राधाबाई सुब्बारायन

राधाबाई सुब्बारायन (लग्नापूर्वी  कुडमुल) (२२ एप्रिल १८९१ - १९६०) या भारतीय राजकारणी, महिला हक्क कार्यकर्त्या आणि समाजसुधारक होत्या. त्या भारतीय राजकारणी पी. सुब्बारायन यांच्या पत्नी आणि मोहन कुमारमंगलम, पीपी कुमारमंगलम आणि पार्वती कृष्णन यांच्या आई होत्या .

प्रारंभिक जीवन आणि शिक्षण 
राधाबाई कुडमुल यांचा जन्म मंगळूर येथील राव साहिब कुडमुल रंगा राव यांच्या घरी झाला.  त्या चित्रापूर सारस्वत ब्राह्मण समाजातील होत्या.  त्यांचे शालेय शिक्षण मंगलोर येथे झाले आणि प्रेसिडेन्सी कॉलेज, मद्रास येथून त्यांनी पदवी प्राप्त केली.  लहान वयातच विधवा झालेल्या राधाबाईंनी १९१२ मध्ये कुमारमंगलमचे जमीनदार  पी. सुब्बारायन यांच्याशी दुसरा विवाह केला. या जोडप्याला तीन मुलं आणि एक मुलगी होती.  त्यांनी ऑक्सफर्डच्या सोमरविले कॉलेजमधून पदव्युत्तर शिक्षण पूर्ण केले.

सार्वजनिक जीवन 
राधाबाई मद्रास विद्यापीठाच्या सेनेटच्या निवडून आलेल्या सदस्य होत्या. त्यांनी अखिल भारतीय महिला परिषदेच्या सदस्या म्हणूनही काम केले. १९३० च्या गोलमेज परिषदेत, त्या आणि जहाँआरा शाहनवाझ या परिषदेसाठी नामांकित महिला संघटनांच्या केवळ दोन सक्रिय सदस्य होत्या. महिलांना कायदेमंडळात ५ टक्के आरक्षण द्यावे, असा त्यांचा युक्तिवाद अयशस्वी ठरला.  त्यांनी दुसऱ्या गोलमेज परिषदेतही भाग घेतला होता.  आरक्षणावर लोकांचे मत जाणून घेण्यासाठी लोथियन समिती नेमण्यात आली होती, ज्यामध्ये राधाबाई सहभागी होत्या. 

१९३७ मध्ये, राधाबाईंना भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसची उमेदवार म्हणून सर्वसाधारण जागा लढवायची होती.  पण मद्रास प्रांतीय समितीच्या अध्यक्षांनी त्यांना पाठिंबा देण्यास नकार दिला.  

तथापि, राधाबाई १९३८ मध्ये सर्वसाधारण मतदारसंघातून राज्य परिषदेवर बिनविरोध निवडून आल्या आणि त्या राज्य परिषदेच्या पहिल्या महिला सदस्य झाल्या.

संदर्भ 

कर्नाटकातील कार्यकर्ते
२०व्या शतकातील भारतीय राजकारणी
भारतीय महिला कार्यकर्त्या
भारतीय महिला हक्क कार्यकर्ते
भारतीय समाज सुधारक
इ.स. १९६० मधील मृत्यू
इ.स. १८९१ मधील जन्म