रिंगण (चित्रपट)

रिंगण हा २०१५ मधील मराठी चित्रपट असून मकरंद माने दिग्दर्शित आहे. ६३व्या राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारांमध्ये सर्वोत्कृष्ट मराठी चित्रपटचा पुरस्कार जिंकला. सोबतच ५३व्या महाराष्ट्र राज्य चित्रपट पुरस्कारांमध्ये सर्वोत्कृष्ट चित्रपट, सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शक, सर्वोत्कृष्ट पदार्पण (दिग्दर्शक), सर्वोत्कृष्ट अभिनेता, सर्वोत्कृष्ट सिनेमॅटोग्राफी आणि सर्वोत्कृष्ट बालकलाकार अशा सहा श्रेणींमध्ये पुरस्कार त्यांना मिळाले. कॅन्स, स्टटगार्ट, लंडन आणि टोरोंटो मधील आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सवांमध्ये तो दाखविला हा चित्रपट झळकला.

ए लॅंडमार्क फिल्म्स प्रेझेंटेशन आणि माय रोल मोशन पिक्चर्स प्रोडक्शन ने निर्मीत केलेला हा चित्रपट ३० जून २०१७ रोजी सर्वत्र थिएटरमध्ये प्रदर्शित झाला.

कथानक 
हा चित्रपट एका वडील आणि मुलाच्या हृदयस्पर्शी प्रवासाबद्दल आहे. दुष्काळ आणि कर्जाच्या रिंगणात अडकलेल्या एका शेतकऱ्याची व त्याच्या मुलाची ही कथा. या सात वर्षांच्या मुलाने आपल्या मृत आईचा शोध घेण्याकरिता ध्यास घेत आहे. त्याला वाटते कि आपली आई खरच देवा घरी गेली आहे. दुसऱ्या कोणाकडेही जाणे शक्य नसल्याने हे दोघे पंढरपूरला निघतात जे देवाचे निवासस्थान आहे. इथे प्रत्येकाला वाटते की त्यांना जे हवे ते मिळेल. परंतु हा शोध त्यांची सुसंवाद, नैतिकता, सचोटी आणि विश्वास याची चाचणी घेतो. या शारीरिक आणि भावनिक शोधामुळे त्यांचे बंध आणखी सुधारतात आणि दुर्दैवीपणाच्या या चक्रातून मार्ग काढण्यासाठी वडील आणि मुलगा स्वतःची पूर्तता करतात.

निर्माण 
वडील अर्जुन आणि मुलगा अभिमन्यू यांच्या मुख्य भूमिका शशांक शेंडे आणि साहिल जोशी यांच्या आहेत. चित्रपटाचा प्रारंभिक मसुदा तयार होताच वडिलांच्या भूमिकेसाठी शेंडे ही त्यांची पहिली पसंती असल्याचे दिग्दर्शक माने यांनी नमूद केले. जोशी यांच्यासह सुहास सिरसाट, उमेश जगताप, अभय महाजन, कल्याणी मुळे आणि केतन पवार यांची ऑडिशनमधून निवड झाली. जोशी यांना अभिनयाचा अनुभव नसल्याने चित्रीकरणापूर्वी त्यांना तीन महिन्यांच्या प्रशिक्षणातून जावे लागले. माने सहाय्यक दिग्दर्शक असताना, माने आणि कार्यकारी निर्माता संजय दावरा यांनी अग्निहोत्र या मराठी मालिकेत एकत्र काम केले होते. डावराबरोबरच इतर अनेक तंत्रज्ञ मित्रांनी मानेच्या दृष्टी आणि कर्तृत्वावर विश्वास ठेवला आणि दिग्दर्शकीय पदार्पणावर त्याचे समर्थन केले.

या चित्रपटाचे कथानक पंढरपूरच्या गर्दीच्या ठिकाणी असलेल्या अनेक वास्तविक ठिकाणी करण्यात आले. हिंदूंसाठी एक उल्लेखनीय तीर्थक्षेत्र असल्याने या शहरात भाविक आणि पर्यटकांची गर्दी असते. प्रेक्षकांचे लक्ष वेधण्यासाठी माने यांनी बनावट चित्रीकरणाच्या टोळीला एकत्र केले आणि त्यानंतर इतर ठिकाणी मुख्य छायाचित्रण केले. माने यांनी नमूद केले की, पंढरपुरात मोठा झाल्याने त्यांनी अनेकदा शेतकरी या तीर्थक्षेत्राकडे येताना पाहिले आणि त्यांच्या लक्षात आले की जेव्हा ते तेथून निघूतात तेव्हा त्यांना आराम मिळालेला असतो, जसे विठ्ठल वैयक्तिकरित्या त्यांना मदत करण्यासाठी आला आहे. अश्याच शेतकऱ्यांच्या श्रद्धेच्या साधेपणामुळे त्यांना चित्रपट लिहिण्यास प्रेरणा मिळाली.

पंढरपूरबरोबरच अकलूज, सासवड आणि पुण्यातही चित्रपटाचे चित्रीकरण झाले. चित्रपटाच्या निर्मात्यांकडे आर्थिक बंधन असल्याने, चाळीस सदस्यांच्या टीमने एकतर वाजवी शुल्कासह चित्रपट निर्मितीची साधने भाड्याने घेतली किंवा काहीवेळा विनामूल्य सुद्धा.

कलाकार 
शशांक शेंडे - अर्जुन मगर 
मास्टर साहिल जोशी - अभिमन्यू अर्जुन मगर
सुहास सिरसाट - बाबू 
कायनी मुळे - मांझी
अभिय महाजन - निलेश म्हणून

संगीत 
अजय-अतुल संगीत दिग्दर्शक जोडीच्या अजय गोगावलेंनी कोणताही मोबदला न घेता यात एक गाणे सादर केले आहेत. वैभव देशमुख आणि दासू वैद्य यांच्या गीतांनी रोहित नागभीडे यांनी ह्या गाण्यांची रचना केली आहेत.

पुरस्कार 
लंडन इंडियन फिल्म फेस्टिव्हल, कान्स शॉर्ट फिल्म कॉर्नर आणि १९व्या भारतीय आंतरराष्ट्रीय बालचित्रपट महोत्सवात हा चित्रपट प्रदर्शित झाला. ६३व्या राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारात हा २०१५ सालचा मराठीतील सर्वोत्कृष्ट फीचर फिल्म म्हणून घोषित करण्यात आला होता.

संदर्भ 

इ.स. २०१५ मधील मराठी चित्रपट