Վիրխիլիո Պիներա

Վիրխիլիո Պիներա (, ), կուբացի բանաստեղծ, արձակագիր, դրամատուրգ, թարգմանիչ։

Կենսագրություն 

Վիրխիլիո Պիներան ծնվել է 1912 թվականին Կուբայի Կարդենաս քաղաքում։ Հայրը եղել է հողային ինժեներ, մայրը՝ ուսուցչուհի։  Պիների բանաստեղծությունները տպագրվել են «Կուբայական պոեզիա, 1936 թվական» անթոլոգիայում, որը կազմվել է Խուան Ռամոն Խիմենեսի կողմից։  Ավարտել է Հավանայի համալսարանի փիլիսոփայության և գրականության ֆակուլտետը (1940)։ Քաջածանոթ է եղել Խոսե Լեսամա Լիմայի հետ, ընդգրկված է եղել «Orígenes» ամսագրի շրջանակներում, սակայն չի մասնակցել գրող- տրանսցենդենտալիստների հոգևոր հերմետիզմի գծով կողմնորոշումներին։  1946 թվականից մինչև 1958 թվականը աշխատել է Բուենոս Այրեսի կուբայական դեսպանատանը՝ այնտեղ մտերմանալով Վիտոլդ Գոմբռովիչի հետ, թարգմանել է նրա «Ֆերդիդուրկե» վեպը (հեղինակի և էնտուզիաստների խմբի օժանդակությամբ ճշտությամբ ստեղծել է դրա իսպանալեզու տարբերակը, որը տպագրվել է Բուենոս-Այրեսում 1947 թվականին)։ 1946  թվականին Պիների «Անքուն գիշերով» նովելը Բորխեսը հրապարակում է «Բուենոս-Այրեսյան տետրեր» ամսագրում։ 1955 թվականին Վիրխիլիո Պիներան Խոսե Ռոդրիգես Ֆեոյի հետ միասին Հավանայում հիմնադրում են «Ցիկլոն» ամսագիրը, որը գրական առումով հակադրվում է Լեսամ Լիմին և նրա համախոհներին։ Հրապարակվել է նաև արգենտինական «Sur» և «Hogar» ամսագրերում, Բորխեսին մերձավոր ֆրանսիական «Lettres Nouvelles» և «Temps Modernes» հրատարակչություններում։ Հեղափոխական ուժերի հաղթանակից հետո համագործակցել է «Հեղափոխություն» թերթի և դրա «Հեղափոխություն երկուշաբթի օրը» գրական հավելվածում, որը ղեկավարում էր Գ. Կաբրերա Ինֆանտեն։ 1962 թվականին Պիներայի պիեսը և նովելը հրատարակվեցին ԱՄՆ-ում «Ոդիսևս» ամսագրում։ 1968 թվականին «Երկու ծեր խուճապահարները» պիեսի համար ստացել է  «Կասա դե լաս Ամերիկաս» հրատարակչության մրցանակ։ 1969 թվականին Նյու Յորքում բեմադրվում է «Կեղծ ահազանգ» դրաման։ 1969 թվականից հետո Պիներան  հետապնդվում է քաղաքական և գրական իշխանությունների կողմից հոմոսեքսուալիզմի համար (որը նա երբեք չէր թաքցնում), իսկ փաստացի, ամեն ինչում անկախ դիրքորոշման համար գտնվել է տնային կալանքի և մշտական հսկողության տակ, նրա ստեղծագործությունները լույս չէին տեսնում մամուլում, չէին բեմադրվում, արգելված էր դրանց արտասահման դուրս բերումը։ Չնայած դրան նրա «Սառնարյուն պատմվածքներ» գիրքը հրատարակվել է Ֆրանսիայում (1970), պիեսները բեմադրվել են Իսպանիայում և Արգենտինայում, ցուցադրվել են հեռուստատեսությամբ, արձակը և դրամատուրգիան հրապարակվել է  Արգենտինայում և ԱՄՆ-ում։  Կուբայում Պիներայի ստեղծագործությունները նորից սկսեցին երևալ միայն 1987 թվականից հետո։

