Կոստա Աբրաշևիչ

Կոստա Աբրաշևիչ (, , ), սերբ բանաստեղծ։ Համարվում է սերբական պրոլետարական գրականության նախահայրը։ Մակեդոնիայի Հանրապետության ազգային բանաստեղծ։

Կենսագրություն 
Կոստա Աբրաշևիչը ծնվել է 1879 թվականի մայիսի 29-ին Օսմանյան կայսրության Մանաստիր վիլայեթում՝ Օխրիդում (ներկայիս Մակեդոնիայի տարածք) առևտրականի ընտանիքում։ Հայրն ազգությամբ սերբ է, մայրը՝ հույն։ Հունական դպրոցում երեք տարի ուսանելուց հետո Կոստան տեղափոխվում է Սերբիա, որտեղ շարունակում է կրթությունը Շաբացի գիմնազիայում։ Այստեղ, 1894 թվականին, ապագա բանաստեղծն առաջին անգամ ծանոթանում է սոցիալիզմի գաղափարներին։ Հետո Աբրաշևիչը հիմնադրում է գրական-քաղաքական խմբակ, որը թողարկում էր երկու ձեռագիր թերթեր. գրական՝ «Омиров венац» և երգիծական՝ «Грбоња»:

1897 թվականին Կոստա Աբրաշևիչը ծանր հիվանդանում է։ Բուժումն անցկացնում է Բանյա-Կովիլյաչում, սակայն ապարդյուն։ Նա վերադառնում է Շաբաց, որտեղ 1898 թվականի հունվարի 20-ին կնքում է մահկանացում։ Հուղարկավորվում է քաղաքային գերեզմանատանը։

Ստեղծագործություններ 
Կոստա Աբրաշևիչի շատ բանաստեղծություններ նվիրված են բանվորների կյանքին։ Դրանցից մի քանիսն առաջին անգամ հրապարակվել են «Социјалдемократ» (1895) և «Врач» (1896) թերթերում։ Մի շարք ստեղծագործություններում նկարագրված են սերբ պրոլետարների ծանր աշխատանքի ու կենցաղի մասին՝ «Радник на раду» (, 1893), «Лопов» (, 1896), «У руднику» (, 1897): Բանաստեղծի մոտ երևում են լավատեսական մոտեցումներ հեղափոխական պայքարում հետևյալ ստեղծագործություններում՝ «Црвена» (, 1894), «Звижди ветре», (, 1897) և այլն։

Բացի ստեղծագործելուց, Կոստա Աբրաշևիչը զբաղվում էր նաև թարգմանությամբ։ Թարգմանել է գերմանացի բանաստեղծներ Հայնրիխ Հայնեի, Մաքս Կեոգելի, Վալտեր Հազենկլեվերի, Հոֆման ֆոն Ֆալերսլեբենի, Էռնեստ Օբենհալդի ստեղծագործությունները սերբերենով։

Բանաստեղծությունների առաջին ժողովածուն՝ «Песме» (), լույս է ընծայվել 1903 թվականին, մահվանից հինգ տարի հետո, այն տպագրվել է ուսանողների ջանքերով։

Կոստա Աբրաշևիչի շատ բանաստեղծություններ թարգմանվել են ռուսերեն, հունգարերեն, ալբաներեն, ռումիներեն։

Հիշատակ 

 Աբրաշևիչների ընտանիքի տան տեղում՝ մակեդոնական Օխրիդ քաղաքում, տեղադրվել է հուշարձան։
 1905 թվականին Բելգրադում ստեղծվել է Աբրաշևիչի անվան մշակութային-ճանաչողական խորհուրդ։ Նրա պատվին են անվանակոչվել նաև Սերբիայի և Մակեդոնիայի շատ մշակութային կոլեկտիվներ։ 
 Բելգրադի Մենեժ () այգում տեղադրվել է բանաստեղծի կիսանդրին։ 
 1979 թվականին, Կոստա Աբրաշևիչի 100-ամյակին, թողարկվել է փոստային նամականիշ Հարավսլավիայի կողմից։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 http://www.dlib.mk:8080/jspui/html/68275/76/84423434.html#/2 

Սերբ բանաստեղծներ
Անձինք նամականիշերի վրա
19-րդ դարի բանաստեղծներ
Մակեդոնացի բանաստեղծներ
Սերբ գրողներ
Սերբ թարգմանիչներ