Նմանականացում

Նմանականացում կամ անալոգիա (, համամասնություն, համապատասխանություն, համաչափություն), մոտավոր ճշմարիտ և հավանական գիտելիք-եզրակացություն կառուցվածքային կամ այլ հատկանիշներով տարբեր առարկաների ու երևույթների նմանության, հատկապես էական հատկանիշների համընկնման հիմքի վրա։

Երբ մենք խորազննին դիտում ենք մարդու կողմից ստեղծված «արհեստական բնության» առարկաները, ապա տեսնում ենք նմանություններ բնության կուսական առարկաների ու երևույթների հետ։ Ամենամոտ օրինակը ինքնաթիռի օրինակն է, որը պատճենահանել է թռչունների թռիչքը։ Այս պրոցեսում մեծ դեր է խաղացել նմանականացումը։

Նմանությունը հիմնավոր է, երբ այն վերաբերում է դրանց շարժման օրինաչափություններին, ներքին կապերին ու փոխազդեցոությանը։ Ճանաչողության պրոցեսում անալոգիաների միջոցով ստեղծված եզրակացությունները ընկած են գիտական վարկածների ու կռահումների հիմքում։ Նմանականության իմացաբանական դերը բացառիկ է նաև մարդկանց պրակտիկ-առօրյա կյանքում, երբ դիտարկումների ու առօրյա փորձի շնորհիվ ձևավորում է նրանց զանգվածային ստեղծագործական միտքը։ Նմանականությունը հանգեցնում է անհայտ առարկաների մտովի մոդելավորման, որը միջոց է բնօրինակի հատկություններն ու կառուցվածքային ձևերը կրկնօրինակելու համար։

Նմանականացումը հենվում է համեմատության և համադրության վրա։ Համեմատությունը պարզում է առարկաների նմանությունն ու տարբերությունը։ Համեմատության հիմքի վրա առաջացել է պատմահամեմատական մեթոդը, որը հենվելով հասարակական երևույթների կրկնելիության ու նմանության վրա, օգնում է բացահայտելու դրանց զարգացման օրինաչափությունները։

Ծանոթագրություններ 

Փիլիսոփայություն