Ցածր Տատրաների ազգային պարկ

Ցածր Տատրաների ազգային պարկ (; կրճ.` NAPANT), ազգային պարկ Կենտրոնական Սլովակիայում Վահ և Հրոն գետերի հովիտների միջև։ Պարկը և բուֆերային գոտին ընդգրկում են ամբողջ Ցածր Տատրաներ լեռան շարքը։ Ազգային պարկն ընդգրկում է 728 կմ² տարածք, իսկ նրա բուֆերային գոտին ընդգրկում է 1110 կմ² տարածք, որը կազմում է Սլովակիայում ամենամեծ ազգային պարկը։

Այն բաժանված է Բանսկա Բիստրիցայի (Բանսկա Բիստրիցա և Բրեզնո շրջաններ), Ժիլինայի (Ռուժոմբերկ և Լիպտովսկի Միկուլաշ շրջաններ) և Պրեշովի  (Պոպրադ շրջան) երկրամասերի միջև։ Ամենաբարձր գագաթը Դյումբիերն է (2,043 մետր կամ 7,063 ֆուտ)։ Չորս խոշոր սլովակյան գետերը սկիզբ են առնում Կռալյովա հոլյա գագաթի ստորին մասից. Վահ, Հրոն, Հնիլեց և Հորնադ։

Պատմություն 
Ցածր Տատրաների տարածքի պահպանման գործընթացն սկսվել է 1918-1921 թվականների և  Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից անմիջապես հետո արված առաջին փորձերից։ 1963 թվականին առաջարկ էր արվել ստեղծել Ցածր Տատրաների ազգային պարկ Կենտրոնական Սլովակիայի Ազգային պարկ անվան տակ։ 1965-1966 թվականների ընթացքում, վերջին առաջարկի ավարտից անմիջապես առաջ առաջարկվեց Ազգային պարկի հեղինակային նախագիծ։ Այս նախագծի նպատակն էր ներառել Ցածր Տատրաների կենտրոնական տարածքի հյուսիսային և հարավային մասերը։ 1967 թվականից մինչև 1968 թվականը նախագիծը վերակառուցվեց Սլովակիայի Ազգային ապստամբության 25-ամյակի կապակցությամբ ազգային պարկի ստեղծման համար։ Սակայն անհրաժեշտ էր ևս 10 տարի հաղթահարելու տարբեր խոչընդոտներ, որոնք թույլ չեն տալիս ստեղծել ազգային պարկի կայացումը։ 1978 թվականին ստեղծվեց ազգային պարկ`Սլովակիայի Սոցիալիստական ​​Հանրապետության 119/1978 կանոնակարգով։ Ազգային պարկի տարածքը սահմանվել է 81,095 հա և դրա պահպանության գոտին` 123,990 հա։ Ազգային պարկի կարգավիճակը նույն տարում հրատարակվել է Սլովակիայի Սոցիալիստական ​​Հանրապետության Մշակույթի նախարարության կողմից 120/1978 կանոնակարգով։ Այս կանոնակարգով սահմանվում են որոշակի տարածքների պահպանության պայմանները։

Պարկի սահմանները և պաշտպանական գոտիները վերանայվել են 1997 թվականի հունիսի 17-ին Սլովակիայի Հանրապետության կառավարության թիվ 182/1997 կանոնակարգով։ Չափվել է ազգային պարկի վերանայված տարածքը` 72,842 հա, ինչը 8,253 հա-ով պակաս էր սկզբնական տարածքից։ Պաշտպանական գոտիների վերանայված տարածքը ճշգրտվել է 110.162 հեկտարով, ինչը 13.828 հեկտարով պակաս է 1978 թվականի տարածքից։

Զբոսաշրջություն 
Այգին հիանալի պայմաններ ունի բազմաթիվ մարզաձևերի համար։ Հանգստավայրերի թվում են Յասնա ցածր Տատրաներ, Տալե, Դեմյանովսկա Դոլինա և Չերտովիցա հանգստավայրերը. Հետևյալ քարանձավները բաց են հասարակության համար. Դեմյանովսկի ազատության քարանձավ, Դեմյանովսկի սառցե քարանձավ, Բիստրա քարանձավ, Վաժեկայի քարանձավ և Անշունչ չղջիկների քարանձավ։

Պահպանվող տարածքներ 
Ներկայումս 98.89 կմ² տարածքով այգում կամ դրա բուֆերային գոտում ստեղծվել են հետևյալ պահպանվող տարածքները.
10 ազգային բնության պահուստներ
10 ազգային պահուստներ, այդ թվում Հոռնե Լեզին
5 ազգային բնության հուշարձաններ
6 բնության հուշարձաններ
1 պահպանվող տարածք

Տես նաև 

 Սլովակիայի պահպանվող տարածքներ
 Տատրա ազգային պարկ, Սլովակիա

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
Low Tatras National Park at Slovakia.travel

Սլովակիայի աշխարհագրություն
Սլովակիայի գետեր
Սլովակիայի լեռներ
Ազգային պարկեր ըստ երկրի
Կատեգորիա ԲՊՀՄ II