अदिलाबादमण्डलम्

अदिलाबाद् जनपदम् (Adilabad district) आंध्रप्रदेशराज्ये स्थितमेकं जनपदम् । अस्य मण्डलस्य केन्द्रः अदिलाबाद् नगरः । अस्मिन् मण्डले स्थितः बसरा नाम क्षेत्रे एकं प्रमुखं सरस्वतीदेवि मन्दिरम् वर्तते ।

इतिहासः
एल्लाबादिति आख्यातं प्रान्तमिदं १९०५ तमे वर्षे आदिलाबाद् इत्यभिहितम् । गोल्कोण्डराजाः, वेलमाःदक्कन्-सुल्तानजनाः, असफजाहीवंशजाः, बहमनीसुल्तान्-जनाः च चिरमपालयन् । सिरिपूर्, ताण्डूर् इत्येते  उपमण्डले निधाय १८७२ तमे वर्षे गोल्कोण्डराजाः पर्यपालयन् । १९१०, १९४० वर्षयोः मण्डलकेन्द्रम् आदिलाबादः, आसिफाबादं पुनः अदिलाबादं प्रति परिवर्त्यमानम् आसीत् । १९५६ तमे वर्षे राज्यानां पुनर्व्यवस्थीकरण-नियमदृष्ट्या मराठीभाषिणां प्रदेशाः महारष्ट्रे योजिताः ।

भौगोलिकम्
भौगोलिकम्  अस्य प्राक्पश्चिमोत्तरदिक्षु महाराष्ट्रम्, दक्षिणे चकरींनगर्, निजामाबाद् मण्डले सीमायां सन्ति । ७ राजमार्गः नागपुरम्-बेङ्गळूरु वर्तते । ४४.२१% अटवीभूमिः विस्तृता मण्डलस्य भूभागे । मण्डलमिदं १०९ कि.मी.मितं विस्तृतम् ।

कृषिः वाणिज्यं च
खानापूर्, परिसरप्रान्तेषु अयोधातुः, बेल्लम्पल्लि, मन्दमर्रिस्थलयोः अङ्गारनिक्षेपाः सुधाशिलानां निधिः च भूरिप्रमाणेन उपलभ्यते । १९३८ तमे वर्षे सिरिपूर्, कागजनगरप्रान्ते कर्गदपरिश्रमाः स्थापिताः । माञ्चिर्याला, अदिलाबाद् प्रान्तयोः सिमेण्ट्-कर्मागाराणि सन्ति । बासरप्रान्ते प्रविष्टा गोदावरी नदी निजामाबाद्, करींनगरप्रान्ताभ्यां प्रवहतन्ती प्रयाति । मण्डले वृष्ट्यभावात् लघुसस्यानामेव आधिक्येन कृषिः क्रियते । कार्पासः, तिलः, चणकाः, मुद्गः, माषाः, हरिद्रा इत्यादीनां सस्यं भवति । ४०% सस्य भूम्यां १२% भूमेः जलप्राप्तिः वर्तते । 
वीक्षणीयस्थलानि श्रीव्यासप्रतिष्ठितः बासरग्रामे श्रीज्ञानसरस्वती देवालयः प्रख्यातः दर्शनीयश्च । अस्मिन् पुण्यक्षेत्रे सर्वदा बालानाम् अक्षरारम्भादिकं प्रचलति । शिक्षा, आर्थिकं इत्याद्यभिवृध्दिदृष्ट्या इदं मण्डलं नाग्रेसरम् ।

तालूकाः
{| width=100%
|
 अदिलाबाद्, 
 तलमडुगु, 
 ताम्सी
 जैनद्
 बेल्
 बोत्
 बजात् कत्नूर्
 इच्चोड
 नेरडिगोण्ड्
 गुडिहत्नूर्
|
<ol start=11> 
 उट्नूर्
 इन्द्रविल्लि
 नार्नूर्
 जैनूर्
 सिर्पूर्
 लेहेस्रा
 कुन्तल
 सारङ्गपूर्
 निर्मल्
 दिलावर्पूर्
|
<ol start=21>
 मामड्
 लक्ष्मणचढ
 कुबीर्
 बैंसा
 मधोल्
 तानूर्
 खानापूर्
 कडेम्
 जन्नारम्
 दण्डेपल्लि
|
<ol start=31>
 लक्सेट्टिपेट
 मञ्चिर्याल्
 मन्दमर्रि
 काशिपेट्
 आसिफाबादु
 रेब्बेन
 ताण्डूर्
 बेल्लम्पल्लि
 तिर्यानि
 केरमेरि
|
<ol start=41>
 वाङ्खिडि
 सिर्पूर्
<li> कौताल्
<li> बेज्जूरु
<li> दहेगाम्
<li> भीमिनि
<li> कागजनगर्
<li> चेन्नूर्
<li> कोटपल्लि
<li> वेमन्पल्लि
|
<li> नेन्नाल
<li> जैपूर्
|}

बाह्यसम्पर्कतन्तुः
Official website of Adilabad district 
Adilabad district on Glorious India
Adilabad Information
Fact & Figures on Forests
RIMS, Adilabad 

स्टब्स् भारतसम्बद्धाः
तेलङ्गाणाराज्यस्य मण्डलानि
सर्वे अपूर्णलेखाः