Մարսն ու Վեներան շախմատ են խաղում

«Մարսն ու Վեներան շախմատ են խաղում» (), իտալացի նկարիչ Ալեսսանդրո Վարոտարիի (Պադովանինո) կտավը։ Հայտնի է դիցաբանական աստվածներ Մարսի և Վեներայի սիրո անսովոր մեկնաբանությամբ։

Կտավի սյուժե 
Արվեստի պատմության մեջ «Վեներա և Մարս» սյուժեն ունի երկու հիմնական մեկնաբանություններ։

 Դիպվածի պատկերում, երբ Վուլկանը սիրահարներին բռնում է դավաճանության պահին։ Այդպիսի մի օրինակ է Տինտորետտոյի «Վեներան, Վուլկանն ու Մարսը» կտավը (1547—1551, Հին պինակոտեկ, Մյունխեն)։ Այս սյուժեն բնորոշ է 18-րդ դարի ֆրանսիական գեղանկարչությանը։
 Մարտական արվեստների նկատմամբ Սիրո հաղթանակի այլաբանություններ։ Մարսն ու Վեներան միասին պառկած են անկողնում։ Մարսը սովորաբար քնած է։ Կուպիդոնները (սիրո աստվածներ) խաղում են նրա զենք ու զրահով։ Սյուժեն բնորոշ է Վերածննդի դարաշրջանին։ Նման օրինակներ են Կառլո Սարաչենիի «Վեներան և Մարսը» (մոտ․ 1600 թվական, Տիսեն-Բորնեմեսի թանգարան, Մադրիդ և «Վեներան, Մարսն ու Կուպիդոնը» (1490, Պյերո դի Կոզիմո, Բեռլինի պետական թանգարաններ)։

Պադովանինոյի կտավն ունի յուրօրինակ սյուժե, որում երկու մեկնաբանություններն էլ ներկայացված են։ «Մարսն ու Վեներան շախմատ են խաղում» կտավում գեղեցկության աստվածուհի Վեներան և պատերազմի աստված Մարսը շախմատ են խաղում։ Ետին պլանում պատկերված է Վեներայի խաբված ամուսինը՝ Վուլկանը՝ գինու սափորը ձեռքին։ Նկարի ընդհանուր կառուցվածքը արտացոլում է նկարչի ինքնատիպ հումորի զգացողությունը, ինչն էլ հանդիսանում էր կենդանության օրոք նրա հանրաճանաչ լինելու գրավականը Վենետիկում։

Նկարչի այս կտավը վերոհիշյալ աստվածների սիրո թեմայով արված նկարներից մեկն է։ Դրանցից են՝ «Վեներան, Մարսը և երկու կուպիդոնները», «Վեներան և Մարսը, Վուլկանի անակնկալը»։ Վերջինում Վուլկանը նման է «Մարսն ու Վեներան շախմատ են խաղում» նկարի համապատասխան անձին։

Շախմատային դիրքը նկարում 
Շախմատային տախտակը ներկայացված է թեքված, ուստի տեսանելի է խաղաքարերի դասավորությունը։ Դրանց դիրքը բավականին պարզ է։ Վեներան երկու մատով թագուհուն դնում է е1 դաշտում՝ մատ անելով հակառակորդին։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 
   P. 161—177.
   P. 483—485.
  
 

Հունահռոմեական դիցաբանության սյուժեով նկարներ
Շախմատ
Մերկ կանանց պատկերով նկարներ
1640 նկարներ
1530 նկարներ
Նկարներ այբբենական կարգով
Աֆրոդիտեն կամ Վեներան գեղանկարչության մեջ