మూల్పూరు

మూల్పూరు బాపట్ల జిల్లా అమృతలూరు మండలం లోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన అమృతలూరు నుండి 10 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన తెనాలి నుండి 10 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1558 ఇళ్లతో, 5387 జనాభాతో 1292 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 2679, ఆడవారి సంఖ్య 2708. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 3045 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 101. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 590387.పిన్ కోడ్: 522313. ఎస్.టి.డి. కోడ్ = 08644.

గ్రామ చరిత్ర
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాజధాని ప్రాంత అభివృద్ధి ప్రాధికార సంస్థ (సీఆర్‌డీఏ) పరిధిలోకి వస్తున్న మండలాలు, గ్రామాలను ప్రభుత్వం విడిగా గుర్తిస్తూ ఉత్తర్వులు జారీచేసింది. ప్రస్తుతం గుర్తించిన వాటిలోని చాలా గ్రామాలు వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్నాయి. గతంలో వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్న వాటితోపాటుగా ఇప్పుడు మరిన్ని కొన్ని గ్రామాలు చేరాయి. సీఆర్‌డీఏ పరిధిలోకి వచ్చే గుంటూరు, కృష్ణా జిల్లాల్లోని మండలాలు, గ్రామాలను గుర్తిస్తూ పురపాలక శాఖ ముఖ్య కార్యదర్శి ఉత్తర్వులు జారీ చేశారు.

గుంటూరు జిల్లా పరిధిలోని మండలాలు 
తాడేపల్లి, మంగళగిరి, తుళ్లూరు, దుగ్గిరాల, తెనాలి, తాడికొండ, గుంటూరు మండలం, చేబ్రోలు, మేడికొండూరు, పెదకాకాని, వట్టిచెరుకూరు, అమరావతి, కొల్లిపర, వేమూరు, కొల్లూరు, అమృతలూరు, చుండూరు మండలాలతో పాటు ఆయా మండలాల పట్టణ ప్రాంతం కూడా సీఆర్‌డీఏ పరిధిలోకి వస్తుంది.

గ్రామ భౌగోళికం

సమీప గ్రామాలు
ఈ గ్రామానికి సమీపంలో యడవూరు, పెరవలి, పెరవలిపాలెం, కూచిపూడి, చెంపాడు గ్రామాలు ఉన్నాయి.

విద్యా సౌకర్యాలు 
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు ఐదు, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.
సమీప బాలబడి కూచిపూడిలో ఉంది.సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల తెనాలిలో ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల గుంటూరులోను, పాలీటెక్నిక్‌ పొన్నూరులోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల తెనాలిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల కూచిపూడిలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం తెనాలిలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల గుంటూరు లోనూ ఉన్నాయి.

వైద్య సౌకర్యం

ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం 
మూల్పూరులో ఉన్న ఒకప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రంలో ఒక డాక్టరు, 8 మంది పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు.
డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉంది.

ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం 
గ్రామంలో4 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. ఒక ఎమ్బీబీయెస్ డాక్టరు, డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు ముగ్గురు ఉన్నారు. ఒక మందుల దుకాణం ఉంది.

తాగు నీరు 
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.

పారిశుధ్యం 
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామం సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం కిందకు రావట్లేదు. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.

సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు 
మూల్పూరులో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.

మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు 
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత ఉన్నాయి. వాణిజ్య బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.

ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు 
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. శాసనసభ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.

విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 10 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.

భూమి వినియోగం 
మూల్పూరులో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
 వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 174 హెక్టార్లు
 వ్యవసాయం సాగని, బంజరు భూమి: 7 హెక్టార్లు
 శాశ్వత పచ్చిక ప్రాంతాలు, ఇతర మేత భూమి: 20 హెక్టార్లు
 నికరంగా విత్తిన భూమి: 1091 హెక్టార్లు
 వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 1091 హెక్టార్లు

నీటిపారుదల సౌకర్యాలు 
మూల్పూరులో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
 కాలువలు: 1030 హెక్టార్లు
 బావులు/బోరు బావులు: 61 హెక్టార్లు

ఉత్పత్తి 
మూల్పూరులో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.

