देवदासी

देवदासी किंवा जोगिनी या दक्षिण आणि पश्चिम भारतातील काही भागांमध्ये देवाची पूजा आणि सेवा करण्यासाठी जीवन समर्पित केलेल्या मुली होत. देवदासी होणाऱ्या मुलींचे वय १८ ते ३६ वर्षांचे असते. हे समर्पण पॉटकिट्टू समारंभात होते जे लग्नाच्या विधींसारखेच असते. मुख्यत्वे, मंदिराची देखभाल व धार्मिक विधी पार पाडण्याबरोबर, या स्त्रियांनी शास्त्रीय भारतीय कलात्मक नृत्य जसे भरतनाट्यम व ओडिसी नृत्य ही शिकतात. त्यांना उच्च सामाजिक दर्जाचा मिळतो कारण नृत्य आणि संगीत हे मंदिरांच्या उपासनेचा एक आवश्यक भाग असतो.

परंपरेने देवदासीसचा समाजात उच्च दर्जा होता. श्रीमंत संरक्षकांशी विवाह केल्यानंतर त्या गृहिणी बनण्याऐवजी त्यांच्या कौशल्यांचा वापर करत होते. त्यांच्या मुलांना संगीत किंवा नृत्य कौशल्ये शिकविल्या जात होत्या. अनेकदा त्यांच्या संरक्षकांना अजून एक पत्नी असायची जी त्यांना गृहिणी म्हणून मदत करत असे. भारतरत्न एम. एस. सुब्बुलक्ष्मी, लता मंगेशकर, किशोरी आमोणकर, पद्मविभूषण बाळासरस्वती आणि पद्मभूषण डॉ. मुथुलक्ष्मी रेड्डी या समाजातील काही मान्यवर व्यक्ति आहेत.

भारतातील समाजव्यवस्था