VK (ընկերություն)

VK (մինչև 2021 թվականի հոկտեմբերի 12-ը Mail.Ru Group), ռուսական ինտերնետային ընկերություն է։ Այն հիմնվել է 1998 թվականին` որպես Էլեկտրոնային փոստի ծառայություն, և շարունակել է դառնալ գլխավոր կորպորատիվ գործիչ համացանցի ռուսալեզու սեգմենտում։ 2013 թվականի դրությամբ ըստ comScore-ի Mail.ru-ին պատկանող կայքերը հավաքել են Ռուսաստանում ամենամեծ լսարանը և գրավել են առավելագույն ժամանակի պահպանումը։

Ամսական կտրվածքով Mail.Ru-ի կայքերը հասնում են ռուսաստանյան համացանցի օգտագործողների մոտավոր 86%-ի, և այս ընկերությունն ընդգրկված է խոշորագույն ինտերնետ ընկերությունների առաջատար հնգյակում` հիմնվելով դիտված էջերի ընդհանուր թվի վրա։ Mail.Ru-ն համապատասխանաբար վերահսկում և համագործակցում է 3 խոշորագույն և ամենաճանաչված ռուսական սոցիալական կայքերի` ՎԿոնտակտեի, Օդնոկլասնիկի և My World@Mail.Ru:

Mail.Ru-ն զբաղեցնում է Ռուսաստանի ամենաճանաչված ՎԿոնտակտե սոցիալական ցանցի բաժնետոմսերի 100%-ը, իսկ Qiwi-ում` բաժնեմասերի փոքրամասնությունը, նախկին OE ներդրումները (15.04%): Այն նաև գործում է երկու ակնթարթային հաղորդակցման ցանցերի (Mail.Ru Agent and ICQ), էլեկտրոնային փոստ ծառայություն և Mail.ru ինտերնետային պորտալ, ինչպես նաև մի շարք առցանց խաղերի հետ։

Պատմություն 
Բիզնեսն ի սկզբանե պատկանում էր Port.ru-ին, ընկերություն, որը հիմնադրվել է 1998 թվականին Եվգենի Գոլանդի, Մայքլ Զայցևի և Ալեքսեյ Կրիվենկովի կողմից, որպես DataArt-ից լրացուցիչ եկամուտ։ Այն ստացել է նախնական 1 մլն ԱՄՆ դոլարի ներդրում` հայտնի ներդրող (և սուսերամարտի չեմպիոն) Ջեյմս Մելչերի կողմից։

Ռուսաստանի շուկայում առաջին դիրքում հայտնվելու համար Mail.Ru-ի բիզնեսն արագորեն ընդլայնվեց 2000 թվականին։ 2000-2001 թվականներին տեխնոլոգիական պղպջակների փլուզմամբ ընկերության ընդլայնման ֆինանսավորման փորձերը խափանվեցին, և Mail.ru-ն ստիպված եղավ փնտրել միավորման գործընկերներ։

Յուրի Միլները 2001 թվականին` NetBridge-ի (մի քանի համացանցային ապրանքների սեփականատեր) ղեկավարման ժամանակ, համոզեց գործարար Իգոր Լինշիթսին միանալ Mail.ru-ի բիզնեսին` NetBridge-ի հետ։ Հետագայում Իգոր Լինշիթսը ազդեցիկ դեր խաղաց Mail.ru-ի բիզնեսի զարգացման գործում։ Միավորումից հետո Միլները դարձավ Mail.ru-ի գլխավոր գործադիր տնօրենը։

Ընկերությունն իր ներկայիս անունով սկսել է գործել 2001 թվականի հոկտեմբերի 16-ին։ Մինչ այդ նրա ապրանքանիշը պատկանում էր Port.ru-ին։ Այն գլխավորում էր Դմիտրի Գրիշինը։ 2009 թվականի դրությամբ նրա գլոբալ` Alexa վարկանիշը 29 է։

2003 թվականին Միլները հրաժարական տվեց Mail.Ru-ի գործադիր տնօրենի պաշտոնից և հետագայում ստեղծեց մեկ այլ համացանցային ձեռնարկություն` Digital Sky Technologies (DST)-ը։ 2006 թվականին Իգոր Լինշիթսը Mail.ru-ում իր բաժնեմասը վաճառեց Թայգեր հիմնադրամին և Միլների DST-ին`ավելի քան 100 մլն դոլարով։ 2010 թվականի սեպտեմբերին DST-ն իր անունը փոխեց` դարձնելով Mail.ru Group: Դմիտրի Գրիշինը դարձավ Mail.ru Group-ի հիմնադիրներից մեկը։

