ముస్లిం శాస్త్రవేత్తలు

ముస్లిం శాస్త్రవేత్తలు

ముస్లిం ప్రపంచంలో శాస్త్రాలు శాస్త్రీయ చరిత్రలో పాత్రను పోషించాయి. ముస్లిం ప్రపంచానికి చెందిన అనేక శాస్త్రజ్ఞులు మానవాళికి సేవ చేసారు.

ముస్లిం శాస్త్రజ్ఞుల జాబితా :

ఖగోళ శాస్త్రజ్ఞులు, ఖగోళ భౌతిక శాస్త్రవేత్తలు 

 ముహమ్మద్ అహ్మద్ ఖాన్ మిన్హాస్
 ఖాలిద్ ఇబ్న్ యజీద్ (Calid)
 జాఫర్ అల్-సాదిఖ్
 యాకూబ్ ఇబ్న్ తారిఖ్
 ఇబ్రాహీం అల్-ఫజారి
 ముహమ్మద్ అల్-ఫజారి
 నౌబక్త్
 అల్ క్వారిజిమి, ఇతను గణితజ్ఞుడు కూడా
 జాఫర్ ఇబ్న్ ముహమ్మద్ అబూ మాషర్ అల్ బల్కి (అబుల్ మాసర్ (Albumasar)
 అల్ ఫర్ఘాని (:en:Al-Farghani)
 బనూ మూసా :en:Banū Mūsā (Ben Mousa)
 జాఫర్ ముహమ్మద్ ఇబ్న్ మూసా ఇబ్న్ షాకిర్, :en:Ja'far Muhammad ibn Mūsā ibn Shākir
 అహ్మద్ ఇబ్న్ మూసా. :en:Ahmad ibn Mūsā ibn Shākir
 అల్ హసన్ ఇబ్న్ మూసా, :en:Al-Hasan ibn Mūsā ibn Shākir
 సాబిత్ ఇబ్న్ ఖుర్రా, :en:Thābit ibn Qurra (Thebit)
 సినన్ ఇబ్న్ సాబిత్, :en:Sinan ibn Thabit
 ఇబ్రాహీం ఇబ్న్ సినన్, :en:Ibrahim ibn Sinan
 అల్ మజ్రితి, :en:Al-Majriti
 ముహమ్మద్ ఇబ్న్ జాబిర్ అల్‌హర్రాని అల్‌బత్తాని, :en:Muhammad ibn Jābir al-Harrānī al-Battānī (Albatenius)
 అల్ ఫరాబి, (అబూ నాసెర్) :en:Al-Farabi (Abunaser)
 అబ్దుర్ రహ్మాన్ అల్ సూఫి, :en:Abd Al-Rahman Al Sufi
 అబ్దుల్ అహద్, Abdul Ahad, an astronomer and science fiction author
 అబూ సయ్యద్ గోర్గాని, :en:Abu Sa'id Gorgani
 కుష్యార్ ఇబ్న్ లబ్బాన్, :en:Kushyar ibn Labban
 అబూ జాఫర్ అల్ ఖాజిని, :en:Abū Ja'far al-Khāzin
 అల్ మహాని, :en:Al-Mahani
 అల్ మర్వాజి, :en:Al-Marwazi
 అల్ నైరిజి, :en:Al-Nayrizi
 అల్ సఘాని, :en:Al-Saghani
 అల్ ఫర్ఘాని, :en:Al-Farghani
 అబూ నస్ర్ మన్సూర్, :en:Abu Nasr Mansur
 అబూ సహ్ల్ అల్ కుహి, :en:Abū Sahl al-Qūhī (Kuhi)
 :en:Abu-Mahmud al-Khujandi
 :en:Abū al-Wafā' al-Būzjānī
 :en:Ibn Yunus
 :en:Ibn al-Haytham (Alhacen)
 అల్ బెరూని
 ఇబ్న్ సీనా :en:Avicenna
 :en:Abū Ishāq Ibrāhīm al-Zarqālī (Arzachel)
 ఒమర్ ఖయ్యాం
 :en:Al-Khazini
 :en:Ibn Bajjah (Avempace)
 :en:Ibn Tufail (Abubacer)
 :en:Nur Ed-Din Al Betrugi (Alpetragius)
 :en:Averroes
 :en:Al-Jazari
 :en:Sharaf al-Dīn al-Tūsī
 :en:Anvari
 :en:Mo'ayyeduddin Urdi
 నాసిరుద్దీన్ తూసి Nasir al-Din Tusi
 :en:Qutb al-Din al-Shirazi
 :en:Ibn al-Shatir
 :en:Shams al-Dīn al-Samarqandī
 :en:Jamshīd al-Kāshī
 :en:Ulugh Beg, గణిత శాస్త్రజ్ఞుడు కూడా.
  :en:Taqi al-Din, Ottoman ఖగోళ శాస్త్రజ్ఞుడు.
 :en:Ahmad Nahavandi
 :en:Haly Abenragel
 :en:Abolfadl Harawi
 :en:Kerim Kerimov, a founder of Soviet space program, a lead architect behind first human spaceflight (Vostok 1), and the lead architect of the first space stations (Salyut and Mir)
 :en:Farouk El-Baz, a NASA scientist involved in the first Moon landings with the Apollo program
 అబ్దుల్ కలాం
 :en:Sultan bin Salman bin Abdulaziz Al Saud
 ముహమ్మద్ ఫార్సి :en:Muhammed Faris
 :en:Abdul Ahad Mohmand
 :en:Talgat Musabayev
 :en:Anousheh Ansari
 :en:Amir Ansari
 :en:Essam Heggy, a planetary scientist involved in the NASA Exploration of Mars
 :en:Ahmed Salem
 :en:Alaa Ibrahim
 :en:Mohamed Sultan
 :en:Shadia Habbal సౌర భౌతిక శాస్త్ర నిపుణుడు.
 :en:Ahmed Noor

