Գիշերը Լիսաբոնում

«Գիշերը Լիսաբոնում», (), Էրիխ Մարիա Ռեմարկի վեպը, հրատարակվել է 1962 թվականին։ Այն պատմում է գերմանացի երկու  փախստականի մասին, գործողությունները տեղի են ունենում Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի առաջին ամիսներին։ Փախստականներից մեկը մի գիշերվա ընթացքում պատմում է իր կյանքի մասին Լիսաբոնում, 1942 թվականին։ Պատմությունը, որը նա ներկայացնում է, հիմնականում սիրային է, որը նաև պարունակում է ձերբակալությունների, խավարումների և ձախողումների տեսարաններ։ Վեպը իրատեսական է։ Ինքը՝ Ռեմարկը, նույնպես գերմանացի փախստական էր, չնայած վեպը գեղարվեստական է և միայն հեռավոր կապ ունի Ռեմարկի ընկերոջ՝ Հանս Հեյբի փորձի վրա։ Վեպը նաև պատմում է պատերազմի վաղ օրերին Եվրոպայում փախստականների կյանքի մասին։ Վեպը Ռեմարկի վերջին ավարտուն աշխատանքն է։

Սյուժե 
Վեպում ներկայացված են Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի վաղ ամիսները։ Ժոզեֆ Շվարցը փախստական է, ով մեկ այլ փախստականի առաջարկում է լքել Լիսաբոնը` առաջարկելով նրան իր վիզան և տոմսերը դեպի Ամերիկա։ Նա անում է այս քայլը ի պատասխան նրան, որ նա մեկ գիշեր համաձայնել էր նստել Շվարցի կողքին և լսել նրա պատմությունը, որում նա պատմում է իր և իր կնոջ խելահեղ թռիչքի մասին՝ Նացիստական Գերմանիայից Լիսաբոն։

Ընդունելություն 
Գիշերը Լիսաբոնում վեպը անմիջապես բեսթսելլեր է դարձել Ամերիկայում և Մեծ Բրիտանիայում 1964 թվականին անգլերենով հրատարակվելուց հետո՝ մնալով Նյու Յորք Թայմս֊ի թոփ 10 ցուցակում հինգ ամիս շարունակ։ Թայմսին տված հարցազրույցում Մաքսվել Գեյսմարը կոչել է այն «ամենաշատ մտածելու տեղիք տվող վեպ»։ Նրա կարծիքով այն միգուցե և լավ վեպ չէ, բայց վստահաբար համարվում է մեր ժամանակաշրջանի ամենաշատ կարդացվող և պերճախոս վեպերից մեկն է։ Կիրկուսը 1964 թվականին իր գրախոսության մեջ ասել է, որ գիրքը սիրային հուսահատության և խարդախ ցինիզմի մասին է, որը նպատակ ունի մարդկանց տեղահանության և համակենտրոնացման ճամբարները ավելի ընդունելի դարձնելու։ Չարլզ Փուրը Թայմսի իր հոդվածում գրել է, որ այն հիանալի և միևնույն ժամանակ տարօրինակ վեպ է, ոչ շատ հաջողակ, բայց արագ ընթերցվող։

Ծանոթագրություններ 

Գերմաներեն գրքեր
Գերմաներեն վեպեր
Էրիխ Մարիա Ռեմարկի վեպեր
1962 վեպեր