బలి పాడ్యమి

బలి ప్రతిపాద ను బలిపాడ్యమి, పాడ్వ, విరప్రతిపాద లేదా ద్యుతప్రతిపాద అని కూడా పిలుస్తారు. ఇది హిందువుల పండుగ దీపావళికి నాలుగు రోజుల తరువాత వచ్చే పండుగ.  ఈపండుగను దైత్య రాజు బలి చక్రవర్తి భూమిపైకి వచ్చే రొజున జరుపుతారు.  గ్రిగారియన్ కేలండరు ప్రకారం ఈ పండుగ ప్రతీ సంవత్సరం అక్టోబరు- నవంబరు నెలలలో వస్తుంది. హిందువుల చాంద్రమానం ప్రకారం ఇది కార్తీక మాసంలోని మొదటి రోజున వస్తుంది.  భారతదేశంలోని గుజరాత్, రాజస్థాన్ వంటి ప్రాంతాలలో ఇది విక్రమ సంవత్సరపు నూతన సంవత్సర దినోత్సవం రోజున జరుపుకుంటారు. దీనిని బేస్తు వరస్ లేదా వర్ష ప్రతిపాద అని పిలుస్తారు. 

బలిప్రతిపాద అనేది పురాతన పండుగ. పురాతన భారతదేశంలో జరిగే నాటకాలు, కవితలలో బలి చక్రవర్తి కథ గూర్చి ప్రస్తావన ఉంది. క్రీ.పూ 2వ శతాబ్దంలో పాణిని రాసిన అష్టాధ్యాయి 3.1.26 లోపతంజలి మహాభాష్యంలో దీని గురించి వివరణ ఉంది.  ఈ పండుగకు వేదకాలంలో సుర అసురులు చేసిన సాగర మథనం లో వచ్చిన లక్ష్మీదేవికి, అసురుల మహారాజు మహాబలికి సంబంధం ఉంది.  బలి చక్రవర్తి కథను గూర్తి మహాభారతం, రామాయణం వంటి గ్రంధాలలోనే కాక బ్రహ్మపురాణం, కూర్మ పురాణం, మత్స్య పురాణం వంటి వానిలో కూడా ప్రస్తావన ఉంది.

బలిప్రతిపాద  మహాబలి సంవత్సరానికి ఒకసారి భూమికి తిరిగి రావడం,  వామనుడు సాధించిన  విజయం సాధించిన జ్ఞాపకార్థం జరుపుకుంటారు. విష్ణువు దశావతారాలలో ఐదవ అవతారమైన వామనుడు అసురులపై సాధించిన విజయాన్ని సూచిస్తుంది. బలి విష్ణు భక్తుడు, శాంతియుతంగా పరిపాలన చేస్తున్న దయగల పరిపాలకుడు. అతను చేస్తున్న యాగానికి విష్ణువు వామనావతారంలో వెళ్ళి మూడు అడుగుల నేలను కోరుకుంటాడు. ఆ క్రమంలో బలి చక్రవర్తి విష్ణువును సంవత్సరానికి ఒకసారి భూమిపైకి వచ్చే వరం కావాలని కోరుకుంటాడు. అందుకు శ్రీమహావిష్ణువు అంగీకరిస్తాడు.

మూలాలు 

హిందువుల పండుగలు