Քյոլնի օպերային թատրոն

Քյոլնի օպերային թատրոն (, ), վերաբերում է ինչպես Քյոլնի օպերային թատրոնին, այնպես էլ այնտեղ գործող օպերային ընկերությանը։

Օպերային ընկերության պատմություն
18-րդ դարի կեսերից օպերային ներկայացումներ տեղի են ունեցել քաղաքի թատրոնների բեմերում շրջիկ իտալական օպերային ընկերությունների մասնակցությամբ։ Քաղաքի առաջին մշտական ընկերությունը հիմնադրվել է 1822 թվականին և, նախնական հանդես է եկել Schmierstraße թատրոնում (կառուցվել է 1783 թվականին որպես մասնավոր թատրոն, նաև օգտագործվել է պիեսների բեմադրության և համերգների համար)։ Հետագայում օպերային ընկերությունը հանդես է եկել Glockengasse թատրոնում (կառուցվել է 1872 թվականին.) և Habsburger Ring թատրոնում (կառուցվել է 1902 թվականին)։ Habsburger Ring թատրոնը կառուցել է Քյոլնի քաղաքապետարանը, և այն դարձել է օպերայի համար նախագծված քաղաքի առաջին թատրոնը։

1904 թվականին ընկերությունն անցել է Քյոլնի ղեկավարման ներքո և կոչվել է Oper der Stadt Köln՝ 1906 թվականից մինչև Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը բացառապես հանդես գալով Habsburger Ring թատրոնում։ Պատերազմից անմիջապես հետո ընկերությունը նախ հանդես եկավ Քյոլնի համալսարանում, այնուհետև վերանորոգված Glockengasse և Habsburg Ring թատրոններում։ Երկու թատրոնները վերջնականապես փլուզվեցին, և ընկերությունը տեղափոխվեց իր ներկայիս օպերային տունը, որի կառուցումն ավարտվել է 1957 թվականին։ Նոր օպերայի նորաձև դիզայնը արտացոլեց ռեպերտուարը, որը բնութագրում էր հետպատերազմյան ընկերությանը, որը ներկայացրեց բազմաթիվ նոր օպերաների պրեմիերաներ (յուրաքանչյուր սեզոնի ընթացքում մեկ օպերա) և հին աշխատանքների հակասական բեմադրություններ։ Սեպտեմբերից մինչև հունիս կանոնավոր սեզոնի ընթացքում ընկերությունը բեմադրում է մոտ 25 տարբեր օպերաներ։ Ամառային ամիսներին այն հանդես է գալիս  նաև Էդինբուրգի միջազգային փառատոնում և Վիեննայում։ Քյոլնի օպերային թատրոնում բազմիցս բեմադրվել է Ռիխարդ Վագների Նիբելունգի մատանին օպերաների շարքը, որոնցից առանձնանում է  Ռոբերտ Քարսենի բեմադրությունը։ Մարկուս Շտենցն ամբողջ բեմադրությունը 2006 թվականին կատարեց երկու օրվա ընթացքում։ 2010 թվականին ամբողջ բեմադրությունը նա ներկայացրեց Շանհայում։

Համաշխարհային պրեմիերաներ 
Օպերային թատրոնի ընկերության կողմից ներկայացված համաշխարհային պրեմիերաներն են՝

 Էրիխ Վոլֆգանգ Կարնգոլդ, Die tote Stadt (4 դեկտեմբերի 1920)
 Ալեքսանդր ֆոն Ցեմլինսկի, Der Zwerg (28 մայիսի 1922)
 Ֆրանց Շրեկեր, Irrelohe (27 մարտի 1924)
 Զիգֆրիդ Վագներ, Der Heidenkönig (16 դեկտեմբերի 1933)
 Վոլֆգանգ Ֆորտներ, Bluthochzeit (8 հունիսի 1957)
 Նիկոլայ Նաբոկով Der Tod des Grigorij Rasputin (Ռասպուտինի մահը) (27 նոյեմբերի 1959) 
Բերնդ Ալոիս Ցիմերման, Die Soldaten (15 փետրվարի 1965)
 Մանֆրեդ Տրոյան, Limonen aus Sizilien (22 մարտի 2003)
Կառլհայնց Շտոքհաուզեն,  Sonntag aus Licht (9 ապրիլի 2011)

Երաժշտական տնօրեններ
1904 թվականից ի վեր, երբ թատրոնը պաշտոնական դարձավ Oper der Stadt Köln, թատրոնի երաժշտական ղեկավարներն են եղել՝

