Էդուարդ Բրենցենս

Էդուարդ Բրենցենս (, ), լատվիացի նկարիչ, գրաֆիկ, թատերական նկարիչ, պատկերազարդող, դիզայներ։  Լատվիայի մասնագիտական բեմանկարչության հիմնադիրներից։

Կենսագրություն 
Էդուարդ Բրենցենսը ծնվել է գյուղացու ընտանիքում։ Դպրոցն ավարտելուց հետո 1902 -1909 թվականներին (ընդհատումներով) Պետերբուրգի տեխնիկական նկարչության կենտրոնական դպրոցում (այժմ` Սանկտ Պետերբուրգի Շտիգլիցի անվան գեղարվեստաարդյունաբերական ակադեմիա) ուսանել է ապակու վիտրաժների աշխատանք։ Ուսումն ավարտելուց հետո զարմիկի Կարլիս Բրենցենսի մոտ երկու տարի ուսումնասիրել է վիտրաժների արվեստ և ապակու գեղանկարչություն։ Այնուհետև վերադարձել է Լատվիա։ Սիրողական թատրոններում աշխատել է որպես դերասան և նկարիչ-բեմադրիչ։

Մասնակցել է Առաջին համաշխարհային պատերազմին։ 1915 թվականին զորակոչվել է ռուսական բանակ, մասնակցել է մարտական գործողությունների, 1917 թվականին Գալիցիայում ծանր վիրավորում է ստացել։ Առողջանալուց հետո զբաղվել է գեղանկարչությամբ, սկսել է աշխատել Վալմիերայի սիրողական լատիշական դրամատիկական թատրոնում։ 
1918-1919 թվականներին ակտիվորեն մասնակցել է Վալմիերա քաղաքի մշակութային կյանքին, աշխատել է ուսուցիչ  (մինչև 1921 թվականը), դասախոսություններ է կարդացել կերպարվեստի վերաբերյալ, կազմակերպել է ցուցահանդեսներ, աշխատել է իր կողմից ստեղծված  նկարիչների և գրողների միությունում։ 1918 թվականին հիմնել է «Baltā vārna» («Սպիտակ ագռավ») նկարիչների միությունը։

1921 թվականին տեղափոխվել է Ռիգա, որտեղ աշխատել է նկարչության դպրոցական ուսուցիչ։ Բրենցենսը եղել է Անկախ նկարիչների միության անդամ  (1920 թվականից), մասնակցել է «Սադարբս» գեղարվեստական ընկերության ցուցահանդեսներին։
Կյանքի վերջին տարիներին ապրել և դասավանդել է Մադոնա և Ցեսվայն քաղաքներում։

Էդուարդ Բրենցենսը հեղինակ է բնանկարների, դիմանկարների, առասպելական և պատմական կոմպոզիցիաների և գրքային նկարազարդումների։ Մեծ ներդրում ունի լատիշական սցենագրության զարգացման բնագավառում։ 
Բրենցենսի կտավներին և նկարազարդումներին (մասնավորապես, «1905 թվականին»)  բնորոշ է դրամատիկական սիմվոլիկան և կերպարների արտահայտչականությունը։

Մահ 
Մահացել է Ռիգայում, որտեղ էլ թաղված է։

Պատկերասրահ

Գրականություն 
 Ilustrēts žurnāls - Rīga, 1926 - Nr. 4.
 Māksla un arhitektūra biogrāfijās. Atb. red. A. Vilsons - Rīga, 1995 - 1. sēj.
 Siliņš J. Latvijas māksla 1915-1940 - Stokholma, 1988 - 1. sēj.

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 «Անտոնիա» դասական արվեստի պատկերասրահ, Էդուարդ Բրենցենս

Լատիշ նկարիչներ
Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