Դարյա Դոմրաչևա

Դարյա Վլադիմիրովնա Դոմրաչևա (, ), բելառուս բիաթլոնիստ, Օլիմպիական խաղերի քառակի չեմպիոն (միակը կին բիաթլոնիստների շարքում), աշխարհի կրկնակի չեմպիոն (2012 և 2013), 2014/15 աշխարհի գավաթակիր, Բիաթլոնի աշխարհի գավաթի 5 փոքր Բյուրեղապակե գլոբուսների դափնեկիր, Բելառուսի Հանրապետության սպորտի վաստակավոր վարպետ։ Ամենաշատ տիտղոսներն ունեցող բելառուս մարզուհին Ձմեռային օլիմպիական խաղերի պատմության մեջ, ինչպես նաև առաջին կին բիաթլոնիստն աշխարհում, որ դարձել է Օլիմպիական խաղերի եռակի չեմպիոն՝ երեք անգամ հաղթելով անհատական մրցավազքերում։ 2014 թվականի Ձմեռային օլիմպիական խաղերում ոսկե մեդալի արժանանալու օրը նրան շնորհվել է «Բելառուսի հերոսի» կոչում, և նա դարձել է առաջին կինը երկրի պատմության մեջ, որ արժանացել է Բելառուսի Հանրապետության բարձրագույն պարգևին։

Կենսագրություն 
Դրյա Դոմրաչևան ծնվել է 1986 թվականին Մինսկում, ճարտարապետների ընտանիքում։ Չորս տարի անց ծնողների հետ միասին տեղափոխվել է Սիբիր՝ նոր կառուցվող Նյագան քաղաք։ Զբաղվել է պարով և բասկետբոլով, իսկ 1992 թվականին ավագ եղբոր օրինակով սկսել է զբաղվել դահուկավազքով։ Գրեթե ողջ ժամանակը հատկացնելով մարզումներին, հավաքներին ու մրցումներին՝ դպրոցում ցուցաբերել է լավ առաջադիմություն։ Ամառային արձակուրդներն անցկացրել է Մինսկում։

1999 թվականին սկսել է զբաղվել բիաթլոնով։ Նրա առաջին մարզիչը եղել է Ալբերտ Մուսինը։

Ավարտել է գիմնազիա, որտեղ սովորել է տնտեսագիտական-իրավագիտական դասարանում, ապա ընդունվել Տյումենի համալսարանի մարզական մենեջմենթի ֆակուլտետ։ 2003 թվականին ընտանիքի հետ վերադարձել է Մինսկ։ Բելառուսի պետական տնտեսագիտական համալսարանում մարզական մենեջմենթի ֆակուլտտե չլինելու պատճառով Դոմրաչևան տեղափոխվել է զբոսաշրջության կառավարման ամբիոն։ 2009 թվականին պաշտպանել է ավարտական աշխատանքը «Գովազդը զբոսաշրջության բնագավառում»։ Նույն թվականին կրկին դարձել է Բելառուսի պետական տնտեսագիտական համալսարանի ուսանողուհի՝ սովորելով «Տնտեսական իրավունք» և 2015 թվականին ստանալով բարձրագույն կրթության երկրորդ դիպլոմը։

2010 թվականին Դարյա Դոմրաչևան ներկայացրել է հեղինակային կինոժապավեն՝ «Դարյա Դոմրաչևա։ Ներկայացնելով Բելառուսը»։ Ֆիլմը նկարահանվել է վիդեոօրագրի ձևաչափով։ Ռեժիսորը և համահեղինակը Մաքս Սուբոտինն է։

Մինչև 2014 թվականի հունիս Դարյա Դոմրաչևան ծառայել է Բելառուսի Պետական անվտանգության կոմիտեում, քանի որ Բիաթլոնի ֆեդերացիան կցված է այդ վարչությանը։ Ըստ ֆիզկուլտուրա-մարզական «Դինամո» միության պաշտոնական կայքում ներկայացված կենսագրության՝ ունի ավագ լեյտենանտի կոչում։

