Եֆիմիա Կրիվոշեևա

Եֆիմիա Պետրովնա Կրիվոշեևա (), ազգությամբ էրզիացի ժողովրդական հեքիաթասաց, մորդովական հեքիաթասացության արվեստի հիմնադիրներից։

Կենսագրություն 
Եֆիմիա Կրիվոշեևան ծնվել է 1867 թվականի հունիսի 1-ին, Տարասովկա գյուղում (այժմ՝ Պենզայի մարզի Կամեշկիրսկի շրջանի կազմում), Պյոտր Ֆեոդորովիչ Ադամովի բազմանդամ ընտանիքում։ Կրթություն չի ստացել։ Աշխատել է ըստ վարձակալության, կատարել է ցանկացած դժվարին աշխատանք։ Կրիվոշեևների բազմանդամ ընտանիքն աղքատ է ապրել։ Որպեսզի ինչ-որ կերպ հանգստացնի հոգին, Եֆիմիա Պետրովնան երգեր է ընտրել, որոնք կատարել է ընկերների և հարազատների շրջանում։ Պատանեկան տարիքում եղել է լավ երգահան, հասուն տարիքում ունեցել է սգացող կնոջ, հմուտ կատարողի և ծիսական ու ոչ ծիսական բանահյուսության գիտակի հեղինակություն։

Եֆիմիա Պետրովնայի ստեղծագործական տաղանդը բացահայտել է որդին՝ Իլյա Պետրովիչ Կրիվոշեևը, որը 1922 թվականին ձայնագրել է մոր կատարումը։ Կրիվոշեևայի անունը լայն ճանաչում է ստացել 1936 թվականին, երբ «Պրավդա» թերթում հրապարակվել է նրա «Եղերերգ Կիրովի մասին» () ստեղծագործությունը։ Լայն ճանաչում են գտել Կրիվոշեևայի քաղաքացիական հեքիաթները, բանաստեղծությունները՝ «Одов чачсь, миресь - масторось» և «Эсь эрямодон»:

Կորցրել է յոթ երեխաների և վիշտը խեղդել է լացի մեջ։

Մահացել է  1936 թվականի հունիսի 24-ին, Սարանսկում։

Ստեղծագործություններ 
Կրիվոշեևան հիսունից ավելի հեքիաթների հեղինակ է։ Նրա ստեղծագործությունների առաջին հավաքածուն՝ «Լաց և երգ» () հրատարակվել է 1937 թվականին։ Բացի այդ, նրա ստեղծագործությունները տպագրվել են «Մոր ձայնը»  (, 1950), «Լսեք, իմ զավակներ», (, 1968) հավաքածուներում։ Կրիվոշեևայի աշխատանքները լիակատար ներկայացված են «Ընտրված գործեր» հավաքածուում (1968)։

Ընտանիք 
 Ամուսին՝ Կրիվոշեև Պյոտր Վասիլևիչ, գյուղացի, դարբին

Երեխաներ 
 Կրիվոշեև Իլյա Պետրովիչ՝ գրող, Մորդովիայի վաստակավոր մանկավարժ
 Կրիվոշեև Նիկիֆոր Պետրովիչ
 Կրիվոշեև Իվան Պետրովիչ
 Օդերովա (Կրիվոշեևա) Ալեքսանդրա Պետրովնա

Թոռներ 
 Օդերով Կոնստանտին Անտոնովիչ
 Օդերով Միխայիլ Անտոնովիչ՝ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից, ՌԽՖՍՀ գյուղատնտեսության վաստակավոր մեխանիզատոր
 Օդերով Անատոլի Անտոնովիչ
 Օդերով Յուրի Անտոնովիչ

Հիշատակ 
 2014 թվականին Սարանսկում որդու՝ Մոկշանսկի փողոցի № 16  տանը, որտեղ Եֆիմիա Կրիվոշեևան ապրել է կյանքի վերջին տարիները, տեղադրվել է նրան նվիրված հուշատախտակ։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Кривошеева, Ефимья Петровна // Корзинка - Кукунор. - М. : Советская энциклопедия, 1953. - С. 390. - (Большая советская энциклопедия : [в 51 т.] / гл. ред. Б. А. Введенский ; 1949-1
 

Հեքիաթասացներ