Ֆերենց Կարինտի

Ֆերենց Կարինտի (հունգարերեն՝ Ferenc Karinthy, ), 20-րդ դարի հունգարացի վիպասան, թատերագիր, ժուռնալիստ, խմբագիր, թարգմանիչ, ջրագնդակի առաջնության չեմպիոն։ Հեղինակել է մեկ տասնակից ավելի վեպեր, որոնցից մի քանիսը թարգմանվել են այլ լեզուներով։ Նրա հայրը՝ Ֆրիդյեշ Կարինտին, անվանի գրող ու ժուռնալիստ էր, մայրը՝ հոգեբույժ Արանկա Բյոհմը, հրեուհի լինելու պատճառով 1944 թվականին սպանվել է Աուշվիցի (Օսվենցիմի) համակենտրոնացման ճամբարում։

Կենսագրություն 
Ֆերենց Կարինտին ծնվել է Բուդապեշտում։ Դպրոցն ավարտելուց հետո ուսումը շարունակել է կաթոլիկական Պետեր Պազմանի համալսարանում, որտեղ լեզու և գրականություն է ուսումնասիրել։ Համալսարանում սովորելու ժամանակ էլ գրել է իր առաջին վեպը՝ «Դոն Ժուանի գիշերը» (Don Juan éjszakája, 1943 թ.): 1945 թվականին լեզվաբանական թեզ է պաշտպանել և ստացել բանասիրական գիտությունների թեկնածուի կոչում։

1947 թվականին, արժանանալով դրամաշնորհային կրթաթոշակի, կատարելագործվել է Ֆրանսիայի, Շվեյցարիայի, Իտալիայի բարձրագույն ուսումնական հաստատություններում։ 1949—1950 թվականներին, որպես գրական խմբագիր և թատերագիր, աշխատել է Բուդապեշտի, 1965-1975 թվականներին՝ Միշկոլցի, Սեգեդի, Դեբրեցենի թատրոններում։

1957—1960 թվականներին հունգարերեն է թարգմանել հույն, անգլիացի, իտալացի, գերմանացի դասական գրողների, այդ թվում՝ Մոլիերի, Մաքիավելիի ստեղծագործություններից։

1968—1969 թվականներին, որպես հրավիրված պրոֆեսոր, դասախոսություններ է կարդացել Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների  համալսարաններում։ 1972—1976 թվականներին այցելել է մի շարք երկրներ՝ ԱՄՆ, Ավստրալիա, ԽՍՀՄ, Կուբա...

Գրական վաստակի համար արժանացել է պարգևների՝ ներառյալ Բաումգարտենի (1948 թ.), Աթիլա Յոժեֆի (1950 թ., 1954 թ., 1974 թ.), Կոշուտի (1955 թ.) մրցանակները։

Ֆերենց Կարինտին միաժամանակ լրջորեն զբաղվել է սպորտով. նվաճել է ջրագնդակի Հունգարիայի աաջնության հաղթողի ոսկե մեդալը։

Մահացել է 1992 թվականին, Բուդապեշտում։ Հետմահու՝ 1994 թվականին, հրատարակվել են նրա 1969-1991 թվականների օրագրությունները։

Երկերի ընտրանի 
 Don Juan éjszakája (Դոն Ժուանի գիշերը) (1943)
 Szellemidézés (1947)
 Budapesti tavasz (Գարունը գալիս է Բուդապեշտ) (1953)
 Hazai tudósítások (Զեկուցագրեր տնից) (1954)
 Irodalmi történetek (Գրական պատմություններ) (1956)
 Ferencvárosi szív («Ֆերենցվարոշ»-ի երկրպագուն) (1959)
 Négykezes (Պիես չորս ձեռքի համար) (1967)
 Epepe (Մետրոպոլ) (1970)
 Harminchárom (Երեսուներեք) (1977)
 Napló (Օրագիր) (1994)

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
booksend.files.wordpress.com 
 Karinthy Ferenc 

20-րդ դարի թարգմանիչներ
Հունգարացի թարգմանիչներ
Հունգարացի դրամատուրգներ
Հունգարացի լրագրողներ
Հունգարացի գրողներ
Բանասիրական գիտությունների թեկնածուներ
Բուդապեշտի համալսարանի շրջանավարտներ