तवाकुल करमान

तवक्कोल अब्देल-सलाम खालिद करमान (  ; रोमनीकृत तवाकुल, </ref> तवकेल ;    ७ फेब्रुवारी १९७९ ) या एक येमेनी नोबेल पारितोषिक विजेत्या, पत्रकार, राजकारणी आणि मानवाधिकार कार्यकर्त्या आहेत. त्या "महिला पत्रकार विदाऊट चेन्स" या गटाचे नेतृत्व करतात, ज्याची त्यांनी २००५ मध्ये सह-स्थापना केली होती. त्या २०११ च्या येमेनी उठावाच्या आंतरराष्ट्रीय चेहरा बनल्या. २०११ मध्ये, त्यांना काही येमेनी लोकांनी "आयर्न वुमन" आणि "मदर ऑफ द रिव्होल्युशन" म्हटले होते.   त्या २०११ च्या नोबेल शांतता पुरस्काराची सह-प्राप्तकर्ता असून,   हा पुरस्कार जिंकणाऱ्या त्या पहिल्या येमेनी नागरिक, पहिल्या अरब महिला,  आणि नोबेल पारितोषिक जिंकणाऱ्या दुसऱ्या मुस्लिम महिला आहेत.

२००५ मध्ये एक येमेनी पत्रकार म्हणून आणि २००७ भ्रमणध्वनी बातमी सेवेचा परवाना नाकारला गेल्यावर त्यांनी माध्यम स्वातंत्र्यासाठी आंदोलने केली. त्यानंतर त्या चर्चेत आल्या.  त्यांनी मे २००७ नंतर सुधारणांच्या मुद्द्यांचा विस्तार करत साप्ताहिक निषेध आयोजित केले. Al-Sakkaf, Nadia (17 June 2010). </ref>  ट्युनिशियाच्या लोकांनी जानेवारी २०११ मध्ये झाइन अल अबिदीन बेन अलीचे सरकार उलथून टाकल्यानंतर त्यांनी "जस्मिन क्रांती" ला पाठिंबा देण्यासाठी येमेनी निषेध पुनर्निर्देशित केले. अध्यक्ष अली अब्दुल्ला सालेह यांची राजवट संपवण्याची मागणी करणारी त्या एक प्रमुख विरोधक होत्या.

वैयक्तिक जीवन 
तवक्कोल करमान यांचा जन्म ७ फेब्रुवारी १९७९ रोजी शराब अस सलाम, ताईझ गव्हर्नरेट, उत्तर येमेन येथे झाला.  त्या ताईजजवळ वाढल्या.  त्यांनी ताईजमध्येच शिक्षण घेतले. त्या अब्देल सलाम करमन या वकील आणि राजकारणी यांच्या कन्या आहेत. त्यांच्या वडिलांनी अली अब्दुल्ला सालेह यांच्या सरकारमध्ये कायदेशीर व्यवहार मंत्री म्हणून काम करून नंतर राजीनामा दिला होता.  त्या तारिक करमन या कवीच्या बहीण आहेत,  आणि सफा करमन हे वकील त्यांचे भाऊ आहेत. त्या हार्वर्ड लॉ स्कूलमधून पदवी मिळवणाऱ्या पहिल्या येमेनी नागरिक आहेत.  तवाकूल यांनी मोहम्मद अल-नहमीशी लग्न केले आहे   आणि त्या तीन मुलांच्या आई आहेत. 

करमन यांनी विज्ञान आणि तंत्रज्ञान विद्यापीठातून वाणिज्य शाखेत साना विद्यापीठातून राज्यशास्त्रात पदवी प्राप्त केली .   २०१२ मध्ये, त्यांना कॅनडातील अल्बर्टा विद्यापीठातून आंतरराष्ट्रीय कायद्याची मानद डॉक्टरेट मिळाली.  

२०१० मध्ये एका निदर्शनात एका महिलेने त्यांच्यावर जांबियाने वार करण्याचा प्रयत्न केला परंतु करमनच्या समर्थकांनी हल्ला थांबवण्यात यश मिळवले.

२०११ नोबेल शांतता पुरस्कार 
करमन त्या वेळी नोबेल शांतता पुरस्कार विजेत्या आणि त्या श्रेणीतील दुसऱ्या मुस्लिम महिला बनलेल्या सर्वात तरुण व्यक्ती बनल्या.  ३२ व्या वर्षी करमन या शांततेचे नोबेल पारितोषिकाचे सर्वात तरुण विजेत्या होत्या. २०१४ मध्ये, मलाला युसुफझाई, वय १७, यांनी कर्मनला सर्वात तरुण विजेत्या म्हणून नंतर विस्थापित केले. २००३ मध्ये, शिरीन एबादी या पहिल्या पर्शियन महिला आणि नोबेल शांतता पुरस्कार जिंकणाऱ्या पहिल्या मुस्लिम महिला होत्या.

एलेन जॉन्सन सिरलीफ आणि लेमाह गबोवी यांच्यासमवेत कर्मन यांना २०११ च्या नोबेल शांतता पुरस्काराचे सह-प्राप्तकर्ता बनवले गेले. "महिलांच्या सुरक्षेसाठी आणि शांतता निर्माण कार्यात महिलांच्या पूर्ण सहभागासाठी त्यांच्या अहिंसक संघर्षासाठी" त्यांना हा सन्मान दिला गेला  करमनबद्दल, नोबेल समितीने म्हटले : "अरब वसंताच्या आधी आणि दरम्यान, अत्यंत कठीण परिस्थितीत, करमन यांनी येमेनमध्ये महिलांच्या हक्कांसाठी आणि लोकशाही आणि शांततेसाठी संघर्षात अग्रगण्य भूमिका बजावली आहे."   नोबेल समितीने २००० मध्ये स्वीकारलेल्या युनायटेड नेशन्स सिक्युरिटी कौन्सिल रेझोल्यूशन १३२५ चा हवाला दिला, ज्यामध्ये असे म्हटले आहे की युद्ध आणि राजकीय अस्थिरतेमुळे महिला आणि मुलांचे मोठे नुकसान होते आणि शांतता प्रस्थापित क्रियाकलापांमध्ये महिलांचा मोठा प्रभाव आणि भूमिका असणे आवश्यक आहे."

संदर्भ 

येमेनी पत्रकार
इ.स. १९७४ मधील जन्म
स्त्री चरित्रलेख
नोबेल शांतता पारितोषिकविजेते