श्रुती बंदोपाध्याय

प्रा.डॉ. श्रुती बंदोपाध्याय (ऑक्टोबर ८, इ.स. १९६२, भारत ) या विश्वभारती शांतिनिकेतनमध्ये मणिपुरी नृत्याच्या प्राध्यापिका आहेत. अकादमिक स्टाफ यूएस आणि यूकेमध्ये अनुक्रमे शिकवण्यासाठी आणि कामगिरीसाठी कॉमनवेल्थ २०१२ च्या फेलोशिपची प्राप्तकर्ता आहेत. नृत्य क्षेत्रातील योगदानाबद्दल श्रीमती बंदोपाध्याय यांना २०२० सालचा संगीत नाटक अकादमी पुरस्कार मिळाला आहे.

जीवन परिचय 
प्रा.डॉ. श्रुती बंदोपाध्याय यांचा जन्म ८ ऑक्टोबर १९६२ रोजी झाला. या मणिपूर राज्य बाहेर मणिपुरी नृत्यांचा प्रचार करण्यासाठी समर्पित मणिपुरी नृत्यातील एक प्रमुख प्रचारक आहेत. आणि दूरदर्शनमधील मणिपुरी नृत्याची (१९९८ पासून) 'उच्च' दर्जाची कलाकार आहे ज्यांना गुरू बिपीन सिंग, गुरू कलावती देवी, पद्मश्री गुरू दर्शना झवेरी, ओझा बाबू सिंग, ओझा गौरकिशोर शर्मा, प्रो जितेन सिंग आणि प्रो. भारत यांच्याकडून तिला मार्गदर्शन लाभलेला आहे. तिने परदेशातील प्रमुख उत्सवांमध्ये नृत्य सादर केले आहे. संगीत नाटक अकादमी, भारतीय सांस्कृतिक संबंध परिषद, ईस्टर्न जोनल कल्चरल सेंटर (EZCC) आणि भारतातील इतर सांस्कृतिक संस्थांच्या त्या मान्यताप्राप्त कलाकार आहेत. तिने अनेक प्रॉडक्शन्सचे नृत्यदिग्दर्शन केले आहे ज्याने तिला प्रशंसा आणि सन्मान मिळवून दिला आहे.

शैक्षणिक प्रयत्नात त्यांना रवींद्र भारती विद्यापीठातून पी.एच.डी (१९९६) आणि विश्व भारती, शांतिनिकेतनमधून डी.लिट (२०१०) मिळाले आहे. यूएसए आणि यूकेमध्ये भारतीय नृत्यांवर व्याख्यान देण्यासाठी आणि सादर करण्यासाठी त्यांना व्हिजिटिंग लेक्चरर फुलब्राइट फेलोशिप (२००७) आणि शैक्षणिक स्टाफ कॉमनवेल्थ फेलोशिप (२०१२) ने सन्मानित करण्यात आले आहे. त्या रवींद्र भारती विद्यापीठातील नृत्य विभागातील प्राध्यापिका होत्या आणि सध्या विश्व भारती शांतिनिकेतन येथील संगीत भवन येथे मणिपुरी नृत्यात प्राध्यापिका म्हणून कार्यरत आहे. त्या नियमितपणे नृत्य सादर करतात. तसेच व्याख्याने आणि लेखन करतात. त्यांची ४ पुस्तके आहेत आणि आंतरराष्ट्रीय, राष्ट्रीय जर्नल्समध्ये अनेक लेख प्रकाशित झाले आहेत.

त्यांचे अलीकडील प्रकाशन रवींद्रनृत्य सप्टेंबर २०१९ मध्ये पश्चिम बंगालचे राज्यपाल श्री जगदीप धनखर यांनी प्रसिद्ध केले. 

त्यांना देवदासी राष्ट्रीय सन्मान आणि २००९ मध्ये म्हैसूरचा श्री ललित कला अकादमी पुरस्कारही मिळाला आहे.

संदर्भ

संगीत नाटक अकादमी पुरस्कारविजेते
इ.स. १९६२ मधील जन्म
स्त्री चरित्रलेख
मणिपुरी नृत्य