Մենթորություն

Մենթորություն (), փոխհարաբերություն, որի ժամանակ ավելի փորձառու և գիտակ մարդը օգնում և ուղղորդում է ավելի քիչ փորձառու կամ ավելի քիչ գիտելիք ունեցող մարդուն։ Ուղղորդողը կարող է լինել ավելի մեծ կամ ավելի երիտասարդ, քան այն մարդը, ում նա  ուսուցանում է, բայց պետք է լինի կայացած մասնագետ իր մասնագիտական ոլորտում։ Մենթորությունն ուսուցման ու  զարգացման համագործակցություն է, որի դեպքում միմյանցից սովորում են երկու կողմերը։ Մենթորը պետք է պատրաստ լինի փոխանցել իր փորձը, գիտելիքները և հմտությունները և խթանի այն անհատների հոգեբանական, մտավոր և մասնագիտական զարգացումը, ովքեր համարվում են իրենց հովանավորյալները՝ մենթիները։ Մենթին (protégé/սան) էլ իր հերթին պետք է ջանք չխնայի լավագույն արդյունք ապահովելու և իր ձեռք բերած գիտելիքները գործնականում կիրառելու համար։ Մենթորին անվանում են նաև կնքահայր/կնքամայր կամ վարդապետ (ռաբբի)։

Պատմություն 
Մենթորության գաղափարը եղել է դեռևս Հին Հռոմում։ Մենթորը Ոդիսևսի իմաստուն ու վստահելի խորհրդատուն էր, ինչպես նաև նրա որդու` Տելեմակուսի ուսուցիչը։ Երբ Հոմերոսի «Ոդիսականում» Ոդիսևսն իր հայտնի ճամփորդությանն է գնում, պետությունը ու որդու խնամքը վստահում է Մենթորին։ Անգլերենում Մենթորի անունը դարձել է հասարակ գոյական ու սահմանվում է որպես վստահելի խորհրդատու և ուղեկցող։

Տեխնիկան 

Մենթորության նպատակն է զարգացնել ամբողջական անհատ, ուստի մոտեցումները պետք է լինեն կշռադատված և իմաստավորված՝ լավագույն արդյունքի գալու համար։ 1995 թվականի մի ուսումնասիրություն ցույց տվեց, որ բիզնեսի ոլորտում կատարված  մենթորության ժամանակ մենթորները օգտագործել են հետևյալ հինգ տարածված մոտեցումները՝

 Համագործակցություն, երբ մենթորը ցուցաբերում է հոգեբանականևզգացմունքային աջակցություն, ուղղակի, անմիջական օգնության և դերային մոդելի միջոցով խթանում է նրա մասնագիտական աճը։
 Սերմնացան, երբ մենթորը բացահայտում է իր մենթիի կարողութուններն ու  գիտելիքները և նախապատրաստում է նրան նոր գիտելիքների ձեռքբերմանը։
 Կատալիզ, երբ ուսուցման պրոցեսը հասնում է ամենաբարձր մակարդակի, և մենթորն  իր սանին ուղղորդում է դեպի նոր մտածելակերպ և արժեքների վերագնահատում։
 Ցուցադրում, երբ մենթորն իր անձնական օրինակով է ուսուցանում, ներկայացնում է իր նվաճումները, ձեռքբերումները և օրինակներ է բերում իր անձնական կյանքից։
 Բերքահավաք, երբ մենթորն ամփոփում է համատեղ աշխատանքը, տալիս է հարցեր և միասին անում են  եզրակացություններ․ «Ի՞նչ ես սովորել», «Որքանո՞վ է դա  օգտակար քո համար»։

Գոյություն  ունի մենթորության կազմակերպման 3 տեսակ։ Դրանք են՝

 Թիմային մենթորություն։ Սա մենթորության նորարարական տեսակ է, որի մեջ ներգրավված են մեկից ավելի մենթորներ, որոնք ունեն տարբեր հմտություններ և ուժեղ կողմեր։ Ուստի այն փոխշահավետ և փոխուսուցողական պրոցես է և՛ մեթորների, և՛ մենթիի համար։
 Խմբային մենթորություն, երբ մի քանի մենթիներին ուղղորդում է մեկ մենթոր, մեկ խմբի շրջանակներում։
 Անհատական մենթորություն, ավանդական մենթորության ձև, երբ մեկ մենթորին կցվում է մեկ մենթի։
Մենթորությունը կարող է տեղի ունենալ 

 Առցանց՝ էլեկտրոնային  մենթորություն, երբ մենթորն ու մենթին միմյանց հետ շփվում են միայն ինտերնետով։
 Առերես, երբ համագործակցությունը տեղի է ուենում կենդանի շփման ընթացքում

Ծանոթագրություններ

Լրացուցիչ ընթերցանություն 
 Alliance for Excellent Education. (2005) Tapping the potential: Retaining and developing high-quality new teachers. Washington, DC: Alliance for Excellent Education.
 Boreen, J., Johnson, M. K., Niday, D., & Potts, J. (2000). Mentoring beginning teachers: guiding, reflecting, coaching. York, Maine: Stenhouse Publishers.
 
 Cheng, M. & Brown, R. (1992). A two-year evaluation of the peer support pilot project. Evaluation/Feasibility Report, Toronto Board of Education. ED 356 204.
 
 Cox, M.D. (1997). Walking the tightrope: The role of mentoring in developing educators as professionals, in Mullen, C.A.. In M.D. Cox, C.K. Boettcher, & D.S. Adoue (Eds.), Breaking the circle of one: Redefining mentorship in the lives and writings of educators. New York: Peter Lang.
 Daloz, L. A. (1999). Mentor: Guiding the journey of adult learners. San Francisco: Jossey-Bass.
 Head, F. A., Reiman, A. J., & Thies-Sprinthall, L. (1992). The reality of mentoring; Complexity in its process and function. In T.M. Bey & C. T. Holmes (Eds), Mentoring: Contemporary principles and issues. Reston, VA: Association of Teacher Educators, 5-24.
 Huang, Chungliang and Jerry Lynch (1995), Mentoring - The TAO of Giving and Receiving Wisdom, Harper, San Francisco.
 Kram, K. E. (1985). Mentoring at work: Developmental relationships in organizational life. Glenview, IL: Scott, Foresman.
 Murray, M. (1991). Beyond the myths and the magic of mentoring: How to facilitate an effective mentoring program. San Francisco: Jossey-Bass.
 
 Scherer, Marge (ed.). (1999) A better beginning: Supporting and mentoring new teachers. Alexandria, Virginia: Association for Supervision and Curriculum Development.
 Project Blue Lynx , by Dan Ward. A journal article published by Defense Acquisition University, exploring an innovative approach to mentoring.

Արտաքին հղումներ 
 

Կրթական տեխնոլոգիա