తిరుచానూరు

తిరుచానూరు (అలిమేలుమంగాపురం) , ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, తిరుపతి జిల్లా, తిరుపతి గ్రామీణ మండలం లోని పట్టణం. ఇది తిరుపతి రెవెన్యూ డివిజన్ పరిపాలనలో ఉంది.ఇది తిరుపతి గ్రామీణ మండలానికి తిరుచానూరు ప్రధాన కార్యాలయం.ఇది తిరుపతి నుండి 5 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. ఇది పురాతన యాత్రికుల పట్టణాలలో ఒకటి. దీనిని అలమేలు మంగాపురమని కూడా అంటారు. ఇక్కడ వెంకటేశ్వరుని దేవేరి లక్ష్మీ దేవి అవతారమైన అలమేలు మంగ ఆలయ కారణంగా ప్రసిద్ధి చెందింది.

జనాభా గణాంకాలు 
తిరుచానూరు తిరుపతి జిల్లా, తిరుపతి గ్రామీణ మండలానికి చెందిన పట్టణం. 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం, తిరుచానూరు పట్టణ పరిధిలో మొత్తం 5,433 కుటుంబాలు నివసిస్తున్నాయి. తిరుచానూరు మొత్తం జనాభా 22,963, అందులో 12,358 మంది పురుషులు కాగా,  10,605 మంది స్త్రీలు ఉన్నారు. సగటు లింగ నిష్పత్తి 858. పట్టణంలో  0-6 సంవత్సరాల వయస్సు గల పిల్లల జనాభా 2129, ఇది మొత్తం జనాభాలో 9%గా ఉంది. 0-6 సంవత్సరాల వయస్సు మధ్య 1105 మంది మగ పిల్లలు ఉండగా, 1024 మంది ఆడ పిల్లలు ఉన్నారు. బాలల లింగ నిష్పత్తి 927గా ఉంది, ఇది సగటు లింగ నిష్పత్తి (858) కంటే ఎక్కువ.అక్షరాస్యత రేటు 83.3%. దీనిని అవిభాజ్య చిత్తూరు జిల్లాలో 71.5% అక్షరాస్యతతో పోలిస్తే తిరుచానూరులో ఎక్కువ అక్షరాస్యత ఉంది. పురుషుల అక్షరాస్యత రేటు 88.62%కాగా, స్త్రీల అక్షరాస్యత రేటు 77.1%గా ఉంది.

పరిపాలన 
తిరుచానూర్ పట్టణ పరిధిలో మొత్తం 5,433 గృహాలను కలిగి ఉంది, వీటికి ఇది నీటి సరఫరా, మురుగునీటి పారుదల వంటి ప్రాథమిక సౌకర్యాలను తిరుపతి నగరపాలక సంస్థ అందిస్తుంది. పట్టణ పరిమితుల్లో రోడ్లు నిర్మించడానికి, దాని అధికార పరిధిలోకి వచ్చే ఆస్తులపై పన్నులు విధించడానికి దీనికి అధికారం ఉంది.

శ్రీ పద్మావతి అమ్మవారి ఆలయం

అలయ చరిత్ర 

తిరుచానూరు  వేంకటేశ్వరుని  ప్రియ సతీమణి శ్రీ పద్మావతి దేవి నివాసం. ఈ పుణ్యక్షేత్రం "అలర్మేల్మంగాపురం" (అలర్-లోటస్, మెల్-టాప్, మంగా-దేవత, పురం-టౌన్) లేదా అలిమేలుమంగాపురం అని ప్రసిద్ధి చెందింది. ఆలయ పురాణం ప్రకారం, ఆలయ అవరణలో ఉన్న టాంక్ (పద్మసరోవరం) మధ్యలో పద్మావతి దేవి బంగారు కమలంపై మహాలక్ష్మి దేవిగా ఉద్భవించింది కాబట్టి, ఈ ప్రదేశం "అలరమేల్మంగాపురం" పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందింది. తీర్థయాత్రల సమయంలో తిరుమల వేంకటేశ్వర స్వామిని దర్శించుకునే ముందు తిరుచానూరులో కొలువై ఉన్న శ్రీ పద్మావతి అమ్మవారిని దర్శించిన తర్వాతనే ఫలప్రదం కలుగుతుందని చెబుతారు.

