Պրիմորսկի (հուշահամալիր)

Պրիմորսկի հուշահամալիր (), հիշատակային կառույցների համալիր «Փառքի կանաչ գոտի» համալիրի կազմի մեջ։ Գտնվում է Պետերգոֆում (Ռուսաստանի Դաշնության Լենինգրադի մարզ)` Պետրոդվորեցի ժամացույցի գործարանի և Անգլիական այգու մոտակայքում` դեպի Լոմոնոսով և Գոստիլիցա (Հին Պետերգոֆ) տանող ճանապարհների հատման վայրում։

Շինարարություն 
Համալիրը կառուցվել է քաղաքի` Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին կործանված մասի տեղում։ «Մինչև 1941 թվականն այստեղ եղել է Պետերգոֆի ավելի քան մեկ տասնյակ փողոց, որտեղ կանգնած էին շինարարների մի քանի սերունդների տներ»,- ասում է կորսված Մեծ արվարձանի տեղում տեղադրված հիշատակային քարի գրությունը։

Համալիրը բացվել է աստիճանաբար. 1961 թվականին Օրանիենբաումի հենակետի ծովափնյա սահմանին տեղադրվել է պաշտպանների խորաքանդակներով գրանիտե կոթող (ճարտարապետներ` Տ. Ն. Վորոնիխին, Մ. Կ. Մելիկով, Վ. Ն. Շչերբին և այլք)։ 1964-1971 թվականներին ձևավորվել է մարտերում զոհված խորհրդային զինվորների և Պետրոդվորեցի (Պետերգոֆի) ազատագրումից հետո ականազերծման ժամանակ զոհված սակրավորների եղբայրական հիշատակային գերեզմանատան համակառույցը (ճարտարապետ` Օ. Ի. Սոկոլով)։ 1967 թվականին դեպի Օրանիենբաում տանող մայրուղու մյուս կողմում տնկվել է 350 կենսածառ, նման բալթիացի այն նավաստիներին, որոնք այստեղ շղթաներով նետվում էին սվիններով գրոհի։

Արդի վիճակ 
Հուշահամալիրը Պետրոդվորցովի շրջանի և նրա շրջակայքի բնակիչների և իշխանությունների մշտական ուշադրության օբյեկտ է։ Հուշահամալիրի մոտ ավանդաբար անցկացվում են տոնական միջոցառումներ ի պատիվ Հաղթանակի օրվա և Շրջափակման լիակատար վերացման օրվա, այստեղ մեկնարկում են վետերանների երթեր և հեծանվավազքեր, այստեղ, ըստ ավանդույթի, գալիս են ծաղիկներ տեղադրելու նորապսակները։ 2014 թվականին բազմիցս ենթարկվել է չարտոնված «վերանորոգումների»։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Гусаров А. Ю. Памятники воинской славы Петербурга. — СПб.: Паритет, 2010. — 400 с. — ISBN 978-5-93437-363-5.

Հղումներ 
 Приморский мемориальный комплекс в Энциклопедии Санкт-Петербург 
 Орешкова Е. По местам воинской славы  // Газета Вести. Ленинградская область
 Гранитный обелиск на сайте Зелёного пояса Славы

Լենինգրադի մարզի հուշարձաններ
1961 հիմնադրումներ