Ծուղրութ

Ծուղրութ (վրաց.` წყრუთი - Ծղրութի), հայաբնակ գյուղ Վրաստանի Սամցխե-Ջավախք մարզի Ախալցխայի շրջանում, Ախալցխայից 4 կմ հյուսիս-արևմուտք։ Գտնվում է ծովի մակարդակից 1130 մ բարձրության վրա Փոցխով գետի ձախակողմյան վտակի ձորալանջին։

Բնակչություն 
Համաձայն 2002 թվականի տվյալների՝ գյուղն ուներ 1194 բնակիչ, հիմնականում հայեր, որից 567 տղամարդ և 627 կին, իսկ 2014 թվականի տվյալներով գյուղում ապրում էր 1056 մարդ, որից 523 տղամարդ և 533 կին։

Տնտեսություն 
Բնակիչներն զբաղվում են հացահատիկային բույսերի մշակությամբ, բանջարաբուծությամբ, այգեգործությամբ և անասնապահությամբ։ Գյուղն ունի միջնակարգ դպրոց (1969 թվականից), գրադարան, ակումբ և բուժկայան։ Գյուղի մոտակայքում կա շինարարական քարի հանքավայր, որով կառուցվել են Ախալցխայի բազմաթիվ հասարակական շենքեր և տներ։

Պատմություն 
Ծուղրութի հայերը գաղթել են Էրզրումի նահանգի Իլիճե գյուղից։ Մինչ այդ՝ գյուղն ունեցել է քրիստոնյա բնակչություն, ովքեր հետագայում տեղափոխվել են հարևան հունաբնակ Միքելծմինդա գյուղը։ Գյուղի եկեղեցին (Սուրբ Սիոն) հիմնադրվել է 1881 թվականին։

1918 թվականի սկզբին, երբ երիտթուրքական նվաճողները ներխուժել են Անդրկովկաս, Ծուղրութի հայերը հարկադրված տեղափոխվել են Ախալցխա և տեղի բնակչության հետ վեց ամիս շարունակ հերոսաբար դիմադրել են թշնամուն, որի համար թուրքերը այրել և ավերել են Ծուղրութ գյուղը։ 

Ծուղրութում պահվում է 974 թվականին ընդօրինակված մանրանկարներով զարդարված Ավետարան (Ծուղրութի Ավետարան)։

Գյուղի գործող եկեղեցին Սուրբ Սիոնն է, որը հիմնադրվել է 1830-ական թվականներին։ Այն հիշատակվում է նաև Ս. Հակոբ անվամբ։ 1863 թվականին եկեղեցին փայտաշեն էր, իսկ 1881 թվականին կառուցվում է սրբատաշ քարով և ուղղանկյուն հատակագծով եկեղեցին, որը որոշ վերականգնումներով հասել է մեր օրերը։ Գյուղի մերձակայքում պահպանվել են Սուրբ Հակոբ, Սուրբ Կարապետ, Սուրբ Գևորգ, Սուրբ Աստվածածին, Հայր Հովսեփ մատուռ-սրբավայրերը։ Սուրբ Հայր Հովսեփ մատուռը գտնվում է գյուղամիջի հին գերեզմանատանը, կառուցվել է սրբատաշ քարից, կառուցման թվականն անհայտ է, հայտնի է, որ 1873 թվականին այն կանգուն էր։

Ծուղրութում է ծնվել հայագետ և պատմաբան Գալուստ Տեր-Մկրտչյանը։

Ծանոթագրություններ 

Վրաստանի գյուղեր
Վրաստանի բնակավայրեր