ఎడ్వర్డ్ జెన్నర్

ఎడ్వర్డ్ ఆంటోనీ జెన్నర్ (ఆంగ్లం: Edward Jenner) (17 మే 1749 -26 జనవరి 1823) గ్లోస్టర్ షైర్ లోని బర్కిలీలో తన సహజ పరిసరాలను అధ్యయనం చేసిన ఆంగ్ల శాస్త్రవేత్త. జెన్నర్ మశూచి టీకా మందుకు మార్గదర్శిగా చాలా విరివిగా విశ్వసించబడ్డారు, ఆయన 'రోగ నిరోధక శాస్త్ర పితామహుడు' గా పేరు పొందారు. జెన్నర్ యొక్క ఆవిష్కరణ  మరి ఏ ఇతర వ్యక్తి యొక్క కృషికంటే కూడా ఎక్కువ ప్రాణాలను కాపాడింది.

బాల్య జీవితం 
ఎడ్వర్డ్ జెన్నర్ 1749 మే 17న   బర్కిలీలో జన్మించారు. జెన్నర్ తన 14వ ఏట మొదులుకొని 8 సంవత్సరాల పాటు దక్షిణ గ్లోస్టర్ షైర్ లోని చిప్పింగ్ సాడ్బరీలో డేనియల్ లుడ్లో అనే శస్త్రచికిత్స నిపుణుని వద్ద శిక్షణ పొందారు. 1770లో జెన్నర్ సెయింట్ జార్జ్ హాస్పిటల్ లో శస్త్రచికిత్స నిపుణుడు జాన్ హంటర్, ఇతరుల క్రింద శస్త్రచికిత్స, శరీరనిర్మాణ శాస్త్రాలలో వారికి సమానంగా చేరుకున్నారు.

వైద్య శ్రేణులలో చాలా ప్రసిద్ధమైన  "ఆలోచించకు, ప్రయత్నించు" నే విలియం హార్వీ యొక్క సలహాను హంటర్ తన విద్యార్థి అయిన జెన్నర్ కు పదే పదే చెప్పేవారు అని విలియం ఓస్లర్ గుర్తుచేసుకున్నారు. అందువలన జెన్నర్ శస్త్రచికిత్స పద్ధతిని, శస్త్రచికిత్స సంస్థలను అభివృద్ధి చేసేందుకు ప్రసిద్ధి చెందిన వ్యక్తులచే త్వరగా గుర్తింపబడ్డారు. హంటర్ "పకృతి చరిత్ర" లో ఆయనతో సంబంధాలు కలిగి ఉండి ఆయనను రాయల్ సొసైటీకి ప్రతిపాదించారు. 1773లో తన స్వస్థలమైన పల్లె ప్రాంతానికి తిరిగివచ్చి ఆయన ఒక విజయవంతమైన సాధారణ వృత్తి సాధకుడు, శస్త్రచికిత్స నిపుణుడు అయ్యారు, బర్కిలీలో ఒక ప్రయోజనం కొరకు నిర్మింపబడిన ఆవరణలో ఆయన తన వృత్తిని కొనసాగించేవారు.

జెన్నర్, ఇతరులు గ్లోస్టర్ షైర్ లోని రాడ్ బొరోలో ఒక వైద్యసంబంధమైన సంఘాన్ని ఏర్పాటుచేశారు.  వైద్య అంశాలకు సంబంధించిన పత్రాలను చదివేందుకు, కలిసి భోజనం చేసేందుకు ఇక్కడ కలిసేవారు. జెన్నర్ ఛాతీ నొప్పి పై పత్రాలను ప్రచురణకై సమర్పించారు. ఇది  రాడ్ బోరో లోని ఫ్లీస్ ఇన్న్ యొక్క చావడిలో కలిసేది.  కావున ఇది ఫ్లీస్ మెడికల్ సొసైటీ లేక గ్లోస్టర్ షైర్ మెడికల్ సొసైటీగా పేరుగాంచింది.

