Հերոս դպրոցականների հուշարձան

Հերոս դպրոցականների հուշարձան (), հուշակոթող Ռուսաստանի Դաշնության մայրաքաղաք Մոսկվայում, որը նվիրված է Հայրենական մեծ պատերազմում զոհված դպրոցականներին։ Տեղադրվել է 1971 թվականին թիվ 110 դպրոցի շենքի մոտ (Ստոլովի նրբանցք, 10/2)։ Հուշարձանի հեղինակներն են քանդակագործ Դանիել Միտլյանսկին, ճարտարապետներ Եվգենի Ռոզենբլյումը և Պյոտր Սկոկանը։ Հուշարձանն ունի մշակութային ժառանգության տարածաշրջանային նշանակության օբյեկտի կարգավիճակ։

Պատմություն 
1968 թվականին «ՀամԼԿԵՄ-ի 50-ամյակը» համամիութենական գեղարվեստական ցուցահանդեսի կենտրոնական ցուցասրահում թիվ 110 դպրոցի շրջանավարտ Դանիել Միտլյանսկին ներկայացրել է իր «41 թվականի ռեքվիեմ» քանդակը, որը նա նվիրել է ռազմաճակատում զոհված ընկերներին։ Դպրոցի աշակերտները հանդես են եկել այդ հուշարձանը դպրոցի բակում տեղադրելու առաջարկով։

Հուշարձանի հանդիսավոր բացումը տեղի է ունեցել 1971 թվականի հունիսի 22-ին։ Այն պատրաստված է այդ դպրոցի շրջանավարտներ քանդակագործ Դանիել Միտլյանսկու, ճարտարապետներ Եվգենի Ռոզենբլյումի և Պյոտր Սկոկանի նախագծով։ Հուշարձանը պատկերում էր ամբողջ հասակով պատվանդանի վրա կանգնած զոհված տասներոդցի կամավորների (Յուրի Դիվիլկովսկի, Իգոր Կուպցով, Իգոր Բոգուշևսկի, Գրիգորի Ռոդին և Գաբոր Ռաաբ) հինգ բրոնզե պատկերաքանդակները։ Դպրոցականները շինելներով են, նրանց ուսերին հրացաններ են։ Պատվանդանի վրա եղել է գրված. «Եղեք նահատակվածների հիշատակին արժանի։ 1941-1945»։ Պատվանդանի հիմքի մոտ եղել է մարմարե տախտակ դպրոցի՝ պատերազմում զոհված 100 աշակերտների և ուսուցիչների ազգանուններով։

1993 թվականին հուշարձանը ենթարկվել է վանդալիզմի, որից հետո պատկերաքանդակները ստիպված էին տեղափոխել դպրոցական թանգարան։ Վանդալիզմի հետագա դեպքերից հուշարձանը պաշտպանելու համար քանդակագործ Դ. Միտլյանսկին և ճարտարապետ Բ. Մարկուսը մշակել են նրա վերակառուցման նախագիծ։ Նորացված հուշարձանը տեղադրվեց դպրոցի պատին՝ Նոժովի նրբանցքի կողմից։ Նոր հուշարձանը հնի փոքրացված պատճենն է, նրա պատվանդանին գրված է ավելի ճշգրիտ մեջբերում Ռոբերտ Ռոժդեստվենսկու «Ռեքվիեմից»՝ «Նահատակվածների հիշատակին եղե՛ք արժանի»։

Ծանոթագրություններ 

Հուշարձաններ այբբենական կարգով
1971 հիմնադրումներ
Մոսկվայի հուշարձաններ