Բակտերիալ վագինոզ

Բակտերիալ վագինոզ, հիվանդություն, որի պատճառը վագինալ բակտերիաների աճն է հեշտոցում։ Ընդհանուր ախտանիշները ներառում են ավելցուկային արտանետումներ, որից հաճախ գալիս է յուրահատուկ ձկան հոտ։ Արտանետումները  հաճախ լինում են սպիտակ կամ մոխրագույն։ Բորբոքված հատվածը նման է այրվածքի։ Երբեմն կարող է այս ախտանիշներից ոչ մեկը չլինել։ Բակտերիալ վագինոզը հիմնականում կրկնապատկվում է սեռավարակների հաճախականությունը (ՄԻԱՎ-ՁԻԱՀ)։ Այն կանանց մոտ մեծացնում է վաղաժամ հղիության հաճախականությունը։

Բակտերիալ վագինոզի առաջացման պատճառը բնական բակտերիաների վագինայի անհավասարակշռության խանգարումն է։ Այստեղ փոփոխություն է նկատվում հայտնի բակտերիաների տեսակի և հարյուր հազարավոր ներկա բակտերիաների ընդհանուր քանակի աճի մեջ։ Սովորաբար կան ավելի շատ այլ բակտերիաներ քան հայտնի լակտոբացիլը։ Ռիսկի գործոնները ներառում են բազմակի սեռական պրոցեսները, տարբեր հակաբիոտիկների և ներարկիչների օգտագործումը և այլն։ Այնուամենայնիվ այն չի համարվում սեռական ճանապարհով փոխանցվող վարակ։ Ախտորոշումը կասկածի տակ է առնվել ախտանիշների հիման վրա այդ պատճառով այն ստուգվել է վագինային արտանետման փորձարկմամբ և ցույց տվել ավելի բարձր արդյունք քան նորմալ վագինալ pH-ը (թթվայնություն)։ Բակտերիալ վագինոզի ինֆեկցիան հաճախ շփոթում են տրիխոմոնասով վարակված վարակի կամ ինֆեկցիայի հետ։

Հիվանդության բուժումը հակաբիոտիկներով է՝ քլինդամիցինով կամ մետրոնիդազոլով։ Հաճախ այս դեղամիջոցները կարող են օգտագործվել հղիության երկրորդ կամ երրորդ  եռամսյակում։ Այնուամենայնիվ պայմանը հաճախ կրկնում է բուժումը։ Պրոբիոտիկները կարող են օգնել հիվանդության կանխարգելմանը։ Սակայն դեռևս պարզ չէ,որ պրոբիոտիկների կամ հակաբիոտիկները ազդում են հղիության վրա։

ԲՎ-ն հայտնի վագինալ ինֆեկցիաներից մեկն է կանանց վերարտադրողական տարիքում։ Ցանկացած ժամանակահատվածում այս հիվանդությամբ տառապող կանաց թիվը տատանվում է 5-70%-ի մեջ։ ԲՎ-ն հայտնի հիվանդություններից մեկն է Աֆրիկայում և քիչ հայտնի Ասիայում և Եվրոպայում։ ԱՄՆ-ում տարածված է կանաց 30%-ը շուրջ 14ից 49 տարեկանների մեջ։ Տարբերությունները զգալիորեն տարբեր են մի երկրի տարբեր էթնիկ խմբերի մեջ։ ԲՎ-ի նման հիվանդությունները պատմության մեջ ունեն ռեկորդային նկարագրություններ, առաջին անգամ նկարագրվել է 1894 թվականին։

Ախտանշաններ 
Վագինալ հիվանդության ընդհանուր նախանշաններից է արտանետումների առկայությունը, որը հաճախ նման է ձկան հոտի։ Արտանետուկը ունի սպիտակ կամ մոխրագույն գույներ։ Այն կարող է առաջացնել այրոցի զգացում։ Հաճախ նման ախտանիշները բացակայում են։

