दादोजी खोमणे

दादोजी खोमणे हे पुरंदर चे किल्लेदार होते आणि त्यांनी राजे उमाजी नाईक यांना सर्व शस्त्र चालवायला शिकवली. त्यामूळे ते आद्य क्रांतिगुरू ठरतात. छत्रपती शिवाजी महाराज यांच्या स्वराज्यातील वज्रगड व पुरंदर किल्ल्याचे वतनदार रामोशी समाजातील दादोजी खोमणे नाईक हे होते. दादोजी खोमणे वतनदार होते त्यामुळे ते मावळ्यांना, तसेच आद्यक्रांतिवीर राजे उमाजी नाईक यांना ढाल , तलवार, तीरकमठा, भाला, बंदुक, कुस्ती असे प्रशिक्षण देत होते. त्याच्यां दिमतीला अनेक लोक होते. गडावरील न्याय निवाडा व संरक्षणाची सुत्रे ही राजश्री दादोजी खोमणे नाईक यांच्या कडे होती. छत्रपती शिवाजी महाराज यांचे विश्वासू सहकारी गुप्तहेर प्रमुख शुरवीर बहिर्जी नाईक होते तसेच इतर ही रामोशी समाज एकनिष्ठ, एकतत्वी व इमानदार असल्यामुळे छत्रपती शिवाजी महाराज यांनी रामोशी समाजाकडे किल्ल्याचे संरक्षणाची जबाबदारी दिली होती. उदा.पुरंदर, वज्रगड, वारुगड, महिमानगड, वर्धनगड, सज्जनगड इतर जिवंत उदाहरणे आहेत. राजश्री दादोजी खोमणे नाईक यांचा पुरंदर किल्ल्याचे आसपास भागात चांगलाच पगडा होता. रयत त्यांना मान सन्मान देत होती तसेच त्याचा आदर करीत होती.