Լոշտակ սովորական

Լոշտակ  սովորական,  դդմազգիների  ընտանիքի բույս։  Բազմամյա  խոտաբույս  է,  մոլախոտ,  մագլցող  ցողուններով,  2 - 3  մետր  բարձրությամբ։  Արմատը  մսալի  է,  հաստ,  դառնահամ։  Ծաղկում  է  ամռանը,  մեծ  մասամբ  գետահովիտներում,  թփուտներում,  աղբուտներում։

Բուժական  նպատակով  օգտագործվում  է  բույսի  արմատը,  ընդ  որում,  թարմ  վիճակում,  քանի  որ  չոր  վիճակում  արմատի  բուժիչ  հատկությունները  նվազում  են։  Այն  հավաքում  են  գարնան  կամ  աշնան  ամիսներին,  մաքուր  լվանում,  կլորաձև  կտրատում  և  օգտագործում։  Չորացնելու  դեպքում  հարկավոր  է  շարել  թելին  և  չորացնել  կախված  վիճակում`  հով,  քամահարվող,  ստվերոտ  տեղում։

Քիմիական  կազմը  
Պարունակում  է  բրիոռեգին  կոչվող  խեժը,  որն  աչքի  է  ընկնում  լուծողական  ուժեղ  ազդեցությամբ,  ինչպես  նաև  դաբաղող  նյութեր,  գլիկոզիդներ,  ֆիտոնցիդներ,  եթերայուղեր։

Բուժական  ազդեցությունը 

Հայտնի  են  լոշտակի  արմատի  ամոքիչ,  լուծողական,  միզամուղ,  արյունահոսությունը  դադարեցնող,  հակաբորբոքային,  հյուսվածքների  վերականգնումն  արագացնող  հատկությունները։  Այս  առումով  այն  լայն  կիրառում  է  գտել  ջղացավերի,  փորկապությամբ  ընթացող  կոլիտների,  ստամոքսի  խոցերի,  միզակապությունների,  մաշկի  էկզեմաների,  չիբանների,  թեփոտության,  առատ  դաշտանի,  ռևմատիզմի  դեպքում։  Արմատի  եփուկը  լավացնում  է  նաև  ախորճակը  և  բարերար  ազդեցություն  թողնում  ցածր  թթվայնությամբ  ընթացող  գաստրիտների  վրա,  քանի  որ  առաջացնում  է  ստամոքսի  հյութազատիչ  և  շարժողական  գործառնությունների  դրդում։  Բույսը  ունի  նաև  որոշակիորեն  արտահայտված  հակաուռուցքային  ազդեցություն։

Կիրառման  եղանակները 
Թարմ  բույսը  արմատից  կտրել  և  քսել  մարմնի  ցավոտ  մասին  «նստանյարդի  և  հոդերի  բորբոքումներ»։  Թարմ  հյութը  քամելուց  հետո  քսել  մաշկին,  որը  վերացնում  է  թարախային  բշտերը  և  թարմացնում  մաշկը։  Հյութը  ճաշի  գդալով  օգտագործվում  է  նաև  փորկապության  դեպքում,  ինչպես  նաև  ծառայում  է  որպես  արյունահոսությունը  դադարեցնող  միջոց։

Փոշի  արմատից 
Հանել  արմատի  կեղևը,  մանր  կտրատել  և  չորացնել  արևի  տակ,  որից  հետո  աղալ  ինչպես  սուրճը։  Սա  օգտակար  է  ինչպես  ուռուցքների,  այնպես  էլ  բրոնխիալ  ասթմայի  դեպքում։

Ջրաթուրմ  արմատափոշուց 
Կես  գդալ  արմատափոշին  երկու  ժամ  թրմել  երկու  բաժակ  եռման  ջրում  և  խմել  քսան  օր,  օրական  երեք  անգամ,  ուտելուց  հետո։

Ոգեթուրմ 
Մեկ  մաս  արմատափոշին  խառնել  երեսուն  մաս  յոթանասուն  աստիճան  սպիրտի  հետ։  Թողնել  երեք  օր`  հաճախակի  խառնելով  այն։  Այնուհետև  քամել  թանզիֆով։  Խմել  ջրով,  քսան  կաթիլ,   օրական  երեք  անգամ,  ուտելուց  հետո։

Քսուք 
Մեկ  թեյի  գդալ  արմատափոշին  խառնել  հարյուր  գրամ  արևածաղկի  յուղին,  ստացված  խառնուրդով  տրորել  մարմնի  ցավոտ  մասը  «հոդացավ»։

ՈԻշադրություն։  Քանի  որ  կա  ալերգիայի  վտանգ,  հետևաբար  չքսել  մաշկի  մեծ  մակերեսի  վրա։

Աղբյուրներ 
 Է.  Ղուկասյան,  «Բուժում  դեղաբույսերով»։  Երևան,  «Նարեկացի»  հրատարակչություն,  1992 թվական,  էջ  45