Արտահոսքը նստում է վագինի (հեշտոց) պատերին և այն հաճախ ուղեկցվեւմ է առանց զգալի գրգռման ցավի կամ կարմրության չնայած կարող է ուղեկցվել մեղմ քորոցով։ Ընդհակառակը նորմալ հեշտոցային արտանետումները կարող են ուղեկցվել նորմալ դաշտանային ցիկլով և տեղի է ունենում նորմալ օվօգենեզ մոտավորապես երկու շաբաթվա ընթացքում։ Որոշ մասնագետներ պնդում են, որ սա տարբեր կանաց  շրջանում հանկարծակի է լինում, բայց այլ մասնագետներ պնդում են որ բերված փաստարկը սխալ է ։

Բարդությունները
Նախկինում այն համարվում էր սարսափելի հիվանդություն,բակտերիալ վագինոզը անբուժելի է և կարող է առաջացնել սեռական ճանապարհով փոխանցվող վարակների ներառյալ ՄԻԱՎ-ի և հղիության բարդություններ։

Հետազոտությունը ցույց է տվել, որ ՄԻԱՎ-ով վարակված կանայք ունեն բակտերիալ վագինոզ մեծ հավանականություն կա,որ բվ-ն  կփոխանցվի իրենց սեռական զուգընկերոջը։

ՄԻԱՎ-ի և ՁԻԱՀ-ի նման սեռական ճանապարհով փոխանցվող ինֆեկցիաների բարձրացման և բակտերիալ վագինոզի մեջ գոյություն ունի ապացուցված կապ։Բակտերիալ վագինոզը կապված է ՄԻԱՎ-ի տարածման հետ այնքան, որ կարող է բարջրացնել նրա առաջացման հաճախականությունը մոտ 6 անգամ։ Բակտերիալ վագինոզը մեծ ռիսկային գործոն է 2 տիպի ինֆեկցիաների՝ վիրուսային թափոնների և հերպեսի առաջացման։ Բվ-ն մեծ ինֆեկցիոն ռիսկ է առաջացնում մարդկային «Պապիլոմա» (HPV) վիրուսի առաջացման մեջ։

Բացի դրանից բակտերիալ վագինոզը հղիության ընթացքում կարող է մեծացնել հիվանդությունների ի հայտ գալուն և մեծացնել հղիության  բարդությունները հատկապես վաղաժամ ծննդաբերությունը կամ առաջացնել վիժում։ Բակտերիալ վագինոզով հիվանդ կանայք ունեն խորիոամնիոնիտի վաղաժամ ծննդաբերության, մեմբրանների վաղաժամ փափկացման և հետծննդաբերական էնդոմետրիտի։ Բվ-ով կանայք,որոնց ունեն ցածր իմպլանտացիա,in vitro(արհեստական) բեղմնավորում և վաղաժամ ծննդաբերության բարձր ցուցանիշ։

Առաջացման պատճառներ
Առողջ վագինալ միկրոբիոտան բաղկացած է այնպիսի տեսակներից որոնք չեն առաջացնում ախտանիշներ կամ ինֆեկցիաներ կամ բացասական չեն ազդում հղիության վրա։ Այնտեղ գերակշռում են հիմնականում լակտոբացիլ տեսակի բակտերիաները։ Բվ-ն որոշում է հեշտոցային միկրոբիոտայի անհավասարակշռություն,և լակտոբացիլի անկումը միկրոբիոտայում։Եթե ինֆեկցիայում  ներառված են մի քանի բակտերիաներ կարելի է եզրակացնել որ սկսվում է Գարդներելլա վագինոզ և ստեղծում «բիոֆիլմ», որը հնարավորություն կտա ուսումնասիրել մակերևույթային բակտերիաների զարգացումը։

Բվ-ի զարգացման ռիսկերից մեկը hոգնան է, որը փոփոխում է կանացի միկրոբիոտան և առաջացնում Բվ։ Հոգնան հուսահատության մեջ է գցել ԱՄՆ-ի առողջապահության և մարդկային ծառայությունների բաժնին և այլ բժշկական հեղինակություններին այս և այլ պատճառներով։

Բվ-ն ռիսկային գործոն է կոնքի օրգանների բորբոքային հիվանդությունների համար, ՄԻԱՎ, սեռական ճանապարհոՎ փոխանցվող այլ ինֆեկցիաներ, վերարտադրողական և մանկաբարձական այլ խնդիրներ։  Սա հնարաոր է սեռական ճանապարհով վարակված մարդկանց զարգացնել բակտերիալ վագինոզը։

