Վռամ Դովլաթյան

Վռամ Վաղինակի Դովլաթյան (), հայ քիմիկոս-օրգանիկ։ Քիմիական գիտությունների դոկտոր (1965), պրոֆեսոր (1967)։ ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1980)։ ՀԽՍՀ գիտությունների ակադեմիայի ակադեմիկոս (1994, թղթակից անդամ՝ 1986):

Ֆրունզե Դովլաթյանի եղբայրը։

Կենսագրություն 

Վռամ Դովլաթյանը ծնվել է Նոր Բայազետում։ Մասնակցել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի («Հայրենական մեծ պատերազմ», 1941-1945) գործողություններին։ 1949 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի քիմիական ֆակուլտետը։ 1954 թվականից աշխատել է Հայկական գյուղատնտեսական ինստիտուտի ընդհանուր քիմիայի ամբիոնում, 1958-1989 թվականներին զբաղեցրել է ընդհանուր քիմիայի ամբիոնի վարիչի պաշտոնը։ 1962-2005 թվականներին եղել է նույն ինստիտուտի պեստիցիդների պրոբլեմային լաբորատորիայի վարիչ, 1962 թվականից, միաժամանակ՝ թունաքիմիկատների սինթեզի և փորձարարական լաբորատորիայի վարիչ, 1994 թվականից ՌԴ բնական ԳԱ անդամ։

Հեղինակ է ավելի քան 450 գիտական աշխատությունների։ Ստացել է հերբիցիդներ, հակասնկիկային նյութեր և աճման խթանիչներ (կրոտիլին, մեթազին, ցուլֆազին, ֆենագոն, լավին և այլն)։ Դովլաթյանի ղեկավարած պեստիցիդների գիտական պրոբլեմային լաբորատորիայում ստացված միացությունների շարքում հայտնաբերված նոր բարձրակտիվ հերբիցիդները, ֆունգիցիդներն ու աճի խթանիչները մեծ կիրառություն են գտել գյուղատնտեսության բնագավառում։ Ուսումնասիրել է ացետաքացախաթթվային բարդ եթերի քլորմեթօքսիմեթիլման ռեակցիաները, չորրորդային ամոնիումային աղերի կատալիտիկ ազդեցությունը կարբոնաթթուների բարդ եթերների առաջացման վրա։

Հայտնաբերել է քլորալկօքսի (թիո, ամինա)-սիմ-տրիազինների ինքնատիպ վերախմբավորման ռեակցիաներ (համակցված տարա-սիմ-տրիազինների ստացումով)։
Դովլաթյանի առաջարկած ցիանամինա-սիմ-տրազինների սինթեզի եղանակը արտոնագրված է Գերմանիայում, Ճապոնիայում, Շվեյցարիայում։
Ընդգրկված է համաշխարհային գիտության բնագավառի 500 ազդեցիկ առաջատարների ցուցակում։

Պարգևներ 
 Անանիա Շիրակացու մեդալ, 2002,
 Ամերիկյան կենսագրական ինստիտուտի «Տարվա մարդ-1997» կոչում,
 Ամերիկյան կենսագրական ինստիտուտի «Դարի մարդ» կոչում,
 ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ, 1980,
 «Աշխատանքային կարմիր դրոշի» շքանշան (2),
 Պատվո շքանշան,
 Հայրենական մեծ պատերազմի II աստիճանի շքանշան,
 «1941-1945 թթ Հայրենական մեծ պատերազմի հաղթանակի 20-ամյակին» նվիրված հոբելյանական մեդալ,
 «1941-1945 թվականների Հայրենական մեծ պատերազմում հաղթանակի երեսուն տարի» հոբելյանական մեդալ,
 Մեդալ «Ի հիշատակ Վլադիմիր Իլյիչ Լենինի ծննդյան 100-ամյակի»,
 «1941-1945 թվականների Հայրենական մեծ պատերազմում հաղթանակի 50 տարի», 05.05.1995, 
 «1941-1945 թվականների Հայրենական մեծ պատերազմում հաղթանակի 60 տարի» հոբելյանական մեդալ, 05.09.2005, 
 «70» հոբելյանական մեդալ. ԽՍՀՄ զինված ուժերի տարիներ», 09.05.1988, 
 «Աշխատանքի վետերան» մեդալ, 28.05.1986,
 «Իններորդ հնգամյա պլանի թմբկահար», 27.03.1985։

Երկեր 
 Օրգանական քիմիայի գործնական աշխատանքների ցուցումներ, Երևան։ Ա. հ., 1958:
 Օրգանական քիմիայի ստուգողական աշխատանքների վարիանտները։ Երևան։ Հայպետուսմանկհրատ, 1960։
 Օրգանական քիմիայի գործնական աշխատանքների մեթոդական ցուցումներ։ Երևան։ Ա. հ., 1980 (համահեղինակ)։
 Օրգանական քիմիայի դասընթաց։ ՀՊԱՀ, 2011, (համահեղինակ)։

Գրականություն 
 Վռամ Վաղինակի Դովլաթյան, Անվանի գիտնականներ-քիմիա։ ՀԳԱ-ի գիտնականների կենսամատենագիտություն։ 2000, Հայաստանի ազգային ագրարային համալսարանի գրադարան քարտարան։ Մանրամասներ։ Դովլաթյան, Վռամ Վաղինակի։

Ծանոթագրություններ 

Հայ գիտնականներ
Քիմիական գիտությունների դոկտորներ
Հայ պրոֆեսորներ
ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչներ
ԵՊՀ քիմիայի ֆակուլտետի շրջանավարտներ
ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոսներ
Պատվո շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան)
Անանիա Շիրակացու մեդալակիրներ
Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ
Հայ քիմիկոսներ
Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշանակիրներ
Հայ մանկավարժներ
Հայ օրգանիկներ