Մատնունի ուղիղ

Մատնունի ուղիղ (), վարդազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

Նկարագրություն 
Բազմամյա խոտաբույս է, որն ունի 10-30 սմ բարձրություն։ Ցողունները նուրբ են, հիմքից մեկական բարձրացող, վերևում՝ եղանաձև ճյուղավորված և մինչև գագաթ տերևակալած։ Տերևները եռմասնյա են, համարյա մերկ կամ ծածկված եզակի մազիկներով։ Բարակ երկար ծաղկակոթերի վրա գտնվող 10-13 մմ տրամագծով ծաղիկները վառ դեղին են, մեկական, վերին տերևների անոթներից դուրս եկող։ Բաժակաթերթերը և պսակաթերթերը 4-ական են, իսկ առէջները՝ բազմաթիվ։ Ծաղկակալը կիսագնդաձև է։ Պտուղը կազմված է բազմաթիվ ընկույզիկներից։

Տարածվածություն 
Հայաստանում հանդիպում է միայն Լոռու ֆլորիստիկական շրջանում (Ձորագետի վերին հոսանք, Օրան-Լոռի, Կլոր լիճ)։ Աճում է նաև Կովկասում, մասնավորապես Մեծ Կովկասի և Անդրկովկասի արևմտյան հատվածներում, հազվադեպ Դաղստանում, ինչպես նաև Եվրոպայում (բացի հարավային շրջաններից), Արևմտյան Սիբիրում և Հյուսիսային Ամերիկայում։

Էկոլոգիա 
Աճում է միջին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 1500-1800 մ բարձրությունների վրա, խոնավացած տեղերում, լճերի ափերին։ Ծաղկում է հունիս-հուլիս ամսին, պտղաբերում է հուլիս-օգոստոսին։

Պահպանություն 
Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 10 կմ²-ից պակաս է։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ, CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում ընդգրկված չէ։

Չի պահպանվում։

Ծանոթագրություններ 

Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակներ
Ծածկասերմեր
Վարդազգիներ
ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Եվրոպայի բուսական աշխարհ