Ֆորտ Բրիջ

Ֆերտ օֆ Ֆորտ երկաթուղային կամուրջ կամ ուղղակի Ֆորտ Բրիջ (), երկաթուղային կամուրջ Շոտլանդիայի արևելյան մասում։ Կառուցվելով 1882- 1890 թվականներին՝ կամուրջը եղել է աշխարհի առաջին բարձակային կամուրջներից մեկը։ Կառուցման առաջին տարիներին այն եղել է աշխարհի ամենաերկար թռիչք ունեցող կամուրջը: Կամուրջը Շոտլանդիայի մայրաքաղաք Էդինբուրգը կապում է Ֆայֆ մարզի հետ։ Կամուրջը և երկաթգիծը պատկանում են բրիտանական «Network Rail» ընկերությանը։

1999 թվականին բրիտանական կառավարությունը առաջարկել է կամուրջը ներառել ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկի մեջ։ Երկաթուղային կամրջի տակով անցնում է Ֆորտ Ռոուդ ավտոմայրուղին, որի կառուցումը ավարտվել է 1964 թվականին։

Երկար ժամանակ Շոտլանդիայի Էդինբուրգ և Աբերդին քաղաքները կապված են եղել միայն երկու կամուրջներով՝ Ֆորտ Բրիջով և Ֆերտ օֆ Թեյով։ Մինչ այդ, 1806 թվականին առաջարկվել է ներկայիս կամրջի վայրում կառուցել ստորջրյա թունել, իսկ 1818 թվականին՝ կամուրջ։ Սակայն երկու ծրագրերն էլ մերժվել են։ 1865 թվականին Շոտլանդիայի կառավարությունը որոշել է Քուինսֆրի գյուղի մոտ կառուցել կամուրջ։ Կամրջի շինարարությունը սկսվել է 1879 թվականի դեկտեմբերի 28-ին։ 1890 թվականի մարտի 4-ին տեղի է ունեցել կամրջի բացման պաշտոնական  արարողությունը։ Բացման արարողությանը մասնակցել են Մեծ Բրիտանիայի ապագա թագավոր Էդուարդ VII-ը և ֆրանսիացի հայտնի ճարտարապետ Գուստավ Էյֆելը։ Կամրջի կառուցման վրա ծախսվել է ավելի քան 3,2 միլիոն ֆունտ ստերլինգ գումար։ Անգլիացի բանաստեղծ և նկարիչ Ուիլյամ Մորիսը կամուրջն անվանել է «այլանդակության գագաթնակետ»։

Կամրջի կառուցման ժամանակ մահացել է ավելի քան 57 մարդ։

Շահագործում 

1980 թվականի հունվարի 21-ին երկու գնացքներ, որոնք ունեցել են 300 մետր երկարություն, անցել են կամրջի վրայով հարավային կողմից։ 72 տոննա քաշ ունեցող գնացքները ունեցել են 50 վագոններ, որոնց ընդհանուր կշիռը կազմել է մոտ 900 տոննա։ Փորձարկումները ցույց տվեցին, որ կամուրջը ամուր է և պատրաստ է շահագործման։

1894 թվականին կամրջով անցել են 26 451 ուղևորներ, ընդհանուր բեռնվածությունը կազմել է 7 492 833 տոննա։ 2000 թվականին կամրջով անցել են 54 800 ուղևորներ, իսկ ընդհանուր բեռնվածությունը կազմել  10 500 000 տոննա։

Զանգվածային մշակույթում 

 Կամրջի վրա է նկարահանվել Ալֆրեդ Հիչքոքի 1935 թվականին նկարահանված «39 աստիճաններ» ֆիլմը, ինչպես նաև 1959 թվականին նկարահանված ռիմեյքը։
 Ֆորտ Բրիջ երկաթուղային կամուրջը հանդիպում է «Grand Theft Auto. San Andreas» և Need for Speed: Underground համակարգչային խաղերում։
 Ֆրանսիացի պարկուրիստ Սեբաստիան Ֆուկանը, առանց ապահովագրության, բարձրացել է կամրջի ամենավերին հատվածը՝ Channel 4 բրիտանական հեռուստաընկերության «Jump Britain» հաղորդաշարի համար։

Ծանոթագրություններ 

Մեծ Բրիտանիայի կամուրջներ