Գլիկլազիդ

Գլիկլազիդ, Դիամիկրոն առևտրային անվան տակ բաց թողնվող հակադիաբետիկ դեղամիջոց, որն օգտագործվում է II տիպի շաքարային դիաբետի բուժման ժամանակ։ Այն կիրառվում է սննդակարգի փոփոխությունների, ֆիզիկական վարժությունների և քաշի նվազեցման անարդյունավետության դեպքում։ Գլիկլազիդը ընդունվում է բերանի միջոցով։

Կողմնակի ազդեցություններին են պատկանում թերշաքարարյունությունը, փսխումը, որովայնի ցավը, ցանը և լյարդի ախտահարումները։ Երիկամային լուրջ ախտահարումների, լյարդի ախտահարումների և հղիության ժամանակ դրա կիրառումը արգելված է։ Գլիկլազիդը պատկանում է սուլֆանիլմիզանյութի ածանցյալների խմբին։ Այն ազդում է հիմնականում ինսուլինի արտադրության հաշվին։

Գլիկլազիդը արտոնագրվել է 1966 թվականին և հաստատվել կիրառման համար 1972 թվականին։ Այն ներառվել է Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության հիմնական դեղերի ցուցակում՝ որպես առողջապահության համակարգին անհրաժեշտ ավելի արդյունավետ և անվտանգ դեղամիջոց։ Զարգացող երկրներում մեծածախ գինը կազմել է մոտ 2,46-3,92 ԱՄՆ $՝ ամսական։ Միացյալ Թագավորությունում ամսական բուժման արժեքը, ըստ Առողջապահության ազգային ծառայության, կազմում է մոտ 2,12 ֆունտ ստերլինգ։ Միացյալ Նահանգներում այն հասանելի չէ վաճառքի համար։

Ցուցումներ 
Գլիկլազիդը կիրառվում է գերշաքարարյունության կարգավորման համար՝ գլիկլազիդ-կախյալ, կայուն, թեթև, կետոզի հակված II տիպի շաքարային դիաբետի ժամանակ։ Այն կիրառվում է այն դեպքում, երբ չի հաջողվում արյան մեջ գլյուկոզի մակարդակը կարգավորել ճիշտ սննդակարգի և ֆիզիկական վարժությունների միջոցով, կամ երբ ինսուլինային բուժումը չի համապատասխանում։

Հակացուցումներ 
 I տիպի շաքարային դիաբետ,
 Սուլֆանիլմիզանյութի հանդեպ գերզգայունություն,
 Ծանր երիկամային կամ լյարդային անբավարարություն (Համեմատաբար օգտավետ է թեթև երիկամային անբավարարության ժամանակ, օրինակ՝ 3-րդ աստիճանի երիկամների քրոնիկ հիվանդության),
 Հղիություն և կրծքով կերակրում։

Կողմնակի ազդեցություններ 
 Թերշաքարարյունություն, չնայած հայտնաբերվել է, որ այն նույնքան արդյունավետ է, ինչ գլիմեպիրիդը՝ սուլֆանիլմիզանյութի ածանցյալների նոր սերնդի ներկայացուցիչներից մեկը, Եվրոպական GUIDE հետազոտությունը ցույց է տվել, որ գլիկլազիդը 50 %-ով ավելի քիչ է նպաստում թերշաքարայունության դրսևորմանը՝ գլիմեպիրիդի հետ համեմատած։

Փոխազդեցություններ 
Դանազոլի, քլորպրոմազինի, գլյուկոկորտիկոիդների, պրոգեստինների կամ β-2 ագոնիստների հետ կիրառման հետևանքով կարող է առաջանալ գերշաքարարյունություն։ Դրա հիպոգլիկեմիկ ազդեցությունը կարող է ուժեղանալ ֆենիլբութազոնի, ալկոհոլի, ֆլյուկոնազոլի, β-արգելակիչների, և հնարավոր է ԱՓՖ-ճնշիչների հետ կիրառելիս։ Հայտնաբերվել է, որ ռիֆամպինը մարդկանց մոտ ուժեղացնում է գլիկլազիդի նյութափոխանակությունը։

