Քնած գեղեցկուհի (բալետ)

Քնած գեղեցկուհի (), Պյոտր Չայկովսկու 1829 թվականին գրած բալետն է։ Լիբրետոն գրել է Իվան Վսևոլոժսկին, իսկ խորեոգրաֆիան արել է բալետմայստեր Մարիուս Պետիպան ըստ Շարլ Պերրոյի համանուն հեքիաթի։ 
Բալետը հանդիսատեսին ներկայացվել է 1890 թվականի հունվարի 15-ին Սանկտ Պետերբուրգի Մարիինյան թատրոնում։

Աշխատանքը դարձել է դասական խաղացանկի ամենահայտնի բալետներից մեկը։

Պատմություն 
Մինչ Չայկովսկու այս բալետի ստեղծումը, միևնույն անվամբ բալետ է ստեղծել ֆրանսիացի կոմպոզիտոր Ֆերդինան Հերոլդը, որի լիբրետոն գրել է դրամատուրգ Էժեն Սկրիբը, իսկ բալետմայստերը եղել է Ժ.Պ. Օմերը։ Բալետի պրիմերիան տեղի է ունեցել 1829 թվականի օգոստոսի 29-ին Փարիզի Օպերայում։ Չայկովսկու բալետի այս նոր տարբերակն իր ուրույն տեղն ունի բալետային արվեստի համաշխարհային գլուխգործոցների շարքում։

Բալետի ամենահայտնի համարը վալսն է` առաջին գործողությունից։

Ներկայացման պատմություն 
 
Սանկտ Պետերբուրգ համաշխարհային պրիմերիա
Ամիս/ամսաթիվ       --- հունվարի 15, 1890 թվական
Վայր               --- Մարինյան թատրոն
Բալետմայստեր       --- Մարիուս Պետիպա
Խմբավար            --- Ռիկարդո Դրիգո
Բեմական հագուստներ --- Իվան Վսևոլոժսկի

Մոսկվա պրիմերիա
Ամիս/ամսաթիվ       --- հունվարի 17, 1899 թվական
Վայր               --- Մեծ թատրոն
Բալետմայստեր       --- Ալեքսանդր Գորսկի
Խմբավար            --- Անդրեյ Արենդս
Բեմական հագուստներ --- Իվան Վսևոլոժսկի

Այլ
1896 թվական, Միլան, Լա Սկալա, բեմադրությունը՝ Ջորջիո Սարակոյի
1921 թվական, Լոնդոն, Ալհամբրա թատրոն, բեմադրությունը՝ Նիկոլայ Սերգեյևի
1937 թվական, Ֆիլադելֆիա, բեմադրությունը՝ Քեթրին Լիթլֆիլդ
1946 թվական, Լոնդոն, Կովենտ գարդեն արքունական թատրոն
1968 թվական, Լոնդոն, Արքայական փառատոնի սրահ
1990 թվական, Սան Ֆրանցիսկո
1992 թվական, Շվեյցարիա, Բազելի թատրոն
1995 թվական, Լենինգրադ, Մ․ Մուսորգսկու անվան օպերայի և բալետի ակադեմիական թատրոն
2011 թվական, Լենինգրադ, Մ․ Մուսորգսկու անվան օպերայի և բալետի ակադեմիական թատրոն, նոր բեմադրություն՝ երեք գործողությամբ և նախաբանով, լիբրետո՝ Նաչո Դուատո։

Գործող անձիք 
Բալետի գլխավոր գործող անձիք են․

 թագավոր Ֆլորեստան XXIV
թագուհին, նրա կինը
արքայադուստր Ավրորան, քնած գեղեցկուհին՝ նրանց դուստրը 
յոթ փերիները (Սիրեն, Կանդիդ, Ֆլյոր դե Ֆարին, Կապույտ թռչուն, Կոլանդ, Վիոլանթ, չար Կարաբաս) 
արքայազն Դեզիրը

Ծանոթագրություններ

Գրականություն

Արտաքին հղումներ 
 Описание балета 
 Спящая красавица  — либретто и фотографии балета в постановке Театра классического балета п/р Н. Касаткиной и В. Василёва
 Музыковедческий анализ Бориса Асафьева

 The Sleeping Beauty - Choreography by Rudolf Nureyev 
 The Ballet Soloist (aka Russian Ballerina)  – 1947 Soviet musical film with scenes from Tchaikovsky's Swan Lake and The Sleeping Beauty. With subtitles in Esperanto.
 Solo of Prince Désiré from Pas de deux (Act 3) danced by Rudolf Nureyev (from YouTube)
 Tchaikovsky Research

Բալետ
Բալետներ ըստ հեղինակի
Բալետ ըստ երկրի
1829 բալետներ