Նիկոլայ Դմիտրիև-Օրենբուրգսկի

Նիկոլայ Դմիտրիևիչ Դմիտրիև-Օրենբուրգսկի (,  (13) ապրիլի, 1837, Նիժնի Նովգորոդ, Նիժնի Նովգորոդի նահանգ, Ռուսական կայսրություն –  (3 մայիսի), 1898, Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսական կայսրություն), ռուս ժանրային գեղանկարիչ, մարտանկարիչ, գրաֆիկ, Գեղարվեստի կայսերական ակադեմիայի ակադեմիկոս և մարտանկարչության պրոֆեսոր, «տասնչորսի խռովության» մասնակից, Սանկտ Պետերբուրգի նկարիչների արտելի հիմնադիրներից մեկը։

Դմիտրիև ազգանունով մյուս նկարիչներից տարբերվելու համար ազգանվանն ավելացրել է «Օրենբուրգսկի» էպիտետը։

Կենսագրություն 

Նիկոլայ Դմիտրիև-Օրենբուրգսկին ծնվել է 1838 թվականի ապրիլի 1-ին (նոր տոմարով՝ ապրիլի 13)։ Սովորել է Ուֆայի նահանգային գիմնազիայում և իր հարազատների՝ Սանկտ Պետերբուրգ տեղափոխվելուց հետո պատրաստվել է դառնալ յունկեր, սակայն հայտնի գեղանկարիչ Վասիլի Շեբուևի խորհրդով սկսել է հաճախել դասերի Գեղարվեստի կայսերական ակադեմիայում։

Այնտեղ նա համարվել է Ֆեոդոր Բրունիի աշակերտը և նկարչության բնագավառում իր ունեցած հաջողությունների համար նրանից ստացել է չորս փոքր ու մեկ մեծ արծաթե մեդալներ։ 1860 թվականին արժանացել է փոքր ոսկե մեդալի ծրագրի համաձայն ստեղծված «Օլիմպիական խաղեր» նկարի համար։ Դրան հաջորդող երկու տարիների ընթացքում նա նկարել է «Մեծ իշխանուհի Սոֆյա Վիտովիտովնան մեծ իշխան Վասիլի Տյոմնու հարսանիքին» () և «Ստրելեցյան խռովություն» () նկարները, բայց դրանց համար չի արժանացել ցանկալի պարգևին։

1863 թվականին մեծ ոսկե մեդալի մրցույթի մյուս մասնակիցների՝ տասներկու երիտասարդ նկարիչների հետ հրաժարվել է կատարել ներկայացված ծրագիրը և հեռացել է Ակադեմիայից՝ ստանալով երկրորդ աստիճանի նկարչի կոչում։ Մասնակցել է Սանկտ Պետերբուրգի նկարիչների արտելի հիմնադրմանը, որին անդամակցել է մինչև 1871 թվականը։

1868 թվականին «Ջրահեղձը գյուղում» (, գտնվում է Ռուսական պետական թանգարանում) նկարի համար Նիկոլայ Դմիտրիև-Օրենբուրգսկուն շնորհվել է ակադեմիկոսի կոչում։ 1869 թվականին նա ուղեկցել է մեծ իշխան Նիկոլայ Նիկոլաևիչ Ավագին Կովկասում և Խորկովի ու Վորոնեժի նահանգներում ուղևորության ընթացքում. այդ ճանապարհորդության արդյունքում նա ստեղծել է 42 նկար։

1871 թվականին Նիկոլայ Դմիտրիև-Օրենբուրգսկին՝ որպես կրթաթոշակառու, երեք տարով մեկնել է արտասահման, հիմնականում ապրել Դյուսելդորֆում, որտեղ խորհուրդներ է ստացել հայտնի նկարիչներ Բենյամին Վոտյեից ու Լյուդվիգ Կնաուսից։ Հետագայում նա մի կարճ ժամանակ բնակվել է Փարիզում, որտեղ մասնակցել է տեղի «Ռուս նկարիչների միության» հիմնադրմանը, ներկայացրել է իր նկարները տարեկան սալոններում՝ դրանք միայն հազվադեպ ուղարկելով Սանկտ Պետերբուրգ, ստեղծել նկարներ ռուսական ու ֆրանսիական նկարազարդ պարբերականների համար։

Փարիզում նա ժանրային գեղանկարչությունից անցում է կատարել մարտանկարչության, քանի որ պատվեր է ստացել ստեղծել մի քանի նկար 1877-1878 թվականների ռուս-թուրքական պատերազմի սյուժեներով։ Դրանցից երկուսի՝ «Ալեքսանդր II կայսեր պահակախմբի մարտը Սիստովոյի բարձունքներում () և «Կայսեր մուտքը Պլոեշտի քաղաք» () նկարների համար Գեղարվեստի կայսերական ակադեմիան նրան շնորհել է պրոֆեսորի կոչում։ Նույն շարքի հետագա նկարների ստեղծման համար նա 1885 թվականին մշտական բնակության համար վերադարձել է Սանկտ Պետերբուրգ։

Նկարչի ժանրային աշխատանքներից նշանակալի են «Ջրահեղձը գյուղում», «Երկու րոպեի կանգառ» (, 1878) և «Հրդեհ գյուղում» (1885, Ռուսական պետական թանգարան) նկարները։ Նրա մի շարք աշխատանքներ, որ ներկայացնում են տեսարաններ ռուս-թուրքական պատերազմից, ցուցադրվում են Ձմեռային պալատի Պոմպեյի ցուցասրահում։

Նիկոլայ Դմիտրիև-Օրենբուրգսկին մահացել է 1898 թվականի ապրիլի 21-ին (նոր տոմարով՝ մայիսի 3) Սանկտ Պետերբուրգում։

Պատկերասրահ

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Дмитриев // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона ։ в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

Արտաքին հղումներ 
 
 
 
 
 Произведения Н. Д. Дмитриева-Оренбургского. Одесский художественный музей.
 Автопортрет с женой и младенцем 

Ռուս նկարիչներ
Մարտանկարիչներ
Գեղարվեստի կայսերական ակադեմիայի ակադեմիկոսներ