புண் புரை

மருத்துவத்தில் ஃபிஸ்துலா  (பன்மை. ஃபிஸ்துலாஸ் அல்லது ஃபிஸ்துலே) என்பது, பொதுவாக இணைப்புப் பெற்றிராத மேற்புறத்தோல்-வரிசையிலாலான இரு உறுப்புகள் மற்றும் குழாய்களுக்கு இடையில் வழக்கத்துக்கு மாறான இணைப்பு அல்லது வழிப்பாதை. இது பொதுவாக ஒரு நோய் நிலைமை தான், ஆனால் ஃபிஸ்துலா நோய்நீக்குதல் காரணங்களுக்காக அவை அறுவைசிகிச்சை முறையாகவும் உருவாக்கப்படலாம்.

ஃபிஸ்துலாக்கள் ஏற்படும் இடங்கள் 
ஃபிஸ்துலாக்கள் உடலின் பல்வேறு பாகங்களில் உருவாகலாம்.  சர்வதேச நோய்கள் மற்றும் தொடர்புடைய உடல்நலச் சிக்கல்களின் புள்ளிவிவர வகைப்படுத்துதல் மூலம் பின்வரும் பட்டியல் பிரிக்கப்பட்டுள்ளது.

H: கண், அட்நெக்ஸா, காது மற்றும் துருத்திக்கொண்டிருக்கும் புறவளர்ச்சி நோய்கள் 
 (H04.6) கண்ணீர் ஃபிஸ்துலா
 (H70.1) துருத்திக்கொண்டிருக்கும் எலும்பு ஃபிஸ்துலா
 மண்டையோட்டு சைனஸ் ஃபிஸ்துலா:  மண்டையோட்டுக்குள்ளான இடைவெளி மற்றும் பாராநேசல் சைனஸ் ஆகியவற்றுக்கு இடையில்
 (H83.1) சிக்கல்நிலையிலுள்ள ஃபிஸ்துலா
 பெரிலிம்ப் ஃபிஸ்துலா: மத்திய மற்றும் உள் காதுகளுக்கிடையில், சவ்வுகளுக்கிடையில் கிழிசல்
 ப்ரியாரிகுலர் ஃபிஸ்துலா
 ப்ரியாரிகுலர் ஃபிஸ்துலா: வழக்கமாக கிரிஸ்டே ஹெலிசிஸ் காதுகளின் மேற்புறத்தில்

I: இரத்த ஓட்ட அமைப்புக்குரிய நோய்கள் 
 (I25.4) இதயத்துக்குரிய தமனிசிரை தொடர்பான ஃபிஸ்துலா, பெறப்பட்டது
 (I28.0) நுரையீரல் குழாய்களுக்கான தமனிசிரை தொடர்பான ஃபிஸ்துலா
 நுரையீரல் தமனிசிரைக்குரிய ஃபிஸ்துலா: நுரையீரலின் இரத்தக்குழாய் மற்றும் தமனிக்கு இடையில் ஏற்பட்டு, இரத்தம் தடம் புரளும் விளைவை ஏற்படுத்தும். இதன் விளைவாக பிராணவாயு உடன் இரத்தம் ஒழுங்கற்ற முறையில் கலந்துவிடுகிறது.
 (I67.1) பெருமூளைக்குரிய தமனிசிரை தொடர்பான ஃபிஸ்துலா, பெறப்பட்டது
 (I77.0) தமனிசிரை தொடர்பான ஃபிஸ்துலா, பெறப்பட்டது
 (I77.2) தமனிக்குரிய ஃபிஸ்துலா

J: சுவாச அமைப்புக்குரிய நோய்கள் 
 (J86.0) ஃபிஸ்துலாவுடன்  பையோதோராக்ஸ்
 (J95.0) டிராக்கியோஸ்டோமியைத் தொடர்ந்த டிராக்கியோசோபேகியல் ஃபிஸ்துலா: சுவாச மற்றும் உணவு குழாய்களுக்கு இடையில்

