हृदयाघातः

हृदयाघातः कश्चन हृद्रोगेषु अन्यतमः। रक्तप्रसरणे न्यूनता भवति चेत् हृदयस्य मांसखण्डाः क्षीयमाणाः भवन्ति । एतदेव हृदयाघातः इति कथयन्ति । ’करोनरि’ नामकेषु केशिकेषु एकम् केशिकम् पिहितं भवति चेत् हृदयाघातः भविष्यति । कस्मैश्चित् अपि, कदापि वा एषः रोगः आगच्छेत् । कार्ये, विश्रान्तिसमये, प्रयाणे, निद्रायाम्, भाषणसमये, आनन्दे च एषः रोगः आगच्छेत् (अस्य रोगस्य उत्पत्तिः भवेत्) । प्रातःकाले एषः रोगः आगच्छति इति संशोधनेन ज्ञातम् अस्ति ।

हृदयाघातस्य लक्षणानि 
हृदयाघातस्य स्वरूपं बहुक्रूरं भवति । क्षणाभ्यन्तरे आगत्य जीवने वैपरीत्यमेव जनयति । तादृशः रोगः एषः । हृदयाघातसमये अनुभूयमानानि लक्षणानि एवं सन्ति,
हृदयवेदना- हृदयस्य मध्यभागे वेदना आयाति । सा वेदना असहनीया भवति । हृदयभारः भवति अस्मिन् समये । 
वामबाहौ, वाम उपपार्श्वे च अतीव वेदना आयाति । कदाचित् हनुभागे, पृष्ठे, वामहस्ते च वेदना आयाति ।
स्वेदः अधिकतया आयाति । 
अन्यानि लक्षणानि- पादयोः शैत्यं भवति । शिरोभ्रमणं भवति । नेत्रयोः अन्धकारः भवति । अधरौ नीलवर्णौ भवतः । अस्मिन् समये वमनं भवति । नाड्यः दुर्लभाः भवन्ति । श्वासोच्छ्वासे क्लेशः भवति ।

हृदयाघातस्य कारणानि
हृदयाघातस्य इदमेव कारणमिति संशोधकाः न निरूपितवन्तः । किन्तु हृदयाघातस्य कानिचन कारणानि उक्तानि सन्ति ।

अनिवार्यकारणानि
वयः
लिङ्गम्
वंशे हृदयाघातस्य परम्परा ।

निवारयितुं शक्यानि कारणानि
धूमपानम्
मद्यपानम्
मानसिकोद्वेगः
अधिकमदयुक्तस्य पदार्थस्य सेवनम् ।
देहस्थौल्यम्
मधुमेहः
आलस्यम्
गर्भनिरोधकगुलिकायाः सेवनम् ।

हृदयाघातस्य निवारणोपायाः
धूमपानं न करणीयम् ।
मद्यपानं न करणीयम् ।
मिताहारी भवेत् ।
मानसिकोद्वेगात् बहिर्भवेत् ।
विनालस्यम्, क्रियाशीलश्च भवेत् ।
मनोरञ्जनादिनिमित्तं समयः देयः । तेषु भागः ग्राह्यः। 
मधुमेहादिभ्यः रोगेभ्यः सूक्तचिकित्सा स्वीकर्तव्या ।
सस्याहारं सेवनीयम् एवं फलानि भोक्तव्यानि । 
मुख्यतया वैद्यस्य सलाहानुसर्तव्यः ।

बाह्यानुबन्धः      
 Cardiac disorders - Open Directory Project 
 American Heart Association's Heart Attack web site — Information and resources for preventing, recognizing and treating heart attack.

रोगाः
वैद्यविज्ञानसम्बद्धाः स्टब्स्
सर्वे अपूर्णलेखाः

सारमञ्जूषा योजनीया‎