Արաբական ձմեռ

Արաբական ձմեռ, ավտորիտարիզմը և իսլամական ծայրահեղականությունը բնութագրող եզրույթ, որը սկզբնավորվեց Արաբական գարունից հետո Արաբական աշխարհում։ Համաձայն Վարշավայի համալսարանի գիտնականների՝ Արաբական գարունը իր մայրամուտից հետո անխուսափելիորեն հանգեցրեց Արաբական ձմռան։ Արաբական ձմեռը բնորոշվում է տարածաշրջանային քաղաքացիական պատերազմներով, տարածաշրջանային անկայունության բարձրացմամբ, արաբական երկրներում տնտեսական և դեմոգրաֆիական անկումներով և էթնոկրոնանական բախումներով։ Բեյրութի Ամերիկյան Համալսարանի հետազոտության համաձայն՝ 2014 թվականի ամառվանից Արաբական ձմեռը դարձել է շուրջ մեկ քառորդ միլիոն մարդկանց մահվան և միլիոնավոր մարդկանց գաղթական դառնալու պատճառ։

Սահմանում

Աշխարհագրություն 

«Արաբական ձմեռ» եզրույթը բնութագրում է Արաբական լիգայի երկրներում ընթացող գործողությունները Մերձավոր Արևելքում և Հյուսիսային Աֆրկայում՝ ներառյալ Սիրիայի քաղաքացիական պատերազմը, Իրաքի 2011֊2014 թվականների ապստամբությունը, 2014 թվականից մինչ օրս ձգվող Իրաքի քաղաքացիական պատերազմը, Եգիպտոսի 2011֊2014 թվականների ճգնաժամը, Լիբիայի 2011 թվականից մինչ օրս ձգվող ճգնաժամը, և Եմենի 2011 թվականից մինչ օրս ձգվող ճգնաժամը։ Արաբական ձմեռ ներկայացվող գործողությունները ներառում են Եգիպտոսում Մոհամեդ Մորսիի հեռացումը և գներելար Աբդել Ֆաթահ էլ Սիսիի իշխանության գալը Մուսուլման եղբայրների դեմ պայքարի արդյունքում։ Քաղաքական զարգացումները, հատկապես Եգիպտոսում ավտորիտարիզմի վերականգնումը և քաղաքացիական ազատությունների ճնշումները, սկսած 2013 թվականի հուլիսի 3֊ի հեղաշրջումից, նկարագրվում են որպես «ռազմական ձմեռ», որը գործում էր Արաբական գարնան նպատակներին հակառակ։ Տարբեր խմբավորումների և ցեղերի զինյալները սկսել են բախվել Լիբիայում բանակցությունների տապալումից հետո։ Սիրիայի քաղաքացիական պատերազմի տարածումը Լիբանանի որոշ շրջաններում և Բահրեյնում նույնպես ներառվում են Արաբական ձմռան մեջ։ Պրոֆեսոր Սեն Յոմը Լիբիան և Սիրիան համարում է Արաբական ձմռան հիմնական թատերաբեմեր։ Հյուսիսային Մալիի հակամարտությունը հաճախ համարվում է «Իսլամական ձմռան» հատված։ Քաղաքական փոփոխությունները, որոնք տեղի են ունենում Թունիսում, ներառյալ կառավարության փոփոխությունը, ինչպես նաև Իսլամական պետության գործունեությունը, նույնպես ներառվում են Արաբական ձմռանը միտված գործողությունների շարքում։

Ժամանակագրություն 

Վարշավայի համալսարանի գիտնականների կարծիքով Արաբական գարունը անխուսափելիորեն հանգեցրեց արաբական ձմռան սկզբանվորմանը։ Այս կարծիքն է արտահայտում նաև պրոֆեսոր Ջեյմս Սիմիսը իր հոդվածում։ 2016 թվականի սկզբներին «Էկոնոմիստ» () ամսագիրը նկարագրեց արաբական աշխարհում տիրող իրավիճակը որպես «ավելի վատ քան երբևէ» արտահայտությամբ՝ նկատի ունենալով Արաբական ձմեռը։

Ազդեցություն

Տնտեսական ազդեցություն 

Համաձայն Աֆրիկյան և Մերձավորարևելյան հետազոտությունների Մոշե Դայանի կենտրոնի ()՝ Արաբական ձմռան պատճառած վնասը շուրջ 800 միլիարդ ամերիկյան դոլար է։ Սիրիայում, Եգիպտոսում, Իրաքում, Հորդանանում և Լիբանանում շուրջ 16 միլիոն մարդ ունի մարդասիրական օգնության կարիք։ Իսկ «Էկոնոմիստ» () ամսագիրը նշեց, որ Մալթան շահեց Արաբական ձմռան պատճառով, քանի որ զբոսաշրջիկները, ովքեր այցելելու էին Եգիպտոս և Թունիս, ավելի անվտանգ համարեցին մեկնել Մալթա։

Կորուսնտեր 

Բեյրութի Ամերիկյան Համալսարանի հետազոտությունը պդնում է, որ 2014 թվականի ամառվանից Արաբական ձմեռը պատճառ է դարձել մեկ քառորդ միլիոն մարդկանց մահվան և միլիոնավորների գաղթի պատճառ։ Ջորջ Ուիկը հաղորդում է, որ 2017 թվականի սկզբներից շուրջ 30․000 մարդ է զոհվել Լիբիայում, 220․000֊320․000 մարդ սպանվել է Սիրիայում։ Իսկ միայն Սիրիայի քաղաքացիական պատերազմի պատճառով շուրջ 4 միլիոն մարդ դարձել է գաղթական։

Միգրացիոն ճգնաժամ 

Քաղաքական ճգնաժամերը և բռնությունները Մերձավոր Արևելքում և Հյուսիսային Աֆրիկայում պատճառ է դարձել մասսայական միգրացիայի համար։ Արդյուքնում ներքին տեղահանված անձինք, ապաստան խնդրողները և փաստականները գնում են դեպի Եվրոպական Միություն։ Որոշ փախստականներ Լիբիայից և Թունիսից ձգտում են փրկվել վայրագություններից Միջերկրական ծովը հատելու շնորհիվ։ Նրանք մտավախություն են առաջացրել եվրոպական քաղաքական գործիչների և բնակչության շրջանում, որ կարող են ողողել իրենց պետությունների առափնյա շրջանները։ Սա առաջ բերեց մեծ օրենսդրական ալիք և ափամերձ շրջանների հսկողության ուժեղացում։

Տես նաև 

 Իսլամական պետություն
 Արաբական գարուն
 Սիրիայի քաղաքացիական պատերազմ
 Իրան-Սաուդյան Արաբիա սառը (պրոքսի) հակամարտություն
 Եվրոպայի միգրացիոն ճգնաժամ

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 

 RT - Flames, Fury & Frustration: Arab Spring spins into Arab Winter?
 RT - CrossTalk: Arab Winter?
 Arirang News - Prime Talk: Are we approaching an Arab Winter? Jang Ji-hyang, Asan Institute for Policy Studies
 VICE - Arab Winter: Syrian refugees in Lebanon Bekaa Valley

Միջազգային հարաբերություններ
Արաբական Լիգա
Մերձավոր Արևելք