Ֆլեյտահարը

«Ֆլեյտահարը» (), Էդուարդ Մանեի նկարը, որ նա վրձնել է  1866 թվականին։

1865 թվականին Իսպանիայում ճանապարհորդելու ժամանակ  Մանեն այցելել է Պրադո, ծանոթացել է Դիեգո Վելասկեսի  աշխատանքների հետ,  որոնք նրա վրա մեծ տպավորություն են թողել։ Անրի Ֆանտեն–Լատուրին գրված նամակում Մանեն գրել է Պաբլո դե Վալիադոլիդի դիմանկարի մասին․ «Բոլոր նկարներից ամենահետաքրքիրը  դա Ֆիլիպ IV–ի ժամանակաշրջանի հայտնի դերասանի դիմանկարն է։  Նկարի հիմնապաստառն անհետանում է, և մարդու շուրջ մնում է միայն օդը»։  Վերադառնալով Ֆրանսիա՝ նկարիչը սկսել է վրձնել մի նկար, որը պատկերում է իսպանական բանակի համազգեստով գնդի ֆլեյտահարի՝ չեզոք հիմնապաստառով։

Նմանակելով Վելասկեսին՝ Մանեն հիմնապաստառին տվել է մի փոքր խորություն՝ աննշան անցումներով՝ ուղղահայացից դեպի հորիզոնական հարթություն։ Համաձայն արվեստաբան Պետեր Հայնց Ֆայստի՝ դրանով նա ցույցադրել է միայնակ խոշոր պատկերի  գեղարվեստական տպավորության գեղեցկությունը, որն  ընդգծված է հիմնապաստառի մակերևույթի ուրվագծում»։ Պատկերված անձը, որը վրձնվել է իմպաստո տեխնիկայով, սահմանափակ  ներկապնակով  և կտրուկ հակադրված լինելով նկարի միագույն հիմնապաստառին, իրական  է, տպավորիչ և կենսական ուժերով լի։ Վելասկեսի ազդեցությունը զգացվել է նաև անձի ընտրության հարցում․ այն դարձել է Կայսրական գվարդիայի երիտասարդ երաժիշտը՝  «իսպանացի գրանդի բնավորությամբ», որին ուղարկել է մայոր Իպոլիտ Լեժոն՝ Մանեի ծանոթը։ Լեոն Լեենխոֆը և Վիկտորինա Մյորանը որոնց դեմքով և կազմվածքով նման է տղան, նույնպես կարող էին բնորդներ հանդիսանալ նկարի ստեղծման համար։

 «Ֆլեյտահար» անվանված նկարը   1866 թվականին մերժվել է Սալոնի ժյուրիի կողմից։ Էմիլ Զոլան, որը Մանեի տաղանդի առաջին երկրպագուներից էր, դատավորների որոշումից զարմացած՝ «Էվենման» թերթում հրատարակել է մի շարք գովեստի հոդվածներ՝ Մանեի գեղանկարչության իրական և արդիական լինելու մասին։ Գուստավ Կուրբեի օրինակով՝ նկարիչն իր անձնական միջոցներով կազմակերպել է իր աշխատանքների՝ այդ թվում «Ֆլեյտահարի» ցուցադրությունը՝ 1867 թվականի համաշխարհային ցուցադրության հարևանությամբ։ Անսովոր  գեղարվեստական ձևավորման՝ նկարում հիմնապաստառի բացակայության համար, այն  առաջացրել է զանգվածային լրատվամիջոցների ծիծաղը։

1872 թվականին   «Ֆլեյտահարը»  ձեռք է բերել Պոլ Դյուրան–Ռյուելը։ 1873–1893 թվականներին  նկարը պատկանել է կոմպոզիտոր Ժան–Բատիստ Ֆորին՝ Մանեի ծանոթին, որից հետո նորից հայտնվել է Պոլ Դյուրան–Ռյուելի մոտ։ «Ֆլեյտահարի» վերջին մասնավոր սեփականատերը եղել է գրաֆ Իսահակ դե Կամոնդոն, որից էլ այն անցել է ֆրանսիական կառավարության սեփականությանը՝ որպես 1911 թվականին ունեցած սեփականության դիմաց հարկերից խուսափելու փոխհատուցում։  1914 թվականին նկարը  տեղափոխվել է Լուվր և այնտեղ մնացել է մինչև 1947 թվականը,  որից հետո  իմպրեսիոնիստների և հետիմպրեսիոնիստների այլ ստեղծագործությունների հետ տեղափոխվել է Ժյո դը պոմ0ի պատկերասրահ։ 1983 թվականին նկարն ընդգրկվել է Մանեի՝ հետադարձ հայացք խոշոր   աշխատանքների կազմում, որն անց է կացվել Փարիզի Մեծ պալատում՝ նկարչի մահվան 100-ամյա տարելիցի կապակցությամբ։ 1986 թվականից մինչ օրս պահպանվում է Օրսե թանգարանի  14–րդ սրահում։

Ծանոթագրություններ 

Էդուարդ Մանեի նկարներ
1866 նկարներ