Իվետա Գիլբեր

Իվետա Գիլբեր (, իսկական անունը՝ Emma Laure Esther Guilbert, ), Հիասքանչ դարաշրջանի կաբարեի ֆրանսիացի երգչուհի, դերասան և մոդել։

Կենսագրություն 
Իվետա Գիլբերը ծնվել է  1865 թվականին Փարիզում։ Հայրը եղել է հնավաճառ, մայրը՝ գլխարկ կարող։ 16 տարեկանից աշխատել է կարի արվեստանոցում և Օսմանի զբոսայգու Printemps հանրախանութում  վաճառողուհի։ Ավարտել է դրամատիկական արվեստի դասընթացները (1885)։ Առաջին ելույթն ունեցել է Théâtre des Bouffes du Nord-ում, այնուհետև խաղացել է Théâtre de Cluny, Théâtre des Nouveautés, Théâtre des Variétés երաժշտական սրահներում։ Չբավարարվելով երրորդական դերերով, սկսել է երգել մյուզիք-հոլլերում և  կաբարեներում։ Նրա երգացանկում ընդգրկված էին Պոլ Շառլ դը Կոկյի, Ժան Լորենի, Ժան Ռիշպենի և այլոց բանաստեղծությունների հիման վրա գրված երգեր։

Էլդորադո երաժշտական սրահում նրան նկատում է Զիգմունդ Ֆրոյդը, նրանք ծանոթանում են և աշխույժ  նամակագրություն սկսում։ Հետագայում Ֆրոյդը նրա լուսանկարը կախում է իր կաբինետում՝ Լու Անտրեաս-Սալոմեի նկարի կողքին։

Շարլ Զիդլերի օժանդակությամբ, որի հետ ծանոթացել էր 1885 թվականին, վարձահրավեր է ստանում Մուլեն Ռուժից 1891 թվականին։ Մարսել Պրուստը նրա առաջնելույթին նվիրված ակնարկ է տպագրում Mensuel ամսագրում։ Այստեղ երգչուհուն տեսնում է Անրի դը Տուլուզ-Լոտրեկը։  1906 թվականին Գիլբերը ելույթ է ունենում Քարնեգի հոլում, 1913 թվականին Նիսի խաղատանը, երգում է Գերմանիայում և Մեծ Բրիտանիայում։

Այդ տարիներին նրա խաղացանկը դարձավ ավելի գրական և համալրվեց միջնադարյան երգերով։ Ավելի ուշ զբաղվել է թատերական մասնավոր գործունեությամբ, վարել է լրագրային և ամսագրային ժամանակագրություն, ելույթներ է ունեցել ռադիոյով, զբաղվել է դասավանդմամբ և ռեժիսուրայով, գրել է մի քանի գրքեր, նկարահանվել է Ֆրիդրիխ Վիլհելմ Մուրնաուի (Ֆաուստ, 1926), Լ’Էրբեի (Փողեր, 1928), Մորիս Թուրնյորի (Երկու որբեր, 1933), Սաշա Գիտրիի  (Երազենք, 1936) և այլ ֆիլմերում։  Շուրջ քառասուն տարի երգեր է ձայնագրել, շատ ձայնագրություններ պահպանվել են։

Մահացել է 1944  թվականին Էքս ան Պրովանսում։ Թաղված է Պեր Լաշեզ գերեզմանոցում։

Հուշեր և այլ գրքեր 
, 1894).]]
 Comment on devient une étoile (1893)
 La vedette (1902)
 La Chanson de ma vie (1927)
 L’art de chanter une chanson (1928)
 La Passante émerveillée (1929)
 Mes lettres d’amour (1933)
 Autres temps, autres chants (1946)

Մրցանակներ 
 Պատվավոր Լեգեոնի շքանշանի ասպետ (1932)

Գրականություն 
 Liebowitz Knapp B., Chipman M. That was Yvette; the biography of Yvette Guilbert, the great diseuse. New York: Holt, Rinehart and Winston, 1964.
 Geffroy G. Yvette Guilbert. New York: Walker, 1968.
 Hanke H. Yvette Guilbert. Berlin: Henschelverl., 1974.
 Brécourt-Villars C. Yvette Guilbert l’irrespectueuse. Paris: Plon, 1997.

Ծանոթագրություններ 

Ֆրանսիացի դերասանուհիներ
Ֆրանսիացի երաժիշտներ
Պեր Լաշեզ գերեզմանատանը թաղվածներ
Ֆրանսիացի երգչուհիներ
Թատրոնի դերասանուհիներ
Ֆրանսիացի կինոդերասաններ
Ֆրանսիացի կոմպոզիտորներ
Ֆրանսիացի մոդելներ