दूरदर्शन आणि दूरचित्रवाणी यातील फरक

भारत सरकारच्या नियंत्रणाखाली असलेली सरकारी दूरचित्रवाणी म्हणजे दूरदर्शन होय. या एकाच वाहिनीवरून सुरुवातीला सगळे कार्यक्रम प्रक्षेपित व्हायचे, त्यामुळे सर्व प्रकारच्या प्रेक्षकांना एकाच वेळी खुश ठेवणे शक्य होईना. प्रेक्षकांची ही गरज ओळखून क्रीडा, मनोरंजन, चित्रपट, बातम्या इत्यादी विषयांना वाहून घेतलेल्या विविध वाहिन्यांचा उदय झाला आणि खाजगी वाहिन्यांची निर्मिती झाली. या सर्वच वाहिन्यांना दूरचित्रवाणी म्हणतात. दूरदर्शनचे ब्रीदवाक्य सत्यम् शिवम् सुंदरम् असे आहे, तर प्रत्येक खाजगी दूरचित्रवाणी वाहिनीचे ब्रीदवाक्य वेगळे आहे.

१९९१मध्ये स्टार टीव्ही भारतात दिसू लागला. १९९५मध्ये स्टार टीव्ही या कंपनीने स्टार प्लस, स्टार स्पोर्ट्‌स, चॅनेल व्ही, बीबीसी आणि चिनी प्रेक्षकांसाठी स्टार मेंडारीन या पाच वाहिन्या सुरू करून दूरचित्रवाहिनीला नवे वळण दिले.१९९२मध्ये झी टीव्ही ही पहिली भारतीय खाजगी वाहिनी सुरू झाली. त्यापाठोपाठ सोनी, एम टीव्ही (म्यूझिक टीव्ही), चित्रपट वाहिन्या, वृत्त वाहिन्या,क्रीडा वाहिन्या आणि इतर म्हणजे निसर्ग, आरोग्य, धार्मिक इत्यादी वाहिन्या सुरू झाल्या. आज वाहिन्यांची संख्या इतकी वाढली आहे की त्या लक्षात ठेवणे कठीण झाले आहे.