भारताची ध्वज संहिता

भारतीय ध्वज संहिता ही भारतीय राष्ट्रध्वजाच्या प्रदर्शनासंदर्भात लागू होणारे कायदे आणि पद्धती यांचा संच आहे. भारतीय ध्वज संहिता, २००२ ही तीन भागांमध्ये विभागली गेली आहे. संहितेच्या भाग १ मध्ये राष्ट्रध्वजाचे सामान्य वर्णन आहे. संहितेचा भाग २ हा सार्वजनिक, खाजगी संस्था, शैक्षणिक संस्था इत्यादी सदस्यांद्वारे राष्ट्रध्वज प्रदर्शित करण्यासाठी समर्पित आहे. कोडचा भाग ३ केंद्र आणि राज्य सरकारे आणि त्यांच्या संस्था आणि एजन्सीद्वारे राष्ट्रध्वज प्रदर्शित करण्याशी संबंधित आहे.भारतीय ध्वज संहिता, २००२ ही २६ जानेवारी २००२ पासून लागू झाली आणि याने "ध्वज संहिता-भारत" या पूर्वी अस्तित्त्वात असलेल्या संहितेची जागा घेतली.

राष्ट्रध्वज फडकवण्याचा मूलभूत अधिकार 
भारताचे सरन्यायाधीश व्ही.एन. खरे यांच्या अध्यक्षतेखालील खंडपीठाने सांगितले की, भारतीय राज्यघटनेच्या कलम १९(१)(अ) नुसार, नागरिकांना त्यांच्या जागेवर वर्षभर राष्ट्रध्वज फडकवण्याचा मूलभूत अधिकार आहे; परंतु त्या परिसराने राष्ट्रध्वजाची प्रतिष्ठेची हानी होता कामा नये.

संदर्भ