రసాయనిక శాస్త్రజ్ఞులు, అల్కెమిస్టులు 

 ఖాలిద్ ఇబ్న్ యజీద్ (Calid)
 జాఫర్ అల్-సాదిఖ్
 జాబిర్ ఇబ్న్ హయ్యాన్ (Geber), రసాయన శాస్త్ర పితామహుడు 
 అబ్బాస్ ఇబ్న్ ఫిర్నాస్ :en:Abbas Ibn Firnas (Armen Firman)
 అల్ ఖింది :en:Al-Kindi (Alkindus)
 అల్ మజ్రితి :en:Al-Majriti
 ఇబ్న్ మిస్కవే :en:Ibn Miskawayh
 అబూ రేహాన్ అల్ బెరూని
 అవిసెన్నా (Avicenna)
 అల్ కాజిని
 నాసిరుద్దీన్ తూసి
 హసన్ అల్ రమ్మాహ్ :en:Hasan al-Rammah
 ఇబ్న్ ఖుల్దూన్
 సాకె దీన్ ముహమ్మద్ :en:Sake Dean Mahomet
 సలీముజ్‌జమాన్ సిద్దీఖి :en:Salimuzzaman Siddiqui
 అల్ క్వారిజిమి అల్-జీబ్రా పితామహుడు :en:Al Khawazimi :en:Father of Al-Gabra, (Mathematics)
 అహ్మద్ జివైల్ :en:Ahmed H. Zewail, Nobel Prize in, 1999
 అలీ ఇఫ్తెఖారి

విత్త శాస్త్రవేత్తలు, సామాజిక శాస్త్రవేత్తలు 

 Muhammad (570-632), discussed corporate social responsibility
 Abu Hanifa an-Nu‘man (699-767), economist
 Abu Yusuf (731-798), economist
 Ishaq bin Ali al-Rahwi (854–931), economist
 Al-Farabi (Alpharabius) (873–950), economist
 Al-Saghani (d. 990), one of the earliest History of science
 Shams al-Mo'ali Abol-hasan Ghaboos ibn Wushmgir (Qabus) (d. 1012), economist
 Abū Rayhān al-Bīrūnī (973-1048), considered the "first Anthropology" and father of Indology
 ఇబ్న్ సీనా, Avicenna (Avicenna) (980–1037), economist
 Ibn Miskawayh (b. 1030), economist
 అల్-ఘజాలి, Al-Ghazali (Algazel) (1058–1111), economist
 Al-Mawardi (1075–1158), economist
 Nasīr al-Dīn al-Tūsī (Tusi) (1201-1274), economist
 Ibn al-Nafis (1213-1288), List of sociologists
 Ibn Taymiyyah (1263–1328), economist
 ఇబ్న్ ఖుల్దూన్, :en:Ibn Khaldun (1332-1406), forerunner of social sciences such as demography, cultural history, historiography, philosophy of history, sociology and economics
 Al-Maqrizi (1364-1442), economist
 Akhtar Hameed Khan, Pakistani social scientist; pioneer of microcredit
 Mahbub ul Haq, Pakistani economist; developer of Human Development Index and founder of Human Development Report
 Muhammad Yunus, Bangladeshi economist; succesful user of microcredit and microfinance

