Սերժիու Նիկոլաեսկու

Սերժիու Ֆլորին Նիկոլաեսկու (, ), ռումինացի ռեժիսոր, սցենարիստ, դերասան։

Կենսագրություն 
Սերժիու Նիկոլաեսկուն ծնվել է 1930 թվականի ապրիլի 13-ին Ռումինիայի Տիրգու Ժիու քաղաքում։ Երբ հինգ տարեկան է եղել, ծնողները տեղափոխվել են Տիմիշոարա։ 1952 թվականին ավարտել է Բուխարեստի համալսարանի` մեխանիկայի ֆակուլտետը։ 1954 թվականին դուրս է եկել օպտիկական գործարանում ինժեների պաշտոնից։ Կինեմատոգրաֆում ստեղծագործական գորրծունեություն է ծավալել սցենարներ գրելով և գիտահանրամատչելի ֆիլմերի ռեժիսորությամբ։ Արդեն կարճամետրաժ առաջին ֆիլմը` «Սովորական գարուն» (1962) վերնագրով, արժանացել է միջազգային մրցանակի։ Նույն թվականին ստեղծել է կարճամետրաժ մեկ այլ ֆիլմ` «Վարդերի հիշողությունը», որը նույնպես աննկատ չի մնացել։ 1967 թվականին նկարահանել է «Դակեր» ֆիլմը, որում Սերժիու Նիկոլաեսկուն, հնարավոր է, հասարակությանն առաջարկել է մտածել ռումին ժողովրդի` դակերի ու նրանց ոխերիմ թշնամի հռոմեացիների ժառանգներ լինելու պարադոքսալ պատմության շուրջ։ Հետագայում նա անդրադարձել է հնդկական թեմային` էկրանավորելով Ջեյմս Ֆենիմոր Կուպերի «Հետախույզը» վեպը։ 1970 թվականին ռեժիսորը դարձյալ անդրադարձել է պատմական թեմային` նկարահանելով «Քաջ Միխայ» ֆիլմը, որը դարձել է ռումինական կինեմատոգրաֆի ամենահաջող ֆինանսական պրոեկտը։

Ավելի ուշ Նիկոլաեսկուն զբաղվել է «թեթև» ժանրով` նկարահանելով «գանգստերական ֆիլմերի» մի ամբողջ շարք կոմիսար Տուդոր Միկլովանի մասին, որտեղ գլխավոր հերոսին կերպավորել է հենց ինքը` «Մաքուր ձեռքերով» (1972), «Վերջին փամփուշտը» (1973), «Ոստիկանության կոմիսարը մեղադրում է» (1974)։ Նիկոլաեսկուն փորձում էր այլևս չնկարահանվել ու պատվով թողնել դերասանությունը, սակայն 1978 թվականին, տրվելով հանդիսատեսի ճնշմանը, ստիպված էր «հարություն առնել» նախորդ ֆիլմում մահացած կոմիսար Միկլովանի դերում, որպեսզի նա կարողանա իր գլխավոր թշնամուց վրեժ լուծել «Ռևանշ» («Revansa») մարտաֆիլմում։ Սակայն այս զիջման համար Սերժիու Նիկոլաեսկուն ստիպված էր վճարել. ֆիլմի վերջում նա սպանում է կոմիսարի տղային։ Եվ դա դեռևս սահմանագիծը չէր. մի քանի տարի անց` 1981 թվականին, էկրան է բարձրանում «Ոստիկանության կոմիսարը և մանուկը» ֆիլմը, որի գործողությունները կատարվում էին 1930-ականների կեսերին` «Ոստիկանության կոմիսարը մեղադրում է» ֆիլմում նեկայացված ժամանակից էլ առաջ։

2008 թվականին ռեժիսորը ևս մեկ անգամ հարություն է տալիս իր սիրած կերպարին «Մնալ կենդանի» ֆիլմում։

