హాలియా

హాలియా, తెలంగాణ రాష్ట్రం, నల్గొండ జిల్లా, పాత తాలూకా నిడమానూరు లోని అనుమల మండలంలోని చెందిన పట్టణం. ఇది హాలియా పురపాలక సంఘానికి ప్రధాన కేంద్రం.హాలియా మిర్యాలగూడ నుంచి 31 కి.మీ దూరంలో ఉంది. హలియ నిడమానూరు నుంచి 07 కి. మీ దూరంలో ఉన్నది.

సాగర్ ఎడమ కాలువ (ఎ.కె.ఎ. లాల్ బహాదుర్ శాస్త్రి కాలువ) వెళుతుంది. దీని వలన 0.32 మిలియన్ల ఎకరాలకు (800 km2) భూమికి సాగునీరందుతుంది. అనుముల మండలంలో కుందూరు జానారెడ్డి (మాజీ పంచాయతీ రాజ్ శాఖ మంత్రి) అనుముల మండలంలోనే జన్మించారు. హైద్రాబాద్ నుంచి హాలియాకు 150 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. హాలియా పబ్లిక్ పాఠశాల ఎంతగానో ప్రఖ్యాతి గాంచింది. 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం జనాభా 17371,విస్తీర్నం 42.84 చదరపు కి.మీ. హాలియా, రాష్ట్ర రాజధాని హైదరాబాద్ నుండి 150 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. నాగార్జన సాగర్ రోడ్‌కు అనుసంధానించబడి ఉంది. తెలంగాణ ప్రభుత్వం చేసిన పురపాలక సవరణ బిల్లులో భాగంగా 2018, ఆగస్టు 2న హాలియా పురపాలకసంఘంగా ఏర్పడింది.

2018 లో హాలియ ,అనుముల , ఇబ్రహీంపట్నం మూడు ప్రదేశాలను కలిపి మున్సిపాలిటీ గా చేసినారు.

హలియా, నిడమానూరు పాత తాలూకా కేంద్రం కోర్టు పరిది లోనికి ఉన్నది.

గ్రామ చరిత్ర 
ఈ గ్రామానికి ఎలాంటి చరిత్ర లేదు. ఈ ఊరు ఏర్పడి 2010 నాటికి 50 సంవత్సరాలు అవుతుంది. ఒకప్పుడు ఇక్కడ మూడు రోడ్ల కూడలి మాత్రమే వుండేది. ప్రస్తుతం ఇక్కడ నివసిస్తున్న ప్రజలు చుట్టుపక్కలగల గ్రామీణ ప్రాంతాలలోని వారు. ఈ ఊరికి చుట్టుపక్కల గ్రామాలు, తాండాలు ఎక్కువగా వుండటంతో ఈ ప్రాంతం చిన్న నగరంగా అభివృద్ధి చెందుతుంది.

గ్రామం పేరు వెనుక చరిత్ర
పూర్వం హలియాని అహల్యా అని పిలిచేవారు. ఈ ఊరు పక్కన ఒక వాగు ప్రవహిస్తుంది, దీనికి అహల్యా అనే పేరు కలదు‌, దీని వలన ఈ ఊరికి హాలియా అనే పేరు వచ్చిందని తెలుస్తుంది.ఈ వాగు ఈ ఊరికి పక్కన ప్రవహించే  కృష్ణా నదిలో కలుస్తుంది

గ్రామ భౌగోళికం
ఈ ఊరికి దక్షిణంగా 22 కిలోమీటర్ల దూరంలో నాగర్జున సాగర్ ప్రజెక్టు కలదు‍, ఉత్తరంగా 40 కిలోమీటర్ల దూరంలో నల్లగొండ పట్టణం, ఈశాన్యంగా 30 కిలోమీటర్ల దూరంలో మిర్యాలగూడ పట్టణం, అదేవిధంగా పడమరగా హైదరాబాద్ 150 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. ఈ ఊరికి ఆనుకొని లాల్ బహుదూర్ శాస్త్రి ఎడమ కాలువ ప్రవహిస్తుంది.

సమీప  గ్రామాలు
ఈ ఊరికి సమీపంలో ఇబ్రహీంపేట, నిడమనూరు, పేరూరు, చలకుర్తి, పెద్దవూర, అనుముల, యాచారం  గ్రామాలు ఉన్నాయి.

సమీప  మండలాలు
ఈ ఊరికి సమీపంలో అనుముల, గుర్రంపోడ్, నిడమనూరు అనే మండలాలు ఉన్నాయి. ఈ హలియా మండలం కాకపోయినా ఈ మూడు మండలాలకు దీటుగా అభివృద్ధి చెందుతుంది.

