आर्या आंबेकर

आर्या आंबेकर ही मराठी गायिका व अभिनेत्री आहे. झी मराठी वाहिनीच्या सा रे ग म प:लिटील चॅम्प्स या संगीत विषयक स्पर्धात्मक कार्यक्रमात ती एक स्पर्धक म्हणून सहभागी झाली होती.

ओळख

आर्याचा जन्म नागपूरमध्ये समीर आणि श्रुती आंबेकर या मराठी दांपत्याच्या घरी झाला. आर्याचे वडील समीर हे आयुर्वेदिक डॉक्टर असून आई श्रुती गायिका आहे. आर्या आपल्या आईकडून गायनाचे शिक्षण घेत आहे.

आर्याची आजीसुद्धा एक शास्त्रीय गायिका आहे. तिने आर्या जेमतेम २ वर्षाची असतानाच तिचे गायनातले कौशल्य ओळखले. आर्या साडेपाच वर्षाची असताना तिने आपल्या आईकडे शास्त्रीय गायनाचे धडे गिरवण्यास सुरुवात केली. वयाच्या सहाव्या वर्षी तिने संगीताची पहिली परीक्षा दिली.

तिसरीत असताना आर्याने आंतरशालेय गायनाच्या स्पर्धेत भाग घेतला आणि आपल्या शाळेला पहिले पारितोषिक मिळवून दिले. आर्याने आतापर्यंत अनेक मराठी / हिंदी भाषा अल्बम्स तसेच काही मराठी चित्रपटांसाठी व नाटकांसाठी गाणी गायली आहेत. गायनासोबतच आर्या अभिनेत्री म्हणून देखील लोकांसमोर आली, २०१७ च्या सुरुवातीस प्रदर्शित झालेल्या 'ती सध्या काय करते' या चित्रपटातून तिने अभिनय कारकिर्दीस सुरुवात केली. यामध्ये तिने गायलेले हृदयात वाजे समथिंग हे गाणे प्रसिद्ध आहे.

कारकीर्द
सा रे ग म प:लिटील चॅम्प्स हा एक संगीत विषयक स्पर्धात्मक कार्यक्रम, झी मराठी या दूरदर्शन वाहिनीवर जुलै २००८ ते फेब्रुवारी २००९ या कालावधीत प्रसारित झाला. या कार्यक्रमासाठी वय वर्ष ८ ते १४ मधील मुलांच्या चाचण्या घेण्यात आल्या. आर्या सर्वोत्कृष्ट ५० स्पर्धकांमध्ये निवडली गेली आणि सा रे ग म प:लिटील चॅम्प्स या कार्यक्रमाची एक स्पर्धक झाली.

आर्याने आपल्या सुमधुर आवाज आणि सांगीतिक कौशल्याच्या जोरावर अंतिम फेरीत व नंतर महाअंतिम फेरीत धडक मारली. अंतिम फेरीत १२ स्पर्धकांची निवड झाली तर महाअंतिम फेरीत ५ स्पर्धकांची निवड केली होती.

आर्याने या कार्यक्रमांमध्ये अनेक उत्तमोत्तम गाणी सादर केली. तिच्या पान खाये सैंया हमारो या गाण्याला परीक्षकांकडून वरचा नी पर्यंत (२०० %) गुण मिळाले. हा विक्रम सा रे ग म पच्या त्या आधीच्या ८ पर्वात अबाधित होता. हिंदी सिनेसृष्टीतील नामवंत गायक हरिहरन हे त्या भागाचे परीक्षक होते. आर्याला अनेकदा परफॉर्मर ऑफ द वीक (Performer of the week) घोषित करण्यात आले.

आर्याला आवाजाची दैवी देणगी लाभली आहे. त्याला आपल्या रियाजाची जोड देत आर्याने संगीत क्षेत्रात आपला ठसा उमटवला आहे. संगीत क्षेत्रातील अनेक नामवंत कलाकारांनी आर्याच्या आवाजाची व तिच्या  गान कौशल्याची भरभरून प्रशंसा केली आहे. शास्त्रीय संगीत असो वा नाट्यगीते, भावगीते असो वा भक्तिगीते, मराठी चित्रपट संगीत असो वा हिंदी गाणी, इतकेच नव्हे तर, लावणी, लोक-गीते या सर्व शैलीतील गाणी आर्या तितक्याच ताकदीने गाते. आर्याला या कार्यक्रमादरम्यान माणिक वर्मा शिष्यवृत्ती देण्यात आली. ही शिष्यवृत्ती आर्याला दोन वर्षांसाठी प्रदान करण्यात आली होती.

