Ֆրանս Էմիլ Սիլանպյա

Ֆրանս Էմիլ Սիլանպյա (), ամենահայտնի ֆին գրողներից մեկը, 1939 թվականին դարձել է առաջին ֆին գրողը, ով ստացել է Գրականության Նոբելյան մրցանակ։ Մրցանակը ստացել է «իր երկրի գյուղացիության կյանքը խոր ըմբռնելու և սքանչելի արվեստի համար, որոնցով նա պատկերել է նրանց կյանքն ու կապը Բնության հետ»։

Վաղ կյանք 
Ֆրանս Էմիլ Սիլանպյան ծնվել է գյուղատնտեսությամբ զբաղվող ընտանիքում։ Չնայած աղքատությանը, ծնողները կարողացան նրան Տամպերեում դպրոց ուղարկել։ 1908 թվականին տեղափոխվեց Հելսինկի՝ բժշկություն սովորելու։ Այստեղ ծանոթացել է նկարիչներ Էրո Յարնեֆելտի և Պեկկա Հալոնենի, կոմպոզիտոր Յան Սիբելիուսի և հեղինակ Ահո Յուհանիի հետ։

Կարիերա 
Հինգ տարի անց՝ 1913 թվականին Սիլանպյան Հելսինկիից տեղափոխվում է իր գյուղ, ամուսնանում և սկսում է գրել։

Իր գործերում նա նկարագրում է հողի հետ միասին ապրող գյուղացի մարդկանց կյանքը։

Միջազգային ճանաչում է ստացել 1931 թվականին հրատարակված «Nuorena nukkunut» վեպով։

1939 թվականին «իր երկրի գյուղացիության կյանքը խոր ըմբռնելու և սքանչելի արվեստի համար, որոնցով նա պատկերել է նրանց կյանքն ու կապը Բնության հետ» ստացել է Գրականության Նոբելյան մրցանակ։

1941 թվականին Սիլանպյան բաժանվել է կնոջից։ Ալկոհոլիզմի և այլ հիվանդությունների պատճառով ստիպված բուժվել է հիվանդանոցում։ 1943 թվականին վերադարձել է վերադարձել է հանրային կյանք։ Իր ռադիոելույթները, հատկապես 1945-1963 թվականներին Սուրբ Ծննդյան նախօրեի ելույթները, մեծ ժողովրդականություն էին վայելում։

«(1446) Սիլանպա» աստերոիդը, որը 1938 թվականի հունվարի 26-ին հայտնաբերել է ֆին ֆիզիկոս և աստղագետ Իրյո Վյայսյալյաը, կոչվել է Սիլանպյաի անվամբ։

Մահ 
Սիլանպյան մահացել է 75 տարեկանում՝ 1964 թվականի հունիսի 3-ին, Հելսինկիում։

Աշխատանքներ 

 Elämä ja aurinko (1916)
 Ihmislapsia elämän saatossa (1917)
 Hurskas kurjuus (1919)
 Rakas isänmaani (1919)
 Hiltu ja Ragnar (1923)
 Enkelten suojatit (1923)
 Omistani ja omilleni (1924)
 Maan tasalta (1924)
 Töllinmäki (1925)
 Rippi (1928)
 Kiitos hetkistä, Herra... (1930)
 Nuorena nukkunut (1931)
 Miehen tie (1932)
 Virranpohjalta (1933)
 Ihmiset suviyössä (1934)
 Viidestoista (1936)
 Elokuu (1941)
 Ihmiselon ihanuus ja kurjuus (1945)

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
"The Game Behind Finland's First Nobel prize", article (in Swedish; based on documents in the Nobel Archive), first published in Svenska Dagbladet, 5 December 2009; later published in the Finnish daily newspaper Helsingin Sanomat.
 

20-րդ դարի վիպասաններ
Հելսինկիի համալսարանի շրջանավարտներ
Ֆինն գրողներ
Ֆինն բանաստեղծներ