మొరుసుమిల్లి

మొరుసుమిల్లి ఎన్టీఆర్ జిల్లా, మైలవరం మండలం లోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన మైలవరం నుండి 15 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన విజయవాడ నుండి 23 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1083 ఇళ్లతో, 3832 జనాభాతో 1246 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1931, ఆడవారి సంఖ్య 1901. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1551 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 299. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 588923. 2022 లో చేసిన జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం కృష్ణా జిల్లాలో, ఇదే మండలంలో ఉండేది. 
.ఇది సముద్రమట్టానికి 69 మీ ఎత్తులో ఉంది

సమీప గ్రామాలు 
నూజివీడు, విజయవాడ, మంగళగిరి, హనుమాన్ జంక్షన్

గ్రామానికి రవాణా సౌకర్యాలు
మైలవరం, కొండపల్లి నుండి రోడ్దురవాణా సౌకర్యం ఉంది. రైల్వేస్టేషన్; విజయవాడ 29 కి.మీ.దూరంలో ఉంది

విద్యా సౌకర్యాలు 
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు మూడు, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, విశ్వభారతి ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల, ప్రైవేటు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. బాలబడి మైలవరంలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల పుల్లూరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల మైలవరంలో ఉన్నాయి. సమీప మేనేజిమెంటు కళాశాల మైలవరంలోను, వైద్య కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు విజయవాడలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల నూజివీడులోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు విజయవాడలోనూ ఉన్నాయి.

వైద్య సౌకర్యం

ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం 
మొరుసుమిల్లిలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.

ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం 
గ్రామంలో5 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు ఐదుగురు ఉన్నారు. నాలుగు మందుల దుకాణాలు ఉన్నాయి.

గ్రామానికి వ్యవసాయం, సాగునీటి సౌకర్యం 
ఈ గ్రామంలో 250 ఎకరాల విస్తీర్ణంలో ఒక సాగునీటి చెరువు ఉంది. నాగార్జునసాగరు ప్రాజెక్టు నీటిని, మైలవరం బ్రాంచ్ కాలువ ద్వారా ఈ చెరువులో నింపి, పొలాలకు సాగునీరు అందించెదరు.

తాగు నీరు 
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.

పారిశుధ్యం 
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.

గ్రామ పంచాయతీ
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో సగ్గుర్తి నాగరాజు, సర్పంచిగా ఎన్నికైనాడు. ఉపసర్పంచిగా చల్లా సుబ్బారావు ఎన్నికైనాడు

గ్రామంలోని దర్శనీయ ప్రదేశములు/దేవాలయాలు

బొడ్డురాయి 
ఈ గ్రామములోని ప్రధాన కూడలిలో ఉన్న బొడ్డిరాయి ప్రతిష్ఠించి 16 రోజులయిన సందర్భంగా, 2016, మార్చి-31వ తేదీ గురువారంనాడు గ్రామస్థులు భక్తిశ్రద్ధలతో పూజలు నిర్వహించారు. ముత్యాలమ్మకు పూజలు నిర్వహించారు. ఈ కార్యక్రమంలో మహిళలు పెద్దసంఖ్యలో పాల్గొన్నారు.

శ్రీ కోదండరామాలయం

మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు 
గ్రామంలో వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉంది. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.

ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు 
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. శాసనసభ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.

విద్యుత్తు 
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 15 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.

భూమి వినియోగం 
మొరుసుమిల్లిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
 అడవి: 158 హెక్టార్లు
 వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 221 హెక్టార్లు
 వ్యవసాయం సాగని, బంజరు భూమి: 4 హెక్టార్లు
 శాశ్వత పచ్చిక ప్రాంతాలు, ఇతర మేత భూమి: 14 హెక్టార్లు
 తోటలు మొదలైనవి సాగవుతున్న భూమి: 5 హెక్టార్లు
 వ్యవసాయం చేయదగ్గ బంజరు భూమి: 31 హెక్టార్లు
 బంజరు భూమి: 2 హెక్టార్లు
 నికరంగా విత్తిన భూమి: 808 హెక్టార్లు
 నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 325 హెక్టార్లు
 వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 484 హెక్టార్లు

నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
మొరుసుమిల్లిలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
 బావులు/బోరు బావులు: 16 హెక్టార్లు
 చెరువులు: 468 హెక్టార్లు

ఉత్పత్తి
మొరుసుమిల్లిలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.

ప్రధాన పంటలు
వరి, ప్రత్తి, మామిడి, అపరాలు, కాయగూరలు

పారిశ్రామిక ఉత్పత్తులు
బియ్యం

ప్రధాన వృత్తులు
వ్యవసాయం, వ్యవసాయాదారిత వృత్తులు

గ్రామ విశేషాలు
2017, జులై-2న ప్రకటించిన నీట్  -2017 ప్రవేశ పరీక్షా ఫలితాలలో, ఈ గ్రామానికి చెందిన షేక్ బాబావలి, 544 మార్కులు సాధించి, రాష్ట్రంలో 768వ ర్యాంక్ పొందాడు.

గణాంకాలు
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 3817. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 1953, స్త్రీల సంఖ్య 1864, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 854 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 1246 హెక్టారులు.

మూలాలు

వెలుపలి లంకెలు