Սարդ-մարդը (ֆիլմ)

«Սարդ-մարդը» (), 2002 թվականի արկածային մարտաֆիլմ-մելոդրամա սուպերհերոսների մասին, Փիթեր Փարքերի մասին պատմող կինոեռագրության առաջին մասը, որում ներկայացվում է, թե ինչպես է տղան դարձել Սարդ-մարդ։ Ֆիլմի ռեժիսորը Սեմ Ռեյմին է։

Սուպերհերոսի դերը կատարում է Թոբի Մագուայերը։ Ֆիլմում նկարահանվել են նաև Ուիլեմ Դեֆոն, Քիրստեն Դանստը, Քլիֆ Ռոբերտսոնը, Ջոնաթան Քիմբլ Սիմոնսը, Ռոզմարի Հարրիսը, Բիլ Նանը, Մայքլ Պապաջոն, Էլիզաբեթ Բենքսը, Թեդ Ռեյմին, Ջո Մանգանելոն և այլք։

Սյուժե
Փիթեր Փարքերը համեստ աշակերտ է, որ ապրում է սովորական կյանքով և գաղտնի սիրում է Մերի Ջեյն Ուոթսոնին, որ իր հարևանուհին ու համադասարանցին։ Փիթերը հետաքրքրվում է լուսանկարչությամբ։ Նա որբ է, ապրում է ոչ հարուստ հորեղբոր ու նրա կնոջ հետ։ Մի անգամ էքսկուրսիայի ժամանակ Փիթերին խայքում է ձևափոխված ԴՆԹ-ով սարդը։ Որոշ ժամանակ անց տղան իր մոտ նկատում է սովորական մարդկանց ոչ հատուկ ունակություններ՝ մեծ ուժ, դիմացկունություն, պատերի ու առաստաղի վրայով սողալու և սարդոստայն բաց թողնելու կարողություն։

Փիթերը որոշում է օգտագործել իր ուժը գումար շահելու համար, որպեսզի մեքենա գնի և դրական տպավորություն թողնի Մերի Ջեյնի վրա։ Առանց կանոնների մարտի ժամանակ նա հաղթում է ռեստլեր Մագրոյին, սակայն նրան խաբում և խոստացված գումարի փոխարեն տալիս ընդամենը 100 դոլար։ Երբ մարտի կազմակերպիչների թալանում են, Փիթերը հրաժարվում է օգնել՝ այդպիսով լուծելով իր վրեժը։ Սակայն երբ կողոպտիչը սպանում է Փիթերի հորեղբայր Բենին, նա անզգուշաբար սպանում է հանցագործին։ Դրանից հետո  Փիթերը հասկանում է, որ իր կոչումը հանցագործների դեմ պայքարելն է։

Այդ ժամանակ Նորման Օզբորնը՝ Հարրի Օզբորնի հայրը, ով ֆինանսավորում է ռազմական ոլորտում կատարվող հետազոտություններ, որոշում է փորձարկում կատարել իր վրա՝ դրանով իսկ ապացուցելով իր գաղափարների հեռանկարային լինելը։ Փորձարկման արդյունքում նա վերածվում է չարագործ Կանաչ գոբլինի, ով ամեն ինչի պատրաստ է հանուն իր նպատակի իրականացման։ Փիթեր Փարքերն աշխատանքի է տեղավորվում որպես լուսանկարիչ. նա պետք է լուսանկարի Սարդ-մարդուն, այսինքն՝ իրեն։

Սարդ-մարդու ու Կանաչ գոբլինի միջև տեղի ունեցած եզրափակիչ մենամարտում վերջինս պատանդ է վերցնում Մերի Ջեյնին և ճոպանուղու վագոնում գտնվող երեխաներին։ Այնուհետև նա Սարդ-մարդուն առաջարկում է ընտրել՝ փրկել Մերի Ջեյնին կամ երեխաներին։ Փիթերը փրկում է և՛ Մերի Ջեյնին, և՛ երեխաներին։ Այդ մահացու պայքարում մեծ դժվարությամբ հաղթում է Սարդ-մարդը։ Կանաչ գոբլինը փորձում է սպանել Փիթերին, սկակայն անզգուշությամբ զոհվում է իր իսկ սավառնակի պատճառով։ Մահվանից առաջ նա խնդրում է ներել իրեն և ոչինչ չպատմել Հարրիին։ Երբ Սարդ-մարդը Օզբորնի անշունչ մարմինը տանում է նրա տուն, Հարիին նկատում է նրան և որոշում վրեժ լուծել։

