Թոմաս Չիպենդեյլ

Թոմաս Չիպենդեյլ (, ), ռոկոկո և վաղ կլասիցիզմի ժամանակաշրջանի անգլիական կահույքի արվեստի խոշորագույն վարպետ։ Վարպետի՝ կարմիր ծառից պատրաստած կահույքն առանձնանում էր ձևերի ռացիոնալությամբ, առարկայի կառուցվածքի պարզությամբ և ձևավորման նրբագեղությամբ։

Կենսագրություն 
Կարմրափայտագործի որդին՝ Չիպենդեյլը, ևս նախընտրում էր աշխատել կարմիր փայտի հետ (ողորկված և չներկված)։ 1752 թվականին նա Լոնդոնում բացում է սեփական արհեստանոցը, մոտավորապես 20 աշխատող է վարձում և սկսում է կատարելագործել կահույքի արդեն առկա ձևերը՝ ընդգծելով նրանց կառուցվածքները և գործառույթները տարատեսակ ժապավենային զարդաքանդակներով։ Նա նաև չի հեռանում չինական և գոթական մոտիվներից։

1754 թվականին թողարկվում է Չիպենդեյլի դասական աշխատությունը, որը կրում է «Ազնվականի և կարմրափայտագործի ուղեցույց» անվանումը (անգլ. Gentleman and Cabinet Maker’s Director), որտեղ ներկայացված են 200 պղնձե խոյակներ, ավելի քան 375 կտոր կահույքի պատկերներ։ Գիրքը թողարկվել է ևս երկու անգամ՝ 1759 և 1762 թվականներին։

1760-ական թվականներին Ռոբերտ Ադամի ազդեցությամբ՝ Թոմասն անցնում է առավել ֆունկցիոնալ ձևերի, որոնք առանձնանում էին կլասիցիզմի էսթետիկայի ազդեցությամբ, մասնավորապես՝ մշակում է ներսույթներ և կահավորում է Լիդսի մոտ գտնվող Հարվուդի պալատը։ Կյանքի վերջում դադարում է գործեր կատարելուց՝ փոխանցելով արհեստանոցի կառավարումը իր անունը կրող որդուն։

Չիպենդեյլի հիշատակ 
 Համաձայն քաղաքային առասպելի՝ Դիսնեյի «Չիպ և Դեյլ» մուլտֆիլմի հերոսների անունները ծնվել են հենց Թոմաս Չիպենդեյլի ազգանունից։ Անգլերեն մուլտսերիալի անունը հնչում է «Չիպ էնդ Դեյլ»։
 Թոմաս Չիպենդեյլի պատվին է անվանվել Rosa 'Chippendale' վարդի տեսակը։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Раппе Т. В. Западноевропейское прикладное искусство XVI—XVIII веков (West European applied arts in the 16th-18th centuries): из собрания Эрмитажа. — СПб., Славия, 1996. С. 142
 Раппе Т. В. Мебель Томаса Чиппендейла // Декоративное искусство СССР, № 2, 1980. С. 34

Արտաքին հղումներ 
 Թ. Չիպենդեյլ «Ազնվականի և կարմրափայտագործի ուղեցույց» — տեքստը և ձևավորումը օնլայն
 Չիպենդեյլյան միության կայք 

Կահույքի դիզայներներ
Բրիտանացի գործարարներ