Կովկասի բանակ (Ռուսական կայսրություն, 1914-1918)

Կովկասի բանակ (), ռազմական օպերատիվ ասոցիացիա Կովկասում Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։

Կառուցվածքը 
1914 թվական

Դաշտային վարչություն (Շտաբ)
Բանակի ենթակայության հատվածները
Կովկասի 1-ին բանակային կորպուս
երկու հետևակային ստորաբաժանումներ (20-րդ և 39-րդ)
Կուբանի կազակային թիմ
Կովկասի 1-ին կազակական դիվիզիա
Թուրքմենստանի 2-րդ բանակային կորպուս
երկու հետևակային բրիգադաներ (Թուրքմենստանի 4-րդ և 5-րդ)
Կազակների անդրկասպյան բրիգադ

Մինչ ռազմական գործողությունների բռնկումը Կովկասյան բանակը տարակենտրոնացվեց երկու խմբի՝ ըստ երկու հիմնական գործառնական ոլորտների.
Կարսի ուղղություն (Կարս - Էրզրում), մոտ 6 դիվիզիա Օլթիի շրջանում - Սարիղամիշ։
Երևանյան ուղղություն (Երևան - Ալաշկերտ), մոտ երկու դիվիզիա, որոնք մեծ թվով կենտրոնացել էին Ցոլակերտի (այժմ` Իգդիր) շրջանում։

Կողմերը շրջափակված էին սահմանապահներից, կազակներից և աշխարհազորայիններից կազմված փոքր ջոկատներով։ Աջ թևը՝ Սև ծովի ափի երկայնքով մինչ Բաթում, իսկ ձախ թևը՝ քրդական տարածքներին և պարսկական Ադրբեջանի դեմ էր, որտեղ մոբիլիզացիայի հայտարարությունից հետո թուրքերը սկսեցին ձևավորել քրդական անկանոն հեծելազոր։

Ընդհանուր կովկասյան բանակը բաղկացած էր շուրջ 153 գումարտակից, 175 կազակների հարյուրյակից և 350 հրանոթից։ Նրան դիմադրում էր թուրքական 3-րդ բանակը (մոտ 100 գումարտակ, 35 ջոկատ, 244 հրանոթ)։
1917 թվականի ապրիլին Կովկասյան բանակը վերափոխվեց Կովկասյան ճակատի, սակայն այդ ճակատի կազմում կրկին ձևավորվեց Կովկասյան բանակը։
1917 թվականին բանակը իր կազմում ուներ

•	վարչություն

•	Կովկասի 1-ին բանակային կորպուս

•	Կովկասի 4-րդ բանակային կորպուս

•	Կովկասի 5-րդ բանակային կորպուս

•	Կովկասի 6-րդ բանակային կորպուս

•	Կովկասի 7-րդ բանակային կորպուս

•	Թուրքմենական 2-րդ բանակային կորպուս

•	Կովկասի 1-ին հեծելազորային կորպուս

•	Կովկասի 1-ին հեծելազորային կորպուս

Գտնվում են Կովկասի ռազմական շրջանի և 1917 թվականից Կովկասյան արշավանքի կազմում։

Գլխավոր հրամանատարներ 
Սկզբնական շրջանում Կովկասյան բանակի հրամանատարն էր Կովկասի փոխարքա և Կովկասյան ռազմական շրջանի գլխավոր զորքերի գեներալ-ադյուտանտ Իլլարիոն Վորոնցով-Դաշկովը։ Սակայն նա գործողությունների զարգացմանը չի մասնակցել, տալով բանակի հրամանատարությունը իր օգնական Ալեքսանդր Միշլաևսկուն, այնուհետև՝ գեներալ Նիկոլայ Յուդենիչին։

•	08.30.1914 - 08.23.1915 - հեծելազորի գեներալ Վորոնցով-Դաշկով

•	08.23.1915 - 02.03.1917 - հեծելազորի մեծ Իշխան Նիկոլայ Նիկոլաևիչ Կրտսեր

•	03.03.1917 - 03.04.1917 - հետևազորի գեներալ Նիկոլայ Յուդենիչ

Հրամանատարներ 
01.24.1915 - 03.03.1917 - հետևազորի գեներալ Նիկոլայ Յուդենիչ
04/03/1917 - 09/11/1917 - հետևազորի գեներալ Միխայիլ Պրժևալսկի
06/05/1917 - 16/06/1917 - հեծելազորի պաշտոնակատար գեներալ Նիկոլայ Բարատով
06/18/1917 - 10/24/1917 - հետևազորի գեներալ Վլադիմիր Վլադիմիրովիչ Դե-Վիտ
02/10/1917 - ?? 03,1918 - գեներալ-լեյտենանտ Իլյա Օդիշելիձե

Արտաքին հղումներ 
 Всемирная история. Первая мировая война (январь — май 1915)
 «Кто был кто в Первой мировой войне» К. А. Залесский, 2003

Առաջին համաշխարհային պատերազմ մրցույթի հոդվածներ
Առաջին համաշխարհային պատերազմ
Օսմանյան կայսրության պատմություն
Օսմանյան կայսրությունն Առաջին համաշխարհային պատերազմում