Ալեքսանդր Գալիչ

Ալեքսանդր Գալիչ (, իսկական ազգանունը՝ Գինզբուրգ, , ), ռուս բանաստեղծ, սցենարիստ, դրամատուրգ, արձակագիր, երգերի հեղինակ և կատարող։

«Գալիչ» գրական ծածկանունն ընտրել է իր ազգանվան «Գ», անվան «Ալ» սկզբնատառերի և հայրանվան վերջին «իչ» տառերի միացումից։ Ծնվել է Եկատերինոսլավում (այժմ՝ Դնեպրոպետրովսկ), հրեա մտավորականների ընտանիքում։ 1920 թվականին Գալիչի ընտանիքը տեղափոխվում է Սևաստոպոլ, իսկ 1923 թվականին՝ Մոսկվա։ Առաջին բանաստեղծությունը տպագրվել է 1932 թվականին՝ Ալեքսանդր Գինզբուրգ անուն-ազգանունով։ Իններորդ դասարանն ավարտելուց հետո Գալիչը գրեթե միաժամանակ ընդունվում է Գորկու անվան գրականության ինստիտուտ և Ստանիսլավսկու օպերային-դրամատիկական ստուդիա, բայց շուտով թողնում է և՛ ինստիտուտը, և՛ ստուդիան։ Ապա ուսումը շարունակում է Ա. Արբուզովի և Վ. Պլուչեկի թատրոն-ստուդիայում (1939)։ 1940 թվականի փետրվարին ստուդիան ներկայացնում է «Քաղաքն արշալույսին» ներկայացումը, որի հեղինակներից մեկը Գալիչն էր։ Նա պիեսի և ներկայացման համար գրել էր նաև երգեր։

Երբ սկսվում է պատերազմը, Գալիչին զորակոչում են բանակ։ Բայց բժշկական հանձնաժողովը նրա մոտ սրտի բնածին արատ է հայտնաբերում և ազատում է ծառայությունից։ Գալիչը երկրաբանահետախուզական խմբի հետ ուղևորվում է հարավ, որտեղ, Գրոզնի քաղաքում, սկսում է աշխատել տեղական դրամատիկական թատրոնում մինչև 1941 թվականի դեկտեմբերը։ Ապա նա ուղևորվում է Տաշքենդ, որտեղ Արբուզովն իր երբեմնի ուսանողների հետ սկսել էր թատերական խումբ ձևավորել։

1950-ականների վերջերից Գալիչն սկսում է երգեր գրել և նվագել կիթառով։

Շարունակելով ինչ-որ չափով Ալեքսանդր Վերտինսկու ռոմանսային ավանդույթներն ու արվեստը՝ Գալիչը դարձավ ռուսական հեղինակային երգի ժանրի վառ ներկայացուցիչներից մեկը (Վլադիմիր Վիսոցկու և Բուլատ Օկուջավայի հետ մեկտեղ)։ Նրա առաջին երգերը թեև քաղաքական առումով «անվնաս» էին, այդուհանդերձ խորթ էին խորհրդային գեղագիտությանը։ Այդպես սկսվեց արմատական բեկումը նրա ստեղծագործության մեջ։ Դրան նպաստեց նաև «Մատրոսկայա տիշինա» պիեսի հետ կապված պատմությունը, որը Գալիչը գրել էր «Սովրեմեննիկ» նոր ստեղծվող թատրոնի համար, բայց ներկայացումը չբեմադրվեց, հեղինակին հայտարարեցին, թե նա աղավաղված է ներկայացնում հրեաների դերը Հայրենական մեծ պատերազմում։

Ալեքսանդր Գալիչը հայերեն 
 Ամպերը; Ոսկեխույզների վալսը; Հարցրեք, տղաներ; Սխալը; Ժիվագոյի հիշատակին; Ելից երգ; Ամեն ինչ այնպես անժամանակ; Բնանկար; Կարդալով «Լիտերատուրնայա գազետա»; Վերջին երգ; Յոթ ցանկապատից անդին; Ներկարարների, հնոցպանի և հարաբերականության տեսության մասին։ Ռուս այլախոհական պոեզիա, Ստեփանակերտ, «Ոգի-Նաիրի», 2015, էջ 79-105։ Թարգմ.՝ Խորեն Գասպարյան։

Ծանոթագրություններ 

Ռուս բանաստեղծներ
Ռուս արձակագիրներ
Ռուս դրամատուրգներ
Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Խորհրդային դրամատուրգներ
20-րդ դարի բանաստեղծներ
Խորհրդային այլախոհներ
Խորհրդային տղամարդ գրողներ
Խորհրդային բանաստեղծներ
Խորհրդային սցենարիստներ
Ռուս կոմպոզիտորներ
20-րդ դարի ռուս բանաստեղծներ
Հրեա բանաստեղծներ
Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
ԽՍՀՄ քաղաքական գործիչներ
ԽՍՀՄ կինեմատոգրաֆիստների միության անդամներ
ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ
Խորհրդային երաժիշտներ
Խորհրդային կիթառահարներ