இமாச்சலிய இசை

இமாச்சலப் பிரதேசத்தின் இசையில் அப்பகுதியில் இருந்து பல வகையான நாட்டுப்புறப் பாடல்கள் அடங்கியுள்ளன, அவற்றில் பல இசைக்கருவிகளின் துணையில்லாமல் பாடப்படுகின்றன.

பாணிகள் 
சோரி என்பது திருமணத்திற்குப் புறம்பான காதலைக் கொண்டாடும் ஒரு வகை பாடல். இந்த வார்த்தையின் அர்த்தம் காதலன் என்பதாகும். இது இமாச்சல பிரதேசத்தின் மகாசு மற்றும் சிர்மௌர் போன்ற பகுதிகளில்பிரபலமானது, மேலும் ஜூமர் என்ற பெண் நடனத்துடன் இது பாடப்படும்.

குலு பள்ளத்தாக்கின் லமன் பாடல்கள் மற்றொரு வகை காதல் பாடல்.

ஹிமாச்சல பிரதேச பெண்களால் திருவிழாக்கள் மற்றும் கொண்டாட்டங்களில் சம்ஸ்கார பாடல்கள் பாடப்படுகின்றன. இந்த பாடல்கள் ராகங்களை அடிப்படையாகக் கொண்டவை, அவை இந்திய பாரம்பரிய இசையின் தொகுப்புகள், தற்காப்பு ஜான்ஜோதிகள்  போன்றவை.

அங்சலியன் என்பது திருமணத்திற்குப் பிறகு மணமகள் வீட்டிலும், திருமணமாகாத பெண்ணின் வீட்டிலும் பெண்களாலும் பாடப்படும் ஆன்மிகப் பாடல்கள். 

சம்பா - பாங்கியில், தெருக்கூத்து  இசைக்கலைஞர்கள் காஞ்சரி ( தாம்பூலம் ) வாசித்து, சரம் பொம்மலாட்டம் செய்கிறார்கள்.

இசைக் கருவிகள்

தாள வாத்தியம் 
ஹிமாச்சல பிரதேச நாட்டுப்புற இசையில் தம்மாமா, டமாங்ட், கஜ்ஜு, டோரு, தௌன்சா, நகரா, தோல்கு, நகர்த், தமகா, டஃபேல், தோல், டோல்கி மற்றும் ஹுடாக் உள்ளிட்ட பல்வேறு வகையான தாளவாத்தியங்கள் இடம்பெற்றுள்ளன. தாளம் அல்லாத வாத்தியங்களில் காந்தா மற்றும் காரியல் (காங்ஸ்), சிம்தா (டாங்ஸ்), மஞ்சிரா மற்றும் ஜாஞ்ச் (சிம்பல்கள்), குங்குரு (மணிகள்), தாலி (தட்டு) மற்றும் கோகதா மூர்ச்சாங் ஆகியவை அடங்கும்.

காற்றிசை வாத்தியங்கள் 

அல்கோஜா/அல்கோசா (இரட்டைப் புல்லாங்குழல்), பீப்னி, ஷெஹ்னாய் (ஓபோ), பிஷுடி (புல்லாங்குழல்), கர்னல் (நேரான பித்தளை எக்காளம்) மற்றும் ரணசிங்க (வளைந்த பித்தளை எக்காளம்) போன்ற காற்றிசை கருவிகளும் உள்ளன.

சர வாத்தியங்கள் 
சர இசைக்கருவிகளில் கிராமியங், ராவணன் (ஒரு சிறிய இடைவிடாத வீணை), சாரங்கி (வளைந்த வீணை), ஜுமாங், ருமான், எக்தாரா மற்றும் கிந்தாரி தேவதாரா ஆகியவை அடங்கும்

பாடகர்கள் 
மோஹித் சவுகானின் 'மோர்னி', கர்னைல் ராணாவின் பல்வேறு நாட்டுப்புறப் பாடல்கள், தீரஜின் காதல் பாடல்கள் மற்றும் தாக்கூர் தாஸ் ரதியின் 'நாடிஸ்' ஆகியவை இமாச்சலப் பிரதேசத்தின் இசைக்கு பெரும் பங்களிப்பை அளித்துள்ளன. மவுண்டன் மியூசிக் ப்ராஜெக்ட் மற்றும் லாமன் போன்ற புதிய முயற்சிகள்இமாச்சலி நாட்டு மக்களுக்கு சமகால ஒலியைக் கொடுக்கின்றன.

இந்திய இசை
நாட்டார் இசை