जलंधर

जालंधर भारताच्या पंजाब राज्यातील एक शहर आहे. हे शहर पंजाब मधील २२ जिल्ह्यांपैकी जालंधर जिल्ह्याचे मुख्यालय आहे. जालंधर हे एक मोठे औद्योगिक शहर आहे. या शहराची मुख्य उत्पादने चामडे, खेळ व हाताची साधने आहेत. यामुळे ते जगभर प्रसिद्ध आहे. येथे उच्च दर्जाची रुग्णालये देखील आहेत, यामुळे ती वैद्यकीय पर्यटन क्षेत्रातही कामगिरी करत आहे. जालंधर हे पंजाबमधील सर्वात जुने शहर आहे. जालंधर असे स्थान आहे ज्याने देशाला अनेक शूर योद्धा दिल्या आहेत. जालंधरमध्ये बरीच मंदिरे, गुरुद्वार, किल्ले आणि संग्रहालये आहेत जिथे भेट दिली जाऊ शकते.

नाथ इतिहास संदर्भ 
भारत देशात नाथांचा सर्वात प्राचीन इतिहास आहे असे म्हटले जाते की भारतात नाथांच्या नावाने बरीच तीर्थक्षेत्र आहेत आणि काही शहरेही त्यांच्या नावावर आहेत, जालंधर जिल्ह्याचे नाव भगवान आदिनाथ यानिकी शिव यांचे शिष्य जालंधर नाथ यांच्या नावावर आहे. ज्याचा उल्लेख नाथ ग्रंथ आणि महाभारतातही आहे. नाथ पंथचे गोरख नाथ हे गोरखपूर नावाच्या शहराचे नाव आहे. गोरख नाथचे गुरू मत्स्येंद्र नाथ यांच्या नावाने एक मत्स्यपालन देश देखील होता. काहीजणांचा असा विश्वास आहे की जालंधर म्हणजे पाण्याखाली आणि येथे सतलज आणि बियास नद्यांचा संगम आहे, म्हणून त्या जागेला जालंधर असे नाव देण्यात आले. जालंधरला त्रिरट्टा म्हणूनही ओळखले जाते.

पंजाबमधील शहरे
जालंधर जिल्हा