Շառլ Ռոլեն

Շարլ Ռոլեն (, ), ֆրանսիացի պատմաբան և մանկավարժ։

Կենսագրություն 

Կաշեգործի որդի է, իր ունակությունների շնորհիվ և ծանոթ միաբանի օգնությամբ կրթաթոշակ է ստացել Պլեսսիի քոլեջում, Սորբոննայում ուսումնասիրել է աստվածաբանություն և ձեռնադրվել վանական։ 1684 թվականին նա սկսել է դասավանդել՝ փոխարինելով իր ուսուցիչ Մարկ Էրսանին։ 1687 թվականին քոլեջում նշանակվել է  հռետորաբանության պրոֆեսոր, իսկ 1688 թվականին Թագավորական քոլեջում դարձել է ճարտասանության պրոֆեսոր։ 1694 թվականին ընտրվել է Փարիզի համալսարանի ռեկտոր։ 1696 թվականից նա ղեկավարել է Բովեի քոլեջը։ Ռոլենը եղել է Գրերի և գեղեցիկ բանահյուսության ակադեմիայի անդամ։

Որոշ ժամանակ նա ենթարկվել է հալածանքների, որոնց պատճառը եղել է յանսենիստների հետ մտերմությունը և Unigenitus կոնդակին դեմ լինելը։ Կրոնական համոզմունքների պատճառով նա զրկվել է ռեկտորությունից, բայց 1719 թվականին կրկին վերընտրվել է։

Նա իր կյանքի վերջին տարիները նվիրել է գրական գործունեությանը` աշխատելով կրթության և պատմության բնագավառում։ Ուսուցիչների համար նախատեսված աշխատությունը, որը կոչվում է «Traité des études» (Փարիզ, 1726-1731), նա սկսել է գրել 59 տարեկան հասակում։ 67 տարեկան հասակում Ռոլին սկսել է գրել «Հին պատմություն» աշխատությունը (Փարիզ, 1730-1738, 13 հատոր) և 76 տարեկանում` «Հռոմեական պատմությունը» (1738, 9 հատոր)։

«Traité des études»-ում նա ներկայացրել է հումանիտար գիտությունների ուսումնասիրության նոր միջոցներ, հետևողականորեն քննել լեզվաբանություն, պոեզիա, հռետորաբանություն, պերճախոսություն, պատմություն և փիլիսոփայություն։ Նոր մոտեցումը դարձել է ձգտում դպրոցական ուղեցույցները ոչ թե լատիներեն, այլ ֆրանսերեն լեզվով ստեղծելու, ինչպես նաև հայրենական պատմության դասավանդմանն ավելի շատ ժամանակ հատկացնելու առաջարկություններ։ Շառլ Ռոլենի գիրքը շարադրվել է այդ ժամանակի համար բացառիկ լեզվով, որը դրական է գնահատվել Վոլտերի կողմից։

«Հին պատմության» և «Հռոմենական պատմության» հեշտ գրելակերպը, հետաքրքրականությունը և շարադրանքի կապակցվածությունը տարբերվում են, թեև երկու գրվածքները ներկայացնում են կոմպիլյացիա։ Տեքստի շրջանակներում տեղադրվել են հին աղբյուրների և հեղինակների բազմաթիվ հղումներ և հետևաբար Ռոլենի աշխատանքը մեծ աղբյուրագիտական արժեք ունի։

Ռոլենը, կրճատելով և ավելացնելով ծանոթագրություններ, հրատարակել է նաև Քվինթիլիանուսի «Institutiones»-ը։ Մահից հետո լույս է տեսել նրա նամակների, ելույթների, բանաստեղծությունների «Opuscules» ժողովածուն (Փարիզ, 1771)։ Ռոլենի աշխատանքների ամբողջական ժողովածուի հրատարակումը հետագայում ձեռնարկվել է երկու անգամ` Գիզոյում (30 հ, 1821-1827) և Լետրոննում (30 հ, 1821-1827)։

Ռոլենի «Համաշխարհային պատմությունը» Վասիլի Տրեդիակովսկու կողմից թարգմանվել է ռուսերեն։

Ծանոթագրություններ

Աղբյուրներ 
 

Ֆրանսիացի պատմաբաններ
Փարիզի համալսարանի շրջանավարտներ
18-րդ դարի ֆրանսիացի գրողներ
Ֆրանսիացի մանկավարժներ
Ֆրանսիացի թարգմանիչներ