कृष्णभाबिनी दास

कृष्णभाबिनी दास (१८६२ - १९१९) या बंगाली लेखिका आणि स्त्रीवादी होत्या.

प्रारंभिक जीवन 
कृष्णभाबिनी यांचा जन्म १८६२ च्या सुमारास मुर्शिदाबाद, बंगाल प्रेसिडेन्सी, ब्रिटिश राजवट येथे झाला. त्यांचे शिक्षण घरीच झाले. नऊ वर्षांच्या असताना त्यांनी देवेंद्रनाथ दास यांच्याशी लग्न केले. १८७६ मध्ये त्यांचे पती भारतीय नागरी सेवा परीक्षांसाठी इंग्लंडला गेले. त्यात त्यांना यश आले नाही. त्यानंतर ते केंब्रिज विद्यापीठात गणिताचा अभ्यास करण्यासाठी गेले. १८८२ मध्ये ते कोलकाता येथे आपल्या पत्नीकडे परतले. त्या १८ वर्षांची असताना सहा महिन्यांनी ते दोघे एकत्र इंग्लंडला निघून गेले.

कारकीर्द 
कृष्णभाभीनी यांना ब्रिटीश संस्कृती आणि लोकांची आवड होती. त्यांचा खूप प्रभाव होता. ब्रिटनमधील महिलांना मिळणारा दर्जा पाहून त्या फार प्रभावित झाल्या. १८८५ मध्ये त्यांनी इंग्लंड बंगा महिला (इंग्लंडमधील बंगाली महिला) या तिच्या इंग्लंडमधील अनुभवाबद्दल एक पुस्तक प्रकाशित केले. पुस्तक लिहिणाऱ्या स्त्रीच्या सामाजिक विचारांबद्दल त्यांना काळजी वाटत होती म्हणून तिने अनामिकपणे प्रकाशित केले. या पुस्तकात तिने बंगाली समाजातील महिलांच्या स्थितीवर टीका केली आणि ब्रिटिश समाजातील त्यांच्या स्थितीची प्रशंसा केली. ब्रिटीश महिलांनी उपभोगलेले स्वातंत्र्य, त्यांचे शिक्षण आणि रोजगाराच्या संधी याबद्दल तिने लिहिले. तिने ब्रिटनमधील खालच्या वर्गाला दिल्या जाणाऱ्या वागणुकीवर टीका केली आणि ब्रिटिश समाजाचा पैसा आणि स्वार्थाचा वेध तिने पाहिला. महिला हक्क आणि स्त्रीवाद या संकल्पनांचाही त्यांनी बंगाली वाचकांना परिचय करून दिला. १८८९ मध्ये त्या कोलकात्याला परतल्या. स्त्रियांचे हक्क आणि स्त्रीशिक्षणाची गरज याबद्दल त्या सतत लिहित राहिल्या. त्यांनी भारती, प्रवासी, आणि साधना या नियतकालिकांमध्ये लेखन केले. त्यांनी विधवांसाठी महिला निवारा बांधला.

मृत्यू 
१९१९ मध्ये कृष्णभाभीनी यांचे निधन झाले.

संदर्भ 

भारतीय स्त्रीवादी लेखिका
इ.स. १९१९ मधील मृत्यू
इ.स. १८६२ मधील जन्म