Բիր ալ-Կուտի վրացալեզու արձանագրություն

Բիր ալ-Կուտի վրացալեզու արձանագրություն կամ Պաղեստինի վրացական արձանագրություններ (), հին վրացական ասոմթավրուլի գրով մակագրված բյուզանդական խճանկար, որը հայտնաբերվել է Բեթղեհեմում գտնվող սբ Թեոդորոս Տիրոնի վանքի տարածքից 1952 թվականին։

Հայտնաբերողը եղել է իտալացի հնագետ Վիրջիլիո Կանիո Կորբոն։ Երկու մակագրություններից մեկը թվագրվում է 5-րդ դարի 30-ական թվականներին, իսկ երկրորդը՝ 532 թվականին։

Ըստ ընդունված տարբերակի՝ այդ եկեղեցին կառուցել է Վիրքի թագավորության Բոսմարիոս արքայի որդին՝ Պետրե Իբերիացին, ով իր ուսուցիչ Միտրիդատի հետ ուխտագնացության է մեկնել Երուսաղեմ, որտեղ վանական է ձեռնադրվել և ստացել Պետրե անունը։ Այս մասիվ հավաստում է մակագրություններից առաջինը, հավելելով, որ վանքը հիմնադրելիս Պետրեին զորավիգ է եղել հայրը՝ վրաց արքան։

Երկրորդ մակագրությունը հակասում է առաջինի բովանդակությանը՝ նշելով, որ վանքը կառուցել է հռոմեացի զորավար Բակուր Իբերացին (ամենայն հավանականությամբ՝ Պետրեի պապը)։ Այնուամենայնիվ, երկրորդ արձանագրությունը որևէ տեղեկատվություն չի տալիս Պետրե Իբերացու մասին։

Արձանագրություններ

Առաջին մակագրություն 

 Թարգմանությունը՝ «Հիսո՛ւս Քրիստոս, ողորմիր Բակուրին և Գրիորմիզդին և նրա սերունդներին»։
 Թվագրություն՝ մեր թվականության 430 թվական, 5-րդ դար։

Երկրորդ մակագրություն 

 Թարգմանությունը՝ «Սո՛ւրբ Թեոդորոս, ողորմիր Մարուանին (Պետրե Իբերացի) և Բուրզենին, ամէն»։
 Թվագրություն՝ մեր թվականության 532 թվական, 6-րդ դար։

Երրորդ մակագրություն 

 Թարգմանությունը՝ «Սուրբ Հիսուս Քրիստոսի և Թեոդորոսի միջոցով, Աստվա՛ծ, ողորմիր աբբա Անտոնին և Յոսիային՝ այս խճանկարի հեղինակին, և Յոսիայի մորն ու հորև, ամէն»։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 

 Hewitt, B.G. (1995). Georgian: A Structural Reference Grammar. John Benjamins Publishing. .
 Khurtsilava, Besik (2016). The inscriptions of the Georgian Monastery in B'ir el-Qutt and their chronology,"Christianity in the Midlle East", No 1,2017, pp. 129–151 
 Wachtang Djobadze, Materials for the study of Georgian monasteries in the Western environs of Antioch on the Orontes, Volume 48; Volume 372, Corpussco, 1976

Բյուզանդական խճանկարներ
Վրացերեն
Հնագիտական գտածոներ