Ձերժինսկու անվան մշակույթի տուն

Սամարայի Ձերժինսկու անվան մշակույթի տուն (), գտնվում է Սամարայի Պիոներական և Ստեպան Ռազինի փողոցների հատման վայրում։

Շենքը կառուցվել է 1930-1932 թվականներին ճարտարապետներ` Լեոնիդ Վոլկովի և Նիկոլայ Տելիցինի նախագծով (Սամարայի «Պրոմստրոյ» գրասենյակ), ոճը՝ կոնստրուկտիվիզմ։ Սկզբում Մշակույթի տունը նախատեսվել է որպես Միացյալ պետական քաղաքական վարչության շենքերի համալիրի մաս՝ բնակելի տներով, համաբուժարանով և այժմ գոյություն ՆԳՆ շենքով։

Ճարտարապետական առանձնահատկություններ 

Ճարտարապետների մտահղացմամբ՝ շենքի հիմնական ծավալը վեց հարկանի գլանն էր, փողոցների խաչմերուկում գտնվող բաց զբոսայգիներով։ Գլանների կողմերում կային երկու աստիճանա-վերելակներով կառուցահատվածներ։ Շենքի ներքին հարդարման հիմնական տարրը հանդիսացավ 600 տեղանոց դահլիճը։ Մուտքի շենքը գտնվում է Ստեպան Ռազինի փողոցի կողմում՝ աստիճանա-վերելակներով կառուցահատվածում։ Սպորտային կառուցահատվածը ստեղծելիս հաշվի է առնվել տեղայնքը։ Սկզբում շենքի ներքին հարդարանքները կատարվել են փայտով, գրանիտով և մարմարով։ Հետագա վերակառուցման ընթացքում բնօրինակը ինտերիերը փոխվել է։

Մշակութային նշանակություն 
Ձերժինսկու ակումբը 1940-1950-ական թվականներին կարևոր դեր է խաղացել Կույբիշևի հասարակական կյանքում։ Քաղաքի առաջին պրոֆեսիոնալ ջազ նվագախումբը ստեղծվել է այստեղ։ Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին, երբ Կույբիշևը «պահեստային մայրաքաղաք» էր, Ձեռժինսկու անվան ակումբում ելույթ էին  ունենում էվակուացված քաղաքների թատրոնների մենակատարները, այդ թվում Մեծ թատրոնից   Ա. Պ. Իվանովը, Ֆ. Պ. Ֆեդոտովը, Ա. Ի. Բատուրինը, Բ. Յա. Զլատոգորովը, Մ. Դ. Միխայլովը, Վ. Վ. Կրիգերը։ Հասկանալի է, որ ակումբում անցկացվում էին նաև ժողովներ, միտինգներ և համանման միջոցառումներ, հիշատակի և ՆԳԺԿ-ի ու ՆԳՆ-ի տոնական օրերին նվիրված միջոցառումներ։ Առաջին անգամ Կույբիշև գալով 1967 թվականի մայիսին, այստեղ ելույթ է ունեցել նաև Վլադիմիր Վիսոցկին։ 1971 թվականի սեպտեմբերին Ձեռժինսկու անվան մշակույթի տանը բացվեց «Միլիցիայի մարտական փառքի սրահը»։ Ներկայումս շենքում է տեղաբաշխված  Սամարայի մարզային ՆԳՔՎ-ի Մշակութային կենտրոնի «Ձեռժինկա» համերգային  սրահը (Ստեպան Ռազինի 46/Պիոներսկայա, 21)։

Գրականություն 
 Виталий Самогоров, Валентин Пастушенко. Клуб ОГПУ имени Ф. Э. Дзержинского. - Екатеринбург, TATLIN, 2017 г. - 40 с. ISBN 978-5-00075-098-8.

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Андрей Артёмов. 10 конструктивистских зданий в Самаре, которые стоит увидеть своими глазами. Самарский интернет-журнал «Другой город», 7 апреля 2017
 В. Самогоров, В. Пастушенко. Клуб им. Ф. Э. Дзержинского в Самаре (отрывок из книги)
 Юрий Хмельницкий, Игорь Вощинин. Джаз в Самаре: вчера и сегодня  (отрывок из книги)

Սամարայի շենքեր և կառույցներ