क्रिकेट विश्वचषक, २०११

इ.स. २०११ची आय.सी.सी. क्रिकेट विश्वचषक स्पर्धा फेब्रुवारी १९ ते एप्रिल २, इ.स. २०११च्या दरम्यान भारत, श्रीलंका व बांगलादेशमध्ये खेळवण्यात आली. चौदा देश भाग घेत असलेल्या या स्पर्धेत ५० षटकांचे एक-दिवसीय सामने खेळण्यात आले. फेब्रुवारी १७ रोजी उद्घाटन सोहळा होउन १९ फेब्रुवारीला पहिला सामना  आणि मध्ये ढाका येथे शेर-ए-बांगला मैदानात खेळला गेला. प्रत्येकी सात संघ असलेल्या दोन गटांत साखळी सामने झाल्यावर त्यांतील सर्वोच्च चार-चार संघानी बाद फेरीत भाग घेतला. एप्रिल २ रोजी मुंबईच्या वानखेडे मैदानात खेळल्या गेलेल्या अंतिम सामन्यात महेंद्रसिंग धोनीच्या नेतृत्वाखाली भारताने श्रीलंकेचा ६ गडी राखून पराभव करीत विश्वविजेतेपद मिळवले. यजमान संघाने विश्वविजेतेपद जिकण्याची ही प्रथमच वेळ आहे.

या विश्वचषकाचे यजमानपद भारत, श्रीलंका आणि बांगलादेश बरोबरच पाकिस्तानलाही मिळणार होते पण २००९मध्ये श्रीलंका क्रिकेट संघावर लाहोरमध्ये झालेल्या जीवघेण्या हल्ल्यानंतर आय.सी.सी.ने पाकिस्तानकडून यजमानपद काढून घेतले आणि संयोजन समितीचे मुख्यालय लाहोरहून मुंबईला हलवण्यात आले. पाकिस्तानमध्ये आयोजित करण्यात आलेले १४ साखळी सामने व एक उपांत्य सामना इतर यजमान देशांत खेळण्यात आले. पैकी आठ सामने आणि उपांत्य फेरी भारत तर चार साखळी सामने आणि दोन साखळी सामने प्रत्येकी श्रीलंका आणि बांगलादेशात खेळले गेले.

या स्पर्धेत ने चा केलेला पराभव सगळ्यात मोठा धक्कादायक निकाल होता. आयर्लंडच्या केव्हिन ओ'ब्रायनने ६३ चेंडूत ११३ धावा काढीत विश्वचषकांतील सर्वात वेगवान शतक ठोकण्याचा मॅथ्यू हेडनचा विक्रम आपल्या नावावार करून घेतला. श्रीलंकेच्या तिलकरत्ने दिलशानने स्पर्धेत सर्वात जास्त ५०० धावा काढल्या तर भारताच्या झहीर खान आणि पाकिस्तानच्या शहीद आफ्रिदीने प्रत्येकी सगळ्यात जास्त बळी (२१) मिळवले. युवराजसिंग स्पर्धावीर ठरला.

पात्रता 

आयसीसी नियमा प्रमाणे, १० पूर्ण सदस्य स्पर्धेस पात्र आहेत. तसेच २००९ मध्ये दक्षिण आफ्रिकेत खेळवल्या गेलेल्या पात्रता फेरीतून ४ संघ पात्र झाले.

पात्र संघ 

एसीए (४)
 *
 
 
एसीए (२)
 *
 

एसीसी (४)
  (यजमान)
  (यजमान)
 
  (यजमान)

ईएपी (२)
 
 
ईसीसी (३)
 
 *
 *

मैदान 
स्पर्धेच्या मैदानांची माहिती आयसीसीने २ नोव्हेंबर २०१० रोजी मुंबईत प्रसिद्ध केली. श्रीलंकेत स्पर्धेसाठी दोन नवीन मैदान कॅंडी व हंबन्टोटा येथे बांधण्यात आले.

