Երկար ճանապարհ դեպի ազատություն

Երկար ճանապարհ դեպի ազատություն (), Նելսոն Մանդելայի հուշարձանը, որ հեղինակել է նկարիչ Մարկո Ցիանֆանելին։ Տեղադրվել է 2012 թվականին ՀԱՀ Դուրբան քաղաքից ոչ հեռու գտնվող Խովիկ փոքր քաղաքում։ Ստեղծվել է 6-9 մետր երկարությամբ 50 պողպատե սյուներից, որոնք ամրացված են հիմքին միմյանցից առանձին։

Պատմություն 
1962 թվականի օգոստոսի 5-ին  հարավաֆրիկյան Խովիկ ոչ մեծ քաղաքում ծայրամասում տեղի է ունեցել մի իրադարձություն, որն ունեցել է հեռահար հետևանքներ ամբողջ աշխարհում։ Դուրբանի արվարձանից դեպի մայրցամաքի խորքը տանող R103 մայրուղու անապատային հատվածում ապարտհեյդի ոստիկանությունը կանգնեցնում է մեքենա, որի ղեկին Աֆրիկյան ազգային կոնգրեսի ընդհատակյա կազմակերպության առաջնորդներից մեկը՝ Նելսոն Մանդելան։ Այդ ժամանակ նա արդեն 17 ամիս գտնվում էր հետախուզության մեջ, և նրան գտնել հաջողվել է միայն Կենտրոնական հետախուզական վարչության մասնագետների աջակցության շնորհիվ։ Պետական հեղաշրջում նախապատրաստելու մեղադրանքով Մանդելան դատապարտվել է ցմահ ազատազրկման և բանտում անցկացրել 27 տարի։ Ըստ Մանդելայի խոսքերի՝ «դա եղել է դեպի ազատություն տանող երկար ճանապարհի սկիզբը»։

Ստեղծում 
Հուշարձանի հեղինակը հարավաֆրիկացի քանդակագործ Մարկո Ցիանֆանելին է, որ ծնվել է Յոհաննեսբուրգում։ 1992 թվականին ավարտել է Վիտվատերսրանդի համալսարանի գեղեցիկ արվեստների ֆակուլտետը և շուտով հայտնի է դարձել իր արտասովոր աշխատանքներով, որոնցում համադրել է օրիգինալ գեղարվեստական լուծումներ, նորագույն  տեխնոլոգիաների վարպետորեն օգտագործում և հայեցակարգային խորը ենթատեքստ։

Ըստ Մարկո Ցիանֆանելիի խոսքերի՝ արձանն ստեղծվել է ի նշանավորումն Նելսոն Մանդելայի ձերբակալության 50-ամյա տարելիցի, ինչն իր արտացոլումն է գտել քանդակը կազմող ուղղահայաց սյուների քանակի մեջ։ Հուշարձանի հանդիսավոր բացումը տեղի է ունեցել 2012 թվականին։

Ճարտարապետություն 
Հուշարձանը կազմված է 6,5-9,5 մետր բարձրություն ունեցող և ածխածնի քիչ պարունակությամբ պողպատե 50 սյուներից, որոնք միաժամանակ խորհրդանշում են բանտի ճաղավանդակը և Մանդելայի ձերբակալության 50-րդ տարին։ Հուշարձանի տարածքում ներառված է հյուսիսային կողմից արձանին հարող ոչ մեծ ծառուղի, որ նախագծվել է ճարտարապետ Ջերեմի Ռոզի կողմից։ Ծառուղու ամենակենտրոնում՝ արձանից  35 մետր հեռավորության վրա, գտնվում է հուշատախտակ։ Այդ կետից Մանդելայի դիմանկարը վերածվում է ամբողջական պատկերի։

Ծանոթագրություններ 

Նելսոն Մանդելա
2012 հիմնադրումներ