लसी मुळे प्रतिबंधात्मक रोग

लसी मुळे प्रतिबंधात्मक रोग हे संसर्गजन्य रोगआहेतज्यांच्यासाठी प्रभावी प्रतिबंधक लस अस्तित्वात आहे. जर एखाद्या व्यक्तीस लसी-प्रतिबंधात्मक रोगाचा ताबा मिळाला आणि त्यापासून मरण पावला तर मृत्यू ही लस-प्रतिबंधात्मक मृत्यू मानली जाते.

जागतिक आरोग्य संघटनेने (डब्ल्यूएचओ) सर्वात सामान्य आणि गंभीर लस-प्रतिबंधात्मक रोगांचा शोध लावला आहे: डिप्थीरिया, हेमोफिलस इन्फ्लूएंझा सेरोटाइप बी संसर्ग, हिपॅटायटीस बी, गोवर, मेनिंजायटीस, गालगुंड, पेरट्युसिस, पोलिओमायटिस, रुबेला, टिटॅनस, क्षयरोग आणि पीतज्वर  . डब्ल्यूएचओ ने २५ रोगांचं प्रतिबंधन, रोखण्यासाठी किंवा नियंत्रित करण्यासाठी लसींचा परवाना केला आहे .

पार्श्वभूमी 
२०१२ मध्ये, जागतिक आरोग्य संघटनेने असा अंदाज लावला आहे की लसीकरण केल्याने दरवर्षी २५ लाख मृत्यूंचे प्रतिबंधन करता येते. १००% लसीकरण आणि १००% लसींच्या कार्यक्षमतेमुळे, लहान मुलांमध्ये होणाऱ्या सात पैकी एका मृत्यूस प्रतिबंध होऊ शकतो, मुख्यतः विकसनशील देशांमध्ये, हा एक महत्त्वाचा जागतिक आरोग्याचा मुद्दा बनला आहे. लसींमुळे प्रतिबंधात्मक मृत्यूंपैकी एकूण ९८% मृत्यूसाठी चार रोग जबाबदार होते: गोवर, <i id="mwIw">हेमोफिलस इन्फ्लूएंझा</i> सेरोटाइप बी, पेर्ट्यूसिस आणि नवजात टिटॅनस .

डब्ल्यूएचओची लसीकरण पाळत ठेवणे, मूल्यांकन आणि देखरेख कार्यक्रम, लसांद्वारे रोखू शकणाऱ्या रोगांमुळे आजारपण आणि मृत्यू कमी करण्याच्या कार्यक्रमांची आणि लसींच्या सुरक्षिततेची आणि प्रभावीतेचे परीक्षण करतो.

लसीपासून बचाव करण्यायोग्य मृत्यू सहसा वेळेवर लस न मिळाल्यामुळे होते. हे आर्थिक अडचणीमुळे किंवा लस सुलभ नसल्यामुळे होऊ शकते. सामान्यत: शिफारस केलेली लस गंभीर असोशींमुळे किंवा नासाडलेल्या झालेल्या रोगप्रतिकारक शक्तीमुळे कमी प्रमाणात लोकांसाठी वैद्यकीयदृष्ट्या अयोग्य असू शकते. याव्यतिरिक्त, दिलेल्या देशात सामान्य वापरासाठी दिलेल्या रोगाविरुद्ध लस देण्याची शिफारस केली जाऊ शकत नाही किंवा काही विशिष्ट लोकसंख्या, जसे की लहान मुले किंवा वृद्ध प्रौढांसाठी देखील शिफारस केली जाऊ शकते. प्रत्येक देश त्याच्या क्षेत्रातील सामान्यत: आजार आणि त्यावरील आरोग्यविषयक प्राथमिकता यावर आधारित स्वतःची लसीकरणाची शिफारस करतो. जर एखाद्या देशात लस प्रतिबंधक रोग असामान्य असेल तर त्या देशातील रहिवाशांना त्या विरुद्ध लस घेण्याची शक्यता नाही. उदाहरणार्थ, कॅनडा आणि अमेरिकेतील रहिवासी नियमितपणे पीतज्वरपीतज्वराची लसी घेत नाहीत, ज्यामुळे पीतज्वराचा धोका सर्वाधिक (स्थानिक किंवा संक्रमणकालीन प्रदेश) अशा ठिकाणी प्रवास केल्यास त्यांना संसर्ग होण्याची शक्यता असते.

लस प्रतिबंधक रोगांची यादी 

डब्ल्यूएचओ 27 रोगांची यादी करतो ज्यासाठी लस उपलब्ध आहेत:

 कोलेरा 
 डेंग्यू ताप  
 डिप्थीरिया 
 हिमोफिलस इन्फ्लूएन्झा प्रकार बी 
 अ प्रकारची काविळ 
 हिपॅटायटीस बी 
 हिपॅटायटीस ई 
 मानवी पॅपिलोमा-विषाणू 
 इन्फ्लूएंझा 
 जपानी एन्सेफलायटीस 
 मलेरिया  
 गोवर 
 मेनिन्गोकोकल रोग 
 गालगुंड 
 न्यूमोकोकल रोग 
 पर्टुसीस 
 पोलिओमायलिटिस 
 रेबीज 
 रोटावायरस गॅस्ट्रोएन्टेरिटिस 
 रुबेला 
 टिटॅनस 
 टिक-जनित एन्सेफलायटीस 
 क्षयरोग 
 विषमज्वर 
 व्हॅरिसेला 
 पीतज्वर 
 शिंगल्स (हर्पेस झोस्टर)

लसीपासून बचाव करण्यायोग्य रोगांचे प्रयोग इतर प्राण्यांवर प्रयोगशाळेत करण्यात आले 

 उंदरांवर एन्ट्रोकोकस गॅलिनारम, ( स्वयंप्रतिकार रोग )

हे सुद्धा पहा 

 लसीकरण धोरण 
 जागतिक लसीकरण सप्ताह 
 अमेरिकेत गोवर पुनरुत्थान

संदर्भ

बाह्य दुवे 

 

लसीकरण