Չերքեզիա

Չերքեզիա (, , , , ), պատմաաշխարհագրական տարածք Ռուսաստանի Դաշնության հարավ-արևմուտքում։ Հանդիսանում է չերքեզ ժողովրդի պատմական հայրենիքը։

Աշխարհագրություն 
Չերքեզիան գտնվում էր Արևելյան Եվրոապյում, Սև ծովի արևելյան ափին։ Մինչև Ռուսաստանի կողմից Կովկասի գրավումը (1763–1864) Չերքեզիան ընդգրկում էր Կովկասի հյուսիս-արևմուտքի ողջ բերքաբեր հարթավայրերը և տափաստանները՝ 3-4 միլիոն մարդ բնակչությամբ։

Չերքեզիայի պատմական տարածքը ընկած էր Թամանի թերակղզուց արևմուտքից մինչև Մոզդոկ քաղաքը ժամանակակից Հյուսիսային Օսիայում։ Պատմականորեն Չերքեզիան ընդգրկում էր այսօրվա Կրասնոդարի երկրամասի հարավային մասը, Ադիգեիայի, Կարաչայ-Չերքեզիայի, Կաբարդինա-Բալկարիայի Հանրապետությունները, Հյուսիսային Օսիա-Ալանիայի Հանրապետության և Ստավրոպոլի երկրամսի հատվածները մինչև Կուբան գետը հյուսիսում, որը սահման էր հանդիսանում Ռուսական կայսրության հետ։

Չերքեզիայի մայրաքաղաքն է ավանդականորեն համարվում Սոչին։ Որոշ չերքեզ հետազոտողների պնդմամբ, 2014 ձմեռային օլիմպիական գյուղը կառուցված է չերքեզների զանգվածային գերեզմանի տեղում, որն առաջացել է 1864 թվականին պատերազմում ռուսներին պարտվելուց հետո։

Գրականություն
Bullough, Oliver. Let Our Fame Be Great: Journeys Among the Defiant People of the Caucasus. Allen Lane, 2010. 
Jaimoukha, Amjad. The Circassians: A Handbook, London: Routledge, New York: Routledge & Palgrave, 2001. 
Jaimoukha, Amjad. Circassian Culture and Folklore: Hospitality, Traditions, Cuisine, Festivals and Music. Bennett & Bloom, 2010. 
Richmond, Walter. The Circassian Genocide, Rutgers University Press, 2013. 
Caucasian highlanders (Повседневная жизнь горцев Cеверного Кавказа в XIX в.). Everyday life of the Caucasian highlanders. The 19th century (In the co-authorship with I. Karpeev). Moscow: Molodaya Gvardiy, 2003. 
Journal of a residence in Circassia during the years 1837, 1838, and 1839 - Bell, James Stanislaus (English)

Ծանոթագրություններ 

Հյուսիսային Կովկասի պատմություն
Եվրոպայի պատմական երկրներ
Կովկասի աշխարհագրություն
Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմ
1864 կազմալուծված պետություններ և տարածքներ