Էրգոմետրին

Էրգոմետրին․ հայտնի նաև էրգոնովին, օգտագործվում է ծննդաբերությունից հետո, արգանդի կրճատման համար, արյունահոսության՝ բարդացած ծծնդաբերության ժամանակ, արյունահոսությունը դադարեցնելու ժամանակ։ Այն կարող է օգտագործվել կամ ուղղակի խմելով, կամ ներերակային ներարկմամբ։ Այն սկսում է ազդել 15 րոպե հետո, երբ խմում են, իսկ ներերակային ներարկման ժամանակ՝ ավելի արագ։ Ազդեցությունը տևում է 45-180 րոպե։

Ամենատարածված կողմնակի ազդեցություններն են՝ բարձր զարկերակային ճնշում, սրտխառնոց, նոպաներ, գլխացավ և ցածր զարկերակային ճնշում։ Այլ լուրջ կողմնակի ազդեցություն կարող է լինել էրգոտիզմը։ Այն սկզբում պատրաստվում էր եղջերասնկից, բայց կարող է պատրաստված լինել նաև լիզերգինի թթվից։ Էրգոմետրինը կանոնավորված է, քանի որ այն կարող է օգտագործվել դիէթիլամիդ լիզերգինի թթվի համար։

Էրգոմետրինը հայտնաբերվել է 1932 թվականին։ Այն գրանցված է Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության հիմնական դեղամիջոցների կազմակերպությունում, որպես ամենաարդյունավետ և անվտանգ դեղամիջոց, որն անհրաժեշտ է առողջապահական համակարգում։ 2014 թվականի դրությամբ, զարգացող երկրներում մեծածախ գնման դեպքում ներարկման չափաբաժինն արժեքը 0,12-0,41 ԱՄՆ դոլար, իսկ կոճակները՝ 0,01 ԱՄՆ դոլար։ ԱՄՆ-ում 1 դեղաչափի արժեքն է 1,75 ԱՄՆ դոլար։

Բժշկական կիրառություն 
Այն ունի կիրառում մանկաբարձության մեջ, որպեսզի հեշտացվի պլացենտայի դուրս բերումը և ծծնդաբերությունից հետո դադարեցնի արյունահոսությունը, ստիպելով նեղանալ արյան անոթների պատերի հարթ մկաններին, այդ եղանակով կրճատելով արյան հոսքը։ Այն սովորաբար միանում է օքսիտոցինի (Սինտոցինոն) հետ, ինչպես սինտոմետրին։

Այն կարող է առաջացնել ջղաձգում սրտի պսակաձև զարկերակներում։ Այն օգտագործվում է, որպեսզի ախտորոշվի Պրինցմետալի ստենոկարդիան։

Կողմնակի ազդեցություններ 
Կողմնակի ազդեցություններն են՝ սրտխառնոց, փսխում, ցավ որովայնում, փորլուծություն, գլխապտույտ, աղմուկ ականջներում, ցավ կրծքավանդակում և առիթմիա, հևոց, պապուլա և շոկ։ Դեղաչափի չարաշահումը բերում է բնորոշ թունավորման, էրգոտիզմի կամ «սուրբ Անտոնի կրակ»՝ երկարատև անոթային կծկում, որը կարող է հանգեցնել փտախտի և ծայրատման, հարուցինացիաների և դեմենցիայի, աբորտների։

Մարսողական համակարգի խանգարումները, ինչպիսիք են, փորլուխությունը, սրտխառնոցը և փսխումը՝ տարածված են։ Դեղամիջոցի օգտագործումը հակացուցված է հղիության, անոթային հիվանդությունների և հոգեկան խանգարման ժամանակ։

Ազդեցության մեխանիզմ 
Այն ազդում է α-ադրեներգիկ, դոպամինի և սերոտոնինի ռեցեպտորների վրա (5-HT2 ռեցեպտոր), այն արգանդի վրա (և այլ հարթ մկանների վրա) ունի ուժեղ խթանող ազդեցություն՝ ոչ ուղղակիորեն կապված, ռեցեպտորի տեսակի հետ։

Պատմություն 
Դեռևս շատ դարեր առաջ,մանկաբարձների կողմից հայտնի է եղել էրգոմետրինի ֆարմակոլոգիական հատկությունները և օգտագործվել է, սակայն ամբողջովին հետազոտվել և հայտնի է դարձել 20-րդ դարում։ Սակայն դրա աբորտիվ ազդեցության և էրգոտիզմի վտանգից ելնելով, այս դեղամիջոցը նշանակում էին զգուշությամբ, միայն ծննդաբերությունից հետո՝ արյունահոսությունը դադարեցնելու նպատակով։

Էրգոմետրինը առաջին անգամ զատել և ստացել են Մոիրը և Դուդլին՝ 1935 թվականին։ Կարոլին դե Կոստան հաստատել է, որ էրգոմետրինի պրոֆիլակտիկ ընդունումը ծննդաբերությունից հետո, նպաստում է արյունահոսության դադարեցմանը, որի շնորհիվ, հատկապես արևմուտքում՝ 20-րդ դարում, կրճատվել է ծննդաբերության ժամանակ արյունահոսության պատճառով մահացությունների թիվը։

Իրավական կարգավիճակ 
Էրգոմետրինը ներառված է Միացյալ Նահանգների հոգեմետ դեղերի և թմրադեղերի անօրինական շրջանառության դեմ պայքարի ցուցակ համար 1-ում, որպես հնարավոր նախանյութ LSD-ի սինթեզի համար։

Ծանոթագրություններ 

Դեղեր
Ալկալոիդներ