2010 թվականի հոկտեմբերին Mail.ru-ն հայտարարեց IPO պլաններ` դուստր ձեռնարկության  լոնդոնյան ֆոնդային շուկայի ցանցի միջոցով, որը նույնպես կոչվում էր Mail.ru և արժեր ավելի քան 5 մլրդ դոլար։ IPO-ն ներկայացնելու էր դուստր ձեռնարկությունների 17% բաժնետոմսերը։ Դուստր ձեռնարկությունը պետք է ներառեր Ֆեյսբուք սոցիալական ցանցի բաժնետոմսերի մեկ քառորդ մասը, ինչպես նաև բաժնետոմսեր` ռուսական երկու խոշորագույն սոցիալական ցանցերում և Mail.ru-ում։ Ընկերությունը վարձել է Goldman Sachs, JP Morgan, Morgan Stanley և VTB Capital-ին` ցանցերը վարելու համար։

2012 թվականի մարտին Յուրի Միլները հրաժարվեց Mail.ru-ի նախագահի պաշտոնից և դուրս եկավ տնօրենների խորհրդից։ Դմիտրի Գրիշինն ընտրվեց տնօրենների խորհրդի անդամ և նշանակվեց որպես խորհրդի նախագահ` պահպանելով գլխավոր տնօրենի իր պաշտոնը։ Կառավարման կամ խորհրդի հետ կապված այլ փոփոխություններ չկային։

2012 թվականի նոյեմբերին հայտարարվեց, որ Mail.Ru-ն չի շարունակի օգտագործել Google-ի որոնման ծառայությունները։ Mail.Ru-ի սեփական շարժիչի օգտագործման լիարժեք միգրացիան տեղի է ունեցել 2013 թվականի ամռանը։

2012 թվականի վերջում հայտնի դարձավ Mail.ru Group-ի` My.com տիրույթի կրկնակի գնորդ։ Դա մեկնաբանվում էր որպես համաշխարհային գերիշխող շուկաների և այս անունով առաջիկա ծառայությունների վերստեղծման մասին։ 2012 թվականի վերջում Mail.ru Group-ը գնեց ուկրաինական էլեկտրոնային փոստի ծառայությունը` mail.ua-ն, և այս տիրույթում էլեկտրոնային փոստի հասցեների գրանցման օգտագործումը` սկսած 2013 թվականի ապրիլի 23-ից։

2018 թվականի սեպտեմբերին Alibaba-ն հայտարարեց Mail.Ru-ի 10% բաժնետոմսերի գնման մասին,որոնք արժեցան 484 մլն դոլար։

Վիճակագրություն 
• Ըստ Alexa-ի տվյալների` 2007 թվականի հունիսին Mail.ru-ն համացանցում ռուսական ամենահայտնի կայքն էր։

• 2005 թվականին կային ավելի քան 30 մլն օգտատերեր` օրական 25 մլն էլեկտրոնային փոստերով։

• 2006 թվականի վերջում հայտարարվեց, որ Yandex-ի հետ ռազմավարական համաձայնություն է ձեռք բերվել` Google-ի փոխարեն Yandex որոնման համակարգի օգտագործման մասին։ Այն վերականգնվել է 2010 թվականի հունվարին։ Այս համագործակցությունը նվազել է 2012 թվականի նոյեմբերին` սեփական շարժիչի միգրացիայով, որն ավարտվել է  2013 թվականի կեսերին։

• 2007 թվականի հունվարին Mail.ru-ի բաժնետոմսերի 30%-ը գնել է հարավաֆրիկյան Naspers ընկերությունը` 165 մլն դոլարով։

Ծառայություններ 
Mail.Ru Group-ը առաջարկում է մի շարք առցանց հաղորդակցման ապրանքներ և ժամանցային ծառայություններ` ամբողջ աշխարհում ռուսախոս օգտատերերի համար.
• Էլեկտրոնային փոստ և պորտալ. էլեկտրոնային փոստ, գլխավոր էջ, բովանդակային ծրագրեր։