K: செரிமான அமைப்புக்குரிய நோய்கள் 

 (K11.4) உமிழ்நீர்ச் சுரப்பிக்குரிய ஃபிஸ்துலா
 (K31.6) வயிறு மற்றும் சிறுகுடல் மேற்பகுதிக்குரிய ஃபிஸ்துலா
 (K31.6) காஸ்ட்ரோகோலிக் ஃபிஸ்துலா
 (K31.6) காஸ்ட்ரோஜிஜுனோகோலிக் ஃபிஸ்துலா - பில்ரோத் II க்குப் பின்னர், குறுக்காய் அமைந்த பெருங்குடல் பகுதிக்கும் மேற்புற சிறுகுடல் பகுதிக்கும் இடையில் ஃபிஸ்துலா ஏற்படுகிறது (இது, பில்ரோத் II க்குப் பின்னர், மீதமுள்ள வயிற்றுடன் இணைக்கப்படுகிறது). பெருங்குடல் பகுதியிலிருந்து வெளியேற்றப்படும் கழிவுப் பொருட்கள் ஒழுங்கற்ற முறையில் வயிற்றுக்குள் சென்று துர்நாற்றத்தை ஏற்படுத்துகிறது.
 என்டெரோகியுடேனியஸ் ஃபிஸ்துலா: உணவுக்குழாயின் கீழ்ப்பகுதி மற்றும் தோலின் மேற்பரப்புக்கு இடையில் ஏற்படுகிறது, குறிப்பாக சிறுகுடல் மேற்பகுதி அல்லது கடைச்சிறுகுடல் பகுதி அல்லது சிறுகுடல் கீழ்ப்பகுதியிலிருந்து. பெருங்குடல் அல்லது குடல்வால் மூலம் ஏற்படும் ஃபிஸ்துலாக்களை இந்த விவரணை விலக்குகிறது.
 இரைப்பைக்குரிய ஃபிஸ்துலா: வயிறு முதல் தோல் மேற்பரப்பு வரை
 (K38.3) குடல்வாலுக்குரிய ஃபிஸ்துலா
 () ஆசனவாய்க்குரிய ஃபிஸ்துலா
 () ஆசனவாய்பெருங்குடல் அடிப்பகுதிக்குரிய ஃபிஸ்துலா: பெருங்குடல் அடிப்பகுதி அல்லது இதர ஆசனவாய்பெருங்குடல் அடிப்பகுதிக்குரிய பகுதியை தோல் மேற்பரப்புடன் இணைத்தல். இதன் விளைவாக வழக்கத்துக்கு மாறாக ஆசனவாய் வழி தவிர வேறு துவாரங்கள் மூலம் மலம் வெளியேற்றப்படுகிறது. இது ஃபிஸ்துலா-இன்-ஆனோ  என்றும் அழைக்கப்படுகிறது.
 மலத்துக்குரிய ஃபிஸ்துலா : ஆசனவாய்பெருங்குடல் பார்க்கவும்
 ஃபிஸ்துலா-இன்-ஆனோ
 () ஆசனவாய்பெருங்குடல் அடிப்பகுதிக்குரிய ஃபிஸ்துலா
 (K63.2) குடல்களுக்குரிய ஃபிஸ்துலா
 என்டெரோஎன்டரல் ஃபிஸ்துலா: குடலின் இரு பாகங்களுக்கு இடையில்
 (K82.3) பித்த நீர்ப்பைக்குரிய ஃபிஸ்துலா
 (K83.3) பித்த நாளத்துக்குரிய ஃபிஸ்துலா
 பித்தத்துக்குரிய ஃபிஸ்துலா: பித்த நாளங்களைத் தோல் மேற்பரப்புடன் இணைத்தல், பித்த நீர்ப்பை அறுவைசிகிச்சையால் அவ்வப்போது ஏற்படுகிறது
 கணையம் சார்ந்த ஃபிஸ்துலா: அடிவயிற்றுக்குரிய சுவர் மூலம் கணையம் மற்றும் வெளிப்புறத்துக்கு இடையில்

