Սիբեխ սիբեխանման

Սիբեխ սիբեխանման (), հովանոցավորների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

Նկարագրություն 
Երկամյա, թույլ ճյուղավորված խոտաբույս է, որն ունի 30-50 սմ բարձրություն։ Տերևները կաշենման են, արմատամերձները ամբողջական տափակացած կոթուններով են և ունեն ձվաձև երկարավուն կամ գծային-երկարավուն տեսք՝ հիմքում սրտաձև տերևաթիթեղով։ Ծածկոցը և ծածկոցիկը բացակայում են։ Պտուղները նեղ են, երկարավուն։

Տարածվածություն 
Հայաստանում աճում է Երևանի ֆլորիստիկական շրջանում ⟨Արարատ ավանի շրջակայք, Այղրլիճ⟩, նաև Անատոլիայում և Արևմտյան Իրանում։

Էկոլոգիա 
Աճում է ստորին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 800-900 մ բարձրությունների վրա, աղակալված հողերում և խոնավ մարգագետիններում։ Ծաղկում է հունիս ամսին, պտղաբերում՝ հուլիսին։

Պահպանություն 
Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է։ Այն ներկայումս աճում է միայն Երևանի ֆլորիստիկական շրջանում։ Սևանի ֆլորիստիկական շրջանում նույնպես աճելէ, բայց հավանաբար անհետացել է լճի ցամաքեցումից հետո։ Ընդհանուր արեալը խիստ մասնատված է։ Տեսակին կապված գյուղատնտեսական գործունեության (մելորացիա, ճահիճների աղազրկում և չորացում, բուսականության այրում) հետ տարածման ու բնակության շրջանների կրճատման վտանգ է սպառնում։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված էր մեկ կարգավիճակով՝ որպես ոչնչացման սպառնալիքի ենթակա տեսակ։ CITES-ի և Բեռնի կոնվեցիաների հավելվածներում ընդգրկված չէ։

Արարատի ճահիճները ներկայումս առանձնացվել են որպես բնության հուշարձան, սակայն ոչ մի կոնկրետ գործողություն չի իրականացվում։

Ծանոթագրություններ 

Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակներ
Հովանոցավորներ
Ծածկասերմեր
ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր