Պագոնատի տուն

Պագոնատի տուն (), երկհարկանի հինավուրց տուն ՌԴ Ռոստովի մարզի Տագանրոգ քաղաքի կենտրոնական մասում (Հունական փողոց, 83)։ Մշակութային ժառանգության տարածաշրջանային նշանակության օբյեկտ է (որոշում թիվ 301, 18.11.1992 թ.)։

Պատմություն 
Պագոնատի տունը Տագանրոգում կառուցվել է 1850-ական թվականներին` տեղացի ճարտարապետ Մակեդոնսկու նախագծով։ Տան սեփականատերը եղել է մայորի կինը` Վարվառա Պագոնատը (այդ ազգանունը շատ աղբյուրներ նշում են նաև որպես Պագանատո, Պոգոնատ, Պոգանատ)։

1887 թվականին քաղաքային դուման հաստատեց Վարվառա Անդրեևնա Պագոնատի հոգևոր կտակը։ Տան տիրուհին իր կալվածքը ժառանգել է` նրանում քաղաքի Հասարակական վարչության կողմից որբ և աղքատ երեխաների համար հիվանդանոց կամ բարեգործական հաստատություն կազմակերպելու նպատակով։ Նրա մեկ այլ կարգադրությամբ ցանկություն է հայտնվել փողոցի կողմից տան պատին փակցնել հուշատախտակ, որի վրա գրված կլինի, որ շենքը բարեգործական հաստատության համար նվիրաբերել են Իվան և Վարվառա Պագոնատները։

Կտակի համաձայն` 1890-ական թվականներին շենքում բացվեց քաղաքային երկրորդ քառամյա տարրական ուսումնարանն աղջիկների համար։ Հետագայում ուսումնարանն անվանվեց «Պետրովյան»։ Քաղաքում նույն անունով ևս մեկ ուսումնարան կար` տղաների համար։ 1906 թվականից շենքում գտնվել է Պագոնատի ուսումնարանը։

1908 թվականի հունիսի 19-ին շենքում սկսեց գործել քաղաքային բարեգործական խորհրդի վարույթում գտնվող «սննդային կետը» քաղցած և տկար երեխաների համար, որը կոչվեց «Մի կաթիլ կաթ»։ Այն գլխավորել են քաղաքագլուխ Ի. Պլատոնովը, նրա օգնական Օ. Պրոխորովան և հոգաբարձուհիները։

1910 թվականից շենքում գործել է բարեգործական կոմիտեի երրորդ կարգի տարրական ուսումնարանը, իսկ 1918 թվականից` գիշերօթիկը։

Հայրենական մեծ պատերազմից հետո շենքում գործել է տարեցների և հաշմանդամների համար տունը։ Ներկայումս այստեղ 100-տեղանոց հոգենյարդաբանական գիշերօթիկ է։

Ճարտարապետություն 
Ձախ կողմում դարպասով երկհարկանի տունը կառուցվել է 1850-ական թվականներին։ Ծեփածոներով զարդարված ճակատով շենքի դեկորատիվ հարդարանքը կատարված է կոպտատաշ քարից, ծեփակերտ բուսական նախշերից, զարդաքիվերից, կողպեքային քարերից, մեդալիոններով պսակող քիվերից։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Энциклопедия Таганрога. — Ростов-н/Д: Ростиздат, 2003. — 512 с. — ISBN 5-7509-0662-0

Տագանրոգի շենքեր և կառույցներ
Տագանրոգի տեսարժան վայրեր