Մարզական կարիերա 
Կարիերայի սկզբում Դարյա Դոմրաչևան հանդես է եկել Ռուսաստանի դրոշի ներքո, սակայն 2004 թվականի սկզբում Ռուսաստանի բիաթլոնիստների միության ղեկավար Ալեքսանդր Տիխոնովը հայտարարել է, որ նա հեռանկարային չէ և հանձնարարել հեռացնել հավաքականից։ Շուտով Բելառուսի կանանց հավաքականի ավագ մարզիչը Դոմրաևչային առաջարկել է հանդես գալ Բելառուսի դրոշի ներքո։ Դոմրաչևան համաձայնել է ու շուտով սկսել մարզվել հավաքականի կազմում, սակայն նրա կազմում հանդես գալու թույլտվությանը նա սպասել է շուրջ մեկ տարի Ռուսաստանի բիաթլոնիստների միության ղեկավարի դիրքորոշման պատճառով, որը կոնֆլիկտ ուներ Դոմրաչևայի հետ։ Այդ ժամանակ Դոմրաչևան արդեն բազմիցս դարձել էր Ռուսաստանի չեմպիոն պատանիների շարքում, մրցանակի արժանացել եվրոպական մակարդակում և դարձել 15-րդը 2004 թվականի աղջիկների աշխարհի առաջնության անհատական մրցավազքում։ Ավելի ուշ Դոմրաչևան հայտարարել է, որ մանկուց ցանկացել է նեկայացնել Բելառուսը, քանի որ ունի բելառուսական արմատներ։

Բելառուսի հավաքականի կազմում առաջին խոշոր միջազգային մեկնարկը եղել է 2005 թվականի աշխարհի պատանեկան առաջնության ժամանակ, երբ Դոմրաչևան առաջին մրցավազքում (անհատական) դարձել է 40-րդը։ Դիոպտրի պոկվելու պատճառով մարզուհին երրորդ հրաձգության ժամանակ հինգ հնարավորից հինգն էլ վրիպել է։ Հաջորդ երկու մրցավազքերում՝ սպրինտում և հետապնդումում, Դոմրաչևան հաղթել է։ Մեկ տարի անց նույն առաջնությունում նա արժանացել է միայն բրոնզե մեդալի հետապնդման մրցավազքում։

Աշխարհի գավաթ խաղարկությունում իր նորամուտը Դարյա Դոմրաչևան կատարել է 2006 թվականի դեկտեմբերի 1-ին (2006/07 մրցաշրջան) Շվեդիայի Էստերսուն քաղաքում, որտեղ սպրինտում գրավել է 16-րդ տեղը (դառնալով երկրորդը բելառուս հինգ մարզուհիների շարքում)։ 2007 թվականի աշխարհի պատանեկան առաջնությունում նա սպրինտում և հետապնդման մրցավազքում զբաղեցրել է երկրորդ տեղը։

2008/09 մրցաշրջանում Դարյա Դոմրաչևան սկսել է պարբերաբար ընդգրկվել մրցավազքերի լավագույն տասը մարզիկների շարքում։ Օբերհոֆում կայացած էտապում Դոմրաչևան մասս-մեկնարկում եղել է առաջինը՝ երկրորդ կրակային սահմանին հասնելով առաջինը, սակայն պառկած կրակելու փոխարեն կրակել է կանգնած՝ վրիպելով բոլոր կրակոցները։ Նա ստիպված է եղել դադարեցնել մրցավազքը։ Աշխարհի գավաթի խաղարկության հինգերորդ էտապի շրջանակներում նա առաջին անգամ կարողացել է բարձրանալ պատվո հարթակ անհատական մրցավազքից հետո՝ գրավելով երրորդ տեղը։ Այդ հաջողությանը հաջորդել են ևս երկու պատվո հարթակներ։

Մեկ տարի անց Օբերհոֆում Դոմրաչևան մասս-մեկնարկում եղել է մրցավազքի առաջատարը երրորդ հրաձգությունից առաջ՝ ունենալով մեծ առավելություն։ Սակայն երեք կրակոցներն ուղղվել են ուրիշի թիրախին։ Հասկանալով սխալը՝ Դոմրաչևան կրակել է իր թիրախին, բայց ստացած չորս տուգանային շրջանները թույլ չեն տվել պայքարել հաղթանակի համար։

2009-2010 թվականների Աշխարհի գավաթի խաղարկության՝ Կոնտիոլախտիում անցկացված էտապում Դոմրաչևան հաղթել է սպրինտում, ապա նաև հետապնդման մրցավազքում։ Հաջորդ էտապում (Հոլմենկոլեն) զբաղեցրել է երկրորդ տեղը անհատական մրցավազքերում՝ զիջելով միայն գեմանուհի Սիմոնա Հաուսվալդին։

2010/11 թվականների մրցաշրջանում Խանտի-Մանսիյսկում անցկացվող աշխարհի առաջնությունում Դոմրաչևան նվաճել է երկու մեդալ՝ արծաթ մասս-մեկնարկում և բրոնզ էստաֆետում։ 2010-2011 թվականների Աշխարհի գավաթի խաղարկության ընդհանուր հաշվարկում զբաղեցրել է վեցերորդ տեղը։

