Թորթում

Թորթում, ավան Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Թորթումի գավառակում։ Գտնվում էր Ճորոխ գետի օժանդակ Թորթում գետի վերին հոսանքի տարածքում, գետի ձախ օժանդակի ստորին մասում, Հարկևոր լեռան ջրառատ ձորահովտում։

Հանդիսանում էր գավառակի վարչական կենտրոնը։

Աշխարհագրություն 
Ավանը շրջապատված էր այգիներով և պտղատու ծառերով։ Թորթումը հայտնի էր յուրահատուկ համ ու հոտ ունեցող կարմիր, սպիտակ տանձ ու խնձորով։

Պատմություն 
Թուրքական հայահալած քաղաքականության պատճառով հայերի մի մասը ընդունել էր մուսուլմանություն, իսկ շատերն էլ լքել էին ավանը։ XX դարի սկզբին ավանը վերածվել էր 20-25 տուն ունեցող անշուք գյուղի։

Բնակչություն 
XIX դարի սկզբին ուներ 8000 բնակիչ, որից 5000-ը՝ հայեր։

Օգտակար հանածոներ 
Թորթում մոտակայքում կան բորակի հանքեր։

Պատմամշակութային կառույցներ 
Ավանը շրջափակված է բավականին հնություններով, որոնցից հիշարժան են բնական վիթխարի ժայռ պատվանդանի վրա կառուցած Թորթումի ավերակ բերդը և Էշկիձորո ու Ընկուզկա բերդերը։

Աղբյուրներ 
 «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
 Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Տես նաև 
 Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

Ծանոթագրություններ 

Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Թորթումի շրջանի համայնքներ