దక్షిణ రైల్వే

దక్షిణ రైల్వే (తమిళం: தென்னக இரயில்வழி; మలయాళం: ദക്ഷിണ റെയില്വേ) స్వతంత్ర భారతదేశంలో రూపొందించిన 16 భారతీయ రైల్వే మండలంలలో మొట్టమొదటిగా దక్షిణ రైల్వే ఉంది. ఇది నామంగా (1) మద్రాస్, దక్షిణ మరాఠా రైల్వే, (2) దక్షిణ భారత రైల్వే, (3) మైసూర్ రాష్ట్రం రైల్వే అను మూడు రాష్ట రైల్వేల విలీనం ద్వారా 1951 ఏప్రిల్ 14 న సృష్టించబడింది. దక్షిణ భారత రైల్వే నిజానికి 1853 లో బ్రిటన్ లో స్థాపించబడి, బ్రిటిష్ వలస పాలనలో 1859 లో రిజిస్టర్ గావించబడి. గ్రేట్ దక్షిణ భారతదేశం రైల్వే (కంపెనీ) కం.గా రూపొందింనది. దీనిని తిరుచిరాపల్లి (ట్రిచ్చి) లో ప్రధాన కార్యాలయంగా 1890 లో లండన్ లో కేవలం ఒక సంస్థగా నమోదు చేశారు.
 దక్షిణ రైల్వే ప్రధాన కార్యాలయం చెన్నైలో కలిగి ఉంది. దక్షిణ రైల్వే జోనులో ఆరు విభాగాలు (డివిజన్లు) ఉన్నాయి: చెన్నై డివిజను, తిరుచిరాపల్లి డివిజను, మధురై డివిజను, సేలం డివిజను, పాలక్కాడ్ డివిజను, తిరువంతపురం డివిజను. దక్షిణ రైల్వే జోను తమిళనాడు, కేరళ, పుదుచెర్రి రాష్ట్రాలు, ఆంధ్ర ప్రదేశ్, కర్ణాటక రాష్ట్రాల్లో చిన్న భాగాలకు విస్తరించి ఉంది. ప్రతి సంవత్సరం 500 మిలియన్ ప్రయాణీకుల కన్నా ఎక్కువ మంది ఈ జోన్ ద్వారా ప్రయాణించెదరు. ఈ జోన్ రాబడి భారతదేశం యొక్క ఇతర (డివిజనుల) మండలాల కంటే విభిన్నంగా ఉంటుంది. దక్షిణ రైల్వే జోను రాబడి సరుకుల రవాణా నుండి కంటే ప్రయాణీకుల ద్వారా వచ్చే అదాయము అధికంగా ఉంటుంది..

విభాగములు
స్వాతంత్ర్యానంతరము దక్షిణ రైల్వే లో విభాగములు ఏర్పరచబడెను. వాటి వివరములు

1966 లో బెజవాడ మరియు హుబ్లి విభాగములు నూతమనుగా ఏర్పరచబడ్డ దక్షిణ మధ్య రైల్వే కు బదిలి చేయబడ్దవి. తరువాతి కాలములో మద్రాసు, మైసూరు విభగములను పునర్విభజించి బెంగుళూరు విభాగము ఏర్పరచబడినది. పిదప పాలక్కాడ్, మధురై విభాగములను పునర్విభజించి సేలం రైల్వే విభాగము ఏర్పరచబడినది.
దక్షిణ రైల్వే ప్రధాన కార్యాలయము చెన్నైలో నున్నది. ఈ మండల పరిధిలో ప్రస్తుతము ఆరు విభాగములు కలవు. అవి:
 చెన్నై రైల్వే విభాగము
 తిరుచిరాపల్లి రైల్వే విభాగము
 మధురై రైల్వే విభాగము
 తిరువనంతపురము రైల్వే విభాగము
 పాలక్కాడ్ (పాల్ఘాట్) రైల్వే విభాగము
 సేలం రైల్వే విభాగము

