Ղոմ

Ղոմ  (, ), Իրանի Ղոմ նահանգի կենտրոնը, շիաների սուրբ քաղաքը։ 2012թ քաղաքի բնակչությունը կազմում էր 1 071 503 մարդ։ Քաղաքը զարգանում է արագ տեմպերով։ Ղոմի կրոնագիտական դպրոցը շիաների համար  Էն Նաջաֆի դպրոցից հետո երկրորդն է իր նշանակությամբ։ 
Քաղաքի մերջակայքում տեղակայված է Իրանի հրթիռային կայանը։

Աշխարհագրություն 
Ղոմ քաղաքը տեղակայված է Թեհրանից 150 կմ դեպի հարավ` գետի վրա։ Ղոմով է անցնում դեպի Սպահան քաղաք տանող ճանապարհը։ Բարձրությունը ծովի մակերևույթից կազմում է 975մ։ Քաղաքից ոչ հեռու կան գազի և նավթի հանքավայրեր։

Պատմություն 
Տարածված կարծիք կա, որ Ղոմը գոյություն է ունեցել դեռևս նախաիսլամական շրջանում, սակայն քաղաքի հնագույն պատմության մասին հստակ տվյալներ չկան։ Արաբների կողմից քաղաքի գրավումից հետո այստեղ հավաքվել է խալիֆայության ողջ ընդդիմադիր կազմը` քաղաքական փախստականներ և աքսորյալներ, տարբեր աղանդավորներ։ 
Սեֆյանների շրջանում քաղաքը սկսեց արագ կերպով զարգանալ։ 16-րդ դարում այն դարձավ շիականության ամենախոշոր կենտրոնը։ Ավելի ուշ, աֆղանների հարձակումների ժամանակ, Ղոմը մեծ վնասներ կրեց։ Սակայն 19-րդ դարոմ, սկսած Ֆաթհ Ալի Շահի ժամանակաշրջանից, քաղաքը վերականգնվեց և նույնիսկ առաջադրվեց որպես մայրաքաղաքի թեկնածու։ Այդ ժամանակաշրջանից քաղաքում պահպանվել են մեծ թվով կրոնական կառուցներ` մզկիթներ, իմամների ու շահերի ընտանիքների անդամների  դամբարաններ և կրոնագիտական դպրոցներ։
Ղոմում տեղակայված կրոնագիտական կենտրոնը համատեղում է մեծ թվով ուսումնական հաստատություններ, որտեղ սովորում են ինչպես իրանցիներ, այնպես էլ արտասահմանցիներ։ Կրոնական կրթական հաստատությունների գործունեությունը ղեկավարվում է Ալ Մուսթաֆա միջազգային համալսարանի կողմից։

Ֆաթիմայի դամբարան 
Ղոմի ամենահայտնի ճարտարապետական հուշարձանը  սուրբ Ֆաթիմայի  դամբարանն է։ Ֆաթիմայի մահից հետո, նրա հայրը` իմամ Մուսան, գերեզմանի վրա կառուցեց փոքրիկ ծղոտե ծածկ։ Սակայն հետագայում դամբարանն այնքան հայտնի դարձավ, որ դրա վրա կառուցվեց աշատարկ։ Դրանից հետո դամբարանում թաղվում էին իմամ Մուսայի և նրա ժառանգների ընտանիքների բոլոր կանայք։ Հետագայում դամբարանն ավելի ընդարձակվեց։
Այս հուշարձանի կենտրոնը ութանկյուն տաճարն է։ Տաճարի պատերը զարդարված են 19-րդ դարի կեսերին պատկանող գրություններով։ Շինության վերևում բարձրանում է 16- մետրանոց գմբեթը, որը կառուցվել է Ֆաթհ Ալի Շահի օրոք։ Դամբարաններից մեկի տապանաքարի վրա արված գրությունները պատկանում են 14-րդ դարին։ Տաճարից դեպի հարավ տեղակայված շինությունը կոչվում է "Կանանց բակ"; Այսօր այնտեղ տեղակայված է դամբարանի թանգարանը։

Պատկերասրահ

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Wettstreit Nadschaf — Qom
 Qom’s Cultural Heritage Organization 

Իրանի քաղաքներ
Սրբազան քաղաքներ
805 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր