स्टॅन ली

स्टॅन ली  (जन्म स्टॅनली मार्टिन लीबर म्हणून; २८ डिसेंबर १९२२ - १२ नोव्हेंबर २०१८) हे एक अमेरिकन कॉमिक पुस्तक लेखक, संपादक, प्रकाशक आणि निर्माते होते. टाइमली कॉमिक्स नावाच्या कौटुंबिक व्यवसायातून त्यांनी काम सुरू केले. ही कंपनी नंतर मार्वल कॉमिक्स बनली. दोन दशके ते मुख्य सर्जनशील नेते होते, त्यांनी एका प्रकाशन गृहाच्या छोट्या विभागातून कॉमिक्स आणि चित्रपट उद्योगांवर वर्चस्व असलेल्या मल्टीमीडिया कॉर्पोरेशन पर्यंत कंपनीचा विस्तार केला.

मार्वलमधील इतरांच्या सहकार्याने—विशेषतः सह-लेखक/कलाकार जॅक किर्बी आणि स्टीव्ह डिटको —त्यांनी सुपरहिरो स्पायडर-मॅन, द एक्स-मेन, आयर्न मॅन, थॉर, द हल्क, अँट-मॅन, द वास्प, द फॅन्टास्टिक फोर, ब्लॅक पँथर, डेअरडेव्हिल, डॉक्टर स्ट्रेंज, द स्कार्लेट विच आणि ब्लॅक विडो सह-प्रतिष्ठित पात्रांची सह-निर्मिती केली. १९६० च्या दशकात या आणि इतर पात्रांच्या परिचयांनी सुपरहिरो कॉमिक्समध्ये अधिक नैसर्गिक दृष्टीकोन आणला आणि १९७० च्या दशकात ली यांनी कॉमिक्स कोड अथॉरिटीच्या निर्बंधांना आव्हान दिले, ज्यामुळे अप्रत्यक्षपणे त्याच्या धोरणांमध्ये बदल झाला. १९८० च्या दशकात त्यांनी इतर माध्यमांमध्ये मार्वल गुणधर्मांच्या विकासाचा पाठपुरावा केला.

१९९० च्या दशकात मार्वलमधून निवृत्ती घेतल्यानंतर, ली हे कंपनीसाठी एक सार्वजनिक व्यक्तिमत्व म्हणून राहिले आणि मार्व्हल पात्रांवर आधारित चित्रपट आणि कार्यक्रमांत त्यांनी अनेकदा छोट्या भूमिका केल्या, ज्यावर त्यांना कार्यकारी निर्माता म्हणून नाव मिळाले. तसेच ते सर्वाधिक कमाई करणारे सर्वकालीन चित्रपटातील व्यक्ती बनले.  २०१८ मध्ये त्यांचा मृत्यू होईपर्यंत त्यांनी स्वतंत्र सर्जनशील उपक्रम सुरू ठेवले. ली यांना कॉमिक पुस्तक उद्योगातील विल आयसनर अवॉर्ड हॉल ऑफ फेममध्ये १९९४ मध्ये आणि जॅक किर्बी हॉल ऑफ फेममध्ये १९९५ मध्ये समाविष्ट करण्यात आले. २००८ मध्ये त्यांना NEA चे राष्ट्रीय कला पदक मिळाले.

संदर्भ 

इंग्लिश लेखक
मार्व्हेल कॉमिक्स
इ.स. १९२२ मधील जन्म
इ.स. २०१८ मधील मृत्यू
पुरुष चरित्रलेख