Մարյան Վնուկ

Մարյան Վնուկ (, ), լեհ քանդակագործ, մանկավարժ, պրոֆեսոր (1949), ռեկտոր։

Կենսագրություն 

1922-1927 թվականներին սովորել է Զակոպանեի փայտամշակման դպրոցում։ Այնուհետև մինչև 1934 թվականը սովորել է Վարշավայի գեղարվեստի դպրոցի քանդակագործության բաժնում, եղել Տադեուշ Բրեերի աշակերտը։

Մինչև Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկսվելը քանդակագործություն է դասավանդել Լվովի Պլաստիկ արվեստի պետական ինստիտուտում։ 1944 թվականին տեղափոխվել է Վարշավա, որտեղից էլ արտաքսվել է Գերմանիա։ Պատերազմից հետո  վերադարձել է հայրենիք, բնակվել Գդանսկում, որտեղ դասավանդել է Գեղարվեստի պետական բարձրագույն դպրոցում (այժմ՝ Գդանսկի գեղարվեստի ակադեմիա)։ Եղել է Գդանսկի գեղարվեստի ակադեմիայի հիմնադիրներից, պրոֆեսոր, 1948-1949 թվականներին՝ ակադմիայի ռեկտոր։ 1949 թվականից մինչև կյանքի վերջը եղել է Վարշավայի գեղարվեստի ակադեմիայի պրոֆեսոր, 1951-1954 և 1959-1967 թվականներին` ռեկտոր։

Մարյան Վնուկը եղել է քանդակագործական արվեստում սոցռեալիզմի ներկայացուցիչը Լեհաստանում։ Ավելի ուշ ժամանակաշրջանում ստեղծագործել է դասական ոճով, իսկ կյանքի վերջին տարիներին հակված է եղել աբստրակցիոնիզմին։ Մինչպատերազմական ժամանակաշրջանից մասնակցել է մրցույթների, մասնավորապես՝ Լվովում և Վարշավայում Յուզեֆ Պիլսուդսկու հուշարձանների ստեղծմանը։

Ստեղծագործություններ 
 Խորհրդային բանակի ազատարար զինվորների հուշարձանը Գդինում (1949, բացվել է 1953, ապամոնտաժվել՝ 1990)
 Օկուպացիայի ժամանակաշրջանի կանանց հուշարձան (1964)
 Երկու բնօրինակ (1964)
 Հանքափորները (1965)
 Բրունո Շուլցի հուշարձանը (1966)
 Այրվող քաղաք (1967)

Պարգևներ  
 ԼԺՀ 2-րդ աստիճանի պետական մրցանակ Վ. Ի. Լենինի հուշարձանի ստեղծման համար (1952)
 Լեհաստանի վերածննդի շքանշան Կոմանդորական խաչ (1954)

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Ріпко Олена. У пошуках страченого минулого. - Львів: Каменяр, 1996. - С. 246.

Լեհ քանդակագործներ
Լեհ մանկավարժներ
20-րդ դարի քանդակագործներ