निळा कोल्हा

निळा कोल्हा ही संपूर्ण भारतीय उपखंडात प्रसिद्ध असलेली कथा आहे.

निळा कोल्हाचा सर्वात जुना संदर्भ पंचतंत्र मध्ये आढळतो, ज्यामध्ये प्राण्यांचे मानवी परिस्थितीचे वर्णन केले जाते. प्रत्येक कथेत प्रत्येक प्राण्याचे एक "व्यक्तिमत्व" असते आणि प्रत्येक कथेचा शेवट नैतिकतेने होतो.

गोष्ट 
तोंडी प्रसाराद्वारे ओळखल्या जाणाऱ्या निळा कोल्ह्याची कथा भारताच्या एका भागापासून दुसऱ्या भागात फारशी वेगळी नाही. जरी हा प्राणी चंद्रू, नीलाकंठ किंवा निळा कोल्हा म्हणून ओळखला जातो.

सर्वात सामान्य आवृत्ती  असे सांगितले जाते:

एके दिवशी संध्याकाळी जेव्हा अंधार पडला तेव्हा एक भुकेलेला कोल्हा जंगलातल्या त्याच्या घराजवळच्या एका मोठ्या गावात अन्नाच्या शोधात गेला. स्थानिक कुत्र्यांना कोल्हे आवडत नव्हते आणि आपल्या मालकांना अभिमान वाटावा म्हणुन त्यांनी त्याचा पाठलाग केला जेणेकरून ते कोल्हाला मारू शकतील. कोल्हा शक्य तितक्या वेगाने पळत गेला आणि तो कुठे जातोय हे न पाहता कापडे रंगवणाऱ्या एका माणसाच्या घराबाहेर असलेल्या निळेच्या बादलीत पडला. कुत्रे पुढे पळत सुटले आणि कोल्हा बादलीतून बाहेर आला; ओले पण काही दुखापत न होता.

कोल्हा जंगलात गेला आणि त्याची भेट जंगलाचा राजा सिंहाशी झाली.  सिंहाने त्याला विचारले की तो कोण आहे. तो आता निळा झाला आहे हे पाहून कोल्ह्याने स्वतःला चंद्रू - जंगलातील सर्व प्राण्यांचा रक्षक, म्हणून घोषित केले. चंद्रूने सिंहाला सांगितले की जर सर्व प्राणी त्याला अन्न आणि निवारा देतील तरच तो जंगलाचे रक्षण करत राहील.

लवकरच चंद्रू इतर जंगलातील प्राण्यांचा सल्लागार झाला आणि प्राणी त्याच्या पायाशी बसण्यास येत आणि त्याला उत्तम अन्न आणून देत. सर्व प्राण्यांनी त्याची चांगली सेवा केली कारण त्यांना या अजब दिसणाऱ्या निळ्या प्राण्याची भीती वाटत होती. सिंह देखील असहाय्य होते.

पण एका पौर्णिमेच्या रात्री जंगलातले काही कोल्हे ओरडू लागले. चंद्रूने ते ऐकले पण त्याला कोल्हे दिसले नाही. अनावधानाने तोही परत ओर,डू लागला. जमलेल्या सर्व प्राण्यांना समजले की तो एक सामान्य कोल्हा आहे आणि सर्वांनी त्याला जंगलात दूर पळवले, जिथे तो पुन्हा कधीही दिसला नाही.

संदर्भ 

भारतीय परीकथा
भारतीय लोककथा
भारतीय साहित्य
संस्कृत साहित्य