Շալվա Ամոնաշվիլի

Շալվա Ալեքսանդրի Ամոնաշվիլի (), խորհրդային և ռուսաստանյան մանկավարժ և հոգեբան։

Կենսագրություն 
Ավարտել է Թբիլիսիի պետական համալսարանի արևելագիտության ֆակուլտետը։ Մանկավարժական գործունեությունը սկսել է 1952 թ. որպես պիոներական ջոկատավար, լինելով երկրորդ կուրսի ուսանող։
Ամոնաշվիլին պատկանում է այն հազվադեպ գիտնականների դասին, ովքեր հրաժարվում են սեփական թեկնածուական դիսերտացիայից, քանի որ այն հերքվում է դրան հաջորդող մտքերով։ Սեփական ուսուցիչներ է համարում ակադեմիկոս Դավիդ Լորդկիպանիդզեին և Բարնատ Խաչապուրիդզեին։

1958-1991 թվականներն աշխատել է Վրաստանի Մանկավարժական Գիտահետազոտական ինստիտուտում՝ լաբորանտ, գիտաշխատող, գիտական քարտուղար, լաբորատորիայի ղեկավար, փոխտնօրեն, տնօրեն, Գիտաարտադրական մանկավարժական միության գլխավոր տնօրեն։

1989-1991 թվականներին եղել է ԽՍՀՄ ժողպատգամավոր, ԽՍՀՄ Գերագույն Խորհրդի անդամ։ 1991-1998 թվականները եղել է Մանկավարժական համալսարանի նախնական կրթության ամբիոնի վարիչ։

Ընտանիք 
Ծնողները` Ամոնաշվիլի Ալեքսանդր Դմիտրիի (1910-1942), մահացել է ճակատամարտում, մայրը՝ Ամոնաշվիլի Մարիա Եղիայի (1915-1990):
Քույրը` Ամոնաշվիլի Նատելա Ալեքսանդրի, Թբիլիսիի հմ.1 փորձարարական հանրակրթական դպրոցի ուսուցիչ, մ.գ.դ., 1-4-րդ դասարանների ձեռնարկների և դիդակտիկական նյութերի հեղինակ։

Կինը` Նիորադզե Վալերիա Գիվիեվի՝ մանկավարժական գիտությունների դոկտոր։ Մահացել է 2012 թ. հոկտեմբերի 24-ին։
Երեխաները` Պաատա (1964)՝ հոգեբան, սոցիոլոգ, գրող, հրատարակիչ, Նինո` բանասեր, ոսկերիչ։
Թոռներ` Միկա (1990)՝ բիզնեսմեն, շինարար, Ալքեսանդր` ֆինանսիստ, Նինո` սոցիոլոգ։

Մանկավարժական գաղափարներ

Հիմնական դրույթներ 
 Ուսուցչի օրենքներ. սիրել երեխային, հասկանալ երեխային, երեխային նկատմամբ լցվել լավատեսությամբ
 Սկզբունքներ. երեխայի շրջապատի մարդացում, հարգանք երեխայի անձի նկատմամբ, համբերություն երեխայի կայացման ընթացքում
 Պատգամներ. հավատալ երեխայի անսահմանությանը, սեփական մանկավարժական կարողություններին, հնարավոր է` ծնողներին և շրջապատին անծանոթ երեխայի սեփական նշանակությանը, երեխայի նկատմամբ մարդասիրական վերաբերմունքի ուժին
 Երեխայի հենարանները. Զարգացման, հասունացման, ազատության ձգտումը
 ՈՒսուցչի անձնային որակները. Բարություն, շիտակություն և անկեղծություն, անձնվիրություն։

Շ. Ա. Ամոնաշվիլին դաստիարակության մեջ առաջ է քաշում հետևյալ դրույթը. Ցանկացած աշակերտին ընդունել այնպիսին, ինչպիսին նա կա. «մենք պետք է լինենք բարի կամքի մարդիկ և սիրենք երեխաներին այնպիսին, ինչպիսին նրանք կան»։ «Հասկանալ երեխաներին` նշանակում է կիսել նրանց դիրքորոշումը»։

Մեթոդական հիմնական մոտեցումներ 
 Վեց տարեկան հասակից երեխաների ուսուցման տեխնոլոգիա
 Ողջ ուսուցումը խթանում է երեխաների ակտիվությունը և ինքնագործունեությունը։
 Ուսուցում տիպային սխալների ներառմամբ, ինչը վարժեցնում է երեխաներին մշտապես մտածել ինքնուրույն, լսել, ստուգել, քննադատորեն ընկալել ստացվող ողջ տեղեկությունը։
 Առանց գնահատականների ուսուցման դեպքում երեխաների մոտ գնահատման և ինքնագնահատման կարողությունների ձևավորում։

Ողջ դաստիարակչական համակարգը հիմնված է ոչ թե երեխաներին կյանքին պատրաստելու սկզբունքի վրա, այլ մանկության` որպես կյանքի կարևորագույն փուլ ըմբռնման հիմքի վրա` իր բարդ խնդիրներով և ապրումներով, որոնք պետք է հասկացվեն և ընդունվեն մանկավարժի կողմից։

Ծանոթագրություններ

Աղբյուրներ 
 Ш.А. Детское воспитание, формат: вопрос ответ - видео 
 Без политики с Шалвой Амонашвили — интервью днепропетровскому телевидению
 Авторский семинар Ш. А. Амонашвили
 Ш.Амонашвили – Видео Лекции По Гуманной Педагогике 
 Видео презентации уроков Ш.А. Амонашвили: «Мудроречие», «Математика», «Слова-подарки»
 Издательский дом Шалвы Амонашвили
 Шалва Амонашвили: «Урок — это когда ребёнок набирает света» 
 Программа «Наблюдатель» (эфир 14 мая 2012 года). Гости студии — Виктор Шаталов и Шалва Амонашвили
 Официальный сайт Международного центра гуманной педагогики
 Информационно-консультативный центр Св. Иринея Лионского

Թբիլիսիի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Վրացի հոգեբաններ
Վրացի մանկավարժներ
Հոգեբանական գիտությունների դոկտորներ
Վրաստանի քաղաքական գործիչներ
Ռուս հոգեբաններ
Վրաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի ակադեմիկոսներ
Մանկավարժներ այբբենական կարգով
Խորհրդային մանկավարժներ
Ռուս մանկավարժներ
ԽՍՀՄ ԳԽ պատգամավորներ