Շնկոտեմ Զանգեզուրի

Շնկոտեմ Զանգեզուրի (), խաչածաղկավորների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս, որը գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

Նկարագրություն 
3-10 սմ բարձրությամբ, բազմաթիվ ցողուններով, նուրբ բազմամյա բույս է։ Տերևներն ամբողջաեզր են, որոնցից արմատամերձները կոթունավոր են, իսկ ցողունայինները՝ նստադիր և առանց ականջուկների։ Ծաղիկները քառատիպ են, վարդագույն և ունեն պսակաթերթեր։ 4-9 մմ տրամագիծ ունեցող պատիճակներն անթև են և երկու գագաթներին նեղացած։ Սռնակն երկարությունը 1 մմ է։

Տարածվածություն 
Հայաստանում հանդիպում է Զանգեզուրի (լեռնագագաթ՝ Խուստուփ, Արավուս) և Մեղրու (Վարդանաձոր) ֆլորիստիկական շրջաններում։ Ունի 3 լոկալիտետ։

Էկոլոգիա 
Աճում է ենթալպյան և ալպյան գոտիներում՝ ծովի մակարդակից 2000-3100 մ բարձրությունների վրա և ժայռաճեղքերում։ Ծաղկում է հունիսին, պտղաբերում՝ հուլիսին։

Պահպանություն 
Վտանգված տեսակ է։ Հայաստանի էնդեմիկ բույսերից է։ Տրածման շրջանի մակերեսը 5000 կմ²-ից պակաս է, բնակության շրջանի մակերեսը՝ 500 կմ²-ից պակաս։ Տեսակին, կապված կլիմայի գլոբալ փոփոխության հետ, սպառնում է անհետացման վտանգ։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված էր որպես հազվագյուտ տեսակ։ Ընդգրկված չէ CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պահպանության միջոցառումներ չեն իրականացվում։ Անհրաժեշտ է ստեղծել ԲՀՊՏ Խուստուփի ենթալպյան և ալպյան գոտիներում։

Ծանոթագրություններ 

Վտանգված տեսակներ
Ծածկասերմեր
Խաչածաղկավորներ
Միամյա բույսեր
ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր