राष्ट्रियपर्वाणि

उत्सवाचरणं जगति सर्वत्र अस्ति एव । जगतः सर्वेषु अपि देशेषु विभिन्नान् उत्सवान् आचरन्ति । अतः एव कविकुलगुरुः कालिदासः "उत्सवप्रियाः खलु मनुष्याः” (शाकुन्तलम् – ६ अङ्के) इति उक्तवान् । भारतीयानां तु 'पर्व' इत्येतत् जीवनस्य अविभाज्यम् अङ्गम् एव । वर्षपूर्णम् आचरणार्थम् अपि अपेक्षितसंख्याकाणि पर्वाणि सन्ति अस्माकं भारतदेशे । एतत् भारतस्य एव वैशिष्ट्यम् । जगति अन्यस्मिन् कस्मिन् अपि देशे एतावन्ति पर्वाणि न आचर्यन्ते । एतेषां सर्वेषाम् अपि पर्वणां सामाजिकी, पौराणिकी, अध्यात्मिकी वा पृष्ठभूमिका भवत्येव । पर्व इत्येतस्मिन् एव अर्थे उत्सवः, महः, उद्धवः, क्षणः, जन्ममहः इत्यादयः बहवः शब्दाः प्रयोगे सन्ति । तादृशाः उत्सवाः चतुर्धा विभज्यन्ते ।
 
१ धार्मिकपर्वाणि
२ प्रादेशिकपर्वाणि
३ राष्ट्रियपर्वाणि
४ जयन्त्युत्सवाः च इति ।

राष्ट्रियपर्वाणि धर्म-प्रदेशादि भेदं विना भारतवासिनः सर्वेपि आचरन्ति एव । धार्मिकपर्वाणि प्रादेशिकपर्वाणि जयन्त्युत्सवान् च तत्सम्बद्धाः केवलम् आचरन्ति । ऐक्य-स्नेह-धर्मबुद्धीनां वर्धनेन सह दैहिक-मानसिक-आरोग्यवृद्धिः, शान्तिः, इन्द्रियनिग्रहादिद्वारा श्रेयःसाधनमेव एतेषां सर्वेषां पर्वणां मूलोद्देशः । राष्ट्रियपर्वणाम् आचरणेन "वयं सर्वे भारतीयाः" इति ऐक्यं वर्धते । तादृशानि ५ पर्वाणि राष्ट्रियपर्वाणि इति घोषितम् अस्ति भारते सर्वकारेण एव । तानि च -

१ गणतन्त्रदिनम् 
२ स्वातन्त्र्यदिनम्
३ गान्धिजयन्ती
४ शिक्षकदिनम्
५ बालदिनम्

विशेषदिनानि
सारमञ्जूषा योजनीया
बाह्यानुबन्धः योजनीयः
चित्रं योजनीयम्
भारतस्य राष्ट्रियोत्सवाः
स्टब्स् भारतसम्बद्धाः
सर्वे अपूर्णलेखाः