Եվա Հեսսե

Եվա Հեսսե (, ), հրեական ծագմամբ ամերիկացի նկարչուհի և աբստրակցիոնիստ քանդակագործ։ Ստեղծագործական առումով ակտիվ է եղել 1960-ական թվականների գեղարվեստական այնպիսի ուղղություններում, ինչպես՝ պրոցես-արտը և արտե պովերան։ Համբավ է ձեռք բերել հատկապես մինիմալիզմի և պոստմինիմալիզմի ոճով կատարած նորարարական աշխատանքներով, որոնցում օգտագործել է լատեքս, ապակեթել, պլաստմասսաներ։

Կենսագրություն 
Եվա Հեսսեն ծնվել է 1936 թվականի հունվարի 19-ին, Համբուրգում, հրեա փաստաբանի ընտանիքում։ Երբ նացիստական Գերմանիայում հրաների նկատմամբ հալածանքները սաստկացել են, ծնողները Եվային ու նրա ավագ քրոջը «Կինդերտրանսպորտ» ծրագրով ուղարկել են Նիդերլանդներ։ Մի քանի ամիս անց ընտանիքի մյուս անդամներն էլ են տեղափոխվել այնտեղ, և միասին մեկնել են Անգլիա։ 1939 թվականին Հեսսե ընտանիքը ժամանել է Նյու Յորք։ 1946 թվականին Եվայի մայրը, որ տևական հալածանքների ու փախուստի հետևանքով հոգեկան խանգարում էր ստացել, վերջ է տվել իր կյանքին։

Միջնակարգ դպրոցն ավարտելուց հետո Եվան նկարչություն է ուսումնասիրել նախ՝ Նյու Յորքի Քուփեր Յունիոն ուսումնարանում, ապա Եյլի համալսարանի արվեստների ու ճարտարապետության դպրոցում, մասնավորապես՝ Յոզեֆ Ալբերսի մոտ։ 1960-ական թվականների սկզբին նա գտնվել է Մարսել Դյուշանի ստեղծագործության ազդեցության տակ։

1961 թվականին Եվան ամուսնացել է քանդակագործ Թոմ Դոյլի հետ։ 1964-1965 թվականներին ամուսնական զույգն ապրել է Գերմանիայում՝ Էսսենի մերձակայքում գտնվող Կետվիգ քաղաքում և շատ է աշխատել՝ ստեղծելով առաջին եռապրոյեկցիա գեղարվեստական առարկաները։ Վերադառնալով Նյու Յորք՝ Եվա Հեսսեն իր ժամանակը հիմնականում հատկացրել է քանդակագործությանը, ընդ որում՝ սկսել է կիրառել մինչ այդ անսովոր համարված նյութեր՝ կաուչուկ, պլաստմասսաներ, ապակեպլաստիկ․․․ Կին արվեստագետն ու նրա նորարարական արվեստը դրա շնորհիվ լայն ճանաչման են արժանացել աշխարհի արվեստագետների ու արվեստասերների շրջանում։

Եվա Հեսսեն մահացել է երիտասարդ՝ ընդամենը 34 տարեկան հասակում, ուղեղի քաղցկեղից։ Հետմահու՝ նրա ստեղծագործությունները ներկայացվել են արդի արվեստի ցուցահանդեսներում, այդ թվում՝ Կասսելում անցկացված documenta 5-ում (1972 թ․) և documenta 6-ում (1977 թ․)։

Ֆիլմագրություն 
 Four Artists: Robert Ryman, Eva Hesse, Bruce Nauman, Susan Rothenberg. 47 min, Documentary USA 1988. Regie Michael Blackwood 
 Eva Hesse. USA/D 2016. Dokumentarfilm, R Marcie Begleiter, 105 min, OmdUT Real fiction, ausführliche Beschreibung , mit tabell. Biografie Hesses

Գրականություն 
 Lucy Lippard: Eva Hesse. Da Capo Press, New York 1992
 Michael Jürgs: Eine berührbare Frau. Das atemlose Leben der Künstlerin Eva Hesse. Bertelsmann, Gütersloh 2007, ISBN 3-570-00929-7
 Ulrike Haage: alles aber anders. Nach Aufzeichnungen von Eva Hesse. Hörspiel. Sans Soleil, Bonn 2009, ISBN 978-3-88030-044-6
 Р. Краусс: Холостяки. Прогресс-Традиция, Москва 2004.

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Եվա Հեսսեի ժամանակագրությունը Նյու Յորքի Հրեական թանգարանի կայքէջում
 Ландихова А. Ева Гессе: вырисовывая себя // Art Ukraine. — 2011. — 26 авг.
 Совместная выставка Гего и Е. Гессе в Гамбургском кунстхалле
 Եվա Հեսսեի աշխատանքները Վիսբադենի ցուցահանդեսում, 2002
 Лекция Ирины Кулик в Музее «Гараж». Эва Гессе — Сара Лукас

 Entry for Eva Hesse on the Union List of Artist Names
 Eva Hesse Documentary
 Eva Hesse: MoMA
Eva Hesse on Artcyclopedia
Eva Hesse: Random Notes Essay by Leslie Dick published in X-TRA
oneroom.org , Source with some more references
Eva Hesse Chronology
Eva Hesse: Sculpture  Exhibition (2006) at The Jewish Museum (New York)
audio interview with Marcie Begeiter with Irit Krygier discussing her journey directing and co-producing with Karen S. Shapiro the documentary film, Eva Hesse

Հրեա արվեստագետներ
Ամերիկացի կին քանդակագործներ
Ժամանակակից արվեստագետներ
Հրեա կին քանդակագործներ
20-րդ դարի նկարչուհիներ
Եյլի համալսարանի շրջանավարտներ
Ֆեմինիստ արվեստագետներ
Հրեա նկարիչներ