பிசுமத்(III) நைட்ரேட்டு

பிசுமத்(III) நைட்ரேட்டு (Bismuth(III) nitrate) என்பது Bi(NO3)3•5H2O என்ற மூலக்கூற்று வாய்ப்பாடு கொண்ட ஒரு கனிம வேதியியல் சேர்மமாகும். பிசுமத் நேர்மின் அயனி +3 ஆக்சிசனேற்ற நிலையிலும் நைட்ரேட்டு எதிர்மின் அயனியும் சேர்ந்து இச்சேர்மம் உருவாகிறது. ஐந்நைட்ரேட்டுச் சேர்மமே மிகப் பொதுவாகக் காணப்படும் பிசுமத் நைட்ரேட்டு வடிவமாகும். மற்ற பிசுமத் சேர்மங்களைத் தொகுப்பு முறையில் தயாரிக்க பிசுமத்(III) நைட்ரேட்டு பயன்படுகிறது. வர்த்தக ரீதியாகவும் இச்சேர்மம் விற்பனைக்கு கிடைக்கிறது. இச்சேர்மம் மட்டுமே தொகுதி 15 தனிமத்தால் உருவாக்கப்படுகிறது மற்றும் இவ்வினையே பிசுமத்தின் உலோகப் பண்பை எடுத்துக்காட்டும் வினையாகவும் கருதப்படுகிறது.

தயாரிப்பு மற்றும் வினைகள் 
பிசுமத் உலோகமும் அடர் நைட்ரிக் அமிலமும் சேர்ந்து வினைபுரியும் போது  பிசுமத்(III) நைட்ரேட்டு உருவாகிறது.

 Bi + 4HNO3 →  Bi(NO3)3   + 2H2O + NO

பிசுமத்(III) நைட்ரேட்டு  நைட்ரிக் அமிலத்தில் கரைகிறது ஆனால் அமிலத்தன்மை சுழியை விட அதிகரிக்கும்போது உடனடியாக நீராற்பகுக்கப்பட்டு பல ஆக்சிநைட்ரேட்டுகளைத் தோற்றுவிக்கிறது

அசெட்டோன், அசிட்டிக் அமிலம் மற்றும் கிளிசரால் ஆகியனவற்றிலும் பிசுமத்(III) நைட்ரேட்டு கரைகிறது ஆனால் நடைமுறையில் எத்தனால் மற்றும் எத்தில் அசெட்டேட்டு  ஆகியனவற்றில் கரைவதில்லை.

கரிம வேதியியல் தொகுப்பு வினைகள் சிலவற்றிலும் பிசுமத்(III) நைட்ரேட்டு பயன்படுகிறது என்பது அறியப்படுகிறது. உதாரணமாக, அரோமாட்டிக் சேர்மங்களின் நைட்ரோ ஏற்றம் மற்றும் தேர்ந்தெடுக்கப்பட்ட சல்பைடில் இருந்து சல்பாக்சைடாக மாற்றும் ஆக்சிசனேற்ற வினை ஆகியனவற்றைக் குறிப்பிடலாம் . டிராகெண்டோர்ஃப் வினையாக்கி உருவாக்கத்திலும் இச்சேர்மம் பயன்படுத்தப்படுகிறது.

குப்பெர்ரான் மற்றும் பைரோகலாலுடன் பிசுமத்(III) நைட்ரேட்டு வினைபுரிந்து அணைவுச் சேர்மங்களைத் தருகிறது. பிசுமத்தின் இருப்பைக் கண்டறியும் பருமனறி பகுப்பாய்வில் இவ்விரு சேர்மங்களும் அடிப்படையானவைகள் ஆகும்.

சூடுபடுத்தும் போது பிசுமத்(III) நைட்ரேட்டு சிதைவடைந்து நைட்ரசன் ஈராக்சைடாக உருவாகிறது

அமைப்பு 
முச்சரிவு படிக அமைப்பில் பிசுமத்(III) நைட்ரேட்டு காணப்படுகிறது. மற்றும் இது  10  Bi3+ ஒருங்கிணைப்புகளைக் கொண்டுள்ளது., (மூன்று இரட்டை நைட்ரேட்டு அயனிகள் மற்றும் நான்கு தண்ணீர் மூலக்கூறுகள்).

மேற்கோள்கள் 

பிசுமத் சேர்மங்கள்
நைட்ரேட்டுகள்