भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (माओवादी)

भारतीय कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी) हा भारतातील मार्क्सवादी-लेनिनवादी-माओवादी   प्रतिबंधित कम्युनिस्ट राजकीय पक्ष आणि नक्षली संघटना आहे ज्याचा उद्देश नागरी युद्धाच्या माध्यमातून "अर्ध-औपनिवेशिक आणि अर्ध-सरंजामी भारतीय राज्य" उलथून टाकणे हे होते. या पक्षाची स्थापना २१ सप्टेंबर २००४ रोजी भारतीय कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी-लेनिनवादी) पीपल्स वॉर (पीपल्स वॉर ग्रुप) आणि माओईस्ट कम्युनिस्ट सेंटर ऑफ इंडिया (MCCI) यांच्या विलीनीकरणाद्वारे झाली. इस १९६७ पासून पश्चिम बंगालमध्ये कट्टरपंथी माओवाद्यांनी केलेल्या नक्षलबारी बंडाच्या संदर्भात सीपीआय (माओवादी) यांना अनेकदा नक्षलवादी म्हणून संबोधले जात होते. इस २००८ पासून बेकायदेशीर कारवाया (प्रतिबंधक) कायदा अंतर्गत या पक्षाची भारतातील दहशतवादी संघटना म्हणून घोषणा करण्यात आली आहे.    

इस २००६ मध्ये, तत्कालीन पंतप्रधान मनमोहन सिंग यांनी नक्षलवाद्यांचा भारतासाठी "सर्वात मोठे अंतर्गत सुरक्षा आव्हान" म्हणून उल्लेख केला   आणि म्हटले की "लोकसंख्येतील वंचित आणि दुरावलेले वर्ग" हे माओवादी चळवळीचा कणा बनतात.  सरकारी आकडेवारी नुसार, २०१३ मध्ये देशातील ७६ जिल्हे " नक्षल दहशतवाद " मुळे प्रभावित झाले होते, तर आणखी १०६ जिल्हे वैचारिक प्रभावात होते.  २०२० मध्ये तेलंगणा आणि इतर भागात पक्षाच्या हालचाली पुन्हा वाढू लागल्या.

लक्षणीय हल्ले 

 १२ जून २००९ रोजी, राजनांदगाव येथे माओवादी बंडखोरांनी केलेल्या हल्ल्यात भारतीय पोलिसांचे किमान 29 सदस्य ठार झाले. , 90 किमी (५६ mi) रायपूर (भारताचे छत्तीसगड राज्य) पासून. 
 १५ फेब्रुवारी २०१० रोजी, सीपीआय (माओवादी) च्या अनेक गनिमी कमांडर, ज्या सर्व महिला असल्याचे मानले जाते, पश्चिम बंगालमधील सिल्डा येथे ईस्टर्न फ्रंटियर रायफल्सच्या २४ जवानांना ठार मारले.  : ९७-९८ हा हल्ला नक्षली किशनजी या नक्षलवादी नेत्याने निर्देशित केला होता, आणि निमलष्करी छावणीवर नक्षलवाद्यांच्या हल्ल्यानंतर, किशनजी यांनी वृत्त माध्यमांना संबोधित करताना याचे समर्थन केले की, "आम्ही ही (हिंसा) सुरू केलेली नाही आणि आम्ही ती प्रथम थांबवणार नाही. केंद्र सरकार तोडगा काढण्यासाठी प्रामाणिक आहे की नाही ते पाहू आणि आम्ही नक्कीच सहकार्य करू.चिदंबरम यांच्या 'ऑपरेशन ग्रीन हंट'ला हे उत्तर आहे आणि जोपर्यंत केंद्राने ही अमानुष लष्करी कारवाई थांबवली नाही, तोपर्यंत आम्ही केंद्राला असेच उत्तर देणार आहोत."
 ६ एप्रिल २०१० रोजी, माओवाद्यांनी लपून बसलेल्या माओवाद्यांनी घातलेल्या सापळ्यात सापडलेल्या ७६ निमलष्करी जवानांना ठार मारले. यावर सीपीआय (माओवादी) ने या घटनेचे समर्थन ऑपरेशन ग्रीन हंटचा "थेट परिणाम" म्हणून केले आहे की "आम्हाला अर्धसैनिक बटालियनने वेढले आहे. ते जंगलांना आग लावत आहेत आणि आदिवासींना (आदिवासी) पळ काढत आहेत. या परिस्थितीत, आमच्याकडे दुसरा पर्याय नाही."
 २५ मे २०१३ रोजी, सीपीआय (माओवादी) ने बस्तर येथे भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसच्या ताफ्यावर हल्ला केला आणि महेंद्र कर्मा, नंदकुमार पटेल आणि विद्या चरण शुक्ला यांच्यासह २७ लोक मारले. या घटनेदरम्यान काही "निर्दोष काँग्रेस [INC] कार्यकर्त्यांच्या" मृत्यूबद्दल खेद व्यक्त करताना, त्यांनी असे समर्थन केले की, भारतीय जनता पक्ष आणि भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसची धोरणे याला कारणीभूत आहेत ज्यांना ते "लोकविरोधी" मानतात. नंतर, ओडिशात सीमा सुरक्षा दलाच्या मदतीने स्पेशल ऑपरेशन ग्रुपने घातपातात भाग घेतलेल्या १४ माओवाद्यांना  मारण्यात आले.
 ३ एप्रिल २०२१ रोजी, दक्षिण छत्तीसगडमधील विजापूर आणि सुकमा जिल्ह्यांच्या सीमेवर माओवाद्यांच्या हल्ल्यात बावीस जवान शहीद झाले. मारल्या गेलेल्यांमध्ये १४ छत्तीसगड पोलीस आणि CRPF चे सात जवान, त्यांच्या उच्चभ्रू CoBRA युनिटच्या सहा सदस्यांसह, माओवादी गनिमांचा सामना करण्यासाठी खास प्रशिक्षित जवान होते.

संदर्भ 

कम्युनिस्ट पक्ष
नक्षलवादी चळवळ
भारतातील राजकीय पक्ष