Մարիաննա Էրենստրյոմ

Մարիաննա Էրենստրյոմ (, ամբողջական անունը՝ Mariana "Marianne" Maximiliana Christiana Carolina Lovisa Ehrenström, ), շվեդ պալատական տիկին թագուհու շքախմբի կազմում, բանաստեղծուհի և նկարչուհի, դաշնակահար, մշակութային անհատականություն։ Շվեդիայի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայի և Շվեդիայի թագավորական երաժշտական ակադեմիայի անդամ։

Կենսագրություն 
Մարիաննա Էրենստրյոմը ծնվել է 1773 թվականի դեկտեմբերի 9-ին Ցվայբրյուկկենում, գեներալ-լեյտենանտ Իոհան Ֆրանս Պոլլետտայի և նրա կնոջ սիրողական նկարիչ Իոհաննա Ելենա ֆոն Պախելբելի (Johanna Helena von Pachelbel, 1750-1797) ընտանիքում։

1790-1803 թվականներին Մարիաննան ծառայել է շվեդ թագուհի Սոֆիա Մագդալենա Դանիացու մոտ որպես hovfröken:  Նա հայտնի էր իր կրթվածությամբ և տաղանդով, երգել սովորել է Քրիստոֆեր Կարստենի մոտ, դաշնամուր նվագել՝ կոմպոզիտոր Գեորգ Ֆոգլերի մոտ, գեղանկարչություն՝ Ժակ-Մարի դե Մոնվելի մոտ՝ դրական կարծիքներ ստանալով Կարլ Էրենսվերդից։ Մարիաննան որպես երաժիշտ և երգչուհի հանդես էր գալիս բարեգործական համերգներում, դուետով ելույթներ էր ունենում հայտնի երգիչ-երգչուհիների հետ, որոնց թվում էին Քրիստոֆեր Կարստենը և Մարգարետա Ալստրյոմերը։ 1800 թվականին նա ընտրվում է Գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայի անդամ, իսկ 1814 թվականին՝ Երաժշտության թագավորական ակադեմիայի պատվավոր անդամ։

1803 թվականին Մարիաննա Էրենստրյոմը հեռանում է արքունիքից և ամուսնանում զինվորական, գնդապետ Նիլս Ֆրեդրիկ Էռնստրյոմի հետ։ Այս ամուսնությամբ զուտ գործնական խնդիր էր լուծվում, քանի որ Էրենստրյոմը համարվում էր ընտանիքի հին բարեկամը, իսկ Մարիանային անհրաժեշտ էր ամուսնանալ, որպեսզի պահպաներ և աջակցեր իրեն։  Հարսանիքից հետո ամուսինները Ստոկհոլմից մեկնեցին Գյոթեբորգ, որտեղ Էրենստրյոմին նշանակեցին քաղաքի պարետ։ Գյոթեբորգում Մարիաննան դարձավ քաղաքի աշխարհիկ հասարակական կյանքի նշանավոր անդամ։ 1812 թվականին նրա ամուսինն ազատվեց պաշտոնից, Մարիաննան հեռացավ նրանից և վերադարձավ Ստոկհոլմ։ 1815-1831 թվականներին Մարիաննան ղեկավարում էր կանանց դպրոցը՝ ֆինանսապես աջակցելով իրեն։ 1831 թվականին դպրոցի փակվելուց հետո  նա հիմնականում ապրում էր թոշակի հաշվին։

Մարիաննա Էրենստրյոմը հուշեր էր գրում ֆրանսերեն լեզվով։ Նրա որոշ գեղարվեստական աշխատանքներ գտնվում են Շվեդիայի ազգային թանգարանում։ Մահացել է 1867 թվականի հունվարի 4-ին, Ստոկհոլմում։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Notices sur la littérature et les beaux arts en Suède (1826)
 Notice biographique sur monsieur de Leopold, secrétaire d'état (1830)
 Österberg, Carin et al., Svenska kvinnor: föregångare, nyskapare (Swedish women; Predecessors, pioneers). Lund: Signum 1990. (ISBN 91-87896-03-6

Արտաքին հղումներ 
 Mariana (Marianne) Maximiliana Christiana Carolina Lovisa Ehrenström 
 Anteckningar om svenska qvinnor - Ehrenström Marianne Maximiliana Christiana Lovisa

Շվեդ գրողներ
Շվեդիայի ազնվականություն
Շվեդիայի երաժշտության թագավորական ակադեմիայի անդամներ
19-րդ դարի շվեդ գրողներ
19-րդ դարի շվեդ կին գրողներ
Շվեդ դաշնակահարներ
19-րդ դարի կին արվեստագետներ
Շվեդիայի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայի անդամներ
Շվեդ բանաստեղծուհիներ
Շվեդ նկարչուհիներ
Շվեդ երգչուհիներ