Անյա Բրայեն

Անյա Բրայեն (, ), նորվեգացի կինոռեժիսոր, սցենարիստ և դերասան։

Կենսագրություն և կարիերա 
Անյա Բրայենը ծնվել է 1940 թվականի հուլիսի 12-ին Նորվեգիայի մայրաքաղաք Օսլոյում։ Հայրը գրող Հանս Բրայենն () էր։ Ապագա սցենարիստը սովորել է Օսլոյի համալսարանում։ 1962 թվականից 1964 թվականներն ընկած ժամանակահատվածում սովորել է Ֆրանսիայում՝ Փարիզում։

Առաջին անգամ Անյա Բրայենը կինոյում հայտնվել է որպես ռեժիսոր Նիլս Մյուլլերի և Հենինգ Կարլսենի ասիստենտ՝ «Սով» ֆիլմի նկարահանումների ժամանակ։ Նա նաև որպես դերասան է հանդես եկել, բայց քիչ ֆիլմերում։ Առաջին դեբյուտն եղել է 1967 թվականին «Մեծահասակները» կարճամետրաժ կինոնկարում։ Դրանից հետո Անյա Բրայենը սկսել է նկարահանել կարճամետրաժ ֆիլմերի շարք։ Մեծ կինոյում նա սկսել է գործունեություն ծավալել 1971 թվականից («Բռնաբարություն»)։ Նրա «Կանայք» ֆիլմը դարձավ ինքնատիպ պատասխան Ջոն Կասավետիսի «Ամուսինները» ֆիլմի համար, որը և վերջինիս շարունակությունն է համարում։

Վենետիկյան 44-րդ միջազգային կինոփառատոնի ժյուրիի անդամ է եղել։

Ընտիր ֆիլմագրություն

Ռեժիսոր 
 1970 — Օրն ինչպես 1000 տարի / Dager fra 1000 år
 1971 — Բռնաբարություն / Voldtekt
 1975 —Կանայք / Hustruer
 1977 — Լուրջ խաղ / Den allvarsamma leken
 1979 — Ժառանգություն / Arven
 1981 — Կախարդների որսը / Forfølgelsen
 1984 — Թղթից թռչունը / Papirfuglen
 1985 — Կանայք՝ տասը տարի անց / Hustruer - ti år etter
 1990 — Մի անգամ կրկնակի / Smykketyven
 1996 — Կանայք 3 / Hustruer III
 1997 — Սոլվորն / Solvorn (կարճամետրաժ կինոնկար)
 2001 — Տեսնել նավակը գործողության ժամանակ / Å se en båt med seil (կարճամետրաժ կինոնկար)
 2005 — Անանուն / Uten tittel (կարճամետրաժ կինոնկար)

Սցենարի հեղինակ 
 1971 — Բռնաբարություն/ Voldtekt
 1975 — Կանայք/ Hustruer
 1977 — Լուրջ խաղ / Den allvarsamma leken
 1979 — Ժառանգություն / Arven
 1981 — Կախարդների որս / Forfølgelsen
 1984 — Թղթե թռչուն / Papirfuglen
 1985 — Կանայք՝ տասը տարի անց / Hustruer - ti år etter
 1990 — Մի անգամ կրկնակ / Smykketyven
 1994 — Երկրորդ տեսողություն / Trollsyn
 1996 — Կանայք 3 / Hustruer III
 2001 — Տեսնել նավակը գործողության ժամանակ / Å se en båt med seil (կարճամետրաժ կինոնկար)

Դերասանուհի 
 1961 — Աչքեր յուրաքանչյուր մատի վրա / Et øye på hver finger — I sengen

Պարգևներ և մրցանակներ 
 1979 թ.— «Ոսկե արմավենի» Կաննի 32-րդ միջազգային կինափառոտոնի ժամանակ («Ժառանգություն»)
 1998 թ.— «Ոսկե արջ» լավագույն կարճամետրաժ կինոնկարի համար Բեռլինի 48-րդ միջազգային կինոփառատոնիժամանակ («Սոլվորն»)
 2001 թ.— Եվրոպայի կինոակադեմիայի մրցանակ լավագույն կարճամետրաժ կինոնկարի համար («Տեսնել նավակը գործողության ժամանակ»)
 2001 թ.— «Ոսկե արջ» լավագույն կարճամետրաժ կինոնկարի համար Բեռլինի 51-րդ միջազգային կինոփառատոնի ժամանակ («Տեսնել նավակը գործողության ժամանակ»)
 2001 թ.— Prix UIP Berlin պարգև լավագույն եվրոպական կարճամետրաժ կինոնկարի համար Բեռլինի 51-րդ միջազգային կինոփառատոնի ժամանակ («Տեսնել նավակը գործողության ժամանակ»)

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Рязанова, Ольга. Брайен Аня // Режиссёрская энциклопедия. Кино Европы / Сост. Черненко М. М. — М., Материк, 2002. — с. 26 — ISBN 5-85646-077-4
 Кинорежиссёры Скандинавии: Библиографический справочник / Авт.-сост. О. Э. Рязанова; под ред. М. М. Черненко. — М.: НИИ киноискусства, 1996. — с. 59
 Cowie, Peter. Scandinavian cinema. — L., 1992.

Արտաքին հղումներ 
 
 Forskningsrådet: Anja Breien - et internasjonalt unntak
 NRK, 29.04.11: Kvinne med mål og mening
 Norsk filminstitutt, 02.08.11: Stor interesse for Anja Breien i Polen

Օսլոյի համալսարանի շրջանավարտներ
Կին սցենարիստներ
Նորվեգացի կինոռեժիսորներ
21-րդ դարի կինոռեժիսորներ
20-րդ դարի դերասանուհիներ
Նորվեգացի դերասանուհիներ