Վարդի ասպետը

Վարդի ասպետը(, թարգմանության այլ  տարբերակներ  «Վարդերի ասպետ»,«Վարդով ասպետը»)՝ Ռիխարդ Շտրաուսի կատակերգական օպերան , որը ստեղծվել է 1909-1910 թվականներին Հուգո ֆոն Հոֆմանթսանի լիբրետտոյի հիման վրա։ Օպերայի պրեմիերան ռեժիսոր Մաքս Ռայնհարդի բեմադրմամբ կայացավ 1911 թվականին Դրեզդենի թագավորական օպերային թատրոնում(երաժշտավարում էր Էրնեստ ֆոն Շուհը)։

Ստեղծման պատմություն 
Օպերան ստեղծվել է Ռիխարդ Շտրաուսի կողմից 1909-1910 թվականներին թատերագիր Հուգո ֆոն Հոֆմանթսանի հետ գործակցելով, ով ավելի վաղ արդեն գրել էր լիբրետտո Շտրաուսի այլ օպերայի՝ «Էլեկտրայի», համար։ Հետագայում այդ ստեղծագործական միությունը շարունակվեց, և ստեղծվեցին «Արիադնան Նաքսոսում», «Կինը առանց ստվերի», «Եգիպտական Ելենան» և «Արաբելլան»։
Լիբրետտոյի ստեղծման ժամանակ Հոֆմանթսանը ձգտում էր հստակ ոճավորել այն 18-րդ դարի ստեղծագործություններին համապատասխան, մասնավորապես Մոցարտի օպերաներին համապատասխան։ 
Միաժամանակ կոմպոզիտորը ստեղծագործման ժամանակ ցուցաբերում է ավելի ազատություն, գիտակցաբար թույլ տալով անոխրոնիզմներ և, ինչպես նշում են երաժշտագետները, «համադրելով մելոդիկան, որը բնորոշ է հին ժամանականերին (վարդի մատուցման տեսարանը, իտալացի երգչի կանցոնետտան), վալսերով՝ ներկայացնելով նույնիսկ ոչ թե 19-րդ դարը, այլև 20-րդ դարը »։
«Վարդի ասպետում» զետեղված են ծաղերգության տարրեր։ Օրինակ՝ Մարալշայի և Օքտավիանոսի միջև տեսարանում՝ օպերայի առաջին ակտից, ներկա է հղում սիրային տեսարանին Ռիխարդ Վագների՝ «Տրիստան և Իզոլդայի» երկրորդ ակտից ։
Ռուս հանդիսատեսին օպերան գրեթե հայտնի չէ։ Առաջին անգամ այն բեմադրել է 1928 թվականին Լենինգրադում Սերգեյ Ռադլովը։
Ժամանակի ընթացքում մյուս բեմադրումը իրականացավ 2012 թվականին Մեծ թատրոնի թատերախմբով։

Գործող անձինք

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Jefferson, Alan (1985). Richard Strauss: Der Rosenkavalier. Cambridge: Cambridge Opera Handbooks. .
 Kennedy, Michael (1999). Richard Strauss: Man, Musician, Enigma. Cambridge: Cambridge University Press. .
 Kennedy, Michael (2001). «Richard Strauss», pp. 886–905, in The New Penguin Opera Guide, edited by Amanda Holden. New York and London: Penguin Books. .
 Murray, David (1992). «Rosenkavalier, Der», vol. 4, pp. 43–47, in The New Grove Dictionary of Opera, edited by Stanley Sadie. London: Macmillan. .
 Strauss, Richard (1912). Der Rosenkavalier (The Rose-Bearer), Comedy for Music in three Acts by Hugo von Hofmannsthal, English Version by Alfred Kalisch, vocal score in English and German. London: Boosey & Hawkes. . See also file #117568 at IMSLP.
 Boyden, Matthew (1999). Richard Strauss. Boston: Northeastern University. 
 Del Mar, Norman (2000). Richard Strauss: A Critical Commentary on His Life and Works. Cornell University Press.  
 Reynolds, Michael. Creating 'Der Rosenkavalier': From Chevalier to Cavalier. The Boydell Press.

Արտաքին հղումներ 

 Действующие лица и либретто оперы 
 Recording of «Da geht er hin»  by Lotte Lehmann in MP3 format
 , sung by the original cast (Siems, von der Osten, Nast)
 Piano-vocal score of Der Rosenkavalier from the Indiana University School of Music
 German libretto of Der Rosenkavalier  from opera-guide.ch
 Synopsis of Der Rosenkavalier  (Metropolitan Opera)

Գերմաներեն օպերաներ
Շտրաուսի օպերաներ