Սանթոս Վեգա

Սանթոս Վեգա (),  արգենտինացի գաուչո (որպես կանոն՝ գյուղական ծագում ունեցող, խիզախ, հնարամիտ հեծյալ), որի մասին գրեթե ոչինչ հայտնի չէ, բացի նրանից, որ առիթ է տվել ծնունդ առնելու մի լեգենդի, ըստ որի՝ 1824 թվականին տեղի ունեցած մի պայադայի (թափառաշրջիկ աշուղների երգի ու սրախոսության մրցույթ, յուրօրինակ միջլիս) ժամանակ մրցել է Խուան Գալբերտո Գոդոյի (1793-1864 թթ.) հետ և այդ մենամարտում պարտություն է կրել

Ըստ լեգենդի՝ Խուան Ալբերտո Գոդոյի կամ Զգեստազուրկ Խուանի անվան տակ թաքնված՝ Սանթոս Վեգայի հետ երգով ու սրախոսությամբ մենամարտել է  ոչ այլ ոք, քան հենց ինքը՝ սատանան, որին էլ հաջողվել է հաղթանակ տանել անպարտելի համարվող պայադորի՝ թափառաշրջիկ գուսանի նկատմամբ։ Նրա աճյունը 1945 թվականին հայտնաբերվել է Բուենոս Այրես պրովինցիայի Խեներալ Լավալ քաղաքի մերձակայքում՝ Լաս Տիժերաս կոչվող վայրում։ 1948 թվականի փետրվարի 28-ին նշանավոր պայադորի դին հանդիսավոր արարողությամբ վերահուղարկավորվել է Սան Կլեմենտե դե Տույի քաղաքից մոտավորապես տասը կիլոմետր հեռավորության վրա գտնվող մի գեղատեսիլ վայրում, որտեղ ի պատիվ նրա՝ շքեղ զբոսայգի է հիմնվել, տեղադրվել է նրա հուշարձանը, որն անվանի քանդակագործ Լուիս Պերլոտիի վերջին ավարտուն աշխատանքն է։ 1983 թվականի մարտին Սանթոս Վեգայի շիրիմն ու հուշարձանն այստեղից տեղափոխվել և իրենց վերջնական հանգրվանն են գտել Խեներալ Լավալ քաղաքում գործող տարածաշրջանային պատմության թանգարանին կից զբոսայգում, որտեղ ամեն տարի անց է կացվում Սանթոս Վեգային և պայադորների արվեստին նվիրված համազգային տոնախմբությունների շաբաթ՝ մշակութային մի անչափ հետաքրքիր իրադարձություն, որին հաճույքով մասնակցում են ոչ միայն տեղացիներ, այլև բազմաթիվ զբոսաշրջիկներ։

Քաղաքական գործիչ և գրող Բարտոլոմե Միտրեն արգենտինական գրականության պատմության մեջ առաջինն էր, որ Սանթոս Վեգայի մասին հորինված ժողովրդական զրույցների հիման վրա մի պոեմ գրեց և հրատարակեց 1854 թվականին; Դրանից տասնութ տարի անց բանաստեղծ Իլարիո Ասկասուբին լույս ընծայեց մի ավելի ընդարձակ չափածո ստեղծագործություն՝ "Santos Vega o los Mellizos de la Flor" («Սանթոս Վեգա, կամ՝ Ծաղիկ երկվորյակներ») վիպերգը, որտեղ գլխավոր հերոսը հենց ինքն է իր իսկ անունից պատմում գլխով անցած-դարձածը, ներկայացնում իր հորինած երգերը։ Կարճ ժամանակ անց Էդուարդո Գուտիերեսը (1851-1889 թթ.) տպագրեց ժողովրդական կատակաբանությունների հիման վրա ստեղծած,,Սանթոս Վեգայի և նրա ընկերոջ՝ Կարմոնայի պատմությունը,, երգիծավեպը։ Այս ստեղծագործությունից ներշնչված՝ նշանավոր բանաստեղծ Ռաֆայել Օբլիգադոն (1851-1920 թթ.) 1885 թվականին ռոմանտիկական ոգով  արարեց «Սանթոս Վեգա» անմահ պոեմը, որը համարվում է արգենտինական գրականության գոհարներից մեկը։

Անպարտելի պայադորի արկածալից կյանքին ու ստեղծագործությանը անդրադարձել են նաև արգենտինացի կինոգործիչները, որոնք տարբեր ժամանակներում (1917, 1936, 1947 և 1971 թթ.) նրա մասին արդեն չորս կինոֆիլմ են նկարահանել։

1917 թվականին իր իսկ պատրաստած սցենարով նրա մասին ֆիլմ է նկարահանել Կառլոս դե Պաոլին։ Նույն կերպ կինոռեժիսոր Լեոպոլդո Տոռես Ռիոսը 1947-ին նկարահանել է «Santos Vega vuelve» կինոնկարը։

1936-ին կինոռեժիսոր Լուիս Բարտը, Ուգո Մակ Դուգալի հեղինակակցությամբ, ֆիլմ է նկարահանել Էդուարդո Գուտիերեսի վերոնշյալ վեպի հիման վրա։

1971-ին էկրան է բարձրացել կինոռեժիսոր Կառլոս Բորկոսկե-Որդու նկարահանած «Santos Vega»-ն։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 «Santos Vega», artículo en el sitio web Los Poetas.

Արգենտինայի մշակույթ