2011/12 թվականների մրցաշրջանը դարձել է լավագույնը Դոմրաչևայի կարիերայում։ Աշխարհի գավաթի խաղարկությունում նա առաջին անգամ որպես հավասար մրցակցել է համաշխարհային բիաթլոնի առաջատար գերմանուհի Մագդալենա Նոյների հետ։ Նոյները 2011-2012 թվականների մրցաշրջանը հայտարարել էր վերջինն իր կարիերայում և ձգտում էր հաղթել բոլոր կատեգորիաներում, սակայն Մեծ բյուրեղապակե գլոբուսի համար պայքարը շարունակվել է մինչև մրցաշրջանի ավարտը։ Դոմրաչևան ցուցաբերել է նույնպիսի արագություն, ինչ Նոյները։ Հրաձգության ժամանակ նույնպես Դոմրաչևան ցուցաբերել է հաստատունություն։ Տասնութ անգամ նա բարձրացել է պատվո հարթակ մրցաշրջանի տարբեր մցավազքերից հետո։ Իր կարիերայում առաջին անգամ դարձել է աշխարհի չեմպիոն՝ նվաճելով ոսկե մեդալ Ռուփոլդինգում անցկացված աշխարհի առաջնության հետապնդման մրցավազքում։ Մրցաշրջանի արդյունքներով՝ Դոմրաչևան զբաղեցրել է երկրորդ տեղը Աշխարհի գավաթի խաղարկության ընդհանուր հաշվարկում՝ Նոյներից հետ մնալով 28 միավորով, նվաճել է երկու Փոքր բյուրեղապակե գլոբուսներ հետապնդման մրցավազքում և մասս-մեկնարկում, եղել է երկրորդը սպրինտում և երրորդը անհատական մրցավազքերում։

2012/13 թվականների գավաթային մրցաշրջանից առաջ Դոմրաչևան համարվել է ֆավորիտ։ Սակայն արդյունքները եղել են ոչ միանշանակ։ Հիանալի մեկնարկները զուգակցվել են բացահայտ ձախողումների հետ։ Անհաջողությունների հիմնական պատճառը դարձել է ոչ կայուն հրաձգությունը, իսկ արագության տեսանկյունից նա մնում էր լավագույններից մեկը։ Չեխիայի Նովե Մեստո քաղաքում անցկացված աշխարհի առաջնությունում Դոմրաչևան նվաճել է իր կարիերայի երկրորդ ոսկե մեդալը՝ հաղթելով մասս-մեկնարկում։ 2012/13 թվականների մրցաշրջանում նա ընդհանուր առմամբ հաղթել է Աշխարհի գավաթի խաղարկության երեք մրցավազքերում և ինը անգամ բարձրացել պատվո հարթակ։ Ընդհանուր հաշվարկում կրկնել է նախորդ տարվա ցուցանիշը՝ մրցաշրջանն ավարտելով երկրորդ տեղում։

Դարյա Դոմրաչևան առաջին անգամ օլիմպիական չեմպիոն է դարձել 2014 թվականի փետրվարի 11-ին՝ 2014 թվականին Սոչիում անցկացված Ձմեռային օլիմպիական խաղերում հաղթելով 10 կմ հետապնդման մրցավազքում։ Զբաղեցնելով 9-րդ տեղը և փետրվարի 9-ի սպրինտի արդյունքներով զիջելով այդ ծրագրի հաղթող Անաստասիա Կուզմինային 31,8 վ, արծաթե մեդալակիր Օլգա Վիլուխինային 11,9 վ և բրոնզե մեդալակիր Վիտա Սեմերենկոյին 10,1 վ՝ Դոմրաչևան երկրորդ հրաձգությունից հետո դարձել է մրցավազքի առաջատար, ընդ որում՝ հետագայում ամեն մի հրաձգությունից հետո ավելի է մեծացրել առավելությունը։ Միայն վերջին՝ չորրորդ հրաձգության ժամանակ, մյուսներից առաջ լինելով ավելի քան 40 վ, նա վրիպել է վերջին՝ 20-րդ կրակոցը, ինչը չի խանգարել վերջին շրջանն ավարտել որպես բացարձակ առաջատար։

Փետրվարի 14-ին Դոմրաչևան նվաճել է իր երկրորդ ոսկե մեդալը՝ հաղթելով 15 կմ անհատական մրցավազքում․ նա թույլ է տվել մեկ վրիպում երկրորդ հրաձգության ժամանակ և ցույց է տվել հիանալի արագություն։

Ռեկորդային մրցանակը նվաճել է մասս-մեկնարկում, որի ընթացքում թույլ է տվել միայն մեկ վրիպում։ Նույն օրը Բելառուսի նախագահ Ալեքսանդր Լուկաշենկոն Դոմրաչևային շնորհել է «Բելառուսի հերոսի» կոչում։

