Եգիպտական գիշերներ

«Եգիպտական գիշերներ» (), Ալեքսանդր Պուշկինի անավարտ վիպակը, որը հրապարակվել է նրա մահից հետո «Սովրեմեննիկ» ամսագրում (№ 8, 1837 թվական)։ Այն տեսքով, որով վերակառուցում են պուշկինագետները, պարունակում է մեծ բանաստեղծական հատվածներ, որոնք բացակայում են ձեռագրերում։ Սա Պուշկինի միակ ստեղծագործությունն է, որտեղ արձակը սերտորեն առնչվում է պոեզիայի հետ։

Սյուժե 
Վիպակը բաղկացած է երեք գլխից։ Առաջին գլխում երիտասարդ և հաջողակ բանաստեղծ Չարսկին զգում է ոգեշնչման գալուստը, երբ նրա պետերբուրգյան բնակարան է մտնում մաշված զգեստով իտալացի եկվորը, ով հիշեցնում էր խաբեբայի։ Անծանոթը իրեն անվանում է նեապոլիտական նկարիչ և օգնության հույս է հայտնում «եղբայրակցի» կողմից։ Չարսկին պատասխանում է նրան կտրուկ և սառը՝ վիրավորված լինելով նման համեմատությամբ։ Սակայն, երբ իտալացին պատրաստվում է լքել իր բնակարանը, Չարսկին կանչում է նրան և երկար հարցումներից հետո իմանում է, որ իր առջև բանաստեղծ-իմպրովիզատոր է։

Երկրորդ գլխում Չարսկին հանձն է առնում կազմակերպել օտարերկրացու ելույթը աշխարհիկ հասարակությունում և կազմակերպում է տոմսերի տարածումը։ Իր նոր ծանոթի ունակությունները զգալու համար, նա առաջարկում է նրան իմպրովիզացիա անել իրեն վաղուց հետաքրքրող մի թեմայի շուրջ՝ բանաստեղծը և ամբոխը։ Տողերը, որոնք հնչում են իտալացու շուրթերից, խորապես տպավորում են Չարսկուն։ Սակայն, հազիվ հասցնելով ավարտել իր արտասանումը՝ հյուրը սկսում է շահույթի ակնկալիքով դատողություններ անել տոմսերի գնի մասին, որը հիասթափեցնում է իր ունկնդրին, ով ստիպված էր «պոեզիայի բարձրությունից հանկարծ ընկնել գրասենյակային աշխատողի նստարանին»։

Երրորդ գլխում ներկայացված է աշխարհիկ ժողովը, որտեղ  իտալացին հանդես է գալիս։ Հյուրերի կողմից առաջարկվող հարցերի միջոցով վիճակահանությամբ ընտրում են մեկը՝ Կլեոպատրան և նրա սիրեկանները։ Խոսքը վերաբերում է Սեքստոս Ավրելիոս Վիկտորի «Կեսարի մասին» ստեղծագործությանը, որտեղ եգիպտական թագուհին, իբր, սիրո գիշերներ է վաճառում իր ակնթարթային սիրո կյանքի համար։

Գաղափար 

Պուշկինի երևակայության համար որպես նախնական կետ ծառայել են ոչ արժանահավատ տեղեկություններ՝ վերցված Սեքստոս Ավրելիոս Վիկտորի «Կեսարների մասին» գրվածքից, որտեղ անհայտ խմբագիրը տեղադրել է «Հայտնի մարդկանց մասին անըստույգ ստեղծագործությունը», որը վերաբերում է Եգիպտոսի թագուհի Կլեոպատրային։ «Նա այնքան անառակ էր, որ վաճառվում էր, և այնքան գեղեցիկ էր, որ շատերը նրանից կյանքի գնով գիշեր էին գնում»։

 1824 թվականի հոկտեմբերին Միխայլովսկում աքսորի մեջ գտնվող բանաստեղծը ստեղծում է  սյուժեի առաջին մշակումը՝ «Կլեոպատրա» անավարտ պոեմը։ Դմիտրի Սվյատոպոլկ Միրսկու գնահատմամբ, դա Պուշկինի ամենահետաքրքիր գաղափարներից մեկն էր, մահվան և ցանկասիրության մասին հրաշալի պոեմ։

Նշումներ

Ծանոթագրություններ 

Ալեքսանդր Պուշկինի վեպեր
Անավարտ ստեղծագործություններ