Աննեմարի Շվարցենբախ

Աննեմարի Շվարցենբախ (, ), շվեյցարացի գրող, լրագրող, ճանապարհորդ և լուսանկարիչ։

Կենսագրություն 
Աննեմարի Շվարցենբախը ծնվել է 1908 թվականին Ցյուրիխում՝ Շվարցենբախ-Վիլլե հարուստ արիստոկրատ ընտանիքում։ Նրա հայրը՝ գործարանատեր Ալֆրեդ Էմիլ Շվարցենբախը, զբաղվում էր մետաքսե գործվածքների արտադրությամբ և աշխարհում մետաքսի խոշորագույն մատակարարողներից էր։ Աննեմարիի մայրը՝ Ռենե Շվարցենբախ-Վիլլեն, գեներալ Ուլրիխ Վիլլեի և կոմսուհի Կլարա ֆոն Բիսմարկի դուստրն էր, սերում էր կոմս Ֆրիդրիխ Վիլհելմ ֆոն Բիսմարկի հարազատ թոռնուհուց։ Վիլլե-ֆոն Բիսմարկի ընտանիքը լավ հայտնի էր գերմանացի և շվեյցարացի բազմաթիվ մտավորականների շրջանում, մասնավորապես, նրանց տուն հաճախ այցելել են Կոնրադ Ֆերդինանդ Մեյերը, Գոտֆրիդ Կելլերը, Ֆերենց Լիստը, Առնոլդ Բյոկլինը, Թեոդոր Մոմզենը և Ռիխարդ Վագները։

Սովորել է աղջիկների մասնավոր պանսիոնատում, այնուհետև՝ Ֆետան առողջարանի բարձրագույն իգական դպրոցում։ 1927 թվականին ընդունվել է Ցյուրիխի համալսարանի պատմության ֆակուլտետը։ 1928 թվականին զարմուհու հետ մեկ տարով մեկնել է Սորբոն, որտեղ հաճախել է պատմության, փիլիսոփայության և հոգեբանության դասախոսությունների։ 1929 թվականի աշնանը վերադարձել է Ցյուրիխ և 1931 թվականին ավարտել համալսարանը՝ պաշտպանելով «Վերին Էնգանդինի պատմությունը միջնադարում և նոր ժամանակների սկզբին» թեմայով ատենախոսությունը և դառնալով գիտական աստիճանով առաջին կինը Շվարցենբախ-Վիլլե տոհմում։ Այդ ժամանակ նա հրատարակել է իր առաջին ամսագրային հոդվածները և սկսել զբաղվել գրական գործունեությամբ՝ գրելով իր առաջին՝ «Բերնգարդի ընկերները» վեպը։

Համալսարանն ավարտելուց հետո Աննեմարին մեկնել է Գերմանիա. սկզբում՝ Մյունխեն, որտեղ ծանոթացել է աշխարհահռչակ գրող Թոմաս Մանի երեխաների՝ Էրիկա Մանի և Կլաուսի հետ, այնուհետև՝ Բեռլին, որտեղ նոր ընկերների հետ գլխովին ընկղմվել է 30-ական թվականների սկզբի բոհեմյան կյանքի մեջ։

1933 թվականին Էրիկա Մանի հետ մասնակցել է «Die Pfeffermühle» հականացիստական կաբարեի ստեղծմանն ու զարգացմանը։ Մոր հետ ունեցած վիճաբանությունից հետո որպես լրագրող մեկնել է իր առաջին ճանապարհորդությանը՝ Իսպանիայով և Ռուսաստանով Պարսկաստան։

1935 թվականին Իրանում ամուսնացել է միասեռական կողմնորոշմամբ ֆրանսիացի դիվանագետ Կլոդ-Ախիլլ Կլարակի հետ։ Ստանալով դիվանագիտական անձնագիր՝ սկսել է կատարել արտասահմանյան ճանապարհորդություններ։ Ճամփորդությունից վերադառնալով՝ գերմանական ընդդիմադիր ամսագրերում հրատարակել է ճանապարհորդական իր նշումները և լուսանկարները, իսկ այնուհետև սկսել է պայքարել մորֆինից ունեցած ուժեղացող կախվածության դեմ։ Ալպերի վերականգնողական կլինիկայում երկարատև բուժում է անցել, այնտեղ էլ ավարտել է «Երջանիկ հովիտ» վեպը։

1939 թվականի մայիսին Աննեմարի Շվարցենբախը, 2 տարի գտնվելով վերականգնողական կլինիկայում, իմացել է, որ շվեյցարացի հայտնի ճանապարհորդ, ազգագրագետ և մարդաբան Էլլա Մաիլլարը մտադիր է ուղևորվել Մերձավոր Արևելք։ Շվարցենբախը նրան նամակ է գրել, որով առաջարկել է իր Ֆորդ ավտոմեքենան և որ ինքն էլ ճամփորդությանը միանա որպես վարորդ և ուղեկից։ Ստանալով Էլլա Մաիլլարի համաձայնությունը՝ նա մեկ ամիս անց Էլլայի հետ մեկնել է Ցյուրիխ՝ մտադրություն ունենալով Ստամբուլով, Տրապիզոնով և Թեհրանով հասնել Աֆղանստանի մայրաքաղաք Քաբուլ, ապա՝ Հնդկաստան։

