Հինգերորդ հանրապետության շարժում

Հինգերորդ հանրապետության շարժում (), Վենեսուելայի ձախ սոցիալիստական կուսակցություն, որն ստեղծվել է 1997 թվականի հուլիսին Հեղափոխական բոլիվարական շարժում-200-ի հիման վրա, որպեսզի 1998 թվականի նախագահական ընտրություններում սատարի Ուգո Չավեսին։ Իր անունն ստացել է Չավեսի՝ նոր, Հինգերորդ հանրապետություն ստեղծելու անհրաժեշտություն ստեղծելու գաղափարից, որպեսզի փոխարինվի այսպես կոչված Չորրորդ հանրապետության հոտած վարչակարգը։

Իր առաջնորդի նախագահ դառնալուց հետո Հինգերորդ հանրապետության շարժումը դառնում է կառավարող կուսակցություն մինչև 2007 թվականի հոկտեմբերի 20-ը, երբ կազմավորվեց Վենեսուելայի միասնական սոցիալիստական կուսակցությունը՝ Հինգերորդ հանրապետության շարժմանը Չավեսին սատարող մի շարք ձախ կուսակցությունների միավորման արդյունքում։

Իր ստեղծման պահից Հինգերորդ հանրապետության շարժումն իրեն դիրքավորում էր որպես Բոլիվարական հեղափոխության կուսակցություն և աղքատ երկրների քաղաքական ձայն։

Հինգերորդ հանրապետություն 
Ըստ Վենեսուելայի պատմագրության՝ գոյություն է ունեցել 4 հանրապետություն, որի տակ հասկանում են երկրի գոյատևումը վարչակարգի լուրջ փոփոխությունների ընթացքում։ Համարվում է, որ Առաջին հանրապետությունը, որը հայտնի է նաև «Վենեսուելայի կոնֆեդերացիա» անվամբ, հիմնադրվել է 1811 թվականին և գոյություն է ունեցել մինչև 1812 թվականը։ Երկրորդ հանրապետության պատմությունն սկսվում է 1813 թվականին Սիմոն Բոլիվարի կողմից իր Հրաշալի արշավից հետո հանրապետական վարչակարգի վերականգնումից․ այն նույնպես երկար ժամանակ չգոյատևեց՝ մինչև 1814 թվականը։ Երրորդ հանրապետության ժամանակաշրջանն սկսվում է 1816 թվականից, երբ Իսպանիայից անկախություն ձեռք բերելու կողմնակից պարտիզանական տարբեր խմբեր Լյանոսում միավորվեցին Բոլիվարի ղեկավարությամբ և կազմավորեցին անկախ կառավարություն, որը գոյատևեց մինչև 1819 թվականը, երբ Անգոստուրայի կոնգրեսը հայտարարեց Մեծ Կոլումբիայի ստեղծումը, որի մի մասը դարձավ Վենեսուելան։ 1830 թվականին Մեծ Կոլումբիան փլուզվեց և վերականգնվեց Վենեսուելայի անկախությունը՝ սկիզբ դնելով Չորրորդ հանրապետությանը։ 1864 թվականին Վենեսուելայի Հանրապետությունը վերակազմավորվեց Վենեսուելայի Միացյալ Նահանգների դաշնության և ետ վերափոխվեց 1953 թվականին։ Թեև այս այս ժամանակաշրջաններն սկսվում են նոր սահմանադրությունների ներդրմամբ՝ համապատասխանաբար չորրորդ և քսանչորսերորդ, Վենեսուելայի պատմագրության մեջ դրանք նշվում են որպես Չորրորդ հանրապետության շարունակություն։

Նախագահ դառնալուց հետո Չավեսը նախաձեռնեց սահմանադրական բարեփոխում, որն ավարտվեց 1999 թվականի դեկտեմբերին նոր սահմանադրության ընդունմամբ։ Այդ ժամանակվանից երկիրը հայտնի է որպես «Վենեսուելայի բոլիվարական հանրապետություն», այդպիսով իրականություն դարձնելով Չավեսի՝ քաղաքականության և ղեկավարման մեջ նոր դարաշրջան սկսելու ցանկությունը։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Chávez: Socialismo, partido único y reforma constitucional prioridad del 2007. 16.12.2006

Սոցիալիստական կուսակցություններ
Ձախ սոցիալիստական կուսակցություններ
Վենեսուելայի կուսակցություններ
Ուգո Չավես