दीप्ती नवल

दीप्ती नवल (जन्म ३ फेब्रुवारी, १९५२) ही भारतीय वंशाची अमेरिकन अभिनेत्री, दिग्दर्शक आणि लेखिका आहे, जी प्रामुख्याने हिंदी चित्रपटसृष्टीत सक्रिय आहे. भारतातील महिलांच्या बदलत्या भूमिकांवर भर देणाऱ्या तिच्या संवेदनशील आणि कलात्मक चित्रपट क्षेत्रात तिचे मोठे योगदान आहे.

प्रारंभिक जीवन 
नवल चा जन्म ३ फेब्रुवारी १९५१ साली पंजाब मधील अमृतसर येथे झाला होता. कालांतराने तिच्या वडिलांना 'सिटी युनिव्हर्सिटी ऑफ न्यू यॉर्क' येथे नोकरी मिळाली आणि तिचे कुटुंब न्यू यॉर्क येथे स्थायिक झाले. तिने हंटर कॉलेजमध्ये फाइन आर्ट्सचे शिक्षण घेतले.

नवलने १९७८ मध्ये श्याम बेनेगल यांच्या जुनून या चित्रपटातून हिंदी चित्रपट सृष्टीत पदार्पण केले. दोन वर्षांनंतर, तिने एक बार फिर या चित्रपटात मुख्य भूमिका साकारली. स्मिता पाटील आणि शबाना आझमी यांच्यासोबत, ती १९८० च्या समांतर सिनेमात अभिनेत्री बनली. कमला (१९८४) तसेच अनकही (१९८५) सारख्या चित्रपटांमध्ये तिने भूमिका जोरदार साकारल्या.

२०१९ मध्ये, ती झोया अख्तर दिग्दर्शित अमेझॉन प्राइम वरील वेब सिरीज 'मेड इन हेवन'च्या एका भागामध्ये ती दीर्घकालाने दिसली.

नवल ने 'दो पैसे की धूप चार  आने की बारिश' या मनीषा कोइराला आणि रजित कपूर अभिनित चित्रपटाचे प्रथमच दिग्दर्शन केले. २००९ च्या न्यू  यॉर्क इंडियन फिल्म फेस्टिव्हलमध्ये या चित्रपटाला बेस्ट स्क्रीन प्ले पुरस्कार प्राप्त झाला. हा चित्रपट २०१९ साली नेटफ्लिक्स वर प्रदर्शित झाला. नवल 
ने थोडासा आसमान या दूरचित्रवाहिणी मालिकेचे लेखन आणि दिग्दर्शन केले. याशिवाय द पाथ लेस ट्रॅव्हल हा कार्यक्रम देखील दिग्दर्शित केला.

वैयक्तिक जीवन 
नवलचे लग्न चित्रपट निर्माते प्रकाश झा यांच्याशी झाले होते आणि दोघांना दिशा झा ही दत्तक मुलगी देखील आहे. कालांतराने नवलचे पंडित जसराज यांचे पुतणे दिवंगत विनोद पंडित यांच्याशी नातेसंबंधात होते. ती पूर्वीपासून अमेरिकन नागरिक आहे.

पुरस्कार 
 1988, बंगाल फिल्म जर्नालिस्ट असोसिएशन पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्री, मिर्च मसाला 
 2003, कराची फिल्म फेस्टिव्हलमध्ये सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्रीचा पुरस्कार 
 2012, इमॅजिन इंडिया फिल्म फेस्टिव्हल (स्पेन) मध्ये सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्रीचा पुरस्कार
 2013, न्यू यॉर्क इंडियन फिल्म फेस्टिव्हलमध्ये सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्रीचा पुरस्कार

चित्रपट कारकीर्द

चित्रपट

दूरदर्शन

संदर्भ 

मराठी चित्रपट अभिनेत्री
कन्नड चित्रपट अभिनेत्री
हिंदी चित्रपट अभिनेत्री
भारतीय चित्रपट अभिनेत्री
इ.स. १९५२ मधील जन्म