Պյոտր Նովիկով

Պյոտր Սերգեևիչ Նովիկով (, ), խորհրդային մաթեմատիկոս, մաթեմատիկական տրամաբանության, ալգորիթմների և խմբային տեսության մասնագետ, ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիայի ակադեմիկոս (1960), Լենինյան մրցանակի դափնեկիր։

Կենսագրություն 
Ծնվել է 1901 թվականի օգոստոսի 15-ին (օգոստոսի 28) Մոսկվայում։ 1919 թվականին՝ գիմնազիան ավարտելուց հետո, ընդունվել է Մոսկվայի համալսարանի ֆիզիկայի և մաթեմատիկայի ֆակուլտետը։ Բանակում երկու տարի ծառայելու պատճառով այն ավարտել է 1926 թվականին։ Աշխատել է Մենդելեևի անվան ռուսական քիմիական տեխնոլոգիաների համալսարանում (1929-1934, 1943-1944) և Ստեկլովի անվան մաթեմատիկական ինստիտուտում (1934-1975)։ 1957 թվականից Ստեկլովի անվան մաթեմատիկական ինստիտուտի մաթեմատիկական տրամաբանության ամբիոնի վարիչ է եղել։

Նա գտել է «Լուզինյան գործին» չմասնակցելու քաղաքական ուժը (1936): 1968 թվականին ստորագրել է հայտնի «Նամակ 99 մաթեմատիկոսների»-ն, ի պաշտպանություն իր ասպիրանտ և այլախոհ Ալեքսանդր Եսենին-Վոլպինի, ում հարկադրաբար փակում են լենինգրադյան հատուկ հոգեբուժարանում։ Դրանից հետո նա ազատվել է Լենինի անվան Մոսկվայի մանկավարժական ինստիտուտի բաժնի վարիչի պաշտոնից։

Երկարատև հիվանդությունից հետո՝ 1975 թվականի հունվարի 9-ին Պյոտր Նովիկովը մահանում է։ Նրան թաղում են Նովոդևիչյան գերեզմանատանը (թիվ 7 տեղամաս), իր կնոջ` Լյուդմիլա Կելդիշի հետ։

Գիտական գործունեություն 
Հիմնական աշխատանքները սահմանային տեսության, մաթեմատիկական տրամաբանության, ալգորիթմների և խմբային տեսության վերաբերյալ են։ ԽՍՀՄ-ում ստեղծեց մաթեմատիկական տրամաբանության դպրոց։ Նրա աշակերտներն են ճանաչված մաթեմատիկոսներ Սերգեյ Ադյանը, Ալեքսեյ Լյուպունովը, Ա. Թայանովը, Սերգեյ Յաբլոնսկին։

Երբ դեռ Նիկոլայ Լուզինի ասպիրանտ էր և սովորում էր մոսկովյան մաթեմատիկական դպրոցում, Պյոտր Նովիկովը լիակատար լուծում է սահմանային տեսությունը նկարագրող բարդ խնդիրը՝ օգտվելով «Ցուցանիշների համադրման սկզբունքը» մշակված մեթոդից։ Նա ստեղծել է ֆորմալ համակարգերի հետևողականությունը ապացուցելու մեթոդ, որի հիմնված էր բանաձևի հասկացության հիման վրա։

Պարգևներ և մրցանակներ 
 Երկու Լենինի շքանշան
 Աշխատանքային կարմիր դրոշ
 Մեդալներ
 Լենինյան մրցանակ (1957)՝ «Խմբի տեսության խնդրի խելամիտ և ալգորիթմիկ լուծման մասին» գիտական աշխատանքի համար (1955)։
 Ռուսաստանի Դաշնության պետական մրցանակ (1999 թվականին հետմահու, Սերգեյ Ադյանի հետ), պարբերական խմբերի հետաքննման նոր մեթոդի ստեղծման աշխատանքների համար, ինչը հնարավորություն է տվել լուծելու որոշակի հանրահաշվական խնդիրներ, որոնք երկար ժամանակ լուծում չեն ստացել։

Ընտանիք 
Գիտությունների կատարյալ ունակությունները ժառանգել է իր առաջին կնոջ որդին, երեխաններից ամենամեծը՝ Լեոնիդ Կեդվիշը, ինչպես նաև իր հարազատ որդիները՝ Սերգեյ Նովիկովը և Անդրեյը։ Ընտանիքում եղել են նաև երկու դուստր՝ Նինան և Ելենան։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Биография на сайте «Биография.ру»
 Общероссийский математический портал
 С. И. Адян «К столетию со дня рождения Петра Сергеевича Новикова»

ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոսներ
Մաթեմատիկոսներ այբբենական կարգով
20-րդ դարի մաթեմատիկոսներ
ԽՍՀՄ ԳԱ իսկական անդամներ
Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Խորհրդային մաթեմատիկոսներ
Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորներ
ՌԴ պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Ռուս մաթեմատիկոսներ
Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Մոսկվայի պետական համալսարանի դասախոսներ