ताशी आणि नुंगशी मलिक

ताशी आणि नुंगशी मलिक (२१ जून, १९९१) सप्त शिखरांवर चढाई करून उत्तर आणि दक्षिण ध्रुवांवर पोहोचणारे आणि 'साहसी ग्रँड स्लॅम' आणि 'थ्री पोल्स चॅलेंज' पूर्ण करणारे पहिले भावंडे आणि जुळे आहेत.

प्रारंभिक जीवन 
ताशी आणि नुंगशी मलिक या जुळ्या बहिणी असून मूळच्या भारतातील हरियाणा राज्यातील आहेत.  त्यांचा जन्म भारतीय लष्करातील अधिकारी कर्नल वीरेंद्र सिंग मलिक आणि त्यांची पत्नी अंजू थापा यांच्या पोटी हरियाणातील सोनीपत जिल्ह्यात २१ जून १९९१ रोजी झाला. कर्नल मलिक भारतीय सैन्यातून निवृत्त झाल्यानंतर त्यांचे कुटुंब डेहराडूनमध्ये स्थायिक झाले.

मध्य प्रदेश, उत्तर प्रदेश, उत्तराखंड, तामिळनाडू, केरळ आणि मणिपूर या राज्यातील अनेक शाळांमध्ये या जुळ्या बहिणींनी शिक्षण घेतले; ज्यात 'लॉरेन्स स्कूल, लवडेल, ओटाकमुंड' देखील आहे. इ.स. २०१३ मध्ये त्यांनी सिक्कीम मणिपाल विद्यापीठातून 'पत्रकारिता' आणि 'जनसंवादात' पदवी पूर्ण केली. त्यांच्याकडे व्हरमाँट, युनायटेड स्टेट्स येथील 'स्कूल ऑफ इंटरनॅशनल ट्रेनिंग'चे 'शांतता आणि संघर्ष निराकरणाचे' प्रमाणपत्र आहे. इ.स. २०१५ मध्ये या जुळ्या बहिणींनी न्यू झीलंडच्या इनव्हरकार्गिलच्या 'साऊथ इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी'मधून स्पोर्ट आणि एक्सरसाइजमध्ये पदवी प्राप्त केली.

पर्वतारोहण 
मलिक बहिणींनी इ.स. २०१० मध्ये नेहरू इन्स्टिट्यूट ऑफ माउंटेनियरिंग येथे प्रशिक्षण घेतले. रविवार दिनांक १९ मे २०१३ रोजी त्यांनी एव्हरेस्ट शिखर सर केले आणि असे करणाऱ्या पहिल्या जुळ्या बहिणी ठरल्या. पाकिस्तानी गिर्यारोहक समीना बेग यांनी त्यांना शिखर परिषदेत सामील केले, जिथे त्यांनी शांततेचे प्रतीक म्हणून भारत आणि पाकिस्तानचे ध्वज एकत्र ठेवले.

या जुळ्या बहिणींनी 'क्लायम्बॅथॉन २०१३' मध्ये भाग घेतला जिथे त्यांनी ऑगस्ट २०१३ मध्ये २१,००० फूट उंचीचे 'व्हर्जिन शिखर' सर केले, यासाठी 'इंडियन माउंटेनियरिंग फाऊंडेशन' ने निधी प्राप्त करून दिला. 'सप्त शिखरे' पूर्ण करणारी, 'एक्सप्लोरर्स ग्रँड स्लॅम' पूर्ण करणारी ती पहिली महिला जुळी आणि 'तीन ध्रुव आव्हान' सर्वात कमी वयात पूर्ण करणारी महिला देखील आहेत. १६ डिसेंबर २०१४ रोजी, अंटार्क्टिकामधील 'माउंट विन्सन'वर चढाई केल्यानंतर, त्या 'सेव्हन समिट' एकत्र करणारी जगातील पहिली जुळी मुले आणि भावंडे बनल्या.

१९ मे २०१३ रोजी माउंट एव्हरेस्ट सर केल्यानंतर त्यांनी १५ जुलै २०१५ रोजी 'एक्सप्लोरर्स ग्रँड स्लॅम' अवघ्या दोन वर्षांत पूर्ण केले. 'एक्सप्लोरर्स ग्रँड स्लॅम' पूर्ण करणारे ते पहिले भारतीय आणि दक्षिण आशियाई आहेत. डिसेंबर २०१५ मध्ये, या जुळ्या बहिणींनी 'ऑराकी (माउंट कुक)', न्यू झीलंडचे सर्वात उंच शिखर सर केले. सप्टेंबर २०१९ मध्ये, नुंगशी आणि ताशी यांनी 'वर्ल्डस टफेस्ट रेस:इको-चॅलेंज फिजी' मध्ये भारतीय 'खुकुरी वॉरियर्स'चे नेतृत्व केले. यात ३० देशांतील साहसी ऍथलीट्सच्या ६६ संघांनी निसर्गाच्या शक्तींविरुद्ध आणि एकमेकांच्या स्पर्धेत आणि डझनभर धाडसी क्रियाकलाप वापरून ६७१ किमी खडकाळ फिजीयन लँडस्केप, महासागर, नद्या, तलाव आणि जंगले पार केली. या जागतिक साहसी शर्यतीत सहभागी होणारे ते पहिले आणि एकमेव दक्षिण आशियाई बनले.

'सप्त शिखर' चढाईचे तपशील

उत्तर ध्रुव आणि दक्षिण ध्रुव

सन्मान आणि पुरस्कार 

 एस.आय.टी., इन्वरकार्गिल, न्यू झीलंड येथे क्रीडा आणि व्यायामातील पदवीचा अभ्यास करण्यासाठी प्रथम न्यू झीलंड-भारत क्रीडा शिष्यवृत्ती प्रदान करण्यात आली.
 सप्टेंबर-ऑक्टोबर २०१५ मध्ये क्रीडा क्षेत्रातील उदयोन्मुख महिला नेतृत्वासाठी यूएस विभागाच्या 'ग्लोबल स्पोर्ट्स मेंटॉरिंग प्रोग्राम' मध्ये सहभागी झाल्या होत्या.
 २९ ऑगस्ट २०१६ रोजी भारताच्या राष्ट्रपतींनी भारताचा सर्वोच्च साहसी सन्मान 'तेनझिंग नोर्गे राष्ट्रीय साहस पुरस्कार, २०१५' प्रदान केला.
 इस २०१६ मध्ये त्यांना आइसलँडमधील अध्यक्ष 'गुडनी थ जोहान्सन' यांनी 'लीफ एरिक्सन यंग एक्सप्लोरर्स' पुरस्काराने त्यांना सन्मानित केले.
 त्यांना २०२० मध्ये भारताचे राष्ट्रपती रामनाथ कोविंद यांच्या हस्ते नारी शक्ती पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले.
 तसेच पद्मश्री पुरस्कारासाठी देखील नामांकन करण्यात आले.

संदर्भ 

स्त्री चरित्रलेख
नारी शक्ती पुरस्कारविजेते
भारतीय गिर्यारोहक
इ.स. १९९१ मधील जन्म
पद्मश्री पुरस्कारविजेते