Կարինգթոն Կուտիլեիրոյի պլան

Կարինգթոն Կուտիլեիրոյի ծրագիր (, 1992 թվական), որը նաև հայտնի է որպես Լիսաբոնի համաձայնագիր (), Հարավսլավիայի հակամարտության խաղաղ կարգավորման ծրագիր, որն առաջարկել են լորդ Պիտեր Կարինգթոնը եւ Ժոզե Կուտլիեիրոն 1992 թվականի փետրվարին, Նախկին Հարավսլավիայի վերաբերյալ Միջազգային կոնֆերանսում։

Պլանի էություն 
Ծրագիրը, որը մշակվել է 1992 թվականի փետրվարին Բոսնիայում զինված հակամարտությունը շուտափույթ կանխելու նպատակով, նախատեսում էր վարչական բոլոր մակարդակներում իշխանությունների էթնիկ բաժանում տարածաշրջանային իշխանությունների լիազորությունների ընդլայնմամբ։ Երկրի բոլոր օկրուգները պետք է որակվեին որպես «մուսուլմանական», «սերբական» եւ «խորվաթական» անկախ այն բանից, թե նրանք ակնհայտորեն արտահայտված էթնիկական մեծամասնություն կազմում են, թե` ոչ։

Ծրագիրը միաձայն մերժվել է Բոսնիա և Հերցեգովինայի Սերբական Հանրապետության Ազգային սկուպշչինայի կողմից 1992 մարտի 11-ի որոշմամբ։ Եվ սկուպշչինան առաջարկել է նոր ծրագիր, ըստ որի, սերբերը կվերահսկեին Բոսնիա եւ Հերցեգովինայի տարածքի գրեթե երկու երրորդը, անջատելով խորվաթական եւ մուսուլմանական անկլավները։ Այս ծրագիրն էլ մերժել է Կուտիլեիրոն, բացատրելով, որ բոլոր երեք ազգային վարչատարածքային միավորները պետք է ձևավորվեն ըստ ազգության, հաշվի առնելով տնտեսական, աշխարհագրական և այլ չափանիշներ։

1992 թվականի մարտի 18-ին հուշագիր է ստորագրվել  երեք ազգությունների ներկայացուցիչների հետ. Ալիյա Իզետբեգովիչը բոսնիացիների անունից, Ռադովան Կարաջիչ սերբերի անունից եւ Մատե Բոբանը խորվաթների անունից։ Մարտի 28-ին Ուորեն Ցիմերմանի հետ հանդիպումից հետո, որը ԱՄՆ դեսպանն էր Սարաևոյում, Իզետբեգովիչը հետ է ինքնաբացարկ է ներկայացրել և վերջնականապես մերժել է պլանը, նրա նախաձեռնողներին մեղադրելով երկիրը մասնատելու փորձի մեջ։

Տես նաև 
 Բոսնիա և Հերցեգովինայի հակամարտության խաղաղ կարգավորման պլաններ
 Նախկին Հարավսլավիայի վերաբերյալ Միջազգային կոնֆերանս
 Կոնտակտային խումբ
 Կարաջիչ Ֆիլիպովիչի համաձայնագի

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
  Witness Cutileiro statement  Նախկին Հարավսլավիայի միջազգային քրեական տրիբունալ, Կուտիլերիոյի ստորագրած փաստաթուղթը, 
 Նախկին Հարավսլավիայի միջազգային տրիբունալի պաշտոնական կայք

Բոսնիական պատերազմ
1992