अदानी पोर्ट्स आणि स्पेशल इकॉनॉमिक झोन लिमिटेड

अदानी पोर्ट्स आणि स्पेशल इकॉनॉमिक झोन लिमिटेड (अदानी पोर्ट्स आणि एसईझेड) पूर्वी मुंद्रा पोर्ट आणि स्पेशल इकॉनॉमिक झोन लिमिटेड म्हणून ओळखले जात होते,  एक भारतीय बंदर ऑपरेटर आहे.   अदानी पोर्ट्स आणि एसईझेड हे मुंद्रा येथे भारतातील सर्वात मोठे एसईझेड असलेल्या बंदरांच्या मोठ्या नेटवर्कचे प्रतिनिधित्व करते. अदानी पोर्ट्स आणि एसईझेड हे भारतातील सर्वात मोठे खाजगी बंदर ऑपरेटर आहे ज्याची उपस्थिती १२ ठिकाणी आहे.

स्थाने 
कंपनीने मुंद्रा बंदरावर काम सुरू केले आणि सध्या भारतातील १० बंदरे कार्यरत आहेत ज्यात ६ राज्यांमध्ये ४५ बर्थ आणि १४ टर्मिनल आहेत.  

त्याच्या उपकंपनी अदानी लॉजिस्टिक लि. मार्फत, अदानी पोर्ट्स आणि एसईझेड ३ इनलँड कंटेनर डेपो चालवते, जे बंदरांवर कस्टम क्लिअर होण्यापूर्वी मालाचे स्टोअरहाऊस आहे.  हे किशनगड, राजस्थान, पाटली, हरियाणा आणि किला रायपूर, पंजाब येथे आहे. त्यात भारतीय रेल्वेसाठी श्रेणी १ परवाना आहे जो संपूर्ण भारतातील मालवाहू वाहतुकीस मदत करतो.   कोविड-19 लॉकडाऊन दरम्यान, अदानी लॉजिस्टिकच्या मालकीच्या गाड्यांचा वापर तामिळनाडू, कर्नाटक, पश्चिम बंगाल आणि महाराष्ट्र या राज्यांमधील ६० लाखांहून अधिक नागरिकांना खायला देण्यासाठी ३०,००० टन अन्नधान्य पाठवण्यासाठी केला गेला.  

अदानी पोर्ट्स  आणि स्पेशल इकॉनॉमिक झोन लि. प्रामुख्याने बंदर आणि बंदर बांधणीसाठी ड्रेजिंग आणि रिक्लेमेशन सोल्यूशन्स प्रदान करते. अदानी समूहाने २००५ मध्ये ड्रेजिंग फ्लीट विकसित करण्यासाठी गुंतवणूक करण्यास सुरुवात केली. सध्या, अदानी पोर्ट्स आणि एसईझेड १९ ड्रेजर्सचा ताफा चालवते जी भारतातील सर्वात मोठी भांडवली ड्रेजिंग क्षमता आहे.  

मुंद्रा एसईझेड हे भारतातील सर्वात मोठे बंदर-नेतृत्वात कार्यरत आणि अधिसूचित बहु-उत्पादन एसईझेड आहे जे विविध उद्योगांसाठी क्लस्टर-आधारित विकासावर आधारित उत्पादन सेटअपसाठी मोठ्या उद्योगांसाठी लँड बँक ऑफर करते.

अदानी पोर्ट्स आणि एसईझेड ने ८५% पेक्षा जास्त जगण्याच्या दरासह २,८८५ हेक्टर (ऑगस्ट २०१६ पर्यंत) खारफुटीचे वनीकरण उपक्रम हाती घेतले आहेत. २०१६ मध्ये, कंपनीने जाहीर केले की सर्व बंदरे आणि टाउनशिप १००% अक्षय ऊर्जेवर चालण्यासाठी तयार आहेत - सौर आणि पवन यांचे मिश्रण. 

ऑगस्ट २०१७ मध्ये, मॉर्गन स्टॅनले विश्लेषण उद्धृत केले गेले "अदानी पोर्ट्स आणि एसईझेड त्याच्या जागतिक समवयस्कांच्या तुलनेत चांगले स्टॅक करत आहे: महसूल वाढ, मार्जिन, EBIDTA वाढ, निव्वळ उत्पन्न वाढ आणि परतावा गुणोत्तर (RoCE/ RoE) यासारख्या ऑपरेटिंग मेट्रिक्सवर आणि त्यावर आधारित मॉर्गन स्टॅन्ले विश्लेषकांनी जागतिक बंदरांचा अंतर्भाव करणाऱ्या बॉटम-अप अंदाजानुसार, मुंद्रा बंदराची कर सुट्टी संपुष्टात आली असली तरी APSEZ विविध ऑपरेटिंग मेट्रिक्समध्ये अव्वल चतुर्थांशात असेल." 

एप्रिल २०२२ मध्ये, अदानी पोर्ट्स आणि एसईझेड (तिच्या उपकंपनी, The Adani Harbor Services Ltd. द्वारे) ने भारतीय तृतीय-पक्ष सागरी सेवा प्रदाता, Ocean Sparkle Ltd  मध्ये 100% भागभांडवल विकत घेतल्याची घोषणा करण्यात आली.

जुलै २०२२ मध्ये, अदानी पोर्ट्सने इस्रायलच्या हैफा बंदराची गॅडॉटसोबत US$ १.१८ बिलियनची बोली सील केली, जिथे अदानी पोर्ट्स आणि गॅडोट ग्रुपचे कन्सोर्टियममध्ये अनुक्रमे ७०%-३०% शेअर्स आहेत.  

सप्टेंबर २०२२ मध्ये, अदानी पोर्ट्सने पूर्व भारतातील राज्यात  बिलियन बंदर प्रकल्प सुरक्षित केला. 

दिघी बंदर

दिघी बंदर हे जेएनपीटी, नवी मुंबईला पर्याय बनण्याच्या उद्देशाने अदानी पोर्ट्स आणि एसईझेड ने फेब्रुवारी २०२१ मध्ये अधिग्रहित केले होते.

संदर्भ 

मुंबई रोखे बाजारातील नोंदणीकृत कंपन्या
अदानी उद्योगसमूह