வான் லியூசென் வினை

வான் லியூசென் வினை (Van Leusen reaction) என்பது  ஒரு கீட்டோன், தொலுயீன்சல்போனைல்மெத்தில் ஐசோசயனைடுடன் வினைபுரிந்து ஒரு நைட்ரைலை உருவாக்குகின்ற வினையாகும். 1977 ஆம் ஆண்டு இவ்வினையைக் குறித்து முதன்முதலில் வான் லியூசெனும் அவருடன் இணைந்து பணியாற்றிய சகதொழிலாளர்களும் விவரித்தனர் . வான் லியூசென் வினையில் கீட்டோன்களுக்குப் பதிலாக ஆல்டிகைடுகளைப் பயன்படுத்தினால் குறிப்பாக ஆக்சசோல்களும் இமைடசோல்களும் கிடைக்கின்றன.

வினைவழிமுறை 

தொலுயீன்சல்போனைல் மெத்தில் ஐசோசயனைடின் புரோட்டான் நீக்கத்துடன் இவ்வினைவழி முறையின் தொடக்கம் அமைகிறது. இதனால் சல்போன் மற்றும் ஐசோசய்னைடு குழுக்கள் இரண்டும் எலக்ட்ரான் திரும்பப்பெறும் விளைவுக்கு உட்படுகின்றன. இதனைத் தொடர்ந்து கார்பனைல் குழுவின் மீதான தாக்குதல் பால்டுவின் விதிகளை பின்பற்றும் 5-அக-மூலைவிட்ட வளையமாதல் வினையால் நிகழ்ந்து 5 உறுப்பினர் வளையமாகிறது. 

வினையின் தளப்பொருள் ஆல்டிகைடாக இருக்கும் நிகழ்வில் விடுபடும் குழு தொலுயீன்சல்போனைல் குழு உடனடியாக உருவாகி நீக்கமடைகிறது. ஆக்சசோல் மூலக்கூறு விளைபொருளாக உருவாகிறது. 

ஒருவேளை ஆல்டிகைடு ஓர் அமீனுடன் ஒடுக்க வினைபுரிந்து உருவாகும் ஆல்டிமைன் தளப்பொருளாகப் பயன்படுத்தப்பட்டால் மேற்கண்ட அதேவினை நிகழ்ந்து இமைடசோல்கள் உருவாகின்றன 

தளப்பொருளாக கீட்டோன்கள் பயன்படுத்தப்பட்டால் நீக்கவினை நிகழ்வதில்லை. மாறாக, அமைப்பு மாற்றியனாகும் செயல்முறை நிகழ்ந்து ஓர் இடைநிலைப்பொருள் உருவாகிறது. இதனைத் தொடர்ந்து வளையத்திறப்பு செயல்முறையும் தொலியீன்சல்போனைல் நீக்கமும் நிகழ்ந்து என்-பார்மைலேற்ற ஆல்க்கீனிமைன் உருவாகிறது. பின்னர் ஒர் அமிலத்தன்மை ஆல்ககாலால் கரைப்பானாற்பகுப்புக்கு உட்படுத்தப்பட்டு நைட்ரைல் விளைபொருள் உருவாகிறது.

.

மேற்கோள்கள் 

பெயர் வினைகள்
நைட்ரசன் பல்லினவளையம் உருவாகும் வினைகள்
ஆக்சிசன் பல்லின வளையங்கள்