పద్మావతి దేవి ఆగమనం అనేక పురాణాలలో చెప్పబడింది. ఒక పురాణం ప్రకారం, ఒకప్పుడు పుండరీక అనే పవిత్ర బ్రాహ్మణుడు ఉండేవాడు. శాస్త్రాలలో నిర్దేశించిన అన్ని విధులను నిర్వర్తించినా అతనికి పుత్ర సంతానం కలగలేదు. చివరకు 50 సంవత్సరాల వయస్సులో, అతనికి ఒక కొడుకు జన్మించాడు, అతనికి మాధవ అని పేరు పెట్టాడు. అతను పిల్లవాడిని అన్ని విద్యలలో ప్రావీణ్యం పొందేలా జాగ్రత్తగా పెంచాడు. అతనికి ఒక భక్తురాలుతో వివాహం చేశాడు. కొంతకాలం తర్వాత, మాధవుడు ధర్మమార్గం నుండి తప్పుకొని మరొక స్త్రీని అనుసరించాడు. ఆమె మరణం తర్వాత అతడు పిచ్చివాడిలా తిరిగాడు. ఒకరోజు తిరుమలకు వెళ్తున్న యాత్రికుల బృందాన్ని అనుసరించాడు. అతను పవిత్రమైన సుదర్శన సరస్సులో స్నానం చేసి కొండలను అధిరోహించినప్పుడు అతని పాపాలు కడిగివేయబడ్డాయి. అక్కడ స్వామి పుష్కరిణిలో స్నానం చేసి వరాహ స్వామి అనుగ్రహం పొందమని ఆకాశం నుండి ఒక స్వరం వినిపించింది. తరువాత తొండమండలం రాజు మిత్రవర్మకు జన్మించి ఆకాశరాజు అని పేరు పొందాడు.

ఆకాశరాజు అందమైన, తెలివైన యువరాజుగా ఎదిగాడు. ధరణీదేవిని పెళ్లాడాడు. సంతానం లేకపోవడంతో రాజ దంపతులు దుఃఖించారు. పూజారి సలహా మేరకు ఆకాశరాజు యజ్ఞం చేయాలని నిర్ణయించుకున్నాడు. యజ్ఞ భూమి దున్నినప్పుడు, ఆ జంటకు వెయ్యి రేకుల కమలంలో ఒక సుందరమైన అమ్మాయి దొరికింది. పిల్లవాడిని ప్రేమతో, శ్రద్ధతో పెంచమని ఒక దైవిక స్వరం రాజును కోరింది. కమలంలో (పద్మ) కనిపించినందున ఆ బిడ్డకు పద్మావతి అని పేరు పెట్టారు. పద్మావతి పెద్దయ్యాక ఆమెను వెతుక్కుంటూ వేంకటేశ్వరుడు వచ్చాడు. శ్రీనివాసుడు, పద్మావతి అమ్మవారి కల్యాణం అంగరంగ వైభవంగా జరిగింది.

పద్మావతి దేవికి అన్నయ్య అయిన తొండమాన్ చక్రవర్తి కాలంలో ఈ ఆలయం నిర్మించబడింది.

అలయం వెనుక మరో  కథనం 
త్రిమూర్తులను పరీక్షించే యత్నంలో కోపిష్టియైన భృగు మహర్షి  వైకుంఠంలో తన పాదాలతో భగవంతుని (మహావిష్ణువు) ఛాతీపై కొట్టాడు. దానికి ప్రతిగా, భగవంతుడు కోపం తెచ్చుకోకుండా అనేక సేవలను అందించాడు. ఇది పద్మావతికి కోపం తెప్పించి పాతాళానికి వెళ్ళింది, అక్కడ ఆమె 'స్వర్ణముఖి' నది ఒడ్డున 'పుష్కరిణి' తవ్వినట్లు ఒక దివ్యమైన స్వరం వినిపించింది. మహాలక్ష్మి దేవి 12 సంవత్సరాలు తపస్సులో మునిగిపోయింది. 13వ సంవత్సరంలో ఆమె పవిత్ర కార్తీక మాసంలో ఉత్తరాషాఢ నక్షత్రం రావడంతో పవిత్రమైన పంచమి రోజున పుష్కరిణి మధ్యలో ఉన్న బంగారు కమలం నుండి శ్రీ పద్మావతిదేవీగా ఉద్భవించిందని మరో కథనం. సిరి లేని శ్రీనివాసుడు తిరుమల కొండల్లో 12 సంవత్సరాలు తపస్సు చేశాడు. ఆ పద్మావతినే శ్రీనివాసుడు లక్ష్మిదేవి అనుజ్ఞతతో పెండ్లియాడాడు.

సన్నిధిలో అలివేలు మంగరూపం 
అలమేలు మంగ గుడిలో అమ్మవారి సన్నిధిలో లక్ష్మీదేవి చతుర్భుజ. రెండు చేతులలో పద్మాలు ధరించి ఉంటుంది. రెండు చేతులు వరద అభయ ముద్రలలో ఉంటాయి. ఈ ఆలయంలో ఉన్న మరి కొన్ని సన్నిధులు - శ్రీకృష్ణుడు, సుందరరాజస్వామి, సూర్యనారాయణ స్వామి.

అలవేలుమంగ ఆలయ చిత్రమాలిక

ఇవి కూడా చూడండి
 ఆంధ్రప్రదేశ్ విశిష్ట దేవాలయాలు
 ఆంధ్రప్రదేశ్ పుణ్యక్షేత్రాల జాబితా

మూలాలు

బయటి లింకులు

రాయలసీమ లోని పుణ్యక్షేత్రాలు
తిరుపతి జిల్లా పుణ్యక్షేత్రాలు
వికీ గ్రామ వ్యాసాల ప్రాజెక్టు