Բալլադներ (Շոպեն)

Ֆրեդերիկ Շոպենի չորս բալլադները () դաշնամուրային ստեղծագործություններ են ՝ գրված 1831 թվականից 1842 թվականների ընթացքում։
Բալլադ տերմինը օգտագործվել է Շոպենի կողմից։ Այն երգի ու պարի ուղեկցությամբ կատարվող քնարական ստեղծագործություն է, բալետիկ պարային միջախաղ կամ պարային հատվա` համարժեք հին իտալական բալլատային, սակայն ունի նաև միջնադարյան հերոսական բալլադի լրացուցիչ իմաստներ և հաճախ համարժեք է ֆանտաստիկ բնույթի պատմական հեքիաթի։
Շոպենի ստեղծագործությունների մեջ կան դրամատիկական և պարային տարրեր, և կարելի է ասել, որ այն առաջին աբստրակտ երաժշտական ձևն է։
Շոպենն այս չորս բալլադները գրել է` ոգեշնչվելով բանաստեղծ Ադամ Միցկևիչի պոեզիայով; Յուրաքանչյուր բալլադ յուրովի քննարկելի է և բարդ։
Բալլադները համարվում են Շոպենի նորարարությունը և չեն կարող այլ ժանրերով փոխարինվել (օրինակ,սոնատ)։ Չնայած այս, բալլադները նա գրել է սոնատային ձևի մեջ, որը հատուկ անհամապատասխանություններով երաժշտական հատվածի կրկնության անդրադարձ է։ Բալլադներն ուղղակիորեն ազդել են այնպիսի կոմպոզիտորների վրա, ինչպիսիք են Ֆերենց Լիստը և Յոհաննես Բրամսը, ովքեր Շոպենից հետո գրել են իրենց իսկ բալլադները։
Չորս բալլադները միմյանցից տարբերվում են ոչ միայն անուններով։ Ըստ կոմպոզիտոր և երաժշտական քննադատ Լուի Էլերտի` «Յուրաքանչյուր բալլադ ամբողջովին տարբերվում է մյուսներից, սակայն ունեն ընդհանուր ընդամենը մեկ բան . դա դրանց ռոմանտիկ մշակումն ու հիմնական մտքերի պարզությունն է»։ Ժամանակակից տեսաբանները ցույց են տվել, որ բալլադները շատ ընդհանուր բաներ ունեն, որոնցից են չափը՝ (6/4 կամ 6/8), որոշակի ֆորմալ կիրառումներ, ինչպիսիք են երաժշտական մասի կրկնությունը և գլխավոր կառուցվածքի դանդաղեցումը։

Այս բալլադները հաճախ են հնչում համերգների ժամանակ և բազմիցս անգամ ձայնագրվել են։

Բալլադ № 1 

Բալլադ № 1, սոլ մինոր(G minor), Op. 23; Շոպենն այն գրել է 1831 թվականին Վիեննայում անցկացրած ութ ամիսների ընթացքում։ Բալլադն ավարտել է 1835 թվականին Փարիզ տեղափոխվելուց հետո, որտեղ և նվիրել է այն Ֆրանսիայում Հաննովերի դեսպան Բարոն Նաթանիել վոն Ստոքհաուզենին։

1836 թվականին Ռոբերտ Շումանը բալլադի մասին այսպես է մեկնաբանում․
«Շոպենից ես ստացա նոր բալլադ։ Կարծես թե, այն պետք է նրա աշխատանքների գլուխգործոցը լինի։ Ես նրան ասացի , որ ինձ դուր են գալիս նրա բոլոր լավագույն ստեղծագործությունները։ Որոշ ժամանակ անց, երկարատև լռությունից հետո, նա պատասխանեց, որ ուրախ է լսել դա, և այդ ժամանակից ի վեր այն իրեն ավելի է դուր գալիս ու համարում է ամենաթանկը »;
Ստեղծագործությանը սկսվում է ոչ ավանդական կարճ նախաբանով ՝ լա բեմոլ մաժոր ակորդով, որը կոչվում է նեապոլիտական ակորդ։ Այն առաջացնում է փայլուն աուրա և ավարտվում է աններդաշնակ, ձախ ձեռքի ռե մաժոր, սոլ մաժոր և մի բեմոլ մաժորով, որը լուծում է ստանում վերջում։
Բալլադի հիմնական մասը կառուցված է երկու հիմնական թեմաներից։ Երկու թեմաներն էլ տարբեր՝ սոլի և բասի բանալիներում են ներկայացվում, իսկ ավարտին առաջին թեման վերադառնում է նույն բանալուն ՝ փոխվելով ձախ ձեռքի նվագակցությամբ։
Շոպենի այս բալլադը նրա ամենահայտնի ստեղծագործություններից է։ 2002 թվականին այն հնչում է Ռոման Պոլանսկու «Դաշնակահարը» ֆիլմում, որտեղ նվագում է լեհ հայտնի դաշնակահար Յանուս Օլեյնիզաքը։ Այն նաև հնչել է ամերիկյան «Gaslight» ֆիլմում 1944 թվականին, իսկ 2006 թվականին «Շնորհակալություն ծխելու համար» ֆիլմում։ Բալլադ № 1 -ը երաժշտություն է «Սև» պա-դե-դե բալետի համար, այն նաև Ալեքսանդր Դյումա որդու հայտնի վեպի «Կամելիազարդ տիկինը» բալետի պարող Ջոն Նոյմայերի ներկայացման երաժշտությունն է։ Այս հատվածը հնչել է 2012 թվականին BBC - ի «Շոպենը փրկեց իմ կյանքը» փաստագրական ֆիլմում։ Այն հնչում է նաև Վայնբերգի № 21 սիմֆոնիայում։

