Գոտի փորագրազարդ (մ.թ.ա. 12-11-րդ դարեր, Լճաշեն, № 2153)

Գոտի փորագրազարդ  (մ.թ.ա. 12-11-րդ դարեր, Լճաշեն), բրոնզե թիթեղից պատրաստված գոտի։ Պահվում է Երևանում գտնվող Հայաստանի պատմության թանգարանում և գրանցված է 2153 համարի տակ։

Գոտին համարվում է Ք. ա. 12-11-րդ դարերի հնություն, բրոնզից է, չափերը` 1 15,5×39×0,2 սմ։ Հայտնաբերվել է Հայաստանի Հանրապետության Գեղարքունիքի մարզի Լճաշեն գյուղի տարածքում։

Նկարագրություն 
Դրվագված բրոնզե թիթեղի մակերեսի վրա նուրբ փորագրությամբ պատկերված են ողջ հասակով կանգնած երկու մարդկային ֆիգուրա։ Նրանցից մեկը կառավարում է երկար քաշանով երկանիվ կառքը, որի անիվները շրջանի մեջ առնված հնգաթև աստղի տեսք ունեն։ Կառքին լծված են երկարուկ իրաններով ֆանտաստիկ երկու ձիեր և կառավարվում են երասաններով։ Ձիերի ոտքերի վերջույթներին ոչ թե սմբակներ են, այլ մագիլներ, իսկ նրանցից մեկի գլխի վրա եղջյուրանման ելուստներ կան։ Ձիերի առջևից ընթանում են երկու թռչուն։ Կառապանը ընդգծված ֆալլով հսկայամարմին էակ է` սխեմատիկ, ընդհանրացված մարմնաձևերով։ Հագին առյուծի դիմակ է, մեջքին կրում է գոտի, ոտքերին` վեր կեռված քթով երկարաճիտ կոշիկներ։ Տղամարդու ուսերից վեր` դեմքի բարձրությամբ արև խորհրդանշող ճառագող սկավառակ է։ Նույնպիսի սկավառակ է պատկերված նաև աջակողմյան ձիու վզի տակ։

Մարդկային երկրորդ ֆիգուրան առաջինի նման հսկայամարմին է։ Պետք է ենթադրել, որ նա ևս կառավարում է կառք (այս հատվածում գոտին վնասված է)։ Կառքին լծված չորս ձիերից պահպանվել են երեքը, որոնց գլխավերևում պատկերված են արև խորհրդանշող սկավառակներ։ Ձիերին ընդառաջ պատկերված են կտցահարող թռչուններ։ Գոտին եզրագծված է երկշար վազող պարույրներով և հատվող զիգզագաձև զարդանախշով։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Լճաշենի մշակույթի զարգացման հիմնական էտապները

Աղբյուրներ 
 Հայացք բրոնզե դարից, Ալբոմ-կատալոգ, Հայաստանի պատմության թանգարան, 2010։
 Հարություն Մնացականյան, Լճաշենի մշակույթի զարգացման հիմնական էտապները, Երևան, 1968։
 Հասմիկ Իսրայելյան - Պաշտամունքն ու հավատալիքները ուշ բրոնզեդարյան Հայաստանում, Երևան, 1973։

Հայաստանի պատմության թանգարանի նյութերից
Հնագիտություն
Հնագիտական գտածոներ
Հայաստանի պատմության թանգարանի նմուշներ