Երկինք ու երկիր

Երկինք ու երկիր, բալլադ, որը գրվել է 1894 թվականի օգոստոսի 25-ին, հեղինակը Հովհաննես Թումանյանն է։ Բալլադի ինքնագիրը մեզ չի հասել։

Պատմություն 
1895 թվականի նոյեմբերի 30-ին Թումանյանը Փիլիպոս Վարդազարյանին նամակ է գրում, պատմելով այն մասին, «թե Ռուսաստանի և Եվրոպայի հայ ուսանողները «շատ են հավանել» «Հորիզոն» գրական հանդեսը և թե «մինչև անգամ «Հորիզոնից» գերմաներեն թարգմանված է «Երկինքն ու երկիրը»։

Վերոնշյալ թարգմանությունը անհայտ է և, հավանաբար, չի տպագրվել։

Առաջին անգամ լույս է տեսել «Հորիզոն» գրական ամսագրի 106-107 էջերում, այնուհետև` Դաշնակներ (փոփոխված) պարբերականի 12-13 էջերում։ Նույն թվականին տպագրվել է նաև Բանաստեղծություններ Բաքու ժողովածուի 36-37 էջերում, այնուհետև` Հայ Բանաստեղծներ, էջ 98-99, ապա` Հայ գրողներ, էջ 142-143 և Երկրի Ժողովածու 1-ին հատորի 280-281 էջերում։

Սյուժե 
Բալլադը պատմում է երկրի ու երկնքի այլաբանական սիրո մասին։ Հեղինակը նկարագրում է, թե ինչպես է երկինքը մի օր սիրահարվում երկրին, և այդ սիրուց ծաղկում է երկրի բնությունը, ծառերն ու ծաղիկները, կենդանություն են առնում գետերը։ Երկինքն ու երկիրը բաժանող տարածությունը չի կարողանում արգելք դառնալ նրանց սիրո համար։

Ծանոթագրություններ 

Հովհաննես Թումանյանի բալլադներ