దక్షిణ రైల్వే రైళ్లు

 దురంతో ఎక్స్‌ప్రెస్లు
 తమిళనాడు ఎక్స్‌ప్రెస్ (12621/22)
 గ్రాండ్ ట్రంక్ ఎక్స్‌ప్రెస్ (12615/16)
 రాజధాని ఎక్స్‌ప్రెస్
 గరీబ్ రథ్ ఎక్స్‌ప్రెస్
 బృందావన ఎక్స్‌ప్రెస్
 గురువాయూర్-చెన్నై ఎగ్మోర్ ఎక్స్‌ప్రెస్ (16127/28)
 నెల్లై ఎక్స్‌ప్రెస్ (12631/32)
 పాండ్యన్ ఎక్స్‌ప్రెస్ (12637/38)
 పెర్ల్ సిటీ ఎక్స్‌ప్రెస్ (12693/94)
 రాక్‌ఫోర్ట్ ఎక్స్‌ప్రెస్ (16177/78)
 కేరళ ఎక్స్‌ప్రెస్ (12625/26)
 మంగళ లక్షద్వీప ఎక్స్‌ప్రెస్ (12617/18)
 హింసాగర్ ఎక్స్‌ప్రెస్ (16317/18)
 నవయుగ ఎక్స్‌ప్రెస్ (16687/88)
 తిరుకురల్ ఎక్స్‌ప్రెస్ (12641/42)
 తమిళనాడు సంపర్క్ క్రాంతి ఎక్స్‌ప్రెస్ (12651/52)
 అండమాన్ ఎక్స్‌ప్రెస్ (16031/32)
 అల్లెప్పీ ఎక్స్‌ప్రెస్ (16041/42)
 నీలగిరి ఎక్స్‌ప్రెస్ (12671/72) 
 చరణ ఎక్స్‌ప్రెస్ (12673/74)
 కోవై ఎక్స్‌ప్రెస్ (12675/76)
 ఇంటర్‌సిటీ (12677/78/79/80) ఎక్స్‌ప్రెస్లు
 కన్యాకుమారి ఎక్స్‌ప్రెస్ (12633/34)
 కొంగు ఎక్స్‌ప్రెస్ (12647/48)
 రాజ్‌కోట్ ఎక్స్‌ప్రెస్ (16613/14)
 నాగర్‌కోయిల్ ఎక్స్‌ప్రెస్ (16609/10)
 మావెలి ఎక్స్‌ప్రెస్ (16603/04)
 వంచినాడు ఎక్స్‌ప్రెస్ (16303/04)
 పోతిగై ఎక్స్‌ప్రెస్ (12661/62)
 బోట్‌మెయిల్ ఎక్స్‌ప్రెస్ (రామేశ్వరం ఎక్స్‌ప్రెస్) (16101/02)
 చెందూర్ ఎక్స్‌ప్రెస్ (16735/16736)
 సేతు ఎక్స్‌ప్రెస్ (16713/14)
 పల్లవన్ ఎక్స్‌ప్రెస్ (12605/06)
 తిరుచిరాపల్లి - తిరునల్వేలి ఇంటర్‌సిటీ ఎక్స్‌ప్రెస్ (22627/28)
 వైగై ఎక్స్‌ప్రెస్ (12635/36)
 వెస్ట్ కోస్ట్ ఎక్స్‌ప్రెస్ (16627/28)
 మంగళూరు మెయిల్ (12601/02)
 ఏర్కాడ్ ఎక్స్ ప్రెస్ (22649/50)
 ఏలగిరి ఎక్స్‌ప్రెస్ (16089/16090)
 వేనాడు ఎక్స్‌ప్రెస్ (16301/16302)
 పరశురాం ఎక్స్‌ప్రెస్ (16349/16350)
 జన శతాబ్ది ఎక్స్‌ప్రెస్ (12075/6, 12083/4)
 పశ్చిమ తీరం ఎక్స్‌ప్రెస్ (12619/20)
 టీ గార్డెన్ ఎక్స్‌ప్రెస్ (16865/16866)
 మన్నై ఎక్స్‌ప్రెస్ (16179/80)
 కంబన్ ఎక్స్‌ప్రెస్ (16175/76)
 చెన్నై రాజధాని ఎక్స్‌ప్రెస్ (12433/34)
 త్రివేండ్రం రాజధాని ఎక్స్‌ప్రెస్ (12431/32)
 చోళా ఎక్స్‌ప్రెస్ (16853/84)
 చెమ్మోఝి ఎక్స్‌ప్రెస్ (16615/16)
 పామని ఎక్స్‌ప్రెస్ (17407/08)
 రామేశ్వరం - ఓఖా ఎక్స్‌ప్రెస్ (16733/16734)
 చెన్నై ఎగ్మోర్ - మంగళూరు ఎక్స్‌ప్రెస్ (16107/08)
 కరైకాల్ - ఎర్నాకులం ఎక్స్‌ప్రెస్ (16865/16866)
 పుదుచ్చేరి - మంగళూరు ఎక్స్‌ప్రెస్ (16043/44)
 చెన్నై - త్రివేండ్రం సూపర్ ఎసి ఎక్స్‌ప్రెస్
 చెన్నై ఎగ్మోర్ - మంగళూరు సెంట్రల్ ఎక్స్‌ప్రెస్
చెన్నై ఎగ్మోర్ - సేలం ఎక్స్‌ప్రెస్
చెన్నై - న్యూ జల్పైగురి సూపర్‌ఫాస్ట్ ఎక్స్‌ప్రెస్