మశూచి 
ఈ సమయంలో మశూచి (Smallpox) అంటే ప్రజలు చాలా భయపడేవారు.  ఎందువలనంటే ఈ జబ్బు బారిన పడిన ప్రతి ముగ్గురిలో ఒకరు చనిపోయేవారు. , తరచుగా బ్రతికున్న వారి రూపురేఖలు చాలా ఘోరంగా మారిపోయేవి. లేడీ మేరీ వోర్ట్‌లీ మోన్టాగూ 1716 నుండి1718 వరకు  ఇస్తాంబుల్లో గడిపిన కాలంలో మశూచి కారకాన్ని శరీరంలోకి ప్రవేశపెట్టడం అనే ఒట్టామన్ సామ్రాజ్యం యొక్క భావనను కనిపెట్టారు , ఈ భావనను బ్రిటను కు తీసుకువచ్చారు. కొన్ని సంవత్సరాల తరువాత, 60% మంది ప్రజలకు మశూచి రాగా, 20% మంది దీనివలన చనిపోతున్నారని వాల్టైర్ చెప్పారు. 1770 తరువాత సంవత్సరాలలో ఇంగ్లాండ్, జర్మనీలలో మనుషులలో మశూచికి అసంక్రమకరణంగా కౌపాక్స్ టీకాను ఉపయోగించే అవకాశాన్ని విజయవంతంగా పరీక్షించిన వారు కనీసం ఆరుగురు వ్యక్తులు (సెవెల్, జెన్సన్, జెస్టి 1774, రెండల్, ప్లెట్ 1791) ఉన్నారు. ఉదాహరణకు, 1774లో మశూచి మహమ్మారిగా ఉన్న సమయంలో డోర్సెట్ కు చెందిన రైతు బెంజమన్ జెస్టి తన భార్య, ఇద్దరు పిల్లలకు విజయవంతంగా టీకామందు వేశారు, తగిన నమ్మకంతో కౌపాక్స్ తో రోగ నిరోధకశక్తిని ప్రేరేపించారు, కానీ ఇరవై సంవత్సరాల తరువాత జెన్నర్ యొక్క పరిశోధన ద్వారానే ఈ పద్ధతి చాలా విరివిగా అర్ధంచేసుకోబడింది.ఇంగ్లండులో మశూచికం వచ్చినపుడు జెన్నర్‌ కుటుంబానికి పాలు పోసే అమ్మాయి తనకు మశూచి రాదని జెన్న ర్‌తో గర్వంగా చెప్పింది.నా ఆవు లకు మశూచికం వచ్చింది. నేను పాలు పితుకుతూవుంటే నా చేతికి ఉన్న గాయా నికి ఆవుపుండ్ల రసి తగిలింది. అందుచేత నాకు మశూచికం రాదు అని ఆమ్మాయి చెప్పిన మాట జెన్నర్‌ తీవ్రంగా మశూ చికంపై పరిశోధన చేయడానికి దారి చూపింది వాస్తవంగా, జెస్టి యొక్క పద్ధతి, సఫలత గూర్చి జెన్నర్ కు తెలిసి ఉండవచ్చు. 

సాధారణంగా గొల్లభామలకు మశూచి రాదు అనే సామాన్య పరిశీలనను గుర్తిస్తూ, కౌపాక్స్ (మశూచిని పోలినటువంటి ఒక రోగం, కానీ తక్కువ తీవ్రత కలిగినది) బొబ్బలలో ఉండే చీము గొల్లభామలకు చేరడం వలన అది వారిని మశూచి నుండి రక్షిస్తుంది అని జెన్నర్ సిద్ధాంతీకరణ చేశారు. బుద్ధిపూర్వకంగా కౌపాక్స్ రోగాన్ని వారి కుటుంబాలలో ఏర్పరిచి, ఆ తరువాత ఆ కుటుంబాలలో మశూచి యొక్క అపాయం తక్కువ కావడాన్ని గమనించిన బెంజమన్ జెస్టి, ఇతరుల యొక్క కథలను వినడం అనే సౌలభ్యం ఆయనకు ఉండి ఉండవచ్చు.

