पूर्वाभाद्रपदा

हे एक नक्षत्र आहे. या नक्षत्राला इंग्रजीत Alpha Pegasi किंवा  Markab म्हणतात.

आराध्यवृक्ष
आंब्याचे झाड हा पूर्वाभाद्रपदा नक्षत्राचा आराध्यवृक्ष आहे.

हे सुद्धा पहा
 चांदण्यांची नावे
 नक्षत्र

भारतीय नक्षत्रमालिकेतील पंचविसावे नक्षत्र. ⇨उच्चैःश्रवा (पेगॅसस) या तारकासमूहातील ‘पेगॅसी’ या नावाने ओळखण्यात येणाऱ्या चौकोनाच्या पश्चिम बाजूचे आल्फा पेगॅसी [मार् कॅब; विषुवांश २३ ता. २ मि. १० से., क्रांती - १४° ५५' ३०".४ आणि प्रत २.५७; ⟶ ज्योतिषशास्त्रीय सहनिर्देशक पद्धति ; प्रत] व दुसरा बीटा पेगॅसी (शिआत ; विषुवांश २३ ता. १ मि. १४.९ से., क्रांती + २७° ४८' १".५, प्रत २.६१) असे दोन तारे मिळून पूर्वाभाद्रपदा नक्षत्र होते. यांपैकी आल्फा हा पूर्वाभाद्रपदाचा योगतारा (प्रमुख तारा) मानण्यात येतो. या नक्षत्राचे पहिले तीन चरण कुंभ व चौथा चरण मीन राशीमध्ये समाविष्ट आहे. वैदिक काळी पूर्वाभाद्रपदा व ⇨उत्तरभाद्रपदा यांना मिळून प्रौष्ठपदा म्हणत. यांतून काढलेली रेषा ध्रुवातून जाते. याची देवता अज एकपाद व आकृती यम वा मंचक मानतात. नोव्हेंबराच्या पहिल्या आठवड्यात हे डोक्यावर दिसते.

                        ठाकूर, अ. ना.(स्रोत: मराठी विश्वकोश)

नक्षत्र