मारिया रेसा

मारिया अँजेलिटा रेसा (२ ऑक्टोबर १९६३; जन्मनाव : मारिया अँजेलिटा डेल्फिन आयकार्डो ) या एक फिलिपिनो आणि अमेरिकन पत्रकार आहेत. त्या रॅपलर या संस्थेच्या सह-संस्थापक आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी आहे.  त्यांनी यापूर्वी सीएनएनसाठी दक्षिणपूर्व आशियामध्ये प्रमुख शोधनिबंधक म्हणून काम करताना जवळपास दोन दशके घालवली होती. 

रेसा यांचा जन्म मनिला येथे झाला आणि न्यू जर्सीच्या टॉम्स नदीजवळ त्या वाढल्या. टाइमच्या टाइम ऑफ द इयर २०१८ मधील अंकात त्यांचा समावेश करण्यात आला होता, ज्यामध्ये जगभरातील पत्रकारांचा संग्रह बनावट बातमी सक्रियपणे सामना करणाऱ्या लोकांची यादी जाहीर केली होती. १३ फेब्रुवारी २०१९ रोजी, रॅपलरने व्यापारी विल्फ्रेडो केंग यांच्याबद्दल खोटी बातमी प्रकाशित केल्याच्या आरोपामुळे फिलीपीन अधिकाऱ्यांनी त्यांना सायबरलिबलसाठी अटक केली होती. १५ जून २०२० रोजी, मनिला येथील एका न्यायालयाने त्यांना सायबरलिबल    या वादग्रस्त सायबर गुन्हे विरोधी कायद्यांतर्गत दोषी ठरवले.    याचा  मानवी हक्क गट आणि पत्रकारांनी माध्यम स्वातंत्र्यावरील हल्ला म्हणून निषेध केला.    फिलिपाइन्सचे अध्यक्ष रॉड्रिगो दुतेर्ते यांच्या त्या एक प्रमुख टीकाकार असल्याने, त्यांच्या अटक आणि शिक्षेला विरोधी पक्ष आणि आंतरराष्ट्रीय समुदायातील अनेकांनी दुतेर्ते यांच्या सरकारने केलेली राजकीय प्रेरित कृती म्हणून पाहिले.    

रिपोर्टर्स विदाऊट बॉर्डर्स या संस्थेने सुरू केलेल्या माहिती आणि लोकशाही आयोगाच्या २५ प्रमुख व्यक्तींपैकी रेसा या एक आहेत.  "लोकशाही आणि चिरस्थायी शांततेची पूर्वअट असलेल्या अभिव्यक्ती स्वातंत्र्याचे रक्षण करण्याच्या त्यांच्या प्रयत्नांसाठी" त्यांना दिमित्री मुराटोव्ह यांच्यासोबत संयुक्तपणे २०२१ चा नोबेल शांतता पुरस्कार प्रदान करण्यात आला.

प्रारंभिक जीवन 
मारिया यांचा जन्म मनिला येथे ऑक्टोबर १९६३ मध्ये झाला. रेसाचे वडील फिल सुनिको आयकार्डो हे एक चिनी-फिलिपिनो होते, जे मारिया एक वर्षाच्या असताना मरण पावले. मारिया यांनी मनिला येथील सेंट स्कॉलास्टिका कॉलेजमध्ये शिक्षण घेतले. त्यांची आई हर्मेलिना नंतर युनायटेड स्टेट्सला गेल्या. रेसा आणि त्यांच्या बहिणीला त्यांच्या वडिलांच्या कुटुंबासह सोडून त्या गेल्या, परंतु त्या दोघींना त्या वारंवार भेटत असत.  त्यानंतर, त्यांच्या आईने पीटर एम्स रेसा नावाच्या इटालियन-अमेरिकन पुरुषाशी लग्न केले आणि ते फिलीपिन्सला परतले. रेसा दहा वर्षांच्या असताना त्यांनी आपल्या दोन्ही मुलांना न्यू जर्सी, युनायटेड स्टेट्स येथे आणले. रेसाला सावत्र वडिलांनी दत्तक घेतले आणि त्यांचे आडनाव लावले.  त्यानंतर त्यांचे पालक टॉम्स रिव्हर, न्यू जर्सी येथे स्थलांतरित झाले, जिथे त्या टॉम्स रिव्हर हायस्कूल नॉर्थ जवळच्या सार्वजनिक शाळेत गेल्या.

कारकीर्द 
मारिया यांनी पहिली नोकरी सरकारी वाहिनी पीटीव्ही ४ येथे केली.  त्यानंतर त्यांनी १९८७ मध्ये प्रोब या स्वतंत्र उत्पादन कंपनीची सह-स्थापना केली आणि १९९५ पर्यंत मनिला येथे सीएनएनच्या ब्युरो चीफ म्हणून काम केले. त्यानंतर त्यांनी १९९५ ते २००५ पर्यंत सीएनएनचा जकार्ता विभाग चालवला.  सीएनएनच्या आशियातील प्रमुख तपास पत्रकार म्हणून त्यांनी दहशतवादी जाळ्याचा तपास करण्यात विशेष प्राविण्य मिळवले.  त्या सिंगापूरमधील नानयांग टेक्नॉलॉजिकल युनिव्हर्सिटीच्या एस. राजरत्नम स्कूल ऑफ इंटरनॅशनल स्टडीजच्या इंटरनॅशनल सेंटर फॉर पॉलिटिकल व्हायोलेन्स अँड टेररिझम रिसर्च (ICPVTR) मध्ये एक लेखिका देखील बनल्या. 

२००४ पासून, रेसा यांना ABS-CBN च्या वृत्त विभागाचे प्रमुख केले गेले  तसेच CNN,  आणि द वॉल स्ट्रीट जर्नलसाठी देखील त्यांनी लेखन केले.

संदर्भ 

फिलिपिनो पत्रकार
इ.स. १९६३ मधील जन्म
स्त्री चरित्रलेख
नोबेल शांतता पारितोषिकविजेते