Վյաչեսլավ Կոտյոնոչկին

Վյաչեսլավ Միխայլովիչ Կոտյոնոչկին (, ), խորհրդային ռեժիսոր-մուլտիպլիկատոր, նկարիչ և նկարիչ-մուլտիպլիկատոր։ «Կատվիկը Լիզյուկովի փողոցից», «Բռնվեց նա, որ կծում էր», «Շոգեբաղնիք», «Ճանապարհորդ գորտը», «Տարօրինակ թռչուն», «Դե, սպասիր», «Հին ձայնապնակ» մուլտֆիլմերի բեմադրող։ ՌՍՖՍՀ ժողովրդական արտիստ (1987), ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիր (1988)։

Կենսագրություն 
Վյաչեսլավ Կոտյոնոչկինը ծնվել է 1927 թվականի հունիսի 20-ին Մոսկվայում։ Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին (1942 թվականից) սովորել է հրետանային հատուկ դպրոցում։ Ուղարկվել է հակատանկային հրետանային ուսումնարան Պենզայում, որն ավարտել է 1945 թվականին։

Նկարչությամբ հետաքրքրվելը և, ինչպես ինքն է ասել, «թեթևամիտ ազգանունը» Կոտյոնոչկինին տարել են «Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիա։ 1947 թվականին ավարտել է «Սոյուզմուլտֆիլմ» կինոստուդիային առընթեր մուլտիպլիկատորների դասընթացներն ու սկսել աշխատել ստուդիայում նախ որպես նկարիչ-մուլտիպլիկատոր, ապա բեմադրող նկարիչ։ 1962 թվականին դարձել է ռեժիսոր։

Մասնակցել է ավելի քան 80 ժապավենների ստեղծմանը։ Տարվել է ռիթմական, «արագ» էպիզոդներով։ Որպես ռեժիսոր հաճախ նկարահանել է սյուժեներ «Պատրույգ» () կինոամսագրի համար, ստեղծել մուլտիպլիկացիոն հատվածներ «Ճանապարհորդություն դեպի ապրիլ» () և «Ամեն ինչ ձեզ համար» () գեղարվեստական ֆիլմերի համար։

Վյաչեսլավ Կոտյոնոչկինը հանդիսատեսի շրջանում մեծ ճանաչման է արժանացել «Ճանապարհորդ գորտը» (1965) մուլտֆիլմի շնորհիվ, սակայն փառքի հասել է «Դե, սպասիր» (1969) մուլտֆիլմի ստեղծումից հետո։ Գայլի ու նապաստակի արկածները սիրվել են հանդիսատեսի կողմից, և ինչպես չափահասների, այնպես էլ երեխաների մեծաթիվ խնդրանքների պատճառով նա բազմիցս նկարահանել է նոր սերիաներ։

1988 թվականին Վյաչեսլավ Կոտյոնոչկինին շնորհվել է ԽՍՀՄ Պետական մրցանակ։ 1999 թվականին լույս է տեսել նրա հուշերի գիրքը, որ կոչվում է «Դե, Կոտյոնոչկին, սպասիր» ()։

Վյաչեսլավ Կոտյոնոչկինը մահացել է 2000 թվականի նոյեմբերի 20-ին Մոսկվայում։ Թաղվել է Մոսկվայի Վագանկովյան գերեզմանատանը։

Ընտանիք 
 Կինը՝ Թամար Վիշնևա, բալետի պարուհի, 
 Որդին՝ Ալեքսեյ Կոտյոնոչկին, ռեժիսոր-մուլտիպլիկատոր
 Դուստրը՝ Նատալյա Կոտյոնոչկինա
 Թոռը՝ Եկատերինա Կոտյոնոչկինա, երգչուհի

Պարգևներ 
 «ՌՍՖՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ» պատվավոր կոչում (31 դեկտեմբերի, 1976 թվական) — խորհրդային կինոարվեստի բնագավառում ունեցած ներդրումների համար,
 Մանկական միջազգային «Ժպիտի շքանշան» (Լեհաստան, 1985 թվական),
 ՌՍՖՍՀ ժողովրդական արտիստ (3 օգոստոսի, 1987 թվական),
 ԽՍՀՄ Պետական մրցանակ (1988 թվական) — «Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի արտադրության մուլտիպլիկացիոն ֆիլմերի «Դե, սպասիր» շարքի համար ․(մրցանակ գրականության կամ արվեստի բնագավառում մանուկների համար նախատեսված ստեղծագործության համար),
 Բարեկամության շքանշան (2 մայիսի, 1996 թվական) – պետությանը մատուցած ծառայությունների, մշակույթի և արվեստի բնագավառում բազմամյա բեղմնավոր գործունեության համար։