1985 թվականին նա Մոսկվայի 14-րդ միջազգային կինոփառատոնին ներկայացրել է իր «Դաժան մրցահարթակ» («Ringul») ֆիլմը։ Այս ֆիլմում նկարահանվելու համար Նիկոլաեսկուն ակտիվ մարզվել է բռնցքամարտի` Եվրոպայի նախկին չեմպիոնի մոտ։ Նրա այդ պարապմունքները համեմատելի էր Ռումինիայի թիմի` օլիմպիադային պատրաստվելու հետ, որոնք ընթանում էին այդ ժամանակ։ Նիկոլաեսկուն այդ նկարահանումների ժամանակ 50 տարեկան էր։ «Խորհրդային էկրան» ամսագրի կազմակերպած հարցումներով ֆիլմն այդ տարի երկրորդ տեղն է զբաղեցրել Յու. Մախուլսկու «Բա'նկ» ֆիլմից հետո։

«Ոսկե դյուցազուններ» միջազգային 15-րդ կինոհամաժողովին Սերժիու Նիկոլաեսկուի «15» ֆիլմը` 1989 թվականի ռումինական հեղափոխության մասին, արժանացել է «Արծաթե դյուցազունի»։

1989 թվականին Սերժիու Նիկոլաեսկուն ակտիվ մասնակցություն է ունեցել Նիկոլայ Չաուշեսկուի դիկտատուրան տապալելու գործում։ 1992 թվականին ընտրվել է Ռումինիայի խորհրդարանի անդամ։ Եղել է նաև մշակույթի, արվեստի, ԶԼՄ-ների կոմիտեի փոխնախագահ։ Մինչև 2001 թվականի հունիսը եղել է Ռումինիայի սոցիալ դեմոկրատական կուսակցության, այնուհետև` Սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության անդամ։ 2000 թվականի նոյեմբերից եղել է սենատի` մշակույթի, ԶԼՄ-ների և ազգային անվտանգության կոմիտեի փոխնախագահը։

Սերժիու Նիկոլաեսկուն 1989 թվականին Ռումինական հեղափոխության մասին մի քանի գրքերի հեղինակ է։

2008 թվականի հունվարին նա ուղեղի երկու վիրահատություն է տարել։ Արդեն 78 տարեկան գործչին բժիշկները հաջող ելքի հույս չէին տալիս. առաջին վիրահատությունից հետո նա պարալիզացվել էր։ Նիկոլաեսկուն սկսում է նորից սովորել քայլել, խոսել, գրել, և դա նրան հաջողվում է եռամսյա ծանր պարապմունքներից հետո։ Վիրահատություններից հետո նա կտրուկ փոխվել էր, իր բառերով` նա զգում էր իր տարիքը, դարձել էր անհամբեր ու շուտ վրդովվող։ Կյանքի վերջին տարիներին առողջական խնդիրները բարդացրել էին նրա կյանքը, սակայն նա դարձյալ շարունակել է նկարահանվել ու նոր ծրագրեր կազմել։ Ռեժիսուրայի հանդեպ իր մեծ ձգտումը չի փոփոխվել մինչև իր կյանքի վերջը։ Մասնագետների կարծիքով, կինոյի ասպարեզում նման երևույթը բացառիկ է նրա տարիքի մարդկանց համար։

2012 թվականի դեկտեմբերի 28-ին Նիկոլաեսկուն դարձյալ վիրահատվել է, ինչից հետո բարդություն է առաջացել։ 2013 թվականի հունվարի 3-ին նա մահացել է հիվանդանոցում։

2013 թվականի հունվարի 5-ին նրա մարմինը, իր իսկ պատվերի համաձայն, դիակիզել են։

Անձնական կյանք 
Երեք անգամ ամուսնացել է, սակայն երեխաներ չի ունեցել, ինչը համարել է իր կյանքի մեծագույն ցավը։ Սակայն նա համարել է, որ իր երեխաները իր ֆիլմերն են, և դրանց շնորհիվ իրեք կհիշեն։

Ֆիլմագրություն

Ծանոթագրություններ 

 

Ռումինացի ռեժիսորներ
Ռումինացի դերասաններ
Ռումինիայի քաղաքական գործիչներ