M: தசைநார் எலும்புக்கூட்டுக்குரிய அமைப்பு மற்றும் இணைக்கும் திசுக்களுக்குரிய நோய்கள் 
 (M25.1) மூட்டுகளுக்குரிய ஃபிஸ்துலா

N: சிறுநீர்பிறப்புறுப்பு அமைப்புக்குரிய நோய்கள் 
 (N32.1) வெசிகோஇன்டெஸ்டைனல் ஃபிஸ்துலா
 (N36.0) [[சிறுநீர்க்குழாய் அழற்சி ஃபிஸ்துலா
 இன்னோரா: ப்ரோஸ்டேடிக் யூட்ரிகில் மற்றும் உடலின் வெளிப்புறத்துக்கு இடையில்
 (N64.0) முலைக்காம்புக்குரிய ஃபிஸ்துலா
 (N82) பெண் பிறப்புறுப்புக்குரிய வழி தொடர்பான ஃபிஸ்துலா / மகப்பேறுக்குரிய ஃபிஸ்துலா
 (N82.0) வெசிகோவெஜினல் ஃபிஸ்துலா: சவ்வுப்பை மற்றும் கருப்பை வாய்க்குழாய்களுக்கு இடையில்
 (N82.1) இதர பெண்கள் சீறுநீர்க்குரிய-பிறப்புறுப்புக்குரிய வழி ஃபிஸ்துலே
 பிறப்புறுப்பு கழுத்துக்குரிய ஃபிஸ்துலா: பிறப்புறுப்பு கழுத்தில் வழக்கத்துக்கு மாறான திறப்பு 
 (N82.2) கருப்பை வாய்க்குழாய் முதல் சிறுகுடல் வரையிலான ஃபிஸ்துலா
 என்டெரோவஜினல் ஃபிஸ்துலா:குடல் மற்றும் கருப்பை வாய்க்குழாய்களுக்கு இடையில்
 (N82.3) கருப்பை வாய்க்குழாய் முதல் பெருங் குடல் வரையிலான ஃபிஸ்துலா
 ரெக்டோவெஜினல்: பெருங்குடல் அடிப்பகுதி மற்றும் கருப்பை வாய்க்குழாய் ஆகியவற்றுக்கு இடையில்
 (N82.4) இதர குடல்கள்சார்ந்த-பிறப்புறுப்பு வழிக்குரிய ஃபிஸ்துலே
 (N82.5) பெண் பிறப்புறுப்பு வழி-தோலுக்குரிய ஃபிஸ்துலே
 (N82.8) இதர பெண் பிறப்புறுப்பு வழிக்குரிய ஃபிஸ்துலே
 (N82.9) பெண் பிறப்புறுப்பு வழிக்குரிய ஃபிஸ்துலா, குறிப்பிடப்படாதவை

Q: பிறவியிலேயே பொருத்தமற்ற உருவ அமைப்பு, ஊனம் மற்றும் நிறமூர்த்த வழக்கத்துக்குமாறான தோற்றங்கள் 
 (Q18.0) எலும்பு உட்புழை, ஃபிஸ்துலா மற்றும் பிரிவுகளுக்குரிய வெடிப்பு பித்தப்பை
 பிறவி காதுமடலுக்குரிய ஃபிஸ்துலா: காதுக்கு முன்னால் ஒரு சிறு குழி. ஃபிஸ்துலா ஆரிஸ் காங்கெடி அல்லது காது குழி என்றும் அழைக்கப்படுகிறது.
 (Q26.6) நுழைவாயில் நாளம் -கல்லீரல் தமனிசிரை ஃபிஸ்துலா
 (Q38.0) பிறவியிலேயே  உதட்டுக்குரிய ஃபிஸ்துலா
 (Q38.4) பிறவியிலேயே உமிழ்நீர் சுரப்பிக்குரிய ஃபிஸ்துலா
 (Q42.0) ஃபிஸ்துலாவுடன் பெருங்குடல் அடிப்பகுதியின் அட்ரிஷியா மற்றும் ஸ்டெனோசிஸ், பிறவியிலேயே இல்லாதிருத்தல்
 (Q42.2) ஃபிஸ்துலாவுடன் ஆசனவாயின் அட்ரிஷியா மற்றும் ஸ்டெனோசிஸ், பிறவியிலேயே இல்லாதிருத்தல்
 (Q43.6) பெருங்குடல் அடிப்பகுதி மற்றும் ஆசனவாய் ஆகியவற்றின் பிறவி ஃபிஸ்துலா
 (Q51.7) கருப்பை, செரித்துலுக்குரிய மற்றும் சிறுநீர்க்குரிய வழிப்பாதைகளுக்கிடையில் பிறவியிலேயே ஃபிஸ்துலா
 (Q52.2) பிறவியிலேயே பெருங்குடல் அடிப்பகுதி கருப்பை வாய்க்குழாய்க்குரிய ஃபிஸ்துலா

