Ռուսական ռուբլու խորհրդանիշ

Ռուսական ռուբլու նշանը կամ խորհրդանիշը (₽), տպագրական խորհրդանիշ, որը մտնում է «Արժույթի նշանների» (անգլ. Currency Symbols) յունիկոդ ստանդարտի մեջ և կոչվում է «Ռուբլու նշան» (անգլ. Ruble sign), կոդը՝ U+20BD։ Հիմնականում օգտագործվում է Ռուսաստանի Դաշնության ազգային արժույթը՝ ռուբլին ներկայացնելու համար։

Բնութագրող նշաններ, որոնք կատարում են նույն գործառույթը․  р. • руб. • ₽։ Բացի այդ, ռուսական ռուբլին կարճ ներկայացնելու համար օգտագործում են ISO 4217 ստանդարտի կոդեր, 1998 թվականից RUB և 643, իսկ ավելի վաղ RUR և 810։

Գծագրում 
«₽» նշանը՝ որպես ռուսական ռուբլու պաշտոնական խորհրդանիշ հաստատվել է Ռուսաստանի Կենտրոնական բանկի տնօրենների խորհրդի կողմից 2013 թվականի դեկտեմբերի 11-ին։ Ինչպես նշված է եղել Ռուսաստանի Բանկի խորհրդանիշն հաստատելու պաշտոնական հաղորդագրության մեջ, «գրաֆիկորեն ռուբլու նշանն իրենից ներկայացնում է կիրիլիցյան այբուբենի մեծատառ «Р»-ն, ներքևի մասում ավելացվել է հորիզոնական գիծ, որը ստեղծում է երկու զուգահեռ գծերի տպավորություն, ինչը խորհրդանշում է ռուսական ռուբլու կայուն դիրքը»։

Նշանի ծագում

Ոչ պաշտոնական մրցույթներ ու նախաձեռնություններ 
Մինչև նշանի պաշտոնական հաստատումը, նրա կրճատ ներկայացման համար օգտագործում էին «р.» և «руб.» ձևերը։  Ռուսական տնտեսության համաշխարհային (20-րդ դարի 90-ականներ) և ներքին շրջանառությունում օգտագործվող օտար արժույթների (նախ դոլլարի, որն ունի սեփական ճանաչելի նշանը) ինտեգրման սկզբում բազմիցս առաջարկվում էր հատուկ նշան ստեղծել նաև ռուբլու համար։ Եվրոյի հայտնվելու և նրա նշանի հաստատումից հետո, այդպիսի պահանջները սկսեցին ավելի հաճախ հնչել և  սկսեցին անցկացվել` ռուբլու նշանի ստեղծման մի քանի ոչ պաշտոնական մրցույթներ, ակցիաներ և նախաձեռնություններ։

Առաջին հայտնի մրցույթը եղել է 1997 թվականին, որն անցկացրել է «Ֆինանսիստ» ամսագիրը, որին մասնակցել է մոտ 300 աշխատանք (գաղափարի հեղինակը Անդրեյ Երեմենկոն էր)։ 

Երկրորդը, ըստ ժամանակի, եղել է «Ռուբլու նշան» ակցիան, որը 1999 թվականից 2000 թվականներին անցկացրել է «Գումարներ» ամսագիրը և «Պորտֆոլիո» գրաֆիկական դիզայներների ակումբը (գաղափարի հեղինակներն են՝ Յուրի Կալաշնովը և Պյոտր Բնակով)։ Դրան մասնակցել են 300 հեղինակներ, ընդհանուր առաջարկելով ռուբլու նշանի շուրջ 1000 տարբերակ։ Այդ ակցիայի կարևոր առանձնահատկությունն այն է եղել, որ դրա ընթացքում  պատմության մեջ առաջին անգամ գտնվել են վկայականներ XVII—XIX դարերի ռուբլու նշանով։ Ընդ որում, 1000 մարդու հարց է տրվել, «Արդյո՞ք ռուսական ռուբլուն հարկավոր է նշան, նման դոլարի, եվրոյի, ֆունտ ստերլինգի և այլ արժությների նշաններին»։ Դրական են պատասխանել ավելի քան 85 տոկոսը։ Հարցին՝ «Պատրաստ են արդյո՞ք ժամանակակիցները դիտարկել բառամիջյան «р» և «у» տառերը, որպես ռուբլու նշան», ստացվել է հետևյալ արդյունքը. 73 % կողմ, 23 % դեմ։

Երրորդը եղել է «Նկարիր ռուբլու խորհրդանիշը» մրցույթը, անցկացվել է «Կոմսոմոլսկայա պրավդա» թաերթի կողմից, 2005-ից 2006 թվականներին։ Մրցույթը ներկայացված հայտերի թվով եղել է առավել զանգվածային, խմբագրությունը ստացել է ավելի քան 5000 էսքիզ։

Չորրորդ մրցույթ. «Մտածեք ռուբլու նշանը», անցկացվել է Ռիա Նովոստիի կողմից 2006 թվականին։ Կազմակերպիչները ստացել են ավելի քան 300 առաջարկություններ, լավագույնները փոխանցել են Կենտրոնական բանկին և Պետական դումային։

