अमरनाथयात्रायाम् आतङ्कीयाक्रमणम्

अमरनाथयात्रायाम् आतङ्कीयाक्रमणं १० जुलै २०१७ दिनाङ्के अभवत्। उत्तरभारतस्य जम्मूकाश्मीरराज्यस्य अनन्तनागमण्डले एतद् आक्रमणम् अभवत्। इस्लामिकातङ्कवादिना सङ्घटनेन लश्कर-ए-तैयबा इति समूहेन  कृते तस्मिन् आक्रमणे ७ श्रद्धालवः मृताः। भारतस्य आरोपः अस्ति यत्, आक्रमणे 'लश्कर ए तैयबा'-संस्थाया इस्माइल इत्याख्यः आतङ्कवादी मुख्यः आरोपी अस्ति। परन्तु पाकिस्तानदेशे स्थितं इस्लामिकातङ्कवादि संगटनं 'लश्कर ए तैयबा' आक्रमणस्य दायित्वं नास्व्यकरोत्।

अमरनाथः भारत-नेपाल-श्रीलङ्कादिषु देशेषु निवसतां हिन्दूधर्मानुसारिणां प्रमुखं यात्रास्थलम् अस्ति। हिन्दूधर्मे श्रावणमासस्य दिने, विशेषतः च श्रावणस्य सोमवासरे भगवतः शिवस्य दर्शनस्य विशेषः महत्त्वं भवति। २०१७ इसवीये सोमवासरे एव श्रावणमासस्य आरम्भः जातः आसीत्, प्रथमदिने एव यात्रिषु एतत् आक्रमणम् अभवत्।

उद्देशः 
८ जुलै २०१६  को बुरहान वानी-नामक आतंकवादी भारतीयसेनया हतः। तस्य वार्षिकमृत्युतिथौ एव आतङ्कीयाक्रमणम् अभवत्, येन जम्मूकाश्मीरस्य जनेषु सः हुतात्मत्वेन जीवितः भवेत्, अतः आक्रमणम् अभवत्। एतस्य पूर्वसज्जतात्वेन सुरक्षायाः सशक्ता व्यवस्था कृता आसीत्।  परन्तु एतत् आक्रमणम् अभवत्, यस्मिन् भारते विपक्षीयदलैः सर्वकारस्यो परि सुरक्षात्रुटेः आरोपः कृत्वा अन्वेषणस्य याचना कृता।

घटनाक्रमः 
रात्रौ ८:१५ वादने, प्रप्रथनं त्रयः आतङ्कवादिनः अर्ध-सैनिकबलस्य शिविरे आक्रमणम् अकुर्वन्। ततः रात्रौ ८:२० वादने खानाबल-स्थानकस्य समीपे यात्रिणां बस्-याने अविरतम् भुषुण्ड्या आक्रमणम् अकुर्वन्। तत् बस्-यानं गुजरातराज्यस्य बनासकाण्ठामण्डलस्य आसीत्। तस्य यानस्य अमरनाथ-श्राइन-बॉर्ड-संस्थायां पञ्जीकरणं न जातम् आसीत्, अतः यानं सुरक्षां विना एव अमरनाथात् जम्मू-प्रदेशं प्रति प्रस्थानं कुर्वत् आसीत्। भुषुण्ड्याः निर्गम्यमानाभिः गुलिकाभिः ७ शिवभक्ताः मृताः, ३२ च आहताः। तस्मिन् याने ५६ यात्रिणः आसन्, येषु गुजरात-दमन-दीव-महाराष्ट्रादिषु निवसन्ति स्म। ७ मृतकेषु ५ स्त्रियः आसन्। ७ मृतकेषु पञ्च (५) मृतकाः गुजरातराजस्य आसन्, द्वौ (२) च महाराष्ट्रराज्यस्य आस्ताम्।।

आक्रमणस्य आरम्भः त्रिषु एकेन आतङ्किना कृता, यस्य नाम इस्माइल आसीत्, यः बाइक-याने आरूढः आसीत्। आक्रमणस्य पश्तात् आक्रमणकारिणः अरवानी-स्थलं प्रति गतवन्तः।

प्रतिक्रिया, परिणामश्च 
जम्मू-काश्मीर-आरक्षकाणाम् अनुसारं आक्रमणमिदं पाकिस्तानस्थितस्य लश्कर-ए-तैयबा-नामकस्य इस्लामी-आतंकवादी-सङ्घटनस्य कार्यम् अस्ति। परन्तु इस्माइल इत्येनं स्वस्य आतङ्कवादित्वेन अस्वीकृत्य लश्कर-ए-तैयबा-सङ्घटनेन  एतस्यां घटनायां स्वस्य कारकत्वं निराकृत्य उक्तवत् यत्, भारतीयसर्वकारः लश्कर-संस्थाया मुक्तकश्मीर-आन्दोलने बाधां जनयितुम् एवं करोति। एतस्मात् पूर्वं 26/11 आक्रमणे, पठान-चौक-आक्रमणे   उरी-आक्रमणे च स्वस्य श्रेयं स्वीकृतवतः इस्लामि-आतङ्कि-सङ्घटनं लश्कर-ए-तोयबा इति घटनाम् 'अनिस्लामिक' इत्युक्त्वा भारतसर्वकार एव एतस्मिन् आक्रमणे दोषी इति प्रत्यारोपम् अकरोत्।  इस्माइल इत्यस्य पाकिस्थानि-नागरिकतयाः एतावता किमपि प्रमाणं न प्राप्तम् अस्ति। 

