Աղջիկը դաշնամուրի մոտ (նկար)

«Աղջիկը դաշնամուրի մոտ» («Տանհոյզերի նախերգանք») (, ), ֆրանսիացի նկարիչ, պոստիմպրեսիոնիզմի կարկառուն ներկայացուցիչ Պոլ Սեզանի նկարներից։ Հեղինակը կտավը վրձնել է 1868 թվականին։ Յուղաներկով կտավի չափերն են՝ 57,8 × 92,5 սմ։ «Աղջիկը դաշնամուրի մոտ» ստեղծագործությունն այսօր պահպանվում և ցուցադրվում է Էրմիտաժում (Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսաստան)։

Պատմություն և նկարագիր 
«Աղջիկը դաշնամուրի մոտ» կտավը Պոլ Սեզանը նկարել է հայրենի Էքս ան Պրովանս քաղաքում 1869 թվականին։ Ստեղծագործության գլխավոր հերոսները նկարչի հարազատներն են. դաշնամուր նվագողը նրա քույրն է, իսկ բազմոցին նստած գործվածք հյուսողը՝ մայրը։

Նկարի մյուս անվանումն է «Տանհոյզերի նախերգանք», որը վերցված է  գերմանացի կոմպոզիտոր Ռիխարդ Վագների «Տանհոյզեր» օպերայի անվանումից։ Նկարի ստեղծման գաղափարը հեղինակի մոտ ծնվել է դեռևս 1864 թվականին, որի մասին հայտնում է իմպրեսիոնիզմի պատմագետ Ջոն Ռևալդը։ Վերջինս նշում է, որ Սեզանը գնահատում էր Ռիխարդ Վագների ստեղծագործությունները և ցանկանում էր կտավին հանձնել «Տանհոյզերի նախերգանքը»։ Չնայած այն հանգամանքին, որ Վագները օպերայի նախերգանքը գրել է փողային նվագախմբի համար, գոյություն ունի նաև դրա ինտաբուլյացիան այլ գործիքների համար. հատկապես 19-րդ դարի երկրորդ կեսերին մեծ հռչակ էր վայելում Ֆերենց Լիստի դաշնամուրային նվագադարձությունը, որը նվագում էին միայն դաշնամուրով։

Նկարի առաջին տարբերակն էականորեն տարբերվում էր վերջնական տարբերակից։ Այդ մասին Սեզանի ընկեր պրոֆեսոր Անտուան-Ֆորտյունե Մարիոնը (Antoine-Fortuné Marion) 1866 թվականի օգոստոսի 28-ին գրված նամակով հայտնում է գերմանացի երաժիշտ Հայնրիխ Մորշտադտին.

1867 թվականի սեպտեմբերի 6-ին Մարիոնը կրկին նամակ է գրում Մորշտադտին.

Վերոնկարագրյալ երկու տարբերակներն էլ չեն պահպանվել։ Մարիոնի նամակի հրատարակիչ Նյու Յորքի Ժամանակակից արվեստի թանգարանի առաջին տնօրեն արվեստաբան Ալֆրեդ Բարրը ենթադրում է, որ Էրմիտաժում պահպանվող նկարը նկարվել է նախկին երկու տարբերակներից մեկի վրա, սակայն ռենտգենյան հետազոտությունների արդյունքնում այս վարկածը չեղարկվեց։

«Աղջիկը դաշնամուրի մոտ» ստեղծագործությունը ձեռք է բերել մոսկվացի առևտրական և կոլեկցիոներ Իվան Մորոզովը։ Հոկտեմբերյան մեծ հեղափոխությունից հետո վերջինիս հավաքածուն ազգայնացվում է, և կտավը այլ նկարների հետ միասին տեղափոխվում է Մոսկվայի Նոր արևմտյան արվեստի պետական թանգարան, իսկ դրա լուծարումից հետո՝ 1948 թվականին նկարը փոխանցվում է Պետական Էրմիտաժին։ 2014 թվականի տարեվերջից ցայսօր «Սևազգեստ տիկնոջ դիմանկարը» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Սերգեյ Շչուկինի և Մորոզով եղբայրների հիշատակի պատկերասրահում՝ Գլխավոր շտաբի շենքում (409 սրահ)։

Գրականություն 
 Bernard Dorival, Cézanne, Paris, Tisné, 1948.
 Joachim Gasquet, Cézanne, Paris, Bernheim jeune, 1921 ; réédition Paris, Encre Marine, 2002.
 Michel Hoog, Cézanne, « puissant et solitaire », Paris, Gallimard, coll. «Découvertes Gallimard / Arts» (nº 55), 2011.
 Lionello Venturi, Cézanne, son art, son œuvre, Paris, Rosenberg, 1936.
 Ambroise Vollard, Cézanne, Paris, Vollard, 1914.
 Ambroise Vollard, En écoutant Cézanne, Degas, Renoir, Paris, Grasset, 1938 ; réédition, Paris, Grasset, 1994.

Ծանոթագրություններ 

1869 նկարներ
Պոլ Սեզանի նկարներ
Ֆրանսիայի արվեստ
Էրմիտաժի նկարներ