1796, మే 14న, బ్లాసం అనే ఆవు నుండి కౌపాక్స్ సోకినటువంటి సారా నెల్మ్స్ అనే గొల్లభామ యొక్క చేతిపై ఉన్న కౌపాక్స్ బొబ్బల నుండి సేకరించిన పదార్థాన్ని జేమ్స్ ఫిప్స్ (జెన్నర్ యొక్క తోటవాని కొడుకు) అనే 8 సంవత్సరాల చిన్న పిల్లవానిలోకి ప్రవేశపెట్టడం ద్వారా జెన్నర్ తన పరికల్పనను పరీక్షించారు,  ఈ ఆవు యొక్క చర్మం సెయింట్ జార్జ్ వైద్య పాఠశాలలోని (ప్రస్తుతం టూటింగ్ లో ఉంది) గ్రంథాలయం యొక్క గోడపై వేళ్ళాడుతూ ఉంటుంది. పాఠశాల యొక్క ప్రసిద్ధిచెందిన పూర్వ విద్యార్థిని జ్ఞాపకానికి తెస్తుంది. టీకా మందు వేయటాన్ని గూర్చిన జెన్నర్ యొక్క మొదటి పత్రంలో వివరించబడిన 17వ దృష్టాంతం ఫిప్సుది.

జెన్నర్ ఒకేరోజున ఫిప్స్ యొక్క రెండు చేతులలోకి కౌపాక్స్ బొబ్బలలోని చీమును ప్రవేశపెట్టారు. నెల్మ్స్ యొక్క బొబ్బలను గోకటం ద్వారా వచ్చిన చీమును ఒక చెక్కముక్కపైకి తీసుకుని దానిని ఫిప్స్ యొక్క చేతులలోకి ఎక్కించడం ద్వారా రోగాకారకాన్ని ప్రవేశపెట్టడం విజయవంతంగా పూర్తిచేయబడింది. ఇది జ్వరాన్ని, కొంత నలతను కలిగించింది కానీ ఎటువంటి గొప్ప అస్వస్థతను కలిగించలేదు. ఆ తరువాత, మశూచిని కలిగించేటటువంటి వేరియోలా విషాణువు యొక్క పదార్థాన్ని ఫిప్ప్స్ లోనికి ఎక్కించారు, ఇది ఆ కాలంలో రోగనిరోధక శక్తిని ఉత్పన్నంచేసేందుకు పరిపాటిగా చేసేటటువంటి ప్రయత్నం అయ్యుండవచ్చు. ఎటువంటి వ్యాధి సోకలేదు. ఆ తరువాత పిల్లవాడు మరలా మశూచిని కలిగించేటటువంటి వేరియోలా విషాణువు యొక్క పదార్థంతో సవాలు చేయబడ్డాడు, ఎటువంటి రోగ లక్షణాలను చూపించలేదు అని జెన్నర్ నివేదించారు.

రోనాల్డ్ హాప్కిన్స్ చెప్పిందేమిటంటే: "కౌపాక్సును కొంతమంది వ్యక్తులలోకి ప్రవేశపెట్టడం అనేది జెన్నర్ యొక్క అద్వితీయమైన సహకారం కాదు, కానీ ఆ తరువాత వారు రోగనిరోధక శక్తి కలిగి ఉన్నారనేది రుజువుచేయడం. పైగా, రక్షణనిచ్చే కౌపాక్సును కేవలం పశువులనుండి నేరుగానే కాక, ఒక వ్యక్తి నుండి ఇంకొక వ్యక్తిలోనికి ప్రవేశపెట్టవచ్చని ఆయన ప్రదర్శించారు. అదనంగా ఆయన తన సిద్ధాంతాన్ని 23 వ్యక్తుల శ్రేణిపై పరీక్షించారు. ఆయన పరిశోధనా ప్రక్రియలోని ఈ దశ ఆయని రుజువు యొక్క ప్రామాణ్యతను పెంచింది.

