Երեկոյան զանգահարություն (նկար)

«Երեկոյան զանգահարություն» (), ռուս գեղանկարիչ, «տրամադրության բնանկարի» վարպետ Իսահակ Լևիտանի նկարներից։ Կտավը հեղինակը վրձնել է 1892 թվականին։ Յուղաներկով կտավի չափերն են  87 × 107,6 սմ։ «Երեկոյան զանգահարություն» ստեղծագործությունն այսօր պահպանվում և ցուցադրվում է Տրետյակովյան պատկերասրահում (Մոսկվա, Ռուսաստան)։

Պատմություն և նկարագրություն 
Իսահակ Լևիտանի մոտ վանական համալիրը մայր մտնող արեգակի շողերի ներքո նկարելու գաղափարը ծնվել է այն ժամանակ, երբ վերջինս ապրում էր Զվենիգորոդի արվարձանում և հետևում էր Սավինո Ստորոժևսկի մենաստանի մերձակայքի մայրամուտին։ Երկու տարի անց հեղինակն այցելում է Պլյոս և Յուրևեց քաղաքներ՝ նոր մոտիվների փնտրտուքով։ Այսպիսով, «Երեկոյան զանգահարություն» ստեղծագործության սյուժեում հեղինակը վերոհիշյալ քաղաքների եկեղեցիների միախառնումն է պատկերել։

Յուրևեց քաղաքի մենաստանը կոչվում էր Կրիվոզերսկի անապատ (հանդիպել է նաև Կրիվոեզերսկի և Կրիվոօզերսկի անուններով)։ Սկզբում այդ մենաստանը Լևիտանը պատկերել է  «Խաղաղ վանք» (1890) կտավում, որը նույնպես այսօր գտնվում է Տրետյակովյան պատկերասրահում։ Երկու տարի անց վանքը հայտնվում է նաև այս՝ «Երեկոյան զանգահարություն» կտավում։ 1917 թվականին Կրիվոզերսկի անապատը փակվում է, իսկ 1950-ական թվականներին մնում է Գորկիի ջրամբարի հատակում։

«Երեկոյան զանգահարություն» ստեղծագործությունում պատկերված վանական համալիրը գտնվում է գետագալարի մոտ։ Այն լուսավորված է երեկոյան մայր մտնող արեգակի ճառագայթնորով։ Վանքը շրջապատված է աշնանային անտառներով։ Երկնակամարում լողում են ամպերը. այդ ամենը արտացոլվում են հանդարտահոս գետի հայելու մեջ։ Ենթադրվում է, որ հին վանքերի գեղեցկության քնարական ընկալումը Լևիտանին անցել է իր ուսուցիչ Ալեքսեյ Սավրասովից։

Արձագանքներ 

Արվեստաբան Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Ֆյոդորով-Դավիդովն իր նամակներից մեկում այսպես է արտահայտվել Լևիտանի արվեստի մասին.

Տե՛ս նաև 
 Իսահակ Լևիտանի նկարների ցանկ

Ծանոթագրություններ 

1892 նկարներ
Իսահակ Լևիտանի նկարներ
Ռուսաստանի արվեստ
Տրետյակովյան պատկերասրահի նկարներ
Բնանկարներ