राजिंदर कौर भट्टल

राजिंदर कौर भट्टल (जन्म ३० सप्टेंबर १९४५) ह्या एक भारतीय राजकारणी आणि काँग्रेसच्या सदस्य आहे ज्यांनी १९९६ ते १९९७ पर्यंत पंजाबचे  १४ वे मुख्यमंत्री आणि २००४ ते २००७ पर्यंत पंजाबचे दुसरे उपमुख्यमंत्री म्हणून काम केले. पंजाबमध्ये मुख्यमंत्रीपद भूषवणाऱ्या त्या पहिल्या आणि आतापर्यंतच्या एकमेव महिला आहेत.  एकूणच त्या भारतातील ८व्या महिला मुख्यमंत्री आणि तिसऱ्या महिला उपमुख्यमंत्री आहेत. १९९२ पासून त्या लेहरा विधानसभा मतदारसंघातून सलग पाच वेळा विजयी झाल्या आहेत.

प्रारंभिक जीवन 
त्यांचा जन्म ३० सप्टेंबर १९४५ रोजी लाहोर येथे हिरा सिंग भट्टल आणि हरनाम कौर यांच्या घरी झाला. त्यांचे लग्न संगरूर जिल्ह्यातील लेहरागागा येथील चांगाली वाला गावात लाल सिंग सिद्धू यांच्याशी झाले होते आणि त्यांना एक मुलगी आणि एक मुलगा आहे.

राजकीय कारकीर्द 
१९९४ मध्ये, भट्टल चंदीगडमध्ये राज्याचे शिक्षण मंत्री होत्या.  हरचरणसिंग ब्रार यांच्या राजीनाम्यानंतर भट्टल पंजाबच्या पहिल्या महिला मुख्यमंत्री बनल्या.  नोव्हेंबर १९९६ ते फेब्रुवारी १९९७ या काळात त्यांनी काम केले. त्या भारतीय इतिहासातील आठव्या महिला मुख्यमंत्री होत्या.  पंजाबच्या मुख्यमंत्री म्हणून त्यांनी घेतलेल्या पुढाकारांमध्ये डिसेंबर १९९६ मध्ये लहान शेतकऱ्यांना विहिरींना वीज देण्यासाठी मोफत वीज अनुदान देण्याची योजना समाविष्ट होती. 

पंजाबमधील फेब्रुवारी १९९७ च्या विधानसभा निवडणुकीत काँग्रेस पक्षाचा पराभव झाल्यानंतर त्यांचा मुख्यमंत्री म्हणून कार्यकाळ संपुष्टात आला. भट्टल यांनी मे महिन्यात सिंह रंधावा यांच्याकडून पंजाब प्रदेश काँग्रेस कमिटीचे अध्यक्षपद स्वीकारले.  त्यानंतर पंजाब काँग्रेसचे अध्यक्ष म्हणून त्यांच्यानंतर आलेले अमरिंदर सिंग यांच्याशी प्रदीर्घ वाद झाला आणि त्यांना काढून टाकण्यासाठी सिंग जबाबदार आहे असे पाहिले गेले. २००३ पर्यंत, भट्टल यांनी सिंग यांना त्यांच्या मुख्यमंत्रिपदावरून हटवण्याचे जाहीरपणे वचन दिले होते आणि काँग्रेस पक्षातील डझनभर असंतुष्ट आमदारांनी त्यांना पाठिंबा दिला होता. या वादाला नवी दिल्लीतील काँग्रेस पक्षाच्या केंद्रीय नेत्यांनी हस्तक्षेप केला आणि सोनिया गांधींनी वाटाघाटींना हात घातला. 

जानेवारी २००४ मध्ये, भट्टल यांनी पंजाबचे उपमुख्यमंत्री म्हणून पद स्वीकारले. मार्च २००७ मध्ये, भट्टल पंजाब विधानसभेत काँग्रेस विधिमंडळ पक्षाचे नेते बनले. तथापि, वाद विकोपाला गेला आणि एप्रिल २००८ मध्ये पक्षाच्या हायकमांडला पुन्हा एकदा हस्तक्षेप करावा लागला, यावेळी सिंग आणि भट्टल या दोघांनाही त्यांच्या मतभेदांबद्दल मीडियाशी बोलणे थांबवण्यास सांगितले. 

या कालावधीत भट्टल यांना एप्रिल २००८ मध्ये भ्रष्टाचाराच्या आरोपातून निर्दोष मुक्त केले. पंजाब काँग्रेसच्या नेत्या म्हणून पुढे राहून, त्यांनी शेतकऱ्यांसाठी कर्जमाफी योजना लागू करण्यासाठी प्रकाशसिंग बादल यांच्या प्रशासनावर यशस्वीरित्या दबाव आणण्याचे श्रेय देखील घेतले. 

जून २०११ पर्यंत, भट्टल पंजाब काँग्रेस विधिमंडळ पक्षाच्या नेत्या आहेत. 

सतलज-यमुना लिंक कालवा असंवैधानिकपणे संपुष्टात आणण्याच्या भारताच्या सर्वोच्च न्यायालयाच्या निर्णयाच्या निषेधार्थ राजीनामा देणाऱ्या त्या ४२ काँग्रेस आमदारांपैकी एक होत्या.

संदर्भ 

२०व्या शतकातील भारतीय राजकारणी
पंजाबी व्यक्ती
इ.स. १९४५ मधील जन्म
पंजाबचे मुख्यमंत्री
हयात व्यक्ती