Վալկա

Վալկա (, ), քաղաք Լատվիայի հյուսիսում, Վալկայի շրջանի վարչական կենտրոն։ Ընդհուպ հարում է էստոնական քաղաք Վալգային` նրա հետ, ըստ էության, կազմելով միասնական քաղաք։

2014 թվականի հունվարի 1-ի տվյալներով քաղաքում բնակվում է 5690 մարդ ։

Աշխարհագրություն 

Տեղակայված է Էստոնիայի սահմանում։ Քաղաքի մակերեսը կազմում է 14.2 կմ²։

Պատմություն 

Քաղաքը հայտնի է XIII-րդ դարից Վալկ անունով։

1897 թվականին քաղաքում ապրում էր 10.922 մարդ, այդ թվում լատիշներ` 4.453 մարդ, էստոնացիներ` 3.594 մարդ, գերմանացիներ` 1.145 մարդ, ռուսներ` 1.121 մարդ և հրեաներ` 303 մարդ։

Ռուսական կայսրության ժամանակ քաղաքը մտնում էր Լիվոնիայի տարածքի մեջ և հանդիսանում էր Վալկա նահանգի կենտրոնը։ 1920 թվականին քաղաքը բաժանված էր երկու մեծ մասերի` Վալկա և Վալգա (մեկը գտնվում էր հյուսիսարևելյան մասում, մյուսը` Էստոնիայում)։ Տվյալ բաժնի պատմությունը հետևյալն է։

1919 թվականի սեպտեմբերի 20-ին Արևմտյան Կամավորական բանակի հրամանատար Բերմոնդ Ավալովը հայտարարել է Լատվիայի ժողովրդին այն մասին, որ նա «ռուսական պետական իշխանության ներկայացուցիչ» է և լիիրավ ստանձնում է Մերձբալթիկայի իշխանությունը, այդպիսով անտեսելով լատվիական ինքնիշխանության և լատվիական իշխանության մարմինների գոյության փաստը։

Հոկտեմբերի 7-ին, երբ Լատվիայի կառավարությունը նրա պահանջը մերժել է` թույլ չտալով, որ նա իր զորքերով բոլշևիկյան ճակատ հասնի, Բերմոնդտ Ավալովը սկսել է ռազմական գործողություններ ծավալել Լատվիայի դեմ։ Հոկտեմբերի 9-ին նրա զորքերը գրավեցին Ռիգայի արևմտյան տարածքները, իսկ Լատվիայի կառավարությունը հապշտապ տարհանվել է Ցեսիս` ռազմական օգնություն խնդրելով Էստոնիայի կառավարությունից։ Հոկտեմբերի 10-ին Բերմոտ Ավալովը հարձակումը չի շարունակել և Լատվիանյին զինադադար է առաջարկել։ Նույն օրը Ռիգա ժամանեցին անգլիական հածանավերի էսկադրան, իսկ Էստոնիայից չորս զրահապատ գնացք։ Անգլիացիների, որոնք կրակ բացեցին իրենց նավերից և զրահագնացքներով եկած էստոնացիների ջոկատների համատեղ ջանքերի արդյունքում Բերմոնդտ Ավալովը ստիպված էր հեռանալ Լատվիայից։ Նման «եղբայրական» օգնությունը շատ թանկ նստեց Լատվիայի վրա։ Էստոնացիները ռազմական գործողությունների բոլոր ծախսերի փոխհատուցում պահանջեցին և որպես պարգևատրում պահանջեցին Վալկա քաղաքի մեծ մասը։

Շենգենյան գոտի քաղաքի մտնելուց հետո քաղաքը կրկին «միավորվել» է` քաղաքում գործում է լատվիական-էստոնական եվրոպական հարևանության ծրագիրը։

Մինչև 2009 թվականի հուլիսի 1-ը քաղաքը եղել է Վալկայի մարզի կազմում։

Քույր քաղաքներ 

  Վալգա (), Էստոնիա
  Նարվա (), Էստոնիա
  Տորնիո (), Ֆինլանդիա
  Իմատրա (), Ֆինլանդիա
  Օրիմատիլա (), Ֆինլանդիա
  Ալեկսանդրուվ-Կույավսիի (), Լեհաստան
  Սլուբիցե (), Լեհաստան
  Վայսենբուրգ (), Գերմանիա
  Ֆրանկֆուրտ նա Օդերե (), Գերմանիա
  Իվանգորոդ, Ռուսաստան
 Նովոե Դեվյատկինո, Ռուսաստան
  Սվետոգորսկ, Ռուսաստան
  Դյուրբյուի (), Բելգիա
  Տվրդոշին (), Սլովակիա

Տնտեսություն 

Քաղաքում գործում է փայտամշակման արդյունաբերական ձեռնարկություն։

Մշակույթ, տեսարժան վայրեր 

Քաղաքում գործում է երկրագիտական թանգարանը և թատրոնը։

Կան մի շարք ճարտարապետական հուշարձաններ։
 Նախկին բարոն Վռանգելի տունը (1645),
 Ավետարանական-լյութերական եկեղեցի` Սուրբ Կատարինեն (առաջին հիշատակվում է 1477 թվականին, ավերվել է 1702 թվականին, սակայն 1752 թվականին վերականգնվել է)։

Հետաքրքիր փաստ 

Վալկա և Վալգա քաղաքներ-զույգի զինանշաններն սկիզբ են առնում Վալկայի պատմական զինզնշանից, սակայն լատվիական գերբում սուրը բռնած ձեռքը աջից է դուրս գալիս ամպերի միջից, իսկ Վալգայի գերբում` ձախից (այդպիսով, զինանաշանները հայելային արտապատկերային կոմպոզիցիա է ներկայացնում)։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Официальный сайт Валкского края 
 Газета для жителей Валги и Валки 
 Информация о Валке на туристическом портале mesta.lv
 Информация о Валке в топонимической базе данных

Լատվիայի քաղաքներ
Բաժանված քաղաքներ