Տեո Ֆրենկել Ավագ

Թեո Մորից Ֆրենկել (, ), հոլանդացի կինոռեժիսոր, դերասան, կինոպրոդյուսեր, համր կինոյի ժամանակաշրջանի սցենարիստ։ Հոլանդական և եվրոպական կինեմատոգրաֆիայի հիմնադիրներից է։

Թեո Ֆրենկելը որպես ռեժիսոր 1908-1925 թվականներին նկարահանել է ավելի քան 220 ֆիլմ, սակայն դրանցից քչերն են պահպանվել և այդ պատճառով հնարավոր չէ ճիշտ գնահատել վերջիններիս գեղարվեստական նշանակությունը։ 1911-1948 թվականներին նկարահանվել է 21 ֆիլմում և եղել երեք ֆիլմի պրոդյուսեր։

Ռեժիսորը մեծ ծավալով կինեմատոգրաֆիական աշխատանքներ է կատարել Եվրոպայում՝ Մեծ Բրիտանիայում, Ֆրանսիայում, Գերմանիայում և Հոլանդիայում։

Կենսագրություն 
Տեո Ֆրենկելը եղել է հրեական ընտանիքից։ Նրա հայրը՝ Մորից Ֆերկելը ( Maurits Frenkel, 1841—1873) կապելմայստեր էր, իսկ մայրը՝ Թեոդորա Անտոնիա Բոումեստերը դերասանուհի (Theodora Antonia Bouwmeester, 1850—1939): Նրանք ամուսնացել են 1856 թվականին։ Ֆրենկելը մինչև ֆիլմարտադրությունով զբաղվելն աշխատել է որպես դերասան Եվրոպայի տարբեր երկրների թատրոններում։

Իր առաջին ֆիլմը նկարահանել է 1908 թվականին «Cecil Hepworth's filmstudio» կինոստուդիայում՝ Անգլիայում։ Կարճ ժամանակ անց ստեղծել է թատերախումբ և իր սցենարներով նկարահանել է հիսունից ավելի տարբեր ժանրերի ֆիլմեր՝ սկսած մյուզիք–հոլլից վերջացրած ողբերգություններով։

1910 թվականին ղեկավարում էր Բրայթոնի (Մեծ Բրիտանիա) և Նիցեի (Ֆրանսիա)  «Charles Urban’s studio’s» կինոստուդիան։ Նիցեում երկու տարվա ընթացքում ղեկավարել է ավելի քան 120 ֆիլմի նկարահանում, որոնցից շատերը եղել են գունավոր և դրա համար օգտագործվել է ամենաառաջին տեխնիկաներից մեկը Kinemacolor–ը։ Ֆրենկելն ընտրում էր սյուժեներ հիմնված հունական առասպելաբանության, աստվածաշնչյան պատմություններ և պատմավեպերի հիման վրա։ Վերջիններիս նկարահանման օգտագործում էր գլամուրային կոստյումները և տպավորիչ տեսարանները գեղեցիկ բնապատկերներ։

1912 թվականից Ֆրենկելն աշխատում էր Pathe ստուդիայում։ 1913 թվականին տեղափոխվում է Բեռլին, սակայն Առաջին աշխարհամարտից առաջ վերադառնում է Հոլանդիա, որտեղ դառնում է այդ ժամանակների ամենափորձառու ռեժիսորներից։ Ստեղծում է մի քանի հաջող դրամաներ․ «Het wrak van de Noordzee» (Հյուսիսային ծովի աղետը, 1915), «Genie tegen geweld» (Հանճարը բռնության դեմ, 1916) и «Pro domo» (1918).

Պատերազմի ավարտից հետո, Ֆրենկելը վերադառնում է Բեռլին, որպեսզի գլխավորի գերմանահոլանդական համատեղ կինոստուդիան։ Նա նկարահանեց «Alexandra» (1922) և «Frauenmoral» (1923) ֆիլմերը, սակայն իր միջազգային կարիերան շուտով ավարտվեց։

1925 թվականին նա հեռացավ կինեմատոգրաֆիայից։ Ռեժիսորն իր վերջին ֆիլմը նկահանել է 1928 թվականին։

Նրա որդին Թեո Ֆրենկելը (կրտսեր) (1893-1955) ևս եղել է դերասան, գրող և ռեժիսոր։

Ֆիլմագրություն 
 By Order of Napoleon (1910, ռեժիսոր)
 Luchtkastelen (1914, դերասան)
 Zijn viool (1914, դերասան)
 Fatum (1915)
 Het Wrak in de Noordzee (1915)
 Genie tegen geweld (1916)
 Life's Shadows (1916)
 Pro domo (1918)
 Het proces Begeer (1918)
 De duivel (1918)
 Ray of Sunshine (1919)
 The Devil in Amsterdam (1919)
 Op stap door Amsterdam (1919)
 Helleveeg (1920)
 Zxh boord van de 'Sabina' (1920)
 Geeft ons kracht (1920)
 Menschenwee (1921)
 De bruut (1922)
 Judith (1923 թ.)
 Frauenmoral (1923 թ.)
 Cirque hollandais (1924)
 De cabaret-prinses (1925)

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Biography for Theo Frenkel(անգլերեն)

Հոլանդացի կինոռեժիսորներ
Անձինք այբբենական կարգով
Հուլիսի 14 ծնունդներ
1871 ծնունդներ
Ռոտերդամ քաղաքում ծնվածներ
Սեպտեմբերի 20 մահեր
1956 մահեր
Հոլանդացի դերասաններ
Հոլանդացի սցենարիստներ