कुसगाव (भोर)

कुसगाव हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील भोर तालुक्यातील एक गाव आहे.

हवामान
येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात.मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा  आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. हिवाळ्यात शीतल वातावरण असते. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १००० मिमी पर्यंत असते.

भोगोलिक स्थान आणि लोकसंख्या 
कुसगाव हे पुणे जिल्ह्यातल्या  भोर तालुक्यातील ७१२ हेक्टर क्षेत्राचे गाव असून २०११ च्या जनगणनेनुसार ह्या गावात ३४९ कुटुंबे व एकूण १७८० लोकसंख्या आहे. ह्याच्या सर्वात जवळचे शहर पुणे ३५ किलोमीटर अंतरावर आहे.  यामध्ये ९०४ पुरुष आणि ८७६ स्त्रिया आहेत. यामध्ये अनुसूचित जातीचे लोक ५० असून अनुसूचित जमातीचे १०२ लोक आहेत.ह्या गावाचा जनगणनेतील स्थल निर्देशांक ५५६६७७   आहे.

साक्षरता   
 एकूण  साक्षर  लोकसंख्या: १२८३ (७२.०८%)
 साक्षर पुरुष लोकसंख्या: ७२३ (७९.९८%)
 साक्षर स्त्री लोकसंख्या: ५६० (६३.९३%)

शैक्षणिक सुविधा 
गावात २ शासकीय प्राथमिक शाळा आहेत.
सर्वात जवळील पूर्व प्राथमिक शाळा, उच्च माध्यमिक शाळा (खेडशिवापूर) ५ किलोमीटरहून कमी अंतरावर आहे.
सर्वात जवळील पदवी महाविद्यालय (खेडशिवापूर) ५ किलोमीटरहून कमी अंतरावर आहे.
सर्वात जवळील अभियांत्रिकी महाविद्यालय (शिंदेवाडी) ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे.
सर्वात जवळील वैद्यकीय महाविद्यालय (पुणे) १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे
सर्वात जवळील व्यावसायिक प्रशिक्षण शाळा (भोर) १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.

वैद्यकीय सुविधा (शासकीय) 
सर्वात जवळील प्राथमिक आरोग्य केंद्र १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.
सर्वात जवळील प्राथमिक आरोग्य उपकेंद्र ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे.
सर्वात जवळील पर्यायी औषधोपचार रुग्णालय १ पशुवैद्यकीय रुग्णालय ५-६  किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.
सर्वात जवळील दवाखाना ५-६  किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.
सर्वात जवळील कुटुंब कल्याणकेंद्र ५-६  किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.

पिण्याचे पाणी 
गावात शुद्धीकरण न केलेल्या नळाच्या पाण्याचा पुरवठा आहे.
गावात झाकलेल्या विहिरीच्या पाण्याचा पुरवठा आहे.
गावात न झाकलेल्या विहिरीच्या पाण्याचा पुरवठा आहे.
गावात हॅन्डपंपच्या पाण्याचा पुरवठा आहे.
गावात ट्यूबवेलच्या/बोअरवेलच्या पाण्याचा पुरवठा आहे.
गावात झऱ्याच्या पाण्याचा पुरवठा नाही.
गावात नदी / कालव्याच्या पाण्याचा पुरवठा आहे.

स्वच्छता 
गावात उघडी गटारव्यवस्था उपलब्ध आहे.
सांडपाणी थेट जलस्त्रोतांमध्ये सोडले जाते.
या क्षेत्राचा संपूर्ण स्वच्छता अभियानात समावेश आहे.

संपर्क व दळणवळण 
गावात सर्वात जवळील पोस्ट ऑफिस ५ किलोमीटरहून कमी अंतरावर आहे.
गावाचा पिन कोड
गावात दूरध्वनी उपलब्ध आहे.
गावात सार्वजनिक दूरध्वनी केंद्र उपलब्ध आहे.
गावात मोबाईल फोन सुविधा उपलब्ध आहे.
गावात सर्वात जवळील इंटरनेट सुविधा ५ किलोमीटरहून कमी अंतरावर आहे.
गावा सर्वात जवळील खाजगी कूरियर ५ किलोमीटरहून कमी अंतरावर आहे.
गावात शासकीय बस सेवा उपलब्ध आहे.
गावात सर्वात जवळील खाजगी बस सेवा ५ किलोमीटरहून कमी अंतरावर आहे.
गावात ऑटोरिक्षा व टमटम उपलब्ध आहे.
गावात ट्रॅक्टर उपलब्ध आहे.
सर्वात जवळील राष्ट्रीय महामार्ग ५ किलोमीटरहून कमी अंतरावर आहे. 
सर्वात जवळील जिल्यातील मुख्य रस्ता ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे.
सर्वात जवळील जिल्ह्यातील दुय्यम रस्ता ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे.

