Դեյզի Բարել

Դեյզի Բարել (), իրական անունը՝ Դեյզի Իզոբել Իգլսֆիլդ Ռաթոն (, ),  թատրոնի, մյուզիքլի բրիտանացի դերասանուհի։ Եղել է նաև համր կինոյի և մնջախաղի առաջատար լեդի։

Վաղ կյանք 
Դեյզի Ռաթոնը ծնվել է Ուոնդսուերտում 1892 թվականին, իսկ Who Was Who in the Theatre 1912-1976 գիրքը պնդում է, որ նա ծնվել է Սինգապուրում 1893 թվականին։ Ունեցել է ընտանեկան բարդ պատմություն՝ մթագնված վաղ մահերով։ Նրա պապը՝ Չարլզ Ջորջ Ռաթոնը, անգլո-պորտուգալական ընտանիքի բորսային միջնորդ էր և հռոմեական կաթոլիկ հավատքի կողմնակից։ Նա ամուսնացել էր Իզաբելլա Ինֆիգենիա դե Պավիայի հետ, և նրանք միասին ապրել են Սթոք Նևինգտոնում, բայց 1873 թվականին Չարլզ Ռաթոնը մահացել է, երբ ընդամենը 25 տարեկան էր և ուներ փոքր որդի ու դուստր։ Նրա այրին՝ Դեյզիի տատիկը, մեկ տարի անց նորից ամուսնացել է։ Նա մահացել է 1890 թվականին՝ 42 տարեկանում։ 1891 թվականին Դեյզիի հայրը՝ Չարլզ Մորիս Ռաթոնը, ամուսնացել է Էտել Իգլսֆիլդ Գրիֆիտի՝ բորսային միջնորդի դստեր հետ, բայց 1892 թվականին, երբ ծնվել է Դեյզի Ռաթոնը, նա մահացել է 24 տարեկան հասակում։ Դեյզիի մայրը՝ Էտել Ռաթոնը, հետագայում ամուսնացել է Հենրի Ս. Բարելի՝ Ստոկ Նևինգտոնի «Clarence Hotel» և Հիտի «Swan Hotel» հյուրանոցների լիցենզիոն ճաշարանատիրոջ հետ։ Նրանք ունեցել են մեկ որդի՝ Ջոնը և մեկ դուստր՝ Էդվինա Էտելը։ Մի քանի տարի նրանք ապրել են Հիտի և Ֆոլքսթոնի միջև գտնվող Քենթ կոմսությունում։

Վաղ կարիերա 

Խորթ հոր ազգանունը վերցնելով որպես բեմական կեղծանուն՝ Բարելն առաջնաելույթ է ունեցել Լոնդոնի Հիպոդրոմում 1903 թվականի հուլիսին՝ խաղալով Քիթթի դերը The Redskins՝ Ալիսիա Ռամսիի ֆեերիայական ներկայացման մեջ։ Այդ ժամանակ նա սովորում էր Գիլդհոլի երաժշտության և թատրոնի դպրոցում։ Դրանից հետո նա մասնակցել է «Դրուրի-Լեյն» թագավորական թատրոնի մնջախաղերին, և այդ ասպարեզում առաջին անգամ ուշադրության է արժանացել 1910 թվականին, երբ խաղում էր Վոդևիլի թատրոնի «Աղջիկը գնացքում» ներկայացման մեջ։ Լոնդոնում այդ ներկայացման փակումից հետո նա շրջագայել է ամբողջ 1911 թվականի ընթացքում։

Այնուհետև նա միացել է Ջորջ Էդուարդսի շրջագայող թատերախմբին և 6 տարվա ընթացքում խաղացել Էդուարդյան երաժշտական այնպիսի կատակերգություններում, ինչպիսիք են The Marriage Market, Պեգի, Կենսուրախ աղջիկը և այլն։ The Marriage Market ներկայացման մեջ նա խաղացել է ռազմածովային կուրսանտի դերը։ 1912 թվականին Բարելը Ֆրանց Լեհարի Լյուքսեմբուրգի կոմսը օպերետում կատարել է Ջուլիետի 2 պարտիաները, իսկ մեկ տարի անց մասնակցել է նրա Գնչուական սեր ներկայացմանը։ Ֆրեդերիկ Լոնսդեյլի, Գլեդիս Յունգերի և Պոլ Ռուբենսի նոր «Բեթի» մյուզիքլի օրիգինալ ներկայացման մեջ խաղացել է տղայի՝ Դևիդ Պլեյնի դերը, որի պրեմիերան կայացել է Մանչեստրի Prince’s Theatre թատրոնում 1914 թվականի Սուրբ ծնունդին։ 1915 թվականի ապրիլի 24-ից հետո մյուզիքլը ներկայացվել է Ուեսթ-Էնդեի Daly's Theatre թատրոնում։ 1915 թվականի մայիսի 11-ին Daily Sketch թերթին տված հարցազրույցում Բարելն ասել է, որ դա առաջին անգամ էր, երբ ինքը ելույթ է ունեցել Լոնդոնի կենտրոնում, և ինքը սիրում էր խաղալ Daly թատրոնում, քանի որ «չափազանց նախանձում էր կիսաշրջազգեստներին ու գեղեցիկ զգեստներին»։

