इझू बेटे

हा ज्वालामुखी बेटांचा समूह आहे. जो जपानच्या होन्शुच्या इझू द्वीपकल्पापासून दक्षिण आणि पूर्व दिशेला पसरलेला आहे. प्रशासकीयदृष्ट्या, यात दोन शहरे आणि सहा गावे आहेत. टोकियो प्रीफेक्चरचा सर्व भाग. सर्वात मोठा म्हणजे इझू ओशिमा, ज्याला सामान्यतः ओशिमा म्हणतात.

याला सामान्यतः "इझूची सात बेटे " (जपानीमध्ये 伊豆七島) म्हटले जात असले तरी, प्रत्यक्षात यात एक डझनहून अधिक बेटे आणि बेटांचा समुह आहेत. त्यापैकी नऊ बेटांवर सध्या लोकवस्ती आहेत.

भूगोल 

 

इझू बेटे होन्शूवरील इझू द्वीपकल्पापासून दक्षिण-पूर्वेकडे दिशेला आहेत. याचे क्षेत्रफळ  आहे. याची एकूण लोकसंख्या २४,६४५ (इ.स. २००९ नुसार) नऊ बेटांवर वसलेली आहे. त्यापैकी सर्वात मोठा इझू ओशिमा आहे. यात ८,३४६ रहिवासी आहेत आणि याचे क्षेत्रफळ    आहे. यातील सर्वात लहान बेट तोशिमा आहे. यात  २९२ रहिवासी असून याचे क्षेत्रफळ   आहे. वस्ती असलेल्या बेटांपैकी, सात बेटांना पारंपारिकपणे "इझू सेव्हन" म्हणून संबोधले जाते: ओशिमा, तोशिमा, निजिमा, कोझुजिमा, मियाकेजिमा, हाचिजोजिमा आणि मिकुराजिमा आहे. काही वेळा शिकिनेजिमा आणि आओगाशिमा यांचाही समावेश केला जातो. 

प्रत्येक बेटाचे वेगळे वैशिष्ट्य आहे: ओशिमा त्याच्या सक्रिय ज्वालामुखी माउंट मिहारा आणि कॅमेलियाससाठी प्रसिद्ध आहे. हाचिजोजिमा त्याच्या पूर्वीच्या दंड वसाहतीसाठी तर मिकुराजिमा डॉल्फिन निरीक्षणासाठी आणि नीजिमा त्याच्या असंख्य समुद्रकिनाऱ्यांसाठी प्रसिद्ध आहे. कोझुजिमा त्याच्या पांढऱ्या वालुकामय किनाऱ्यांसाठी, हाचिजोजिमा त्याच्या विहिरीसाठी प्रसिद्ध आहे. स.न. २००१ च्या ज्वालामुखीच्या उद्रेकासाठी अद्वितीय संस्कृती आणि मियाकेजिमाचे जतन केले. 

इडो कालावधीत, नि-जिमा, मियाके-जिमा आणि हाचिजो-जिमा गुन्हेगारांसाठी निर्वासित ठिकाणे म्हणून काम करत होते.

उपोष्णकटिबंधीय ओगासावारा बेटे, जे प्रशासकीयदृष्ट्या टोकियोचा देखील भाग आहेत, आणखी दक्षिणेला आहेत. ते सुमारे  पेक्षा जास्त तीस बेटांचा दूरवरचा द्वीपसमूह आहे. तो टोकियोच्या दक्षिणेकडे आहे.

बेटे

प्रशासकीय विभाग 
इझू बेटे दोन शहरे (ओशिमा आणि हाचिजोजिमा) आणि सहा गावे (उर्वरित बेटे) मध्ये विभागली गेली आहेत. महानगरपालिकांच्या वरती महानगर सरकारची शाखा कार्यालये म्हणून तीन उपप्रांत (उपप्रीफेक्चर्स) तयार होतात. 

सर्व बेटे (एकूण बाराहून अधिक) फुजी-हकोने-इझू नॅशनल पार्कचा भाग आहेत.  चार दक्षिणेकडील बेटे हाचिजो उपप्रीफेक्चरमधील कोणत्याही शहर किंवा गावाच्या अंतर्गत प्रशासित नाहीत आणि ते असंघटित क्षेत्र आहेत. तोरिशिमा आता निर्जन आहे परंतु एक पक्षांसाठी महत्त्वाचे आश्रयस्थान आहे.

आओगाशिमा आणि ओगासावारा बेटांमधली निर्जन बेटे, म्हणजे बेयोनेझ रॉक्स (बेयोनेझू रेत्सुगन), स्मिथ आयलंड (सुमिसु-टो), तोरिशिमा आणि लॉटस् वाईफ (सोफु-इवा) ही कोणत्याही नगरपालिकेच्या मालकीची नाही, कारण हाचिजो टाउन आणि आओगिमास्ट्रेटिव्ह दोन्ही गावांचा दावा आहे. अधिकार त्याऐवजी ते थेट हाचिजो उपप्रांताद्वारे नियंत्रित केले जातात.

 ओशिमा उपप्रांत
 ओशिमा टाउन: इझू ओशिमा
 तोशिमा गाव: तोशिमा
 निजिमा गाव: निजिमा, शिकिनेजिमा आणि उदोनेशिमा
 कोझुशिमा गाव: कोझुशिमा
 मियाके उपप्रांत
 मियाके गाव: मियाकेजिमा आणि ओनोहराजिमा
 मिकुराजिमा गाव: मिकुराजिमा, इनांबाजीमा
 हाचिजो उपप्रांत
 हाचिजो शहर: हाचिजोजिमा आणि हाचिजोकोजिमा
 आओगाशिमा गाव: आओगाशिमा 
 असंघटित : बेयोनेझ रॉक्स  (बेयोनेझु रेत्सुगन ), सुमिसु-तो, टोरिशिमा, आणि सोफू-इवा

लोकसंख्याशास्त्र 
इझू बेटांवरील लोकसंख्या कमी होत आहे. याचा दर इतर जपानी बेटांच्या तुलनेत कमी आहे. 

या बेटांवर हाचिजो भाषा बोलली जाते.

इतिहास 

 ६८० - सुरुगा प्रांतापासून वेगळे होण्याच्या स्वरूपात इझू प्रांताची स्थापना झाली. त्या वेळी, इझू बेटे कामो-गनच्या मालकीची होती.
 १६४३ - एक्सप्लोरर मार्टेन गेरिट्झ व्रीजने याला डी व्रीज द्वीपसमूह म्हटले
 १४ नोव्हेंबर १८७१ (२५ डिसेंबर१८७१) --- पहिल्या प्रीफेक्चरल एकीकरणामुळे ते आशिगारा प्रीफेक्चरच्या अधिकारक्षेत्रात आले.
 १८ एप्रिल १८७६ (मेजी ९) - दुसऱ्या प्रीफेक्चरल एकीकरणामुळे, ते शिझुओका प्रांताच्या अधिकारक्षेत्रात आले.
 ११ जानेवारी १८७८ (मेजी ११) - टोकियो प्रीफेक्चरच्या अधिकारक्षेत्रात आले.

हे देखील पहा 

 जपानच्या बेटांची यादी

संदर्भ 

 Teikoku's Complete Atlas of Japan, Teikoku-Shoin Co., Ltd. टोकियो १९९०,
 अधिकृत टोकियो बेट माहिती पृष्ठ 

टोकियो मधील बेटे
इझू बेटे