वसई

वसई हे भारतातील मुंबई शहराचे पालघर जिल्ह्यात असलेले एक उपनगर आहे. याला जवळचे रेल्वे स्थानक हे वसई रोड आहे. वसई शहर हे आधुनिक वसई-विरार महापालिकेत येते. रेल्वे स्टेशन असलेल्या भागाचे नाव नवघर आहे.

वसई या शहरात पापडी, बाभोळा, देवतलाव, गिरिज, हिराडोंगरी, गास, भूईगाव, रानगाव, रमेदी, होळी अशी अनेक गावे येतात या शहराजवळ नायगाव आणि वसई ही दोन रेल्वे स्थानके आहेत. या शहरात हिंदु आणि ख्रिस्ती ह्या धर्मीय समाज हा अधिक आहे तसेच इतर धर्मीय देखील इथे बऱ्याच प्रमाणात आहेत. वसई हा तालुका देखील आहे. पूर्वी  तो ठाणे जिल्ह्यात येत असे. आता तो पालघर जिल्ह्याचा भाग आहे. या तालुक्यात नालासोपारा, विरार, जूचंद्र रोड आणि कामण रोड ही अन्य चार रेल्वे स्थानकं देखील आहेत.
हे शहर मुंबईजवळचे शहर आहे. वसईची सुकेळी ही फार प्रसिद्ध होती. तशी ती आजही प्रसिद्ध आहेत पण कालांतराने या भागातील बागा कमी झाल्या आहेत.

पोर्तुगीजांनी येथे अरबी समुद्रालगत आरमारी किल्ला बांधला. सन १७३७ मध्ये थोरले बाजीराव पेशव्यांचे बंधू व सेनापती चिमाजी अप्पा यांनी वसई आणि साष्टी प्रांतावर केले व १७३९ मध्ये वसईचा किल्ला पोर्तुगीजांकडून जिंकून घेतला व मराठ्यांच्या राज्यास जोडला.

व्युत्पत्ती
सध्याचे नाव वसई हे संस्कृत शब्द वास, ज्याचा अर्थ 'निवास' असा होतो.  गुजरात सल्तनतने प्रदेश ताब्यात घेतल्यानंतर हे नाव बदलून बसई असे ठेवण्यात आले, ज्याचे नाव गुजरातच्या बहादूर शाहच्या अंतर्गत ठेवण्यात आले.  हे नावाचे पहिले लॅटिनीकृत रेकॉर्ड देखील आहे, ज्याचे स्पेलिंग बार्बोसा (१५१४) यांनी केले होते.  हे नाव अल्पायुषी होते कारण पोर्तुगीज राजवटीत, साधारण दोन दशकांनंतर, १५३४ मध्ये बाकाइमच्या करारावर स्वाक्षरी झाल्यानंतर ते बॅकैम (पहिले अधिकृत लॅटिन नाव) असे बदलले गेले. हे नाव २०० वर्षांनंतर पुन्हा मराठा साम्राज्याने प्रदेश ताब्यात घेतल्यानंतर बाजीपूर असे बदलले गेले. हे नाव देखील अल्पकाळ टिकले कारण इंग्रजांनी बाजीपूर (वसईचे मराठा नाव) काबीज केल्यानंतर, हे नाव पुन्हा बसेन असे बदलले गेले.  याच काळात, बॉम्बेने या प्रदेशातील प्रबळ आर्थिक शक्ती म्हणून बसेनचा ताबा घेतला.  भारतातील ब्रिटीश राजाच्या उत्क्रांतीनंतर या शहराचे नाव वसई असे करण्यात आले, या प्रदेशाचे मराठी नाव. संस्कृत मध्ये वसई शब्दाचे नाव वास असे आहे ज्याचा अर्थ निवास असा होतो. या प्रदेशातील  सर्वात जुने नाव व्हेसेले (लॅटिनिज्ड स्पेलिंग) आहे.

