भ्रमणध्वनी मागराखण

भ्रमणध्वनी मागराखण किंवा मोबाईल फोन ट्रॅकिंग ही मोबाईल फोनचे स्थान ओळखण्यासाठी एक प्रक्रिया आहे. हे स्थानिकीकरण तंत्रज्ञान वापरून अनेक प्रकारे केले जाऊ शकते. रेडिओ सिग्नल सेल टॉवरच्या नेटवर्क आणि फोन, किंवा फक्त जीपीएस वापरून स्थान ओळखण्याची प्रक्रिया होते. मोबाइल फोन शोधण्यासाठी, जवळच्या अँटेना टॉवर्सशी संपर्क साधण्यासाठी कमीतकमी निष्क्रिय मोबाईल सिग्नल सोडणे आवश्यक आहे, परंतु प्रक्रियेस सक्रिय कॉलची आवश्यकता नसते. मोबाईल स्थितीचे स्थान स्थान-आधारित सेवांसाठी वापरले जाऊ शकते.

तंत्रज्ञान
मोबाइल फोनचे स्थान अनेक मार्गांनी निर्धारित केले जाऊ शकते.

नेटवर्क-आधारित
सेवा प्रदात्याच्या नेटवर्क इन्फ्रास्ट्रक्चरचा वापर करून मोबाइल फोनचे स्थान निश्चित केले जाऊ शकते. सर्व्हिस प्रदात्याच्या दृष्टीकोनातून नेटवर्क-आधारित तंत्राचा फायदा हा आहे की हँडसेटवर परिणाम न करता ते अनाहुतपणे लागू केले जाऊ शकतात. हँडसेटवर जीपीएसच्या व्यापक उपलब्धतेपूर्वी बऱ्याच वर्षांपूर्वी नेटवर्क-आधारित तंत्रे विकसित केली गेली आहेत.प्रगत प्रणाली मोबाईल फोन कोणत्या क्षेत्रामध्ये आहे हे निर्धारित करतात आणि बेस स्टेशनच्या अंतराचा अंदाजे अंदाज देखील ठेवतात. जिथे मोबाइल रहदारी आणि अँटेना टॉवर्सची घनता (बेस स्टेशन) पुरेसे जास्त आहे अशी अर्हता असलेल्या सेवा शहरी भागात कमीतकमी ५० मीटरपर्यंत अचूक स्थान प्राप्त करू शकतात.

हँडसेट-आधारित
हँडसेटवर स्थापित क्लायंट सॉफ्टवेअर जसे गुगल मॅप्स वापरून मोबाइल फोनचे स्थान निश्चित केले जाऊ शकते.  आयओएस किंवा अँड्रॉइड यासारख्या स्मार्टफोनवर असे सॉफ्टवेअर उदा. Google नकाशे चालविण्यात याचा उपयोग होतो.

सिम-आधारित
जीएसएम आणि युनिव्हर्सल मोबाइल टेलिकम्युनिकेशन सिस्टम (यूएमटीएस) हँडसेटमधील ग्राहक ओळख मॉड्यूल (सिम) वापरून, हँडसेटमधून स्थान ओळखणे  शक्य आहे.

वाय-फाय
हँडसेटचे स्थान ओळखण्यासाठी क्रॉऊडसोर्स्ड वाय-फाय डेटा देखील वापरला जाऊ शकतो.

माग राखण्याचे फायदे 
ट्रॅकिंगचा आपल्याला वैयक्तिकरित्या कसा फायदा होतो?
 - आणीबाणीच्या परिस्थितीत जीपीएस ट्रॅकिंग ने आपल्याला मदत मिळते. उदा. अडचणीत असलेल्या मुलींना आपले स्थान लगेच शेयर करता येते. जानेवारी २०१९मध्ये, तिच्या बहिणीने ठरविलेल्या आयफोनच्या स्थानामुळे बोस्टन पोलिसांना अपहरण पीडित ऑलिव्हिया अ‍ॅम्ब्रोज शोधण्यात मदत झाली होती. तसेच तडीपार आरोपींवर नजर ठेवण्यासाठी पुणे पोलिसांनी एक्स्ट्रा ॲप्लिकेशनचा वापर सुरू केला आहे.
 - आपला गमावलेला फोन जीपीएससह ट्रॅक करू शकता.
 - लोकेशन शेयर केले तर मित्र शोधण्यात आणि भेटण्यात मदत होते
 - मालक कर्मचाऱ्यांना तो नोकरीवर असताना वेळ कुठे घालवतो हे पाहण्यासाठी फोनचा मागोवा ठेवू शकतो. 
 - टॅक्सी आणि वितरण कंपन्या वेगवान मर्यादेपेक्षा वेगवान वाहन चालवतात की नाही हे निरीक्षण करू शकतात.
 - आर्थिक कंपन्या आर्थिक फसवणूक शोधण्यासाठी लोकेशन स्थान डेटा वापरतात आणि आपली क्रेडिट कार्ड वापरले जाते तेव्हा आपण उपस्थित असल्याचे सुनिश्चित करतात. त्यामुळे कार्ड वापरतांना तर लोकेशन चालू असलेच पाहिजे.
 - शाळा कॉलेज मध्ये वर्ग उपस्थिती ट्रॅक करता येते शिक्षक विद्यार्थ्यांना ओळखू शकतात.
 - नकाशे रस्त्यावर सर्व फोनच्या हालचाली पाहतात अशा प्रकारे आपण रहदारी ठप्प मार्ग टाळता येतात.

