Լաոկոոն (Օդեսա)

«Լաոկոոն», մարմարյա քանդակ, արձան, «Լաոկոոնը և իր որդիները» հայտնի քանդակի կրկնօրինակը՝ տեղադրված Օդեսայի հնագիտական թանգարանի դիմաց։

Քանդակի ստեղծման պատմությունը 
Քանդակը պատրաստվել է Օդեսայի հայտնի ձեռնարկատեր (հետագայում քաղաքագլուխ) Գրիգորի  Մարազլիի  պատվերով՝ ամառանոցը զարդարելու նպատակով․ ամառանոցը գտնվել է 
Օդեսայի Ֆրանսիական զբոսայգու  մոտ՝ բուսաբանական այգու և Չկալովի անվան առողջարանի տարածքում։ Եվրոպայում ճանապարհորդելու ժամանակ Մարազլին տեսել է Էլ Գրեկոյի «Լաոկոոն» կտավը, որն  այժմ գտնվում է Վաշինգտոնի Արվեստի ազգային պատկերասրահում և անգամ ցանկացել ձեռք բերել կտավը, բայց այցելելով Վատիկան, տպավորված էր հին հունական «Լաոկոոնը և իր որդիները» քանդակով, որի կրկնօրինակը պատվիրեց քանդակել հենց իր համար։

1917 թվականի Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո խորհրդային  իշխանության որոշումների հիման վրա քանդակը, ինչպես նաև այլ անշարժ գույքեր պետականացվել էր։ Քանդակը  վեց անգամ տեղից տեղ էր տեղափոխվաել։ 1920-ական թվականի կեսերին քաղաքի ճարտարապետներ Մ․ Վ․ Զամեչեկը և Մ․ Ֆ․ Բեզչաստնովը քաղաքային իշխանությանն առաջարկեցին զարդարել քաղաքային պուրակներն ու զբոսայգիները քանդակներով՝ բռնագրավված նախկին հարուստ արիստոկրատ խավի ներկայացուցիչներից։ Այդպես քաղաքի տարածքում հայտնվեցին «Ամուր և Պսիքեն» Պալե-Ռոյալ հրապարակում, «Արու և էգ առյուծները» քաղաքային այգում։ 1924 թվականի «Օդեսկի վեստի» ()  թերթը իր  երեկոյան թողարկման մեջ հայտնել է, որ «Լաոկոոնը» կտեղադրվի Ֆելդմանի ծառուղում։ 1927 թվականին այդ քանդակը տեղադրվեց մշակույթի տան պուրակի դիմաց։ Չնայած դրան խմբագրությունը սրամտել է, որ տեղանքում «Լաոկոոնը» կտառապի ոչ միայն օձերից, այլև կեղտից։ Քանդակը նոր տարածքում հաճախ է վայրագությունների ենթարկվել։

1969 թվականին Ի․ Տ․ Չեռնյակովի առաջարկով որոշվեց քանդակը տեղափոխել հնագիտական թանգարան։ Քանդակը ապաձևափոխեցին, բայց միայն 1971 թվականին այն հայտնվեց նոր տարածքում, որտեղ և գտնվում է այժմ։ Նախկինի պես այն այսօր էլ շարունակվում է վայրագ գործողությունների ենթարկվելլ։ Հասարակությունն առաջարկել է մարմարյա բնօրինակը տեղադրել հնագիտական թանգարանի սրահում, իսկ բաց երկնքի տակ ցուցադրել կրկնօրինակը՝ գիպսից կամ ժամանակակից պոլիմերներից։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 
 
 Одесский Лаокоон: история вандализма Телекомпания «ГРАД»

Ուկրաինայի հուշարձաններ