ఆయన తన పరిశోధనను కొనసాగించారు, రాయల్ సొసైటీకి నివేదిక అందించారు, కానీ ఆయని మొదటి నివేదికను అది ప్రచురించలేదు. మెరుగుపరచడం, తరువాతి పని తరువాత, 23 దృష్టాంతాలపై ఆయన ఒక నివేదికను ప్రచురించారు. ఆయని ఫలితాలు కొన్ని సరైనవి, కొన్ని సరికానివి ఆధునిక సూక్ష్మక్రిమి సంబంధిత, సూక్ష్మదర్శిని విధానాలు దీనిని తిరిగి చేయటాన్ని సులభం చేస్తాయి. వైద్య వ్యవస్థ ఇప్పుడు ఎంత జాగ్రత్తగా ఉందో అప్పుడు కూడా అంతే ఉండటంతో, ఆయన కనుగొన్నవాటిని ఆమోదించే ముందు కొంతకాలంపాటు వాటిని పరిగణలోకి తీసుకుంది. చివరికి టీకాలువేయటం ఆమోదించబడింది, 1840లో బ్రిటీష్ ప్రభుత్వం మశూచి విషాణువుని శరీరంలోకి ప్రవేశపెట్టడం అనే విధానానికి స్వయంగా మశూచిని ఉపయోగించడాన్ని నిషేధించింది, కౌపాక్సును ఉపయోగించి టీకాలు వేయటాన్ని ఉచితంగా ఏర్పాటుచేసింది.

టీకాలు వేయటం పై జెన్నర్ యొక్క నిరంతర పరిశోధన ఆయన సాధారణ ప్రాక్టీసును కొనసాగించడాన్ని ఆటంకపరిచింది. పార్లమెంటుకు అర్జీపెట్టుకోవటంలో ఆయనకు రాజు, సహచరుల యొక్క మద్దతు లభించింది, టీకాలు వేయటంపై ఆయన పరిశోధనకై £10,000 మంజూరు చేయబడ్డాయి. 1806లో పరిశోధనను కొనసాగించేందుకు ఆయనకు మరో £20,000 మంజూరు చేయబడ్డాయి.

మశూచిని నిర్మూలించేందుకు టీకా మందు వేయటాన్ని వృద్ధిచేయటంపై శ్రద్ధవహించే జెనేరియన్ ఇన్‌స్టిట్యూషన్ అనే సంఘంతో ఆయన కలిశారు. 1808లో, ప్రభుత్వం యొక్క సహకారంతో, ఈ సంఘం నేషనల్ వాక్సిన్ ఏర్పాటు అయ్యింది.  జెన్నర్ 1805లో దానియొక్క ప్రతిష్ఠాపనతో వైద్య, చిరూజికల్ సొసైటీ యొక్క సభ్యుడు అయ్యారు.  అటుపిమ్మట అనేక పత్రాలను సమర్పించారు. ప్రస్తుతం ఇది రాయల్ సొసైటీ అఫ్ మెడిసిన్. 1806లో ఆయన రాయల్ స్వీడిష్ అకాడమీ ఆఫ్ సైన్సెస్ యొక్క విదేశీ సభ్యునిగా ఎన్నికయ్యారు.

1811లో లండనుకు తిరిగివస్తూ ఆయన టీకామందు వేసిన తరువాత గణనీయమైన సంఖ్యలో మశూచి దృష్టాంతాలను గమనించారు. ఈ దృష్టాంతాలలో ముందు టీకామందు వేయటం వలన వ్యాధి యొక్క తీవ్రత గుర్తించదగిన స్థాయిలో తగ్గింది అని ఆయన కనుగొన్నారు. 1821లో ఆయన కింగ్ జార్జ్ IVకు ఫిజీషియన్ ఈక్స్‌ట్రార్డినరీ నియమింపబడ్డారు.  ఒక ఘనమైన జాతీయ గౌరవం, బెర్కిలీ యొక్క మేయరు, శాంతి రాయబారిగా నియమింపబడ్డారు. ప్రకృతి చరిత్రలో ఆయనకు ఉన్న అభిరుచులను కొనసాగించారు. 1823లో, ఆయని జీవితంలోని చివరి సంవత్సరంలో, ఆయన తన అబ్సర్వేషన్స్ ఆన్ ది మైగ్రేషన్ అఫ్ బర్డ్స్ను రాయల్ సొసైటీకి సమర్పించారు.

