Լեյլա Մամեդբեյովա

Լեյլա Ալեսքեր քըզը Մամեդբեյովա (, ), ադրբեջանցի օդաչու, Կովկասի, Հարավային Եվրոպայի և Առաջավոր Ասիայի առաջին կին օդաչուն։

Կենսագրություն 
Լեյլա Մամեդբեյովան բարձրագույն կրթությունը ստացել է Բաքվի աէրոակումբում և իր առաջին թռիչքն իրականացրել է 1931 թվականին։

1932 թվականին նա շարունակել է կրթությունը Մոսկվայի Տուշինսկի ավիացիոն ինստիտուտում։ 1933 թվականի մարտի 17-ին Մամեդբեյովան ինքնակամ թռել է ՈՒ-2 ինքնաթիռից՝ դառնալով ԽՍՀՄ երկրորդ կինը, ով թռել է ինքնաթիռից։ 1934 թվականին դարձել է ինքնաթիռից թռչելու մրցույթի հաղթող՝ հարավկովկասյան երկրների ներկայացուցիչների մեջ։ 1941 թվականին Մամեդբեյովան արդեն եղել է ավիացիայի մայոր։ Հետագայում նա կրթել է Բաքվի աէրոակումբի սաներին։

Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ Մամեդբեյովային՝ որպես չորս անչափահաս երեխաների մոր, չի թույլատրվել գնալ ռազմաճակատ։ Բաքվի աէրոակումբը փակվել է, բայց Մամեդբեյովան թույլտվություն է ստացել՝ բացելու պարաշյուտիստների և դեսանտավորների կուրսեր, որտեղ պատերազմի տարիներին պատրաստել է շուրջ 4 000 պարաշյուտիստ դեսանտավորների և հարյուրավոր օդաչուների։ Նրանցից երկուսը Ադիլ Կուլիևը և Նիկոլայ Շեմերդյաևը դարձել են ԽՍՀՄ հերոսներ։ Մամեդբեյովան իր վերջին թռիչքը իրականացրել է 1949 թվականին։

Մինչև թոշակի անցնելը եղել է ԴՕՍԱԱՖ-ի Բաքվի մասնաճյուղի փոխտնօրեն։

Ընտանիք 
Լեյլայի ավագ որդին կռվել է Հայրենական մեծ պատերազմում, իսկ կրտսեր որդին Խանլարը՝ Ղարաբաղյան պատերազմում։

Հիշատակություններ 

 Իր կենդանության օրոք Լեյլա Մամեդբեկովային են նվիրվել մի շարք բանաստեղծություններ և կինոֆիլմեր, այդ թվում նաև Սամեդ Վուրղունի «Լեյլա» բանաստեղծությունը։
 1995 թվականին նկարահանվել է «Լեյլա» փաստավավերագրական ֆիլմը։ 
 2009 թվականին Ադրբեջանում թողարկվել են փոստային նամականիշեր, որոնք նվիրված են եղել Մամեդբեկովային։

Տես նաև 
 Սաբիհա Գյոքչեն

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Մեծ Հաղթանակ-65 
 Героические летчицы Азербайджана 
 ВСЕ ДЛЯ ФРОНТА, ВСЕ ДЛЯ ПОБЕДЫ! 

Խորհրդային օդաչուներ
Անձինք նամականիշերի վրա
Կանայք Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում