Չորրորդ իշխանություն

Չորրորդ իշխանություն (), բառակապակցություն, որը որոշում է ինչպես մամուլը, այնպես էլ դրա ազդեցությունը սոցիումի վրա։ Ըստ պնդման, լրագրողները հասարակության մեջ ամենամեծ իշխանության կրողներն են։ Այդ իշխանության գիտակցումը պետք է ուղեկցվի համեստությամբ և կարդացողի առջև պարտքի զգացումով։ Բոլոր ժամանակներում նրանք ճանաչման են հասել հստակության բարձր մակարդակով և անկողմնապահությամբ, ինչպես նաև արդար խաղի կանոններին հետևելու շնորհիվ։

Առաջին, երկրկրորդ և երրորդ իշխանություններն են օրենսդիր, գործադիր և դատական իշխանությունները համապատասխանաբար։ Անգլալեզու  տերմինը բառացի նշանակում է «չորրորդ դաս» և ակնարկ է հանդիսանում միջնադարյան եվրոպայի երեք դասերին՝ պալատականություն, հոգևորականություն և սովորական մարդիկ։

Պետք է նշել, որ «չորրորդ իշխանություն» տերմինը համարվում է լիրիկական և հսկայական ազդեցություն փոխանցվում ԶԼՄ-ից հասարակության վրա։ Մինչ այդ ԶԼՄ-ն չունի իրական իշխանություն, քանի որ իրավունք չունեն բռնի ուժով ստիպել որևէ գորոծղություն կատարել, ինչպիսին, օրինակ տուգանքի վճարումն է։

Պատմություն 

Այս տերմինն առաջին անգամ օգտագործել է Թոմաս Կառլեյլը։ Երբեմն վերագրում են նաև Ժան-Ժակ Ռուսոյին։ «Ժամանակակից» իմաստով առաջին «տպված» հիշատակումը կատարել է Թոմաս Մակոլեյը։ Օսկար Ուալդն օգտագործել է «ժուռնալիզմ» բառը տվյալ իմաստով։

Կա կարծիք, որ «ժուռնալիստիկան համարվում է չորրորդ իշխանություն (եթե տեսականորեն ենթարդել, ապա նման բան հնարավոր է) միայն այն ժամանակ, երբ այն այնպիսին չէ, ինչպիսին պիտի լինի».

Գլոբալիզացիայի կոնտեքստում որոշ մասնագետներ մամուլն անվանում են ոչ թե չորրորդ, այլ առաջին իշխանություն։

Այլընտրանքային նշանակություններ 

 Ռուսաստանում չորրորդ իշխանություն անվանում են նաև դատախազությունը, առաջին հերթին Ռուսաստանի Դաշնության դատախազությունը։
 Բառակապակցությունը հաճախ փոփոխվել է նաև պրոլետարիատից կախված։ Իտալիայում Չորրորդ իշխանություն (Il quarto stato) տերմինը լրագրողներն օգտագործել են
 երկրի հյուսիսում՝ Միլանում և Տուրինում նախորդ դարի սկզբում մասշտաբային պրոլետարիատական և գործադուլային ցույցերը։
 Ելենա Բլավատսկայան չորրորդ իշխանության տակ հասկանում էր ատլանտ ռասայի իշխանությունը։
 1789 թվականին բրիտանական պարլամենտարիումը պարլամետական դեբատներին Ուիլյամ Փիթի հետ բանավիճելիս թագուհուն անվանեց «չորրորդ իշխանություն»։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 ЧЕТВЁРТАЯ ВЛАСТЬ СТАНОВИТСЯ ПЕРВОЙ
 «The Hero as Man of Letters. Johnson, Rousseau, Burns» Из работы Томаса Карлейла.
 

Լրագրություն