Մարտիրոս Նաղուլյան

Մարտիրոս Կարապետի Նաղուլյան (), 2-րդ բելառուսական ճակատի 4-րդ օդային բանակի 332-րդ մոտոհրաձգային ավիացիոն դիվիզիայի 593-րդ մոտոհրաձգային ավիացիոն վաշտի մոտոհրաձգային խմբի հրամանատար, լեյտենանտ, Խորհրդային Միության հերոս։

Կենսագրություն 
Մարտիրոս Կարապետի Նաղուլյանը ծնվել է 1920 թվականի մարտի 15-ին Վերին Խոբզա գյուղում (այժմ՝ Կրասնոդարի երկրամասի Լազերևի շրջան)՝ գյուղացու ընտանիքում։ Ազգությամբ հայ է։ 1944 թվականից ԽՄԿԿ-ի անդամ է։ 1924 թվականին ընտանիքը տեղափոխվել է Ադլերի շրջանի Ներքին Շիլովկա գյուղ, իսկ 1933 թվականին՝ անհիմն աքսորվել Կարագանդա (Ղազախստան)։ 1936 թվականին անսպասելի մահացել է հայրը։ Նաղուլյանը ավարտել է 8-րդ դասարանը և էլեկտրատեխնիկումը, 1939 թվականից Կարագանդայի հանքերից մեկում աշխատել է որպես էլեկտրափականագործ։ 1940 թվականին՝ հայրենիք վերադառնալիս, մահացել է մայրը։ Մարտիրոսն աշխատել է կոլտնտեսությունում, իսկ 1940 թվականի վերջին տեղափոխվել է Մայկոպ։ 1941 թվականին ավարտել է Մայկոպի Մ․ Մ․ Գրոմովի անվան աերակումբը։

Բանակում ծառայել է 1941 թվականի մայիսի 5-ից։ 1942 թվականի օգոստոսին ավարտել է Կրասնոդարի օդաչուների ռազմական ավիացիոն դպրոցը։ Սերժանտի կոչումով անցել է ծառայության Սիբիրի և Մոսկվայի ռազմական շրջանների ավիացիոն պահեստային գնդերում։

Գործող բանակում է 1944 թվականից։

Սխրանք 
2-րդ բելառուսական ճակատի 4-րդ օդային բանակի 332-րդ մոտոհրաձգային ավիացիոն դիվիզիայի 593-րդ մոտոհրաձգային ավիացիոն վաշտի մոտոհրաձգային խմբի հրամանատար, լեյտենանտ Մարտիրոս Նաղուլյանն իրագործել է 113 մարտական թռիչք՝ գրոհելով հակառակորդի զորքերի կուտակումներն ու ամրությունները, խոցել է թշնամու 2 ՖՎ-190 ինքնաթիռ։

Զոհվել է 1945 թվականի ապրիլի 6-ին՝ Շտեգեն (այժմ՝ Ստեգնա) գյուղի մոտակայքում մարտական առաջադրանք կատարելու ժամանակ։ Թաղված է Լեհաստանի Պոմորյան վոյեվոդության Նովոդվուրսկի պովյատի Ստեգնա գմինայի Դրեվնիցա գյուղի մոտակայքում։

Խորհրդային Միության հերոսի կոչումը շնորհվել Է ԽՍՀՄ Գերագույն Խորհրդի Նախագահության՝ 1945 թվականի օգոստոսի 18-ի հրամանով, հետմահու։

Պարգևներ 
 «Ոսկե Աստղ» շքանշան
 Լենինի շքանշան
 Կարմիր դրոշակի շքանշան
 Կարմիր դրոշակի շքանշան
 Հայրենական պատերազմի շքանշան
 Կարմիր Աստղի շքանշան
 Այլ շքանշաններ

Հիշողություն 
 Հերոսի անունը ոսկե տառերով գրված է Մոսկվայի Հաղթանակի զբոսայգու Հայրենական մեծ պատերազմի թանգարանի Փառքի սրահում։ 
 Հերոսի անունն է կրում Ադլերի շրջանի Վերխնեվեսյոլոյե գյուղի փողոցը։
 Հերոսի անունն է կրում Ադլերի շրջանի Ներքին Շիլովկա գյուղի փողոցը, որտեղ նա ապրել է։
 Հերոսի անունն է կրում լեհական Դրեվնիցա գյուղի դպրոցը։ 
 Ադլերի № 67 դպրոցում ստեղծվել է փառքի սենյակ՝ նվիրված հերոսին։ 
 Հերոսի տան վրա տեղադրված է հուշատախտակ։
 Ամեն տարի հոկտեմբերի առաջին շաբաթ օրը Սոչիում տեղի է ունենում դյուդոյի մարզական բաց մրցաշար, 2016 թվականին տեղի է ունեցել 29-րդ մրցաշարը։

Տես նաև 
 Խորհրդային Միության հերոս

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1988. — Т. 2 /Любов — Ящук/. — 863 с. — 100 000 экз. — ISBN 5-203-00536-2
 
 Сиджах Х. И. Герои России из Адыгеи. — Майкоп: ОАО «Полиграф-Юг», 2011. — 116 с. ISBN 978-5-7992-0668-0.
 Книга о героях. Ереван, 1985. / стр. 205—206.
 Петросянц Х. С. Крылатое племя. Ереван, 1980. / стр. 131—143.

Արտաքին հղումներ 
 

Խորհրդային Միության հերոսներ
Լենինի շքանշանի ասպետներ
Կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Կարմիր աստղի շքանշանի ասպետներ
Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ
Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշանակիրներ