Հայ-թաթարական ընդհարումներ (1905-1906, Բանանց)

Հայ-թաթարական ընդհարումներ 1905-1906թթ. Բանանց (նաև՝ հայ-թուրքական ընդհարումներ Բանանցում), հայ-թաթարական (թուրքական) զինված հակամարտություն Ցարական Ռուսաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Բանանց բնակավայրի տարածքում, որը տեղի է ունեցել 1905-1906 թվականներին։ Այն ուղեկցվել է խաղաղ բնակչության ջարդերով և ունեցվածքի թալանով։ Հանդիսանում է 1905 թվականին Բաքվի‎, Երևանի‎, Թիֆլիսի‎, Ելիզավետպոլի նահանգներում‎ սկսված հայ-թաթարական ընդհարումների մաս։

Հայ-թաթարական ընդհարումների ամբողջ ընթացքում թուրք-թաթարական ուժերը այդպես էլ չեն կարողանում հարձակվել Բանանց գյուղի վրա՝ սահմանափակվելով բնակավայրի մոտակայքում դարանակալման գործողություններով, ինչի հետևանքով հայկական կողմը ունեցել է մարդկային և նյութական կորուստներ։ Բանանցի հայերից շատերը մասնակցել են նաև հայկական այլ բնակավայրերի պաշտպանությանն ու թուրքական գյուղերի նկատմամբ պատժիչ գործողություններին։

1906 թվականի մարտի 16-ին թուրքերը սպանել են հովիվ Կարապետ Բալյանցին, նրա երկու որդիներին ու եղբորորդուն, որոնցից 9 տարեկան երեխային մորթել են, իսկ մնացածին գնդակահարել։ Նրանք գյուղի մոտակայքում արածեցնելիս են եղել իրենց 65 գլուխ տավարը։

1906 թվականի մայիսի 16-ին Բանանցի մրգատու այգիներում թուրքերը դարանակալել և սպանել են 34-ամյա Զաքար Շահմուրադյանցին։

Նմանատիպ դեպք է տեղի ունեցել նաև 1906 թվականի սեպտեմբերի 19-ին թուրք-թաթարները դարանակալել և անտառի միջից գնդակահարել են բանանցեցի մի երիտասարդի, ով եղբոր հետ գնալիս է եղել Քարհատ գյուղ։

Ծանոթագրություններ 

Հայ-թաթարական ընդհարումներ 1905-1907
Ադրբեջանի պատմություն