அடிபிக் அமிலம்

அடிபிக் அமிலம் (Adipic acid) என்னும் இந்தக் கரிமச் சேர்மத்தின் வாய்பாடு: (CH2)4(COOH)2. தொழிலகங்களின் நோக்கில் அடிபிக் அமிலம் மிகவும் முக்கியமான டைகார்பாக்சிலிக் அமிலமாகும்: ஆண்டுதோறும், 2.5 பில்லியன் கிலோகிராம் அடிபிக் அமில வெண் படிகத் துகள்கள் தயாரிக்கப்படுகின்றன. இவை முக்கியமாக, நைலான் உற்பத்தியில் முன்னோடிகளாக உபயோகப்படுத்தப்படுகின்றன. மற்றபடி, அடிபிக் அமிலம் இயற்கையில் அரிதாகக் கிடைக்கிறது.

தயாரிப்பு
வரலாற்று நோக்கில், அடிபிக் அமிலம் பல்வேறு கொழுப்புகளை உயிர்வளியேற்றம் அடையச் செய்வதன் மூலம் தயாரிக்கப்பட்டு வந்தது. அடிபிக் அமிலம், சைக்ளோஹெக்சனோல் மற்றும் சைக்ளோஹெக்சனோன் கலவையிலிருந்து ["KA எண்ணெய்"; K-கீட்டோன், A-ஆல்கஹால்) தற்போது தயாரிக்கப்படுகின்றது. "KA எண்ணெய்" பலபடி வழிமுறையில் நைட்ரிக் அமிலத்தால் உயிர்வளியேற்றம் செய்யப்படுவதால் அடிபிக் அமிலம் கிடைக்கிறது. வினையின் ஆரம்பக் கட்டத்தில் சைக்ளோஹெக்சனோல் கீட்டோனாக மாற்றப்படும்போது நைட்டிரஸ் அமிலம் வெளிபடுகிறது:
HOC6H11  +  HNO3  →  OC6H10  +  HNO2  +  H2O
இவ்விதம் நடைபெறும் பல்வேறு வினைகளில், சைக்ளோஹெக்சனோன் நைட்ரசோ (-N=O) சேர்மமாக மாற்றப்பட்டு, C-C பிணைப்பு பிளவுறும் நிலையை உருவாக்குகிறது:
HNO2  +  HNO3  →  NO+NO3-  +  H2O
OC6H10  +  NO+  →  OC6H9-2-NO  +  H+
இம்முறையில் குளுடாரிக் மற்றும்  சக்சினிக் அமிலங்கள் பக்க விளை பொருட்களாகக் கிடைக்கின்றன.

மேற்கோள்கள் 

உயிர்வேதியியல்
டைகார்பாக்சிலிக் அமிலங்கள்