Չոգորի

Չոգորի կամ К2 (, ), բարձրությամբ երկրորդ լեռնագագաթն աշխարհում Ջոմոլունգմայից հետո։ Բարձրությունը 8611 մ է։ Ութ հազար մետր բարձրություն ունեցող գագաթների մեջ ամենահյուսիսայինն է։ Այն Բալտորո լեռնաշղթայի մաս է կազմում։ Գտնվում է Քաշմիրի (ենթարկվում է Պակիստանին) և Չինաստանի Սինցզյան-Ույգուրսկի ինքնավար մարզի սահմանին` Կարակորում լեռնահամակարգում, որ տեղակայված է Հիմալայներից հյուսիս-արևմուտք։ «Չոգորի» անվանումը արևմտատիբեթական բալթի լեզվում նշանակում է «բարձր», «լեռ»։

Պատմություն 
Չոգորին եվրոպական արշավախմբի կողմից հայտնաբերվել է 1856 թվականին։ Այն նախապես կոչվել է «К2»` որպես Կարակորումի բարձրությամբ երկրորդ գագաթ։ К1, К3, К4 և К5 կոչված գագաթները հետագայում անվանափոխվել են` համապատասխանաբար կոչվելով Մաշերբրում, Բրոուդ պիկ, Հաշերբրում II և Հաշերբրում I: К2-ն այն ժամանակ ունեցել է իր անվանումը, որը, սակայն, անհայտ է եղել եվրոպացիներին։ Պատմականորեն այնպես է դասավորվել, որ Եվրոպայում առավել տարածում է գտնում «К2» տեխնիկական անվանումը։ Մինչև 1950-ական թվականները ԽՍՀՄ-ում ընդունված էր լեռնագագաթն անվանել «Գոդուին Օսթեն», հետագայում` «Չոգորի»։

Լեռնագագաթը նվաճելու առաջին փորձը կատարվել է 1902 թվականին Օսկար Էքենշտայնի և Ալիստեր Կրոուլիի կողմից, սակայն այն ձախողվել է։ Լեռան գագաթ 1954 թվականին առաջինը բարձրացել են իտալական արշավախմբի անդամները` Արդիտո Դեզիոյի ղեկավարությամբ։ Հուլիսի 31-ին իտալացի ալպինիստներ Լինո Լաչեդելին և Ակիլե Կոմպանիոնին առաջինը բարձրացել են К2-ի գագաթ։ Առաջին կինը, ով բարձրացել է Չոգորի, եղել է իտալացի Վանդա Ռուտկևիչը (1986)։

Որոշ ժամանակ լեռը համարվել է աշխարհում ամենաբարձրը։ Ամերիկյան «К2» արշավախումբը 1987 թվականի մարտին հաղորդել է, որ արբանյակից կատարված չափումների համաձայն` լեռան բարձրությունը կազմում է 8858 - 8908 մ` ամենաբարձրը լինելով աշխարհում։ 1987 թվականի օգոստոսի 13-ին այդ չափումները ժխտվել են չինացի մասնագետների կողմից, ովքեր պարզել են, որ Էվերեստի բարձրությունը 8848 մ է, իսկ Չոգորիինը` 8611 մ։

Լեռնագագաթի նվաճում 
Չոգորիի բարձունքը նվաճելը տեխնիկապես շատ ավելի բարդ է, քան Էվերեստի գագաթի նվաճումը։ Մինչև 2008 թվականի կեսերը Չոգորիի գագաթ է բարձրացել 284 մարդ, 66-ը մահացել են լեռը նվաճելիս։ Նույն ժամանակ Էվերեստ են բարձրացել 3684 մարդ։ Վտանգավոր լինելու տեսանկյունից Չոգորին երկրորդն է Անապուրնայից հետո. մահացությունը կազմում է 25 %։ Լեռը ձմռանը նվաճելու ոչ մի փորձ հաջողությամբ չի ավարտվել։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Չոգորի լեռ 

Հնդկաստանի լեռներ
Պակիստանի լեռներ
Պետության ամենաբարձր կետեր