గ్రామంలో విద్యా సౌకర్యాలు
ఈ గ్రామంలో 1 నుండి 10వ తరగతి వరకు ప్రభుత్వ పాఠశాల ఉంది. ప్రభుత్వ జూనియర్ కళశాల ఉంది. ఇంకా ప్రవేటు పాఠశాల కూడా ఉన్నాయి. అందులో ముఖ్యమైనవి నిర్మల పాఠశాల, నలందా విద్యాలయం ఉంది. హాలియా పబ్లిక్ పాఠశాల, అక్షయ పబ్లిక్ పాఠశాల, వివేకానంద పాఠశాల, నవోదయా పాఠశాల, ఒక ఉర్దూ పాఠశాల ఉంది. అంతేకాకుండా నాగార్జున జూనియర్ కళాశాల, సృజన జూనియర్ కళాశాల, స్పందన జూనియర్ కళాశాలలు అనే మూడు ప్రవేటు జూనియర్ కళాశాలలు ఉన్నాయి. రామకృష్ణ, యం.సి.యమ్. అనే రెండు డిగ్రీ కళాశాలలు ఉన్నాయి.

గ్రామానికి రవాణా సౌకర్యాలు
ఈ ఊరికి రోడ్డు సౌకర్యం తప్ప మరే ఇతర రవాణా సౌకర్యాలు లేవు. ఈ గ్రామం నుండి నల్లగొండ పట్టణం కేవలం 40 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. ప్రముఖ పర్యటక ప్రాంతం నాగార్జున సాగర్ 22 కిలోమీటర్ల దూరంలో, రాజధాని హైదరాబాద్ ఈ ప్రాంతనికి 150 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది.

ఆధ్యాత్మిక ప్రదేశాలు
ఇక్కడ పురాతన కాలం నుండి హనుమంతుడి ఆలయం ఉంది. అదే ప్రదేశంలో నూతనంగా శ్రీ సీతారాముల మందిరమును నిర్మిచారు. అదేవిధంగా శ్రీ శ్రీ శ్రీ పోతులూరి వీర బ్రహ్మేద్ర స్వామి ఆలయం ఉంది. ఇవేకాకుండా శ్రీ షిరిడి సాయి మందిరం, శ్రీ వేంకటేశ్వర మందిరములు ఉన్నాయి. అంతే కాకుండా హాలియకు 5 km దూరంలో గల పేరూరు గ్రామంలో పురాతన దేవాలయం శ్రీ స్వయంభు రామలింగేశ్వర స్వామి దేవాలయం కొలువై ఉంది.

అభివృద్ధి పనులు 
హలియా పురపాలక పరిధిలో 28కోట్ల రూపాయలతో నిర్మించనున్న వివిధ అభివృద్ధి పనులకు 2022 మే 14న తెలంగాణ రాష్ట్ర ఐటి, పురపాలక శాఖ, పరిశ్రమల శాఖామంత్రి కేటీఆర్ శంకుస్థాపన చేశాడు. ఇందులో 8 కోట్ల 50 లక్షల రూపాయలతో రోడ్ల ఆధునీకరణ, 75 లక్షల రూపాయలతో సిసి రోడ్లు, 3 కోట్ల 75 లక్షల రూపాయలతో స్టేడియం నిర్మాణం, 4 కోట్ల లక్షల రూపాయలతో సిసి రోడ్డు, 5 కోట్ల రూపాయలతో 600 మంది కూర్చునేలా ఆడిటోరియం, 1 కోటి రూపాయలతో డిజిటల్ లైబ్రరీ, 4 కోట్ల 50 లక్షల రూపాయలతో సిసి రోడ్లు, 2 కోట్ల రూపాయలతో మహిళలకోసం వెజ్-నాన్ వెజ్ మార్కెట్, 1 కోటి రూపాయలతో వైకుంఠధామాలు ఏర్పాటు చేయనున్నారు. ఈ కార్యక్రమంలో తెలంగాణ రాష్ట్ర శాసనమండలి చైర్మన్ గుత్తా సుఖేందర్ రెడ్డి, రాష్ట్ర విద్యుత్ శాఖామంత్రి జి. జగదీష్ రెడ్డి, పర్యాటక సాంస్కృతిక శాఖామంత్రి వి. శ్రీనివాస్ గౌడ్, ఎమ్మెల్సీ పల్లా రాజేశ్వర్ రెడ్డి, ఎమ్మల్సీ ఎంసి కోటిరెడ్డి, నాగార్జునసాగర్ ఎమ్మెల్యే నోముల భగత్, తుంగతుర్తి ఎమ్మెల్యే గాదరి కిశోర్ కుమార్, మిర్యాలగూడ ఎమ్మెల్యే నల్లమోతు భాస్కర్‌రావు, దేవరకొండ ఎమ్మెల్యే రమావత్ రవీంద్ర కుమార్, ఎమ్మెల్సీ తక్కెళ్లపల్లి రవీందర్ రావు తదితరులు పాల్గొన్నారు.

మూలాలు

వెలుపలి లంకెలు

నల్గొండ జిల్లా
తెలంగాణ నగరాలు, పట్టణాలు