मदनमोहन मालवीय

पंडित मदनमोहन मालवीय (डिसेंबर २५, इ.स. १८६१ - नोव्हेंबर १२, इ.स. १९४६) हे भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक व बनारस हिंदू विद्यापीठाचे संस्थापक होते.

मालवीयांनी भारतीयांमध्ये आधुनिक शिक्षणाला चालना देण्यासाठी धडपड केली आणि शेवटी १ 16 १ in मध्ये वाराणसी येथे बनारस हिंदू विद्यापीठाची स्थापना केली, जे बी.एच.यू. अंतर्गत तयार करण्यात आले.  कायदा, १ 15 १.. आशियातील सर्वात मोठे निवासी विद्यापीठ आणि जगातील सर्वात मोठे एक, कला, वाणिज्य, विज्ञान, अभियांत्रिकी, भाषिक, धार्मिक वैद्यकीय, कृषी, परफॉर्मिंग आर्ट्स, कायदा आणि तंत्रज्ञान या सर्व क्षेत्रातील सुमारे ,000०,००० विद्यार्थी आहेत.  जगभर.  १ – १ – -१3838 from दरम्यान ते बनारस हिंदू विद्यापीठाचे कुलगुरू होते. 

 भारतीय इंडेंटर सिस्टीम, विशेषतः कॅरिबियन देशांतून संपवण्याच्या भूमिकेबद्दलही त्यांची आठवण येते.  इंडो-कॅरिबियन लोकांना मदत करण्याच्या त्यांच्या प्रयत्नांची तुलना महात्मा गांधींनी भारतीय दक्षिण आफ्रिकेला मदत करण्याच्या प्रयत्नांशी केली.

 मालवीय हे भारतातील स्काउटिंगच्या संस्थापकांपैकी एक होते. १ 190 ० in मध्ये त्यांनी अलाहाबादहून प्रसिद्ध झालेल्या इंग्रजी-वृत्तपत्र, इंग्रजी-वर्तमानपत्राची स्थापना केली. १ 24 २24 ते १ 6 from6 पर्यंत ते हिंदुस्तान टाईम्सचे अध्यक्षही होते. त्यांच्या प्रयत्नांमुळे १ 36 3636 मध्ये हिंदुस्तान दैनिक नावाची हिंदी आवृत्ती सुरू झाली. 

  त्यांच्या १33 व्या जयंती वर्धापन दिनानिमित्त २ 24 डिसेंबर २०१ on रोजी त्याला मरणोत्तर भारतरत्न, भारताचा सर्वोच्च नागरी पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले. 

भारतीय राजकारणी
भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक
पोस्टाचे तिकीट असलेल्या व्यक्ती
इ.स. १८६१ मधील जन्म
इ.स. १९४६ मधील मृत्यू
भारतरत्‍न पुरस्कारविजेते

   मालवीयांचा जन्म पंडित बैजनाथ आणि मुना देवी मालवीय यांच्या ब्राह्मण कुटुंबात 25 डिसेंबर 1861 रोजी अलाहाबाद, उत्तर-पश्चिम प्रांत, भारत येथे झाला. संस्कृत शिष्यवृत्तीसाठी प्रसिद्ध असलेले त्यांचे पूर्वज मूळचे सध्याचे मध्य प्रदेशातील मालवा (उज्जैन) येथील होते आणि म्हणूनच त्यांना मलावीय म्हणून ओळखले जाऊ लागले. त्यांचे मूळ आडनाव चतुर्वेदी होते. त्यांचे वडील संस्कृत शास्त्रातील एक विद्वान मनुष्य देखील होते आणि ते श्रीमद्भागवत पठण करीत असत.

मालवीय यांचे पारंपारिक शिक्षण दोन संस्कृत पाठशाळांमध्ये झाले आणि नंतर त्यांनी इंग्रजी शाळेत शिक्षण सुरू केले. मालावीयांनी आपले शिक्षण हरदेवाच्या धर्म ज्ञानोपदेश पाठशाळेत सुरू केले, जिथे त्यांनी आपले प्राथमिक शिक्षण पूर्ण केले आणि नंतर विद्या वर्दिनी सभा संचालित आणखी एक शाळा. त्यानंतर त्यांनी अलाहाबाद जिल्हा शाळा (अलाहाबाद जिल्हा शाळा) मध्ये प्रवेश केला आणि तिथे त्यांनी मकरंद या नावाने कविता लिहिण्यास सुरुवात केली जे मासिके व मासिकांमध्ये प्रकाशित झाले.

मालवीय १ Alla79 in मध्ये मुयर सेंट्रल कॉलेजमधून आता अलाहाबाद विद्यापीठ म्हणून ओळखले जाते. हॅरिसन महाविद्यालयाच्या मुख्याध्यापकाने मालवीय यांना मासिक शिष्यवृत्ती दिली, ज्यांचे कुटुंब आर्थिक संकटात सापडले होते, आणि त्याला बी.ए. कलकत्ता विद्यापीठात.

त्यांना संस्कृतमध्ये एमए करावे असे असले, तरी त्यांच्या कौटुंबिक परिस्थितीमुळे हे होऊ दिले नाही आणि त्यांच्या वडिलांनी त्यांना भागवत वाचनाचा कौटुंबिक व्यवसाय घ्यावा अशी इच्छा होती, अशा प्रकारे जुलै १ 1884 in मध्ये मदन मोहन मालवीय यांनी शासकीय हायस्कूलमध्ये सहाय्यक मास्टर म्हणून आपल्या कारकिर्दीची सुरुवात केली. अलाहाबाद मध्ये.