Ատանասովսկո լիճ

Ատանասովսկո լիճ, լիճ, որը տեղակայված է Բուլղարիայի հարավ-արևելքում՝ Բուրգաս քաղաքում, Իզգրև և Սարաֆովո թաղամասերի միջև՝ դեպի արևմուտք։ Սա Բուրգասի լիճ համալիրի մի մասն է, որը Սև ծովից բաժանվում է Ատանասովսկո ցամաքալեզվակով։ Լիճը ափամերձ է՝ բուսական և կենդանական աշխարհի մեծ բազմազանությամբ։ Այն կապված է Սև ծովի հետ բազմաթիվ ջրանցքներով, որոնց միջոցով ջուրը հոսում է դեպի լիճ։ Լճի ընդհանուր մակերեսը կազմում է 7208,89 հա, երկարությունը ՝ մոտ 9 կմ, լայնությունը ՝ 4,3 կմ, միջին խորությունը՝ 0,3 մ ։

Ընդհանուր տեղեկություններ 
Բուրգասից դեպի հյուսիս անցնող մայրուղին հատում է լիճն արհեստական կամրջով, ապա շարունակվում դեպի օդանավակայան, առողջարանային ափ և այնուհետև դեպի Վառնա։ Կամուրջը բաժանում է լիճը երկու մասի, որոնք, ինչպես և Սև ծովի հետ, միմյանց հետ կապվում են ջրանցքների միջոցով։

Հին ճանապարհը և լքված երկաթուղային գիծը` Բուրգաս - Պոմորիեն, անցնում են Ատանասովսկո ցամաքալեզվակով՝ անմիջապես Բուրգասի լողափերով։ Երկրորդ աշխարհամարտից առաջ այս ճանապարհով անցել է «Անխիալո Էքսպրես» կոչվող գնացքը, որի առաջին կանգառը լճի կողքն էր։ Լքված երկաթուղային գծին զուգահեռ այստեղով անցնում է նաև նեղ երկաթգիծ, որը ներկայումս գործածվում է աղի արդյուհանման նպատակով և որպես զբոսաշրջային ատրակցիոն։

Ներկայումս հին ավտոճանապարհի վրա տեղադրվել է նաև հեծանվային ուղի, որն օգտագործվում է նաև Բուրգաս-Ատանասովսկո լիճ ուղղությամբ ուղևորատար էլեկտրական ավտոմեքենաների համար ։

Երկրորդ աշխարհամարտի տարիներին ափամերձ ճանապարհի պաշտպանության համար Ատանասովսկու ցամաքալեզվակի երկայնքով կառուցվել է երկաթբետոնե պաշտպանական կառույցներ, որոնք մինչ օրս պահպանվել են։

Աղի արդյունահանում 
Աղը արդյունահանվում է երկու մասերում, բայց հիմնականում հարավում։ Լճում ջրի աղիությունը մեծանում է Սև ծովի հետ կապի պատճառով։ Բարձր աղիության պատճառով (20-27,5 պրոմիլ) լիճն օգտագործվում է աղի արդյունահանման համար, որը սկսվել է 1906 թվականից և շարունակվում է մինչ օրս (2016 թվական)։ Մեկ տարվա ընթացքում «Սև ծովի աղեր» ընկերությունը արտադրում է մոտ 40 հազար տոննա ծովային աղ ։

Ռեկրեացիոն օգտագործում 
Լիճը նաև ակտիվորեն օգտագործվում է հանգստի նպատակներով։ Ամռանը ջուրն ունի վարդագույն գույն, ինչը պայմանավորված է աղի ջրիմուռների առկայությամբ։ Ատանասովսկո լճի թերապևտիկ ցեխը սուլֆիդային տիղմ է, որն առաջանում է օրգանական նյութերի քայքայման հետևանքով։ Դրանք ունեն ջրածնի սուլֆիդի հատուկ հոտ և երկաթի սուլֆիդների, կալցիումի և մագնեզիումի աղերի, օրգանական թթուների և հումուսի աղերի մեծ պարունակություն։ Թույլատրվում է օգտագործել բուժիչ ցեխով և բնաղաջրով լի այն լողավազանները, որոնք տեղակայված են Ատանասովսկո լճի հարավային մասում, և այցելությունն անվճար է։ Այստեղ է գտնվում նաև «Точка» դիտակետը, որտեղից կարելի է հետևել թռչուններին, որոնք գալիս են «Via Pontica» երթուղով։

Պատկերասրահ

Հատուկ պահպանվող տարածք 

1980 թվականին լճի հյուսիսային կեսը հայտարարվել է որպես բնական արգելոց։ Մեկ տարի անց լճի հարավային մասը և ողջ լճի ափամերձ տարածքները հայտարարվել են արգելոցի բուֆերային գոտի։ 1999 թվականին «Պահպանվող տարածքների մասին օրենք»-ի պահանջների համաձայն` արգելոցի կատեգորիան փոխվել է «պահպանվող արգելոցի»։ 2001 թվականին լճի հարավային ափին ստեղծվել է թռչնադիտարան։ 2003 թվականին հաստատվել է պահպանվող տարածքի կառավարման պլանը։ 2007 թվականին նախկին բուֆերային գոտի կատեգորիան վերափոխվել է «պահպանվող տարածքի»։ «Պահպանվող տարածքների մասին օրենք»-ի համաձայն՝ արգելոցը պաշտպանվում և կառավարվում է Բուրգասի շրջակա միջավայրի և ջրի տարածաշրջանային տեսչության կողմից՝ Շրջակա միջավայրի և ջրերի նախարարության վերահսկողության ներքո։ Լճի ափին հայտնաբերվել են թռչունների 316 տեսակ, իսկ ամբողջ Բուլղարիայում կա 423 տեսակ ։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Мичев, Н и Ц. Михайлов, И. Вапцаров и Св. Кираджиев, Географски речник на България, София 1980 г., стр. 23. 
 Поддържан резерват Атанасовско езеро в Регистре охраняемых территорий и охраняемых зон в Болгарии
 Защитена местност Бургаски солници в Регистре охраняемых территорий и охраняемых зон в Болгарии

Բուլղարիայի լճեր