Շառլ Դեսպիո

Շառլ Դեսպիո (, ), ֆրանսիացի քանդակագործ, XX դարի ամենանշանավոր դեմքերից մեկը։

Կենսագրություն 
Շառլ Դեսպիոն ծնվել է շինարարի ընտանիքում։ Մանկությունից տեսել է, թե ինչի կարելի է վերածել սովորական գիպսը։ Կրթաթոշակ ստանալուց հետո ընդունվում է Փարիզում դեկորատիվ արվեստի դպրոց (1891), որտեղ նա սովորել է մարմարագործներ Հեկտոր Լեմերի և Վենիկի Կարպոյի մոտ։ Երկու տարի անց տեղափոխվում է Գեղարվեստի դպրոց, որտեղ սովորում է երեք տարի։ Այնուհետև այցելեց Գ. Շնեգի ստուդիա, որտեղ հանդիպեց Ջ. Պոպելայի և Ռ.Վլերքի հետ։

1898 թվականից նրա գործերը ցուցադրվել են ֆրանսիացի նկարիչների սրահում։ 1907 թ.-ին ցուցանմուշների սրահում նա հանդիպում է մի աղջկա, ով իսկապես դուր եկավ Ռոդենին։ Հաջորդ օրը, Ռոդենը երիտասարդ նկարչուհուն գրում է և հրավիրում որպես իրեն օգնական քանդակագործ։ Աշխատել այնպիսի վարպետի հետ, ինչպիսին Ռոդինն էր և անհատականությունը կորցնելը դժվար էր, բայց Դեյփոն դա արեց։ 1918 թվականից հետո նա հեռանում է Ռոդենից և ամբողջովին հանձնում է քանդակագործական դիմանկարին։ 150 քանդակներ ամբողջ կյանքում, կարծես թե քիչ է, բայց ամեն քանդակ է վարպետորեն է ստեղծվում։

Արտերկրում, նկարչի կյանքը լի էր իրադարձություններով։ Նա օրեցօր աշխատել է, բարելավելով իր հմտությունները, հետևողականորեն ապահովելով պլաստիկ ձևի ամբողջականությունը և դասական պարզությունը, մոդելավորման նուրբությունը։ Նրա քանդակները տարբերվում են chiaroscuro-ի խաղերից, գեղարվեստական ​​պատկերների երանգներով։ Երբեմն այն նման է հին հնաոճին իր լավ իմաստով։

1920-ական և 1930-ական թվականներին Դեսպիոի քանդակների դասակարգման սկիզբը հստակ երևում էր։ Զգացմունքն ու հոգեբանությունը նրա համար ամենալավը չէ, նա ընդգծում է կերպարի ներդաշնակ ամբողջականությունը։ Այս պահին նա ստեղծեց արձան ամբողջությամբ, «Ապոլոն» և «Դիոնիսոս» և կանանց դիմանկարների պատկերասրահ։ Այս «Եվա»-ն (1925 թ.) մի խոհուն, լուրջ, ինչպես ձեռքը կրծքին, հիշեցնելով եղանակը, մասամբ պարզ, նույնիսկ պարզունակ, «Ասսիան» (1937) - մի սուր, ժամանակակից, գործիչ է աղջկա տեսնում ինչ-որ բան հանդուգն, նպատակասլաց։ Նա ներդաշնակությունը պատկերում էր մարդու մարմնի մեջ, բայց միևնույն ժամանակ, նրա քանդակների, դիմանկարների մեջ արտացոլված էր պետության ճակատագիրը, ամբողջ աշխարհի և հերոսների. գրում է, որ «իմաստը նրա գեղագիտական ​​դիրքորոշման կարող է սահմանվել որպես վերադարձ դեպի դասական, հասկացությունները, բայց ոչ այն իմաստով, օգտագործման դասական դիցաբանության և պլաստիկ ձևակերպմամբ հնագույն արվեստի, և այդ կապակցությամբ մարդուն, հասկանալու խնդիրների արվեստի, որոնման իդեալական և ներդաշնակություն ժամանակակից ժամանակներում ։

Գրականություն 
 Роден и его время. Каталог, пер. с франц. ― М., [б. г.]
 George W., Despiau vivant. L’homme et l’oeuvre. ― P., 1947
 Ch. Despiau, hrsg. von W. George. ― Köln, 1954
 L’Art et les Artistes, mai 1908
 Léon Deshairs. Charles Despiau // «Art et Décoration», vol. 26, novembre 1909
 Fortunio, alias Wernert. Charles Despiau // «Le National», juin 1910
 Georges Delaquys. Charles Despiau // «'L’Art et les Artistes», septembre 1910
 «L’Indépendance», 1911
 Revue d’Europe et d’Amérique', novembre 1911
 Gazette des beaux-arts, 1912
 Art et Décoration, juin 1913
 Art et Décoration, rubrique annuelle «La Sculpture aux salons»
 Claude Roger-Marx. Les Sculpteurs français nouveaux, Éditions de la N.R.F. ― Paris, 1922
 George Waldemar. Despiau // Feuillets d’Art, Éditions Lucien Vogel, Paris, 1922
 Adolphe Basler. Die neue Plastik in Frankreich, Jahrbuch der jungen Kunst, Leipzig Verlag von Klinkhardt und Biermann, 1922
 René Schwob. Despiau // Le Salon des artistes décorateurs, L’Amour de l’Art, mars 1922
 Léon Deshairs. Despiau. // Art et Décoration, avril 1923
 Émile Magne. Le Sculpteur Charles Despiau. // Floreal, 4 août 1923
 Élie Faure. L’Art moderne // Histoire de l’Art, Éditions G. Crès & Cie, 1924
 François Fosca. Despiau // L’Art d’aujourd’hui, éditions Albert Morancé, 1924
 Watson Forbes. Charles Despiau — A Sunday Call // The Arts, september 1924
 André Lewinson. Sculpteurs de ce temps // L’Amour de l’art, novembre 1924

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Charles Despiau website 
 Галерея работ Шарля Деспио
 В. Стародубова. Шарль Деспио
 Художественный календарь «100 памятных дат». Ш. Деспио 

Ֆրանսիացի քանդակագործներ
Փարիզի գեղարվեստի ազգային բարձրագույն դպրոցի շրջանավարտներ