Նաթան Կաց

Նաթան Կաց (, ), էլզասցի և գերմանացի բանաստեղծ, դրամատուրգ և թարգմանիչ։ Համարվում է 20-րդ դարի էլզասերենով ստեղծագործած խոշորագույն հեղինակներից մեկը։

Կենսագրություն  
Ծնվել է հրեայի ընտանիքում։ Հայրը մսագործ էր (շոյխետ)։ Մայրը ծագումով Բլոտզայմ քաղաքում տեքստիլ արտադրության սեփականատեր հարուստ ընտանիքից էր։ Ընտանիքն ունեցել է մսի խանութ։ Ապագա բանաստեղծը հաճախել է գյուղի միակ դպրոցը, իսկ քանի որ Էլզասը բռնակցված էր, կրթությունն իրականացվում էր միայն գերմաներենով։ Մոր շնորհիվ նա տիրապետել է ֆրանսերենի։ Ինքնուրույն սովորել է անգլերեն։ 1913 թվականի սեպտեմբերին զորակոչվել է Գերմանական կայսերական բանակ։ Կռվել է Գերմանական կայսրության բանակում, մասնակցել Առաջին համաշխարհային պատերազմին և 1914 թվականի օգոստոսի 20-ին վիրավորվել է Սառեմբուրգի մոտակայքում։ Հիվանդանոցում վերականգնման ընթացքում նա Ֆիրբուրգի համալսարանում սովորել է գերմանական գրականություն։ 1915 թվականին նորից պայքար է մղել Նիժնի Նովգորոդի մոտակայքում, որտեղ նա գերի է ընկել ռուսական զորքերի կողմից և տարվել է ռազմագերիների ճամբար։ Այդ ճամբարում նա գրել է իր բանաստեղծությունների առաջին ժողովածուն՝ «Das Galgenstüблейн» («Կախաղան»), որը հրատարակվել է հինգ տարի անց՝ 1920 թվականին։ Նա բանաստեղծություններ է նվիրել իր հայրենիքին և անդրադարձել է պատերազմի սարսափների թեմաներին։ Նա գերմաներեն է թարգմանել Վիլյամ Շեքսպիրի, Չառլզ Պեգի, Թենիսոնի, Ռոբերտ Բըրնսի և Ֆրեդերիկ Միստրալի ստեղծագործությունները։ Բանաստեղծություններ և պատմություններ է գրել էլզասերեն։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ նա ստիպված տարագրվել է Լիմուզենն:Պատերազմի ավարտից հետո բանաստեղծը վերադարձել է Մյուլուզ, որտեղ 1946 թվականից մինչև 1958 թվականին թոշակի անցնելը եղել է քաղաքային գրադարանի գրադարանավար։ Մյուլուզում ապրել է մինչև կյանքի վերջը՝ 1981 թվականը։

Ընտանիք  
Ամուսնացած է եղել Ֆրանսուազա Կացի հետ (ի ծնե՝ Բուալյի), որը ֆրանսիացի նկարիչ Լուի-Լեոպոլդ Բուայլիի և գեներալ Ֆուայի ծոռնուհին էր։ Բանաստեղծի մահից հետո Ֆրանսուազան իր կյանքը նվիրել է նրա գրական ժառանգության համակարգմանը։

Հիշատակ  
 2005 թվականին ստեղծվել է Նաթան Կացի անվան մրցանակը (), որը շնորհում են երիտասարդ բանաստեղծներին։
 Բանաստեղծի պատվին իր հայրենի Վալիդիգոֆեն քաղաքում կառուցվել է հուշարձան։ 
 Նաթան Կացի հիշատակին Մյուլուզ (Allée Nathan Katz) և Բլոտզայմ (Rue Nathan Katz) քաղաքներում անվանակոչվել են փողոցներ։

Ծանոթագրություններ 

Ֆրանսիացի բանաստեղծներ
Գերմանացի բանաստեղծներ
20-րդ դարի բանաստեղծներ
Գերմանացի թարգմանիչներ
Գերմանացի դրամատուրգներ
Բանաստեղծներ այբբենական կարգով