Մենք աղոթում ենք քեզ, Մարիամ

«Մենք աղոթում ենք քեզ, Մարիամ» (տաիտ. «Ia Orana Maria»), ֆրանսիացի պոստիմպրեսիոնիստ նկարիչ, քանդակագործ, կավագործ, արվեստի մեջ նոր նկարչական տեսակների՝ սինթետիզմի, պրիմիտիվիզմի հիմնադիր Պոլ Գոգենի նկարը։ Կտավը հեղինակը վրձնել է 1891 թվականին։ Յուղաներկով կտավի չափերն են 113,7 × 87,6 սմ։ Այսօր «Մենք աղոթում ենք քեզ, Մարիամ» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Մետրոպոլիտեն թանգարանում (Նյու Յորք, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ)։

Պատմություն 
«Մենք աղոթում ենք քեզ, Մարիամ» ստեղծագործությունը համարվում է Պոլ Գոգենի վրձնին պատկանող ամենահայտնի կտավներից մեկը։ Հեղինակը կտավին է հանձնել պոլինեզական ազգային յուրօրինակ կոլորիտը։

Իր բարեկամներից մեկին ուղղված նամակում հեղինակը «Ia Orana Maria» կտավը համարել է առաջին մեծ աշխատանքը՝ բազմաթիվ ուրվանկարներից և էտյուդներից հետո, որոնք արել է Պոլինեզիա այցելելուց հետո։

Կտավի գլխավոր հերոսուհու բնորդուհին դարձել է Գոգենի հետ չպսակված կինը՝ երիտասարդ տաիտուհի Տեխուրան։ Վերջինիսի Գոգենը շատ հաճախ էր նկարում։ Նորածին Քրիստոսի համար կեցվածք է ընդունել մի մաորի երեխա։

1893 թվականին Գոգենը վերադառնում է Ֆրանսիա։ Այստեղ «Մենք աղոթում ենք քեզ, Մարիամ» ստեղծագործությունն առաջին անգամ ցուցադրության է ներկայացնում կոլեկցիոներ Պոլ Դյուրան-Ռյուելի կողմից կազմակերպված ցուցահանդեսին. այն կայացավ նույն թվականի նոյեմբեր ամսին։

1902 թվականին, Գոգենի տաիտյան կտավների ցուցահանդեսի բացման նախօրեին հեղինակը որոշեց «Մենք աղոթում ենք քեզ, Մարիամ» ստեղծագործությունը նվիրել Լյուքեմբուրգի թանգարանին, սակայն թանգարանի տնօրեն Լեոնս Բենեդիտը չընդունեց այդ նվերը՝ կտավը համարելով անպարկեշտ բովանդակությամբ։

Սյուժե և կոմպոզիցիա 
Նկարի անվանումը՝ «Ia Orana Maria», տաիետերեն է. այն վերցված է Աստվածաշնչի այն դրվագից, որտեղ Գաբրիել հրեշտակապետը ողջունում է Մարիամ Աստվածամորն ու ավետում սուրբ հղիությունը, ըստ որի լույս աշխարհ էր գալու Հիսուս Քրիստոսը։ Պոլ Գոգենն այդ աստվածաշնչյան դրվագը հարմարեցրել է տիպիկ պոլինեզական շրջապատին և կրոնական սյուժեն տեղավորել կտավի առաջին պլանում։ Սուրբ ծննդի տեսարանն է պատկերել Գոգենը, որտեղ կանայք եկել են երկրպագելու մանուկ Հիսուսին. այն հարմարեցվել է հեղինակի կողմից Աստվածաշնչի այն դրվագին, որտեղ մոգերը գալիս են երկրպագելու Փրկչին։ Նկարի հերոսներից մեկն է նաև կանացիակերպ հրեշտակը՝ ոսկե թևերով, որը կիսով չափ թաքնված է ծաղկած ծառի ճյուղերի մեջ։ Այս դրվագով հեղինակը ներկայացրել է սուրբ թեմայի ամբողջ խորհրդավորությունը։ Մի նամակում, որտեղ Գոգենը գրում է ընկերներից մեկին, նկարագրում է «Մենք աղոթում ենք քեզ, Մարիամ» ստեղծագործությունը հետևյալ կերպ.

Նկարիչը կնոջը պատկերել է վառ կարմիր նախշերով պարեո հագած։ Կինը նկարված է ամբողջ հասակով, իսկ նորածինը նստած է նրա ուսերին։ Եվրոպական գեղանկարչությունում, ինչպես նաև սրբանկարներ պատկերման մեջ այսպիսի դիրքը լրիվ անսովոր է ու խորթ, այդ իսկ պատճառով, որպեսզի հանդիսատեսը կտավի գլխավոր հերոսներին ընկալի որպես Մարիամ Աստվածածին և Հիսուս Քրիստոս, նրանց գլխավերևում պատկերել է փայլող լուսապսակ։ Ընդհանուր առմամբ Պոլ Գոգենը «Մենք աղոթում ենք քեզ, Մարիամ» նկարում օգտագործել է մաքուր, վառ գույներ, որոնցով նա գերվել է Պոլինեզիայում, և փորձել է արտահայտել բնիկների երկրի ողջ չնաշխարհիկությունն ու մաքրությունը։ Նկարում ընդգծված է կտավի հարթությունը, որի պատճառով կարծես նկարը գոբելեն լինի. հեղինակը հրաժարվել է խորություն և բնական լուսավորություն հաղորդել կտավին։

Գնահատություն 
Արվեստագետների մեծամասնությունը հանգել է այն եզրակացությանը, որ «Մենք աղոթում ենք քեզ, Մարիամ» ստեղծագործությունը Պոլ Գոգենը նկարել է, որպեսզի ցույց տա քրիստոնեության և հեթանոսության միաձուլումը։ Այս կտավը դարձավ հեղինակի ավելի վաղ շրջանում ստեղծած կրոնական թեմաներով նկարների ժառանգորդը։

Ըստ արվեստաբանների գնահատականների, հետին պլանում պատկերված կանանց դիրքերը նման են բուդդայական կեցվածքին։ Չնայած այն հանգամանքին, որ Պոլ Գոգենն արևելյան և եգիպտական արվեստն համարում էր չափազանց պրիմիտիվ, այնուամենայնիվ այս երկու աղոթող կանաց ֆիգուրները նկարել է այլ նկարներում, որոնք ցուցադրել է 1899 թվականի Համաշխարհային ցուցահանդեսին։ Իտալացի արվեստաբան Մարիա Գրացիա Մեսինայի կարծիքով «Ia Orana Maria» նկարում հեղինակը տուրք է մատուցում իտալական ռենեսանսին՝ ազդվելով ֆլորենտական և Սիենայի դպրոցներից։

Գրականություն

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 

1891 նկարներ
Պոլ Գոգենի նկարներ
Ֆրանսիայի արվեստ
Մետրոպոլիտեն թանգարանի նկարներ
Մերկ կանանց պատկերով նկարներ
Նոր Կտակարանի սյուժեով նկարներ