Հապտոֆոբիա

Հապտոֆոբիա( — «դիպել» և  — «վախ»; հայտնի է նաև աֆեոֆոբիա, հաֆեֆոբիա, հաֆոֆոբիա, հապնոֆոբիա, հապտեֆոբիա, տիկսոֆոբիա անվանումներով), հազվադեպ հանդիպող առանձնահատուկ ֆոբիա է, հանգիստ չտվող վախ, որը առաջանում է շրջապատող մարդկանց իրեն դիպչելու վախից։ Դիտվում է օբսեսիվ-կոմպուլսիվ խանգարման և հոգեկան անկայունության պարագայում։ Հապտոֆոբիայով տառապողը վախենում է նույնիսկ մտերիմ ու ծանոթ մարդու հպումից։

Հապտոֆոբիան համարվում է մարդու՝ ինքն իրեն և իր անձնական տարածքը պաշտպանելու գերաճած ձգտում, ուրիշ մարդկանց (հատկապես անծանոթների) հետ շփման և նրանց դիպչելու ցանկության բացակայություն։

Երբեմն հապտոֆոբիան սահմանափակվում է միայն հակառակ սեռին դիպչելու վախով։ Կանանց մոտ այն հաճախ կապված է սեքսուալ բռնության ենթարկվելու վախի հետ։ Դորեյսը ցույց է տալիս, որ ինչ-որ ժամանակ սեքսուալ բռնության զոհ դարձած շատ տղաներ տառապել են հապտոֆոբիայով։ Այսպես, տուժածներից մեկը, որը հարցաքննվել է Դորեյսի կողմից, նշել է, որ նրա մարմնին ցանկացած հպում «այրում է ինչպես կրակ, կամ սառեցնում է մարմինը, կամ էլ ստիպում է ցնցվել», և որ նա ցանկություն չունի, որ իրեն ինչ-որ մեկը շատ մոտենա։

Ավստրալիացի գրող Էլիասա Կանետտի կարծիքով՝ հպումից վախը համարվում է ցանկացած մարդու վարքի կարևոր դոմինանտներից մեկը, և դրանից ազատվել հնարավոր է միայն ամբոխի մեջ գտնվելիս։

Ծանոթագրություններ 

Հոգեկան հիվանդություններ