1823లో జనవరి 25న జెన్నర్ మెదడులో రక్తనాళాలు చిట్లడం వలన వచ్చే రక్తపాతం కలిగి, ఆయన కుడివైపు భాగం చచ్చుబడిపోయిన స్థితిలో కనుగొనబడ్డారు. ఆయన ఎప్పుడూ పూర్తిగా కోలుకోలేదు , చివరికి 1823, జనవరి 26న తన 73వ ఏట రుద్రవాతం (దీనికి పూర్వం ఒకసారి ఆయన రుద్రవాతం బారిన పడ్డారు) వలన చనిపోయారు. ఆయని ఒక కుమారుడు, ఒక కుమార్తె జీవించి ఉన్నారు  ఆయన పెద్దకొడుకు 21 సంవత్సరాల వయసువాడిగా ఉన్నప్పుడు క్షయ వ్యాధితో చనిపోయాడు.

మొదటి సమాజం టీకాలు 

అప్పట్లో న్యూఫౌండ్లాండ్ లో రెండవ అతిపెద్ద స్థిరనివాసం అయిన ట్రినిటీలో వైద్య ప్రచారకునిగా ఉన్న డాక్టర్ జాన్ క్లించ్, 1796 డిసెంబర్ 1న గ్లోస్టర్ షైరులోని ఎడ్వర్డ్ జెన్నరుకు ఒక లేఖను పంపించారు. కౌపాక్స్ బొబ్బల్లోని పదార్థాన్ని మశూచికి టీకాగా ఉపయోగించడంపై మరింత సమాచారాన్ని గూర్చి అడిగారు. దానికి కేవలం ఆరు నెలల ముందు మాత్రమే జెన్నర్ తన మొదటి వ్యక్తికి టీకామందు వేశారు. 1800 జూన్ నాటికి, జెన్నర్ 23 మంది వ్యక్తులపై తన టీకాలు ప్రయోగాల గురించిన ప్రసిద్ధ కరపత్రం ఆన్ ఎంక్వైరీ ఇంటు ది కాసెస్ అండ్ ఇఫెక్ట్స్ అఫ్ ది వేరియోలే వాక్సిన్ ను ప్రచురించిన సమయంలో, క్లించ్ దాదాపు సంవత్సరం లేదా అంతకుపైనుండి న్యూఫౌండ్లాండ్ ప్రజలకు టీకాలు వేస్తున్నారు.

1749వ సంవత్సరంలో జన్మించిన జెన్నర్, క్లించ్ ఇద్దరూ ప్రఖ్యాతిగాంచిన శస్త్రచికిత్స నిపుణుడు జాన్ హంటర్ యొక్క శిష్యులుగా ఉండేందుకు కలిసి లండనుకు వెళ్లేముందు, గ్లోస్టర్ షైర్ లోని సైరన్ సెస్టర్ లోని రెవరెండ్ డాక్టర్. వాష్ బౌర్న్’స్ పాఠశాలలో సహవిద్యార్థులుగా ఉండేవారు. జెన్నర్ తన స్వస్థలానికి తిరిగివచ్చారు, కానీ క్లించ్ న్యూఫౌండ్లాండుకు ప్రధాన ఓడరేవు అయినటువంటి పూల్ దగ్గరలోని డోర్సెట్ లో 3 సంవత్సరాలు ప్రాక్టీసు చేశారు. 1775లో క్లించ్ బోనవిస్టాలో ప్రాక్టీసు చేసేందుకు న్యూఫౌండ్లాండుకు తరలివెళ్ళారు. 8 సంవత్సరాల తరువాత ఆయన ట్రినిటీకి తరలివెళ్ళారు, ఇక్కడ ఆయన ఆదివారాలలో ఆంగ్లికన్ చర్చి ప్రసంగాలను కుడా ప్రబోధించేవారు. అదే తరహా చర్చి-వైద్య వృత్తి కొరకు లక్ష్యాన్ని నిర్దేశించుకున్న జెన్నర్ యొక్క మేనల్లుడు, జార్జ్ జెన్నర్, 1789లో తన వైద్య శిక్షణను ట్రినిటీ వద్ద క్లించ్ పర్యవేక్షణలో ప్రారంభించారు.

