Յոսիպ Ռունյանին

Յոսիպ Ռունյանին կամ Յոսիֆ Ռունյանին (Սերբական կիրիլիցայով` Јосиф Руњанин}}; ), սերբական ծագումով ավստրիացի կոմպոզիտոր, առավել հայտնի Խորվաթիայի ազգային օրհներգի մեղեդու ստեղծմամբ։

Կյանք 
Ռունյանինը ծնվել է սերբական ընտանիքում 1821 թվականի դեկտեմբերին և մկրտվել է Վինկովցիում գտնվող Սուրբ հոգու գալստյան Սերբիայի ուղղափառ եկեղեցում։ Նա իր կրթությունը ստացել է Վինկովիցիում, այնուհետև` Սրեմսկի Կարլովցիում։ Նա ծառայել է ավստրոհունգարական կայսերական բանակում որպես կադետ Գլինա քաղաքում, ռազմական սահմանի երկայնքով։ Գլինայում ծառայելիս նա ստացավ կապիտանի կոչում և դարձավ հմուտ դաշնամուր նվագող, սովորելով Գլինայի ռազմական նվագախմբի ղեկավարի մոտ։ Այնտեղ նա ծանոթացավ իլլիրիստների շրջանակներին, որտեղ էլ հանդիպեց բանաստեղծ Անտուն Միհանովիչին։ Դա մեծ համաձայնություն էր, որ սիրողական երաժիշտ Ռունյանինը 1846 թվականին ստեղծեց Միհանովիչի Lijepa naša domovina խորվաթական հայրենասիրական երգի երաժշտությունը, ոգեշնչվելով Գաետանո Դոնիցետիի O sole piu ratto a sorger t’appresta արիայից իր Լյուչիա դի Լամերմուր օպերայի 3-րդ գործողությունից, ըստ Խորվաթիայի երաժշտագետ Յոսիպ Անդրեիսի։

Նրա Ljubimo te naša diko երգըը ստեղծվել է Դոնիցետտիի Սիրո ըմպելիք (օպերա)յի դրդապատճառներով։ Ljubimo te Naša Diko (Hrvati svome banu) երգը ստեղծվել է Յոսիպ Ելաչիչի` Խորվաթիայի արգելքի պատվին։

Խորվաթիայի Միհանովիչի և Ռունյանինի կողմից գրված օրհներգն առաջին անգամ նվագել են Զագրեբի փողոցներում 1891 թվականին Խորվաթա-սլավոնական ցուցահանդեսում, այնպես որ երկու տղամարդիկ էլ միայն նվաճել են հետմահու համբավը։ Հնազանդ զինվոր Ռունյանինը հետագայում դարձել էր գնդապետ։

1864 թվականին 43 տարեկան հասակում Ռունյանինն ամուսնացավ թոշակառու կապիտան Թոմա Պերկովիչի դստեր հետ։ Առաջին դաշինքի գնդի ներկայացուցիչը 1865-ին մտավ Խորվաթիայի ժողով։

Թոշակի անցնելուց հետո Ռունյանինը տեղափոխվել է Նովի Սադ, որտեղ նա մահացել է 1878 թվականի փետրվարի 2-ին, 57 տարեկանում։

Ժառանգություն 

Խորվաթիայի մի շարք դպրոցներ անվանվել են Ռունյանինի անունով, հատկապես նշանակալից է Վինկովիցիի տարրական երաժշտական դպրոցը (Osnovna glazbena škola Josipa Runjanina)

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 

Սերբ կոմպոզիտորներ
Օրհներգերի հեղինակներ