Սարդանապալի մահը

«Սարդանապալի մահը» (), ֆրանսիացի նկարիչ Էժեն Դելակրուայի պատմական նկարներից։

Պատմություն 
Նկարն առաջին անգամ ցուցադրվել է 1827-1828 թվականներին՝ Լուվրի Սրահում և անմիջապես արժանացել է քննադատների բացասական արձագանքին։ Նրան քննադատել են հեռանկարչության մեջ հեղինակային սխալների և առաջին պլանում տիրող քաոսային վիճակի համար։ Դելակրուան մեղադրվել է նաև վավաշամոլության և դաժանության ըմբոշխման մեջ։ Սակայն նկարչին հաջողվել է փոխանցել տեղի ունեցող երևույթները կենդանի և վառ երանգներով, Դելակրուայի նպատակը հանդիսատեսին ցնցելն ու հուզելն է։

Նկարի սյուժե 
Դելակրուան նկարի սյուժեն վերցրել է Ջորջ Գորդոն Բայրոնի «Սարդանապալ»  դրամայից, բայց որոշակի փոփոխություններով։ Նկարչի վրա ազդել է նաև Իսպանիայում և Մարոկկոյում երկարատև մնալը։

Ասորեստանի թագավորի մասին առասպելը հետևյալն է․ նա հայտնի անառակ է եղել, երկրի նկատմամբ նրա անտարբերությունը հանգեցրել է ապստամբության։ Խռովությունը կանխելու անհաջող փորձից հետո  Սարդանապալը որոշել է ինքնասպան լինել։ Նկարում պատկերված է այն պահը, երբ թագավորը հրամայում է սպանել նաև իր սիրելի ձիուն, շանն ու կանանց, ոչնչացնել իր բոլոր գանձերը։ Դելակրուան գրել է, որ Սարդանապալի կերպարը դաժան նախազգուշացում է նրանց համար, ով իր կյանքում առաքինության  չի ձգտում։

Չնայած թագավորի հուսահատ որոշմանը՝ նկարում նա պատկերված է թուլացած և վայելում է իր կողմից կազմակերպած գինարբուքը։ Հետևի պլանում պատկերված այրվող աշտարակը խորհրդանշում է Սարդանապալի անտարբերությունն իր մեռնող թագավորության նկատմամբ, իսկ կոտրված ժանիքներով փիղը՝ կորցրած  իշխանությունը։

Թեմա 
Դելակրուան ինքն էլ ոգեշնչվել  էր  լորդ  Բայրոնի «Սարդանապալ» (1821) պիեսով, նրա կտավն, իր հերթին, ոգեշնչել է Հեկտոր Բերլիոզին՝ ստեղծելու  («Սարդանապալ», 1830) կանտատը, իսկ Ֆերենց Լիստը ստեղծել է  («Սարդանապալ», 1845—1852, ավարտված չէ) օպերան։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն

Արտաքին հղումներ 
 «Սարդանապալի մահը»   delakrua.ru կայքում
 «Սարդանապալի մահը»  parismuseum.ru կայքում
 տվյալների բազայում|22747

1827 նկարներ
Էժեն Դելակրուայի նկարներ
Մերկ կանանց պատկերով նկարներ
Լուվրի նկարներ