Ծիրանավոր Ծաղկավանք

Ծիրանավոր-Ծաղկավանք եկեղեցի,  (5-րդ դար), գտնվում է Լոռու մարզի Օձուն գյուղի արևելյան մասում` Դեբեդի կիրճի վրա կախված ժայռերից մեկի գլխին։

Կառուցվածք 
Սրահավոր միանավ դահլիճ է` 12,0×8,2 մ արտաքին ընդհանուր չափերով։ Մեզ է հասել կիսավեր վիճակում. պահպանված են արևելյան և հյուսիսային պատերը, մասամբ նաև՝ արտաքին սյունասրահը։ Աղոթասրահն ունի արևելք-արևմուտք շեշտված ձգվածություն։ Ծածկված է եղել կիսագլանաձև թաղով, առանց թաղակիր կամարների։ Խորանը ինչպես հատակագծում, այնպես էլ գմբեթարդի մասում պայտաձև է։ Պահպանված տվյալներից երևում է, որ սյունասրահը նախապես ունեցել է կամարակապ երեք բացվածք, փայտաշեն միաթեք ծածկ և արևելյան կողմում ավարտվել է բաց խորանով։ Կամարները հենվել են պարզ խոյակներով պսակված, ուղղանկյուն կտրվածքի սյուների վրա։ Հետագայում` հավանաբար XII-XIII դդ. սյունասրահը ենթարկվել է վերակառուցման. մեծացվել է նրա բարձրությունը, փակվել է արևելյան կամարի բացվածքը, ավելացվել է լայնական պատ` բաց խորանը ներառելով քառակուսի հատակագծով սենյակի մեջ։ Հուշարձանն ունի  ժամանակին բնորոշ ճարտարապետական զուսպ ձև, գեղարվեստական արտահայտչամիջոցների ժլատ կիրառություն։ Կառուցված է տեղական մուգ կապտավուն բազալտի մաքրատաշ ոչ խոշոր քարերով։ Կամարները, ինչպես նաև սրահի վերակառուցված մասերն  դեղնականաչավուն ֆելզիտից են։

Ավանդազրույց 
Ըստ ավանդության` եկեղեցին Ծաղկավանք անունն ստացել է մանկական ծաղիկ հիվանդությունը բուժելու զորության համար։ Կառույցի երկրորդ` Ծիրանավոր անունն էլ կապված է ծիրանազգեստ Մարիամի պաշտամունքի հետ։

Ծանոթագրություններ 

Վանքեր այբբենական կարգով