Անձնական կյանք 
1912 թվականի հոկտեմբերին իր իսկական Ռաթոն ազգանունով ամուսնացել է Ջորջ Կարլտոնի (1887-1957) հետ, որը շրջիկ գործակատար էր Ստոկ Նյուինգտոնից։ 1919 թվականին դիմում է ներկայացրել ամուսնությունների ռեստիտուցիա և 1920 թվականին ապահարզան տվել։ 1924 թվականին նրանք բաժանվել են, իսկ նույն թվականի նոյեմբերի 1-ին Բարելը երկրորդ անգամ ամուսնացել է Գերբերտ Ուիլյամ Յանգի հետ։

Կինո և դերասանական հետագա կարիերա 

Բարելը կինոյում առաջին անգամ նկարահանվել է 1916 թվականին՝ Սարսափի հովիտը ֆիլմում, այն Շերլոկ Հոլմսի վաղ էկրանավորումն էր։ Այն բանից հետո, երբ Ջ. Բ. Սեմյուելսոնը տեսել է Բարելի դերակատարումը London Palladium ընթացող Մոխրոտը ներկայացման մեջ, նրան առաջարկել է նկարահանվել ֆիլմի շարունակության մեջ։ Բարելին ներկայացրել են Ջուլիանա Ուայլային, որը The Stage Year Book ամսագրին տված հարցազրույցի ժամանակ պարծեցել է՝ ասելով հետևյալը. «Ամբողջ 1916 թվականի ընթացքում ես պայմանագիր եմ կնքել Բրյուս Բեյսֆազերի, Դեյզի Բարելի, Գլեդիս Կուպերի, Ֆիլիս Դարի, … Մեյբլ Լավի, … Վեստա Թիլլի, Մեջ Թիթերաջի և այլոց հետ»։ Ավելի ուշ Դեյզին նկարահանվել է էլի մի քանի ֆիլմերում։ Իր երկրորդ՝ Պարզապես աղջիկ (1916) ֆիլմում նա խաղացել է ավստրալիական թագաժառանգ Էսմերալդայի դերը, որը լքել էր անգլիացի լորդին (դերակատարը՝ Օուեն Նեյրս), որպեսզի ամուսնանա հանքափորի հետ։ 1917 թվականին նկարահանված Փոքրիկ կին ֆիլմում կատարել է Այայի դերը, որը 4 աղջիկներից կրտսերն էր։ 1920 թվականի ապրիլին թատերական քննադատները նրան նկարագրել են որպես «երաժշտական կատակերգությունների առավել հայտնի աստղ»։ Նույն թվականին The Straits Times ամսագիրը Դեյզիին ներկայացրել է որպես «ոսկեհեր կինոաստղ»։ Ամռան վերջին վարդը (1920) ֆիլմում, որը «մելոդրամատիկ պատմություն է չամուսնացած աղջկա մասին, որին լքել էին թեյի թանկարժեք սպասքի համար», նա նորից խաղացել է գլխավոր դերը։ 1920 թվականի դեկտեմբերին նա լավ արձագանքներ է ստացել ծանրքաշային բռնցքամարտիկներին նվիրված The Pride of the Fancy համր ֆիլմում նկարահանվելու համար։

Այդ տարիներին Բարելը շարունակել է խաղալ թատրոնում։ 1916 թվականի նոյեմբերի 23-ին խաղացել է Ֆրեդ Թոմսոնի Houp La! ներկայացման մեջ, որը անցկացվել է St Martin's Theatre թատրոնի գործունեության առաջին գիշերը։ Այդ ներկայացման մեջ խաղացել է մինչև 1917 թվականի փետրվարի վերջը։ 1917 թվականի ապրիլին մասնակցել է Ambassadors Theatre £150 ռևյուին։ 1918 թվականի սեպտեմբերին Apollo Theatre Իմրե Կալմանի Զինվորիկ օպերետում խաղացել է Դեզիրայի դերը՝ փոխարինելով Վերա Ուիլկինսոնին։ 1919 թվականի գարնանը և ամռանը նա Garrick Theatre թատրոնում խաղացել է Մոլլի Մեյբադի Nobody’s Boy ներկայացման մեջ։ 1919 թվականի մայիսին եղել է Pictures and Picturegoer ամսագրի ֆոտոմոդել։

