विजया वाड

डॉ. विजया वाड या मराठी लेखक व बालसाहित्यिका आहेत. त्या मराठी विश्वकोश मंडळाच्या ९ डिसेंबर २००५ ते ३० जून २०१५ पर्यन्त अध्यक्षा होत्या.

अभिनेत्री निशिगंधा वाड यांच्या त्या आई आहेत.

शिक्षण
वाड या  बी.एस्‌सी. बी.एड. एम.ए. असून मुंबई विद्यापीठाच्या पीएच.डी आहेत.

शैक्षणिक कारकिर्दीतले पुरस्कार/पारितोषिके
 सर्वोत्कृष्ट विद्यार्थिनी- के.जे.सोमैय्या कॉलेज, मुंबई १९६४
 बुद्धिबळ - विजेतेपद - के. जे. सोमैय्या कॉलेज, मुंबई - १९६५
 बुद्धिबळ - उपविजेती - मुंबई विद्यापीठ १९६५
 टेबलटेनिस - विजेतेपद - के.जे. सोमैय्या कॉलेज, मुंबई - १९६५
 सर्वोत्कृष्ट विद्यार्थिनी - एस्.टी. कॉलेज, मुंबई - १९७३
 सर्वोत्कृष्ट शिक्षक विद्यार्थिनी -रोटरी पारितोषिक - एस्.टी. कॉलेज, मुंबई - १९७३
 लायब्ररी ॲवॉर्ड - एस्.टी. कॉलेज, मुंबई - १९७३.
 टाटा मेमोरियल शिष्यवृत्ती - एस्.टी. कॉलेज, मुंबई - १९७३.
 पीएच.डी.चे संशोधन स्वर्णपदक - बाँबे टीचर्स ट्रेनिंग कॉलेज १९७४.

शैक्षणिक प्रकल्प
 आदिवासी मुलींची शैक्षणिक प्रगती साधावी म्हणून स्वतः मुली दत्तक घेणे. इतरांस प्रवृत्त करणे. गणपती, दिवाळीत आदिवासींना जेवण
 कर्णबधिर - अंध बालके व नॉर्मल मुले - मेलजोल
 रुग्णालयांचे बालविभाग दिवाळी, नाताळात सजविणे. प्रार्थना करणे
 पदपथावरील मुलांसाठी गाणी - गोष्टी, छंदवर्ग गावोगावी कुमार - बालमेळावे
 मुलींची शैक्षणिक गळती थांबावी म्हणून मातामेळावे, पालक प्रबोधन, आत्मविश्वास वाटावा, भीती दूर व्हावी ह्यासाठी व्याख्याने
 स्वच्छ सुंदर विक्रोळी स्टेशन - पर्यावरण प्रकल्प - (१९९५)
 विक्रोळी (मुंबई) येथील उदाचल शाळेत ५०० मुले व ११ शिक्षक यांच्यासह प्रकल्प. (सृजन, संकल्पना व समन्वयक विजया वाड).  या शाळेला ५० हजार रुपयांचे कॅथेपॅसिफिक ॲवॉर्ड मिळवून दिले.
 मुबईतील पोदार शाळेत हिरवे स्वप्न, एक हिरवी गोष्ट हे पर्यावरण प्रकल्प. (तत्कालीन मुख्यमंत्री मा. सुशिलकुमार शिंदे यांजकडून कौतुक २००२-०३)
 मुंबईतील पोदार मराठी शाळेचा एस्.एस्.सी.चा निकाल ५६ टक्क्यांवरून ९३.१२ टक्क्यांपर्यंत उंचावण्यात यश २००० ते २००३
 पोदार विद्यासंकुलकडून १५० पूरग्रस्त बालकांना दत्तक पालक मिळवून त्यांचे शैक्षणिक पुनर्वसन करण्यात पुढाकार २६ जुलै २००५
 मराठी भाषाप्रकल्प
 भाषा शुद्धी प्रकल्प
 प्रमाण भाषा प्रकल्प
 पाठयपुस्तकाबाहेरील कविता प्रकल्प
 नाट्यीकरण प्रकल्प
 वाचनवेग प्रकल्प 
 पौगंडावस्थेतील भारतीय मुलीच्या समस्या ह्या विषयावर अमेरिका, लंडन, मलेशिया, सिंगापूर, मॉरिशस येथे व्याख्याने
 अनेक वृत्तपत्रांतून लेखन व 'लोकमत' ह्या वृत्तपत्रातून ’कुमार विश्वकोशाची झलक’ ही साप्ताहिक लेखमाला.

प्रकाशित साहित्य 
 प्रिय आई बाबा
 वेधक विजया वाड (स्वयंसंपादित)

कादंबऱ्या
 आजन्म
 अंतरंग
 अतोल
 अभिनेत्री
 अभोगी
 अशरण
 अक्षयगीत
 अक्षांश रेखांश
 आघात
 आलेख
 कथांजली
 कमलांकित
 त्या तिघी
 त्या होत्या म्हणून (अनुश्री प्रकाशन)
 त्रिदल 
 पैठणी
 प्रेमरज्जू
 फॅमिली. काॅम
 बीज आणि अंकुर
 वजाबाकी 
 वेगळी
 सांज-शकुन
 सोंगटी
 सोबत
 हारजीत

कथासंग्रह
 अवेळ
 आक्कू आणि इतर कथा
 आपली माणसं
 ॠणानुबंध
 कथांजली
 कथामंजिरी
 कथा सुगंध
 गप्पागोष्टी
 गाठोडं
 गुजगोष्टी 
 गोष्टींचे घर
 जीवनहिंदोळा
 तुमच्या आमच्या गोष्टी
 दुकाकी 
 मला काही सांगायचंय
 हदयस्पर्शी

