Դեկտեմբերի 14 (վեպ)

«14 դեկտեմբերի», Դ․ Ս․ Մերեժովսկիի վեպը, հրատարակված 1918 թվականին (ի սկզբանե որպես «Նիկոլայ առաջինը և Դեկտեմբերականները») և դարձել է երրորդը, «Կենդանու արքայությունը» եռագրության եզրափակիչ մասը , առաջին մասը եղել է «Պավել առաջինը» և վեպի շարունակությունը՝ «Ալեքսանդր առաջինը»։

Վեպի ստեղծման պատմություն 

Դեպքերը, որոնք տեղի են ունենում «14 դեկտեմբերի», շատ դեպքերում համապատասխանում էին այդ ժամանակվա դրամատիկական իրավիճակին, երբ հեղինակը գրել և հրապարակել է վեպը։ Այդուհանդերձ, նույնիսկ 1917 թվականի վերջին Մերեժկովսկին դեռ պահպաննել էր պատրանքները Ռուսաստանի պատմության «դեմոկրատական մտավորականության» դերի վերաբերյալ։ Դեկտեմբերյան խռովության տարելիցին գրողը հրապարակել է թերթում «Երեկոյան ղողանջ» հոդվածը «1825-1917», որում պնդում էր․

Քննադատների արձագանքներ 
Եթե առաջին եռագրության հենց դուրս գալու պահից ընդունվեց որպես նշանակալից երևույթ, ժամանակակից ռուսական և եվրոպական քննադատների կողմից, ապա երկրորդ եռագրությունը, «Կենդանիների արքայությունը», ճանաչվել է միայն Արևմուտքում և գրեթե անտեսվեց Ռուսաստանում և ԽՍՀՄ-ում։ Նախահեղափոխական քննադատները նախ և առաջ նրանում փնտրում էին կրոնական մարմնացում, հեղինակի, դիտելով գեղարվեստական մասը միայն այն մտքերի պատկերազարդում.

Ծանոթագրություններ 

1918 գրքեր