अरविन्द केजरीवाल

अरविन्दकेजरीवालः भारतस्य समाजसेवक: अस्ति। सामाजिक-राजनीतिकान्दोलनेषु सहभागित्वात् पूर्वं सः भारतीयराजस्वसेवायाम् अधिकारी आसीत्। २००६ तमे क्रिष्टाब्दे सः उदयशीलनेतृत्वार्थे रमोन्-मैग्सेसे-पुरस्कारेण सम्मानितः।

प्रारम्भिकजीवनम् 
अरविन्दः १९६८तमे संवत्सरे हरियाणाराज्यस्य हिस्सारनगरे जन्म प्राप्तवान् । तस्य पितरौ गोबिन्दश्च गीता । तस्यैका भगिनी एकश्च भ्राता अस्ति सः च ज्येष्ठः वर्तते। तस्य पिता अभियन्ता अस्ति, यः मेसरास्थात् बिरलाप्रौद्योगिकीसंस्थानात् स्नातकपदवीं प्राप्तवान् । केजरीवालस्य बाल्यं सोनीपत-मथुरा-हिसारसदृशेषु उत्तरभारतीयलघुनगरेषु व्यतीतम् । तस्य विद्यालयशिक्षा कैम्पस्-स्कूल्-हिसारम् इत्यत्र अभवत्।
एषः १९८९तमे वर्षे खरगपुरस्य भारतीय प्रौद्यौगिकी संस्थाने ( IIT)तान्त्रिकपदवीं प्राप्तवान् ।

सामाजिककार्याणि
पूर्वारभ्य अरविन्दवर्यः भ्रष्टाचारस्य तस्य विषये जनानां निष्क्रियतायाः विषये बहु कुपितः आसीत् । तदर्थम् सः टाटा संस्थायां कार्यं त्यक्त्वा ' मिशनरीस् आफ़् चारिटि' रामकृष्णाश्रमसदृशां संस्थायां सेवां कर्तुं इष्टवान् । कालान्तरे सः देहलीनगरे भारतीयराजस्वसेवायाम् अधिकारीरूपेण कार्यमारब्धवान् । तत्र सः सर्वकारे प्रचलितस्य भ्रष्टाचारस्य मूलकारणं तु अपारदर्शिका शासनव्यवस्था इति अवगतवान् । तस्याः समस्यायाः परिहारार्थं अरविन्दवर्यः स्वकार्यालय-व्यवस्थायां अनेक परिवर्तनानि आनीतवान् ।

२०००तमे वर्षे अरविन्दवर्यः देहलीनगरे 'परिवर्तनम्' नामकं नागरीकान्दोलनं आरब्धवान् । २००६तमे संवत्सरे सर्वकारकार्याय त्यागपत्रं दत्त्वा 'परिवर्तनस्य' कृते पूर्णसमयम् अर्पितवान् । तस्मिन् समये एव 'अरुणा राय्' महोदयया साहाय्येन Right to Information Act एतस्य अनुष्ठानाय अभियानमेकम् आरब्धवान् । एतस्य मौन-सामाजिकान्दोलनस्य फलरूपेण सर्वकारपरतया एतस्य स्वीकरणं अनुष्ठानञ्च जातम् ।  तदनन्तरम् २००६तमे वर्षारभ्य एतस्य विषये जनजागृतिकार्यक्रमः आरब्धः ।

२००६ तमे ख्रिस्ताब्दे सः उदयशीलनेतृत्वार्थे रमोन्-मैग्सेसे-पुरस्कारेण सम्मानितः। तत् सम्मानं तस्मै सूचनाऽधिकारं तृणमूलस्तरे क्रियान्वितम् अकरोत् इति कृत्वा, तथा च सर्वकारः जनेभ्यः उत्तरदायी वर्तेत इति द्वारा भ्रष्टाचारविरुद्धयुद्धे दरिद्रजनानां शक्तीकरणार्थं तस्य सामाजिकक्रियाकलापान् आलक्ष्य प्रदत्तम्। २००६ ख्रिस्ताब्दे अरविन्दवर्यः एकम् असर्वकारीयसङ्घटनं संस्थापितवान् पब्लिक्-कौस्-रिसर्च्-फौन्डेशन् इत्येतत्। तत्र सः कौर्पस्-निधित्वेन स्वकीयं मैग्सायसाय्-पुरस्कारधनं दत्तवान्। २०१२ ख्रिस्ताब्दे नवम्बरमासे एषःआमआदमी-पक्षः इति राजनैतिकदलमेकं स्थापितवान्, तस्य च लक्ष्यम् स्वराज्यम् (स्वावलम्बन-जीवनम्) इति घोषितवान्।

पुरस्काराः
 2004: अशोक-फैलो, सिविक्-एङ्गेज्मेन्ट्
 2005: 'सत्येन्द्र-के-दुबे-स्मारकपुरस्कारः', भारतीय प्रौद्यौगिकी संस्थानम्, कानपुर, सर्वकारे पारदर्शित्वं आनयने तस्यान्दोलनार्थम्
 2006: श्रेष्ठनेतृत्वार्थे रमोन्-मैग्सेसे-पुरस्कारः
 2006: सी-एन्-एन्, आयि-बी-एन्- द्वारा, 'इन्डियन्-औफ्-द-इयर्' इत्येतत् लोकसेवार्थे
 2009: विशिष्टपूर्वछात्रः (Distinguished Alumnus Award), भारतीय प्रौद्यौगिकी संस्थानम्, खरगपुर
 2010: Policy Change Agent of the Year, The Economic Times Awards for Corporate Excellence along with Aruna Roy
 2011: NDTV Indian of the Year along with Anna Hazare

सन्दर्भाः

बाह्यानुबन्धाः

 अरविन्दकेजरीवालस्य ट्विटर-पूरणम्
 'परिवर्तन' इत्यस्य आधिकारिकजालस्थलम्
 'पब्लिक्-कौस्-रिसर्च्-फौन्डेशन्' इत्यस्य आधिकारिकजालस्थलम्
 'The Insurgent' by MEHBOOB JEELANI, The Caravan
 Arvind Kejriwal Interview BBC Hindi
 अरविन्दकेजरीवालस्य साक्षात्कारः बीबीसीहिन्दी इत्यस्मिन् – ध्वनिः 
 Jaago Re!  "Usse kuchh farak padega kya?": Arvind Kejriwal on fighting corruption in India
 An Interview with Arvind Kejriwal
 'Lokraj Andolan' 
'Valmik Thapar Interviews Arvind Kejriwal' 
 Follow Jan Lokpal Bill Movement
 Swaraj(English/Hindi):Arvind Kejriwal Swaraj

""

भारतीयराजनेतारः
रमोन् मैग्सेसे-पुरस्कारभाजः
चित्रं योजनीयम्‎
जीवतव्यक्तयः
१९६८ जननम्