Ուֆայի Զագիր Իսմագիլովի անվան արվեստի պետական ինստիտուտ

Ուֆայի Զագիր Իսմագիլովի անվան արվեստի պետական ինստիտուտ կամ Զ. Իսմագիլովի անվան ԱՊԻ, (, ), Բաշկորտոստանի մայրաքաղաք Ուֆայում գտնվող միակ բազմաֆունկցիոնալ բարձրագույն ուսումնական հաստատությունը, որը մասնագետներ է պատրաստում Բաշկորտոստանի, ինչպես նաև Ռուսաստանի Դաշնության հարևան շրջանների մշակույթի և արվեստի կրթական հաստատությունների և կազմակերպությունների համար։ 2003-2015 թվականներին ստացել է Ակադեմիայի կարգավիճակ։

Պատմություն 
Ուֆայի Զագիր Իսմագիլովի անվան արվեստի պետական ակադեմիան հիմնադրվել է 1968 թվականին Ուֆայում գործող Մոսկվայի Գնեսինի անվան պետական երաժշտական մանկավարժական ինստիտուտի ուսումնա-խորհրդատվական հաստատության բազայի հիման վրա (ներկայումս Գնեսինների անվան ռուսական երաժշտական ակադեմիա)։ Ակադեմիայի շենքը գտնվում է քաղաքի հին հատվածում, և տեղակայված է Ազնվականների խորհրդարանի նախկին շենքում` Կիրովի թաղամասի Լենինի փողոց 14 հասցեում, որը կառուցվել է 1856 թվականին, դասական ոճով ըստ ճարտարապետ Ա. Ա. Գոպուսի նախագծի։

Սկզբում ինստիտուտում գործել են երկու ֆակուլտետներ` երաժշտական և թատերական, նաև 5 բազմապրոֆիլ ամբիոններ.
 դաշնամուրի և նվագախմբային գործիքների (ջութակ, ալտ թավջութակ, կոնտրաբաս)
 երգչախմբային խմբավարության և ժողովրդական գործիքների
 երաժշտության պատմության, տեսության և կոմպոզիցիայի
 ռեժիսորության և դերասանի վարպետության
 հումանիտար գիտությունների։
1969 թվականին բացվել է վոկալի բաժին, 1978 թվականին բացվել է փողային և հարվածային գործիքների բաժին։ 1973 թվականին ՌՍՖՍՀ Մշակույթի նախարարությունից գեղարվեստի բաժին բացելու թույլտվություն է ստացվել։

Պրոֆեսորա-դասախոսական կազմը ստեղծվել է Ռուսաստանի Մոսկվայի և Լենինգրադի` մայրաքաղաքային ԲՈւՀ-երի դասախոսներից և շրջանավարտներից։ Դասավանդողների մեծ մասը Գնեսինի անվան Պետական երաժշտական մանկավարժական ինստիտուտի մանկավարժներ էին։ Ներգրավվել են նաև Ուֆայի Արվեստի ուսումնարանի առաջատար մանկավարժներ։
 
2003 թվականին ինստիտուտին շնորհվել է ակադեմիայի կարգավիճակ` Բարձրագույն մասնագիտական կրթության դաշնային պետական կրթական հաստատություն։

2015 թվականի դեկտեմբերին Ուֆայի արվեստի պետական ինստիտուտը կրկին ստացել է իր պատմական անունը`Զագիր Իսմագիլովի անվան Ուֆայի արվեստների պետական ինստիտուտ։

Կառուցվածք 
Ուֆայի Զ. Իսմագիլովի անվան արվեստի պետական ինստիտուտի 4 ֆակուլտետների 23 ամբիոնների մանկավարժները պատրաստում են 32 մասնագիտությունների և ուղղությունների բարձրագույն կրթության մասնագետներ։ Իր գոյության տարիների ընթացքում ԲՈՒՀ-ն ընդհանուր թվով 5000 բարձր որակավորման մասնագետներ է պատրաստել։

ռեկտորատ 
 Ռեկտոր։  պրոֆեսոր Ամինա Ասֆանդյարովա
 Ուսումնական մասի պրոռեկտոր։ դոցենտ Ալսու Խասբիուլլինա
 Գիտական աշխատանքի պրոռեկտոր։ պրոֆեսոր, արվեստագիտության թեկնածու Վիտալի Շուռանով

