మత్తకోకిల



మత్తకోకిల
సత్తయౌ రసజాభరల్ భవసంఖ్య విశ్రమ మొప్పినన్
మత్తకోకిల వృత్తమౌన సమానరంగనృపాలకా.

ఉదాహరణ 1
రాజభూషణ నిత్యసత్య సరస్వతీవిలసన్ముఖాం

భోజ రాజమనోజ భూజనపూజ్యమాన మహాయశో

రాజహంస పయోజినీవనరమ్య దిఙ్ముఖ విక్రమో

ద్వేజితాహిత విష్ణుసన్నిభ విష్ణువర్ధనభూపతీ

లక్షణములు
 పాదాలు : నాలుగు
 ప్రతి పాదంలోని గణాలు : ర స జ జ భ ర
యతి : ప్రతిపాదంలోనూ 11 వ అక్షరము
ప్రాస: పాటించవలెను, ప్రాస యతి చెల్లదు

నడక
మత్త కోకిల మత్త కోకిల మత్త కోకిల కోకిలా
తాన తానన తాన తానన తాన తానన తాన తా

ఉదాహరణ 2
అన్యసన్నుత సాహసుండు మురారి యొత్తె యదూత్తముల్‌

ధన్యులై వినఁ బాంచజన్యము దారితాఖిల జంతు చై

తన్యము¦ భువనైకమాన్యము దారుణస్వన భీత రా

జన్యమున్‌ బరిమూర్ఛితాఖిలశత్రు దానవసైన్యమున్

గ్రహించగలరు
మత్త కోకిల గణాలు రాసి చూస్తే అది యెంత "symmetric"గా ఉందో అర్థమవుతుంది. కొంచెం నేర్పుగా రాస్తే ఈ వృత్తంలో "palindromes" రాయ వచ్చు!

మూలాలు 

పద్యము
 ఛందస్సు