ఎడ్వర్డ్ జెన్నర్ నుండి వచ్చిన టీకాల యొక్క రెండవ ఓడరవాణా 2008, జూలై 15న క్లించును చేరుకుంది; ఈ రెండింటిలో ఒక ఓడరవాణా ట్రినిటీ, సెయింట్ జాన్'స్ నడుమ ఉన్న హార్బర్ గ్రేస్ వద్ద ఆంగ్లికన్ మతాధికారిగా ఉన్న జార్జ్ జెన్నర్ ద్వారా వచ్చింది. 1800 అక్టోబర్ మొదటి వారం నాటికి సెయింట్ జాన్స్, పోర్టుగల్ కోవ్ సమీపాన ఉన్న స్థిరనివాసాలలోని ప్రజలకు అదనంగా టీకాలు వేశారు, 1801 చివరి నాటికి 700 మంది ప్రజలకు ఆయన టీకాలు వేశారు.

విలియం R. లేఫనూ యొక్క జెన్నర్ యొక్క కచ్చితమైన మూలగ్రంధపట్టిక, 1800 జూలైలో తన సొంత కుమారులకు టీకాలు వేసి బోస్టనులో టీకాలు వేయడాన్ని ప్రసిద్ధిగావించిన బెంజిమన్ వాటర్ హౌస్ కంటే ముందు ఉత్తర అమెరికాలో మొదటి టీకాదారునిగా క్లించును కీర్తిస్తుంది. విచారించవలసింది ఏమిటంటే క్లించ్ యొక్క ప్రాముఖ్యతను తేల్చిచెప్పి రుజువుచేసేందుకు ఆయన మొదటిసారిగా టీకాలు వేసిన తేదీలు అందుబాటులో లేవు. క్లించ్ ట్రినిటీలో ఒక స్మారక చిహ్నంతో గౌరవించబడ్డారు.

వారసత్వం 

1979లో ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ మశూచిని నిర్మూలించబడిన వ్యాధిగా ప్రకటించింది. ఇది సమన్వయపరచబడిన ప్రజా ఆరోగ్య ప్రయత్నాల యొక్క ఫలితం, కానీ టీకాలు వేయటం అనేది ఒక ముఖ్యమైన భాగం. ఇది నిర్మూలించబడినట్లుగా ప్రకటించిన ప్పటికీ, సంయుక్త రాష్ట్రాలలోని జార్జియాలోని అట్లాంటాలో ఉన్న వ్యాధుల నివారణ, నియంత్రణ సంస్థ (సెంటర్స్ ఫర్ డిసీసెస్ కంట్రోల్ అండ్ ప్రివెన్షన్ : CDC), రష్యాలోని నోవోసిబిర్స్క్ లోని కోల్ట్సోవో, లో ఉన్న స్టేట్ రీసర్చ్ సెంటర్ అఫ్ వైరాలజీ అండ్ బయోటెక్నాలజీ VECTORలలో కొన్ని నమూనాలు ఇంకా మిగిలి ఉన్నాయి.

ఆయన పరిశోధన యొక్క ప్రాముఖ్యత ఇక్కడితో ఆగిపోదు. ఆయని టీకామందు వ్యాధి నిరోధక వ్యవస్థ గూర్చిన శాస్త్రంలో ఆధునిక రోజుల ఆవిష్కరణలకు పునాదిని కుడా ఏర్పరిచింది, ఆయన ప్రారంభించిన రంగం ఏదో ఒక రోజున కీళ్ళజబ్బు, ఎయిడ్స్, ప్రస్తుత సమయంలో ఉన్న అనేక వ్యాధులను నయంచేసే మార్గాలను కనిపెట్టడానికి దారితీయవచ్చు.

