కుకుర్బిటేసి

కుకుర్బిటేసి (ఆంగ్లం: Cucurbitaceae) కుటుంబంలో దాదాపు 110 ప్రజాతులు, 840 జాతులు ఉన్నాయి. ఈ మొక్కలు ఎక్కువగా ఉష్ణమండల ప్రాంతాలలో ఉన్నాయి.

కుటుంబ లక్షణాలు
 నులితీగెలతో ఎగబ్రాకే మొక్కలు.
 లఘు పత్రాలు, హస్తాకార జాలాకార ఈనెల వ్యాపనము.
 పత్రగ్రీవంలో ఏర్పడే ఏకలింగపుష్పాలు.
 అండకోశోపరిక, సౌష్టవయుత, పంచభాగయుత పుష్పాలు.
 ఆకర్షణ పత్రాలు 5, సంయుక్తము.
 కేసరాలు 5, సంయోజకము, పరాగకోశాలు మెలితిరిగి 'S' ఆకారంలో ఉంటాయి.
 అండాశయము నిమ్నము, త్రిఫలదళయుతము, కుడ్య అండాన్యాసము.
 పెపో ఫలము.

ముఖ్యమైన మొక్కలు
 బ్రయోనాప్సిస్ (Bryonopsis) : బ్రయోనాప్సిస్ లాసినియోస - లింగపొట్ల
 కుకుమిస్ (Cucumis) : 
 కుకుమిస్ మెలో : కరుబూజా, నక్క దోసకాయలు
 కుకుమిస్ సటైవస్ : కీరా దోసకాయ
 కుకుర్బిట (Cucurbita) : కుకుర్బిట మాక్సిమా : తియ్య గుమ్మడి
 కాక్సినియా Coccinia) : కాక్సినియా కార్డిఫోలియా : దొండ
 మొమోర్డికా (Momordica) :
 మొమోర్డికా కరన్షియా : కాకర
 మొమోర్డికా డయాకా : ఆగాకర
 ట్రైకోసాంథిస్ (Trichosanthes) :
 ట్రైకోసాంథిస్ అంగ్విన : (పొట్ల)
 ట్రైకోసాంథిస్ డయోక : పొటల్స్
 లాజినేరియా (Lagenaria) : లాజినేరియా వల్గారిస్ : (సొర లేదా ఆనప)
 లుఫ (Luffa) :
 లుఫ ఎక్యుటాంగులా : బీర
 లుఫ పెంటాండ్రా : నేతిబీర
 సిట్రుల్లస్ (Citrullus) : సిట్రుల్లస్ వల్గారిస్ : పుచ్చ, వెర్రి పుచ్చ
 సిషియం (Sechium) : సిషియం ఎడులె : బెంగుళూరు వంకాయ
 బూడిదగుమ్మడి

మూలాలు
 బి.ఆర్.సి.మూర్తి: వృక్షశాస్త్రము, శ్రీ వికాస్ పబ్లికేషన్స్, 2005.

కుకుర్బిటేసి
ద్విదళబీజాలు