रहिवासी
वसईच्या रहिवाशांना मराठीत वसईकर म्हणतात, ज्यामध्ये कर प्रत्यय म्हणजे 'रहिवासी'.  बसेनचे वसई असे अधिकृत नामकरण झाल्यापासून हा शब्द वापरला जात होता.  महाराष्ट्र राज्याबाहेर तसेच भारताबाहेरील वसईकर डायस्पोरा, त्यांना आंतरराष्ट्रीय मान्यता मिळाल्यामुळे आणि वसई हे मुंबई महानगर प्रदेशात, उपनगरी मुंबईच्या काठावर वसलेले असल्यामुळे ते स्वतःला मुंबईचे म्हणून संबोधतात.

इतिहास

पूर्व-पोर्तुगीज युग
वसईचा इतिहास प्राचीन पुराणकाळापासून आहे. वसई हे अनेक ग्रीक, अरब, पर्शियन आणि रोमन व्यापारी आणि व्यापाऱ्यांचे व्यापाराचे ठिकाण होते जे भारताच्या पश्चिम किनाऱ्यावरून प्रवेश करतील. ग्रीक व्यापारी Cosma Indicopleustes याने 6व्या शतकात वसईच्या आजूबाजूच्या भागांना भेटी दिल्या आणि नंतर जून किंवा जुलै 640 मध्ये चिनी प्रवासी झुआनझांग याने भेट दिली. इतिहासकार जोसे गेर्सन दा कुन्हा यांच्या मते, या काळात, बस्सीन आणि त्याच्या आसपासच्या भागात कर्नाटकातील चालुक्य राजघराण्याने राज्य केले. 11 व्या शतकापर्यंत, अनेक अरबी भूगोलशास्त्रज्ञांनी वसई जवळील ठाणे आणि सोपारा सारख्या शहरांचा उल्लेख केला होता, परंतु वसईचा कोणताही संदर्भ दिलेला नव्हता. वसईवर नंतर कोकणातील शिलाहार राजघराण्याचे राज्य होते आणि कालांतराने ते देवगिरीच्या यादव सम्राटांकडे गेले. हे यादव राजवटी (1184-1318) अंतर्गत जिल्ह्याचे प्रमुख केंद्र होते. नंतर ते गुजरातच्या सुलतानाने जिंकले. त्याने त्याचे नाव बसाई ठेवले. काही वर्षांनंतर बार्बोसा (१५१४) यांनी त्याचे वर्णन बक्से (बसई असा उच्चार) नावाने गुजरातच्या राजाच्या मालकीचे चांगले बंदर असलेले शहर म्हणून केले.

1295 मध्ये, इटालियन संशोधक मार्को पोलो वसईतून गेला.

पोर्तुगीज काळ
1498 मध्ये पोर्तुगीज संशोधक वास्को द गामा कालिकत येथे उतरला तेव्हा पोर्तुगीज प्रथम भारताच्या पश्चिम किनाऱ्यावर पोहोचले. इतिहासकार मॅन्युएल डी फारिया ई सौसा यांच्या मते, बसाईचा किनारा पोर्तुगीजांनी 1509 मध्ये पहिल्यांदा भेट दिला होता, जेव्हा फ्रान्सिस्को डी आल्मेडा यांनी त्याच्यावर दीवच्या मार्गाने मुंबईच्या बंदरात एक मुस्लिम जहाज पकडले, त्यात गुजरात सल्तनतचे २४ नागरिक होते.

पोर्तुगीजांसाठी, बसई हे अरबी समुद्रावर स्थित एक महत्त्वाचे व्यापारी केंद्र होते. त्यांनी ते एक महत्त्वपूर्ण सेवा स्टेशन म्हणून पाहिले जे त्यांना जागतिक सागरी मार्ग आणि मीठ, मासे, लाकूड आणि खनिज संसाधनांसारख्या वस्तूंमध्ये प्रवेश देईल. त्यांना जहाजे तयार करण्यासाठी शिपयार्ड बांधायचे होते आणि जागतिक स्तरावर व्यापार करण्यासाठी तांदूळ, ऊस, कापूस, सुपारी आणि इतर पिके वाढवण्यासाठी सुपीक जमीन वापरायची होती.

