Շչարա

Շչարա (, ), գետը գտնվում է Բելառուսիայի Բրենչեստ և Գրոնդո մարզերում։ Նեմանի աջ վտակը։ Երկարությունը՝ 325 կմ, լողավազանի հրապարակը՝ 9990  կմ²։ Ջրի միջին ծախսը՝ 31 մ²/վ է։

Նկարագրություն 
Սկսվում է Նովոգրուդիական բարձունքով, Բառանովիչից 15 կմ հյուսիս գետը դուրս է հոսում Կոլդիչևսկի լճից։ Ակունքից հոսում է դեպի հարավ, միջին հոսանքով թեկվում է արևմուտք, իսկ հետո հյոսիս արևմուտք։ Վիգոնոշչանսկոե լճով միանում է Յասելդա գետի հետ (Դնեպրի ակունքը) Օգինսկի ջրանցքով։

Գերիշխում է ձյունով սնվել։ Գարնանային ջրառատությունը սկսվում է մարտին և շարունակվում է միջինը 65-80 օր՝ դժվարանում է ձյան անհավասարաչափ հալչելուց և անձրև գալուց։ Միջին ամենաբարձր աստիճանի բարձրացումը սակավաջրության ժամանակ 1,8 մ է։ Սառչում է դեկտեմբերի վերջում (ամենամեծ սառույցի հաստությունը 40-65 սմ), սառցահոսանքը վերջանում է մարտի կեսին։
 
Հովիտը կառուցելուց, գետահունի և Շչարի ընթանալու պահանջները բաժանվում են 2 մասի։ Սկզբնաղբյուրից մինչև թափվելը Գրիվդա գետի հովիտը սեղանակերպ է (լայնությունը 1,5 կմ), անկյունները 15-20 մ, գետափը ցածր է, ճահճացած և անհարթ, հատվել է ցամաքած ջրանցքներով։ Հեղեղի լայնությունը 200 մ-ից մինչև 3 կմ է։

Գետաբերանի Օգինսկ ջրանցքից գետափը կտրված է ջրանցքների ցանցով, որով (նաև Օգինսկ ջրանցքով) գարնանային ջրարատությունը կատարվում է Շչարի ջուրը թափվելով Վիգոնոշչանսկ լիճը։

Հունը ոլորապտույտ է, բացի ակունքի մոտ արտաթոլման ջրերի և Գրիվդա թափվելուց առաջ. նրա երկարությունը 15-30 մ է, տեղեր կան, որ հասնում են 60 մ-ի:Ափերը ցածր են, առավելապես տորֆով լի։ Մինչև Գրիդա գետի թափվելը գետաբերան, այն սեղանակերպ է, և նրա լայնությունը 3-5 կմ է։ Անկյունների բարձրությունը 10-20 մ է, բայց լինում է, որ զառիկող տեղերում 35-40 մ է։ Ճահճոտ գետափի լայնությունը տարածքի սկզբում 1,5-2,5 կմ է, միջին մասում 0,5-0,8 կմ, վերջնամասում 50-300 մ։

Վերջնամասի և Մեջտեղի հոսանքը ջրագելակավորվել է և շինվել է Մինիչի ջրապահեստը։

Վտակներ՝ Միշանկա, Իսա, Արտիչանկա (աջ); Վեդմա, Գրիվդա, Լուկոնիցա, Սիպա, Բաբոչկա, Սվիդրովկա (ձախ)։ Շչարի վրա տեղակայված է Սլոնիմ քաղաքը և բազմաթիվ փոքրիկ բնակեցված կետեր։

Թափվում է 2 կմ հարավարևելյան Նեմենում Դաշկով Մոստովսկյան համայնքում։ Ջրառատ ժամանակ նավարկելի է Բիտեն ագրոքաղաքից (գետափից 155 կմ հեռու)։ Գետափի լայնությունը մոտավորապես 60 մետր է։

Անվան ծագումնաբանություն 
Ջրանունը ծագում է բալթիկյան šaras բառից, որն էլ նշանակում է «նեղ», կամ էլ ուգրո-ֆիննական շար «նեղուց, վտակ» բառից։

Իրականում Շչարան նեղ չէ, ընհակառակը, այն բավականին լայն գետ է։ Նրա անվանումը առաջացել է հին աշխարհագրական տերմինից՝ որպես «գետ, առու, վտակ» իմաստներով։ Ջրանվան արմատները սար-/տուր-/չար-/շուր-/շչար (Սերվեչ, Սերգուչ, Տուրյա, Տուրոսա, Չերես Չերեյա, Շուրա, Շուրիցա, Շչարա, Շչարկա) և կարելի է համեմատել ուգորականի հետ՝ տուր-/ սոր-/շոր՝ «լիճ, գետ, վտակ»։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 
 

Բելառուսի գետեր