Կովկասի գերին

«Կովկասի գերին» (1820—1821), (), Պուշկինի հարավային բայրոնական առաջին շարքի պոեմներից։ Սկսել է Գուրզուֆում, ավարտվել է 1821 թվականի  փետրվարի 20-ին Կամենկայում։

Սյուժեի հիմքում ընկած է հիասթափված, ապստամբ մի հերոսի ռոմանտիկ սիրո պատմությունը (գերի ընկած ռուս սպա) բնության երեխաների նկատմամբ, որը չի փչացել քաղաքակրթության պատճառով (դրանք ներկայացնում է չքնաղ չերկեզուհին)։ Այս լիրիկական թեման ներկայացվել էէպիկական ֆոնով՝ անծայրածիր Կովկասի գեղեցկությունը, լեռնաբնակների էկզոտիկ կյանքը, ռուսական զենքի հաջողությունները։

Պոեմը հեղինակը բաժանում է երկու մասի, նրա կարծիքով այդ երկուսը վատ են կապված միմյանց հետ՝ նկարագրական-ազգագրական (ավելի լավ ստացված) և ռոմանտիկ-հոգեբանական։ Երկրորդում, նա ցանկանում էր նկարագրել այդ անտարբերությունը կյանքի և իր վայելքների նկատմամբ, այդ հոգու ծերությունը (երիտասարդության ծերությունը, ինչպես արտահայտվում էր նա իր նամակներում), որոնք դարձել են որպես տարբերակիչ հատկանիշներ XIX դարի երիտասարդության համար։ Ըստ ավանդության, պոեմի հիմքում ընկած է ոմն Նեմցովի պատմությունը (слышанный Пушиным մինչև հղումներ) այն մասին է, թե իբր նրան գերությունից ազատել է մի չերկեզուհի, որը սիրահարված էր նրա վրա։ Առաջին միտքը այս պատմությունը մշակելու համար Պուշկինի մոտ հղացավ եկավ 1820 թվականի օգոստոսին Կովկասում։

Ծանոթագրություններ 

Ալեքսանդր Պուշկին