पोर्तुगीजांच्या उपस्थितीने या प्रदेशाला आजच्या काळात आकार दिला.

बेसीनचा तह (१५३४)
1530 मध्ये पोर्तुगीजांनी, अँटोनियो दा सिल्वेरा यांच्या नेतृत्वाखाली, आपल्या मजबूत नौदलाचा फायदा घेत बसाई गाव लुटले आणि जाळले. गुजरात सल्तनतचे सैन्य पोर्तुगीज सैन्यासाठी पुरेसे मजबूत नव्हते आणि प्रतिकार करूनही, गुजरातच्या सुलतानचा अखेर पराभव झाला. १५३१ मध्ये सुलतानने दीव या प्रदेशातील व्यापाराला संरक्षण देणारे महत्त्वाचे बेट न दिल्याबद्दल शिक्षा म्हणून अँटोनियोने बसईला पुन्हा आग लावली. 1533 मध्ये, डिओगो (हेटोर) दा सिल्वेरा याने बांदोरा ते ठाणे आणि बसई मार्गे सुरतकडे जाणाऱ्या पश्चिम किनारपट्टीला आग लावली.

पोर्तुगीज जनरल नुनो दा कुन्हा याने शोधून काढले की दीवचा गव्हर्नर मेलीकेझचा मुलगा मलिक टोकन 14,000 लोकांसह बसाईला मजबूत करत आहे. या तटबंदीला धोका असल्याचे पाहून, नॅनो दा कुन्हाने 4000 माणसांसह 150 जहाजांचा ताफा एकत्र केला आणि बसईच्या उत्तरेकडे निघाले. पोर्तुगीजांचे नौदल श्रेष्ठत्व पाहून मलिक टोकनने नॅनो दा कुन्हासोबत शांतता करार करण्याचा प्रयत्न केला. नकार दिल्यानंतर, मलिक टोकनला पोर्तुगीजांशी लढण्यास भाग पाडले गेले. कमी सैनिक आणूनही, पोर्तुगीजांनी बहुतेक शत्रूंना ठार मारण्यात यश मिळवले आणि स्वतःचे फक्त काही गमावले.

23 डिसेंबर 1534 रोजी साओ माटेस या गॅलॉनवर असताना गुजरातच्या बहादूर शाह आणि पोर्तुगालच्या राज्याने बासीनच्या तहावर स्वाक्षरी केली. कराराच्या अटींच्या आधारे, पोर्तुगीज साम्राज्याने बसई गाव तसेच मुंबईसह तेथील प्रदेश, बेटे आणि समुद्रांवर नियंत्रण मिळवले. गावाचे नाव Baçaim असे करण्यात आले आणि भारतातील पोर्तुगीज प्रदेशांची उत्तरेकडील राजधानी बनली.

गार्सिया डी सा यांना नंतर 1536 मध्ये त्यांचा मेहुणा नुनो दा कुन्हा याने Baçaimचा पहिला कॅप्टन (गव्हर्नर) म्हणून नियुक्त केले, ज्याने 1548 पर्यंत राज्यपालपद जॉर्ज कॅब्रालकडे दिले तेव्हापर्यंत राज्य केले. बासीन किल्ल्याची पहिली कोनशिला अँटोनियो गॅल्व्हाओ यांनी ठेवली होती.

