Ազգային հետախուզական կազմակերպություն (Թուրքիա)

Ազգային հետախուզական կազմակերպություն (), թուրքական հատուկ ծառայություն, որն ստեղծվել է 1965 թվականին Թուրքիայի ազգային անվտանգության ծառայության լուծարումից հետո։

Համաձայն նախկին տնօրեն Ատաչ Յավուզի կազմակերպությունում ռազմական ներկայությունն չնչին է։ Այս կազմակերպությունը ունի ռազմական ժառանգություն։ 1990 թվականին կազմակերությունում զինծառայողների քանակաը կազմել է 35 %: Այսօր այն կազմում է 4,5 % և համարվում կազմակերպության ստորին էշելոններից մեկը։

Քարտուղարի նախկին տեղակալ Ջեվաթ Ունեշը նշել է, որ MİT-ը յուրաքանչյուր պետական հեղաշրջման ժամանակ որպես ռազմական կառույց իր վրա էր վերցնում սահմանված առաջնահերությունների կազմակերպումը։

Հուսալիության ապահովման նպատակով կազմակերպության աշխատակիցների ընտանիքների անդամները գտնվում են հսկողության տակ։ Նախկին տեղակալ Էմրե Թաները նշել է, որ արդեն այդպես չէ։ Նրան են վերագրում MİT-ի և ոստիկանության հետախուզության հապավուների ստեղծումը։ Թաները 2009 թվականի սկզբին հայտարարել է ոստիկանության հետախուզության վերաստեղծման մասին։

MİT-ը համագործակցում է ամերիկյան հատուկ ծառայությունների հետ։

Պատմություն 
Թուրքիայում հետախուզական ծառայություն ստեղծելու փորձերը սկսվեցին Օսմանյան կայսրության գոյության վերջին տարիներին։ Կարիք կար քաղաքական միությունները պաշտպանել արերկրյա ճնշուներից, երկրի ներսում կանխել անջատողական շարժումները և այս ամենը հանգեցրեց նրան, որ 1913 թվականի նոյեմբերի 17-ին Էնվեր փաշայի գլխավորությամբ ստեղծվեց Թեշքիլաթ-ը մահսուսե հատուկ կազմակերպությունը։ 1918 թվականի հոկտեմբերի 30-ին կնքված հրադադարից հետո նշված կազմակերպությունը ուծարվեց։

Ի տարբերություն այլ երկրների «MIT-ը» կատարում է և ներքին, և արտաքին գործառույթներ։ Այն ստեղծվել է 1965 թվականին։ «MIT-ը» փոխարինում է իրենից առաջ գործող Թուրքիայի ազգային անվտանգության ծառայությանը (, որն էլ իր հերթին ստեղծվել է 1926 թվականին Աթաթուրքի կողմից, դրանում բնականաբար ուժեղ էր ռազմական ներկայությունը, հենց դա էր երևում երկրում ռազմական դրություն հայտարարելու ժամանակ, որն էլ հասարակական ճնշման տակ կազմակերպությունում զինվորական ներկայությունը 35 %-ից դարձրեց 4,5 %։ Նոր աշխատակիցները ընդունվում են, կամ նախկին աշխատակիցների ընտանիքներից, կամ Թուրքիայի պետական էլիտայից։

Կամզակերպությունը ունի ոստիկանական ներուժ համագործակցում է ժանդարմերիայի հետ և կարող է համարվել գաղտնի ոստիկանություն, այդ պատճառով այն մշտական մրցակցության մեջ է գտնվում ոստիկանության հետախուզությունների հետ։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 
 Энвер Алтайлы. Трудный путь к свободе. Рузи Назар: от Красной армии до ЦРУ (Глава 14. Рузи в Турции: Солдаты, заговоры, политика // Турецкая разведка, стр. 262) 

1965 հիմնադրումներ Թուրքիայում
Թուրքիայի պատմություն
Թուրքիայի հատուկ ծառայություններ