Վերապամիլ

Վերապամիլ, ներկայացվող տարբեր վաճառքային անվանումներով, գերճնշման, կրծքային հեղձուկի (ցավ, որն առաջանում է սրտամկանում անբավարար արյունահոսքի պատճառով) և վերփորոքային տախիկարդիաների ժամանակ օգտագործվող դեղամիջոց։ Այն կարող է նաև օգտագործվել միգրենի և կլաստերայի գլխացավերի կանխարգելման համար։ Այն տրվում է բերանացի կամ ներերակային ճանապարհներով։

Տարածված կողմնակի ազդեցությունները ներառում են գլխացավ, թերճնշում, սրտխառնոց, փորկապություն։ Այլ կողմնակի ազդեցությունները ներառում են ալերգիկ ռեակցիաներ և  մկանային ցավեր։ Այն խորհուրդ չի տրվում կիրառել դանդաղ սրտի կծկման հաճախությամբ կամ սրտային անբավարարությամբ տառապող մարդկանց։ Համարվում է, որ այն խնդիրներ է առաջացնում պտղի համար, եթե օգտագործվում է հղիության ընթացքում։ Այն պատկանում է կալցիումական անցուղիների պաշարիչների ոչ դիհիդրոպիրիդինային ենթխմբին։

Վերապամիլը թուլատրվել է օգտագործման համար ԱՄՆ-ում՝ 1981թ.։ Այն Առողջապահության Համաշխարհային Կազմակերպության առողջապահության համակարգի համար անհրաժեշտ առավել արդյունավետ և անվտանգ դեղամիջոցների ցուցակում է։ Վերապամիլը թողարկվում է որպես ջեներիկ դեղամիջոց։ Մեծածախ արժեքը զարգացող երկրներում կազմում է մոտ 1.71–2.70 ԱՄՆ դոլար։

Բժշկական կիրառում 
Վերապամիլն օգտագործվում է վերփորոքային տախիկարդիաների ժամանակ փորոքային ռիթմը վերահսկելու և միգրենի կանխարգելման համար։ Այն 4-րդ դասի հակաառիթմիկ դեղամիջոց է և ավելի էֆեկտիվ է փորոքային կծկումները վերահսկելու համար քան դիգօքսինը։ Վերապամիլը նշված չէ որպես առաջին գծի դեղամիջոց JNC-8-ում։ Այնուամենայնիվ, այն կարող է օգտագործվել գերճնշման բուժման համար, եթե հիվանդը ունի ուղեկցող նախասրտերի ֆիբրիլյացիա կամ այլ առիթմիա։

Վերապամիլը օգտագործվում է նաև ներզարկերակային՝ գլխուղեղային վազոսպազմը բուժելու համար։ Վերապամիլն օգտագործվում է կլաստերային գլխացավերի բուժման համար։

Հակացուցումներ 
Վերապամիլի օգտագործումից պետք է խուսափել ձախ փորոքային արտահայտված դիսֆունկցիայի, թերճնշման (սիստոլիկ զարկերակային ճնշումը 90 մմս.ս․-ից ցածր), կարդիոգեն շոկի և վերապամիլի հանդեպ գերզգայունության դեպքում։

Կողմնակի ազդեցություններ 
Ամենատարածված կողմնակի ազդեցությունը  փորկապությունն է (7.3%)։ Այլ կողմնակի ազդեցությունները ներառում են՝ գլխապտույտ (3.3%), սրտխառնոց (2.7%), հիպոտոնիա(2.5%) և գլխացավ (2.2%)։ Այլ կողմնակի ազդեցությունները արտահայտվում են 2%-ից քիչ դեպքերում․ այտուցներ, քրոնիկ սրտային անբավարարություն, թոքերի այտուց, հոգնածություն, լյարդային ֆերմենտների բարձրացում, հևոց, դանդաղասրտություն, ատրիովենտրիկուլյար պաշարում, ցանավորում և դեմքի հիպերեմիա։

Այլ կալցիումական անցուղիների պաշարիչների նման՝ Վերապամիլը կարող է առաջացնել լնդերի գերաճ։

Գերդոզավորում 
Սուր գերդոզավորումը հաճախ դրսևորվում է սրտխառնոցով, թուլությամբ, դանդաղասրտությամբ, գլխապտույտով, հիպոտոնիայով և սրտի ռիթմի խանգարումներովով։ Պլազմայի, շիճուկկամ արյան համակենտրոնացման верапамила եւ norverapamil, նրա հիմնական ակտիվ метаболит, կարող են չափել, հաստատել ախտորոշումը թունավորման հոսպիտալացված հիվանդների կամ օգնություն է դատաբժշկական փորձաքննության անցկացման։ Արյունը կամ պլազմային կոնցենտրացիաների верапамила, որպես կանոն, տատանվում է 50-500 մկգ/լ հիվանդների ստացող թերապիա հետ թմրամիջոցների, բայց կարող է աճել մինչեւ 1-4 մգ/լ սուր չափից մեծ դոզա հիվանդների Եւ հաճախ մակարդակով 5-10 մգ/լ է մահացու թունավորումների.

