Հավատի այլաբանություն (նկար)

«Հավատի այլաբանություն» (), հոլանդացի նկարիչ Յան Վերմեերի կտավներից մեկը, որը ստեղծվել է 1670-ից 1672 թվականների միջև։ Մայքլ Ֆրիդսմենի () անհատական հավաքածուից, ըստ նրա կտակի, այս ստեղծագործությունը 1931 թվականներին փոխանցվում է Նյու-Յորքի Մետրոպոլիտեն թանգարանին։

Ստեղծագործություն 
Յան Վերմեերը, ինչպես որ իր ժամանակի շատ նկարիչներ, հրապուրվել է իտալական ակադեմիզմով, որին բնորոշ էին այլաբանական գեղանկարչությունը։ Այդ ազդեցությունից հետո հոլանդացի նկարիչը ստեղծում է զույգ նկարներ՝ «Արվեստի այլաբանություն» և «Հավատի այլաբանություն» (երբեմն հանդիպում է նաև  «Կաթոլիկ հավատի այլաբանություն» անվանումով)։ Սակայն, այն հաջողությունը, որն ունեցավ առաջին նկարը, չունեցավ «Հավատի այլաբանություն» ստեղծագործությունը։ Չնայած այն հանգամանքին, որ Յան Վերմեերը գտնվում էր ծանր ֆինանսական դրության մեջ, չվաճառեց ու չբաժանվեց այդ նկարից մինչև իր մահը։

Նկարի սյուժե 
«Հավատի այլաբանություն» նկարի կոմպոզիցիայի իմաստը սկսվում է ներքևի հատվածից։ Այստեղ, հատակին պատկերված է օձ, որը ջախջախված է քարով։ Օձը սատանայի խորհրդանիշն է, իսկ քարը՝ Քրիստոսի։ Գլոբուսն իրենից ներկայացնում է ամբողջ աշխարհի խորհրդանիշը։ Դրա վրա ոտքը դրած կինը խորհրդանշում է մարդկությունը։ Որպես հավատքի խորհրդանիշ, կնոջ կողքին, սեղանին դրված է հաղորդության սկահակը։ Պատին պատկերված է մի նկար, որտեղ ներկայացված է Հիսուս Քրիստոսի խաչելության տեսարանը։ Այդ նկարում կա նաև Հովհաննես Մկրտիչը, որպես իմաստության խորհրդանիշ։ Հովհաննես Մկրտչի գլխավերևում, առաստաղից կախված է մի թափանցիկ գունդ, որը խորհրդանշում է Աստծո տված իմաստությունը։ Վերմեերը դրանով ընդգծել է, որ մարդկությունը կհասնի իմաստության հավատքի և Քրիստոսի նկատմամբ տածած սիրով։ Կինը պատկերված է աջ ձեռքը կրծքին դրված։ Հայացքն ուղղված է դեպի Խաչելությունը, որը արտացոլվել է գնդի վրա։ Դա նշանակում է, որ կինը սիրում է և ամբողջ հոգով ձգտում է Աստծուն։ Աշխարհը նրա շրջազգեստի տակ է, որի վրա դրել է աջ ոտքը, որը խորհրդանշում է, թե աշխարհն առանց հավատքի անկատար է, քանի որ գունդը ոչնչով ամրացված չէ ու հանգիստ կանգնած է իր տեղում։ Կնոջ դիրքն ու հայացքը նկարիչը փորձել է այնպես ներկայացնել, որ երևան նրա կրոնական էքստազի վիճակն ու դրությունը։ Սակայն, նկարչի արվեստի շատ հետազոտողներ ընդգծում են, որ այդ փաստը նկարիչը չի կարողացել կատարել ամբողջությամբ, քանի որ առաջին հայացքից կնոջ տեսքն արտահայտում է խղճահարություն և հուսահատություն։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 

 Metropolitan Museum of Art Web page about the painting
Vermeer and The Delft School, exhibition catalog fully online as PDF from The Metropolitan Museum of Art, which contains material on this painting (see index)
The Milkmaid by Johannes Vermeer, exhibition catalog fully online as PDF from The Metropolitan Museum of Art, which contains material on this painting (cat. no. 10)

1670 նկարներ
Յան Վերմեերի նկարներ
Մետրոպոլիտեն թանգարանի նկարներ