उत्तरायण (पतंगोत्सव)

उतरायण  हा  भारत देशाच्या गुजरात आणि राजस्थान या राज्यात साजरा केला जाणारा उत्सव आहे.
जानेवारी महिन्यात गुजरात मध्ये दरवर्षी पतांगांचा  विशेष उत्सव साजरा केला जातो. सुमारे महिनाभर आधी या उत्सवासाठी पतंग तयार करण्याचे काम सुरू केले जाते. सूर्याच्या उत्तरायणाचे स्वागत हे या सणाचे वैशिष्ट्य मानले जाते.

स्वरूप
या उत्सवातील विशेष खाद्यपदार्थ म्हणून तिळाची वडी, उंधियु म्हणजे तीळाचे वाटण घालून केलेली मिश्र भाजी, तसेच जिलबी हे खास आकर्षण मानले जाते. यानिमित्ताने केली जाणारी खिचडी हे ही या सणाचे वैशिष्ट्य आहे.

पतंगांचा व्यापार
सुरत आणि अहमदाबाद येथे पतंग तयार करण्याचे कारखाने आहेत. विविध व्यापारी वर्षानुवर्षे हे पतंग तयार करण्याचे काम स्थानिक पातळीवर करीत असतात. उत्तरायण काळात पतंगांची विक्रीची उलाढाल मोठ्या प्रमाणावर केली जाते. घरोघरी सहकुटुंब पतंग उडविले जातात तसेच सार्वजनिक ठिकाणी एकत्र येऊन पतंगोत्सव साजरा केला जातो.

संदर्भ 

भारतीय सण आणि उत्सव
उत्तरायणातील सण आणि उत्सव