फिल्मोग्राफी

गीतसंग्रह
गर्जती सह्याद्रीचे कडे
जय हरी विठ्ठल
मराठी अभिमानगीत संगीत दिग्दर्शक: कौशल इनामदार 
आठवा स्वर संगीत दिग्दर्शक: वर्ष भावे 
मला म्हणत्यात आर्या आंबेकर
खाऊचा गाव  संगीत दिग्दर्शक: यशवंत देव
हम और तुम - हिंदी गाण्यांचा गीतसंग्रह, संगीत दिग्दर्शक: खलिल अभ्यंकर
आनंदवन आले घरी - बाबा आमटे
मझ्या मातीचे गान - कुसुमाग्रज प्रतिष्ठान
दिवा लागू दे रे देवा - पहिला सोलो अल्बम, संगीत दिग्दर्शक: सलील कुलकर्णी

मराठी चित्रपट
 लेटस्‌ गो बॅक
 बालगंधर्व
कळी या चित्रपटाच्या निमित्ताने श्रीनिवास खळे यांनी १५ वर्षांनी संगीत दिग्दर्शक म्हणून काम केले. याच चित्रपटासाठी पार्श्वगायन करणारी आर्या आंबेकर, श्रीनिवास विनायक खळे यांच्याकडे गाणारी शंभरावी गायिका ठरली.
रमा माधव - हमांमा रे पोरा या गाण्याची पार्श्वगायिका  
योद्धा
संत कैकडी महाराज - संगीतकार: नरेंद्र भिडे
गोष्ट तिच्या प्रेमाची
रेडी मिक्स - संगीतकार: अविनाश विश्वजीत

शीर्षक गीत
सुवासिनी - स्टार प्रवाह दूरचित्रवाहिनीवर २०११ - २०१३ साली प्रसारित झालेली दैनंदिन मालिका
दिल दोस्ती दुनियादारी - झी मराठी दूरचित्रवाहिनीवर २०१५ - २०१६ प्रसारित झालेली विनोदी मालिका
तुला पाहते रे - झी मराठी दूरचित्रवाहिनीवर २०१८ - २०१९ प्रसारित झालेली दैनंदिन मालिका
जिवलगा - स्टार प्रवाह दूरचित्रवाहिनीवर २०१९ प्रसारित झालेली दैनंदिन मालिका
आई कुठे काय करते!
माझा होशील ना
मन उडू उडू झालं

चित्रपट
ती सध्या काय करते - २०१७

पुरस्कार
२००८ - माणिक वर्मा शिष्यवृत्ती
२००९ - उपविजेती झी मराठी सा रे ग म प लिटिल चॅम्प्स
२०१० - हरिभाऊ साने पुरस्कार 
२०१० - पुण्यरत्न युवा गौरव पुरस्कार 
२०११ - बिग मराठी रायझिंग स्टार अवॉर्ड (संगीत)
२०१२ - यंग अचिव्हर्स अवॉर्ड - विसलींग वूड्स इंटरनॅशनल 
२०१२ - डॉ. वसंतराव देशपांडे पुरस्कार
२०१४ - आर्या पुरस्कार
२०१५ - डॉ. उषा (अत्रे) वाघ पुरस्कार
२०१६ - विद्या प्राज्ञ पुरस्कार - ग.दि.मा. प्रतिष्ठानद्वारा 
 २०१७ - गोदरेज फ्रेश फेस ऑफ द इयर - सह्याद्री नवरत्न अवॉर्ड 
२०१९ - फेव्हरेट पार्श्वगायिका, ती सध्या काय करते चित्रपटातील 'हृदयात वाजे समथिंग' या गाण्यासाठी - झी टॉकीजच्या महाराष्ट्राचा फेव्हरेट कोण या कार्यक्रमामध्ये
२०१९ - फेव्हरेट नवोदित अभिनेत्री, ती सध्या काय करते चित्रपटासाठी - झी टॉकीजच्या महाराष्ट्राचा फेव्हरेट कोण या कार्यक्रमामध्ये
२०१८ - मोस्ट नॅचरल परफॉर्मन्स ऑफ द इयर - झी चित्रगौरव पुरस्कार 
२०१८ - सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका व सर्वोत्कृष्ट नवोदित अभिनेत्री, ती सध्या काय करते चित्रपटासाठी -  रेडीओ सिटी द्वारा सिटी सिने अवॉर्ड मराठी
२०१९ - सूर ज्योत्स्ना राष्ट्रीय संगीत पुरस्कार

संदर्भ

मराठी गायिका
मराठी अभिनेत्री
मराठी पार्श्वगायक
भारतीय शास्त्रीय गायक
इ.स. १९९४ मधील जन्म
पुणे निवासी
स्त्री चरित्रलेख
हयात भारतीय व्यक्ती