గుంజల (నార్నూర్‌)

గుంజాల తెలంగాణ రాష్ట్రం, ఆదిలాబాద్ జిల్లా, నార్నూర్ మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన నార్నూర్ నుండి 9 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన ఆదిలాబాద్ నుండి 59 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2016 అక్టోబరు 11 న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు, ఈ గ్రామం పాత ఆదిలాబాద్ జిల్లా లోని ఇదే మండలంలో ఉండేది.

గణాంక వివరాలు 
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 192 ఇళ్లతో, 1086 జనాభాతో 1182 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 562, ఆడవారి సంఖ్య 524. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 277 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 737. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 569250.పిన్ కోడ్: 504311.

విద్యా సౌకర్యాలు 
గ్రామంలో ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి  ఉంది.బాలబడి, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు తడిహత్పూర్ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల నార్నూర్లోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల‌లు ఆదిలాబాద్లోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ ఆదిలాబాద్లో ఉన్నాయి.సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల ఉట్నూరులోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు ఆదిలాబాద్లోనూ ఉన్నాయి.

వైద్య సౌకర్యం

ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం 
గుంజాలలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు.

సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.

ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం

తాగు నీరు 
బావుల నీరు  గ్రామంలో అందుబాటులో ఉంది. 
గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.

పారిశుధ్యం 

గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. 
చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.

సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు 
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. 
లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.

ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ఆటో సౌకర్యం మొదలైనవి  గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి  గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.

ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. 
గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.

మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు 
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం ఉంది. పౌర సరఫరాల వ్యవస్థ దుకాణం, రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి.

ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.

ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు 
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.

విద్యుత్తు 
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 5 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 10 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.

భూమి వినియోగం 
గుంజాలలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:

 అడవి: 575 హెక్టార్లు
 వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 60 హెక్టార్లు
 వ్యవసాయం చేయదగ్గ బంజరు భూమి: 41 హెక్టార్లు
 నికరంగా విత్తిన భూమి: 505 హెక్టార్లు
 నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 505 హెక్టార్లు

ఉత్పత్తి
గుంజాలలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.

ప్రధాన పంటలు
సోయాబీన్, ప్రత్తి

గోండి భాష పురాతన రచనలు లభ్యం
ఈ గ్రామంలో గోండుల మాతృభాషకు సుమారు 100 ఏళ్ల కిందనే లిపి ఉందనే ఆధారం లభ్యమైంది. 2006లో రాష్ట్ర ప్రాచీన రాతప్రతుల గ్రంథాలయ పరిశోధన సంస్థ ఆధ్వర్యంలో రాష్ట్రవ్యాప్తంగా నిర్వహించిన రాతప్రతుల సర్వే సమన్వయకర్తల దృష్టికొచ్చింది. అప్పటి నుంచి పరిశోధనలు జరిపి గోండి భాష ప్రతులని నిర్ధరణకు వచ్చారు. వీటిని చదవగలిగిన, రాయగల్గిన వారు ముగ్గురు గోండు పెద్దలు ఈ గ్రామంలోఉన్నారు. వారు చెప్పే వివరాలతో ఈ విషయం వెల్లడైంది. ఇంకా దీనిపై లోతైన పరిశోధన జరగాల్సి ఉంది. గోండు భాషకు సంబంధించిన లిపి,సంస్కృతి, సంప్రదాయాలు, ఆచార వ్యవహారాలు, వైద్యం, జ్యోతిషం, గణితం, కథలు, చరిత్ర గోండు రాజుల పాలన, గోండి సాహిత్యం, దేశంలో ఆంగ్లేయుల పాలన, రాంజీగోండు పోరాటం వివరాలు అందులో ఉన్నాయి.
గోండు లిపికి సజీవ సాక్ష్యం: - ఆచార్య జయధీర్‌ తిరుమలరావు, రాష్ట్ర ప్రతుల సంస్థ మాజీ సంచాలకులు: గుంజాల గ్రామంలో లభించిన పురాతన గోండి రాత పత్రులను పూర్తిస్థాయిలో పరిశోధించి గోండి భాషలోనే ప్రచురించాలని, అందుకు కావాల్సిన ప్రచురణ చిహ్నాలను, గుర్తులను రూపొందించేందుకు కృషి చేస్తా. జానపద కళలు, వారి కథలు పుస్తకాల రూపంలోనే కాకుండా మౌఖిక రూపంలో విస్తృతంగా ఉన్నాయి. లిపిని పరిశీలిస్తే ప్రాచీనకాలంలో చాలా ప్రాచుర్యంలో ఉన్నట్లు తెలుస్తోంది. ప్రచురణ సౌకర్యం లేకపోవడంతో ప్రాచుర్యం పొందలేకపోయింది.(ఈనాడు 22.11.2012)

మూలాలు