पोर्तुगीज राजवटीत, बासीन किल्ला हे उत्तर न्यायालय किंवा 'कोर्टे दा नॉर्टे' होते, जे उत्तर न्यायालयाचे मुख्यालय म्हणून कार्यरत होते. Baçaim ही पोर्तुगीज भारतातील सर्वात उत्पादक गाव, उत्तर प्रांताची राजधानी बनली आणि पोर्तुगीज 'फिडाल्गो' (महान आणि श्रीमंत व्यापारी) साठी एक रिसॉर्ट बनले. एका महान पोर्तुगीज व्यक्तीला 'फिडाल्गो ओ कॅव्हलहेरो डी बाकाइम' (बाकाइमचे कुलीन) असे संबोधले जाईल. 1674 पर्यंत, पोर्तुगीजांनी 2 महाविद्यालये, 4 कॉन्व्हेंट शाळा आणि एकूण 15 चर्च Baçaimच्या प्रदेशात बांधल्या. अंदाजे 205 वर्षे, पोर्तुगीजांच्या उपस्थितीने आजूबाजूच्या परिसराला चैतन्यशील आणि समृद्ध गाव बनवले.

स्थानिक वांशिक समुदायाला 'नॉर्टेइरो' (उत्तरी पुरुष) असे संबोधले जात असे, ज्याचे नाव किल्ल्याच्या बाहेर चालणाऱ्या उत्तर न्यायालयाच्या नावावरून ठेवण्यात आले.

1674 मध्ये, मस्कतमधील सुमारे 600 अरब समुद्री चाच्यांनी पश्चिमेकडून Baçaim मध्ये प्रवेश केला आणि Baçaim मधील चर्च लुटल्या. अनपेक्षित हल्ल्याने किल्ल्याच्या तटबंदीबाहेरील पोर्तुगीजांचे नियंत्रण कमकुवत केले[9] आणि पश्चिमेकडे तैनात असलेल्या मराठा योद्ध्यांनी त्यांना आणखी एकटे पाडले.

मराठा युग
18 व्या शतकात, पेशवा बाजीराव यांचे भाऊ चिमाजी अप्पा यांच्या नेतृत्वाखाली बासीन किल्ल्यावर मराठा साम्राज्याने हल्ला केला आणि पोर्तुगीजांनी 16 मे 1739 रोजी बाकाईमच्या लढाईनंतर शरणागती पत्करली. मराठ्यांनी शत्रूच्या स्त्रिया आणि मुलांना शांततेने जाऊ दिले. पोर्तुगीजांनी एकूण 4 मुख्य बंदरे, 8 शहरे, 2 तटबंदी टेकड्या, 340 गावे आणि 20 किल्ले गमावले.

पोर्तुगीजांच्या या पराभवामुळे, पोर्तुगीज राजेशाही कॅथरीन ऑफ ब्रागान्झा यांच्या लग्नाच्या हुंडा बॉम्बेच्या सात बेटांवर इंग्लंडच्या चार्ल्स II सोबत मिळून, बॉम्बेने बाजीपूर (वसईचे मराठा नाव) या प्रदेशातील प्रबळ आर्थिक शक्ती म्हणून मागे टाकले.

ब्रिटीश काळ
वसई खाडीच्या अगदी दक्षिणेला असलेल्या बॉम्बे बेटावर इंग्रजांनी राज्य केल्यामुळे, भारतातील व्यापार केंद्र म्हणून या प्रदेशाचे महत्त्व अधिकाधिक बॉम्बेने व्यापून टाकले.

१७७२ मध्ये माधवराव प्रथमच्या मृत्यूनंतर त्यांचे भाऊ नारायण राव मराठा साम्राज्याचे पेशवे झाले. नारायण राव हे नोव्हेंबर 1772 ते ऑगस्ट 1773 मध्ये राजवाड्याच्या रक्षकांनी त्यांची हत्या होईपर्यंत मराठा साम्राज्याचे पाचवे पेशवे होते. नारायण रावांची विधवा गंगाबाई यांनी मरणोत्तर मुलाला जन्म दिला, जो गादीचा कायदेशीर वारस होता. नवजात अर्भकाचे नाव सवाई माधवराव होते. नाना फडणवीस यांच्या नेतृत्वाखालील बारा मराठा सरदारांनी त्या अर्भकाला नवीन पेशवे म्हणून नाव देण्याचा आणि त्याच्या अधिपत्याखाली कारभारी म्हणून राज्य करण्याचा प्रयत्न करण्याचे निर्देश दिले.

रघुनाथरावांनी आपली सत्ता सोडण्याची इच्छा नसताना मुंबई येथे इंग्रजांची मदत मागितली आणि ६ मार्च १७७५ रोजी सुरतच्या तहावर स्वाक्षरी केली. या करारानुसार रघुनाथरावांनी सालसेट आणि बस्सीनचा भाग इंग्रजांना दिला. सुरत आणि भरुच जिल्ह्यांतील महसूल. त्या बदल्यात इंग्रजांनी रघुनाथरावांना २,५०० सैनिक देण्याचे आश्वासन दिले. हा करार नंतर बंगालच्या ब्रिटीश सुप्रीम कौन्सिलने रद्द केला आणि 1 मार्च 1776 रोजी पुरंधरच्या तहाने बदलला. रघुनाथरावांना पेन्शन देण्यात आली आणि त्यांचे कारण सोडून दिले, परंतु सालसेट आणि भरूच जिल्ह्यांचा महसूल ब्रिटिशांनी कायम ठेवला. ब्रिटिश बॉम्बे प्रेसिडेन्सीने हा नवा करार नाकारून रघुनाथरावांना आश्रय दिला. 1777 मध्ये, नाना फडणवीस यांनी बंगालच्या ब्रिटिश सुप्रीम कौन्सिलशी केलेल्या कराराचे उल्लंघन करून फ्रेंचला पश्चिम किनारपट्टीवरील बंदर दिले. इंग्रजांनी पुण्याकडे फौज पाठवून प्रत्युत्तर दिले.

1776 मध्ये फ्रान्स आणि मराठा साम्राज्य यांच्यात झालेल्या करारानंतर, ब्रिटिश बॉम्बे प्रेसिडेन्सीने आक्रमण करून रघुनाथरावांना बहाल करण्याचा निर्णय घेतला. त्यांनी कर्नल एगर्टनच्या नेतृत्वाखाली सैन्य पाठवले, परंतु त्यांचा पराभव झाला. 16 जानेवारी 1779 रोजी इंग्रजांना वडगावच्या तहावर स्वाक्षरी करण्यास भाग पाडले गेले, हा मराठ्यांचा विजय होता. कर्नल थॉमस गोडार्ड यांच्या नेतृत्वाखाली उत्तर भारतातील सैन्यदल बॉम्बे सैन्याला वाचवण्यासाठी खूप उशीरा पोहोचले. ब्रिटिश बंगाल प्रेसिडेन्सीमधील ब्रिटीश गव्हर्नर-जनरल, वॉरन हेस्टिंग्स यांनी हा करार नाकारला कारण मुंबई अधिकाऱ्यांना त्यावर स्वाक्षरी करण्याचा कायदेशीर अधिकार नव्हता. त्यांनी गोडार्डला या भागात ब्रिटिशांचे हितसंबंध सुरक्षित ठेवण्याचे आदेश दिले. 11 डिसेंबर 1780 रोजी गोडार्डने बसेनवर ताबा मिळवला. ब्रिटीश राजवटीत शहराचे नाव बाजीपूरवरून बसेन असे करण्यात आले.

1801 मध्ये, यशवंतराव होळकरांनी मराठा साम्राज्याच्या प्रतिस्पर्धी गटांविरुद्ध बंड केले. त्याने दौलत राव सिंधिया आणि पेशवा बाजीराव दुसरा यांच्या संयुक्त सैन्याचा पूनाच्या लढाईत पराभव करून पूना (पुणे) ताब्यात घेतले. पेशवा बाजीराव II यांनी अखेरीस बासीन येथे आश्रय घेतला, जेथे इंग्रजांचा गड होता. पहिल्या अँग्लो-मराठा युद्धात बासीन किल्ल्याने मोक्याची भूमिका बजावली.

