Ջոն Քրոմվել Մադեր

Ջոն Քրոմվել Մադեր (, ), ամերիկացի ֆիզիկոս, աշխատում է ՆԱՍԱ-ի Գոդարդի տիեզերական թռիչքների կենտրոնում։ Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր։ Մրցանակը ստացել է 2006 թվականին, համատեղ Ջորջ Սմութի հետ, «տիեզերական ֆոնային ճառագայթման էներգետիկ սպեկտրի անիզոտրոպության և սև մարմնային կառուցվածքի հայտնաբերման համար»։

Կենսագրություն 
Մադերը ստացել է ֆիզիկայի բակալավրի կոչում 1968 թվականին Սուորթմոր-քոլեջում, ապա 1974 թվականին փիլիսոփայության դոկտորի կոչում ֆիզիկայի ասպարեզում Բերկլիի համալսարանում։

COBE նախագիծ
Մադերը ղեկավարել է COBE նախագծի աշխատակիցների խումբը, նախագծի շրջանակներում COBE արբանյակի վրա տեղադրված սարքավորման շնորհիվ հնարավոր եղավ գրանցել մնացորդային ճառագայթման աննշան փոփոխություններ, որը ինքնին ճեղքում էր վաղ տիեզերքի հետազոտություններում։ Այս հետազոտությունները հանդիսանում էին «տիեզերքի ծնունդի ապացույց», որի մասին նախագծի մեկ այլ ղեկավար Ջորջ Սմութը ասաց, «եթե դուք հավատում եք Աստծոն, ապա դա նման է նրան նայելուն»։

Հասարակական գործունեություն 
2016 թվականին, այլ նոբելյան մրցանակի դափնեկիրների հետ ստորագրել է բաց նամակ ուղղված Գրինփիս-ին, Միավորված ազգերի կազմակերպությանը և աշխարհի պետությունների կառավարություններին, որը կոչ էր անում դադարեցնել պայքարը Գենետիկորեն մոդիֆիկացված օրգանիզմների դեմ։

Մրցանակներ 
 1993 — Դենի Հայնմանի աստղաֆիզիկայի մրցանակ
 1995 — Ջոն Սքոթի մեդալ
 1996 — Ռումֆորդի մրցանակ
 1999 — Բենջամին Ֆրանկլինի մեդալ
 2006 — Գրուբերի մրցանակ
 2006 — Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակ

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ
 Ջոն Քրոմվել Մադեր էջը ՆԱՍԱ-ի Գոդարդի կենտրոնի կայքում 
 Տեղեկություններ Նոբելյան կոմիտեի կայքում 
 Ջ. Ք. Մադեր «Մեծ պայթյունից մինչև Նոբելյան մրցանակ և ավելի հեռու». Նոբելյան դասախոսություն // «Успехи физических наук», հատոր 177, թողարկում 12, դեկտեմբեր 2007 

Ամերիկացի նոբելյան մրցանակակիրներ
Ամերիկացի ֆիզիկոսներ
ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ
Ամերիկացի աստղագետներ
Աստղաֆիզիկոսներ
Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով