जयवंत दळवी

जयवंत द्वारकानाथ दळवी (जन्म : १४ ऑगस्ट १९२५;  - १६ सप्टेंबर १९९४) हे मराठी लेखक, नाटककार, पत्रकार होते. ठणठणपाळ या टोपणनावाने त्यांनी काही वृत्तपत्रीय स्तंभलेखन केले.

जीवन 
काही वर्षे 'प्रभात' व 'लोकमान्य' वृत्तपत्रांचे उपसंपादक म्हणून काम केल्यावर ते 'युनायटेड स्टेट्स इन्फर्मेशन सर्व्हिसेस' (यू.एस.आय.एस.) मध्ये रुजू झाले. इंग्लिश साहित्य भारतीय भाषांमध्ये उपलब्ध व्हावे यासाठी त्या संस्थेच्या माध्यमातून त्यांनी प्रयत्‍न केले.

प्रकाशित साहित्य

चित्रपट कथा / पटकथा 
 उत्तरायण (इ.स. २००५) (’दुर्गी’वर आधारित)
 चक्र     (इ.स. १९८१)
 रावसाहेब (इ.स. १९८६)
 कच्चा लिंबू (इ. स. २०१७)('ऋणानुबंध'कादंबरीवर आधारित )

जयवंत दळवी यांनी लिहिलेल्या कथांवर आधारित काही एकांकिका 
 चिमण (नाट्यरूपांतर- गिरीश जयवंत दळवी)
 डॉ.तपस्वी (नाट्यरूपांतर- जयवंत दळवी)
 प्रभूची कृपा ((नाट्यरूपांतर गिरीश जयवंत दळवी)

इतर 
 जयवंत दळवी यांची नाटके-प्रवृत्तिशोध'  लेखक : सु.रा. चुनेकर.
 ’दुःखाची स्वगते’ : दळवी यांच्या १७ कादंबऱ्यांच्या अभ्यासातून घेतलेला शोध (डॉ. संजय कळमकर)
 पत्ररूप दळवी : दळवी यांच्या पत्रव्यवहाराचे संपादित पुस्तक (संपादक - कृ.ज दिवेकर)
 बेस्ट ऑफ जयवंत दळवी (संपादित, सुभाष भेंडे, मॅजेस्टिक प्रकाशन, मुंबई २००९)
 'मॅजेस्टिक प्रकाशन'तर्फे दरवर्षी उत्कृष्ट साहित्यकृतीसाठी 'जयवंत दळवी स्मृती पुरस्कार' देण्यात येतो. २०१५ साली दिलेला २०व्या वर्षाचा पुरस्कार संजय पवार यांच्या ‘ठष्ट’ या नाटकाला देण्यात आला. यापूर्वी हा पुरस्कार मिळालेल्या साहित्यकृती : 
 आनंद विनायक जातेगावकर लिखित ‘अस्वस्थ वर्तमान’ ही कादंबरी (२०१४)
 चंदशेखर फणसळकर यांचे 'खेळीमेळी' हे नाटक (२००९)
 धर्मकीर्ती सुमंत यांचे "गेली एकवीस वर्षे‘ हे नाटक (२०१२)
 मीना देशपांडे यांची ‘हुतात्मा’ ही कादंबरी (२०११)
 रमेश इंगळे उत्रादकर यांची ‘निशाणी डावा अंगठा’ ही कादंबरी (२००८)
 वसंत जोशी यांनी लिहिलेला ‘हास्यजल्लोष’ हा लेखसंग्रह (२०१३)
 शफाअतखान यांचे ‘शोभायात्रा’ हे नाटक (२००३)
 सदानंद देशमुख यांच्या....या पुस्तकाला.

संदर्भ

संदर्भ सूची

मराठी लेखक
मराठी नाटककार
मराठी पत्रकार
इ.स. १९९४ मधील मृत्यू
इ.स. १९२५ मधील जन्म