Դյումորտյերիտ

Դյումորտյերիտ, կապույտ գունաքար է, որը բնության մեջ հանդիպում է հազվադեպ և շատ քիչ քանակով։ Անունը ստացել է ֆրանսիացի Է․ Դյումոտյեի (19-րդ դար) պատվին։ Դյումորտյերիտ հայտնաբերվել է մի շարք երկրներում՝ ԱՄՆ-ում , Բրազիլիայում, Ֆրանսիայում, Հնդկաստանում, ինչպես նաև Ռուսաստանում, (Ուրալում, Կիշտիմի շրջան), Ուզբեկստանում (Տաշքենդի մոտ) և Տաջիկստանում (Պամիրում)։ Դյումորտյերիտի տարատեսակներից յուրահատուկ է բրազիլականը, որը թափանցիկ է և, ի տարբերություն անթափանց` սովորականի, ավելի կարծր է։

Նկարագրություն
Միներալը կարող է հանդես գալ ձվաձև գոյացությունների տեսքով, գույնը կապույտ է, երբեմն` մանուշակագույն։ Մանրադիտակով երևում է, որ գունաքարի գնդիկներն ունեն ճաճանչաճառագայթային կազմություն։ Այս քարի հետ հանդիպում են նաև անդալուիզաքար սիլիմանիտ, ֆոսֆորաքար և այլն։ Կապտաերկնագույն գնդերն ապարին զարդարուն տեսք են տալիս։

Դյումորտյերիտը Հայաստանում

Հայաստանում Դյումորտյերիտը հանդիպում է Լալվարի արևելյան լեռնաճյուղերում, կարծր ապառաժային ապարներում, որոնք ունեն ձգված, շեշտակի իջնող, վեց մետր հզորությամբ քարե պատի տեսք։ Կան տվյալներ, որ  Դյումորտյերիտ հանդիպում է նաև Երևանի մերձակայքում՝ համեմատաբար երիտասարդ նստվածքային ապարներում։

Կիրառություն
Կապտաերկնագույն գնդերից կարելի է պատրաստել սկահակներ, զարդատուփեր, ինչպես նաև մատանիներ, կրծքազարդերի ագույցներ և այլն։ Հմուտ ձեռքերում այն շահեկան նյութ է, և նրա մշակման ժամանակ հնարավոր են անսպասելի լուծումներ։

Տե՛ս նաև
Միներալներ
Հանքանյութ
Սոդալիտ 
Սկապոլիթ

Ծանոթագրություններ 

Դյումյորտերիտ
Միներալներ
Հայաստանի գունաքարեր
Բրազիլական միներալներ
Ալյումինի միներալներ