Օտտո Լոզ (1904-1911)
Գուստավ Բրեշեր (1911-1916)
Օտտո Կլեմպերեր (1917-1924)
Էուժեն Շենքար (1924-1933)
Ֆրից Ցոուն (1929-1939)

Գյունտեր Վանդ (1945-1948)
Ռիխարդ Քրաուս (1948-1955)
Օտտո Աքերման (1955-1958)
Վոլֆգանգ Զավալիշ (1960-1963) 
 Զիգֆրիդ Քյոհլեր (1964)

Իշտվան Կերտես (1964-1973)
Ջոն Փրիչարդ (1973-1988)
Ջեյմս Քոնլոն (1991-2004)
Մարկուս Շտենց (2004 -2014)
Ֆրանսուա Կսավե Ռոտ (2014- )

Օպերային թատրոն 

Ներկայիս Oper der Stadt Köln-ը նախագծվել է գերմանացի ճարտարապետ Վիլհելմ Ռիֆանի կողմից։ Հանդիսավոր բացումը տեղի է ունեցել 1957 թվականի մայիսի 8-ին, Գերմանիայի կանցլեր Կոնրադ Ադենաուերի և Քյոլնի նախկին քաղաքապետի ներկայությամբ։ Թատրոնում ներկայացված առաջին օպերան  Կարլ Մարիա ֆոն Վեբերի Օբերոն օպերան էր։ Նույն տարվա հունիսին օպերային թատրոնում տեղի է ունեցել Վոլֆգանգ Ֆորտների Die Bluthochzeit օպերայի համաշխարհային պրեմիերան։ Հաջորդ ամիս Մարիա Կալասի հետ շրջագայություններով հանդես է եկել  Լա Սկալա թատրոնը՝ ներկայացնելով Լուսնոտը օպերան։ Քյոլնի օպերայի թատրոնում երբեմն հանդես են գալիս մենակատարներ և տեղի են ունենում հատուկ միջոցառումներ։ 1975 թվականին այստեղ տեղի է ունեցել ջազ դաշնակահար Քիթ Ջերեթի համերգը, որը ձայնագրվել է և դարձել ժամանակի ամենահեղինակային ջազային դաշնամուրային ձայնագրություններից մեկը, որը հայտնի է The Köln Concert անվանումով։ Թատրոնն ունի 1300 նստատեղ, նվագախմբի պարտեր, որը կարող է տեղավորել 100 երաժիշտ։ Այն Offenbachplatz-ի գեղարվեստական համալիրի մի մասն է, որը ներառում է Schauspiel Köln (Քյոլնի դրամատիկական թատրոն)՝ կրկին նախագծվել է Վիլհելմ Ռիֆանի կողմից և կառուցվել 1962 թվականին։ 2009/2010 եթերաշրջանի վերջում երկու թատրոններում իրականացվել են լայնածավալ վերանորոգման և վերակառուցման աշխատանքներ։ Նախնական օպերան պետք է վերաբացվեր 2015 թվականի նոյեմբերին, և Քյոլնի օպերայի վերանորոգման խնդիրը նշանակում էր, որ օպերային ներկայացումները պետք է իրականացվեին այլընտրանքային վայրերում։ Կատարման վայրերից էին վերափոխված գործարան ("Palladium"), մեծ վրան Հռենոսում ("Musical-Dom"), դատարանի շենքը («Amtsgericht»), հին ցուցասրահ («Staatenhaus»"): Օպերայի շենքի վերաբացումը (ժամանակացույցը և բյուջեն գերազանցվել են) նախատեսվում է 2022 թվականի աշնանը։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
Պաշտոնական կայք

Աղբյուրներ 
Abramsohn, Jennifer, "Viewers wait for curtain to rise on scandal-plagued Cologne opera", Deutsche Welle, 6 May 2009
Bucciarelli, Melania, Dubowy, Norbert and Strohm, Reinhard, Italian opera in Central Europe, Volume 1, BWV Verlag, 2006.  
Fabian, Imre, "Cologne", The New Grove Dictionary of Opera (Ed. Stanley Sadie), London: MacMillan, 1998    
Marco, Guy A., Opera: A research and information guide, Routledge, 2001. 

Գերմանիայի օպերային թատրոններ
1957 կառուցումն ավարտված երաժշտական վայրեր