Խաղաղության եկեղեցիներ

Խաղաղության եկեղեցիներ (, ), փայտե խոշորագույն սրբազան կառույցներ Եվրոպայում (նստատեղերի թվով այդ կոչումը վիճարկում է Ֆինլանդիայի Կերիմյակի կոմունայի եկեղեցին)։ Տեղակայված են լեհական Սվիդնիցա և Յավոր քաղաքներում։ 2001 թվականին ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն խաղաղության եկեղեցիները հռչակեցին համաշխարհային մշակութային ժառանգություն։

Պատմություն 
Խաղաղության եկեղեցիները կառուցվել են 17-րդ դարի երկրորդ կեսին 1648 թվականի Վեստֆալյան հաշտությունից հետո, որը կնքվել է Երեսնամյա պատերազմից հետո (1618—1648)։ Բողոքական Շվեդիայի ճնշման տակ Սրբազան Հռոմեական կայսրության կայսր Ֆերդինանդ III-ը (դավանանքով՝ կաթոլիկ) սիլեզյան լյութերական-ավետարանչականներին թույլ տվեց տարածքում երեք եկեղեցիներ կառուցել, որոնք գտնվում էին նրա անմիջական կառավարման տակ։

Կայսեր համաձայնությունը պարունակում էր մի շարք լրացուցիչ սահմանափակումներ.

 եկեղեցիները պետք է կառուցվեին միայն ոչ դիմացկուն նյութերից (փայտ, ծողտ, կավ, ավազ),
 եկեղեցիները պետք է կառուցվեին միայն քաղաքի սահմաններից դուրս, քաղաքի պատերից թնդանոթային կրակոցի հեռավորության վրա,
 եկեղեցիները չպետք է ունենային աշտարակներ, զանգակատներ, ինչպես նաև ունենային ավանդական ձև,
 եկեղեցիները պետք է կառուցվեին մեկ տարվա ընթացքում, 
 կառուցումը պետք է կատարվեր բացառապես բողոքականների գումարով,
 եկեղեցիներին կից չէր կարելի բացել ծխական դպրոցներ։

Ընդհանուր կառուցվեց երեք եկեղեցի՝ Գլոգուվում, Յավորում և Սվիդնիցայում (ներկայումս դրանցից պահպանվել են երկուսը. գլոգուվյան եկեղեցին այրվել է 1758 թվականին կայծակի հարվածից հետո)։

Չնայած սահմանափակումներին՝ խաղաղության եկեղեցիները դարձան խոշորագույն փայտե կրոնական կառույցները, կառուցման ժամանակ կիրառվել էին առաջադիմական ճարտարապետական և շինարարական լուծումներ։ Սվիդնիցայի խաղաղության եկեղեցին զբաղեցնում է 1180 քկմ և ունի 6000 հավատացյալ, Յավորի եկեղեցին՝ 1090 քկմ և 7500 հավատացյալ (3000 նստատեղ)։ Ֆիննական Կերիմյակի կոմունայի եկեղեցին ունի 3400 նստատեղ, բայց ամբողջական տարողությունը (կանգնելու տեղերով) կազմում է մոտ 5000 մարդ։

Պատկերասրահ

Սվիդնիցա

Յավոր

Գլոգուվ

Գրականություն 
 Worthmann, Ludwig, Führer durch die Friedenskirche zu Schweidnitz. Breslau 1929.
 Kalinowski, Konstanty, Barock in Schlesien. München 1990. ISBN 3-422-06047-2.
 Gruk, Wojciech, Silesian Churches of Peace and the Royal Hungarian Articular Churches. Possible Legal and Architectural Relations. In։ Protestantischer Kirchenbau der Frühen Neuzeit in Europa. Grundlagen und neue Forschungskonzepte. — Protestant Church Architecture in Early Modern Europe. Fundamntals and New Research Approaches. Regensburg 2015, p. 333-343. ISBN 978-3-7954-2942-3.

Արտաքին հղումներ 

 Church Of Peace in Jawor – photo gallery
 Church of Peace in Świdnica 

Համաշխարհային ժառանգություն Լեհաստանում