Ազովի պահակային դիտանոցներ

Ազովի պահակային դիտանոցներ (), շինություններ, որոնք կառուցվել են 1660-ական թվականներին Դոն գետի ափին` Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Ազով քաղաքի մոտակայքում։

Պատմություն 
1663 թվականին Ազովի ամրոցից 3 վերստ հեռավորության վրա, Դոնի ափին, այն վայրում, որտեղ գետը բաժանվում է երկու գետաբազուկի, թուրքերը կառուցել են երկու աշտարակ-դիտանոց` Վարդին-խուլա և Ջան-խուլա, որոնք հետագայում հայտնի դարձան որպես Նովոսերգիևսկայա և Նիկոնովսկայա աշտարակներ։ Աշտարակները միմյանց հետ կապված էին երկաթյա երեք շղթաներով, ինչը թույլ էր տալիս արգելափակել նավերի ընթացքը Դոնով դեպի բաց ծով։

Թեպետ 1695 թվականին Ազովը թուրքերից հետ գրավելու փորձն անհաջող էր, սակայն այդ գործողությունների ընթացքում գրավվեցին աշտարակ-դիտանոցները։ Դրա համար հավաքագրվել էին կամավորներ Դոնի կազակներից, որոնք պետք է գրոհեին աշտարակները. նրանցից յուրաքանչյուրին խոստացվել էր պարգև` 10 ռուբլի։ Առաջին դիտանոցը գրավվեց հուլիսի 14-ին, երկրորդը՝ 14-ի լույս 15-ի գիշերը։ Դիտանոցներում հայտնաբերվել էին թուրքական թնդանոթներ։ Հետագայում աշտարակ-դիտանոցները հայտնի դարձան որպես Նովոսերգիևսկի քաղաք։

Դոն գետի ձախ կողմում Պետրոս I-ի կարգադրությամբ ստեղծվել է փոքր չափերի ամրոց աշտարակ-դիտանոցի մոտակայքում։ Երբ 1695 թվականին ավարտվել է Ազովի պաշարումը, պահակային դիտանոցներում մնացել են մոտ 3 հազար զինված ստրելեցներ։ 1696 թվականի գարնանը Նովոսերգիևսկայա և Նիկոնովսկայա ամրոցները դարձան Ռուսական ցամաքային բանակի և նավատորմի հավաքագրման կետ։ Այն բանից հետո, երբ Ազովը դարձավ նահանգական քաղաք, աշտարակ-դիտանոցները դադարեցին պատմական կարևոր նշանակություն ունենալուց։ Այդ տեղանքում այժմ գտնվում են երկու մետաղական բարձրավոլտ էլեկտրական հենասյուներ` Դոնի երկու կողմերում։

Ծանոթագրություններ 

Ազովի հուշարձաններ
Ռոստովի մարզի շենքեր և կառույցներ
Ռոստովի մարզի տեսարժան վայրեր