वसईचा तह (1802)
पूनाच्या लढाईनंतर भारतात 31 डिसेंबर 1802 रोजी ब्रिटीश ईस्ट इंडिया कंपनी आणि पुणे (पूना)चे मराठा पेशवे बाजीराव द्वितीय यांच्यात वसईचा तह (1802) झाला. मराठा साम्राज्याचे विघटन आणि भारतीय उपखंडावरील ब्रिटीश राजवटीचा विस्तार करण्यासाठी हा करार एक निर्णायक टप्पा होता.

औद्योगिकीकरण
वसईचा पूर्वेकडील भाग मोठ्या प्रमाणात औद्योगिक आहे, ज्यामध्ये लहान आणि मध्यम स्तरावरील युनिट्स विविध प्रकारच्या वस्तूंचे उत्पादन करतात. अधिक परवडणारी घरे आणि मुंबईच्या जवळ असलेल्या वसईने 1980 पासून उच्च लोकसंख्या वाढीचा दर राखला आहे. यामुळे पायाभूत सुविधा आणि आर्थिक विकासात जलद सुधारणा झाली आहे. वसईच्या पूर्व भागात सुमारे 12,000 औद्योगिक एकके पसरलेली आहेत.

वाहतूक
स्थानिक रेल्वे स्थानक वसई रोड म्हणून ओळखले जाते. हे एक प्रमुख रेल्वे स्थानक आहे जे मुंबईला बायपास करते आणि वडोदरा ते कोकण रेल्वे आणि पुणे जंक्शन रेल्वे स्टेशन आणि पुढे बेंगळुरू आणि हैदराबाद शहरांकडे येणाऱ्या गाड्यांना जोडते. वसई-विरार महानगरपालिकेच्या बसेस सर्व प्रमुख मार्गांवर धावतात आणि राज्य परिवहनच्या बसेस वसईला ये-जा करण्यासाठी लांब पल्ल्याच्या प्रवासाची सुविधा देतात. त्याशिवाय, ऑटो रिक्षा हे या प्रदेशातील वाहतुकीचे मुख्य साधन आहे. भारतीय रेल्वेने 1867 मध्ये मुंबई महानगर प्रदेशात लोकल ट्रेन सेवा सुरू केली. अपग्रेड केलेली लोकल ट्रेन विरार आणि चर्चगेट दरम्यान धावते आणि तिच्या दररोज 12 सेवा आहेत.

पर्यटन
मूळचा 1184 मध्ये बांधलेला वसईचा किल्ला, या प्रदेशातील एक प्रमुख पर्यटक आकर्षण आहे. भारतीय पुरातत्त्व सर्वेक्षण विभागाने किल्ल्याच्या जीर्णोद्धाराचे काम सुरू केले आहे, जरी या कामाच्या गुणवत्तेवर संवर्धन कार्यकर्त्यांनी तीव्र टीका केली आहे. ऑगस्ट 2010 मध्ये किल्ल्याची भिंत कोसळली, ज्यामुळे कामाच्या गुणवत्तेवर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले.

वज्रेश्वरी मंदिर, सेंट फ्रान्सिस झेवियर्स चर्च, गिरिझ आणि डोंगरीचे दत्त मंदिर यासह तीन प्रसिद्ध धार्मिक स्थळेही आहेत. विविध सणांना पर्यटक भेटीसाठी येतात.

सुरूची बीच, बेना बीच, रानगाव बीच, भुईगाव बीच, कळंब बीच, राजोडी बीच, नवापूर इ. सारखे प्रसिद्ध आणि शांत किनारे देखील आहेत.

