Ժամանակն անվերջ, տիեզերքն անհուն…

Ժամանակն անվերջ, տիեզերքն անհուն․․․, Հովհաննես Թումանյանի ստեղծագործություններից մեկը, գրված 1907 թվականի սկզբներին։

Ստեղծման պատմություն 
Ե. Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Թումանյանի ֆոնդի  №63-ում պահվում է մեկ ինքնագիր, որը վերնագրված է «Անվերջ ու անվերջ»։

Ե. Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարան Թումանյանի ֆոնդի №1355-ում պահվում է 1908 թվականին Բաքվում հրատարակված Բանաստեղծություններ շարքում մեկ տպարանական առանձնատիպ, որի վրա Թումանյանը ուղղումներ է կատարել։ Այստեղ վերնագրված է՝ «Անվերջ ու Անվերջ»։ 65-րդ էջում շարվել  է, հետագայում տեղափոխվել 21-րդ էջ։ Այս և նման դեպքերը նկատի ունենալով 1908 թվականի օգոստոսին դստերը՝ Աշխեն Թումանյանին, հղած նամակում բանաստեղծը գրում է․ 

Բանաստեղծությունն առաջին անգամ «Անվերջ․․․» վերնագրով տպագրվել է 1907 թվականի փետրվարի 16-ին Հուշաքար երկշաբաթաթերթի №1 համարի 5-րդ էջում, այնուհետև առանց վերնագրի՝ 1908 թվականին Բաքվում հրատարակված Բանաստեղծություններ շարքի 21-րդ էջում, 1914 թվականին Թիֆլիսում հրատարակված Հայ գրողներ ամսագրի 143-րդ  էջում, ապա՝ 1940-1959 թվականներին Երևանում լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության 148-րդ էջում։
Բանաստեղծությունն արտատպվել է 1914 թվականին Թիֆլիսում հրատարակված Հայ գրողներ ամսագրից։

Ծանոթագրություններ 

Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններ