మాయావతి

మాయావతి భారతీశానికి చెందిన రాజకీయ నాయకురాలు. ఆమె నాలుగుసార్లు ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి ముఖ్యమంత్రిగా పని చేసింది. మాయావతి దేశంలోనే పెద్ద రాష్ట్రమైన ఉత్తరప్రదేశ్‌ రాష్ట్రానికి తొలి దళిత ముఖ్యమంత్రిగా, తొలి మహిళగా ఎన్నికై రికార్డు సృష్టించింది. ఆమె 2008లో ప్రపంచంలోని 100 మంది శక్తివంతమైన మహిళల ఫోర్బ్స్‌ జాబితాలో 59వ స్థానంలో  నిలిచింది.

జననం, విద్యాభాస్యం
మాయావతి 15 జనవరి 1956న ఢిల్లీలో రాంరాఠి, ప్రభుదాస్‌ దంపతులకు జన్మించింది. ఆమె చిన్నప్పటి నుంచి  ఐఏఎస్‌ కావాలని కోరికతో మూడు పరీక్షలు ఒకేసారి  పాస్‌ కావాలని  భావించి,  అధికారులు అనుమతితో 9వ, 10వ ,11 వ తరగతి  పరీక్షలను ఒకేసారి రాసి పాసై 16 ఏళ్ళ వయస్సులో (1972) 12వ తరగతి పూర్తి చేసింది. ఆమె  బీఈడీ, ఘజియాబాద్‌లోని ఢిల్లీ యూనివర్సిటీలో లా డిగ్రీ పూర్తి చేసింది.

రాజకీయ జీవితం
మాయావతి  లా డిగ్రీ పూర్తి చేసి ఐఏఎస్‌కు సిద్ధం అవుతూనే లో 1977– 1984 మధ్య కాలంలో ఢిల్లీ స్కూల్లో ఉపాధ్యాయురాలిగా పని చేసింది. ఆమె ఐఏఎస్‌ పరీక్షలకు సిద్ధమవుతున్న సమయంలో 1977లో బహుజన సమాజ్ పార్టీ  వ్యవస్థాపకులు కాన్షీరాంతో పరిచయం ఏర్పడింది. కాన్షీరామ్‌ 1984లో బహుజన్‌ సమాజ్‌వాదీ పార్టీ (బీఎస్పీ) స్థాపించి మాయావతిని కూడా పార్టీలోకి ఆహ్వానించడంతో ఆమె అలా రాజకీయాల్లోకి వచ్చింది.

మాయావతి 1985లో బిజ్నోర్ నుంచి లోక్‌సభ ఉప ఎన్నికల్లో పోటీ చేసి మీరా కుమార్ చేతిలో ఓడిపోయింది. ఆమె తిరిగి 1987లో పోటీ చేసి ఓడిపోయింది. మాయావతి 1989లో ఉత్తరప్రదేశ్ శాసనమండలికి జరిగిన ఎన్నికల్లో పోటీ చేసి తొలిసారి ఎమ్మెల్సీగా శాసనమండలికి ఎన్నికైంది. ఆమె 1995లో బహుజన్ సమాజ్ పార్టీ అధ్యక్షుడు  కాన్షీరామ్ అనారోగ్యం బారినపడడంతో బీఎస్పీ అధ్యక్షురాలిగా భాద్యతలు చేపట్టింది.

మాయావతి 1998, 1999, 2004లో  మూడుసార్లు లోక్‌సభకు, మరో మూడు పర్యాయాలు 1994 నుండి 2012 మధ్య రాజ్యసభకు ఎంపీగా ఎన్నికైంది. ఆమె1995లో నాలుగు నెలల పాటు, 1997లో ఆరు నెలలు, 2002 నుండి  2003 వరకు 17 నెలలు, 2007 నుండి 2012 వరకు మొత్తం నాలుగు సార్లు ఉత్తరప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రిగా పని చేసింది.

రచనలు
బహుజన్‌ సమాజ్‌ ఔర్‌ ఉస్కి రాజ్‌నీతి (హిందీ)
బహుజన్‌ సమాజ్‌ ఔర్‌ ఉస్కి రాజ్‌నీతి (ఇంగ్లీషు) 
మేరా సంఘర్ష్‌ మే జీవన్‌ అవమ్‌ బహుజన్‌ మూమెంట్‌ కా సఫర్‌నామా (హిందీ)
‘ఐరన్‌ లేడీ కుమారి మాయావతి’ -  సీనియర్‌ జర్నలిస్టు మహమ్మద్‌ జమీల్‌ అక‍్తర్‌ రచించాడు 
‘బెహన్‌జీ’ -  మాయావతి పొలిటికల్ బయోగ్రఫీ, జర్నలిస్టు అజయ్‌ బోస్‌ రచించాడు

మూలములు 

ఉత్తర ప్రదేశ్ రాజకీయనాయకులు
ఉత్తర ప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రులు
ఉత్తర ప్రదేశ్ వ్యక్తులు