இருதயோலியம் உப்பு

இருதயோலியம் உப்புகள் (Dithiolium salts) என்பவை [(RC)3S2]+X− (R = H, ஆல்கைல், அரைல், இத்யாதி) என்ற பொது மூலக்கூற்று வாய்ப்பாட்டால் குறிக்கப்படும் சேர்மங்களைக் குறிக்கும். இந்த உப்புகள் ஆலைடுகள் போன்ற பல்வேறு அயனிகளைக் கொண்ட ஒரு சமதள கரிம நேர்மின் அயனியைக் கொண்டிருக்கின்றன. 1,2- மற்றும் 1,3-இருதயோலியம் நேர்மின் அயனிகள் இரண்டு மாற்றியன்களிலும் ஐந்து-உறுப்பு வளைய நேர்மின் அயனிகளாகக் காணப்படுகின்றன.  இணை கந்தக அணுக்களின் ஒப்பீட்டு நிலைகளைப் பொறுத்து நேர்மின் அயனிகள் வேறுபடுகின்றன. இரண்டு மாற்றியன்களும்  ஒரு சமதள  வளையத்தைக் கொண்டுள்ளன. 6π எலக்ட்ரான்கள் இருப்பதால் இவை அரோமாட்டிக்கு சேர்மங்களாகும்.  எடுத்துக்காட்டாக, 1,2-இருதயோலியம் வளையமானது மூன்று கார்பன்களின் அல்லைல் நேர்மின் அயனியாகக்  குறிப்பிடப்படலாம். ஒவ்வொரு கந்தக அணுவும் அதன் ஒற்றை இணை எலக்ட்ரான்களில் ஒன்றைத் தந்து மொத்தம் மூன்று இணைகளைக் கொடுக்கின்றன.

தயாரிப்பு 

1,3-இருகீட்டோன்களை H2S மற்றும் புரோமின் போன்ற ஆக்சிசனேற்றிகளைச் சேர்த்து சூடுபடுத்தி 1,2-இருதயோலியம் உப்புகள் தயாரிக்கப்படுகின்றன.  

(RCO)2CH2  +  2 H2S  +  Br2   →   [(RC)3S2]+Br−  +  2 H2O  +  HBr

தொடர்புடைய நிறைவுறா இருதயோ அல்லது முத்தயோகார்பனேட்டுகளை ஆல்கைலேற்றம் செய்து 1,3-இருதயோலியம் நேர்மின் அயனிகள் தயாரிக்கப்படுகின்றன:
[(RC)2S2C=E]  +  R+   →    [(RC)2S2CER]+

1,2-இருதயோல்-2-ஒன் சேர்மங்களும் இவ்வினையை ஒத்த மின்னணு கவரிகள் வினையின் வழியாக 1,2-இருதயோலியம் உப்புகளைக் கொடுக்கின்றன. 

டெட்ராதயாபல்வேலின்களை ஆக்சிசனேற்றம் செய்யும் போது 1,3-இருதயோலியம் நேர்மின் அயனி உப்புகள் கிடைக்கின்றன.

மேற்கோள்கள்

கரிமக்கந்தகச் சேர்மங்கள்
அரோமாட்டிக் சேர்மங்கள்