Յոթ իմաստուն

«Յոթ իմաստուն» (), հատուկ հարգանք վայելող, հին հունական քաղաքական և հասարակական գործիչներ։ Ք․ա 7-6-րդ դարերի մտածողներ, իմաստուն և ճիշտ կյանքի, առօրյա գործնական կյանքի մասին  խրատական աշխատանքների հեղինակներ։

Հին Հունաստան 

Նրանց անունները հայտարարվել են Աթենքում արքոնթ Դամասիայի ժամանակ ( Ք․ա 582-581 թվականներ)։
Հին աղբյուրները անունների տարբեր ցանկ են բերում, սակայն դրանցից չորսը անփոփոխ են,ընդ որում, Թալեսը միշտ առաջինն է ցանկում։ 
 Թալես Միլեթացի
 Սոլոն Աթենացի
Բիանտ Պրիենացի
Պիթակ Միթիլենացի

Մեզ հասած ամենավաղ ցանկը բերված է պլատոնյան «Պրոտագորաս» երկխոսության մեջ (Ք․ա․6-րդ դար)։
Կլեոբուլ Լինդացի
 Միսոն Խենացի
 Հիլոն Սպարտացի
Այդտեղ էլ առաջին անգամ հաղորդվում են դրանց մասին ավանդապատումները։

Ավելի ուշ Դիոգենեսի ցանկում քիչ հայտնի Միսոնի փոխարեն նշված է կորինթոսցի բռնակալ Պերիանդրը։ Նշվում է, որ այն կարող է Պլատոնի ցանկի փոփոխված տարբերակը լինել։

Դիոգենեսի համոզմամբ այդ ցանկի մեջ մտնում էր Ակուսիլիասը, Անաքսագորաս, Արիստոդեսը, Լասը, Լեոֆանոսը, Լինը, Օրփեոսը, Պամփիլիոսը, Պիսիստրատոս, Պյութագորաս, Ֆերեկիդը, Էպիմենիդը, Էպիհարմը։

Ա.Ն. Չանիշևը գրում է. «Յոթ իմաստունների» իմաստությունը չի կարող վերագրվել ո՛չ գիտությանը, ո՛չ դիցաբանությանը։ Այստեղ, ըստ երևույթին,  դրսևորվում է փիլիսոփայության երրորդ հոգևոր աղբյուրը` առօրեական գիտակցությունը, հատկապես այն, ինչը հասնում է կենցաղային իմաստության մակարդակին, որն արտահայտվում է առածների և ասացվածքների մեջ, երբեմն վերածվում է մեծ ընդհանրացման և ստանում մեծ խորություն։

Մ․Ի․ Շախնովիչը նշում է, որ «Հին Հունաստանում փիլիսոփայության ծագումը վերածվում է ժողովրդական իմաստուն խոսքերի», և «հին հունական յոթ  իմաստուններին վերագրված ասացվածքները վերադառնում են ժողովրդական բանահյուսություն»։ Նա ուշադրություն է դարձնում պոեզիայի հետ դրանց կապին։ Նշում է, որ յոթ իմաստունների շարքին կարելի է դասել նաև Օրփեոսին։ 3-րդ դարում Օրիգենեսը խորամանկություն ունեցավ այդ շարքին դասելու Մովսեսին և Զորոաստրին։

Իմաստունների խոսքերում, ըստ Մարքսի, «բացահայտում են բարոյական կյանքի տարրական ուժերը»։

Մասնավորապես նշելով Թալեսին՝ Մարքսը ասել է․ «Հունական փիլիսոփայությունը սկսվել է յոթ իմաստուններից»։ Ըստ Հեգելի՝ «նրանք գտնվում են փիլիսոփայության պատմության շեմին»։

Ծանոթագրություն

Գրականություն 
 
 

Փիլիսոփայական ավանդույթ
 
Նախասոկրատեսյան փիլիսոփաներ