Plastiki

«Plastiki», 18-մետրանոց կատամարան՝ կառուցված բրիտանացի էկոլոգ Դեյվիդ Ռոթշիլդի նախաձեռնությամբ պոլիէթիլենտերեֆտալատ շշերից և պլաստիկի վերամշակված թափոններից Համաշխարհային օվկիանոսի աղտոտման խնդրին հանրության ուշադրությունը հրավիրելու համար։ Այն 2010 թվականին անցել է Խաղաղ օվկիանոսը։ Նավի անվանումը «Կոն-Տիկի» լաստանավի նմանությամբ է, որով 1947 թվականին Թուր Հեյերդալը Հարավային Ամերիկայից մեկնել է Օվկիանիա։

Կառուցման պատճառներ 
Ծովի՝ 5 մմ տրամագիծ ունեցող պլաստմասսայի մասերով աղտոտման խնդիրը վաղուց արդեն էկոլոգների և ծովային կենսաբանների ուշադրության կետրոնում է։ Պլաստամասսան ծովային աղբի առավել տարածված ձևերից է, դրանք կազմում եմ ծովային թափոնների 60-ից 80%-ը և ծովում լղացող մասերի ավելի քան 90%-ը։ Շատ ծովային բնակիչներ ընդունում են պլաստամսսայի գույնզգույն մասերը որպես ինչ-որ ուտելի երևույթներ և դրանցով վնասում են իրենց։ Այդ միացությունները քիմիապես իներտ են և ունեն օրգանիզմում նշանակալի քանակությամբ կուտակվելու հատկությունում՝ անցնելով ողջ սննդի շղթայով՝ մինչև մարդ։ Մեկ այլ վտանգ, որ ներկայացվում է ծովին միկրոպլաստիկի պատճառով, այն է, որ այն յուրատեսակ «քիմիական սպունգի» դեր է կատարում, որի մակերևույթին մեծ քանակությամբ դեղեր են, կենցաղային քիմիայի և այլ քիմիական միացություններ, որ ընկնում են ծով։ Պլաստիկի գրեթե 10%-ը այն 260 մլն տոննայից, որ ամեն տարի արտադրվում է, վերջիվերջո հայտնվում է օվկիանոսում։

«Plastiki» նախագիծը կոչված է մարդկանց ստիպելու մտածել աղբի նկատմամբ ունեցած իրենց վերաբերմունքի մասին և ապացուցելու, որ աղբը կարող է ոչ միայն աղտոտել օվկիանոսը, այլև արդյունավետ կերպով կիրառություն ստանալ։ Ռոթշիլդի խոսքերով՝ նման նավի ստեղծման գաղափարը առաջացել է այն բանից հետո, երբ 2006 թվականին նա ծանոթացելէ ՄԱԿ-ի զեկույցի հետ, որտեղ խոսվում էր այն սպառնալիքի մասին, որ հասցվում է Համաշխարհային օվկիանոսին աղտոտումից, մասնավորապես՝ ջրերի աղտոտումը պլաստիկի կողմից։

Կառուցման առանձնահատկություններ 

Կատամարանի լոգանները բաղկացած են գազավորված ջրի մոտավորապես 12500 երկլիտրանոց պոլիէթիլենտերեֆտալատ շշերից, որ լցված են ածխաթթու գազով և միմյանց ամրացված են շաքարեղեգի և կեշյու ընկույզների օրգանական սոսնձով։ Նավախցիկը, տախտակամածը և նույնիսկ առագաստը պատրաստված են վերամշակված պլաստիկից։

Այսպիսով, նավը 90%-ով բաղկացած է այդ նյութից։ Նավակայմի համար հարմարեցված է ալյումինե խողովակ, որը ավելի վաղ օգտագործվել է իռիգացիոն համակարգերում։

Նավագնացության համակարգը աշխատում է արևի և քամու էներգիայով․ դրա համար կանգնեցված են երկու հողմային տուրբիններ և մի քանի արևային պանելներ։ Բացի դրանից՝ «Plastiki»-ի վրա կան վակուումային գոլորշեցուցիչ ջրի աղազրկման համար և ջրում մեզի վերմշակման համակարգ։

Հեռարշավախումբ 
Արշավախումբը մեկնել է Սան Ֆրանցիսկոյից 2010 թվականի մարտի 20-ին և հասել է Սիդնեյ նույն թվականի հուլիսի 26-ին՝ անցնելով մոտավորապես 8300 ծովային մղոն 129 օրում (3083 ժամ)։ Դրանում մասնակցել են 6 հոգի, որոնք ապրում էին փոքր նավախցում 6 x 4,5 մետր չափով։ Բացի Դեյվիդ դե Ռոթշիլդից՝ թիմի մեջ էին Թուր Հեյերդալի թոռը՝ Օլավը (), իսկ կապիտանը նավի վրա միակ կին Ջո Ռոյլն էր ()։ Ողջ ընթացքում ճանապարհորդները օնլայն-օրագիր էին վարում։ Սննդակարգը բազմատեսակ դարձնելու և բանջարեղենով հարստացնելու նպատակով, նավի վրա ստեղծել էին փոքրիկ բանջարանոց։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 
 
 

Թափոններ
Նավեր