Շամշի Կալդայակով

Շամշի Կալդայակով (, Shámshi Qaldaıaqov; , Šamši Kaldajakov, ), ղազախ կոմպոզիտոր, «ղազախական վալսի արքա»։ 1956 թվականին նրա գրած «Իմ Ղազախստան» երգը դարձել է ժամանակակից Ղազախստանի օրհներգը։

Կենսագրություն 
Ծնվել է 1930 թվականի օգոստոսի 15-ին, Հարավղազախստանյան մարզի Կզըլկումի շրջանում։ Ծագումով կրտսեր ժուզի ժագալբայլի տոհմից էր։ Դարբին հայրը դոմբրա էր լավ նվագում, ոտանավորներ, երգեր հորինում, մայրն էլ երաժշտական լավ լսողություն ու ձայն ուներ և երգում էր ։ Տղան նույնպես դեռ վաղ հասակից երաժշտական արտակարգ ձիրք է դրսևորել, մասնակցել հանդիսությունների, մրցույթների, պարգևների արժանացել։ Ծնվելուց հետո նրան տվել էին Ժամշիդ (Ջամշիդ) անունը, բայց հաճախ Շամշի են կանչել, և հետագայում այդպես էլ գրվել է փաստաթղթերում։ Ըստ որոշ աղբյուրների՝փոխվել է նաև նրա ազգանունը. իբր՝ փախել է դպրոցից ու տանից, և որպեսզի միլիցիան չկարողանա գտնել, իր իսկական Դոմբաև ազգանունը փոխել է Կալդայակովի։

Շամշին իր առաջին երգերը հորինել է դեռ պատանի հասակում։ Զինվորական ծառայությունից հետո ընդունվել է Տաշքենդի երաժշտական ուսումնարան, բայց դեռ չավարտած՝  1956 թ. մեկնել է Ալմաթի, ընդունվել կոնսերվատորիա (պրոֆեսոր Վ. Վելիկանովի կոմպոզիցիայի դասարանը)։

Այդ տարի սկսվել է ղազախստանյան խոպան հողերի յուրացումը և դրան զուգահեռ՝ քննարկումներ են սկսվել Ղազախստանի հյուսիսային մարզերը Ռուսաստանի Դաշնության կազմ մտցնելու մասին։ 26-ամյա Կալդայակովը գրել է հայրենասիրական «Менің Қазақстаным» («Իմ Ղազախստան») երգը 21-ամյա Ժումեկեն Նաժիմեդենովի բանաստեղծության խոսքերով, և մեծ աղմուկ բարձրացրած այդ երգը հետագայում դարձել է անկախություն ձեռք բերած Ղազախստանի օրհներգը։

Պարգրներ, կոչումներ 
1965 — Ղազախստանի կոմերիտմիության մրցանակի դափնեկիր

1980 — Ղազախական ԽՍՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ

1991 — Ղազախական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ

2010 — Ղազախստանի գրականության և արվեստի բնագավառի պետական մրցանակ (հետմահու)։

Հիշատակ 
 1992 թվականից սկսած՝ ամեն տարի անց է կացվում Շամշի Կալդայակովի անվան երգի փառատոն, որը հանրապետականից վերածվել է միջազգայինի։
 Կոմպոզիտորի անունով փողոցներ են կոչվել Ալմաթիում, Շիմկենտում, Աստանայում, Ակտոբեում։
 2006 թվականին Շիմկենտում՝ Կալդայակովի անունը կրող փողոցում կանգնեցվել է նրա հուշարձանը։
 2010 թվականին Շիմկենտի կենտրոնում կառուցել են «Շամշիի աշխարհը» խորագիրը կրող մի ամբողջ համալիր՝ կոմպոզիտոր համերկրացու մի նոր հուշարձանով։
 Ակտյուբինսկի մարզի գյուղերից մեկը կոչվել է Շամշի Կալդայակովի անունով։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Принят новый гимн Казахстана
Biography  

Օրհներգերի հեղինակներ
Ղազախ կոմպոզիտորներ