Անդրաշ Կովաչ

Անդրաշ Կովաչ (, ), հունգարացի կինոռեժիսոր, սցենարիստ և դերասան։ Կոշութի մրցանակի դափնեկիր (1970), Հունգարիայի Ժողովրդական Հանրապետության ժողովրդական արտիստ (1980)։

Կենսագրություն 
Անդրաշ Կովաչը ծնվել է 1925 թվականի հունիսի 20-ին Ռումինիայի Կիդյա գյուղում։ 1950 թվականին ավարտել է Թատրոնի և կինոյի բարձրագույն դպրոցը։ Եղել է «Հուննիա» կինոստուդիայի գլխավոր խմբագիր։ 1960 թվականին կատարել է իր դեբյուտը որպես ռեժիսոր՝ նկարահանելով «Տեղատարափ» ֆիլմը։ 1969-1981 թվականներին եղել է Հունգարիայի կինոյի ու հեռուստատեսության բնագավառի աշխատողների միության քարտուղար, 1981 թվականից հետո՝ նույն միության նախագահը։ 1948 թվականից անդամակցել է Հունգարիայի սոցիալիստական աշխատավորական կուսակցությանը։

Անդրաշ Կովաչը 1961-1996 թվականներին նկարահանել է 30 ֆիլմ։ 1968 թվականին նրա «Կորուսյալ սերունդ» ֆիլմը ներակայացվել է Մոսկվայի վեցերորդ կինոփառատոնում, 1978 թվականին նրա «Ձիաբուծարանի տերը» () ֆիլմը ներկայացվել է Բեռլինի 29-րդ կինոփառատոնում։ 1981 թվականին «Ժամանակավոր դրախտ» ֆիլմն արժանացել է Մոսկվայի 12-րդ կինոփառատոնի երկրորդ մրցանակի։ 1985 թվականին «Կարմիր կոմսուհին» ֆիլմը ներկայացվել է Մոսկվայի 14-րդ կինոփառատոնում։

Անդրաշ Կովաչը 1967 թվականին եղել է Մոսկվայի 5-րդ կինոփառատոնի, իսկ 1976 թվականին՝ Կաննի 29-րդ կինոփառատոն ժյուրիի անդամ։

Անդրաշ Կովաչը մահացել է 2017 թվականի մարտի 11-ին Բուդապեշտում։

Անդրաշ Կովաչի որդին է հայտնի կինոքննադատ Անդրաշ Բալինտ Կովաչը (, ծնվել է 1959 թվականին)։

Ընտրյալ ֆիլմագրություն

Ռեժիսոր 
 1960 – Տեղատարափ / Zápor
 1961 – Բուդապեշտի տանիքները / Pesti háztetök
 1963 – Աշնան աստծո աստղը / Isten öszi csillaga
 1964 – Դժվար մարդիկ / Nehéz emberek
 1965 – Երկու դիմանկար / (վավերագրական ֆիլմ)
 1965 – Այսօր կամ վաղը / (վավերագրական ֆիլմ)
 1967 – Պատեր / Falak (ԽՍՀՄ-ում ցուցադրվել է «Լասլո Ամբրուշի գործը» վերնագրով)
 1968 – Ցուրտ օրեր / Hideg napok (ԽՍՀՄ-ում ցուցադրվել է «Շուրջկալ հունվարին» վերնագրով)
 1969 – Էքստազ 7-ից մինչև 10-ը / Extázis 7-töl 10-ig (հեռուստատեսային)
 1970 – Էստաֆետ / Staféta
 1970 – Ժառանգները / Örökösök
 1972 – Հունգարական հարթավայրում / A magyar ugaron
 1972 – Հանդիպում Դյորդ Լուկաչի հետ / Találkozás Lukács Györggyel (հեռուստատեսային)
 1973 – Միխայ Կարոյի հետ միասին / Együtt Károlyi Mihállyal (հեռուստատեսային)
 1974 – Կապված աչքերով / Bekötött szemmel
 1975 – Ու՞մ արվեստն է / Kié a müvészet
 1976 – Լաբիրինթոս / Labirintus
 1978 – Ձիաբուծարանի տերը / A ménesgazda
 1979 – Հոկտեմբերյան կիրակի / Októberi vasárnap (ԳԴՀ հետ)
 1981 – Ժամանակավոր դրախտ / Ideiglenes paradicsom
 1983 – Սիրահարները / Szeretök
 1985 – Կարմիր կոմսուհին / A vörös grófnö
 1987 – Ինչ-որ տեղ Հունգարիայում / Valahol Magyarországon
 1994 – Երազների մենեջեր / Az álommenedzser

Սցենարիստ 
 1952 – Զեմելվայս / Semmelweis
 1964 – Դժվար մարդիկ / Nehéz emberek
 1967 – Պատեր / Falak
 1968 – Ցուրտ օրեր / Hideg napok (ըստ Տիբոր Չերեշի, ԽՍՀՄ-ում ցուցադրվել է «Շուրջկալ հունվարին» վերնագրով)
 1969 – Էքստազ 7-ից մինչև 10-ը / Extázis 7-töl 10-ig հեռուստատեսային
 1970 – Էստաֆետ / Staféta
 1972 – Հունգարական հարթավայրում / A magyar ugaron
 1974 – Կապված աչքերով / Bekötött szemmel
 1978 – Ձիաբուծարանի տերը / A ménesgazda (по роману Иштвана Галля)
 1979 – Հոկտեմբերյան կիրակի / Októberi vasárnap
 1981 – Ժամանակավոր դրախտ / Ideiglenes paradicsom
 1983 – Սիրահարները / Szeretök
 1985 – Կարմիր կոմսուհի / A vörös grófnö
 1987 – Ինչ-որ տեղ Հունգարիայում / Valahol Magyarországon
 1994 – Երազների մենեջեր / Az álommenedzser

Актёр 
 1969 – Էքստազ 7-ից մինչև 10-ը / Extázis 7-töl 10-ig հեռուստատեսային – ռեպորտյոր
 1972 – Ներկա ժամանակ / Jelenidö – Կալոչա
 2005 – Իսկական կրկես / Kész cirkusz

Մրցանակներ և անվանակարգեր 
 1962 – Բալաժի անվան մրցանակ
 1965 – Բալաժի անվան մրցանակ
 1966 – Կինոմամուլի միջազգային ֆեդերացիայի (FIPRESCI) մրցանակ, Կառլովի Վարիի փառատոն («Ցուրտ օրեր»)
 1967 – Հունգարիայի Ժողովրդական Հանրապետության վաստակավոր արտիստ
 1970 – Կոշութի մրցանակ
 1975 – Սան Սեբաստյանի կինոփառատոնի ժյուրիի հատուկ մրցանակ («Կապված աչքերով»)
 1976 – Բեռլինի 26-րդ կինոփառատոնի միջազգային ավետարանական ժյուրիի մրցանակ («Լաբիրինթոս»)
 1979 – ներկայացվել է «Ոսկե արջ» մրցանակի Բեռլինի 29-րդ կինոփառատոնում («Ձիաբուծարանի տերը»)
 1979 – Լոկառնոյի կինոփառատոնի մրցանակ («Ձիաբուծարանի տերը»)
 1980 – Հունգարիայի Ժողովրդական Հանրապետության ժողովրդական արտիստ
 1981 – ներկայացվել է Մոսկվայի 12-րդ կինոփառատոնի ոսկե մրցանակի («Ժամանակավոր դրախտ»)
 1981 – Մոսկվայի 12-րդ կինոփառատոնի արծաթե մրցանակ («Ժամանակավոր դրախտ»)
 1985 – ներկայացվել է Մոսկվայի 14-րդ կինոփառատոնի ոսկե մրցանակի («Կարմիր կոմսուհին»)

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Кино: Энциклопедический словарь / Гл. ред. С. И. Юткевич Москва, Советская энциклопедия, 1987. — с. 203—204
 Трошин, А., Ковач Андраш // Режиссёрская энциклопедия. Кино Европы / Сост. Черненко М. М. — М., Материк, 2002. — с.88—89 — ISBN 5-85646-077-4
 Ковач Андраш. «Прямое кино» в Венгрии. // Вопросы киноискусства. Вып. 10. — М., 1967.
 Погожева Л. Будапештские тетради. — М., 1972.
 Трошин А. С. Кинорежиссёр Андраш Ковач. — М., 1979.
 Трошин, А., «Трудные люди» Андраша Ковача. // Трошин А. С. Кино Венгрии. — М., 1985.
 Kovacs Andras (Filmek es alko-t6k). Bdpst., 1974.
 Kovacs Andras. Controversis surrounding Hungarian filmmaking. // New Orleans Review, 1984.
 Veress Jozsef. Kovacs Andras. — Bdpst., 1980.
 Giuricin Giuliano. Andras Kovacs. — Firence, 1981.
 Jeancolas Jean-Pierre. Miklos, Istvan, Zoltan et les autres. Bdpst., 1989.
 Kovacs Andras: «Feher foltok a toninelemben». — Kovacs Andras: «Jelentes egy utovedharcrol». // Zsugdn Istvan. Szubjektiv magyar filmtortenet. 1964— 1994. — Bdpst., 1994, old. 375-377, 591-596.

Արտաքին հղումներ 
 
 Անդրաշ Կովաչը ԿինոՊոիսկ կայքում 

Հունգարացի ռեժիսորներ
Հունգարացի սցենարիստներ
Հունգարացի դերասաններ
Կոշութի մրցանակի դափնեկիրներ
Հունգարիայի ժողովրդական արտիստներ
Հունգարիայի վաստակավոր արտիստներ