Կարապը, Գայլաձուկն ու Խեցգետինը

«Կարապը, գայլաձուկն ու խեցգետինը», Իվան Կռիլովի առակը՝ գրված 1814 թվականին և հրատարակված «Նոր առակներ» ժողովածուի մեջ (1816, 4-րդ մաս)։ Սյուժեն ակնարկ է ժամանակի մասին․ ռուս հասարակության դժգոհությունը կայսր Ալեքսանդր 1-ի դաշնակիցների դեմ  (Վեցերորդ կոալիցիայի պատերազմը Նապոլեոն Բոնապարտի դեմ), իսկ մյուս կողմից ժամանակակիցները դա կապում էին Ազգային խորհդրի անդամների միջև անհամաձայնության հետ ։

Առանձնահատկությունը 
Առակը կազմված է իրարից գրաֆիկորեն առանձնացված երկու մասից, որի նախաբանն է․ 

Առակը գրված է ազատ յամբերով, դադարների թիվը տատանվում է 4-ից («Везти | с покла | жей воз | взялись») մինչև 6 («Кто ви | новат | из них, | кто прав | — судить | не нам»)։

Ինչպես առակների մեծ մասում, այստեղ նույնպես, հերոսները կենդանիներ են։ Կենդանիների գործողությունների կատարման ձևը, ի տարբերություն մարդու, միանման են, հիմնված բնազդների և ընդունված օրենքների վրա։ Գայլաձուկը կարող է միայն լողալ, կարապը՝ թռչել, իսկ խեցգետինը՝ հետ քաշվել։ Առակը կառուցվում է բնության կենդանիների այս վարքի հիման վրա ։

Բայց Լ․ Վիգոտսկու կարծիքով, որը նա գրել է «Արվեստի հոգեբանությունը» (1922), հերոսների գործողությունների նկարագրությունը հեռանում է առակի սկզբում նշված իմաստից։ «Առակի վերլուծություն» գլխում Վիգոտսկին, առաջ է բերում Իզմայլովի կարծիքն այն մասին, որ եթե բեռը թեթև լիներ կարապը կկարողանար վեր բարձրացնել բեռը, գայլաձկանը ու խեցգետնին և ընդգծում է այս հակասությունը, որը իր կարծիքով «բոլոր առակների հոգեբանական հիմքն է»․

Մշակութային ազդեցություն 
Առակը բազմիցս հրատարակվել է նկարազարդումներով՝ ստեղծված հայտնի նկարիչների կողմից, ինչպիսիք են Եչեիստովը (1897 - 1964), Լապտևը (1905 - 1965), Ռաչյովը (1906 - 1997):

Անգամ հեղինակի կենդանության օրոք առակը բավական հայտնի է եղել և մեր օրերում էլ վերահրատարակվում է, թարգմանվում տարբեր լեզուներով։ Կարապի, խեցգետնի և գայլաձկան մասին ակնարկը մինչ օրս օգտագործվում է քաղաքական գործիչների , ԶԼՄ-ի հոդվածների վերնագրերում , նմանակումներում, ծաղրանկարներում ։ «Թե սայլ, թե բեռ, նույն տեղն են դեռ» () արտահայտությունը ռուսերենում դարձել է թևավոր խոսք։

Առակը

Ծանոթագրություններ 

Առակներ