कार्त्तिकेयः

कार्तिकेयः (तमिलुभाषायां मुरुगन्) तमिलुहैन्दवसमाजे कश्चित् प्रसिद्धः देवता पुरुषः । विशेषतः तमिलुप्रान्ते एनं पूजयन्ति । एवं दक्षिणभारते, सिन्गपूर्-श्रीलङ्का-, मलेष्या-मारिषस्-देशेषु पूजयन्ति। श्रीलङ्कादेशस्य दक्षिणे भागे विद्यमानं कार्तिकेयस्य अत्यन्तं श्रेष्ठं पवित्रतमं कतरगामामन्दिरं बौद्धाः हैन्दवाश्च् पूज्यभावेन पश्यन्ति । एवमेव मलेषियादेशस्य पिनाङ्ग्, क्वाललुम्पूर्प्रान्तस्य चीनजनाः च ताय्पूसाम्-अवधौ कार्तिकेयं पूजयन्ति । कर्णाटके दक्षिणजनपदे विद्यमानं सुब्रह्मण्यक्षेत्रमपि बहु प्रसिद्धिं प्राप्तमस्ति ।

इतिहासः 
कुक्केसुब्रह्मण्यक्षेत्रं धारानदीतीरे अस्ति । हिन्दुपुराणग्रन्थानाम् आधारेण ज्ञायते यत्  देवसेनापतिः कुमारस्वामी तारकशूरपद्मासुरादि राक्षसान् मारयित्वा अत्र आगतवान् इति । तस्य रक्तसिक्तम् आयुधम् अस्यां नद्यां धारायां प्रक्षालितवान् । एतदनन्तरं धारा कुमारधारा इति प्रसिद्धिं प्राप्तवती ।  युद्धसमाप्तेः अनन्तरं सहोदरः गणेशः, अन्यैः वीरबाह्वादिभिः सहचरैः साकं मिलित्वा कुमारपर्वतस्य शिखरभागं प्रति आगतवान् । देवेन्द्रप्रभृतयः एतस्य स्वागतं कृतवन्तः । राक्षसैः सह जाते युद्धे सः विजयं प्राप्तवान् इत्यतः देवेन्द्रः 'देवसेनानामिकां मम कन्यकां वृणोतु’ इति प्रार्थनां क्रुतवान् । अस्तु इति अङ्गीकारं प्रदर्शितवान् कुमारस्वामी । विवाहस्तु मार्गशीर्षशुद्धषष्ठ्यां सुसम्पन्नः । अस्मिन् विवाहे एवं सिंहासनारोहणसमारम्भे च ब्रह्मा, विष्णुः, महेश्वरादि देवताः उपस्थिताः आसन् । अस्मिन्न् शुभे कार्यक्रमे विविध नदीनां जलम् अनीतमासीत् । इदं पवित्रं जलम् भूस्पर्शं क्रुत्वा नदिस्वरूपं सम्प्राप्य 'कुमारधारा’ इति प्रसिद्धिं प्राप्तवती । 
गरुडस्य पीडाम् असहमानः महाशिवभक्तः नागराजः वासुकिः, कुक्केसुब्रह्मणय़क्षेत्रस्य बिल्वद्वारानामिकायां गुहायां तपसः आचरणम् अकरोत् । तस्मै नागराजाय (वासुक्याः कृते) दर्शनभाग्यं दत्तवान् कुमारः । एवं परमभक्तस्य साकं शाश्वतरूपेण अत्रैव वासं करोमि इति अभयं दत्तवान् । अतः यत् वासुकेः कृते अर्चनादिकं समर्प्येत तत् सर्वमपि सुब्रह्मण्याय समर्पितमेव भवति । 
अत्र प्रतिवर्षं मार्गशीर्षशुद्धषष्ठ्यां रथोत्सवः भवति । एवं विशेषपूजा अपि भवति । अस्यैव दिनस्य 'चम्पाषष्ठी’ इति व्यवहारः।

बाह्यसम्पर्कतन्तुः
 Registered Trustees Nattukottai Chettiars' Temple, Penang, Malaysia
 
 Perth Bala Murugan Temple in Mandogalup, Western Australia, Australia
 http://www.palanitemples.com/ Lord Muruga Portal
 Murugan Bhakti Website
 Murugan Devotional Songs
 Subrahmanya Swami Temple of Payyanur
 http://www.highgatehillmurugan.org/
 http://www.leicestersrimurugantemple.org.uk/  Leicester Sri Siva Murugan Temple Official Website
 Swami Sivananda's book on Lord Kartikeya; also available on PDF.
 Skanda worship in Katirkamam, Sri Lanka
 Kaumaram Murugan Info
 YouTube video lectures praising Lord Muruga and explaining Kandhar Anubudhi by the "YouTube Pugal Muruga Bhaktan"
 Murugan devotional video songs - YouTube Playlist
 Murugan Temple of North America
 Murugan Temple in D.D.O., Montreal, Canada
 Lord Murugan Temples in Tamil Nadu, India  
 Kartik Swami, Rudraprayag Uttarakhand 
 Inuvil Kanthan Temple,Jaffna Srilanka

हिन्दुदेवताः
अन्यभाषायां सारमञ्जूषा
श्टब्स् संस्कृतसम्बद्धाः
सर्वे अपूर्णलेखाः