Էքվթիմե Թակաիշվիլի

Էքվթիմե Թակաիշվիլի  (), ), վրացի պատմաբան, հնագետ և հասարակական գործիչ։

Ծնվել է Արևմտյան Վրաստանի Գուրիա մարզի (նախկինում՝ ռուսական կայսրության Քութայիսի նահանգ) Լիխաուրի գյուղում, գավառական ազնվականի ընտանիքում։ 1887 թվականին ավարտել է Սանկտ Պետերբուրգի համալսարանը։ 1887-1917 թվականներին պատմություն է դասավանդել Թիֆլիսի հեղինակավոր դպրոցներում, այդ թվում՝ ազնվականական գիմնազիայում։ Միաժամանակ եռանդուն կերպով գիտական ուսումնասիրություններ է կատարել, 1907-1921 թվականներին նաև ղեկավարել Վրաստանի պատմության և ազգագրության ընկերությունը։ 1907-1910 թթ. մի շարք հնագիտական արշավախմբեր է կազմակերպել և պեղումներ կատարել Տայք-Կղարջքի հին վրացական համարած հատվածում՝ Տաո-Կլարջեթիում, որը մնացել է ներկայիս Թուրքիայի տարածքում։

Ռուսաստանում 1917 թվականին տեղի ունեցած փետրվարյան հեղափոխությունից հետո Թակաիշվիլին ակտիվորեն ներգրավվել է քաղաքական գործընթացներում, մասնակցել Վրաստանի ազգային ժողովրդավարական կուսակցության հիմնադրման աշխատանքներին, 1919 թվականին ընտրվել Վրաստանի սահմանադիր ժողովի նախագահի տեղակալ և այդ պաշտոնը վարել մինչև 1921 թվականը՝ մինչև 11-րդ կարմիր բանակի ներխուժմամբ Վրաստանում խորհրդային կարգերի հաստատումը։ 1921 թվականին հայրենիքից տարագրվելով Ֆրանսիա՝ իր հետ տարել, փրկել, պահպանել է վրացական նյութական մշակույթի բազմաթիվ մեծարժեք նմուշներ, որոնք հետագայում վերադարձրել է Վրաստանի կառավարությանը։ Մահից հետո դասվել է վրաց ուղղափառ եկեղեցու սրբերի շարքին։ Հետմահու արժանացել է նաև Վրաստանի ազգային հերոսի կոչման։

Աշխատություններ 
 Три исторические хроники; Тифлис 1890
 Житие Картли. Тифлис 1906
 Археологические экскурсии, розыскания и заметки, в. 1-5, Тифлис, 1905—1915;
 Христианские памятники; Москва 1909 (МАК, т. 12)
 Les antiquités géorgiennes. Société géorgienne d’histoire et d’ethnographie, Тифлис 1909
 Album d’arquitecture géorgienne. Éd. de l’Univ. de Tiflis, Тифлис 1924
 Описание рукописей Общества распространения грамотности среди грузинского населения, т. 1-2, кн. 1-8, Тифлис, 1904-12;
 Государство иберов и государство картов, «Мнатоби», 1948, No 8 (на груз, яз.);
 Хроника Сумбата Давидовича о Багратионах Тао-Кларджети, в сб.: Материалы по истории Грузии и Кавказа, в. 27, Тб., 1949 (на груз. яз.);
 Археологическая экспедиция 1917 г. в Южные провинции Грузии, Тб., 1952.
 Библ. трудов академика Е. С. Такайшвили, Тб., 1963.

Գրականություն 
  A website dedicated to E. Takaishvili. Retrieved on 2008-07-06.
  Такаишвили, Эквтиме. Люди и судьбы. Биобиблиографический словарь востоковедов — жертв политического террора в советский период (1917—1991). Изд. подготовили Я. В. Васильков, М. Ю. Сорокина. СПб.: Петербургское Востоковедение, 2003. 496 с.

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Такаишвили, Эквтиме. Люди и судьбы. Биобиблиографический словарь востоковедов - жертв политического террора в советский период (1917-1991). Изд. подготовили Я. В. Васильков, М. Ю. Сорокина. СПб.: Петербургское Востоковедение, 2003. 496 с.
 Ekvtime Takaishvili (1863—1953). Biobibliography. Tbilisi, 2010    на сайте Национальной академии наук Грузии
 Величие нравственного подвига 
 სახლ-მუზეუმი თბილისში

Վրացի պատմաբաններ
Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Խորհրդային պատմաբաններ
Վրաստանի խորհրդարանի պատգամավորներ
Վրացի հասարակական գործիչներ
Վրացի հնագետներ