Տեմեռնիկյան մաքսակետ

Տեմեռնիկյան մաքսակետ (), Ռուսական կայսրության XVII-XIX դարերի առևտրային կենտրոն, որը գտնվում է ներկայիս Դոնի Ռոստովի տարածքում։ Տեմեռնիկյան մաքսակետի իրավահաջորդ է համարվում Ռոստովի մաքսատունը։

Պատմություն 
Դոնի վտակ Տեմեռնիկ գետի ափին մաքսային կետը հիմնադրվել է Ելիզավետա Պետրովնայի հատուկ հրամանագրով 1749 թվականին։ Մաքսակետը հիմնադրվել է գետաբերանի մոտ, Տեմեռնիկյան բնակատեղիի տեղում, Բոգատի Կոլոդեզ բնավայրի դիմաց, «որտեղ Դոնի կազակները կարող են առևտուր անել ժամանող հույների, թուրքերի և հայերի հետ»։ Մաքսակետը սկսել է գործել 1750 թվականին։ Բերվող ապրանքների տուրքը գանձվում էր թուրքական ոսկե և արծաթե մետաղադրամներով։ 1750 թվականին Տեմեռնիկին կից ստեղծվել է կարանտինային կետ։

XVIII դարում մաքսային կետը միակն էր Ռուսաստանի արտաքին առևտրային հարաբերություններում Սև, Ազովի և Միջերկրական ծովերի նավահանգիստների հետ։ Տեմեռնիկյան անունը ստացած նավահանգստում մինչև 1762 թվականը գործել է առևտրային մենաշնորհ` «Ռուս-կոստանդնուպոլիսյան առևտրային ընկերությունը»։

1758 թվականին շրջանառությունը Տեմեռնիկի մաքսային կետի միջոցով կազմել է 86,9 հազար ռուբլի, իսկ 1762 թվականին աճել է մինչև 240,2 հազար ռուբլի։

1776 և 1836 թվականների միջև մաքսային կետը եղել է Տագանրոգում, որից հետո կրկին տեղափոխվել է Դոնի Ռոստով։

Մաքսային կետի միջոցով արտահանվում էին.
 երկաթ և թուջ,
 կովի կարագ, ձկնկիթ, կտավ, մորթեղեն,
 հաց (1871 թվականից երկաթուղու կառուցումից հետո` Վորոնեժով)։

Մաքսային կետի միջոցով ներմուծվում էին (իտալացի, թուրք և հույն առևտրականների կողմից).
 մետաքսե և բամբակե գործվածքներ,
 մետաղյա արտադրանքներ,
 խունկ, միրգ։

Գրականություն 
 А. М. Ильин. История города Ростова на Дону. Ростов-на-Дону : Пар. тип. С. Я. Авакова, 1909. С. 29.

Խորհրդային մեծ հանրագիտարանից.
 Ригельман А. И., Ростов-на-Дону 150 лет назад, Ростов н/Д., 1918.
 Покровский С. А., Внешняя торговля и внешняя торговая политика России, М.,1947, с. 124—126.
 Золотов В. А., Хлебный экспорт России через порты Чёрного и Азовского морей в 60—90-е годы XIX в., Ростов н/Д., 1966.

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Темерницкая таможня и крепость Святого Димитрия Ростовского 

Առևտրային կենտրոններ
Դոնի Ռոստովի պատմություն