தாமிர செலீனைடு

தாமிர செலீனைடு  (Copper selenide) என்பது Cu2Se என்ற மூலக்கூற்று வாய்ப்பாட்டால் விவரிக்கப்படும் ஒரு கனிம வேதியியல் சேர்மமாகும். தாமிரமும் செலீனியமும் சேர்ந்து ஓர் இரும சேர்மமாக இது உருவாகிறது. சிலசமயங்களில் CuSe என்ற வாய்ப்பாட்டாலும் குறிக்கப்படுகிறது. 

படிக அமைப்பும் மின்னணு நடத்தையும் இதன் அடிப்படை கூறுகளின் மூலம் தீர்மானிக்கப்படுகிறது. விகிதவியல் அளவிலான தாமிர செலீனைடு, உலோகம் போன்ற நடத்தை கொண்ட சுழிய கற்றை இடைவெளி கொண்ட ஒரு பொருளாகும். தாமிரம்-குறைபாடுள்ள  விகிதவியல் அளவில் இல்லாத Cu2-xSe என்ற வாய்ப்பாட்டில் உள்ளது  முறையே 2.1–2.3 எலக்ட்ரான் வோல்ட்டு மற்றும் 1.2–1.4 எலக்ட்ரான் வோல்ட்டு  வரம்பில் நேரடி மற்றும் மறைமுக கற்றை இடைவெளி ஆற்றல்களைக் கொண்ட ஓர் உள்ளார்ந்த p-வகை குறைக்கடத்தி ஆகும்.

தாமிர செலீனைடு மீநுண் துகள்கள் அல்லது பிற மீநுண் கட்டமைப்புகளாக அடிக்கடி வளர்க்கப்படுகிறது.

பயன்கள் 
சில மந்தமாக்கும் செயல்முறைகளில் இரும்பு அல்லது எஃகு பாகங்களில் ஒரு பாதுகாப்பான கருப்பு பூச்சை  உருவாக்க தாமிர செலீனைடு அத்தளத்திலேயே உற்பத்தி செய்யப்படுகிறது.  இந்த முறையில் செயல்படும் மந்தமாக்கும் கரைசல்கள் பொதுவாக செலீனசு அமிலம் அல்லது செலீனியம் டை ஆக்சைடு கொண்டதாக பெயரிடப்படும். மேலும்,  தாமிர செலீனைடை பெருங்குடல் புற்றுநோய் சிகிச்சையில் பயன்படுத்தப்படுவதற்கும் ஆய்வு செய்யப்பட்டுள்ளது.

இயற்கைத் தோற்றம் 
தாமிர செலீனைடுகள் மிகவும் பொதுவான செலீனியம் தாதுக்களாகும். கனிமவியலில் CuSe கிளாக்மேனைட்டு எனப்படுகிறது. அதேசமயத்தில் Cu2Se பெர்செலீயனைட்டு, பெல்லிடோயைட்டு என்ற இரண்டு பல்லுருத் தோற்றங்களாக கிடைக்கிறது. இவற்றைத்தவிர உமாங்கைட்டு, அதாபாசுகைட்டு போன்ற தாமிரசெலீனியக் கனிமங்களும் இயற்கையில் கிடைக்கின்றன.

மேற்கோள்கள் 

செலீனைடுகள்
செப்பு சேர்மங்கள்