T: வெளிப்புற காரணங்கள் 
 (T14.5) உடல்நலக்குறைவுக்குரிய அர்டெரிவெனஸ் ஃபிஸ்துலா
 (T81.8) தொடர்ந்திருக்கிற அறுவைசிகைச்சைக்குப் பிந்தைய ஃபிஸ்துலா

ஃபிஸ்துலாக்களின் வகைகள் 

பல்வேறு வகை ஃபிஸ்துலாக்களில் உள்ளடங்குபவை:

 மறைக்கப்பட்ட : ஒரே ஒரு பக்க திறப்புடன்
 முழுமையான : வெளிப்புற மற்றும் உட்புற திறப்புகளுடன்
 முழுமைபெறாத : வெளிப்புற தோல் வெடிப்புகளுடன் ஃபிஸ்துலா, இது எந்த உட்புற உறுப்புகளுடனும் இணைவதில்லை

பெரும்பாலான ஃபிஸ்துலாக்கள் குழாய் வடிவில் இருந்தபோதிலும், சில பன்மடங்கு கிளைகளையும் கொண்டிருக்கலாம்.

காரணங்கள் 

ஃபிஸ்துலா ஏற்படுவதற்கான பல்வேறு காரணங்கள்:

 நோய்கள் : க்ரோன்ஸ் டிசீஸ் மற்றும் அல்சரேடிவ் கோலிடிஸ் போன்ற, உடல்அழற்சி உண்டுபண்ணும் குடல் நோய்கள்தான், ஆனோரெக்டல், என்டெரோஎன்டெரல், மற்றும் என்டெரோகுடேனியல் ஃபிஸ்துலாக்கள் ஏற்படுவதற்கான முதன்மைக் காரணிகள். தீவிரமான கட்டம்-3 ஹைட்ராடெனிடிஸ் சப்புரேடிவாவைக் கொண்டிருக்கும் நபர்களுக்கும் ஃபிஸ்துலா ஏற்படும்.
 மருத்துவச் சிகிச்சை : பித்தப்பை அறுவை சிகிச்சைகளின் கோளாறுகளும் கூட பித்தத்துக்குரிய ஃபிஸ்துலாவை ஏற்படுத்தும். வெப்பக் கதிர் நோய் சிகிச்சையும் கூட வெசிகோவெஜினல் ஃபிஸ்துலாவை ஏற்படுத்தும். ஒரு ஆர்டெரியோவெனஸ் ஃபிஸ்துலா, கீழே நோய்நீக்குதல் பயன் -இல் விவரித்துள்ளதுபோல் வேண்டுமென்றே உருவாக்கப்படலாம்.
 உடல்நலம் குன்றிய நிலை : தலையில் ஏற்பட்ட உடல்நலக் கோளாறு பெரில்லிம்ப் ஃபிஸ்துலாக்களை ஏற்படுத்தும், ஆனால் உடலின் இதர பாகங்களில் ஏற்பட்ட உடல்நலக் கோளாறுகள் ஆர்டெரியோவெனஸ் ஃபிஸ்துலாக்களை ஏற்படுத்தும். தடைப்பட்ட பிரசவம் சவ்வுப்பைகருப்பை வாய்க்குழாய் மற்றும் பெருங்குடல் அடிப்பகுதி கருப்பை வாய்க்குழாய்க்குரிய ஃபிஸ்துலாக்களை உண்டாக்கும். ஒரு நீண்டகால தடைபட்ட பிரசவத்தின்போது கருப்பை வாய்க்குழாய் மற்றும் சவ்வுப்பை (மற்றும்/அல்லது