Նիլ Սայմոն

Մարվին Նիլ Սայմոն (, ), ամերիկացի դրամատուրգ և սցենարիստ։

Կենսագրություն 

Նիլ Սայմոնը ծնվել է 1927 թվականի հուլիսի 4-ին, Բրուքլինում։
1946 թվականին, զորացրումից հետո սովորել է Նյու Յորքի համալսարանում և Դենվերի համալսարանում։ Եղբոր` Դենի Սայմոնի հետ սկսել է աշխատել հեռուստատեսությունում` սքետչներ հորինելով ժամանացային ժանրի վարպետների համար։ 50-ականներին Վուդի Ալենի և Մել Բրուքսի հետ համահեղինակությամբ սքետչներ է գրել «Ձեր լավագույն շոուն» ժամանցային հեռուստահաղորդման համար։
Նիլ Սայմոնի և նրա եղբոր առաջին պիեսը եղել է «Արի և փչիր քո եղջյուրը» (), որը բեմադրվել է 1961 թվականին, Բրոդվեյ թատրոնում։ 1962 թվականին նա արդեն ինքնուրույն լիբրետո է գրել ըստ Դենիս Պատրիկի վեպի գրված «Փոքրիկ ես» () մյուզիքլի համար, իսկ 1963 թվականին «Զբոսայգում` բոբիկ» ()մյուզիքլի համար գրած նրա լիբրետոն ճանաչում է բերում գրողին։
1965 թվականին Նիլ Սայմոնը ստանում է «Թոնի» մրցանակ` «Տարօրինակ զույգ» () պիեսի համար։ 1966-1967 թվականներին Բրոդվեյում խաղում են Սայմոնի միանգամից չորս պիես` «Զբոսայգում` բոբիկ», «Տարօրինակ զույգ», «Սիրելի Չարիթի» (Sweet Charity) և «Աստղերով ծածկված աղջիկը» (The Star-Spangled Girl):
1970-ական թվականներին Սայմոնն ամեն տարի նոր պիեսներ է գրում, որոնցից շատերը հենց նույն տարիներին էլ էկրանավորվում են (ֆիլմերի սցենարները գրում է հենց ինքը` գրողը)։ Դրանցից են «Ճոխ տիկինը» (The Gingerbread Lady, 1970, նկարահանվել է «Միայն երբ ես ծիծաղում եմ» ֆիլմը, 1981), «Երկրորդ ավենյուի բանտարկյալը» (The Prisoner of Second Avenue, 1971, ֆիլմը նկարահանվել է 1975 թվականին), «Արևի տղաները» (The Sunshine Boys, 1972, ֆիլմը նկարահանվել է 1975 թվականին), «Համար կալիֆորնիական հյուրանոցում» (California Suite, 1976, ֆիլմը նկարահանվել է 1979 թվականին)։ 1973 թվականին Սայմոնը գրել է «Լավ բժիշկը» (The Good Doctor) մյուզիքլը` ըստ Անտոն Չեխովի պատմվածքների։
1980-ական թվականներին Սայմոնը գրել է ինքնակենսագրական «Հիշողություններ Բրայթոն Բիչից» (Brighton Beach Memoirs) եռագրությունը, «Բիլոքսի բլյուզ» (1985) և «Բրոդվեյի սահմաններ» (1986) ստեղծագործությունները։ Այդ ընթացքի այլ բեմադրություններ մեծ հաջողություն չեն ունեցել, սակայն 90-ականների «Յոնքերսում կորածները» (Lost in Yonkers) կատակերգությունը նրան հերթական «Թոնի» մրցանակն է բերում և Պուլիցերյան մրցանակ։
Պիեսներից բացի Սայմոնը գրում է կինոսցենարներ և հեռուստապիեսներ։ 1996 թվականին նա հրատարակում է «Արտագրվածը» հիշողությունների գիրքը։

Ճանաչում և պարգևներ 
 1965 - «Թոնի» մրցանակ, «Տարօրինակ զույգ»,
 1967 - Evening Standard Award, «Զբոսայգում` բոբիկ»,
 1978 - «Ոսկե գլոբուս» «Լավագույն օրիգինալ սցենար» անվանակարգ, «Հաջողություն, սիրելիս» ֆիլմ,
 1985 - «Թոնի» մրցանակ, «Բիլոքսի բլյուզ» պիես,
 1989 - American Comedy Awards Lifetime Achievement,
 1991 - «Յոնքերսում կորածները» պիեսի համար։
 Drama Desk Award for Outstanding New Play,
 Պուլիցերյան մրցանակ «Դրամատիկական ներկայացումներ թատրոնի համար» անվանակարգում,
 «Թոնի» մրցանակ։
 1995 - Քենեդի կենտրոնի մրցանակ։
 2006 - Mark Twain Prize for American Humor:

