Երազը կարմիր ապարանքում

«Երազը կարմիր ապարանքում» (չին.`|紅樓夢|红楼梦|hónglóumèng|հունլոումեն) — չինական չորս դասական վեպերից ամենամեծ ժողովրդականություն վայելող վեպը, որի առաջին 80 գլուխների հեղինակը Ցաո Սյուեցինն է. վեպի այդ մասը նա հրատարակել է իր մահից քիչ առաջ՝ 1763 թվականին, «Նոթեր քարի մասին » (չին՝.|石頭記|石头记|shítóu jì|Շիտոու ցզի) խորագրով։ Դրանից մոտավորապես երեսուն տարի անց՝ 1791 թվականին, հրատարակիչ և գրող Գաո Էն իր օգնականի հետ միասին հորինել և հրատարակել է ևս 40 գլուխ՝ ավարտի հասցնելով վեպի սյուժետային գծերը և տալով ներկայիս վերնագիրը։ Վեպն ուսումնասիրողները մինչև օրս էլ վիճում են, թե որքանով է վեպի վերջին մասն արտացոլում Ցաոյի հեղինակային մտահղացումը։

«Երազը կարմիր ապարանքում» վեպը բազմապլան պատում է Ցզյա գերդաստանի երկու՝ Ժունգո և Նինգո ճյուղերի անկման մասին, և այդ խորապատկերի վրա, բացի գերդաստանի երեք սերունդների անդամներից, տարբեր դրվագներում հայտնվում են ավելի քան չորս հարյուր այլ կերպարներ՝ հարազատ-բարեկամներ, ընկերներ, ծանոթներ (հիմնականում՝ կանայք)... Կերպարների այդքան մեծ քանակություն ունենալով հանդերձ՝ այս վեպը, ի տարբերություն նախորդ չինական վեպերի, ունի նաև կուռ դիպաշար՝ սյուժետային հստակ գիծ և պիրկ կառուցվածք։ Դա առաջին վեպն է, որտեղ հեղինակը հանգամանորեն արտացոլում է հերոսների հույզերն ու ապրումերը, նրանց տրամադրությունները, այդ տրամադրությունների փոփոխությունները։ Վեպը կիսով չափ ինքնակենսագրական է. ինքնակենսագրական տարրերը ազատորեն միահյուսված են Ցզյա գերդաստանի վերելքի ու անկման մասին հիմնական պատումին), ընդ որում՝ հորինվածքներն ու առօրյա իրադարձությունները հերթագայվում են գերբնական դեպքերի նկարագրություններով։ Այդ ծավալուն ստեղծագործության մեջ հոգեբանական բնութագրումներով պատկերված են 18-րդ դարի չինական ազնվականության 
բարքերը, կերտված են տիպական կերպարներ։ Կարմիր ապարանքը այն վայրն է, որտեղ չին մեծահարուստ ազնվական ընտանիքների աղջիկնր են ապրում։

Վեպը գրաքննության կողմից քանիցս արգելվել է Չինաստանում՝ անպատշաճ, անպարկեշտ բովանդակության պատճառով։
Իսկ 1980 թվականին Չինաստանի գիտությունների ակադեմիայի համակարգում ստեղծվել է հատուկ մի ինստիտուտ, որի խնդիրն է հանգամանալի, մանրակրկիտ հետազոտման ենթարկել «Երազը կարմիր ապարանքում» վեպը։ Մինչև անգամ՝ մի առանձնահատուկ գիտական դիսցիպլին է ի հայտ եկել՝   «խունսյուե» 紅学 (պինյին՝ hóngxué), որը բառացի թարգմանությամբ նշանակում է կարմրաբանություն կամ կարմրագիտություն։

Գրականություն 
 Jacqueline Alézaïs, André d'Hormon, Li Tche-houa|titre=Le Rêve dans le pavillon rouge|sous-titre=Hong lou meng|titre original=|collection=Collection UNESCO d'œuvres représentatives. Série chinoise. Bibliothèque de la Pléiade|numéro dans collection=293|lien éditeur=Éditions Gallimard|éditeur=Gallimard - UNESCO|lieu=Paris|année=1981|mois=novembre|année première édition=1981|volume=I|titre volume=Récits I à LXII|pages totales=1792|format=ill., 105 x isbn=9782070110193|présentation en ligne=http://www.la-pleiade.fr/Catalogue/GALLIMARD/Bibliotheque-de-la-Pleiade/Le-Reve-dans-le-pavillon-rouge|id=PléiadeI}} 
 Le Rêve dans le pavillon rouge|sous-titre=Hong lou meng|titre original=|collection=Collection UNESCO d'œuvres représentatives. Série chinoise. Bibliothèque de la Pléiade|numéro dans collection=294|lien éditeur=Éditions Gallimard|éditeur=Gallimard - UNESCO|lieu=Paris|année=1981|mois=novembre|année première édition=1981|volume=II|titre volume=Récits LXIII à CXX|pages totales=1696|format=ill., 105 x isbn=9782070110209|présentation en ligne=http://www.la-pleiade.fr/Catalogue/GALLIMARD/Bibliotheque-de-la-Pleiade/Le-Reve-dans-le-pavillon-rouge2|id=PléiadeII}}

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 El "Quijote" chino: artículo de la sección Babelia del diario El País. 6 de noviembre de 2010.
 Texto en el sitio del diario. 
 Texto chino en Wikisource.
 Primer capítulo en chino, con traducción inglesa, en Wikisource.
 Texto inglés en Wikisource.
 Prefacio y primer capítulo en inglés.
 Texto completo  en inglés.
 Texto inglés en el Proyecto Gutenberg. Vol. 1.
 Texto inglés en el Proyecto Gutenberg. Vol. 2.
 Texto inglés. 
 Sobre el libro; en inglés.
 Sobre las ediciones del libro; en inglés.