Ջրացատկ

Ջրացատկ, ջրային մարզաձև, թռիչք ջրի մեջ, կատարվում է տարբեր մարզական աշտարակի (5-10 մետր), կամ էլ  ցատկահարթակից (1-3 մետր)։ Ցատկի ժամանակ մարզիկները կատարում են մի շարք ակրոբատիկ հնարքներ (պտույտներ, հնարքներ)։
Մրցումների ժամանակ մրցավաների կողմից  գնահատվում է ակրոբատիկական տարրերի հստակ  թռիչքի փուլը, վայրէջ դեպի ջուր` հստակ կատարումը, մրցումների ընթացքում գնահատվում է սինխրոն ցատկը, գնահատվում է նաև զույգերով  սինխրոն տարրերի կատարումը։

Հնարքներ 
Ցատկահարթակը- հատուկ զսպանակավոր հարթակ է 4,8 մետր երկարությամբ, հարթակի մեկ ծայրը ամրացված է լողավազանի ամրակներին։ Ցատկի ժամանակ ցատկահարթակից մարզիկը ճոճվում է հարթակի վրա և հետո հստակ հրվում է, ստացվում է կրկնակի արագություն հարթակից։ Ամբողջ հարթակի երկարությունը ծածկված է ծածկույթով։ Հարթակը գտնվում է 1 կամ 3 մետր  ջրի մակարդակից բարձր։
Աշտարակ- հարթակ  տարբեր բարձրությամբ 1, 3, 5, 7.5 և 10 մ։  Յուրաքանչյուր հարթակի լայնությունը՝ 2, երկարությունը՝ 6 մետր է։ Հարթակի եզրը (ինչպես և առաջնային հատվածը հարթակի) սկսվում է լողավազանի կողային հատվածից և ոչ պակաս 1,5 մետր է։

Ցատկերի տեսակներ 
Գոյություն ունի մի քանի խմբեր, որոնք դասակարգվում են բոլոր մարզական ցատկերում.

Կանգ 
 Առաջնային (դեմքով դեպի ջուրը),
 Ետևից (մեջքով դեպի ջուրը);
 Կանգ ձեռքերին.

Անհատական թափավազք 
 Ցատկ տեղում 
 Ցատկ թափավազքից.

Մարմնի դիրք 
 Ցատկային փուլ –  ոտքերը միասին միացնել ուղիղ,
 Թեքում –  մարմինը թեքված է դեպի իրանը, ոտքերը ուղիղ,
 Խմբային–  զույգ ոտքերը ձգված է դեպի մարմինը, ձեռքերի բռնվածքը՝ ոտքերի ստորին հատվածում բռնված։

Պտույտ և վինտ 
Կիսապտույտ –  180 աստիճանի ցատկ`  պտույտ գալով մարմնի առանցքի  շուրջ,
Դարձպտույտը –   360 աստիճանի ցատկ`  պտույտ գալով մարմնի առանցքի  շուրջ, լինում է նաև ցատկեր  1,5, 2, 2,5, 3, 3,5 և 4,5 պտույտններով,
Կիսապտույտ –  180 աստիճանի ցատկ`  պտույտ գալով մարմնի երկայնակի առանցքի  շուրջ,
Վինտ – 360 աստիճանի ցատկ`  պտույտ գալով մարմնի լայնակի առանցքի  շուրջ , լինում է նաև  1,5, 2, 2,5 և 3 վինտեր։
Տարբեր կոմբինացիաներ կատարելը  հնարավորություն է տալիս կատարել շուրջ  60 զանազան ցատկեր ցատկահարթակից և ավելի քան 90 ցատկ աշտարակից։ Յուրաքանչյուր ցատկ  ունի իր դժվարությունները , պառկած դիապազոնից  1,2 - 3,9։

