Սալամանկա (Իսպանիա)

Սալամանկա () քաղաքը գտնվում է Իսպանիայի արևմուտքում, մտնում է Իսպանիայի Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար համայնքի կազմի մեջ։ Համանուն մարզի կենտրոնն է։ Նրա և Պորտուգալիայի սահմանի եղած հեռավորությունը կազմում է 80 կիլոմետր։

Իսպանիայի կարևոր մշակութային կենտրոններից մեկն է։ Հին քաղաքը գտնվում է 778 մետր բարձրության վրա, Տորմես գետի հյուսիսային ափին։ 1988 թվականին ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն ընդգրկել է այն Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկում։ 2002 թվականին ճանաչվել է որպես Եվրոպայի մշակութային մայրաքաղաք։

Սալամանկայի բնակչությունը կազմում է 160 հազար մարդ։ Ունի երկաթուղային կայարան և օդանավակայան, պետական և կաթոլիկ համալսարաններ։

Պատմություն 
Քաղաքը մեծ նշանակություն է ունեցել իբերների ժամանակաշրջանից։ Հիշատակվում է որպես վակկեյների (կելտական ցեղ) Հելմանտիկա քաղաք, Մ․թ․ա․ 217 թվականին Հաննիբալի նվաճման ժամանակ։  Հռոմեացիների ժամանակաշրջանում այստեղ է եղել ամենակարևոր փոխադրամիջոցը Տորմես գետի վրայով, «Արծաթե ճանապարհով» մինչև Կադիս նավահանգիստ։ 7-րդ դարում, երբ այստեղ են հաստատվել Վեստգոթերը, ունեցել են իրենց եպիսկոպոսը։ Արաբական նվաճումներից հետո (712 թ) հոգևոր կենտրոն դարձավ Օվիեդո քաղաքը։
Սալամանկայի քրիստոնեական բնակչությունը վերափոխվեց արաբների 1087-1102 թվականների Ռեկոնկիստայի ժամանակ, իսկ 1178 թվականին Ֆերդինանդ 2-րդը Սալամանկայում հավաքեց իր «կորտեսները» խմբավորումները և տվեց նրանց առանձնահատուկ առավելություններ։

Սալամանկան մշակութային ծաղկուն գագաթնակետին հասավ է 16-րդ դարում, չնայած նրա նշանակությունը էապես անկում ապրեց 17-րդ դարում։ 1812 թվականին քաղաքից ոչ հեռու պայքար սկսվեց անգլիացի և ֆրանսիացի զինվորների մեջ։ Քաղաքացիական պատերազմի տարիներին քաղաքը որպես ժամանակավոր մայրաքաղաք ծառայել է ֆրանկիստներին։

Տեսարժան վայրեր 

1985 թվականին Սալամանկայի հին քաղաքը մտել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կազմի մեջ և ճանաչվել է որպես Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտ։

Գլխավոր քաղաքային հրապարակը՝ Պլասա-Մայորը, ձևավորել է (1729-1733) բարոկկոյի գլխավոր ներկայացուցիչ Չուրրիգուերայի կողմից։ Հրապարակում, իսպանական թագավորների և գեներալ Ֆրանցիսկո Ֆրանկոյի քանդակներով ձևավորված կամարաշարով շինությունն է՝ ռատուշան (քաղաքապետարանը)։ Եղել են ժամանակներ, երբ նրա առաջ անցկացվել է կորիդաներ։

Նոր տաճարի մեջ կարելի է ենք տեսնել քարից կերտված տիեզերագնացի մարմին, որը զարմացնում է տեսնողներին։ 1992 թվականի վերակառուցման ժամանակ դա կերտել է Միգել Ռոմերոն։ Վերակառուցումների ժամանակ այդպիսի տարեր ներառելը տեղի ավանդույթն է։ 2010 թվականին վանդալները կոտրել են քանդակված տիեզերագնացի աջ ձեռքը, դրանից առաջ վնասված է եղել դեմքը։ Դրա համար քանդակը թողնում է այնպիսի տպավորություն, որ կարծես թե ունի մի դարի պատմություն։

Սալամանկան ունի շատ վանքեր, որոնցից նշանավորներն են`
 
 Հին տաճար (ռոմանական ճարտարապետություն) (1140 թվական)
 Նոր տաճար (1513 թվական, կառուցվել է ավելի քան 200 տարի շարունակ)
 Սուրբ Էստեբան դոմինիկյան արական մենաստան՝ վերածննդյան տաճար (1524—1610) և այն դահլիճի մնացորդներ, որտեղ 1486 թվականին ելույթ է ունեցել Քրիստափոր Կոլումբոսը
 դոմինիկյան կանանց մենաստանը՝ շքեզ ձևավորված վերածննդյան սյունաշարով (16-րդ դար)
 Սուրբ Կիպրիանոսի եկեղեցին, որի տակ քարանձավի մեջ նա սև մագիա է քարոզել
 Սուրբ Մարտինա եկեղեցի (12-րդ)

Համալսարան  

Սալամանկայի համալսարանը Եվրոպայի ամենահին համալսարաններից է, հիմնվել է 1254 թվականին։ Մինչև 16-րդ դարի վերջը դրան ավելի քիչ նշանակություն են տվել, քան Բոլոնյային, Փարիզին և Օքսֆորդին։ Տեղացի պրոֆեսորներից մեկը` Փրանսիսկո դե Վիտորիան, 16-րդ դարում միջազգային իրավունքի հիմքը դրեց։ 1584 թվականին համալսարանում սովորել է 7000 ուսանող։ Դրանից հետո անկում է ապրել և 1875 թվականին ուանողների թիվը դարձել է 391։

Համալսարանի գլխավոր շենքը, կառուցվել է 1415-33 թվականներին և այնպես է կառուցվել, որպեսզի ճակատամասը լինի Նոր տաճարի կողմը։ Համալսարանի արևմտյան ճակատամասը աչքի է ընկնում պլատերեսկո ոճով (1494)։ Նրա հարևանությամբ է գտնվում ռեկտոր Միգել դե Ունամունոյի տուն-թանգարանը։

Պատկերասրահ

Բնակչություն

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Мэрия Саламанки
 Каса Лис — Музей стиля модерн 
 Official Tourist Information Office
 Wiki of the city of Salamanca
 General information on Salamanca
 General information about events in Salamanca
 Salamanca travel guide
 Salamanca city guide at HitchHikers Handbook

Թանգարաններ 
 Art Nouveau and Art Decó Museum Casa Lis
 Car History Museum
 Cathedral Museum

Համաշխարհային ժառանգություն Իսպանիայում
Իսպանիայի քաղաքներ