Բագ Չալ

Բագ-Չալ () կամ Վագրեր և Այծեր, հնագույն տրամաբանական սեղանի խաղ, նախատեսված է երկու խաղացողի համար։ Առաջացել է Նեպալից։

Խաղը համարվում է ասիմետրիկ, այսինքն խաղի ընթացքում խաղացողները հետապնդում են տարբեր նպատակներ։ Խաղացողներից մեկը ղեկավարում է 4 վագրերը, մյուսը՝ 20 այծերը։ Վագրերը պետք է «որսան» այծերին, իսկ այծերը պետք է փորձեն արգելափակել վագրերի տեղաշարժվելու հնարավորությունը։

Բագ-Չալ խաղի համակարգչային տարբերակը ևս գոյություն ունի։

Ստուգաբանություն 
Խաղը թարգմանաբար նշանակում է Վագրի քայլերը։

Կանոններ 

Խաղը ընթանում է տախտակի վրա, որտեղ պատկերված է 5×5 քառակուսիներից բաղկացած 25 կետեր պարունակող ցանց։ Կետերն իրար են միացված գծերով, որոնցով սահմանվում է քայլերի ուղղությունները։

Խաղը սկսվելուց առաջ վագրերը շարվում են տախտակի անկյունային կետերին, իսկ այծերը դեռ տախտակին դրված չեն։ Խաղացողները խաղում են հաջորդաբար, խաղը սկսում է այն մասնակիցը ում մոտ այծերն են։

Վագրերը խաղը հաղթում են, եթե նրանց հաջողվում է «ուտել» 5 այծ։

Այծերը հաղթում են, երբ նրանք շրջափակում են բոլոր՝ 4 վագրերին, այսինքն երբ վագրերը այլևս քայլելու հնարավորություն չեն ունենում։

Վագրեր 
Ըստ կանոնի վագրերը ունեն քայլելու երկու տարբերակ՝

 վագը կարող է տեղափոխվել հարևան կետ, բայց միայն այն դեպքում երբ այդ երկու կետերը միացված եմ գծով
 վագրը կարող է «ուտել» հարևան կետում գտնվող այծին եթե իր և այծի կետերը միացված են գծով, իսկ այծից հետոի կետը գծի ուղղությամբ դատարկ է։ «Ուտելուց» հետո վագրը այծի վրայից թռչում է դեպի վերոնշյալ դատարկ կետը, իսկ այծին տախտակից հեռացնում են։ Այծերին «ուտելը» պարտադիր չէ։

Այծեր 
Այծերի համար կաննոները հետևյալն են՝

 քանի դեռ բոլոր 20 այծերը տակտակի վրա չեն, այծերի միակ հնարավոր քայլը ազատ կետերին նոր այծ ավելացնելն է
 այն բանից հետո երբ բոլոր այծերն արդեն տախտակի վրա են, ցանկացած այծ կարող է տեղաշարժվել դեպի հարևան այն ազատ կետ, որն իր կետին միացված է գխով։

Գոյություն ունի նաև լրացուցիչ կանոն, որը նախատեսված է անվերջ ոչ ոքի դեպքի համար, այն բանից հետո, երբ բոլոր այծերը շարվել են տախտակին, արգելվում են այնպիսի քյլերը  որոնք բերում են նախորդ դիրքին։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Play Baghchal game online
 Description of the Bagh Chal rules.
 BoardGameGeek's page about "Bagh Chal"
 Computing Tigers and Goats, a research paper by Lim Yew Jin & J. Nievergelt 
 Java applet that plays Bagh Chal
 Shockwave version of Bagh Chal 
 Real-time Online Baghchal Game in Node.js 
 Bagchal Game for Android