Պոլ Ֆլորիվալ

Պոլ Էմիլ Լը Վայյան դը Ֆլորիվալ  (, ), ֆրանսիացի հայագետ։

Սովորել է Հրովարտակաց վարժարանում և Արքունի մատենադարանին (հետագայում՝ Ազգային գրադարան) կից Փարիզի Արևելյան կենդանի լեզուների դպրոցում՝ աշակերտելով Շահան Ջրպետյանին։ 1826 թվականին ավարտել է դպրոցը, ժամանակավորապես փոխարինել իր ուսուցչին, իսկ 1828 թվականին նշանակվել նույն դպրոցի հայերենի ուսուցիչ, 1830 թվականի արքունական հրովարտակով՝ անվանակիր ուսուցիչ, դարձել հայոց լեզվի և գրականության ամբիոնի վարիչը։

Հայագիտության մեջ կատարելագործվելու համար 1834 թվականին մեկնել է Վենետիկի Մխիթարյան միաբանություն, սովորել ճեմարանում, ընտրվել միաբանության հայկական ակադեմիայի (Մխիթարյանների գիտական միաբանություն) անդամ։

Ֆլորիվալը զբաղվել է հայ մատենագիրների երկերի թարգմանությամբ։ Հայերենից ֆրանսերեն է թարգմանել (1836 թ. և 1841 թ.) Մովսես Խսորենացու «Հայոց պատմություն»-ը։ Երկրորդ թարգմանությանը Ֆլորիվալը կցել է նաև երկի գրաբար բնագիրը։ Առաջաբանում հակիրճ ուրվագծել է հայ մատենագրության անցած ուղին, նշել նրա դերը համաշխարհային գրականության մեջ, բարձր գնահատել Խորենացու երկը։

Գրել է նաև Կ․ Պոլսի կաթոլիկ հայերի հալածանքի մասին, համառոտակի շարադրել Մխիթարյան միաբանության պատմությունը, անդրադարձել V դարի հայ փիլիսոփայության մտքին, թարգմանել Մարգար Խոճենցի (Գեղամյան) «Բարառնական դիմառնութիւն բարոյական, այսինքն՝ րօման մօրալէ, ի դիմաց վարդոյ և լուսինեկի, այն է պլպուլի» վիպակը (ֆրանս․ 1832, իտալ․ 1879), Եզնիկ Կողբացու «Եղծ աղանդոց»-ը (1853), Մխիթար Գոշի առակները (թարգմանությունը չի պահպանվել)։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Շրումպֆ Գ.Ա. Ուսումնասիրութիւնք հայ լեզուի և մատենագրութեան յԱրևմուտս (ԺԴ-ԺԹ դար), թարգմ․ և լրց․ Գ․ Զարբհանալյանք, Վենետիկ․, 1895։

 
Ֆրանսիացի հայագետներ
Ֆրանսիացի թարգմանիչներ
Ֆրանսիացի լեզվաբաններ