Խուրշիտբանու Նաթավան Ջավանշիր

Խուրշիտբանու Նաթավան Ջավանշիր (, 1832, Շուշի - 1897, Շուշի), 19-րդ դարի ադրբեջանական նշանավոր բանաստեղծուհի, Ղարաբաղի խան Մեհդիկուլու խան Ջավանշիրի դուստր, Իբրահիմխալիլ խանի թոռնուհի։

Կենսագրություն 
Խուրշիդբանու Նաթավանը ծնվել է 1832 թվականի օգոստոսի 15-ին Շուշիում։ Խուրշուդբանուն ընտանիքի միակ զավակն էր։ Նա նաև հայտնի է որպես «Խան գիզի (Խանի դուստրը)»։ Նա սկսեց սովորել ժամանակի գիտնականներից և արհեստավորներից։ Խուրշիդբանու Նաթավանը սովորել է արաբերեն և պարսկերեն։ Նատավանի հայացքների և գեղարվեստական ճաշակի ձևավորումը մեծ դեր է խաղացել հայտնի անձանց, ինչպիսիք են՝ Քասիմ բեկ Զաքիրը, Միրզա Ջամալ Ջավանշիր-Ղարաբաղը, Միրզա Ադիգոզալ բեյ Կարաբաղը, Ահմեդ Բեյ Ջավանշիրը։ Ըստ պատմաբանների, այդ ժամանակոմ արտաքին և ներքին իրավիճակը լրջորեն սրվում է։ Խուրշուդբանուն ամուսնացել է Խասայ Խան Ուսմիևի հետ։ 1850 թվականի աշնանը Խասայ բեկ եկավ Շուշի և ամուսնացավ Խուրշիդբանու Նաթավանի հետ։ Նաթավանը ստիպված էր Թբիլիսի գնալ Հասան Բեգի հետ։ Երիտասարդության տարիներին Խուրշուդբանուն ապրել է Թիֆլիսում։ Նատավանը կարողացավ խոսել երեք լեզուներով։ 1855 թվականին ծնվեց Խուրշուդբանուի որդին։ Նրա որդու անունը Մեհիկուլուն էր։ 1856 թվականին ծնվեց նրա դուստրը՝ Խանբիկեն։
Խուրշիդբանու Նաթավանը մեծ տաղանդավոր անձնավորություն էր։ Նրա ստեղծագործությունը մեծ ազդեցություն ունեցավ ադրբեջանական մշակույթի վրա։ Խուրշիդբանու Նատավանը իր ժամանակի ականավոր անձնավորություններից մեկն էր։ Նա հայտնի է ոչ միայն Ադրբեջանում, այլև Հարավային Կովկասում։ Նա վազեց ջրի խողովակաշարը Շուշի։ Խուրշիդբանու Նաթավանը մահացավ 1897 թ. հոկտեմբերի 1-ին։ Նա թաղվեց Աղդամի «Իմարաթ» գերեզմանատանում։

Ստեղծագործություններ  
Նատավանը սկսեց իր ստեղծագործական գործունեությունը 19-րդ դարի 50-ականներին։ 1870 թվականից ի վեր բանաստեղծուհին իրեն «Նաթավան» մականուն էր տվել և ստեղծել գեղեցիկ գազելներ և բանաստեղծություններ։ Նատավանի ստեղծագործական գործունեությունը չի ավարտվում պոեզիայով։ Նա նաև նկարել էր։ Նաթավանի բանաստեղծությունների շարքում․ «Ագլարամ (Ես լաց եմ)», «Օլայդը (եթե դա եղել է)», «Գեթդի (գնաց)», «Սենսիզ (առանց քեզ)», «Ոլուրեմ (մահանում եմ)» և այլն։

Ծանոթագրություններ 

Ադրբեջանցի բանաստեղծուհիներ
1832 ծնունդներ
19-րդ դարի բանաստեղծներ
Անձինք նամականիշերի վրա
Բանաստեղծներ այբբենական կարգով