Հարմոնիկա (երաժշտական գործիք)

Հարմոնիկա տարբեր տեսակի լեզվակավոր, պնևմատիկ, հիմնականում ստեղնաշարավոր երաժշտական գործիքների ընդհանուր անվանումը։ Այդ գործիքներում ձայնը դուրս է գալիս նրանց լեզվակների վրա ազատ հասնող օդի ազդեցությամբ` ներմղող փուքսի օգնությամբ կամ էլ կատարողի բերանից օդի մղումով։

Ըստ Զակս-Խորնբոստել համակարգի հարմոնիկան պատկանում է ազատ աերոֆոնների շարքին։ Հարմոնիկայում ձայնի բարձրությունը կարգավորվում է գործիքի ներսում գտնվող սյան չափերով, ինչպես փողային երաժշտական գործիքներում։

Պատմություն 

Հարմոնիկայի ընտանիքի հնագույն գործիքներից է շենը, որն անվանում են նաև շրթնային մաս։ Շենը հիշատակվում է  մ.թ.ա. 2-3 հազարամյակի չինական ձեռագրերում։

Դասակարգում

Ձեռքի հարմոններ 

Ձեռքի հարմոնների մեծամասնությունն ունեն  գործիքի երկու մասերի վրա տեղադրված աջ կամ ձախ ստեղնաշար, որոնց միջև գտնվում է փուքսը։ Ձեռի հարմոնների վրա նվագում են երկու ձեռքով` կանգնած կամ նստած։

Ոտքի հարմոններ 
Փուքսի վրա ազդեցությունը կատարվում է ոտքերով։ Տարատեսակներ` 
 Ֆիսհարմոն, գործիքը նման է դաշնամուրին։ Կա նաև հատուկ տեսակ` հնդկական փոխադրական ֆիսհարմոն` ձեռքի փուքսով։ 
 Ոտնային բասեր (), օգտագործվում է նվագակցության համար, այդ ընթացքում ձեռքերով կարելի է նվագել այլ երաժշտական գործիք։ 
 Տարատեսակներ
 Հնդկական Ֆիսհարմոն, ֆիսհարմոնի փոխադրական տեսակ։ Հնդկական ազգային երաժշտական գործիք, օգտոգործվում է կրոնական երաժշտության համար։  
 Օրգանոլա, ֆիսհարմոնի էլեկտրիֆիկացված տեսակ, որում օդի ներմղումը կատարվում է էլեկտրական օդամղիչի օգնությամբ։

Շրթնահարմոն 

Փուքս չունի։ Օդը մղվում է կատարողի բերանով։ Տարատեսակներ` 
 Դիատոնիկ
 Քրոմատիկ
 Նվագախմբային

 Տարատեսակներ
 Հարմոնետտա (), նման է շրթհարմոնին։ Ստեղծվել է 1955 թվականին Hohner ֆիրմայի կողմից։

Այլ տեսակներ 
 Օրկեստրիոն, նման է երգեհոնին, իր կառուցվածքում ունի լարեր և խողովակներ։
 Մուլտիմոնիկա () էլեկտրա-պնևմատիկ հարմոնիկա, սինթեզատորների տարատեսակ։ Արտադրվել է 1940 թվականին գերմանական Hohner ֆիրմայի կողմից։  
 Մելոդիկ հարմոնիկա, ինչպես շրթնահարմոններում օդը մղվում է բերանով, սակայն ի տարբերություն նրա, պետք է նաև սեղմել ստեղները. Этот инструмент был разработан фирмой Hohner и впервые представлен в печатной брошюре на немецком языке в ноябре 1958 года:

Ծանոթագրություններ

Գրականություն