Բալլադ № 2 

Բալլադ № 2 Ֆա մաժոր, Op. 38
Գրվել է 1836-1839 թվականներին Ֆրանսիայի Նոան-Վիկում և Իսպանիայի Մալյորկա կղզում։
Ռոբերտ Շումանը, ով Շոպենին էր նվիրել իր «Kreisleriana, Op. 16» դաշնամուրային ստեղծագործությունը, ի պատասխան ստանում է այս բալլադը։ Ստեղծագործությունը քննադատվեց շատ դաշնակահարների և երաժշտական քննադատների կողմից։

Բալլադ № 3 

Բալլադ № 3, Լա բեմոլ մաժոր, Op. 47

Գրվել է 1841 թվականին, նվիրված է Պաուլին դե Նոիլին։ Շոպենը բալլադը գրել է կրկին ոգեշնչված լինելով Ադամ Միցկևիչի «Undine» բանաստեղծությամբ։ Կառուցվածքային նմանություններ կան «Raindrop Prelude »- ի հետ, որը ոգեշնչված էր Մայորկայի շրջանի եղանակով, որտեղ Շոպենն իր արձակուրդն էր անցկացնում Ջորջ Սանդի հետ։

Բալլադ № 4 

Բալլադ № 4, Ֆա մինոր, Op. 52;
Գրվել է 1842 թվականին Փարիզում և Նոան-Վիկում։ Սրբագրվել է 1843 թվականին։ Ստեղծագործությունը նվիրվել է Նատանիել դե Ռոտսչիլդի կնոջը ՝ Բարոնուհի Շարլոտ դե Ռոտսչիլդին, ով հրավիրել էր Շոպենին նվագելու իրենց Փարիզյան նստավայրում, որտեղ և նրան ներկայացրեցին ներկա գտնվող արիստոկրատներին և ազնվականներն։

Ըստ Ռոբերտ Շումանի, այս բալլադը ներշնչված է Ադամ Միցկևիչի «The Three Budrys» բանաստեղծության հիման վրա, որը պատմում է երեք եղբայրների մասին, ովքեր իրենց հոր պատվերով մեկնել էին գանձեր փնտրելու և վերադարձել երեք լեհ հարսնացուների հետ։

Ըստ Յոն Օգդոնի, այս ստեղծագործությունը ամենավեհ, ինտենսիվ և բացարձակ հզոր գործն է Շոպենի բոլոր գործերից, և հավելում, որ այն անհավանական է, քանի որ տևում է ընդամենը տասներկու րոպե, բայց իր մեջ պարունակում է մի ողջ կյանք։
Բալլադն օգտագործվել է «The Bourne Supremacy» ֆիլմում և «The West Wing» հեռուստասերիալում։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 

 Analysis of Chopin's Ballades at Chopin: the poet of the piano
 Detailed study guide  of Chopin's ballades, including sheet music and recordings of each piece
 Chopin's G minor Ballade, Op. 23 , a look inside by Beth Levin, La Folia Online Music Review
 Chopin and the G minor Ballade, University essay by David Björling
 "Listen to Chopin" 
 Blog post about the Ballade No. 1 by Arthur Greene
 Read more on the Ballade No. 3 and hear the performance  at the Chopin Project site
 Free scores for all four Ballades can be found on the Chopin page at IMSLP, or on the Chopin page at Musopen
 Krystian Zimerman performs the Ballades on YouTube: No. 1 No. 2 No. 3
 , Arthur Rubinstein

Տես նաև 
 

Երաժշտական ստեղծագործություններ