Քրիսթոֆեր Նագել Յանսոն

Քրիսթոֆեր Նագել Յանսոն (, ), նորվեգացի գրող, բանաստեղծ և լրագրող։

Կենսագրություն և կարիերա 

Քրիսթոֆեր Նագել Յանսոնը ծնվել է Նորվեգիայի երկրորդ քաղաք Բերգենում։ Աստվածաբանություն է սովորել Քրիստիանիայի (ներկայիս Օսլո մայրաքաղաք) համալսարանում։ Քրիսթոֆերը հարել է ազգային լեզվի շարժմանը (այսպես կոչված «Maalstr ä vere»):

Երկար տարիներ Քրիսթոֆեր Նագել Յանսոնը ղեկավարել է բարձրագույն ազգային դպրոցը, որտեղ կրթություն էին ստանում երիտասարդ գյուղացի տղաներն ու աղջիկները։

Բանաստեղծը գրական աշխարհ մուտք է գործել 1865 թվականից։ Հիմնականում գրել է գյուղական կյանքի մասին պատմող պատմվածքներ։ Դրանց վառ օրինակներից են՝ «Fraa bygdom» (1865), «Han og ho» և «Marit Skjølte» (1868), «Torgrim» (1872), «Den bergtekne» (1876):

Հրատարակել է նաև բանաստեղծությունների ժողովածու՝ «Norske Dikt» (1867) և պատմական ողբերգություն՝ «Jon Arason» (1867):

1876 թվականից Քրիսթոֆեր Նագել Յանսոնը նորվեգական սթորթինգի կողմից ամեն տարի բողոքների է արժանացել «Sigmund Bresteson» (1872), «Fraa Dansketidi» (1875), «Austanfyre sol og restanfyre Maane» (1879), «En Kvindeskjaebne» (1879) գրքերում գյուղական բարբառը չարաշահելու պատճառով։

1881 թվականին Քրիսթոֆեր Նագել Յանսոնը տեղափոխվում է Միացյալ նահանգներ։ Այստեղ դառնում է ունիտորական համայնքի պաստոր և հրատարակում «Raeriens Saga» (1885) պոեմը։

Ընտիր ստեղծագործություններ

Գրքեր 

 Frå dansketidi, 1957
 Han og hun, 1926
 Norske eventyr som taletekster, 1920
 Framande eventyr som taletekster, 1916
 Helvedes barn, 1916
 Aspasia, 1914
 Ei slaaskjempa og andre forteljingar, 1914
 Fire forteljinger, 1913
 Hvad jeg har oplevet, 1913
 Vore bedsteforældre, 1913
 Skal vi vælge Jesu lære eller teologernes?, 1912
 Die religiösen anschauungen von Björnson und Ibsen, 1911
 Digte, 1911
 Gjorde hun ret?, 1910
 The religious views of Björnson and Ibsen, 1910
 Hjørdis, 1909
 Bondefortællinger. B.1, 1908
 Bondefortællinger. B.2, 1908
 Ludvig Hetzer og hans kampfæller, 1907
 Torgrim, 1907
 Mangeslags kjærlighed, 1906
 Den bergtekne, 1905
 Alf pave og andre fortællinger, 1904
 Præriens saga, 1904
 At døpes med ild, 1903
 Ensom, 1903
 Kærlighedens guddomsmagt, 1903
 Asgeir Kongsson : Sagaspel i fem Vendingar, 1902
 Middelalderlige billeder, 1901
 Et glemt sandhedsvidne [Johan Denck], 1897
 Liv, 1897
 Adam og Eva i ny belysning, 1896
 Han Per og ho Bergit, 1896
 Hvorledes Selma blev min kone, 1896
 Du er kjød af mit kjød, 1895
 Ægteskab og skilsmisse : fire Foredrag, 1895
 De fredløse, 1894
 Foredrag, 1894
 Kjærlighedshoffet i Narbona, 1894
 Femtende Wisconsin, 1893
 Jesus-Sangene, 1893
 Fra begge sider havet, 1890
 Vore bedsteforældre, 1890
 Et arbeidsdyr, 1889
 Um þrenningarlærdóminn og guðdóm Krists, 1889
 Fagnadarbodskapur hinna "orthodoxu" og hi..., 1887
 Gud gydinga og Gud kristinna manna, 1887
 Mótsagnir orthódoxìunnar, 1887
 Har ortodoksien ret?, 1886
 Orthodoksiens modsigelser, 1885
 Præriens saga, 1885
 Vore bedsteforældre, 1885
 Helvedes børn, 1884
 Vogter eder for de falske profeter, Skal vi bede til Gud, og i saa fald, hvad skal vi bede om?, 1884
 Vore bedsteforældre, 1882
 Amerikanske forholde : fem Foredrag, 1881
 Austanfyre Sol og vestanfyre Maane. Eit eventyr i Song, 1879
 En kvindeskjæbne, 1879
 Smaastykke, 1879
 Den bergtagne, 1878
 Folke-Eventyr, uppskrivne i Sandeherad. Fortalde paa Landsmaal, med Utgreidingar og Upplysningar av I. Moltke Moe, 1878
 Skildringar fraa Italia : fortalde fyre norske Landsfolket, 1878
 Amerikanske fantasier, 1876
 Den Bergtekne, 1876
 Hvad vi maalstrævere vil, og hvorfor vi vil det, 1876
 Fra Dansketidi : Skildring fraa det sekstande Aarhundret, 1875
 Fraa Island, 1874
 Skildringar fraa Nordland og Finnmorki, 1874
 Et par ord om Henrik Wergeland, 1873
 Henrik Wergeland og Norge i hans Dage, 1873
 Sigmund Bresteson, diktsyklus 1872
 Torgrim, 1872 - denne boken er dedisert til Bjørnstjerne Bjørnson «med Takk fyre det han gav meg og det norske Folk»
 Soldatboki elder korleides ein kristen skal fara aat, naar han vil vera ein dugande stridsmann fyre Gud og riket hans, 1869
 Tri Preikor fyre det norske Landsfolket, 1869
 Ei Slaastkjempa, 1868
 Fra Norge, 1868
 Han og ho, 1868
 Marit Skjølte, 1868
 Jon Arason : Syrgespil i 5 Aktar, 1867
 Norske Dikt, 1867
 Fraa bygdom, 1866

