Ձմերուկ վայրի

Ձմերուկ վայրի (), դդմազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

Նկարագրություն 
Փռված կամ մագլցող ընձյուղներով, 1-2 մ երկարությամբ միամյա բույս է։ Տերևները խորդուբորդ են, հիմքում՝ սրտաձև և խոր-եռբաժան և փետրաձև բաժանված 1-2 մասերով։ Պսակը արտաքինից կանաչ է և խավոտ։ Պտուղի տրամագիծը 7-12 սմ է, բաց կանաչ, բազմասերմ, պտղամիսը չորոտ է։

Տարածվածություն 
Հայաստանում հանդիպում է միայն Մեղրու (Արաքս գետի ողողադաշտ Մեղրի քաղաքի մոտ) ֆլորիստիկական շրջանում։ Աճում է Առաջավոր և Միջին Ասիայում, Աֆրիկայում և Հնդկաստանում։

էկոլոգիա 
Աճում է ստորին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 600-700 մ բարձրությունների վրա, ժամանակավոր խոնավացող ավազագլաքարային գրունտերի վրա։ Ծաղկում է օգոստոս-սեպտեմբեր ամիսներին, պտղաբերում՝ սեպտեմբեր-հոկտեմբերին։

Պահպանություն 
Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է։ Հավաքվել է մեկ անգամ՝ 1977 թվականին։ Տեսակին սպառնացող հիմնական սպառնալիքը տարածման և բնակության շրջանների փոքր մակերեսն է (10 կմ²-ից պակաս)։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված էր որպես ոչնչացման սպառնալիքի ենթակա տեսակ։ Ընդգրկված չէ CITES–ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պահպանություն չի իրականացվում։

Ծանոթագրություններ 

Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակներ
Ծածկասերմեր
Դդմազգիներ
ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր