Արևածագ (ֆիլմ)

Արևածագ (), 1927 թվական, դասական ժանրի գեղարվեստական համր ֆիլմ, նկարահանված՝ ԱՄՆ-ում Ֆրիդրիխ Վիլգելմ Մուրնաուի կողմից։ Առաջին կինոնկարը երաժշտական և աղմկաշատ ձևավորմամբ ըստ Մուվիտոն տեխնոլոգիայի։ Ֆիլմն առաջին անգամ կազմակերպված Օսկար մրցանակաբաշխության ժամանակ ստացել է մրցանակ «Երևելի բեմադրական արժանիքների համար»։

Ֆիլմի սցենարը հիմնվում է 1917 թվականին հրատարակված Հերման Զուդերմանի «Ճանապարհորդություն Տիլզիտ» վեպի վրա։ Ֆիլմի սցենարը նաև հիշեցնում է ավելի շուտ հրատարակված Թեոդոր Դրայզերի «Ամերիկյան ողբերգություն» վեպին։

Սյուժե 
Սյուժեի հիմքում ընկած է դասական սիրային եռանկյունի։ Ենթավերնագրերում կերպարները ներկայացված են հետևյալ կերպ։ Տղամարդ, կին և կինը քաղաքից։

Տղամարդը սիրահարվում է քաղաքից մի կնոջ, ով համոզում է նրան իր կնոջ համար դժբախտ պատահար ստեղծել և տեղափոխվել իր մոտ՝ քաղաք։ Նրանք պայմանավորվում են, որ տղամարդն իբր կնոջը կտանի նավային զբոսանքի և կխորտակի վերջինիս։ Սակայն արդեն նավակի մեջ տղամարդը հասկանում է, որ չի կարող դա անել։ Կինը՝ կռահելով ամուսնու մտադրություն, վախեցած փախչում է, երբ նրանք մոտենում են քաղաքի նավակայանին։ Տղամարդն ընկնում է նրա հետևից՝ վերջինից ներողություն խնդրելու նպատակով։ Նրանք շրջում են ամբողջ քաղաքով և աստիճանաբար նրանց հաջողվում է վերամիավորել իրենց հարաբերությունները։ Նրանք միաժամանակ հայտնվում են եկեղեցում, որտեղ տեղի է ունենում հարսանեկան արարողութուն, որն էլ խորհրդանշական է դառնում վերջնական վերամիավորումով։

Նրանք վերադառնում են նավակի մոտ, բայց կես ճանապարհին փոթորիկ է բռնկվում։ Կինը հայտնվում է նավակից դուրս և ամուսինը նրան գործած եղեգ է փոխանցում, որը սկզբում նախատեսել էր հանցագործությունը թաքցնելու համար։ Քամին միմյանց հեռացնում է իրարից։ Լողալով մինչ ծովափը տղամարդը որոնումներ է կազմակերպում, բայց կնոջը չեն կարողանում գտնել։

Այդ ժամանակ հայտնվում է կինը քաղաքից, ով վստահ է, որ տղամարդը արել է իրենց պլանավորածը։ Տղամարդը զայրացած հարձակվում է նրա վրա և փորձում է շնչահեղձ անել ու հենց այդ պահին ափի մոտ հայտնաբերում են կնոջը և նա բաց թողնելով իր սիրուհուն՝ վազում է իր կնոջ մոտ։ Տղամարդը և նրա կինը գրկախառնվում են ծագող արևի ֆոնին։

Դերերում 
 Ջորջ Օ՛Բրայեն - Տղամարդ
 Ջենետ Գեյնոր - Կին
 Մարգարետ Լիվինգստոն - Կինը քաղաքից
 Բոդիլ Ռոսինգ - հիվանդապահ
 Ջ. Ֆարրել Մակդոնալդ - լուսանկարիչ
 Ռալֆ Սիփերլի - վարսահարդար
 Ջեյն Վինտոն - մատնահարդար
 Արթուր Հաուսմեն - աներես ջենտլմեն
 Էդդի Բոլանդ - սիրալիր ջենտլմեն
 Գիբսեն Գուլենդ - վարորդ

Ճանաչում 
 Ջենետ Գեյնորը ստացել է «Օսկար» որպես լավագույն դերասանուհի 1927 թվականին նկարահանված ֆիլմերում, այդ թվում «Արևածագ» ֆիլմի համար։
 Օպերատորներ՝ Չարլզ Ռոշերը և Կարլ Շտրուսսը այս ֆիլմի համար ստացել են «Օսկար» որպես «լավագույն նկարահանող թիմ»։
 Մուրնաուի կինոնկարը մտցվել է ազգային ֆիլմերի շարքը դրա ստեղծման հետ մեկտեղ՝ 1989 թվականին։
 2012 թվականին կազմակերպված ամենամասշտաբային հարցումների թվով ուղղված կինոքննադատներին «Արևածագ» ֆիլմը ճանաչվել է լավագույնը բոլոր համր ֆիլմերից։

Ծանոթագրություններ 

Ամերիկյան ֆիլմեր
Ամերիկյան սև-սպիտակ ֆիլմեր
1927 ֆիլմեր
ԱՄՆ-ի ֆիլմերի ազգային գրանցամատյանի ֆիլմեր