Մրցանակներ փառատոններում 
 1964 – «Հետքեր ասֆալտի վրա» (Արծաթե մեդալ Բուդապեշտի IV միջազգային կինոփառատոնում, Հունգարիա, 1967),
 1971 – «Դե՛, սպասիր (թողարկում 4)» (Արծաթե մրցանակ Կորտինա դ’Ամպեցոյի մարզական ֆիլմերի XXVIII միջազգային կինոփառատոնում, Իտալիա, 1972)։

Ֆիլմագրություն

Նկարիչ-մուլտիպլիկատոր 

 «Առյուծն ու նապաստակը» (, 1949)
 «Պոլկանն ու Շավկան» (, 1949)
 «Օտար ձայն» (, 1949)
 «Կախարդական գանձը» (, 1950)
 «Պապն ու թոռը» (, 1950)
 «Կրեպիշ» (, 1950)
 «Եղջերուն ու գայլը» (, 1950)
 «Բարձր սար» (, 1951)
 «Անտառային ճանապարհորդները» (, 1951)
 «Հիշիր և պահպանիր հրդեհային անվտանգության կանոնները» (, 1951)
 «Ալվան ծաղիկը» (, 1952)
 «Կաշտանկա» (, 1952)
 «Ձյունանուշ» (, 1952)
 «Լյու եղբայրները» (, 1953)
 «Ագռավը և աղվեսը, կկուն և աքաղաղը» (, 1953)
 «Ոսկե այծքաղ» (, 1954)
 «Երաժիշտ այծը» (, 1954)
 «Վտանգավոր չարաճճիություն» (, 1954)
 «Նարնջագույն վզիկ» (, 1954)
 «Նետը թռչում է հեքիաթ» (, 1954)
 «Արտասովոր խաղ» (, 1955)
 «Ընկուզենու շիվը» (, 1955)
 «Շունն ու կատուն» (, 1955)
 «Քաջ նապաստակը» (, 1955)
 «Սա ի՞նչ թռչուն է» (, 1955)
 «Նավակը» (, 1956)
 «Փոքրիկ Շեգոն» (, 1956)
 «Միլիոն պարկում» (, 1956)
 «Հին ծանոթներ» (, 1956)
 «Շնագայլն ու ուղտը» (, 1956)
 «Ինչ-որ թագավորությունում» (, 1957)
 «Գայլն ու յոթ ուլիկները» (, 1957)
 «Ծանոթ նկարներ» (, 1957)
 «Ողջույն ընկերներին» (, 1957)
 «Խիզախ եղնիկը» (, 1957)
 «Հրաշագործուհի» (, 1957)
 «Սունկ-վերնատնակ» (, 1958)
 «Կատվի տունը» (, 1958)
 «Աղվեսն ու գայլը» (, 1958)
 «Առաջին ջութակ» (, 1958)
 «Сказка о Мальчише-Кибальчише» (1958)
 «Սպորտլանդիա» (, 1958)
 «Հեռավոր կղզու գաղտնիքը» (, 1958)
 «Սաթե ամրոցը» (, 1959)
 «Երեք փայտահատ» (, 1959)
 «Ուղիղ երեքն անց տասնհինգ...» (, 1959)
 «Գույների գողերը» (, 1959)
 «Ծննդյան օր» (, 1959)
 «Աղվեսը, կուղբն ու մյուսները» (, 1960)
 «Չխմող ճնճղուկը։ Հեքիաթ մեծահասակների համար» (, 1960)
 «Լուսատտիկ № 1» (Ուրախ նկարներ) ({{lang-ru|«Светлячок № 1]]» (Весёлые картинки) (1960)
 «Старик перекати-поле» (1960)
 «Մարդուկին ես եմ նկարել» (, 1960)
 «Թանկագին մետաղադրամ» (, 1961)
 «Ճպուռն ու մրջյունը» (, 1961)
 «Շոգեբաղնիք» (, 1962)
 «Վայրի կարապները» (, 1962)
 «Թագուհի Ատամի խոզանակ» (, 1962)
 «Հետքեր ասֆալտի վրա» (, 1964)
 «Ժամադրությունից մեկ ժամ առաջ» (, 1965)
 «Իվան Իվանիչը հիվանդացել է» (, 1966)
 «Կախարդական գլոբուսի արկածերը, կամ Վհուկի արարքները» (, 1991)

