Ասպետ, մահ և սատանա

Ասպետ, մահ և սատանա (), Ալբրեխտ Դյուրերի երեք նշանավոր փորագրանկարներից մեկը, որ «Մելանխոլիա» և «Սուրբ Հիերոնիմը խցում» փորագրությունների հետ մտնում է այսպես կոչված «վարպետաց փորագրությունների» մեջ։ Ստեղծվել է 1513 թվականին։

Նկարագրություն 
Փորագրության մեջ պատկերված է նեղ կիրճում գտնվող քրիստոնյա ասպետ, ով սպառազինված է զենք ու զրահով։ Նրան ուղեկցում են խոզի դնչով սատանան և ձի հեծած մահը։ Վերջինս ձեռքերում ունի ավազի ժամացույց, ինչն ասպետին հիշեցնում է կյանքի անցողիկության և նրա գործադրած ջանքերի ապարդյուն լինելու մասին։ Սատանան ասպետի շնչին նստած հետևում է նրան` պատրաստ լինելով օգտվելու նրա յուրաքանչյուր սխալից։ Սակայն հեծյալը առաջ է ընթանում նեղ կիրճով` հեգնաբար անտեսելով իր ուղեկիցներին։ Ասպետը գիտակցում է վտանգը, բայց պահում է սառնասրտությունը. դա հաճախ դիտարկվել է որպես արժանապատվության ու առնականության խորհրդանիշ։

Մահը, սատանան և բնապատկերը ներկայացված են Հյուսիսային վերածննդի մռայլ գույներով։ Երկու կերպարներն էլ սպառնում են ասպետին, ով ուղիղ և փոխաբերական առումներով զինված է և պաշտպանված իր հավատի զրահներով։ Ինչպես կարծում է պատմաբանների մեծամասնությունը, սա կապված է հոլանդացի հումանիստ, աստվածաբան Էրազմ Ռոտերդամցու «Քրիստոնյա մարտիկի զենքը» («Enchiridion militis Christiani») աշխատության հետ։ Փորագրությունը կարող է վերաբերել նաև 22:4 սաղմոսին.

Հետաքրքիր փաստեր 
Սանկտ Պետերբուրգում` Ալեքսանդրյան այգում, տեղադրվել է բրոնզե կոմպոզիցիա, որ ներկայացնում է Դյուրերի փորագրության կերպարներին` ներառյալ ասպետի կողքից վազող շունը։

Ծանոթագրություններ

Տես նաև 
 «Մելանխոլիա»

Գրականություն 
 Bailey, Martin. Dürer. London: Phidon Press, 1995. ISBN 0-7148-3334-7
 Brion, Marcel. Dürer. London: Thames and Hudson, 1960.
 Getlein, Dorothy & Getlein, Dorothy V. The Bite of the Print: Satire and Irony in Woodcuts, Engravings, Etchings, Lithographs and Serigraphs. New York: C. N. Potter, 1963
 Nürnberg, Verlag Hans Carl. Dürer in Dublin: Engravings and woodcuts of Albrecht Dürer. Chester Beatty Library, 1983
 Panofsky, Erwin. The life and art of Albrecht Durer. Princeton University Press, 1945
 Stites, Raymond. The Arts and Man. New York; London: Whittlesey House, McGraw-hill Book Company, Inc., 1940
 Anzelewsky, Fedja.Albrecht Dürer. Werk und Wirkung (Erlangen 1988)

Արտաքին հղումներ 
 Փորագրությունը Մետրոպոլիտեն թանգարանի կայքում
 Դյուրերի փորագրությունները

Ալբրեխտ Դյուրերի նկարներ
Մետրոպոլիտեն թանգարանի նկարներ
1513 նկարներ