జ్ఞాపకచిహ్నాలు 

 జెన్నర్ యొక్క గృహం ప్రస్తుతం ఇతర వస్తువులతోపాటు బ్లాసం అనే ఆవు యొక్క కొమ్ములను కలిగి ఉన్న ఒక చిన్న వస్తు ప్రదర్శనశాల. ఇది గ్లోస్టర్ షైర్ లోని బర్కిలీ గ్రామంలో ఉంది.
 జెన్నర్ బర్కిలీ యొక్క పారిష్ చర్చిలో సమాధి చేయబడ్డారు. 
 రాబర్ట్ విలియం శైవియర్ చే చెక్కబడిన ఒక విగ్రహం, గ్లోస్టర్ కెథడ్రాల్ లోని నడిమిశాలలో నిలుచోబెట్టబడింది. 
 ట్రఫల్గర్ స్క్వేర్ లో ఒక విగ్రహం నిలుచోబెట్టబడింది, ఆ తరువాత కెన్సింగ్టన్ గార్డెన్స్కు మార్చబడింది.
 యూలీలోని చిన్న గ్రామం గ్లోస్టర్ షైర్ దగ్గర, డౌన్హామ్ కొండ జెన్నర్ యొక్క ప్రాంతీయ పరిశోధనకు సంబంధించి ప్రాంతీయంగా 'మశూచి కొండ'గా పేరుపొందింది. 
 సెయింట్ జార్జ్'స్, యునివర్సిటీ అఫ్ లండన్ ఆయన పేరు మీద ఒక పక్షంతోపాటు ఆయన యొక్క అర్థాకృతి ప్రతిమను కలిగి ఉంది. 
 సంయుక్త రాష్ట్రాలలోని పెన్సిల్వేనియాలో ఉన్న సోమర్సెట్ కౌంటీలోని ఒక చిన్న గ్రామాల సమూహంతోపాటు ప్రస్తుతం జెన్నర్ టౌన్ షిప్, జెన్నర్ క్రాస్ రోడ్స్, జెన్నర్స్ టౌన్, పెన్సిల్వేనియాలుగా ఉన్న ప్రాంతాలు 19వ శతాబ్దం తొలినాళ్ళ ఆంగ్ల స్థిరనివాసకులచే జెన్నర్ గౌరవార్థం నామకరణం చేయబడ్డాయి. 
 గ్లోస్టర్ షైర్ రాయల్ ఆసుపత్రిలో ఒక విభాగం ఎడ్వర్డ్ జెన్నర్ వార్డ్ అని విదితం, ఇక్కడ ముఖ్యంగా రక్తం సేకరించబడుతుంది. 
 నార్త్ విక్ పార్క్ ఆసుపత్రిలో జెన్నర్ వార్డ్ గా పిలవబడే ఒక వార్డుకు ఆయన పేరు పెట్టబడింది.

ప్రచురణలు 
 1798 ఆన్ ఎంక్వైరీ ఇంటు ది కాసెస్ అండ్ ఎఫెక్ట్స్ అఫ్ ది వేరియోలే వాక్సినే 
 1799 ఫర్దర్ అబ్సర్వేషన్స్ ఆన్ ది వేరియోలే వాక్సినే 
 1800 ఎ కంటిన్యుయేషన్ అఫ్ ఫాక్ట్స్ అండ్ అబ్సర్వేషన్స్ రిలేటివ్ టు ది వేరియోలే వాక్సినే 40పేజీలు 
 1801 ది ఒరిజిన్ అఫ్ ది వాక్సిన్ ఇనాకులేషన్ 12పేజీలు

ఇవి కూడా చూడండి 

 టీకామందు (Vaccine)
 టీకాలు వేయటం (Vaccination)
 ఇమ్యునాలజీ (Immunology)