पंच 

स्पर्धेसाठी १८ पंचाची नियुक्ती करण्यात आली: ५ ऑस्ट्रेलिया, ६ आशिया, ३ इंग्लंड, २ न्यू झीलंड व प्रत्येकी १ दक्षिण आफ्रिका व वेस्ट इंडीज.

ऑस्ट्रेलिया
  सायमन टॉफेल
  स्टीव डेव्हिस
  रॉड टकर
  डॅरिल हार्पर
  ब्रुस ऑक्सेंफोर्ड

न्यू झीलंड
  बिली बाउडेन
  टोनी हिल

दक्षिण आफ्रिका
  मराईस इरास्मुस

पाकिस्तान
  अलिम दर
  असद रौफ

भारत
  शविर तारापोर
  अमीष साहेबा

इंग्लंड
  इयान गोल्ड
  रिचर्ड केट्टलबोरो
  नायजेल लॉंग

श्रीलंका
  अशोका डी सिल्वा
  कुमार धर्मसेना

वेस्ट इंडीज
  बिली डॉक्ट्रोव्ह

पारितोषिक रक्कम 
क्रिकेट विश्वचषक, २०११ च्या विजेत्याला $ ३० लाख मिळतील, आयसीसीने स्पर्धेसाठी $ १०० लाख ठेवण्याचे जाहीर केले. हा निर्णय २० एप्रिल २०१० रोजी दुबईत झालेल्या आयसीसी बोर्ड मिटींग मध्ये घेण्यात आला.

चिन्ह

स्पर्धेचा प्रतिनिधी 

स्टंपी हा क्रिकेट विश्वचषक, २०११ स्पर्धेचा अधिकृत प्रतिनिधी आहे. त्याला सर्व प्रथम प्रदर्शित कोलंबो, श्रीलंका येथे झालेल्या कार्यक्रमात २ एप्रिल २०१० रोजी करण्यात आले. तो एक १० वर्षाचा तरुण हत्ती आहे, तो खूप निश्चयी तसेच जोशपूर्ण आहे. त्याचे नाव ठरवण्यासाठी स्पर्धेचे आयोजन करण्यात आले. अधिकृतपणे नावाची घोषणा २ ऑगस्ट २०१० रोजी करण्यात आली.

अधिकृत गाणे 

क्रिकेट विश्वचषक, २०११ चे अधिकृत गाणे "दे घुमा के",  शंकर-एहसान-लॉय ह्या त्रिकुटाने रचले आहे. हे गाणे हिंदी, बांगला व सिंहलीज भाषेत गायलेले आहे.  हे गाणे शंकर महादेवन आणि दिव्या कुमार ह्यांनी गायलेले आहे. विश्वचषक स्पर्धेच्या उद्घाटन समारोहात हे गाने गायले जाणार आहे.

प्रक्षेपण 

आयसीसीने स्पर्धेचे हक्क ईएसपीएन-स्टार क्रिकेटला २ अब्ज अमेरिकन डॉलरच्या मोबदल्यात विकले. ही स्पर्धा २२० देशात दाखवली जाईल.

संघ 

सर्व संघांनी १९ जानेवारी २०१० पर्यंत १४ खेळाडूंचा संघ जाहीर केला.

सामने 

सर्व वेळा भारतीय प्रमाण वेळ (यूटीसी+५:३०), श्रीलंका प्रमाण वेळ (यूटीसी+५:३०) व बांगलादेश प्रमाण वेळ (यूटीसी+६)

साखळी सामने 
खालील तक्त्यात:
 सा = सामने खेळले
 वि = विजयी
 सम = समसमान
 हा = हार
 अणि = अणिर्नित
 नेरर = नेट रन रेट
 गुण = एकुन गुण

प्रत्येक गटातुन पहिले चार संघ उपांत्यपुर्व फेरी साठी पात्र होतील (हिरवा रंग).

गट अ

गट ब

बाद फेरी

उपांत्य पूर्व फेरी

उपांत्य फेरी

अंतिम सामना

बाह्य दुवे 

क्रिकेट विश्वचषक
इ.स. २०११ मधील खेळ
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघाचे भारतीय दौरे