महाभारत (दूरचित्रवाणी मालिका)

महाभारत याच नावाच्या हिंदू महाकाव्यावर आधारित ही एक भारतीय टेलिव्हिजन मालिका आहे. ९४ भाग हिंदी मालिकेत डीडी नॅशनल वर २ ऑक्टोबर १९८८ ते १५ जुलै १९९० दरम्यान मूळ धाव झाली. हे बी.आर. चोप्रा यांनी निर्मित केले होते आणि दिग्दर्शन त्यांचा मुलगा रवी चोप्रा यांनी केले होते. राज कमल यांनी संगीत दिले होते. व्यासांच्या मूळ कथेवर आधारित ही पटकथा उर्दू कवी राही मासूम रझा यांनी लिहिली होती. मालिकेसाठी वेशभूषा मगनलाल ड्रेसवाला यांनी प्रदान केली. प्रत्येक भाग अंदाजे ९० मिनिटे चालला आणि भगवद्गीतेतील दोन श्लोकांचा समावेश असलेल्या शीर्षक गीताने सुरुवात केली. हेच  शीर्षकगीत गायले गेले आणि गायक महेंद्र कपूर यांनी सादर केलेले श्लोक. शीर्षक गीता नंतर भारतीय आवाज-कलाकार हरीश भीमानी यांनी एका काळातील व्यक्तिरेखेचे ​​कथन केले, त्यातील सद्य परिस्थितीचा तपशील आणि त्या भागातील सामग्रीचे आध्यात्मिक महत्त्व अधोरेखित केले. टेलिव्हिजनसाठी तयार केलेली ही महाभारत मालिकेची आतापर्यंतची सर्वात यशस्वी मालिका आहे.महाभारत कथा भाग दुसरा - बर्बरीक आणि वीर बब्रुवाहन यांची कथा ही एक स्पिन ऑफ मालिका होती ज्यात महाभारतातून काही भाग बाकी होते.

कलाकार 
१. नितीश भारद्वाज द्वारकाधीश भगवान श्री कृष्णा, भगवान विष्णू / देवकी-वासुदेव यांचा लहान मुलगा / नंद आणि यशोदाचा पुत्र , राधाचा पत्नी, बलाराम आणि सुभद्राचा भाऊ / पांडव यांचे चुलत भाऊ, रुक्मिणी यांचे पती.   
२. किशोर शहा किशोरवयीन कृष्णा म्हणून
३.चक्रवर्ती सम्राट धरमराज युधिष्ठिर म्हणून गजेंद्र चौहान, कुंतीचा मुलगा पहिला पांडव / यम / कुरु कुळचा मुलगा / इंद्रप्रस्थांचा राजा आणि नंतर हस्तिनापुरा / द्रौपदीचा पती  
४. तरुण युधिष्ठिर म्हणून सोनू
५. प्रवीण कुमार म्हणून कुंतीपुत्र भीम, कुंतीचा दुसरा पांडव / कुरू कुळचा मुलगा / वायु / इंद्रप्रस्थचा युवराज (मुकुट प्रिन्स) द्रौपदीचा पति / हिडिंबी / घटोत्कचा पिता
६. अर्जुन कुंतीपुत्र अर्जुन, तिसरा पांडव / कुंतीचा मुलगा आणि इंद्र / द्रौपदीचा उल्लू, आणि सुभद्रा / बलराम-कृष्णाचे भाऊ / अभिमन्यूचे वडील  
७. अंकुर जावेरी युवा अर्जुन म्हणून
८. नकुल म्हणून समीर चित्रे, चतुर्थ पांडव, माद्रीचा मुलगा आणि अश्विनी कुमारारा / द्रौपदीचा नवरा
९. संजीव चित्रे सहदेव म्हणून पाचवा पांडव, माद्रीचा मुलगा आणि अश्विनी कुमार / द्रौपदीचा नवरा
१०. रूप गांगुली सम्राग्णी यज्ञसेनी द्रौपदी या नात्याने, सर्व पांडवांची पत्नी / पंचली / यज्ञसेनी / द्रुपदची छोटी मुलगी / पंचलाची राजकन्या / धृष्टद्युम्ना आणि शिखंडी यांची बहीण
११. आलोक मुखर्जी, सुभद्रा म्हणून अर्जुनची दुसरी पत्नी / अभिमन्यूची आई / वासुदेव यांची मुलगी / कृष्णा-बलारामची बहीण / यादव राजकुमारी
१२. धर्मेश तिवारी, कुलगुरू कृपाचार्य

संदर्भ 
 https://www.thelallantop.com/bherant/cast-of-mahabharat-tv-serial-after-28-years/
 https://www.bbc.com/hindi/entertainment/2013/08/130824_mahabharata_25_years_part1_pkp

दूरदर्शन दूरचित्रवाहिनी मालिका
हिंदी दूरचित्रवाहिनी मालिका