Թույա (թագուհի)

Թույա, նաև՝ Մութ-Թույա (), հին եգիպտական թագուհի և XIX դինաստիայի փարավոն Սեթ I-ի կինը (Hemet-nisut-weret): Նա կրել է նաև Ամոն աստծո տիկնոջ տիտղոսը։

Կենսագրություն

Ծագում 
Թույայի ծնողներն էին մարտակառք վարող Ռայան և նրա կինը՝ Ռույան։ Նրանք հայտնի են Մեդնետ Աբու քարի վրա թողնված արձանագրությունից։

Թույան Սեթի հետ ամուսնացել է մինչև նրա գահ բարձրանալը։ Ամուսնու գահ բարձրանալով՝ Թույան ստացավ փարավոնի Մեծ տիկնոջ տիտղոսը, իսկ երեխաների ծնունդից հետո ստացավ Փարավոնի մայր և Աստվածայինի մայր տիտղոսները։

Թույայի և Սեթի զավակներն են՝ որդիներից Նեբհասեթնեբեթը (մահացել մանուկ հասակում), ապագա փարավոն Ռամզես II-ը և դուստրը՝ Թիան։ Թիան ամուսնացավ հենց նույն Թիա անունը կրող գանձապահի հետ։ Երկար ժամանակ Հենթումիրան համարվում էր նրանց դուստրերից մեկը, բայց նա նաև Ռամզեսի մեծ տիկնոջ դուստրն էր համարվում։

Տոհմածառ

Ճակատագիր 
Թույան իր որդու՝ Ռամզես II-ի գահակիցն էր, որն էլ մորը տվել էր Մութ-Թույա անունը, ինչն էլ նրան տալիս էր աստվածուհու կարգավիճակ։ Դա նաև մատնանշում էր նրա որդու աստվածային ծագումը, ինչի մասին հավաստում են Մեդինետ Աբուի եգիպտական սալիկները։

Թույան դեռևս որդու գահակալման 21-րդ տարում, երբ վերջինս խեթերի հետ բարեկամության դաշինք կնքեց, ողջ էր։ Եգիպտոսի իշխող դինաստիայի ներկայացուցիչների և խեթական թագավորության միջև բարեկամական նամակագրություն կար։ Թույան նաև գրում էր նամակներ, բայց հավանական է, որ մահացավ մեկ տարի անց, քանի որ նրա դամբարանի գինու կարասները թվագրվում են փարավոնի կառավարման 22-րդ տարով։ Թագուհին թաղված է թագուհիների հովտում՝ QV80 դամբարանում ։

Հուշարձաններ 
Ռամեսուեմից հյուսիս Սեթ I-ը կրկնակի տաճար էր կառուցել Ամենհոտեպ I-ի և իր մոր՝ Յահմոս Նեֆերտարիի պատվին։ Ռամզես II-ը հրամայեց վերակառուցել տաճարը և նվիրել այն իր մորը՝ Թույային, և իր կնոջը՝ Նեֆերտարիին։ Դիտեր Առնոլդի կարծիքով խոսքը վերաբերում է մամմիսիին՝ եգիպտական ինչ-որ տաճարի մի հատվածի, որը հայտնի է նաև որպես Ծննդյան տուն։ Փոքրիկ տաճարից մնացել է միայն հիմքը, իսկ Ուշ շրջանում Ահորիս փարավոնն այն ավերեց։

Պահպանվել են Թույա թագուհու որոշ կիսանդրիներ։ Երկու ամենահայտնի ու մեծ քանդակները կանգնած են Աբու Սիմբել տաճարի արքայական կոթողների կողքին։ Սեթ I-ի ժամանակներից մեզ է հասել Կուրնայից հայտնաբերված թագուհու կիսանդրին։ Դիոդորոսը հայտնում է Ռամեսուեմում գտնվող Թույայի կիսանդրու մասին, իսկ մնացած քանդակներն այսօր գտնվում են Կահիրեի (JE 37484), Վատիկանի (№ 22678) և Լուվրի (E 27.132) թագարաններում։

Զանգվածային մշակույթում 
Թույա թագուհու կերպարը հայտվել է հիմնականում Մովսես մարգարեի հետ կապված պատմական ֆիլմերում։

 1956՝ ռեժիսոր Սեսիլ Դեմիլլի «Տասը պատվիրաններ» ֆիլմ. դերը կատարում է Իրեն Մարտինը։ 
 1998՝ «Եգիպտոսի արքայազն» մուլտֆիլմ, որտեղ Թույային հնչյունավորել է Հելեն Միրենը։ 
 2014՝ «Ելք, արքաներ և աստվածներ», Թույայի դերում՝  Սիգուրնի Ուիվեր
 2015՝  Բրազիլական «Տասը պատվիրաններ» հեռուստանովելում, Թույայի դերում՝ Անջելինա Մունիս

Տես նաև 
 Թիա (արքայադուստր)

Ծանոթագրություններ 

Հին Եգիպտոսի թագուհիներ