Գրիգորե Պրեոտեասա

Գրիգորե Պրեոտեասա (, 25 օգոստոսի, 1915, Բուխարեստ, Ռումինիայի Թագավորություն – 4 նոյեմբերի, 1957, Մոսկվա, ԽՍՀՄ), ռումինացի պետական գործիչ, Ռումինիայի Սոցիալիստական Հանրապետության արտաքին գործերի նախարար (1955-1957)։

Կենսագրություն
Գրիգորե Պրեոտեասան ծնվել է 1915 թվականի օգոստոսի 25-ին Բուխարեստում, երկաթուղագործի ընտանիքում։ 1930-ական թվականներին սովորել է Բուխարեստի համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետում։ Որպես Կոմունիստական երիտասարդական միության անդամ՝ Գրիգորե Պրեոտեասան մասնակցել է Գրիվիցայի արհեստանոցների փետրվարյան (1933) գործադուլին։ Հաջորդ տարի ձերբակալվել ու դատապարտվել ազատազրկման։

1936 թվականին Գրիգորե Պրեոտեասան դարձել է Դեմոկրատական ուսանողական ճակատի ղեկավարության անդամ, որ հակաֆաշիստական կազմակերպություն էր և ստեղծվել էր Ռումինիայի կոմունիստական կուսակցության նախաձեռնությամբ ի հակադրություն Երկաթե գվարդիայի, որ գլխավորում էին Գեորգե Ռադուլեսկուն, Միրոն Կոնստանտինեսկուն ու Կոնստանտա Կրաչունը։

Արգելված România Libera կոմունիստական թերթում աշխատելու պատճառով Գրիգորե Պրեոտեասան ձերբակալվել է ու ուղարկվել Տիրգու Ժիու համակենտրոնացման ճամբար, որտեղ մնացել է գրեթե մինչև Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտը։ 1944 ամռանը նա փախել է ճամբարից իր ընկերոջ՝ Նիկոլաե Չաուշեսկուի հետ։ Կուսակցության ներսում ծավալված պայքարում սատարել է Գեորգե Գեորգիու-Դեժին, ով աշխատել էր իր հոր հետ։

1944-1946 թվականներին Գրիգորե Պրեոտեասան եղել է România Liberă թերթի գլխավոր խմբագիր, իսկ 1945 թվականից՝ Քարոզչության նախարարության մամուլի կցորդ։ Իր ելույթներում բազմիցս քննադատել է վարչապետ Պետրու Գրոզային և նրա ղեկավարած Ռումինիայի Ազգային լիբերալ կուսակցությունը։

1947 թվականին Գրիգորե Պրեոտեասան նշանակվել է գլխավոր քարտուղար, ապա եղել է արտաքին գործերի նախարարի տեղակալ (1949-1954), վարչապետի օգնական արտաքին գործերի գծով (1954-1955)։ 1955 թվականին նշանակվել է Ռումինիայի Սոցիալիստական Հանրապետության արտաքին գործերի նախարար․ այդ պաշտոնը նա զբաղեցրել է մինչև 1957 թվականը։ Գրիգորե Պրեոտեասան ակտիվորեն աջակցել է Ռումինիայի տարածքում գտնվող Հունգարական հեղափոխության (1956) ակտիվ մասնակիցների ձերբակալմանը, որոնց թվում էին Իմրե Նադն ու Դյորդ Լուկաչը։

Գրիգորե Պրեոտեասան 1957 թվականի հուլիսից եղել է Ռումինիայի բանվորական կուսակցության ԿԿ քարտուղար, Քաղբյուրոյի անդամ։

Գրիգորե Պրեոտեասան զոհվել է 1957 թվականի նոյեմբերի 4-ին՝ Վնուկովո օդանավակայանում տեղի ունեցած Իլ-14 ինքնաթիռի վթարի ժամանակ, որով Ռումինիայի կառավարության պատվիրակությունը մեկնել էր Մոսկվա՝ մասնակցելու Հոկտեմբերյան հեղափոխության 40-ամյակին նվիրված միջոցառումներին։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Գրիգորե Պրեոտեասայի կենսագրությունը 

Ռումինացի պետական գործիչներ