భౌగోళిక శాస్త్రజ్ఞులు, భూ-శాస్త్రవేత్తలు 

 Muhammad, discussed environmental philosophy
 Al-Masudi, the "Herodotus of the Arabs", and pioneer of historical geography
 Al-Kindi, pioneer of environmental science
 Qusta ibn Luqa
 Ibn Al-Jazzar
 Al-Tamimi
 Al-Masihi
 ఇబ్నె సీనా (Avicenna)
 Ali ibn Ridwan
 Muhammad al-Idrisi, also a cartographer
 Ahmad ibn Fadlan
 Abū Rayhān al-Bīrūnī, father of geodesy, considered the first geologist and "first Anthropology"
 Avicenna
 Ibn Jumay
 Abd-el-latif
 Averroes
 Ibn al-Nafis
 Ibn al-Quff
 Ibn Battuta
 Ibn Khaldun
 Piri Reis
 Evliya Çelebi
 Zaghloul El-Naggar

గణిత శాస్త్రజ్ఞులు 
Further information: Islamic mathematics: Biographies

 Al-Hajjāj ibn Yūsuf ibn Matar
 Calid (Calid)
 Muhammad ibn Mūsā al-Khwārizmī (Algorismi) - father of algebra and algorithms
 Al-Abbās ibn Said al-Jawharī
 'Abd al-Hamīd ibn Turk
 Hunayn ibn Ishaq
 Al-Kindi (Alkindus)
 Ja'far ibn Muhammad Abu Ma'shar al-Balkhi (Albumasar)
 Banū Mūsā (Ben Mousa)
 Ja'far Muhammad ibn Mūsā ibn Shākir
 Al-Hasan ibn Mūsā ibn Shākir
 Al-Mahani
 Ahmed ibn Yusuf
 Thābit ibn Qurra (Thebit)
 Sinan ibn Thabit
 Ibrahim ibn Sinan
 Al-Majriti
 Muhammad ibn Jābir al-Harrānī al-Battānī (Albatenius)
 Al-Farabi (Abunaser)
 Abū Kāmil Shujā ibn Aslam
 Al-Nayrizi
 Abū Ja'far al-Khāzin
 Brethren of Purity
 Abu'l-Hasan al-Uqlidisi
 Al-Saghani
 Abū Sahl al-Qūhī
 Abu-Mahmud al-Khujandi
 Abū al-Wafā' al-Būzjānī
 Ibn Sahl
 Al-Sijzi
 Ibn Yunus
 Abu Nasr Mansur
 Kushyar ibn Labban
 Al-Karaji
 Ibn al-Haytham (Alhacen/Alhazen)
 Abū Rayhān al-Bīrūnī
 Avicenna
 Ibn Tahir al-Baghdadi
 Al-Nasawi
 Al-Jayyani
 Abū Ishāq Ibrāhīm al-Zarqālī (Arzachel)
 Al-Mu'taman ibn Hud
 Omar Khayyám
 Al-Khazini
 Ibn Bajjah (Avempace)
 Al-Ghazali (Algazel)
 Al-Samawal
 Averroes
 Sharaf al-Dīn al-Tūsī
 Al-Marrakushi
 Ibn al-Banna'
 Mo'ayyeduddin Urdi
 Nasir al-Din al-Tusi, 13th century Persian people mathematician and philosopher
 Qutb al-Din al-Shirazi
 Kamāl al-Dīn al-Fārisī
 Muḥyi al-Dīn al-Maghribī
 Shams al-Dīn al-Samarqandī
 Al-Khalili
 Ibn al-Shatir
 Qāḍī Zāda al-Rūmī
 Jamshīd al-Kāshī
 Ulugh Beg
 Taqi al-Din
 Muhammad Baqir Yazdi
 Abū al-Hasan ibn Alī al-Qalasādī (1412-1482), pioneer of Mathematical notation
 Lotfi Asker Zadeh, Iranian computer scientist; founder of Fuzzy Mathematics and fuzzy set theory
 Cumrun Vafa
 Jeffrey Lang Professor at the University of Kansas converted to Islam from atheism

