शिरोळ

शिरोळ हे महाराष्ट्रातील कोल्हापूर जिल्ह्यातील शिरोळ तालुक्याचे मुख्य गाव आहे. देशभक्‍त डॉ. रत्नाप्पा कुंभार हे शिरोळ  तालुक्यातील स्वातंत्र्यसैनिक व आमदार होते.

शिरोळ (५६७३३०) 
शिरोळ हे  कोल्हापूर जिल्ह्यातल्या  शिरोळ तालुक्यातील ३४४१ हेक्टर क्षेत्राचे गाव असून २०११ च्या जनगणनेनुसार ह्या गावात ६०२८ कुटुंबे व एकूण २७६४९ लोकसंख्या आहे. ह्याच्या सर्वात जवळचे शहर कुरुंदवाड ७ किलोमीटर अंतरावर आहे.  यामध्ये १४२१६ पुरुष आणि १३४३३ स्त्रिया आहेत. यामध्ये अनुसूचित जातीचे लोक ४७५९ असून अनुसूचित जमातीचे १७८९ लोक आहेत.ह्या गावाचा जनगणनेतील स्थल निर्देशांक ५६७३३०   आहे.

साक्षरता   
 एकूण  साक्षर  लोकसंख्या: २०९४१
 साक्षर पुरुष लोकसंख्या: ११४३८ (८०.४६%)
 साक्षर स्त्री लोकसंख्या: ९५०३ (७०.७४%)

शैक्षणिक सुविधा   
गावात १८ शासकीय पूर्व-प्राथमिक शाळा आहेत. गावात ३ खाजगी पूर्व-प्राथमिक शाळा आहेत.
गावात १० शासकीय प्राथमिक शाळा आहेत. गावात ३ खाजगी प्राथमिक शाळा आहेत.
गावात ८ शासकीय कनिष्ठ माध्यमिक शाळा आहेत. गावात २ खाजगी कनिष्ठ माध्यमिक शाळा आहेत.
गावात ४ शासकीय माध्यमिक शाळा आहेत. गावात २ खाजगी माध्यमिक शाळा आहेत.
गावात २ शासकीय उच्च माध्यमिक शाळा आहेत. 
गावात २ शासकीय पदवी महाविद्यालय आहेत.

वैद्यकीय सुविधा (शासकीय) 
गावात १ सामूहिक आरोग्य केंद्र आहे.
सर्वात जवळील प्राथमिक आरोग्य केंद्र

वैद्यकीय सुविधा (अशासकीय) 
गावात १० बाह्यरुग्ण वैद्यकीय सुविधा आहेत.
गावात ८ निवासी व बाह्यरुग्ण वैद्यकीय सुविधा आहेत.
गावात २ खाजगी धर्मादाय रुग्णालय आहेत.
गावात २ एमबीबीएस पदवीधर वैद्यक व्यवसायी आहेत.
गावात ९  इतर पदवीधर वैद्यक व्यवसायी आहेत.
गावात ६ औषधाचे दुकान आहेत.

पिण्याचे पाणी 
गावात शुद्धीकरण केलेल्या नळाच्या पाण्याचा पुरवठा आहे.

स्वच्छता 
गावात बंद गटारव्यवस्था उपलब्ध आहे.

संपर्क व दळणवळण
गावात पोस्ट ऑफिस उपलब्ध आहे. 
गावात उपपोस्ट ऑफिस उपलब्ध नाही. सर्वात जवळील उपपोस्ट ऑफिस १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. गावात पोस्ट व तार ऑफिस उपलब्ध आहे. गावाचा पिन कोड ४१६१०३  आहे. गावात दूरध्वनी उपलब्ध आहे. गावात सार्वजनिक दूरध्वनी केंद्र उपलब्ध आहे. गावात मोबाईल फोन सुविधा उपलब्ध आहे. गावात इंटरनेट सुविधा उपलब्ध आहे. गावात खाजगी कुरियर सेवा उपलब्ध आहे. गावात शासकीय बस सेवा उपलब्ध आहे. गावात खाजगी बस सेवा उपलब्ध आहे. सर्वात जवळचे रेल्वे-स्थानक शिरोळपासून ८ कि.मी.वर असलेल्या जयसिंगपूर येथे आहे.

बाजार व पतव्यवस्था 
गावात एटीएम उपलब्ध आहे. 
गावात व्यापारी बँक उपलब्ध आहे. 
गावात सहकारी बँक उपलब्ध आहे. 
गावात शेतकी कर्ज संस्था उपलब्ध आहे. 
गावात स्वयंसहाय्य गट उपलब्ध आहे. 
गावात रेशन दुकान उपलब्ध आहे. 
गावात मंडया / कायमचे बाजार उपलब्ध आहे. 
गावात आठवड्याचा बाजार उपलब्ध आहे. 
गावात कृषी उत्पन्न बाजार समिती  उपलब्ध आहे.

आरोग्य 
गावात एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र)  उपलब्ध आहे. 
गावात अंगणवाडी (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध आहे.

वीज 
१२ तासांचा वीजपुरवठा सर्व प्रकारच्या वापरासाठी उपलब्ध आहे.

जमिनीचा वापर 
शिरोळ ह्या गावात जमिनीचा वापर खालीलप्रमाणे होतो (हेक्टरमध्ये क्षेत्रफळ):
 वन: ०
 बिगरशेती वापरात असलेली जमीन: २७४
 ओसाड व लागवडीला अयोग्य जमीन: ०
 कुरणे व इतर चराऊ जमीन: ०
 फुटकळ झाडीखालची जमीन: ०
 लागवडीयोग्य पडीक जमीन: ५७९
 कायमस्वरूपी पडीक जमीन: ०
 सद्यस्थितीतील पडीक जमीन: ०
 पिकांखालची जमीन: २५८८
 एकूण कोरडवाहू जमीन: ७५९
 एकूण बागायती जमीन: १८२९

सिंचन सुविधा 
सिंचनाचे स्रोत खालीलप्रमाणे आहेत (हेक्टरमध्ये क्षेत्रफळ):
 कालवे: ०
 विहिरी / कूप नलिका: २२९
 तलाव / तळी: ०
 ओढे: ०
 इतर: ५३०

उत्पादन 
शिरोळ ह्या गावी पुढील वस्तूंचे उत्पादन होते ( महत्त्वाच्या उतरत्या अनुक्रमाने): ऊस, कृषी अवजारे, सोयाबिन, बैलगाड्या, भुईमुग. 
शिरोळ येथे श्री दत्त शेतकरी सहकारी साखर कारखाना, मर्यादित हा साखर कारखाना आहे.

संदर्भ 

Census of India 2011 - http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/DCHB.html

कोल्हापूर
शिरोळ
कोल्हापूर जिल्ह्यातील गावे