Դերվիշ (նկար)

«Դերվիշ » (), ադրբեջանցի նկարիչ, ադրբեջանական նոր գեղանկարչության հիմնադիրներից Միրզա Կադիմ Էրիվանիի նկարներից։ Նկարը հեղինակը վրձնել է 19-րդ դարի առաջին կեսերին։ Յուղաներկով հեղինակը վրձնել է ապակու վրա, որի չափերն են 21 × 13,2 սմ։ «Դերվիշ» ստեղծագործությունը այսօր պահպանվում և ցուցադրվում է Ռուստամ Մուստաֆաևի անվան արվեստի ազգային թանգարանում (Բաքու, Ադրբեջան)։

Նկարագիր 
Ադրբեջանի արվեստի ազգային թանգարանի գույքամատյանում այս ստեղծագործությունը սխալմամբ նշվել է այլ անվանումով՝ «Տղամարդ»։ Ներկա դրությամբ արդեն սխալը շտկված է և նկարը ցուցադրվում է «Դերվիշ» անվանումով։

Ստեղծագործությունում Միրզա Կադիմ Էրիվանին դերվիշին նկարել է ամբողջ հասակով մեկ կանաչ ֆոնին։ Դերվիշի իրանը պատկերված է դիմամասով, դեմքը նկարված է երեք քառորդով, իսկ ոտքերը՝ ամբողջ պրոֆիլով։ Հեղինակը դերվիշին նկարել է անմորուս և երիտասարդ, որի աջ այտին խալ կա։ Ըստ արվեստաբան Նատալիա Միկլաևսկու, դերվիշը նման է պարուհու, որին ավելի վաղ Էրիվանին պատկերել էր այլ ստեղծագործությունում։ Արվեստաբանը հավելում է, որ դերվիշի հայացքն արտահայտիչ է, իսկ աչքերը՝ չարաճճի։ Գլխավոր հերոսի սև մազերը հարթ սանրված են և թափվում են մինչև ուսերը։

Դերվիշը հանդերձավորված է կարմիր ջուբայով։ Օձիքը, կոշիկները, գոտին և սրածայր գդակը կանաչ գույնով է վրձնած։ Հագուստն ու վրայի աքսեսուարները ոսկեգույն են։ Դերվիշի աջ ձեռքին շերտավոր շարֆ է։ Այդ նույն ձեռով վերջինս բռնել է «տեբերզինը»։ Իսկ ձախ ձեռքով բռնել է կեշկուլը։ Այս առարկաները պարտադիր են եղել բոլոր դերվիշնորի համար։ Գլխարկի գագաթին արաբական տառերով գրված է «Ալլահ»։

Ինչպես նշում է Նատալիա Միկլաևսկին, Էրիվանիի այս ստեղծագործությունը կատարված է նույն տեխնիկայով, ինչպես որ «Պարուհին»։ Նկարի պահպանվածությունը գնահատվում է լավ։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 

Միրզա Կադիմ Էրիվանիի նկարներ
19-րդ դարի նկարներ
Ադրբեջանի արվեստ
Ադրբեջանի արվեստի ազգային թանգարանի նկարներ