भारत-लेबेनॉन संबंध

भारत आणि लेबनॉन संबंध सौहार्दपूर्ण आणि सौहार्दपूर्ण आहेत. बेरूतमध्ये भारत एक राखून ठेवत लेबनॉन नवी दिल्ली येथे दूतावास सांभाळतो.

नाती 
भारत आणि लेबनॉन संसदीय लोकशाहीवर आधारित राजकीय व्यवस्था, संरेखन, मानवाधिकार, न्याय्य जागतिक व्यवस्थेची वचनबद्धता, प्रादेशिक व जागतिक शांतता, उदारमतवादी बाजारपेठ अर्थव्यवस्था आणि एक चैतन्यशील उद्योजक भावना अशा अनेक समानतेवर आधारित सौहार्दपूर्ण आणि मैत्रीपूर्ण संबंधांचा आनंद घेतात. या समानतेच्या प्रकाशात, सध्या चालू असलेल्या द्विपक्षीय संबंधांना बळकट करण्याची चांगली क्षमता आहे.

1954 मध्ये लेबनॉनशी भारताने राजनैतिक संबंध प्रस्थापित केले आणि मोठ्या संख्येच्या विरोधात बेरूतमध्ये लढाई वाढल्यानंतर 5 ऑगस्ट ते 16 ऑक्टोबर, 1989  from पर्यंत सुमारे दोन महिने थोडक्यात बंद केल्याशिवाय संपूर्ण गृहयुद्धात बेरूतमध्ये आपले राजनैतिक प्रतिनिधित्व कायम ठेवले. बेरूतमधील इतर परदेशी दूतावासांची जी गृहयुद्धांच्या काळात बंद झाली (1975-1990). या कालावधीत दोन्ही देशांमधील मर्यादित द्विपक्षीय संवाद झाला. गृहयुद्धात आभासी ठप्प झालेला इंडो-लेबनीज व्यापार अलिकडच्या वर्षांत वाढला आहे. 1993 मध्ये लेबनॉन व भारत यांच्यात एकूण व्यापार 13.60 दशलक्ष अमेरिकन डॉलर्स इतका होता. 1993 to ते 1999 from या सात वर्षांच्या कालावधीत व्यापार संथ गतीने वाढला आणि  1999 मध्ये ते केवळ 55 $ दशलक्ष अमेरिकन डॉलर्सपर्यंत पोहोचू शकले.

तथापि, 2000 नंतर, विशेषतः भारताच्या आर्थिक, तांत्रिक, राजकीय आणि सामरिक प्रभाव, त्याचा मोठा उत्पादन आधार, सेवांमधील सामर्थ्य आणि चेहऱ्यावर तुलनेने टिकून राहण्याची क्षमता याविषयी लेबनॉनमध्ये वाढती जागरूकता आणि मान्यता यामुळे एक विशिष्ट फरक आहे. प्रादेशिक आणि आंतरराष्ट्रीय आर्थिक संकट जानेवारी ते सप्टेंबर 2017  दरम्यान भारत आणि लेबनॉन दरम्यान व्यापारांचे एकूण प्रमाण 181 दशलक्ष डॉलर्स होते. 2016 मध्ये द्विपक्षीय व्यापार 293.10 दशलक्ष डॉलर्सपर्यंत पोहोचला असून लेबनॉनला भारतीय निर्यात 280.90 दशलक्ष डॉलर्स आणि भारतीय आयात 13.01 दशलक्ष डॉलर्स इतकी आहे.

लेबनॉनमधील भारतीय समुदाय 
इस्राईल-हिज्बुल्लाह युद्धानंतर लेबनॉनमध्ये भारतीय समुदायाची सध्या मान्यता नाही

2006 मध्ये इस्रायल-हिज्बुल्ला युद्धामुळे लेबनॉनमधील भारतीय लोकसंख्या घटली. हा निर्वासन प्रथम भारतीय नौदल जहाजांनी लेबनीजची राजधानी बेरूत येथून सायप्रसच्या लार्नाका येथे आणला आणि त्यानंतर “ ऑपरेशन सुकून ” म्हणून ओळखल्या जाणा ्या भारतीय सैन्य-समन्वयाच्या अंतर्गत ते भारतात परत गेले.

संदर्भ 

भारताचे द्विपक्षीय संबंध