कैवल्यविचारः

कैवल्यार्थमेव योगदर्शनस्य प्रवृत्तिर्भवति । अष्टाङ्गयोगस्य अभ्यासेन चित्तस्य स्थैर्योपरान्तमेव वैराग्यस्य उदयो भवति । वैराग्यस्य पश्चात् क्रमशः सम्प्रज्ञातः अथवा असम्प्रज्ञातः समाधिः प्राप्यते । समाधेरनन्तरं योगी साधको योगजसिद्धीनां दर्शनं करोति, किन्तु योगी तासाम् उपेक्षां कुर्वाणः कैवल्यं प्रति अग्रेसरो भवति । यतो हि योगजसिद्धयस्तु योगे विध्नरुपाः एव भवन्ति । तदनन्तरं विवेकज्ञानस्यापि बन्धकत्वात् स्त्वगुणः परिहीयते । तेनैव पञ्चक्लेशानां कारणानि नश्यन्ति । क्लेशकारणानि दग्धबीजानि इव यदा निरर्थकानि भवन्ति, तदा दुःखानाम् ऐकान्तिकी आत्यन्तिकी च निवृत्तिर्भवति । इयमेव कैवल्यावस्था वर्तते । अस्याम् अवस्थायाम् चिच्छक्तिः आत्मनः स्वरुपे अवस्थिता भवति । इदमेव कैवल्यं मुक्तिर्वा कथ्यते । योगशास्त्रं कर्मप्रधानदर्शनम् अस्ति । कर्माभावे समाधिः कैवल्यं च सम्भवं नास्ति । कर्मणां जननी अविद्याऽस्ति । कर्म चतुर्धा प्रतिपादितम् –कृष्णः, शुक्लकृष्णः शुक्लः अशुक्ल अकृष्णश्चेति । योगिनां कृते तस्यैव कर्मणः औचित्यं स्वीक्रियते येन तेषां नित्तवृत्तिः स्थिरा भवेत् । योगिनां कर्माणि अशुक्ल- अकृष्णानि भवन्ति फलस्वरुपं ते कर्मफलेषु आसक्ता न भवन्त्ति । न च ते निषिद्धानि कर्माण्येव कुर्वन्ति । अवशिष्टानि कर्माणि सामान्यप्राणिभिः आचरणीयानि सन्ति ।

बाह्यसम्पर्कतन्तुः
Yoga system of Patanjali (including commentaries Yoga-bhāshya by Vyasa and, Tattva-vāicāradī by Vāchaspati-Miçra), translated by James Haughton Woods, at books.google.com
The Yoga Aphorisms of Patañjali (including commentary by Bhoja Raja), translated by Rajendralala Mitra, at books.google.com
Patanjali - Yoga-Sutra: A word by word translation with gramma and comment
The Yoga Sutras of Patanjali, translation by BonGiovanni, at sacred-texts.com
The Yoga Sutras of Patanjali: the Book of the Spiritual Man by Patañjali, an interpretation by Charles Johnston, at Project Gutenberg
Yoga sutra  and related yoga texts, at sanskritdocuments.org
Audio lectures on Yoga Sutras, by Swami Harshananda, at archive.org
 Complete Lectures on Yoga Shastra of Patanjali Maharishi with Vyasa Bhashya at ShastraNethralaya 

योगदर्शनम्
न प्राप्तः भाषानुबन्धः
सर्वे न प्राप्ताः भाषानुबन्धाः

सारमञ्जूषा योजनीया‎