Սանտա Կրուս կղզի

Սանտա Կրուս կղզի ( (ˈ santa ˈ  kɾus), , Ինդեֆատիգաբլ) Գալապագոսյան կղզիներից մեկը, զբաղեցնում է 985,55 կմ2 տարածք և ծովի մակերևույթից ունեցած առավելագույն բարձրությունը 864 մետր է։

Գտնվելով Գալապագոսյան կղզեխմբի կենտրոնում՝ հանդիսանում է մեծությամբ երկրորդ կղզին Իզաբել կղզուց հետո։ Սանտա Կրուս կղզու հարավային ափին է գտնվում նրա վարչական կենտրոն Պուերտո Աիորա քաղաքը։ Կղզին իր անունը ստացել է ի պատիվ Քրիստոնեական Սուրբ Խաչի, իսկ ավելի ուշ Ինդեֆատիգաբլ (, անխոնջ) անվանումը՝ ի պատիվ անգլիական «HMS Indefatigable» նավի։

Աշխարհագրություն 
Կզին ունի հրաբխային ծագում և գրեթե շրջանաձև տեսք։ Զբաղեցնում է 985,55 մ² տարածք, բարձրագույն կետը գտնվում է ծովի մակարդակից 864 մետր բարձրության վրա։ Գալապագոսյան կղզիների հրաբուխները պատկանում են վահանային հրաբուխների դասին։ Ենթադրում են, որ Սանտա Կրուսում վերջին ժայթքումներն եղել են ավելի քան մեկ ու կես միլիոն տարի առաջ։ Այժմ կղզին իրենից ներկայացնում է հսկա հանգած հրաբուխ։ Կղզու կենտրոնում տեղակայված հանգած հրաբուխներով սարահարթին բնորոշ է բլրապատ լանդշաֆտը, բուսական և կենդանական աշխարհի բազմազանությունը։ Կղզում է գտնվում գրեթե ամբողջական պահպանված հսկայական լավային թունելը, որն ունի 2 կիլոմետր երկարություն և մոտ 10 մետր բարձրություն։ Վերջինիս հրաբխային ծագման ապացույցը երկու հսկայական  Լոս Գեմելոս (Երկվորյակներ) խառնարաններն են, որոնք առաջացել են մագմային խոռոչների փլուզումից։

Սանտա Կրուս կղզում գտնվող Թորթուգա ծովածոցը գտնվում է Պուերտո Աիորային մոտիկ, որտեղ հնարավոր է տեսնել ծովային իգուանաների, Գալապագոսյան կղզիների էնդեմիկ թռչունների և խեցգետինների։

Բնակչություն 
Կղզու ամենախիտ բնակեցված քաղաքը  Պուերտո Աիորան է, որն ունի մոտ 12 հազար բնակչություն։ Այն միաժամանակ հանդիսանում  է Գալապագոսյան կղզեխմբի ամենախոշոր և ամենամարդաշատ քաղաքը։ Պուերտո Աիորայում է գտնվում հռչակավոր բնագետ Չարլզ Դարվինի անունը կրող հետազոտական կենտրոնը։ Բնակչության մյուս մասը, ապրելով  փոքր գյուղերում, հիմնականում զբաղվում է հողագործությամբ և անասնապահությամբ։

Զբոսաշրջություն 
Կղզիաբնակների հիմնական զբաղմունքը զբոսաշրջությունն է։ Բնական մանգրային պուրակները, հսկայական լավային թունելը, սպիտակ շնաձկների, հսկա  գալապագոսյան կրիաների և այլ էնդեմիկ կենդանինիների բազմազանությունը  կղզին դարձնում է զբոսաշրջության համար ցանկալի վայր։

Զբոսաշրջության վայրերն են.

 Չարլզ Դարվինի անվան հետազոտական կայանը
 Գալապագոսյան ազգային պարկի ծառայության գլխամասային սենյակը,
 Լավային թունելը,
 Հսկա գալապագոսյան կրիաների արգելոցները
 Իթաբակա ջրանցքը
 Սև կրիա ծովախորշը
 Սեռո Դրագոնը
 Թորթուգա ծովածոցը
 Էլ Ջարապատերրո ծովափը
 Լոս Գեմելոս (Երկվորյակներ) լավային խառնարանները

Քույր քաղաքներ 
2002 թվականի հունիսի 19-ին Սանտա Կրուս կղզին և Տեխաս նահանգի Սիբրուկ քաղաքը դարձել են քույր քաղաքներ։

Պատկերասրահ

Տես նաև 
Էկվադորի հրաբուխների ցանկը

Ծանոթագրություններ 

Գալապագոսյան կղզիներ