Կիտա Աբաշիձե

Կիտա Աբաշիձե (, ), վրացի գրաքննադատ, գրականագետ, հրապարակագիր, հասարակական-քաղաքական գործիչ, Անդրկովկասյան հատուկ կոմիտեի՝ ОЗАКОМ-ի անդամ (1917 թ.)

Կենսագրություն 
Ծնվել է  1870 թվականի հունվարի 16-ին (նոր տոմարով՝ հունվարի 28-ին), ռուսական կայսրության Քութայիսի նահանգի Օզուրգեթի գավառակի Լեսա գյուղում, ազնվականի ընտանիքում։  Մանուկ հասակում զրկվել է հորից։

1889 թվականին ավարտել է Քութայիսի դասական գիմնազիան, ապա 10 ամիս ապրել է Փարիզում, որտեղ ունկնդրել է փիլիսոփայության, գրականության և արվեստի պատմության դասախոսություններ։ Օդեսայի համալսարանում 1890—1895 թվականներին իրավունք է ուսումնասիրել, վերադառնալով Թիֆլիս՝ աշխատանքի անցել Վարահսկիչ պալատում, ապա՝ Ռաչայի, իսկ այնուհետև՝ Ճիաթուրայի դատարանում։ 1893 թվականից վրացական պարբերական մամուլում հանդես է եկել գրականության վերաբերյալ քննադատական հոդվածներով։

1890-ական թվականների սկզբներին ներգրավվել է Ճիաթուրայում մարգանեցի արդյունահանման կառավարման աշխատանքներում, ավելի ուշ՝ ղեկավարել մարգանեցի արդյունահանման արդյունաբերական խորհուրդը։

Ապրել է Քութայիսում։ 1901 թվականին դարձել է սոցիալ-ֆեդերալիստների կուսակցության հիմնադիրներից մեկն ու առաջնորդը։

Ակտիվորեն մասնակցել է 1905—1907 թվականների ռուսական հեղափոխության իրադարձություններին, երկու անգամ կալանավորվել է, բայց ազդեցիկ հարազատների միջամտության շնորհիվ կարճ ժամանակ անց ազատվել։

1910-ական թվականների կեսերին Քութայիսում անդամակցել է Ռուսաստանի ժողովուրդների մեծ արևելքին։

Ռուսաստանում փետրվարյան հեղափոխությունից հետո՝ 1917 թվականի մարտի 9-ին Ժամանակավոր կառավարության հատուկ դեկրետով նշանակվել է  Վրաստանում ժամանակավոր կառավարության իրավունքով գործող Անդրկովկասյան հատուկ կոմիտեի լուսավորության կոմիսար, բայց հիվանդության պատճառով գրեթե ոչ մի մասնակցություն չի ունեցել հատուկ կոմիտեի աշխատանքներին, և շուտով նրա պաշտոնը տրվել է մենշևիկ Ակակի Չխենկելուն։

Կիտա Աբաշիձեն մահացել է 1917 թվականի նոյեմբերի 17-ին (նոր տոմարով՝ նոյեմբերի 30-ին), Թիֆլիսում, ողնաշարի տուբերկուլյոզից։ Թաղվել է Դիդուբեի պանթեոնում։

Գրական գործունեությունը 
Գործադրելով պատմահամեմատական մեթոդը՝ Աբաշիձեն իրականացրել է վրացական նոր գրականության հիմնական դասակարգումը ըստ դպրոցների և ուղղությունների։ Նա մանրազնին կերպով ուսումնասիրել է վրացի յուրաքանչյուր գրողի ստեղծագործությունները և սկզբնաղբյուրների քննական վերլուծության հիման վրա հեղինակներին դասել այս կամ այն գրական խմբին կամ խմբակին։

Ժամանակակից գրողների մասին մամուլում նրա հրատարակած հոդվածները զգալի ազդեցություն են գործել վրաց գրականության զարգացման վրա և հիմք են հանդիսացել քսաներորդ դարի վրացական արհեստավարժ, պրոֆեսիոնալ գրաքննադատության համար, իսկ «Էտյուդներ դարի վրաց գրականության պատմությունից» հիմնարար աշխատությունը դրել է վրաց գրականության պատմության՝ որպես գիտական դիսցիպլինի հիմքը։

Ծանոթագրություններ 

Տուբերկուլոզից մահացածներ
Վրացի գրականագետներ
Վրացի հասարակական գործիչներ
Վրաստանի քաղաքական գործիչներ
Վրացի լրագրողներ