Ռուսաստանը ուղեղով չես հասկանա

Ռուսաստանը ուղեղով չես հասկանա (), 1866 թվականի նոյեմբերի 28-ին (դեկտեմբերի 10-ին) ռուս բանաստեղծ Ֆեոդոր Տյուտչևի կողմից գրված բանաստեղծություն (քառյակ)։

Ռուսաստանը ուղեղով չես հասկանա,
Ընդհանուր արշինով չես չափի,
Նրա բնույթը հատուկ է՝
Ռուսաստանին կարելի է միայն հավատալ։

Այդ բանաստեղծությունից բացի, Տյուտչևը գրել է նաև փիլիսոփայական մի քանի այլ փոքրածավալ բանաստեղծություններ՝ «Երբ խփի բնության վերջին ժամը» (), «Բնությունը՝ սֆինքս է» (), «Մեզ տրված չէ նախագուշակել» ():

Ռուս գրող Իվան Տուրգենևը ասել է. «Տյուտչևի կարճ բանաստեղծությունները գրեթե միշտ ամենահաջողակներն են»։ Բանաստեղծ Յուրի Տինյանովը նշել է, որ Տյուտչևի ասացվածային հակիրճությունը «թույլ էր տալիս կենտրոնացնել օդայի ուժերը փոքր տարածության վրա»։

Ռուսական մտածելակերպ 
Քառյակը բազմաթիվ անգամ օգտագործվել է փիլիսոփաների կողմից ռուսական մտածելակերպի քննարկման ժամանակ։

Ռուս փիլիսոփա Նիկոլայ Բերդյաևը իր թեզի պատկերման համար քաղվածում է բանաստեղծությունը. ռուսական գիտակցությանը «բնորոշ կոսմոպոլիտիկ ժխտումից և օտարերկրյա ստրկությունից» ազատվելու համար հարկավոր է ճանաչել դրա հանդեպ Ռուսաստանի մշակույթի ակնհայտ հակաօրինությունը, իր հակասականությունը։

Գրականություն 
 Ф. Б. Тарасов. Комментарии к стихотворению . // Ф. И. Тютчев. Полное собрание сочинений и писем в шести томах. Том 2. Стихотворения 1850-1873. С. 102. 
 Г. Сырица Непереводимое в переводах (стихотворение Ф.Тютчева «Умом Россию не понять…»). — Valoda — 2004.
 Голышева, Галина Эриевна. Как рождается художественный образ? : анализ стихотворения Ф. И. Тютчева «Умом Россию не понять…». Русский язык в школе. — 2012. — № 4. — С.23-27.
 О. Д. Волкогонова. Н.Бердяев. Интеллектуальная биография.
 Тютчев Ф. Избранное. Всемирная библиотека поэзии. — Ростов-на-Дону: Феникс, 1996.
 Бердяев Н. Душа России. — М.: Тип. И. Д. Сытина, 1915. — 42 с.

Արտաքին հղումներ 
 Բանաստեղծության թարգմանությունները տարբեր լեզուներով
 Բանաստեղծության ձայնագրությունը (կարդում է Ինոկենտի Սմոկտունովսկին)

Ծանոթագրություններ 

1866 բանաստեղծություններ
Ռուսերեն բառեր և արտահայտություններ
Գաղափարական կլիշեներ
Ֆեոդոր Տյուտչև
Ռուսների կարծրատիպեր