Մուլվիուսի կամուրջ

Մուլվիուսի կամուրջ կամ Միլվիյան (, ), կամուրջ Իտալիայի մայրաքաղաք Հռոմում։ Հատում է Տիբեր գետը։ Հռոմեական կայսրության ժամանակաշրջանում եղել է տնտեսական և ռազմավարական նշանակություն ունեցող կարևոր կամուրջ։ Հանրահայտ «Միլվյան կամրջի ճակատամարտը» տեղի է ունեցել այս վայրում։

Պատմություն

Կամուրջը կառուցվել է Գայոս Կլավդիոս Ներոն կոնսուլի կողմից Ք․ա․ 206 թվականին, այն բանից հետո, երբ նա պարտության է մատնում կարթագենյան բանակին Մետավրոսի ճակատամարտում։ Ք․ա 115 թվականին Մարկոս Էմիլիուս Սկավրոս կոնսուլը հինը  քանդելուց հետո կառուցում է նոր քարե կամուրջ՝ միևնույն դիրքով։ Ք․ա․ 63 թվականին  Լուկիոս Սերգիոս Կատիլինայի դավադիրներին նամակներն այստեղ բացահայտվում են, և դրանք հաջորդ օրը Կիկերոնը կարդում է  Հռոմի Սենատի առաջ։ 312 թվականին Կոստանդիանոս Մեծ կայսրը պարտության է մատնում իր հակառակորդ Մաքսենտիոսին այս կամրջի և Սակսա Ռուբրա տեղանքի միջև, և այն պատմության մեջ հայտնի է որպես «Միլվյան կամրջի ճակատամարտ»։

Միջնադարում կամուրջը վերանորոգվել է Ակուզիո վանականի կողմից, իսկ 1429 թվականին Մարտինոս V Պապը խնդրում է հայտնի ճարտարապետ Ֆրանչեսկո Ջենացանոյին վերականգնել կործանման եզրին գտնվող կամուրջը։ 18-19-րդ դարերի ընթացքում կամուրջը փոփոխվել է ճարտարապետներ Ջուզեպե Վալադիեի և Դոմենիկո Պիջիանիի կողմից։

1849 թվականին կամուրջը լրջորեն վնասվում է Ջուզեպպե Գարիբալդիի զորքերի կողմից, որոնք փորձում էին արգելափակել ֆրանսիացիների ներխուժումը։ 1850 թվականին Պիոս IX Պապը վերակառուցում է այն։

Ներկայումս 

2000-ականներին սիրահարները սկսում են հրապուրվել կամրջով։ Արարողությունը հետևյալն էր․ որպես սիրո նշան նրանք լապտերասյուների վրա ամրացնում էին կախովի կողպեքներ, ապա ետևից նետում էին կողպեքի բանալին Տիբեր գետ։ Արարողությանը հիմքը դրել է իտալացի գրող և ռեժիսոր Ֆեդերիկո Մոչիան իր հանրահայտ «Ես ցանկանում եմ քեզ» («Ho voglia di te»/ 2006) գրքում և համանուն ֆիլմում։

2007 թվականի ապրիլի 13-ից հետո սիրահար զույգերը դադարեցրեցին սովորույթը, որովհետև, այդ օրը լապտերասյունը չդիմանալով կողպեքների ծանրությանը, մասամբ փլուզվեց։ Այնուամենայնիվ զույգերը որոշեցին իրենց կողպեքներն ամրացնել այլուր։ Փաստորեն ողջ կամրջի շրջակայքը, ճանապարհների սյուները և նույնիսկ աղբամաններն օգտագործվեցին կողպեքներ փակցնելու համար։ Ապա ստեղծվեց կայք, որը թույլ էր տալիս սիրահարներին առցանց տեղադրել կողպեքները։ 2007 թվականին Հռոմի քաղաքապետը ներմուծեց կողպեքների վճարովի տեղադրումը (յուրաքանչյուր զույգը պետք է վճարեր 50 եվրո)։ Այդուհետ նմանօրինակ սիրո կողպեքների ավանդույթն առաջացավ Իտալիայում և եվրոպական այլ երկրներում։
 
2012 թվականի սեպտեմբերին քաղաքի խորհուրդը որոշեց հեռացնել բոլոր կողպեքները։ Կար մտավախություն, որ կամուրջը կկործանվի նրանց ծանրության պատճառով։

Տես նաև 
 Հին հռոմեական ճարտարապետություն

Ծանոթագրություններ

Աղբյուրներ 
 O’Connor, Colin (1993), Roman Bridges, Cambridge University Press, pp. 64f., ISBN 0-521-39326-4

Արտաքին հղումներ 
 Ritual draws sweethearts to Rome bridge հոդված, որտեղ նկարագրվում է կողպեքներ փակցնելու արարողությունը։
 Google Map