Առևտրական Զիրյանովների առանձնատուն

Առևտրական Զիրյանովների առանձնատուն (), առանձնատուն Սվերդլովսկի մարզի Կամենսկ-Ուրալսկի պատմական մասում։

Սվերդլովսկի մարզային կառավարության  2001 թվականի դեկտեմբերի 28-ի  № 859-ПП որոշմամբ  շինությանը շնորհվել է  տարածաշրջանային նշանակության ճարտարապետական հուշարձանի կարգավիճակ։

Պատմություն 
Առանձնատունը պատկանում էր ուրալյան հայտնի տոհմերից մեկի Պյոտր Դանիլովիչ Զիրյանովի ժառանգներին, որի մասին առաջին տեղեկությունները թվագրվում են 16-րդ դարին։ 1765-1770 –ական թվականներին Պյոտր Դանիլովիչը զբաղեցնում էր եկատերինբուրգյան ռատուշայի բուրգոմիստրի պաշտոնը, իսկ 1767 թվականին ընտրվում է քաղաքագլուխ։ Ընտանիքի անդամների մեծ մասը զբաղվում էր հանքարդյունահանմամբ և առևտրական գործունեությամբ։  Կամենսկի առանձնատան կառուցումը թվագրվում է 1870 թվականով։

Մինչև մեր օրերը տեղամասում պահպանվել են երեք կառույցներ՝ բնակելի տունը, խանութը և պահեստային շինությունը։

Ճարտարապետություն 
Բոլոր շենքերը կառուցված են էկլեկտիկ ոճով, երեսապատված են աղյուսային (ժանյակ) ոճով։ Առանձնատունը գտնվում է  թաղամասի գծային կառուցապատման տեղամասում և ունի դեպի խորքը ձգված ուղղանկյան տեսք։ Բնակելի տունը և խանութը ձևավորում են համապատասխանաբար առջևի արևմտյան և արևելյան սահմանները։ Շինության հարավային ճակատը ուղղված է դեպի Լենինի (նախկինում`  Բոլշայա Մոսկովսկայա) փողոցը։ Շինությունն առանձնանում է դեպի բակ մտնող լայն դարպասներով։

Երկհարկանի ուղղանկյուն աղյուսե շարվածքով տունը կառուցված է որմնաքարային աղյուսի հիմքի վրա և ձգվում է հյուսիս- հարավ առանցքի շուրջը։ Պատերը կառուցված են լիամարմին աղյուսից, երեսապատված են  կորաձև պրոֆիլավորված աղյուսով։ Հարավային ճակատում երեք հորիզոնական պատուհաններն ավարտվում են աստիճանաձև եզրազարդով ,  դեկորատիվ գոտով և պսակաձև քիվերով։ Ճակատի կառուցվածքը սիմետրիկ է, անկյունները ամրացված են զույգ դասական կիսասյուներով, պատուհանի շրջանակները զարդարված են կիսասյուներով և եզրաթմբիկներով։ Շենքի մուտքն արևելյան ճակատի կողմից է։ Տանիքը քառալանջ է ծալազարդված բարդ նախշազարդով։ Անցկացված է արտաքին ջրահեռացման համակարգ։ Շենքի ներսակողմում օգտագործված են թեք բացվածքներ առաստաղային վարդազարդեր, տարբեր տեսակի քիվագոտիներ և այլ նախշազարդեր։

Խանութը իրենից ներկայացնում է աղյուսե միահարկ ուղղանկյուն շինություն։ Գլխավոր ճակատը ունի սիմետրիկ կառուցվածք, կենտրոնական մուտքի մոտ աչքի են ընկնում բարձր պատշգամբը և երկուկողմնային պատուհանները։ Ճակատային մասի մնացած հատվածներում պահպանվել են բնակելի շինությանը բնորոշ ճարտարապետական նախշազարդերը։

Պատկերասրահ

Գրականություն 
 Свод памятников истории и культуры Свердловской области / ред. В.Е.Звагельская. - Екатеринбург: Сократ, 2008. - Т. 2. - С. 648. - ISBN 978-5-88664-323-7.
 Памятники архитектуры Каменска-Уральского / С. И. Гаврилова, Л. В. Зенкова, А. В. Кузнецова, А. Ю. Лесунова - Екатеринбург: Банк культурной информации, 2008. - 92 с.

Ծանոթագրություններ 

Սվերդլովսկի մարզի շենքեր և կառույցներ
1870 հիմնադրումներ
Ռուսաստանի մշակութային ժառանգություն