अखनूर किल्ला

अखनूर किल्ला  चिनाब नदीच्या उजवीकडे आहे. याचे प्राचीन नाव असिकनी असे होते. राजा तेग सिंग यांनी इ.स. १७६२ मध्ये बांधकामाला सुरुवात केली आणि त्याचा उत्तराधिकारी राजा आलम सिंग यांनी १८०२ मध्ये हा किल्ला पूर्ण केला. १७ जून १८२२ रोजी महाराज रणजीतसिंग यांनी चिनाबच्या नदीकाठच्या जिआ पोटा घाटात महाराजा गुलाबसिंग यांचा राज्याभिषेक केला.

किल्ल्याला उत्तम तटबंदी आहे आणि नियमित अंतरावर बुरुज आहेत. कोपऱ्यात  दोन मजली वॉच-टॉवर्स आहेत. ज्यांचे लँडमेंट्स आणि मर्लॉन यांनी मुगुट घातले आहेत. तटबंदीला दोन भाग असून, दक्षिणेकडील राजवाडाकडे जाणारा दरवाजा आहे. राजवाडा दुमजली असून, अंगणाकडे असलेल्या भिंतींनी कमानी सजविली असून त्यातील काही भिंतींवर चित्रे आहेत.

अखनूर किल्ल्याकडे जाण्याचा मार्ग नदीकाठच्या आणि उत्तरेकडील दोन्ही बाजूंनी मिळतो. पूर्वी किल्ल्याचा मोठा भाग उध्वस्त झाला होता. सध्या संवर्धनाचे काम प्रगतीपथावर आहे.

इतिहास 
अखनूर किल्ला एका प्राचीन जागेवर बसला होता. येथील स्थानिक याला मांडा म्हणून ओळखतात. येथे थोड्या प्रमाणात उत्खनन झालेले आहे. यामुळे येथील संस्कृती बद्दलची माहिली तिपटी समजण्यास मदत झाली.

 कालावधी १: हडप्पा संस्कृतीतील लाल आणि राखाडी भांडीचे प्रतिनिधित्व करतो.यात जार, ताटे, बीकर आणि गॉब्लेट्स यासह तांबे पिन, हाडे एरोहेड्स, टेराकोटा केक आणि हडप्पा ग्राफिटीसह शेरड्स यासह इतर वस्तू आहेत.
 कालावधी २: यात प्रारंभिक ऐतिहासिक कुंभार कलेचे अस्थित्व आहे.
 कालावधी ३:  कुशा साम्राज्याच्या वस्तू आणि ३-मीटर रुंद रस्ता दिसून येतो. या रस्त्याच्या दोन्ही बाजूंनी मातीचा बांध घातलेला दिसून येतो.

संदर्भ 

जम्मू आणि काश्मीरमधील किल्ले
अखनूर
किल्ले