Իվան Ակսենչուկ

Իվան Սեմյոնովիչ Ակսենչուկ (, ), խորհրդային ռեժիսոր-մուլտիպլիկատոր, ՌՍՖՍՀ ժողովրդական արտիստ (1991)։

Կենսագրություն 
Իվան Ակսենչուկը ծնվել է 1918 թվականի սեպտեմբերի 20-ին։

Մասնակցել է Հայրենական մեծ պատերազմին։ 1944 թվականի հունվարից մինչև 1945 թվականի մայիս եղել է 120 մմ ականանետի լիցքավորող և 1234-րդ հրաձգային գնդի հրաձիգ։ Կռվել է 1-ին Բելառուսական ռազմաճակատում։ Մասնակցել է Լյուբլի-Բրեստի, Վարշավա-Պոզնանի և Բեռլինյան ռազմական գործողություններին։ 1945 թվականի փետրվարի 17-ին վիրավորվել է և մի որոշ ժամանակ գտնվել հիվանդանոցում։

Պատերազմից հետո Իվան Ակսենչուկը զորացրվել է որպես սպա։

1946-1948 թվականներին սովորել է «Սոյուզմուլտֆիլմ» կինոստուդիային կից նկարիչ-մուլտիպլիկատորների դասընթացներում։ Ավարտելուց հետո սկսել է աշխատել որպես մուլտիպլիկատոր, ապա ռեժիսորի օգնական Ալեքսանդր Իվանովի և Եվգենի Միգունովի մոտ, իսկ 1953 թվականից՝ որպես ռեժիսոր։

Աշխատել է դասական նկարված տեխնոլոգիայով։ Էկրանավորել է տարբեր ժողովուրդների հեքիաթներ, մասնավորապես ռումինական «Ընկույզի ճիպոտիկ» (, 1955), ուզբեկական «Արագիլ» , 1956), իտալական «Տղան Նեապոլից» ()։

Մանկական մուլտֆիլմերից բացի Իվան Ակսենչուկն ստեղծել է սոցիալական ֆիլմ-պլակատներ՝ հեղափոխության հոբելյանին նվիրված «Մեր արևը» (), դեպի տիեզերք մարդու կատարած առաջին թռիչքի մասին «Փառք ձեզ, երկնային եղբայրներ» (), Ռուսաստանի էլեկտրաֆիկացման պետական կոմիսիայի հոբելյանին նվիրված «Плюс электрификация» և այլն։ Ստեղծել է մուլտֆիլմեր «Фитиль» երգիծական ամսագրի համար։

Իվան Ակսենչուկը մահացել է 1999 թվականի հուլիսի 17-ին Մոսկվայում։ Թաղված է Մոսկվայի Նիկոլո-Արխանգելսկի գերեզմանատանը։

Մրցանակներ 
 1955 — «Ընկույզի ճիպոտիկ» — Մանուկների ու պատանիների համար նախատեսված ֆիլմերի VII միջազգային կինոփառատոն Վենետիկում, մրցանակ և պատվավոր դիպլոմ, 1956
 1984 — «Կապուտաչիկը» — «Բրոնզե գրիֆ» մրցանակ, Մանկական ու պատանեկան ֆիլմերի XV միջազգային կինոփառատոն Իտալիայում, 1985։

Ֆիլմագրություն

Նկարիչ-մուլտիպլիկատոր 
 1948 — Չեմպիոն

Բեմադրող նկարիչ 
 1951 — Հիշիր և պահպանիր հրդեհային անվտանգության կանոնները (Զգույշ կրակի հետ)
 1970 — Հեքիաթը պատմվում է () — Գ. Զեբրովայի և Վ. Ակուլինիչևի հետ միասին

Սցենարի հեղինակ 
 1951 — Հիշիր և պահպանիր հրդեհային անվտանգության կանոնները (Զգույշ կրակի հետ)
 1970 — Սեփական ցանկությամբ (Фитиль № 97) — Յու. Դոբրոխոտովի հետ միասին
 1979 — Մեծ փոխանցավազք
 1987 — Հեղափոխության երաշխտությունը