Ստեղծագործություն 
Ինքը Պիներան իրեն անվանում էր «այնպիսի ռեալիստ, որը չի կարող արտահայտել ռեալությունը, առանց այն խեղաթյուրելու, այսինքն այն չդարձնելով առավել ռեալ և աշխույժ»։ Սյուրռեալիստական սև հումորին մոտ նրա արձակը և դրամատուրգիան կանխագուշակում էին Արթուր Ադամովի աբսուրդի թատրոնը, Էժեն Իոնեսկոն և Սեմյուել Բեքեթն, Ֆերնանդո Արաբալի «տագնապի թատրոնը», մեծ ազդեցություն գործելով Կուբայի, կուբայական սփյուռքի և Լատինական Ամերիկայի այլ երկրների երիտասարդ գրողների վրա, որոնց համար նա դարձավ և մնաց նշանակալի օրինակ (Գ. Կաբրերա Ինֆանտեն, Ռեյնալդո Արենասը, Անտոն Արուֆատը,  Աբիլո Էստևեսը, Սևերո Սարդույը, Ռիկարդո Պիլյան, Սալվադոր Էլիսոնդոն և մյուսները)։
Թարգմանել է  Շառլ Բոդլերին, Մարսել Պրուստին, Անդրե Ժիդին, Ժ. Ժիոնոյին, Իմրե Մադիչին  և մյուսներին։

Ստեղծագործություններ

Բանաստեղծություններ 
 Las furias/ Ֆուրիա (1941) 
 La isla en peso/ Բարձրացած կղզի (պոեմ)
 La vida entera/ Ամբողջ կյանքը (1969)

Նովելներ 
 Cuentos fríos/ Սառնասիրտ պատմություններ (1956) 
 El que vino a salvarme/ Նա, ով եկել էր ինձ փրկելու (1970, տպագրվել է Բուենոս Այրեսում)

Վեպեր 
 La carne de René/ Ռենեն և նրա մարմինը  (1952)
 Pequeñas maniobras/ Փոքր հնարքներ (1963)
 Presiones y diamantes/ Ճնշում և ադամանդ (1967)

Դրամաներ 
 Electra Garrigó/ Էլեկտրա Գարիգո (1941, բեմադրվել է 1948)
 Aire frío/ Սառը օդ (1959) 
 El flaco y el gordo/ Նիհարն ու հաստլիկը (1959)
 Dos viejos pánicos/ Երկու ծեր խուճապարկուները (1968)

Համալրված հրատարակություններ 
 Teatro del absurdo. La Habana: Instituto del Libro, 1967 
 Teatro inconcluso/ Selección, ordenamiento y prólogo Rine Leal. La Habana: Ediciones Unión, 1990.
 Teatro inédito. La Habana, Editorial Letras Cubanas, 1993.
 Cuentos de la risa del horror/ Selección Efraín Rodríguez Santana. Bogotá: Editorial Norma, 1994.
 Poesía y crítica/ Selección y prólogo Antón Arrufat. México: Consejo Nacional para la Cultura y las Artes, 1994.
 Cuentos completos. Madrid: Alfaguara, 1999.

Գրականություն 
 Cabrera Infante G. The Death of Virgilio// Virgilio Piñera. Cold Tales. Hygiene, CO: Eridanos, 1988, рр. xi-xiv.
 Torres Robles C.L. La cuentística de Virgilio Piñera. Estrategias humorísticas. Madrid: Pliegos, 1989.
 Cabrera Infante G. Vidas para leerlas. Madrid: Alfaguara, 1992.
 Arrufat A. Virgilio Piñera: entre él y yo. La Habana: Ediciones UNION, 1994.
 Cristófani Barreto T. A libélula, a pitonisa. Revolução, homossexualismo e literatura em Virgilio Piñera. São Paulo: Editora Iluminuras Ltda., 1996.
 En torno a la obra de Virgilio Piñera/  Jean-Pierre Clément, Fernando Moreno, eds. Poitiers: Centre de Recherches Latino-Americaines de l' Université de Potiers, 1996.
 Valerio-Holguin F. Poética de la frialdad: La narrativa de Virgilio Piñera. New York: University Press of America, 1997.
 Virgilio Piñera: la memoria del cuerpo/  Molinero R., ed., San Juan, Puerto Rico: Editorial Plaza Mayor, 2002. 
 Lobato Morchón R. El teatro del absurdo en Cuba (1948-1968). Madrid: Editorial Verbum, 2002.
 Garrido Rodríguez A. Tres mundos narrativos alucinantes. Las Tunas: Editorial Sanlope, 2002
 Espinosa C. Virgilio Piñera en persona. Miami: Término Editorial, 2003.
 Anderson T.F. Everything in Its Place: The Life and Works of Virgilio Piñera. Lewisburg: Bucknell UP, 2006.

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Պիներան և լատինաամերիկյան թատրոնը  
 Опись архива в библиотеке Принстонского университета 

Կուբացի գրողներ
20-րդ դարի բանաստեղծներ
20-րդ դարի տղամարդ գրողներ
Կուբացի բանաստեղծներ
Իսպանալեզու գրողներ
ԼԳԲՏ գրողներ
Բանաստեղծներ այբբենական կարգով