Այնշտայն մաթեմատիկական ինստիտուտ

Այնշտայն մաթեմատիկական ինստիտուտ (), Երուսաղեմի հրեական համալսարանում 1925 թվականին հիմնադրված մաթեմատիկական գիտական հետազոտությունների կենտրոն։ Լինելով առաջատար գիտահետազոտական ինստիտուտ՝ կենտրոնին անդամակցել և անդամակցում են Նոբելյան մրցանակակիրներ, Ֆիլդսյան մրցանակակիրներ, Վոլֆի մրցանակակիրներ և Իսրայելի մրցանակակիրներ։

Պատմություն
Երուսաղեմի հրեական համալսարանի պաշտոնական բացման արարողությունից մոտ մեկ տարի առաջ հրեա-ամերիկացի բարերար Ֆիլիպ Ուատենբերգը միջոցներ հատկացրեց Այնշտայնի անվան հետազոտական ինստիտուտի համար։

1925 թվականին հիմնադրված Այնշտայնի մաթեմատիկայի ինստիտուտի առաջին դասախոսությունը կարդացել է Էդմունդ Լանդաուն (թվերի տեսության հիմնախնդիրների վերաբերյալ), բարձրագույն մաթեմատիկայի առաջին դասախոսությունը ժամանակակից եբրայերենով։ 1928 թվականին ինստիտուտը տեղափոխվել է Ֆիլիպ Վատտենբուրգի շենք, որը նախագծել են Բենյամին Չայկինը և սըր Ֆրանկ Միրսը։ Այդ շենքում ինստիտուտը գործել է մինչև 1948 թվական, երբ Հրեական համալսարանն այլևս մուտք չուներ Սկոպուս լեռ։

Էդմունդ Լանդաուն եղել է համալսարանի մաթեմատիկայի առաջին պրոֆեսորը և բանակցել է Ֆելիքս Կլայնի մասնավոր գրադարանը Գյոթինգենից Երուսաղեմ տեղափոխելու համար, որը հիմք ծառայեց Երուսաղեմի նոր մաթեմատիկական գրադարանի համար։ Համալսարանի ֆակուլտատիվ անդամներից են եղել Աբրահամ Ֆրենկելը և Միշել Ֆեկետեն։ Գերմանիայում նացիստական ռեժիմի օրոք մի շարք հետազոտողներ են միացել ինստիտուտին, այդ թվում՝ Իսայի Շուրը և Օտտո Տեպլիցը։

Israel Journal of Mathematics ամսագիրը հիմնադրվել է 1963 թվականին որպես Bulletin of the Research Council of Israel (F բաժին) շարունակություն։ Ինստիտուտում համակարգչային գիտության բաժին ստեղծվել է 1969 թվականին, որը 1992 թվականին դարձել է Համակարգչային գիտության անկախ ինստիտուտ։

Նշանավոր անդամներ

Ներկայիս անդամներ

 Շմուել Ագմոն (1922- ), Իսրայելի մրցանակ (1991)
 Ռոբերտ Աուման (1930- ), Իսրայելի մրցանակ (1994), Նոբելյան մրցանակ (2005)
 Շաուլ Ֆոգուել (1931- )
 Հիլել Ֆուրստենբերգ (1935- ), Իսրայելի մրցանակ (1993), Վոլֆի մրցանակ մաթեմատիկայից (2006)
 Սերգիու Հարտ (1949- ), Իսրայելի մրցանակ (2018)
 Գիլ Քալայ (1955- )
 Իցխակ Կացնելսոն (1934- ), Ստիլի մրցանակ (2002)
 Դավիդ Կաջդան (1946- ), Իսրայելի մրցանակ (2012)
 Ռուտ Լոուրենս (1971- )
 Ազրիել Լևի (1934- )
 Էլոն Լինդենշտրաուս (1970- ), Ֆիլդսյան մրցանակ (2010)
 Ալեքսանդր Լուբոցկի (1956- ), Իսրայելի մրցանակ (2018)
 Մենախեմ Մագիդոր (1946- )
 Աբրահամ Նեյման (1949- )
 Իլյա Ռիպս (1948- ), Էրդյոշի  մրցանակ (1979)
 Ցլիլ Սելա (1962- )
 Աներ Շալև (1958- )
 Սահարոն Շելախ (1945- ), Էրդյոշի մրցանակ (1977), Պոլյա մրցանակ (1992), Վոլֆի մրցանակ (2001), Իսրայելի մրցանակ (1998), Ստիլի մրցանակ (2013)
 Բենջամին Վայս (1941- )

Նախկին անդամներ

 Շիմշոն Ամիցուր (1921-1994), Իսրայելի մրցանակ (1953)
 Դրոր Բար-Նաթան (1966- )
 Ժան Բուրգեն (1954- ), Ֆիլդսյան մեդալ (1994), Շոուի մրցանակ (2010), Առաջխաղացման մրցանակ մաթեմատիկայի բնագավառում (2017)
 Արիե Դվորեցկի (1916-2008), Իսրայելի մրցանակ (1973)
 Գրեգորի Էսկին (1936- )
 Միշել Ֆեկետե (1886-1957), Իսրայելի մրցանակ (1955)
 Աբրահամ Ֆրենկել (1891-1965), Իսրայելի մրցանակ (1956)
 Էհուդ Հրուշովսկի (1959- ), Էրդյոշի մրցանակ (1994)
 Յաել Կարշոն (1964- )
 Յակոբ Կևիցկի (1904-1956), Իսրայելի մրցանակ (1953)
 Յորամ Լինդենշտրաուս (1936-2012), Իսրայելի մրցանակ (1981)
 Մոշե Մաշովեր (1936- )
 Միշել Մաշչլեր (1927-2008)
 Միշել Ռաբին (1931- ), Թյուրինգի մրցանակ (1976), Իսրայելի մրցանակ (1995)
 Յուվալ Պերես (1963- ), Լոևեի մրցանակ (2001)
 Էսթեր Սեյդեն (1908-2014)

Նշումներ

Ծանոթագրություններ 

1925 հիմնադրումներ Մանդատային Պաղեստինում
Երուսաղեմի հրեական համալսարան
Մաթեմատիկական ինստիտուտներ
Իսրայելի հետազոտական ինստիտուտներ