उटणे

उटणे हा अगरू (ऊद), चंदन, कस्तुरी, केशर इत्यादी सुगंधी पदार्थापासून केलेले एक मिश्रण आहे.  हा अंगास लावून मर्दन केल्याने शरीर/चेहरा स्वच्छ होतो. कांती उजळते. अंगास सुगंध येतो.

कसे वापरावे
कापूरकाचऱ्या, बावची, गुलाबाच्या सावलीत वाळवलेल्या पाकळ्यांची पावडर, वाळ्याच्या मुळ्यांची पावडर, हळद पावडर, अर्जुन वृक्षाच्या वाळून गळून पडलेल्या सालीची पावडर इत्यादी सुगंधी व औषधी वनस्पती वापरून उटणे तयार करतात. यास दुधात घट्ट भिजवून त्यात थोडे तिळाचे तेल टाकून मग अंगास लावतात. हा लेप मग वाळण्यापूर्वी रगडून काढतात. चेहऱ्यास लावलेला लेप रगडून न काढता हलके हाताने काढतात.

उत्सवी महत्त्व
दिवाळीच्या सणासाठी बाजारात अनेक प्रकारची उटणी विकत मिळतात. ही उटणी पाण्यात भिजवून नरक चतुर्दशीच्या अभ्यंगस्नापूर्वी अंगाला लावतात.दिवाळीच्या काळात हवा कोरडी होते आणि थंडी पडू लागते. या काळात त्वचा खरखरीत होते आणी तजेला कमी होतो. त्यामुळे उटणे लावून त्वचेला चमक मिळवून दिली जाते आणी त्वचेची थंडीत आवश्यक ती काळजी घेतली जाते. दिवाळीचा उत्साह  वाढविणे हासुद्धा यामागचा हेतू आहे. ा

उत्तर भारतीय उटणे
हे उटणे हणजे प्रामुख्याने हळद असते. ल्गनात वर-वधूंच्या अंगाला हे उटणे लावतात. चार-चार दिवस कपड्यांवर व अंगावर पडलेले डाग जात नाहीत!!!!

'

संदर्भ 

दिवाळी
आयुर्वेद