Փշե պսակ

ՓՇԵ ՊՍԱԿ
Սա փշոտ բույսերից պատրաստված պսակ է, որն Ավետարանի համաձայն հռոմեացի զինվորները, Հիսուս Քրիստոսին ծաղրելիս, դրել են Նրա գլխին։ 
Ավետարանում չի նշվում, թե պսակը երբ են հանել Հիսուս Քրիստոսի գլխից և որոշ նկարիչներ, խաչելության տեսարանը պատկերելիս, Քրիստոսին նկարում են Փշե պսակը գլխին։ 
Եփեսոսի թեմի առաջնորդ Նիկոլայ Մեսարիտը (12-րդ դար – 13-րդ դարի սկիզբ ) ով աստվածաբան էր, եկեղեցական և քաղաքական գործիչ, հայտնում է, որ 1201թ. Կոնստանդնապոլսում, Աստվածածնի անունը կրող եկեղեցում, որը նախատեսված էր կայսեր և նրա ընտանիքի ներկայությամբ պատարագներ կատարելու, տոնական պատարագների՝ տարվա առաջին օրը, մայիսի 1-ին, Եղիա մարգարեի հիշատակման օրը (որը կատարվում էր Սինոդի մասնակցությամբ), Ավագ Հինգշաբթի և Ավագ Ուրբաթ օրերի համար, պահպանվում էին Քրիստոսի Փշե պսակը, Քրիստոսի տունիկան, Քրիստոսի գավազանը, Նրա խարազանման մտրակը, սուրբ մեխը, նիզակը, Քրիստոսի սանդալներից կտորներ, որոնք կայսր Հովհաննես Չմշկիկը  975թ-ին բերել էր Պաղեստինից։
1204թ. 4-րդ խաչակրաց արշավանքի ժամանակ Կոստանտինապոլիսը թալանվեց։ Այնտեղ եղած մասունքները դուրս բերվեցին խաչակիների կողմից՝ այդ թվում նաև Փշե պսակը։ 1239թ. Լյուդովիկոս Սրբազանը գնեց պսակը, ըստ որոշ տվյալների հսկայական գումարով՝ 135 հազար լիրայով լատինական կայսր Բալդուին II-ից։ Ավելի ճիշտ,  Բալդուին II-ը Փշե պսակը գրավ էր դրել վենետիկցիներին, ում մոտից այն գնեց Լյուդովիկոս Սրբազանը։ 1239թ. Օգոստոսին Փշե պսակը բերվեց Փարիզ, ուր ավելի ուշ բերվեցին Տիրոջ Խաչափայտը, Նիզակը, Հին ու Նոր Կտակարաններում հիշատակվող այլ իրեր։  Սրբազան մասունքների պահպանության համար արքա Լյուդովիկոսը հրամայեց առանձնահատուկ եկեղեցի կառուցել՝ Սենտ - Շապել եկեղեցին։ Այն արքայական պալատի մատուռն է, որի հիմքը դրվել է 1242թ.-ին։ Մինչ այդ, նույն 1239թ. Փշե պսակը ժամանակավորապես դրվեց քաղաքային տաճարում։ 
Համաձայն <<Մասունքների մասին տրակտատա>> աստվածաբանական աշխատության, որը 1543թ. գրել է  Ժան Կալվինը, նկարագրված Փշե պսակի կտորներն այնքան շատ են, որ եթե դրանք հավաքվեն, 4-ից ավելի պսակ կդառնար։ Դրանք են՝ Սենտ-Շապելում պահվող պսակի 1/3-ը, Հռոմեական Սուրբ Խաչ եկեղեցու 3 փուշը և այլն։
Այսօր այն մասունքը, որը համարվում է Տիրոջ Փշե պսակը, ամբողջական տեսք ունի և գտնվում է Փարիզի Աստածամոր տաճարում։