Լենինի արձան (Սիեթլ)

Լենինի արձան Սիեթլում, Կոմունիստական կուսակցության և Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միության հիմնադիր Վլադիմիր Լենինի հինգ մետրանոց բրոնզե արձանն է Սիեթլի Ֆրեմոնթ շրջանում։ Արձանը՝ Չեխոսլովակիայի կառավարության պատվերով, հեղինակել է բուլղարական ծագումով սլովակ քանդակագործ Էմիլ Վենկովը։ Քանդակագործը ի տարբերություն Լենինի ընդունված՝ փիլիսոփայի և լուսավորչի կերպարի, ստեղծել է հեղափոխականի կերպար, որը վճռականորեն դուրս է գալիս պատերազմի խորհրդանիշ կրակի բոցերի միջից։

Պատմություն 
Քանդակի ստեղծման աշխատանքները ավարտվել են 1988 թվականին, և այն տեղադրվել է Պոպրադ քաղաքի (այժմ՝ Սլովակիայում) Լենինի հրապարակում՝ քաղաքային հիվանդանոցի շենքի դիմաց։ Քանդակի բացումից քիչ ժամանակ անց Չեխոսլովակիայում տեղի է ունեցել Թավշյա հեղափոխությունը։ Հակառակ ընդունված կարծիքի՝ թե 1889 թվականի հեղափոխական իրադարձությունների ժամանակ արձանը պատվանդանից գցել են, այն ապամոնտաժվել է հեղափոխությունից մի քանի ամիս անց։

Տեղափոխում ԱՄՆ 
Արձանը հայտնաբերել է մետաղի ջարդոնի մեջ ԱՄՆ քաղաքացի Լյուիս Կարպենտերը, ով այդ ժամանակ անգլերեն էր դասավանդում Պոպրադում։ Իր ընկերոջ՝ տեղացի լրագրողի հետ նա համոզել է  տեղական իշխանություններին, որ արձանը, չնայած կոմունիզմի ժողովրդականություն չվայելելուն, այնուամենայնիվ արվեստի գործ է և պահպանման կարիք ունի։ Նա 13000 ԱՄՆ դոլարով գնել է արձանը։

Քանդակագործ Էմիլ Վենկովի մասնակցությամբ յոթ տոննա կշռով արձանը խնամքով բաժանվել է երեք մասի և տեղափոխվել ԱՄՆ։ Տեղափոխման ողջ գործողությունը արժեցել է 42.000 ԱՄՆ դոլար։ Կարպենտերը տեղափոխման ծախսերը հոգալու համար գրավ է դրել իր տունը։

1994 թվականի փետրվարին Կարպենտերը մահացել է ավտովթարից, և արձանը մնացել է նրա տան բակում։ 1995 թվականին արձանը տեղադրել են 34-րդ փողոցի և Էվանսթոն պողոտայի խաչմերուկում՝ Ֆրեմոնտի մեկ այլ դիտարժանության՝ սառը պատերազմի ժամանակաշրջանի հրթիռի կմախքից մեկ փողոց այն կողմ։ Այժմ արձանը գտնվում է նախկին տեղից երկու փողոց դեպի հյուսիս։ Կարպենտերի ժառանգները շարունակում են արձանի գնորդ փնտրել։ 2006 թվականին նրանք արձանը գնահատել էին 250.000 ԱՄՆ դոլար։

Մշակութային նշանակություն 
Ֆրեմոնտը բոհեմական շրջանի համբավ ունի։ Լենինի արձանը և շրջանում գտնվող այլ օբյեկտներ ոչ մեկ անգամ դարձել են գեղարվեստական տարբեր նախագծերի մաս։ 2004 թվականից սկսած` Ծննդյան տոներին արձանը զարդարում են։ 2004 թվականի օրվա Արևակայության շքերթի () ժամանակ արձանը վերափոխել են Ջոն Լենոնի։ ԼԳԲՏ համայնքի հպարտության շաբաթվա ժամանակ () արձանին աղջկա շորեր են հագցրել։ Հաճախ այն ներկում են ծաղրածուի նման կամ կանացի շոր են հագցնում։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Լենինի արձանի պատմությունը Ֆրեմոնտի պաշտոնական կայքում 
ԱՄՆ-ի հուշարձաններ
Բրոնզե արձաններ