Բոսնիա և Հերցեգովինայի փոստային նամականիշերի և փոստի պատմություն

Սա ուսումնասիրություն է Բոսնիա և Հերցեգովինայի փոստային նամականիշերի և փոստի պատմության մասին։

Ավստրո-Հունգարիա 

Բոսնիա և Հերցեգովինայի 1879 թվականի առաջին թողարկումը Ավստրո-Հունգարիայի կողմից 1878 թվականի նրա բռնազավթումից անմիջապես հետո առանց որևէ տեքստի, սակայն ավստրիական կրկնակի արծվի զինանշանով նամականիշ է։

Գերմաներեն Bosnien Herzegowina մակագրված նամականիշերը արտադրվել են 1906 թվականին՝ պատկերելով բնապատկերներ և հուշարձաններ, ներառյալ Դոբոյ քաղաքի և Սարաևոյի Քարշիա բիզնես շրջանի տեսարանները։

1910-ական թվականներին մի շարք զինվորական նամականիշեր են արտադրվել, որոնցից շատերը Ֆրանց Յոզեֆ I-ի պատկերով են։ Լրագրային նամականիշեր նույնպես թողարկվեցին, որոնց թվում էր բոսնիական զգեստով աղջիկը (1913) և փոստային տուրքի նամականիշերը (1904 և 1916):

Թագավորություն 1918 թվականին 

1918 թվականին Բոսնիա և Հերցեգովինան միացվեց նորաստեղծ Սերբերի, խորվաթների և սլովենացիների թագավորությանը։ 1918 թվականի նոյեմբերին Բոսնիա և Հերցեգովինան թողարկեց նամականիշներ, որոնք լրացնում էին 1910 թվականի Ավստրիայի կողմից թողարկված պատկերազարդ նամականիշերը, որոնցից որոշները լատինատառեր էին և կարդում էին "DRZAVA S.H.S. / 1918 1918 / Bosna i Hercegovina" («Սերբերի, խորվաթների և սլովենացիների պետություն, / Բոսնիա և Հերցեգովինա») և մյուսները, իրենց կյուրեղագիր համարժեքով։ Թագավորության ողջ տարածքում նամականիշերն առաջին անգամ օգտագործման է տրվել 1921 թվականի հունվարին։

Թագավորության անունը փոխվել է Հարավսլավիայի Թագավորության 1929 թվականին, այնուհետև Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո դառնալով Հարավսլավիայի սոցիալիստական դաշնային հանրապետություն։ Բոսնիա և Հերցեգովինան օգտագործել է Հարավսլավիայի դրոշմակնիքները մինչև 1992 թվականի անկախացումը։

Անկախություն 
1992 թվականի անկախությունից հետո երկիրն ունի երեք փոստային իշխանություն՝ երկրի էթնիկական և վարչական բաժանմանը համապատասխան։ Նամականիշերը թողարկվում են Բոսնիա և Հերցեգովինայի փոստի (BH Pošta, Սարաևո), Խորվաթական փոստի (Hrvatska pošta Mostar|HP Mostar, Մոստար) և Սերբական փոստի (Pošte Srpske|Srpske pošte, Բանյա Լուկա) կողմից։ Բոսնիա և Հերցեգովինայի ֆեդերացիայում BH Pošta-ի կողմից (1995 թվականին Բոսնիայի և Հերցեգովինայի բանակի կողմից վերահսկող տարածքները) և HP Mostar-ի կողմից (1995 թվականին Խորվաթիայի պաշտպանության խորհրդի կողմից վերահսկվող տարածքները) թողարկված նամականիշերը վավեր են, իսկ Սերբիայի Հանրապետությունում վավեր են Srpske pošte-ի կողմից թողարկվածները։

