Պալեն մենակ է աշխարհում

«Պալեն մենակ է աշխարհում» (), դանիացի գրող Ենս Սիգսգորդի () նկարազարդ մանկական գիրքը, որ լույս է տեսել 1942 թվականի հոկտեմբերի 10-ին Առնե Ունգերմանի նկարազարդումներով։ Հեքիաթը պատմում է Պալե անունով տղայի մասին, որը հայտնաբերում է, որ մնացել է բոլորովին մենակ։ Այն արժանացել է մեծ ճանաչման և թարգմանվել բազմաթիվ լեզուներով։ Ստեղծագործության հիման վրա նկարահանվել են մուլտֆիլմեր, ինչպես նաև կարճամետրաժ ֆիլմ, որ արժանացել է Կաննի կինոփառատոնի մրցանակի 1949 թվականին և ընդգրկվել Դանիական մշակութային կանոնում։

Սյուժե 
Մի անգամ Պալեն, որ փոքրիկ տղա է, առավոտյան արթնանում է և տեսնում, որ հայրն ու մայրը տանը չեն։ Նա դուրս է գալիս փողոց, բայց այնտեղ էլ ոչ ոք չկա։ Պալեն շրջում է քաղաքում, մտնում տարբեր խանութներ. նա կարող է վերցնել այն ամենը, ինչ կցանկանա, որովհետև աշխարհում իրենից բացի ոչ ոք չի մնացել։ Պալեն շարժման մեջ է դնում տրամվայը, սակայն չի կարողանում արգելակել, և այն բախվում է մեկ այլ տրամվայի։ Բանկում նա վերցնում է մի պարկ փող, բայց հետո թափում է այն, որովհետև ինքը կարիք չունի գնելու ինչ-որ բան։ Նա միայնակ խաղում է խաղահրապարակում, ինքն է պատրաստում իր ուտելիքը, բայց զգում է, որ կարոտել է ծնողներին ու ընկերներին։

Վերջապես Պալեն նստում է ինքնաթիռ ու թռչում տիեզերք։ Այնտեղ ինքնաթիռը բախվում է լուսնի հետ, Պալեն ընկնում է ներքև... ու արթնանում։ Նա իր երազի մասին պատմում է մորը և ուրախությամբ վազում բակում խաղալու երեխաների հետ։

Թարգմանություններ 
Պալեի մասին պատմող գիրքն արդեն 1940-ական թվականներին թարգմանվել է եվրոպական մի քանի լեզուներով։ Այն թարգմանվել է անգերեն (Paul is alone in the world), գերմաներեն (Paul allein auf der Welt), հոլանդերեն (Paultjie Alleen in die Wêreld), իսլանդերեն (Palli var einn í heiminum), շվեդերեն (Palle är ensam i världen), նորվեգերեն (Lasse alene i verden), ֆիններեն (Ypö yksin maailmassa), հունգարերեն (Palkó egyedül), իտալերեն (Paolo solo al mondo), պորտուգալերեն (Paulinho sòzinho no mundo), լատվիերեն (Palle viens pats pasaulē), խորվաթերեն (Pale sam na svijetu), չեխերեն (Míta sám na svete), ռուսերեն (Палле один на свете) և այլ լեզուներով։

Էկրանավորումներ 
1949 թվականին գրքի հիման վրա նկարահանվել է դանիական սև-սպիտակ համանուն ֆիլմը, որը արժանացել է մրցանակի Կաննի կինոփառատոնում որպես լավագույն կարճամետրաժ ֆիլմ։

1958 թվականին Խորհրդային Միությունում թողարկվել է գրքի հիման վրա ստեղծված դիաֆիլմ այլ նկարներով (նկարիչ՝ Ա. Մակարով)։

1958 թվականին «Տալլինֆիլմ» ստուդիայում Պալեի մասին գրքի հիման վրա նկարահանվել է «Փոքրիկ Պետերի երազը» (ռեժիսոր՝ Էլբերտ Տուգանով)։ Այն եղել է էստոնական առաջին մուլտֆիլմը։ 2013 թվականին մուլըֆիլմը ցուցադրվել է Մոսկվայի 35-րդ միջազգային կինոփառատոնում՝ «Ի՞նչ գիտեք դուք էստոնական անիմացիայի մասին» հետահայաց ցուցադրության շրջանակներում։

1981 թվականին գրքի հիման վրա նկարահանվել է համանուն տիկնիկային մուլտֆիլմը (ռեժիսորներ՝ Մայա Բուզինովա, Իոսիֆ Դոուկշա), որի սյուժեն տարբերություններ ունի գրքից։ Այսպես, Պալեն երազում լինում է կրկեսում, որտեղ գտնում է լքված թավշե խաղալիք, իսկ վերջում տիեզերք թռչելու տեսարանը չկա։

Գրքի հիման վրա ներկայացում է բեմադրվել Լատվիական տիկնիկային թատրոնում։

Տես նաև 
 «Անհնազանդության տոն» – խորհրդային գրող Սերգեյ Միխալկովի հեքիաթ-վիպակը, որում բոլոր երեխաները մնում են մենակ, երբ մեծահասակները կորցնում են համբերությունը նրանց անհնազանդության պատճառով։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Պալեի մասին գրքի հրատարակություններ տարբեր լեզուներով
 Книга про Палле на iTunes
 Диафильм про Палле (1973) на сайте РГДБ

1942 գրքեր
Նկարազարդ գրքեր