Պավլովսկ (թանգարան-արգելոց)

«Պավլովսկ» պետական գեղարվեստա-ճարտարապետական պալատական պարկ-թանգարան արգելոց, համալիրը գտնվում է Պավլովսկ քաղաքում՝ Սանկտ Պետերբուրգի արվարձանում։ Կառուցվել է 18–րդ դարի վերջին, 19–րդ դարի սկզբին։ Պալատական պարկ համալիրում է գտնվում Պավլովսկ պալատը, որը եղել է Պավել I–ի ամառային նստավայրը։

Պալատին հարում է մոտ 600 հեկտար մակերես ունեցող պարկը, որը տարածվում է Սլավյանսկի գետի երկու ափերին։ Այն համարվում է Եվրոպայի ամենամեծ լանդշաֆտային պարկերից մեկը։ Պալատը և պարկը ստեղծվել են մոտավորապես 50 տարի ժամանակամիջոցում երեք սերունդ ճարտարապետների և ձևավորողների կողմից՝ Ջակոմո Կվարենգի, Անդրեյ Վորոնիխին, Կարլո Ռոսսի, Չարլզ Կամերոն, Վինչենցո Բրեննա։

Տարածքային բաժանում 
Պավլովսկ պարկը բաժանված է հետևյալ շրջանների՝
 Մեծ աստղ (կամ Նոր այգի)
 Սլավյանկա գետի հովիտ
 Կենտրոնական (Պալատական շրջան)
 Հին Սիլվիա
 Նոր Սիլվիա
 Սպիտակ կեչի
 Պարադնոյե Պոլե

Շինարարություն 
Պալատի շինարարությունը տևել է 50 տարի, իրականացվել է երեք պայմանական փուլով՝

 1782-1796 թվականներին քաղաքամերձ կալվածքի հիմնադրումը և պլանավորումը ճարտարապետ Չարլզ Կամերոնի կողմից
 ճարտարապետ Վիչենցո Բրեննայի կողմից կայսերական կալվածքի վերափոխումը պալատի
 գեղարվեստական ձևավորումը վարպետներ Վորոնիխին, Կվարենգիի, Ռոսսիի, ինչպես նաև գեղանկարիչ Պետրո Գոնզագոյի կողմից

Ռուսական պալատը 1782—1796 թվականներին 
Պավլովսկի պալատը հիմնադրվել է 1782 թվականի մայիսի 25–ին։ Սկզբում շինարարությունը սկսվել է Պաուլլյուստի փայտե շինության տեղում, ուստի ի սկզբանե պալատը ազնվական կալվածք էր, որն ուներ տնտեսական շինություն և այգի։ Աշխատանքը ղեկավարել է բրիտանացի ճարտարապետ Չարլզ Կամերոնը, ով մշտապես ընդհարվում էր Պավել I–ի հետ որոշ ճարտարապետական հարցերում։ Շինարարությունը ընթանում էր արագ տեմպերով և 1782 թվականի աշնանը արդեն կանգուն էր գլխավոր շենքն ու կողմային սրահները։

Կայսերական աթոռանիստ 
1796 թվականի թագադրությունից հետո կայսրը շարունակում է պնդել պալատի չափերի մեծացման մասին, ուստի պալատը վերակառուցվեց և ընդլայնվեց, ինչը տալիս էր նրան ավելի մեծ վսեմություն ու շքեղություն։ Այդ ժամանակ շինարարության պատասխանատու նշանակվել է Կամերոնի օգնական իտալացի ճարտարապետ Վիչենցո Բրեննան։

