யாஸ்மீன் லாரி

யாஸ்மீன் லாரி ( Yasmeen Lari )  என்பவர், 1941 ஆம் ஆண்டில் பிறந்த பாக்கித்தானின் முதல் பெண் கட்டிடக் கலைஞர் என்று அறியப்படுகிறார். இவர் கட்டிடக்கலை மற்றும் சமூக நீதியை ஒன்றிணைப்பதில் ஈடுபட்டதற்காக மிகவும் பிரபலமானவர் என்று கருதப்படுகிறது. 2000 ஆம் ஆண்டில் இவர் கட்டடக்கலைப் பயிற்சியிலிருந்து ஓய்வு பெற்றதிலிருந்து.  ஐக்கிய நாடுகள் அவையால் அங்கீகரிக்கப்பட்ட அரசு சார்பற்ற அமைப்பான ஹெரிடேஜ் அறக்கட்டளை பாக்கித்தான் என்ற இவரது அமைப்பு பாக்கித்தானைச் சுற்றியுள்ள கிராமப்புற கிராமங்களில் மனிதாபிமான நிவாரணப் பணிகள் மற்றும் வரலாற்றுப் பாதுகாப்புத் திட்டங்களை செயல் படுத்தி வருகிறது. இவருக்கு 2016 ஆம் ஆண்டு மதிப்புமிக்க ஃபுக்குவோக்கா பரிசு வழங்கப்பட்டது.

ஆரம்ப கால வாழ்க்கை 
யாஸ்மீன் லாரி 1941 ஆம் ஆண்டு தேரா காஜி கான் நகரில் பிறந்தார்,  இவர், தனது ஆரம்ப ஆண்டுகளை லாகூர் மற்றும் அதைச் சுற்றியுள்ள ஈராக்கிய பிரதாரியின் புகழ்பெற்ற குலத்தில் கழித்தார். இவரது தந்தை ஜஃபருல் அஹ்சன், ஐசிஎஸ் அதிகாரியாக, லாகூர் மற்றும் பிற நகரங்களில் பெரிய வளர்ச்சித் திட்டங்களில் பணிபுரிந்து வந்தார். இதன் மூலம் யாஸ்மீன் லாரி கட்டிடக்கலைக்கு வெளிப்பட்டார். இவரது சகோதரி பாகிஸ்தான் அரசியல்வாதியான  நஸ்ரீன் ஜலீல் ஆவார்.  இவருக்கு 15 வயதாக இருந்தபோது, முதலில் பாகிஸ்தானை விட்டு குடும்பத்துடன் லண்டன் சென்றார்.   ஆரம்பத்தில் விடுமுறைக்காக அங்கு சென்ற போது, இவரும் இவரது உடன்பிறப்புகளும் லண்டனில் உள்ள பள்ளியில் சேர்ந்தனர்.  கட்டிடக்கலைப் பள்ளியிலிருந்து நிராகரிக்கப்பட்ட யாஸ்மீன் லாரி, ஆக்ஸ்போர்டு புரூக்ஸ் பல்கலைக்கழகத்தில் சேருவதற்கு முன்பு,   லண்டனில் கலைக்கல்லூரியில் சேர்ந்து, இரண்டு ஆண்டுகள் கலைப் படிப்பைப் படித்தார் ,

தொழில்

கட்டிடக்கலை (1964–2000) 
1964 இல் ஆக்ஸ்போர்டு ஸ்கூல் ஆஃப் ஆர்க்கிடெக்சரில் பட்டம் பெற்ற பிறகு, லாரி தனது 23 வயதில் தனது கணவர் சுஹைல் ஜாகிர் லாரியுடன் பாகிஸ்தானுக்குத் திரும்பினார்.  மேலும் தனது கட்டிடக்கலை நிறுவனமான லாரி அசோசியேட்ஸை பாகிஸ்தானின் சிந்துவில் உள்ள கராச்சியில் திறந்தார்.  அதனால், இவர் பாகிஸ்தானின் முதல் பெண் கட்டிடக் கலைஞர் ஆனார்.   ஆரம்பத்தில், கட்டுமானத் தளங்களில் பணிபுரியும் தொழிலாளர்கள், இவரது பாலினம் காரணமாக இவரது அதிகாரம் அல்லது அறிவை சவால் செய்தபோது இவர் சிரமங்களை எதிர்கொண்டார். 

