Ուկլես ամրոց

Ուկլես ամրոց (), 9-րդ դարի ամրոց իսպանական Կուենկա պրովինցիայի համանուն քաղաքի տարածքում։ Իր ողջ պատմության ընթացքում ամրոցը համարվել է ստրատեգիական կարևորագույն հենակետ նախ արաբների, այնուհետև քրիստոնյաների համար։ Ռեկոնկիստայի ավարտից հետո Ուկլեսի մեծ մասը քանդվեց և նրա տեղում վանք կառուցվեց, որը ամրոցի պատերի մի մասի հետ պահպանվել է մինչև մեր օրերը։

Պատմություն 
Ուկլես ամրոցի,  ինչպես նաև  ողջ քաղաքի տարածքը բնակեցվել է դեռևս հին հռոմեացիների կողմից։ Ենթադրվում է, որ այս տարածքում առաջին ամրոցը կառուցվել է մինչև 9-րդ դարի սկիզբը, Վեստգոթական թագավորության դարաշրջանում։ Հայտնի է, որ դեռևս Տոլեդոյի թայֆայի ժամանակաշրջանում այստեղ եղել է մավրիտանական ամրություններ շրջակա տարածքները վերահսկելու համար։

Տարբեր աղբյուրների տվյալներով ամրոցը կառուցվել է 9-րդ դարից մինչև 11-րդ դարերում, սակայն արժանահավատորեն հաստատվել է, որ հենց Ուկլեսում է սպանվել տեղական խալիֆ Մուհամմադ III-ը։ Ռեկոնկիստայի սկսելով ամրոցը ստացավ ստրատեգիական նշանակություն, այդ իսկ պատճառով էլ արաբները որոշ չափով ամրացրին այն։ 1085 թվականին ամրոցը անցնում է Ալֆոնսո VI Քաջ արքայի տիրապետության տակ, իսկ 1157 թվականին Ալֆոնսո VII Կայսրը Ուկլեսը նվիրում է Սան-Խուան միաբանությանը։ Սակայն մի քանի տարի անց, Պեդրո Ֆերնանդեսը հանդես գալով Ֆերդինանդ II-ի շահերից գնում է ամրոցը արքայի կողմից նոր ստեղծված Սանտյագո միաբանության համար։ Ասպետներն ամրոցում տեղակայեցին բանտային շինություններ։

1492 թվականին, երբ Կաթոլիկ արքաներն ընդունեցին հրեաներին Իսպանիայի տարածքից արտաքսելու վերաբերյալ Ալգամբիրյան հրամանագիրը, Ուկլես ամրոցը ծառայում էր որպես ապաստարան և տարանցիկ կետ դեպի Պորտուգալիա ճանապարհին։

Կերպարանափոխություն 

1528 թվականին ասպետները որոշեցին վերացնել բանտը, քանդել ամրոցը և նրա տեղում Էնրիկե Էգասի նախագծով վանք կառուցել։ Նույն տարվա մայիսի 7-ին միաբանության ղեկավար դարձած Կառլոս V կայսրը մասնակցեց վանքի հիմնարկեքին՝ դնելով առաջին քարը։ Լայնարձակ համալիրի կառուցումը տևեց երկար տարիներ և ավարտվեց 1735 թվականին Ֆիլիպ V-ի օրոք, ծախսվեց ավելի քան 430000 դուկատ (միայն 1550 թվականի գնահատումներով)։ Խուան Ալվարես Մենդիսաբալի բարեփոխումների ընթացքում Ուկլեսը ազգայնացվեց, բայց վանքը շարունակեց գործել։ 20-րդ դարի սկզբից համալիրի տարածքում հերթականությամբ տեղակայվեցին միջնակարգ դպրոցը, այնուհետև քոլեջը, չնայած ամրոցի պատմա-ճարտարապետական հուշարձանի կարգավիճակին, մինչև 1936 թվականը, երբ այն թալանվեց։ Քաղաքացիական պատերազմի ավարտից հետո 1939-1943 թվականներին ամրոցը նորից բանտ դարձավ, այս անգամ քաղաքական, Ֆրանկիստական ռեժիմի հակառակորդների համար։

Ավելի ուշ՝ 1949 թվականին, վանքում տեղակայվեց Կուենկայի պրովինցիայի թեմի սեմինարիան, որը գործում է մինչև այժմ։

Նկարագրություն 
Ամրոցի շինարարության ընթացքում օգտագործվել է հռոմեական Սեգոբրիգ քաղաքի մոտակայքում գտնվող շինանյութերը, ընդ որում քարը երբեմն հանվում էր անտիկ շինություններից, որից հետո հղկվում և ուղարկվում էր շինարարական հրապարակ։

Ներկայումս պատմական ամրոցից գրեթե ոչինչ չի մնացել, բացի երկու աշտարակներով զիգզագաձև մեկ պատից։ Այնուամենայնիվ, դրանց միջոցով կարելի է վերականգնել ամրոցի կորցված տեսքը։ Բարձր բլրի վրա գտնվող համալիրը գրեթե անմատչելի էր, քանի որ բացի բլրի բարձունքներից և հաստ պատերից գոյություն է ունեցել զարգացած պաշտպանական համակարգ, որը  բաղկացած էր հրակնատներից, ալբարրաններից և կախովի կամրջից։ Միայն երկու աշտարակ ունեցող ամրոցի զիգզագաձև կառուցվածքը հնարավորություն էր տալիս դիտարկել շրջակայքը մեծ անկյունով՝ այդպիսով բացառելով հանկարծակի հարձակման հնարավորությունը։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Herrera Casado, Antonio. Castillos y fortalezas de Castilla-La Mancha: una guía para conocerlos y visitarlos. — Guadalajara: AACHE Ediciones, 2002. — ISBN 84-95179-87-3.
 Pérez Ramírez, Dimas. Uclés, cabeza de la Orden de Santiago. — Tarancón: Seminario Menor, 1990. 
 Nati Villanueva. La intrahistoria de un error judicial sobre un falso asesinato

Արտաքին հղումներ 
 

Իսպանիայի ամրոցներ
Ալ-Անդալուս