कुंबी

कुंबी किंवा कुंभी (Careya arborea; केरीया आर्बोरिआ) हा भारतभर आढळणारा एक वृक्ष आहे. याची उंची ९ ते १८ मी. असते व त्याचे अंतकथ हलका किंवा गंध लाल रंगाची असते. या वृक्षाचे लाकूड खूप जड आणि कठोर असते.

वर्णन
कुंबीच्या लाकडाचा वापर कृषी साधने, कपाट, बंदुकीच्या कुंडळे, रेल्वेचे स्लीपर, घराचे खांब आणि तख्तणे बनवण्यासाठी केला जातो, कनारा आणि मालाबार पासून मोठ्या प्रमाणातील लाकडी प्राप्त होते.

कुंबी का झाडाची रेशेदार आहे ज्याचा वापर गडद कागदावर आणि काजूच्या रसाच्या बनविण्यामध्ये होईल. त्याचे झाडाचे ठोकळे शेंक म्हणून दिले जाते त्याचा उपयोग चाचण्या आणि ज्वरहारी कोज नष्ट करण्यासाठी होतो. फुलांचे कळ्यांपासून श्लेष्मा तयार होतो. फळ सुगंधी आणि एक खाद्य पदार्थ आहे. फळांचा काढा पाचक आहे.बीज विषारी असतात.पानांमध्ये १९ % टैनिन आढळतो. त्यांचा उपयोग बीडी बनवण्यासाठी होतो. वनस्पतींमध्ये टॉर्स रेशमचे कीडे पाळले जातात.

उपयोग
कुंबी या झाडाच्या सालीपासून 'वाक' (दोरी) काढतात. या वाकणे टेभराचे पान बांधतात. लहान झाडांचे कोवळे पान शेळ्या, बकऱ्या, ढोरे खातात. लालसर-पांढरे सुगंधी फुले लागतात. याची फळे बेलफळासारखी मोठी असतात.
झाव (उन्हं) लागली तर फळ पाण्यात घासून हाता-पायाला, छातीला लावतात. फळ आणून शेणाच्या गोवऱ्याच्या ढिगात, काड्यात ठेवतात. त्यामुळे साप येत नाही.

संदर्भ

वृक्ष