Վիլմա Հուգոնաի

Կոմսուհի Վիլմա Յոզեֆա Լաուրա Իլկա Հուգոնաի Սենտ-Դյորդ (հունգ.՝ Hugonai Szentgyörgyi Vilma Jozefa Laura Ilka), հայտնի նաև որպես Վիլմա Հուգոնաի (հունգ.՝ Hugonnai Vilma}}}}, ), հունգարացի առաջին կին բժիշկը։

Կենսագրություն 

Կոմս Կալման Հուգոնաի ֆոն Սենտ-Դյորդի և կոմսուհի Ռիզա Պանչեյի հինգերորդ երեխան։ XIX դարում աղջիկները չէին հաճախում միջնակարգ դպրոցներ, որոնց արդյունքում Վիլման կրթություն է ստացել տանը։ 18 տարեկանում նա ամուսնացել է հողատեր Դյորդ Սիլաշիի հետ, ամուսնությունից ծնվել են երեք որդիները։

1872 թվականին Սիլաշին իր կնոջը թույլտվություն է տվել ընդունվել Ցյուրիխի համալսարանլի բժշկական ֆակուլտետը, սակայն Վիլման խոստացել էր ինքնուրույն վճարել կրթական ծառայությունների և կեցության համար։ 1879 թվականին Հուգոնաին հաջողությամբ հանձնել է ավարտական որակավորման ​​քննությունները, ավարտելով բուհը, և ընդունվել է աշխատանքի համալսարանի վիրաբուժական կլինիկայում։ 1880 թվականին նա վերադարձել է Հունգարիա, սակայն չի ստացել բժշկական գործունեությամբ զբաղվելու իրավունք։ 1881 թվականի մարտին նա հանձնել է Հունգարիայի համալսարանի ընդունելության համար անհրաժեշտ քննությունները, սակայն 1882 թվականի մայիսին Հունգարիայի կրոնի և կրթության նախարարին իր դիպլոմը Հունգարիայի տարածքում վավերական համարելու դիմումը մերժվել է։ Նա հանձնել է քննությունները, ստանալով միայն որպես մանկաբարձ աշխատելու իրավունք։ Ամուսնալուծությունից հետո նա ինքնուրույն Վիլման ստիպված էր միայնակ պահել ընտանիքը։

1887 թվականին պրոֆեսոր Վիլմայի երկրորդ ամուսինը դարձավ Վինս Վարտան (1844-1914), որը 1899-1909 թվականներին]] զբաղեցրել է Հունգարիայի Թագավորական գիտական ​​ընկերության նախագահի պաշտոնը։ Նրանց ամուսնությունից աղջիկ ծնվեց։ Ամուսնու խնդրանքով նա դադարեցրել է իր բժշկական գործունեությունը, սակայն շարունակել է պայքարել իր դիպլոմը ճանաչելու իրավունքի համար։ 1895 թվականին Հունգարիայում կանանց թույլատրվել էր հա,ալսարաններում սովորել, իսկ 1897 թվականի մայիսին պաշտոնապես թույլատրվել է աշխատել որպես բժիշկ, սակայն մինչև 1913 թվականը բոլոր կանայք աշխատել են տղամարդ-գործընկերների հսկողության ներքո։ Այսպիսով, Վիլման դարձավ Հունգարիայի առաջին կին բժիշկը, իսկ 1900 թվականին Սարոլտա Ստեինբերգերը դարձել է Հունգարիայում դիպլոմ ստացած առաջին կին բժիշկը։

1914 թվականի օգոստոսին Հուգոննան ավարտել է դաշտային բժշկական դասընթացները և նշանակվել Տեխնիկական համալսարանին կից զինվորական հոսպիտալի գլխավոր բժիշկ։ Նա պարգևատրվել է ռազմական հուշամեդալով և Կարմիր խաչի ծառայությունների համար II դասի պարգևով։ Վիլման մահացել է 1922 թվականի մարտի 25-ին և թաղվել Բուդապեշտի Կերեպեշի գերեզմանոցում։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 

 Erzsébet Kertész: Vilma doktorasszony. Az első magyar orvosnő életregénye. Budapest 1965, 1998.
 Iván Völgyes, Nancy Völgyes: The liberated female. Life, work, and sex in socialist Hungary. Westview Press 1977. S. 9.

Հունգարացի կանայք ըստ մասնագիտության
Հունգարիայի բուհերի շրջանավարտներ
20-րդ դարի գիտնականներ
19-րդ դարի գիտնականներ
Բժշկուհիներ