खेमचंद प्रकाश

खेमचंद यांचा जन्म जयपूरला झाला. सर्वप्रथम ते महाराज बिकानेरच्या राजमहलात गायक होते. नंतर ते नेपालच्या राजघरण्यात होते. इ.स. १९३९ साली ते मुम्बईला आले. अवघ्या १०-१२ वर्षात त्यांनी ४७ चित्रपटांना संगीत दिले. त्यांचे पहिले दोन चित्रपट म्हणजे 'सुप्रीम पिक्चर्स'चे गाजी सलाऊद्दीन आणि मेरी ऑंखें. त्या सुमारास रणजित मूव्हीटोनच्या चंदुलाल शाह यांनी त्या कंपनीच्या संगीताची धुरा ज्ञान दत्त आणि खेमचन्द प्रकाश यांच्याकदे सोपवली, आणि नन्तरच्या पाच वर्षात या दोघांनी सिनेसंगीताच्या इतिहासात कायम मानाची नोन्द होईल असे संगीत दिले. खेमचन्दजी.cee काही गानी त्यांच्या मृत्युनन्तर प्रदर्शित झालेल्या चित्रपटांत ऐकायला मिळतात. 'स्ट्रीट सिंगर' हा सिनेमा त्यातल्या 'बाबुल मोरा' गाण्यासाठी प्रसिद्‌ध आहे. पण त्यात 'लो खा लो मॅडम खाना' हे विनोदी गाणे खेमचन्दजींच्या आवाज़ात आहे. ते त्यांच्यावरच चित्रित केले होते, आणि ते यू-ट्यूबवर पाहता येते. सैगल, खुर्शीद या ज़म बसलेल्या गायकांकडून तर त्यांनी बहारदार गाणी केलीच, पण पुढे लता मंगेशकर आणि किशोर कुमार हे कलाकार आपला ज़म बसवू पाहत असताना त्यांनाही चिरस्मरणीय गाणी दिलीत. त्यांची गाणी गायलेल्यांची यादी मोठी होईल. कमल दासगुप्ता हे थोर संगीतकार खेमचन्दजींचे समकालीन होते. कमल-दा खेमचन्दजींना सर्वश्रेष्ठ संगीतकार मानत. काही सिनेमांना त्यांनी 'खेमराज' नावाने संगीत दिले होते.   

खेमचन्द प्रकाश यांच्या चित्रपटांची यादी अशी (ती देवनागरीत आणायला मदत करणे) :

Film	Year	
gaazii salaahuddin	1939	Alphabetically, the first film in his debut year by KcP; the first film signed and started by him. But released after Meri Aankhen. Supreme Pictures. At least 4 songs available.
merii aa.nkhe.n	1939	(My Eyes) Supreme Pictures. It is his second-started but first-released film. Some songs available.
aaj kaa hi.ndustaan	1940	Ranjit (Jayant Desai)
diwaalii	1940	Ranjit (Jayant Desai) 
holii	1940	Ranjit (A R Kardar) 
paagal	1940	Ranjit (A R Kardar) 
haa.cliDe in baa.cmbe	1941	Holiday in Bombay, urf Bambai Kii Sair 
paradesii	1941	
pyaas	1941	
shaadii	1941	
ummiid	1941	
baaraat	1942	MDs: Ratanlal + Khemraj. 
chaa.Ndanii 	1942	
duHkh sukh	1942	
fariyaad	1942	
iqaraar	1942	
khilaunaa	1942	
mahamaan	1942		
chiraaG	1943	
gaurii	1943	
kurbaanii	1943	HFGK spells it with 'k', not 'q'.
taanasen	1943	One song composed by Bulo C Rani
vishh kanyaa 	1943		
bha.nwaraa	1944	
bharatharii	1944	
mumataaz mahal	1944	
shaha.nshaah baabar	1944		
dhannaa bhagat	1945	
prabhuu kaa ghar	1945	With Bulo C Rani 	
chalate chalate	1947	(urf On The Way)
gaa.Nv	1947	
meraa suhaag	1947	
mulaaqaat	1947	
samaaj ko badal Daalo	1947	
si.nduur	1947		
aashaa	1948	
ziddii	1948		
mahal	1949	
rimajhim	1949	
saawan aayaa re	1949		
bijalii	1950	
jaan pahachaan 	1950	(with Manna Dey)
muqaddar	1950	(with Bhola Shreshth and James Singh)
satii narmadaa	1950	(Asst. Manna Dey; urf Har Har Gange)  
jay sha.nkar	1951	(with younger brother Basant Prakash; Asst. Lakshman Rao)
shrii gaNesh janma	1951	(with Manna Dey)  
tamaashaa	1952	(with Manna Dey and S K Pal)

संगीतकार
इ.स. १९५० मधील मृत्यू