Անդոկիդես

Անդոկիդես (, ), հնագույն ժամանակաշրջանի սափորանկարիչներից մեկը, Ատտիկայից։ Նկարիչը, որի գործունեության ակտիվ շրջանը եղել է մ. թ. ա. 530-510 թվականներին, համարվում է սափորանկարչության կարմիր ոճի հիմնադիրը։

Նրա աշխատանքներն առանց ստորագրության են եղել, և նրա իրական անունն անհայտ է։ Նա նշանավորվել է որպես եզակի արվեստագետ այն ոճի շնորհիվ, որը նկատվել է մի քանի նկարներում։

Կյանք և գործունեություն 

Սափորանկարչի իսկական անունը չի պահպանվել պատմության մեջ։ Իր «ծառայողական» անունը նա ստացել է բրուտագործ Անդոքիդեսի անունով, որը անանուն նկարված սափորների հինգ անոթների վրա թողել է իր ստորագրությունը։ Բացառությամբ երեք «աչքերով գավաթները» (այսինքն `հակառակ կողմում գտնվող աչքերի պատկերը), մնացած բոլոր պահպանված ամֆորայի ոճի սափորները Անդոքիդեսի աշխատանքներն են։ Անդոքիդեսը համարվում է հայտնի բրուտագործ և նկարիչ Էքսեքիայի աշակերտը, ով աշխատել է սև գույնի սափորի նկարչության ոճով։ Հիշատակվում է, որ խեցեգործության մեջ գունավոր նկարչության առաջին փորձերը արել է հենց նա։ Անդոքիդեսի սափորանկարչության աշխատանքներից յոթը, որոնցից վեցը ամֆորներ են և մեկը բաժակ, վերագրվում են որպես երկլեզու, այսինքն, միաժամանակ ներկված են երկու ոճով` սև և կարմիր։ Որոշ գիտնականներ (օրինակ, Ջոն Դ. Բեզլեյը) կարծում են, որ այդ ծաղկամանի սև գույնի կողմը նկարվել է սափորանկարիչ Լիսկիպիդի կողմից։ Անդոկիդը գրել է նաև դիցաբանական թեմաներ, հիմնականում Հերակլեսի կյանքից։ Նրա նկարների ֆիգուրները մի փոքր անկյունային են և անշարժ, սակայն ըստ Վերգամների դրանք բավականին «լի են միամտությամբ և ուրախ հմայքով»։ Անդոքիդեսի ստեղծագործական աշխատանքի բնորոշ հատկանիշներից մեկը տնտեսող մոտեցումն է նկարի ներքին գծերի և նկարչական արվեստը դեպի պատկերում գտնվող հագուստիի ոճին։ Անդոքիդեսը չի սպառել նոր ոճի սափորանկարչության բոլոր հնարավորությունները, այլ դրանք արտացոլվել են սափորանկարիչ Եֆրոնյայի ոճում, որն արվեստի պատմության մեջ ստացել է «սափորանկարիչ-պիոներ» անունը։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
Andokides Painter-ը Վիքիպահեստում

Մ․թ․ա․ 5-րդ դարի հույներ
Մ․թ․ա․ 6-րդ դարի մահեր
Հին հույներ