Կովկասի 5-րդ բանակային կորպուս

Կովկասի 5-րդ բանակային կորպուս, Ռուսական կայսրության բանակի զինվորական միավորում, Կազմավորվել է Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին։

Պատմությունը

1915 թվական 

Մարտի 15-ին Կովկասի 5-րդ բանակային կորպուսի հրամանատար է նշանակվել գեներալ-լեյտենանտ է Ն․ Մ․ Իստոմինը։

Գարնանը Բոսֆորի նեղուցի շրջանում ծովային դեսանտի ափհանման համար կենտրոնացվել էր Օդեսայում և Ղրիմում կազմավորված 7-րդ բանակը, որի հրամանատարը հրետանու գեներալ Վ․ Ն․ Նիկիտինն էր։ Բանակի կազմի մեջ է մտցվել Կովկասից ժամանած 5-րդ կովկասյան կորպուսը և 20-րդ հետևակային դիվիզիան։ Սակայն ափհանումը չկայացավ և զորքերն օգտագործվեցին ճակատի ուրիշ տեղամասում։

Օգոստոս-հոկտեմբեր ամիսներին բանակային կորպուսը կռվել է 10-րդ բանակի կազմում։

Հոկտեմբերից Կովկասյան 5-րդ բանակային կորպուսը ռազմական գործողություններ է ծավալել Հարավ-Արևմտյան ճակատի 7-րդ բանակի կազմում, որի վարչակազմը տեղափոխվել էր Տերեբովլյա-Չորտկով քաղաքների շրջան։

1916 թվական 

Մայիսի 1-ին Կովկասի 5-րդ բանակային կորպուսը հետ է վերադարձել Կովկաս։

1917 թվական 

Կորպուսը գտնվել է Կովկասյան ճակատի կազմում։ Տարվա վերջում Կովկասի 5-րդ բանակային կորպուսը գլխավորում էր ընտրված հրամանատար գեներալ-մայոր Ի․ Մ․ Վասիլչենկոն։

1918 թվական 

Մարտին Կովկասի 5-րդ բանակային կորպուսը գեներալ-մայոր Ի․ Մ․ Վասիլչենկոյի հրամանատարությամբ Սևաստոպոլ քաղաքի միջով հասավ Ուկրաինա։

Ուկրաինական ժողովրդավարական հանրապետությունում կորպուսը «ուկրաինացվել է»։

Կորպուսի շտաբը գտնվում էր Եկատիրինոսլավի նահանգի Եկատիրինոսլավ նահանգական քաղաքում։

Կովկասի 5-րդ բանակային կորպուսի կադրերի բազայի հիման վրա կազմավորվել է Ուկրաինական Ազգային Հանրապետության Եկատիրինոսլավյան կորպուսը։

Զորամիավորման կազմ 

1917 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ կորպուսի կազմը՝

 123-րդ հետևակային դիվիզիա
 489-րդ հետևակային Ռիբինսկյան գունդ
 490-րդ հետևակային Ռժևսկյան գունդ
 491-րդ հետևակային Վարնավինյան գունդ
 492-րդ հետևակային Բարնաուլյան գունդ
 123-րդ հրետանային դիվիզիա
 127-րդ հետևակային  դիվիզիա
 505-րդ հետևակային Ստարոկոնստանտինովյան գունդ
 506-րդ հետևակային Պոչաևյան գունդ
 507-րդ հետևակային Ռեժիցկյան գունդ
 508-րդ հետևակային Չերկասկյան գունդ
 127-րդ հրետանային բրիգադա
 Կովկասյան առանձին լեռնային հրետանային դիվիզիոն
 Միխայլովական լեռնային հրետամարտկոց
 10-րդ Սիբիրյան հրետանային բրիգադի 3-րդ դիվիզիոն
 41-րդ հրասանդային դիվիզիոն
 Հրասանդային ոչ հաստիքային հրետամարտկոց
 3-րդ Կովկասյան կոզակային գունդ
 55-րդ Դոնի կոզակային գունդ
 Սևծովյան կոզակային հարյուրյակ
 5-րդ Կովկասյան սակրավոր գումարտակ

Հրամանատարներ 

 Նիկոլայ Միխաիլովիչ Իստոմին (15.3.1915 — 2.4.1916)
 Վլադիմիր Ալեքսանդրովիչ Յաբլոչկին (2.4.1916 — 15.4.1917)
 Նիկոլայ Նիկոլաեվիչ Բարատով (25.4.1917 — 7.6.1917)
 Վլադիմիր Ալեքսանդրովիչ Յաբլոչկին (7.1917 — 7.10.1917)
 Ֆյոդոր Գրիգորևիչ Չերնոզուբով (10.10.1917-ից)
 Իգնատիյ Միխայլովիչ Վասիլչենկո, գեներալ-մայոր, (1917-ի վերջ — 1918 թվականի գարուն).

Ծանոթագրություններ

Աղբյուներ 

 Եվգենի Վասիլեվիչ Մասլովսկի 1914—1917թթ Աշխարհամարտը Կովկասյան ճակատում Փարիզ, 1933.

Արտաքին հղումներ 

 http://www.grwar.ru/persons/persons.html?id=704 Առաջին աշխարհամարտում ռուսական բանակը։ Ռուսական բանակը Մեծ պատերազմում։ Վասիլչենկո Իգնատի Միխայլովիչ։
 http://lib.znate.ru/docs/index-108855.html  Գրադարան։ III գլուխ։ Առաջին աշխարհամարտում միավորումը՝ Արևելյան Սիբիրից։ (1914 օգոստոս — 1915թ․ հոկտեմբեր).

Ռուսաստանի բանակային կորպուսները Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ
Ռուսական կայսրության բանակային կորպուսներ
Ռազմական պատմություն