वेंकटगिरी साडी

वेंकटगिरी साडी ही भारताच्या आंध्र प्रदेश राज्यातील नेल्लोर जिल्ह्यातील वेंकटगिरी येथे विणलेल्या साडीची शैली आहे. ही साडी एक भौगोलिक सूचकांक मानांकन आहे. ती साडी अधिनियम १९९९ भौगोलिक संकेता अंतर्गत आंध्र प्रदेशात नोंदणीकृत आहे. वेंकटगिरी साड्या त्यांच्या उत्तम विणकामासाठी ओळखल्या जातात. या प्रकारच्या साड्या सेनगुंथापुरम, वरियांकवल, इलयूर, कल्लाथूर, अंडीमदम आणि मरुधुर गावे गावांमध्ये देखील विणल्या जातात.

इतिहास 
या साडीचा इतिहास वेंकटगिरीच्या राजवटीत १७०० च्याही अगोदरपासून् सुरू होतो. त्यांना नेल्लोरच्या वेलुगोटी राजघराण्याने आणि बोबिली आणि पिथापुरम राजघराण्याने प्रोत्साहन दिले. त्या काळात या साड्या बहुतेक राण्या, राजेशाही महिला आणि जमीनदारांसाठी विणल्या जात होत्या.

उत्पादन आणि विविधता 
वेंकटगिरी साडीच्या निर्मितीमध्ये विविध टप्प्यांचा समावेश होतो ज्यात पुढील गोष्टींचा समावेश होतो:

 कच्चा माल - मुख्या कच्चा माल कापूस, चांदी, सोने आणि नॅप्थॉल आणि वॅट डाईज जरी आहे
 कापूस शुद्धीकरण - या प्रक्रियेमध्ये विशिष्ट अशुद्धता काढून टाकण्यासाठी हँक कापूस उकळतात. नंतर रात्रभर भिजवून, धुऊन आणि रंगवण्याच्या प्रक्रियेसाठी योग्य केला जातो.
 डाईंग - यामध्ये पांढऱ्या साड्यांसाठी ब्लीचिंग तंत्राचा समावेश होतो आणि रंगीत साड्यांसाठी वॅट आणि नॅफथॉल रंग वापरले जातात.
 जादा रंग काढून टाकणे - रंगवलेले किंवा ब्लीच केलेले सूत काही तंत्राने उकळत्या पाण्यात भिजवून अतिरिक्त रंग काढले जातात.
 वाळवणे - वरील प्रक्रियेनंतर, बांबूच्या काड्यांवर हांक स्वरूपात सूत वाळवले जाते.
 वाकवणे आणि आडवा धागा मध्ये गुंडा यार्न वळण - चरखा, शिफ्ट बांबू व बाँबीन फॉर्म वापरले जातात. तर, वेफ्ट पिरनच्या मदतीने बनवले जाते.
 स्ट्रीट साइझिंग - तांदूळ विस्तार, तांदूळ कोंजीची फवारणी योग्य विणकाम सुनिश्चित करते आणि त्यानंतर कोरडे होते.
 विणकाम प्रक्रिया - विणकामाच्या वारप आणि वेफ्ट पद्धतीचा समावेश होतो आणि कधीकधी जॅकवर्ड विणकामाने बदलले जाते.
 डिझाइनची संकल्पना - मानवी घटक आणि ग्राफ पेपर डिझाइन अशा दोन प्रकारच्या प्रक्रियेचा समावेश होतो
 कटिंग आणि फोल्डिंग - विणलेल्या कापडात मालाच्या मागणीनुसार कटिंग केले जाते
 साड्यांची तपासणी - दोष सुधारण्यासाठी मास्टर विणकराकडून तपासणी केली जाते
 मार्केटिंग - साड्या विकण्यासाठी शोरूम डिस्प्ले

वेंकटगिरी साडीमध्ये वेंकटगिरी १००, वेंकटगिरी-पुट्टा आणि वेंकटगिरी-सिल्क यासारखे विविध प्रकार आहेत, वेंकटगिरी १०० हा प्रकार सर्वांमध्ये लोकप्रिय आहे. साड्या बारीक कापसापासून बनवल्या जातात आणि सर्वात लक्षणीय म्हणजे जरीचा वापर आहे.

मदत 
स्थानिक कारागिरांच्या साडी बनविण्यावर यंत्रमागामुळे परिणाम झाला आहे. वस्त्रोद्योग मंत्रालय (भारत) अंतर्गत हस्तशिल्प विभाग समस्यांवर देखरेख करतो आणि कारागिरांना प्रोत्साहन देतो.

हे देखील पहा 

 भारतातील भौगोलिक संकेतांची यादी

संदर्भ 

CS1 errors: missing periodical
नेल्लोर जिल्हा
साड्या
आंध्र प्रदेशातील भौगोलिक संकेत