Այգեգործական արվեստ

Այգեգործական արվեստ, այգիներ, պուրակներ, կանաչ տարածություններ ձևավորելու արվեստ։ Այն ենթադրում է այգու պլանավորումը, այգու, պուրակի հիմնումը, բույսերի, ծառատեսակների ընտրությունը` ըստ կլիմայի և հողի, բույսերի ու ծառերի համադրումը ճարտարապետական համալիրի, ճանապարհների, ջրանցքների, քանդակների հետ։

Այգեգործական արվեստի բազմազան տեսակները ենթարկվում են հիմնական երկու սկզբունքների` կանոնավոր (երկրաչափական) կամ բնապատկերային (բնական լանդշաֆտ)։

Պատմություն 

Այգեգործական արվեստը ծագել է դեռևս ստրկատիրական դարաշրջանում, երբ հատուկ ուշադրություն էր հատկացվում տարբեր շինությունների` տաճարների, պալատների, կալվածքների հարևանությամբ գտնվող այգիներին։ Հին Եգիպտոսում այգիների պլանավորումը խիստ կանոնակարգված բնույթ էր կրում։ Հին Հունաստանի այգիներում առաջին անգամ ի հայտ են եկել քանդակներ և ճարտարապետական տարրեր` սյունաշարեր, տարաբնույթ միջոցառումների համար խորաններ։ Հին հռոմեական այգիներում օգտագործվել են ոռոգման բարդ համակարգեր, արհեստական ջրանցքներ, շատրվաններ։

Միջնադարում արաբական երկրներում կանոնավոր այգիները երկու մասից էին բաղկացած` ծաղկային և պտղատու։ Պիրենեյան թերակղզում արաաբական նվաճումներից հետո ձևավորվել է ապարանքին առընթեր ոչ մեծ այգու հատուկ տեսակ։ Ի տարբերություն եվրոպական այգիների` Ճապոնիայում, Չինաստանում և Կորեայում դրանք բնանկարային կոմպոզիցիայի սկզբունքով էին ձևավորվում` խորհրդանշելով հավերժ նորացող բնության գաղափարը։

Կանոնավոր այգու սկզբունքները մշակվել են Վերածննդի դարաշրջանում իտալացի ճարտարապետ Ջակոմո դա Վինյոլայի կողմից։ Այգեգործական արվեստի զարգացումը համընկնում է բարոկկոյի և հատկապես կլասիցիզմի շրջաններին։ Հենց այդ ժամանակ էլ ձևավորվել են այգեգործական արվեստի հիմնական սկզբունքները։ 16-րդ դարի այգիներում և 17-18-րդ դարերի կանոնավոր այգիներում շինություններն ու ծառերը առանձնանում էին հավասար մշակված ծառերի ֆոնին։

Հետագայում դրանց հիմքի վրա ձևավորվեցին այգիների հիմնական տեսակները.
 Հարթակային - հավասար մասերի բաժանված հատվածներով, աստիճաններով, կասկադով։
 Կանոնավոր ֆրանսիական - ծառուղիներով, խիտ տնկված դեկորատիվ ծառերով ու թփերով, ծաղկանոցներով։
 Անգլիական բնապատկերային - բնական շանդշաֆտին մոտ ձևավորումով, մարգագետնով։
 Փոքր այգիներ - բույսերով, քարերով ու ջրով ձևավորած խորհրդանշական կոմպոզիցիաներով։

Տես նաև 

 Անգլիական բնապատկերային այգի
 Ճապոնական այգի

Գրականություն 
 
 
 
  (в пер.)
  (обл.)
 
 
 
 
 Վ. Ս. Թեոդորոնսկի Ուսուցի'չ, քո անվան առաջ...Ս. Նիկոլաևնայի 100-ամյակին ընդառաջ/ Վ. Ս. Թեոդորոնսկի // Ծաղկագործություն։ 2001. № 2. — С. 22. — ISSN 0041-4905.
 
  (в пер.)

Արտաքին հղումներ 
 Այգեգործական արվեստի նորություններ

Այգեգործություն