Սարգիս Ջանբազյան

Սարգիս Ջանբազյան (, ), իրանահայ պարող, պարուսույց, ռեժիսոր։ Իրանում բալետի ակադեմիայի հիմնադիրը։

Կենսագրություն 
Սարգիս Ջանբազյանը ծնվել է Արմավիր քաղաքում։ Պատանի հասակից մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել արվեստի, հատկապես պարարվեստի հանդեպ։ Դպրոցն ավարտելուց հետո մեկնել է Լենինգրադ, սովորել Վագանովի անվան բալետի ակադեմիայում և Լեսգաֆ համալսարանում։ Ավարտելուց հետո Լենինգրադի Կիրովի անվան թատրոնում աշխատել է որպես գլխավոր պարող, բալետմայստեր և գեղարվեստական ղեկավար մինչև 1938  թվականի հուլիս։

1938 թվականին տեղափոխվել է Իրան, հաստատվել Ղազվինում, որտեղ հիմնադրել է պարի դպրոց։ Ղազվինի հայկական եկեղեցու գլխավոր քահանան թույլատրել է պարի դասեր անցկացնել եկեղեցու տանիքում։

1942 թվականին հեռացել է Ղազվինից և հաստատվել Թեհրանում, որտեղ պարի դասեր է տվել հայկական Kušeš  ավագ դպրոցում։ 1942 թվականին Թեհրանում հիմնադրել է բալետի ակադեմիա։

Ջանբազյանը 1959 թվականին հիմնադրել է ժողովրդական պարերի և երգի համույթը, որի դիրիժորն է եղել Էդիկ Հովսեփյանը։ Հետագայում համույթը շարունակել է իր ելույթները մաեստրո Հովիկ Գասպարյանի ղեկավարությամբ 1962 թվականին, Իրանում երկրորդ ազգային պարային փառատոնում։

Բեմադրություններ 
 Բախչիսարայի շատրվանը
 Հավեսի երազները
 Ռեյնգոլդ Գլիերի Chinese Flower Girl 
 Խանդ (Ḥesādat)
 Պարսկական մանրանկարչություն (Miniātorhā-ye Irāni)
 Anuš
 Gol-e gandom
 Փայտահատ (Tabar-zan)
 Նավաստիներ (Malavānān)
 Կյանք ու մահ (Zendegi va marg, հայտնի է որպես Օձի պար կամ Raqṣ-mār
 Աղոթք լեռներում (Raqṣ-e namāz)
 Qāli-e Kermān
 Šālikāri

Մահ 
Սարգիս Ջանբազյանը մահացել է 1963 թվականի դեկտեմբերի 11-ին Թեհրանում հիսուն տարեկանում սրտի կաթվածից։

Ընտանիք 
1950 թվականին ամուսնացել է Ֆլոր Ջանբազյանի հետ։ Ունեցել են երկու զավակ` Ալբերտ և Աննա Ջանբազյանները։ Աննան հոր ղեկավարությամբ սովորել է պարարվեստ, ղեկավարել է Թեհրանի բալետի ակադեմիան, Կալիֆոռնիայում հիմնել է բալետի իր ակադեմիան։

Գրականություն 
 Djanbazian Dance Academy, the 60th Anniversary,” Los Angeles, 2002 (booklet)
 Ehsan Yarshater, “Jānbāziān, Ostād-e bāleh (Djanbazian, Ballet Master),” Rowšanfekr 203, 20 Tir 1336 Š./11 July 1957
 “Sāʿati dar ākādemi-ye Jānbāziān (An Hour in Djanbazian Academy),” Sepid o siāh 292, 20 Farvardin 1338 Š./10 April 1959, pp. 32–34.
 “Dariča-i ba su-ye Āyanda,” Rowšanfekr 85, 19 Esfand 1333 Š./11 March 1955, p. 7.
 Sarkis Djanbazian, “Raqṣ (Dance),” Ḵorus-e jangi 3, 1951, p. 25.
 Bižan Emāmi, “Zendegi va marg-e ostād (The Life and Death of the Master),” Ṣobḥ-e emruz 90, 27 Ābān 1342 Š./19 December 1963.
 “Following Father’s Footsteps,” The Tehran Journal, 4 Mehr 1351 Š./27 September 1972, p. 7.
 “Ākādemi-ye bāleh-ye Tehrān (Tehran Ballet Academy),” Mehragān 16, 16 Ḵordād 1329 Š./6 June 1950.

Ծանոթագրություններ 

Իրանահայ պարողներ
Իրանահայ պարուսույցներ
Խորհրդահայեր
Իրանահայ ռեժիսորներ
Սրտի կաթվածից մահացածներ