Թադեոս Թոխաթցի

Թադեոս (Թաթոս) Թոխաթցի (Կողոնիացի), 16-րդ դարի հայ մեծ բանաստեղծ։

Ծնունդով Թոխաթից էր, ուներ վարդապետի տիտղոս։ Պահպանվել են շուրջ երեսուն նրա բանաստեղծություններից, կրոնական և բարոյախրատական բովանդակությամբ։ Որոշ բանաստեղծություններ գրված են ակրոստիքոսով, ոտանավորների առաջին տառերը կազմում են բառակապակցություններ «Ասված Թադեոսի կողմից», «Թադեոսից», «Թադեոսի ողբը», «Թադեոսի բանաստեղծությունը» և այլն։ Գրել է հասարակ լեզվով, եղել է առաջին հայ գրողներից, որոնք կրոնական գրականության մեջ օգտագործել են խոսակցական լեզուն, գրեթե առանց գրաբարյան տարրերի օգտագործման։ Գրել է նաև թուրքերեն լեզվով, հայկական գրով։

Զգացվում է Գրիգոր Նարեկացու և Ներսես Շնորհալու ստեղծագործությունների ազդեցությունը։ Թադեոսի ստեղծագործություններից առանձնանում են մի բանաստեղծական պատմություն սկսած աշխարհի արարումից մինչև Քրիստոսի հարությունը («Հազար կենդանակերպ Աստուած ստեղծել է»), երկխոսություն նրա հոգու և մարմնի միջև («Հոգին մարմնոյն ասաց»), պոեմ Դատաստանի օրվա մասին («Յորժամ յարեւելից ի դատաստան գաս») և մեկ Սուրբ ծննդյան հիմն («Երուսաղէմ քաղաք մի կայ»)։ Վերջինում, սակայն աստվածաշնչյան պատմությունների փոխարեն, հեղինակը պատմում է հիմնականում Հայ եկեղեցու պատմության, գովերգում է նրա առաքելական սկիզբը և ուղղափառ հավատքը, փառաբանում Տրդատ Մեծին և Գրիգոր Լուսավորչին։

 Ստեղծագործությունների և կենսագրական ակնարկների հրատարակություններ

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Տաղեր

Հայ բանաստեղծներ