Ճապոնական կարատեի ասոցիացիա

Ճապոնական կարատեի ասոցիացիա (日本 空手 協会, Նիհոն Կարատե Կյոկաի, Nihon Karate Kyokai, Japan Karate Association, JKA, երբեմն կոչվում է պարզապես Կյոկաի 協会 Ճապոնիայում), Շոտոկան կարատեի ամենաազդեցիկ կազմակերպություններից մեկն աշխարհում։ Այն նաև կարատեի ամենահին կազմակերպություններից մեկն է, որը մինչ օրս շարունակում է իր գործունեությունն առանց ընդմիջման։

Պատմություն
Գիչին Ֆունակոշին մեծ դեր է խաղացել կարատեն Օկինավայից Ճապոնիա ներմուծելու, վնասվածքներ ստանալու վտանգները նվազագույնի հասցնելու և ատլետիկ կրթության սկզբունքներին համապատասխանեցնելու գործում։ 1949 թվականի մայիսի 27-ին նրա ավագ ուսանողներից մի քանիսը, որոնց թվում էին Իսաո Օբատան, Մասատոշի Նակայաման ու Հիդետակա Նիշիյաման, հիմնադրում են կարատեի կազմակերպություն, որն զբաղվում էր այդ մարտարվեստի ուսումնասիրությամբ, տարածմամբ, միջոցառումների կազմակերպմամբ ու կրթությամբ. այդ կազմակերպությունը կոչվում է Ճապոնական կարատեի ասոցիացիա։ Ֆունակոշին, ով այդ ժամանակ մոտ 80 տարեկան էր, ստանձնում է պատվավոր գլխավոր մարզչին հավասար պաշտոն։ Նակայաման դառնում է գլխավոր մարզիչ։

ՃԿԱ-ն հիմնադրվել է Տոկիոյի շրջանում գտնվող ճապոնական համալսարաններում գործող կարատեի ակումբների հիման վրա, սակայն այդ համալսարանների մեծ մասը հեռացել են ՃԿԱ-ից 1950-ական թվականներին։ Տակուշոկու համալսարանը միշտ սերտ կապեր է պահպանել ՃԿԱ-ի հետ՝ լինելով ՃԿԱ բազմաթիվ մարզիչների ալմա մատերը, ինչպիսիք են Նակայաման, Նիշիյաման, Օկազակին, Ասաին, Կանազավան ու Էնոեդան, ովքեր նպաստել են կազմակերպության զարգացմանը 1960-ական և 1970-ական թվականներին։

Համընդհանուր մտահոգությունն այն մասին, թե ինչպես սովորեցնել կարատե, ինչպես նաև Ֆունակոշիի թաղման վերաբերյալ առաջացած տարաձայնությունների պատճառով 1957 թվականին Ֆունակոշիի հետ մտերիմ, սակայն ՃԿԱ-ի հետ կապ չունեցող մի շարք մարզիչներ, ինչպիսիք են Շիգերու Էգամին, Գենշին Հիրոնիշին ու Ձուտոմու Օհշիման, ստեղծում են իրենց կազմակերպությունները, որոնցից են Շոտոկայն ու Ամերիկայի Շոտոկան կարատեն (): Նրանք պնդում էին, որ շոտոկան կարատեի դասավանդման իրենց ձևն ավելի մոտ է Ֆունակոշիի սովորեցրածին, քան ՃԿԱ-ի ոճը։ ՃԿԱ Շոտոկանը նույնպես հիմնվում է Ֆունակոշիի կարատեի վրա, սակայն կատարվել են զգալի փոփոխություններ, որոնք կատարել է հիմնականում Նակայաման, ով եղել է ՃԿԱ գլխավոր մարզիչը մինչև իր մահը 1987 թվականին։ Նակայամայի գլխավորությամբ մարզիչների մի սերունդ տարածել է կարատեն աշխարհում՝ ղեկավարվելով Ճապոնական կարատեի ասոցիացիայի՝ Տոկիոյում գտնվող շտաբի կողմից։

Նակայամայի գրքերը, այդ թվում նաև «Դինամիկ կարատե» և «Լավագույն կարատեն» աշխատությունները հիմնարար աշխատություններ են Շոտոկան կարատեի համար, որ դասավանդվում է ՃԿԱ-ի կողմից։ Քլայվ Նիկոլն իր «Շարժվող Զեն» գրքում ներկայացնում է, թե ինչպես էին կարատե պարապում Տոկիոյում տեղակայված ՃԿԱ հոնբու դոջոյում (գլխավոր մարզասրահ) 1960-ական թվականների սկզբներին. Քլայվ Նիկոլը դա ներկայացնում է իր տեսակետից՝ որպես արևմտյան կարատեի ուսանող, որ մի քանի տարվա ընթացքում սպիտակ գոտուց հասել է սևի։

Առանձնացած խմբեր
Սկսած 1970-ական թվականներից՝ Ճապոնական կարատեի ասոցիացիայից առանձնացել են տարբեր դիվիզիաներ, որոնցից ամենից նշանակալիներն են.

