करीना कपूर

करीना कपूर खान(सप्टेंबर २१, इ.स. १९८०; मुंबई, महाराष्ट्र - हयात) ही हिंदी चित्रपटांतील भारतीय अभिनेत्री आहे. ती अभिनेता रणधीर कपूर आणि बबिता यांची मुलगी आणि अभिनेत्री करिश्मा कपूरची धाकटी बहीण आहे. रोमँटिक कॉमेडीपासून क्राइम ड्रामापर्यंत अनेक प्रकारच्या चित्रपट शैलींमध्ये विविध पात्रे साकारण्यासाठी प्रसिद्ध आहे. 

करिनाला सहा फिल्मफेअर पुरस्कारांसह अनेक पुरस्कार मिळाले आहेत. ती हिंदी चित्रपटसृष्टीतील सर्वात लोकप्रिय आणि सर्वाधिक कमाई करणाऱ्या अभिनेत्रींपैकी एक आहे. 

रोमँटिक विनोदी चित्रपट जब वी मेट (२००७) आणि एक मैं और एक तू (२०१२), थ्रिलर्स कुर्बान (२००९) आणि तलाश: द आन्सर लाइज विदिन (२०१२), हिरोईन (२०१२) आणि उडता पंजाब (२०१६). आणि वी आर फॅमिली (२०१२) यांमधील तिच्या अभिनयाची खूप प्रशंसा झाली. सिंघम रिटर्न्स (२०१४), गुड न्यूझ (२०१९), आणि ३ इडियट्स (२००९), बॉडीगार्ड (२०११) आणि बजरंगी भाईजान (२०१५) यांचा समावेश तिच्या सर्वाधिक कमाई करणाऱ्या चित्रपटांमध्ये आहे.

अभिनेता सैफ अली खानशी तिचे लग्न झाले आणि त्यांना दोन मुलगे आहेत. करिना कपूरचे ऑफ-स्क्रीन जीवन भारतात व्यापक चर्चेचा विषय आहे. तिचा स्पष्टवक्तपणा आणि खंबीरपणा यासाठी ती प्रसिद्ध आहे. तसेच तिच्या फॅशन शैली आणि चित्रपटातील भूमिकांद्वारे चित्रपट उद्योगातील तिच्या योगदानासाठी ओळखली जाते.

चित्रपट अभिनयाव्यतिरिक्त करिना स्टेज शोमध्ये भाग घेते, रेडिओ शो होस्ट करते आणि तिने चार पुस्तकांसाठी सह-लेखक म्हणून योगदान दिले आहे. त्यापैकी दोन आत्मचरित्रात्मक संस्मरण आणि दोन पोषण मार्गदर्शक आहेत. तिने महिलांसाठी कपडे आणि सौंदर्यप्रसाधनांची स्वतःची लाइन सुरू केली आहे आणि २०१४ पासून युनिसेफसोबत मुलींच्या शिक्षणासाठी आणि भारतात गुणवत्ता आधारित शिक्षणात वाढ करण्यासाठी काम केले आहे.

आरंभिक जीवन आणि कुटुंब 
हिंदी चित्रपटसृष्टीत सुप्रसिद्ध असलेल्या कपूर घराण्यातल्या रणधीर कपूर आणि बबिता यांच्या पोटी करीना दुसरी मुलगी म्हणून जन्माला आली. रणधीर कपूर याच्या म्हणण्याप्रमाणे हिचे पहिले नाव ॲना कारेनिना या पुस्तकावरून ठेवण्यात आले आहे.
करीना ही राज कपूर यांची नात आहे आणि पृथ्वीराज कपूरची पणती आहे. करिष्मा कपूर ही हिंदी चित्रपटांतील अभिनेत्री करीनेची मोठी बहीण आहे. ऋषी कपूर आणि नीतू सिंग यांची ती पुतणी आहे.

