Յուրի Ավերբախ

Յուրի Լվովիչ Ավերբախ (, ), խորհրդային շախմատիստ,  շախմատային շարժման և  զարգացման միջազգային  գործիչ, միջազգային գրոսմայստեր (1952), շախմատային կոմպոզիտոր, միջազգային կարգի մրցավար (1969),  ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետ (1965), ԽՍՀՄ չեմպիոն (1954)։

2022 թվականին ողջ գրոսմայստերների մեջ ամենատարեցն էր։

Կենսագրություն 
Ծնվել է Կալուգայում,  հայրը անտառապետ է աշխատել Կալուգայի անտառներում, վառելափայտ է մատակարարել Մոսկվային, այնուհետև  աշխատել է «Էկսպորտլես» տրեստում, 1930-ականներին ձերբակալվել է, կարճ ժամանակ անց ազատ է արձակվել և զբաղվել փայտանյութի առևտրով Կոտլասում և Կինեշեմայում։ Մայրը եղել է ուղղափառություն դավանող կին, աշխատել է ազգային կրթական համակարգում, ուսուցանել է ռուսաց լեզու և գրականություն։ Յուրիի մանկական դաստիարակության վրա մեծ ազդեցություն է ունեցել նրա պապիկը՝ Միքայել Վինոգրադովը, ով հարկային ծառայության պալատում եղել է ոչ մեծ  պաշտոնյա։

1925 թվականին նրանց ընտանիքը տեղափոխվում է Մոսկվա։ Ավերբախը սովորել է Մեդվեդնիկովի գիմնազիայում։ 9-րդ դասարանում ընթերցել է Շեքսպիրի բոլոր ստեղծագործությունները։ Նրա անձի  ձևավորման համար մեծապես ազդել է պրոֆեսոր-լեզվաբան Միխայիլ Նիկոլաևիչ Պետրերսոնը, որն ապագա գրոսմայստերին ներշնչեց  ռուսական և  արտասահմանյան գրականության նուրբ ճաշակով։ Հաճախ է ընթերցել Սերգեյ Ակսակովի, Լև Տոլստոյի, Վալենտին Կատաևի ստեղծագործությունները։ Սիրել է դահուկներ քշել, հոկեյ և վոլեյբոլ խաղալ, հավաքել է դրոշմանիշներ, մեկ տարի զբաղվել է բռնցքամարտով, բռնցքամարտիկի ձեռնոցները փոխել է շախմատի հետ և Գորկու անվան զբոսայգում տեղի ունեցած մրցաշարում լրացնել 4-րդ կարգի նորման։ 1939 թվականին ընդունվել է Մոսկվայի Ն. Բաումանի անվան պետական տեխնիկական համալսարանը, շախմատով սկսել է լրջորեն զբաղվել համալսարանն ավարտելուց  հինգ տարի անց։ Ավելի շատ նա գնահատել է շախմատի ոլորտում հետազոտական աշխատանքները։

1941—1943 թվականներին սովորել է Իժևսկում, 1943 թվականի ապրիլին  վերադարձել է Մոսկվա։ Ուսանողական տարիներին տիրապետել է անգլերեն լեզվին, որը հետագայում նրան անհրաժեշտ եղավ մարզչական և կազմակերպչական աշխատանքներում։

Շախմատային և պրոֆեսիոնալ  կարիերա 
Ավերբախը երեք տարեկանից ընտանիքի անդամների հետ  շախմատ է խաղացել, 1938 թվականին դպրոցականների համամիութենական մրցաշարում գրավել է առաջին տեղը, 1944 թվականից ԽՍՀՄ սպորտի վարպետ է, եղել է  Մոսկվայի եռակի չեմպիոն (1949, 1950, 1962), Մերձբալթիկայի առաջնության հաղթող (1946),  Ռյումինի հուշամրցաշարի հաղթող  (1948)։ 1954 թվականին դարձել է ԽՍՀՄ չեմպիոն։ Մոսկվայի հավաքականի  կազմում  մասնակցել է ԽՍՀՄ ժողովուրդների սպարտակիադային։ Միջազգային մրցաշարերի մասնակցել է 1949 թվականից։

