Դանա Էնդրյուս

Կարվեր Դանա Էնդրյուս (, ), առավել հայտնի է որպես Դանա Էնդրյուս, ամերիկացի դերասան։

Մանկություն և պատանեկություն 
Կարվեր Դանա Էնդրյուսը ծնվել է Միսիսիպի նահանգի Քոլինզ բնակավայրում, Ֆորեսթ Էնդրյուսի և նրա կնոջ` Էնիսի, ինը երեխաներից երրորդն է։ Շուտով ընտանիքի հետ տեղափոխվում է Տեխաս, որտեղ ծնվում են նրա կրտսեր եղբայրները և քույրերը։ Ընդհանուր առմամբ ընտանիքում ծնվում է 13 երեխա, որոնցից 12-երորդը Դանայի եղբայր Սթիվ էր, ով հետագայում նույնպես դերասան է դառնում։

Դանան քոլեջ է հաճախել Հյուստոնում, ինչպես նաև որոշ ժամանակ աշխատել է որպես հաշվապահ։ 1931 թվականին նա տեղափոխվել է Լոս Անջելես, որպեսզի սկսի երգչի կարիերա։ Ապրուստի համար նա փոխել է մի քանի մասնագիտություն։ Դանայի գործատուներից մեկը հավատում է նրա ունակություւններին և վճարում է նրա` օպերային արվեստի և դերասանական վարպետության ուսուցման համար։

Կարիերա 
Դանան պայմանագիր է ստորագրել Սեմուել Գոլդվինի հետ` Լոս Անջելես տեղափոխվելուց 9 տարի հետո։ Կինոյում իր առաջին դերը խաղացել է Գերի Կուպերի հետ, 1940 թվականին, Ուիլյամ Ուայլերի «Արևմուտքի մարդը» ֆիլմում։ 1943 թվականին Դանան խաղացել է Հենրի Ֆոնդայի հետ` «Միջադեպ Օքս-Բոուում» ֆիլմում մարմնավորելով Լինչի դատաստանի զոհի դեր։

1944 թվականին Դանան նկարահանվել է «Լորա» ֆիլմում` խաղալով սպանություն հետաքննող դետեկտիվի դեր, իսկ 1946 թվականին նկարահանվել է «Մեր կյանքի լավագույն տարիները» ֆիլմում` խաղալով պատերազմից վերադարձող զինվորի դեր։ Նրա այս 2 աշխատանքները ամենահայտնին և կարևորն են նրա ամբողջ կարիերայի ընթացքում։ Նշանակալի է նաև Դանայի խաղը «Այնտեղ, որտեղ վերջանում է մայթը» ֆիլմում (1950)։

Այդ ժամանակ արդեն դերասանի հակվածությունը դեպի ալկոհոլը կործանարար ազդեցություն էր ունենում նրա կարիերայի վրա։ Նա սկսում է նկարահանվել երկրորդ կատեգորիայի ֆիլմերի 2-րդ պլանի դերերում, չնայած չի դադարեցնում աշխատանքը կինոյում մինչև 80-ական թվականներ։ 1963 թվականին Դանան ընտրվել է ԱՄՆ Կինոդերասանների գիլդիայի նախագահ։

Անձնական կյանք 
1932 թվականին Դանա Էնդրյուսն ամուսնացել է Ժանեթ Մյուրեի հետ։ Վերջինս մահացել է 1935 թվականին, իրենց որդու` Դեյվիդի (երաժիշտ և կոմպոզիտոր, մահացել է 1964 թվականին), ծնվելուց հետո։ 1939 թվականի նոյեմբերի 17-ին Դանան ամուսնացել է դերասանուհի Մերի Թոդի հետ։ Նրանք ունեցել են 3 երեխա. Քեթրինը (1942), Սթիվենը (1944) և Սյուզանը (1948)։ 20 տարի ընտանիքն ապրել է Տոլուկա Լեյքում։ Երբ երեխաները մեծանում են, Դանան և Մերին տեղափոխվում են Ստուդիո Սիթիում գտնվող տունը, որը գնել էր նրանց ընկեր ռեժիսոր Ժակ Տուրնյորը։

Դանային հաջողվում է հաղթահարել ալկոհոլիզմը։ Իր կյանքի վերջին տարիներին նա տառապում էր Ալցհեյմերի հիվանդությամբ։ 1992 թվականին Դանա Էնդրյուսը մահացել է սրտի անբավարարությունից և թոքաբորբից։

Ֆիլմեր 
 1940-Մարդն արևմուտքից / The Westerner-Հոդ Ջոնս
 1941-Ծխախոտի ճանապարհ / Tobacco Road-կապիտան Տիմ Հարմոն
 1941-Կրակով / Ball of Fire — Ջոն Լայլակ
 1943-Պատահար Օքս-Բոուում / The Ox-Bow Incident-Դոնալդ Մարտին  
 1943-Հյուսիսային աստղ  / The North Star-Կոլյա Սիմոնով 
 1944-Լորա / Laura-Մարկ Մակֆերսոն 
 1945-Ընկած հրեշտակ/ Fallen Angel-Էրիկ Սթենտոն
 1946-Մեր կյանքի լավագույն տարիները / The Best Years of Our Lives-կապիտան Ֆրեդ Դերրի 
 1947-Դեյզի Քենյոն / Daisy Kenyon-Դեն Օ'Մարա
 1947-Բումերանգ / Boomerang!-Հենրի Լ. Գավրի, նահանգի դատախազ
 1948-Երկաթե վարագույր / The Iron Curtain-Իգոր Գուզենկո 
 1950-Այնտեղ, որտեղ վերջանում է մայթը / Where the Sidewalk Ends-սերժանտ Մարկ Դիքսոն  
 1950-Մահվան եզր / Edge of Doom-հայր Ռոտ
 1954-Փղի քայլը/ Elephant Walk-Դիկ Կարվեր
 1956-Քանի դեռ քաղաքը քնած է / While the City Sleeps-Էդվարդ Մոբլի 
 1956-Խելամիտ կասկածներից անդին/ Beyond a Reasonable Doubt-Թոմ Գարետ 
 1958-Կախարդված կղզին / Enchanted Island-Էբներ «Էբ» Բեդֆորդ 
 1965-Սիրելին / The Loved One-գեներալ Բակ Բրինկման
 1974-Օդանավակայան 1975 / Airport 1975-Սքոթ Ֆրիմեն
 1976-Վերջին մագնատը / The Last Tycoon-Ռեդ Ռիդինգվուդ 
 1978-Լավ տղաները սև են հագնվում / Good Guys Wear Black-Էդգար Հարոլդս 
 1984-Արքայազն Ջեքը / Prince Jack-Կարդինալ

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Դանա Էնդրյուսը NNDB կայքում

Թոքաբորբից մահացածներ
Ամերիկացի դերասաններ
Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ
Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Ամերիկացի հասարակական գործիչներ