Սուպրունովի առանձնատուն

Ի. Ա. Սուպրունովի առանձնատուն (), շենք Դոնի Ռոստովում, որը գտնվում է Պուշկինի փողոցում (շենք №79): Առանձնատունը կառուցվել է XX դարի սկզբին և պատկանել է ռոստովցի հացահատիկի արդյունաբերող և ձիաբույծ Իվան Ալեքսանդրովիչ Սուպրունովին։ Շենքն ունի մշակութային ժառանգության տարածաշրջանային նշանակության օբյեկտի կարգավիճակ։

Պատմություն 
Սուպրունովի առանձնատունը կառուցվել է XX դարի սկզբին։ Այս տան շինարարության հետ կապված է քաղաքային լեգենդ։ Իբր Սուպրունովը Իտալիա կատարած այցի ընթացքում որոշել է զբոսնել Նեապոլի փողոցներով (մեկ այլ վարկածով՝ Ջենովայի)։ Վաճառականին այնքան է գրավել մի նրբաճաշակ առանձնատուն, որ նա որոշել է ամեն գնով գնել այն և տեղափոխել Ռոստով։ Վաճառականն այս առաջարկով դիմել է տան սեփականատիրոջը, որը սկզբում հրաժարվել է, բայց Սուպրունովը նրան այնքան մեծ գումար է առաջարկել, որ նա համաձայնել է։ Առանձնատունը քանդվել է, տեղավորվել բեռնանավի վրա և տեղափոխվել Դոնի Ռոստով։ Այնտեղ առանձնատունը վերականգնվել է, նրա հավաքմանը Սուպրունովը հետևել է անձամբ։ Սակայն կարծիք կա, որ առանձնատան իտալական ծագման մասին լուրերը տարածել է հենց Սուպրունովը` իր բիզնեսին ուշադրություն գրավելու նպատակով։ Մեկ այլ վարկածի համաձայն, որը գրառված է Սուպրունովի դստեր խոսքերից, տունը կառուցվել է տեղական շինանյութով` 1910 թվականի Բրյուսելի համաշխարհային ցուցահանդեսից վաճառականի բերած նախագծով։

Առանձնատունը երեսպատված էր մարմարով և մայոլիկայով։ Լուսամուտատեղերն ունեցել են կիսաշրջանաձև ավարտ, կենտրոնական մուտքը ձևավորված էր մարմարե պորտալով։ Տան դիմաց եղել է նախապարտեզ, իսկ հետևում` երկնագույն մայոլիկայով երեսպատված լողավազանով պարտեզ։ Պուշկինի փողոցի երկայնքով տեղադրված է եղել բարձր ցոկոլով և կռածո ցանցավանդակով ցանկապատ։ Հարկային փաստաթղթերում շենքը գնահատվել է 17 հազար ռուբլի։ Առանձնատանը Իվան Սուպրունովն ապրել է իր ընտանիքի հետ։

Խորհրդային իշխանության հաստատումից հետո առանձնատունն ազգայնացվեց, իսկ Սուպրունովը ձերբակալվեց և անհետ կորավ։ Նրա նախկին տանը սկսեցին գործել մանկամսուր և երեխաների ընդունման կետ։

Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ առանձնատունը լրջորեն ավերվեց. կորսվեցին մարմարե երեսպատվածքը, տանիքը և եզրապատերը։ 1950-ական թվականների առաջին կեսին տունը վերակառուցվել է կեղծ դասական ոճով և որպես բնակելի տուն հանձնվել Հյուսիսկովկասյան երկաթուղու աշխատակիցներին։ Սկզբնական դեկորից պահպանվել է ցոկոլային հարկի մուգ մարմարից երեսպատվածքը։

Ծանոթագրություններ 

Ռուսաստանի մշակութային ժառանգություն
Դոնի Ռոստովի շենքեր և կառույցներ