Սննդային մանրաթելեր

Սննդային մանրաթելեր՝ սննդի բաղադրամասեր, որոնք չեն մարսվում մարդու մարսողական համակարգի ֆերմենտներով, սակայն կարող են ճեղքավորվել աղիքների օգտակար միկրոֆլորայի կողմից։ Որոշ աղբյուրներում սննդային մանրաթելերը սահմանվում են որպես բազմաշաքարների և լիգնինի հանրագումար, որոնք չեն մարսվում մարդու աղեստամոքսային համակարգի մարսողական հյութերի ազդեցությամբ։Շատ մասնագետների կարծիքով այս սահմանումը ավելի ճշգրիտ է։

1970-80-ական թվականներին օգտագործվում էր «բալաստային նյութ» եզրույթը, սակայն սննդագիտության տեսակետից նրա դերը բացահայտելուց հետո այդ անվանումը կիրառելը համարվեց ոչ ճիշտ։

Բազմաթիվ երկրներում սննդային մանրաթելերի օգտագործումը խրախուսվում է տարատեսակ առողջապահական կազմակերպությունների կողմից, ինչպիսիք են՝ Սննդամթերքի և դեղամիջոցների վերահսկողության կոմիտեն (FDA), Սրտաբանների ամերիկյան ասոցիացիան (AHA), Սննդամթերքի եվրոպական կոմիտեն (FUFOSE), Ճապոնիայի Առողջապահության նախարարությունը և այլն։

Սննդային մանրաթելերի հիմնական տեսակներ

Սննդային մանրաթելերի դասակարգում 
 Ըստ քիմիական կառուցվածքի․
 Բազմաշաքարներ՝ բջջանյութ և դրա ածանցյալներ, հեմիցելյուլոզա, պեկտիններ, խեժեր, լորձանյութեր և այլն։
 Ոչ ածխաջրային սննդային մանրաթելեր՝ լիգնին։
 Ըստ հումքի աղբուրի․
 Ավանդական՝ հատիկավորների, լոբազգիների, բանջարեղենի, արմատապտուղների, մրգերի, հատապտուղների, ցիտրուսների, ընդեղենի, սնկերի և ջրիմուռների սննդային մանրաթելեր
 Ոչ ավանդական՝ տերևավոր և փշատերև ծառերի, հատիկավորների ցողունի, շաքարեղեգի և խոտաբույսերի սննդային մանրաթելեր
 Ըստ հումքից ստացման եղանակի․
 Չմաքրված սննդային մանրաթելեր
 Չեզոք միջավայրում մաքրված սննդային մանրաթելեր
 Թթվային միջավայրում մաքրված սննդային մանրաթելեր
 Չեզոք և թթվային միջավայրում մաքրված սննդային մանրաթելեր
 Ֆերմենտներով մաքրված սննդային մանրաթելեր
 Ըստ ջրում լուծվելու հատկության․
 Ջրալույծ՝ պեկտին, խեժեր, լորձ, բջջանյութի որոշ ածանցյալներ
Ոչ ջրալույծ՝ բջջանյութ, լիգնին
 Ըստ հաստ աղիքում բակտերիաների կողմից մարսման․
 Մասամբ և ամբողջությամբ մարսվող՝ պեկտին, խեժեր, լորձ
 Մասամբ մարսվող՝ բջջանյութ, հեմիցելյուլոզա
 Չմարսվող՝ լիգնին

Սննդային մանրաթելերի պարունակությունը սննդամթերքներում

Հացահատիկներ, ընդեղեն, հացաբուլկեղեն, ընկույզներ

Բանջարեղեն, լոբազգիներ, մրգեր, հատապտուղներ

Ծանոթագրություններ 

Մարսողություն
Սնունդ