Ռիչարդ Սերրա

Ռիչարդ Սերրա (, ), ամերիկացի ժամանակակից մեծ քանդակագործ։ Աշխատել է նաև կինոյի ու վիդեոարտի բնագավառներում։

Կյանք և ստեղծագործություն 
Ռիչարդ Սերրան ծնվել է 1939 թվականին Սան Ֆրանցիսկոյում։ Նախ սովորել է Կալիֆոռնիայի համալսարանում Բերքլիում և Սանտա Բարբարայում (1957-1961) անգլիական գրականության բաժնում և ավարտել ուսումը գրականության բակալավրի աստիճանով։ Այնուհետև որոշ ժամանակ աշխատել է մետաղաձուլական գործարանում, որտեղ ծանոթացել է պողպատի մետաղական առանձնահատկություններին։ 1961-1964 թվականներին սովորել է Յեյլի համալսարանում Նյու Հեյվենում, որտեղ ուսումնասիրել է արվեստ և աշխատել գերմանացի նկարիչ Յոզեֆ Ալբերսի օգնական։ Նրա համակուրսեցիներից են եղել նկարիչներ Ռոբերտ Մանգոլդն ու Բրայս Մարդենը։ Սերրան համալսարանն ավարտել է արվեստի մագիստրոսի աստիճանով։

Ռիչարդ Սերրան իր ստեղծագործական կարիերան սկսել է որպես քանդակագործ մինիմալիստ։ Հիմնական նյութը, որով աշխատում էին իր ժամանակակից քանդակագործները, արտադրական հումքն էր, օրինակ` պողպատը, արճիճը, ռեզինը, պլաստիկը։ 1964 թվականին Սերրան ստացել է Յեյլի համալսարանի կրթաթոշակ և մեկ տարի անցկացրել Փարիզում, որտեղ ծանոթացել է երաժիշտ, կոմպոզիտոր Վուդի Գերմանի հետ։ 1960-ական թվականների վերջին նա սկսել է աշխատել մետաղով։ Նյու Յորք վերադառնալուց հետո Սերրան վաստակ ունենալու համար աշխատել է կահույքի փաթեթավորող։ Հենց այս ժամանակ է նա ծանոթացել մինիմալիզմի այնպիսի վարպետների հետ, ինչպիսիք են Ռոբերտ Սմիթսոնը, Դոնալդ Ջադը, Կառլ Անդրեն։ Ստեղծագործական այս շրջանին է պատկանում ռեզինից ու նեոնային լամպերից աշխատանքների շարքը։

1966 թվականին Հռոմում կայացել է Ռիչարդ Սերրայի անհատական առաջին ցուցահանդեսը, իսկ 1968 թվականին նրա աշխատանքները ցուցադրվել են Քյոլնում։ 1977 թվականին նա Կասելում մասնակցել է ժամանակակից արվեստի «documenta» ցուցահանդեսին։

1970-ական թվականների սկզբից վարպետը սկսել է աշխատել տպագրական գրաֆիկայի ոլորտում, որը դարձել է նրա երկրորդ տարերքը։ 1960-1970-ական թվականներին Սերրան տարվել է կինոյով, հանդես եկել որպես ֆիլմի բեմադրիչ։ Գերմանիայում եղած ժամանակ Հաթինգենում իր ապագա կնոջ` Կլարա Վեյերգրաֆի հետ (ամուսնացել են 1981 թվականին) նկարահանել է «Պողպատաձուլարան» ֆիլմը։

1970 թվականին Սերրան ապրել ու աշխատել է Ճապոնիայում։ 1970-ական թվականների սկզբին նա կերտում է իր առաջին խոշոր գործերը պողպատից։ 2005 թվականին Բիլբաոյի Գուգենհայմի թանգարանի պատվերով նա ստեղծել է «Ժամանակի մատերիա» () կոմպոզիցիան, որ բաղկացած է մետաղական ութ հսկա քանդակներից։

Պատկերասրահ

Գրականություն 
 Kunibert Bering: Richard Serra. Skulptur, Zeichnung, Film, 1998, Reimer. ISBN 3-496-01188-2

Արտաքին հղումներ 
 Իրինա Կուլիկի դասախոսությունները Գարաժ թանգարանում։ Ռիչարդ Սերրա - Անիշ Կապուր. Ծուղակներ տարածության համար
 Ռիչարդ Սերրա, Ճարտարապետական հայացք կինոյի տարածություն։ Նյու Յորքի կինոփառատոնի նոր կերպարը

Ծանոթագրություններ 

Ամերիկացի քանդակագործներ
Արվեստի և գրականության ամերիկյան ակադեմիայի անդամներ
20-րդ դարի ամերիկացի արվեստագետներ
Բեռլինի գեղարվեստի ակադեմիայի անդամներ
21-րդ դարի ամերիկացի արվեստագետներ
Գուգենհայմի կրթաթոշակառուներ
Ամերիկացի ժամանակակից արվեստագետներ