Լուսեղեն Պոպովի առանձնատուն

Լուսեղեն Պոպովի առանձնատուն (), շենք Դոնի Ռոստովում, Կարլ Մարքսի հրապարակում։ Տունը կառուցվել է 1890-1891 թվականներին։ Այն պատկանել է հողատեր և անասնաարդյունաբերող Լուսեղեն Պոպովին։ 1928 թվականից շենքում տեղակայվել է ծննդատուն, 2012 թվականին այն փակվել է վերակառուցման նպատակով։ Լուսեղեն Պոպովի առանձնատունն ունի Ռուսաստանի մշակութային ժառանգության օբյեկտի տարածաշրջանային նշանակության կարգավիճակ։

Պատմություն
Երկհարկանի առանձնատունը կառուցվել է 1890-1891 թվականներին Դոնի Նախիջևան քաղաքի (այժմ` Դոնի Ռոստովի Պրոլետարսկի շրջանի կազմում) կենտրոնական հրապարակում։ Տունը պատկանել է քաղաքում հայտնի հողատեր և անասնաարդյունաբերող Լուսեղեն Պոպովին։ Շենքի նախագծի հեղինակը ենթադրաբար ճարտարապետ Նիկոլայ Դուրբախն է։ Առանձնատան առաջին հարկը վարձակալել էին տարբեր գրասենյակներ և խանութներ։ Սեփականատիրոջ շքասենյակները տեղակայված էին երկրորդ հարկում։

1907 և 1916 թվականների տվյալներով՝ շենքը պատկանել է շենքի առաջին սեփականատիրոջ ժառանգ Մանուկ Միքայելի Պոպովին, որն ակտիվորեն զբաղվել է առևտրային գործունեությամբ, եղել է քաղաքում հայտնի բարերար։

1920 թվականին առանձնատանը գործել է ռազմահեղափոխական կոմիտեն։ 1928 թվականին շենքում բացվել է ծննդատուն։ Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին, Ռոստովի օկուպացիայի ժամանակ, ծննդատանը մնացել է երեք կին բժիշկ։ Նկուղում նրանք կահավորել են ծննդաբերության սենյակ, որտեղ ընդունել են ծննդկաններին։ Պատերազմի ավարտից հետո ծննդատունը վերանորոգվել է և վերաբացվել։ 2012 թվականին  ծննդատունը փակվել է վերակառուցման։

Ճարտարապետություն 
Լուսեղեն Պոպովի առանձնատունը կառուցված է էկլեկտիկայի ոգով, նրա ձևավորման մեջ համադրված են բարոկկոյի և կլասիցիզմի տարրեր։ Գլխավոր մուտքի վերևում սկզբնապես եղել է ծածկով պատշգամբ, որը քանդվել է 1930-ական թվականներին։

Շինությունն ունի հատակագծման միջանցքային համակարգ՝ սենյակների երկկողմանի դասավորությամբ։ Առանձնատունն աչքի էր ընկնում հարուստ ներքին կահավորանքով, որը գրեթե չի պահպանվել մինչև մեր օրերը։ Կենտրոնական նախասրահից դեպի երկրորդ հարկ տարել է երկբազուկ մարմարե սանդուղք։ Երկրորդ հարկի կենտրոնական մասում գտնվում էր դահլիճը, որին հարում էին հյուրասենյակը, ճաշասենյակը, աշխատասենյակը և բնակելի սենյակները։ Սենյակների պատերը զարդարված էին որմնասյուներով, առաստաղը զարդարված էր ծեփածո տարրերով։

Արևմուտքում Պոպովի առանձնատունը հարում է նախկին Հայկական քաղաքապետության շենքին։

Պատկերասրահ

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 

Ռուսաստանի մշակութային ժառանգություն
Դոնի Ռոստովի շենքեր և կառույցներ