Ստեփանոս Ապարանցի

Ստեփանոս Ապարանցի (ինչպես նաև Ստեփանոս Մոկացի, հայ բանաստեղծ և 10-րդ դարի եկեղեցական գործիչ։

Կյանք և ստեղծագործություն 
Եղել է Մոկքի եպիսկոպոսը։ 970 թվականին սկսում է Ապարան գյուղի Սուրբ Խաչ վանական համալիրի (նաև Սուրբ Նշան) Ս. Ստեփանոս և Ս. Աստվածածին եկեղեցիների շինարարությունը։ Շինարարության համար ֆինանսական միջոցներ ստանալու նպատակով բյուզանդական կայսր Բարսեղ II-ը մի փոքր հող է ուղարկում վանքից, որը հայտնի էր իր հրաշագործ հատկություններով։ Ի պատասխան, Վասիլի կայսրը, բացի նյութական օգնությունից, նվիրում է Երուսաղեմից վանք և մասունքներ, այդ թվում՝ ոսկեզօծ պատյան, որտեղ պահվում էին Կույս Մարիամի հագուստի մասնիկներ, Կյանքի ծառը և Փշե պսակը։ Ստացված միջոցներով, բացի ծրագրվածից, Ստեփանոսը ևս երեք մատուռ է կառուցել։ Շինարարությունն ավարտելուց հետո նոր եկեղեցիների օծման ճոխ արարողություն է անցկացնում։ Արարողությանը ներկա Գրիգոր Նարեկացին հետագայում Ստեփանոսի խնդրանքով գրեց «Ապարանից խաչի պատմութիւն».

Գրել է եկեղեցական օրհներգեր, հայտնի է որպես «Սրբութիւն սրբոց» շարականի հեղինակ (983 թվական), գրված Բարսեղ II-ի նվիրատվությունների առիթով։ Զգալիորեն նպաստել է Անիի երաժշտա-բանաստեղծական արվեստի զարգացմանը։ «Սրբութիւն սրբոց»-ը գրված է ակրոստիքոսով, բաղկացած է 3 տնից՝ յուրաքանչյուրը 8 տող, տողատակի առաջին տառերը յուրաքանչյուր տողում կազմում են հեղինակի անունը՝ Ստեփանոս։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Шаракан «Святыня святых», в  переводе

Հայ բանաստեղծներ
Հայ եկեղեցական գործիչներ