Արձնիի ճակատամարտ

Արձնիի ճակատամարտ, Արաբական խալիֆայության դեմ 774-775 թվականների հայերի ապստամբության ժամանակ վերջին և ամենախոշոր մարտը։ Տեղի է ունեցել 775 թվականի ապրիլի 24 - ապրիլի 25-ին։

Ընթացքը 
Ապրիլի 24-ին Արաբական 30 հազարանոց զորքը, Ամր իբն Իսմայիլ զորապետի գլխավորությամբ Արճեշի ճակատամարտից հետո ներխուժել է Բագրևանդ գավառը՝ բանակելով Արձնի գյուղի մոտ, Արածանիի ափին։ Հայկական 5 հազարանոց զորքը, Մուշեղ Մամիկոնյանի հրամանատարությամբ, թողնելով Կարին քաղաքի պաշարումը, Բասենի վրայով մտել է Բագրևանդ և, անցնելով Արածանին, թշնամու հետ ունեցել առաջին փոքրիկ ընդհարումը։ Ապրիլի 25-ին՝ արևածագին սկսվել է ճակատամարտը։ Սկզբում հայերը փախուստի են մատնել արաբներին, սակայն վերջիններս, օգնության հասած զորքով հակահարձակման են անցել և պարտության մատնել հայերի՝ գերազանցապես ռամիկներից բաղկացած զորքը։

Կորուստները 
Արձնիի ճակատամարտում հերոսաբար ընկել են 3000 հայեր, այդ թվում՝ 
 Բագրատունյաց տնից` Սմբատ սպարապետը և նրա տոհմակից Սահակը.
 Մամիկոնյանց տնից՝ Մուշեղ զորավարը և տոհմապետ Սամվելը. 
 Գնունյաց տնից՝ Դաշույն Վահանը և ուրիշ նախարարներ։

Ծանոթագրություններ

Աղբյուրներ 
 «Ղևոնդ, Պատմություն», թարգմ. Արամ Տեր-Ղևոնդյանի, Երևան, 1982, էջ 118-121.

Աբբասյան խալիֆայության ճակատամարտեր