चम्पा

चम्पा दक्षिणपूर्व-एशियामहाद्वीपे प्राचीनं शैवराज्यंम् आसीत्।

राज्यस्य पञ्चविभागाः -
इन्द्रपुरम्
अमरावती (चम्पा)
विजय (चम्पा)
कौठर
पाण्डुरङ्ग (चम्पा)

आगम: 
अग्रे चम्पाजनाः राजानः च शैवधर्मस्य अनुयायिनः अभवन्। कालान्तरे इसलां तथा बौद्धधर्मीयाः अपि अवर्धन्त । जावाप्रदेशे विद्यमाने अभिलेखे उल्लिखितम् अस्ति यत्  मजापहितसाम्राज्यस्य राजा कीर्तिविजयः तस्य पत्नी चम्पायाः राजकुमारी द्वारवती च इस्लाममतं स्वीकृतवन्तौ इति । अस्मिन् काले अन्ये बौद्धजातीयः अपि अत्र आगताः ।

अवशेषाः  

चम्पासंस्कृतेः अवशेषाः वियतनाम अद्य अपि मिलन्ति । तेषु कश्चन  शैव मन्दिरं विद्यते।

राजवंश

राजवंश II
377  भद्रवर्मन् १	
? गंगाराज
? मनोरथवर्मन्

राजवंश III
circa 510 देववर्मन् (चम्पा) 	
circa 526/9 विजयवर्मन्

राजवंश IV
circa 529 ? रुद्रवर्मन् १
circa 605 शंभुवर्मन्	
circa 629 ? कन्दर्पवर्मन्	
? -645 भासधर्म	
645- ? भद्रेश्वरवर्मन् 	
(d. 653 ? (f)	
653- ? विक्रान्तवर्मन् १	
circa 685-c. 730 विक्रान्तवर्मन् २	
circa 749/58 रुद्रवर्मन् २

पाण्डुरंग वंश
circa 757 : पृथिवीन्द्रवर्मन्
circa 774 : सत्यवर्मन्
circa 793 : इन्द्रवर्मन्
circa 801 : हरिवर्मन्
circa 820-860 : विक्रान्तवर्मन् ३

भृगु वंश
circa 877 : इन्द्रवर्मन् २
circa 896-905 : जयसिंहवर्मन्
905-910 : भद्रवर्मन् २
911-vers 971 : इन्द्रवर्मन् ३
989- ? : विजय श्री हरिवर्मन् २
circa 989 : यंपुकु विजय श्री

दक्षिण वंश
1041-1059 : जयसिंहवर्मन् २
1059-1060 ? : भद्रवर्मन् ३
circa 1060 : रुद्रवर्मन् ३
circa 1081 : जय इन्द्रवर्मन् ४
? -1086 : परमबोधिसत्त्व
1086-1139 : जय इन्द्रवर्मन् ५
1139-1147 : जय इन्द्रवर्मन् ६
1147-1163 : जयहरिवर्मन् ६
1163- ? : जय इन्द्रवर्मन् ७
? - 1190 : जय इन्द्रवर्मन् ८
1226- ? : जय परमेश्वरवर्मन् ४
? - 1237 : जय इन्द्रवर्मन् १०
1266- ? : इन्द्रवर्मन् ९
? - 1307 : जयसिंहवर्मन् ४
1307- ? : महेन्द्रवर्मन्
1342-1360 : बो-दे Bo-dê

शक्तिरैदपुति वंश
1695 - 1728  शक्तिरैदपुति

दीर्घा: प्राचीन मन्दिरों के अवशेष

बाह्य रश्मि
Champa Revised
Vietnam-Champa Relations and the Malay-Islam Regional Network in the 17th—19th Centuries 
The Survivors of a Lost Civilisation 
Cham Muslims: A look at Cambodia's Muslim minority
Cham Hindus 

भारतस्य प्राचीनस्थानानि
भारतेतिहाससम्बद्धाः स्टब्स्
सर्वे अपूर्णलेखाः

सारमञ्जूषा योजनीया‎