Սրտի փականներ

Սրտի փականները, փականը կազմում է սրտի մի մասնիկը, որը ապահովում է միակողմանի արյան հոսքը՝ փակելով մկանային և անոթային ճանապարհները։

Սրտի փականի կազմաբանություն, անատոմիա և գործունեություն  
Մարդու սիրտը թռչունների և կաթնասունների սրտի նման քառախորշ է։ Տարբերվում ենք աջ և ձախ նախասրտեր, աջ և ձախ փորոքներ։ Նախասրտերի և փորոքների միջև գտնվում են փականներ` աջից եռափեղկ, ձախից երկփեղկ (միտրալ)։

Թելքամկանային միտրալ և տրկուսպիդալ (եռափեղկ) փականներով, նաև թելքամկանի աորտայի փականի կմախքը, համախմբվում են միջնախասրտային միջնապատով, ձախ և աջ թելքամկանային եռանկյուններով, ձևավորելով թլքամկանային սրտի կմախք։ 
Հարթ թելքամկանային տրիկուսպիդրալ փականը խառնված է սրտի վերևի մասին մետրալ փականի հարթությամբ։ Բարդ, մեծ և փոքր կառուցվածքը ապահովվում է փականների ամրությունը և բարձր էլաստիկությունը, թույլ է տալիս տատանումների հանդարտիչին փակել փականը, սրտի ամբողջ ցիկլի ընթացքում ապահովվում է առանձին կառույցներին փոխել իրենց ձևն  ու չափերը։
Փականի կառուցվածքը ենթարկվում է տարաբնույթ ճնշումների։ Նախասրտի կծկման ժամանակ միտրալ փականի զարկերը հասնում են ամենաքիչը 500-800 անգամ։

Եռափեղկ փական 
Եռափեղկ փականը գտնվում է սրտի աջ նախասրտի և փորոքի միջև, որը կարգավորում է արյան հոսքը դեպի աջ փորոք և կանխում է հետհոսքը դեպի աջ նախասիրտ։

Միտրալ փական 
Երկփեղկ փական է, որը գտնվում է սրտի ձախ նախասրտի և ձախ փորոքի միջև, կարգավորում է արյան հոսքը դեպի ձախ փորոք և կանխում է հետհոսքը դեպի ձախ նախասիրտ։

Աորտալ փական 
Աորտալ փականը գտնվելով ձախ փորոքի և աորտայի սահմանին կանխում է արյան հետհոսքը աորտայից ձախ փորոք։ Մարդու աորտալ փականը ունի երեք կափույրներ, որոնք բացվում են դեպի աորտան. աջ պսակային, ձախ պսակային և ետին ոչ պսակային։

Թոքային փական 

Թոքային (պուլմոնալ) փականը տեղակայված է աջ փորոքի և թոքային զարկերակի միջև։ Ունի երեք կափույր, որոնք ապահովվում են միակողմանի հոսք դեպի թոքային զարկերակ։

Արհեստական փականներ 
Հիվանդությունների ժամանակ, երբ չորս փականներից որևիցե մեկը անբավարար է կատարում իր ֆունկցիան, կատարվում է փականի փոխպատվաստում` փականը փոխարինելով արհեստականով։ Վիրահատությունը կարող է կատարվել բաց եղանակով և ինվազիվ մեթոդներով։
Փականը համարվում է անփոխարինելի մաս նորմալ ֆունկցիոնալ գործող մարդու սրտի համար։ Բնականոն գործքղ փականը կարգավորում է արյան ճշգրիտ հոսքը։
Սրտի արհեստական փականների երկու տեսակ է  հայտնի` մեխանիկական և կենսաբանական կոնստրուկտուրով փականներ։

Սրտի փականի անբավարարություն
Սրտի փականի թերություններն առաջանում են տարբեր հիվանդություններից , օրինակ ռևմատիզմից։
 
 Աորտալ փականի արատ
 Աորտալ ստենոզ
Աորտալ անբավարարություն
 Միտրալ փականի արատ
Միտրալ ստենոզ
Միտրալ անբավարարություն
Բնածին արատներ
Բնածին եռափեղկ փականի անբավարարություն
Եռափեղկ փականի ստենոզ և լայնացում

Բուժման մեթոդներ 

Բնածին արատները բուժվում են միայն վիրաբուժական միջամտությամբ։ Ձեռքբերովի արատները բուժվում են երկու ճանապարհով՝ կախված ծանրության աստիճանից և անհատական պաթոլոգիկ գործընթացից։ Դեղորայքային բուժումը ուղղված է հիվանդության բուժմանը, որն առաջացել է արատների պատճառով։ Օրինակ՝ սրտի անբավարարության, առիթմիայի կանխարգելմանը և բուժմանը։

Գրականություն 
Պրոֆեսոր Ա. Ի. Հարությունով, բժշկական գիտությունների թեկնածու Ն. Յա. Վասին և Վ. Լ. Անզիմիրով. Կլինիկական վիրաբուժության ուղեցույց / Պրոֆեսոր Վ. Ի. Ստրուչկով Մոսկվա . Բժշկագիտություն, 1967, էջ 234-520.

Ծանոթագրություններ 

Սրտաբանություն