 1977 թվականին Ճապոնական կարատեի ասոցիացիայի մարզիչ Շիրո Ասանոն հիմնադրել է իր կազմակերպությունը և հրավիրել Հիրոկազու Կանազավային՝ որպես գլխավոր մարզիչ։ Այդ խումբը ներկայում հայտնի է որպես Շոտոկան կարատե դոյի միջազգային ֆեդերացիա (Shotokan Karate-Do International Federation, SKIF):
 1987 թվականին Նակայամայի մահվանից հետո բուռն իրադարձություններ տեղի ունեցան ինչպես Տոկիոյում գտնվող ՃԿԱ կենտրոնական գրասենյակում, այնպես էլ ամբողջ աշխարհում գտնվող գրասենյակներում։ Տաիջի Կասեն ու Հիրոշի Շիրաին, ովքեր ՃԿԱ գլխավոր մարզիչներ էին Եվրոպայում, թողնում են իրենց գործը՝ ստեղծելով Կարատո դո Շոտոկանի համաշխարհային ակադեմիան։ Տակետո Օկուդան, որ ՃԿԱ գլխավոր մարզիչ էր Բրազիլիայում, հիմնում է իր սեփական կազմակերպությունը, որ կոչվում է Բուտոկու կան։
 1990 թվականին ՃԿԱ վերահսկելու վերաբերյալ իրավաբանական վեճ է սկսվում երկու խմբերի միջև, որոնցից մեկը գլխավորում էր Տեցուհիկո Ասաին, իսկ մյուսը՝ Նոբույուկի Նակահարան։ Դատական մի քանի վճիռներից հետո գործը վերջնական լոծում է ստացել Ճապոնիայի գերագույն դատարանի կողմից, որը 1999 թվականի հունիսի 10-ին որոշում է կայացրել հօգուտ Նակահարայի խմբի, որում ընդգրկված էին Մասաակի Ուեկին ու Մասահիկո Տանական։ Մյուս խումբը, որը գլխավորում էր Նակայամայից հետո ՃԿԱ գլխավոր մարզիչ Տեցուհիկո Ասաին, և որում ընդգրկված էին Կեիգո Աբեն ու Միկիո Յահարան, լքում է ՃԿԱ-ն, և նրա անդամները հիմնադրում են նոր կազմակերպություններ՝ Ճապոնիայի կարատեի Շոտորենմեին, Ճապոնական Շոտոկան կարատեի ասոցիացիան և Կարատենոմիչի համաշխարհային ֆեդերացիան համապատասխանաբար։
 2007 թվականին անկախ է հայտարարվում Շոտոկան կարատեի միջազգային ֆեդերացիան, որի կենտրոնական գրասենյակը գտնվում էր ԱՄՆ-ում և ղեկավարվում էր Տերույուկի Օկազակիի կողմից, ով ուներ 10-րդ դան և ՃԿԱ ամենաբարձրաստիճան մարզիչներից մեկն էր։ Սակայն 2010 թվականին առնվազն երկու մարզիչներ կրկին միացել են ՃԿԱ-ին։
 2009 թվականին Տակահասի Շունսուկեն առանձնացել է ՃԿԱ Ավստրալիայից և ստեղծել Ավստրալիայի Շոտոկան կարատե-դոյի ավանդական ֆեդերացիան։
 2011 թվականին հայտնի է դարձել, որ 8-րդ դան Մասաո Կավասոեն վերադարձել է ՃԿԱ, սակայն նա շարունակել է մնալ ITKF գլխավոր մարզիչ։

Այս բաժանումների շնորհիվ ներկայում գոյություն ունի ՃԿԱ կարատե ոճ, որը զգալի չափով հավատարիմ է մնում ՃԿԱ ավանդույթներին, բայց դասավանդվում է պաշտոնապես ՃԿԱ հետ կապ չունեցող մարզիչների կողմից (որոնցից մի քանիսը եղել են ՃԿԱ նախկին մարզիչներ)։

Կենշուսեյ ծրագիր 
1956 թվականին ՃԿԱ-ն սկսում է մարզիչների պատրաստման ծրագիր Տոկիոյում՝ Յոցուայում տեղակայված հոնբու դոջոյում, որ կառուցվել էր 1955 թվականին։ Այդ ծրագիրը հաստատել էր Մասատոշի Նակայաման։ Այդ դասընթացը երկար տարիների ընթացքում ավարտել են համաշխարհային ճանաչում ունեցող կարատեկաներ։

Շրջանավարտներ 
Հետևյալ աղյուսակում ներկայացված են ՃԿԱ կենշուսեյ ծրագրի շրջանավարտները։ ՃԿԱ-ից դուրս եկած շրջանավարտների համար նշված է նրանց կարգը ներկա կազմակերպությունում։ Այդ կարգը կարող է ճանաչված չլինել ՃԿԱ կողմից։

Առաջնություններ 
Չնայած Գիչին Ֆունակոշին գրել է, թե կարատեում մրցակցություն չկա, Նակայամա Մասատոշիի ուսմունքը թույլ էր տալիս պարապմունքների նկատմամբ ցուցաբերել ավելի գիտական ու մրցակցային մոտեցում, և 1957 թվականին անցկացվել է Կարատեի առաջին համաճապոնական առաջնությունը, որը հետագայում դարձել է ամենամյա։

Աշխարհի առաջնություններ 
Ճապոնական կարատեի ասոցիացիան անցկացնում է բազմաթիվ միջազգային առաջնություններ, որոնցից հետևյալները եղել են ՃԿԱ աշխարհի առաջնություններ.

Տղամարդկանց կումիտե

Տղամարդկանց կատա

Կանանց կումիտե

Կանանց կատա

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
ՃԿԱ պաշտոնական կայքը (անգլերեն)
ՃԿԱ պաշտոնական կայքը (ճապոներեն)

Ճապոնական կազմակերպություններ
Կարատեի կազմակերպություններ