Ավստրիական շիլլինգ

Ավստրիական շիլլինգ, Ավստրիայի դրամական միավորը 1925 թվականի մարտի 1-ին մինչև 1938 թվականը և 1945 թվականից մինչև 2001 թվականի դեկտեմբերի 31-ին եվրոյի՝ շրջանառության մեջ ներդնելը։ Պաշտոնական հապավումը ISO 4217-ով ATS (), ÖS () է։

1925 թվականին ավստրիական շիլլինգը շրջանառության մեջ է դրվել 1919 թվականից գործող ավստրիական կրոնին փոխարինող արժույթ, քանի որ վերջինս ինֆլյացիայի պատճառով արժեզրկվել էր։ 1938 թվականին Գերմանիայի կողմից Ավստրիայի բռնակցումից հետո ավստրիական շիլլինգը փոխարինվում է Ռեյխսմարկով։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո Ավստրիայում, որպես դրամական միավոր, վերականգնվում է ավստրիական շիլլինգը։

Գոյություն են ունեցել 1, 2, 5, 10, 20, 50 գրոշ դրամական արժեք ունեցող մետաղադրամներ, 1, 2, 5, 10, 20 և 50 շիլլինգ դրամական արժեք ունեցող թղթադրամներ և 20, 50, 100, 500, 1000 և 5000 շիլլինգ անվանական արժեքով բանկնոտներ։

Շիլլինգը 1925-1938 թվականներին 
Արժույթի դիզայնը նախագծվել է 1924 թվականի դեկտեմբերի 24-ին։ Այն փոխարինում էր 1919 թվականին շրջանառության մեջ դրված ավստրիական կրոնին։ Փոխանակումը տեղի է ունեցել հետևյալ արժեքով՝ 1 շիլլինգը = 10.000 կրոնի դիմաց։ 1922 թվականի վերջում Զայպելիայի դաշնային կառավարությունը Ազգերի լիգայից վերցնում է 650 միլիոն ոսկե կրոն վարկ։ Արդյունքում Ավստրիան հայտնվում է Ազգերի լիգայի ֆինանսական հսկողության ներքո։ Առաջին հանրապետության շիլլինգը համեմատաբար կայուն արժույթ էր։

Առաջին հանրապետության մետաղադրամներ 
1925 թվականին շրջանառության են դրվում 1 և 2 անվանական արժեքով գրոշ բրոնզե մետաղադրամներ, պղնձենիկելային գրոշ 10, 20, 50 գրոշ անվանական արժեքով, արծաթյա 1 շիլլինգ անվանական արժեքով մետաղադրամ։ 1931 թվականին թողարկվում է պղնձանիկելային 5 գրոշ անվանական արժեքով մետաղադրամ։ 1934 թվականին 1 շիլլինգ անվանական արժեք ունեցող մետաղադրամը փոխարինվեց պղնձանիկելային մետաղադրամով և ներկայացվեց արծաթյա 5 շիլլինգ անվանական արժեքով մետաղադրամ։ Տարբեր ժամանակներում թողարկվել են նաև 25 և 100 շիլլինգ անվանական արժեքով ոսկյա մետաղադրամներ։

Առաջին հանրապետության բանկտնոտներ 
1925 թվականին Ավստրիայի ազգային բանկը շրջանառության մեջ է դնում 5, 10, 20, 100 և 1.000 շիլլինգ անվանական արժեքով թղթադրամներ։ 50 շիլլինգ անվանական արժեքով թղթադրամը թողարկվել է 1929 թվականին։

Ռեյխսմարկերների ներդրումը շրջանառության մեջ 
 

1938 թվականին Ֆաշիստական Գերմանիայի կողմից Ավստրիայի բռնակցումից հետո ավստրիական շիլլինգը հանվում է շրջանառությունից։ Մինչև 1945 թվականը Ավստրիայի արժույթը համարվում էր ռեյխսմարկը։ Տարադրամի փոխանակման փոխարժեքը հաստատվել էր 1 ռեյխսմարկի դիմաց 1.5 ավստրիական շիլլինգ։ Ավստրիայի ազգային բանկը միացվում է Գերմանիայի Ռեյխսբանկին։

1936 թվականին թողարկված 100 շիլլինգի թղթադրամի դիզայնը հանդիսանում է 1939 թվականին թողարկված 20 ռեյխսմարկի հիմնք։

