Ռիչարդ Աթենբորո

Ռիչարդ Աթենբորո (անգլերեն` Richard Attenborough, ամբողջական անունը` Ռիչարդ Սեմյուել Աթենբորո կամ բարոն Աթենբորո (Richard Samuel Attenborough, Baron Attenborough), ), թատրոնի և կինոյի բրիտանացի դերասան, կինոռեժիսոր, պրոդյուսեր։ Նրան շնորհվել էր ցմահ պերի տիտղոս` բարոնի աստիճանով։ Կենդանության օրոք նա Դրամատիկական արվեստի թագավորական ակադեմիայի, ինչպես նաև Բրիտանական կինոյի և հեռուստատեսային արվեստների ակադեմիայի նախագահն էր։ Արժանացել է «Օսկար» (1983 թ.), «Ոսկե գլոբուս» (1967 թ., 1968 թ., 1983 թ.) և BAFTA (1965 թ., 1983 թ., 1994 թ.), ինչպես նաև Բեռլինի կինոփառատոնի մրցանակներին։

Կենսագրություն 
Ռիչարդ Աթենբորոն ծնվել է Քեմբրիջում` բրիտանական ակադեմիկոս Ֆրեդերիկ Աթենբորոյի ընտանիքում։ Նրա կրտսեր եղբայրը գրող և կինովավերագրող սըր Դևիդ Աթենբորոն է։ Ուսանել է Դրամատիկական արվեստի թագավորական ակադեմիայում, որն հետագայում ղեկավարել է մինչև իր կյանքի վերջին օրերը։

Աթենբորո ընտանիքը այն ընտանիքներից էր, ովքեր 1939 թվականին արձագանքել էին «Կինդերտրանսպորտ» փրկարարական գործողության կամավորական կոչին և իրենց հարկի տակ ընդունել էին երկու գերմանա-հրեական` 9 և 11 տարեկան աղջիկների։ Այդ աղջիկները մնացին ընտանիքում ապրելու պատերազմի ավարտից հետո նույնպես, երբ հայտնի դարձավ, որ նրանց ծնողները մահացել են։ 1950-ական թվականներին աղջիկները տեղափոխվեցին ԱՄՆ։

1967 թվականին Ռիչարդ Աթենբորոն արժանացել է Բրիտանական կայսրության ուխտի կոմանդորի աստիճանին, 1976 թվականին նրան շնորհվել է ասպետի տիտղոս, իսկ 1993 թվականին` Միացյալ թագավորության պերության` բարոնի ցմահ տիտղոսը։ Նա 2008 թվականից հանդիսանում էր «Չելսի» ֆուտբոլային ակումբի ցմահ փոխնախագահը։

«Գանդի» (1982 թ.) կենսագրական ֆիլմի համար Ռիչարդ Աթենբորոն` որպես բեմադրիչ և պրոդյուսեր, արժանացել է «Օսկար», «Ոսկե գլոբուս» և BAFTA մրցանակների։ Ռիչարդ Աթենբորոն ստացել է նաև Ֆրանսիայի Արվեստների և գրականության շքանշան, Հնդկաստանի պետական Պադմա Բհուշան պարգևը, Հարավաֆրիկյան Հանրապետության Օլիվեր Տամբոյի անվան պետական պարգևը և այլ պարգևներ ու մրցանակներ։

Անձնական կյանք 
1945 թվականին Ռիչարդ Աթենբորոն ամուսնացել է դերասանուհի Շեյլա Սիմի հետ։ Նրանք ունեցել են երեք երեխա, որդին՝ թատրոնի ռեժիսոր Մայքլ Ջոն Աթենբորոն, և երկու դուստրերը` Ջեյն Աթենբորոն և Շառլոտա Իզաբել Աթենբորոն։ 2004 թվականին Ռիչարդ Աթենբորոյի դուստր Ջեյնը, դստեր հետ միասին զոհվել է Թաիլանդում` Հնդկական օվկիանոսում տեղի ունեցած երկրաշարժի ժամանակ։

Կաթվածի պատճառով անհաջող վայր ընկնելու հետևանքով, իր կյանքի վերջին հինգ տարիների ընթացքում Ռիչարդ Աթենբորոն գամված է եղել հաշմանդամի սայլակին։ 2013 թվականին նրա առողջական վիճակը սկսել է վատանալ, և 2014 թվականի օգոստոսի 24-ին մահացել է։

Ֆիլմագրություն 

Դերասան

Ռեժիսոր և պրոդյուսեր

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Richard Attenborough Archive on the British Academy of Film and Television Arts (BAFTA) site
 University of Sussex media release about Lord Attenborough's election as Chancellor, dated Friday, 20 March 1998
 Richard Attenborough Stills & Posters Gallery from the British Film Institute
 Richard Attenborough Centre for Disability and the Arts
 Richard Attenborough in Leicester website 
 
 Richard Attenborough at Virtual History
 Richard Attenborough Fellowship – Muscular Dystrophy Campaign 
 Richard Attenborough's appearance on This Is Your Life
 

Կինոռեժիսորներ այբբենական կարգով
Դերասաններ այբբենական կարգով
Անգլիացի դերասաններ
Բրիտանացի դերասաններ
Անգլիացի ռեժիսորներ
Օսկարակիրներ
ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի բարի կամքի դեսպաններ
«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ
Պադմա Բհուշան շքանշանի ասպետներ
ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի բարի կամքի դեսպաններ
Պրոդյուսերներ
Անգլիացի սցենարիստներ
Անգլիայի քաղաքական գործիչներ
Թատրոնի դերասաններ
BAFTA մրցանակի դափնեկիրներ
Դրամատիկական արվեստի թագավորական ակադեմիայի շրջանավարտներ
Բրիտանացի հեռուստատեսային դերասաններ
Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ
Լավագույն ռեժիսոր Օսկարի մրցանակակիրներ