Բակտերիալ վագինոզը սովորաբար կարող է ազդել տղամարդկաց շրջանում՝ կանանցից հետո։ Հաճախ ենթակլինիկական երկաթը կարող է փոխարինվել բակտերիալ վագինոզով վաղ հղիության ժամանակ։ Այս երկարատև ուսումնասիրությունը կատարվել է 2006 թվականի փետրվարին ամերիկյան «Մանկաբարձություն և գինեկոլոգիա» ամսագրի կողմից, հղումը ցույց տվեց հոգեբանակ ստրեսի և բակտերիալ վագինոզի  միջև կապը,երբ հաշվի են առնվել այլ ռիսկային գործոններ։ Նոնօսինոլ-9-ի սպերմացիտային ազդեցությունը չի գործում բակտերիալ վագինոզի զարգացման վրա։

Սեռական զուգընկերոջ մոտ բակտերիալ վագինոզի հավանականությունը դառնում է 60%։ Բվ-ի հետ կապված բակտերիաները հաըտնաբերվել և մեկուսացվել են տղամարդկանց սեռական օրգաններում։ Բվ-ի միկրոբիոտան հաըտնաբերվել է առնանդամի պսակաձև ակոսի և միզասեռական համակարգում, ինչի պատճառով վարակվում են իրենց կին զուգնկերները։Այն զուգընկերները որոնք թլպատված չեն առաջացնում են «ջրամբար» սեռական վարակները ավելի հեշտ ձեռք բերելու միջոց։ Փոխանցման այլ մեթոդներ Բվ-ի միկրոբիոտայի հետ կապված փոխանցվում են մաշկ-մաշկի միջոցով։ Բվ-ն կարող է փոխանցել կոնքի շրջանի սեռական օրգանների մաշկի միջոցով, թե տղամարդկանց թե կանաց շրջանում։

Ախտորոշում

Բակտերիալ վագինոզի ախտորոշման համար պետք է հեշտոցի ներսում անցկացնել արագ թեստ։Այս թեստը փորձարկված է։

 Հատկանիշներից մեկը՝ ձկան հոտի առկայությունը միկրոպրեպառատների վրա։ Այս տեստը որը կատարվում է հոտի հիման վրա միկրոպրեպառատների վրա վրա ավելացնելով կալիումի հիդրօքսիդ։ Այս հատկանիշը դրական պատասխան է տալիս բակտերիալ վագինոզի վերաբերյալ։
 Թթվայնության կորուստ։ Բակտերիաների աճի համար հարկավոր է նորմալ թթվայնություն pH շուրջ 3.8-4.2։ Այն պետք է լցնել լակմուսի թղթի վրա թթվայնությունը ստուգելու համար։ Եթե թթվայնությունը բարձր է 4.5-ից ապա այն հիմնային է և ապացուցում է բակտերիալ վագինոզի մասին։
 Բջիջների առկայությունը միկրոպրեպառատի վրա։ Այս տեստը իրականանում է «հոտ»-ի թեստի նման պրեպառատի վրա ավելացնելով մի կաթիլ նատրիումի քլորիդ։ Այդտեղ գտնվող հյուսվածքի բջիջները արտացոլվում են մանրադիտակի տակ։ Սրանք էպիթելային բջիջներ են ծածկված բակտերիաներով։

Ախտորոշման երկու դրական արդյունքը արդեն ապացուցում է բվ-ի առկայության մասին։Եթե չկա արտահոսք երեք չափանիշներ վերցվում են։ Տարբեր ախտանիշներ նկարագրում են բակտերիալ վագինոզի մասին ։

 Նորմալ վագինալ արտահոսք։
 ինֆեկցիան փոխամցվում է վագինայի կամ օրալ եղանակով։
Տրիխոմոնիասներ ինֆեկցիայի տարածման պատճառը տրիխոմոնեալ վագինան է։
Թթվածնային վագինաների։

