मेरी क्लबवाला जाधव

मेरी क्लबवाला जाधव (१९०९-१९७५) या भारतीय समाजसेवी होत्या.

त्यांनी चेन्नई आणि भारतभर अनेक NGO स्थापन केल्या आणि देशातील सर्वात जुनी संघटित सामाजिक-कार्य संस्था स्थापन करण्याचे श्रेय तिला दिले जाते. त्यांची संघटना गिल्ड ऑफ सर्व्हिस ही अनाथाश्रम, महिला साक्षरता, अपंगांची काळजी आणि पुनर्वसन इत्यादींशी संबंधित अनेक अधिक गट चालवते.

प्रारंभिक जीवन 
मेरीचा जन्म १९०९ मध्ये तत्कालीन मद्रास प्रेसिडेन्सीमधील ओटाकामुंड येथे रुस्तम पटेल आणि अल्लामाई यांच्या घरी झाला. हा परिवार मद्रास शहरातील ३०० सशक्त पारशी समुदायाचा भाग होता. त्यांचे शालेय शिक्षण मद्रासमध्ये झाले आणि  वयाच्या १८ व्या वर्षी नोगी क्लबवालाशी लग्न केले. १९३० मध्ये त्यांना खुसरो नावाचा मुलगा झाला. नोगी क्लबवाला यांचे १९३५ मध्ये आजारपणामुळे निधन झाले. यानंतर त्यांनी स्वतःला सामाजिक कार्यात वाहून घेतले. त्यांनी नंतर मेजर चंद्रकांत के जाधव, भारतीय लष्करी अधिकारी यांच्याशी पुनर्विवाह केला. जाधव पण सामाजिक कार्याच्या त्याच क्षेत्रात कार्यरत होते.

उपक्रम 
१९४२ मध्ये, दुसरे महायुद्ध भडकत असताना, क्लबवाला यांनी भारतीय हॉस्पिटॅलिटी कमिटीची स्थापना केली ज्यात मुख्यतः गिल्ड ऑफ सर्व्हिसमधून आलेले सहाय्यक होते. मद्रास आणि आसपासच्या ठिकाणी मोठ्या संख्येने भारतीय सैन्य तैनात होते आणि त्यांच्याकडे फार कमी सोयी होत्या. क्लबवाला यांनी सर्व समाजातील आणि समाजातील महिलांना कॅन्टीन, हॉस्पिटल आणि मनोरंजन कार्यक्रम आयोजित करण्याच्या प्रयत्नात सामील होण्यासाठी प्रवृत्त केले. हॉस्पिटॅलिटी कमिटीने सुरू केलेल्या वॉर फंडाला जनतेने उदार हस्ते देणगी दिली ज्याने माजी सैनिक आणि त्यांच्या कुटुंबियांना पुनर्वसन करण्यास मदत करून युद्धानंतर आपले प्रयत्न चालू ठेवले. विजयी १४ व्या सैन्याने मेरीला जबरदस्त प्रयत्नांचे कौतुक म्हणून जपानी तलवार दिली. क्लबवाला जनरल करिअप्पा यांनी "लष्कराचा डार्लिंग" म्हटले होते. त्यांनी १९५२ मध्ये मद्रास स्कूल ऑफ सोशल वर्क सुरू केले, जी दक्षिण भारतातील सामाजिक कार्याची पहिली शाळा आणि भारतातील दुसरी (टाटा इन्स्टिट्यूट ऑफ सोशल सायन्सेस- मुंबई नंतर).

१९५६ मध्ये श्री. आर.ई. कॅस्टेल यांच्या पाठोपाठ एक वर्षासाठी त्यांची मद्रासची शेरीफ म्हणून नियुक्ती करण्यात आली. त्यांनी १९६१ मध्ये ड्यूक ऑफ एडिनबर्गचा सन्मान केला जे मद्रास दौऱ्यावर होते.

पुरस्कार 

 ऑर्डर ऑफ द ब्रिटिश एम्पायर ( १९४१ ) 
 पद्मश्री (१९५५)
 पद्मभूषण (१९६८) 
 पद्मविभूषण (१९७५).

संदर्भ 

२०व्या शतकातील महिला शिक्षिका
तमिळनाडूतील सामाजिक कार्यकर्ते
तमिळनाडूतील महिला शिक्षिका
तमिळनाडूतील शिक्षक
२०व्या शतकातील भारतीय शिक्षक
२०व्या शतकातील भारतीय महिला राजकारणी
२०व्या शतकातील भारतीय राजकारणी
भारतीय महिला परोपकारी
पारशी व्यक्ती
इ.स. १९७५ मधील मृत्यू
भारतीय समाजसेविका
इ.स. १९०९ मधील जन्म
सामाजिक कार्यातील पद्मश्री पुरस्कार विजेते