Օդափոխման համակարգերը պաշտպանական կառույցներում

Օդափոխման համակարգերը պաշտպանական կառույցներում
Մասսայական խոցման ժամանակակից միջոցների կիրառման կամ ռադիոակտիվ արտանետման ժամանակ մեծ է հավանականությունը դրսի վարակված օդի ներթափանցումը ապաստարան: Այդ իսկ պատճառով ապաստարանը պետք է ունենա օդափոխման համակարգ, որը սովորաբար իրականացվում է 3 ռեժիմով`
1.    Մաքուր օդափոխություն

2.    Օդազտում

3.    Օդի վերարտադրում(ռեգեներացիա)

1-ին ռեժիմի ժամանակ օդը մաքրվում է միայն փոշու մասնիկներից`  հակափոշային (յուղային) զտիչների օգնությամբ, 2-րդ ռեժիմի ժամանակ օդը մաքրվում է թունավոր նյութերից և գազերից`ածխածնի օքսիդից(կլանող զտիչների օգնությամբ),      3-րդ ռեժիմը նախատեսվում է գազերի ուժեղ արտահոսքի, խոշոր հրդեհների, քիմիական վարակի, ջրհեղեղների հնարավոր վտանգների դեպքերում և ատոմակայանի շրջակայքում իրավիճակի սրման ժամանակ: Օդափոխման համակարգը նախատեսված է աշխատելու 48 ժամ` 1-ին ռեժիմի, 12 ժամ` 2-րդ ռեժիմի և 6 ժամ` 3-րդ ռեժիմի դեպքում, որտեղ թթվածնի և ածխաթթու գազի պարունակությունները համապատասխանաբար պետք է լինեն` 1 ռեժիմում 19-20%(Օ2) և 1%(CO2), 2 –րդ ռեժիմում` 19%(Օ2) և 2%(CO2), 3-րդ ռեժիմում 18-19%(Օ2) և 3%(CO2): Պաշտպանական կառույցներում օդափոխանակման ռեժիմներն  իրականացվում են հատուկ զտիչների (ֆիլտրերի) օգնությամբ, որոնց արտադրողականությունները, կախված ՊԿ–ի տարողությունից, լինում են տարբեր: Այսպես, օրինակ` բջջային յուղային զտիչի արտադրողականությունը, որի գաբարիտային չափերն են 520x520x100 մմ, իսկ ցանցերի թիվը 18, ժամում կազմում է 1500մ3, աէրոդինամիկական դիմադրությունը 12 մմ ջրի սյուն, մաքրման գործակիցը փոշուց`(10 միկրոնի սահմաններում), կազմում է 97%: Մյուս օդազտիչը ФП-100-ը մեկ ժամում կարող է զտել 100 մ3, իսկ ФП-300–ը` 300 մ3 օդ: Մտնող օդատար խողովակների տրամաչափերը լինում են 100-125 մմ:

Օդափոխման 3 ռեժիմներն էլ իրականացվում են էլեկտրական էներգիայի շնորհիվ, իսկ հոսանքի բացակայության դեպքում առաջին երկուսն աշխատում են տեղական հանգույցի շնորհիվ: Ժամանակակից ապաստարաններում տեղադրվում են հակապայթուցիկ սարքեր` թիթեղավոր տիպի փոքրածավալ պաշտպանող սեկցիա: Օդատարները սովորաբար պատրաստում են ցինկապատ մետաղից: Ներմուծվող օդի քանակությունը կախված է դրսի օդի ջերմաստիճանից և տատանվում է 8÷13 մ3/ժամ մեկ մարդու համար: Անհրաժեշտության դեպքում այն սառեցվում է ջրային հովացման համակարգերի կամ սառույցի օգնությամբ: Որպես օդամաքրման միջոց կարող են օգտագործվել նաև ավազը, խճաքարը, և այլն: