Դարհեմի ամրոց

Դարհեմի ամրոց, նորմանդական ամրոց Անգլիայի Դարհեմ քաղաքում։ 1840 թվականից ի վեր ամրոցի շենքն ամբողջությամբ զբաղեցնում է Դարհեմի համալսարանական քոլեջը։ Հասարակության համար բաց է բացառապես ուղեկցորդով էքսկուրսիաների համար, քանի որ այն պատմական վայր լինելով հանդերձ մոտ հարյուր ուսանողների ուսման և ապրելու վայր է։ Ամրոցը գտնվում է Դարհեմ թերակղզում, բլրի գագաթին, Ուեր գետից վեր, Դարհեմի տաճարի դիմաց։

Պատմություն 
Ամրոցը կառուցվել է 11-րդ դարում, որպես Անգլիայի հյուսիսում Նորմանդիայի թագավորի գերիշխանության խորհրդանիշ, քանի որ 1066 թվականի նորմանդական ներխուժումից հետո Անգլիայի հյուսիսի բնակչությունը շարունակում էր մնալ «վայրի և փոփոխական»։ Ամրոցը նորմանդացիների նախընտրած վաղ շրջանի «մութ և մռայլ» ամրոցների օրինակ է։ Ամրոցի կառավարիչ է նշանակվել Դարհեմի եպիսկոպոսը, որը Նորմանդիայի արքայի անունից պիտի ներկայացներ նրա իշխանությունը։

Ամրոցը շարունակում էր ծառայել որպես Դարհեմի եպիսկոպոսի պալատ, մինչ եպիսկոպոսներն իրենց նստավայրը դարձրել են Օքլենդի ամրոցը և Դարհեմի ամրոցը փոխակերպվել է Դարհեմի համալսարանի։ Ամրոցն ունի ընդարձակ սրահ, որը կառուցել է Դարհեմի եպիսկոպոս Էնթընի Բեկը 14-րդ դարի սկզբերին։ Մինչ 15-րդ դարի վերջին Ռիչարդ Ֆոքսի կողմից դահլիճը փոքրացնելը, այն Մեծ Բրիտանիայի ամենաընդարձակ դահլիճն էր։ Այնուամենայնիվ, այն այժմ էլ պատկառելի չափսեր ունի՝ 14 մետր բարձրություն և 30 մետր երկարություն։

Համալսարանական քոլեջ 

1837 թվականին եպիսկոպոս Էդուարդ Մոլթբին ամրոցը նվիրեց նոր կազմավորված Դարհեմի համալսարանին  ՝ որպես ուսանողների կացարան։ Այն անվանվեց Դարհեմի համալսարանական քոլեջ։ Ճարտարապետ Էնթընի Սալվինը վերակառուցեց սկզբնական կառույցի կիսավեր, կենտրոնական աշտարակը։ Քոլեջի բացումը կատարվեց 1840 թվականին և այնտեղ մինչև այսօր ապրում են ավելի քան հարյուր ուսանողներ, որոնցից շատերը՝ աշտարակում։ Քոլեջի աշխատակազմը և ուսանողները ճաշում են եպիսկոպոս Բեկի Մեծ Սրահում։ Մեծ Սրահի ներքնահարկը, միևնույն ժամանակ, նոր ընդունված ուսանողների համար ծառայում է որպես ընդհանուր սենյակ՝ ներառյալ բարը։ Ընդ որում, դա քոլեջի հիմնական ընդհանուր սենյակն է բակալավրիատի ուսանողների համար։ Ամրոցի երկու մատուռն էլ դեռևս օգտագործվում են՝ երկուսն էլ պատարագների և թատերական ներկայացումների համար։ Ամրոցում գտնվում են նաև քոլեջի գրադարանը, գրասենյակները և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների հավաքակազմը։ Համալսարանի արձակուրդների ընթացքում ամրոցը տրամադրում է ակադեմիական համաժողովների համար տարածք և հյուրանոցային սենյակներ գիշերակացի համար։ Ամրոցի մուտքը հասարակության համար բաց է միայն էքսկուրսավարով ուղեկցվող այցելությունների համար։ Բացառությամբ այդպիսի էքսկուրսիաների, ամրոց մտնելու իրավունք ունեն միայն քոլեջի անդամները և համաժողովների հյուրերը։ 2011 թվականին ամրոցը փակվեց այցելությունների համար վերանորոգման աշխատանքների պատճառով։ 2011 թվականի աշնանն այն կրկին բացվեց հասարակության առաջ։

Մատուռներ 
Քոլեջն օգտագործում է ամրոցի երկու մատուռները՝ Նորմանդականը, որը կառուցվել է մոտավորապես 1078 թվականին և Քաթբերտ Թանսթոլի մատուռը՝ կառուցված 1540 թվականին։ Նորմանդական մատուռը, որն ամրոցի ամենահին շինությունն է, կառուցվել է անգլիական ոճով, հավանաբար այն պատճառով, որ շինարարների մեծ մասը եղել են անգլիացիներ։ 15-րդ դարում մատուռի երեք պատուհանները փակվել են կենտրոնական աշտարակի ընդարձակման պատճառով։ Մինչև 1841 թվականը մատուռը գործածվել է որպես գլխավոր աշտարակ տանող միջանցք։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին այն օգտագործվել է որպես Թագավորական օդուժի հրամանատարական և դիտորդական շտաբ, երբ ճանաչվել է դրա նախնական նշանակությունն ու գործածությունը։ Պատերազմի ավարտից կարճ ժամանակ անց մատուռը վերանորոգվեց և այդ ժամանակից ի վեր օգտագործվում է քոլեջի ամենշաբաթյա պատարագների համար։
Թանսթոլի մատուռը, որը մի փոքր ավելի ընդարձակ է, ավելի շատ է գործածվել կրոնական նպատակներով։ Այն ընդարձակվել է 17-րդ դարում։ Մատուռի ետևի կողմում տեղադրված են 16-րդ դարի նստարաններ, որոնք նախատեսված են երկար կանգնելուց հոգնած մարդկանց նստելու համար։

Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտ 
1986 թվականին Դարհեմի ամրոցը Դարհեմի տաճարի հետ ընդգրկվել է Միացյալ Թագավորությունում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկում։

Տես նաև 
 Անգլիայի ամրոցների ցանկ

Պատկերասրահ

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 University College, Durham (Durham Castle) website
 University College JCR website
 University College MCR website
 A Tour of Durham Cathedral & Castle 
 Durham Castle: Durham World Heritage Site
 Public tours of Durham Castle - Durham University

Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտներ այբբենական կարգով
Անգլիայի դղյակներ
Համաշխարհային ժառանգություն Միացյալ Թագավորությունում
11-րդ դարում կառուցումն ավարտված շենքեր և կառույցներ
Մեծ Բրիտանիայի դղյակներ
Անգլիայի պալատներ
Մեծ Բրիտանիայի թանգարաններ
11-րդ դարի ճարտարապետություն
Ռոմանական ճարտարապետություն