भारतस्य प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी आक्रणस्य निन्दां कुर्वन् उक्तवान् यत्, "भारतम् एतादृशैः भीरुतापुर्णैः आक्रमणेभ्यः, घृणायाः उद्देशेभ्यः भीत।" अनैः अपि राजनीतिज्ञैः राजनाथ सिंह, मेहबूबा मुफ़्ती, राम नाथ कोविन्द, ओमर अब्दुल्ला इत्यादिभिः घटनायाः निन्दा कृता।

अमेरिका-देशस्य राष्ट्रपतिः डोनाल्ड ट्रम्प इत्येषः निन्दां कुर्वन् उक्तवान् यत्, अमरनाथयात्रायां जातम् आतङ्कीयाक्रमणं निन्दनीयम् अस्ति। अमेरिक-देशीयस्य कांग्रेस-दलस्य सदस्यः विल हर्ड अवदत्, ‘‘मम संवेदनाः अमरनाथयात्रायाः आतन्कवादिनि आक्रमणे पीडितानां, तेषां परिजनानां च सह सन्ति। एतत् आक्रमणं निन्दनीयम् अस्ति, एतस्य यावन्त्यः निन्दाः भवेयुः न्यूनाः भविष्यन्ति’’ इति। कांग्रेस-दलसय् सदस्या शीला जैक्सन ली इति ट्वीट कृतवती यत्, ‘‘अमरनाथयात्रिषु आक्रमणं स्तब्धकर्तृ अस्ति, धर्मः कश्चन मौलिकः मानवाधिकारः वर्तते।’’ 

उधमपुर-मण्डले जम्मू-श्रीनगर-राष्ट्रीय-राजमार्गे उच्च-सुरक्षा कृता, राज्ये अन्तर्जालसेवा अपि स्थगिता आसीत्।

मृतकानां परिवाराय जम्मू-कश्मीर-सर्वकारः ₹६ लक्षं रुप्यकाणि, अमरनाथ-श्राइन-बॉर्ड इत्यषः ₹५ लक्षं रुप्यकाणि हानिपूर्त्यै अघोषयत्। गम्भीररूपेण आहतानां यात्रिणां सुश्रुषायै जम्मू-कश्मीर-सर्वकारः  ₹२ लक्षं रुप्यकाणि, अमरनाथ-श्राइन-बॉर्ड इत्येषः ₹१॰५ लक्षं रुप्यकाणि हानिपूर्तिरूपेण घोषितवान्; तेन सह सामान्याहतेभ्यः यात्रिभ्यः ₹१ लक्षं रुप्यकाणि हानिपूर्तित्वेन घोषितवान् जम्मू-कश्मीर-सर्वकारः। अमरनाथ-श्राइन-बॉर्ड इत्येषः तेषां कृते ₹७५ सहस्रं रुप्यकाणि अघोषयत्। केन्द्रीयसर्वकारः मृतकानां परिवाराय ₹७ लक्षं रुप्यकाणां, आहतेभ्यः ₹१ लक्षं रुप्यकाणां हानिपूर्तिधनस्य घोषणां कृतवान्। आक्रमणात् यात्रिणां रक्षणकाले यानचालकस्य शेख सलीम गफ़ूर इत्यस्य साहसाय जम्मू-कश्मीर-सर्वकारः ₹३ लक्षं रुप्यकाणि, अमरनाथ-श्राइन-बॉर्ड ₹२ लक्षं रूप्यकाणि पुरस्कारत्वेन अघोषषयत्।

चित्रदीर्घा

सम्बद्धाः लेखाः 
 अमरनाथः
 सोमनाथः
 श्रावणमासः

बाह्यसम्पर्कन्तुः 
 हिन्दूः एव हिन्दूनां शत्रुः अस्ति, बंगालराज्यम् अग्रिमं कश्मीरं भविता - अभिजितः
 हिन्दूधर्मे अमरनाथयात्रायाः महत्त्वम्
 बुरहान वानी इत्यस्य वधः (एन्काण्टर) नाभविष्यत् यदि अस्माकं सर्वकारः अभविष्यत् - सैफुद्दीन सोज
 अमरनाथयात्रायाः सुरक्षायां वृद्धिः कृता

सन्दर्भः 

इस्लामी आतङ्कवादः
जम्मू-काश्मीरराज्यम्