Ռեժիսոր 
 1951 – Հիշիր և պահպանիր հրդեհային անվտանգության կանոնները (Զգույշ կրակի հետ)
 1952 – Զայ և Չիկ ()
 1953 – Ագռավը և աղվեսը, կկուն և աքաղաղը ()
 1954 – Անտառային էստրադայում ()
 1955 – Ընկույզի ճիպոտիկ ()
 1956 – Արագիլ ()
 1957 – Մեր արևը ()
 1958 – Տղան Նեապոլից ()
 1960 – Չվերթ համար 13 ()
 1961 – Թանկագին մետաղադրամ ()
 1961 – Փառք ձեզ, երկնային եղբայրներ ()
 1963 – Ստուգեք ձեր ժամացույցները ()
 1964 – Քեռի Ստյոպան` միլիցիոներ ()
 1965 – Ձեր առողջությունը ()
 1966 – Դրախտ խրճիթում ()
 1968 – Ջրահարսը ()
 1970 – Հեքիաթը պատմվում է ()
 1971 – Խոսք հացի մասին ()
 1972 – Плюс электрификация
 1974 – Երիտասարդության խնձորներ ()
 1975 – Իլյա Մուրոմեց (Նախաբան) ()
 1977 – Ինչպես սնկերը պատերազմեցին ոլոռի հետ ()
 1978 – Իլյա Մուրոմեց և Սոլովեյ Ռազբոյնիկ ()
 1979 – Մեծ փոխանցավազք ()
 1979 – Մոխրոտը ()
 1981 – Մորոզ Իվանովիչ ()
 1982 – Քաղցր աղբյուրը ()
 1983 – Վիշտը դժբախտություն չէ ()
 1984 – Կապուտաչիկը ()
 1986 – Լեոնարդո դա Վինչիի ժպիտը ()
 1987 – Հեղափոխության երաժշտությունը ()
 1988 – Ապրում էին պապն ու տատը ()
 1991 – Կախարդական գլոբուսի արկածները, կամ Վհուկի արարքները ()

«Фитиль» կինոամսագրի ռեժիսոր 
 1963 – Երեք խոզուկներ (Фитиль № 14)
 1967 – Էվրիկա (Фитиль № 64)
 1969 – Համաձայնեցված պիջակ (Фитиль № 50)
 1970 – Սեփական ցանկությամբ (Фитиль № 97)
 1971 – Խլահավ (Фитиль № 106)
 1971 – Հասավ իր ուզածին (Фитиль № 109)
 1973 – Խաչընդոտներ արտադրամասում (Фитиль № 132)
 1974 – Թանկարժեք մնացուկներ (Фитиль № 147)
 1978 – Ծանր դեպք («Фитиль» № 193)
 1981 – Մերկ ճշմարտություն («Фитиль» № 229)
 1981 – Սովորական հրաշք («Фитиль» № 232)
 1983 – Ծրագրի մեխը («Фитиль» № 248)
 1983 – Բաղնիքդ անուշ («Фитиль» № 257)
 1984 – Ալե հոպ («Фитиль» № 268)
 1985 – Գործ առանց գործի (Фитиль № 279)
 1987 – Փշերի միջով դեպի աստղերը (, Фитиль № 295)

Կոչումներ և պարգևներ 
 ՌՍՖՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (29 դեկտեմբերի, 1979)
 ՌՍՖՍՀ ժողովրդական արտիստ (4 մարտի, 1991)
 Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշան (11 մարտի, 1985)
 «Պատվո նշան» շքանշան (22 օգոստոսի, 1986)
 Փառքի 3-րդ աստիճանի շքանշան (27 մարտի, 1945)
 «Խիզախության համար» մեդալ (5 օգոստոսի, 1944)
 Այլ մեդալներ

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Георгий Бородин. «К 90-летию Ивана Аксенчука» . «Аниматограф», 10 ноября 2008.
 Иван Аксенчук — Аниматор.ру
 Иван Аксенчук — Энциклопедия отечественного кино

Խորհրդային մուլտիպլիկատորներ
Ռուս մուլտիպլիկատորներ
ԽՍՀՄ կինեմատոգրաֆիստների միության անդամներ
ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստներ
«1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալակիրներ
ՌԽՖՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ
Խորհրդային կինոռեժիսորներ
Արիության մեդալակիրներ
«Աշխատանքի վետերան» մեդալակիրներ
Փառքի շքանշանի ասպետներ
Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշանակիրներ
«Խիզախության համար» մեդալով պարգևատրվածներ (ԽՍՀՄ)