Ստեղծագործություն

Պիեսներ 
 1961 - «Արի ու փչիր քո եղջյուրը» / Come Blow Your Horn
 1962 - «Փոքրիկ ես» / Little Me
 1963 - «Զբոսայգում` բոբիկ» / Barefoot in the Park, 1967 թվականին «Զբոսայգում` բոբիկ» պիեսը էկրանավորվել է, իսկ 2010 թվականին բեմադրվել է Պուշկինի անվան թատրոնում
 1965 - «Տարօրինակ զույգ» / The Odd Couple
 1966 - «Սիրելի Չարիթի» / Sweet Charity
 1966 - «Աստղերով ծածկված աղջիկը» / The Star-Spangled Girl
 1968 - «Համար «Պլազա» հյուրանոցում» / Plaza Suite
 1968 - «Պարզապես խոստումներ» / Promises, Promises
 1969 - «Վերջին կրակոտ սիրահարը» / The Last of the Red Hot Lovers
 1970 - «Ճոխ տիկինը» / The Gingerbread Lady
 1971 - «Երկրորդ ավենյուի բանտարկյալը» / The Prisoner of Second Avenue
 1972 - «Արևի տղաները» / The Sunshine Boys
 1973 - «Լավ բժիշկը» / The Good Doctor
 1974 - «Աստծո կողմից ընտրվածը» / God’s Favorite
 1976 - «Համար կալիֆորնիական հյուրանոցում» / California Suite
 1977 - «Երկրորդ գլուխ» / Chapter Two (1977)
 1979 - «Նրանք նվագում են մեր երգը» / They’re Playing Our Song
 1980 - I Ought to Be in Pictures
 1981 - «Հիմարները» / Fools
 1983 - «Հիշողություններ Բրայթոն Բիչից» / Brighton Beach Memoirs
 1985 - «Բիլոքսի բլյուզ» / Biloxi Blues
 1986 - «Տարօրինակ զույգ» /The Odd Couple
 1986 - «Բրոդվեյի սահմանները» / Broadway Bound
 1988 - «Բամբասանքներ» / Rumors
 1991 - «Յոնքերսում կորածները» / Lost in Yonkers
 1992 - «Ջեյքի կինը» / Jake’s Women
 1993 - «Հաջողություն, սիրելիս» / The Goodbye Girl
 1993 - «Ծիծաղ 23-րդ հարկում» / Laughter on the 23rd Floor
 1995 - «Համար լոնդոնյան հյուրանոցում» / London Suite
 1997 - «Առաջարկություն» / Proposals
 2000 - «Ճաշկերույթ» / The Dinner Party
 2001 - 45 վայրկյան Բրոդվեյից / 45 Seconds from Broadway
 2003 - Ռոուզի հակասությունը / Rose’s Dilemma

Սցենարներ 
 1963 - Արի և փչիր քո եղջյուրը / Come Blow Your Horn
 1966 - Աղվեսի հետևից / After the Fox
 1967 - Զբոսայգում` բոբիկ / Barefoot in the Park
 1968 - Տարօրինակ զույգ / The Odd Couple
 1969 - Սիրելի Չարիթի / Sweet Charity
 1970 - The Out-of-Towners
 1971 - Plaza Suite
 1972 - The Last of the Red Hot Lovers
 1972 - Սրտեր կոտրողը / The Heartbreak Kid
 1975 - Երկրորդ ավենյուի բանտարկյալը / The Prisoner of Second Avenue
 1975 - Արևի տղաները / The Sunshine Boys
 1976 - Ընթրիք մահվան հետ / Murder by Death
 1977 - Հաջողություն, սիրելիս / The Goodbye Girl
 1978 - Էժանագին դետեկտիվ / The Cheap Detective
 1978 - California Suite
 1978 - Երկրորդ գլուխ / Chapter Two
 1980 - Ինչպես հին ժամանակներ / Seems Like Old Times
 1981 - Միայն երբ ես ծիծաղում եմ / Only When I Laugh
 1982 - Ես պետք է լինեմ նկարում / I Ought to Be in Pictures
 1983 - Մասք Դյուգանը վերադառնում է / Max Dugan Returns
 1984 - Միայնակը / The Lonely Guy
 1985 - The Slugger’s Wife
 1986 - Հիշողություններ Բրայթոն Բիչից / Brighton Beach Memoirs
 1988 - Բիլոքսի բլյուզ / Biloxi Blues
 1991 - Ամուսնացողը / The Marrying Man
 1993 - Յոնքերսում կորածները / Lost in Yonkers
 1995 - Արևի տղաները / The Sunshine Boys
 1998 - Տարօրինակ զույգ / The Odd Couple II
 2004 - Հեռացող աղջիկը / The Goodbye Girl

Այլ 
 1996 - «Արտագրվածը» / Rewrites

Գրականություն

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 «Кругосвет» հանրագիտարան

Ամերիկացի դրամատուրգներ
Ամերիկացի սցենարիստներ
Թոքաբորբից մահացածներ
«Թոնի» մրցանակի դափնեկիրներ
Պուլիտցերյան մրցանակակիրներ
«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ
Ամերիկացի գրողներ
Նյու Յորքի համալսարանի շրջանավարտներ
Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Ամերիկացի կինոսցենարիստներ
Ամերիկացի կատակերգուներ
Ամերիկացի պրոդյուսերներ