Ոչ ֆորմալ կրթություն

Ոչ ֆորմալ կրթություն, ցանկացած տեսակի կազմակերպված և համակարգված կրթական գործունեություն է, որը կարող է չհամընկնել դպրոցների, քոլեջների, բուհերի և ֆորմալ կրթության մեջ մտնող այլ կազմակերպությունների գործունեության հետ։ Հասարակական գիտություններում և ժամանակակից մանկավարժական պրակտիկայում տերմինը կիրառվում է «շարունակական կրթություն», «հավելյալ կրթություն», «ինքնակրթություն» հասկացությունների ներքո, որը ցույց է տալիս, որ ժամանակակից կյանքում անձի կայացման համար կարևոր է կրթվել և զարգանալ ողջ կյանքի ընթացքում։ Որպես կանոն, ոչ ֆորմալ կրթությունը հակադրվում է ֆորմալ կրթությանը, որը իրականացվում է պետական կրթական հաստատություններում, կրթության վերաբերյալ պաշտոնապես ընդունված փաստաթղթերով, թեպետ ոչ ֆորմալ կրթության իրականացման համար հավաստագրի բացակայությունը պարտադիր պայման չէ։

Ոչ ֆորմալ կրթությունը կարևոր դեր է խաղում այն երեխաների ու մեծահասահասկների կրթության գործում, ովքեր չեն ունեցել դպրոց հաճախելու հնարավորություն։ Ոչ պետական հաստատությունները, որոնք զբաղվում են կրթությամբ և անձի զարգացմամբ, հիմնականում իրականացնում են ոչ ֆորմալ կրթություն։

Ոչ ֆորմալ կրթությանը նպաստում է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն։

Ոչ ֆորմալ կրթության օրինակներ 

Ոչ ֆորմալ կրթություն են օրինակներ են
 ընդլայնված կրթական կենտրոնները,
 մեծահասակների համար գրագիտության խմբերը,
 աշխատանքային հմտությունների ուսուցումը, մասնագիտական վերապատրաստումը հենց աշխատավայրում,
 հեռավոր մարզերում ապրողների համար հեռակա ուսուցումը,
 զարգացած և զարգացող երկրներում հասարակագիտության և կրթության շարունակականության ուսուցումը երիտասարդների և մեծահասակների համար,
 բարձրագույն ոչ ֆորմալ կրթությունը։

Ոչ ֆորմալ կրթության հիմնական սկզբունքներ 

Ոչ ֆորմալ կրթությունը հիմնականում տարբերվում է ֆորմալ կրթությունից հետևյալով.
 ուսուցում ըստ անհրաժեշտության և կարիքի,
 կապը պրակտիկայի հետ,
 ճկուն կրթական ծրագրերը, դասացուցակը և իրականացման վայրի ընտրությունը։

Ոչ ֆորմալ կրթությունը միջազգային համալսարաններում 
Բոլոնյան համակարգի փաստաթղթերում, ՄԱԿ-ի, ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի, ԵՄ-ի, ԵԽ-ի հրապարակումներում բարձրագույն ոչ ֆորմալ կրթությունը համարվում է առաջնային։

Ոչ ֆորմալ կրթությամբ զբաղվող առաջին համալսարանը ԱՊՀ և Բալթյան երկրների տարածքում եղել է Քրիստոնեական հումանիտար-տնտեսագիտական բաց համալսարանը, որը ստեղծվել է 1997 թվականին Օդեսա քաղաքում ռուս և ուկրաինացի մտավորականների ու հոգևորականների կողմից։ Համալսարանը պատրաստում է տնտեսագետներ, իրավաբաններ, հոգեբաններ, լրագրողներ և այլ մասնագետներ՝ հիմնվելով քրիստոնեական աշխարհայացքի ոչ պետական ծրագրերի վրա։ Համալսարանի շրջանավարտները աշխատում են պետական, մասնավոր, միջազգային և կրոնական հաստատություններում։

Արտադասարանային ուսուցում 

Ոչ ֆորմալ է համարվում նաև դպրոցական դասերից հետո երեխաների խմբակային զբաղվածությունը։ Արվեստի, սպորտի, որհեստի, ձեռագործի, երգի ու պարի և այլ առարկաներ հնարավորությւոն են տալիս երեխային զարգացնելու հմտությունները, նոր հորիզոններ բացահայտելու, նոր բաներ սովորելու, սակայն դա անում են ոչ ֆորմալ մեթոդներով։

Տես նաև 
 Ֆորմալ կրթություն
 Կրթություն

Ծանոթագրություններ

Աղբյուրներ 
 European Commission պաշտոնական կայք

Կրթություն