Ռայմոնդա դե Լարոշ

Ռայմոնդա դե Լարոշ (, իսկական անունը Էլիզա Լեոնտինա Դերոշ , ), ֆրանսիացի կին օդաչու, Ռայմոնդա դե Լարոշն ու Թերեզա Պելտերը համարվում են առաջին կանայք, որոնք  օդից ծանր թռչող  ապարատով օդ են բարձրացել։

Կենսագրություն 
Էլիզա Լեոնտինա Դերոշը ծնվել է Փարիզում՝ ջրմուղագործ-փականագործի ընտանիքում։ Դառնալով դերասանուհի՝ նա իր անունը փոխում է  «Բարոնուհի» Ռայմոնդա դե Լարոշ  «ազնվական» բեմական կեղծանվան։

Մի քանի անգամ օդապարիկով թռչելուց հետո նա Շալոն ան Շամպայն քաղաքում  ծանոթանում է օդածու Շառլ Վուազենի հետ և 1909 թվականի հոկտեմբերի 22-ին նա Շառլի օդանավով ինքնուրույն օդ է բարձրանում։ Կա վարկած, որ Շառլը թույլատրել է Ռայմոնդային օդանավը վարել միայն գետնին, սակայն Ռայմոնդան չի ենթարկվել նրան և մի քանի հարյուր  մետր օդ է բարձրացել։

1910 թվականի մարտի 8-ին՝ Հելիոպոլիսում տեղի ունեցած մրցումների շրջանակներում (փետրվարի 6-10, 1910 թվական), Ֆրանսիայի Աերոակումբը Ռայմոնդա դե Լարոշին հանձնել է  № 36 օդաչուի վկայական և  պաշտոնապես ստանձնել  Ֆրանսիայի առաջին կին օդաչուի տիտղոսը։

Մի քանի շաբաթ անց նա բախվել է  թռիչքի ժամանակ  իր առաջին միջադեպին․ 1910  թվականի հուլիսի 8-ին նրա օդանավաը բախվել է ծառին և կատարել  կոշտ վայրէջք։ Միջադեպի արդյունքում  նա ուղեղի ցնցում և անրակի կոտրվածք է ստացել։

Երկու տարի բուժվելուց հետո՝ 1912 թվականի սեպտեմբերի 26-ին նա նորից է վթարի ենթարկվել՝ այս անգամ ավտոմեքենայով։ Վթարի հետևանքով մահացել է Շառլ Վուազենը։

1910 և 1913-1914 թվականներին Ռայմոնդան «թռչող կրկեսի» հետ  շրջագայել է Եվրոպա, ելույթներ ունեցել Կահիրեում և Սանկտ-Պետերբուրգում։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին, երբ կանանց պաշտոնապես արգելված էր թռիչքները, նա որպես վարորդ ծառայության է անցել ֆրանսիական բանակում։

1919 թվականին դը Լարոշը սահմանել է թռիչքի բարձրության և հեռավորության երկու կանացի համաշխարհային ռեկորդ։ 1919 թվականի հուլիսի 18-ին դը Լարոշն ու երկտեղանի օդանավի օդաչուն մահացել են ավիավթարից՝ Կրոտաուի օդանավակայանում (Le Crotoy), երբ փորձել է քննություն հանձնել պրոֆեսիոնալ թռիչքների թույլտվություն ստանալու համար։  Թերթերի առաջին լուրերը հաստատել են, որ դը Լարոշն անձամբ է ղեկավարել օդանավը, հետագայում հստակեցվել է, որ նա թռչել է որպես ուղևոր։ Հուղարկավորվել է Փարիզի  Պեր Լաշեզ գերեզմանատանը։

Նրա հուշարձանը կանգնցվել է  Փարիզի Լե Բուրժե միջազգային օդանավակայանում։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն
 Before Amelia: Women Pilots in the Early Days of Aviation by Eileen F. Lebow, Brassey’s, Inc., 2002, ISBN 978-1-57488-482-1
 Elisa Deroche alias Raymonde de Laroche. La presenza femminile negli anni pionieristici dell'aviazione by Enrico Grassani, Editoriale Delfino, Milano 2015 (I) ISBN 978-88-97323-46-4

Արտաքին հղումներ 
 Краткая биография на www.earlyaviators.com
 Raymonde de Laroche
 Raymonde de Laroche: postcards and photos

Կին օդաչուներ
Ֆրանսիացի օդաչուներ
Պեր Լաշեզ գերեզմանատանը թաղվածներ