2013/14 մրցաշրջանում Դարյա Դոմրաչևան բաց է թողել մեկ էտապ Օլիմպիական խաղերից առաջ։ Բացի այդ՝ նույն թվականի սկսել է գործել նոր կանոն, համաձայն որի՝ Օլիմպիական խաղերի շրջանակներում անցկացված մրցավազքերի արդյունքները չեն ներառվել Աշխարհի գավաթի համար միավորների հաշվարկում։ Չնայած դրան՝ մրցաշրջանի արդյունքներով նա զբաղեցրել է երրորդ տեղը և արժանացել Փոքր բյուրեղապակե գավաթի մասս-մեկնարկում։

2014/15 մրցաշրջանում՝ Խանտի-Մանսիյսկում անցկացվող Աշխարհի գավաթի խաղարկության եզրափակիչ էտապում, Դոմրաչևան իր կարիերայում առաջին անգամ հաղթել է ընդհանուր հաշվարկում՝ առաջ անցնելով իր գլխավոր հակառակորդ Կայսա Մյակյարյայնենից։

Հիվանդության պատճառով (մոնոնուկլեոզ), որ ախտորոշվել է հուլիսին, Դոմրաչևան որոշել է բաց թողնել 2015/16 մրցաշրջանը։ Հղիության և երեխայի ծննդի պատճառով բաց է թողել 2016/2017 Աշխարհի գավաթի խաղարկության առաջին երեք էտապները։ Բիաթլոնին վերադարձել է 2017 թվականի հունվարի 6-ին՝ մասնակցելով Աշխարհի գավաթի խաղարկության՝ Օբերհոֆում անցկացված էտապին։

2018 թվականին Փհենչհանում անցկացված Ձմեռային օլիմպիական խաղերում Դարյա Դոմրաչևան մասս-մեկնարկում արժանացել է արծաթե, իսկ էստաֆետում՝ ոսկե մեդալների։

Բելառուսկան սպորտի պատմության մեջ Դարյա Դոմրաչևան ընդգրկված է մեկ Օլիմպիադայի ընթացքում ամենաշատ ոսկե մեդալներ նվաճած մարզիկների շարքում Վիտալի Շչերբոյի (6 մեդալ, 1992 թվականի Օլիմպիական խաղեր), Օլգա Կորբուտի (3 մեդալ, 1972) և Վլադիմիր Պարֆենովիչի (3 մեդալ, 1980)։ Դոմրաչևան առաջին բելառուս մարզիկն է, որ Ձմեռային մեկ օլիմպիադայի ընթացքում նվաճել է երեք ոսկե մեդալ, ինչպես նաև առաջինն է, որ մեկ Օլիմպիադայի ընթացքում երեք ոսկե մեդալներ է նվաճել Բելառուսի հավաքականի կազմում հանդես գալու ժամանակ (Օլգա Կորբուտն ու Վլադիմիր Պարֆենովիչը հանդես են եկել ԽՍՀՄ հավաքականի, Վիտալի Շչերբոն՝ Միացյալ թիմի կազմում)։

Անձնական կյանք 
2016 թվականի ապրիլի 5-ին հայտնի է դարձել, որ Դոմրաչևան երեխայի է սպասում նորվեգացի բիաթլոնիստ Ուլե Էյնար Բյորնդալենից։ 2016 թվականի հուլիսի 16-ին Դոմրաչևան ու Բյորնդալենն ամուսնացել են։ Նույն թվականի հոկտեմբերի 1-ին Մինսկում ծնվել է նրանց դուստրը՝ Քսենյան։

Ելույթների վիճակագրություն

Առաջին տեղեր մրցավազքերում

Աշխարհի առաջնություններում ելույթների վիճակագրություն

Օլիմպիական խաղերում ելույթների վիճակագրություն

Հաղթանակներ

Պարգևներ 
 Բելառուսի հերոս (2014)
 «Անձնական արիության համար» շքանշան (2018)
 Հայրենիքի III աստիճանի շքանշան (2010)
 Բելառուսի Հանրապետության սպորտի վաստակավոր վարպետ (2010)
 «Բելառուսի մարզական Օլիմպ» մրցանակի դափնեկիր (2012)

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Դարյա Դոմրաչևայի պաշտոնական կայքը 
 Դարյա Դոմրաչևայի երկրպագուների կայքը 
 Դարյա Դոմրաչևայի էջը IBU կայքում
 Դարյա Դոմրաչևայի պաշտոնական էջը Բելառուսի բիաթլոնի ֆեդերացիայի կայքում  
 Դարյա Դոմրաչևայի պաշտոնական էջն Ուկրաինայի բիաթլոնի ֆեդերացիայի կայքում 

Բելառուս բիաթլոնիստներ
Բելառուս օլիմպիական չեմպիոններ