Բոսնիա և Հերցեգովինայի ֆեդերացիա 
BH pošta-ն 1993 թվականի հոկտեմբերի 27-ին առաջին անգամ թողարկել է նամականիշեր Republika Bosna i Hercegovina մակագրությամբ, իսկ 1996-ին՝ հենց Bosna i Hercegovina: Մինչև 1998 թվականի հոկտեմբերի 1-ը արժույթը Բոսնիա և Հերցեգովինայի դինարն էր, իսկ դրանից հետո Բոսնիա և Հերցեգովինայի փոխարկելի մարկն է։ HP Mostar-ը թողարկեց նամականիշներ 1993 թվականի մայիսի 12-ից։ Սկզբում նամականիշները Bosna i Hercegovina / Hrvatska Republika Herceg-Bosna մակագրությամբ էին կամ կրճատ՝ HR Herceg-Bosnia: 1996 թվականից նամականիշերը կրում են Bosna i Hercegovina մակագրությունը, սակայն Սարաևոյում BH pošta-ի տարբեր պատկերանիշով։ Սկզբնական արժույթը եղել է խորվաթական կունան, 1999 թվականից՝ Բոսնիա եւ Հերցեգովինա փոխարկելի մարկը։ Երկու փոստային բաժանմունքները 2011 թվականից օգտագործում են Bosna i Hercegovina / Federacija Bosne i Hercegovine մակագրությունը (երբեմն կրճատվում են որպես FBiH), օգտագործելով տարբեր պատկերանիշեր և օգտագործման տարածքներ։

Սերբիայի Հանրապետություն 
Srpske pošte-ն Բանյա Լուկայում սկսել է թողարկել նամականիշեր 1992 թվականի հոկտեմբերի 26-ին։ Նամականիշերը սկզբում ունեին  Republika Srpska մակագրությունը, իսկ արժույթը մինչև հունիս 24-ը հարավսլավական դինարն էր։ 2003 թվականի հուլիսի 15-ից նամականիշերը օգտագործում են կրկնակի Bosna i Hercegovina / Republika Srpska մակագրությունը։ Նամականիշները սովորաբար օգտագործում են կյուրեղագիրը, ուստի մակագրությունը կարդացվում է Ռեպուբլիկա Սրպսկա։

Տես նաև 
Հարավսլավիայի փոստային նամականիշերի և փոստի պատմությունը

Ծանոթագրություններ

Լրացուցիչ ընթերցանություն 
 Kaufmann, Hugo. Die Briefmarken von Bosnien : K. u. K. Feldposten und Österr. Post im Ausland. Bratislava: Kaufmann, 1937, 16 pages
 Oldfield, Herbert. The Stamps of Bosnia 1879-1900. 1912.
 Passer, Adolf. Postwertzeichen von Bosnien und der Herzegovina = Stamps of Bosnia and Herzegovina. Prague: Kommission-Verlagraz, Bath & Co, 1930
 Pongratz-Lippitt, Oscar. Handbuch Bosnien-Herzegovina: eine Studie der Postgeschichte, Abstempelungen, Ganzsachen und Postformulare, von den postalischen Anfängen bis 1900: für den Sandschak von Novipazar bis Oktober 1918. Pernegg an der Mur: O. Pongratz-Lippitt, 2000, 192 pages
 Sekelj, Berislav. Priručnik i katalog: poštanska povijest Bosne i Hercegovine, 1878-1918 = Handbuch und Katalog: Postgeschichte Bosnien un Herzegowina, 1878-1918 = Handbook and catalogue: postal history Bosnia and Herzegovina, 1878-1918. Zagreb: Croatian Philatelic Federation Library, 2005 , 38 pages
 Vilfan, Mladen. Privremena izdanja Hrvatske i Bosne i Hercegovine 1945 = Provisional issues, Croatia and Bosnia and Herzegovina 1945. Zagreb: OBOL-NAKLADA, 2006 , 224 pages

Արտաքին հղումներ 
 BH pošta, Sarajevo (բոսնիերեն և անգլերեն)
 HP Mostar (խորվաթերեն և անգլերեն)
 Srpske pošte, Banja Luka  (սերբերեն և անգլերեն)

Բոսնիա և Հերցեգովինա
Ֆիլատելիա
Փոստ