पद्मजा नायडू

पद्मजा नायडू (१७ नोव्हेंबर १९०० - २ मे १९७५) या भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक आणि राजकारणी होत्या ज्या ३ नोव्हेंबर १९५६ ते १ जून १९६७ पर्यंत पश्चिम बंगालच्या चौथ्या राज्यपाल होत्या. त्या सरोजिनी नायडू यांच्या कन्या होत्या.

प्रारंभिक जीवन 
नायडू यांचा जन्म हैदराबादमध्ये बंगाली आई आणि तेलुगू वडिलांच्या पोटी झाला. तिची आई कवयित्री आणि भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक सरोजिनी नायडू होत्या. तिचे वडील मुत्याला गोविंद्रजुलू नायडू हे डॉक्टर होते.  तिला जयसूर्या, लीलामणी, निलावर आणि रणधीर अशी चार भावंडे होती.

राजकीय कारकीर्द 
वयाच्या २१ व्या वर्षी, तिने हैदराबादच्या निजाम शासित संस्थानात भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसची सह-स्थापना केली. १९४२ मध्ये भारत छोडो आंदोलनात भाग घेतल्याबद्दल त्यांना तुरुंगवास भोगावा लागला. स्वातंत्र्यानंतर १९५० मध्ये त्या भारतीय संसदेवर निवडून आल्या. १९५६ मध्ये त्यांची पश्चिम बंगालच्या राज्यपालपदी नियुक्ती झाली.  त्या रेडक्रॉसशीही संबंधित होत्या आणि १९७१ ते १९७२ या काळात त्या इंडियन रेडक्रॉसच्या अध्यक्षा होत्या.

वैयक्तिक जीवन 
तिच्या आयुष्याच्या सुरुवातीच्या काळात, पद्मजा ही रुटी पेटिटची जवळची मैत्रीण होती जिने नंतर पाकिस्तानचे संस्थापक मुहम्मद अली जिना यांच्याशी लग्न केले.  पद्मजा नायडू यांचे जवाहरलाल नेहरू आणि त्यांची बहीण विजया लक्ष्मी पंडित यांच्यासह घनिष्ट संबंध होते.  पंडित यांनी नंतर इंदिरा गांधींचे मित्र आणि चरित्रकार पुपुल जयकर यांना सांगितले की, पद्मजा नायडू आणि नेहरू अनेक वर्षे एकत्र राहिले. नेहरूंनी पद्मजासोबत लग्न केले नाही कारण त्यांना त्यांची मुलगी इंदिराजींना दुखवायचे नव्हते.   तथापि, नेहरू एक दिवस लग्नाचा प्रस्ताव मांडतील या आशेने पद्मजाने लग्न केले नाही.   सेवानिवृत्त झाल्यानंतर, पद्मजा १९७५ मध्ये तिच्या मृत्यूपर्यंत तीन मूर्ती भवन इस्टेटवरील बंगल्यात, पंतप्रधान नेहरूंचे अधिकृत निवासस्थान आणि नंतर त्यांच्या स्मृतींना समर्पित संग्रहालयात राहिल्या. 

दार्जिलिंगमधील पद्मजा नायडू हिमालयन प्राणी उद्यानाचे नाव तिच्या नावावर आहे.

संदर्भ 

२०व्या शतकातील भारतीय राजकारणी
पश्चिम बंगालचे राज्यपाल
इ.स. १९७५ मधील मृत्यू
इ.स. १९०० मधील जन्म
पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते
भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक
स्त्री चरित्रलेख