అర్తమూరు (బంటుమిల్లి)

అర్తమూరు, కృష్ణా జిల్లా, బంటుమిల్లి మండలానికి చెందిన గ్రామం.ఇది మండల కేంద్రమైన బంటుమిల్లి నుండి 8 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన పెడన నుండి 13 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది.సముద్రమట్టానికి 8 మీ.ఎత్తులో ఉంది.

గణాంకాలు 
2001 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 4555. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 2358, స్త్రీల సంఖ్య 2197, గ్రామంలో నివాసగృహాలు 1148 ఉన్నాయి.

2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1190 ఇళ్లతో, 4080 జనాభాతో 1198 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 2061, ఆడవారి సంఖ్య 2019. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 380 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 258. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 589398.పిన్ కోడ్: 521369.

విద్యా సౌకర్యాలు 
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు మూడు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.సమీప బాలబడి బంటుమిల్లిలో ఉంది.సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల బంటుమిల్లిలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల పెడనలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల విజయవాడలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు మచిలీపట్నంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల మచిలీపట్నంలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు విజయవాడలోనూ ఉన్నాయి.

వైద్య సౌకర్యం

ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం 
అర్తమూరులో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు.ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.

ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం 
గ్రామంలో2 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు ముగ్గురు ఉన్నారు. రెండు మందుల దుకాణాలు ఉన్నాయి.

తాగు నీరు 
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. కుళాయిల ద్వారా శుద్ధి చేయని నీరు కూడా సరఫరా అవుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. తాగునీటి కోసం చేతిపంపులు, బోరుబావులు, కాలువలు, చెరువులు వంటి సౌకర్యాలేమీ లేవు.

పారిశుధ్యం 
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.

సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు 
అర్తమూరులో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.

గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.

జాతీయ రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.

మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు 
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత ఉన్నాయి. వాణిజ్య బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.

ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు 
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం ఉంది. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.

విద్యుత్తు 
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 15 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.

గ్రామంలోని దర్శనీయ ప్రదేశాలు/దేవాలయాలు

శ్రీ లక్ష్మీ గణపతి సహిత శ్రీ ఙానసరస్వతీదేవి ఆలయం

శ్రీ అన్నపూర్ణా సమేత శ్రీ కాశీ విశ్వేశ్వరస్వామివారి ఆలయం  
ఈ ఆలయంలో స్వామివారి వార్షిక కళ్యాణోత్సవం, 2016,మే-16వ తేదీ సోమవారం రాత్రి వైభవంగా నిర్వహించారు.[3]

శ్రీ గంగానమ్మ తల్లి ఆలయం

శ్రీ ఆంజనేయస్వామివారి ఆలయం 
స్థానిక నూతన బైపాస్‌రహదారి సమీపంలో నూతనంగా నిర్మించిన ఈ ఆలయంలో, హనుమ విగ్రహ ప్రతిష్ఠా కార్యక్రమం, బుధవారంనాడు వైభవంగా నిర్వహించారు. ఈ నేపథ్యంలో గ్రామంలో అన్నసమారాధన కార్యక్రమం నిర్వహించారు. [4]

గ్రామ ప్రముఖులు

పింగళి లక్ష్మీకాంతం ప్రసిద్ధ తెలుగు కవి. పింగళి కాటూరి జంటకవులలో ఒకరు.
పింగళి వెంకటనరసయ్య, రంగస్థల నటుడు.

భూమి వినియోగం 
అర్తమూరులో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:

 వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 132 హెక్టార్లు

 తోటలు మొదలైనవి సాగవుతున్న భూమి: 13 హెక్టార్లు
 వ్యవసాయం చేయదగ్గ బంజరు భూమి: 24 హెక్టార్లు

 నికరంగా విత్తిన భూమి: 1028 హెక్టార్లు
 నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 2 హెక్టార్లు
 వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 1026 హెక్టార్లు

నీటిపారుదల సౌకర్యాలు 
అర్తమూరులో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.

 కాలువలు: 1026 హెక్టార్లు

ఉత్పత్తి 
అర్తమూరులో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.

ప్రధాన పంటలు 
వరి, వేరుశనగ, రొయ్యలు

పారిశ్రామిక ఉత్పత్తులు 
బియ్యం

గ్రామంలో ప్రధాన వృత్తులు
వ్యవసాయం, వ్యవసాయాధరిత వృత్తులు

మూలాలు

వెలుపలి లంకెలు     
[2] ఈనాడు కృష్ణా; 2015,మార్చ్-13; 5వపేజీ.
[3] ఈనాడు కృష్ణా; 2016,మే-18; 5వపేజీ. 
[4] ఈనాడు కృష్ణా; 2017,జూన్-15; 5వపేజీ.

బంటుమిల్లి మండలంలోని గ్రామాలు