बाजार व पतव्यवस्था 
गावात सर्वात जवळील एटीएम ५ किलोमीटरहून कमी अंतरावर आहे.
गावात सर्वात जवळील व्यापारी बँक ५ किलोमीटरहून कमी अंतरावर आहे.
गावात सर्वात जवळील सहकारी बँक ५ किलोमीटरहून कमी अंतरावर आहे.
गावात शेतकी कर्ज संस्था उपलब्ध आहे.
गावात स्वयंसहाय्य गट उपलब्ध आहे.
गावात रेशन दुकान उपलब्ध आहे.
गावात सर्वात जवळील आठवड्याचा बाजार ५-६  किलोमीटरहून कमी अंतरावर आहे.
गावात सर्वात जवळील कृषी उत्पन्न बाजार समिती १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.

आरोग्य 
गावात एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र)  उपलब्ध आहे.
गावात अंगणवाडी (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध आहे.
गावात इतर पोषण आहार केंद्र उपलब्ध आहे.
गावात आशा स्वयंसेविका उपलब्ध आहे.
गावात सर्वात जवळील क्रीडांगण १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.
गावात सर्वात जवळील सार्वजनिक ग्रंथालय १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.
गावात सर्वात जवळील सार्वजनिक वाचनालय १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.
गावात वृत्तपत्र पुरवठा उपलब्ध आहे.
गावात विधानसभा मतदान केंद्र उपलब्ध आहे.
गावात जन्म व मृत्यु नोंदणी केंद्र उपलब्ध आहे.

वीज 
८ तासांचा वीजपुरवठा उन्हाळ्यात (एप्रिल-सप्टेंबर) प्रतिदिवस घरगुती वापरासाठी उपलब्ध आहे.
१४ तासांचा वीजपुरवठा हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) प्रतिदिवस घरगुती वापरासाठी उपलब्ध आहे.
८ तासांचा वीजपुरवठा उन्हाळ्यात (एप्रिल-सप्टेंबर) प्रतिदिवस शेतीसाठी उपलब्ध आहे.
१४ तासांचा वीजपुरवठा हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) प्रतिदिवस शेतीसाठी उपलब्ध आहे.
८ तासांचा वीजपुरवठा उन्हाळ्यात (एप्रिल-सप्टेंबर) प्रतिदिवस व्यापारी वापरासाठी उपलब्ध आहे.
१४ तासांचा वीजपुरवठा हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) प्रतिदिवस व्यापारी वापरासाठी उपलब्ध आहे.
८ तासांचा वीजपुरवठा उन्हाळ्यात (एप्रिल-सप्टेंबर) प्रतिदिवस सर्व प्रकारच्या वापरासाठी उपलब्ध आहे.
१४ तासांचा वीजपुरवठा हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) प्रतिदिवस सर्व प्रकारच्या वापरासाठी उपलब्ध आहे.

जमिनीचा वापर 
कुसगाव ह्या गावात जमिनीचा वापर खालीलप्रमाणे होतो (हेक्टरमध्ये क्षेत्रफळ):
 वन: ७३
 बिगरशेती वापरात असलेली जमीन: ८२.४
 ओसाड व लागवडीला अयोग्य जमीन: ०
 कुरणे व इतर चराऊ जमीन: ०
 फुटकळ झाडीखालची जमीन: ०
 लागवडीयोग्य पडीक जमीन: ३७.६
 कायमस्वरूपी पडीक जमीन: ०
 सद्यस्थितीतील पडीक जमीन: ०
 पिकांखालची जमीन: ५१९
 एकूण कोरडवाहू जमीन: १५
 एकूण बागायती जमीन: ५०४

सिंचन सुविधा 
सिंचनाचे स्रोत खालीलप्रमाणे आहेत (हेक्टरमध्ये क्षेत्रफळ):
 कालवे: ०
 विहिरी / कूप नलिका: १४
 तलाव / तळी: ०
 ओढे: ०
 इतर: १

उत्पादन 
कुसगाव ह्या गावी पुढील वस्तूंचे उत्पादन होते (महत्त्वाच्या उतरत्या अनुक्रमाने): हरभरा, गहू, ज्वारी, तांदूळ.

संदर्भ
https://villageinfo.in/
https://www.census2011.co.in/
http://tourism.gov.in/
https://www.incredibleindia.org/
https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
https://www.mapsofindia.com/ 
https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics
https://www.weather-atlas.com/en/india-climate

भोर तालुक्यातील गावे
पुणे जिल्ह्यातील गावे