अथ व्यवस्थितान् दृष्ट्वा...



श्लोकः 

अथ व्यवस्थितान् दृष्ट्वा धार्तराष्ट्रान् कपिध्वजः ।
प्रवृत्ते शस्त्रसम्पाते धनुरुद्यम्य पाण्डवः ॥ २० ॥
हृषीकेशं तदा वाक्यम् इदमाह महीपते ।

अयं भगवद्गीतायाः प्रथमोध्यायस्य अर्जुनविषादयोगस्य   विंशतितमः (२०) श्लोकः ।

पदच्छेदः
अथ, व्यवस्थितान्, दृष्ट्वा, धार्तराष्ट्रान्, कपिध्वजः । प्रवृत्ते, शस्त्रसम्पाते, धनुः, उद्यम्य, पाण्डवः ॥ हृषीकेशम्, तदा, वाक्यम्, इदम्, आह, महीपते ।

अन्वयः
महीपते ! अथ व्यवस्थितान् धार्तराष्ट्रान् दृष्ट्वा कपिध्वजः पाण्डवः शस्त्रसम्पाते प्रवृत्ते धनुः उद्यम्य तदा हृषीकेशम् इदं वाक्यम् आह ।

शब्दार्थः 
महीपते         = हे धृतराष्ट्र !
अथ             = ततः
व्यवस्थितान्    = उद्युक्तान्
धार्तराष्ट्रान्      = कौरवान्
दृष्ट्वा	         = वीक्ष्य
कपिध्वजः     = वानरकेतनः
पाण्डवः        = अर्जुनः
शस्त्रसम्पाते   = आयुधपाते
प्रवृत्ते         = सम्पन्ने
धनुः          = चापम्
उद्यम्य        = उद्धृत्य
तदा           = तस्मिन् समये
हृषीकेशम्     = कृष्णम्
इदम्          = एतत्
वाक्यम्       = वचनम्
आह          = वदति

अर्थः 
महीपते ! अथ अर्जुनः युद्धसन्नद्धान् कौरवान् अपश्यत् । तदा शस्त्रप्रहारोऽपि आरब्धः । अर्जुनः धनुः उद्यम्य श्रीकृष्णम् एवम् अवदत् ।।

श्लोकवैशिष्ट्यम्
अस्मिन् श्लोके विषयस्य सुष्ठु अवगमनाय अग्रिमश्लोकस्य प्रथमपादः अपि अत्रैव योजितः ।

बाह्यसम्पर्कतन्तुः
http://www.gitasupersite.iitk.ac.in

20
शाङ्करभाष्यं योजनीयम्
रामानुजभाष्यं योजनीयम्
श्टब्स् संस्कृतसम्बद्धाः
श्रीमद्भगवद्गीतायाः श्लोकाः
सर्वे अपूर्णलेखाः
न प्राप्तः गीतासम्बद्धभाषानुबन्धः
सर्वे न प्राप्ताः भाषानुबन्धाः

सम्बद्धाः लेखाः 

 संस्कृतम्
 श्रीमद्भगवद्गीता
 शङ्कराचार्यः
 रामानुजाचार्यः