பாதரச செலீனைடு

பாதரச செலீனைடு (Mercury selenide) என்பது HgSe என்ற மூலக்கூற்று வாய்ப்பாட்டால் விவரிக்கப்படும் ஒரு கனிம வேதியியல் சேர்மமாகும். பாதரசமும் செலீனியமும் சேர்ந்து அடர் சாம்பல் நிறத்தில் இது படிகத் திண்மமாக உருவாகிறது. அரை உலோகமான இது இசுபேலரைட்டு கட்டமைப்பில் 0.608 நானோமீட்டர் என்ற அணிக்கோவை மாறிலி  மதிப்பை பெற்றுள்ளது.
 
பாதரச செலீனைடு பின்வரும் வேதிச் சேர்மங்களையும் குறிக்கலாம்: HgSe2 மற்றும் HgSe8. HgSe கண்டிப்பாக பாதரசம்(II) செலீனைடைத்தான் குறிக்கும்.
 
இயற்கையில் டைமானைட்டு என்ற கனிமமாக பாதரச செலீனைடு தோன்றுகிறது. 

மற்ற II-VI குழு சேர்மங்களுடன் சேர்ந்து பாதரச செலீனைடின் கூழ்ம மீநுண்படிகங்கள் உருவாகும்.

பயன்கள் 
எஃகு தயாரிக்கும் ஆலைகளில் வெளியேறும் வாயுக்களில் இருந்து பாதரசத்தை அகற்ற வடிகட்டிகளில் செலீனியம் பயன்படுத்தப்படுகிறது. இதனால் உருவாகும் திண்மம் பாதரச செலீனைடு ஆகும்.

HgSe ஆனது துத்தநாக செலீனைடு அல்லது துத்தநாக ஆக்சைடு போன்ற பரந்த இடைவெளி II-VI குறைக்கடத்திகளுக்கு ஓம்விதிசார் தொடர்பாகப் பயன்படுத்தப்படுகிறது.

நச்சுத்தன்மை 
பாதரச செலீனைடு இதன் கரையாத தன்மையால் உட்கொள்ளப்படாத வரை நச்சுத்தன்மையற்றதாகும். நச்சுத்தன்மை வாய்ந்த ஐதரசன் செலீனைடு புகை இது அமிலங்களுடன் வினைபடும்போது உருவாகலாம். ஒப்பீட்டளவில் HgSe ஒரு நிலையான சேர்மமாகும். அடிப்படையான பாதரசம் அல்லது பல கரிமவுலோக பாதரச சேர்மங்களைக் காட்டிலும் இது குறைவான நச்சுத்தன்மை கொண்டது. செலீனியம் பாதரசத்துடன் கலக்கும் திறன், அதிக பாதரச அளவு இருந்தாலும் ஆழ்கடல் மீன்களில் பாதரச நச்சுத்தன்மை இல்லாததற்கு ஒரு காரணமாகும்.

மேற்கோள்கள் 

 
 
 .
 
 SNV (1991) Guidelines on measures and methods for heavy metal emissions control. Solna, The Swedish Environmental Protection Agency – Naturvårdsverket.

புற இணைப்புகள் 
 https://web.archive.org/web/20051019034837/http://ctdp.ensmp.fr/species/Tiemannite.html
 List of related Hg chalcogenides

பாதரச சேர்மங்கள்
செலீனைடுகள்