मोगल

मुघल सम्राटांनी (किंवा मुघलांनी) भारतीय उपखंडावर मुघल साम्राज्य निर्माण केले आणि राज्य केले, जे मुख्यत्वे भारत, पाकिस्तान, अफगाणिस्तान आणि बांगलादेश या आधुनिक देशांशी संबंधित होते. १५२६ पासून मुघलांनी भारताच्या काही भागांवर राज्य करण्यास सुरुवात केली आणि १६८० पर्यंत बहुतेक उपखंडावर राज्य केले. त्यानंतर त्यांची झपाट्याने घट झाली, परंतु १८५० पर्यंत ते प्रामुख्याने प्रदेश होते. मुघल मध्य आशियातील तुर्को-मंगोल वंशाच्या तैमुरीड राजवंशाची एक शाखा होती. त्यांचे संस्थापक बाबर होते, फरघाना खोऱ्यातील एक तैमुरीड राजपुत्र (आधुनिक उझबेकिस्तानमध्ये ), तैमूरचा थेट वंशज (ज्याला पाश्चात्य देशांमध्ये अधिक सामान्यतः टेमरलेन म्हणून ओळखले जाते) आणि चंगेज राजकन्येशी तैमूरचे लग्न जुळल्यानंतर चंगेज खान .

नंतरच्या अनेक मुघल सम्राटांकडे वैवाहिक संबंधांद्वारे महत्त्वपूर्ण भारतीय राजपूत आणि पर्शियन वंश होते, कारण सम्राटांचा जन्म राजपूत आणि पर्शियन राजकन्यांमध्ये झाला होता. उदाहरणार्थ, अकबर अर्धा पर्शियन होता (त्याची आई पर्शियन वंशाची होती), जहांगीर हा अर्धा राजपूत आणि चतुर्थांश पर्शियन होता आणि शाहजहान तीन चतुर्थांश राजपूत होता.

औरंगजेबाच्या कारकिर्दीत, जगातील सर्वात मोठी अर्थव्यवस्था म्हणून जागतिक जीडीपीच्या २५% पेक्षा जास्त किमतीच्या साम्राज्याने, पूर्वेकडील चितगाव ते पश्चिमेला काबूल आणि बलुचिस्तान, उत्तरेकडील काश्मीरपर्यंत जवळजवळ सर्व भारतीय उपखंड नियंत्रित केले. दक्षिणेला कावेरी नदीचे खोरे.

मुघल घराण्याची वंशावळ. प्रत्येक राजाची फक्त प्रमुख संतती तक्त्यामध्ये दिली आहे.

त्यावेळी त्याची लोकसंख्या ११० ते १५० दशलक्ष (जगाच्या लोकसंख्येच्या एक चतुर्थांश) दरम्यान असण्याचा अंदाज आहे, ज्याचे क्षेत्रफळ ४ दशलक्ष चौरस किलोमीटर (१.२ दशलक्ष चौरस मैल) पेक्षा जास्त आहे. १८ व्या शतकात मुघल सत्तेचा झपाट्याने घट झाला आणि शेवटचा सम्राट, बहादूर शाह दुसरा, १८५७ मध्ये ब्रिटीश राजाची स्थापना करून पदच्युत झाला.

मुघल सम्राटांची यादी 
मुघल सम्राटांची यादी अशी काहीशी आहे.

 जांभळ्या रेषा उत्तर भारतावरील सुरी साम्राज्याच्या संक्षिप्त राजवटीचे प्रतिनिधित्व करतात.
 भारतातील मुघल वंशाचा  संस्थापक बाबर होता. बाबर आणि त्याचे उत्तराधिकारी मुघल शासक तुर्क आणि सुन्नी मुस्लिम होते. बाबर हा मुघल सम्राट होता. ज्याने भारतातील मुघलांच्या सास-याने पादशाहीनंतरची सत्ता सांभाळली.
 बाबरानंतर मुघलांच्या अनेक पिढ्यांनी भारतावर राज्य केले.
 ज्यांच्यापैकी अकवार एक महान शासक असल्याचे सिद्ध झाले.

संदर्भ 

भारताचा इतिहास
मुघल साम्राज्य