Քարողներ և քարոզների ժողովածուներ 
 1869 – Tri Preikor fyre det norske Landsfolket. Bergen (Giertsen), 1869. (64 s.)
 1892 – Lys og Frihed. Predikener til alle Kirkeaarets Søn- og Helligdage. Minnesota, 1892.

Ամսագիր 
Saamanden. Et religiøst tidsskrift som Kristofer Janson forfattet og redigerte fra slutten av 1800-tallet til begynnelsen av 1900-tallet.

Աշխարհագրություն 
 1874 – Fraa Island. Kristiania (Det norske Samlaget), 1874. (47 s.; ill.)

Պատմական վեպեր 
 1875 – Fraa Dansketidi : Skildring fraa det sekstande Aarhundradet. Bergen (Giertsen), 1875. (456 s.)

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 
 Draxen, Nina: Kristofer Janson in America,  Boston 1976.
 Handagard, Idar: Kristofer Janson,  Oslo 1944.
 Heidelberg, Knut: Frisinnet kristendom. Unitarismen i Norge 1893-1937. Masteravhandling i kirkehistorie – Det teologiske Menighetsfakultet, 2006. (Om bl.a. Kristofer Janson og hans unitarisme.)
 Janson, Kristofer: Hvad jeg har oplevet : livserindringer, Kristiania 1913. 
 Johansen, Hans: "Møte med folketaleren og forfatteren Kristofer Janson" i Mennesker jeg møtte, Drammen 1975.
 Juvik, Helge: Samfunnskritikk og reformtanker i Kristofer Jansons diktning fra 1891 til 1914. Hovedoppgave i nordisk – Universitetet i Oslo, 1981. 
 Solheim, Anne Lofthus og Solheim, Rolf Erik: Visdomsperspektivet : en guddommelig saga om Kristofer Janson og åndshøvdingene på hans tid, Høvik 2004. ISBN 82-300-0067-0

Արտաքին հղումներ 
 Aasentunet; Janson, Kristofer Nagel. Med tekstar av Janson
 Side om Kristofer Janson 
 Historisk oversikt over bl.a. Kristofer Janson og nordisk unitarisme 
 Kristofer Janson hos IMdb

Նորվեգացի գրողներ
Նորվեգացի բանաստեղծներ
Նորվեգացի լրագրողներ
Ամերիկացի գրողներ
Բանաստեղծներ այբբենական կարգով