Ռեժիսոր 

 «Ճանապարհորդություն դեպի ապրիլ» (, 1962)
 «Մենք այսպիսի վարպետներ ենք» (, 1963)
 «Հետքեր ասֆալտի վրա» (, 1964)
 «Ճանապարհորդ գորտը» (, 1965)
 «Սահմանաշերտ» (, 1967)
 «Մարգարեներ ու դասեր» (, 1967)
 «Կեղծ նոտա» (, 1969)
 «Դե՛, սպասի՛ր (թողարկում 1)» (, 1969)
 «Դե, սպասիր (թողարկում 2)» (1970)
 «Դե, սպասիր (թողարկում 3)» (1971)
 «Դե, սպասիր (թողարկում 4)» (1971)
 «Դե, սպասիր (թողարկում 5)» (1972)
 «Երգ պատանի թմբկահարի մասին» (, 1972)
 «Դե, սպասիր (թողարկում 6)» (1973)
 «Դե, սպասիր (թողարկում 7)» (1973)
 «Դե՛, սպասիր (թողարկում 8)» (1974)
 «Անտառային արահետում» (, 1975)
 «Դե, սպասիր (թողարկում 9)» (1976)
 «Դե, սպասիր (թողարկում 10)» (1976)
 «Դե՛, սպասիր (թողարկում 11)» (1977)
 «Դե՛, սպասիր (թողարկում 12)» (1978)
 «Ո՞վ կստանա մրցանակը» (, 1979)
 «Դե, սպասիր (թողարկում 13)» (1980)
 «Հին ձայնապնակ» (, 1982)
 «Դե, սպասիր (թողարկում 14)» (1984)
 «Դե, սպասիր (թողարկում 15)» (1985)
 «Դե, սպասիր (թողարկում 16)» (1986)
 «Կատվիկը Լիզյուկովի փողոցից» (, 1988)
 «Դե, սպասիր (թողարկում 17)» (1993)
 «Դե, սպասիր (թողարկում 18)» (1993)
 «Բռնվեցին բոլորը» (, 1998)

Սցենարի հեղինակ 
 «Անտառային արահետում» (, 1975)
 «Հին ձայնապնակ» (, 1982)

Բեմադրող նկարիչ 
 «Մենք այսպիսի վարպետներ ենք» (, 1963)
 «Ճանապարհորդ գորտը» (, 1965)
 «Տարօրինակ թռչուն» (, 1969)
 «Ուրախ կարուսել № 18։ Տոնածառի տակ» (, 1986)

Սյուժեներ «Պատրույգ» կինոհանդեսից

Ռեժիսոր 
 «Անտարբերության վիրուս։ Ռևանշիստ» (, «Фитиль № 3») (1962)
 «Անհեթեթություն» (, «Фитиль № 54») (1967)
 «Ահա և ես» (, «Фитиль № 58») (1967)
 «Зайкины рога» («Фитиль № 61») (1967)
 «Երկու անգամ երկու» (, «Фитиль № 71») (1968)
 «Կա արդյոք կյանք Մարսի վրա» (, «Фитиль № 80») (1969)
 «Վազորդներ ու խնամակալներ» (, «Фитиль № 84») (1969)
 «Անպատասխանատու պատասխանատուն» (, «Фитиль № 100») (1970)
 «Ուրախ տղաներ» (, «Фитиль № 126») (1972)
 «Երաժշտական փորձ» (, «Фитиль № 134») (1973)
 «Ատամիկ» (, «Фитиль № 141») (1974)
 «Անակնկալ» (, «Фитиль № 145») (1974)
 «Ձեռքերով չդիպչել» (, «Фитиль № 182») (1977)
 «Զարմանալի մաշիկներ» (, «Фитиль № 183») (1977)
 «Արգելված հնարք» (, «Фитиль № 206») (1979)
 «Միջին անհատականություն» (, «Фитиль № 310») (1988)
 «Անմաքուր ուժ» (, «Фитиль № 315») (1988)

Սցենարիստ
 «Անակնկալ» (, «Фитиль № 145») (1974)

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Котёночкин В. М. Ну, Котёночкин, погоди! — М.: Алгоритм, 1999. — 269 с. — ISBN 5-88878-026-X.
  с. 353—355.
 КИНО: Энциклопедический словарь, М. Советская энциклопедия, 1987, с. 213.

Արտաքին հղումներ 

 Վյաչեսլավ Կոտյոնոչկինի վերջին հարցազրույցներից մեկը 
 Ե. Միգունով, Կոտյոնոչկինի փառքի մասին 
 Վյաչեսլավ Կոտյոնոչկինը «Аниматор.ру» կայքում 
 
 Котёночкин Вячеслав Михайлович — Энциклопедия отечественного кино

Ռուս մուլտիպլիկատորներ
Խորհրդային մուլտիպլիկատորներ
Ռուս նկարիչներ
ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստներ
ՌԽՖՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ
ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Վագանկովյան գերեզմանատանը թաղվածներ
Բարեկամության շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան)
20-րդ դարի մուլտիպլիկատորներ