Ահմեդ Ալի Չելիքթեն

Ահմեդ Ալի Չելիքթեն, հայտնի է նաև որպես Արապ Ալի կամ Իզմիրլի Ահմեդ Ալի (Իզմիրլի Ալի Ահմեդ օղլու) , ), աֆրոթուրք օդաչու, ավիացիայի պատմության առաջին սևամորթ ռազմական օդաչուն։ Սևամորթ երկու ռազմական օդաչուներից մեկն է, ով մասնակցել է Առաջին համաշխարհային պատերազմին։ Երկրորդը եղել է Էժեն Բյուլլարը։ Նրա ստրկուհի տատին բերել են Բորնուից (ներկայումս գտնվում է Նիգերիայում), իսկ հայրը Սոմալիից է։

Կենսագրություն 
Ահմեդը ծնվել է 1883 թվականին Զմյուռնիայում (ներկայումս Իզմիր) աֆրոթուրք Ալի բեյի և Էմինե հանըմի ընտանիքում։ Ահմեդը ցանկացել է դառնալ ծովային և 1904 թվականին ընդունվել է Ծովային տեխնիկական ուսումնարան։ 1908 թվականին ավարտել է ուսումնարանը՝ կրտսեր լեյտենանտի զինվորական կոչումով։ Այնուհետև ընդունվել է Թռիչքների ռազմածովային ակադեմիայի ավիացիայի բաժինը, որը ստեղծվել էր 1914 թվականի հունիսի 25-ին Յեշիլքյոյում։

Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ամուսնացել է Հատիջե հանըմի հետ (1897—1991), ով ներգաղթել էր Պրևեզայից։ Նա եղել է աշխարհի միակ սևամորթ ռազմական օդաչուն, այն պահին, երբ 1916 թվականի նոյեմբերին անցել է զինծառայության։ 1917 թվականի դեկտեմբերի 18-ին կապիտան Ահմեդ Ալին ուղարկվել է Բեռլին՝ ավիացիոն կուրսեր անցնելու համար։

Մահացել է 1969 թվականին։

Ծանոթագրություններ

Աղբյուրներ 
 David Nicolle, The Ottoman Army 1914—1918, Osprey, Men-at-Arms Series, 1994.
 Dünyanın ilk siyah pilotu: Arap Ahmet (World’s first black pilot) , NTVMSNBC, March 7, 2011.
 Black people flying aircrafts (sic)
 Dünyanın ilk siyah pilotu: Arap Ahmet, фотографии на сайте газеты Sabah.

Թուրք օդաչուներ
Իզմիրում ծնված անձինք
Առաջին համաշխարհային պատերազմում Օսմանյան կայսրության ռազմական գործիչներ