Գազ Ղարաբաղի

Գազ Ղարաբաղի (), լոբազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

Նկարագրություն
Փշոտ թուփ է, բարձանման ճյուղավորված, որի բարձրությունը հասնում է 20-30 սմ-ի։ Տերևների երկարությունը 4-6 սմ է։ Տերևիկները համարյա մերկ են, 6-9-ական զույգերով։ Ծաղիկները փնջերով հավաքված են խիստ մոտեցած տերևների անութներում և առաջացնում են 2,5-3 սմ տրամագծով գլխիկանման ծաղկաբույլ։ Բաժակը խավոտ է, ատամիկները՝ խոզանաձև, երկար թարթիչավոր, խողովակից բավականին երկար։ Պսակը բաժակին չգերազանցող է, վառ վարդագույն, դրոշի թիթեղը առանց ականջուկների է։

Տարածվածություն 
Աճում է միայն Դարեղեգիսի ֆլորիստիկական շրջանում (Այարի կիրճ, Խաչիկ և Գնիշիկ գյուղերի միջև)։ Աճում է նաև Նախիջևանում, Արցախում, Արևմտյան Հայաստանում և Հյուսիսարևմտյան Իրանում։

Էկոլոգիա 
Աճում է վերին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 1800-2300 մ բարձրությունների վրա, չոր քարքարոտ կավային լանջերին, տափաստանում և մարգագետնատափաստանում։ Ծաղկում է հուլիս–օգոստոս ամիսներին, պտղաբերում՝ օգոստոս–սեպտեմբերին։

Պահպանություն 
Վտանգված տեսակ է, որի տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 500 կմ²-ից պակաս է։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ նաև CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Անհրաժեշտ է ստեղծել նոր ԲՀՊՏ Այարի կիրճում։

Ծանոթագրություններ 

Վտանգված տեսակներ
Ծածկասերմեր
Լոբազգիներ
ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր