హిమాలయాలు

హిమాలయాలు లేదా హిమాలయా పర్వతాలు (ఆంగ్లం : Himalaya Range) (సంస్కృతం : हिमालय,), లేదా ఆసియా లోని హిమాలయ పర్వతా పంక్తులు. ఈ పర్వత పంక్తులు భారత ఉపఖండాన్ని టిబెట్ పీఠభూమిని వేరుచేస్తున్నాయి. ఈ పర్వత పంక్తులలో కారాకోరం, హిందూకుష్, తోబా కాకర్, చిన్న పర్వతశ్రేణులైన పామిర్ కోట్ వరకూ వ్యాపించి ఉన్నాయి. హిమాలయాలు అనగా సంస్కృతంలో "తత్పురుష" లేదా మంచుకు నెలవు.

ఈ పర్వత పంక్తులు, ప్రపంచంలోనే ఎత్తైనవి. వీటిలో ఎవరెస్టు పర్వతం, కాంచనగంగ మొదలగు శిఖరాలున్నాయి. సుమారు నూరు శిఖరాలు 7,200 మీటర్ల ఎత్తుకు మించివున్నవి.

ఈ హిమాలయాలు, ఆసియా లోని ఐదు దేశాలలో వ్యాపించి వున్నవి : భూటాన్, చైనా, భారతదేశం, నేపాల్, పాకిస్తాన్. ఇవి ప్రపంచంలోని అతి పెద్దనదులలో మూడు అయిన సింధు, గంగ-బ్రహ్మపుత్ర, యాంగ్‌ట్‌జీ నదులకు వనరులు. వీటి పరీవాహక ప్రాంతాలలో 1.3 బిలియన్ల జనాభా ఉంది. ఇవి చంద్రవంక ఆకారంలో 2,400 కి.మీ.ల పొడవూ, 400 కి.మీ. వెడల్పు ప్రాంతంలో వ్యాపించి ఉన్నాయి.

హిమాలయాలలో కొన్ని ముఖ్యమైన శిఖరాలు

ధార్మిక స్థానాలు 

హిమాలయాలలో హిందూ, బౌద్ధ ధర్మాలకు చెందిన అనేక ధార్మిక ప్రదేశాలు గలవు. హిందూ ధర్మంలో హిమవత్ శివుని భార్యయైన పార్వతి యొక్క తండ్రి.

 హరిద్వార్, గంగానది, మైదానంలో ప్రవేశించే ప్రాంతం.
 బద్రీనాథ్, వైష్ణవాలయం.
 కేదార్‌నాథ్, 12 జ్యోతిర్లింగాలు గల ప్రదేశం.
 గోముఖ్, భాగీరథి జన్మస్థానం.
 దేవ్‌ప్రయాగ్, ఇచట అలక్‌నంద, భాగీరథి నదులు కలసి గంగా నదిగా ఏర్పడుచున్నవి.
 రిషీకేష్,లో లక్ష్మణ దేవాలయం ఉంది.
 కైలాస పర్వతం, 6,638 మీటర్ల ఎత్తులో గల శిఖరం, ఇది శివపార్వతుల నివాస స్థలి. ఈ పర్వత అడుగుభాగానే మానస సరోవరం ఉంది. ఇది బ్రహ్మపుత్ర జన్మస్థానం.
 అమరనాథ్, ఇక్కడ శివలింగం ఉంది.
 వైష్ణోదేవి, ఈ దేవాలయం, దుర్గాదేవి భక్తులకు కేంద్రబిందువు.
 హిమాలయాలలో టిబెట్ కు చెందిన ఎన్నో ధార్మిక ప్రదేశాలు గలవు. దలైలామా నివాస స్థలం కూడా ఈ హిమాలయాలలోనే గలదు. 
 యతి అనే ప్రసిద్ధ జీవి, జీవించినట్లు ప్రజల విశ్వాసం.
 శంభాల బౌద్ధ ధర్మంలో ప్రముఖ నగరం. భౌతికంగా ఈ నగరం లేకపోయినప్పటికీ ఆధ్యాత్మికంగా బౌద్ధులు చేరే నగరం.
 హేమ్‌కుండ్ సాహెబ్ - గురు గోబింద్ సింగ్ తపస్సు చేసిన స్థలంలో గల గురుద్వార్

ఇవీ చూడండి 
 శంభల - శంభల అనునది హిందూ పురాణాలలో పేర్కొనబడిన ఒక ఆధ్యాత్మిక నగరం. బౌద్ధ పురాణాలలో కూడా దీని గురించిన ప్రస్తావన ఉంది.
 భారతదేశం
 కారాకోరం (పర్వత పంక్తి)
 లడఖ్
 భూమిపై ఎత్తైన పర్వతాల జాబితా - 7,200 మీటర్ల ఎత్తుకు మించినవి.

మూలాలు

ఇతర పఠనాలు 
 Michael Palin, Himalaya, Weidenfeld Nicolson Illustrated (2004) ISBN 0-297-84371-0
 John Hunt, Ascent of Everest, Hodder & Stoughton (1956) ISBN 0-89886-361-9
 Everest, the IMAX movie (1998), ISBN 0-7888-1493-1
The Himalayan Journal published by Himalayan Club

బయటి లింకులు 
 A German language page with comprehensive information about the mountains of the Himalaya. Has links to good images.
 Maps, pictures and travelogues from various regions of the Himalayas
 The making of the Himalaya and major tectonic subdivisions
 Geology of the Himalayan mountains 
 Birth of the Himalaya
 Some notes on the formation of the Himalaya 
 Guide to the 8000 m peaks
 Pictures from a trek in Annapurna (film by Ori Liber)

చిత్రమాలిక 

హిమాలయాలు
భారతదేశం లోని పర్వత శ్రేణులు
భూగోళశాస్త్రం