Մրցումներ 

Ջրացատկի մրցումները անցկացվում է Միջազգային  սիրողական լողի  ֆեդերացիայի (FINA) կողմից։  Ջրացատկը ներառված է նաև  Աշխարհի առաջնության  ծրագրում։
Օլիմպիական խաղերի ծրագրում ջրացատկը առաջին անգամ ընդգրկվել է երրորդ Օլիմպիական խաղերում  (1904 թվական) ։ Սինխրոն ցատկը  ընդգրկվել է Սիդնեյի օլիմպիական խաղերի ծրագրում  2000 թվականի։
Օլիմպիական ծրագրում ներկա պահին ընդգրկում է իր մեջ 8 կոմպլեկտ մեդալներ,  որոնցից  4 կոմպլեկտը խաղարկվում է տղամարդկանց մրցաձևում և կանանց ջրացատկում 3-մետրանոց  ցատկատախտակ (անհատական և սինխրոն) և 10-մետրանոց  աշտարակից  (անհատական և սիրնխրոն)։ Աշխարհի առաջնության  և Եվրոպայի ծրագրերում  կազմում  10  սպորտային մրցումներ, լրացուցիչ իր մեջ ընդգրկում է անհատական ցատկեր  մեկ մետրանոց ցատկահարթակից։ Դեռ ավելին , 2013 թվականին  աշխարհի առաջնության մրցաշարում  ընդգրկվել է նաև հայ-դայվինգը։ 
Խոշորամասշտաբ մրցաշարերում, սկսած  Օլիմպիադայից և աշխարհի առաջնությունից,  մրցաշարը անցկացվում է երեք փուլով։ Առաջին փուլից հետո, որակավորմումից հետ , որոշվում է 18 լավագույն մարզիկների, որոնցից  կիսաեզրափակիչ  խաղում բացահայտվում է  12 մրցանակակիրների։ Գնահատականները, որոնք ստացել էին եզրափակչում , ավելի վաղ ստացած գնահատականների հանրագումարի  հետ կիսաեզրափակիչ խաղերում,  2007 թվականից սկսած  FINA մտցրեց նոր կանոնակարգ , սկսել վերջնամրցումը սկսել  «զրոյից»:Յուրաքանչյուր փուլում մարզիկները կատարում են՝ կանանց համար  5, իսկ տղամարդկանց համար  6 ցատկեր։ Յուրաքանչյուր փուլից առաջ մարզիկները  հայտագրում են ցատկերի ծրագիրը , և մրցավարական կազմը հաստատում է յուրաքանչյուր ցատկի գործակիցը։ Մրցելույթի ժամանակ փոփոխել հերթականությունը մեկ ցատկը այլ ցատկով  չի թույլատրվում։

Գնահատական 

Անհատական մրցելույթի ժամանակ  յուրաքանչյուր ցատկ գնահատվում է բաց քվեարկությամբ՝ 7 մրցավարների կողմից ։ Յուրաքանչյուր մրցավար գնահատում է  0 մինչև 10, որից հետո երկու լավագույն և երկու վատագույն գնահատականների հանրագումարի հիման վրա, իսկ երեքի գործակիցը  բաժանվում է ցատկի բարդության աստիճանին։
Ցատկերի համաժամանակյա կատարումը գնահատվում է  9 պտտույտներով, երկու մրցավարները գնահատում են ցատկերի տեխնիկայի հստակ կատարումը՝ յուրաքանչյուր մարզիկի,  իսկ հինգը գնահատում են միայն ցատկերի համաժամանակյա կատարումը։ Որից հետո լավագույն և վատագույն գնահատականները   անտեսվում են, և գումարը բազմապատկվում է այլ գործոնի հետ։
Մրցավարները ուշադրություն են դարձնում թափավազքի տեխնիկային կամ էլ ելման դիրքին ( թափավազքը կատարելիս պետք է լինի  ուղիղ գիծ և պետք է լինի առնվազ 4վազքայլ,  կանգը պետք է լինի հստակ ֆիքսված ), հրումը , թռիչքի պահին պետք է լինի հստակ, վայրէջք դեպի ջուրը ( պետք է լինի առավելագույնը ուղղահայաց և լինի նվազագույն ջրի ցող)։

Հայտնի ջրացատկորդներ 
 Կլաուս Դիբիասի— եռակի օլիմպիական  չեմպիոն,
 Գո Ցզինցզին  — քառակի օլիմպիական  չեմպիոն, բազմակի աշխարհի չեմպիոն.
 Ելենա  Վայցեխովսկայա — միակ մարզիկը պատմության մեջ ԽՍՀՄ-ի և Ռուսաստանի , 10-մետրանոց աշտարակի հաղթողն է Օլիմպիական խաղերում,
 Գրեգ ԼուգանիսГрег — քառակի օլիմպիական  չեմպիոն ( տղամարդկանց շրջանում միայնակի հաղթողն է ջրացատկում ), հնգակի աշխարհի չեմպիոն,վեցակի  Պանամերիկական խաղերի, 47 անգամ եղել է ԱՄՆ չեմպիոն ,
 Դմիտր Սաուտին Дмитрий  —կրկնակի օլիմպիական չեմպիոն , միակը պատմության մեջ , որը  8 անգամ ստացել է օլիմպիական մրցանակներ ջրացատկում,
 ՈՒ Մինսյա — հնգակի օլիմպիական  չեմպիոն,
 Ֆու Մինսյա  — քառակի օլիմպիական  չեմպիոն,
 Չէն Ժոլին  — հնգակի օլիմպիական  չեմպիոն

Տես նաև 
 Լող

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Օլիմպիական հանրագիտարան։ Պավլով Ս.Պ. խմբագիր, Մ., 1980
 Ջրացատկ։ Տեղեկագիրք. Մ., 1980
 Ջրացատկի գրադարան. տեսություն, դասագիրք,ուսուցողական տեսաֆիլմ,հոդվածներ

Հղում 
 ջրացատկ մարզաձևի հաստատում «Ջրացատկ», Ռուսաստանի Դաշնության սպորտի Նախարարություն , հրաման  23 դեկտեմբերի 2013 թ. № 1109.
   FINA պաշտոնական կայք 
  Ռուսաստանի Դաշնության պաշտոնական կայք
 ФизкульУРА. Прыжки в воду

Լող
Ջրային մարզաձևեր
Ամառային օլիմպիական մարզաձևեր