பெருங்குடல் கீழ்ப்பகுதி) திசுக்களுக்கான இரத்த ஓட்டம் நிறுத்தப்பட்டால் அப்ஸ்டெட்ரிக் ஃபிஸ்துலா உருவாகிறது. திசுக்கள் இறந்துவிடுகின்றன மேலும் ஒரு வெடிப்பு உண்டாகி அதன்மூலம் மூத்திரம் மற்றும்/அல்லது மலம் கட்டுப்பாடின்றி வெளியேறுகிறது. வெஸிகோவெஜினல் மற்றும் ரெக்டோவெஜினல் ஃபிஸ்துலாக்கள் கற்பழிப்புகள் மூலம் ஏற்படும், குறிப்பாக கூட்டமாக கற்பழித்தல் மற்றும் அயல் பொருட்களுடன் கற்பழிப்புகளில் இது நிகழும், இது போராட்டப் பகுதிகளில் வழக்கத்துக்கு மாறாக உயர்ந்த எண்ணிக்கையிலான பெண்கள் ஃபிஸ்துலேவால் அவதிப்படுவதன் மூலம் நிரூபிக்கப்படுகிறது 2003 ஆம் ஆண்டில் கிழக்கு காங்கோவில், நாட்டின் ஐந்து ஆண்டுகால போரின் போது, திட்டமிட்ட வலுக்கட்டாயமான கூட்டு கற்பழிப்புகளால் ஏற்பட்ட உடல்நலக் கோளாறுக்குரிய ஃபிஸ்துலா சிகிச்சைக்காக ஆயிரக்கணக்கான பெண்கள் தங்களை உட்படுத்தினர். கருப்பை வாய்க்குழாய் அழிப்புகள் போர்க் காயமாக கருதப்படவும் மேலும் மருத்துவர்களால் போர்க் குற்றம் என்று பதிவு செய்யும் அளவுக்கு அத்தனை நிகழ்வுகள் வெளியாகியிருக்கிறது.

சிகிச்சைமுறைகள் 

ஃபிஸ்துலேவுக்கான சிகிச்சைமுறைகள், ஃபிஸ்துலா ஏற்படுவதற்கான காரணம் மற்றும் அதன் தீவிரத்தைப் பொறுத்து வேறுபடுகிறது, ஆனால் பெரும்பாலும் நோய்எதிர்ப்பு சிகிச்சையுடன் இணைந்து அறுவை சிகிச்சையின் தலையீடும் உள்ளடங்கியிருக்கிறது.

எல்லாவற்றையும் போலவே ஃபிஸ்துலா சிகிச்சையின் முதல் நடவடிக்கையாக, திசுவுக்குள் ஃபிஸ்துலா ஊடுருவியுள்ள எல்லை மற்றும் "பாதை"யை முடிவுசெய்வதற்கான பரிசோதனையை ஒரு மருத்துவர் மேற்கொள்வார்.

சில நிலைமைகளில் ஃபிஸ்துலா தற்காலிகமாக மூடப்பட்டிருக்கும், உதாரணத்திற்கு, பிளவுபட்ட மேல்வாய் மூலம் ஏற்பட்ட ஃபிஸ்துலா, பெரும்பாலும் ஒரு பேலேடல் அப்டுரேடர்-ஆல் சிகிச்சை அளிக்கப்படுகிறது, இது, அறுவை சிகிச்சையின் தேவையை ஒரு பொருத்தமான வயதுக்கு தள்ளிப்போட உதவுகிறது.

