Ֆաթմա Ալիյե Թոփուզ

Ֆաթմա Ալիյե Թոփուզ (; ), թուրք գրող, բանաստեղծուհի, վիպասան և սյունակագիր: Ակտիվորեն պայքարել է Թուրքիայում սեռական հավասարության հաստատման համար: Ֆաթմա Ալիյե Թոփազը համարվում է առաջին կին վիպասանը, ոչ միայն Թուրքիայում, այլև իսլամական ողջ աշխարհում:

Կենսագրություն 
Ֆաթմա Ալիյե Թոփուզը ծնվել է 1862 թվականի հոկտեմբերի 9-ին Կոստանդնուպոլսում:
Ֆաթման գրական ասպարեզ է մուտք գործել 1889 թվականին՝ ֆրանսերենից թուրքերեն թարգմանելով Ժորջ Օնիեթի «Կամքը» վեպը: Գիրքը հրատարակվել է նոր «Իմաստը» անվամբ: Ֆաթման գիրքը թարգմանել է «Լեդի» կեղծանվամբ ()՝ ամուսնու նախնական համաձայնությամբ: Գրքի թարգմանությունը հիացրել է թուրք գրող Ահմեդ Միդհաթին՝ հատուկ հոդված գրելով իր «Ճշմարտության թարգմանիչ» թերթում:

1894 թվականին Ֆաթման դարձել է համահեղինակ Ահմեդ Միդհաթի հետ՝ «Երազանք և իրականություն» ստեղծագործության գրման ժամանակ: Նա նկարագրել է գլխավոր հերոսուհու գործողությունները, այն դեպքում, երբ Ահմեդը նկարագրել է գլխավոր հերոսի գործողությունները: Վեպի հեղինակները հանդես են եկել «Կին և Ահմեդ Միդհաթ» կեղծանվամբ: Այն գրելուց հետո, երկու հեղինակները երկարատև նամակագրություն են վարել, որոնք հետագայում հրատարակվել են:

1892 թվականին Ֆաթման գրել է իր առաջին վեպը՝ «Օգտակար տեղեկատվություն»: Սա նրա առաջին գործն էր, որտեղ հեղինակը հանդես է եկել իր իրական անուն- ազգանունով: Վեպում նա հերքեց այն փաստը, որ կինը չի կարող մոռանալ իր առաջին սերը: Սա առաջին վեպն էր Օսմանյան կայսրությունում, որը կին էր գրել: 1908 թվականին այն վերահրատարակվել է:

Իր վեպերում Ֆաթմա Ալիյե Թոփուզը անդրադառնում է ամուսնական հարաբերությունների ներդաշնակությանը, սիրուն և սիրային կապվածությանը: Նրա հերոսուհիներին բնորոշ է անհատականությունը և տղամարդկանցից անկախությունը:

Ֆաթմա Ալիյե Թոփուզի հռչակը էլ ավելի մեծացավ, երբ տպագրվեց գրողի և Ահմեդ Միդհաթ էֆենդիի նամակագրությունը, որը նրանք վարել են 1893 թվականին: Նամականին վերնագրվել էր «Օտտոմանյան գրողի ծնունդը» անվամբ:

1914 թվականին Ֆաթման տպագրել է նոր գիրք՝ «Ահմեդ Ջեվդեթ փաշան և նրա ժամանակը» անվամբ, որն ուղղված էր իր հոր պաշտպանությանը՝ նրա քաղաքական ընդդիմադիրներից: Գրքում նկարագրված էր Օսմանյան կայսրությունում տիրող վիճակը սահմանադրական երկրորդ դարաշրջանի ժամանակ:

Ֆաթմա Ալիյե Թոփուզը մահացել է 1936 թվականի հուլիսի 13-ին Ստամբուլում:

Ծանոթագրություններ 

Թուրք գրողներ
Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Ֆեմինիստ գրողներ
19-րդ դարի Օսմանյան կայսրության գրողներ
20-րդ դարի Օսմանյան կայսրության գրողներ
19-րդ դարի թարգմանիչներ
Ստամբուլում ծնված անձինք
Ստամբուլում ծնված գրողներ
Թուրք վիպասաններ
19-րդ դարի կին գրողներ
Թուրք կին գրողներ
Թուրք լրագրողներ
20-րդ դարի կին գրողներ
Օսմանյան կայսրության անձինք
Թուրք սյունակագիրներ
Օսմանյան կայսրության գրողներ
Թուրք ֆեմինիստներ
Ֆեմինիստներ
Իսլամական ֆեմինիզմի հետևորդներ