సూచనలు

మరింత పఠనం 
 పేపర్స్ అట్ ది రాయల్ కాలేజ్ ఆఫ్ ఫిసీషియన్స్ 
 బారన్, జాన్ M.D. F.R.S., "ది లైఫ్ ఆఫ్ ఎడ్వర్డ్ జెన్నర్ MD LLD FRS", హెన్రీ కోల్బర్న్, లండన్, 1827.
 బారన్, జాన్, "ది లైఫ్ ఆఫ్ ఎడ్వర్డ్ జెన్నర్ విత్ ఇలస్ట్రెషన్స్ ఆఫ్ హిస్ డాక్ట్రిన్స్ అండ్ సెలెక్షన్స్ ఫ్రమ్ హిస్ కరస్పాండెన్స్". రెండు సంపుటాలు. లండన్ 1838. 
 ఎడ్వర్డ్ జెన్నర్, ది మాన్ అండ్ హిస్ వర్క్. BMJ 1949 E ఆష్ వర్త్ అండర్ వుడ్ 
 ఫిషర్, రిచర్డ్ B., "ఎడ్వర్డ్ జెన్నర్ 1749-1823," ఆండ్రీ డుఇత్ష్, లండన్, 1991.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 ఆర్డ్నెన్స్ సర్వే షోయింగ్ రిఫరెన్స్ టు స్మాల్ పాక్స్ హిల్: http://explore.ordnancesurvey.co.uk/os_routes/show/1539 
 1970 డేవిస్ JW. ఎ హిస్టారికల్ నోట్ ఆన్ the రేవరెండ్ జాన్ క్లించ్, ఫస్ట్ కెనడియన్ వాక్సినేటర్.  CMAJ 1970;102:957-61. 
 1970 రాబర్ట్స్ KB. స్మాల్ పాక్స్: ఆన్ హిస్టారిక్ డిసీస్.  మెమోరియల్ యునివర్సిటీ అఫ్ న్యూఫౌండ్లాండ్ ఒక్కాస్ పేపర్స్ మెడ్ హిస్ట్ 1978;1:31-9. 
 1951 లేఫనూ WR. ఎ బయో-బిబ్లియోగ్రఫీ అఫ్ ఎడ్వర్డ్ జెన్నర్ , 1749–1823.  లండన్ (UK): హర్వీ అండ్ బ్లైత్; 1951. p. 103-8.

బాహ్య లింకులు 

 జెన్నర్'స్ పేపర్స్ ఆన్ వాక్సినేషన్: https://web.archive.org/web/20091231015954/http://bartleby.com/38/4/
 ఎ డిజిటైజ్డ్ కాపీ అఫ్ ఆన్ ఇంక్వైరీ ఇంటు ది కాసెస్ అండ్ ఇఫెక్ట్స్ అఫ్ ది వేరియోలా వాక్సిన్ (1798), ఫ్రమ్ ది పోస్నర్ మెమోరియల్ కలెక్షన్ అట్ కార్నెగీ మెలన్
 ది ఎడ్వర్డ్ జెన్నర్ మ్యూజియం & ఓల్డ్ సైడర్ హౌస్ కాన్ఫరెన్స్ సెంటర్: http://www.jennermuseum.com
 ది ఎవల్యూషన్ అఫ్ మోడర్న్ మెడిసిన్. ఓస్లర్, W
 ఫ్లికర్ ఇమేజస్ టాగ్డ్ ఎడ్వర్డ్ జెన్నర్ 
 ఫ్లికర్ ఇమేజస్ టాగ్డ్ టెంపుల్ అఫ్ వాక్సినియా
 రివ్యూ అఫ్ ది ఎడ్వర్డ్ జెన్నర్ మ్యూజియం

1749 జననాలు
1823 మరణాలు
బ్రిటిష్ శాస్త్రవేత్తలు
రాయల్‌ సొసైటీ సభ్యులు
ఇమ్యునాలజిస్ట్స్
ఈ వారం వ్యాసాలు