ஃபிஸ்துலாவை போதிய அளவுக்கு வெளியேற்றுவதற்கு அவ்வப்போது அறுவைசிகிச்சை தேவைப்படுகிறது (அப்போதுதான் சீழ் வெளியேறி சீழ்கட்டி) ஏற்படாமல் தடுக்கும்). பொதுவாக பல்வேறு அறுவை சிகிச்சை நடவடிக்கைகள் பயன்படுத்தப்படுகின்றன, மிகப் பொதுவாக ஃபிஸ்டுலோடோமி பயன்படுத்தப்படுகிறது, ஒரு செட்டான்-ஐ நிறுவுவது (ஃபிஸ்துலாவின் பாதையின் ஊடே ஒரு நாணை அனுப்பி, வடியும் வகையில் அதைத் திறந்து வைத்தல்) அல்லது ஒரு என்டோரெக்டல் ஃப்ளாப் செயல்முறை (இங்கு ஆரோக்கியமான திசுக்கள் ஃபிஸ்துலாவின் உட்புறத்தில் இழுக்கப்பட்டு அந்த வழிப்பாதையைக் கழிவுப்பொருட்கள் அல்லது இதர பொருட்கள் அதை மறுபடியும் தாக்காமல் பாதுகாக்கிறது) பயன்படுத்தப்படுகிறது. சமீப காலங்களில் ஃபிஸ்துலாக்களை ஃபைப்ரின் குளூ அல்லது போர்சைன் சிறு குடல் சப்முகோசாக்களால் செய்யப்பட்ட ப்ளக்குகளைக் கொண்டு நிரப்பப்படும் சிகிச்சைகளும் கண்டறியப்பட்டுள்ளது ஆனால் அவை நிலையற்ற வெற்றிகளைக் கொண்டுள்ளன. ஆனோரெக்டல் ஃபிஸ்துலாவுக்கான அறுவை சிகிச்சைகள் பக்க விளைவுகளைக் கொண்டிராமல் இல்லை, அவற்றுள் மறுபடியும் ஏற்படுதல், மறுதாக்குதல், மற்றும் கட்டுப்படுத்தவியலாதது ஆகியவையும் அடங்கும்.

ஃபிஸ்துலாவுக்கான நோய் கண்டறிதல் அல்லது ஆதாரமான நிலைமைகளின் செயலாட்சி இல்லாமல் அறுவை சிகிச்சை மேற்கொள்ளப்படுவது பரிந்துரைக்கப்படுவதில்லை என்பதை கவனிக்கவேண்டியது அவசியம். உதாரணத்திற்கு, க்ரோஹன்ஸ் நோயில் ஃபிஸ்துலாவுக்கான அறுவை சிகிச்சையை மேற்கொள்வது பயனளிக்கக்கூடியதாக இருக்கலாம், ஆனால் க்ரோஹன்ஸ் நோயையே குணப்படுத்தாமல் இருந்தால், ஃபிஸ்துலா மீண்டும் ஏற்படுவதற்கான வாய்ப்புகள் அதிகமாக இருக்கிறது (50% க்கும் மேலாக இருக்கிறது).

நோய் நீக்குதல் பயன்கள் 

இறுதி கட்ட சிறுநீரகங்கள் செயல்படாத நிலையிலுள்ள நோயாளிகளில், ஹெமோடையாலிசிஸ்க்காக இரத்தத்தை எளிதாக எடுப்பதற்கு அனுமதிக்கும் வகையில் ஒரு குறுகிய நாள் அறுவை சிகிச்சை மூலம் கைகளில் அவ்வப்போது வேண்டுமென்றே சிமினோ ஃபிஸ்துலா உருவாக்கப்படுகிறது.

