டிரைட்டன் (துணைக்கோள்)

டிரைட்டன் (Triton) என்பது நெப்டியூன் கோளின் மிகப் பெரும் நிலவு ஆகும். ஆங்கிலேய வான்வெளியியலாளர் வில்லியம் லாசெல் 1846, அக்டோபர் 10 அன்று இதனைக் கண்டறிந்தார். சூரியக் குடும்பத்திலேயே எதிர்ச் சுற்றில் (கோளின் சுற்றும் திசைக்கு எதிர்த்திசையில்) வலம் வருகின்ற பெரிய நிலவாக டிரைட்டன் விளங்குகிறது. 2,700 கிமீ விட்டமுள்ள, இந்த நிலவு சூரியக் குடும்பத்திலேயே ஏழாவது பெரிய நிலவாக உள்ளது. இதன் எதிர்ச்சுற்றுத் தன்மையாலும் தனிமக் கலப்பு புளூட்டோவினுடையதைப் போலவே உள்ளதாலும் கைப்பர் பட்டையிலிருந்து கைப்பற்றப்பட்டிருக்கலாம் எனக் கருதப்பட்டது. டிரைட்டனின் மேற்பரப்பில் உறைந்த நைதரசன், தண்ணீர் பனிக்கட்டிகளிலான தரைப்பரப்பும்  இவற்றினடியே கல்லும் மாழையும் கொண்ட கருவகமும் உள்ளது. மொத்தத் திண்மையில் மூன்றில் இரு பாகம் கருவகம் கொண்டுள்ளது.டிரைட்டனின் சராசரி அடர்த்தி  யில் ஏறத்தாழ 15–35% தண்ணீர் பனிக்கட்டிகளாலானது.

கண்டுபிடிப்பும் பெயரிடலும்

டிரைட்டன் துணைக்கோளானது நெப்டியூன் கோள் கண்டுபிடிக்கப்பட்டுப் 17 நாட்களில் அக்டோபர் 10, 1846 இல் வில்லியம் லாசல் என்ற பிரித்தானிய வானியலாளரால் கண்டுபிடிக்கப்பட்டது. 1820 இல் வில்லியம் லாசல் தனது அமெச்சூர் தொலைநோக்கிக்கு கண்ணாடிகளைச் செய்வதில் ஈடுபட்டுக்கொண்டிருந்தார். அப்போது நெப்டியூன் கண்டுபிடிக்கப்பட்ட செய்தியைக் கேள்விப்பட்ட ஜோன் ஹேர்செல், அதற்குத் துணைக்கோள்கள் உள்ளதா எனத் தேடிப் பார்க்கும்படி ஒரு கடிதம் எழுதினார். வில்லியம் லாசலும் தேடிப் பார்த்துக் கடிதம் கிடைத்த எட்டு நாட்களின் பின்னர் டிரைட்டனைக் கண்டுபிடித்தார்.

குறிப்புகள் 
{{reflist
| group = lower-alpha
| refs =

<ref name="nEscapeVelocity">
Escape velocity derived from the mass m, the ஈர்ப்பியல் மாறிலி g and the radius r: sqrt((2*g*m)/r).
</ref>
}}
 மேற்கோள்கள் 

 வெளி இணைப்புகள் 

 Triton Profile  at NASA's Solar System Exploration site
 Triton page at The Nine Planets Triton page (including labelled Triton map) at Views of the Solar System''
 Movie of Triton's rotation  from the National Oceanic and Atmospheric Administration site
 Triton images from Planetary Photojournal
 Triton Nomenclature from the USGS Planetary Nomenclature web site
 Paul Schenk's 3D images and flyover video of Triton
 Ted Stryk processed Triton Cresent Triton

நெப்டியூனின் நிலவுகள்