Աշխարհիկ հոգևորություն

Աշխարհիկ հոգևորություն, առանց կրոնի հիմունքների քարոզման հոգևոր փիլիսոփայության ուղղություն։ Աշխարհիկ հոգևորություն ընդգծում է անհատի զարգացումն, այլ ոչ թե նրա հարաբերությունը աստվածության հետ։ Աշխարհիկ հոգևորությունը կազմված է առաջին հերթին՝ կրոնական ենթատեքստից դուրս կյանքի իմաստի որոնման հիմնախնդրից, և երկրորդ հերթին՝ անհատի հարաբերությունը անմիջապես իր, այլոց և բնության նկատմամբ, ինչպես նաև այն ամենի, որի ըմբռնումը ամբողջականության կբերի։ Հաճախակի նշվում է, որ աշխարհիկ հոգևորության նպատակն է մարդու համար ապրել երջանիկ և/կամ օգնել այլոց։

Ամերիկացի փիլիսոփա Ռոբերտ Ս. Սոլոմոնի խոսքերով, հոգևորությունը համընկնում է կրոնի հետ և այն անհամատեղելի է գիտության կամ գիտական աշխարհայացքի հետ։ Նատուրալիզացված հոգևորությունը առանց «անդրշիրիմյանի» անհրաժեշտության հոգևորականությունն է։ Հոգևորությունը փիլիսոփայության նպատակներից մեկն է, միգուցե նաև՝ վերջնական նպատակը։ Հարավային Աֆրիկայի համալսարանի աստվածաբանության և կրոնի հետազոտության ինստիտուտի տնօրեն Քորնուել Վ Դու Թուան () կարծում է, որ աշխարհիկ հոգևորությունը առանձնահատուկ է այն բանով, որ շատ լավ համապատասխանում է աշխարհի վերաբերյալ ժամանակակից պատկերացնումներին, և այդ իսկ պատճառով համատեղելի է նույնիսկ բազմաթիվ հավատքների և ապրելակերպերի հետ, "անկածանքի" համատեղ փորձի միջոցով ստեղծելով հասարակություն։ Հոլանդացի մարդաբան Պետեր Վան դեր Վեերը պնդում է, որ աշխարհիկ հոգևորության կարևոր հատկանիշերից է համակեցության, համերաշխության ստեղծումն ունիվերսալ ճշմարտության հիման վրա։ Այդ «ունիվերսալ ճշմարտությունը»կարող է ամփոփվել աշխարհիկ կամ ոչ կրոնական աշխարհայացքի միջոցով, առանց «գերագույն ուժի» կամ «գերբնական ուժերի» կոնցեպտի անհրաժեշտության։

Տես նաև 
 Անթեիզմ

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Դալայ լամա XIV // Կրոնից դուրս. Էթիկան ողջ աշխարհի համար

Աշխարհիկ հոգևորություն