Ոզնիներ (հուշարձան)

Ոզնին(կամ Հակատանկային ոզնիներ, ), հուշարձան, որ տեղադրվել է 1966 թվականին Մոսկվայի մարզի Խիմկի շրջանում՝ Լենինգրադյան խճուղու 23-րդ կիլոմետրի վրա (Մոսկվայի մուտքի մոտ)։

Պատմություն 
«Ոզնիներ» հուշարձանը հանդիսավոր կերպով բացվել է 1966 թվականի դեկտեմբերի 6-ին Մոսկվայի մարզի Խիմկի շրջանում՝ Լենինգրադյան խճուղու 23-րդ կիլոմետրի վրա։ Որպես բացման ամսաթիվ ընտրվել է այն օրը, երբ քսանհինգ տարի առաջ գերմանացիները ջախջախվել են Խիմկիի մոտ։ Կոմպոզիցիան տեղակայված է այն վայրում, որտեղ 1941 թվականին հակահարված է տրվել գերմանական հարձակմանը։ Նախքան հուշարձանի տեղադրումը կոմերիտականներն ավելի քան երեք ամիս անցկացրել են նախապատրաստական աշխատանքներ. ցամաքեցրել են ճահճոտ տեղանքը, տեղադրել ցցագերաններ։ Ճարտարապետներ Ալեքսանդր Ագաֆոնովի, Ի. Երմիշինի, Ա. Միխեի և ինժեներ Կ. Միխայլովի աշխատանքը, որ կառուցվել է երեք տարբեր նյութերից՝ երկաթից, քարից և երկաթբետոնից, տեղադրվել է երախտապարտ հետնորդների կողմից ի հիշատակ ժողովրդական դիմադրության չորս մոսկովյան և Իվանովո-Վոզնեսենսկի մեկ դիվիզիաների, որոնք 1941 թվականի աշնանը պաշտպանել են Արևմտյան ռազմաճակատի սահմանները, եթե հանկարծ պաշտպանությունը ճեղքվեր։

2011 թվականին ավարտվել է հուշարձանի համալիր վերանորոգումը։ Դրանից առաջ վերականգնողական և պրոֆիլակտիկ աշխատանքներ էին անցկացվել 2003 և 2005 թվականներին։

Ի նշանավորումն Հայրենական մեծ պատերազմում տարված հաղթանակի 70-ամյակի՝ 2015 թվականի մայիսին ռուս մասնագետները հուշարձանի վրա տեղադրել են 3D-լուսավորում։ Վառ կարմիր և սպիտակ լույսի ճառագայթների շնորհիվ, որ գալիս են «Շերեմետևո» օդանավակայանից, մայրաքաղաքից կարելի է հեռվից տեսնել հուշարձանն ու նրա մոտ գտնվող կոթողը։

Խիմկիի վարչության ղեկավար Վլադիմիր Սլեպցովը հուշարձանի վերանորոգման վերաբերյալ ասել է.

Նկարագրություն 
Հուշարձանային կոմպոզիցիան կազմված է երեք մասից։ Կենտրոնում տեղադրված են վեց մետրանոց (ըստ որոշ տվյալների՝ տասը մետրանոց) երեք հակատանկային ոզնիներ, որոնք պատերազմի տարիներին ծառայել են որպես ապահով պաշտպանություն գերմանական զրահատանկային զորամասերի՝ Մոսկվայի տարածք ներխուժելու դեմ։ «Ոզնիների» դիմաց տեղադրվել է քարե սալ՝ գունավոր ապակուց ու կերամիկայից պատրաստված մայրաքաղաքի պաշտպանության քարտեզով և գրությամբ.
«Վերջին ժամին։ Գերմանական զորքերի պարտությունը Մոսկվայի մոտ։ ...1941 թվականի դեկտեմբերի 6-ին մեր արևմտյան ռազմաճակատի զորքերը, ուժասպառ անելով թշնամուն նախորդող մարտերում, անցել են հակահարձակման նրա թևային խմբավորումների դեմ։ Սկսված հարձակման արդյունքում այդ երկու խմբավորումները ջախջախվել են, և շուտափույթ հեռացել՝ թողնելով տեխնիկան, զենքը և կրելով հսկայական կորուստներ... Սովինֆորմբյուրո, 1941 թվականի դեկտեմբեր։

Կոմպոզիցիայի անբաժանելի մասն է գրանիտե բարձր կոթողը, որ պատկերում է երկիրը ֆաշիստական նվաճողներից պաշտպանած զինվորներին ու բանվորներին։ Հուշապատի վրա նշված են հուշարձանի հեղինակների անունները և կա գրություն. «Եվ թշնամին երբեք չի հասնի նրան, որ խոնարհվի քո գլուխը» ()։

Ծանոթագրություններ