चित्रीकरण स्थान म्हणून वापरा
ब्रिटिश बँड कोल्डप्लेच्या 'हिमन फॉर द वीकेंड' या आंतरराष्ट्रीय हिट गाण्याने शूटिंगचे ठिकाण म्हणून वसईला लोकप्रियता मिळाली. टाईम्स ऑफ इंडियानुसार, व्हिडिओ ऑक्टोबर 2015 मध्ये वरळी गाव, बॉम्बे आणि कोलकाता यासह विविध भारतीय शहरांमध्ये शूट करण्यात आला होता. सुरुवातीला आणि मध्यभागी दिसणारा किल्ला म्हणजे वसई येथे असलेला बासीन किल्ला, ज्याला सेंट सेबॅस्टियनचा किल्ला असेही म्हणतात. हा व्हिडिओ होळीच्या भारतीय सणावर आधारित आहे. व्हिडिओ बेन मोर यांनी चित्रित केला होता आणि 29 जानेवारी 2016 रोजी रिलीज झाला होता. व्हिडिओमध्ये बियॉन्से आणि भारतीय अभिनेत्री सोनम कपूर आहेत.

म्युझिक व्हिडिओवर भारतीय समाजाचे रूढीवादी चित्रण आणि बेयॉन्सेच्या अयोग्य कपड्यांवरून भारतीय मूर्तींचा अनादर केल्याबद्दल भारतीय सोशल मीडियावर टीका करण्यात आली.

जुलै 2018 पर्यंत YouTube वर व्हिडिओला 960 दशलक्ष पेक्षा जास्त व्ह्यूज मिळाले आहेत, जो कोल्डप्लेसाठी दुसरा सर्वाधिक पाहिला जाणारा संगीत व्हिडिओ बनला आहे ("समथिंग जस्ट लाइक दिस" नंतर).

ईडीएम ग्रुप मेजर लेझर आणि डीजे स्नेकचे आणखी एक हिट गाणे 'लीन ऑन' हे मार्च 2015 मध्ये वसईमध्ये चित्रित करण्यात आले होते. त्याला यूट्यूबवर 2 बिलियनपेक्षा जास्त व्ह्यूज मिळाले आहेत.

बासीन किल्ला हे बॉलीवूड चित्रपट आणि गाण्यांसाठी देखील लोकप्रिय शूटिंग ठिकाण आहे. प्यार तूने क्या किया मधील बॉलिवूड हिट "कंबख्त इश्क" हे बॉलीवूड गाण्यांपैकी एक आहे. शाहरुख खान अभिनीत जोश सारख्या चित्रपटांचे चित्रीकरण सेंट फ्रान्सिस झेवियर्स चर्च, गिरिझ आणि बस्सीन किल्ल्यावर झाले होते आणि लव के लिए कुछ भी करेगा या चित्रपटात बस्सीन किल्ल्याची अनेक दृश्ये होती. येथे शूट केलेल्या इतर चित्रपटांमध्ये खामोशी आणि राम गोपाल वर्मा यांचा आग यांचा समावेश आहे. एप्रिल 2017 मध्ये, संजय दत्त अभिनीत भूमी चित्रपटातील काही दृश्ये वसईतील 'परनाका' परिसरात शूट करण्यात आली होती.

मधुबन रस्ताही लोकप्रिय आहे. मुन्ना मायकल, ठाकरे (चित्रपट), झिरो (२०१८ चित्रपट) यांसारख्या चित्रपटांमध्ये येथे चित्रित केलेली काही दृश्ये होती.

नागरी सुविधा
येथे तामतलाव आणि बंगली नाका भागात राष्ट्रीयीकृत बँक ऑफ इंडियाच्या शाखा आहेत. शेती, दुग्धव्यवसाय,विहीर खोदणे, शेळ्यामेंढ्यापालन, किराणा दुकान,इतर सेवा व्यवसाय इत्यादीसाठी बँक वित्त पुरवठा करते.

किल्ला
 वसईचा किल्ला

मुंबई
पालघर जिल्ह्यातील गावे