ప్రధాన పంటలు 
వరి, మొక్కజొన్న, మినుము

గ్రామములోని మౌలిక సదుపాయాలు

ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం

విద్యుత్తు 
మూల్పూరు గ్రామములో, 2, జూలై-2014, బుధవారం ఉదయం 8-40 గంటలకు 33/11కె.వి. విద్యుత్తు ఉపకేంద్రం నిర్మాణానికి శంకుస్థాపన చేసారు. రు. 1.5 కోట్లతో నిర్మించే ఈ ఉపకేంద్రం పూర్తి అయినచో, చుట్టుప్రక్కల చాలా గ్రామాలకు లో-వోల్టేజ్ సమస్య తీరిపోవడమేగాక, నాణ్యమైన విద్యుత్తు అందుతుంది. [4]

సామాజిక భవనం 
ఈ గ్రామములో ఎస్.సి.ఎస్.టి.నిధుల నుండి 7.5 లక్షల జడ్.పి.నిధులతో చేపట్టిన ఈ భవన నిర్మణానికి, 2015, డిసెంబరు-14వ తెదీనాడు శంకుస్థాపన నిర్వహించారు. [6]

కళ్యాణమంటపం
ఈ గ్రామములో దాతల ఆధిక సహకారాంతో ఒక కళ్యాణమంటపం నిర్మించుచున్నారు. ఈ గ్రామానికి చెందిన శ్రీ ఆవుల గోపాలరావు, 2007 లో దీనికి కావలసిన స్థలాన్ని వితరణగా అందించారు. మరికొందరి దాతల ఆర్థికసహకారం అందించడంతో నిర్మాణం పూర్తి చేసి శుభకార్యాలకు ఉపయోగించుచున్నారు. ఇపుడు శ్రీమతి ఆవుల భాగ్యలక్ష్మి ఏడు లక్షల రూపాయలు అందించగా మరికొందరి దాతల ఆర్థిక సహకారంతో ఈ భవనానికి పై అంతస్తు నిర్మించుచున్నారు. [8]

గ్రామ పంచాయతీ
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో మూల్పూరి రోజ్ మేరీ, సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు.

గ్రామంలోని దర్శనీయ ప్రదేశములు/దేవాలయాలు

శ్రీ అగస్తేశ్వరస్వామివారి ఆలయం
ఈ ఆలయం నిర్మించి 100 సంవత్సరాలు నిండిన సందర్భంగా, 2016, మార్చి-21వతేదీ సోమవారం ఉదయం, ఈ ఆలయంలో, మహా కుంభాభిషేకం వైభవంగా నిర్వహించారు. ఈ సందర్భంగా ఆలయంలోని స్వామివారికి ప్రత్యేకపూజలు నిర్వహించి, అనంతరం ఆలయ శిఖరాలను ప్రధాన కుంభంతో అభిషేకించారు. గంగా, యమున, సరస్వతి (త్రివేణి సంగమం), కృష్ణా, గోదావరి నదుల నుండి తీసికొని వచ్చిన జలాలతో మహాకుంభాభిషేకం నిర్వహించారు. ఈ క్రతువులో 108 మంది దంపతులు పాల్గొన్నారు. సాయంత్రం జగజ్యోతి, గ్రామోత్సవం, ఎదురుకోలు, నిర్వహించారు. రాత్రికి స్వామివారి కళ్యాణం కన్నులపండువగా సాగినది. ఈ కార్యక్రమాలలో భక్తులు పెద్దసంఖ్యలో పాల్గొన్నారు. [7]

శ్రీ ప్రసన్నాంజనేయస్వామివారి ఆలయం

గ్రామదేవత శ్రీ బోళమ్మ తల్లి ఆలయం 
ఈ ఆలయంలో అమ్మవారి వార్షిక జాతర మహోత్సవం, 2016, మే-15వతేదీ ఆదివారం నుండి మూడు రోజులపాటు వైభవంగా నిర్వహించెదరు.

గ్రామంలో ప్రధాన వృత్తులు

గ్రామ ప్రముఖులు 
ఆవుల సాంబశివరావు: ప్రముఖ న్యాయవాది, ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి, రాష్ట్ర మొట్టమొదటి లోకాయుక్త, ప్రముఖ హేతువాది, ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం వైస్ ఛాన్సలర్. రాడికల్ హ్యూమనిస్ట్ భారత సంఘాధ్యక్షుడు. ఇండియన్ రేషనలిస్ట్ పత్రిక సంపాదకులు. గుంటూరు జిల్లా తెనాలి తాలూకా మూల్పూరు గ్రామంలో సామాన్య మధ్యతరగతి రైతు కుటుంబంలో కనిష్ఠుడుగా ఏప్రియల్ 29-1917లో జననం.
ఆవుల గోపాలకృష్ణమూర్తి, ప్రముఖ న్యాయవాది, హేతువాది.

గణాంకాలు
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 5560. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 2864, స్త్రీల సంఖ్య 2696, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 1452 ఉన్నాయి.గ్రామ విస్తీర్ణం 1292 హెక్టారులు.

మూలాలు

 

ఆంధ్రప్రదేశ్ సీఆర్‌డీఏ గ్రామాలు