Հանս Նիլսեն Հաուգե

Հանս Նիլսեն Հաուգե (, ), նորվեգացի քարոզիչ, հաուգենիզմի հիմնադիր։

Քաղաքական գործիչներ և լյութերական քահանաներ Անդրեաս Հաուգեի (1815-1892) որդին, Հանս Նիլսեն Հաուգեի (1853 -1931) թոռը։

Կենսագրություն 
Հանս Նիլսեն Հաուգեն ծնվել է գյուղացու ընտանիքում։ Իր վրա զգալով պիեթիզմի ազդեցությունը, 1796 թվականից սկսել է քարոզել։  Հանդես է եկել  պետական լյութերական եկեղեցու քննադատությամբ՝ կոչ անելով կրոնական նորացման։ Նրա ստեղծագործությունները հայտնի են դարձել Նորվեգիայում, սակայն գաղափարները տարածվել են հիմնականում նորվեգացի գյուղացիների շրջանակում։ Բացի կրոնական գործունեությունը, զբաղվել է ձեռնարկատիրական գործունեությամբ՝ ներգրավվելով աջակիցների։ Արգելված հանրային կրոնական հավաքների պատճառով մի քանի տարի անցկացրել է բանտում։ Մահացել է 1824 թվականին Բրետվելդում, որն այդ ժամանակ դարձել էր հաուգենիզմի կրոնական շարժման կենտրոնը։ Նրա մահից հետո 19-րդ դարի ընթացքում հաուգենիզմը շարունակել է ազդեցություն ունենալ Նորվեգիայի կրոնական, քաղաքական կյանքի վրա։ ԱՄՆ-ում հաուգենիզմի գաղափարները դեր են խաղացել Ամերիկայում ժամանակակից ավետարանական լյութերական եկեղեցու ձևավորման գործում։

Հիշատակ 

Նորվեգիայի Ռոլվսեյ գյուղում՝ Հաուգեի ծննդավայրից ոչ հեռու, բացվել է նրա անվան թանգարան։ Հաուգեի անունով են կոչվում մի քանի քաղաքների փողոցներ։ 1961 թվականին Հաուգեի կյանքի մասին նկարահանվել է «Hans Nielsen Hauge» ֆիլմը։ Ամեն տարի Ամերիկայի ավետարանական լյութերական եկեղեցին մարտի 29-ին կատարում է Հանս Նիլսեն Հաուգեի հիշատակի արարողություն։

Երկեր 
 Betragtning over Verdens Daarlighed, 1796
 Forsøg til en Afhandling om Guds Viisdom, 1796
 De Enfoldiges Lære og Afmægtiges Styrke, 1798
 De sande Christnes udvalgte Psalmebog, 1799
 Den christelige Lære, forklaret over Epistlerne og Evangelierne, 1800
 Forklaring over Loven og Evangelium, 1804
 Om religiøse Følelser og deres Værd, 1817
 Religeuse Sange, 1819
 Huus-Postil, 1822
 Udtog af Kirke-Historien, 1822
 ''Hans Nielsen Hauges Testamente til sine Venner,  1821

Ծանոթագրություններ 

Նորվեգացի գրողներ
Նորվեգիայի կրոնական գործիչներ