Տրեյնկոս (ընկերություն)

Տրեյնկոս, ընկերություն Կոսովոյում, որը հանդիսանում է Կոսովոյի Հանրապետության երկաթուղագծերի օպերատոր-ընկերությունը։ Այն հիմնադրվել է 1999 թվականին և նրա շտաբակայանը գտնվում է Կոսովո Պոլե քաղաքում։

Կազմակերպություն 
2011 թվականի սեպտեմբերին Կոսովոյի երկաթուղիները (ալբ.՝ Hekurudhat e Kosovës; սերբ.՝ Kosovske Železnice) բաժանվել են երկու ընկերությունների. Trainkos, որը զբաղվում է ուղևորափոխադրումներով և բեռնափոխադրումներով, և Infrakos, որը պատասխանատու է երկաթուղային ենթակառուցվածքի պահպանման համար։

Պատմություն 
Առաջին երկաթուղին կառուցվել է 1873 թվականին ներկայիս Կոսովոյի տարածքում։ Այն միացնում էր հարավում Սկոպյեից Ջեներալ Յանկովիչ և Կոսովո Պոլե քաղաքների միջով դեպի հյուսիսում գտնվող Միտրովիցա քաղաք։ Գիծը կառուցվել է որպես Ռումելիայի երկաթուղու մի մաս։

1929-1991 թվականներին երկաթուղին սպասարկվել է Jugoslovenske Železnice (JŽ), այնուհետև  Železnice Srbije (ŽS) ընկերության կողմից։ 1999 թվականին Կոսովոյի պատերազմից հետո Կոսովոյի տարածքում գտնվող երկաթուղիներն անցան Hekurudhat e Kosovës (HK) կամ Kosovske Železnice (KŽ) ընկերությանը, 2001 թվականին սկսվել է կանոնավոր շահագործումը։ 2011 թվականին HK-ն անունը փոխել է Trainkos -ի։

Երկաթուղային ցանց 

Trainkos -ը Կոսովոյում սպասարկում է 436.851 կմ երկաթգիծ, որոնցից 333.451 կմ-ը օգտագործվում է բեռնափոխադրումների և ուղևորափոխադրումների համար, 103.4 կմ՝ միայն բեռնափոխադրումների համար։ Այս ոչ էլեկտրականացված ցանցը սկզբնապես կազմված էր Կոսովո Պոլեում հատվող երկու գծերից. հիմնական գիծը Արևմտյան Սերբիայի Կրալևո քաղաքից Կոսովսկայա Միտրովիցայի և Կոսովո Պոլեի միջով գնում է դեպի Սկոպյե, Մակեդոնիա,  ինչպես նաև հարավային Սերբիայում գտնվող Նիշ քաղաքից արևելքից դեպի արևմուտք մայրաքաղաք Պրիշտինայի երկաթուղային կայարանի և Կոսովո Պոլեի միջով գնացող ճյուղը՝ երկու ճյուղավորմամբ, որոնցից մեկը տանում է Պեչ, մյուսը՝  Պրիզրեն քաղաքներ։ Այս երկաթուղային գծերով ուղևորատար գնացքները շարունակում են ընթանալ Պրիշտինայից մինչև Պեչ և Կոսովոյից մինչև Մակեդոնիա։ Սերբական ŽS ընկերությունը գործում է Հյուսիսային Կոսովոյում, սպասարկելով Կրալևո-Զվեչան հատվածը։ Ցանցի այլ տեղամասեր ներկայումս չեն օգտագործվում։ Երկար տարիներ ծրագրեր կային երկարացնելու ճյուղը մինչև Պրիզրեն, ապա Ալբանիայի սահմանով՝ միանալով Hekurudha Shqiptare ցանցի հետ։ Դեռևս այդ ծրագրերը մտադրությունների հայտարարումից այն կողմ չեն անցել։

Փոխադրումներ 
Կան երեք տեսակի ուղևորատար գնացքներ՝ մերձքաղաքային գնացք, Freedom of Movement և InterCity: Որպես շարժակազմ հաճախ օգտագործվում են Y1 երկքարշակ կամ նախկին SJ երկու ուղևորատար գնացքներով Di 3 դիզելային գնացքները։ InterCity գնացքները սովորաբար կազմված են նախկին SJ Trainkos -ի մեկ և մեկ մակեդոնյան ուղևորատար գնացքից։

Բեռնափոխադրումը կարևոր դեր ունի Կոսովոյի տնտեսության մեջ։ Միջազգային բեռնափոխադրումներն իրականացվում են Ջեներալ Յանկովիչ քաղաքի միջոցով և Պրիշտինայի օդանավակայանից ոչ հեռու, Միրադի կայարանի հարևանությամբ գտնվող կոնտեյներային տերմինալով։

Շարժակազմ 
Շարժակազմը մասամբ մնացել էր Հարավսլավիայի երկաթուղու ժամանակից և մասնակի ներմուծվել է եվրոպական երկրներից։

Լոկոմոտիվներ 
Գոյություն ունեն հետևյալ լոկոմոտիվները.

Դիզելային վագոններ

Պատկերասրահ

Լոկոմոտիվներ

Դիզելային վագոններ

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Herbert Kröll: Die Eisenbahnen im Kosovo. In: Eisenbahn-Revue International, Heft 8-9/2001, , S. 356 f:

Կոսովոյի Հանրապետություն
Երկաթուղային տրանսպորտի պատմություն
Երկաթգիծ
2011 հիմնադրված ընկերություններ
1999 հիմնադրումներ Կոսովոյում