पश्चिम एक्सप्रेस

पश्चिम एक्सप्रेस ही भारतीय रेल्वेची एक जलद प्रवासी सेवा आहे. ही गाडी मुंबईच्या वांद्रे टर्मिनस ते पंजाबच्या अमृतसर स्थानकांदरम्यान रोज धावते. पश्चिम रेल्वेमार्गे धावणाऱ्या पश्चिम एक्सप्रेसला मुंबई ते अमृतसर दरम्यानचे १,८२१ किमी अंतर पार करायला ३१ तास लागतात. या ट्रेनचा डाउन क्रमांक १२९२५ आणि अप क्रमांक १२९२६ आहे. ही ट्रेन आठवड्यातील सातही दिवस धावते.

इतिहास
या गाडीला पश्चिम सुपर डिलक्स एक्सप्रेस या नावानेही ओळखतात. ही गाडी मुंबई सेंट्रल स्टेशन मधून बांद्रा टर्मिनस कडे वर्ग झालेल्या गाड्यांपैकी एक आहे. परतीच्या प्रवासासाठी एक्सप्रेस ट्रेन क्रमांक १२९२६ म्हणून निघते तेव्हा हजरत निजामूद्दीन स्टेशनवर ही थांबत नाही.

बोगी 
पश्चिम एक्सप्रेस या ट्रेनला १ ए/सी प्रथम वर्ग, ३ ए/सी २ टायर, ५ ए/सी ३ टायर, ८ शयन यान वर्ग, ३ सामान्य विनाआरक्षित बोगी आणि ४ सामान सुविधेसह सामान्य बोगी आहेत. ट्रेन क्रमांक २२९२५/२२९२६ च्या कळका साठी जाणाऱ्या ट्रेनच्या बोगींचा यात समावेश आहे. या ट्रेन मध्ये खान पान व्यवस्था आहे.                                             
भारतीय रेल्वेचे सुविधा नुसार रेल्वेचे अधिकारात बोगीचे व्यवस्थेत मागणीनुसार बदल केला जातो. त्यात रेक /बोगी LOCO-RMS-GEN-S6-S5-S4-S3-S2-S1-PC-B4-B3-B2-B1-A2-A1-H1-GEN-GEN-SLR-S7-S8-B5-A3-SLR. यांचा समावेश आहे.

तपशील

सुविधा
पश्चिम एक्सप्रेस ही ट्रेन मुंबई – अमृतसर-कळका असी धावते. या ट्रेनचे अंबाला कॅंटॉन्मेंट जंक्शन स्टेशनवर विभाजन होते. रोज धावणारी क्रमांक १२९२५ ही ट्रेन ३१ तास आणि ४५ मी. आणि क्रमांक १२९२६ ही ३० तास व ३५ मी.त १८२१ किमीअंतर तोडते. या ट्रेनचा सरासरी तासी ५७.३५ की.मी आणि ५९.५४ की.मी अनुक्रमे वेग आहे. तसेच जाने आणि येणे या प्रवासाचा सरासरी वेग तासी ५८-४३ किमीआहे

इंजिन (Traction)
दि.५ फेब्रुवारी २०१२ रोजी पश्चिम रेल्वेने DC इलेक्ट्रिक इंजिन ऐवजी AC इंजिन या ट्रेनसाठी वापरात आणले. सध्या गाझियाबाद येथील वाप (WAP) ७ आणि वाप (वाप) ५ चे इंजिनचे मदतीने या ट्रेनचा पूर्ण प्रवास केला जातो.

वेळा पत्रक 
या ट्रेनचे वेळापत्रक खालील प्रमाणे आहे.

मार्ग आणि थांबे
या ट्रेनचे जे थांबे आहेत त्या स्थांनकांची कोडसह खालील प्रमाणे नावे आहेत.  
त्यात प्रारंभिचे बांद्रा टर्मिनस(BDTS) स्थानकानंतर अंधेरी(ADH), बोरीवली(BVI),  डहाणू रोड, (DRD) वापी(VAPI), वलसाड, (BL) नवसारी,(NVS), सूरत,(ST) भरूच जंक्शन(BH), वडोदरा जंक्शन,(BRC), गोधरा जंक्शन(GDA), दाहोड(DHD), मेघनगर(MGN), रतलाम जंक्शन(RTM), नागदा जंक्शन(NAD), शामगड(SGZ), रामगंज मंडी(RMA), कोटा जंक्शन(KOTA), सवाई माधोपुर(SWM), गंगापूर सिटी(GGC), हिन्दौम सिटी(HAN). बयाणा जंक्शन(BXN), भारतपुर जंक्शन(BTE), मथुरा जंक्शन(MTJ), फरीदाबाद(FDB), हजरत निजामूद्दीन, न्यू दिल्ली(NDL), सबजी मंडी(SZM), सोनिपत(SNP), पानीपत जंक्शन(PNP), करणाळ(KUN), कुरुक्षेत्र जंक्शन(KKDE), अंबाला कॅंटॉन्मेंट जंक्शन(UMB), अंबाला सिटी(UBC), सिरहिंद जंक्शन(SIR), खन्ना(KNN), लुधियाना जंक्शन(LDH), फगवारा जंक्शन(PGW), जालंधर कॅंटॉन्मेंट(JRC), जालंधर सिटी(JUC), बियास(BEAS), अमृतसर जंक्शन(ASR).

या ट्रेनचा बांद्रा टर्मिनस मधून १२.०० या वेळेवर प्रारंभ झाल्यानंतर  दुसरे दिवशी १९.२० वाजता अमृतसर येथे पोहचते.

संदर्भ

बाह्य दुवे
मार्ग व वेळापत्रक

भारतातील नामांकित रेल्वेगाड्या
महाराष्ट्रामधील रेल्वे वाहतूक
पंजाबमधील रेल्वे वाहतूक