Տողի Վիգեն Գրիգորյանի անվան միջնակարգ դպրոց

Տողի Վիգեն Գրիգորյանի անվան միջնակարգ դպրոց, միջնակարգ դպրոց Արցախի Հանրապետության Հադրութի շրջանի Տող գյուղում։

Պատմություն 
Տող գյուղը շրջկենտրոնից գտնվում է 20 կմ հեռավորության վրա դեպի հյուսիս-արևմուտք։ Տողը 16-րդ դարի վերջերից եղել է Դիզակի մելիքության կենտրոնը, 17-րդ դարում ` բերդաքաղաք և ունեցել է մոտ 10 հազար բնակիչ։ 1870 թվականին գյուղում գործել է նախակրթարան։ 1873 թվականին բացվել է եկեղեցական-ծխական դպրոց ` 15 աշակերտով, դասավանդում էր ընդամենը մեկ ուսուցիչ։ 1874-1875-ական ուստարում դպրոցն ունեցել է 25 աշակերտ, ուսուցիչն էր Սերոբ Տիրացուն։ 1886 թվականին ծխական դպրոցն ուներ երկու բաժանմունք ` 65 աշակերտ, երկու ուսուցիչ։ 1894-1895 թվականներին դպրոցն ունեցել է 78 աշակերտ, երեք բաժանմունք, երկու ուսուցիչ։ Սակայն 1896 թվականին դպրոցը փակվել է։ «Գտիչ» վանքը ծառայել է որպես հոգևորական դպրոց։ 1903 թվականին կառուցվել է դպրոցական շենք, այդ երկսեռ միդասյա դպրոցը ուներ երեք բաժանմունք, 66 աշակերտ, որոնցից 10-ը աղջիկ էին։ Նրանց դասավանդում էին Ալեքսանդր Միրզոյանը և նրա կինը ` տիկին Վարդուհին։ 1908 թվականին գյուղում գործում էր յոթնամյա դպրոց։ 1938-1939 ուստարում դպրոցը դառնում է միջնակարգ։ Տողում էին սովորում ենթաշրջանի 11 գյուղերի երեխաները։ 1936 թվականին դպրոցի հայկական բաժնին կից բացվում է ադրբեջանական բաժին։ 1942-1953 թվականներին Ադրբեջանի ՍՍՀ Իմիշլիի շրջանից ադրբեջանցիները տեղափոխվում են Տող և արդեն դպրոցն ունենում է ինը ադրբեջանցի ուսուցիչ։ Շուտով ադրբեջանցի աշակերտների քանակը այնքան է շատանում, որ 1965 թվականի ապրիլից մինչև 1990 թվականը դպրոցը ղեկավարում է ադրբեջանցի տնօրեն, ազգայնամոլ Նիյազ Ջհանգիրովը։ 1977-1978 ուստարում դպրոցում սովորում էին 164 հայ, 264 ադրբեջանցի աշակերտներ։ 1978 թվականին գյուղում կառուցվեց ներկայիս դպրոցական տիպային շենքը։ 1980-1981 ուստարում արդեն 416 աշակերտներից հայեր էին ընդամենը 135-ը, իսկ որոշ առարկաներից հայ երեխաներին դասավանդում էին ադրբեջանցի ուսուցիչներ (ռուսանց լեզու, ֆիզկուլտուրա, ռազմագիտություն և այլն)։

2000 թվականին կապիտալ վերանորոգման է ենթարկվել դպրոցական շենքը և պարապմունքներն ընթանում են նորմալ կերպով։

Ներկայումս դպրոցում սովորում է 122 աշակերտ, որոնց կրթության գործով զբաղվում են 26 ուսուցիչ։

Տնօրեն 
1990 թվականի սեպտեմբերի 1-ին հայկական մասի մանկավաժական կոլեկտիվի քվեարկությամբ ընտրվում է տողեցի առաջին տնօրենը ` Վլադիկ Պետրոսի Ղահրյանը։ Ով աշխատում է մինչև օրս։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 http://hetq.am/arm/news/1513/himnanorogvel-e-toxi-mijnakarg-dprocy.html