ప్యాసింజరు రైళ్లు
 సేలం - కరూర్ ప్యాసింజర్

కొనసాగుతున్న రైల్వే ప్రాజెక్టులు

కొత్త మార్గములు

గేజ్ మార్పిడి

డబ్లింగ్

స్వాతంత్ర్యం వచ్చినప్పటి నుంచి సర్వేలు పూర్తి జాబితా

దక్షిణ రైల్వే విభాగాలు
దక్షిణ రైల్వేలో పలు కర్మాగారాలను & షెడ్లు ఉన్నాయి:
 మెకానికల్ వర్క్‌షాపులు
 క్యారేజ్, వాగన్, లోకో వర్క్స్, పెరంబూరు, చెన్నై
 గోల్డెన్ రాక్ రైల్వే సెంట్రల్ వర్క్‌షాపు, పొన్నమలై, తిరుచిరాపల్లి
 ఎలక్ట్రికల్ అండ్ కమ్యూనికేషన్
 దక్షిణ రైల్వే సిగ్నల్ & టెలికాం వర్క్‌షాపు, పోదనూర్, కోయంబత్తూరు
 షెడ్లు
 లోకోమోటివ్ షెడ్లు
 డీజిల్
 డీజిల్ లోకో షెడ్, గోల్డెన్ రాక్, తిరుచిరాపల్లి
 డీజిల్ లోకో షెడ్, తోండియార్‌పేట్, చెన్నై
 డీజిల్ లోకో షెడ్, ఈరోడ్
 డీజిల్ లోకో షెడ్, కొచీ
 ఎలక్ట్రికల్
 ఎలక్ట్రికల్ లోకో షెడ్, అరక్కోణం
 ఎలక్ట్రికల్ లోకో షెడ్, ఈరోడ్
 ఎలక్ట్రికల్ లోకో షెడ్, రోయపురం, చెన్నై
 ఎలక్ట్రికల్ లోకో షెడ్, కొచీ
 ఆవిరి లోకో షెడ్
 కూనూర్, నీలగిరి
 మెమో కార్ షెడ్
 కొల్లాం మెమో కార్ షెడ్, కొల్లాం
 మెమో కార్ షెడ్, పాలక్కాడ్
 ఈఎంయు కార్ షెడ్
 ఈఎంయు కార్ షెడ్, చెన్నై
 ఈఎంయు కార్ షెడ్, కొచీ
 బిజి కోచింగ్ నిర్వహణ డిపో
 బేసిన్ బ్రిడ్జ్, చెన్నై
 ఎగ్మోర్, చెన్నై
 మధురై
 సేలం
 ఈరోడ్
 కోయంబత్తూర్
 మెట్టుపాలయం
 షోరనూర్
 మంగళూరు
 త్రివేండ్రం
 ఎర్నాకులం
 కొల్లాం
 తిరునల్వేలి
 నాగర్‌కోయిల్
 రామేశ్వరం
 టుటికోరిన్
 తిరుచిరాపల్లి
 విల్లుపురం
 వాగన్ నిర్వహణ డిపోలు
 తోండియార్‌పేట్, చెన్నై
 ఎగ్మోర్, చెన్నై
 మధురై
 జోలార్‌పేట
 కొచీ హార్బర్
 అరక్కోణం
 రోయపురం, చెన్నై
 పట్టాభిరాం సైనిక సైడింగ్
 ఈరోడ్
 కంకనాడు
 ఎర్నాకులం
 మిలవత్తం
 ఇరుంపణం
 తిరుచిరాపల్లి
 విల్లుపురం
 ఉదకమండలం
 ముద్రణాలయములు
 సాధారణ ప్రింటింగ్ ప్రెస్, రోయపురం, చెన్నై
 టికెట్ ప్రింటింగ్ ఫ్యాక్టరీ తిరువనంతపురం,
 టికెట్ ప్రింటింగ్ ఫ్యాక్టరీ, తిరుచిరాపల్లి

ఇవి కూడా చూడండి
 దక్షిణ భారతీయ రైల్వే కంపెనీ
 మద్రాస్, దక్షిణ మరాఠా రైల్వే
 హిమ్ సాగర్ ఎక్స్‌ప్రెస్

మూలాలు

బయటి లింకులు
 Indian Railways: Trains at a glance along with availability and PNR status by rediff.com.
 India Rail Info: Quick lookup of Train Time Tables, Fares, Availability & Arrival/Departure Status.
 Survey of India, (2004)    భారత రైల్వే మ్యాపు

మూసలు , వర్గాలు

భారతీయ రైల్వే మండలాలు
భారతీయ రైల్వేలు