पारस चंद्र जैन

पारस चंद्र जैन (जन्म २०  जून १९५० )  हे सरकारमधील ऊर्जा आणि नवीन आणि नवीकरणीय ऊर्जा खात्याचे माजी कॅबिनेट मंत्री आहेत.  ते मध्य प्रदेश विधानसभेतील उज्जैन उत्तर मतदारसंघाचे प्रतिनिधित्व करतात,   १९९० ते १९९८ आणि २००३ पासून ते आजपर्यंत याच मतदारसंघातून विधानसभेचे सदस्य आहेत .  

ते मध्य भारतातील भारतीय जनता पक्षाचे ज्येष्ठ नेते आहेत. २००५  ते २०१३  पर्यंत ते मध्य प्रदेश सरकारमध्ये वन विभाग, शालेय शिक्षण विभाग, उच्च शिक्षण विभाग, अन्न, नागरी पुरवठा आणि ग्राहक संरक्षण विभाग यासह विविध विभागांचे राज्यमंत्री राहिले आहेत. डिसेंबर २०१३  मध्ये, त्यांना शालेय शिक्षण विभागाचे कॅबिनेट मंत्री करण्यात आले,   आणि २०१६ च्या मंत्रिमंडळ फेरबदलात त्यांना ऊर्जा मंत्रालयाची जबाबदारी देण्यात आली.

प्रारंभिक जीवन आणि शिक्षण 
पारस जैन यांचा जन्म उज्जैन येथे स्वर्गीय श्री समर्थमल तलेरा आणि श्रीमती कैलाश बाई यांच्या पोटी झाला, त्यांचे वडील धान्य व्यापारी होते. त्यांनी विक्रम विद्यापीठातून बी.कॉम पूर्ण केले आणि शिक्षण संपल्यानंतर वडिलांच्या अन्नधान्याच्या व्यापारात सामील झाले.

सुरुवातीची राजकीय कारकीर्द 
पारस जैन यांचा राजकीय प्रवास महाविद्यालयीन जीवनापासून सुरू झाला. ते ABVP चे सक्रिय सदस्य होते, त्यांनी अनेक पदे भूषवली आणि अखेरीस RSS मध्ये प्रवेश केला. निवडणुकीच्या राजकारणात येण्यापूर्वी, त्यांनी सक्रिय स्वयंसेवक असताना समाजकारणासाठी खूप काम केले.

राजकीय कारकीर्द 
अयोध्या आंदोलनाच्या जोरावर , ५४.२१ % मतदानासह, सुंदर लाल पटवा यांच्या नेतृत्वाखाली, राज्यात भाजप सत्तेवर आल्यावर, १९९०  मध्ये उज्जैन मतदारसंघातून त्यांनी पहिली विधानसभेची निवडणूक लढवली आणि जिंकली.  बाबरी मशीद विध्वंसानंतर ६  डिसेंबर रोजी राज्यात राष्ट्रपती राजवट लागू करण्यात आली. त्यानंतर १९९३  मध्ये झालेल्या निवडणुकीत भाजपला मोठा धक्का बसला आणि मध्य प्रदेशात काँग्रेस पुन्हा सत्तेवर आली, परंतु पारस जैन यांनी उज्जैनमधून आपली जागा यशस्वीपणे राखली.

दिग्विजय सिंग १९९८ मध्ये पुन्हा मुख्यमंत्री म्हणून आले आणि काँग्रेसने राज्याचे नेतृत्व केले. यावेळी पारस जैन यांनीही आपली जागा गमावली आणि १९९८  च्या विधानसभा निवडणुकीत त्यांना पराभवाचा सामना करावा लागला. पाच वर्षांनंतर उमा भारती यांच्या आक्रमक नेतृत्वाखाली भाजपने विधानसभेच्या निवडणुकीत विजय मिळवला . यावेळी पारस जैन यांनी सुमारे १६००० मतांनी निवडणूक जिंकत त्यांची उज्जैनची जागा परत मिळवली. २००३  आणि २००८  च्या पुढील विधानसभा निवडणुकीत, जैन यांनी त्यांच्या विजयाची पुनरावृत्ती केली, प्रत्येक वेळी वाढत्या फरकाने विजय मिळवला . 

जेव्हा उमा भारती मुख्यमंत्रीपदावरून पायउतार झाल्या आणि बाबूलाल गौर मध्य प्रदेशचे मुख्यमंत्री झाले. गौर यांच्या मंत्रिमंडळात पारस जैन यांना जून २००५  मध्ये मंत्री म्हणून पहिली टर्म मिळाली. त्यांना वनविभागाचे राज्यमंत्री करण्यात आले. नंतर त्यांनी राज्यमंत्री म्हणून ऊर्जा मंत्रालय, शालेय शिक्षण मंत्रालय सांभाळले.

शिवराज सिंह चौहान यांच्या २००८ च्या मंत्रालयात ते उच्च शिक्षण राज्यमंत्री झाले. नंतर अन्न, नागरी पुरवठा आणि ग्राहक संरक्षण विभागाचा स्वतंत्र प्रभार असलेले राज्यमंत्री म्हणून पदोन्नती मिळाली . शिवराज सिंह चौहान यांच्या २०१३ च्या मंत्रालयात, पारस जैन यांचा राजकीय दर्जा आणखी वाढला, ते २०१३  मध्ये शालेय शिक्षणाचे कॅबिनेट मंत्री बनले,  आणि २०१६  कॅबिनेट फेरबदलात ते ऊर्जा  आणि नवीन आणि नवीकरणीय ऊर्जा मंत्री बनले.  २०१५  पासून, जेव्हा कैलाश विजयवर्गीय यांना भाजपचे राष्ट्रीय सरचिटणीस बनवण्यात आले, तेव्हापासून पारस जैन हे मध्य प्रदेश सरकारमधील मालवा विभागातील एकमेव कॅबिनेट मंत्री आहेत.

वैयक्तिक जीवन 
त्याच्या आतील वर्तुळात त्याला "पारस पहेलवान" म्हणून ओळखले जाते.  त्यांना व्यायामाची आवड आहे, तसेच विविध खेळ आणि योगासनांशी त्यांचा संबंध आहे. त्यांनी १९७८  मध्ये अंगुरबाला जैन यांच्याशी लग्न केले.  त्यांना स्वाती आणि संदेश ही दोन मुले आहेत. 

भारतातील धार्मिक शहरांपैकी एक असलेल्या उज्जैनमध्ये जन्मलेले पारस जैन अत्यंत आध्यात्मिक आहेत आणि अनेक सांस्कृतिक, धार्मिक आणि सामाजिक उपक्रमांमध्ये सक्रियपणे भाग घेतात.   सिंहस्थ, उज्जैनमध्ये पारंपारिकपणे कुंभमेळा म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या चार मेळ्यांपैकी एक, पारस जैन हे सिंहस्थ केंद्रीय समितीचे सदस्य आहेत  आणि २०१६ च्या सिंहस्थाच्या तयारीत त्यांचा जवळून सहभाग होता.

हे देखील पहा 

 शिवराज सिंह चौहान तिसरे मंत्रालय (२०१३ )
 मध्य प्रदेशातील लोकांची यादी
 वर्ग:भारतीय जनता पक्षाचे राजकारणी

संदर्भ

बाह्य दुवे 
 अधिकृत संकेतस्थळ 
 अधिकृत ट्विटर

इ.स. १९५० मधील जन्म
पुरुष चरित्रलेख
भारतीय राजकारणी
Pages with unreviewed translations