ఛ

హల్లులలో తాలవ్య శ్వాస మహాప్రాణ (aspirated voiceless palatal plosive) ధ్వని ఇది. తాలవ్యాలు అనగా దౌడల నుండి పుట్టిన వర్ణాలు. అంతర్జాతీయ ధ్వని వర్ణమాల (International Phonetic Alphabet) లో దీని సంకేతం [cʰ]. IAST లోనూ ISO 15919 లోనూ దీని సంకేతం [ch]. ఇది  వ్యంజనవర్ణములలోని యేడవ యక్షరము. చవర్గ ద్వితీయాక్షరము.

ఉచ్చారణా లక్షణాలు
స్థానం: కఠిన తాలువు (hard palate)

కరణం: జిహ్వాగ్రము (tongue tip) 

సామాన్య ప్రయత్నం: మహాప్రాణ (aspirated), శ్వాసం (voiceless)

విశేష ప్రయత్నం: స్పర్శ (stop)

నిర్గమనం: ఆస్యవివరం (oral cavity)

ఛ గుణింతం
ఛ, ఛా, ఛి, ఛీ, ఛు, ఛూ, ఛె, ఛే, ఛై, ఛొ, ఛో, ఛౌ, ఛం, ఛః

ఇతర వాడుకలు 

 ఇది అసహ్యించుకొనుట యందు వాఁడబఁడు అనుకరణపదము.

మూలాలు