झाबुआमण्डलम्

झाबुआमण्डलम् ( ) (, ) इत्येतत् भारतस्य मध्यभागे स्थितस्य मध्यप्रदेशराज्यस्य इन्दौरविभागे अन्तर्गतं किञ्चन मण्डलम् अस्ति । अस्य मण्डलस्य केन्द्रम् अस्ति झाबुआ इति नगरम् ।

भौगोलिकम् 
झाबुआमण्डलस्य विस्तारः ३,६०० चतुरस्रकिलोमीटर्मितः अस्ति ।  मध्यप्रदेशराज्यस्य पश्चिमभागे इदं मण्डलम् अस्ति । अस्य मण्डलस्य पूर्वे धारमण्डलं, पश्चिमे रतलाममण्डलम्, उत्तरे गुजरातराज्यं, दक्षिणे अलीराजपुरमण्डलम् अस्ति । अस्मिन् मण्डले माहीनदी प्रवहति ।

जनसङ्ख्या 
२०११ जनगणनानुगुणं झाबुआमण्डलस्य जनसङ्ख्या १०,२५,०४८ अस्ति । अत्र ५,१५,०२३ पुरुषाः, ५,१०,०२५ महिलाः च सन्ति । अस्मिन् मण्डले प्रतिचतुरस्रकिलोमीटर्मिते २८५ जनाः वसन्ति अर्थात् अस्य मण्डलस्य जनसङ्ख्यासान्द्रता प्रतिचतुरस्रकिलोमीटर् २८५ जनाः। २००१-२०११ दशके अस्मिन् मण्डले जनसङ्ख्यावृद्धिः ३०.७०% आसीत् । अत्र पुं-स्त्री अनुपातः १०००-९९० अस्ति । अत्र साक्षरता ४३.३०% अस्ति ।

उपमण्डलानि 
अस्मिन् मण्डले पञ्च उपमण्डलानि सन्ति । तानि- झाबुआ,  राणापुर, थान्दला, पेटलावद, मेघनगर ।

वीक्षणीयस्थलानि

रङ्गपुरा
रङ्गपुरा-ग्रामः झाबुआ-नगरस्य समीपे अस्ति । अस्मिन् ग्रामे रामपञ्चायत-मन्दिरं, जैन-मन्दिरं च अस्ति । अस्य नगरस्य समीपे एकं प्राचीनं शिवमन्दिरम् अपि अस्ति ।

देवझिरी
इदं स्थलं झाबुआ-नगरात् ८ कि. मी. दूरे स्थितमस्ति । अस्य स्थलस्य समीपे सुनारनदी प्रवहति । अस्मिन् स्थले भगवतः शिवस्य अनेकानि प्राचीनानि मन्दिराणि सन्ति । देवझिरी इत्यत्र एकः कुण्डः अपि अस्ति ।

बाह्यसम्पर्कतन्तुः

http://jhabua.nic.in/ 
http://www.census2011.co.in/census/district/331-jhabua.html 
http://www.bharatbrand.com/english/mp/districts/Jhabua/Jhabua.html

मध्यप्रदेशराज्यस्य मण्डलानि