ब्रॉड गेज

ब्रॉड गेज हा लोहमार्गांवरील अनेक रेल्वे गेजपैकी सर्वात रूंद गेज आहे. ह्या गेजमध्ये लोहमार्गाच्या दोन रूळांमधील अंतर १६७६ मिमी किंवा ५ फूट ६ इंच इतके असते. ब्रॉड गेज प्रामुख्याने भारतीय उपखंडावरील भारत, पाकिस्तान, नेपाळ, बांग्लादेश व श्रीलंका तसेच दक्षिण अमेरिका खंडातील आर्जेन्टिना व चिली ह्या देशांमध्ये वापरला जातो. 

भारत देशात १८५० पूर्वी रेल्वे मालवाहतूक प्रमाण गेजमार्गे होत असे. परंतु ब्रिटिश राजवटीदरम्यान ग्रेट इंडियन पेनिनसुला रेलवे कंपनीची भारतामधील पहिली प्रवासी रेल्वे १८५३ साली मुंबई व ठाणे शहरांदरम्यान धावली. ह्या गाडीसाठी ब्रॉड गेजचा वापर करण्यात आला होता. त्यानंतर भारतभर ब्रॉड गेजचे मार्ग बांधले जाऊ लागले. आजच्या घडीला भारतीय रेल्वे पूर्णपणे ब्रॉड गेजवर धावते. बहुतेक सर्व नॅरो गेज व मीटर गेज लोहमार्ग ब्रॉड गेजमध्ये रूपांतरित करण्यात आले आहेत. परंतु दिल्ली मेट्रो व कोलकाता मेट्रोवरील काही मार्ग वगळता बहुतेक सर्व मेट्रो रेल्वेमार्ग मात्र प्रमाण गेज वापरतात.

ब्रॉड गेजचा जगभरातील वापर

 रेल्वे गेज