Գործ տալ

Գործ տալ, ժամանակակից Հայաստանում քրեամերձ, կիսաքրեական և բուն քրեական տարրերի մոտ տարածված ժարգոնային արտահայտություն, որը արհամարհական երանգներով նկարագրում է քաղաքացուն հայտնի դարձած ենթադրյալ իրավախախտման փաստի մասին քննչական մարմիններին տեղեկություն տրամադրելու գործընթացը։

Ծագումը 

Հավանաբար, եզրը ծագում է գողական օրենքից, որի կանոնները պարտավոր են կատարել այդ օրենք շրջանակում «ճշտով» ապրող մարդիկ։ 1930-ականներին ԽՍՀՄ-ում կոլեկտիվացման և սովի պատճառով մեծ թափ առած և տարածված հանցավոր տարրերի և հանցավոր խմբավորումների դեմ պայքարի ուժեղացման պատճառով հանցավոր խմբերը սկսել են համախմբվել ավելի կազմակերպված միությունների։ Հանցավոր աշխարհին միաձուլող հիմնական ուժն էր իշխանության դեմ ոչ քաղաքական հակազդման և չենթարկվելու տենդենցը։ Իսկ այդ հակազդման էլիտան են դարձել «օրենքով գողերը», որոնք ինքները իրենց անվանում էին մինչխորհրդային Ռուսաստանի հանցավոր ավանդույթների պահապանները։ Գողական օրենքի հիմնական դրույթներից մեկն է՝ իրավապահ մարմինների հետ համագործակցության անթույլատրելիությունը։ Ժամանակի ընթացքում գողական աշխարհից ծագող որոշ եզրույթներ և արտահայտություններ դարձել են հանրության լայն շրջանակների ուշադրության առարկա, աստիճանաբար մաս կազմելով այդ հանրության քրեամերձ, կիսաքրեական տարրերի բառապաշարի, պահվածքի և մտածելակերպի մի մաս։ Նման իրադրությունը բնորոոշ էր Խորհրդային Միության գրեթե բոլոր հանրապետությունների բնակչությանը, շարունակություն գտնելով նաև 1990-ականներին անկախացած որոշ հանրապետությունների բնակչության մի մասի մոտ։

Նման քրեամերձ, կիսաքրեական, ինչպես նաև բուն քրեական տարրերի մոտ «գործ տալը», այսինքն՝ հանցագործության մասին պետական մարմիններին իրազեկելը, համարվում էր ամոթալի մի բան, իսկ «գործ տվողը»՝ իրազեկ քաղաքացին (եթե հանցագործ աշխարհի ներկայացուցիչ, ապա՝ ուղղակի պետության հետ համագործակցող քրեական տարրը) համարվում էր «գողական ընտանիքի» դավաճանը և ենթակա էր պատժի։

Բառի կիրառությունը

Պատգամավոր Անդրանիկ Կարապետյանի ելույթը 

«Գործ տալ» արտահայտությունը և դրա հետ կապված երևույթները Հայաստանի հասարակության հանրային քննարկման առարկա են դարձել 2017 թվականի հունիսի 7-ին, երբ նորընտիր ՀՀ 6-րդ գումարման Ազգային Ժողովի «ՀՅԴ» խմբակցության նորաթուխ պատգամավոր Անդրանիկ Կարապետյանը ելույթ է ունեցել՝ նվիրված Ազգային Ժողովում «Ազդարարման համակարգի մասին» օրինագծին։ Ինչպես նշում են որոշ աղբյուրներ, խոսքը հակակոռուպցիոն պայքարի շրջանակներում ազդարարման ինստիտուտի ներդրման մասին է, որի օրինագիծը ՀՀ Ազգային Ժողովին է առաջարկել ՀՀ կառավարությունը։ Օրինագծով առաջարկվում էր քաղաքացիներին հաղորդել իրենց հայտնի դարձած կոռուպցիայի մասին փաստերը և օրենքի ներքո պաշտպանել այդ հաղորդումը ներկայացրած քաղաքացիներին։ Կարապետյանը օրինագծի վերաբերյալ իր ելույթում հայտարարել էր։ Կարապետյանը օրինագծի վերաբերյալ իր ելույթում հայտարարել էր.

Այդ ելույթը քննադատության մեծ ալիք բարձրացրեց, արժանանալով քննադատության ՀՀ ԱԺ «Ելք» խմբակցության պատգամավոր Նիկոլ Փաշինյանի, Իրավաբանների հայկական ասոցիացիա կազմակերպության նախագահ Կարեն Զադոյանի և այլ գործիչների կողմից։

Տես նաև 
 Գողական օրենք

Ծանոթագրություններ 

Քրեական ժարգոն
Հանցագործության կանխում
Հանցագործությունը Հայաստանում