Էլիզաբեթ Բիր

Սառա Բիր Էլիզաբեթ Վիշնևսկի (), առավել հայտնի որպես Էլիզաբեթ Բիր, , ), գիտաֆանտաստիկ ոճի ամերիկացի հեղինակ, ով ստեղծագործում է հիմնականում սպեկուլյատիվ ֆանտաստիկա ոճում։ 2005 թվականին եղել է Ջոն Քեմբել (լավագույն նոր ֆանտաստ-հեղինակ), 2006 թ.-ին «Լոկուս» (լավագույն դեբյուտային վեպի համար), 2008 թ.-ին (լավագույն պատվածքի համար) և 2009 թ.-ին (լավագույն կարճ վիպակ) Հյուգո» մրցանակների դափնեկիր։ Էլիզաբեթ Բիրը համարվում է այն հինգ հեղինակներից մեկը (չհաշված Բիրին, Չերրի Կերոլայն Ջենիսը,  Կարդ Օրսոն Սքոթը , Ռոբինսոն Սպայդերը, Չան Թեդը), ովքեր Քեմբել մրցանակ ստանալուց հետո դարձել են Հյուգո մրցանակի դափնեկիր։

Կենսագրություն 
Էլիզաբեթ Բիրը ծնվել է 1971 թվականի սեպտեմբերի 11-ին Կոնեկտիկուտ նահանգի Հարթֆորթ քաղաքում, որտեղ անց էր կացրել իր մանկությունը։ Էլիզաբեթը Կոնեկտիկուտյան համալսարանում ուսումնասիրել է անգլերեն և մարդաբանություն, սակայն ուսումը չի ավարտել։ 2000 թվականին Էլիզաբեթն ամուսնացել է Քրիստոֆեր Կինդրեդի հետ () և տեղափոխվել Լաս Վեգաս (Նևադա նահանգ), սակայն 2006 թվականի հունվարին վերադարձել է Կոնեկտիկուտ։

Էլիզաբեթ Բիրի դեբյուտային վեպը՝ «Երկաթապատը», մի կանադացի կիբօրգ-կնոջ մասին է, տրիլոգիայի առաջին հատվածը Ջեննի Կեյսի մասին է, լույս է տեսել 2005 թվականի հունվարին։ Այդ նույն տարում (հուլիսին և նոյեմբերին) լույս են տեսել վեպի շարունակությունները․ «Սպի» և «Կապ աշխարհի հետ» վերնագրերով։ 2005 թվականին Բիրը ստացել է Ջոն Քեմբել մրցանակ, որպես լավագույն նոր ֆանտաստ գրող, իսկ 2006 թվականին լավագույն դեբյուտային վեպի համար ստացել է «Լոկուս» մրցանակ։ 2005 թվականի մայիսին տպագրվել է Էլիզաբեթ Բիրի «Սատանայի և կապույտ ծովի միջև» պատմվաքը, որը նկարագրում էր սուրհանդակի տեղաշարժը պոստապակալիպտիկական Ամերիկայում (հատկանշական է, որ այս ստեղծագործությունը գրելու համար Էլիզաբեթը իր նյութերը հավաքում էր ռադիոակտիվ տեղանքերից)։ 2006 թվականին հրատարակվեց «Շղթաներ, որոնց դու մերժում ես» արձակ ստեղծագործությունների շարքը։

Նույն տարում Էլիզաբեթ Բիրը սկսել է «Պրոմեթևսի դարաշրջանը» ֆանտաստիկ շարքը, այն Պրոմեթևսի ակումբի պատերազմի մասին է, որը ստեղծվել է Եղիսաբեթ I-ի թագավորությունում՝ ընդդեմ փերիների։ Առաջին վեպը, «Արյուն և երկաթ» վերնագրով, առաջին անգամ լույս է տեսել հունիսի 27-ին։ «Վիսկի և ջուր» վեպի գործողությունները, որը երկրորդն էր, տեղի են ունենում յոթ տարի անց և այս անգամ պատերազմի մեջ այլ կողմեր են ներգրավվում։ Վեպը 2007 թվականին ընդգրկվել է տարվա լավագույն գրքերի ցանկում, որը կազմվել էր «Լոկուս» ամսագրի կողմից։ Շարքն ավարտում է «Ստրատֆորդյան մարդ» երկխոսությամբ, առաջին հատվածը համարվում է առաջին երկու գրքերի պրիկվեկը, իսկ ըստ սյուժեի, հակառակորդներ են հանդիսանում Վիլյամ Շեքսպիրը և Քրիստոֆեր Մառլոն ։ «Թանաք և պողպատ» վեպն ըստ 2008 թվականի արդյունքների ընդգրկվել է ֆանտաստիկ ոճի լավագույն գրքերի ցանկում, որը կազմվել է ամերիկական գրադարանային ասոցիացիայի կողմից։

