Արզամասի պատմա-գեղարվեստական թանգարան

Արզամասի պատմա-գեղարվեստական թանգարան (), Արզամասի և Արզամասկի շրջանի պատմության և մշակույթի թանգարան։ Գտնվում է քաղաքի պատմական կենտրոնում, Տաճարի հրապարակում, Կիրովի և Վլադիմիրի փողոցների խաչմերուկի մոտ։

Պատմություն 
1954 թվականին Արզամասը դարձել է մարզային քաղաք և անհրաժեշտություն է առաջացել բացելու գավառագիտական թանգարան։ Ուստի 1956 թվականի հոկտեմբերի 15-ին որորշվել է Իլյինկայա եկեղեցու նախկին շենքը հատկացնել նոր թանգարանին։ 1957 թվականի հուլիսի 1-ին թանգարանի տնօրեն է նշանակվել Ի. Գ. Կորաբլևը։ Թանգարանն ուներ երեք աշխատակից` տնօրեն, տնտեսվար և հաշվապահ։ 2001 թվականին թանգարանի տնօրեն է դարձել Ն. Վ. Ռազինը, որը նախկինում աշխատել է որպես ֆոնդերի գլխավոր պահառու։ Ներկայիս աշխատակազմում ընդգրկված են 15 աշխատակից, այդ թվում`6 գիտաշխատող, հաշվապահ, տնտեսական գծով տնօրենի տեղակալ  և տեխնիկական անձնակազմ։

Հավաքածու 
Թանգարանի հիմնական հավաքածուն կազմում է  29995 միավոր և 1059 միավոր օժանդակ ֆոնդերում՝ հնագիտություն, գործվածքների հավաքածու, ճենապակի, դրամագիտություն, հին տպագիր գրքերի հավաքածու, սրբապատկերներ, Արզամասի արհեստագործ վարպետների հավաքածու, նկարչություն, գրաֆիկա և այլն։

Թանգարանի շենք 

Թանգարանի նախկին շենքը`Իլյինկայա եկեղեցին, 18-րդ դարի ճարտարապետական հուշարձան է։ Իլյինկայա եկեղեցու շենքի առանձնահատկությունը կառույցի տեսակի մեջ է («ութը չորսի վրա») և հնության (հիմնվել է 1746 թվականին)։ Այս քարե եկեղեցին ունի մի քանի հարկաշարք։ Կառուցված է ռուսական բարոկկոյի ոճով։

2013 թվականի հունվարի 1-ից սկսվել է թանգարանի նոր պատմությունը, քանի որ տեղափոխվել է 20-րդ դարի սկզբին կառուցված նոր շենք։ Տունը պատկանել է տիտղոսակիր խորհրդատու, դեղագործ Ալեքսանդր Ալեքսեևիչ Մոսկվինին։ Այս շենքում 1919-1920 թվականներին գտնվել է Արզամասի քաղաքային երիտասարդական միությունը, որի աշխատանքներում ակտիվ մասնակցություն է ունեցել Արկադի Գայդարը։

Ծանոթագրություններ 

Արզամասի թանգարաններ
1957 հիմնադրված թանգարաններ