Ֆիլմի ավարտին Մերի Ջեյնը համբուրում է Սարդ-մարդուն։ Ակնարկվում է, որ աղջիկը հասկացել է Փիթեր Փարքերի վարած երկակի կյանքի մասին։ Նորման Օզբորնի թաղման ժամանակ Հարրին իր ընկեր Փիթերին պատմում է Սարդ-մարդուց վրեժ լուծելու իր մտադրության մասին։

Դերերում

Քննադատություն
Ֆիլմն արժանացել է դրական արձագանքների։ Rotten Tomatoes ագրոգատորում գրախոսականների 89%-ը եղել է դրական՝ 7,6 գնահատականով։ Metascore-ում միջին գնահատականը եղել է 100-ից 73 միավոր։ Ռոջեր Էբերտը, չնայած ցածր գնահատականին (2,5/4), գովել է հերոսի ծագման պատմությունը, իսկ հերոսների մասին ասել է, թե նրանք չեն հիասթափեցնի օրիգինալ կոմիքսների սիրահարներին։

Մրցանակներ և անվանակարգեր 
 MTV Movie Awards մրցանակ «Կնոջ լավագույն դերակատարում» անվանակարգում (Քիրստեն Դանստ)
 MTV Movie Awards մրցանակ «Լավագույն համբույր» անվանակարգում (Թոբի Մագուայեր և Քիրստեն Դանստ)

Ֆիլմը ներկայացվել է Օսկարի «Լավագույն ձայն» և «Լավագույն վիզուալ էֆեկտներ» անվանակարգերում։

Քասթինգ
Նախքան Սեմ Ռոյմին Կանաչ գոբլինի դերի համար կընտրեր Ուիլեմ Դեֆոյին, այդ դերն առաջարկվել է Նիկոլաս Քեյջին և Ջոն Մալկովիչին։ Դերասաններ Ջոն Մալկովիչն ու Ուիլեմ Դեֆոն միասին նկարահանվել են «Վամպիրի ստվերը» (2000) ֆիլմում, որի պրոդյուսերն է եղել Նիկոլաս Քեյջը։

Ջեյմս Ֆրանկոն, որ ֆիլմում մարմնավորել է Հարրի Օզբորնին, նախապես լսումների է մասնակցել Փիթեր Փարքերի դերի համար։ Սարդ-մարդու դերը առաջարկվել է նաև Հիթ Լեջերին, սակայն նա մերժել է՝ ասելով. «Դա ինձ համար չէ։ Ես կգողանամ ինչ-որ մեկի երազանքը»։

Սաունդթրեք
Ֆիլմի երաժշտությունը գրվել է ամերիկացի երաժիշտ Դենի Էլֆմանի կողմից։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ
 «Սարդ-մարդը» ֆիլմի պաշտոնական կայքը 

2002 ֆիլմեր
Ամերիկյան մարտաֆիլմեր
Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր
Ֆիլմեր դեռահասների համար
Ֆիլմեր սուպերհերոսների մասին
Ամերիկյան ֆանտաստիկ ֆիլմեր
Ֆիլմեր Սարդ-մարդու մասին
Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Նյու Յորքում
Լոս Անջելեսում նկարահանված ֆիլմեր
Նյու Յորքում նկարահանված ֆիլմեր
Անգլերեն ֆիլմեր
Ամերիկյան ֆիլմեր
Columbia Pictures ֆիլմեր
Ամերիկյան էքշն թրիլեր ֆիլմեր
Ամերիկյան ֆիլմեր հասունացման տարիքի մասին
Ֆիլմերի երաժշտություն ըստ Դենի Էլֆմանի
Ամերիկյան գիտաֆանտաստիկ ֆիլմեր
Ամերիկյան արկածային ֆիլմեր
Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոս Անջելեսում
Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր