Հայկական ջրհոր

Հայկական ջրհոր (ուկր.՝ Вірменська криниця), ճարտարապետական հուշարձան Ուկրաինայի Կամենեց-Պոդոլսկ քաղաքում, որը կառուցվել է 1581 (այլ աղբյուրներով՝ 1638) թվականին՝ քաղաքի հայ բնակիչների կողմից։ Գտնվում է Հին քաղաքի կենտրոնում։

Պատմություն 
Հայերը Կամենեց-Պոդոլսկ քաղաքում ըստ տարբեր աղբյուրների, բնակություն են հաստատել XI-XIII դարերում։ Արդեն XVII դարում քաղաքում ապրում էր 1200 հայ ընտանիք։ Նրանք հիմնականում բնակություն էին հաստատել քաղաքի հարավ-արևելյան հատվածում։ Մինչ օրս քաղաքում գոյություն ունի «Հայկական» կոչվող թաղամասը։ Կազմելով Կամենեց-Պոդոլսկի բնակչության գերակշիռ մասը, հայերը մեծ դեր էին խաղում քաղաքի մշակութային, տնտեսական և ռազմական կյանքում։ 1581 (կամ 1638) թվականին, նրանք կառուցել են ջրհոր, որը բնակչության շրջանում հայտնի էր դարձել «Հայկական ջրհոր» անվանումով։ Շինարարությունը իրագործվել էր հայ հարուստ վաճառական Ներսեսի հովանավորչությամբ։ Սակայն ջրհորի ջուրը խմելու համար պիտանի չէր, քանի որ պարունակում էր մեծ քանակությամբ աղեր, ուստի գործածվում էր այլ կարիքների համար։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին ջրհորը խիստ վնասվել էր։ Վերանորոգվել է 1956 թվականին, իսկ 1960 թվականից ծառայել որպես պահեստ։ Այն պահպանվում է պետության կողմից՝ որպես հնության հուշարձան։

Ճարտարապետություն 
Հայկական ջրհորն իրենից ներկայացնում է ոչ բարձր, բարոկկո ոճի ութանկյուն աշտարակ, որում առկա է հոծ ապառաժի մեջ փորված, 5 մ լայնությամբ և 30 մետրից ավելի խորություն ունեցող ջրհոր։ Ջրհորի վրա կառուցված աշտարակի չափսերը կազմում են 12x12 մ։ Շինության բարձրությունը 14 մ է, իսկ պատերինը՝ 8 մ։ Աշտարակի արտաքին պատերից դուրս են ելնում քառանկյուն ու հարթ որմնասյուներ, որոնք գետնախարիսխի մոտ հենվում են հիմքին։ Շինության արևելյան կողմում գտնվում է մուտքի դուռը, իսկ հարավային, հյուսիսային և արևմտյան պատերին, մարդու հասակից քիչ ավելի բարձրության վրա, առկա են 1 մ տրամաչափ ունեցող շրջանաձև պատուհաններ։

Ծանոթագրություններ 

Ուկրաինահայ ճարտարապետություն
Հայկական մշակութային ժառանգություն Ուկրաինայում
Ջրհորներ