Գայոս Օկտավիոս

Գայոս Օկտավիոս (, մոտ մ.թ.ա. 100 - 59 թվականներ), հռոմեացի սենատոր։ Ծագում է Օկտավիաների հին, հարուստ հեծյալների տոհմից։ Տոհմում առաջինն է, որ հասել է սենատորի աստիճանի։ Կայսր Օգոստոս Օկտավիանոսի հայրն է։

Ծագում 
Օկտավիացիների նախահայրը՝ Գնեոս Օկտավիոս Ռուֆը, մ.թ.ա. 230 թվականին հասավ քվեստորի աստիճանի։ Ռուֆն ուներ երկու որդի՝ ավագ որդին՝ Գնեոսը, որը եղել է Օկտավիացիների տոհմի «կոնսուլական» ճյուղի հիմնադիրը, և կրտսեր որդին՝ Գայոսը, որը եղել է տոհմի «հեծյալների» ճյուղի նախահայրը։ Վերջինս որպես զինվորական տրիբունա կռվել է Երկրորդ Պունիկյան պատերազմի ժամանակ և եղել է Օգոստոս Օկտավիանոսի նախանախանախապապը։

Այս ճյուղի բոլոր ներկայացուցիչները կրում էին Գայոս անունը։ Օկտավիանոսի նախանախապապն ու նախապապն ապրում էին Վելետրիում և պաշտոններ չէին զբաղեցնում։ Պապը քաղաքային մագիստրատ էր։ Նա հասել է պատկառելի տարիքի` կուտակելով բավականաչափ կարողություն։ Նա լքել է որդուն` Հռոմեական կայսրության ապագա հիմնադրի հորը։

Կենսագրություն 
Երիտասարդ տարիքում Օկտավիոսը երկու անգամ զբաղեցրել է զինվորական տրիբունայի պաշտոնը՝ մ.թ.ա. 73 թվականին դարձել է քվեստոր, իսկ մ.թ.ա. 64 թվականին՝ պլեբեյական էդիլ։ Մ.թ.ա. 70 թվականին Գայոս Օկտավիոսը երկու անգամ ամուսնացել է․ Մարկ Ատիա Բալբայի դստեր՝ Ատիայի հետ, և Հուլիոս Կեսարի քրոջ՝ Յուլիայի հետ։ Օգտվելով Կեսարի և Լուկիոս Լիցինիա Մուրենայի աջակցությունից՝ Օկտավիոսը մ.թ.ա. 61 թվականին ձեռք է բերել պրետորի պաշտոն և սենատորի կոչում։ Պրետորից հետո՝ մ.թ.ա. 60 թվականին, նշանակվել է Մակեդոնիայի նահանգի պրոկոնսուլ։ Դրանից հետո Օկտավիոսը սենատի հատուկ հանձնարարությամբ կազմակերպել է Իտալիայի հարավում գործող Կատիլինայի և Սպարտակի զորքերի մնացորդների ոչնչացումը։ Մակեդոնիայում նա իրեն դրսևորել է որպես լավ կառավարիչ և զորահրամանատար։ Օկտավիոսը պատրաստվում էր հասնել նաև հյուպատոսության, բայց մ.թ.ա. 59 թվականին Մակեդոնիայից Հռոմ վերադառնալիս անսպասելիորեն մահացել է։

Ժառանգներ 
Անհարիայի հետ առաջին ամուսնությունից (մոտ մ.թ.ա. 95-78 թվականներ)․
 Օկտավիա Ավագ (մոտ մ.թ.ա. 78-43 թվականներ)

Ատիա Ավագի հետ երկրորդ ամուսնությունից (մոտ մ.թ.ա. 85-43 թվականներ)․ 
 Օկտավիա Կրտսեր (մ.թ.ա. 69-11 թվականներ)
 Գայ Օկտավիոս Ֆուրին, նույն ինքը՝ Գայոս Հուլիոս Կեսար Օկտավիանոս Օգոստոս (մ.թ.ա. 63 թվականի սեպտեմբերի 23 - մ․թ․ա․ 14 թվականի օգոստոսի 19), Հռոմեական առաջին կայսրը՝ սկսած մ.թ.ա. 27 թվականից

Ծանոթագրություններ

Աղբյուրներ 
 CIL VI 1311
 Cic. QF I 1, 21; 2, 7; II 1, 12; Phil. III 15;
 Nic. Dam. 126, 2 Jacoby
 Tac. Ann. I 9;
 Vell. II 59, 1—2
 Suet. Aug. 2—4; 7—8; 27; 94; 100
 Plut. Cic. 44, 3; Ant. 31, 1
 Dio XLV 1

Գրականություն 
 Гай Светоний Транквилл. Жизнь двенадцати цезарей. — М.: Наука, 1993.
 Тит Ливий. История Рима от основания города. — М.: Наука, 1994. — Т. 3. — 768 с. — ISBN 5-02-008995-8.
 Broughton R. Magistrates of the Roman Republic. — New York, 1951. — Vol. I. — P. 600.
 Münzer F. Octavius // Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft. — 1937. — Bd. XVII, 2. — S. 1801-1803.
 Münzer F. Octavius 16 // Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft. — 1937. — Bd. XVII, 2. — S. 1808-1810.
 Münzer F. Octavius 17 // Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft. — 1937. — Bd. XVII, 2. — S. 1810-1814.
 Münzer F. Octavius 18 // Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft. — 1937. — Bd. XVII, 2. — S. 1814.
 Münzer F. Octavius 79 // Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft. — 1937. — Bd. XVII, 2. — S. 1853-1854.

Արտաքին հղումներ 
 Կենսագրությունը ancientrome.ru կայքում 
 Կենսագրությունը Smith's Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology կայքում 

Հռոմեացի սենատորներ
Հուլիոս-Կլավդիոսներ
Հին Հռոմի քաղաքական գործիչներ
Հին Հռոմի զորավարներ