चंडिकाप्रसाद श्रीवास्तव

सर "चंद्रिकाप्रसाद श्रीवास्तव" उर्फ सी.पी. (जन्म : ०८ जुलै १९२० मृत्यू २२ जुलै २०१३ ) हे ब्रिटीशकालीन भारतीय प्रशासकीय सेवेतील उच्चाधिकारी, आंतरराष्ट्रीय व्यवस्थापक आणि राजदूत होते. ते लंडन येथे युनायटेड नेशन्स मॅरीटाईम ऑर्गनायझेशनचे सहसचिव होते. स्वातंत्र्यानंतर ते पंतप्रधान लालबहादूर शास्त्री यांचे स्वीय सचिव होते. .

कारकीर्द 
भारताचे पंतप्रधान लालबहादुर शास्त्री यांच्या कारकिर्दीत श्रीवास्तव वाहतूक आणि दूरसंचार खात्याचे कॅबिनेट मंत्री आणि वाणिज्य आणि उद्योगमंत्री होते. १९६४ मध्ये त्यांचे सचिव झाले. शास्त्रींच्या मृत्यूनंतर ते शिपिंग कॉर्पोरेशन ऑफ इंडियाचे चेरमन आणि व्यवस्थापकीय संचालक झाले. निवृत्तीनंतर त्यांची युनायटेड नेशन्स मेरीटाईम ऑर्गनायझेशनचे महासचिव (सेक्रेटरी जनरल एमिरेट्‌स) म्हणून नियुक्ती करण्यात आली. अमेरिकेतर्फे या पदावर नेमणूक होणारे ते पहिले भारतीय आहेत. वर्ल्ड मॅरीटाईम ऑर्गनायझेशन युनिव्हर्सिटीचे ते संस्थापक कुलगुरू होते. वर्ल्ड मॅरीटाईम ऑर्गनायझेशनच्या पुढाकाराने त्यांनी १९८३ साली या विद्यापीठाची स्थापना केल होती.

शैक्षणिक कारकीर्द
 १९४० : बी.ए. - प्रथम वर्ग, प्रथम, लखनौ  
 १९४१ : बी. ए. ऑनर्स
 १९४२ : एम.ए. प्रथम वर्ग 
 १९४४ : एल्‌एल.बी. प्रथम वर्ग

सन्मान
श्रीवास्तव यांचा राणी एलिझाबेथ द्वितीय यांनी नाईटहूड किताब देऊन बहुमान केला होता. स्वीडन, नॉर्वे, आणि स्पेनच्या राजांतर्फे त्यांचा असाच सन्मान झाला होता. त्याच प्रमाणे जर्मनी, पोलंड, पोर्तुगाल, ब्राझील, अर्जेंटिना, इजिप्त आणि इतरही अनेक देशांनी त्यांचा सन्मान केला.  तीन सन्माननीय एल.एल.डी. त्यांना प्रदान करण्यात आल्या होत्या. . ऑर्गनायझेशनने १९ ऑक्टोबर १९८९ रोजी त्यांच्या सन्मानार्थ APPRECIATION OF THE SERVICES TO THE ORGANIZATION OF MR. C.P. SRIVASTAVA या नावाने  ठराव मंजूर करून त्यांना मानवंदना दिली. 

 सुवर्णपदक : इंग्लिश साहित्य आणि राज्यशास्त्र
 १९८४ : एल्‌एल. डी. (Doctor of Laws-Honoris Causa) , भोपाळ विद्यापीठ, मध्यप्रदेश  
 १९८७ : एल्‌एल. डी. (Doctor of Laws-Honoris Causa), युनिव्हर्सिटी ऑफ वेल्स. यू.के.   
 एल्‌एल. डी. (Doctor of Laws-Honoris Causa) , युनिव्हर्सिटी ऑफ माल्टा

सन्मान
 चेरमन आणि व्यवस्थापकीय संचालक :  शिपिंग कॉर्पोरेशन ऑफ इंडिया 
 फेरनिवड : १९७४, चार वर्षासाठी फेरनिवड. 
 पुन्हा फेरनिवड : एकमताने तीनदा त्याच पदावर निवड. 
 महासचिव : युनायटेड नेशन्स मेरीटाईम ऑर्गनायझेशन, लंडन.

