Ճուղուրեթի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի

Ճուղուրեթի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (վրացական անվանումը՝  Սուրբ Նինոյի տաճար), վրացականացված հայկական առաքելական եկեղեցի Վրաստանի մայրաքաղաք Թբիլիսիի հայաշատ Ճուղուրեթի շրջանում՝ Նինո Չխեիձեի 32 հասցեում։

Պատմություն
Եկեղեցին կառուցվել է 1807 թվականին երևանցիներ Պապին և Յակոբ Քոչարովների (Քոչարյանների) կողմից։

Հայտնի է, որ 1853 թվականին եկեղեցում նորոգման աշխատանքներ են կատարվել, որի ժամանակ այն փակ է եղել։ Նո­րո­գու­մից հե­տո՝ մեկ տարի անց վե­րա­բաց­վել է։

Թիֆլիսում խորհրդային կարգերի հաստատումից հետո՝ մինչև 1928 թվականը եկեղեցին դժվարին պայմաններում դեռևս գործել է, կատարվել են ժամերգություններ, պսակադրության արարողություններ և այլն, որից հետո Վրացական ԽՍՀ-ի իշխանությունների կողմից փակվել։

Ճուղուրեթի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու մոտ՝ դեպի Սուրբ Կարապետի ձոր տանող հատվածում գտնվել է հայկական գերեզմանոց, որտեղ եղել է նաև Ամատունիների տոհմական գերեզմանատունը։ Այստեղ է թաղված եղել իշխան Ն.Ամատունին։ Տոհմական գերեզմանատանը նախքան եկեղեցու փակվելը դեռևս կանգնեցված էին 5-6 սև մարմարե և մոտ 10 գրանիտե տապանաքարեր։ 1928 թվականից աստիճանաբար տապանաքարերը անհետացան։ Գերեզմանատան տեղում հետագայում կառուցվեցին առանձնատներ։

Խորհր­դա­յին տա­րի­նե­րին ե­կե­ղե­ցին ծա­ռա­յել է նախ որ­պես պա­հեստ, ա­պա՝ ա­կումբ։

1980-ական թվականներից սկսվել է հայկական առաքելական եկեղեցու վրացականացման գործընթացը։

Վրացականացում 
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու վրացականացման գործընթացը սկսվել է դեռևս 1980-ական թվականների կեսերից։ 1984 թվականին եկեղեցու բակում թաղված Գևորգ Միրիմանյանցի արձանագիր շիրմաքարը տեղահան արվեց և բակից դուրս տարվեց։ 1989 թվականից եկեղեցու վերանորոգման պատրվակով սկսվեց հայկական հետքերի վերացումն ու վրացական խորհրդանիշերի տեղադրումը։ Արդեն 1991 թվականին վրացականացման նպատակով սկսված շինարարական աշխատանքներն ավարտվել էին և նույն թվականի հունվարի 26-ին Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին Վրաստանի պատրիարք Իլիա 2-րդի կողմից վրաց ուղղափառ եկեղեցու ծեսով օծվեց Սուրբ Նինո անվամբ։ Օծման արարողությանը ներկա էր նաև Վրաստանի Գերագույն Խորհրդի նախագահ Զվիադ Գամսախուրդիան։ Նույն օրը եկեղեցում կատարվեց վրացական ծեսով առաջին պսակադրությունը։

Ծանոթագրություններ 

Հայկական առաքելական վրացականացված վանքեր և եկեղեցիներ‎
ճ
Թբիլիսիի հայկական եկեղեցիներ
Հին Թբիլիսի
Եկեղեցիներ այբբենական կարգով