Աբդլմսեհ

Աբդլմսեհ, ասորական ծագումով հայկական արական անձնանուն։ Ծագում է ասորերեն ‘abdā (ծառա) mšīḥā (Մեսիա) բառերից, գավառական արտասանությամբ և գրեթե հավասարված է արաբերեն عبد المسيح (‘Abd-ul-Masī̀ḥ) ձևին, որը նշանակում է «ծառա Մեսիայի (Հիսուսի)»։ Անձնանվան կարճ ձևն է Մասեհը, որը գործածական էր հատկապես հնդկահայերի մեջ։ Աբդլմսեհ անունը հայերի մեջ գործածվել է 5-րդ դարից մինչև 15-րդ դարի կես։ Այնուհետև հիշվում է 2 անգամ՝ 1517 թվականին, մեկական անգամ 1640 թվականին և 18-րդ դարում։

Հայտնի անվանակիրներ 
 Աբդլմսեհ, հրեա նահատակ (առկա է վկայաբանության թարգմանությունը 873 թ.), նրա անունով է Աբդլմսեհի վանքը՝ Խարբերդի դաշտում.
 Աբդլմսեհ, Սբ. Էջմիածնի կամ Սբ. Հռիփսիմե եկեղեցու վաներեց.
 Աբդլմսեհ Արծրունի (11-րդ դար), նահատակվել է մանուկ հասակում, իր բազուկը իբրև մասունք պահվում էր Աղթամարում.
 Աբդլմսեհ Ա Արծրունի (11-րդ դար), հայ իշխան Վասպուրականում, Բյուզանդական առաջին կյուրոպաղատ, իշխան Թոռնիկ Արծրունու որդին, Վասպուրականի Սենեքերիմ թագավորի ազգակիցը, Արծրունյաց տան կրտսեր ճյուղ՝ Խեդենեկյան տոհմից. 
 Աբդլմսեհ Բ Արծրունի (ծն. թվ. անհ. - 1121), հայ իշխան Վասպուրականում, պռտուկուրոպաղատ, իշխան Թոռնիկ Գ Արծրունու որդին, Արծրունյաց տնից (Խեդենեկյան).
 Աբդլմսեհ կրոնական, տուն է նվիրել Խծկոնք վանքին (1213).
 Աբդլմսեհ, խոջա Մուրատբախշիի որդին (1327).
 Աբդուլմսեխ, տանուտեր Զատար Մկրտիչի որդին (1327).
 Աբդըլմսեխ սարկավագ (1357).
 Յապտլմսեհ քահան, Ասիլի որդին (1373).
 Աբդլմսեխ (ծն. թվ. անհ. - 1451), Կարապետ քահանայի որդին, մահացել է մանուկ հասակում.
 Աբդլմսեհ, Աղթամարի կաթողիկոս Զաքարիա Գ-ի (1434-1464) եղբայրը. 
 Աբդլմսեհ, Երուսաղեմի Եսայի արքեպիսկոպոսի սարկավագը (1434).
 Աբդլմսեխ, վանեցի տանուտեր բրուտ Ստեփաննոսի ազգականը (1435).
 Աբդլմսեհ, տանուտեր Խաչատուրի որդին (1453).
 Աբդլմսեհ, Վարդան կրոնավորի եղբայրը (1456).
 Ապտուլմուսեհ (1640).

Ծանոթագրություններ

Աղբյուրներ 
 «Հայոց անձնանունների բառարան», Հրաչյա Աճառյան, Երևան, 1944, Հատոր 1, Ցուցակ 1, Էջ 13-14 
 «Լիակատար վարք եւ վկայաբանութիւն սրբոց, որք կան ի հին տօնացուցի եկեղեցւոյ Հայաստանեայց», Մկրտիչ Ավգերյան, Հատոր Ե, Վենետիկ, 1813, էջ 92-120
 «Ցուցակ հայերէն ձեռագրաց ի կայսերական մատենադարանին ի Վիեննա», Հակովբոս Տաշյան, Վիեննա, 1891, էջ 703բ, 1040բ
 «Մայր ցուցակ հայերէն ձեռագրաց մատենադարանին Մխիթարեանց ի Վենետիկ», Բարսեղ Սարգիսյան, Վենետիկ, 1924, Հատոր Բ, էջ 481-482
 «Cathalogue of the armenian manuscripts in the Bodelian library», կազմել են՝ Սուքիաս Պարոնյանցը և Ֆրեդերիկ Կոնեբերը, Օքսֆորդ, 1918, էջ 167

Հայկական արական անձնանուններ