Հիվանդությունների վերահսկման կենտրոնը սահմանել է STI հասկացությունը  սինդրրոմների և ինֆեկցիաների ձեռք բերման և փոխանցման պատճառները սեռական ակտիվությունն է։ Բայց հիվանդությունների վերահսկման կենտրոնը բվ-ն չի ճանաչել,որպես սեռական ճանապարհով փոխանցվող վարակ։

Ամսելի չափանիշ 
Գործնականում բվ-ն ախտորոշվել Ամսելի չափանիշով։

 Սպիտակ, դեղին, միատարր արտահոսք։
 Թելանման բջիջներ մանրադիտակի տակ ։
 Վագինալ հեղուկում թթվայնությունը pH բարձր է 4.5-ից։
10%-անոց կալիումի հիդրոքսիդի լուծույթից զգացվում  է ձկան հոտ։

Այս վերջին երեք չորս չափանիշները հաստատում են ախտորոշումը։ Ամսելի չափանիշի մոդիֆիկացիան իր մեջ ներառում է երկուսից երեք գործոններ, որոնք համարվում են հավասարապես ախտորոշից փաստարկներ։

Գրեմի գիծը 
Այլընտրանքային եղանակներից է Գրեմի գծի օգտագործումը Հեյ/Իսոն-յան և Նուջենտի միջոցով, որը հետազոտում է վագինալ բիծը։ Հեյ/Իսոն-յան չափանիշները սահմանվել են հետևյալ կերպ։

 1-ին աստիճան (նորմալ) գերակշռում են լակտոբացիլի մորֆոտիպերը։
 2-րդ աստիճան (միջանկյալ) կան շատ Լակտոբացիլներ,սակայն պատահում են նաև Գարդներելլա և Մոբիլւնկուս տեսակի բակտերիաներ։
 3-րդ աստիճան(Բակտերիալ վագինոզ)։ Հիմնականում առկա են գարդներելլա և մոբիլունկուս տեսակի բակտերիաների մորֆոտիպեր և  շատ չնչին քանակով Լակտոբացիլ (Հայտնաբերվել է Հեյ-ի կողմից 1994թ-ին)։

Բակտերիալ վագինոզի գլխավոր պատճառը գարդներելլա տիպի բակտերիայի առկայությունն է։

Գրդմերելյան վագինոզը կարճ կոկցոբալիլիուսի գոտի է։ Այսպիսով թելանման բջիջների և կոկցոբացիլիուսի առկայությունը բակտերիալ վագինոզի հիմնական ախտորոշիցներից են։

Նյուջենտի հաշիվը 
Նյուջենսի հաշիվը հիմա կիրառվում է բժիշկների կողմից, այն ժամանակ, երբ անհրաժեշտ է կարդալ տեսադաշտներ և օգտագործել մանրադիտակի միջոցով։ 0-10 թվային համակարգով գրանցվել է երեք տարբեր հաշիվներ։ Հաշիվները հետևյալն են։

 0–3 ներառում են բվ-ի բացասական արդյունք
 4–6 ներառում է միջանկյալ արդյունք
 7+ ցույց է տալիս բվ-ի առկայություն

Հաշվարկվում և միջինացվում են առնվազն 10-20 դաշտեր։

ԴՆԹ-ի հիբրիդիզացիան տեղի է ունեցել հաստատված VPIII-ի օգնությամբ  հաշվի առնվելով Նյուջենտի չափանիշը և Գրեմի գիծը։ Հատատված VPIII-ի տեստը կարող է օգտագործվել բվ-ի ախտորոշումը կրկնելու նպատակով`սիմպտոմատիկ կանաց մոտ,բայց օգտագործվում է թանկարժեք սարքավորումներում և չեն հայտնաբերվում այլ պաթոգեն հիվանդություններ՝ բվ ներառյալ Prevotella spp և Bacteroides spp, & Mobiluncus spp։

Կանխարգելում 
Առաջարկվում են որոշ քայլեր ռիսկը նվազեցնելու նպատակով․ չնդունել հոգնա, խուսափել սեռական հարաբերություններից կամ սահմանակափակել սեռական հարաբերությունները սեռական զուգընկերոջ հետ։ Մեկ ակնակրկը եզրափակեց այն փաստը, որ պրոբիոտիկները կարող են կանխել հիավնդության կրկնվելը։ Մեկ այլ ակնարկ հայտնաբերել, որ դրանք այնքան էլ հզոր չեն այդ հիվանդության կանխարգեկման համար։ Վաղ տվյալները վկայում են այն մասին, որ անտիբիոտիկները կարող են տղամարդկանց մոտ վերականգնել նորմալ միկրոբիոտան և կանխարգելել ինֆեկցիայի տարածմանը նրանց ուրոգենիտալ հատվածում։ Այնուամնենայնիվ 2016թ-ին համակողմանի ուսումնասիրությունը գտել է բարձրորակ ապացույցներ,որոնք վերաբերվում են կանաց սեռական զուգընկերներին, որ բակտերիալ վագինոզը չունի ոչ-մի ազդեցություն իր ախտանիշների կլինիկական արդյունքների վրա կամ չի կրճատել տուժած կականց քանակ։Սա նույնպես Հանգեցրել է նրան, որ բուժվող զուգընկերները հաղորդում են կողմնակի բացասական իրադարձությունների մասին։

Բուժում

Հակաբիոտիկներ 
Բուժումը սովորաբար իրականանում է հակաբիոտիկների միջոցով՝ մետրոնիդազոլ կամ կլինդամիցին։ Սրանք երկուսն էլ կարող են կիրառվել թե բերանի միջոցով թե կիրառվել անմիջապես հեշտոցում։ Այնուամենայնիվ մարդկաց 10-15%-ի մոտ հակաբիոտիկների առաջին կուրսի ընդունումը չի բարելավում հիվանդության կրկնությունը և վերարտադրման տոկոսադրույքը հասնում է շուրջ 80%-ի։ Սեռական հարաբերությունների ժամանակ կրկնության մակարդակը բարձրանում է նույն զուգընկերոջ հետ բուժման և պահպանակների անհամապատասխանության դեպքում, սակայն էստրոգեն պարունակող հակաբեղմնավորիչները կրճատում են կրկնության հավանականությունը։ Երբ Կլինդամիցինը տրվում է բվ-ի սիմպտոմով  հղի կանանց հղիության 22 շաբաթվանից հետո։ Արդեն 37րդ շաբաթվանից հետո ռիսկը նվազում է։

Այլ հակաբիոտիկներից կարող են աշխատել մակրոլիդները,  լինկոսամիդը, նիտրոիմիդազոլը և պենիցիլինը։

Բակտերիալ վագինոզում հաշվի չի առնվում սեքսուալ ճանապարհով փոխանցված ինֆեկցիաները և կնոջ սեռական զուգընկերոջը բուժում չի առաջարկվում։

Պրոբիոտիկներ 
2009թ համակողմանի ուսումնասիրությունը հիմնավորեց,որ պրոբիոտիկները բուժում են բվ-ն։2014թ ուսումնասիրությունը հաստատեց նույն եզրակացությունը։2013թ-ին ուսումնասիրությունը ցույց տվեց, որ պրոբիոտիկները կարող են աջակցել հղիության ընթացքում։ Նախընտրելի պրոբիոտիկները պարունակում են բարձր լակտոբացիլի դոզա վագինայում։Միջվագինային կիրառումը ավելի նախընտրելի է քան բերանի միջոցով կիրառումը։ Երկարատև կրկնվող բուժման կուրսերը ավելի խոստումնալից են քան կարճատև կուրսերը։

Համաճարակաբանություն 
ԲՎ-ն կանաց վերարտադրողական տարիքում ամենահայտնի ինֆեկցիաներից մեկն է։ Կանաց տոկոսը, որոնք ախտահարվում են ցանկացած ժամանակ տատանվում են 5-70%-ի մեջ։ԲՎ-ն հայտնի հիվանդություններից մեկն է Աֆրիկայում և քիչ հայտնի Ասիայում և Եվրոպայում։ ԱՄՆ-ում տարածված է կանաց 30%-ը շուրջ 14ից 49 տարեկանների մեջ։ Տարբերությունները զգալիորեն տարբեր են մի երկրի տարբեր էթնիկ խմբերի մեջ։

Ծանոթագրություններ 

Վեներական հիվանդություններ