Շիլլինգը 1945-2001 թվականների ընթացքում 
1945 թվականի նոյեմբերի 30-ին շրջանառության մեջ է դրվում երկրորդ շիլլինգը։ Այն փոխանակվում էր ռեյխսմարկի հետ 1:1 հարաբերակցությամբ։ 1 մարդ իրավունք ուներ փոխանակել մինչև 150 շիլլինգ։ Նոր շիլլինգի առաջին մետաղադրամները թողարկվում են 1946 թվականին։

1947 թվականին թողարկվում են նոր թղթադրամներ։ 1950-ական թվականներին արժույթը դառնում է կայուն, և ինֆլացիան աստիճանաբար սկսեց վերանալ։ 1 ԱՄՆ դոլլարը հավասարվում էր 26 շիլլինգի։ 1971, 1976, 1986, 1997 թվականներին թողարկվել են նոր թղթադրամների շարք։

2002 թվականին ավստրիական շիլինգը փոխարինվում է եվրոյով։ Գործնականում եվրոյի կուրսը կազմում էր 1 եվրո = 13.7603 շիլլինգ հարաբերակցությամբ։

Մետաղադրամներ 
1947 և 1952 թվականներին թողարկվել են 1, 2, 5, 10 (ցինկից), 20, և 50 գրոշ (ալյումինե բրոնզային), 1, 2 և 5 շիլլինգ (ալյումինից)։

1959 թվականին թողարկվել է 1 շիլլինգ ալյումինային բրոնզից և արծաթյա 50 շիլլինգ։ 1960 թվականին հատվել է 5 և 10 արծաթյա շիլլինգներ, որոնք 1969 թվականին փոխարինվում են պղնձաճնիկելային մետաղադրամներով։ 1980 թվականին թողարկվում է 20 շիլլինգ անվանական արժեքով մետաղադրամ։

Ավստրիայի հուշադրամներ

20 շիլլինգ անվանական արժեքով հուշադրամներ 

20 շիլլինգ անվանական արժեքով հուշադրամներ

25 շիլլինգ անվանական արժեքով հուշադրամներ 
25 շիլլինգ անվանական արժեքով հուշադրամներ

50 շիլլինգ անվանական արժեքով հուշադրամներ 
50 շիլլինգ անվանական արժեքով հուշադրամներ

Թղթադրամներ 
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո՝ 1945 թվականին, շրջանառության մեջ են դրվում 50 գրոշ, 1, 2, 5, 10, 20, 25, 50, 100 և 1000 անվանական արժեքով շիլինգեր։ 1947 թվականին թողարկվում են նոր 10, 20, 100 և 1000 անվանական արժեքվ շիլլինգներ, իսկ 50 շիլլինգ անվանական արժեքով թղթադրամը թողարկվում է 1951 թվականին։ 1953 թվականին թողարկվում է 500 շիլլինգ անվանական արժեքով թղթադրամ, իսկ 1957 թվականին 10 շիլլինգ անվանական արժեքով թղթադրամը փոխարինվում է մետաղադրամով։ 1980 թվականին 20 շիլլինգ անվանական արժեքով թղթադրամները փոխարինվում են մետաղադրամով, իսկ 1988 թվականին շրջանառության մեջ է դրվում 5000 շիլլինգ անվանական արժեքով թղթադրամ։

1945 թվականի թղթադրամների շարք

1946-1947 թվականի թղթադրամների շարք

1949-1951 թվականի թղթադրամների շարք

1953-1954 թվականների թղթադրամների շարք

1956-1965 թվականների թղթադրամների շարք

1965-1970 թվականներին թողարկված թղթադրամների շարք

1983-1997 թվականներին թողարկված թղթադրամների շարք

Եվրոյի ընդունում 
2002 թվականի հունվարի 1-ից շրջանառության մեջ է դրվել եվրոն։ Շիլլինգը եվրոյին զուգահեռ շրջանառության մեջ է եղել մինչև 2002 թվականին փետրվարի 28-ը։ Շիլլինգի փոխանակումը եվրոյով տեղի է ունեցել 1 եվրո = 13.7603 շիլլինգ կուրսով։ Փոխանակման ժամկետը սահմանափակ չի եղել։ Ավստրիական ազգային բանկը ընդունում է նաև նախկինում շրջանառության մեջ եղած թղթադրամներ համաձայն սահմանված օրենքի

Տես նաև 
 Ավստրիայի ազգային բանկ
 Եվրո

Ծանոթագրություններ 

Շիլլինգ
Ավստրիայի դրամական միավորներ
Եվրոպական արժույթներ