Սեֆիդ

Սեֆիդրուդ (նաև Սեֆիդ; ; ֆարսիից թարգմանած՝ «սպիտակ գետ», հնում՝ Մարդուս, Ամարդուս), խոշոր գետ Հյուսիսային Իրանում։ Ավելի վաղ ձևավորվել է լեռնային Կիզիլուզեն և Շահրուդ գետերի միախառնումից, Էլբուրս լեռնահամակարգի հարավային լանջերից, այժմ՝ սկիզբ է առնում Շաբանաու ջրամբարից։ Այնուհետև գետի ջրերը հատում են լեռնաշղթային արևմտյան վերջավորությունները և թափվում են Կասպից ծով՝ առաջացնելով լայն դելտա։

Սեֆիդրուդը Կասպից ծովի իրանական ափի խոշորագույն և ամենաջրառատ գետն է։ Կիզիլուզենի հետ միասին գետի երկարությունը 720 կմ է, ավազանը՝ մոտ 56,2 կմ²։ Սնուցումը ձնային է, սառցային, անձրևային և ստորգետնյա։ Ջրի տարեկան միջին ծախսը գետահունով ենթարկվում է զգալի տատանումների։ Գարնան ձնհալի և աշնան հորդառատ անձրևների ժամանակ ջրի ծախսը կարող է հասնել մինչև 600 մ³/վրկ։ Ձմռան սակավաջրության դեպքում այն կազմում է մինչև 70-80 մ³/վրկ, տարեկան միջին ցուցանիշը 130 մ³/վրկ է։ Հունի բարձր անկման պատճառով նշանակալի է գետի հիդրոէներգետիկ ներուժը։

Կիզիլուզեն և Շահրուդ գետերի միախառնման տեղում 1962 թվականին կառուցվեց մոտ 90 մՎտ հզորությամբ և 100 մ-ից ավելի բարձրություն ունեցող, ջրի հոսքը կարգավորող պատնեշով Շահ Բանու Ֆարահ ՀԷԿ-ը։ Արդյունքում ստեղծվեց Շաբանաու ջրամբարը։ Սա թույլ տվեց չեզոքացնել ուժեղ հեղեղումները գետի դելտայում, ուր ոռոգվում են մոտ 200 հազար հա հողատարածքներ (բրինձ, ղորեն, այգեգործություն. խաղողագործություն)։

Գետի դելտան բացվում է Կասպից ծովում, սակայն պատնեշի կառուցումից հետո ջրի շարժի տեմպը կրճատվել է։ գետի դելատյում գտնվում են Գիլյան նահանգի երեք խոշոր քաղաքային բնակավայրերը՝ Ռաշթ քաղաքը և նրա ուղեկիցներ Բանդարե Անզալին և Լենգերուդը:.

Ծանոթագրություններ 

Իրանի գետեր