Ոսկե տիկին (հուշարձան, Լյուքսեմբուրգ)

Հուշարձան (), սովորաբար կոչվում է Gëlle Fra (Գելե Ֆրա) (լյուքսեմբուրգերեն նշանակում է «Ոսկե տիկին»), ռազմական հուշահամալիր Լյուքսեմբուրգ քաղաքում, հարավային Լյուքսեմբուրգում։ Հուշարձանը նվիրված է մոտ 1000 լյուքսեմբուրգցիների հիշատակին, ովքեր ինքնակամ միացել են Դաշնակից ռազմական ուժերին Առաջին աշխարհամարտի ընթացքում։

Gëlle Fra - ն գտնվում է Սահմանադրության հրապարակում՝ Լյուքսեմբուրգի Վերին Քաղաք շրջանում, քաղաքի կենտրոնում։

Նկարագրություն 
Հուրշարձանի գլխավոր մասը 21 մետր բարձրության գրանիտե կոթողն է։ Վերևից կոթողը կազմված է ոսկեջրած բրոնզե կնոջ արձանից, որը կարծես դափնեսակ է դնում ազգի գլխին։ Կոթողի ներքևում երկու (ոչ ոսկեջրած) բրոնզե պատկերաքանդակներ են՝ ներկայացնողեն լյուքսեմբուրգցի զինվորներին, ովքեր ինքնակամ գնացել են Ֆրանսիայի կողմից ծառայելու, մեկը պառկած է կոթողի ներքևում և խորհրդանշում է մահը երկրին ծառայելու ընթացքում, իակ նյուսը նստած է և ողբում է զոհված հայրենակցի մահը։

Բոլոր երեք արձանների քանդակագործը արմատներով Լյուքսեմբուրգից Կլաուս Սիտոն է։ Հայտնի չէ, թե ով է հանդես եկել Gëlle Fra - ի մոդելը։ Հուշարձանը բացվել է 1923 թվականին։

Պատմություն

Առաջին ամաշխարհային պատերազմ 
Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Լյուքսեմբուրգը ստիպված էր չեզոքություն պահպանել, բայց Լյուքսեմբուրգը գրավվել էր Գերմանիայի կողմից, որը հիմնեց ռազմական գործողություներ անհրաժեշտության դեպքում։ Սակայն լյուքսեմբուրգցիների մեծ մասը չհավատաց Գերմանիային և նրա բարի նպատակներին, վախենալով, որ Գերմանիան պատերազմում հաղթանակ տանելու դեպքում կարող է անեքսիայի ենթարկել երկիրը։ Այս հավանականությունները ամփոփվել են Թեոբալդ ֆոն Բեթման Հոլվեգի Սեպտեմբերյան ծրագրի մեջ։

Թեև լյուքսեմբուրգցիները գտնվում էին Գերմանիայի հսկողույթան տակ և այն, որ նրանք տանն էին, օգնեց Դաշնակիցներին, որոնք գտնվելով սահմանից այն կողմ՝ Գերմանիայի վերահսկողությունից դուրս, հավաքել կամավորներ Գերմանիայի դեմ կռվելու համար։ Ընդհանուր առմամբ 3700 լյուքսեմբուրգցիներ ծառայեցին ֆրանսիական բանակում, որոնցից 2000 - ը զոհվեցին։ Քանի որ Լյուքսեմբուրգի մինչպատերազմյան բնակչության թվաքանակը կազմում էր ընդամենը 266 000 մարդ, այդ կորուստը կազմել է բնակչության 1% - ը, որը համեմատաբար շատ ավելի մեծ է, քան ցանկացած այլ պատերազմի մասնակից երկրում։ (Տես՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմի կորուստները)։

Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո 
Երկրորդ Համաշխարհային պատերազմի ժամանակ, երբ Լյուքսեմբուրգը գրավված էր նացիստների կողմից, գերմանացիները 1940 թվականի հոկտեմբերին քանդեցին այս հուշահամալիրը։ Հուշահամալիրից մի քանի մասեր փրկվել են և պատերազմից հետո հուշարձանը մասամբ վերականգնվեց։ Հետագա փոփոխություններ են կատարվել Լյուքսեմբուրգի՝ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին և Կորեական պատերազմին մասնակցած զինվորական ուժերի պատվին։

Հուշարձանը իր տեղում լիովին վերակառուցվել և վերականգնվել է միայն 1985 թվականին։

Ոսկեզօծ կնոջ արձանը ցուցադրվել է 2010 թվականի Շանհայի համաշխարհային ցուցահանդեսի Լյուքսեմբուրգի տաղավարի մուտքի մոտ։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 / Լյուքսեմբուրգի գերմանական օկուպացիա. GWPDA, 1998 թվական մայիսի 21։ | Ստուգվել է 2014 թվականի ապրիլի 15 - ին։
 Հանգիստ Լյուքսեմբուրգում. Տեսարժան վայրեր։ Ոսկե Տիկին։

Լյուքսեմբուրգի հուշարձաններ