विवाह
सहज योगाच्या प्रवर्तक आणि साधिका निर्मला श्रीवास्तव यांच्याशी सीपींचा झाला होता. उभयतांना कल्पना आणि साधना या मुली आहेत.

लेखन
निवृत्तीनंतर चंडिकाप्रसाद यांनी आपल्या या अनुभवावर आधारित Lal Bahadur Shastri : A Life of Truth in  Politics हे पुस्तक लिहिले. लालबहादुर शास्त्रींवा ताश्कंद येथे मृत्यू झाला, तेंव्हा चंडिकाप्रसाद त्यांच्या बरोबर होते. शास्स्त्रींच्या पत्‍नाने आणि कुटुंवीयांनी आग्रह धरल्यामुळे चंडिकाप्रसाद यांनी पाच वर्षे संशोधन करून हे पुस्तक लिहिले. या पुस्तकाची सुधारित आवृत्ती ऑक्सफर्ड युनिव्हर्सिटी प्रेसने २००६ साली Lal Bahadur Shastri, Prime Minister of India 1964-1966: A Life of Truth in Politics Birth centenary Edition  नावाने प्रकाशित केली.

व्यावसायिक कारकीर्द 

 1946-48    Officer on Special Duty, Ministry of Commerce, Government of India
 1948-49    Under Secretary to the Government of India, Ministry of Commerce
 1950    City Magistrate, Lucknow, India
 1951-52    Additional District Magistrate, Meerut, India
 1953    Officer on. Special Duty, Directorate-General of Shipping, Government of India
 1954-57    Deputy Director-General eral of Shipping, Government of India
 1958 Deputy Secretary, Ministry of Transport, and Private Secretary to the Minister of Transport and Communications/Minister of Commerce. And Industry, Government of India
 1959-60    Senior Deputy Director-General of Shipping, Government of India
 1961-64    Managing Director, Shipping Corporation of India Limited, Government of India
 1964-66    Joint Secretary to the Prime Minister of India
 1966-73    Chairman of the Board of Directors and Managing Director, Shipping Corporation of India Limited, a Government of India Enterprise.
 1967    Director, Central Inland Water Transport Corporation.
 1967-73    Director, Central Board, Reserve Bank of India
 1974-89    Secretary-General, International Maritime Organization, United Nations, London

Secretary-General Emeritus
1990    International Maritime Organization

Chancellor
 1983-91    World Maritime University, Malmo, Sweden

Founding Chancellor Emeritus
 1991    World Maritime University, Malmo, Sweden

President
1971-73 Indian National Shipowners' Association 
1972-89 Institute of Maritime Technologists, India 
1973-74 United Nations Plenipotentiary Conference on Code of conduct for Linear Conferences 
1980-91 International Maritime Lecturer's Association.

Chairman 
 1972 Committee on Invisibles Including Shipping, Insurance and Tourism, Third United Nations Conference on Trade and Development 
 1988 Sea trade Annual Award for Achievement, United Kingdom
 1989 Governing Board, IMO International Maritime Law Institute, Malta
 1991 Indian Register of Shipping
 1992 Government of India Committee on Maritime Education and Training
 1998 Governing Council, Tolani Maritime Institute, Induri, Pune
 2000 National Maritime Day Awards Committee, India

Alternate Chairman and Life Member
 1991    Board of Governors, World Maritime University

Vice President
 1970-73    Sea Cadet Council, India
 1989    Welsh Centre for International Affairs, United Kingdom
 1989    Advisory Committee on Pollution of the Sea (ACOPS), United Kingdom

Member
 1959-73 National Shipping Board, India
 1959-73 Merchant Navy Training Board, India 
 1966-73  National Welfare Board for Seafarers, India American Bureau of Shipping
 1969 1970 Government Body, Indian Institute of Foreign Trade
 1970-73    National Harbor Board, India
 1971        General Committee, Bombay Chamber of Commerce and Industry
 1972-73    Governing Body, Indian Institute of Management, Ahmedabad, India
 1978-89    Advisory Board of the Sea Trade Academy
 1981-89    Board of International Maritime Bureau of the International Chamber of Commerce
 1985-89    Board of Directors of the ICC Centre for Maritime Corporation
 1989-90 Honorary Advisory Committee, International Congress on "The Port-An Ecological Challenge", Hamburg, Germany.
 1989-01    Specially Elected Member, General Committee of Lloyd's Register, United Kingdom

