modern apartman ve evler yaparak ve bunları belli gereksinim kriterlerini sağlayanlar kira ile vermek üzere büyük bir yeni sosyal ikametgâhlar kampanyasını başlattı. Yeniden yapılan modern sosyal ikametgâhlar için kurulma mevkileri şehrin ortasında dağıl şehrni yakınlarından ama dışında yeni kurulan "Yeni Şehirler''de sağlandı. Bu yeni kurulan "Yeni Şehirler" Glasgow şehir belediye sınırları dışında idiler. Bu şehir sınırları dışından kalan "Yeni Şehirler" ve şehir içinde yıkılan eski binalar yerine modern ama daha az nüfus yoğunluğu gösteren ikametgâhlar kurulması ve en son etken olarak şehir sınırlarının değiştirilip şehir arzının küçültülmesi günümüzde Glasgow şehri nüfusunun görülebilir şekilde azalmış olmasına yol açtı. Modern 2015 tahmini ile Glasgow şehir sınırları içinde yaşayan nüfus 599,650 kişiye düşmüştür. Diğer taraftan aynı etkenlerle şehrin komşu varoşları ile şehirleşmiş kırsal komşu bölgelerden oluşan "Büyük Glasgow"'da nüfus 2.3 milyon kişi olmuştur ve bu "Büyük Glasgow" nüfusu İskoçya'nın tüm nüfusunun %41'ini ihtiva etmektedir.

İklim

Tarihçe

Kurulup gelişmesi

Ticaret limanı

Sanayileşme

Sehir isminin asli

Eğitim 

Glasgow şehir merkezine 16 kilometre uzaklıkta olan 4 üniversitesiyle, yüksek ve akademik araştırmaların merkezinde büyük bir şehirdir: 
 Glasgow Üniversitesi
 Strathclyde Üniversitesi
 Glasgow Kaledonyan Üniversitesi
 Batı İskoçya Üniversitesi

Kardeş şehirler 

Glasgow şehrinin şu resmî kardeş şehir anlaşmaları vardır:

Resimler 

Glasgow

Kaynakça

Dış bağlantılar 

  
  
 Glasgow için online kilavuzu