Ֆակուլտետներ 

 Երաժշտության ֆակուլտետ
 Ժողովրդական գործիքների ամբիոն
 Երգչախմբային խմբավարության ամբիոն
 Երաժշտության պատմության և տեսության ամբիոն
 Ընդհանուր դաշնամուրային ամբիոն
 Հատուկ դաշնամուրային ամբիոն
 Կամերային անսամբլի և նվագակցության վարպետության ամբիոն
 Լարային և փողային գործիքների ամբիոն
 Մեներգչության և օպերային պատրաստության ամբիոն
 Կոմպոզիցիայի ամբիոն
 Բաշկիրական երաժշտության ֆակուլտետ
 Ավանդական երաժշտական կատարողականության ամբիոն (ТМИ)
 Էթնոերաժշտագիտության ամբիոն
 Կիրառական արվեստի ֆակուլտետ
 Նկարչության ամբիոն
 Գեղանկարչության ամբիոն
 Դիզայնի ամբիոն
 Թատերական ֆակուլտետ
 Ռեժիսորության և դերասանի վարպետության ամբիոն
 Արվեստի պատմության և տեսության ամբիոն
 Երգչախմբային արվեստի ամբիոն։

Մասնագիտություններ 

Մասնագետների պատրաստումը կատարվում է արվեստների հետևյալ ոլորտներում. գործիքային կատարողականություն (դաշնամուր, նվագախմբային լարային գործիքներ, նվագախմբային փողային գործիքներ, ժողովրդական գործիքներ), վոկալ արվեստ, կոմպոզիցիա, երաժշտագիտություն, խմբավարություն, ռեժիսորություն և դերասանական արվեստ (դրամատիկական թատրոնի և կինոյի դերասան, տիկնիկային թատրոնի դերասան), գեղանկարչություն, թատերա-դեկորատիվ գեղանկարչություն, էթնոերաժշտագիտություն, քանդակագործություն, դիզայն, թատրոնագիտություն։ Արվեստի այս ոլորտներում իրականացվում են երաժշտական կատարողականության մասնագիտությունների ասիստենտության վերապատրաստական ծրագրեր և արվեստագիտության գիտական մասնագիտության ասպիրանտուրա։

Հետաքրքիր փաստեր 
1967 թվականին նախկին Ազնվականական խորհրդարանի շենքում (ներկայումս Ուֆայի արվեստների պետական ակադեմիա) կանգնեցվել է ԽՍՀՄ-ում առաջին հուշաքարը` ի հիշատակ անվանի երգչի։ Իսկ 2007 թվականին այդ հուշաքարի կողքին կանգնեցվել է Ֆ. Ի. Շալյապինի հուշարձանը (ճարտարապետ` Կ. Դոնգուզով քանդակագործ` Ռ. Հասանով)։

Պրոֆեսորա-դասախոսական կազմ 
Զագիր Իսմագիլովի անվան Ուֆայի արվեստների պետական ինստիտուտի պրոֆեսորա-դասախոսական կազմը կազմված է բարձր մասնագիտական որակավորում ունեցող կադրերից, որոնք մշակույթի և արվեստի բնագավառի գիտական կոչումներ, աստիճաններ և պատվավոր կոչումներ ունեցող մասնագետներ են։ 128 դրույքային մասնագետներից 4 -ը ակադեմիկոսներ են, 8-ը գիտության դոկտորներ, 28 թեկնածուներ, 24 պրոֆեսորներ, 44 դոցենտներ, 7 միջազգային մրցանակների դափնեկիրներ, 44 միջազգային և համառուսաստանյան մրցույթների դափնեկիրներ։ 53 մարդ արժանացել է Ռուսաստանի Դաշնության և Բաշկորտոստանի հանրապետության պատվավոր կոչումների։

Ռեկտորներ 
 Զագիր Իսմագիլով (1968-1988), ակադեմիայի առաջին ռեկտոր
 Զիննուր Նուրգալի (1988-2000)
 Իշմուխամետ Գալյաուտդինով (2000-2010)
 Ամինա Շաֆիկովա (2010-2012)
 Ամինա Ասֆանդյարովա (2013 թվականից)։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Уфимская государственная академия искусств им. Загира Исмагилова

Ռուսաստանի բարձրագույն ուսումնական հաստատություններ
1968 հիմնադրումներ