Կտավախոտ բրգաձև

Կտավախոտ բրգաձև (), խլածաղկազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս, որը գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

Նկարագրություն 
40-80 սմ բարձրությամբ պարզ ուղիղ ցողուններով բազմամյա գեղազարդային խոտաբույս է։ Կիսացողունագիրկ տերևները թխակապույտ, ձվաձև կամ երկարավուն նշտարաձև են և սուր։ Բոգաձև հասկանման ծաղկաբույլը կոմպակտ է։ Ծաղիկները շատ մեծ են, վառ դեղին։

Տարածվածություն 
Հայաստանում հանդիպում է միայն Ապարանի ֆլորիստիկական շրջանում (Արայի լեռ)։ Աճում է նաև Թալիշում, Արևելյան Անատոլիայում, Հյուսիսարևմտյան Իրանում, Թուրքմենիայում (Կոպետդաղի լեռնաշղթա)։

Էկոլոգիա 
Աճում է միջին լեռնային գոտուց մինչև ենթալպյան գոտի` ծովի մակարդակից 1500-2500 մ բարձրությունների վրա, հրաբխային ժայռերի ճեղքվածքներում, քարաթափվածքներին և ենթալպյան բարձրախոտում։ Ծաղկում է հունիս-հուլիս ամիսներին, պտղաբերում՝ հուլիս-օգոստոսին։

Պահպանություն 
Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է։ Արայի լեռում գտնվող միակ պոպուլյացիան մարդածին ուժեղ ճնշման տակ։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 10 կմ²-ից պակաս է։ Տեսակին աճելավայրերի փոփոխության պատճառով սպառնում է տարածման և բնակության շրջանների կրճատում։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված էր որպես ոչնչացման սպառնալիքի ենթակա տեսակ։ CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում ընդգրկված չէ։

Պահպանության գործողություններ չեն իրականացվում։

Ծանոթագրություններ 

Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակներ
Խլածաղկազգիներ
Ծածկասերմեր
Բազմամյա բույսեր
Խոտաբույսեր
Դեկորատիվ բույսեր
ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր