आभासी दृश्यप्रत

आभासी दृश्यप्रत (इंग्रजी: Apparent magnitude; चिन्ह m) ही खगोलीय वस्तूची पृथ्वीवरील निरीक्षकाला भासणारी प्रखरता/तेजस्विता दर्शवणारी संख्या आहे. ही संख्या जितकी लहान तितका तारा जास्त तेजस्वी दिसतो. -२७ आभासी दृश्यप्रत असलेला सूर्य आकाशातील सर्वात तेजस्वी वस्तू आहे. एखादी वस्तू जेवढी जास्त तेजस्वी असते, तिची दृश्यप्रत तेवढी कमी असते. त्याचबरोबर दृश्यप्रत मापणीची पद्धत लॉगॅरिदमिक असते: म्हणजे दृश्यप्रतीमधील एका एककाचा फरक म्हणजे प्रखरतेमध्ये  इतक्या म्हणजे २.५१२ पटीचा फरक असतो.

सामान्यत: आभासी दृश्यप्रत सांगण्यासाठी दृश्य वर्णपटाचा आधार घेतला जातो. पण काही वेळा इतर वर्णपटही वापरले जातात (उदा. अवरक्त). दृश्य वर्णपटामध्ये 
सूर्यानंतर व्याध दुसरा सर्वात तेजस्वी तारा आहे. निकट अवरक्त मधील जे-बॅंडमध्ये काक्षी (भरत) तारा सर्वात तेजस्वी तारा आहे. ताऱ्यांची आभासी दृश्यप्रत बोलोमीटर या यंत्राने मोजतात.

पुढील तक्त्यामध्ये रात्रीच्या आकाशातील किती आभासी दृश्यप्रतीचे तारे उघड्या डोळ्यांनी दिसू शकतात किंवा नाहीत व त्यांची संख्या दिली आहे.

मोजमाप 

पृथ्वीच्या वातावरणाचा आभासी तेजस्वितेवर परिणाम होतो. त्यामुळे आभासी दृश्यप्रत मोजताना एखादी खगोलीय वस्तू विना वातावरणाची जेवढी तेजस्वी दिसली असती ती किंमत देतात. प्रखरता अंतरानुसार बदलते. त्यामुळे अतिशय तेजस्वी वस्तू ती खूप लांब असेल तर कमी तेजस्वी दिसू शकते. एखाद्या खगोलीय वस्तूची निरपेक्ष दृश्यप्रत म्हणजे ती वस्तू १० पार्सेक किंवा ३२.६ प्रकाशवर्ष अंतरावर आहे असे गृहीत धरले असतानाची तिची आभासी दृश्यप्रत होय.

x बॅंडमधील आभासी दृश्यप्रत m पुढील समीकरणाने देतात:

,

जिथे  हा x बॅंडमधील अभिवाह (फ्लक्स) आहे आणि  व  हे त्याच बॅंडमधील संदर्भासाठीचे आभासी दृश्यप्रत आणि अभिवाह आहेत, जसे की अभिजित ताऱ्याचे.

उदा: सूर्य आणि चंद्र 
सूर्य आणि चंद्राच्या आभासी दृश्यप्रतींचे गुणोत्तर काय आहे?

सूर्याची आभासी दृश्यप्रत -२६.७४ (तेजस्वी) आहे, तर पौर्णिमेच्या चंद्राची सरासरी आभासी दृश्यप्रत -१२.७४ (कमी तेजस्वी) आहे.

दृश्यप्रतेमधील फरकः

प्रखरतेतील तफावत:

सूर्य पौर्णिमेच्या चंद्रापेक्षा ~४०,००० पट जास्त तेजस्वी दिसतो.

काही खगोलीय वस्तू

संदर्भ 

खगोलशास्त्र