Խթանաբույս երկարածաղիկ

Խթանաբույս երկարածաղիկ  (), կատվախոտազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս, որը գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

Նկարագրություն 
1 մ բարձրությամբ, բազմաթիվ ուղղաձիգ կանգնած ցողուններով բազմամյա թխակապույտ խոտաբույս է։ Տերևները ամբողջական են, նշտարաձև։ 30-50 սմ երկարությամբ ծաղկաբույլը ընդհատումներով է։ 3 սմ երկարությամբ, խոշոր ծաղիկները ծիրանագույն կարմիր են։

Տարածվածություն 
Հայաստանում հանդիպում է Դարեղեգիսի ֆլորիստիկական շրջանում (Խաչիկ գյուղի շրջակայք)։ Հանդիպում է նաև Նախիջևանում, Արևմտյան, Կենտրոնական և Արևելյան Անդրկովկասում, Հունաստանում, Բուլղարիայում, Թուրքիայում, Լիբանանում, Իսրայելում և Հյուսիսարևմտյան Աֆրիկայում։

Էկոլոգիա 
Աճում է ծովի մակարդակից 1400-1500 մ բարձրությունների վրա, միջին լեռնային գոտում, քարքարոտ լանջերին և քարաթափվածքների վրա, տափաստանային  բուսականության մեջ։ Ծաղկում է հուլիս-օգոստոս ամիսներին, պտղաբերում՝ օգոստոս-սեպտեմբերին։

Պահպանություն 
Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է, որի տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 10 կմ²-ից պակաս է։ Պոպուլյացիան գոյություն ունի Նախիջևանում և Հայաստանի սահմանի մոտ։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված էր որպես անհետացած տեսակ։ Ընդգրկված չէ CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Ծանոթագրություններ 

Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակներ
Ծածկասերմեր
Կատվախոտազգիներ
ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր