Պեդրո Ֆրանսիսկո Դուկե

Պեդրո Ֆրանսիսկո Դուկե (, ), իսպանացի առաջին տիեզերագնացը, քաղաքական գործիչ։ 2018 թվականի հունիսի 6-ից գիտության, նորարարության ու բարձրագույն կրթության նախարար Պեդրո Սանչեսի սոցիալիստական կառավարությունում։ Ամուսնացած է, ունի երեք երեխա։ Պարգևատրվել է Բարեկամության շքանշանով (մարտ, 1995)։

Կենսագրություն 
Ծնվել է 1963 թվականի մարտի 14-ին Մադրիդում։ Եղել է ինժեներ հողագործի զավակ։ Հայրը օդային շարժման կարգավար է եղել, մայրը` տնային տնտեսուհի Բադախոսից։ 1986 թվականին ավարտել է Մադրիդի պոլիտեխիկական համալսարանին կից Ավիաինժեներիայի բարձրագույն տեխնիկական դպրոցը (): 1986 թվականի վերջից աշխատել է «Տիեզերական օբյեկտների կառավարման եվրոպական կենտրոնում»` բալիստիկ հաշվարկերի բաժանմունքում։ 1986-1992 թվականներին զբաղվել է մոդելների մշակմամբ, տիեզերանավերի ուղեծրի որոշման ալգորիթմների ու ծրագրային ապահովության աշխատանքներով, ընդգրկվել է նաև եվրոպական արհեստական ERS-1 և EURECA արբանյակների թռիչքների կառավարման խմբում։

Նշանակվել է «Օգտատերերի սպասարկման ու կառավարման իսպանական կենտրոնի»  (Spanish User Support and Operations Centre) ղեկավար, որը հիմնադրել էին Մադրիդի պոլիտեխնիկական համալսարանը (Instituto da Riva/Universidad Politécnica de Madrid — IDR/UPM) և Դա Ռիվա ինստիտուտը։ Տիեզերագնացների խմբից պաշտոնաթող լինելուց հետո գլխավորել է Deimos Imaging SL ընկերությունը, որը զբաղվում էր արբանյակների մշակմամբ։

Թռիչքներ տիեզերք 
1991 թվականին ESA-2 ազգային ընտրության արդունքում Պեդրո Ֆրանսիսկո Դուկեն ընտրվել է Իսպանիայի հինգ թեկնածուների մեջ Եվրոպական տիեզերական գործակալության ջոկատի համար տիեզերագնացների ընտրության համար։ 1992 թվականի մայիսի 25-ին գործակալությունում հաշվառվել է որպես տիեզերագնաց-հետազոտող։

1992 թվականի հունիս-հուլիս ամիսներին ճանաչողական նախապատրասություն է անցկացրել Եվրոպական տիեզերագնացների կենտրոնում (European Astronauts Centre — EAC) (Քյոլն)։ 1992 թվականի նոյեմբեր-դեկտեմբեր ամիսներին մեկամսյա նախապատրաստություն է անցկացել Տիեզերագնացների պատրաստման` Յու. Գագարինի անվան կենտրոնում։ 1993 թվականի հունվար-ապրիլ ամիսներին ընդհանուր տիեզերական պատրաստություն է անցել Եվրոպական տիեզերագնացների կենտրոնում, ստացել է տիեզերագնաց-հետազոտողի որակավորում «Սոյուզ ՏՄ» տիեզերանավերով և «Միր» ուղեծրային կայանի թռիչքի համար։ 1995 թվականի հունվարին լրացուցիչ պատրաստություն է անցկացել Միր կայանով թռիչքների համար։ 1996 թվականի հունվարից Հյուսթոնում վերապատրաստվել է թռիչքի մասնագետի որակավորում ստանալու նպատակով։

1998 թվականի հոկտեմբերի 29-ից նոյեմբերի 7-ը Discovery STS-95 շաթլում հանդես է եկել որպես թռիչքի մասնագետ։ Թռիչքի տևողությունը կազմել է 21 ժամ 43 րոպե 57 վայրկյան։

2003 թվականի հոկտեմբերի 18-ից 28-ը եղել է Միջազգային տիեզերակայանի «Սոյուզ ՏՄԱ-3» տիեզերանավում։ Մեկնարկել է որպես 2-րդ բորտինժեներ Ալեքսանդր Կալերիի և Մայքլ Ֆոուլի հետ։

Համալսարան և բիզնես 
2003 թվականին նա սկսել է աշխատել Տիեզերագնացության ինժեներիայի դպրոցում որպես իսպանական USOC-ի ղեկավար, միաժամանակ դասախոսություններ է կարդացել ուսանողների համար տիեզերագիտության ու թռիչքների թեմայով։

2006 թվականին նշանակվել է մասնավոր Deimos Imaging ընկերության գործադիր տնօրեն։ Այդ նույն ընկերությունը 2009 թվականին ուղեծիր է դուրս բերել իսպանական առաջին արբանյակը Երկիրը դիտարկելու նպատակով։ 2011 թվականին նշանակվել է նույն ըկերության գլխավոր տնօրեն։

Քաղաքական գործունեություն 
Տիեզերագնացությունից հեռանալուց հետո զբաղվել է քաղաքականությամբ։ 2018 թվականի հունիսի սկզբին իսպանական նոր կառավարությունում` Պեդրո Սանչեսի գլխավորությամբ, զբաղեցրել է գիտության, նորարարության ու բարձրագույն կրթության նախարարի պաշտոն

Պարգևներ 
 Ռազմա-օդային ծառայությունների մեծ խաչ (, փետրվար 1999)
 Բարեկամության շքանշան (Ռուսաստան, 1994)
 «Տիեզերքի նվաճման ծառայությունների համար» (12 ապրիլի, 2011) — տիեզերագնացության ոլորտում միջազգային զարգացման մեծ ներդրումների համար

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Պեդրո Ֆրանսիսկո Դուկեն «Տիեզերական հանրագիտարան ASTROnote» կայքում
 Ռուսաստանի Դաշնությունը իսպանացի տիեզերագնավցի համար զեղչեր է սահմանել, РИА Новости
 «Գիտության տեղեկագիր», «Սրբազան նավ» և «Սոյուզ» առաց շաթլի։ Չիացու փոխարեն տիեզերանավում տեղ կզբաղեցնեն ռուս, ամերիկացի ու իսպանացի տիեզերագնացները 
 Currículum Vitae de Pedro Duque 

Իսպանացի տիեզերագնացներ
Իսպանիայի քաղաքական գործիչներ
Իսպանացի ճարտարագետներ