Հյուսիսսաամերեն

Հյուսիսսաամերեն (սաամ.՝ Davvisámegiella, Sámegiella), լեզվակիրների առումով սաամական լեզուներից ամենամեծ լեզուն։ Պատկանում է արևմտյան խմբին։ Տարածված է Նորվեգիայում, Ֆինլանդիայում, Շվեդիայում։ Ունի գիր, որը հիմնված է լատինական այբուբենի վրա։

Շվեդիայում և Ֆինլանդիայում «սաամական լեզու» ասելիս հասկանում են հենց հյուսիսսաամականը՝ չնայած այդ երկրներում կան սաամական այլ լեզվաճյուղերի լեզվակիրներ։

Լեզվակիրների թիվը 
Պաուլ Լուիսի գրքում հրապարակված տվյալների համաձայն՝ հյուսիսսաամերենի լեզվակիրների թիվը 20,7 հազար է (ըստ նույն գրքի՝ հյուսիսսաամների թվաքանակը 40—50 հազար է։ Սակայն այստեղ պետք է հասկանալ նաև, որ գրքի տվյալները վերցված են պաշտոնական վիճակագրությունից, իսկ պետական մարմինները ցանկանում են հյուսիսսաամերենի լեզվակիրների թվաքանակը և հյուսիսսաամների ընդհանուր թվաքանակը հնարավորինս նվազեցրած ցույց տան։

Համաձայն պաշտոնական տվյալների՝ Նորվեգիայում հյուսիսսաամերենի լեզվակիրների թվաքանակը 15000 է, Ֆինլանդիայում՝ 1700, Շվեդիայում՝ 4000:

Սաամական լեզուներից ամենաշատ լեզվակիրներ ունի հյուսիսսաամերենը։

Պաշտոնական կարգավիճակ 
Հյուսիսսաամերեն լեզուն հանդիսանում է պաշտոնական Նորվեգիայի 7 կոմունաներում (Կարասիոկ, Կյոտուկեյն, Կոֆյորդ, Լավանգեն, Նեսեբյու, Պորսանգեր և Տանա), Ֆինլանդիայի 4 համայնքներում (Ինարի, Սոդանքյուլյա, Ութսոյկա,Էնոնթեքյո) և Շվեդիայի 4 կոմունաներում (Արեփլուգ, Ելիվարե, Յոքմոք, Կիրունա)։

Հյուսիսսաամերենի պահպանություն 
Նորվեգիայում, Ֆինլանդիայում և Շվեդիայում գործում են նախադպրոցական և դպրոցական հաստատություններ, որտեղ կրթությունը մատուցվում է հյուսիսսաամերենով։

Զանգվածային լրատվամիջոցներ 
Նորվեգիայում, Ֆինլանդիայում և Շվեդիայում հյուսիսսաամերենով հեռարձակվում են ռադիոհաղորդումներ, հրապարակվում թերթեր և պարբերականներ։

Նշված երկրներում հյուսիսսաամերենով հեռարձակվում է Ođđasat («Լուրեր») հեռուստահաղորդումը։ Նախագիծը իրականացվում է Նորվեգիայի հեռարձակող ընկերության, YLE և SVT հեռուստաընկերությունների միջոցով։

Տես նաև 
 Սաամերեն
 Լուլե-սաամերեն

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Ethnologue: Languages of the World. 2009.

Արտաքին հղումներ 
 Davvisámegiel grámmatihkka Հյուսիսսաամերենի քերականություն:
 Северносаамско-русский онлайн-словарь. (ռուսերեն)
 Northern Sami — English online dictionary. (անգլերեն)

Նորվեգիայի լեզուներ
Շվեդիայի լեզուներ
Ֆինլանդիայի լեզուներ
Սաամյան լեզուներ