Կուժկոտրուկ բրդածաղկաբաժակային

Կուժկոտրուկ բրդածաղկաբաժակային (), գորտնուկազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս, որը գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

Նկարագրություն 
10-15 սմ բարձրությամբ միամյա խոտաբույս է։ Տերևները 2-3 փետրաձև հատված են և գծային մասերով։ 20-35 մմ տրամագծով ծաղիկները միայնակ են և ակտինոմորֆ։ Բաժակաթերթերն անգույն են, երբեմն ծիրանագույն և արտաքինից թավոտ։ Պսակաթերթերը վառ կարմիր են։

Տարածվածություն 
Հայաստանում աճում է Երևանի (Կապուտան, Երասխ և Նարեկ գյուղերի շրջակայք) և Դարեղեգիսի (Խաչիկ, Ամաղու) ֆլորիստիկական շրջաններում։ Տեսակը տարածված է նաև Արևելյան Անատոլիայում, Հյուսիսային Իրաքում և Սիրիական անապատում։

Էկոլոգիա 
Աճում է ստորին և միջին լեռնային գոտիներում՝ ծովի մակարդակից 800-1700 մ բարձրությունների վրա, ինչպես նաև քարքարոտ, խճաքարոտ լանջերին, կիսաանապատում և լեռնային տափաստանում։ Ծաղկում է մայիս ամսին, պտղաբերում՝ հունիսին։

Պահպանություն 
Վտանգված տեսակ է։ Տարածման շրջանի մակերեսը 5000 կմ²-ից պակաս է, բնակության շրջանի մակերեսը՝ 500 կմ²-ից պակաս։ Տեսակին, կապված հողերի յուրացման հետ, սպառնում է տարածման և բնակության շրջանների կրճատում։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ նաև CITES- և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պահպանության գործողություններ չեն իրականացվում։

Ծանոթագրություններ 

Խոտաբույսեր
Վտանգված տեսակներ
Միամյա բույսեր
Ծածկասերմեր
Գորտնուկազգիներ
ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր