नागपूर जिल्हा

नागपूर जिल्हा हा महाराष्ट्र राज्याच्या विदर्भ विभागात मोडतो.  हा नागपूर जिल्हा हा भारताच्या जवळजवळ मध्यभागी असून, भारताचा शून्य (0) मैलाचा दगड नागपूर शहरात आहे. देशच्या मध्यभागात असल्याने  देशातील महत्त्वाचे लोहमार्ग व महामार्ग नागपूर जिल्ह्यातून जातात. नागपूर शहर हे महाराष्ट्र राज्याची उपराजधानी आहे.

पर्जन्यमान
जिल्ह्यातील सरासरी पर्जन्यमान १,२०५ मिमी इतके आहे. जिल्ह्यातील मुख्य पीके- ऊस, गहू, संत्री, ज्वारी, तूर, मूग, सोयाबीन, सुर्यफूल, कापूस इ.

नद्या व नकाशा
नागपूर जिल्ह्याच्या पश्चिम सीमेवर वर्धा आणि पूर्व सीमेवर वैनगंगा नदी आहे.

कन्हान ही नागपूर जिल्ह्यातील प्रमुख नदी असून ती जिल्ह्याच्या मध्य भागातून वाहते. ती उत्तरेकडून वाहत येउन पूर्वेकडे जाते आणि जिल्ह्याच्या सीमेवर वैनगंगा नदीला भेटते. तिला लागूनच मौदा  हे अतिशय महत्त्वाचा तालुका आहे, तसेच माथणी हे  महत्त्वाचे गाव आहे.

सिंचनक्षमता
या जिल्ह्यात लघु सिंचन क्षमता खालील प्रकारे आहेत :

 लघु सिंचन तलाव : १२३
 पाझर तलाव : ५६
 गाव तलाव : ३९
 मालगुजारी तलाव : २१४
 कोल्हापुरी बंधारे : ७२८
 साठवण बंधारे : ८८८

पर्यटनस्थळे
जिल्ह्यातील पर्यटनस्थळे- दीक्षाभूमी, ड्रॅगन पॅलेस, कामठी, जादू महल, गंगावतरण पुतळा, भारताचा शून्य मैलाचा दगड, मध्यवर्ती संग्रहालय, नागपूर

पेंच प्रकल्प आणि राष्ट्रीय उद्यान

अंबाझरी तलाव

रामटेक येथील राममंदिर 

परमात्मा एक सेवक मानवधर्म आश्रम

महाकवी कालिदास स्मारक

मनसर येथील रामधाम

अदासा

आंभोरा

भिवगड किल्ला

सीताबर्डीचा किल्ला

रमण विज्ञान केंद्र

देवलापार येथील गोशाळा

पेंच येथील कुवांरा भिवसन

पारशिवनी येथील घोघरा महादेव

जिल्ह्यातील तालुके

नागपूर जिल्ह्यातील नेहमी पूरग्रस्त राहणाऱ्या गावांची तालुकानिहाय यादी
ही नागपूर जिल्ह्यातील, पावसाळ्यात नेहमी पूरग्रस्त होणाऱ्या गावांची यादी आहे:

हे सुद्धा पहा 
 नागपूर शहर
 विदर्भ
 नागपूरी संत्री

संदर्भ 

महाराष्ट्रातील जिल्हे

नागपूर विभागातील जिल्हे