Խովանսկու դաստակերտ

Իշխան Վ. Ա. Խովանսկու դաստակերտ (, կոմս Վ. Ա. Բոբրինսկու դաստակերտ, Ռազմաշրջանային դատարանի շենք), Արբատում (Մոսկվա, Ռուսաստան) պահպանված ամենահին շենքերից մեկը։

Պատմություն 
Շենքը կառուցված է փողոցի կարմիր կողմում XVIII դարի վերջում։ Իր ամպիրային նկարագիրը, որը պահպանվել է մինչև մեր օրերը, այն ձեռք է բերել 1812 թվականի Մոսկվայի հրդեհից հետո վերականգնելու ժամանակ։ Ճակատների առկա մշակումը պահպանվել է 1834 թվականից։

1799 թվականին դաստակերտում ծնվել է պատմաբան և դիվանագետ, պուշկինյան ժամանակաշրջանի մասին 1899 թվականին հրատարակված հուշագրությունների հեղինակ Դմիտրի Նիկոլաևիչ Սվերբեևը։ 1820-ական թվականներին տիրապետումն անցել է կայսրուհի Եկատերինա II-ի թոռ և Բոբրինսկիների տոհմի երրորդ («բոբրիկովյան») ճյուղի հիմնադիր Վասիլի Բոբրինսկուն։

1806 թվականին դաստակերտը պատկանել է Ա. Ա. Վսեվոլժսկուն։

1825-1827 թվականներին տունը և քարե ծառայողական կցակառույցները զգալիորեն ընդլայնվել են և զբաղեցրել են գրեթե ողջ բակը։

1834-1835 թվականներին շենքում բնակվել է պետերբուրգյան բեմի աստղ դերասանուհի Եկատերինա Սեմյոնովա-Գագարինան։

1836 թվականից այստեղ բնակվել է Կ. Ա. Նարիշկինը՝ գրող Վլադիմիր Սոլոգուբի քեռին։

1840-ական թվականների վերջում շինության տիրապետումն անցնել է Ռազմական գերատեսչությանը, այստեղ տեղակայվել է Պարենավորման հանձնաժողովը, ապա՝ բազմաթիվ դատական հիմնարկներ։ Խորհրդային իշխանության օրոք տունն ազգայնացվել է, բայց մնացել է զորամասին կից։ Երկար ժամանակ տարածքը հատկացված է եղել Մոսկվայի շրջանի Ռազմական դատարանին։ Մոսխորհրդի 1983 թվականի հունիսի 30-ի որոշմամբ այս տանը նախատեսվում էր կազմակերպել Դեկաբրիստների թանգարան, սակայն վրա հասած Վերակառուցումը փոխեց ծրագրերը։ Այժմ այստեղ նախատեսվում է ստեղծել Գրական թանգարան։

Շենքը մշակութային ժառանգության դաշնային նշանակության օբյեկտ է։

Ճարտարապետություն 
Հետաքրքրություն է ներկայացնում տան` Կրիվոարբատսկի նրբանցքի կողմի պատը, որը ժողովուրդն անվանում է «Ցոյի պատ». այստեղ հավաքվում են խորհրդային ռոք-երաժշտության զոհված աստղ Վիկտոր Ցոյի երկրպագուները։ Պատին (նաև նրբանցքի հակառակ կողմի շենքերի պատերին) արված են Ցոյին նվիրված գրառումներ և պատկերված է երգիչը։

Երկարացված ձախ թևով դաստակերտի ծավալն ընկալվում է որպես միասնական մոնումենտալ զանգված պատուհաններով, որոնք խմբավորված են երեք բարդ կոմպոզիցիայում և ներկայացնում են գեղեցիկ ռելիեֆային դեկորով հետաքրքրաշարժ ռիթմ։

Ծանոթագրություններ

Աղբյուրներ 
 
 
 

Արբատի շինություններ և կառույցներ