तुम्ही मोबाईलचे लोकेशन बंद केले तरी स्थान ट्रॅक करणे थांबवणे अशक्य असते. कारण ते तुमच्या फोनचे लोकेशन, वायफाय लोकेशन वापरून कंपन्या माग काढतातच
त्यामुळे जे लोकेशन ट्रॅकिंगचे वास्तविक फायदे आहेत त्याचा तरी आपल्यासाठी  उपयोग करून घेणे उत्तम.
त्यामुळे 'हा गुगल आपल्याला ट्रॅक करतो' अशा आपल्या भीतीपासून दूर रहाणे उत्तम आहे. 
गेले काही वर्षे आपण लोकेशन देतो आहोत. आजवर काय वाईट घडले आहे असा प्रश्न उपस्थित केला जातो आणि त्यातून काहीही वाईट निष्पन्न झालेले नाही.
खरे तर दर वळी त्याचा उपयोगच झाला आहे. हरवलेला फोन सापडतो आहे तो केवळ लोकेशन चालू होते म्हणून.
तेव्हा नवीन तंत्रज्ञान स्वतःसाठी वापरा. कंपन्या ते असे नाही तर तसे वापरणारच आहेत. किमान तुम्हाला त्याचा वैयक्तिक उपयोग होईल असे तरी पहाणे योग्य.

गोपनीयता
चीन सरकारने या तंत्रज्ञानाचा वापर बीजिंग शहर रहिवाशांच्या येणाऱ्या प्रवाहाचा मागोवा घेण्यासाठी लक्ष ठेवण्यासाठी केला आहे.

हरवलेला फोन शोधण्यासाठी

Android फोन साठी
 Android.com/find वर जा आणि आपल्या Google खात्यावर साइन इन करा.
 आपल्याकडे एकापेक्षा जास्त फोन असल्यास, आणि ते जोडलेले असल्यास स्क्रीनच्या शीर्षस्थानी हरवलेल्या फोनवर क्लिक करा.
 आपल्या गमावलेल्या फोनमध्ये एकापेक्षा जास्त वापरकर्ता प्रोफाइल असल्यास, मुख्य प्रोफाइल असलेल्या Google खात्यासह साइन इन करा.
 हरवलेल्या फोनला एक सूचना मिळते.
 नकाशावर आपल्याला फोन कोठे आहे याबद्दल माहिती मिळेल.
 स्थान अंदाजे आहे आणि कदाचित अचूक नाही.
 आपला फोन सापडला नाही तर, उपलब्ध असल्यास आपणास त्याचे शेवटचे ज्ञात स्थान दिसेल.

फोन चालू असल्यास आपण काय करू इच्छिता ते निवडा.

 आवाज प्ले करा:  आपला फोन मूक किंवा व्हायब्रेट सेट केलेला असला तरीही, आपल्या फोनवर ५ मिनिटांसाठी संपूर्ण व्हॉल्यूमवर रिंग येईल.
 सुरक्षित डिव्हाइस:  आपला फोन आपल्या पिन, नमुना किंवा संकेतशब्दासह लॉक करतो. आपल्याकडे लॉक नसल्यास आपण एक सेट करू शकता. एखाद्यास आपला फोन आपल्याकडे परत येण्यास मदत करण्यासाठी आपण लॉक स्क्रीनमध्ये संदेश किंवा फोन नंबर जोडू शकता. यामुळे ज्यांच्या कडे फोन आहे त्यांना तुम्ही शोधत आहात हे कळते व ते संपर्क करतात. 
 डिव्हाइस मिटवा:  आपल्या फोनवरील सर्व डेटा कायमचा हटवितो (परंतु कदाचित एसडी कार्ड हटवू शकत नाही). आपण डेटा मिटविल्यानंतर, माझे डिव्हाइस शोधा हे ॲप साधन फोनवर कार्य करणार नाही.
 महत्त्वाचे: आपला फोन मिटविल्यानंतर आपला फोन आढळल्यास, पुन्हा वापरण्यासाठी आपल्या Google खात्याचा संकेतशब्द आवश्यक असेल.

संदर्भ

भौगोलिक स्थान
मोबाईल तंत्रज्ञान
गुन्हेगारी प्रतिबंध
दूरसंचार सेवा