Սարսափի հովիտ

«Սարսափի հովիտ», անգլիացի գրող Արթուր Կոնան Դոյլի դետեկտիվ պատմվածք, որը հրատարակվել է 1915 թվականին։ Շերլոկ Հոլմսի մասին Արթուր Կոնան Դոյլի վերջին 4 պատվածքներից մեկն է։ Պատմվածքի սյուժեն որոշ չափով հիմնված է իրական դեպքերի վրա։

Առաջին հրատարակումը տեղի է ունեցել «Strand Magazine» ամսագրում 1914 թվականի սեպտեմբերից մինչև 1915 թվականի մայիսն ընկած ժամանակահատվածում։ Առանձին հրատարակումը տեղի է ունեցել Նյու Յորքում։

Արդեն 1914 թվականի նոյեմբերին պատմվածքը թարգմանվեց ռուսերեն և տպագրվեց «Կյանքը և դատարանը» ու «Օգոստոս» ամսագրերում։ ԽՍՀՄ-ում մինչև 1990 թվականը պատմվածքի թարգամնություններն երեք անգամ տպագրվել են. 1925 թվականին «Կարմիր համայնապատկեր» թերթում («Եռանկյունը շրջանի մեջ» անունով), 1996 թվականին «Արևելքի աստղ» և 1986 թվականին «Հերթափոխ» ամսագրերում։ Գոյություն ունեն վարկածներ, որ այս գրքի հրատարակումը ԽՍՀՄ-ում խստորեն արգելված էր։

Սյուժե 
Առաջին մասում Շերլոկ Հոլմսը կոդավորված նամակ է ստանում Մորիարտիի օգնականներից մեկի կողմից, որում հայտնում էր, որ ոմն պարոն Դուգլասի նկատմամբ հարձակում է պլանավորված։ Հինգ րոպե անց Բեյքեր սթրիտի տուն են գալիս Սկոտլենդ Յարդի քննիչ Մակդոնալդը և հայտնում, որ պարոն Դուգլասը սպանված է սեփական ամառանոցում։ Պատմությունը Հոլմսին հետաքրքիր է թվում, և նա հետաքննությունն իր ձեռքն է վերցնում։ Հանցագործության վայրի հետազոտումից և վկաներին քննելուց հետո Հոլմսը հանգում է այն եզրակացությանը, որ սպանվածն ընդհանրապես պարոն Դուգլասը չէ, այլ նա, ով ցանկանում էր նրան սպանել։

Երկրորդ մասում պատմվում է, որ Վյորդի Էդվարդսը՝ Պինկերտոնների կազմակերպության քննիչը, Մակ-Մեդրո անվան ներքո ժամանել է Վերմիսու քաղաք, որպեսզի «Մաքրողների» միության մեջ անդամագրվի և ոչնչացնի այն։ Նրան ամեն ինչ հաջողվում է, սակայն դրանից հետո կազմակերպության որոշ անդամներ ազատության մեջ են հայտնվում, և Բյորդի Թդվարդը փախչում է Դուգլաս։ Չնայած պատմության բարեհաջող ավարտին՝ Էդվարդսին այդպես էլ չի հաջողվում փրկվել. նա մահանում է, սակայն արդեն պարոն Մորիարտիի վարձու մարդասպանի ձեռքից։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Պատմվածքը գուտենբերգի նախագծում
 Պատմվածքը standardebooks.org կայքում

Շերլոկ Հոլմսի վերադարձը
Շերլոկ Հոլմս
1915 գրականությունում
1915 գրքեր
Արթուր Կոնան Դոյլի ստեղծագործություններ
Արթուր Կոնան Դոյլ
Դետեկտիվ
Էկրանավորված բրիտանական վեպեր
Անգլերեն գրքեր
Անգլերեն գրականություն