Life Governor
 1984    The Maritime Society, United Kingdom

Publications
 1995    Lal Bahadur Shastri A Life of Truth in Politics, New Delhi, Oxford University Press
 2001    Corruption : India's Enemy Within, Macmillan India Limited
 2003    World Maritime University -First 20 Years, C.P. Srivastava, Pune, India
 Articles on Shipping in news-papers and journals

Recreations
 Music, Tennis, Reading

पुरस्कार
 पद्मभूषण - १९७२

Decorations, Awards and Honors
 1972    "Padma Bushan", awarded by the President of India
 1978    "Admiral Padilla" Award, Colombia
 1978    "Gran Amigo Del Marks" Award, Colombia
 1978-89    Honorary Member, The Honorable Company of Master Mariners, United Kingdom
 1979    Honorary Fellow, Plymouth Polytechnic, United Kingdom
 1980-89    Europort International Committee of Honor
 1981    Honorary Member, Institute of Marine Technologists, India
 1981    Fellow, Royal Society of Arts, United Kingdom
 1982    "Commander du Merite Maritime", by the Government of France
 1982    Commander of the Order of Saint Olav, by the King of Norway
 1983    "Grande Ufficiale dell' Ordine al Merito", by the Government of Italy
 1983    Order of Prince Henry, The Navigator (Commander), by the Government of Portugal
 1983    Nautical Medal, First Class, by the Government of Greece
 1984    Gold Mercury International Award, Ad Personam
 1984 "Orden Cruz Peruana al Merito Naval" grade ",Gran Cruz Distintivo Blanco", by the Government of Peru
 1985    Honary Fellow, The Nautical Institute, United kingdom
 1985    Honary Member, International Federation of Shipmasters' Associations
 1985    "Order del Manuel Amador Guerrero" grade "Gran Cruz", by the President of Panama
 1986    "Orden do Merito Naval" grade "Grande Official", by the Government of Brazil
 1986    Commander's Cross of the Order of Merit, by the President of Poland
 1988    Honorary Member, The Warsash Association, United Kingdom
 1988    Honorary Member, International Maritime Pilots' Association
 1988    Malmo City Silver Medal of Honour, Sweden
 1989 Knight Great Band, Liberian Humande Order of African Redemption, by the President of Liberia
 1989    Sea trade Award for Achievement (Sea trade Organization), United Kingdom
 1989    BIMCO Appreciation Award (Baltic and International Maritime Council)
 1989    Commander's Cross of the Order of Merit, by the President of Germany
 1989    Commander's Grand Cross of the Royal Order of the Polar Star, by the king of Sweden
 1990    Honorary Knight Commander of the Most Distinguished Order of St. Michael and St.George, by the Queen of the United kingdom 1990    Order of Merit, First Grade, by the President of Egypt
 1992    International Maritime Prize, IMO, United Nations
 1994    Encomienda de Numero de la Orden de Isabel La Catolica, by the king of Spain
 2000 Lifetime Achievement Award Lloyd's Ship Manager Manning and Training, United Kingdom
 2003    Malmo City Gold Medal of Honour and Honorary Citizenship of Malmo, Swden
 2005    Sixth Lal Bahadur Shastri National Award for Excellence in Public Administration, Academies and Management, by President of India.

Clubs
 Anglo-Belgian, London
 Willington Sports, Mumbai
 Poona Club, Pune
 India International Centre, New Delhi

Address
 UNITED KINGDOM : International Maritime Association 4 Albert Embankment, London SE 17 SR
 INDIA, 'Pratishthan" , National Defense Academy Road, Post Box No.2, Pune-411023, Tel.: 91-20-25281374 , Fax: 91-20-25285268 , Tel/Fax : 91-20-25280053

बाह्यदुवे
 Chandrika Prasad Srivastava 
 कुटुंबाचे छायाचित्र

संदर्भ

भारताचे वाणिज्य आणि उद्योग मंत्री
इ.स. १९२० मधील जन्म
इ.स. २०१३ मधील मृत्यू