Ջորջ Սորոս

Ջորջ Սորոս (, ծնված որպես՝ Գյորգի Շվարց (հունգարերեն՝ György Schwartz), ), հրեական ծագումով ամերիկացի ներդրող, բիզնես-մագնատ, բարերար, քաղաքական ակտիվիստ և հեղինակ։ Սորոսն աշխարհի ամենահաջողակ ներդրողներից մեկն է։ 2018 թվականի փետրվարի դրությամբ նրա մաքուր ակտիվները կազմել է 8 միլիարդ դոլար, այն բանից հետո, երբ իր բարեգործական ընկերությունը՝ բաց հասարակական կազմակերպությունը ստացավ 18 միլիարդ դոլարի հանգանականություն և ճարպկություն։

Ծնվել է Բուդապեշտում, ապրել է Նացիստական Գերմանիայի կողմից օկուպացված Հունգարիայում և 1947 թվականին տեղափոխվել է Անգլիա։ Ընդունվել է Լոնդոնի տնտեսագիտության դպրոց՝ ստանալով նախ բակալավրի որակավորում, ապա նաև փիլիսոփայության մագիստրոսի գիտական աստիճան։ Նախքան իր առաջին հեջ ֆոնդը հիմնելը (Double Eagle, 1969 թ․) նա իր բիզնես կարիերան սկսել է տարբեր աշխատանքներ կատարելով նախ Անգլիայի, ապա ԱՄՆ-ի առևտրային բանկերում։ Իր առաջին ֆոնդերից ստացված եկամուտներով 1970 թվականին ստեղծեց երկրորդ հեջ ֆոնդը՝ Սորոս Ֆոնդ Մենեջմենթը։ «Double Eagle»-ն անվանափոխվեց «Quantum Fund»-ի։ Հիմնադրման պահին «Quantum Fund»-ն ուներ կառավարման տակ գտնվող 12 մլն դոլար ակտիվներ, իսկ արդեն 2011 թվականին այն կազմում էր 25 միլիարդ դոլար։ Նա հայտնի է որպես «Մարդ, որը կոտրեց Անգլիայի բանկը», քանի որ 1992 թվականին իր 10 մլրդ դոլարի կարճ վաճառքը, որն իր համար բերեց 1 մլրդ դոլարի շահույթ, հանգեցրեց Մեծ Բրիտանիայում տեղական արժույթի ճգնաժամին (Ֆունտ ստերլինգ), որը հայտնի է «Սև չորեքշաբթի» անունով։

Սորոսի դեմ միջազգային արշավը
Սորոսն այն եզակի մարդկանցից է, որ միլիարդներ է ծախսում բարեգործական, ժողովրդավարական ծրագրերի վրա, բայց միաժամանակ նրա կերպարը պարուրված է դավադրության տեսություններով։

Հունգարիայի նախագահի թեկնածու, ազգայնական հայացքների տեր Վիկտոր Օրբանի ընտրարշավի ժամանակ քաղաքական տեխնոլոգները որոշեցին որպես հրեշ ու երկրի դժվարությունների պատճառ ներկայացնել Սորոսին, քանի որ նա ծնվել էր Հունգարիայում, հրեա էր, կարողության տեր և Պուտինին դուր չէր գալիս։ Հետաքրքրական է, որ ինքը Օրբանը նախկինում օգնություն էր ստացել Սորոսից, իսկ քաղտեխնոլոգներն էլ ազգությամբ հրեա էին։ Հետագայում այդ «Ստոպ Սորոս» արշավը տարածվեց այլ երկրներում ևս։

Իր ելույթներում Սորոսին հաճախ  թիրախավորել է Դոնալդ Թրամփը. Սորոսի հիմնադրամի գործունեությունը կասեցված է Բելառուսում, Ռուսաստանում։ 2023թ. Fox News-ի հրապարակած տեղեկությունների համաձայն՝ Սորոսը տասնամյակներ շարունակ կաշառել է ԱՄՆ լրատվամիջոցների՝ ծախսելով նրանց վրա ընդհանուր առմամբ 131 միլիոն ԱՄՆ դոլար իրադարձություններն իր օգտին լուսաբանելու համար։ Ըստ հրապարակման՝ խոշոր միլիարդատիրոջ «գնած» մեդիա ընկերությունների ցանկում են եղել CNN-ը, NBC-ն, CBS-ը, Bloomberg-ը, և Washington Post-ը։  

Հայաստանի իշխանությունները տասնամյակներ շարունակ տարբեր ֆինանսավորում են ստացել Սորոսի Բաց հասարակության հիմնադրամից։ 2018 թ. նոր իշխանությունների ձևավորումից հետո Հայաստանում ևս պահպանողական շրջանակները պիտակավորում են նրա անունը։ Սորոսի կերպարի դեմոնիզացումը, նրա անունը «հակազգային» բարեփոխումների հետ կապելը նպաստել են նրան, որ ձևավորվել է «սորոսական» բացասական երանգով բնորոշումը։

Նշումներ

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Ջորջ Սորոս. Համաշխարհային բարեգո՞րծ, թե՞ ֆինանսական խարդախ
 Ջորջ Սորոսի փիլիսոփայությունն ու դրա ճակատագրական թերությունը 
 Ջորջ Սորոս․ ինչպես ստեղծվեց ամենահայտնի դավադրության տեսություններից մեկը 

Ամերիկացի գործարարներ
Լոնդոնի տնտեսագիտության և քաղաքական գիտությունների դպրոցի շրջանավարտներ
Ամերիկացի տնտեսագետներ
ԱՄՆ-ի դեմոկրատական կուսակցության անդամներ
Ամերիկացի բարերարներ
ԱՄՆ-ի քաղաքական գործիչներ
Հունգարիայի քաղաքական գործիչներ