Յան Ցիկեր

Յան Ցիկեր (, ), 20-րդ դարի սլովակ կոմպոզիտոր, սլովակյան  ժամանակակից դասական երաժշտության առաջատար ներկայացուցիչ։ Պարգևատրվել է Սլովակիայի ազգային գործիչ կոչումով, «Հերդերի» մրցանակով (Herder Prize, 1966) և IMC-UNESCO միջազգային երաժշտական մրցանակով (1979)։

Կենսագրություն 
Ցիկերը ծնվել է նախկին Ավստրո-Հունգարիայում, ներկայիս Սլովակիայում, Բանսկա Բիստրիցա քաղաքում։ Նրա առաջին երաժշտական ուսուցիչներն էին մայրը՝ Մարիա Պսոտկովան, և Վիլյամ Ֆիգուշ Բիստրին։ Ավարտել է Պրահայի կոնսերվատորիան, որտեղ սովորել է 1930-1935 թվականներին, մասնակցել է Յարոսլավ Կրժիչկայի (կոմպոզիցիա) և Բեդրժիխ Վիդերմանի (երգեհոն) դասընթացներին։ Այնուհետև Պրահայում Վիտեզսլավ Նովակի և Վիեննայում Ֆելիքս Վահնգարտների մոտ (1936—1937) կատարելագործվել է որպես կոմպոզիտոր։

1939 թվականին դասավանդել է Բրատիսլավայի կոնսերվատորիայում, 1951 թվականին՝ Բրատիսլավայի երաժշտական արվեստի բարձրագույն դպրոցում։ 
Եղել է Չեխոսլովակիայի ԽՍՀ-ի Ազգային երաժշտական խորհրդի ներկայացուցիչը։

Ժամանակակից գրավոր ձևերը համակցել է ազգային երաժշտական բանահյուսության մեղեդիներով։

1955 թվականին արժանացել է Կ. Գոթվալդի անվան պետական մրցանակի։ 1966 թվականին Ցիկերին շնորհվել է Չեխոսլովակիայի ժողովրդական արտիստի կոչում։

Ինը օպերայի հեղինակ է, որոնցից առավել հայտնի է «Հարություն» օպերան (ըստ Լ. Ն. Տոլստոյի)։ Օպերայի պրեմիերան տեղի է ունեցել Պրահայում, 1962 թվականին։

Ստեղծագործություններ

Օպերաներ 
Ծանոթագրություն․ փակագծերում նշված են գրելու տարիները։
 Յուրո Յանոշիկ (Juro Jánošík, 1950-1953)
 Բեգ Բայազիդ (Beg Bajazid, 1957)
 Միստր Սկրուջ (Mister Scrooge, ըստ Չ․ Դիկենսի «Ծննդյան պատմվածքների», 1959)
 Հարություն (ըստ Լ․ Ն․ Տոլստոյի, 1959-1961)
 Խաղ սիրո և մահվան մասին (Hra o láske a smrti, ըստ Ռ․ Ռոլանի, 1966)
 Կորիոլան (1970-1972)
 Դատավճիռ (Rozsudok, 1976-1978)
 Բիստրիցայի պաշարումը (Obliehanie Bystrice, 1979-1981)
 Միջատների կյանքից (Zo života hmyzu, ըստ Կ. Չապեկի, 1984-1986)

Անավարտներ 
 Մետեոր (1966)
 Անտիգոնա (1987-1989)

Բալետ 
 Բալետային երաժշտություն «Իդիլլիա» (1944)

Սիմֆոնիկ երաժշտություն 
 Սիմֆոնիա «Գարնանային» (1937)
 Սիմֆոնիա «1945 թիվ» (1975)
 Սիմֆոնիկ պոեմ «Ճակատամարտ» (առաջին անգամ կատարվել է «Պրահայի գարուն» առաջին երաժշտական փառատոնում՝ 1946 թվականին)
 «Սլովակյան սյուիտ»

Համերգային ստեղծագործություններ 
 Կոնցերտինո դաշնամուրի և նվագախմբի համար (1942)

Ծանոթագրություններ 

Օպերային կոմպոզիտորներ
Պրահայի կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ
20-րդ դարի դասական կոմպոզիտորներ