போர்டல் ஹைபர்டென்ஷனின் ஒரு அடிப்படை சிகிச்சையாக, போர்டோகேவல் ஃபிஸ்துலாவின் சிகிச்சை முறையிலான உருவாக்கம், ஒமெண்டல் ஃபோராமென் (வின்ஸ்லோவினுடையது) எங்கும் கல்லீரலுக்குரிய நுழைவு நாளம் மற்றும் மட்டரகமான வெனா கேவாவுக்கு இடையில் ஒரு அனாஸ்டோமோசிஸ்ஸை உண்டாக்குகிறது. இது உணவுக்குழாய்க்குரிய வேரிசெஸ், கபுட் மடுசே, மற்றும் ஹெமோர்ஹாய்ட்ஸ்களை ஏற்படுத்தக்கூடிய உயர் அழுத்தங்களிலிருந்து இது போர்டல் வெனோஸ் அமைப்பை விடுவிக்கிறது.

மேற்குறிப்புகள்

புற இணைப்புகள் 
 லெர்ன்கோலோரெக்டல்சர்ஜரி.காம் ஃபிஸ்துலா-இன்-ஆனோ 
 Obstetrical Vaginal Fistula: Surgical Approach (Video) 
 ஃபிஸ்துலாவை ஒழிப்பதற்கான பிரச்சாரங்கள்
 க்ளீவ்லாண்டு க்ளினிக் - அனோரெக்டல் ஃபிஸ்துலா 
 ஹெமார்ராய்ட்ஸ் இன் பிளெய்ன் இங்கிலிஷ் - ஃபிஸ்துலா-இன்-ஆனோ 
 மாயோ கிளினிக் - ஆர்டெரியோவெனஸ் ஃபிஸ்துலா
 அமெரிக்கன் யூரோலாஜிகல் அஸோசியேஷன் - பிளாடர் ஃபிஸ்துலா 
 அமெரிக்கன் ஹியரிங் ரிசர்ச் ஃபௌண்டேஷன் - பெரிலிம்ப் ஃபிஸ்துலா 
 யூரினரி ஃபிஸ்துலா 
 தி ஹாம்லின் ஃபிஸ்துலா வெல்ஃபேர் அண்ட் ரிசர்ச் லிட்  - எதியோப்பியாவிலுள்ள அட்டிஸ் அபாபா ஃபிஸ்துலா மருத்துவமனையில் டாக்டர் காத்தரின் ஹாம்லின், AC யின் பணிகளை ஆதரிக்கிறது.
 தி ஃபிஸ்துலா பௌண்டேஷன் - ஆப்ஸ்டெட்ரிக் ஃபிஸ்துலா
 எதியோபியாவில் உள்ள ஃபிஸ்துலா மருத்துவமனை
 டெமோக்ரெடிக் ரிபப்ளிக் ஆஃப் தி காங்கோவின் போராட்ட பகுதிகளில் ஃபிஸ்துலா பற்றி வாஷிங்க்டன் போஸ்ட கட்டுரை
 "காங்கோஸ் வூண்ட்ஸ் ஆஃப் வார்: மோர் விசியஸ் தான் ரேப்" , டெமோக்ரெடிக் ரிபப்ளிக் ஆஃப் தி காங்கோவின் போராட்டப் பகுதிகளில் ஃபிஸ்துலா பற்றிய ஒரு நியூஸ் வீக் கட்டுரை.
 ஒன் பை ஒன் - ஃபண்டிங் கேர் ஃபார் வுமன் வித் ஃபிஸ்துலா
 டெமோக்ரெடிக் ரிபப்ளிக் ஆஃப் காங்கோவில் புகாயுவின் பன்ஸி மருத்துவமனை
 ஃபிஸ்துலா-இன்-ஆனோ
 சூடான்: கர்தோமில் ஃபிஸ்துலாவுக்கு எதிராக போராடுகிறது, IRIN, நவம்பர் 16, 2005
 NOVA: எ வாக் டு பியூடிஃபுல், மே 18, 2008
நோய்களும் கோளாறுகளும்

நோய்கள்
கூகுள் தமிழாக்க மருத்துவக் கட்டுரைகள்