Ռուսականացում

Ռուսականացում () կամ ռուսաստանացում (), մշակութային ձուլման գործընթացի ձևաչափ, որի ընթացքում ոչ ռուսական համայնքները կամ անհատները հրաժարվում են սեփական մշակույթից և լեզվից հոգուտ ռուսական մշակույթի և ռուսաց լեզվի։

Պատմական առումով եզրը վերաբերվում է Ռուսական կայսրության և Խորհրդային Միության պաշտոնական և ոչ պաշտոնական քաղաքականությանը՝ Ռուսաստանի ազգային միավորների և ազգային փոքրամասնությունների նկատմամաբ, ինչը ուղղված էր Ռուսաստանի, ռուսների և ռուսականի գերիշխումն ամրապնդելուն։

Ռուսականացման հիմնական ուղղություններ են քաղաքականությունը և մշակույթը։ Քաղաքականության մեջ ռուսականացման տարրը հանդիսանում է ազգային հաստատություններում ռուսներին առանցքային վարչական պաշտոններին շնորհումը։ Մշակույթի մեջ ռուսականցումը հանդիսանում է ռուսաց լեզվի գերիշխմանը պաշտոնական թղթարարության և ազգային իդիոմների ուժեղ ռուսական ազդեցության տակ լինելը։ Այդ ամենի արդյունքում տեղի ունեցող ժողովրդագրության փոփոխությունը նույնպես դիտարկվում է որպես ռուսականացման ձևաչափ։

Վերլուծության տեսանկյունից օգտավետ է առանձնացնել ռուսականությունը որպես անհատի կամ որևէ հասարակական միավորի էթնիկ ինքնության փոփոխության գործընթացը ոչ ռուսականից՝ ռուսականի, և ռուսականությունը որպես ոչ ռուսական մշակույթի մեջ և տարածքների վրա ռուսաց լեզվի, մշակույթի և ժողովրդի տարածման գործընթացը, ինչը հաճախ տարբերվում է խորհրդայնացումից () կամ ԽՍՀՄ Կոմունիստական կուսակցության կողմից իր վերահսկողության գտնվող տարածքում սահմանված ինստիտուցիոնալ ձևաչափերից։ Այդ իմաստով, չնայած ռուսականցումը սովորաբար զուգորդվում է ռուսաստանացմանը () և ռուսական իշխանության ներքո իրականցվող խորհրդայնացմանը, ամեն մեկը կարելի է դիտարկվել որպես առանձին գործընթաց։ Ռուսաստանացումը և խորհրդայնացումը, օրինակ, ոչ միշտ են ինքնաբերաբար բերում ռուսականացմանը՝ ոչ ռուսների լեզվի և ինքնության փոփոխությանը հոգուտ ռուսականի։ Այդպիսով, չնայած ռուսաց լեզվի և մշակույթի երկարատև ազդեցությանը, ինչպես նաև խորհրդայնացմանը, խորհրդային ժամանակաշրջանի ավարտին ոչ ռուսները Խորհրդային Միությունում ռուսների հանդեպ մեծամասնություն կազմելու եզրին էին հասել։

Արտաքին հղումներ
 Ռուսականացումը Լիտվայում
The Civic Identity of Russifying Officials in the Empire’s Northwestern Region after 1863 by Mikhail Dolbilov  (PDF)
 Permanent mission of Caucasian Institute for Democracy Foundation opened in Tskhinvali  – Regnum News Agency (Russia), 9 December 2005
 Թաթարստանը մերժում է ռուսերենի գերիշխող դերը  – Kommersant, 6 March 2006
Forgetting How to Speak Russian | Fast forward | OZY  (January 7, 2014)

Ծանոթագրություններ 

Ռուսական կայսրության քաղաքականություն
ԽՍՀՄ պատմություն
Բելառուսի պատմություն (1795–1918)
Լիտվայի պատմություն (1795–1918)
Լիտվերենի պատմություն
Լեհական թագավորություն
Ուկրաինայի սոցիալական պատմություն
Հայաստանի սոցիալական պատմություն
ԽՍՀՄ ներքին քաղաքականություն
Մշակութային ձուլում
Ռուս-լեհական հարաբերություններ

Սլավոնականացում
ԽՍՀՄ ազգային քաղաքականություն