Ստեփանոս Ա Ալուզ

Ստեփանոս Ա Ալուզ (ծննդյան թվականն անհայտ - մոտ 1185-1190 թվականների ընթացքում), Վասպուրականի Ամյուկ բերդի իշխան, հաջորդել է հորը՝ կյուրապաղատ Աբդլմսեհ Բ Արծրունուն, ապա դարձել Աղթամարի կաթողիկոս, փոխարինելով եղբորը՝ Դավիթ Ա-ին, մոտ 1165 - մոտ 1185-1190 թվականների ընթացքում։ Ստեփանոս Ալուզը Ամյուկի իշխան, կյուրապաղատ Աբդլմսեհ Բ-ի և Ծաղկոտնի և Կոգովիտի իշխան Ալուզի որդու՝ Արևելյան տուկ (դուքս) Գրիգորի դուստր Մարիամի որդին, Աղթամարի կաթողիկոս Դավիթ Ա-ի եղբայրը։ Սերվում էր Արծրունիների իշխանական տոհմի ճյուղերից մեկից, Խեդենեկյանների (միայն պատմագիտության մեջ կիրառվող) իշխանական տոհմից։ Մոր պապի անունով կոչվել է Ալուզ։ Ստեփանոս Ալուզի որդին էր Ամյուկի իշխան Խեդենեկ Բ Արծրունին։

Աղթամարի կաթողիկոս 
Ստեփանոս Ալուզը նախապես եղել է Վասպուրականի Ամյուկ բերդի իշխանը, ապա դարձել եպիսկոպոս։ 1161 թվականին օրինակել է մի ավետարան՝ Աղթամարի Սուրբ Խաչ վանքի Վահան եպիսկոպոսի համար։ 1165 թվականից քիչ առաջ, Դավիթ Ա կաթողիկոսի կենդանության ժամանակ օծվելով կաթողիկոս, նրա մահից հետո հաջորդել է նրան։ Մահացել է 1185ից մինչև 1190 թվականն ընկած ժամանակահատվածում։ Մեսրոպ Մաքսուդյանի «Հավաքարան անվանց կաթողիկոսաց (Աղթամարա)»-ում կա Ստեփաննոս Ա կաթողիկոս «յազատ տանէն», որը հաջորդել է Գրիգոր Ա-ին և նախորդել Գրիգոր Բ-ին։

Տես նաև 
 Աղթամարի կաթողիկոսություն
 Սև Լեռան ժողով
 Կարմիր վանք

Ծանոթագրություններ

Աղբյուրներ 
 Հայոց անձնանունների բառարան, Հր. Աճառեան։ ԵՊՀ, Երեւան, 1944, Հատոր 2, Ցուցակ 1, Էջ 38-39
 «Պատմություն Արծրունյաց տան», Թովմա Արծրունի, Դ. ժբ. (Ստեփաննոս, Ալուզ)
 «Գավազանագիրք կաթողիկոսաց Աղթամարայ», Ներսես Ակինյան, Վիեննա, 1920, էջ 36-38 (Ալուզ)

Արտաքին հղումներ 
 «Հավաքարան անվանց կաթողիկոսաց (Աղթամարա)», Մաքսուդյանց Մ., Էջմիածին, 1916, էջ 59

Արծրունիներ
Խեդենեկյաններ
Հայոց իշխաններ
Հոգևորականներ
Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսներ
Աղթամարի Կաթողիկոսներ