Գերդեղաչափում 
Գլիկլազիդի գերդեղաչափումը կարող է բերել ծանր թերշաքարարյունության, որը պահանջում է գլյուկոզի անհապաղ ներերակային ներարկում և մոնիթորինգ։

Ազդեցության մեխանիզմ 
Գլիկլազիդը ընտրողաբար կապվում է սուլֆանիլմիզանյութի ընկալիչների (SUR-1) հետ՝ ենթաստամոքսային գեղձի բետա-բջիջների մակերեսին։ Ապացուցվել է, որ այն իրականացնում է սրտանոթային համակարգի պաշտպանական ֆունկցիա, քանի որ այն սրտում չի կապվում սուլֆանիլմիզանյութի ընկալիչների (SUR-2A) հետ։ Այդ փոխազդեցությունը արդյունավետորեն փակում է K+ իոնային մղանցքները։ Այն նվազեցնում է բջջից կալիումի արտահոսքը, ինչը բերում է բջջի դեպոլյարիզացիայի։ Դա իր հերթին բերում է պոտենցիալ կախյալ Ca-ական իոնային մղանցքների բացմանը, բարձրացնելով Ca++ ներհոսքը։ Այնուհետև Ca-ը կարող է կապվել կալմոդուլինի հետ և ակտիվացնել դրան, ինչը իր հերթին բերում է ինսուլինի արտազատմանը։ MODY դիաբետով մկան անհրաժեշտ մոդելը ենթադրում է, որ գլիկլազիդի նվազեցված կլիրենսը ապահովում է MODY դիաբետով պացիենտների արդյունավետ բուժումը, բայց Ուրբանովան և համահեղինակները հայտնաբերել են, որ MODY դիաբետով պացիենտները տարբեր կերպ են արձագանքում և որ չի նկատվել գլիկլազիդի կոնցենտրացիայի անըդհատ նվազեցում պատահական ընտրված HNF1A-MODY և HNF4A-MODY պացիենտների մոտ}}։

Այս դասակարգումը միանշանակ չի եղել, քանի որ գրականության մեջ այն կիրառվում է որպես առաջին և երկրորդ սերնդի սուլֆանիլմիզանյութ։

Հատկություններ 
Կենսադեղագործական դեղապատրաստուկների դասակարգման համակարգի (BCS) համաձայն՝ գլիկլազիդը համապատասխանում է BCS-ի երկրորդ սերնդի դեղերի խմբին, որը դժվարալույծ է և ունի բարձր թափանցելիություն։

Լուծելիությունը ջրում=0.027մգ/լ

 Հիպոգլիկեմիկ սուլֆանիլմիզանյութ, ինսուլինի սեկրեցիայի առաջին պիկի վերականգնում, ինսուլինի հանդեպ զգայունության բարձրացում
 Գլիկեմիկ-կախյալ արյունատար անոթային ազդեցություններ, հակաօքսիդանտային ազդեցություն
 Ակտիվ շրջանառվող մետաբոլիտները բացակայում են.

Նյութափոխանակություն 
Գլիկլազիդը ենթարկվում է լայնածավալ նյութափոխանակության՝ մի քանի ոչ ակտիվ մետաբոլիտների, գլխավորապես մեթիլհիդրօքսիգլիկլազիդի և կարբօքսիգլիկլազիդի։ CYP2C9 մասնակցում է հիդրօքսիգլիկլազիդի առաջացմանը մարդու լյարդի քրոմոսոմներում և ռեկոմբինանտ P450 ցիտոքրոմի պատերում in vitro։ Գլիկլազիդ MR-ի ֆարմակոկինետիկայի վրա գլխավորապես ազդում են CYP2C19 գենետիկական պոլիմորֆիզմը՝ CYP2C9 գենետիկական պոլիմորֆիզմի փոխարեն։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
SERVIER
Advance  clinical trial on diabetes

Հակադիաբետիկ դեղամիջոցներ
Դիաբետաբանություն