Մոզես Քոյթ Թայլեր

Մոզես Քոյթ Թայլեր (անգլ. Moses Coit Tyler ), ամերիկացի գրող, պատմաբան, գրականագետ։

Կենսագրություն 
Թայլերը ծնվել է 1835 թվականի օգոստոսի 2-ին Կոնեկտիկուտ նահանգի Գրիսվոլդե քաղաքում։ Մանուկ հասակում նա իր ծնողների հետ տեղափոխվում է Միչիգան նահանգի Դետրոյթ քաղաք։ 1853 թվականին ընդունվել է Միչիգանի համալսարան, մեկ տարի անց տեղափոխվել է Յեյլի քոլեջ, 1857 թվականին ստացել է բակալավրի աստիճան, իսկ 1863 թվականին` մագիստրոսի կոչում։ Ավարտելուց հետո Թայլերը երկու տարի սովորում է սեմինարիայում, դարձնում է եկեղեցու քահանա, երեք տարի եղել է հովիվ Նյու Յորքում։

1862 թվականին Թայլերը հրաժարվեց հոգևոր աստիճանից, կրոնական տեսակետները փոխելու համար։ Դրանից հետո նա շահագրգռված էր ֆիզիկական դաստիարակության տեսության մեջ, մի քանի անգամ աշխատանք է գրել և դասավանդել այս թեմայի վերաբերյալ (ներառյալ Անգլիայում) և զբաղվել է լրագրությամբ։ 1867 թվականին Թայլերը զբաղեցրել է Միչիգանի համալսարանում անգլերենի և գրականության պրոֆեսորի պաշտոնը, այս պաշտոնում աշխատել մինչև 1881 թվականը։ 1873-1874 թվականներին աշխատել է որպես «Քրիստոնեական միության» գրական խմբագիր։ 1881 թվականին Թայլերը դարձավ Ամերիկայի պատմության պրոֆեսոր (ԱՄՆ-ում առաջինը), Կոռնելի համալսարանում, ինչպես նաև Եպիսկոպոսական եկեղեցու սարկավագ։ 1883 թվականին նա ձեռնադրվել է քահանա, չնայած նա զբաղվում էր ծխական գործունեությամբ։

Թայլերի կարևորագույն աշխատանքներն են «Ամերիկյան գրականության պատմությունը գաղութային ժամանակաշրջանում, 1607-1765» (երկու հատորով, 1878 թվական), ինչպես նաև «Ամերիկյան հեղափոխության գրական պատմությունը, 1763-1783» (երկու հատորով, 1897 թվական)։ Թայլերը հրատարակել է ֆիզիկական մշակույթի և անգլերեն գրականության մի շարք աշխատանքներ, ինչպես նաև ակտիվ մարտիկի կենսագրությունը` Պատրիկ Հենրիի հյուսիսամերիկյան գաղութների անկախության վերաբերյալ։

Հրատարակված աշխատանքներ 
 The Brawnville Papers (1869)
 History of American Literature during the Colonial Time, 1607-1765 (1878)
 In Memoriam: Edgar Kelsey Apgar (1886)
 Patrick Henry biography (1887)
 Three Men of Letters (1895)
 Literary History of the American Revolution, 1763-1783 (1897)
 Glimpses of England; Social, Political, Literary (1898)

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 

Ամերիկացի պատմաբաններ
Ամերիկացի գրողներ
Ամերիկացի մանկավարժներ
Ամերիկացի գրականագետներ
Ամերիկացի կենսագիրներ
Ամերիկացի լրագրողներ
Գրաքննադատներ
Միչիգանի համալսարանի շրջանավարտներ
Արվեստի և գրականության ամերիկյան ակադեմիայի անդամներ