Դորա Մար

Դորա Մար (, իրական անունը՝ Henriette Theodora Markovitch, ), ֆրանսուհի նկարչուհի և լուսանկարչուհի։

Կենսագրություն և ստեղծագործություն 
Տուրենցի ֆրանսուհի և խորվաթական ծագման ճարտարապետի աղջիկ, ապրել է Արգենտինայում։ 

1920 թվականին եկել է Փարիզում, սովորել գեղանկարչություն, ապա լուսանկարչություն, ծանոթացել է Բրասաի, Անրի Կարտիե Բրեսոնի, սյուրռեալիստների հետ (Անդրե Բրետոն, Ժորժ Բատայ)։ Եղել է Ման Ռեյի օգնականը։ 1935 բացել է իր սեփական լուսանկարչական ստուդիան։ Նրա «Հայրի՛կ, կսպանեմ» (1936) ֆոտոմոնտաժը  դարձել է սյուրռեալիստական արվեստի մի յուրատեսակ այցեքարտ։

1936 թվականին ֆրանսիական «Դե Մագո» սրճարանում Պոլ Էլուարը Մարին ծանոթացրել է Պիկասսոյի հետ։ 9 տարի Մարը եղել է Պիկասոյի ընկերուհին, բնորդուհին ու մուսան։ Մարը հաճախ է լուսանկարել Պիկասոյին (հատկապես «Գեռնիկայի» վրա աշխատելու ժամանակ), նրա ազդեցությամբ է անդրադարձել գեղանկարչությանը։ Պիկասոն շատ է նկարել Մարին՝ հատկապես որպես թախծող, տխրող կին։ Նրա նկարներում Մարը մշտապես ներկայացել է որպես «թախծող կին»։

1945 թվականին՝ Պիկասոյի հետ բաժանումից հետո, Մարը խորը հոգեկան ճգնաժամ է ունեցել, հոգեբուժարանում բուժվել է Ժակ Լականի մոտ։ Գեղանկարչական աշխատանքների ցուցահանդեսից հետո (1957) երկար տարիներ փակվել է իր սենյակում, բանաստեղծություններ է գրել, նկարներ է նկարել, եղել է գրեթե մոռացված։

Մարի գեղնկարչական ժառանգությունը մեծ մասամբ բարձր է գնահատվել հասարակության և քննադատության կողմից, ներկայացվել է հետմահու ցուցահանդեսին (1999):

Ճանաչում 
 Նկարչուհու մասին գրվել են վեպեր՝ Դրագան Բուկմիրովիչ «Դորա Մար» (1998) և Նիկոլ Ավրիլ «Ես Դորա Մարն եմ» 
 Նրա դերը Ջեյմս Այվորի «Ապրել կյանք Պիկասոյի հետ» (1996) ֆիլմում խաղացել է Ջուլիան Մուրը, Պիկասոյի դերը՝ Էնթոնի Հոփքինսը։ «Հանճարը» սերիալի երկրորդ եթերաշրջանում Մարի դերը կատարել է Սամանտա Քոլին։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Դորա Մարը և Պիկասոն
 Պիկասոյի և Ման Ռեյի նկարած Մարի պատկերները
 Աշխատանքներ աշխարհի թանգարաններում
 (անգլ.)
 Ռոժի Անդրե (Ռոզա Կլայն). Դորա Մարի լուսանկարը, 1941

Ֆրանսիացի լուսանկարիչներ
Ժյուլիանի ակադեմիայի շրջանավարտներ
Սյուրռեալիստներ
Պաբլո Պիկասո
20-րդ դարի նկարչուհիներ
Ֆրանսիացի նկարչուհիներ
Փարիզի գեղարվեստի ազգային բարձրագույն դպրոցի շրջանավարտներ
Ֆրանսիացի քանդակագործներ
Ֆրանսիացի մոդելներ
Ֆրանսիացի բանաստեղծուհիներ
Ֆրանսիացի գրողներ
Ֆրանսիացի արվեստագետներ