वियोगिनिच्छन्दः



लक्षणम्
विषमे ससजाः गुरुः समे सभरा लोऽथ गुरुर्वियोगिनी।

अर्थात्-
यस्मिन् पद्ये विषमे पादे अर्थात् प्रथमे तृतीये च पादे क्रमेण सगणद्वयम्, एकः जगणः, एकः गुरुः एते भवन्ति 
तथा च समे पादे अर्थात् द्वितीये चतुर्थे च पादे क्रमेण एकः सगणः, एकः भगणः, एकः रगणः, एकः लघु तथा च
एकः गुरुर्भवति तदा वियोगिनीछन्दः भवति।

उदाहरणम्

सुहृदामुपकारकारणाद् द्विषदामप्यपकारकारणात्।
नृपसंश्रय इष्यते बुधैर्जठरं को न बिभर्ति केवलम्।।

अर्थः

मित्राणाम् उपकारार्थं शत्रूणाम् अपकारार्थं च बुधैः नृपसंश्रयः इष्यते, जगत्यस्मिन् केवलं जठरं को न
बिभर्ति ? अर्थात् स्व-उदरं तु सर्वेऽपि जनाः बिभरति।

छन्दांसि
श्टब्स् संस्कृतसम्बद्धाः
न प्राप्तः संस्कृतसम्बद्धभाषानुबन्धः
सर्वे अपूर्णलेखाः
सर्वे न प्राप्ताः भाषानुबन्धाः
संचित्रसारमञ्जूषे योजनीये

सम्बद्धाः लेखाः 

 छन्दः
 छन्दश्शास्त्रम्
 छन्दांसि
 संस्कृतम्