शिक्षण
करीनाने मुंबईतील जमनाबाई नर्सी स्कूलमधून आणि नंतर  डेहराडूनच्या वेल्हाम गर्ल्स बोर्डिंग शाळेत शिक्षण घेतले. त्यानंतर मुंबईतल्या मिठीबाईमधून वाणिज्य शाखेची पदवी घेतल्यावर तिने हार्वर्ड विद्यापीठामधून ३ महिन्यांचा उन्हाळी अभ्यासक्रम पूर्ण केला.

कौटुंबिक कलह
कपूर घराण्याच्या कौटुंबिक परंपरेप्रमाणे करीनानेही लग्न करून स्थिरस्थावर व्हावे, अशी तिच्या वडिलांची इच्छा होती; कारण कपूर घराण्यातल्या बायकांनी चित्रपटांत काम करणे हे चांगले समजले जात नसे. याच कारणामुळे तिच्या आईवडिलांमधील दुरावा वाढला आणि बबिता आपल्या मुलींसह वेगळी राहू लागली. 
करीनाचा सांभाळ तिच्या आईनेच केला. इ.स. १९९१ साली तिची बहीण चित्रपटांमध्ये काम करेपर्यंत आईने प्रचंड कष्टामध्ये दिवस काढले. ती दोन नोकऱ्या करत असे.

कारकीर्द

 सुरुवातीचे चित्रपट

रेफ्युजी (इ.स. २०००) या चित्रपटाद्वारे चित्रपटसॄष्टीत पदार्पण करून, तिने त्या वर्षीचा सर्वोत्कृष्ट नवोदित नायिकेचा फिल्मफेर पुरस्कार पटकावला. परंतु मुझे कुछ कहना है (इ.स. २००१) या तिच्या दुसऱ्या चित्रपटाने तिला व्यावसायिक यश मिळवून दिले. त्याच वर्षी आलेल्या कभी खुशी कभी गम या करण जोहर-दिग्दर्शित चित्रपटाने हिंदी चित्रपटाचे परदेशातील व्यवसायाचे सर्व उच्चांक मोडण्याएवढे यश कमवले. या चित्रपटातील तिच्या भूमिकेचे मोठे कौतुक झाले आणि याच चित्रपटाने तिला आजवरच्या तिच्या कारकिर्दीतले सर्वाधिक व्यावसायिक यश मिळवून दिले. यानंतर करीनाने भरपूर चित्रपट केले; परंतु ते सर्व तिकीटखिडकीवर अपयशी ठरले. या काळात एकाच पठडीच्या भूमिकांमध्ये अडकून पडल्याबद्दल तिच्यावर टीकाही झाली. चमेली (इ.स. २००४) चित्रपटातील तिची भूमिका तिच्या कारकिर्दीला वळण देणारी ठरली. या चित्रपटातील भूमिकेसाठी तिला फिल्मफेर विशेष पुरस्कार मिळाला. नंतर समीक्षकांनी नावाजलेल्या देव (इ.स. २००४) आणि ओंकारा (इ.स. २००६) या चित्रपटांसाठी तिला समीक्षकांचे दोन फिल्मफेर पुरस्कार मिळाले.

 आघाडीची अभिनेत्री म्हणून कारकीर्द (२००७ - २०११)

इ.स. २००७ साली करीनाने तिच्या जब वी मेट चित्रपटातील भूमिकेसाठी सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्रीचा फिल्मफेर पुरस्कार पहिल्यांदा पटकवला. विशेष गाजलेले चित्रपट न देतासुद्धा करीनाने आघाडीची अभिनेत्री म्हणून स्थान मिळवले आहे.

आत्मचरित्र
 The Style Diary of a Bollywood Diva हे करीना कपूरच्या आत्मचरित्राचे नाव आहे.

चित्रपट कारकीर्द

बाह्य दुवे

संदर्भ 

पंजाबी व्यक्ती
हिंदी चित्रपट अभिनेत्री
स्त्री चरित्रलेख