मुरली देवडा

मुरली देवरा (१० जानेवारी, १९३७ - २४ नोव्हेंबर, २०१४) हे एक उद्योजक, समाजसेवक आणि भारतीय काँग्रेस या राजकीय पक्षाचे नेते होते.

२००१ मध्ये, देवरा यांनी सर्वोच्च न्यायालयातील एक ऐतिहासिक खटला जिंकला ज्यामुळे सार्वजनिक ठिकाणी धूम्रपान करण्यास बंदी घातली गेली. त्या वेळी वैधानिक तरतुदी नसताना, न्यायालयाने सार्वजनिक ठिकाणी जसे की सभागृह, रुग्णालयाच्या इमारती, आरोग्य संस्था, शैक्षणिक संस्था, ग्रंथालये, न्यायालयीन इमारती, सार्वजनिक कार्यालये आणि रेल्वेसह सार्वजनिक वाहने या ठिकाणी धूम्रपान करण्यास मनाई केली.

राजकीय कारकीर्द 
 १९६८ मध्ये मुंबई महापालिका निवडणूक जिंकून राजकारणात दणक्यात प्रवेश.
 १९७७ मध्ये देवरा शिवसेनेच्या पाठिंब्यावर मुंबईच्या महापौरपदी विराजमान झाले. ते वर्षभर महापौर होते.
 १९८० मध्ये त्यांनी प्रथमच लोकसभेची निवडणूक लढवली मात्र त्यात त्यांना यश मिळाले नाही. जनता पार्टीच्या रतनसिंह राजदा यांनी त्यांचा पराभव केला. पण त्यानंतर झालेल्या पोटनिवडणुकीत देवरा यांनी अपयशावर मात केली. भाजपच्या जयवंतीबेन मेहता यांचा त्यांनी मोठ्या मताधिक्क्याने पराभव केला.
 देवरा हे १९८१ ते २००३ असे तब्बल २२ वर्षे मुंबई काँग्रेसचे अध्यक्ष होते. देवरा यांच्यामुळेच दक्षिण मुंबई हा काँग्रेसचा गड म्हणून ओळखला जात होता.
 पुढे १९८९ आणि १९९१ अशा दोन्ही लोकसभेच्या निवडणुका देवरा यांनी जिंकल्या.
 १९९६ आणि १९९९ च्या निवडणुकांमध्ये मात्र देवरा यांना पुन्हा पराभवाला सामोरे जावे लागले. जयवंतीबेन यांनी देवरांच्या साम्राज्याला हादरे दिले.
 याच दरम्यान देवरा यांनी त्यांचा मुलगा मिलिंद याला राजकारणात उतरवले. त्यानंतर मिलिंद यांनी २००४ च्या निवडणुकीत देवरांच्या पराभवाचा वचपा काढत पुन्हा एकदा दक्षिण मुंबईवर काँग्रेसचे वर्चस्व सिद्ध केले. मुलगा लोकसभेत निवडून गेला असताना मुरली देवरा यांना पक्षाने राज्यसभेत स्थान दिले. (एप्रिल २००८)
 २००६ मध्ये देवरा यांची मनमोहन सरकारमध्ये मंत्री झाले. ते .... सालपर्यंत पेट्रोलियम मंत्री होते.

संदर्भ 

भारतीय राजकारणी
इ.स. २०१४ मधील मृत्यू
भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
राज्यसभा सदस्य
८ वी लोकसभा सदस्य
९ वी लोकसभा सदस्य
१० वी लोकसभा सदस्य
१२ वी लोकसभा सदस्य