Գրիգոր Վարագեցի դպիր

Գրիգոր Վարագեցի դպիր (կամ Վանեցի) XVII դարի հայ տարեգիր և գրագիր։

Աշխատել է Վան քաղաքից ոչ հեռու գտնվող Վարագավանքում։ 1684 թվականին Հայսմավուրքներից մեկը արտագրելիս, էջերի լուսանցքներում գրել է ոչ այնքան մեծ ժամանակագրություն, որը ընդգրկում է 1306-1682 թվականները (հիշատակված է նաև VII-XII դարերի մի քանի իրադարձություններ, բայց կապող պատմողական մասը սկսվում է XIV դարի սկիզբից)։ Արժեք են ներկայացնում Գրիգորի կյանքին վերաբերող վերջին շրջանի մի քանի հաղորդագրություններ(օրինակ, 1648 թվականինի Վանի երկրաշարժի մասին)։ Ժամանակագրության վերջում Գրիգորը ավելացրել է իր բանաստեղծություններից մեկը՝ «Սակս ծուխ քաշողաց»։ Բանաստեղծությունում ծխելը ներկայացվում է որպես լուրջ մեղք, հեղինակը դժգոհում է, որ կան հիմարներ, ովքեր ծխախոտ ձեռք բերելու համար պարտքով գումար են վերցնում, որ այս վնասակար սովորությունը տարածվել է նույնիսկ հոգևորականների շրջանում և այլն։

Վարագեցու ժամանակագրությունը մասնակիորեն լույս է տեսել 1888 թվականին, լիարժեք քննադատական հրատարակությունը լույս է տեսել 1912 թվականին, ապա ևս մեկ անգամ 1956 թվականին։ 2011 թվականին թարգմանվել է չեխերեն։

Ձեռագրեր՝
Մատենադարան, ձեռագիր № 4723

Հրատարակություն՝

 Ղևոնդ Փիրղալեմյան, Նոտարք հայոց, Կոստանդնուպոլիս, 1888, էջ 123, 171, 207, 227։ (հատվածներ)
 Ն. Աղանեանց, Դիվան հայոց պատմության, Թիֆլիս, հատոր 10, 1912 թվական, 59-66 էջ։
 
  (перевод на )

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
«О курильщиках»

Գրողներ այբբենական կարգով
Հայ բանաստեղծներ
Հայ գրողներ
Հայ պատմաբաններ