संसार (बौद्ध धर्म)

संसार (संस्कृत व पाली भाषेत) या बौद्ध धर्मातील संज्ञेनुसार जन्म, सांसारिक अस्तित्व आणि निर्वाण असे पुर्वारंभ नसलेले जीवनचक्र आहे.
 संसाराला दुःख, असमाधानकारक आणि वेदनादायी मानले जाते. तृष्णा, अविद्येमुळे याचा परिणाम कर्मात असतो.

पुनर्जन्म अस्तित्वाच्या सहा अवस्था होत, पैकी तीन चांगल्या (स्वर्गीय, अर्ध-देव, मानव) आणि तीन वाईट अवस्था (प्राणी, भूत, नरक) व्यक्ती निर्वाणानंतर संसार त्या व्यक्ती पुरता संपतो. "इच्छाशक्ती" त्यागातून खरी अंतर्दृष्टी प्राप्त करता येते.

वैशिष्ट्ये
बौद्ध धर्मात संसार म्हणजे पुनर्जन्म व निर्वाण यांचे दुःखाने भरलेले व ज्याचा प्रारंभ व शेवट नसलेले जीवनचक्र आहे. In several suttas of the Samyutta Nikaya's chapter XV in particular it's said "From an inconstruable beginning comes transmigration. A beginning point is not evident, though beings hindered by ignorance and fettered by craving are transmigrating & wandering on". It is the never ending repetitive cycle of birth and death, in six realms of reality (gati, domains of existence), wandering from one life to another life with no particular direction or purpose.{{refn|group=note|name="realms"|Samsara is the continual repetitive cycle of rebirth within the six realms of existence:

बौद्ध तत्त्वज्ञान