Յուրիս Ուպատնիեկս

Յուրիս Ուպատնիեկս (), լատվիացի-ամերիկացի ֆիզիկոս և գյուտարար, հոլոգրաֆիայի ոլորտի ռահվիրա։

Ուպատնիեկսը փախել է Լատվիայի սովետական օկուպացումից իր ծնողների հետ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո՝ ապաստան ստանալով Գերմանիայում։ 1951 թվականին ընտանիքը գաղթել է Միացյալ Նահանգներ։ Նա Ակրոնում, Օհայո, ընդունվել է ավագ դպրոց և էլեկտրական ճարտարագիտություն է ուսանել Ակրոնի համալսարանում, որտեղ 1960 թվականին ստացել է բակալավրի աստիճան։ Այնուհետև նա սովորել է Միչիգանի համալսարանի Գիտության և տեխնիկայի ինստիտուտում, որտեղ նա ստացել է էլեկտրական ճարտարագիտության մագիստրոսի կոչում 1965 թվականին։ 1973-1993 թվականներին աշխատել է Միչիգանի շրջակա միջավայրի գիտահետազոտական ինստիտուտում և աշխատել է Միչիգանի համալսարանի Ան-Արբորի էլեկտրական և համակարգչային ճարտարագիտության բաժնում որպես պրոֆեսորի օգնական։ Այնտեղ դասավանդել է օպտիկայի լաբորատոր դասընթաց մինչև 1996 թվականը։ 1993-2001 թվականներին Ան Արբորում կիրառական օպտիկայի բնագավառում խորհրդատու էր։ 1996-2001 թվականներին գիտաշխատող էր Միչիգանի համալսարանի մեխանիկական ճարտարագիտության և կիրառական մեխանիկայի ֆակուլտետում։

1964 թվականին նա Էմմեթ Լեյթի հետ ցուցադրեց Միացյալ Նահանգներում առաջին եռաչափ հոլոգրամները և Լեյթի հետ 1962-1964 թվականներին հրատարակել են մի շարք տեխնիկական փաստաթղթեր։

2009 թվականի դրությամբ Ուպատնիեկսն ունի 19 արտոնագիր։ Նրանց թվում է զենքի հոլոգրաֆիկ նշանառությունը։

1975 թվականին ստացել է Ամերիկայի օպտիկական ընկերության R.W. Wood մրցանակը, իսկ 1976 թվականին՝ Ամերիկայի մեխանիկական ինժեներների ընկերության Հոլի մեդալը։ 1976 թվականին «Տարվա գյուտարար» է ճանաչվել գյուտերի և նորարարությունների զարգացման ամերիկյան ասոցիացիայի կողմից։ Նա Օպտիկական ընկերության և Օպտիկական ճարտարագիտության միջազգային ընկերության անդամ է, ինչպես նաև Լատվիայի Գիտությունների ակադեմիայի անդամ, որի Մեծ մեդալը նա ստացել է 1999 թվականին։

Արտոնագրեր 
Ուպատնիեկսը հոլոգրաֆիայի և կապակցված ճառագայթման ոլորտներում ԱՄՆ-ի քսան արտոնագրերի հեղինակ կամ համահեղինակ է։

Արտոնագրեր 
Ուպատնիեկսը հոլոգրաֆիայի և կապակցված ճառագայթման ոլորտներում ԱՄՆ-ի քսան արտոնագրերի հեղինակ կամ համահեղինակ է։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 

Ամերիկացի ֆիզիկոսներ
Միչիգանի համալսարանի շրջանավարտներ
Ռիգա քաղաքում ծնվածներ