Մամբրե Վերծանող

Մամբրե Վերծանող (գրաբար՝ Մամբրէ Վերծանող, ), հայ մատենագիր, մեկնիչ, ճառախոս և թարգմանիչ։ Իրեն են վերագրում «Ճառ յարութեան Ղազարու» «Ճառ Քրիստոսի գալստեան յԵրուսաղէմ» ճառերը։

Կենսագրություն 
Ստեղծագործել է 5-րդ դարի երկրորդ կեսին։ Նրա կենսագրությանը վերաբերվող տեղեկությունները սակավ են ու կցկտուր։ Ըստ ավանդական տեղեկությունների Մամբրե Վերծանողը Մովսես Խորենացու եղբայրն է, Սահակ Պարթևի և Մեսրոպ Մաշտոցի կրտսեր աշակերտներից մեկը։ Բարձրագույն կրթությունը ստացել է Ալեքսանդրիա քաղաքում։ Եղել է Բյուզանդիայում, արժանացել պատիվների։ Հետագա մատենագիրները նրան անվանել են «մեծ փիլիսոփա»։ Մամբրե Վերծանողի մատենագիտական ժառանգությունից պահպանվել է միայն չորս ճառ (որոնց բովանդակությունն առնչվում է Նոր կտակարանին) և «Դատումն քերթածաց» խորագրով մի գրվածք, որը հավանաբար մի հատված է նրա կորած քերականության մեկնությունից։ Թովմա Արծրունին (9-10 դարեր) օգտվել է նրա պատմական մի երկից, որը նույնպես չի պահպանվել։ Մամբրե Վերծանողի լեզուն հունաբան դպրոցի վաղ շրջանի հայերենն է, մեկնաբանության եղանակը՝ այլաբանական։

Մամբրե Վերծանողին նվիրված իր ուսումնասիրության մեջ Արամ վրդ. Քեշիշյանը (այժմ՝ Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Արամ Ա․ կաթողիկոս Մեծի Տանն Կիլիկիոյ), հեղինակի ապարած ժամանակի վերաբերյալ, զանազան կարծիքների համադրումից հետո հասել է այն եզրակացության, որ՝ ««Մամբրէ Վերածանող Ե․ դարուն 430-էն 500 թուականներուն միջեւ ապրած եւ գործած, թարգմանչաց Բ. սերունդին պատկանող հեղինակ մըն է՝ «երկրորդ փիլիսոփայս»։

Աշխատություններ 
 Մամբրէ Վերծանող
 Մամբրէի Վերծանողի ճառք

Գրականություն 
 Անդրիկյան Հ. Ն., Մամբրէ Վերծանող, «Բազմավեպ», 1904, համար 7, 8։

Ծանոթագրություններ

Աղբյուրներ 
 Հայոց անձնանունների բառարան, Հրաչեայ Աճառեան, Երեւան, 1946, Հատոր 3, Ցուցակ 1, Էջ 183
 Երկ. Մատննագրութիւնք, Վնտ., 1833, էջ 31-93։ Պ. Խաչատրյան

 Հայկական Սովետական Հանրագիտարան հատոր 7 էջ 191

Հայ պատմիչներ
Հայ մատենագիրներ
Հայ գրականության ոսկեդար
5-րդ դարի թարգմանիչներ
Հայ թարգմանիչներ
Հայ մեկնաբաններ
Հայ գրողներ