Սերբական Հանրապետության աշխարհագրություն

Սերբական Հանրապետությունը աշխարհագրական տեսանկյունից տեղակայված է Բալկանյան թերակղզու կենտրոնական մասում։ Սերբական Հանրապետության տարածքը կազմում է 24,641² կիլոմետր։ Այն գտնվում է 42°° 33 ‘ և 45°° 16 ‘ հյուսիսային լայնության և 16°°11 ‘ ու 19 °° 37 ‘ արևելյան երկայնության միջև։ Սերբիայի Հանրապետությունը գտնվում է  երկու բնական-աշխարհագրական և սոցիալ-տնտեսական շրջանների՝ Պաննոնյան և Միջերկրական ծովի սահմանագծում, ծով ելք չունի։

Սահմաններ 

Սերբական Հանրապետության սահմանները միջազգայնորեն ճանաչված են և սահմանամերձ են Սերբիայի, Խորվաթիայի, Չեռնոգորիայի, նաև Բոսնիա և Հերցեգովինայի Ֆեդերացիայի հետ։ Սերբական Հանրապետության սահմանների երկարությունը կազմում է 2,170 կմ, որից 1,080-ը սահմանակից է Բոսնիա և Հերցեգովինայի Միավորմանը։ Թե այդ և թե այլ սահմանները ստեղծվել են առանց հաշվի առնելու էթնիկ, պատմական և բնական-աշխարհագրական գործոնները և որոշվել են Դեյթոնյան համաձայնագրի ժամանակ, ռազմաքաղաքական իրավիճակի հիման վրա։

Հաշվարկների համաձայն, եթե Սերբական Հանրապետության տարածքը համախմբված շրջանակ լիներ, ապա սահմանների երկարությունը կլիներ 561 կմ։

Ռելիեֆ

Լեռներ 

Սերբական Հանրապետության տարածքների երկրամակերևույթը ներկայացված է տարբեր ձևերով։ Հյուսիսային հատվածը պրիպաննոնյան բլրավոր լեռնաշղթայում, կազմված է կայնոզոյան նստվածքից, աստիճանաբար թեքվում է դեպի ողողակային դաշտավայրը և գետային դարատափ, որոնք համարվում են Սերբիայի Հանրապետության առավել բերրի վայրերը։ Հանրապետության արևելքում և հարավ-արևելքում դարավանդավոր տեղանքը աստիճանաբար հասնում է Հերցեգովինայի բարձր լեռներին։

Սերբական Հանրապետության լեռների շարքում առավել հայտնի է Յախորինան, որտեղ 1984 թվականին կայացել է տասնչորսերորդ ձմեռյաին Օլիմպիական խաղերը։ Ոչ պակաս հայտնի է նաև Մագլիչ լեռը, որը հանդիսանում է Սերբիայի, Բոսնիայի և Հերցեգովինայի հանրապետությունների ամենաբարձր լեռը՝ ծովի մակարդակից 2386 մետր։ Սերբիայի Հանրապետությունում են գտնվում Զելենգորի, Լելիի, Վոլույկա, Տրեսկավիցներ, Ռոմանիի, Վլաշիչա, Գրմեչա, Կոզարներ, Օզրենա և շատ այլ կուսական տեղանքներ, որոնք իրենց անտառներով լեռնագնացների, ձկնորսների և զբոսաշրջիկների ուշադրությունն են գրավում։

Ջրագրություն 

Սերբական Հանրապետությունն ունի ջրային ռեսուրսների զգալի պաշարներ, ինչպես նաև ստորերկրյա ջրեր։ Սերբիայի Հանրապետությունում են գտնվում բազմաթիվ աղբյուրներ և հանքային ջրեր։

Գետեր 

Շատ գետեր Հանրապետությունում ունեն խոշոր ջրվեժներ և զգալի հիդրոէներգետիկ ներուժ։ Դրանք ունեն նաև բազմաթիվ հանգստավայրային ներուժ, հատկապես լեռնային գետերն իրենց մաքուր ջրով։

Սերբիայի Հանրապետության ամենամեծ գետերը համարվում են Դրինան (305 կմ), Սավան (202 կմ) և Վրբասը (117 կմ)։ Դրանք պատկանում են Սև ծովի ավազանին։ Արևելյան Հերցեգովինայի Չեմերնո լեռնանցքից հարավային գետերը (Տրեբիշնիցա, Ներետվա) պատկանում են Ադրիատիկի ավազանին։ Սերբիայի Հանրապետության մյուս խոշոր գետը Բոսնան է։

Լճեր 

Սերբական Հանրապետության ամենամեծ լիճը համարվում է Բիլեչյան լիճը (մակերես 27,064 կմ²), որը Բալկաններում ամենամեծ արհեստական լիճն է։ Արհեստական լճերից են նաև Պերուչաց (12,401 կմ²), Զվորնիչ (8,876 կմ²), Վիշերգադ (8,900 կմ²) և Բեչացկ (2,300 կմ²) լճերը։ Բնական ծագմամբ ամենամեծ լիճը Շտիրինսկի լիճն է (0,129 կմ²), որը գտնվում է Զելենգորա լեռան վրա։ Այլ բնական լճերից են նաև Կոտլանիչը (0,044 կմ²), Ուլոշը (0,043 կմ²), Դոնյե Բարը (0,021 կմ²) և Օրլովան (0,021 կմ²)։

Սերբական Հանրապետության լճերը գտնվում են պետության պաշտպանության ներքո։ Սերբիայի Հանրապետության լճերի կարգավիճակը սահմանվում է «Ջրային ռեսուրսների մասին» օրենքով։ Գյուղատնտեսության, անտառտնտեսության և ջրային ռեսուրսների նախարարության շրջանակներում Սերբական Հանրապետության ջրային ռեսուրսների տնօրինությունը ներգրավված է լճերի պաշտպանության գործում։

Արտաքին հղումներ

Ծանոթագրություններ 

Բոսնիա և Հերցեգովինայի աշխարհագրություն