Գրեթե Ֆարեմո

Գրեթե Ֆարեմո (, ), նորվեգացի նախկին քաղաքական գործիչ, իրավաբան և գործարար։ 2014 թվականի օգոստոսից զբաղեցնում է ՄԱԿ-ի Ծրագրային ծառայությունների գրասենյակի (UNOPS) գլխավոր քարտուղարի և գործադիր տնօրենի պաշտոնը։ Քաղաքական կարիերայի ընթացքում Նորվեգիայի կառավարությունում զբաղեցրել է բարձր պաշտոններ, եղել է Արդարադատության նախարար (երկու անգամ), Նավթի և էներգետիկայի նախարար, Միջազգային զարգացման նախարար, Պաշտպանության նախարար։

Family background and professional career
Ֆարեմոն ծնվել է 1955 թվականին Արենդալում՝ նորվեգացի քաղաքական Օսմունդ Ֆարեմոյի (1921-1999) և Տորա Աամլիդի (1921) ընտանիքում, մեծացել է Բիգլանդսֆյորդում, Սետեսդալ, Հարավային Նորվեգիա։ Ֆարեմոյի վաղ քաղաքական փիլիսոփայության վրա մեծ է հոր ազդեցությունը, ով Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ եղել է պատերազմի բանտարկյալ՝ ձերբակալվելով որպես Ադոլֆ Հիտլերի «Գիշեր և մառախուղ» հրահանգի մաս։

Գրեթե Ֆարեմոն 1973 թվականին ավարտել է Հորնես քաղաքի գիմնազիան, այնուհետև իրավագիտություն է ուսանել Օսլոյի համալսարանում, ստացել իրավագիտության մագիստրոսի աստիճան, 1978 թվականի ամառն անց է կացրել Հաագայի միջազգային իրավունքի ակադեմիայում։

Հանրային ծառայության բնագավառում գործունեությունը սկսել է 1979 թվականից, երբ Նորվեգիայի ֆինանսների նախարարությունում աշխատել է որպես իրավական պաշտոնյա, 1980-1984 թվականներին՝ Նորվեգական զարգացման համագործակցության գործակալության իրավական ծառայող, այնուհետև նշանակվել է Զարգացման նախարարության բաժնի պետ, 1986 թվականին՝ Aker Eiendom AS Գույքի կառավարման ընկերության գլխավոր բանակցող։ Երկու տարի անց դարձել է Theatrium AS-ի գործադիր տնօրեն, 1990 թվականին՝ Norwegian Arbeiderpresse տնօրեն (այժմ՝ Ամեդիա)։

1997 թվականին Ֆարեմոն դարձել է ֆինանսական ծառայություններ մատուցող Storebrand ընկերության գործադիր փոխնախագահ, 2004 թվականին  դարձել է Microsoft կորպորացիայի Հյուսիսային Եվրոպայի գրասենյակի, հետագայում Արևմտյան Եվրոպայի գրասենյակի իրավական տնօրեն,  որտեղ համակարգել է իրավաբանական և հասարակական գործերի բաժինը, որը պատասխանատու է տարածաշրջանում կորպորատիվ համապատասխանության համար։ Պաշտոնից հրաժարվել է 2008 թվականին։ Եղել է նաև Rådgiverne LOS AS անկախ խորհրդատվական ընկերության գործընկեր, նախքան 2009 թվականին կառավարության կազմում աշխատանքի անցնելը։

Կարիերայի ընթացքում Ֆարեմոն եղել է նաև տարբեր խորհրդատվական խորհուրդների և ասոցիացիաների անդամ, այդ թվում՝ Մամուլի խորհրդի (1998-2004), Statnett SF տնօրեն (2000-2005), Նորվեգիայի ժողովրդական օգնության (2003-2007) նախագահ, պատգամավոր Պաշտպանական  հետազոտությունների փոխնախագահ (2006-2009), Norsk Hydro ASA-ի (2006-2009) փոխնախագահ, COWI AS-ի խորհրդի անդամ (2008-2009), Նորվեգիայի առողջապահության ֆեդերացիայի նախագահ (2009), Օսլոյի ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի և Բերգենի համալսարանի անդամ։

Քաղաքական կարիերա 
1990 թվականի նոյեմբերի 3-ին Ֆարեմոն նշանակվել է Միջազգային զարգացման նախարար Գրու Հարլեմ Բրունթլանի երրորդ կառավարության մաս։ Այս պաշտոնը զբաղեցրել է երկու տարի, այնուհետև 1992 թվականի սեպտեմբերին նշանակվել է Արդարադատության և հասարակական անվտանգության նախարարի պաշտոնում։ 1993 թվականի Նորվեգիայի խորհրդարանական ընտրություններում Ֆարեմոն ընտրվել է Սթորթինգի կազմում` ներկայացնելով Օսլոյի ընտրատարածքը։ Մինչ այդ 1987-1991 թվականներին եղել է Օսլոյի քաղաքային խորհրդի անդամ։

Արդարադատության նախարարի պաշտոնում Ֆարեմոն նախաձեռնել է բանակցություններ Շենգենյան անդամ երկրների և Նորվեգիայի միջև Եվրոպայում անվտանգության և ազատ տեղաշարժի մասին, որն ավարտվել է 1996 թվականին Դանիայի, Ֆինլանդիայի, Իսլանդիայի, Նորվեգիայի և Շվեդիայի կառավարությունների կողմից ստորագրված Շենգենյան համաձայնագրում։

Ֆարեմոն շարունակել է պաշտոնավարել որպես արդարադատության նախարար մինչև 1996 թվականի հոկտեմբերին կառավարության կազմը փոխվել է, և նորանշանակ վարչապետ Թորբյորն Յագլանդը նրան նշանակել է Նավթի և Էներգետիկայի նախարարի պաշտոնում։ Այնուամենայնիվ, նշանակվելուց երկու ամիս անց Ֆարեմոն ստիպված է եղել հրաժարվել պաշտոնից Բերգ Ֆյուրի գործով, երբ պարզվել է, որ Նորվեգիայի ոստիկանության անվտանգության ծառայությունը ապօրինաբար հետևել է Սոցիալիստական ձախ կուսակցության քաղաքական գործիչ Բերգ Ֆյուրին։

Ծանոթագրություններ 

Նորվեգիայի քաղաքական գործիչներ
Օսլոյի համալսարանի շրջանավարտներ
Պաշտպանության կին նախարարներ
ՄԱԿ-ի պաշտոնյաներ
Նորվեգացի իրավաբաններ
Արդարադատության կին նախարարներ
Նորվեգիայի կին քաղաքական գործիչներ