Ալյոնա Լեդենյովա

Ալյոնա Լեդենյովա (, ), բրիտանացի սոցիոլոգ, Լոնդոնի համալսարանական քոլեջի սլավոնական և արևելաեվրոպական հետազոտությունների դպրոցի պրոֆեսոր։

Հայտնի է բլատի, կաշառակերության, հեռախոսային իրավունքի և խորհրդային ու հետխորհրդային կորպորատիվության մասին աշխատանքներով։

Կենսագրություն 
1986 թվականին ավարտել է Նովոսիբիրսկի պետական համալսարանը «տնտեսական կիբերնետիկա» մասնագիտացմամբ։ 1991-1996 թվականներին սովորել է Քեմբրիջի համալսարանի սոցիալ-քաղաքական տեսության ֆակուլտետում, ավարտել է Քեմբրիջի համալսարանի ասպիրանտուրան։

1999 թվականից դասավանդում է Լոնդոնի համալսարանական քոլեջում։ Եղել է Դևիսի անվան ռուսական և եվրասիական հետազոտությունների կենտրոնի հրավիրված մասնագետ Հարվարդի համալսարանում (2005), Մանչեստրի համալսարանում (2006), Փարիզի Քաղաքական հետազոտությունների ինստիտուտում (2010)։ 2005-2007 թվականներին եղել է Վալդայ միջազգային բանավեճի ակումբի անդամ։

2012-2017 թվականներին ղեկավարել է  Եվրոպական հանձնաժողովի՝ կոռուպցիայի հետազոտությանն ուղղված խոշորագույն նախագծի ուղղություններից մեկը՝ Anticorruption Policies Revisited: Global Trends and European Responses to the Challenge of Corruption (ANTICORRP):

Ընտանիք 
Ամուսինը Էնթոնի Հիդդենսն է։ Դուստրը սովորում է Օքսֆորդի համալսարանում։

Գիտական գործունեություն 
Լեդենյովայի հետազոտությունների շրջանակն ընդգրկում է կոռուպցիան, տնտեսական հանցագործությունները, ոչ ֆորմալ կապերն ու խնամակալ-հաճախորդ հարաբերությունները։

Իր առաջին՝ «Russia’s Economy of Favours: Blat, Networking and Informal Exchange» գրքում նա վերլուծում է բլատի ֆենոմենը՝ ոչ ֆորմալ շփումների և անձնական կապերի օգտագործումը ապրանքների և ծառայությունների ձեռքբերման համար խորհրդային համակարգում։ Նա ուսումնասիրել է այդ երևույթի պատմական, սոցիալ-տնտեսական և մշակութային բաղադրիչները և դրա ազդեցությունը հետխորհրդային Ռուսաստանի վրա։ Լեդենյովան հաստատում է, որ թեև ԽՍՀՄ-ի փլուզումից հետո քաղաքական և տնտեսական բարեփոխումները փոխեցին ռուսական առօրյան, սակայն բլատի պրակտիկան դեռևս առանցքային է հետխորհրդային առևտրային տնտեսության սոցիալ-տնտեսական խնդիրների ուսումնասիրության տեսանկյունից։

«How Russia Really Works» գրքում Լեդենյովան ուսումնասիրում է 1990-ականներին Ռուսաստանի քաղաքականության, բիզնեսի, ԶԼՄ-ների և իրավական համակարգի գործառնությունը։ Նա բացահայտում է այնպիսի երևույթներ, ինչպես հատուկ ընկերությունների վարձակալությունը մրցակիցների սև փիարի համար, հարկերից և օրինական դաշտից խուսափելու մեխանիզմների մշակումը։ Նրա կարծիքով այդ երևույթները վնասում են ֆորմալ կառույցների գործունեությանը։

«Can Russia Modernise?» գրքում Լեդենյովան նկարագրում է այն ոչ ֆորմալ կապերը, որոնք ձևավորում են ռուսական «համակարգը», այսինքն՝ գաղտնի կառավարման սխեմաները։ Նա կասկածի տակ է դնում ֆորմալ իշխանության դերը և առաջ է քաշում ժամանակակից Ռուսաստանում որոշումների կայացման այլընտրանքային տեսություն։

Լեդենյովայի «Ռուսաստանյան բարեհաճությունների տնտեսությունը. «բլատ», միջավայրը  և ոչ ֆորմալ փոխհարաբերությունները» (Քեմբրիջի համալսարանի հրատարակչություն, 1998), «Ինչպե՞ս է Ռուսաստանն իրականում աշխատում. ոչ ֆորմալ պրակտիկաները 1990-ականներին (Քորնել համալսարանի հրատարակչություն, 2006) և «Կարո՞ղ է Ռուսաստանն արդիականանալ. համակարգ, ուժային կապերը և ոչ ֆորմալ կառավարում (Քեմբրիջի համալսարանի հրատարակչություն, 2013) դարձել են պարտադիր ընթերցման գրականություն ռուսաստանյան հետազոտությունների և սոցիալական գիտությունների բնագավառներում։

Հիմնական աշխատություններ 
 Russia’s Economy of Favours (Cambridge University Press, 1998)
 How Russia Really Works: The Informal Practices That Shaped Post-Soviet Politics and Business (Cornell University Press, 2006)
 Can Russia Modernise? Sistema, Power Networks and Informal Governance (Cambridge University Press, 2013)
 The Global Encyclopaedia of Informality, Volume 1 (Open access) (UCL Press, 2018) 
 The Global Encyclopaedia of Informality, Volume 2 (Open access) (UCL Press, 2018)

Հոդվածներ ռուսերենով 
 Барсукова C., Леденева А. От глобальной коррупционной парадигмы к изучению неформальных практик: различие в подходах аутсайдеров и инсайдеров  // Вопросы экономики, 2014, № 2. С. 118—132.
 Леденева А. В. Личные связи и неформальные сообщества: трансформация блата в постсоветском обществе // Мир России. 1997. Т. 6. №. 4. С. 89-106.
 Леденева А. В. Неформальная сфера и блат: гражданское общество или (пост)советская корпоративность? // Pro et Contra. 1997. Т. 2. № 4. С. 113—124.
 Леденева А. В. Блат и рынок: трансформация блата в постсоветском обществе // Неформальная экономика. Россия и мир / Под ред. Т.Шанина. М.: Логос, 1999. С. 111—125.
 Леденева А. В. Теневой бартер: повседневность малого бизнеса// Неформальная экономика. Россия и мир / Под ред. Т. Шанина. М.: Логос, 1999. С. 292—310.

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
https://www.ucl.ac.uk/ssees/people/alena-ledeneva
http://anticorrp.eu/author/alena-ledeneva/
http://ssees.academia.edu/AlenaLedeneva
https://www.youtube.com/watch?v=ZdChojMNtNk
 Ինչպիսին է ակադեմիական կյանքը Բրիտանիայում․ հարցազրույց Ալյոնա Լեդենյովայի հետ // Zima Magazine
 «Եթե դու չես կարող ընկերություն անել, ապա Ռուսաստանում չես ապրի». Պրոֆեսոր Ալյոնա Լեդենյովա // Zima Magazine

Բրիտանացի սոցիոլոգներ
Քեմբրիջի համալսարանի շրջանավարտներ
Հարվարդի համալսարանի դասախոսներ
Բրիտանացի տնտեսագետներ
Բրիտանացի քաղաքագետներ
Գիտությունների թեկնածուներ
Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորներ
Ռուս սոցիոլոգներ