• Սոցիալական ցանցեր. ՎԿ, Օդնոկլասնիկի, My World:

• Ակնթարթային հաղորդագրություններ. Agent, ICQ:

• Առցանց խաղեր. MMO խաղեր, սոցիալական խաղեր, բջջային խաղեր։

• Որոնում և էլեկտրոնային առևտուր. որոնում, գլխաորսություն, գների համեմատում։

• My.com. ինտեգրված հաղորդակցվելու և զվարճանքի հարթակ։

• Ամպ. ամպային պահոց, որը նման է Dropbox-ին, ծրագրեր, որոնք հասանելի են համակարգիչների և սմարթֆոնների համար։

• DST Global. մասնավոր կապիտալ և ռիսկային կապիտալի ներդրում։

Հակասություններ 
2017 թվականի մայիսի 15-ին Ուկրաինայի նախագահ Պետրո Պորոշենկոն հրամանագիր է ստորագրել Mail.ru-ի և դրա կողմից լայնածավալ օգտագործվող սոցիալական ցանցերի, այդ թվում նաև` ՎԿոնտակտե և Օդնոկլասնիկի սոցիալական ցանցերն արգելելու մասին` որպես Ղրիմի անընդունելության և Ռուսաստանի` դոնբասյան պատերազմում ներգրավվելու և շարունակական պատժամիջոցներ կիրառելու միջոց։ Այս գործընթացը լայնորեն քննադատվում էր որպես գրաքննություն, իսկ «Լրագրողներ առանց սահմանների» հասարակական կազմակերպությունը  դատապարտեց արգելքը` անվանելով այն «անհամաչափ միջոց, որը լրջորեն խաթարում է Ուկրաինայի ժողովրդի տեղեկատվության և խոսքի ազատության իրավունքը»։ Mail.ru-ն ինքն էլ գնահատեց (2017 թվականի օգոստոսին), որ արգելքը նրանց համար արժեցել է 2017 թվականի ընդհանուր եկամուտների մոտավորապես 1.5%-ը։

2017 թվականի նոյեմբերի 5-ին «Դրախտի փաստաթղթեր»-ը` օֆշորային ներդրման հետ կապված մի շարք գաղտնի էլեկտրոնային փաստաթղթեր, բացահայտեցին, որ Ռուսաստանի պետական կառույցները Վլադիմիր Պուտինի հետ 2009-2011 թվականներին խոշոր ներդրումներ են կատարել Ֆեյսբուքի և Twitter-ի մեջ` ռուս-ամերիկացի միլիարդատեր և ձեռնարկատեր Յուրի Միլների միջոցով, ով Mail.Ru-ի և DST Global-ի հիմնադիրն է, ով ընկերակցել է Facebook-ի հիմնադիր Մարկ Ցուկերբերգի հետ և եղել է Ջարեդ Կուշների` նախագահ Դոնալդ Թրամփի փեսայի բիզնես գործընկերը։

Կրեմլի սեփականություն հանդիսացող ընկերությունը` ՎՏԲ բանկը, DST Global-ին հատկացրել է 191 մլն դոլար, որն էլ օգտագործել է այն 2011 թվականին` Twitter-ի մի մեծ մաս գնելու համար։ Կրեմլի կողմից վերահսկվող Գազպրոմի դուստր ձեռնարկությունը ֆինանսավորեց մի ներդրումային ընկերություն, որը համագործակցեց DST Global-ի հետ` Facebook-ում բաժնետոմսեր գնելու համար` 2012 թվականին միլիոններ հավաքելով սոցիալական լրատվամիջոցների հսկայական հրապարակումից։ Twitter-ը նույնպես հրապարակվել է 2013 թվականին։ 2014 թվականին ԱՄՆ կառավարությունը ՎՏԲ-ին պատժել է Ղրիմում ռուսական ռազմական միջամտության համար, սակայն այդ ժամանակ  DST Global-ը վաճառել էր իր բաժնետոմսերը Twitter-ին։ Facebook-ի IPO-ից չորս օր անց DST Global դուստր ձեռնարկությունը մոտավորապես 1 մլրդ դոլարով վաճառեց Facebook-ի ավելի քան 27 մլն բաժնետոմսեր։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 

1998 թվականին հիմնադրված ընկերություններ
Որոնողական համակարգեր
Մոսկվայի ընկերություններ
Ռուսաստանի ապրանքանիշեր