Գիշերվա փայլը

«Գիշերվա փայլը» (կամ «Գիշերվա փայլը մականունով ձին», (), չինացի նկարիչ Հան Գանի ձեռակերտ թղթագլան՝ ստեղծված 8-րդ դարի կեսերին (շուրջ 750 թվականին)։ Ներկայումս ստեղծագործությունը գտնվում է Մետրոպոլիտեն թանգարանի հավաքածուում։ Նկարը թանգարանին է հանձնվել 1977 թվականին։

Նկարագրություն 
Նկարում պատկերված է Թան դինաստիայի կայսր Սյուան ցզունի սյունին կապված ձիու դիմապատկերը։  Իր ժամանակին Հան Գանը համարվում էր Չինաստանի պատմության մեջ լավագույն ձի պատկերող նկարիչը։ Նա հայտնի էր նրանով, որ իր ստեղծագործություններում հավաստի ձևով էր ներկայացնում ձիու արտաքին տեսքն ու բնավորությունը, գերազանց տիրապետում էր նրանց վարքագծին ու սովորույթներին։ Չինաստանում կայսերական ձիու դիցաբանական ստեղծագործություններին բնորոշ էին լայն բիբերով վառվռուն աչքերով և ծառս եկած սմբակներով ձիերի պատկերները։ Կայսեր հետ զրույցում ինքը՝ Հան Գանը, պնդում էր, որ ախոռներում գտնվող ձիերը համարվում էին իր գեղանկարչության ուսուցիչները։ Սյուան-ցզունի հրամանով Հան Գանը ստեղծել է հանրահայտ նժույգների «դիմանկարների» մի ամբողջ շարք։

Եվրոպական  արվեստաբանները հաճախ նշում են Հան Գանի և չինական գեղանկարչության մյուս ներկայացուցիչների նկարների պայմանականությունը և դրանում էական տարբերություններ են տեսնում չինական անիմալիստների և կենդանիներ պատկերող եվրոպացի արվեստագետների ստեղծագործությունների միջև, և այդ պարզության և պայմանականության պայմաններում «Գիշերվա փայլը» չի կորցնում իր արտահայտչականությունն ու խանդավառությունը։ Ի տարբերություն Կենտրոնական Ասիայի ցեղատեսակների ձիերի նատուրալիստական պատկերների՝ «Գիշերվա փայլի» նժույգն ունի ավելի քիչ իրատեսական համամասնություններ, նկարում ձին ունի շատ կարճ և բարակ ոտքեր և բավականին կլորավուն մարմին։  Հան Գանը ձիուն պատկերել է մարդկային հատկանիշներով, նրա տանջված հայացքը ուղղված է դիտողին և կարծես կարեկցանք և օգնություն է հայցում։ Սյունին կապվածությունը և ձիու զգացմունքային տեսքը պատկերում են կայսերական արքունիքի կյանքի տխուր կողմերը։

Նկարչի ստեղծագործությունների բնօրինակներից շատերը չեն պահպանվել, բայց դրանք բազմիցս պատճենվել են հետագա դարերի գեղանկարիչների կողմից։ Նախկին սեփականատեր կոլեկցիոներների կնիքների և ստորագրությունների բազմազանությունը հաստատում են, որ նկարները պատկանել են Հան Գանին։ Սակայն նկարչի կնիքը և ստորագրությունն այդ նկարների վրա չկա։   Դրանց վրա առկա է Հարավային Թանի կայսր Լի Յուի և Ցյանլունի կայսր Մի Ֆեյի կնիքները։ Նկարների վրա կնիքները և ստորագրությունները դրվում էին հազարավոր և ավելի տարիների ընթացքում։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 

Մետրոպոլիտեն թանգարանի նկարներ
Չինական գեղանկարչություն