Դորկ Սահակյան

Տորք Սահակյան (), ամերիկահայ կլիմայագետ։ Փենսիլվանիայի Բեթղեհեմ քաղաքի Լիհայ համալսարանի Բնապահպանական նախաձեռնության տնօրեն (գնահատում է տեխնոգեն գործոնների պատճառով կլիմայի գլոբալ փոփոխությունների ռիսկերը)։ Հարվարդի համալսարանի պատվավոր պրոֆեսոր (2004): Ստեղծել, մշակել է անցյալում Երկրի օդային ճնշումը հաշվարկելու տեխնիկան` հիմնված սառեցված հրաբխային լավայի պղպջակների չափի տարբերության վրա։

Տորք Սահակյանը նպաստել է Կլիմայի փոփոխություններով զբաղվող փորձագետների միջկառավարական խմբի գնահատման չորս զեկույցներից երեքին, որի համար 2007 թվականի հոկտեմբերի 12-ին ԱՄՆ նախկին փոխնախագահ Ալբերտ Գորի հետ համատեղ արժանացել է Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի։

Կենսագրություն 
Տորք Սահակյանը ծնվել է 1954 թվականին, Փենսիլվանիա նահանգում, հայկական ընտանիքում։ Դպրոցական տարիքից հատուկ հետաքրքրասիրություն է ցուցաբերել բնական գիտությունների նկատմամբ։ Սովորել է Ռենսելերի պոլիտեխնիկական ինստիտուտում, որն ավարտել է 1977 թվականին՝ ստանալով ֆիզիկայի բակալավրի աստիճան։ Մագիստրոսի կոչում ստացել է Ռատգերսի համալսարանից, երկրաֆիզիկայի մագիստրոսի աստիճան՝ Չիկագոյի համալսարանից։ Համալսարանն ավարտելուց հետո որպես օվկիանոսագետ ծառայել է ԱՄՆ-ի ռազմածովային ուժերում, միաժամանակ դասավանդել է Կոլումբիական համալսարանում և աշխատել Օհայոյի հետազոտական կենտրոնում։ 994 թվականին նշանակվել է Նյու Հեմփշիրի համալսարանի Երկրի, օվկիանոսի ու տիեզերքի ուսումնասիրման ինստիտուտի բիոսֆերայի միջազգային ծրագրի գլոբալ վերլուծական, ինտեգրացիոն ու մոդելային աշխատանքային խմբի գործադիր տնօրեն, 2002 թվականից՝ Կլիմայի փոփոխություններով զբաղվող փորձագետների միջկառավարական խմբի տնօրեն, 2004 թվականից՝ ՄԱԿ-ում կլիմայի փոփոխություններով զբաղվող փորձագետների միջկառավարական խմբի նախագահ։

Երկեր 
  Proussevitch, A.A. and Sahagian, D.L., 2005. Bubbledrive-1: A numerical model of volcanic eruption mechanisms driven by disequilibrium magma degassing. J. Volc. Geotherm. Res., 143(1-3): 89-111
 Sahagian, D.L. and Proussevitch, A.A., 2005. Standardized model runs and sensitivity analysis using the "Bubbledrive-1" volcanic conduit flow model. J. Volc. Geotherm. Res., 143(1-3): 173-185
 Sahagian, D. (1999). “Magma fragmentation during volcanic eruptions.” Nature 402: 589-591
 Proussevitch, A., R. Ketcham, et al. (1998). “Preliminary Results of X-RAY CT Analysis of Hawaiian Vesicular Basalts.” Eos AGU Spring Meeting
 Proussevitch, A. and D. Sahagian (1997). “Analysis of buble size distributions in Hawaiian basalts: Stereology vs. traditional destructive methods.” Eos 78: 791
 Proussevitch, A. and D. Sahagian (1998). “Dynamics and Energetics of Bubble Growth in Magmas: Analytical Formulation and Numerical Modeling.” J. Geophys. Res. 103: 18223-18251
 Proussevitch, A. A. and D. L. Sahagian (1996). “Assessment of bubble (or crystal) size distributions; stereology of 2D-->3D conversion for non-spherical particles.” EOS 77(46): 801
 Proussevitch, A. A. and D. L. Sahagian (1996). “Dynamics of coupled diffusive and decompressive bubble growth in magmatic systems.” J. Geophys. Res. 101: 17,447-17,156
 Proussevitch, A. A. and D. L. Sahagian (1996). “Numerical modeling and animation of magma degassing and conduit flow in silicic volcanic systems.” Eos 77(17): S279
 Proussevitch, A. A., D. L. Sahagian, et al. (1993). “Dynamics of diffusive bubble growth in magmas: Isothermal case.” J. Geophys. Res. 98: 22,283-22,308

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 

Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրներ
Ամերիկահայ կլիմայագետներ
Լիհայ համալսարանի շրջանավարտներ
Ամերիկահայ գիտնականներ