Վասիլ Ապրիլով

Վասիլ Ապրիլով (, 21 հուլիսի, 1789, Գաբրովո – 2 հոկտեմբերի, 1847, Գալաց), բուլղարացի լուսավորական, մեկենաս, հայրենասեր, Բուլղարիայի ազգային վերածննդի գլխավոր գործիչներից մեկը։

Կենսագրություն 
Վասիլ Ապրիլովը ծնվել է 1789 թվականի հուլիսի 21-ին կենտրոնական Բուլղարիայի (որն այն ժամանակ գտնվում էր Օսմանյան կայսրության տիրապետության տակ) Գաբրովո քաղաքում, առևտրականի ընտանիքում։ Նախնական կրթությունն ստացել է Կրոնշտադտում (Ավստրիա), ապա մի որոշ ժամանակ բժշկություն է սովորել Վիեննայի համալսարանում։ 1811 թվականից իր եղբոր հետ աշխատել է Օդեսայում։

Ծանոթանալով Յուրի Վենելինի «Նախկին ու ներկայիս բուլղարացիները» (Древните и сегашните българи, Մոսկվա, 1829) գրքին՝ Վասիլ Ապրիլովն սկսել է ուսումնասիրել իր հայրենակիցների ճակատագիրը։ Նա մտերմացել է Յուրի Վենելինի հետ, ում խրախուսմամբ էլ գլխավորել է բուլղարացի հայրենասերներին՝ իր կյանքը նվիրելով բուլղարական ժողովրդի կրթական ու մշակութային զարգացմանը։

Վասիլ Ապրիլովը գրել և Ուկրաինայում հրատարակել է մի քանի գրքեր («Болгарски книжницы, или на кое Словенско племя принадлежи Кириловска-та азбука»; «Денница новоболгарского образования» և այլն), որ նրան ճանաչում են բերել։

Օդեսայում ստեղծվել է բուլղարացիներին հովանավորող միություն, որ հրատարակել է մի քանի դասագրքեր, որ կազմել էր Նեոֆիտ Ռիլսկի աբեղան, ով Բուլղարիայում բացել էր տասներկու դպրոց (Գաբրովոյում բացված առաջին դպրոցի օրինակով) և դրանք պահելու համար հավաքել շուրջ 60 հազար ռուբլի։

Վասիլ Ապրիլովը մահացել է 1847 թվականի հոկտեմբերի 2-ին Ռումինիայի Գալաց քաղաքում, երբ Բուլղարիայից գնում էր Օդեսա։ Նա հուղարկավորվել է Գալացում, սակայն հետագայում վերաթաղվել է Գաբրովոյի դպրոցի բակում, որը կրում է նրա անունը և վերակառուցվել է Ապրիլովի՝ այդ նպատակով ժառանգված գումարով։ 1935 թվականին դպրոցի շենքի դիմաց տեղադրվել է Վասիլ Ապրիլովի հուշարձանը։

Մատենագրություն 
 Болгарские книжники, или какому славянскому племени собственно принадлежит кирилловская азбука? Одесса, 1841.
 Българските книжници, или на кое словенско племе собственно принадлежи кирилловската азбука? Одесса, 1841.
 Денница ново-болгарскаго образования. Одесса, 1841
 Болгарския граммоты собранныя, переведенныя на русский язык и объясненная. Одесса, 1845
 Мисли за сегашното балгарско учение. Одесса, 1847.
 Събрани съчинения (ред. Арнаудов, М.). С., 1940.
 Съчинения (съст. и ред. Петко Тотев). С., Изд. Български писател, 1968, (Библ. Възрожденска книжнина).

Ծանոթագրություններ

Գրականություն
 
 
 Налбанова Е. Васил Априлов. Време и съвременници. – Одеса : Optimum, 2004. – 170 с.
 
 
 
 «История болгар» (издана на русском языке (перевод Ф. К. Бруна и В. Н. Палаузова) душеприказчиками Априлова, который оставил некоторую сумму на издание этого труда)

Արտաքին հղումներ
 «Васил Априлов» 

Բուլղարացի լուսավորականներ
Բուլղարացի հրապարակախոսներ