संसदीय कामकाज मंत्रालय (भारत)

संसदीय कामकाज मंत्रालय हे भारत सरकारचे एक मंत्रालय आहे. संसदीय कामकाजाचे केंद्रीय कॅबिनेट मंत्री याचे नेतृत्व करतात.

हे भारताच्या संसदेशी संबंधित व्यवहार हाताळते आणि लोकसभा ("लोकांचे सभागृह," खालचे सभागृह ) आणि राज्यसभा ("राज्यांची परिषद," वरचे सभागृह ) या दोन सभागृहांमधील दुवा म्हणून काम करते. हे १९४९ मध्ये एक विभाग म्हणून तयार केले गेले परंतु नंतर ते पूर्ण मंत्रालय बनले.

संसदीय कामकाज मंत्री हे मंत्रीपरिषदेचे सदस्य म्हणून कॅबिनेट दर्जाचे असतात. सध्याचे मंत्री प्रल्हाद जोशी आहेत. संसदीय कामकाज मंत्रालय संसदीय कामकाजावरील कॅबिनेट समितीच्या संपूर्ण निर्देशानुसार काम करते.

'सरकारने स्थापन केलेल्या समित्या आणि इतर संस्थांवरील संसद सदस्यांचे नामनिर्देशन' हा विषय संसदीय कामकाज मंत्रालयाला भारत सरकार (व्यवसाय वाटप) नियम, १९६१ अन्वये राष्ट्रपतींनी कलम ७७(३) दिलेला आहे.

भारत सरकारच्या (व्यवसाय वाटप) नियम, १९६१ अंतर्गत राष्ट्रपतींनी भारतीय राज्यघटनेच्या कलम ७७(३) अंतर्गत मंत्रालयाला नियुक्त केलेली कार्ये:-

संसदेच्या दोन्ही सभागृहांना बोलावणे आणि स्थगित करणे, लोकसभा विसर्जित करणे, राष्ट्रपतींचे संसदेला अभिभाषण. दोन्ही सभागृहातील विधान आणि इतर अधिकृत कामकाजाचे नियोजन आणि समन्वय. सदस्यांनी सूचना दिलेल्या प्रस्तावांवर चर्चेसाठी संसदेत सरकारी वेळेचे वाटप. संसदेत प्रतिनिधित्व करणाऱ्या विविध पक्ष आणि गटांचे नेते आणि व्हिप यांच्याशी संपर्क. विधेयकांवरील निवडक आणि संयुक्त समित्यांच्या सदस्यांच्या याद्या. सरकारने स्थापन केलेल्या समित्या आणि इतर संस्थांवर संसद सदस्यांची नियुक्ती. विविध मंत्रालयांसाठी संसद सदस्यांच्या सल्लागार समित्यांचे कार्य. संसदेत मंत्र्यांनी दिलेल्या आश्वासनाची अंमलबजावणी. खाजगी सदस्यांच्या विधेयकांवर आणि ठरावांवर सरकारे उभी असतात. संसदीय कामकाजावरील कॅबिनेट समितीला सचिवीय सहाय्य. प्रक्रियात्मक आणि इतर संसदीय बाबींवर मंत्रालयांना सल्ला. संसदीय समित्यांनी केलेल्या सर्वसाधारण अर्जाच्या शिफारशींवर मंत्रालयांद्वारे कारवाईचे समन्वय. संसद सदस्यांच्या प्रेक्षणीय स्थळांना अधिकृतरीत्या प्रायोजित भेटी. संसद सदस्यांचे अधिकार, विशेषाधिकार आणि प्रतिकारशक्ती यांच्याशी संबंधित मुद्दे. संसदीय सचिव - कार्ये. देशभरातील शाळा/महाविद्यालयांमध्ये युवा संसद स्पर्धांचे आयोजन. अखिल भारतीय सचेतक सम्मेलनचे आयोजन. इतर देशांसोबत संसद सदस्यांच्या सरकार प्रायोजित शिष्टमंडळांची देवाणघेवाण. लोकसभेतील कार्यपद्धती आणि कामकाजाच्या नियमांच्या नियम ३७७ अन्वये आणि राज्यसभेत विशेष उल्लेखांद्वारे उपस्थित केलेल्या प्रकरणांबाबत धोरण निश्चित करणे आणि पाठपुरावा करणे. मंत्रालये/विभागांमध्ये संसदीय कामकाज हाताळण्यासाठी नियमपुस्तिका. संसद कायदा, १९५३ (१९५३चा २०) वेतन आणि भत्ते. संसद सदस्यांचे वेतन, भत्ते आणि निवृत्तीवेतन अधिनियम, १९५४ (१९५४चा ३०). संसद कायदा, १९७७ (१९७७चा ३३) मध्ये विरोधी पक्षाच्या नेत्यांचे वेतन आणि भत्ते. संसदेतील मान्यताप्राप्त पक्ष आणि गटांचे नेते आणि मुख्य चाबूक (सुविधा) अधिनियम, १९९८ (१९९९चा ५).
Pages with unreviewed translations
भारताची मंत्रालये