నాడీ శాస్త్రజ్ఞులు, మానసిక శాస్త్రజ్ఞులు 

 Muhammad, discussed mental health
 Ibn Sirin (654–728), author of work on dreams and dream interpretation
 Al-Kindi (Alkindus), pioneer of psychotherapy and music therapy
 Ali ibn Sahl Rabban al-Tabari, pioneer of psychiatry, clinical psychiatry and clinical psychology
 Ahmed ibn Sahl al-Balkhi, pioneer of mental health, medical psychology, cognitive psychology, cognitive therapy, psychophysiology and psychosomatic medicine
 Najab ud-din Muhammad, pioneer of mental disorder classification
 Al-Farabi (Alpharabius), pioneer of social psychology and consciousness studies
 Ali ibn Abbas al-Majusi (Haly Abbas), pioneer of neuroanatomy, neurobiology and neurophysiology
 Abu al-Qasim al-Zahrawi (Abulcasis), pioneer of neurosurgery
 Ibn al-Haytham (Alhazen), founder of experimental psychology, psychophysics, phenomenology and visual perception
 Abū Rayhān al-Bīrūnī, pioneer of reaction time
 Avicenna (Ibn Sina), pioneer of physiological psychology, neuropsychiatry, thought experiment, self-awareness and self-consciousness
 Ibn Zuhr (Avenzoar), pioneer of neurology and neuropharmacology
 Averroes, pioneer of Parkinson's disease
 Ibn Tufail, pioneer of tabula rasa and nature versus nurture
 Teepu Siddique, neurologist and pioneer in neurogenetics and ALS.

Physicians, Surgeons 

 ముహమ్మద్, discussed Infectious disease and early Islamic medical treatments
 Khalid ibn Yazid (Calid)
 :en:Jafar al-Sadiq
 :en:Shapur ibn Sahl (d. 869), pioneer of pharmacy and pharmacopoeia
 Al-Kindi (Alkindus) (801-873), pioneer of pharmacology
 :en:Abbas Ibn Firnas (Armen Firman) (810-887)
 :en:Al-Jahiz, pioneer of natural selection
 :en:Ali ibn Sahl Rabban al-Tabari, pioneer of medical encyclopedia
 :en:Ahmed ibn Sahl al-Balkhi
 :en:Ishaq bin Ali al-Rahwi (854–931), pioneer of peer review and medical peer review
 :en:Al-Farabi (Alpharabius)
 :en:Abul Hasan al-Tabari - physician
 :en:Ali ibn Sahl Rabban al-Tabari - physician
 :en:Ibn Al-Jazzar
 :en:Ali ibn Abbas al-Majusi (d. 994), pioneer of obstetrics and perinatology
 :en:Abu Gaafar Amed ibn Ibrahim ibn abi Halid al-Gazzar (10th century), pioneer of dental restoration
 :en:Abu al-Qasim al-Zahrawi (Abulcasis) - father of modern surgery, and pioneer of neurosurgery, craniotomy, hematology and dental surgery
 ఇబ్నె హైతామ్ (Alhacen), pioneer of eye surgery, visual system and visual perception
 అల్బెరూని
 ఇబ్నెసీనా (Ibn Sina) (980-1037) - father of modern medicine, founder of Unani medicine, pioneer of Biomedical research, evidence-based medicine, pharmaceutical sciences, clinical pharmacology, aromatherapy, Pulse, and also a philosopher
 :en:Ibn Miskawayh
 :en:Ibn Zuhr (Avenzoar) - father of experimental surgery, and pioneer of experimental anatomy, experimental physiology, human dissection, autopsy and tracheotomy
 :en:Ibn Bajjah (Avempace)
 :en:Ibn Tufail (Abubacer)
 :en:Averroes
 :en:Ibn al-Baitar
 :en:Nasir al-Din Tusi
 :en:Ibn al-Nafis (1213-1288), father of Circulatory system, pioneer of circulatory anatomy, and founder of Nafisian anatomy, physiology, Pulse
 Ibn al-Quff (1233-1305), pioneer of modern embryology
 Kamāl al-Dīn al-Fārisī
 Ibn Khatima (14th century), pioneer of bacteriology and microbiology
 :en:Ibn al-Khatib (1313-1374)
 :en:Mansur ibn Ilyas
 :en:Saghir Akhtar - pharmacist
 :en:Toffy Musivand
 :en:Samuel Rahbar
 :en:Muhammad B. Yunus, the "father of our modern view of fibromyalgia"
 Sheikh Muszaphar Shukor, pioneer of biomedical research in space
 Hulusi Behçet, known for the discovery of Behçet's disease
 Mehmet Öz, cardiothoracic surgeon

