Մարմարե քարանձավ (Կոսովո)

Մարմարե քարանձավ (, նաև Shpella Mermerit, ), քարանձավ Կոսովոյի Հանրապետության Լիպլյան մունիցիպալիտետի Ներքին Գադիմե գյուղի () մոտ։ Գտնվում է Ժագովացի լեռնաշղթայի արևմուտքում՝ Պրիշտինայից մոտ 20 կիլոմետր հարավ, Սկոպյեի ճանապարհի մոտ։ Քարանձավի մուտքերը գտնվում են Կլիսիր () գետի երկու ափերում՝ գետի հունից 6-10 մետր բարձրության վրա. երեքը գտնվում են աջ ափին, մեկը՝ ձախ։

Քարանձավը ձևավորվել է մարմարում կարստային պրոցեսի արդյունքում, որը տեղի է ունենում հազվադեպ։ Մինչև հայտնաբերվելը այն ամբողջովին ծածկված է եղել ցեխով և կեղտով։ Քարանձավի բազմաթիվ ճյուղավորումներ դեռևս մաքրված չեն և չեն ուսումնասիրվել։ Հայտնի է, որ միջանցքների ընդհանուր երկարությունը կազմում է մոտավորապես 1260 մետր, իսկ դրանց մակերեսը 1350 մ² է։ Նրա ամենացածր աստիճանում կա 25 մշտական լիճ, որոնց խորությունը հասնում է 10 մետրի։ Քարանձավի միջանցքներում հանդիպում են բազմաթիվ ստալակտիտներ և ստալագմիտներ։ Կան նաև մեծ, մինչև 30 սանտիմետր երկարությամբ արագոնիտե բյուրեղներ, որոնք ձգվում են բոլոր ուղղություններով։

Քարանձավը բացվել է 1969 թվականին։ Տեղի բնակիչ Ահմեդը գտել է մուտքը, երբ քար էր հանում իր տան բակում։ Նույն թվականին մուտքի շրջակա տարածքը՝ 56,26 հեկտար մակերեսով, ճանաչվել է բնության հուշարձան (IUCN վարկածով III կատեգորիայի)։ 1976 թվականին քարանձավը սարքավորվել է և բացվել է զբոսաշրջիկների համար։ Գլխավոր մուտքում սարքվել է երկաթե մեծ դուռ, շների և այլ կենդանիների մուտքը քարայր արգելվում է։

Պատկերներ

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 
   

Կոսովոյի տեսարժան վայրեր