காந்த இயக்கு விசை

இயற்பியலில், காந்த இயக்கு விசை (Magneto motive force) காந்தச் சுற்றமைப்பின்/சுற்றதரின் காந்தப் பெருக்குக்கான சமன்பாட்டில் வரும் ஓர் அளவாகும். இது ஃஆப்கின்சனின் விதி எனப்படுகிறது.

 

இங்கு Φ என்பது காந்தப் பெருக்காகும்; R என்பது சுற்றமைப்பின் எதிர்ப்பு/காந்த எதிர்ப்பு ஆகும்.  இந்தச் சமனபாட்டில் உள்ள காந்த இயக்கு விசை ஓம் விதியில் உள்ள V போல  அமைவதைக் காணலாம்: V = IR.

காந்த இயக்கு விசை மின் இயக்கு விசையை ஒத்ததாகும். மி இ வி (= மின்னோட்டம் தராத மின்கலம் போன்ற மின்வாயிலின் இருமுனைகளில் அமையும் மின்னிலை வேறுபாடு அல்லது மின்னழுத்த வேறுபாடு) ஏனெனில் மின்னோட்டம் தான் காந்தச் சுற்றதரில் காந்தப் பெருக்கை ஏற்படுத்துகிறது; அதாவது,

 ℱ = NI
 இங்கு N சுருளில் உள்ள சுற்றுகளின் எண்ணிக்கை
 Iமின்சுற்றதரில் பாயும் மின்னோட்டம்
 ℱ = ΦR
இங்கு  Φ காந்தப் பெருக்கு (பாயம்)
 R  காந்த எதிர்ப்பு (reluctance)
 ℱ = HL
 இங்கு  H  காந்தமாக்க விசை அல்லது காந்தப்புலச் செறிவு
 Lசுருட்டையின் (solenoid) சராசரி நீளம் அல்லது திருகுசுருட்டையின் (toroid) பருதி

மேற்கோள்கள் 

 The Penguin Dictionary of Physics, 1977, 
 A textbook of Electrical Technology, 2008, 

காந்தவியல்
இயற்பியல் கணியங்கள்
மின்னியல் அளவுகள்