Նուրհան արքեպիսկոպոս Մանուկյան

Նուրհան արքեպիսկոպոս Մանուկյան (Նուրհան Արքեպիսկոպես Մանուկեան Երուսաղէմի Հայ Պատրիարք, , ), Հայ առաքելական եկեղեցու Երուսաղեմի Հայոց պատրիարքության 97-րդ պատրիարք։ Հաջորդել է Թորգոմ արքեպիսկոպոս Մանուկյանին (1990-2012)։ Նուրհան Մանուկյանը Երուսաղեմի Հայոց պատրիարքության 97-րդ պատրիարք է ընտրվել 2013 թվականի հունվարի 24-ին։

Կենսագրություն 
Նուրհան Մանուկյանը (ավազանի անունը` Պողոս) ծնվել է 1948 թվականի հուլիսի 22-ին, Հալեպում։ Նախնական կրթությունը ստացել է Հալեպի Հայկազյան վարժարանում։ 1961 թվականին ընդունվել է Կիլիկիո Կաթողիկոսության Անթիլիասի դպրեվանք, 1966 թվականին՝ Երուսաղեմի ժառանգավորաց վարժարան։ 1968 թվականի հուլիսի 27-ին ձեռնադրվել է սարկավագ, 1971 թվականի հունիսի 15-ին՝ կուսակրոն քահանա` ձեռամբ Եղիշե պատրիարք Տերտերյանի` վերակոչվելով Նուրհան աբեղա։

1971-1972 թվականներին եղել է Երուսաղեմի  ժառանգավորաց վարժարանի փոխտեսուչ, 1975 թվականին՝ նույն վարժարանի տեսուչ։ 1972-1973 թվականներին նշանակվել է Շվեյցարիայի (Ժնև) հայոց թեմի հոգևոր հովիվ, 1973 թվականին ստացել է վարդապետական աստիճան։ 1974-1980 թվականներին  եղել է Իսրայելի (Հայֆա-Յաֆա) հոգևոր հովիվ, դասավանդել է Երուսաղեմի հայկական թաղամասի Սուրբ թարգմանչաց դպրոցում։ 1979 թվականին ծառայել է Նիդերլանդների Ալմելո քաղաքի հայկական համայնքում։

1982 թվականին Թորգոմ արքեպիսկոպոս Մանուկյանի հրավերով մեկնել է Նյու Յորք, ուսանել եպիսկոպոսական Ընդհանուր աստվածաբանական ճեմարանում, որն ավարտել է 1985 թվականին։ ԱՄՆ-ում անցկացրած տարիների ընթացքում եղել է Ֆիլադելֆիայի, Փենսիլվանիայի, Սփրինգֆիլդի, Մասաչուսեթսի, Հյուսթոնի (Տեխաս նահանգ, Սուրբ Գևորգ եկեղեցի) հոգևոր հովիվ։

Երուսաղեմի Հայոց պատրիարքություն 
1998 թվականին Հայր Նուրհանն ընտրվել է Երուսաղեմի Սուրբ Աթոռի լուսարարապետ։ 1999 թվականի դեկտեմբերի 14-ին ձեռամբ Ամենայն Հայոց Գարեգին Բ. Կաթողիկոսի ձեռնադրվել և օծվել է եպիսկոպոս։ 2009 թվականին Երուսաղեմի Հայոց պատրիարք ամենապատիվ Տ. Թորգոմ արքեպիսկոպոս Մանուկյանի կողմից նշանակվել է պատրիարքական փոխանորդ։

2014 թվականի փետրվարի 6-ին Մանհեթանի (Նյու Յորք) ընդհանուր հոգևոր ճեմարանից ստացել է աստվածաբանության պատվավոր դոկտորի կոչում։

Ծանոթագրություններ 

Հայ հոգևորականներ
Պատրիարքներ