Գրիգորե Մոյսիլ

Գրիգորե Մոյսիլ (, ), ռումինացի մաթեմատիկոս, պրոֆեսոր (1935), Ռումինիայի ակադեմիայի (1941) և Ռումինիայի Գիտությունների ակադեմիայի (1948) անդամ։ Ռումինիայի մաթեմատիկական միության նախագահ (1956 թվականից)։ Ռումինիայի Սոցիալիստական Հանրապետության պետական մրցանակի դափնեկիր (1964)։ ԽՍՀՄ գիտության վաստակավոր գործիչ (1964)։ Ռումինիայում համակարգչային գիտությունների պիոներ։

Կենսագրություն 
Ռումինիայի ակադեմիայի անդամ, պատմության պրոֆեսորի որդի։ 1924 թվականին ընդունվել է Պոլիտեխնիկական ինստիտուտ, միաժամանակ զբաղվել Բուխարեստի համալսարանի մաթեմատիկական ֆակուլտետում։ 1929 թվականին ավարտել է Բուխարեստի համալսարանը և Բուխարեստի պոլիտեխնիկը։ Նույն թվականին պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն Ընդհանուր համակարգերի վերլուծական մեխանիկա թեման հանձնաժողովի առջև, որի կազմում էին պրոֆեսորներ Դիմիտրե Պոմպեյը, Գեորգե Ցիցեյկային և Տրայան Լալեսկուն։ Այդ ժամանակ նրա ատենախոսությունը տպագրվել է Փարիզում, և նրա մասին դրական են արտահայտվել Վիտո Վոլտերրան, Տուլիո Լևի Չիվիտան և Պոլ Լևին։

Գիտելիքները կատարելագործել է Սորբոնում (1930-1931)։  1931 թվականին վերադարձել է Ռումինիա և նշանակվել Յասի համալսարանի մաթեմատիկական ֆակուլտետի դասախոս։  Դրանից կարճ ժամանակ անց Ռոկֆելերի հիմնադրամից կրթաթոշակ է ստացել Հռոմում սովորելու համար։ 1931-1932 թվականներին վերապատրաստվել է Հռոմի համալսարանում։ 1932 թվականին վերադարձել է Յասի, որտեղ ապրել և աշխատել է գրեթե 10 տարի (1935 թվականից՝ պրոֆեսոր), 1942 թվականից՝ Բուխարեստի համալսարանում։

1946-1948 թվականներին եղել է Անկարայում դեսպան և կարդացել է Ստամբուլի համալսարանի ու Ստամբուլի տեխնիկական համալսարանի մեխանիկայի դասընթացը։

Ավելի ուշ աշխատել է նաև Ռումինիայի ԳԱ մաթեմատիկայի ինստիտուտում։ Եղել է Ավտոմատացման խորհրդի և Ռումինիայի ԱՆ կիբեռնետիկայի խորհրդի նախագահը։

Գիտական գործունեություն 
Նրա գիտական հետաքրքրությունների շրջանակը շատ լայն էր։  Սկզբում զբաղվել է ֆունկցիոնալ վերլուծության և մաթեմատիկական տրամաբանության և հանրահաշվական տրամաբանության հետազոտություններով։ Հետազոտել է դիֆերենցիալ երկրաչափության խնդիրները, մասնավոր ածանցյալների հետ հավասարումների տեսությունը, 1952 թվականից զբաղվել է Բուլյան հանրահաշվի կիրառման խնդիրներով, Հալուայի տեսությամբ և ավտոմատացման տեխնիկայի տրամաբանական բազմազանությամբ։ Աշխատել է նաև մաթեմատիկական ֆիզիկայի և առաձգականության տեսության բնագավառում։

Ռումինիայում համարվում է ինֆորմատիկայի հայրը։

Առաջինը Ռումինիայում սկսեց կարդալ ժամանակակից հանրահաշվի դասընթացը։

Ընտրված աշխատանքներ 
 1929: La mecanique analytique des systemes continus
 1942: Logique modale
 1954: Introducere în algebrăef
 1959: Teoria algebrică a mecanismelor automate
 1960: Funcționarea în mai mulți timpi a schemelor cu relee ideale
 1961—1962: Circuite cu tranzistori
 1965: Încercări vechi și noi în logica neclasică
 1968: Elemente de logică matematică și teoria mulțimilor.

1996 թվականին համակարգչային գիտություններում ակնառու նվաճումների համար հետմահու պարգևատրվել է համակարգչային ընկերակցության IEEE մեդալով՝ «Համակարգչային տեխնիկայի պիոներ»։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Grigore Moisil
  Mathematics Genealogy Project

Մաթեմատիկոսներ այբբենական կարգով
Փարիզի համալսարանի շրջանավարտներ
Ռումինացի մանկավարժներ
Բուխարեստի համալսարանի շրջանավարտներ
Դիվանագետներ
Ռումինացի գիտնականներ
Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորներ
Ռումինացի ակադեմիկոսներ
Ռումինացի մաթեմատիկոսներ
Ռումինացի պրոֆեսորներ
Ռումինիայի դիվանագետներ
Ռումինացի գյուտարարներ