Գնարբուկ գարնանային

Գնարբուկ գարնանային (), գնարբուկազգիների ընտանիքին պատկանող դեղաբույս, որն աչքի է ընկնում ծաղիկների ամենաբազմազան գունավորմամբ՝ սպիտակ, կրեմագույն, վարդագույն, բաց մանուշակագույն, կարմրավուն և այլն։

Նկարագրություն 
Ծաղիկները հավաքված են հովանոցանման ծաղկաբույլերում։ Ունի բազմաթիվ պարտիզային սորտեր և լիաթերթիկ ձևեր։ Պարտիզային սորտերը բազմացնում են ցանքի միջոցով, իսկ լիաթերթիկ ձևերը՝ կտրոնավորմամբ կամ երկամյա բույսերի թփի բաժանմամբ։ Բույսը գրունտային պայմաներում լավ է աճում և վաղ գարնանը առատորեն ծաղկում է։ Գերադասում է բավարար խոնավ, սննդանյութերով հարուստ, ստրուկտուրային սևահողերը։ Լուսասեր է, սակայն լավ է աճում նաև ստվերում հատկապես գարնան վերջում և ամռան ընթացքում։ Սերմերը ցանում են աշնանը ջերմատանը, երկու անգամ վերատնկում կատարելուց հետո տեղափոխում են սառը ջերմատներ։ Մշտական տեղում տնկում են աշնանը կամ վաղ գարնանը։ Եթե թուփը փարթամ է աճել, 3-4 տարի հետո կարելի է նրանից կտրոններ վերցնել։ Արդեն խոշորացած բույսերը կոճղարմատների կիսման միջոցով բազմացնում են գարնանը կամ ամռան վերջում։

Տարածվածություն 
Աճում է ստորին և միջին լեռնային գոտիների անտառներում, թփուտներում, մարգագետիններում և այգիներում։ Տարածված է Հայաստանի բոլոր մարզերում և Արցախի Հանրապետությունում։ Գեղազարդային և մեղրատու բույս է։

Նշանակություն 
Օգտագործվում է եզրաշերտերում, ծաղկաթմբերում կամ միքսբորդներում, քարապարտեզներում և ալպինարիաներում։ Ջերմատնային պայմաներում մշակվում է որպես թաղարային կուլտուրա։

Բուժական նպատակներով օգտագործում են կոճղարմատները արմատներով, տերևներն ու ծաղիկները։ Արտաքին կիրառման եղանակով արմատների և կոճղարմատի եփուկն ու ոգեթուրմը գործածում են կոկորդի բորբոքումների, հազի, ցնցուղատապի բուժման համար (ողողումների միջոցով)։

Պատկերասրահ

Ծանոթագրություններ 

Բույսեր այբբենական կարգով
Ծաղկաբույսեր
Ծածկասերմեր
Մեղրատու բույսեր
Գնարբուկազգիներ
Դեկորատիվ բույսեր
1753 թվականին նկարագրված բույսեր
Վրաստանի բուսական աշխարհ
Լիտվայի բուսական աշխարհ