Ջոնին վերցրեց զենքը (ֆիլմ, 1971)

«Ջոնին վերցրեց զենքը» (, 1971), ամերիկացի սցենարիստ Դալթոն Տրամբոյի ռեժիսորական դեբյուտային ֆիլմը։ Հակապատերազմական ֆիլմ, որը նկարահանվել է իր համանուն վեպի հիման վրա (1939 թ.).

Սյուժե 
Ամերիկացի երիտասարդ զինվոր Ջո Բոնեմն առաջին համաշխարհայինի ժամանակ առաջնային ճակատում ծանր վնասվածք է ստացել. նրա ձեռքերը և ոտքերը կտրում են, նա զրկվում է գրեթե բոլոր զգայարաններից։ Ըստ ռազմական բժիշկ Թիլերի՝ «անհայտ զինվոր № 47՝ արարած, ով ցավ ու հաճույք չի զգում, չունի հիշողություն, չի կարողանում երազել»։ Մեկուսացած ամերիկյան ռազմական բազայի հոսպիտալի հիվանդներից՝ Ջոն աստիճանաբար սկսում է ինքնագիտակցության գալ և հասկանալ իր վիճակի լրջությունը։ Նա կարողանում է զգալ հպումը, թրթիռը և արևի լույսը։ Ջոյի հուշերում, երևակայություններում և վախերում հայտնվում են նրա հարսնացուն՝ Կարինը, հայրը և Քրիստոսը։ Սակայն բուժանձնակազմի համար նա լոկ բժշկական առումով հետաքրքրության արժանի սովորական մարդ էր։ Բուժքույրերից միայն մեկն է հասկանում, որ իր դիմաց շնչող, մտածող և զգայուն մարդ է։ Ոգևորված նրա հպումից՝ Ջոն հասկանում է, որ կարող է Մորզեի այբուբենով շփվել շրջապատի հետ՝ գլխի շարժումների օգնությամբ։ Ջոն հավաքված զինվորներից խնդրում էր իրեն համընդհանուր ճանաչել կամ սպանել։ Բայց զինվորները չեն կարող կատարել նրա թե՛ առաջին, թե՛ երկրորդ խնդրանքը։ Բուժքրոջ փորձերը ընդհատելու նրա տառապագին գոյությունն ավարտվում է անհաջողությամբ։ Ջոյին, ով հասկանում էր, որ մինչ ի մահ մնալու է փակ պալատում, մնում էր միայն մթության և լռության մեջ կրկնել՝ «S.O.S… Օգնեցեք… S.O.S… Օգնեցեք…»:

Դերերում 
 Տիմոտի Բոթոմս՝ Ջո Բոնեմ
 Ջոյսոն Ռոբարդս՝ Ջոյի հայրը
 Մարշա Հանթ՝ Ջոյի մայրը
 Դոնալդ Սազերլենդ՝ Քրիստոս
 Դայանա Վարսի՝ չորրորդ բուժքույր
 Քեթի Ֆիլդս՝ Կարին
 Էդուարդ Ֆրանց՝ Թիլերի
 Դավիթ Սոուլ՝ Շվեդ

Գեղարվեստական առանձնահատկություններ 

Ջոյի հուշերը, երևակայությունները և վախի տեսարանները նկարահանվել են հիվանդանոցում, սև-սպիտակ ժապավենի վրա։

Մրցանակներ և նոմինացիաներ 
 
 1971 թ.— Կաննի կինոփառատոն։ Արժանացել է Գրան-Պրիի և ՖԻՊՐԵՍԻ մրցանակի։ Նոմինացիա՝ «Ոսկյա արմավենու ճյուղ»
 1972 թ.— Արժանացել է «Ոսկե Գլոբուս» նոմինացիային լավագույն դերասանական խաղի համար (Տիմոտի Բոթոմս)
 1974 թ.— Մրցանակ «Ընթերցողների ընտրություն» ճապոնական «Սինեմա Ձյումպո» ամսագրում արժանացել է օտար լեզվով լավագույն ֆիլմի տիտղոսին։

Արտացոլումը մշակույթում 

Ֆիլմի տեսարանները օգտագործվել են Metallica խմբի «One» երգում(1989 թ.), որը գրվել է «Ջոնին վերցրեց զենքը» վեպի ազդեցության տակ։ Ֆիլմը, որը ոչ մի արդյունքի չէր հասել էկրանավորումից հետո, կտրուկ աճ գրանցեց տեսահոլովակում երևալուց հետո։

Ծանոթագրություններ 

Ամերիկյան ֆիլմեր
Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր
Ամերիկյան վեպերի էկրանավորումներ
Անգլերեն ֆիլմեր
Ամերիկյան սև-սպիտակ ֆիլմեր