Նորվեգիայի սահմանադրություն

Էիդսվոլյան սահմանադրություն 1814 (), Նորվեգիայի սահմանադրություն, որը հաստատվել է 1814 թվականի մայիսի 17-ին Էիդսվոլում (Eidsvoll) պետական ժողովում (Riksforsamlingen): Սահմանադրությունը ընդունվեց այն ժամանակ, երբ Դանիան նորվեգական թագից հրաժարվեց հօգուտ Շվեդիայի (Քիլի հաշտության պայմանագրեր)։ Սահմանադրության ընդունողներից է եղել պատմաբան, գրող, պետական ծառայող Յակոբ Աալը։

Սահմանադրությամբ Նորվեգիան հռչակվեց անկախ պետություն, որի բարձրագույն պետական մարմինը խորհրդարանն է՝ Սթորթինգը, որը ունի օրենսդրական և ֆինանսական լայն իրավասություններ։ Խորհրդարանի ձևավորվումը իրականացվում է ուղղակի ընտրությունների միջոցով։ Գործադիր իշխանությունը իրականացնում է թագավորը։ Վերջինս իրավունք չունի ցրել խորհրդարանը՝ ունենալով միայն հետաձգող վետոյի իրավունք։

Համաձայն սահմանադրության՝ երկրում պետք է տիրի խոսքի, մամուլի, ձեռնարկատիրության ազատություն, անձնական կյանքի անձեռնմխելիություն և այլն։

Շվեդիայի և Նորվեգիայի միացյալ թագավորությունը (1814 թ.) (Շվեդիա) պարտավորվում էր ընդունել նորվեգական նոր սահմանադրությունը որոշակի փոփոխություններով, որոնք պայմանավորվում էին միության պայմանագրով։

1814 թվականին ընդունված Էիդսվոլյան սահմանադրությունը որոշ փոփոխությունների ենթարկվելուց հետո (1905 թ., 1936 թ., 1946 թ. և այլն) ներկայումս էլ հանդիսանում է Նորվեգիայի սահմանադրությունը՝ երկրի գլխավոր իրավական փաստաթուղթը։ Յուրաքանչյուր տարվա մայիսի 17-ին Նորվեգիայում նշվում է անկախության օրը (Նորվեգիայի սահմանադրության օր)։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Конституция Норвегии (Королевства Норвегия) от 17 мая 1814г. Л. А. Окунькова. 

Նորվեգիայի կառավարում
Շվեդիայի պատմություն
Մայիսի 17
Նորվեգիայի իրավունք
Սահմանադրություններ
Նորվեգիայի պատմություն
Սահմանադրական իրավունք