Ալեքսանդրա Էլբակյան

Ալեքսանդրա Էլբակյան (), ղազախստանցի գիտաշխատող, ծրագրավորող, Sci-Hub կայքի ստեղծողը։ Նյու Յորք Թայմսը նրան համեմատել է Էդվարդ Սնոուդենի հետ, քանի որ նա, բնակվելով Ռուսաստանում, խուսափում է ամերիկյան օրենքներից։ Ars Technica-ն նրան համեմատել է Աարոն Շվարցի հետ։

Կենսագրություն 
Ինչպես ինքն է ասում, նա ունի հայկական, սլավոնական և ասիական ծագում։

Էլբակյանը բարձրագույն կրթություն ստացել է Աստանայում, որտեղ զարգացրել է համակարգչային ծրագրերը կոտրելու իր հմտությունները։ Մեկ տարի Մոսկվայում աշխատել է համակարգչային անվտանգության բնագավառում։ 2010 թվականին տեղափոխվել է Ֆրայբուրգ և աշխատանքի անցել ուղեղ-համակարգիչ ինտերֆեյս նախագծի վրա, որտեղ սկսել է հետաքրքրվել տրանսհումանիզմով, որից հետո մեկնել է ԱՄՆ-ի Ջորջիա նահանգի տեխնոլոգիական ինստիտուտ, որպես պրակտիկանտ։

Էլբակյանը Sci-Hub-ը գործարկել է 2011 թվականին, Ղազախստան վերադառնալուց հետո։ Sci-Hub-ը կայք է գիտնականների համար, որտեղ կարելի է բեռնել գրեթե ցանկացած գիտական աշխատություն։ Ալեքսանդրայի ստեղծած կայքն այնպիսի ճանաչում է ձեռք բերել, որ ԱՄՆ-ի Elsevier խոշորագույն գիտական հրատարակչությունը հայց է ներկայացրել կայքին։

Ներկայումս Էլբակյանը գտնվում է ընդհատակում՝ արտահանձնման ռիսկի պատճառով։ Համաձայն 2016 թվականի նրա հարցազրույցների` իր նյարդաբանական հետազոտությունները գտնվում են սպասողական վիճակում։ Իր գիտության պատմության մագիստրոսական ծրագիրը հավաքել է անհայտ փոքր մասնավոր համալսարանում։ Նրա ատենախոսությունը նվիրված է գիտական հաղորդակցությանը։

Nature ամսագիրը Ալեքսանդրա Էլբակյանին ճանաչել է 2016 թվականի ամենաազդեցիկ մարդը գիտության բնագավառում։

Ծանոթագրություններ 

Քոփիրայթի ակտիվիստներ