«Խորը ընթացք» վեպը, որը տպագրվել է 2007 թվականին, պատմում է հեռավոր հանքակիր մոլորակի մասին՝ բնակեցված ջրում ապրող աբորիգեններով, որտեղ գլխավոր հերոսը ներքաշված է քաղաքական վեճերի մեջ՝ հանքարդյունաբերական ընկերության պատճառով։ Մոնետի համահեղինակությամբ գրում է հեքիաթների շարք, մասնավորապես «Բուջումը»՝ մի աղջկա մասին, ով զբաղվում է տիեզերական ծովահենությամբ և կանգնում է ընտրության առջև կորցնել մարմինը, թե՞ պահպաանել միտքը։

Մատենագրություն

Ամբողջական շարքեր 
 Տրիլոգիա Ջենի Կեյսի մասին ()
 Երկաթապատը (), վեպ, 2005 թվականի հունվար,
 Սպի (), վեպ, 2005 թվականի հուլիս,
 Կապ աշխարհի հետ (), վեպ, 2005 թվականի նոյեմբեր,
 Պրոմեթևսի դարաշրջանը շարքը ()
 Արյուն և երկաթ (), վեպ, 2006 թվականի հունիս,
 Վիսկի և ջուր (), վեպ, 2007 թվականի հուլիս,
 Ստրատֆորդյան մարդը երկխոսություն ():
 Թանաք և պողպատ (), վեպ, 2008 թվականի հուլիս,
 Դժոխք և Երկիր (), վեպ, 2008 թվականի օգոստոս,
 Յակոբի սանդուխքը (), տիեզերական օպերա
 Փոշի (), վեպ, 2007 թվականի դեկտեմբեր,
 Ցուրտ (), վեպ, 2010 թվականի փետրվար
 Ավազ (), վեպ
 The Edda of Burdens
 All the Windwracked Stars վեպ, 2008 թվականի հոկտեմբեր
 By the Mountain Bound, վեպ, 2009 թվականի հոկտեմբեր
 The Sea thy Mistress, վեպ, 2010 թվականի հոկտեմբեր
 The Iskryne Series շարքը (Սառա Մոնետի համահեղինակությամբ)
 Գայլերի ընկերը (), վեպ, 2007 թվականի հոկտեմբեր

Վեպեր 
Վեպեր, որոնք չեն ընդգրկվում ամբողջական շարքերի մեջ։
 Կառնավալ (), 2006 թվականի նոյեմբեր
 Խորը ընթացք (), 2007 թվականի օգոստոս

Պատմվածքներ և վիպակներ
Էլիզաբեթ Բիրի պատմվածքների մեծ մասը ընդգրկվել են Շղթաներ, որոնց դու մերժում ես հեղինակային հավաքածուի մեջ (), որը լուս է տեսել 2007 թվականի վերջում։

 Վագր! Վագր! (), 2003 թվականի սեպտեմբեր (գրվել է Shadows Over Baker Street անթոլոգիայի համար);
 Սատանայի և կապույտ ծովի միջև (), 2005 թվականի մայիս
 Շների կղզի (), Սառա Մոնետի համահեղինակությամբ, 2006 թվական
 Ափամերձ գիծ (), 2007 թվականի հունիս
 Բուջում (), ,2008 թվականի հունիս
 Երկու երազանք (), 2009 թվական

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 էլիզաբեթ Բիրի պաշտոնական կայքը։
 Monette S. հարցազրույց Էլիզաբեթ Բիրի հետ Subterranean press հրատարակչության կայքում։
 Morehouse L.  հարցազրույց Էլիզաբեթ Բիրի հետ  IRoSF  կայքում։

Ամերիկացի կին վիպասաններ
ԼԳԲՏ վիպասաններ
21-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ
Ամերիկացի ֆանտաստ գրողներ
21-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