2007 թվականի մարտի 14-ին Ռուսաստանի Կենտրոնական բանկի աշխատանքային խումբը  երաշխավորել է ռուբլու նշանի ստեղծման պահանջները։ Ստեղծման աշխատանքային խմբում մասնակցել են Պետական դումայի կոմիտեի ղեկավարը, ըստ Պավել Կրաշենիննիկովի օրենսդրության, որը և փոխանցել է այդ պահանջները լրատվամիջոցներին․

Պաշտոնական հաստատում 
2013 թվականի նոյեմբերի 5-ից մինչև դեկտեմբերի 5-ը  Ռոսիա Բանկը իր կայքում անցկացրեց անանուն հարցում, համացանցի օգտատերերը, ովքեր հաստատում  էին, որ լրացել է իրենց 18 տարեկանը, կարող էր քվեարկել, ընտրելով ռուբլու հինգ նշաններից մեկը, որը նրանց դուր էր գալիս, նաև քվեարկել բոլորին դեմ և նշել թերությունները։  Հարցման արդյունքում արձանագրվել է շուրջ 280 հազար  քվեարկում, որոնք բաշխվել են հետևյալ կերպ․

առաջին տեղ – ավելի քան 61 %

երկրորդ տեղ – ավելի քան 19 %

երրորդ տեղ -  ավելի քան 5․5 %

չորրորդ տեղ – ավելի քան 1․9 %

հինգերորդ տեղ – 1․9 %

դեմ բոլորին – 8 %-ից քիչ։

Ընդ որում առաջատար տարբերակները չեն ասվել։ Քանի որ հարցումն  անանուն էր և չէր պահանջել նույնիսկ գրանցում կայքում, հաշվառման և ընտրման մեթոդիկան Ռոսիա Բանկը չի պարզաբանել։ Բայց հասկանալ, թե որ նշանն է ավելի շատ ձայներ հավաքել դժվար չի եղել, քանի որ այլ կայքերում, օրինակ ՝ Ռուսական թերթի կայքում նույնպես անցկացվել է հարցում, և ավելի շատ ձայներ հավաքել է «Р» նշանը։

Դեռ առաջին օրը Ռոսիա բանկի աշխատակիցներից մեկը «Իզվեստիա» թերթի խմբագիրներից մեկի հետ հարցազրույցի ժամանակ, հայտնել է, որ այնքան կարևորը չէ քվեարկությունների քանակը, քան կարծիքները և մեկնաբանությունները։  Ձայները առանց արված տեքստային մեկնաբնությունների չեն ընտրվել։

Քննարկման նպատակն է եղել բացահայտել  ինչ-որ նրբություններ, օրինակ, խորհրդանիշներից մեկը վիրավորանք չի լինի ինչ-որ կրոնական  հայացների համար։  Որոշ ընտրված մեկնաբանություններ Ռոսիա բանկը սկսեց հրապարակել նոյեմբերի 18-ից սկսած։  Ինչպես ասել է բանկի մամլո ծառայությունը, այդ մեկնաբանություները ՝ ներկայացված հինգ նշաններից յուրաքանչյուրին բնորոշ բնութագրերն են։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ

Կենտրոնաան Բանկի  հարցումը (նոյեմբեր—դեկտեմբեր 2013 թվական) 
 «Ռուբոլու նշանի վերաբերյալ հանրային քննարոկումներ»
 Քննարկող մասնակիցների մեկնաբանությունները

Առանձին նշաններ 
 Դիզայներական աշխատանքների ժամանակ օգտագործված օրինակներ 
 «Ֆինանսիստ» ամսագրի մրցույթի ֆինալիստները
 «Ռուբլու նշան»  ակցիային առաջադրված նշանների օրինակները 
  «Նկարիր ռուբլու նշանը» ակցիայի ֆինալսիստները
 «Մտածիր ռուբլու» նշանը ակցիայի ֆինալսիստները
 Նշաններ, որոնք ըստ «Իզվեստիա» ամսագրի արժանացել են հատուկ ուշադրության
 Տագիր Սաֆաևայի տարբերակը
 Վլադիմիր Եֆիմովի նշանը
 Ռուբլու նշան
 Ռուբոլու նշանը, օգտագործող սոֆթ արտադրող միջազգային ընկերություններ (Microsoft, IBM, Google
 Ալեքսանդր Շոխինի նշանը 
  Յանուս Նեվցտրուևի տարբերակը 
 Բոլոր տարբերակները

Ցուցադրություն 
 Ցուցահանդես «Ռուբոլու նշան»  Սանկտ Պետերբուրգում (2005 թվական, նոյեմբեր)

Այլ հղումներ 
 Կենտրոնական բանկի թռուցիկներ, ինֆորմացիա
 Unicode Utilities: ₽
 graphemica.com: ₽
 unicode-table.com: ₽
 Pinterest: Ruble Sign (Official)
 Pinterest: Ruble Sign (Caricatures)
 Pinterest: Ruble Sign & Keh
 Pinterest: Ruble Sign & Chi Rho
 Pinterest: Ruble Sign & Pansexuality
 Pinterest: Ruble Sign & Powder or Pulvis
 Pinterest: Ruble Sign & Ankh
 Pinterest: Ruble Sign & Peercoin (PPcoin)
 Pinterest: Ruble Sign & Paleogene
 Pinterest: Ruble Sign & Per
 Pinterest: Ruble Sign & Peso Sign
 Pinterest: Ruble Sign & …

Տարադրամների խորհրդանիշեր
Տպագրական նշաններ