రైస్ ట్రాన్స్‌లిటరేషన్ స్టాండర్డ్

రైస్ ట్రాన్స్‌లిటరేషన్ స్టాండర్డ్ (Rice  University's Reverse Transliteration Standard లేదా Romanization of Telugu, క్లుప్తంగా RTS) తెలుగు ని ఆంగ్ల అక్షరాలతో వ్రాసే ప్రక్రియ. దీనిని  ఆనంద్ కిషోర్, రామారావు కన్నెగంటి సృష్టించారు.  పద్మ ఉపకరణంలో దీనిని వాడిన తీరుపై పత్రంలో తెలుగు అక్షరాలతో చూడవచ్చు దీనిని  2002 లో  వేమూరి రావు ఆంగ్ల-తెలుగు నిఘంటువు (English-Telugu Dictionary -  లో వాడబడింది. ధ్వని చిహ్నాలతో  రాసే ప్రక్రియకు బదులుగా వాడతారు. తొలిగా వికీపీడియాలో ఈ పద్ధతి మాత్రమే వాడేవారు.   

దీనిలో   హ్రస్వ అచ్చులను ఆంగ్ల అచ్చుల చిన్న అక్షరములతో ధీర్ఘ అచ్చులను పెద్ద అక్షరములతో రాస్తారు.  అ = a, ఆ = A;

వత్తురూపం కాని హల్లులను  ఆంగ్ల హల్లుతోపాటు సంబంధిత అచ్చు చిన్న అక్షరంతో వ్రాస్తారు. 

తరువాత వికీపీడియా లో వాడినపుడు  దీర్ఘ అచ్చులకు   ఆంగ్ల చిన్న అక్షరము రెండుసార్లు వ్రాసిన సరిపోయే సౌలభ్యాన్ని చేర్చారు.

సాధారణ అక్షరాలు

ప్రత్యేక విషయాలు

నకార పొల్లు
@n నకారపొల్లుకు వాడాలి.

సున్న తయారి
n లేక m { ka, Ka, ga, Ga, ca, Ca, ja, Ja, Ta, Tha, da, dha, pa, Pa, ba, Ba లేక సరిసమానమైనవి} తరువాత వస్తే సున్నగా మారుతుంది. ఉదా:kanchu కంచు
m, { Ia, va, sa, Sa} తరువాత వస్తే సున్నగా మారుతుంది. ఉదా: samchi సంచి

సున్న తయారీ నిరోధించు (&)
 పైన తెల్పిన సున్న తయారీ ప్రక్రియ కారణంగా కొన్ని పరభాషా పదాలు రాసేటప్పుడు రూపం సరిగా రాదు ఉదా:మన ఉసిరికి సంస్కృత పదం aamla ఆమ్ల .
 సున్నగా మారకుండా వుండాలంటే m లేక n తరువాత & చేర్చాలిఉదా:aam&la ఆమ్ల, paan&pu పాన్పు, kaan&pu కాన్పు, sain&sus సైన్సు

ధ్వని విరుచు ^
sAfTuvErku సాఫ్టువేర్కు 
sAfTuvEr^ku సాఫ్టువేర్‌కు
raangnembar రాంగ్నెంబర్ 
raang^nembar రాంగ్‌నెంబర్

ఇతర లిప్యంతరీకరణలతో పోలిక
ఒక పరిశోధనలో RTS పద్ధతి ఇతర పద్ధతులకన్న గుర్తుపెట్టుకోవటం, వాడుకకు మెరుగైనదిగా తెలపబడింది.

ఇవికూడా చూడండి 
వికిపీడియా టైపింగు సహాయం.
IT3

వనరులు

కీ బోర్డు