Վարդակակաչ գորտնուկային

Վարդակակաչ գորտնուկային (), գորտնուկազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս, որը գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

Նկարագրություն 
10-20 սմ բարձրությամբ, կոճղարմատավոր, գեղազարդային բազմամյա խոտաբույս է։ Ծաղիկների տակ գտնվող ծածկոցը կազմված է մատնաձև հատված և արմատամերձ տերևներին նման ցողունային տերևներից։ Ծաղիկները դեղին են։

Տարածվածություն 
Հայաստանում հանդիպում է միայն Իջևանի ֆլորիստիկական շրջանում։ Տարածված է Կովկասում, Եվրոպայում, միջերկրածովյան ավազանի երկրներում և Հյուսիսային Անատոլիայում։

Էկոլոգիա 
Աճում է միջին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 1000-2000 մ բարձրությունների վրա, անտառներում։ Ծաղկում է ապրիլ ամսին, պտղաբերում` մայիսին։

Պահպանություն 
Վտանգված տեսակ է։ Հյուսիսային Հայաստանում հայտնի է 3 պոպուլյացիաներում։ Տարածման շրջանի մակերեսը 5000 կմ²-ից պակաս է, բնակության  շրջանի մակերեսը՝ 500 կմ²-ից պակաս է։ Տեսակին անտառների հատումների և ներքին գործոնների պատճառով սպառնում է տարածման և բնակության շրջանների կրճատում։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ, CITES–ի և Բեռնի կոնվենցիայի հավելվածներում ընդգրկված չէ։

Պոպուլյացիայի մի մասը պահպանվում է «Դիլիջան» ազգային պարկի տարածքում։

Ծանոթագրություններ 

Վտանգված տեսակներ
Ծածկասերմեր
Գորտնուկազգիներ
ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
1753 թվականին նկարագրված բույսեր
Եվրոպայի բուսական աշխարհ