1969 இல், லாரி ராயல் இன்ஸ்டிடியூட் ஆஃப் பிரிட்டிஷ் ஆர்கிடெக்ட்ஸ் என்கிற அமைப்பின்  தேர்ந்தெடுக்கப்பட்ட உறுப்பினரானார். 

அங்கூரி பாக் ஹவுசிங்  (1978) போன்ற வீடுகள் மற்றும் 1981 இல் கராச்சியில் உள்ள தாஜ் மஹால் ஹோட்டல், 1989 இல் நிதி மற்றும் வர்த்தக மையம் மற்றும்  1991 இல் கராச்சியில் பாகிஸ்தான் ஸ்டேட் ஆயில் ஹவுஸ்  போன்ற வணிக கட்டிடங்கள் இவரது பிற்கால திட்டங்களில் அடங்கும்.

யாஸ்மீன் லாரி 2000 இல் கட்டிடக்கலை பயிற்சியிலிருந்து ஓய்வு பெற்றார்.  இருப்பினும், யுனெஸ்கோ திட்டத்தின் ஆலோசகராகவும், ஹெரிடேஜ் ஃபவுண்டேஷன் பாகிஸ்தானின் நிர்வாக இயக்குநராகவும், கரவன் முன்முயற்சிகளின் தலைவராகவும் பணியாற்றுவதன் மூலம் இவர் தனது தொழிலில் தீவிரமாக இருக்கிறார்.

விருதுகள் 
2002 ஆம் ஆண்டில்,இவரது, பாரம்பரிய அறக்கட்டளையானது கலாச்சார மற்றும் வரலாற்றுப் பாதுகாப்பை மேம்படுத்துவதற்கான அதன் முயற்சிகள் மற்றும் முடிவுகளுக்காக ஐக்கிய நாடுகள் சபையிடமிருந்து ஐக்கிய நாடுகளின் அங்கீகார விருதைப் பெற்றது. 

2006 ஆம் ஆண்டில், பாக்கிஸ்தான் அரசாங்கத்தின் உயரிய சிவில் விருதுகளில் ஒன்றான சிதாரா-இ-இம்தியாஸ், கட்டிடக்கலைத் தொழிலுக்கான இவரது சேவைகளைப் பாராட்டி, நாட்டின் வரலாற்றுத் தளங்களின் பாரம்பரியப் பாதுகாப்பிற்காக யாஸ்மீன் லாரிக்கு வழங்கப்பட்டது. 

2011 ஆம் ஆண்டில், இவர் பாகிஸ்தானின் "ஆண்டின் முதல் அதிசயப் பெண்கள்" விருதைப் பெற்றார். 

2016 இல், கலை மற்றும் கலாச்சாரத்திற்கான ஃபுகுவோகா பரிசைப் பெற்றார். 

இவருக்கு ஜேன் ட்ரூ பரிசு 2020 ஆம் ஆண்டில் வழங்கப்பட்டது, இது கட்டிடக்கலை மற்றும் வடிவமைப்பில் பெண்களின் சுயவிவரத்தை உயர்த்தியது.

தனிப்பட்ட வாழ்க்கை 
யாஸ்மீன் லாரி தனது கணவர் சுஹைல் ஜாகிர் லாரியுடன் பாகிஸ்தானின் கராச்சியில் வசிக்கிறார். இவர்களுக்கு மூன்று குழந்தைகள் உள்ளனர்.

சான்றுகள் 

பெண் வரலாற்றாளர்கள்
பாக்கித்தானிய பெண் எழுத்தாளர்கள்
வாழும் நபர்கள்
1941 பிறப்புகள்