Բաքոս (Միքելանջելո)

«Բաքոս» (, ինչպես նաև «Գինովցած Բաքոս»), խաղողագործության ու գինեգործության աստված Բաքոսին (Դիոնիսոս) պատկերող արձան։ Քանդակի հեղինակը իտալացի քանդակագործ, գեղանկարիչ, ճարտարապետ և պոետ Միքելանջելոն է, որն արձանը կերտել է 1497 թվականին իտալացի կարդինալ Ռաֆայել Ռիարիոյի պատվերով։

Ժամանակակից արվեստաբան Ուիլյամ Ուոլլեսն այս աշխատանքը համարում է Միքելանջելոյի ստեղծագործության անդրանիկ գլուխգործոցը։

Ստեղծման պատմություն 
Միքելանջելոն արձան ստեղծելու պատվերը ստանում է 1496 թվականի հուլիսի 4-ին։ Պատվիրատուն կարդինալ Ռաֆայել Ռիարիոն էր, որը ցանկանում էր մեծացնել անտիկ արձանների հավաքածուն։  Սակայն հայտնի է, որ կարդինալը հրաժարվեց ավարտված քանդակից և արձանը ձեռք բերեց բանկիր Յակոպո Գալլին, ում այգիները գտնվում էին Կանչելերիա պալացցոյի մոտակայքում։ Քանդակագործի ընկերը՝ Կոնդիվին սխալմամբ հերքել է կարդինալի՝ արձանից հրաժարվելու փաստը, սակայն 1981 թվականին այդ փաստը հիմնավորվեց հետազոտության արդյունքում։

1572 թվականին արձանը ձեռք են բերում Մեդիչիները և տեղափոխում Ֆլորենցիա։

Այսօր «Բաքոս» արձանը պահպանվում և ցուցադրվում է Բարջելոյում (Ֆլորենցիա)։

Նկարագիր 

Այս երկումետրանոց արձանախումբը նախատեսված է բոլորածիր դիտման համար։ Միքելանջելոն պատկերել է գինովցած աստծուն և նրա ուղեկից սատիրին։ Թվում է, թե Բաքոսը ուր որ է բերանքսիվայր կընկնի, նա տարուբերվում է, սակայն պահպանում է հավասարակշռությունը՝ հետ հակվելով։ Աստծո հայացքն ուղղված է դեպի գինու գավաթը և թվում է, թե չափազանց սիրահարված է մարդկությանը իր իսկ կողմից նվիրած պարգևին։ Մեջքի մկանները լարված են, սակայն որովայնի և ազդրերի թուլացած մկանները վկայում են հոգևոր թուլության մասին։

Հոլանդացի նկարիչ Մարթեն վան Հեմսքերքի նկարում (ստեղծված 1532-1535 թվականներին) արձանի ձեռքն ու առնանդամը բացակայում են։ Ձեռքն ու գավաթը վերականգնվել են 1550-ականների սկզբներին։

Այս արձանը հիշատակվում է Միքելանջելոյին նվիրված չեխ գրող Կարել Շուլցի «Քար և ցավ» կենսագրական վեպում.

Ըստ հայ խորհրդային արվեստաբան, ԽՍՀՄ ԳԱ թղթակից անդամ Վիկտոր Լազարևի «Բաքոսը» «Միքելանջելոյի ամենաքիչ ինքնուրույն աշխատանքներից է, քանի որ պարզ երևում է անտիկ կերտարվեստի ազդեցությունը։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 -->

Արտաքին հղումներ  
scheda ufficiale di catalogo

1497 քանդակներ
Միքելանջելոյի ստեղծագործություններ
Քանդակագործություն