दिगंबर बाळकृष्ण मोकाशी

दि.बा. मोकाशी ( उरण - रायगड जिल्हा, २७ नोव्हेंबर १९१५;  - पुणे, २९ जून १९८१)  हे एक मराठी कथा-कादंबरी लेखक होते. 
नेहमीच्या जीवनानुभवावर आधारित ललित कथांप्रमाणेच मोकाशी यांनी गूढकथा, पिशाच्चकथा, रहस्यकथा यांसारख्या वेगळ्या वळणाच्या कथाही लिहिल्या.

शिक्षण आणि व्यवसाय
मॅट्रिकपर्यंतचे शिक्षण झाल्यानंतर मोकाशी यांनी अभियांत्रिकीची पदविका घेतली व पुण्यात रेडिओ दुरुस्तीचा व्यवसाय केला.

अल्प परिचय 
''' २७ नोव्हेंबर १९१५ जन्मठिकाण: उरण (महाराष्ट्र) मृत्यू: २९ जून १९८१ * पाच नवकथाकारांपैकी एक 
 लेखनाची वैशिष्ट्ये : सोपी व मधुर भाषा, विविध विषयांची सहज हाताळणी,आशयधन लेखन 
 आजच्या वेगवान जगात राहणाऱ्या पुढील पिढीलाही लेखन भावते, विचार कालाच्या पुढे 
 कथालेखक म्हणून विशेष प्रावीण्य  तरीही १९३८ ते १९८१ या ४२ वर्षात सुमारे ४०० लघुकथांसह कादंबरी, ललितलेखन असे सातत्याने विपुल लेखन. 
 पुढील साहित्यकृतींना महाराष्ट्र शासनाने उत्कृष्ट कलाकृतीचा पुरस्कार देऊन गौरवले. 
गुपित (१९५७), पालखी (१९५७), स्थळयात्रा (१९५८), आमोद सुनासी आले (१९६०), देव चालले (१९६२), जमीन आपली आई (१९६६)
 लेखन १. कादंबरी 
 आनंद ओवरी (संत तुकारामाच्या जीवनावरील कादंबरी) : या कादंबरीचे अमेरिकन अभ्यासक जेफ ब्रेकेट यांनी केलेले इंग्रजी भाषांतर ’ट्विटर’वर आहे.
 देव चालले ( १९६१) : या कादंबरीचे  Farewell to God' या नावाचे भाषांतर, प्रमोद काळे यांनी केले आहे.
 पुरुषास शंभर गुन्हे माफ (कादंबरी १९७१)
 वात्स्यायन (चरित्रात्मक कादंबरी १९७८) 
 स्थळ-यात्रा (१९५८)२. कथासंग्रह 
 असा असावा नवा 
 आता आमोद सुनासी आले (ललित). (हिंदी अनुवाद - राम जी जाग उठा - लीला बांदिवडेकर)
 आदिमाया 
 आम्ही मराठी माणसं 
 कथामोहिनी (कथासंग्रह १९५९)
 चापलूस (कथासंग्रह १९७४)
 जरा जाऊन येतो (कथासंग्रह)
 तू आणि मी (कथासंग्रह १९७७)
 दि.बा. मोकाशी यांची कथा (संपादक - अरविंद गोखले)
 निवडक मोकाशी (साहित्य अकादमी,दिल्ली )
 पाच हजार गायी (कथासंग्रह १९७५)
 माऊली (कथासंग्रह १९७६)
 लामणदिवा (कथासंग्रह १९४७) - मोकाशींचा हा पहिला कथासंग्रह आहे.
 वणवा (कथासंग्रह १९६५)३. अन्य ललित साहित्य 
 अठरा लक्ष पावले (प्रवासवर्णनात्मक समाजजीवनाचा शोध १९७१)
 अमृतानुभव (ललित लेख) : या पुस्तकाचे याच नावाचे गुजराती भाषांतर आहे, भाषांतरकर्ती उषा शेठ. 
 पालखी (प्रवासवर्णनात्मक समाजजीवनाचा शोध १९६४) : इंग्रजी भाषांतर, Pālkhī  : An Indian Pilgrimage (भाषांतरकार - Philip Engblom)
 संध्याकाळचे पुणे (ललित १९८०; मोकाशी यांनी लिहिलेले शेवटचे पुस्तक)४. बालसाहित्य 
 अंधार दरी 
 किमया 
 गुपित 
 गोमा 
 जगाच्या कोलांट्या 
 जमीन आपली आई 
 तुमचा रेडिओ 
 बालचंद्र
 यंत्र आणि तंत्र (भाग १ व २)
 सोन्याची कथा५.मराठीत अनुवाद घणघणतो घंटानाद (For Whom The Bell Tolls, या हेमिंग्वे याच्या पुस्तकाचे मराठी भाषांतर)
 प्लासीचा रणसंग्राम (अनुवादित ऐतिहासिक कादंवरी; मूळ लेखक : मेडोज टेलर)५. इतर भाषांमध्ये अनुवादित झालेले साहित्य''' 
 अमृतानुभव (ललित लेख) : गुजराथीत
 कामसूत्रकार वात्स्यायन : इंग्रजीत 
 देव चालले : इंग्रजी, हंगेरियन व ओरिया भाषांत 
 पालखी : इंग्रजीत

संदर्भ आणि नोंदी 

२. २०१४-१५ हे दि बा मोकाशी यांचे जन्मशताब्दी वर्ष होते. अधिक माहितीसाठी पहा https://www.facebook.com/dibamokashi, https://www.facebook.com/D-B-Mokashi-Di-Ba-Mokashee-DATA-on-Internet-1399857247001589/?ref=aymt_homepage_panel व पान ८४ व ८६ , अंतर्नाद दिवाळी विशेषांक २०१५ 
३. मोकाशींवरील लोकसत्तातील लेख

मराठी लेखक
इ.स. १९१५ मधील जन्म
इ.स. १९८१ मधील मृत्यू