Ժամանելով Թեհրան՝ նրանք արժանացել են դիվանագիտական ընդունելության։ Այնտեղ Աննեմարին սիրահարվել է Թուրքիայի դեսպանի աղջկան, որը տուբերկուլոզով մահացու հիվանդ էր։ Մի քանի օր անց աղջիկը մահացել է, և Աննեմարին դիմել է թմրադեղերով մոռացության (այդ պատմությանն է նվիրված «Մահ Պարսկաստանում» գիրքը)։ Երբ Թեհրան է հասել Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկսվելու մասին լուրը, Էլլան թոքաբորբով հիվանդ Աննեմարիին թողել է Կլոդ-Ախիլլ Կլարակի մոտ և մենակ շարունակել ճամփորդությունը։

Շվեյցարիա վերադառնալուց հետո զբաղվել է լրագրությամբ՝ հրապարակելով ֆոտոռեպորտաժներ և ակնարկներ Չեխիայում ու Ավստրիայում նացիստական քաղաքականության հետևանքների մասին։

Աննեմարի Շվարցենբախը մահացել է 1942 թվականի նոյեմբերի 15-ին՝ 1 տարի անց այն դեպքից, երբ ընկել էր հեծանիվից և ստացել լուրջ գանգուղեղային վնասվածք։

Ստեղծագործություններ 
Աննեմարի Շվարցենբախն ստեղծագործել է գերմաներեն։ Նրա աշխատանքները ստորև ներկայացվում են բնօրինակ լեզվով.

 Bibliographie der Schriften Annemarie Schwarzenbachs (auch ihrer nicht selbstständig erschienenen Texte) in: Walter Fähnders, Sabine Rohlf (Hrsg.): Annemarie Schwarzenbach. Analysen und Erstdrucke. Mit einer Schwarzenbach-Bibliographie. Aisthesis, Bielefeld 2005, ISBN 3-89528-452-1.
 Das glückliche Tal. mit einer Biographie der Autorin von Charles Linsmayer. (=Reprinted by Huber Nr. 1). 6. Auflage. Huber Verlag, Frauenfeld 2001, ISBN 3-7193-0982-7.
 Lyrische Novelle. Neuauflage. Lenos, Basel 1993, ISBN 3-85787-614-X.
 Bei diesem Regen. Neuauflage. Lenos, Basel 1989, ISBN 3-85787-182-2.
 Jenseits von New York. Neuauflage. Lenos, Basel 1992, ISBN 3-85787-216-0.
 Freunde um Bernhard. Neuauflage. Lenos, Basel 1998, ISBN 3-85787-648-4.
 Tod in Persien. Neuauflage. Lenos, Basel 2003, ISBN 3-85787-675-1.
 Auf der Schattenseite. Neuauflage. Lenos, Basel 1995, ISBN 3-85787-241-1.
 Flucht nach oben. Neuauflage. Lenos, Basel 1999, ISBN 3-85787-280-2.
 Alle Wege sind offen. Neuauflage. Lenos, Basel 2000, ISBN 3-85787-309-4.
 Winter in Vorderasien. Neuauflage. Lenos, Basel 2002, ISBN 3-85787-668-9.
 Kongo-Ufer / Aus Tetouan. Erstdruck aus dem Nachlass. Esperluète Editions, Noville-sur-Mehaigne 2005, ISBN 2-930223-64-2.
 Lorenz Saladin: Ein Leben für die Berge. herausgegeben von Robert Steiner und Emil Zopfi. Neuauflage. Lenos, Basel 2007, ISBN 978-3-85787-385-0.
 Pariser Novelle. Erstdruck aus dem Nachlass, herausgegeben von Walter Fähnders. In: Jahrbuch zur Kultur und Literatur der Weimarer Republik. Band 8, 2003, S. 11-35.
 mit Ella K. Maillart und Nicolas Bouvier: Unsterbliches Blau. Neuauflage. Scheidegger & Spiess, Zürich 2003, ISBN 3-85881-148-3.
 «Wir werden es schon zuwege bringen, das Leben.» Annemarie Schwarzenbach an Klaus und Erika Mann, Briefe 1930—1942. Centaurus, Pfaffenweiler 1993, ISBN 3-89085-681-0.
 Eine Frau zu sehen. Erstdruck aus dem Nachlass. Kein & Aber, Zürich 2008, ISBN 978-3-0369-5523-0.
 Vor Weihnachten. [1933]. Erstdruck aus dem Nachlass. In: Wolfgang Klein u.a. (Hrsg.): Dazwischen. Reisen — Metropolen — Avantgarden. Aisthesis, Bielefeld 2009, ISBN 978-3-89528-731-2, S. 69-79.
 Orientreisen. Reportagen aus der Fremde. Herausgegeben und mit einem Nachwort von Walter Fähnders. 2. Auflage. Edition Ebersbach, Berlin 2011, ISBN 978-3-86915-019-2.
 mit Hans-Rudolf Schmid: Schweiz (Ost und Süd) — Was nicht im «Baedeker» steht, Bd. XV. Piper Verlag, München 1932.
 mit Hans-Rudolf Schmid: Schweiz (Nord und West) — Was nicht im «Baedeker» steht, Bd. XVI. Piper Verlag, München 1933.
 Das Wunder des Baums. Roman. Aus dem Nachlass herausgegeben und mit einem Nachwort von Sofie Decock, Walter Fähnders und Uta Schaffers. Chronos, Zürich 2011, ISBN 978-3-0340-1063-4.
 Afrikanische Schriften. Reportagen — Lyrik — Autobiographisches. Mit dem Erstdruck von «Marc». Hrsg. von Sofie Decock, Walter Fähnders und Uta Schaffers. Chronos, Zürich 2012, ISBN 978-3-0340-1141-9.

