ராணி காயிதின்ல்யு

காயிதின்ல்யு (Rani Gaidinliu, 26 சனவரி 1915 - 17 பெப்ரவரி 1993) என்பவர் இந்தியாவில் பிரித்தானிய ஆட்சிக்கு எதிராக இயங்கிய நாகா  ஆன்மீக மற்றும் அரசியல் தலைவர் ஆவார்.  இவர் தன் 13 வயதில், இவருடைய உறவினரான ஹாபூ ஜடொனங்கின் ஹெராகா என்ற சமய அமைப்பில் சேர்ந்தார். இந்த இயக்கமானது பின்னர் மணிப்பூர் உள்ளிட்ட நாகா பகுதிகளிலிருந்து பிரித்தானியர்களை விரட்டி அடிப்பதற்கான அரசியல் இயக்கமாக உருப்பெற்றது.  இவர் இறைவி சேராச்சாமுண்டியின் அவதாரமாக ஹேராகா இயக்கத்தவர்களால், கருதப்பட்டார்.  விடுதலை இயக்கத்தில் தீவிரமாக ஈடுபட்டதால் காயிதின்ல்யு 1932 ஆம் ஆண்டு  இவரது 16 ஆம் வயதில் பிரித்தானிய ஆட்சியாளர்களால் கைது செய்யப்பட்டு,  ஆயுள் தண்டனை விதிக்கப்பட்டார். 1937 ஆம் ஆண்டு சில்லாங் சிறையில் இவரை ஜவகர்லால் நேரு சந்தித்தார். இவருக்கு நேரு "ராணி"  என்ற பட்டத்தை வழங்கினார், இதையடுத்து இவர் ராணி காயிதின்ல்யு என உள்ளூரில் புகழ் பெற்றார். 

இந்திய விடுதலைக்குப்  பின்னர் 1947 இல் இவர் விடுதலை செய்யப்பட்டார். இதன் பிறகு இவர் தன் மக்கள் மேம்பாட்டிற்காக தொடர்ச்சியாக பணியாற்றினார். இவர் நாகர் சமய வழிபாட்டு முறைகளை ஆதரிப்பவராகவும், நாகர்களை கிறித்துவ சமயத்துக்கு  மாற்றுவதை  கடுமையாக எதிர்ப்பவராகவும் இருந்தார். விடுதலைப் போராட்ட வீரராக கௌரவிக்கப்பட்ட இவருக்கு இந்திய அரசாங்கத்தால் பத்ம பூஷன் விருது வழங்கப்பட்டது.

குறிப்புகள் 

இந்திய விடுதலைப் போராட்ட வீராங்கனைகள்
1993 இறப்புகள்
1915 பிறப்புகள்
பத்ம பூசண் விருது பெற்றவர்கள்