अन्न चाण्डि

अन्न चाण्डि (४ मै १९०५ – २० जुलै १९९६) भारतस्य प्रथमा महिला न्यायाधीशा आसीत् । सा १९३७ तमे वर्षे प्रथमवारं मण्डलन्यायालयस्य  न्यायाधीशा जाता । न केवलं भारतस्य प्रथममहिला न्यायाधिशा, अपितु विश्वस्य द्वितीया महिला आसीत् या उच्चन्यायालयस्य न्यायाधीशपदम्(१९५९) आरूढवती ।

आरम्भजीवनम्
अन्न चाण्डि १९०५ तमे वर्षस्य मेमासस्य ४ दिनाङ्के मलायाळी-सिरियन् क्रैस्तकुटुम्बे जन्म प्राप्नोत् । अद्यत्वे केरलराज्यान्तर्भूते तिरुवनन्तपुरे सा अवर्धत । १९२६ तमे वर्षे स्नातकोत्तरपदवीं प्राप्तवती सा केरलराज्ये न्यायपदवीं प्राप्तवती प्रथमा महिला ।

वृत्तिजीवनम्
१९२९ तमात् वर्षात् न्यायवादिनीरूपेण कार्यम् आरब्धवती सा । अनेन कार्येण सहैव सा महिलाधिकारस्य प्रबलप्रतिपादिका आसीत् । इदं कार्यं परिणामकररूपेण आत्मना संस्थाप्य सम्पाद्यमानया श्रीमतीनामिकपत्रिकया करोति स्म । 

प्रथमवंशश्रेण्याः महिलावादिनी (first generation feminist) इति निर्दिश्यमाना चाण्डी १९३१ तमे वर्षे 'श्री मूलं पाप्युलर् असेम्ब्लि' निर्वाचने भागमवहत् । सा प्रतिस्पर्धिनः वार्तापत्रिकाश्च विरोधं प्रादर्शयन् ।  किन्तु सा १९३२-३४ अवधिनिमित्तं निर्वाचिता जाता ।

उच्चन्यायालयस्य न्यायाधीशा

१९३७ तमे वर्षे तिरुवनन्तपुरस्य जिल्लान्यायाधीशरूपेण तदानीन्तनेन तिरुवनन्तपुरस्य प्रमुखेन ('दिवान्'पदव्या निर्दिश्यमानेन) नियुक्ता जाता ।   अनेन सा भारतस्य प्रथमा महिलान्यायाधीशा जाता । १९४८ तमे वर्षे सा मण्डलन्यायाधीशारूपेण पदोन्नतिं प्राप्नोत् । 

१९५९ तमस्य वर्षस्य फेब्रवरीमासस्य ९ दिनाङ्के सा केरलस्य उच्चन्यायालयस्य न्यायाधीशारूपेण नियुक्ता जाता येन सा भारतस्य उच्चन्यायालयस्य प्रथमा महिला न्यायाधीशा जाता । १९६७ तमस्य वर्षस्य एप्रिल्मासस्य ५ दिनाङ्कं यातत् सा तत् उत्तरदायित्वं निरूढवती ।   अनेन भारतस्य न्यायक्षेत्रे महिलानां वृत्तिजीवनस्य आशोत्तराणि सबलानि जातानि । लिङ्गतटस्थन्यायव्यवस्थायाः अन्वयने अपि इदं सहाकरोत् इति वदति केरलस्य उच्चन्यायालयस्य मुख्यन्यायाधीशः वि के बालिवर्यः ।

निवृत्तिजीवनम्
निवृत्त्यनन्तरं चाण्डी भारतस्य न्यायसमितौ (Law Commission of India) कार्यम् अकरोत् । तया आत्मकथानामकम् आत्मचरितं १९७३ तमे वर्षे लिखितम् ।

मृत्युः
१९९६ तमस्य वर्षस्य जुलैमासस्य २० तमे दिनाङ्के अन्न चाण्डी दिवङ्गता ।

उल्लेखः

बाह्यसम्पर्काः
 पूर्वमुख्यन्यायाधीशानां तथा केरलस्य उच्चन्यायालयस्य न्यायाधीशानां सूची

महिला-लेखाभियानम् २०१५