Էրվին Քյոնիգ

Էրվին Քյոնիգը կամ Հայնց Թորվալդը, Վերմախտի դիպուկահար էր, ում գոյության փաստն անստույգ է և հնարավոր է` հորինված։ Հայտնի է սովետական դիպուկահար Վասիլի Զայցևի դեմ ստալինգրադյան դիպուկահարային մենամարտի շնորհիվ։ Նրա անունը հիշատակվում է միայն Զայցևի հուշերում, որտեղ վերջինը նշում է, թե տեղեկացվել է Ստալինգրադ ժամանած Ցոսենի դիպուկահարների դպրոցի ղեկավար, ՍՍ-ի շտանդարտենֆյուրեր Հայնց Թորվալդի մասին, որին հետագայում ոչնչացրել է։

Զայցևի տարբերակ 
Իր հուշերում Վասիլի Զայցևը գրում է դիպուկահարների բեռլինյան դպրոցի ղեկավարի մասին, ում ուղարկել էին Ստալինգրադ` իրեն վերացնելու համար։ Գրքի մեջ մանրամասն ներկայացված է երկու դիպուկահարների մենամարտը։ Ըստ Զայցևի տարբերակի` ինքը բացահայտել էր Քյոնիգի տեղը, ով դարանել էր երկու զորքերի միջև ընկած չեզոք գոտում` երկաթե թիթեղից և ջարդած աղյուսներից շինած թաքստոցում։ Զայցևն, իր զինակից Կուլիկովի հետ ծուղակ է պատրաստում Քյոնիգի համար։ Կուլիկովը փուստ կրակոց է անում, ինչից հետո նրանք սպասում են, որպեսզի արևը դադարի իրենց առջևից լուսավորել, որպեսզի նշանոցը դրա լույսից չպսպղա։ Երբ արևն անցնում է սովետական դիպուկահարների թիկունքը, Կուլիկովը սաղավարտ է բարձրացնում, ինչից հետո Քյոնիգը կրակում է։ Կարծելով թե սպանել է Զայցևին` նա մի փոքր բարձրացրել է գլուխը, ինչից հետո էլ Զայցևը նրան սպանել է։

Անվստահություն գոյության հանդեպ
Բրիտանացի պատմաբան Ֆրենք Էլիսն իր «Ստալինգրադյան կաթսա» (The Stalingrad Cauldron) գրքում կասկածի տակ է առնում Էրվին Քյոնիգի գոյության փաստը, քանի որ` նախ չկան նրա գոյությունը հաստատող որևէ փաստեր, երկրորդն էլ` 1942-1943 թթ. Բեռլինում դիպուկահարների դպրոց գոյություն չուներ։ Բացի այդ Էլիսը նշում է, որ խորհրդային ոչ մի աղբյուրում մենամարտի ճշգրիտ ժամանակի մասին որևէ տեղեկություն չկա, թեև Զայցևն իր հուշերում սովորաբար նշում է կոնկրետ ամսաթվեր։ Էլիսը նաև կասկած է հայտնում Քյոնիգի դիրքավորման հետ կապված` դատելով Զայցևի նկարագրությունից արևը հետկեսօրին նրա դիմացից էր շողում, սակայն դրանից հետևում է, որ Քյոնիգը գտնվում էր այնտեղ, որտեղ տեղակայված էին սովետական զինվորները։ Նաև դժվար է պատկերացնել, թե հմուտ դիպուկահարը, ինչպիսին պետք է որ լիներ Քյոնիգը, թույլ տար մի քանի կոպիտ սխալներ, օրինակ` անզգուշորեն դուրս ցցեր գլուխը, կամ թողներ, որ արևի լույսն ընկնի նշանոցի վրա։ Ամենայն հավանականությամբ այս պատմությունը Երկրորդ աշխարհամարտի ժամանակ խորհրդային քարոզչության հերթական հորինվածքն էր` սեփական զինվորների ոգին բարձրացնելու համար։

Արտացոլում մշակույթում
Վասիլի Զայցևի հուշերն ընկած են Ուիլյամ Քրեյգի «Թշնամին` դարպասի մոտ. Ստալինգրադի ճակատամարտը» (Enemy at the Gates: The Battle for Stalingrad) գրքի և դրա հիման վրա ռեժիսոր Ժան-Ժակ Աննոյի նկարահանած «Թշնամին` դարպասի մոտ» ֆիլմի հիմքում, որտեղ Զայցևին մարմնավորել է Ջուդ Լոուն, իսկ Քյոնիգին` Էդ Հարիսը։ Ֆիլմի սյուժեն ընկած է նաև Call of Duty: World at War խաղի Vendetta առաջադրանքի հիմքում, որտեղ Զայցևի կերպարը փոխարինված է շարքային Դմիտրի Պետրենկոյով։

Տես նաև
Պանֆիլովականներ
Ալեքսանդր Մատրոսով

Ծանոթագրություններ 

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին մասնակցած գերմանացիներ
Գրական կերպարներ
Գնդակահարվածներ
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի քաղաքական առաջնորդներ
Գերմանացի ռազմական գործիչներ
Հորինված տղամարդիկ
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի գերմանացի զինվորականներ