नाटके
 एक हिरवी गोष्ट
 तिची कहाणी
 त्या तिघी

कवितासंग्रह
 देवऋषी

पालकांसाठी
 आपली मुलं

पालकांसाठी व इयत्ता दहावीतील मुलांसाठी
 दहावी आता बिनधास्त

प्रवास वर्णन
 कमीत कमी खर्चात अमेरिका

बालकादंबऱ्या
 ओजू एंजल 
 झिप्री
 टिंकू टिंकल
 डॅनी डेंजर
 ढ
 दिव्याचे दिव्य
 फुलवा
 बंडू बॉक्सर
 बिट्टीच्या बारा बाता

बालकांसाठी कथा
 अदभुत जगाच्या सफरीवर
 उत्तम कथा
 गोष्टी घ्या गोष्टी
 चंमतगचष्टीगो
 हट्टी राणी आणि कपिलदेव

बालकविता
 इटुकली मिटकली गाणी
 छोटुली छोटुली गाणी, गाणी
 वनराणीची
 वेडगाणी

बालनाटके
 खेळणीघर व स्टेशनघर
 चिंगू चिंगम
 टिंकू टिंकल
 डॅनी डेंजर
 दोन मित्र
 बंडू बॉक्सर, 
 निळूच्या नवलकथा , , 
 मिनी मंगळावर

बालचित्रपट
 बंडू बॉक्सर (हिंदीत)
 लाडी

लहान मुलांसाठी कॅसेट्स
 अबूनी ढबू
 एक हिरवी गोष्ट
 चिकुमिकी चिंगचँग
 पोट धरून हसा 
 संस्कार कथा
 संस्कार
 हट्टी राणी आणि कपिलदेव

बालनाटके
 गमत्या गुड्डू
 चिंगू चिंगम बबली बबलगम
 मिनी मंगळवार

बालवाचकांसाठी चरित्रे
 डॉ. जयंत नारळीकर
 भीमसेन जोशी

आकाशवाणी मालिकेसाठी लेखन
 गमत्या गुड्डू
 चंदेरी सोनेरी
 चिंगू चिंगम
 जीवन हिंदोळा
 टिंकू टिंकल
 बंडू बॉक्सर
 बिट्टीच्या बारा बाता 
 सोंगटी

दूरदर्शन मालिका लेखन
 चिंगू चिंगम
 मराठी कृष्णायन
 मराठी रामायण
 सखी
 हारजीत

दूरदर्शनवर नाटिका
 अनंत

अन्य
 किशोरी आरोग्यकोश

गौरव
 अध्यक्ष, मराठी बालकुमार साहित्य संमेलन, सांगली, २००७

पुरस्कार
 सोबत या कादंबरीला : ’प्रपंच’चा कादंबरी पुरस्कार १९७६
 अतोल या कादंबरीला : उत्कृष्ट कादंबरीसाठीचा रघुवीर शरयू पाटील पुरस्कार १९७८
 अवेळ या कथासंग्रहाला : सर्वोत्कृष्ट कथेसाठीचा ग.रा.बाळ पुरस्कार १९८२; महाराष्ट्र साहित्य परिषद पुरस्कार १९८८
 ’टिंकू टिकल’ला : महाराष्ट्र राज्य सरकारचा सर्वोत्कृष्ट बालकादंबरीसाठीचा पुरस्कार १९९०
 ’बंडू बॉक्सर’ला : महाराष्ट्र राज्य सरकारचा  सर्वोत्कृष्ट बालकादंबरीसाठीचा पुरस्कार १९९१
 ’देवॠषी’ला- पर्यावरण मंत्रालयाचा राष्ट्रीय पुरस्कार (पर्यावरणावरील उत्कृष्ट सोपी कविता) १९९३
 ’झिप्री’ला अखिल भारतीय बालकुमार साहित्य संमेलनाचा सर्वोत्कृष्ट बालकादंबरी पुरस्कार १९९५
 ’तन्वी’ संस्थेचे सर्वोत्कृष्ट बालकादंबरी स्वर्णपदक १९९९
 ल.ग.गद्रे सर्वोत्कृष्ट शिक्षक पुरस्कार १९९८.
 युवक प्रतिष्ठानचा मुलुंडभूषण पुरस्कार १९९९ 
 ’सोंगटी’ला सर्वोत्कृष्ट कथेसाठीचा सुगंध वाचक पुरस्कार १९९९
 ’आरंभ’साठी पुरस्कार १९९९
 ’दुकाकी’साठी पुरस्कार २०००.
 संस्कारभारतीचे साहित्यविषयक गौरवचिन्ह २०००
 लोणावळ्यातील मनशक्ती केंद्राचा सर्वोत्कृष्ट शिक्षक पुरस्कार २००२.
 महाराष्ट्र ओबीसी महिला फेडरेशनचा उपक्रमशील गुणवंत महिला पुरस्कार २००३
 मुलुंडच्या रोटरी इनरव्हीलचा उपक्रमशील शिक्षक पुरस्कार २००३
 निर्मला वैद्य प्रतिष्ठानचा जिजामाता पुरस्कार २००३
 भारतीय विद्यार्थी सेनेकडून ’सन्मान मराठीचा’ हे सन्मानचिन्ह २००५
 महाराष्ट्र साहित्य परिषदेतर्फे ज्योत्स्ना देवधर पुरस्कृत लेखिका पुरस्कार (२०१५)

बाह्य दुवे

संदर्भ

मराठी बालसाहित्यिक
मराठी लेखिका
स्त्री चरित्रलेख