Օքսֆորդի անգլերեն բառարան

Օքսֆորդի անգլերեն բառարան (, ), Օքսֆորդի բառարան, Օքսֆորդի Մեծ բառարան, Օքսֆորդի համալսարանի հրատարակչության անգլերենի հայտնի և խոշոր ակադեմիական բառարան։ 2005 թվականի հրատարակությունը պարունակում է մոտ 301 100 հոդվածներ (350 միլիոն տպագիր նշաններ)։ Օքսֆորդի անգլերեն բառարանում ներառված են անգլիական գրականության և հաղորդակցման բառեր, որոնք կիրառվում են 1150 թվականից սկսած։

Բառարանը հայտնի է նաև խոսակցական, ոչ պաշտոնական «Մարրիի բառարան» (Murray’s) անվանմամբ (առաջին գլխավոր խմբագրի՝ Ջեյմս Մարրի ազգանվամբ)։ Այն ուսումնասիրում է անգլերենի պատմական զարգացումը, գիտնականների և ակադեմիական հետազոտողների տրամադրելով համապարփակ ռեսուրսներ, ինչպես նաև նկարագրում  անգլերենի օգտագործումը աշխարհի տարբեր բնագավառներում։

Բառարանի էլեկտրոնային առաջին տարբերակը պատրաստվել է 1988 թվականին։ Առցանց տարբերակը հասանելի է 2000 թվականից, իսկ 2014 թվականի ապրիլին այն ունեցել է, ավելի քան, երկու միլիոն այցելություն։ Բառարանի երրորդ հրատարակությունը, ամենայն հավանակությամբ, միայն էլեկտրոնային կլինի։ Օքսֆորդի համալսարանի հրատարակչության քարտուղար Նայջել Փորթվուդը քիչ հավանական է համարում, որ այն երբևէ կտպագրվի։

Զարգացման պատմություն 

Բառարան ստեղծելու գաղափարը պատկանում է Լոնդոնի լեզվաբանական ընկերությանը դեռևս 1857 թվականից։ Ապագա բառարանի նախագիծը ձևավորվել էր 1859 թվականին, երբ հրապարակվեց անգլերենի նոր բառարանի վերաբերյալ մանրամասն առաջարկ։ Խմբագիր նշանակվեց Ջեյմս Մարրին։ Բառարանի վրա աշխատել են նաև Հենրի Բրեդլին և Ուիլյամ Քրեյգին։

Որպես պատմական բառարան, Օքսֆորդի անգլերեն բառարանը բառերը բացատրում է ցույց տալով դրանց պատմական զարգացումը, ոչ թե միայն ներկայիս գործածությունը։

1884 թվականի փետրվարի 1-ին սկսվել է առաջին հրատարակության տպագրությունը, որն անվանվել է «Նոր անգլերեն բառարան՝ հիմնված պատմական սկզբունքների վրա» (, ): 1895 թվականից գրքի կազմի վրա զուգահեռ հայտնվեց «Օքսֆորդի անգլերեն բառարան» անվանումը (): Բառարանը պարունակում էր 10 հատոր, որոնք լույս են տեսել մինչև 1928 թվականը։

1933 թվականին բառարանը վերահրատարակվել է և պարունակել է 12 հատոր գումարած 1 լրացուցիչ հատոր։ Հենց այդ ժամանակ նա ձեռք է բերել իր ներկայիս անվանումը՝  «Օքսֆորդի անգլերեն բառարան»։

1972 թվականին, երբ լույս տեսավ առաջին հատորը, դրան հաջորդեց բառարանի եռահատոր լրացուցիչ տպագրությունը։ 1972 և 1986 թվականների միջակայքում հրապարակվել է ևս 4 հատոր։

1989 թվականին լույս է տեսել բառարանի երկրորդ հրատարակությունը՝ 20 հատորով։

Կա նաև «Compact edition of the Oxford English dictionary»-ի երկու հատորների միկրովերատպման օրինակներ։ Պարբերաբար վերահրատարակում են «Shorter Oxford English dictionary» և «Concise Oxford dictionary of current English» կրճատ տարբերակները։

Ամբողջովին վերամշակված տարբերակը լույս կտեսնի 2017 թվականին։ Հրատարակությունը կլինի միայն էլեկտրոնային տարբերակով (այսինքն՝ տպագիր տարբերակ չի լինի)։ Ներկայումս հրատարակության վրա աշխատում են 80 մասնագետ, որոնք, ըստ 2011 թվականի մարտի 24-ի տվյալների, հասել են Ryvita բառին։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն
 
 
 
 
 
 .
 Kite, Lorien (15 November 2013), "The evolving role of the Oxford English Dictionary", Financial Times (online edition). Retrieved 24 November 2013.
 :

Արտաքին հղումներ 

 The [http://www.oed.com/ Oxford English Dictionary'''s official website]
 Archive of documents, including
 Trench's original "On some deficiencies in our English Dictionaries"  paper
 Murray's original appeal for readers 
 Their page of OED statistics , and another such page .
 Two   from the OED.
Oxford University Press pages: Second Edition, Additions Series Volume 1, Additions Series Volume 2, Additions Series Volume 3, The Compact Oxford English Dictionary New Edition, 20-volume printed set+CD-ROM, CD 3.1 upgrade, CD 4.0 full, CD 4.0 upgrade
 The Oxford Dictionaries Online  by the Oxford University Press
 Examining the OED : Charlotte Brewer's analysis of the principles and practices used by OED editors
  Bibliography of "[c]ritical assessments of OED or accounts of its history", from Examining the OED''
  The OED Meets Cyberspace: James Gleick's 2006 article.
 

Օքսֆորդի համալսարան
Օքսֆորդի համալսարանի հրատարակչություն