Քեթլին Լիթելթոն

Մերի Քեթլին Լիթելթոն (ի ծնե` Քլայվ , ), բրիտանացի ակտիվիստ, խմբագիր և գրող։ Իր կյանքի մեծ մասը նվիրաբերել է կանանց ընտրության իրավունքի համար պայքարին և ընդհանրապես՝ կանանց կյանքի բարելավմանը։

Քեմբրիջում 11 տարի մնալուց հետո՝ լինելով Սելվին քոլեջի առաջին մագիստրոս Արթուր Լիթելթոնի կինը, նա կենտրոնացել էր իր գրավոր և կանանց կոմիտեի աշխատանքների վրա։ 1901 թվականին Կանայք և իրենց աշխատանքը նա պնդում է, որ կանանց կրթությունը «կարևոր է նրանց ճշմարիտ առաջընթացի համար», իսկ ընտրություններին մասնակցելու իրավունքը`այդ կրթության անհրաժեշտ մասը։

Վաղ կյանք
Մերի Քեթլին Քլայվը ծնվել է 1856 թվականի փետրվարի 27-ին։ Հայրը դատավոր և լիբերալ քաղաքական գործիչ Ջորջ Քլայվն էր, իսկ մորը անունը Աննա Սիբելլա Մարթա Ֆարքուհար էր։

Չնայած սկզբում հոր հետ ունեցած տարաձայնություններին՝ 1880 թվականին նա ամուսնանում է Արթուր Լիթելթոնի հետ, որը Օքսֆորդի համալսարանի Քեբլ քոլեջի դասախոս էր։ Ամուսնության ընթացքում զույգը ունեցել է երեք երեխա․ Մարգարետ Լյուսի (1882), Արխեր Ջոոֆֆրեյ (1884) և Սթեֆեն Քլայվ (1887)։

Քեմբրիջ

1882 թվականին Քեթլինն ու Արթուրը բնակություն են հաստատել Քեմբրիջի համալսարանում նոր հիմնադրված Սելվին քոլեջում, որտեղ Արթուրը նշանակվել է վարպետի պաշտոնին։ Երբ նրանք տեղափոխվեցին այստեղ, քոլեջը դեռևս շինություն էր և միայն արևմտյան ճակատն էր ավարտված։ Սկզբում՝ մինչ Վարպետների բնակարանի կառուցումը, նրանք բնակվում էին ուսանողների համար նախատեսված հանրակացարանում։
Քեթլինը 1884 թվականին Միլիսենց Ֆավսեթի հետ համատեղ հիմնադրել է Քեմբրիջի Կանանց ընտրական իրավունքի ասոցացիան, և Ֆավսեթը նրանք քաջալերում էր միանալ  Կանանց ընտրական իրավունքի Կենտրոնական հասարակության գործադիր մարմնին։ Նա նաև ակտիվ էր Քեմբրիջի կանանց ապաստարաններում՝ ցուցաբերելով բարոյական և սոցիալական օգնություն։

1890 թվականին իր մտերիմ ընկեր Լուիզ Քրեիգթոնի հետ Քեթլինը հիմնել է Քեմբրիջի «Ladies Dining Society» խումբը, որի անդամները հավատում էին կանանց կրթություն ստանալու կարևորությանը, և ովքեր ակտիվորեն քարոզարշավ են կազմակերպել՝ համալսարանում կանանց աստիճան շնորհելու համար։ Անդամներից շատերը աջակցում էին նաև կանանց ընտրական իրավունք ձեռք բերելուն։ Անդամների թվում էին՝ Քարոլին Ջոբբը, Էլեանոր Սիդգվիքը և Մերի Փալեյ Մարշելլը։

Սելվինում անցկացրած տարիների ընթացքում Լիթելթոնները օգնել են Երաժշտական հասարակության քոլեջի զարգացմանը։

Լանքշայր
Սելվինում 11 տարի անցկացնելուց հետո ընտանիքը տեղափոխվում է Քեմբրիջ, որտեղ Արթուրը զբաղեցնում է Լանկշայրի Էկկլես ծխական եկեղեցու վիկարիոսի պաշտոնը։ 1895 թվականին Արթուրի հետ համագործակցելով Քեթլինը հիմնադրել էր և հետագայում դարձել էր Մանչեսթերի և Սալֆորդի Կանանց արհմիության գործադիր կոմիտեի նախագահ, որի նպատակն էր ուսումնասիրել աշխատանքային պայմանները և ցածր վարձատրվող աշխատողներին ընդգրկել միությունների մեջ։ Խորհրդի անդամների թվում էին Քրիստաբել Պանխուրստը և ՍՓ Սքոթը։

1896 թվականին Մանչեսթերի Տնային տնտեսության դպրոցի կողմից հրատարակվել է Քեթլինի «Մանկական տնային տնտեսության դպրոցի մանդատը» վերնագրով դասախոսությունների շարքը։

Մահ

Քեթլինը մահացել է 1907 թվականի հունվարի 12-ին՝ 50 տարեկան հասակում՝ Քլայվների ընտանեկան նստավայրում, որը գտնվում էր Հիրֆորդշիրում։ The Times-ում տեղ գտած իր մահախոսականի մեջ ոչ մի անդրադարձ չէր կատարվում ընտրական իրավունքին և նրա կողմից ծավալած գործունեությանը, այնինչ այն կենտրոնանում էր նրա գիտական թարգմանիչ լինելու վրա։ Այս մասով նշվում է՝ «գրականության ոլորտի նշանակավոր ուսանող» և «ջանասեր քննադատ»։ Մահախոսականներ կան նաև The Englishwoman's Review-ում և The Guardian։

Աշխատություններ

 1886: Բնության և աստվածաշնչի թարգմանիչ․ Դասախոսություններ մոզաիկ պատմության վերաբերյալ, Ֆրեզ Հենրիխ Ռյուշ, Բնական գիտության առնչությամբ
 1893: Վերածնված լեգենդներ։ Ժամանակակից Tannhäuser: Կամուրջը
 1896: Ընդհանուր զգացում տնային տնտեսուհիների համար։ Դասախոսությունների դասընթաց ... Աղջիկների կյանքը դպրոցը լքելուց հետո.
 1901: Կանայք և նրանց աշխատանքը.
 1904: Preface to Modern Poets of Faith Doubt & Paganism, and other essays 
 1907: The Spiritual Guide which disentangles the Soul, Միգել Մոլինոսի կողմից

Ծանոթագրություններ

Մատենագիտություն

Արտաքին հղումներ
 Photograph of Lyttelton by Eveleen Myers, National Portrait Gallery collection

19-րդ դարի անգլիացի գրողներ
19-րդ դարի անգլիացի կանայք
20-րդ դարի բրիտանացի կին գրողներ
Կանանց իրավունքների բրիտանացի ակտիվիստներ
Կրթության ակտիվիստներ
19-րդ դարի կին գրողներ
Բրիտանացի գրողներ
Խմբագիրներ