Քաղց (ֆիլմ, 2008)

«Քաղց» (), բրիտանա-իռլանդական դրամա՝ նկարահանված Սթիվ Մակքուինի կողմից 1981 թվականի Իռլանդական հացադուլի իրադարձություների մասին։ Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 2008 թվականին։

Ֆիլմը պատմում է Իռլանդական հանրապետական բանակից կալանավորների պայքարի մասին քաղաքական բանտարկյալի կարգավիճակի ստացման համար։ Սկզբում նրանք ցանկացել են հասնել դրան, հրաժարվելով լողանալ, կրել կալանավորի համազգեստ և ամեն կերպ կեղտ տարածելով իենց խցերում։ Սակայն այդ ամենն անարդյունք է լինում։ Բանտարկյալների մազերը բռնի կտրում են և լողացնում՝ ծեծելով մինչև կիսամահ լինելը։ Վերջապես նրանցից մեկը` Բոբի Սենդսը, որոշում է հացադուլ անել մինչև մահ։

Ֆիլմն արժանացել է «Ոսկե տեսախցիկ» մրցանակի 2008 թվականին Կաննի կինոփառատոնում։

Սյուժե 
Ֆիլմն սկսվում է «Մեյզ» բանտի պահակ Ռեյմոնդ Լոգանի աշխատանքային օրվա ցուցադրությամբ։ Բանտ է բերվում Իռլանադական հանրապետական բանակի դատապարտյալ մարտիկ Դևի Ջիլենը։ Նա հրաժարվում է հագնել բանտարկյալի համազգեստ, որից հետո նրան տանում են բանտախուց, որտեղ գտնվում է Ջերի Քեմփբելը, ով նույնպես միանում է կալանավորների բողոքին. երկու խցակիցները կրում են միայն ծածկոցներ, իրենց կղանքը քսում պատերին, կառուցում յուրատիպ պատնեշ դռան մոտ, որի շնորհիվ նրանց մեզը հոսում է դեպի միջանցք, որտեղով քայլում են վերահսկիչները։ Սակայն պահակները, դրան ի պատասխան, նրանց բռնի տանում են լոգարան, որտեղ կտրում են մազերը և լողացնում, իսկ մյուսները մաքրում են պատերը։ Լոգանն աշխատում է լոգարանում և ստիպված է ծեծել նրանց, որպեսզի կատարի իր պարտականությունները։

Քեմփբելի ընկերուհին նրան գաղտնի ռադիո է բերում, որով նա իմանում է, որ բրիտանացիները պատրաստ են համաձայնել կալանավորներին համազգեստը տալուն։ Վերջապես կալանավորներին են բաժանում հագուստը, սակայն նրանք դժգոհ են, պատռում են հագուստը և կոտրում բանտի գույքը։ Բանտ է ժամանում ոստիկանության հատուկ նշանակության ջոկատ, պահակները կալանավորներին դուրս են գցում խցերից, ինչից հետո նրանց քշում են ոստիկանության շարքերի միջով, որոնք ծեծում են նրանց մահակներով։ Լոգանը և աշխատակիցները ստուգում են կալանավորների բերանների և հետանցքների պարունակությունները՝ չփոխելով ձեռնոցները։

Լոգանը գնում է ծերանոց՝ այցելելու մորը և սպանվում ահաբեկչի կողմից։

Սենդսը հանդիպում է քահանա Դոմինիկ Մորանի հետ և պատմում, որ հացադուլ կանի մինչև մահ։ Այս անգամ կալանավորները սկսում են հացադուլը մեկ շաբաթից մեկը մյուսի հետևից։ Նա պատմում է, թե ինչպես է մանկության տարիներին բելֆաստցի իր ընկերների հետ միասին գնացել Դոնեգոլ կոմսություն։ Տղաներն այնտեղ գտել են ոտքը կոտրած և հեղեղն ընկած հորթի։ Սենդսը մտել է գետ և խեղդել է հորթին, որպեսզի նա չշարունակի տանջվել։

Սենդսը շարունակում է հացադուլը, բազմաօրգանային անբավարարվածությունն աճում է։ Տեսնելով «UDA» (Օլստերի պաշտպանության լիգա) դաջվածքը սանիտարի մարմնին, Սենդն իր մեջ ուժ է գտնում, որպեսզի ոտքի կանգնի, սակայն հետո ուժասպառ ընկնում է գետնին։ Նրա ծնողները ժամանում են բանտ և ականատես են լինում նրա մահվանը 66 օր հացադուլից հետո։

Սենդսին ընտրում են Մեծ Բրիտանիայի պառլամենտի անդամ։ Յոթամսյա հացադուլից ընթացքում մահանում է մասնակիցներից տասը։ Բողոքների ընթացքում բանտապահներն սպանում են 16 բանտարկյալների։ Բրիտանական կառավարությունը փաստացիորեն բավարարում է բանտարկյալների պահանջները, սակայն պաշտոնապես չի ճանաչում քաղաքական բանտարկյալի նրանց կարգավիճակը։

Դերերում 
 Մայքլ Ֆասբենդեր — Բոբի Սենդս
 Լիամ Քանինգեմ — հայր Մորան
 Ստյուարտ Գրեմ— Ռեյ Լոհան
 Լիամ Մակմահոն — Ջերի
 Բրայան Միլիգան— Դեյվի
 Լելոր Ռոդի— Ուիլյամ
 Դես Մաքելիր— միստեր Սենդս
 Հելեն Մեդեն— միսիս Սենդս

Մրցանակներ և անվանակարգեր

Մրցանակներ
 2008 — Կաննի կինոփառատոն
 «Ոսկե տեսախցիկ» — Սթիվ Մակքուին 
 2008 — «European Film Awards» մրցանակ
 Տարվա եվրոպական բացահայտում — Սթիվ Մակքուին
 2008 — Վենետիկի կինոփառատոն
 Գուչի մրցանակ — Սթիվ Մակքուին
 2009 —  BAFTA մրցանակ
 Կառլ Ֆորմանի մրցանակ առավել խոստումնալից նորեկին – Սթիվ Մակքուին

Անվանակարգ 
 2008 — «Եվրոպական կինոակադեմիայի մրցանակ»
 Լավագույն դերասան — Մայքլ Ֆասբենդեր
 Լավագույն ռեժիսոր — Սթիվ Մակքուին
 2009 — «Անկախ ոգի» մրցանակ
 Լավագույն արտասահմանյան ֆիլ — Սթիվ Մակքուին
 2009 —  BAFTA Մրցանակ
 Ակնառու բրիտանական ֆիլմ — Ռոբին Գատչ, Լորա Գաստինգս-Սմիթ, Սթիվ Մակքուին, Էնդա Ուոլշ

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
  
 Интервью со Стивом Маккуином, в котором он рассказывает о создании фильма Голод  
 Голод в журнале Искусство кино 

Բրիտանական դրամա ֆիլմեր
Բրիտանական պատմական ֆիլմեր
Իռլանդական դրամա ֆիլմեր
Իռլանդական պատմական ֆիլմեր
2008 ֆիլմեր
Անգլերեն ֆիլմեր
2000-ականների դրամա ֆիլմեր
Բրիտանական ֆիլմեր