बालमणी अम्मा

नलपत बालमणी अम्मा (१९ जुलै १९०९ – २९ सप्टेंबर २००४) मल्याळम भाषेत लिहिणाऱ्या भारतीय कवी होत्या. अम्मा (आई), मुथासी (आजी), आणि माझुविंटे कथा (कुऱ्हाडीची कथा) त्यांच्या काही प्रसिद्ध कृती होत्या.  पद्मभूषण,  सरस्वती सन्मान, साहित्य अकादमी पुरस्कार आणि एझुथाचन पुरस्कार यासह अनेक पुरस्कार आणि सन्मान त्या प्राप्तकर्त्या होत्या.  त्या लेखिका कमला सुरैया यांच्या आई होत्या.

चरित्र 
बालमणी अम्मा यांचा जन्म १९ जुलै १९०९  रोजी चित्तंजूर कुनहुन्नी राजा आणि नलपत कोचुकुटी अम्मा यांच्या पोटी नलप्पट येथे झाला, त्यांचे वडिलोपार्जित पुन्नायुरकुलम, पोन्नानी तालुक, मलबार जिल्हा, ब्रिटिश भारत . त्यांचे कोणतेही औपचारिक शिक्षण नव्हते आणि त्यांच्या मामाच्या आणि त्यांच्या पुस्तकांच्या संग्रहामुळे त्यांना कवयित्री बनण्यास मदत झाली.  त्यांच्यावर नलपत नारायण मेनन आणि कवी वल्लाथोल नारायण मेनन यांचा प्रभाव होता. 

वयाच्या १९ व्या वर्षी, अम्मा यांनी व्ही.एम. नायर यांच्याशी विवाह केला, जे मातृभूमी या मोठ्या प्रमाणावर प्रसारित होणाऱ्या मल्याळम वृत्तपत्राचे व्यवस्थापकीय संचालक आणि व्यवस्थापकीय संपादक बनले,   आणि नंतर एका ऑटोमोबाईल कंपनीत एक्झिक्युटिव्ह झाले.  लग्नानंतर त्या पतीसोबत राहण्यासाठी कोलकात्याला निघून गेल्या.  व्हीएम नायर यांचे १९७७ मध्ये निधन झाले. 

अम्मा ह्या लेखिका कमला सुरैया यांच्या आई होत्या, (ज्यांना कमला दास म्हणूनही ओळखले जाते),  जिने आईच्या एकाकीपणाचे वर्णन करणाऱ्या "द पेन" या तिच्या आईच्या एका कवितेचा अनुवाद केला. त्यांच्या इतर मुलांमध्ये मुलगा श्याम सुंदर आणि मुलगी सुलोचना यांचा समावेश आहे. 

२९ सप्टेंबर २००४ रोजी पाच वर्षांच्या अल्झायमर आजारानंतर अम्मा यांचे निधन झाले.  त्यांच्या अंत्यसंस्काराला पूर्ण शासकीय इतमामात उपस्थिती लावली.

कविता 
बालमणी अम्मा यांनी २० हून अधिक काव्यसंग्रह, अनेक गद्य रचना आणि अनुवाद प्रकाशित केले. त्यांची पहिली कविता "  " १९३० मध्ये प्रकाशित झाली. कोचीन राज्याचे माजी शासक परीक्षित थमपुरन यांच्याकडून त्यांना साहित्य निपुण पुरस्कार हा पुरस्कार मिळाला तेव्हा त्यांची पहिली ओळख झाली. नैवेद्यम हा बालमणी अम्मा यांच्या १९५९ ते १९८६ या काळातील कवितांचा संग्रह आहे. लोकंथरंगलील हे कवी नलपत नारायण मेनन यांच्या निधनावरील एक शोक आहे.

पुरस्कार आणि ओळख 
त्यांच्या कवितेमुळे त्यांना मल्याळम कवितेतील अम्मा (आई) आणि मुथासी (आजी) ही पदवी मिळाली.   केरळ साहित्य अकादमी येथे बालमनिअम्मा स्मरणार्थ भाषण देताना, अक्कितम अच्युथन नंबूथिरी यांनी तिचे वर्णन "मानवी गौरवाचे पैगंबर" म्हणून केले आणि सांगितले की तिची कविता त्यांच्यासाठी प्रेरणादायी आहे.  लेखक आणि समीक्षक एम.एन. करासेरी यांनी तिला गांधीवादी मानले, आणि जेव्हा लोक नथुराम गोडसे यांना भारतीय राष्ट्रवादाचे प्रतिनिधित्व करणारे मानतात तेव्हा त्यांच्या कार्यांची पुनरावृत्ती व्हायला हवी असे त्यांना वाटते. 

त्यांना अनेक साहित्यिक सन्मान आणि पुरस्कार मिळाले, ज्यात मुथास्सीसाठी केरळ साहित्य अकादमी पुरस्कार (१९६३), मुथासीसाठी केंद्रीय साहित्य अकादमी पुरस्कार (१९६५), आसन पुरस्कार (१९८९), वल्लाथोल पुरस्कार (१९९३), ललिथांबिका अंतर्जनम पुरस्कार (१९९३), सारथी . नैवेद्यम (१९९५), एझुथाचन पुरस्कार (१९९५), आणि एनव्ही कृष्णा वॉरियर पुरस्कार (१९९७) साठी सन्मान.  १९८७ मध्ये त्यांना भारताचा तिसरा सर्वोच्च नागरी सन्मान, पद्मभूषण, प्राप्त झाला होता.

वारसा 
कोची इंटरनॅशनल बुक फेस्टिव्हल कमिटीने लेखकांना रोख पुरस्कार देऊन बालमणी अम्मा पुरस्काराची निर्मिती केली.  

१९ जुलै २०२२ रोजी, Google ने अम्मा यांना त्यांच्या जयंतीनिमित्त Google डूडलद्वारे सन्मानित केले.

संदर्भ 

२०व्या शतकातील भारतीय लेखिका
भारतीय कवयित्री
इ.स. २००४ मधील मृत्यू
इ.स. १९०९ मधील जन्म