Գազ բթաթեփուկ

Գազ բթաթեփուկ (), լոբազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում գրանցված է։

Նկարագրություն 
Տրագականտային, 10-35 սմ բարձրությամբ, ճյուղավորված, թաղիքե խավով, փշոտ թուփ է։ Տերևների երկարությունը 6-11 սմ է։ Տերևիկները 6-8-ական զույգ են, էլիպսաձև, ուռուցիկ ջեղերով։ Ծաղկաբույլը գնդաձև է և բազմածաղիկ։ Բաժակը խավոտ է, 6-9 մմ երկարությամբ, ատամիկները դեպի ներս ուղղված։ Պսակը վարդագույն է, դրոշի երկարությունը՝ 13-14 մմ, ականջուկանման։ Ունդերը ձվաձև-երկարավուն են, 6-8 մմ երկարությամբ։

Տարածվածություն 
Աճում է Գեղամի ֆլորիստիկական շրջանում (Գեղարդ գյուղի շրջակայքում և Փրկիչ եկեղեցու ավերակներում)։ Աճում է նաև Արևելյան և Հարավային Անատոլիայում, Հյուսիսային Իրաքում և Հյուսիսային Իրանում։

Էկոլոգիա 
Աճում է վերին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 1700-1900 մ բարձրությունների վրա, խճաքարոտ լանջերին, թփուտներում։ Ծաղկում է հունիս-հուլիս ամիսներին, պտղաբերում է հուլիս-օգոստոսին։

Պահպանություն 
Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է։ Հայտնի է ընդամենը 1 փոքրիկ պոպուլյացիա՝ 10 կմ²-ից պակաս տարածման և բնակության շրջանների մակերեսով։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակություն մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ նաև CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պոպուլյացիայի մի մասը պահպանվում է «Խոսրովի անտառ» պետական արգելոցի տարածքում։

Ծանոթագրություններ 
  

Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակներ
Ծածկասերմեր
Լոբազգիներ
ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր