Ռոնդավել

Ռոնդավել (, ), բանտու ժողովուրդների ավանդական կլոր տուն Աֆրիկայի հարավի երկրներում։

Տարածվածություն 
Ռոնդավելը տարածված է Աֆրիկայի հարավի երկրներում, այդ թվում, ՀԱՀ-ում, Լեսոտոյում (որտեղ այն հայտնի է որպես «մոխորո»), Սվազիլենդում, Բոտսվանայում և այլուր։ Տարբեր տեղերում պատերի բարձրությունը, տանիքի թեքությունը և ներքին հարդարանքը կարող է տարբեր լինել։ Որոշ տեղերում գոյություն ունի ներսի կողմի փորագրություններով և որմնանկարներով զարդարելու ավանդույթ, այդ դեպքում այլ վայրերում ներքին տեսքը միանգամայն միօրինակ է և պարզ։

Կառուցվածք 
Ռոնդավելը սովորաբար ունի կլոր տեսք (այստեղից էլ անվանումը) և ավանդաբար պատրաստվում է բնական մատչելի նյութերից։ Պատերը սովորաբար պատրաստվում են քարից։ Ցեմենտային շաղախը կարող է բաղկացած լինել ավազից, հողից, կամ դրանց և գոմաղբի խառնուրդից։ Հատակը մշակվում է գոմաղբ պարունակող խառնուրդով, որպեսզի այն հարթ տեսք ունենա։ Ռոնդավելի տանիքի հիմնական տարրերը, հեծանները կլոր փայտանյութից են, կամ երկարությամբ կտրված ծառի ճյուղերից։ Տանիքը ծածկվում է եղեգներով, որոնք հեծանների հետ ամրացվում են խոտե կառաններով։ Տանիքի պատրաստումը կարող է տևել 1-2 օրից մինչև մեկ ամբողջ տարի, կախված կառուցվածքի բարդությունից, քանի որ միաժամանակ կարելի է հավաքել մեկ հատված աշխատելով ներքևից  վերև։

Օգտագործումը սպիտակ նորաբնակների կողմից  
Ռոնդավելն աստիճանաբար սկսեցին օգտագործել նաև Աֆրիկայի հարավի նորաբնակները (մոտավորապես XVIII դարից) և հարմարեցրեցին դրա կառուցվածքն Արևելքի մշակույթում ավանդաբար կիրառվող շինարարական  նյութերի և մշակման մեթոդների հետ։ Ներկայումս ռոնդավելը այնքան էլ տարածված չէ, առավելապես սպիտակներով բնակեցված քաղաքներում, սակայն հանդիպում է ֆերմաներում, կամ որպես տնակ հանգստյան օրերն այդտեղ անցկացնելու համար։ Երբեմն ռոնդավելի արտաքին տեսքը դիտավորյալ «աֆրիկանացվում է», որպեսզի գրավեն զբոսաշրջիկների ուշադրությունը։ Բացառությամբ ամբողջապես գործարանների կողմից պատրաստվող ռոնդավելներից, տանիքի պատրաստման հիմնական նյութը համարվում է եղեգնը, քանի որ այլ նյութերից կոնաձև տանիք պատրաստելը բավականին դժվար և աշխատատար է։

Պատկերասրահ

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Rondavel at Addo, ZA .
 Rondavel (African dwelling) — Britannica Online Encyclopedia

Էթնիկ խմբերի ճարտարապետություն
Հարավաֆրիկյան Հանրապետության ճարտարապետություն