Սեմյոն Գուձենկո

Սեմյոն Պետրովիչ Գուձենկո (, 5 մարտի, 1922, Կիև, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ – 12 փետրվարի, 1953, Մոսկվա, ՌՍՖՍՀ, ԽՍՀՄ), հրեական ծագմամբ ռուս բանաստեղծ։

Կենսագրություն
Սեմյոն Գուձենկոն ծնվել է 1922 թվականի մարտի 5-ին Կիևում, հրեական ընտանիքում։ Հայրը՝ Պյոտր Կոնստանտինովիչ Գուձենկոն, եղել է ինժեներ, իսկ մայրը՝ Օլգա Իսաևնա (Իսահակի) Գուձենկոն, ուսուցչուհի։ Ընտանիքին ապրել է Կիևի Տարասովսկայա փողոցի № 3 տանը։ 1939 թվականին Սեմյոն Գուձենկոն ընդունվել է Մոսկվայի փիլիսոփայության, գրականության և պատմության ինստիտուտ և տեղափոխվել Մոսկվա։

1941 թվականին Սերգեյ Գուձենկոն կամավոր մեկնել է ռազմաճակատ, դարձել հատուկ նշանակության առանձին մոտոհրաձգային բրիգադի գնդացրորդ։ 1942 թվականին որովայնից ծանր վիրավորվել է ականի բեկորից։ Դրանից հետո նա եղել է «Суворовский натиск» ռազմաճակատային թերթի թղթակից, լուսաբանել Բուդապեշտի պաշարումն ու գրոհը, որտեղ էլ եղել է պատերազմի ավարտին։ 1945 թվականի մայիսի 12-ին պարգևատրվել է «Հայրենական պատերազմի» II աստիճանի շքանշանով։ Բանաստեղծությունների առաջին գիրքը լույս է տեսել 1944 թվականին։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի («Հայրենական մեծ պատերազմ», 1941-1945) գործողությունների ավարտից հետո որպես թղթակից աշխատել է ռազմական թերթում։

Բանաստեղծի իսկական անունը Սարիո է իտալական այդ անունը նրան տվել է մայրը։ Երբ 1943 թվականին հրատարակում են «Знамя» և «Смена» ամսագրերը, Սեմյոն Գուձենկոն գրում է մորը. «...Մի՛ վախեցիր, եթե տեսնես բանաստեղծությունները «Սեմյոն Գուձենկո» ստորագրությամբ. դա ես եմ, քանի որ Սարիոն այնքան էլ լավ չի հնչում Գուձենկո ազգանունի հետ։ Հույս ունեմ՝ դու այնքան էլ չես նեղանա։

Սեմյոն Գուձենկեն մահացել է 1953 թվականի փետրվարի 12-ին Մոսկվայում։ Թաղված է Վագանկովյան գերեզմանատանը։

Ընտանիք 
 Կինը՝ Լարիսա Ժադովա (1927-1981), խորհրդային արվեստագետ, արվեստի ու դիզայնի պատմաբան, Խորհրդային Միության հերոս Ալեքսեյ Ժադովի դուստրն է։ 1957 թվականին ամուսնացել է Կոնստանտին Սիմոնովի հետ,
 Դուստր՝ Եկատերինա Կիրիլովնա Սիմոնովա-Գուձենկո (ծննդյան անունը՝ Եկատերինա Սեմյոնովնա Գուձենկո, ծնվել է 1951 թվականին, որդեգրվել է Կոնստանտին Սիմոնովի կողմից), պատմաբան-ճապոնագետ, 2003 թվականին դարձել է Մոսկվայի պետական համալսարանին կից Ասիայի ու Աֆրիկայի երկրների ինստիտուտի Ճապոնիայի պատմության ու մշակույթի ամբիոնի վարիչ,
 Հորաքրոջ որդին՝ Միխայիլ Ռոգինսկի, նկարիչ։

