Մթնշաղային կապտաթիթեռ

Մթնշաղային կապտաթիթեռ (), կապտաթիթեռների ընտանիքին պատկանող միջատ, որը գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

Նկարագրություն 
13-16 մմ (արուներ) և 12-15 մմ (էգեր) առջևի թևի երկարությամբ, ոչ խոշոր չափի թիթեռներ են։ Արուի թևերը, որոնք ունեն խիտ մգացված արտաքին եզր, վերևից մուգ կապույտ են՝ լավ արտահայտված են դիսկալ և հետդիսկալ պտերի շարքերով։ Թույլ արտահայտված դիսկալ պուտով էգը վերևից միատարր մուգ շագանակագույն է։ Դիսկալ և հետդիսկալ սև պտերի լավ արտահայտված նախշով թևերի ստորին մակերեսը միատարր մուգ շագանակագույն է։

Տարածվածություն 
Հանդիպում են Եվրոպայում, դեպի արևելք` մինչև Կենտրոնական Սիբիր, Փոքր Ասիայում, Կովկասում, Անդրկովկասում։ Հայաստանում հայտնի է ոչ շատ տեղերից՝ Ստեփանավան քաղաքի շրջակայքից (Լոռու մարզ), Սեմյոնովկա և Շորժա գյուղերից (Գեղարքունիքի մարզ) և Ծաղկաձորից (Կոտայքի մարզ)։

Էկոլոգիա 
Ապրում են մարգագետիններում, անտառի վերին եզրերի տափաստանացած հատվածներում՝ 2000-2300 մ ծովի մակարդակից բարձր։ Հուլիսի կեսից մինչև օգոստոսի կեսը տալիս են մեկ սերունդ։ Երկրորդ-երրորդ հասակի թրթուրները մրջյունների միջոցով տեղափոխվում են մրջնանոց, որտեղ էլ ձմեռում են։ Ուտելով մրջյունների թրթուրներին և հարսնյակներին՝ ձմեռումից հետո ավարտում են սնվելը։ Հարսնյակավորվում են մրջնանոցում։

Պահպանություն 
Ընդհատված արեալով, ոչ բարձր թվաքանակով հազվագյուտ տեսակ է, որը Բնության պահպանության միջազգային միության Կարմիր ցուցակի չափորոշիչներով գնահատվում է որպես խոցելի տեսակ։ Տեսակը ընդգրկված է ԲՊՄՄ Կարմիր ցուցակում համեմատաբար բարվոք վիճակում գտնվող, սակայն կարող է հայտնվել վտանգված տեսակների թվում կարգավիճակով և Բեռնի կոնվենցիայի Հավելված երկուսում։

Թվաքանակի փոփոխության միտումները բացահայտված չեն։

Վտանգման հիմնական գուծոններն են հանդիսանում հողերի հերկումը, կերաբույսի ծաղկման շրջանում իրականացվող խոտհունձը, անասունների գերարածեցումը, ինքնաթիռներով անտառային տարածքների թունաքիմիկատներով մշակումը։

Պահպանվում է «Սևան» ազգային պարկում։

Ծանոթագրություններ 

Միջատներ
Հազվագյուտ տեսակներ
Խոցելի տեսակներ
ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված կենդանիներ