Ալեքսանդր Փաշայան

Ալեքսանդր Ասատուրի Փաշայան (), հայ լեզվաբան-մանկավարժ, հասարակական գործիչ։ 

Ասատուր և Արարատ Փաշայանների հայրը։

Կենսագրություն 
Ալեքսանդր Փաշայանը ծնվել է 1909 թվականի մարտի 1-ին, Հաջի Հաբիբլի գյուղում (Հալեպի նահանգի Անտիոք գավառ)։ 1915 թվականին մոր հետ եղել է Մուսա լեռան պաշտպանների խմբում։ 1944 թվականին Դամասկոսում «Սասունցի Դավիթ» շարասյան համար հանգանակության կազմակերպիչներից է։ 1946 թվականին հայրենադարձել է. ուսուցչություն է արել Նալբանդ (այժմ՝ Շիրակամուտ՝ ՀՀ Լոռու մարզում) գյուղի դպրոցում։ 1960 թվականին ավարտել է Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի (հեռակա) պատմալեզվագրական ֆակուլտետը և նույն թվականից աշխատել ՀԽՍՀ ԳԱ լեզվի ինստիտուտում, զբաղվել Սվեդիայի բարբառի ուսումնասիրությամբ։ Խմբագրել և ծանոթագրություններով տպագրել է Տ. Անդրեասյանի «Սվեդիայի բարբառը» (1967) աշխատությունը։

1965 թվականի ազգային զարթոնքի ժամանակ, երբ հայերեն լույս էր ընծայվել Ֆրանց Վերֆելի «Մուսա լեռան 40 օրը» գիրքը, Փաշայանի ջանքերով հավաքվել և հասարակությանն են ներկայացվել այդ հերոսամարտի մասնակից-վերապրողների վկայությունները։

Մահ 
Մահացել է 1965 թվականի մայիսի 26-ին Երևանում։

Հիշատակ 
Փաշայանի մահարձանը կանգնեցվել է մուսալեռցիների հանգանակությամբ (ճարտարապետ՝ Ռաֆայել Իսրայելյան)։

Երկեր 
 Լեռ, որ ապրում է ժողովրդի սրտում, «Էջմիածին». 1965, № 2-4: 
 Սվեդիայի բարբառի մասին. ՊԲՀ, 1963, № 4: 
 Սվեդիայի բարբառի ձևաբանությունը. «ՀԽՍՀ ԳԱ տեղեկագիր», 1964. № 9:

Ծանոթագրություններ 

Հայ լեզվաբաններ
Հայ մանկավարժներ
Հայ հասարակական գործիչներ
ՀՊՄՀ շրջանավարտներ