Մատենագրություն

Բանաստեղծություններ
 «Համագնդեցիներ» (, 1944)
 «Բանաստեղծություններ և բալլադներ» (, 1945)
 «Երթից հետո» (, 1947)
 «Մարտ» (, 1948)
 «Անդրկարպատյան բանաստեղծություններ» (, 1948)
 «Ուղևորություն դեպի Տուվա» (, 1949)
 «Հեռավոր կայազոր» (, 1950), պոեմ Թուրքմենիայում ծառայող զինվորների առօրյայի մասին
 «Նոր եզերքներ» (, 1953)
 «Գրոհից առաջ» ()
 «Օդաչուի գերեզմանը» (, 1966)

Հուշագրություններ

Գուձենկոյի բանաստեղծությունները թատրոնում 

 1970-ական թվականների սկզբին Մոսկվայի Տագանկայի թատրոնի ռեժիսոր Յուրի Լյուբիմովը բեմադրել է «Ընկածներն ու ողջերը» () ներկայացումը, որում Վլադիմիր Վիսոցկին կատարել է Համլետի ու Սեմյոն Գուձենկոյի դերերը։ Հետագայում իր ելույթների ընթացքում Վիսոցկին երբեմն կարդացել է Սեմյոն Գուձենկոյի բանաստեղծություններից, բարձր է գնահատել բանաստեղծի ռազմական թեմայով ստեղծագործությունները։ Սեմյոն Գուձենկոյի երկու բանաստեղծություններն ընդգրկվել են Վլադիմիր Վիսոցկու «Իմ Համլետը» (1966-1978) երաժշտական-բանաստեղծական շարքում։
 2009 թվականին Սանկտ Պետերբուրգի ֆիլհարմոնիայի Փոքր սրահում տեղի է ունեցել կոմպոզիտոր կանտատայի պրեմիերան, որ հիմնված էր պատերազմին մասնակցած բանաստեղծների ստեղծագործությունների վրա։ Կանտատան վերնագրված էր «Մեզ պետք չէ խղճալ» (), որ վերցված է Սեմյոն Գուձենկոյի «Իմ սերունդը» պոեմից։ Կանտատայի վեց համարներից երկուսը գրված են Սեմյոն Գուձենկոյի «Գրոհից առաջ» () և «Իմ սերունդը» () ստեղծագործությունների հիման վրա։

Պարգևներ
 Հայրենական պատերազմի II աստիճանի շքանշան
 Կարմիր աստղի շքանշան
 «Մոսկվայի պաշտպանության համար» մեդալ

Հիշատակ
Սեմյոն Գուձենկոյի անունով կոչվել է փողոց Խարկովում։

«Գնչուն» գեղարվեստական ֆիլմում Բուդուլայը կիթառով կատարում է երգ, որում հնչում է երեք քառատող Սոմյոն Գուձենկոյի «Իմ սերունդը» բանաստեղծությունից։

Աղբյուր 
 Казак В. Лексикон русской литературы XX века = Lexikon der russischen Literatur ab 1917 / [пер. с нем.]. — М. : РИК «Культура», 1996. — XVIII, 491, [1] с. — 5000 экз. — ISBN 5-8334-0019-8.

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ
 Светлана Ярославцева. "Наша жизнь - всегда перед атакою!"
 Голос Семена Гудзенко: поэт читает стихи «Перед атакой», «Я был пехотой в поле…», и отрывок из поэмы «Далёкий горизонт» mp3 
  Владимир Высоцкий рассказывает о спектакле «Павшие и живые», где он играет Семёна Гудзенко. 1974
  Владимир Высоцкий читает стихотворение «Перед атакой»
  Владимир Высоцкий читает стихотворение «Нас не нужно жалеть»
  Перевод на английский отдельных стихов С.Гудзенко — перевел Вальд В. В.
 группа MR.БЭНИШ "Перед атакой" - песня на стихи Семёна Гудзенко

Ռուս գրողներ
Ռուս բանաստեղծներ
Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ
Ռուս լրագրողներ
Վագանկովյան գերեզմանատանը թաղվածներ
ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ
20-րդ դարի բանաստեղծներ
Խորհրդային բանաստեղծներ
20-րդ դարի տղամարդ գրողներ
Խորհրդային տղամարդ գրողներ
20-րդ դարի ռուս բանաստեղծներ
Բանաստեղծներ այբբենական կարգով