Եղել է «Զենիթ» մարզական ընկերության անդամ։

Շախմատին զուգահեռ սովորել և աշխատել որպես ինժեներ։ Նա ավարտել է Մոսկվայի Ն. Բաումանի անվան պետական տեխնիկական համալսարանի Ներքին այրման շարժիչ ամբիոնը։

Կազմել է շախմատային բազմաթիվ էտյուդներ։ Ավերբախի հիմնական հետազոտությունները նվիրված են շախմատային վերջնախաղերին և սկզբնախաղերին։ Հին հնդկական պաշտպանության տարբերակներից մեկը նրա  անունով է՝  Ավերբախի համակարգ (Ավերբախի տարբերակ)․ 1.d4 Ձf6 2.c4 g6 3.Ձc3 Փg7 4.e4 d6 5.Փe2 0-0 6.Փg5։ Հեղինակ ու համահեղինակ է բազմաթիվ գրքերի։ Նրա շատ գրքեր թարգմանվել են տարբեր լեզուներով։

Ընտանիք 
Կինը՝ Իդա Իվանովնա
Աղջիկը՝ Եվգենյան (1945) որոշ ժամանակ ամուսնացած է եղել  գրոսմայստեր Մարկ Տայմանովի հետ։

Մարզական արդյունքներ

Գրքեր 
 Как решать шахматные этюды (1957)
 В поисках истины (Записки гроссмейстера) (1967)
 Шахматный самоучитель (1970)
 Что нужно знать об эндшпиле (1979)
 Small Chess Dictionary (1980, Белград)
 Шахматные окончания. Пешечные, слоновые, коневые (1956)
 Шахматные окончания. Конь против слона, ладейные (1958)
 Шахматные окончания. Ферзевые, ладья против легкой фигуры (1962)
 Шахматные окончания. Слоновые окончания|Слоновые и коневые (1980, 2-е изд.)
 Шахматные окончания. Слон против коня. Ладья против легкой фигуры (1981, 2-е изд.)
 Шахматные окончания. Ферзевые (1982, 2-е изд.)
 Шахматные окончания. Пешечные (1983, 2-е изд.)
 Шахматные окончания. Ладейные (1984, 2-е изд.)
 Матч на первенство мира: Мерано-81 (1982)
 Schachtaktik für Fortgeschrittene (1983, Берлин)
 Избранные партии (1998)
 Школа середины игры (2000)
 Школа эндшпиля (2000)
 Шахматная Академия (2002)
 Шахматы на сцене и за кулисами (2003)
 О чём молчат фигуры (2007)
 Жизнь шахматиста в системе. Воспоминания гроссмейстера (2012)

Գրքեր Ավերբախի համահեղինակությամբ 
 Азбука шахмат (1967)
 Шахматные олимпиады (1974)
 Путешествие в шахматное королевство (1976)
 Шахматные окончания (в 4 томах) (1981—84)
 Шахматная школа (Курс лекций для шахматистов-разрядников) (1976)
 Путешествие в шахматное королевство (1988) в соавторстве с М. А. Бейлин Издательство «Физкультура и спорт» 
 Метеоры (2005, в соавторстве с Л. С. Верховским)
 Учебник шахматной игры (2013)

Վարկանիշի փոփոխության գծապատկեր

Ծանոթագրություններ 

Ժողովուրդների բարեկամության շքանշանի դափնեկիրներ
Շախմատի գրոսմայստերներ
Շախմատիստներ այբբենական կարգով
Մոսկվայի պետական տեխնիկական համալսարանի շրջանավարտներ
Խորհրդային տղամարդ գրողներ