మంథర

మంథర, రామాయణంలో దశరథుని భార్య కైకేయి సేవకురాలు. దశరథ మహారాజుతో కైకేయి వివాహం జరగక ముందు నుండి మంథర, కైకేయి కుటుంబంలో ఆమెతో నివశించింది. దశరథ మహారాజుతో కైకేయి వివాహం జరిగిన తరువాత నమ్మకమైన పని మనిషిగా, అయోధ్యకు కైకేయితో కలసి వచ్చింది. మంథర ఆలోచనలు గతం నుండి భయం కలిగంచే విధంగా ఉంటాయి. స్వభావం అసహ్యకరంగా ఉంటుంది.ఆమె కపటబుద్ధితో వాక్చాతుర్యం కలిగిన మహిళ. అమె అనుకున్నది సాధించటానికి, లేదా పొందటానికి మార్గాన్ని అనుకూలంగా మార్చగలదు. తను అనుకున్నదానికి మరింత బలం చేకూరటానికి నిరంతరం పథకం వేస్తుంది. దశరథుని కొలువులో మంథర స్థానం కైకేయి స్థితిగతులపై ఆధారపడి ఉన్నాయి. దశరథునకు తన భార్యలందరిలో కౌసల్యపై ప్రేమ ఎక్కువ.  కైకేయి మనస్సు పొందటానికి కౌసల్య పట్ల అభద్రత, అసూయ కలిగించటానికి వెనకాడేది కాదు.

శ్రీరామునిపై మంథర పగ 
ఒకరోజు  పిల్లలు ఆడుతున్నప్పుడు పిల్లలను చూసుకోవాలని మంథరకు కైకేయి చెపుతుంది. తాను చేసే సాధారణ పనులను అయిష్టంగానే వదిలివేసి వెళ్లింది. ఐదేళ్ల క్రితం ఒంటరి కొడుకు పుట్టాలని ఎంతో ఆశగా ఎదురుచూస్తున్న దశరథడుకు ఇప్పుడు నలుగురు కొడుకులు ఉన్నారు. వారు ఉషారుగా పరిగెత్తుకుంటూ ఆడుకోవటం మంథర గమనించింది. వారు తమకు తోచిన విధంగా బాణాలను, చెక్క కత్తులను ఉపయోగించి పురాణ యుద్ధాలు చేస్తుంటారు. వారి ఆటలలో ఒకానొక సమయంలో రాముడు భరతుడుపై కఠినంగా మారడం ప్రారంభించినప్పుడు మంథర జోక్యం చేసుకుని వారించింది. చిన్న పిల్లవాడైన రాముడు ఒక చిన్న సేవకురాలు తనకు ఆదేశాలు ఇస్తుందనే కోపంతో, రాముడు ఆమెను వెనుకవైపు ఒక ఆట బాణంతో కాల్చి, ఆమె రూపాన్ని అవహేళన చేస్తాడు.దానితో మంథర మనస్తాపానికి గురై తన నివాస గృహానికి పరిగెత్తింది. రాముడు ఆశ్చర్యపోతాడు. అతని చర్యలు ఆమెను బాధిస్తాయి అని ఊహించలేదు. రాముడు దానికి పశ్చాత్తాపంతో, విషయం ఎంత చిన్నగా లేదా అప్రధానంగా కనిపించినా, అన్ని జీవులతో ఎల్లప్పుడూ దయ చూపిస్తానని ప్రమాణం చేస్తాడు. ఈ పరిణామం మంథర విచారానికి, కోపానికి దారితీసింది.

ఆమె రూపం కారణంగా జీవితాంతం పేలవంగా ప్రవర్తించబడింది. ఆమె ఏ తప్పు ద్వారా బాధపడింది, తనను హింసించిన వారందరిపై ప్రతీకారం తీర్చుకోవాలని ఆమె నిర్ణయించుకుంది. ఆమె తన ఆలోచనలను చిన్న పిల్లవాడైన రాముడపై కేంద్రీకరించింది. కచ్చితంగా, దశరథడుకు ఇష్టమైన కుమారుడిగా, రాముడు సింహాసనాన్ని వారసత్వంగా పొందగలడని గ్రహించింది.

వివాహ ఒప్పందంలో భాగంగా, తన కుమారుడు సింహాసనాన్ని విజయవంతం చేస్తానని దశరథడు కైకేయికి రహస్యంగా వాగ్దానం చేసాడని, ఆమెకు కైకేయి గతంలో ఆమెను నమ్మి చెప్పిన మాటలు గుర్తుకు వచ్చాయి. ఈ ఒప్పందం గురించి కొద్ది మందికి మాత్రమే తెలుసు.అది గుర్తుకు రాగానే మంథర నోరు చీకటి నవ్వుతో విస్తరిస్తంది. ఆమె ప్రతీకారం కోసం ప్రణాళికలు చక్కగా గుర్తుకు వస్తున్నాయి.

రాముడుపై మంథర ప్రతీకారం 
శ్రీరాముని పట్టాభిషేకం జరుగబోతున్న వార్త విని పట్టణమంతా కోలాహలంగా ఉన్న సమయంలో మంథర కైకేయి మనసు విరిచి, దశరథుడు కైకేయికి ఇచ్చిన వరాలను గుర్తుచేసి, భరతునకు పట్టాభిషేకం చేయవలసిందిగా కోరమని, శ్రీరాముడిని వనవాసానికి పంపవలసిందిగా కోరుటకు ఇది సరియైన అవకాశమని కైకేయికి నూరిపోసింది. ఈ విధంగా మంథర తన కుయుక్తులతో కైకేయి మనసు విరిచి, శ్రీరాముడు పద్నాలుగు సంవత్సరాలు రాజ్యం విడిచి, అరణ్యవాసం చేయటానికి ప్రధాన కారణంగా చరిత్రలో నిలిచిపోయింది.

మూలాలు

బయటి లింకులు

 పూర్వగాథాలహరి, వేమూరి శ్రీనివాసరావు, వేంకట్రామ అండ్ కో, ఏలూరు, 2007, పేజీ:301.

 Manthara, Mythfolklore.net.

పురాణ పాత్రలు