नागकेसरः



परिचयः

नागकेसरवृक्षः अथवा चम्पेर्यवृक्षः इत्यस्य आङ्ग्लभाषया Ceylon ironwood, Indian rose chestnut, Cobra's saffron इति नामभिः अभिजानन्ति । अस्य वृक्षस्य आकारः बृहत् भवति । अस्य पुष्पाणि सुन्दराणि सुगन्धपूर्णानि च भवन्ति । अस्य काष्ठं तु दारुकर्मार्थम् उत्तमम् अस्ति ।

सस्यशास्त्रीयं वर्गीकरणम्
मेसुवफेर्रिया (Mesua ferrea) इति सस्यशात्रीयनाम्नः अयं वृक्षः गुट्टिफेरसि (Guttiferae) सस्यकुट्म्बद्धः अस्ति ।

अन्यभाषासु अस्य नामानि 
कन्नडम् - नागसम्पिगे      
आङ्ग्लम् -  सिलोन् ऐरन् वुड्, इण्डियन् रोस् चेस्प् नट् 
मलयाळम् - वैनावु     
तुळु - बैनावु     
तमिळु - तडिनङ्गु

प्रयोजनानि
अयं सुन्दरः नित्यहरिद्वर्णयुक्तः वृक्षः। निबिडं शङ्क्वाकरे अस्य पत्रसमुच्चयः। अस्य त्वक् कृशः भवति । कर्णाटकस्य पश्चिमाद्रिवनेषु विद्यमानवृक्षाणां वर्णः निबिडरक्तः भवति । सुदृढदारु औषधीयगुणः च अस्य वृक्षस्य वैषिष्ठ्यम् । भवननिर्माणार्थं रेलयाने शय्यानिर्माणार्थं सेतुबन्धार्थं अस्य दारु उपयुज्यते । अस्य बीजेभ्यः तैलं प्राप्नुवन्ति यत् चर्मरोगनिवारण्स्य भेषजे उपयुज्यते । अस्य मूलं प्रतिविषौषधे प्रयुज्यते ।

सस्यानि
बाह्यानुबन्धः योजनीयः
सारमञ्जूषा योजनीया
सस्यविज्ञानसम्बद्धाः स्टब्स्
सर्वे अपूर्णलेखाः