Լյուդվիգ Բերգեր (ռեժիսոր)

Լյուդվիգ Բերգեր (, իսկական անունը՝ Լյուդվիգ Բամբերգեր (Ludwig Bamberger), ), գերմանացի կինոռեժիսոր, սցենարիստ, գրող, հուշավիպագիր, դերասան։ Հեռուստաներկայացումների պիոներներից մեկն է։

Կենսագրություն
Լյուդվիգ Բամբերգերը ծնվել է 1892 թվականի հունվարի 6-ին Մայնցում, հրեական ծագմամբ բանկիր Ֆրանց Բամբերգերի ընտանիքում։ Մյունխենի և Հայդելբերգի համալսարաններում սովորել է արվեստ և գերմանագիտություն։ 1914 թվականին գրել է ատենախոսություն «Յոհան Կոնրադ Զեեկաց։ Տասնութերորդ դարի գերմանացի նկարիչը» թեմայով (Հայդելբերգ, 1916)։ Պատերազմի սկզբում կամավոր մեկնել է ռազմաճակատ, սակայն տուն է ուղարկվել վերոսկրի բորբոքման պատճառով։

Լյուդվիգ Բերգերն զբաղվել է թատերական ռեժիսուրայով և 1916 թվականի մարտի 25-ին Մայնցի քաղաքային թատրոնում բեմադրել է իր «Սիրո այգեպանուհին» պիեսը՝ ըստ Մոցարտի «Թվացյալ այգեպանուհին»։ Հետագա տարիներին աշխատել է Բեռլինի թատրոններում՝ բեմադրելով բազմաթիվ դասական ստեղծագործություններ, հիմնականում Վիլյամ Շեքսպիրից։

1920 թվականից Լյուդվիգ Բերգերը աշխատել է կինոյում։ Նշանակալի են եղել նրա «Մի բաժակ ջուր» և «Կորած կոշիկը» ֆիլմերը (երկուսն էլ նկարահանվել են 1923 թվականին)։ Բերգերի առաջին հնչյունային ֆիլմը՝ «Թափառաշրջիկների արքան», ստեղծվել է 1930 թվականին ԱՄՆ-ում։ Նրա ամենահայտնի ֆիլմն է «Վալսերի մարտը» մյուզիքլը (1933, Ռենատա Մյուլլերի, Հաննա Վաագի ու Վիլլի Ֆրիչի մասնակցությամբ)։

1935 թվականին Լյուդվիգ Բերգերը մեկնել է Անգլիա՝ ճանապարհին լինելով Ֆրանսիայում ու Նիդերլանդներում։ Շուտով նա վերադարձել է Գերմանիա, որտեղ մեկուսի կյանք է վարել Շլանգենբադում։ Նա փորձել է պատվերներ ստանալ Փարիզից ու Լոնդոնից, սակայն արտասահմանում նկարահանել է միայն «Երեք վալս» և «Բաղդադի գողը» ֆիլմերը։ Ֆրանսիական գործողության ժամանակ Լյուդվիգ Բերգերը գտնվել է Նիդերլանդներում և խուսափել ձերբակալությունից՝ օգտագործելով կեղծ փաստաթղթեր։

Պատերազմից հետո Լյուդվիգ Բերգերը շատ է ճանապարհորդել և Գերմանիա է վերադարձել 1947 թվականին։ Նա աշխատել է ԳԴՀ-ում որպես թատրոնի և ռադիոներկայացումների ռեժիսոր՝ կրկին մեծ մասամբ բեմադրելով Շեքսպիրի ստեղծագործություններից։ Միաժամանակ նա գրել է պիեսներ, արձակ գործեր և մենագրություններ։ Նա հաջողության է հասել նաև հեռուստաներկայացումների վրա աշխատելիս։

Լյուդվիգ Բերգերը եղել է Բեռլինի 6-րդ միջազգային կինոփառատոնի ժյուրիի անդամ։

Լյուդբիգ Բերգերը թարգմանել է Շեքսպիրի մի քանի պիեսներ, այդ թվում՝ «Ցիմբելին», «Համլետ» և «Տիմոն Աթենացի»։

Լյուդվիգ Բերգերը մահացել է 1969 թվականի մայիսի 18-ին։ Թաղված է Մայնցի գլխավոր գերեզմանատանը։

Ֆիլմագրություն

 1920 – Der Richter von Zalamea
 1921 – Der Roman der Christine von Herre
 1923 – Ein Glas Wasser. Das Spiel der Königin
 1923 – Der verlorene Schuh
 1925 – Ein Walzertraum
 1927 – Der Meister von Nürnberg
 1928 – Կինը Մոսկվայից – Die Dame aus Moskau
 1928 – Sünden der Väter
 1929 – Das brennende Herz
 1930 – Թափառաշրջիկների արքան – Der König der Vagabunden
 1930 – Playboy of Paris
 1930 – Le petit café
 1932 – Ich bei Tag und Du bei Nacht
 1932 – A moi le jour, à toi la nuit
 1932 – Early to Bed
 1933 – Վալսերի մարտը – Walzerkrieg
 1933 – La guerre des valses
 1937 – Պիգմալիոն – Pygmalion
 1938 – Երեք վալս – Drei Walzer
 1940 – Բաղդադի գողը – Der Dieb von Bagdad
 1940 – Ergens in Nederland
 1950 – Ballerina
 1954 – Խաղացողը – Die Spieler
 1955 – Ունդինա – Undine
 1956 – Շտրեզեման – Stresemann
 1957 – Սոկրատեսի մահը – Der Tod des Sokrates
 1958 – Was ihr wollt
 1961 – Hermann und Dorothea
 1964 – Ottiliens Tollheiten
 1968 – Odysseus auf Ogygia

Ստեղծագործություններ
 Wir sind vom gleichen Stoff, aus dem die Träume sind. Summe eines Lebens, 1953 (ինքնակենսագրություն)
 Die unverhoffte Lebensreise der Constanze Mozart, 1955.
 Wenn die Musik der Liebe Nahrung ist, 1957.
 Das Irdische und das Unvergängliche. Musiker der Romantik, 1963.

Ծանոթագրություններ

Գրականություն
 H. Holba, G. Knorr, P. Spiegel. Reclams deutsches Filmlexikon. 1984

Արտաքին հղումներ
 
 Լյուդվիգ Բերգերը Գերմանիայի ազգային գրադարանի կատալոգում

Գերմանացի ռեժիսորներ
Գերմանացի սցենարիստներ
Գերմանացի գրողներ
Գերմանացի դերասաններ
Գերմանիայի հրեաներ