Արիստիդիս Մորայտինիս

Արիստիդիս Մորայտինիս (, ), հույն պետական և քաղաքական գործիչ, իրավաբան։

Երկու անգամ ստանձնել է Հունաստանի վարչապետի պաշտոնը՝ պաշտոնավարելով համապատասխանաբար 1863 և 1867-1868 թվականներին։

Կենսագրություն

Վաղ տարիներ 
Արիստիդիս Մորայտինիսը ծնվել է 1806 թվականին Զմյուռնիայում՝ ժամանակակից Թուրքիայի Իզմիր քաղաքում։ Ֆրանսիայում և Իտալիայում սովորել է իրավաբանություն, որից հետո վերադարձել է հայրենիք։

Իր մասնագիտական ուսումնասիրությունների ընթացքում նա հանդիպում է ունեցել Իոանիս Կապոդիստրիայի հետ, ով 1822 թվականին Ռուսական կայսրության արտգործնախարարության պաշտոնի հրաժարականից հետո փոխել էր Արևմտյան Եվրոպայի վերաբերմունքը Հունաստանի ազգային-ազատագրական հեղափոխության և անկախ հունական պետության ստեղծման գաղափարի վերաբերյալ։

Մորայտինիսին հաջողվեց համեզել Իոանիսին, որպեսզի նա չվերադառնա Զմյուռնիա, քանի որ տեղի հույները հալածանքների էին ենթարկվում թուրքերի կողմից։ Այսպիսով Արիստիդիսը որոշակի դերակատարություն է ունեցել Հունաստանի անկախության հռչակման մեջ։ 1827 թվականին Հունաստանի կառավարության հրամանագրով Արիստիդիս Մորայտինիսը նշանակվել է Լակոնիայի առաջին ատյանի դատարանի դատավոր։

Արիստիդիսը շարունակել է իր իրավաբանական կարիերան անկախ պետականության պայմաններում՝ Օտտոն I դրածո թագավորի կառավարման տարիներին։ Անկախության հռչակումից որոշ ժամանակ անց սպանվում է Մարայտինիսի գործընկեր և գահի հավակնորդ Իոաննիս Կապոդիստրիան, սակայն այս հանգամանքը չի խանգարում վերջինիս 1843 թվականին դառնալ Հունաստանի վերաքննիչ քրեական դատարանի դատավոր։ Ավելի ուշ Արիստիդիսը տեղափոխվում է վերաքննիչ վարչական դատարան։ 1833-1844 թվականներին նա հարել է Հունաստանի այսպես կոչված «ռուսական կուսակցությանը»։ 1861 թվականին դարձել է Հունաստանի գերագույն դատարանի՝ Արեոպագոսի նախագահ։

Արիստիդիսի որդու՝ Պերիկլես Մորայտինիսի սպանություն 
Օտտոն I Բավարացու վարած բացարձակապետական կամ աբսոլյուտիզմի քաղաքականությունը համահունական բազմաթիվ ապստամբությունների առիթ դարձավ 1862 թվականին։ Արիստիդիսի որդին՝ լեյտենանտ Պերիկլես Մորայտինիսը, ծառայում էր Հունաստանի Սիրոս կղզում։ Ծառայության ընթացքում նա ծանոթանում է Նիկոլաոս Լեոտսակոսի հետ, ով իր բնույթով եղել է ծայրահեղ հակամիապետական կեցվածքի տեր անձնավորություն։ Նաֆպլիոնում ապստամբություն կազմակերպելուց հետո Լեոտսակոսն ու Մորայտինիսը որոշում են հեղափոխություն կազմակերպել Սիրոսում։ Փետրվարի 27-ին կղզու փոքրիկ մի կայազոր համախմբվեց հեղափոխության կարմիր դրոշի ներքո։ Հեղափոխականները վայելում էին տեղի բնակիչների համակրանքը։ Նույն թվականին Սիրոսի քաղբանտարկյալներն ու զինված քաղաքացիներն ազատ են արձակվել։

«Օտտոն» և «Կարտերիա» շոգենավերը շրջափակել են կղզին, որը ստիպել է հեղափոխականներին տեղափոխվել Տինոս։ Այստեղ տեղի է ունեցել դիմադրություն, որի արդյունքում հեղափոխականները ստիպված են լինում «Կարտերիա» շոգենավով փախչել Կիթնոս։ Շուտով Աթենքի ոստիկանությունը ուղևորվել է դեպի Կիթնոս՝ ապստամբությունը սանձելու նպատակով։ Այստեղ ևս տեղի են ունեցել մարտեր ազատարարների և ոստիկանության միջև, որի արդյունքում Լեոտսակոսի, Մորայտինիսի և 19-ամյա երիտասարդ լեյտենանտ Սկարվելիսի կողմնակիցներից ողջ են մնացել ընդամենը 18 մարդ։ Վերջիններիս մերժել են հանձնվելու գաղափարը և վերջին մարտի ժամանակ զոհվել։ Երեք մարտիրոսների և նրանց կողմնակից հեղափոխականների մահը արագացրել է Օտտոն I-ի իշխանության տապալման և գահընկեց լինելու գործընթացը։ Երեք ազատատենչ սպաների լուսանկարները շատ արագ տարածվել են ամբողջ Հունաստանում։

Տես նաև 
 Հունաստանի վարչապետների ցանկ
 Իոանիս Կապոդիստրիա

Ծանոթագրություններ 

Հունաստանի վարչապետներ
Հունաստանի ազատագրական պայքարի գործիչներ
1806 ծնունդներ
Իզմիր քաղաքում ծնվածներ
1875 մահեր
Հույն իրավաբաններ
Զմյուռնիայի հույներ
Հունաստանի քաղաքական գործիչներ