मिझोरम विद्यापीठ

मिझोरम विद्यापीठ हे भारत सरकारच्या विद्यापीठ अनुदान आयोगाच्या अंतर्गत असलेले केंद्रीय विद्यापीठ आहे आणि त्याची स्थापना भारताच्या संसदेच्या मिझोराम विद्यापीठ कायदा (२०००) द्वारे २ जुलै २००१ रोजी करण्यात आली.

इतिहास 
मिझो नॅशनल फ्रंट आणि भारत सरकार यांच्यात ३० जून १९८६ रोजी झालेल्या मिझोराम शांतता कराराचे फळ हे विद्यापीठ आहे. तथापि, ते नवीन तयार केले गेले नाही. शिलाँग येथे मुख्यालय असलेल्या नॉर्थ-ईस्टर्न हिल विद्यापीठाने १९७८ पासून मिझोराम कॅम्पस आधीच चालवला होता. इथेच नवे विद्यापीठ स्थापना झाले. त्यामुळे विद्यापीठाचे कार्यक्षेत्र संपूर्ण मिझोरामपर्यंत पसरलेले आहे. सुरुवातीला, विद्यापीठात NEHU कडून सात शैक्षणिक विभाग होते, परंतु आता त्यात एकूण १८ शैक्षणिक विभाग आहेत.

कॅम्पस 
 जमिनीचा भूखंड हिरवेगार आणि निसर्गरम्य टेकड्या असलेले, मिझोरम सरकारने तान्हरील येथे भाड्याने दिलेले जागेत मिझोरम विद्यापीठ आहे.

वनस्पतींच्या जीवनामध्ये २९० प्रजाती आणि १०७ कुटुंबांमध्ये संवहनी वनस्पतींच्या ३८४ प्रजाती समाविष्ट आहेत. कॅम्पसमध्ये प्राण्यांच्या प्रजातींची समृद्ध विविधता देखील आहे. सरपटणाऱ्या प्राण्यांमध्ये २३ प्रजाती आहेत. कॅम्पसमध्ये सुमारे ६० प्रजाती सूचीबद्ध पक्षी आहेत.

संस्था आणि प्रशासन 
विद्यापीठात ९ शाळा कार्यरत आहेत.

नॅशनल इन्स्टिट्यूशनल रँकिंग फ्रेमवर्क (NIRF) द्वारे २०२० मध्ये भारतातील विद्यापीठांमध्ये विद्यापीठ ६७ व्या स्थानावर होते आणि एकूण १०० व्या क्रमांकावर होते.

मिझोराम विद्यापीठात पाच (५) मुलींचे वसतिगृह आणि सात (७) मुलांचे वसतिगृह आहे.

संदर्भ 

भारतातील केंद्रीय विद्यापीठे