Սավվա Մամոնտովի քաղաքային դաստակերտի կողաշենք

Սավվա Մամոնտովի քաղաքային դաստակերտի կողաշենք (), տուն Մոսկվայում, Սադովոյե կոլցոյում (Սադովայա-Սպասսկայա փողոց, տուն 6, շինություն 2)։ Քաղաքային դաստակերտի միակ պահպանված շինությունն է։ Կառուցվել է 1870-ական թվականներին, վերնակառուցվել 1890-ական թվականների սկզբին նկարիչ Միխայիլ Վրուբելի նախագծով,  որը դրանից հետո այնտեղ որոշ ժամանակ բնակվել է։ Շենքն ունի մշակութային ժառանգության դաշնային նշանակության օբյեկտի կարգավիճակ։

Պատմություն 
Սադովայա-Սպասսկայա փողոցի քաղաքային դաստակերտը կառուցվել է 1816 թվականին արքունի խորհրդական Պրասկովյա Եսաուլովայի կողմից։ 1867 թվականին այն զգալիորեն վերակառուցվել է, ինչից հետո այնտեղ բնակվել է հայտնի բարերար Սավվա Մամոնտովը։ Նրա սալոնում հաճախ են եղել Ֆեոդոր Շալյապինը, Վիկտոր Վասնեցովը, Միխայիլ Վրուբելը, Սերգեյ Ռախմանինովը և մշակույթի ու արվեստի այլ գործիչներ։

Սավվա Մամոնտովի քաղաքային դաստակերտից մինչև մեր ժամանակներ պահպանվել է միայն բակային կողաշենքը, որը կառուցվել է 1870-ական թվականներին։ 1891-1893 թվականներին նկարիչ Միխայիլ Վրուբելի նախագծով վերնակառուցվել է կողաշենքի կողմնային մասը։ Վրուբելն իր ստեղծագործության ոճը բնորոշել է որպես «հռոմեական-բյուզանդական»։ 1895-1896 թվականներին վերնակառուցվել է ամբողջ շենքը, 1911 թվականին մասամբ փոխվել են ճակատները։ Այդ վերակառուցումներից հետո կողաշենքի ճարտարապետական ոճը կարելի է բնութագրել որպես «աղյուսային»։

Նկարիչ Մ. Ա. Վրուբելը կողաշենքի ճակատները դրվագել է մայոլիկայով (դեկորը չի պահպանվել), մուտքի դարպասի վերևում առյուծի դիմակ էր։ Մինչև մեր օրերը չհասած ներսույթի ձևավորման մեջ նույնպես լայնորեն օգտագործվել է մայոլիկան։ Վրուբելի էսքիներով պատրաստված երկու մայոլիկային բուխարիները և երկու վառարանները հիմա ցուցադրվում են «Աբրամցևո» արգելոց-թանգարանում։

1898 թվականին Մամոնտովի ֆինանսական ծանր վիճակի պատճառով դաստակերտը գրավադրվել է։ 1912 թվականին գլխավոր տան տեղում կառուցվել է Ստրախովի արական վարժարանը, որից պահպանվել է միայն հիմնապատերի մի մասը։

Ծանոթագրություններ 

Մոսկվայի շենքեր և կառույցներ