భౌతిక శాస్త్రజ్ఞులు 

 ముహమ్మద్ explained creation of the universe
 :en:Jafar al-Sadiq, 8th century
 :en:Banū Mūsā (Ben Mousa), 9th century
 :en:Ja'far Muhammad ibn Mūsā ibn Shākir
 :en:Ahmad ibn Mūsā ibn Shākir
 [:en:[Al-Hasan ibn Mūsā ibn Shākir]]
 :en:Abbas Ibn Firnas (Armen Firman), 9th century
 :en:Thābit ibn Qurra (Thebit), 9th century
 :en:Al-Saghani, 10th century
 :en:Abū Sahl al-Qūhī (Kuhi), 10th century
 :en:Ibn Sahl, 10th century
 :en:Ibn Yunus, 10th century
 :en:Al-Karaji, 10th century
 ఇబ్నె హైతాం (Alhacen), 11th century Iraqi scientist, father of optics, pioneer of scientific method and experimental physics, considered the "first scientist"
 Abū Rayhān al-Bīrūnī, 11th century, pioneer of experimental mechanics
 అవిసెన్నా, 11th century
 :en:Al-Khazini, 12th century
 :en:Ibn Bajjah (Avempace), 12th century
 :en:Hibat Allah Abu'l-Barakat al-Baghdaadi (Nathanel), 12th century
 :en:Averroes, 12th century Andalusian mathematician, philosopher and medical expert
 :en:Al-Jazari, 13th century civil engineer, father of robotics, father of modern engineering
 :en:Nasir al-Din Tusi, 13th century
 :en:Qutb al-Din al-Shirazi, 13th century
 :en:Kamāl al-Dīn al-Fārisī, 13th century
 :en:Hasan al-Rammah, 13th century
 :en:Ibn al-Shatir, 14th century
 :en:Taqi al-Din, 16th century
 :en:Hezarfen Ahmet Celebi, 17th century
 :en:Lagari Hasan Çelebi, 17th century
 :en:Sake Dean Mahomet, 18th century
 టిప్పు సుల్తాన్, 18th century Indian mechanician
 :en:Fazlur Khan, 20th century Bangladeshi mechanician
 :en:Mahmoud Hessaby, 20th century Iranian physicist
 :en:Ali Javan, 20th century Iranian physicist
 :en:Bacharuddin Jusuf Habibie, 20th century Indonesian aerospace engineer and president
 :en:Abdul Qadeer Khan, Pakistani nuclear physicist
 :en:Abdus Salam, Pakistani physicist-First Ahmadi Muslim to win Nobel Prize in Physics 1979
 అబ్దుల్ కలామ్, Indian nuclear physicist
 :en:Mehran Kardar, Iranian theoretical physicist
 :en:Cumrun Vafa, Iranian mathematical physicist
 :en:Nima Arkani-Hamed, American-born Iranian physicist
 :en:Abdel Nasser Tawfik, Egyptian-born German Particle Physisist
 :en:Munir Nayfeh

రాజకీయ శాస్త్రవేత్తలు 
 బేనజీర్ భుట్టో
 నజ్మా హెప్తుల్లా
 ఇమాం ఖొమైనీ

ఇతర శాస్త్రాల శాస్త్రజ్ఞులు, కనుగొన్నవారు 
 అజీజుల్ హక్
 సలీం అలీ
 హారూన్ యహ్యా (టర్కీ) డార్విన్ సిద్ధాంతం తప్పు అని నిరూపించాడు.

ఇవీ చూడండి 
 అరబ్ శాస్త్రజ్ఞుల, పండితుల జాబితా
 ఇరాన్ శాస్త్రజ్ఞుల, పండితుల జాబితా
 ఇస్లామీయ శాస్త్రం
 భారత్ ముస్లిం శాస్త్రజ్ఞుల, పండితుల జాబితా
 ఇస్లామీయ స్వర్ణయుగం
 ముస్లిం ప్రపంచపు శాస్త్ర సాంకేతిక రంగాల కాలపట్టిక

మూలాలు 

ఇస్లాం
ముస్లిం శాస్త్రవేత్తలు