Դիանա և Կալիստո (նկար, Տիցիան)

«Դիանա և Կալիստո» (), վենետիկյան նկարիչ Տիցիանի կտավը, որը ստեղծվել է 1556-1559 թվականներին։ Նկարը պատկերում է Կալիստոյի դիցաբանությունից մի հատված, երբ աստվածուհի Դիանան հայտնաբերում է, որ իր հավերժահարսը հղիացել է Յուպիտերից։ Նկարն ընդգրկված է եղել Ֆիլիպ II-ի Օռլեական հավաքածուում, ինչն իր ժամանակին համարվել է գեղանկարչության ամենախոշոր մասնավոր հավաքածուն։ Ներկայումս կտավը գտնվում է Էդինբուրգի Շոտլանդիայի ազգային պատկերասրահում։
Ավելի ուշ պատկերված մեկ այլ տարբերակ (մոտ․ 1566 թվական) գտնվում է Վիեննայի Արվեստի պատմության թանգարանում։

Պատմություն 
«Դիանա և Կալիստո» կտավը հանդիսանում է Տիցիանի յոթ հանրահայտ ստեղծագործություններից մեկը։ Նրանցում պատկերված են Օվիդիուսի «Կերպարանափոխություններ» (Metamorphoses) պոեմից դիցաբանական տեսարաններ, որոնք նկարվել են Իսպանիայի թագավոր Ֆիլիպ II Հաբսբուրգի համար։ Մինչև 1704 թվականը կտավը մնացել է Իսպանիայում, որից հետո Ֆիլիպ V թագավորը նվիրաբերել է այն ֆրանսիացի դեսպանին։ Շուտով նկարը հայտնվում է օռլեական հերցոգ Ֆիլիպ II-ի հավաքածուում, որը Լյուդովիկոս XIV-ի զարմիկն էր և անչափահաս Լուի Ֆրանսիացու ռեգենտը։ Ֆրանսիական հեղափոխությունից հետո Ֆիլիպ II դուքսը հավաքածուն վաճառում է մի բրյուսելյան բանկիրի։

Հինգ տարի անց կոմսի մահվանից հետո նրա զարմիկ Գովերը ժառանգում է հավաքածուն։ Վերջինս իր լոնդոնյան տանը հավաքածուն դնում է համընդհանուր ցուցադրման։ Այդ ժամանակվանից ի վեր նկարը հասանելի է հանրությանը։ 1939 թվականի սեպտեմբերին, երբ սկսվում է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը, հավաքածուն Լոնդոնից տեղափոխվում է Շոտլանդիա։ 1945 թվականից ի վեր 26 նկարից բաղկացած հավաքածուն (որոնցից 16-ը օռլեական հավաքածուից են), որը ստացել է «Սազերլենդյան փոխառություն» անվանումը, գտնվում է Էդինբուրգի Շոտլանդիայի ազգային պատկերասրահում։ Տիցիանի «Դիանա և Կալիստո» և «Դիանա և Ակտեոն» կտավները ոգեշնչել են բազմաթիվ նկարիչների, ներառյալ՝ Ուիլյամ Թըրներին ու Լյուսյեն Ֆրոյդին, ընդ որում՝ վերջինս այս երկու նկարները բնորոշել է որպես՝ «պարզապես ամենագեղեցիկ կտավներն աշխարհում»։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 National Galleries of Scotland catalogue entry for Diana and Callisto
 
 Titian, Diana and Callisto, ColourLex

Տիցիանի նկարներ
1559 նկարներ
Շոտլանդիայի ազգային պատկերասրահի նկարներ
Մերկ կանանց պատկերով նկարներ