Նորդենդ

Նորդենդ (), ծովի մակարդակից 4609 մետր բարձրությամբ լեռնագագաթ, Մոնտե Ռոզա լեռնազանգվածում, Պենինյան Ալպերում, Շվեցարիայի և Իտալիայի սահմանին։

Նորդենդի գագաթը առաջին անգամ բարձրացել են 1861 թվականի օգոստոսի 26-ին, Է. Ն. Բակստոնը, Տ. Փ. Բակստոնը, Ջ. Ջ. Կոուելոմը, Բինդերոմը և Մ. Կ. Պայոտոմը։

Ֆիզիկա - աշխարհագրական բնութագիր 
Նորդենդ գագաթը գտնվում է Շվեյցարիայի և Վալե կանտոնի և Իտալիայի սահմանին` Պիեմոնտ շրջանում։ Նորդենդը Դյուֆուրից հետո Մոնտե Ռոզա լեռնազանգվածի երկրորդ բարձր գագաթն է Ալպերի 4000 մետրից բարձր գագաթների ցանկում։ Ալպիական բարձրությունների մեջ բացարձակ բարձրությամբ գտնվում է չորրորդ հորիզոնականում։ Դրանով հանդերձ` Դյունան և Գրենցգիպփել գագաթները նույնպես տեղակայված են Մոնտե Ռոզե լեռնազանգվածում, ավելի բարձր են Նորդենդից, բայց դրանք ընդգրկված են ընդլայնված ցուցակի մեջ, ոչ մեծ հարաբերական բարձրության պատճառով։ Նորդենդ գագաթը համարվում է իտալական Վերբանո Կուզո Օսսոլա պրովինցիայի ամենաբարձր կետը։

Նորդենդ գագաթը համարվում է Մոնտե Ռոզայ լեռնազանգվածի ամանեահարավային չորս հազարանոցը։ Այդ փաստը ընկած է գագաթի անվան հիմքում, որը անգլերեն բառացի նշանակում է( )։ Տեղակայված է լեռնազանգվածի հիմնական գագաթ Դուֆուրից 600 մետր հյուսիս, որից անջատված է Սելլա դ՛Արջենտո լեռնանցքով (), Դյունան գագաթով և Զիլբերզատել( ) լեռնանցքով։

Վերելքների պատմություն 
Առաջին վերելքը դեպի Նորդենդ լեռնագագաթը իրականացրել են 1861 թվականի օգոստոսի 26-ին, 5 հոգուց բաղկացած խումբը, լեռնագնացներ՝ Էդվարդ Ն., Փ. Բակստոն, Ջ. Ջ. Կոուելոմ և լեռնային էքսկուրսավարներ՝ Բինդերոմը և Մ. Կ. Պայոտոմ։ 

Արևելյան Մակունյագա պատը առաջին անգամ անցել է Ֆերդինանդ Իմսենգը, եղբայրներ Լուիջի և Աբրահամ Բորսկիների հետ, 1876 թվականի հուլիսին։ Այս երթուղով վերելքը տևեց 21 ժամ։ Երթուղին կրում է Վիա Բրոսկի անվանումը և ըստ UIAA դասակարգման ունի V կատեգորիա։

Կրեստա դի Սանտա լեռնանցքը առաջին անգամ նվաճվել է Վալտեր Ֆլենդերի, Հենրի Բուրգեների և Ֆերդինանդ Ֆյուհրերոմի կողմից 1899 թվականի սեպտեմբերի 5-ին։

Վերելքը դեպի Նորդենդ այդ լեռնանցքով առաջին անգամ իրականացրել է Ֆրանց Լոհմաթերը իր եղբոր Յոհանի և անգլիացի լեռնագնաց Վալենտին Ռայանի հետ 1906 թվականին։ Այդ երթուղին ունի IV-V կատեգորիա ըստ UIAA դասակարգման։

Վերելքը հյուսիսային պատով, տեխնիկապես ամենաբարդն է, այն առաջին անգամ իրականացրել են երեք լեհ լեռնագնացներ 1969 թվականի օգոստոսին։ Վերելքը հյուսիսային պատով ունի V+ կատեգորիա, ըստ UIAA դասակարգման։

Վերելքների երթուղիներ 
Նորդենդ բարձրանալու դասական երթուղին ունի 3-րդ կատեգորիա, UIAA դասակարգմամբ (PD ըստ IFAS դասակարգման)։ Երթուղին սկսում է Ցերմաթթ համայնքից և անցնում Մոնտե Ռոզան, Գորներ սառցադաշտը և Զիլբերզատել լեռնանցքը՝ գագաթի հյուսիսարևմտյան պատով։

Ի թիվս այլ հայտնի երթուղիների նշվում է վերելքը արևելյան պատով (Վիա Բրոսկի երթուղով), որը ավելի դժվար երթուղի է, ճանապարհի որոշ մասեր ունի 65° թեքություն։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 
 

Լեռնագագաթներ այբբենական կարգով
Իտալիայի լեռներ
Շվեյցարիայի լեռներ
Ալպերի լեռներ