Գործողության մեխանիզմ 
Վերապամիլի գործողության մեխանիզմը ցանկացած դեպքում վոլտաժ կախյալ կալցիումական անցուղիների պաշարումն է։  Սրտային դեղաբանության մեջ կալցիումական անցուղիների պաշարիչները ընդունված են, որպես 4-րդ դասի հակաառիթմիկ դեղամիջոցներ։ Քանի որ կալցիումական անցուղիները հիմնականում կենտրոնացված են սինոատրիալ և ատրիովենտրիկուլյար (ԱՎ) հանգույցներում, այս դեղամիջոցները կարող են կիրառվել ԱՎ հանգույցով գրգռի հաղորդականությունը նվազեցնելու և փորոքները նախասրտային տախիառիթմիաներից պաշտպանելու նպատակով։

Կալցիումական անցուղիներ առկա են նաև անոթների պատի կազմի մեջ մտնող հարթ մկաններում։ Նվազեցնելով այս հարթ մկանների տոնուսը՝ դրանք լայնացնում են արյունատար անոթները։  Սրա շնորհիվ այս դեղամիջոցները օգտագործվում են գերճնշման և կրծքային հեղձուկի բուժման մեջ։ Կրծքային հեղձուկի ժամանակ առաջացած ցավի պատճառը սրտի թթվածնով մատակարարաման պակասն է։  Վերապամիլը լայնացնում է արյունատար անոթները և բարձրացնում է արյան և թթվածնի մատակարարումը դեպի սրտամկան։ Այն վերահսկում է կրծքավանդակի ցավը միայն կանոնավոր օգտագործման դեպքում։ Վերապամիլը չի դադարեցնում ցավը, եթե այն արդեն սկսվել է։ Ցավի սկսման դեպքում ավելի ուժեղ անոթալայնիչի, օրինակ՝ նիտրոգլիցերինի, կարիք կարող է առաջանալ։

Ֆարմակոկինետիկ մանրամասներ 
Վերապամիլի ավելի քանի 90%-ը ներծծվում է բերանով  ընդունման դեպքում, սակայն բարձր առաջին անցման նյութափոխանակության պատճառով, կենսամատչելիությունը շատ ավելի ցածր է (10-35%)։ Այն 90%-ով կապվում է պլազմայի սպիտակուցների հետ և ունի 3-5լ/կգ բաշխման ծավալ։ Պլազմայում առավելագույն խտությունը որոշվում են բերանով ընդունումից հետո 1-2 ժամ անց։ Լյարդում այն տրոհվում է ամենաքիչը 12 ոչ ակտիվ նյութերի (չնայած նյութերից մեկը՝ նորվերապամիլը, պահպանում է անոթալայնիչ ֆունկցիայի 20%-ը)։ Վերապամիլի 3-4%-ը հեռացվում է անփոփոխ վիճակում մեզով, իսկ մնացած՝ նյութափոխանակության ենթարկված մասի 70%-ը՝ մեզով, իսկ 16%-ը՝ կղանքով։ Սա պլազմայում խտության և դոզայի միջև ոչ ուղիղ կապի մասին է խոսում։ Բերանով ընդունման դեպքում ազդեցությունը զարգանում է ընդունումից 1-2 ժամ անց։ Կիսատրոհման ժամանակը 5-12 ժամ է (մշտական ընդունման դեպքում)։ Այն չի հեռացվում հեմոդիալիզով։ Վերապամիլը արտազատվում է մարդու կաթի մեջ։ Քանի որ կաթով կերակրվող երեխաների մոտ կարող են առաջանալ ռեակցիաներ, ապա խորհուրդ է տրվում ընդունման ընթացքում դադարեցնել կերակրումը։

Հաստատված է Վերապամիլի էֆեկտիվությունը մանիայի ու հիպոմանիայի և՛ կարճատև, և՛ երկարատև բուժման ժամանակ։ Մագնեզիումի օքսիդի ավելացումը Վերապամիլին բարձրացնում է հակամանիալ ազդեցությունը։ Այն երբեմն օգտագործվել է հղիների մոտ մանիան վերահսկելու համար, հատկապես առաջին 3 ամիսներում։ Տերատոգեն էֆեկտ չի դիտվել։ Այդ պատճառով, եթե ինչ-որ մեկը խուսափում է ընդունել վալպրոյաթթու (որը ունի բարձր տերատոգենություն) կամ լիթիում (որը ունի սրտի թերզարգացում առաջացնելու հավանականություն), վերապամիլը կարող է օգտագործվել որպես այլընտրանք։

Անասնաբուժական կիրառում 
Վիրահատությունից հետո ներորովայնային կպումները շատ տարածված են ճագարների մոտ։ Վերապամիլ կարող է տրվել հետվիրահատական շրջանում ճագարներին, որոնք ունեցել են որովայնի խոռոչի օրգանների վնասվածքներ՝ կանխելու կպումների առաջացումը։ Նման արդյունքներ չեն ստացվել պոնիների մոտ կատարված հետազոտության ընթացքում։

Կիրառում բջջային կենսաբանության մեջ 
Վերապամիլը օգտագործվում է նաև բջջային կենսաբանության մեջ որպես դեղը բջջից արտամղող սպիտակոցների ինհիբիտոր (օր․՝ P-գլիկոպրոտեին) Սա կարող է օգտակար լինել, քանի որ որոշ ուռուցքային բջջիջներ գերարտադրում են արտամղող սպիտակուցները և դրանով նվազեցնում են ցիտոտոքսիկ դեղորայքի արդյունավետությունը։ Այն օգտագործվում է նաև ԴՆԹ  ֆլոուրեսցենտային տեսակավորման համար, քանի որ արգելակում է ԴՆԹ-կապող ֆլոուրոֆորների արտամղումը բջջից։ Ռադիոակտիվությամբ նշավորված Վերապամիլը և պոզիտրոն էմիսսիոն շերտագրությունը կարող են օգտագործվել P-գլիկոպրոտեինի ակտիվության որոշման համար։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
Վերապամիլ - Մեդեքս

Ֆենոլային միացություններ