Paweł Smoleński

Paweł Piotr Smoleński (* 7. júl 1959, Varšava, Poľsko – † 2. máj 2023) bol poľský novinár, reportér a spisovateľ.

Životopis 
Novinárske začiatky zapísal v samizdatoch, počas sovietskej totality spolupracoval s nezávislým vydavateľstvom Drugi obieg wydawniczy (Druhý obvod), do ktorého písal pod pseudonymom Tomasz Jerz. Písal tiež do poľského exilového mesačníka Kultúra, ktorý vychádzal v rokoch 19472000 v Paríži. Po revolúcii sa stal novinárom časopisu Gazeta Wyborcza.

Bol autorom niekoľkých kníh z oblasti politológie, vrátane Pokolenie kryzysu (Generácia krízy), ktorú vydal v roku 1989 Literárny inštitút v Paríži. 

Bol považovaný za jedného z najlepších novinárov venujúcich sa problematike Blízkeho východu. Prvá kniha z tejto oblasti vyšla v roku 2004 pod názvom Irak, piekło w raju (Irak, peklo v raji) vo vydavateľstve Wydawnictwo Czarne. V roku 2006 nasleduje kniha Izrael już nie frunie (Izrael už nelieta), taktiež Wydawnictwo Czarne. Popri ďalších tituloch vychádza v roku 2012 Smoleńskému zbierka reportáží s  názvom Arab strzela, Żyd się cieszy (Arab strieľa, Žid je šťastný) vo vydavateľstve Świat książki. Smoleński sa v nej preniesol do Izraela a  na územie Palestínskej autonómie. V roku 2014 vydalo opäť Wydawnictwo Czarne knižnú reportáž Oczy zasypane piaskiem (Oči zasypané pieskom) a rovnako aj knihu Šče ne vmerla i ne vmre, rozhovor s  Jurijom Andruchovyčom.

Paweł Smoleński je zastúpený v trinástke „prekliatych reportérov“, s ktorými sa o ich práci rozprávala Agnieszka Wójcińska. Tieto rozhovory vyšli tiež knižne s názvom Vesmír v kvapke vody – Rozhovory s prekliatymi reportérmi.

Dielo 
 na hucie strajk..., Wolne Pismo „Most”, Warszawa, 1988
 Pokolenie kryzysu, Instytut Literacki, Paryż, 1989
 Salon Patriotów, Oficyna Wydawnicza “Rytm”, Warszawa, 1994
 Opowieści amerykańskie, Prószyński i S-ka, Warszawa, 1997
 Pochówek dla rezuna, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec, 2001
 Irak. Piekło w raju, Świat Książki, Warszawa, 2004
 Izrael już nie frunie, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec, 2006
 Powiatowa rewolucja moralna, Znak, Kraków, 2009
 Bedzies wisioł za cosik (z Bartłomiejem Kurasiem), Znak, Kraków 2010
 Arab strzela, Żyd się cieszy, Świat Książki, Warszawa 2012
 Bałagan. Alfabet Izraelski, Agora, Warszawa, 2012
 Kruca fuks. Alfabet góralski (z Bartłomiejem Kurasiem), Agora, Warszawa 2013
 Oczy zasypane piaskiem, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2014
 Szcze ne wmerła i nie umrze. Rozmowa z Jurijem Andruchowyczem, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2014
 Zielone migdały, czyli po co światu Kurdowie, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2016
 Wieje szarkijja. Beduini z pustyni Negew, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2016
 Syrop z piołunu. Wygnani w Akcji Wisła, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2017
 Krzyżyk niespodziany. Czas Goralenvolk (z Bartłomiejem Kurasiem), Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2017
 Królowie Mogadiszu, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2018
 Wnuki Jozuego, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2019

Slovenské preklady 
 SMOLEŃSKI Paweł. Oči zasypané pieskom. Krásno nad Kysucou : Vydavateľstvo Absynt, 2015. 251 s. ISBN:978-80-971823-0-4
 SMOLEŃSKI Paweł. Šče ne vmerla i ne vmre. Krásno nad Kysucou : Vydavateľstvo Absynt, 2015. 176 s. ISBN:9-788097-182366

Rozhovor s P. Smoleńským a ďalšími prekliatymi reportérmi
 WÓJCIŃSKA Agnieszka. Vesmír v kvapke vody – Rozhovory s prekliatymi reportérmi. Žilina : Absynt, 2018. 208 s. ISBN 978-80-8203-071-9

Referencie

Iné projekty 

Osobnosti z Varšavy
Poľskí spisovatelia
Poľskí novinári