पंचतीर्थ

पंचतीर्थ ही भारत सरकार व महाराष्ट्र सरकार द्वारा घोषित केलेली बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या जीवनाशी निगडित पाच स्थळे आहेत. भारत सरकार व महाराष्ट्र सरकार ही पंचतीर्थे विकसित करित आहे. महाराष्ट्र सरकारने व भारत सरकारने निर्देशित केलेल्या पंचतीर्थांमध्ये तीन समान स्थळे दोन्हीत समाविष्ठ आहेत तर दोन-दोन भिन्न स्थळे आहेत.

महाराष्ट्र सरकार
महाराष्ट्र सरकारद्वारे निर्देशित पंचतीर्थ
 भीम जन्मभूमी — डॉ. आंबेडकर नगर (महू)
 डॉ. आंबेडकर राष्ट्रीय स्मारक — दिल्ली
 डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर स्मारक — आंबडवे
 डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर स्मारक/ समतेचा पुतळा — मुंबई
 डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर स्मारक — लंडन

भारत सरकार
भारत सरकारद्वारे निर्देशित पंचतीर्थ
 भीम जन्मभूमी (जन्मस्थळ) — डॉ. आंबेडकर नगर/महू, मध्यप्रदेश
 डॉ. आंबेडकर राष्ट्रीय स्मारक (परिनिर्वाण भूमी) — दिल्ली
 दीक्षाभूमी (धर्मांतर स्थळ) — नागपूर, महाराष्ट्र
 चैत्यभूमी (समाधी स्थळ) - मुंबई, महाराष्ट्र
 डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर स्मारक (शिक्षण भूमी) — लंडन

महू

दिल्ली

आंबडवे

मुंबई

लंडन

दीक्षाभूमी

चैत्यभूमी

हे सुद्धा पहा
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या जीवनाशी संबंधित इतर स्थळे

 संकल्प भूमी, वडोदरा, गुजरात
 क्रांतिभूमी - चवदार तळे, महाड
 मुक्तिभूमी - येवला, नाशिक जिल्हा 
 दीक्षाभूमी - नागपूर
 दीक्षाभूमी, चंद्रपूर

संदर्भ

डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर
स्मारके 
तीर्थक्षेत्रे 
भारतातील इमारती व वास्तू 
लंडनमधील इमारती व वास्तू 
दिल्लीमधील इमारती व वास्तू
मुंबईतील इमारती 
मुंबईतील प्रेक्षणीय स्थळे 
मुंबईतील धार्मिक स्थळे 
उत्तर प्रदेश