புரோடாக்டினியம்(V) அயோடைடு

புரோடாக்டினியம்(V) அயோடைடு  (Protactinium(V) iodide) என்பது PaI5 என்ற மூலக்கூற்று வாய்ப்பாட்டால் விவரிக்கப்படும் ஒரு கனிம வேதியியல்  சேர்மமாகும். புரோடாக்டினியமும் அயோடினும் சேர்ந்து இந்த ஆலைடு உருவாகிறது.

தயாரிப்பு 
புரோடாக்டினியமும் அயோடினும் அல்லது புரோடாக்டினியம்(V) குளோரைடு, புரோடாக்டினியம்(V) புரோமைடு, புரோடாக்டினியம்(V) ஆக்சைடுடன் சிலிக்கான் நான்கையோடைடு வினைபுரிந்தால் புரோடாக்டினியம்(V) அயோடைடு உருவாகிறது.

வினைகள்
150 °செல்சியசு வெப்பநிலையில் வெற்றிடத்தில் ஆண்டிமனி மூவாக்சைடு சேர்மத்துடன் வினைபுரிந்து PaOI3 மற்றும் PaO2I போன்ற அயோடைடு ஆக்சைடுகளைக் கொடுக்கிறது. இது கலப்பு ஹாலைடுகளை PaBr3I2 பெற 350 °செல்சியசு வெப்பநிலையில் புரோட்டாக்டினியம்(V) புரோமைடுடன் வினைபுரிந்து PaBr3I2 போன்ற கலப்பு ஆலைடுகளைக் கொடுக்கிறது. 600 பாகை செல்சியசு வெப்பநிலையில் மோனோகார்பைடுடன் வினைபுரிந்து நான்கையோடைடை அளிக்கிறது.

புரோடாக்டினியம்(V) அயோடைடை சிதைவு வினைக்கு உட்படுத்தி தூய புரோடாக்டினியம் தனிமத்தை அரிசுடிட்டு வான் கிராசு என்ற செருமனிய வேதியியலாளர் உருவாக்கினார்.

300 °செல்சியசு வெப்பநிலையில் புரோடாக்டினியம்(V) அயோடைடை நீண்ட நேரத்திற்கு சூடுபடுத்தினால் அயோடின் வாயு வெளியேறுகிறது.
 PaI5 → PaI3 + I2

மேற்கோள்கள் 

புரோடாக்டினியம் சேர்மங்கள்
அயோடைடுகள்