Դիմիտրի Նանոպոուլոս

Դիմիտրի Նանոպոուլոս կամ Դիմիտրիս Նանոպոուլոս (,  1948 թվականի սեպտեմբերի 13, Աթենք), հույն ֆիզիկոս, աշխարհում ամենաշատ հղվող հետազոտողներից մեկը. նրա տարբեր ոլորտների վերաբերյալ աշխատությունները հղվել են մոտ 40 000 անգամ։

Կենսագրություն 
Դիմիտրի Նանոպոուլոսը ծնվել է Աթենքում։ Աթենքի համալսարանում ուսումնասիրել է ֆիզիկա։ 1971 թվականին համալսարանն ավարտելուց հետո կրթությունը շարունակել է Մեծ Բրիտանիայի Սուսսեքսի համալսարանում (University of Sussex)։ 1973 թվականին ստացել է  բարձր էներգիաների ֆիզիկայի փիլիսոփայության դոկտորի (Ph.D) աստիճան։

Գիտական գործունեություն 
Ժնևում ՑԵՌՆ-ի գիտաշխատող է եղել, երկար տարիներ աշխատել է Փարիզի Բարձրագույն նորմալ դպրոցում () և  Քեմբրիջի Հարվարդի համալսարանում (ԱՄՆ)։

1989 թվականին դարձել է Տեխասի A&M համալսարանի ֆիզիկայի պրոֆեսոր։ Նանոպոուլոսը հանդիսանում է նաև Հյուսթոնի Առաջադեմ հետազոտությունների կենտրոնի (Houston Advanced Research Center - HARC) աշխատակից։

Հետազոտական նախագծեր 
1997 թվականին Նանոպոուլոսը դարձել է Աթենքի ակադեմիայի անդամ, իսկ 2005 թվականին Հունաստանի Ազգային խորհրդի հետազոտությունների և տեխնոլոգիաների անդամ և Հունաստանի ՑԵՌՆի և Եվրոպական տիեզերական գործակալության (European Space Agency, ESA) ներկայացուցիչ։

1988 թվականից հանդիսանում է Ամերիկյան ֆիզիկական միության անդամ, 1992 թվականից Իտալական ֆիզիկական միության անդամ է։ 1996 թվականին հունական Պատվո շքանշանի կոմանդոր է դարձել։

Հայտնի է Տարրական մասնիկների ֆիզիկայի և տիեզերագիտության ոլորտներում կատարած հետազոտություններով, ինչպես նաև Լարերի միասնական տեսության, Աստղային մասնիկների ֆիզիկայի, Քվանտային տեսության և 
դրա վրա հիմնված նեյրոֆիզիոլոգիական մոդելների հետազոտություններով։ Հանդիսանում է ավելի քան 645 աշխատությունների, այդ թվում 14 գրքերի հեղինակ։

Դիմիտրի Նանոպոուլոսն այսպես կոչված SU(5) շրջված մոդել (flipped SU(5)) նախագծողներից մեկն է։ Այդ մոդելը ներկայացրել է Սթիվեն Բարրը 1982 թվականին։ 1984 և 1987 թվականներին լույս են տեսել հրապարակումներ, որոնք նվիրված են եղել այն մոդելին, որտեղ Նանոպոուլոսը համահեղինակ է հանդիսացել։

Կոչումներ և պարգևներ 
2006 թվականի հոկտեմբերի 17-ին Նանոպոուլոսը պարգևատրվել է Օնասսիսի Միջազգային մրցանակի։ 2009 թվականի սեպտեմբերի 28-ին Էնրիկո Ֆերմի մրցանակի է արժանացել Իտալական ֆիզիկական միության կողմից լարերի տեսության վերաբերյալ աշխատանքների համար։

Ինքնակենսագրություն 
2015 թվականին Դիմիտրի Մամոպոուլոսը հրատարակել է իր ինքնակենսագրականը «Կյանք, գիտությունը և այլ զուգահեռ աշխարհներ» խորագրով («Μία ζωή, η επιστήμη κι άλλα παράλληλα σύμπαντα»)։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
Role of Nanopoulos in naming GUT
Dimitri Nanopoulos and the speed of light
Scientific publications of Dimitri Nanopoulos on INSPIRE-HEP

Աղբյուրներ 
  Prof. Dimitri Nanopoulos  Դիմիտրի Նանոպուոլոսի Տեխասի A&M համալսարանի կայքը

Հույն ֆիզիկոսներ
Աթենքի համալսարանի շրջանավարտներ
Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով
Տեսական ֆիզիկոսներ
Հարվարդի համալսարանի դասախոսներ
20-րդ դարի ֆիզիկոսներ