Դերսիմի կոտորած

Դերսիմի կոտորած, իրադարձություն, որ տեղի է ունեցել Թուրքիայի Թունջելիի մարզում 1937 և 1938 թվականներին, Դերսիմի ապստամբությունից անմիջապես հետո, Թուրքիայի զինված ուժերը ամենադաժան կերպով ճնշել են ապստամբությունը, կազմակերպելով զանգվածային ջարդեր և էթնիկ մաքրում տեղական բնակչության շրջանում՝ հիմնականում ալևի քրդեր և զազաներ, նաև կրոնափոխ և ձուլված հայեր։ Արդյունքում տարբեր տվյալներով սպանվել է 13,606 մինչև 70,000 քաղաքացիական բնակչության։

2011 թվականի նոյեմբերի 23-ին Թուրքիայի վարչապետ Էրդողանը հրապարակային ներողություն է խնդրել Դերսիմի կոտորածի համար՝ անվանելով այն Թուրքիայի պատմության ամենից ողբերգական էջերից մեկը։ Սակայն իր խոսքում Էրդողանը փորձել է արդարացնել Թուրքիայի ղեկավարությունը՝ դնելով սպանդի պատասխանատվության ողջ մեղքը, որքան էլ տարօրինակ է, Դերսիմում ապրող հայերի վրա, բառացի ասելով, որ հայերը գրավել են ամբողջ առևտուրը Դերսիմում և Աթաթուրքը ստիպված էր «դաս տալ հայերին», ինչպես նաև «մի քիչ չափն անցել են» և հայերից բացի նաև զազաներն են տուժել։ Նման «ներողությունը» ոչ մի քննադատության չի դիմանում և ավելի շուտ նպատակ ուներ տրամադրել զազաներին հայերի դեմ, ինչպես նաև արդարացնել թուրքական քաղաքականությունը։  Այս «ներողությունը» վրդովմուքնի ալիք է բարձրացրել Թուրքիայում, առաջին հերթին Դերսիմի բնակիչների շրջանում, որոնց մեծ մասը ազգակցական կապեր ունեն հայերի հետ և հայերի հետ միասին էլ տուժել են թուրքական իշխանությունների կազմակերպած ոճրագործությունից։

Դերսիմի ապստամբությունը

Տես նաև՝ 
 Հայոց ցեղասպանություն
 Ասորիների ցեղասպանություն
 Պոնտոսի հույների ցեղասպանությունը
 Քրդերը Թուրքիայում

Ծանոթագրություններ

Հղումներ 
 Դերսիմ — 70 տարի անց (չաշխատող հղում — պատմություն, կրկնօրինակ)(անգլերեն)
 Դերսիմը Թուրքիայի ցեղասպանության ցուցակում (անգլերեն)

Գրականություն 

Թուրքիայի պատմություն
Քրդերը Թուրքիայում
Մուսթաֆա Քեմալ Աթաթուրք