Պալատի ընդհանուր ժամանակագրությունը 
 1782 թվականի մայիսի 25՝ սկսվել է Պավլովսկի պալատի շինարարությունը։
 1783 թվական՝ կառուցվել է կենտրոնական կորպուս։
 1785 թվական՝ կառուցվել է կամարակապ սրահը և ծառայողական մասնաշենքը։
 1787 թվական՝ ավարտվել է պալատի ներքին շինարարության մշակումը։
 1796 թվական՝ Պավել I–ի գահակալում։
 1790-ականների վերջին՝ պալատի վերակառուցում և ընդլայնում։
 1801՝ Պավել I–ի սպանություն
 1803 թվականի հունվարի 10՝ հրդեհ Պավլովսկի պալատում։
 1803—1805 թվականներ՝ պալատի վերականգնում։
 1805—1807 թվականներ՝ Պետրո Գոնզագոյի կողմից ստեղծվում է Գոնզագոյի պատկերասրահը։
 1808 թվական՝ կառուցվել է «կաբինետ-լապտեր» կարիատիդ, որի ճարտարապետն է Անդրեյ Վորոնիխին, իսկ քանդակագործը՝ Վ․ Ի․ Դեմուտ–Մալինովսկի
 1822—1824 թվականներ՝ կառուցվել է գրադարանային կորպուս։
 1872 թվական՝ առջևի բակում տեղադրվել է Պավել I–ի արձանը։
 1920-ականներ՝ նախագծի վերականգնում ըստ ճարտարապետ Ս․ Վ․ Դոմբրովսկու, ով ծառայում էր որպես պալատի ճարտարապետ և հոգաբարձու։
 1942—1944՝ պարկը խիստ տուժել է ֆաշիստական օկուպացիայի ժամանակ։ Պալատում հրդեհ է բռնկվել օկուպանտների նահանջից հետո։
 1978 թվական՝ ավարտվել է Պավլովսկի պալատի վերականգնումը։
 1978 թվական՝ Պալատ-թանգարանի կոլեկտիվի պարգևատրումը «Հարգանքի նշան» շքանշանով։
 1983 թվական՝ պալատը ստանում է թանգարան–արգելավայրի կարգավիճակ։

Զբոսաշրջություն 
Պալատը և հարող պարկը կարևոր նշանակություն ունեն ինչպես ներռուսական, այնպես էլ միջազգային զբոսաշրջության համար։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 В.Я.Курбатов. Павловск. Художественно-исторический очерк и путеводитель. Санкт-Петербург, 1912.
 А.А.Половцов. Сокровища искусств в России. Париж, 1919.
 В.Н.Талепоровский. Павловский парк. Петроград, 1923.
 А.М.Кучумов. Павловск. Путеводитель по дворцу и парку. Ленинград, 1975.
 А.М.Кучумов. Павловск. Дворец и парк. Ленинград, 1976.
 А.М.Кучумов. Убранство русского жилого интерьера XIX века. Ленинград, 1977.
 А.М.Кучумов. Русское декоративно-прикладное искусство XVIII – XIX веков в собрании Павловского дворца-музея. Ленинград, 1981.
 А.М.Кучумов. Государственный музей-заповедник «Павловск». Ленинград, 1981.
 Памятники архитектуры пригородов Ленинграда. Авторский коллектив. Ленинград, Стройиздат, 1983.
 А.И.Зеленова. Дворец в Павловске. Лениздат, 1986.
 А.Г.Мосякин. Четыре гобелена с пасторалями Буше. – «Вечерний Ленинград», 1990, 20 августа.
 Сюзанна Масси. Павловск. Жизнь русского дворца. Санкт-Петербург, 1997 (перевод с англ. – Первое издание в США, 1990).
 А.Ю.Гусаров. Павловск. От основания до наших дней. Паритет, 2013.
 А.Г.Мосякин. Жемчужное ожерелье Санкт-Петербурга. Дворцы, восставшие из пепла. Санкт-Петербург, «Паритет», 2014. 432 с., илл. – ISBN 978-5-93437-405-2.

Արտաքին հղումներ 
 Государственный музей-заповедник «Павловск» — официальный сайт
 Дворец в Павловске // rusarh.ru
 Павловский дворец 
 Государственный музей-заповедник «Павловск» // gardener.ru 
 Интерьеры Павловского Дворца // prigorod-peterburg.ru
 Фотографии росписи интерьеров Павловского Дворца
 Видеоэкскурсия по Павловскому парку // toneup.ru

Սանկտ Պետերբուրգի բնության հուշարձաններ
18-րդ դարի հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Համաշխարհային ժառանգություն Ռուսաստանում