1920 թվականին Բարելը վերադարձել է մնջախաղ՝ Ջուլիանա Ուայլի և Ջեյմս Թեյթի հետ միասին Շեֆիլդի Empire Theatre խաղալով Մոխրոտը ներկայացման մեջ, իսկ 1921 թվականին՝ Քարդիֆի Կայսերական թատրոնում Սթենլի Լուպինոյի հետ։ 1922 թվականի դեկտեմբերից մինչև 1923 թվականի մարտը նա Մոխրոտի դերը խաղացել է Wylie & Tate в London Hippodrome համար։ Ընդհանուր հաշվվում է 176 ներկայացում։ The Times ամսագրում Բարելի կատարմամբ Մոխրոտիկի կերպարը նկարագրելիս  ասվում է հետևյալը. «Նա երգում է, պարում և խաղում նույն արագությամբ»։

1924 թվականի մայիսին Դեյզին մասնակցել է քանդակագործ և թագավորական ակադեմիկոս Ֆ. Մ. Պոմրոյի նախաձեռնությամբ անցկացվող մրցույթին։ Վերջինս մրցանակ էր առաջարկում «ամենակատարյալ զույգ ոտքերի» համար։ Այնտեղ Դեյզին 50 ֆունտ մրցանակի համար մրցում էր Մարջերա Փրայնսի հետ, The Miami News ամսագիրը հաղորդում է, որ Բարելը նրբագեղ ոտքերի շնորհիվ ութ անգամ ընտրվել է Մոխրոտիկի դերը խաղալու համար։ Շատ չանցած՝ մայիսի 24-ին, Պոմրոյը մահացել է։

1924 թվականի հուլիսին Դեյզին միացել է Ջորջ Կոխանի թատերախմբին և Փոքրիկ Նելլի Քելլին մյուզիքլում խաղացել Նելլիի դերը։ Օգոստոսի վերջին նա հիվանդացել է, և արդյունքում նրա դերը տրվել է Պատրինա Կարլայոնին։ Այդ ընթացքում Դեյզին աշխատում էր Akerman May Agency թատերական գործակալությունում, որը գտնվում էր Լոնդոնի Գրին-սթրիթի 16-րդ տանը։ Who Was Who in the Theatre, 1912-1976 գրքում արձանագրված չեն 1924 թվականից հետո թատերաբեմերում Բարելի ներկայացումները, որոնք եղել են նրա երկրորդ ամուսնության տարիներին, սակայն մինչև 1925 թվականի փետրվարը The Stage ամսագիրը հաստատում էր, որ նա պասիվ է եղել։ Իսկ British Film Actors' Credits, 1895-1987 գիրքը Բրիտանական կինոյի ինստիտուտի տվյալների օնլայն բազայի հետ հաստատում է, որ Դեյզի Բարելը նկարահանվել է երկու՝ «Կնոջից կնոջը» (1946) և «Կանաչ մատներ» (1947) ֆիլմերի ոչ մեծ դերերում։ Ավելի ուշ նա խաղացել է BBC Television հեռուստաընկերության Ոսկե թվական (1951) ներկայացման մեջ և դրանից հետո նորից անհետացել բեմից։

Դիմանկարների ազգային թանգարանում գտնվում է Բարելի 14 դիմանկար, որոնք 1919-1922 թվականների ընթացքում նկարել է Ալեքսանդր Բասանոն։ Դրանցից մի քանիսում նա Մոխրոտի զգեստով է։ Այդ հավաքածուն պարունակում է նաև Կլարիս Մեյնի 4 դիմանկար։

Բարելը մահացել է Լոնդոնի Սլոան ավենյուի 203-ում 1982 թվականի հունիսի 10-ին՝ իր 90-ամյակից 5 օր առաջ։ Նա 66 170 ֆունտ ժառանգություն է թողել։

Ֆիլմագրություն 
Բարելը նկարահանվել է հետևյալ ֆիլմերում.
 Սարսափի հովիտ (1916) − Էթի Շաֆտեր
 Պարզապես աղջիկ (1916) − Էսմերալդա
 Միշտ կին է (1916) − տիկին Ստերինգտոն
 Աղջիկ (1917) − Էմի Մարչ
 Հարսանեկան աթոռ (1919) − Ջիլ Հարգրևիս
 Convict 99 (1919) − Ջերալդին Լուկաս
 Արտիստական խառնվածք (1919)
 The Pride of the Fancy (1920) − Քիթի Ռաստոն
 Ամռան վերջին վարդը (1920) − Լոտուս Դևին
 Կնոջից կնոջը (1946) − կոմիտեի գլխավոր
 Կանաչ մատներ (1947) − Սթոունի քարտուղար
 Ոսկե տարի (1951) − տիկին Գրինլեյգ

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Դեյզի Բարելը  BFI Film & TV Database կայքում
 Դեյզի Բարելը  citwf.com (Complete Index to World Film) կայքում
 Դեյզի Բարելը Scottish Theatre Archive կայքում
 Դերասանուհու դիմանկարը npg.org.uk կայքում (Լոնդոնի դիմանկարների ազգային պատկերասրահ)

Բրիտանացի դերասաններ
Համր կինոյի դերասաններ
Բրիտանացի երգչուհիներ
Բրիտանացի կինոդերասանուհիներ
Թատրոնի դերասանուհիներ