Ռոզա Տոռե Գոնսալես

Մարիա Ռոզա Տոռե  Գոնսալես (), առաջին կինն էր Մեքսիկայում, որ զբաղեցրել էր ընտրովի պաշտոն։

Կենսագրություն 
Մարիա Ռոզա Տորե Գոնսալեսը ծնվել է 1890 թվականի  օգոստոսի 30-ին Մերիդում՝ Յուկատանում (Մեքսիկա)։ Նրա տատը և պապը եղել են Պաուլա Գոնսալեսը և և Գրիգորիո Տոռեն, որի ազգանունը նա օգտագործում էր դժվարին պահերին` ապօրինի երեխային ծպտելու համար։ Տոռեն այցելում է աղջիկների գրական ինստիտուտ Ռիտա Ցետինա Գուտերեսի ղեկավարությամբ, որը հրաժարվել էր աղջիկներին ուսուցանել միայն տնային հմտություններ՝ դասավանդելով միաժամանակ ֆեմինիզմի տեսություն։
Տոռեն ուսանում էր նաև ուսումնական ծրագրով, որը ներառում էր աստղագիտություն, սահմանադրական իրավունք, երկրաչափություն աշխարհագրություն, պատմություն, մաթեմատիկա։ 1910 թվականին Տոռեն սկսում է աշխատել հարևան դպրոցում, որը աղջիկների համար նախատեսված Սանտա Աննա գաղութի դպրոցն էր։ Չորս տարի անց նա, տեղափոխվելով սովորական դպրոցի մանկապարտեզ, աշխատում է այնտեղ մինչև 1917 թվականը։
14 տարեկան հասակում՝ 1910 թվականին, Տոռեն՝ որպես քարոզիչ, միանում է Ի. Ֆրանսիսկո Մադերոյի կողմնակիցներին։ Մադերոյի սպանությունից հետո՝ 1913 թվականին, նա սկսում է լրտեսել՝ ընդդեմ հեղաշրջման առաջնորդ Վիկտորիանո Ուերտեի։ Երբ Սալվադոր Ալվարադոյին ուղարկում են  Յուկատանում ապստամբությունը ճնշելու, Տոռեն՝ որպես բուժքույր, աշխատում է Ալվարադոյի զորքերում։ 1915 թվականին Մարտին Ալվարադոյի զորքերը գրավում են Մերիդա քաղաքը, և Տոռեն մտնում պետական կանոնավոր դպրոց։

1916 թվականին Ալվարադոն սոցիալիստական ռեժիմի սահմաններում կոչ է անում հրավիրել ֆեմինիստական կոնգրես։ Տոռեն հանդես է գալիս դեպի Աչանեքս, Տեմակս և Մոտուլ ընթացող ճանապարհորդությունը խթանող, որպեսզի բարձրացնի կանանց այցելության մակարդակը։

1916 թվականին անցկացվում է Առաջին ֆեմինիստական կոնգրեսը, որում քննարկվում են հետևյալ թեմաները՝ կրթություն (ներառյալ սեռականը և կրոնականը), իրավական օրենք և բարեփոխումներ, աշխատելու հավասար հնարավորություններ, միմյանց հանդեպ ունեցած մտավոր հավասարություն
։ Նույն տարում կայացած Երկրորդ համագումարում Տոռեն դարձել է նախագահ։

Տոռեն աջակցում է Էլվիա Կարիլլո Պուերտոյին 1919 թվականին Ռիտա Ցետինա Գութիերեզ Լիգան ստեղծելու համար։ Խումբը «պայքարում էր մարմնավաճառության, թմրամիջոցների, ալկոհոլի և սնահավատության դեմ»։ Նրանք նաև հետևում են հիվանդանոցներին և դպրոցներին և օգնում հիմնել պետության հովանավորության տակ գտնվող մանկատուն։

Էլվիսի հետ համաձայնեցնելով` Տոռեն առաջիկա մի քանի տարիների ընթացքում ստեղծում է ավելի քան 45 ֆեմինիստական կազմակերպություն և կազմակերպում ավելի քան 5 500 աշխատողների աշխատանքը։

1922 թվականին նահանգապետ Ֆիլիպե Կարրիլո Պապոյի հորդորով կոչ է անում պետության օրենսդիր մարմնին` թույլատրելու կանանց քվեարկել և պաշտոնավարել։

Տոռեն տեղ է զբաղեցրել Մերիդայի քաղաքային խորհրդի նստավայրում և հաղթել՝ դառնալով Մեքսիկայում առաջին կին ընտրովի պաշտոն զբաղեցնողը։ Նրա ժամանակը ավարտվում է Կարիլո Պուետրոյի սպանությամբ, բայց Տոռեն հպարտանում էր վերջինիս իրականացրած ծառայությամբ և գիտեր, որ նրա ձեռքբերումը դառնալու է խորհրդանիշ մյուս կանանց համար։

Տոռեն մասնակցել է 1947 թվականի օգոստոսի 27-ին Գվատեմալա քաղաքում կայացած «Կանանց Առաջին միջամերիկյան կոնգրեսին», որը կայացել էր ամբողջ Ամերիկայում ապրող տղամարդկանց և կանանց միջև գոյություն ունեցող հավասարության և իրավահավասարության իրավունքների վերաբերյալ քննարկում իրականացնելու համար։

Տոռեն եղել է Միջազգային Լիգայի և Կուերետարոյի ժողովրդական մանդատի պատվիրակ։ Նրան ուղեկցել են Ջուդիթ Օրկասիտաս դե Ֆորգերավեն, որը ներկայացնում էր մեքսիկացի կանանց քաղաքացիական ծառայությունը, նաև Էմիլյա Դոյոլան՝ որպես Մեխիկոյի ուսուցիչների ներկայացուցիչ, իսկ Ելենա Սանչես Վալենցուելան Կոաուիլայի կրթության քարտուղարության և ուսուցիչների ներկայացուցիչն էր։

Մարիա Ռոզա Տորե Գոնսալեսը մահացել է Մեխիկո քաղաքում 1973 թվականի փետրվարի 13-ին։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ
 Felipe Carrillo Puerto por Rosa Torre González 

1890 ծնունդներ
1973 մահեր
Մեքսիկացի ֆեմինիստներ
Մեքսիկացի ուսուցիչներ