Դմիտրի Արապով

Դմիտրի Արապով (, ), խորհրդային վիրաբույժ, ԽՍՀՄ ԲԳԱ թղթակից-անդամ, բժշկական ծառայության գեներալ-լեյտենանտ (1961)։

Կենսագրություն 
Դմիտրի Արապովը ծնվել է 1897 թվականի նոյեմբերի 7-ին (21 ) Մոսկվայում ծառայողի ընտանիքում։ 1916 թվականին, ավարտելով գիմնազիան և բժշկական դասընթացները, Արապովը ընդունվում է Մոսկվայի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետ։ Նույն թվականից աշխատում է որպես գթության եղբայր մոսկովյան զինվորական հոսպիտալներից մեկում։ Տիֆի համաճարակի դեմ պայքարի նպատակով 1919-1920 թվականներին որպես բուժակ ուղարկվում է Բոլշևո (Մոսկվայի նահանգ) ավանում գտնվող «Ռաբենեկ» գործարանին կից հիվանդանոց։

1920 թվականին Արապովը ծառայության է զորակոչվում Բանվորա-գյուղացիական Կարմիր բանակ և հաշվառվում 4-րդ բանակի 22-րդ դաշտային հոսպիտալի կազմում։ 1921 թվականին գործուղվում է Լենինգրադ լրացուցիչ ուսումնառության։ 1921-1922 թվականներին Արապովը սովորում է Պետրոգրադի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետում։ Ֆակուլտետի փակվելուց հետո 1922 թվականին փոխադրվում է Մոսկվա, որտեղ մինչև 1925 թվականը սովորում է 2-րդ ՄՊՀ-ի բժշկական ֆակուլտետում։ Ուսման ընթացքում աշխատում էր որպես բուժակ, իսկ համալսարանն ավարտելուց հետո` «Կրասնիյ Բոգատիր» գործարանին և 2-րդ ՄՊՀ-ի օպերատիվ վիրաբուժության ամբիոնին կից հիվանդանոցի վիրաբուժական բաժամունքի օրդինատոր։ 1929 թվականի դեկտեմբերից Արապովն աշխատել է Ն. Վ. Սկլիֆասովսկու անվան Շտապ օգնության Մոսկվայի քաղաքային հետազոտությունների ինստիտուտում։ Հաջորդ տարի նա դառնում է վիրաբուժական բաժանմունքի օրդինատոր, այնուհետև` օպերացիոն կորպուսի վարիչ։ 1931-1941 թվականներին համատեղությամբ զբաղեցնում է Էքսպերիմենտալ էնդոկրինոլոգիայի ինստիտուտի վիրաբույժ-խորհրդատուի պաշտոնը։ 1935 թվականին Արապովը Ս. Ս. Յուդինի ղեկավարությամբ աշխատել է Բժիշկների կատարելգործման Կենտրոնական ինստիտուտում, որպես վիրաբուժության ամբիոնի ասիստենտ։ 1936 թվականից եղել է բժշկական գիտությունների թեկնածու։ Նա ռազմաճակատ է վերադառնում Խորհրդա-ֆիննական պատերազմի (1939-1940) ընթացքում, որտեղ կատարում էր Կոլայի թերակղզու առաջին գծի դաշտային շարժական հոսպիտալի ավագ վիրաբույժի պարտականությունները։ Մասնակցել է Արևմտյան Ուկրաինայում և Արևմտյան Բելառուսիայում Բանվորա-գյուղացիական Կարմիր բանակի ազատագրմանը։ 1941 թվականի ամռանը նշանակվում է Ռուսաստանի ԶՈւ հյուսիսային նավատորմի վիրաբուժական ծառայության ղեկավար։ Աշխատել է Մուրմանսկի № 74 ռազմա-ծովային հոսպիտալում։

1945 թվականից վիրաբույժ-խորհրդատու էր, 1950 թվականից` ԽՍՀՄ ՌԾՆ-ի գլխավոր վիրաբույժ։ 1943 թվականին պաշտպանել է դոկտորական դիսերտացիա, բայց բժշկական գիտությունների դոկտորի աստիճան ստացել է միայն 1949 թվականին, ԽՍՀՄ ԲԳԱ-ի թղթակից-անդամ (1953)։

Մահացել է 1984 թվականի հուլիսի 14-ին, թաղված է Մոսկվայում, Կունցևյան գերեզմանատանը։

Հիշատակ 
 Պոլյարնի քաղաքի ռազմա-ծովային հոսպիտալի 126-րդ շենքի վրա տեղադրված է Դմիտրի Արապովի հուշատախտակը (2005), իսկ հոսպիտալը ներկայումս կոչվում է նրա անունով։ 
 Արապովը շուրջ 200 գիտական աշխատանքների հեղինակ է, այդ թվում 7 մենագրության, ներառյալ «Գազային վարակ» աշխատանքը (1940), որն արժանացել է Պիրոգովի անվան մրցանակի (1972)։ Եղել է 11 դոկտորական և 26 թեկնածուական դիսերտացիաների ղեկավար, Վիրաբույժների Համամիութենական ընկերության նախագահության անդամ, Մոսկվայի և այլ վիրաբուժական ընկերությունների պատվավոր անդամ։

Պարգևներ  
 Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1977 թվականի դեկտեմբերի 5)
 Լենինի երկու շքանշան (1973, 1977)
 Կարմիր դրոշի շքանշան (5.11.1944)
 Հայրենական պատերազմի I աստիճանի շքանշան (24.7.1943)
 Աշխատանքային Կարմիր դրոշի երկու շքանշան (1952, 1968)
 Կարմիր Աստղի շքանշան (25.4.1942)
 «Պատվո նշան» շքանշան
 մեդալներ
 ՌԾՆ գլխավոր հրամանատարի անվանական զենք (1957, 1967)
 Մոսխորհրդի Պատվոգիր (1972)
 Երկրորդ կարգի Ստալինյան մրցանակ (1949) - բուժական պրակտիկայում նոր տեսակի բուժաշիճուկի մշակման և ներդրման համար։ 
 ՌՍՖՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1959)
 ԽՍՀՄ ԲԳԱ-ի Պիրոգովի անվան մրցանակ (1975) «Անաէրոբային գազային վարակ» (1972) մենագրության համար

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Дмитрий Алексеевич Арапов. К 110-летию со дня рождения

Ռուս վիրաբույժներ
Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Լենինի շքանշանի ասպետներ
Սոցիալիստական աշխատանքի հերոսներ
Հայրենական պատերազմի 1-ին աստիճանի շքանշանակիրներ
Կունցևոյի գերեզմանատանը թաղվածներ
«1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալակիրներ
Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Բժշկական գիտությունների դոկտորներ