Գազ գնդաձև

Գազ գնդաձև (), լոբազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

Նկարագրություն 
Բազմամյա, անցողուն բույս է, որն ունի 5-15 սմ բարձրություն, ծածկված է խիտ երկծայր մազիկներով։ Տերևները 10-18-ական զույգերով են, նեղ-էլիպսաձև, թավոտ։ Ողկույզը խիտ է, գնդաձև, ամուր ոտիկով։ Ծաղկակիրները համարյա բաժակին հավասար են։ Պսակը դեղին է, դրոշի երկարությունը հասնում է 16-18 մմ-ի։ Ունդերն ունեն 7 մմ երկարություն, 3 մմ լայնություն, երկարավուն են և խավոտ։

Տարածվածություն 
Հայաստանում հանդիպում է միայն Վերին Ախուրյանի ֆլորիստիկական շրջանում՝ Եզնասար լեռնագագաթի վրա։ Աճում է նաև  Արևելյան Անատոլիայում։

Էկոլոգիա 
Աճում է ենթալպյան գոտում՝ ծովի մակարդակից 2300 մ բարձրության վրա, մարգագետիններում։ Ծաղկում է հունիս–հուլիս ամիսներին, պտղաբերում՝ հուլիս–օգոստոսին։

Պահպանություն 
Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է, որի տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 10 կմ²-ից պակաս է։ Հայտնի է միայն մեկ պոպուլացիա։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ նաև CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Տեսակի աճելավայրը պահպանվում է «Արփի լիճ» ազգային պարկի տարածքում։

Ծանոթագրություններ 

Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակներ
Ծածկասերմեր
Լոբազգիներ
Բազմամյա բույսեր
ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր