Սոկրատես (ֆուտբոլիստ)

Սոկրատես Բրազիլեյրու Սամպայու դի Սոզա Վիեյրա դի Օլիվեյրա, (, ), բրազիլիացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան, 1982 և 1986 թվականների աշխարհի առաջնությունների ժամանակ եղել է Բրազիլիայի հավաքականի թիմի ավագը։

Ըստ «World Soccer» ամսագրի զբաղեցնում է  63-րդ տեղը 20-րդ դարի լավագույն ֆուտբոլիստների շարքում, իսկ ըստ  «Placar» ամսագրի Սոկրատեսը զբաղեցնում է 77-րդ տեղը համաշխարհային ֆուտբոլի լավագույն ֆուտբոլիստների շարքում։ ՖԻՖԱ 100-ի  անդամ է։

Սան Պաուլոյի համալսարանում  ստացել է բժշկի դիպլոմ։ Մարզական կարիերայից հետո ստացել է փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորի աստիճան։

Կենսագրություն 
Սոկրատեսը ծնվել է հարկային գործակալի և փիլիսոփայության երկրպագու Ռայմունդոյի ընտանիքում։ Նա ունեցել է երեք եղբայր՝ Սոփոկլեսը, որին անվանել են ի պատիվ հին հույն ողբերգակ Սոփոկլեսի, Սոստենեսը ու Ռայմունդոն, որը նույնպես  եղել է ֆուտբոլիստ։ Երբ Սոկրատեսը 6 տարեկան էր, ընտանիքը տեղափոխվում է Ռիբեյրան Պրետու։

Վաղ տարիքից Սոկրատեսը զբաղվել է ֆուտբոլով, նրա առաջին ակումբը եղել է «Ռանո դե Օուրոն»

Սոկրատեսը միաժամանակ ստանում էր բժշկական կրթություն, քանի որ նրա հայրը դեմ էր նրա ֆուտբոլ խաղալուն։ Խաղացել է իր քոլեջի «Քոլեժիո Մարիստա» թիմում։ 16 տարեկանում քոլեջի մարժիչը նրան առաջարկել է աշխատել «Բոտաֆոգո» ակումբում։ Սոկրատեսն ընդունել էր առաջարկն այն պայմանով, որ շարունակի նաև ուսումը։ Այդպես Սոկրատեսը 5 տարի համատեղեց ֆուտբոլն իր մանկաբույժի ուսման հետ միասին։ Նրա խոստովանությամբ ֆուտբոլի մարզումներն ու ուսումն  իրար հետ դժվար էր համատեղեր և այդ դժվարությունները հաղթահարեց համակուրսեցու օգնությամբ։

1976 թվականին Սոկրատեսը դարձավ Սան Պաուլու նահանգի առաջնության լավագույն ռմբարկուն, ինչի վրա ուշադրություն դարձրեցին  երկրի առաջատար ակումբների մասնագետները։

1978 թվականին նա ստացավ իր բժշկի դիպլոմը և անմիջապես ձեռք բերվեց «Կորինթիանս» ակումբի կողմից։ «Կորինթիանսում» հանդես գալու տարիներին ակտիվորեն պայքարել է   Բրազիլիայում ռազմական ռեժիմի դեմ։

1983 թվականին Սոկրատեսը ճանաչվել է Հարավային Ամերիկայի լավագույն ֆուտբոլիստ։ Նրա փոքր եղբայը՝ Ռաին Բրազիլիայի հավաքականի կազմում 1994 թվականին  դարձել է աշխարհի  չեմպիոն։

«Կորինթիանսից» բացի Սոկրատեսը հանդես է եկել  «Բոտաֆոգո», «Ֆլամենգո», «Սանթոս», «Ֆիորենտինա» ակումբներում։

Կարիերայի ավարտից 15 տարի անց՝ 2004 թվականին Սոկրատեսը մի քանի ամսով եղել է անգլիական «Գարֆորտ Թաուն» ակումբի և մարզիչ և ֆուտբոլիստ։

Մահ 
2011 թվականի օգոստոսին  Սոկրատեսը հայտնվել է Ալբերտ Այնշտայնի անվան հիվանդանոցում՝ մարսողական համակարգի արյունահոսության պատճառով։ Սեպտեմբերի սկզբին նա դուրս է գրվել հիվանդանոցից։ Նա խոստովանել է իր հիվանդության պատճառը՝ ալկոհոլի չարաշահում։

Դեկտեմբերի 3-ին Սոկրատեսը նորից տեղափոխվել է հիվանդանոց, այս անգամ սննդային թունավորմամբ։ Նրա մոտ ախտորոշվել է  աղեստամոքսային տրակտի սուր բորբոքում։ Դեկտեմբերի 4-ին, ժամը՝  4:30-ին Սոկրատեսը մահացել է։

Նրա մահից մի քանի ժամ անց  «Կորինթիանսը» Բրազիլիայի առաջնության վերջին տուրում  մրցել է «Պալմեյրասի» հետ  (0:0)։ Խաղը սկսվել է լռության րոպեով՝ ի հիշատակ Սոկրատեսի։

Նվաճումներ

Թիմային 
Սան Պաուլու նահանգի  չեմպիոն (1979, 1982, 1983)
«Ռիոյի գավաթի» գավաթակիր (1986)
Ռիո դե Ժանեյրո նահանգի չեմպիոն (1986)

Անձնական 
Սան Պաուլու նահանգի լավագույն ռմբարկու (1976)
Հարավային Ամերիկայի լավագույն ֆուտբոլիստ (1983)

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Биография Сократеса
 Сократес. «Футбольный Че Гевара». Некрологи Libcom, Guardian и Al Jazeera.
 Доктор Сократес 

ՖԻՖԱ 100
Բրազիլացի ֆուտբոլիստներ
Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Լյարդի ցիռոզից մահացածներ
Իտալիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