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 
 
 Miermont Dominique, Annemarie Schwarzenbach ou le mal d'Europe, Biographie. Payout, Paris, 2004.
 Walter Fähnders / Sabine Rohlf, Annemarie Schwarzenbach. Analysen und Erstdrucke. Mit einer Schwarzenbach-Bibliographie. Aistheisis Verlag, Bielefeld, 2005. 
 Walter Fähnders, In Venedig und anderswo. Annemarie Schwarzenbach und Ruth Landshoff-Yorck, In: Petra Josting / Walter Fähnders, „Laboratorium Vielseitigkeit“. Zur Literatur der Weimarer Republik, Aisthesis, Bielefeld, 2005, p. 227–252. .
 Walter Fähnders und Andreas Tobler: Briefe von Annemarie Schwarzenbach an Otto Kleiber aus den Jahren 1933–1942. In: Zeitschrift für Germanistik 2/2006, S. 366–374.
 Walter Fähnders: „Wirklich, ich lebe nur wenn ich schreibe.“ Zur Reiseprosa von Annemarie Schwarzenbach (1908–1942). In: Sprachkunst. Beiträge zur Literaturwissenschaft 38, Wien 2007, 1. Halbband, S. 27–54.
 Walter Fähnders, Helga Karrenbrock: „Grundton syrisch“. Annemarie Schwarzenbachs „Vor Weihnachten“ im Kontext ihrer orientalischen Reiseprosa." In: Wolfgang Klein, Walter Fähnders, Andrea Grewe (Hrsg.): "Dazwischen. Reisen – Metropolen – Avantgarden." Aisthesis, Bielefeld 2009 (Reisen Texte Metropolen 8), , S. 82–105.
 Walter Fähnders: Neue Funde. Annemarie Schwarzenbachs Beiträge im Argentinischen Tageblatt (1933 bis 1941). In: Gregor Ackermann, Walter Delabar (Hrsg.): Schreibende Frauen. Ein Schaubild im frühen 20. Jahrhundert. Aisthesis, Bielefeld 2011, , S. 193–198.
 Walter Fähnders, Uta Schaffers: „Ich schrieb. Und es war eine Seligkeit.“ Dichterbild und Autorenrolle bei Annemarie Schwarzenbach. In: Gregor Ackermann, Walter Delabar (Hrsg.): Kleiner Mann in Einbahnstrassen. Funde und Auslassungen. Aisthesis, Bielefeld 2017 (= JUNI. Magazin für Literatur und Kultur. Heft 53/54)., , S. 119-151.  
 Alexis Schwarzenbach, Die Geborene. Renée Schwarzenbach-Wille und ihre Familie, Scheidegger & Spiess, Zurich, 2004. 
 Alexis Schwarzenbach, Auf der Schwelle des Fremden. Das Leben der Annemarie Schwarzenbach, Collection Rolf Heyne, München, 2008. 
 Bettina Augustin, Der unbekannte Zwilling. Annemarie Schwarzenbach im Spiegel der Fotografie'', Brinkmann und Bose, Berlin, 2008.

Արտաքին հղումներ 
 Literary estate of Annemarie Schwarzenbach
 Publications by and about Annemarie Schwarzenbach 
 Literature by and about Annemarie Schwarzenbach
 Barbara Lorey de Lacharrière. "Annemarie Schwarzenbach: A Life" from the Swiss Institute
 Der Engel Zum 100. Geburtstag von Annemarie Schwarzenbach
 Marianne Breslauer: Annemarie Schwarzenbach. Photo of Annemarie Schwarzenbach 1931  
 Photos by Marianne Breslauer of Annemarie Schwarzenbach 
 Annemarie Schwarzenbach

Շվեյցարացի գրողներ
Շվեյցարացի լրագրողներ
Շվեյցարացի ճանապարհորդներ
Շվեյցարացի լուսանկարիչներ
20-րդ դարի կին գրողներ
Լեսբուհի գրողներ
Ավտոճանապարհային վթարներից զոհվածներ