Մելանի Քլայն

Մելանի Քլայն (, ), հրեական ծագումով անգլիացի հոգեվերլուծաբան, ով երեխաների համար մշակել է վեպերի թերապևտիկ տեխնիկան, որն իր ազդեցությունն է թողել տարիքայի հոգեբանության և ժամանակակից հոգեվերլուծության վրա։ Մելանի Քլայնն առարկաների հարաբերությունների տեսության առաջատար նորարարներից է։

Կենսագրություն 
Մելանի Քլայնը ծնվել է 1882 թվականի մարտի 30-ին հրեական ընտանիքում։ Հայրը երկրորդ անգամ էր ամուսնացել և կնոջից տարիքով մեծ էր։ Երբ Մելանին ծնվեց, նա 50 տարեկան էր։ Մանկության տարիներին մտերիմ փոխհարաբերություններ է ունեցել ավագ քրոջ՝ Սիդոնի հետ, սակայն Սիդոնը 9 տարեկան հասակում մահացել է, և փոքրիկ Մելանին ծանր է տարել այդ կորուստը։ Մի քանի տարի անց մահացել է նրա եղբայրը՝ Էմմանուելը, երբ Մելանին 18 տարեկան էր, մահացել է հայրը, մի քանի տարի հետո՝ մայրը։ Մանկության ծանր կորուստները Մելանիի մոտ խոր դեպրեսիա են առաջացրել, ինչը, ըստ նրան ճանաչող մարդկանց, տարիների ընթացքում արմատավորվել է նրա հայացքներում և բնավորության մեջ։ Ընդհանուր առմամբ, Մելանին ողջ կյանքում բնույթով եղել է կտրուկ, կռվարար, ինչն ակամա նեղացրել է նրա հետևորդների շրջանակը։

1903 թվականին ամուսնացել է ինժեներ Արթուր Քլայնի հետ։ Մի քանի տարի սովորել է Վիեննայի համալսարանում, սակայն ուսումն անավարտ է մնացել։ Ամուսնու հետ լքել է Վիեննան, ապրել են Սլովակիայում և Սիլեզիայում։ Ունեցել են երեք երեխա, սակայն ընտանեկան կյանքն անհաջող է զարգացել։ Ծանր բնույթը Մելանիին խանգարում էր լավ մայր դառնալ, երեխաների հետ փոխհարաբերություններում սեր, ըմբռնում չկար։ Նրա դուստրը՝ Մելիտան, ով նույնպես հոգեվերլուծաբան էր, խզել էր հարաբերությունները մոր հետ, և նույնիսկ նրա հուղարկավորությանը չմասնակցեց։

Քլայնի ավագ որդին ողբերգական մահացել է լեռներում, սակայն ըստ Մելիտայի՝ նա ինքնասպան է եղել մոր հետ ընդհանուր եզրեր չգտնելու հուսահատությունից։

1910-1919 թվականներին Քլայնը ընտանիքի հետ ապրել է Բուդապեշտում։ 1914 թվականին մոր մահվան և երրորդ երեխայի ծննդի հետ կապված ընկել է դեպրեսիայի մեջ։ Դիմել է հոգեվերլուծաբան Շանդոր Ֆրենցիի օգնությանը, ում մոտ հոգեվերլուծության կուրս անցնելուց հետո հետաքրքրություն է դրսևորել հոգեվերլուծության հանդեպ։ 1917 թվականին սկսել է իր սեփական հոգեվերլուծական պրակտիկան՝ վերլուծելով իր կրտսեր որդուն, ապա՝ իր ընկերների հինգ տարեկան տղային։ 1918 թվականին մասնակցել է 5-րդ միջազգային հոգեվերլուծական կոնգրեսին, որտեղ ծանոթացել է Զիգմունդ Ֆրոյդի հետ։ 1919 թվականին հանդես է եկել «Երեխայի մտավոր զարգացվածության վրա սեռական դաստիարակության և ավտորիտետից հրաժարման ազդեցությունը» թեմայով զեկույցով՝ հիմնված իր սեփական երեխաներից մեկի ուսումնասիրման վրա։ Նույն թվականին դարձել է Վիեննայի հոգեվերլուծաբանների ընկերության անդամ։ 1921 թվականին հոգեվերլուծաբան Կարլ Աբրահամի հրավերով աշխատել է Բեռլինի հոգեվերլուծության ինստիտուտում, որտեղ շարունակել է  իր հետազոտական և բուժական գործունեությունը երեխայի հոգեվերլուծության ոլորտում։ 1922 թվականին բաժանվել է ամուսնուց։ 1924-1925 թվականներին անհատական վերլուծություն է անցել Կարլ Աբրահամի մոտ, ինչն ընդհատվել է վերջինիս մահվան պատճառով։ 1925 թվականին Լոնդոն կատարած ուղևորության ժամանակ ծանոթացել է Մեծ Բրիտանիայի հոգեվերլուծական հասարակության նախագահ Էրնեստ Ջոնսի հետ, ով նրան հրավիրել է իր հետագա գիտական ու բուժական գործունեությունն անցկացնել Մեծ Բրիտանիայում։

1926 թվականին ի վերջո, տեղափոխվել է Լոնդոն, որտեղ շարունակել է զարգացնել գաղափարներ կապված մանկական հոգեվերլուծության և հիվանդ երեխաների հետ խաղի տեխնիկայով առաջնորդվելու վերաբերյալ։ Քլայնի գաղափարները քննադատաբար են ընկալվել Աննա Ֆրոյդի կողմից։ Քլայնի և Ֆրոյդի կողմնակիցների միջև երկար քննարկումների արդյունքում բրիտանական հոգեվերլուծական հասարակության մեջ պառակտում է առաջացել և ձևավորվել են հոգեվերլուծաբանների երեք խմբեր` Քլեյերի կողմնակիցներ, Ֆրոյդի կողմնակիցներ և անկախ հոգեվերլուծաբաններ։

1930-ական թվականներին Քլեյրի գաղափարներն ընդունվեցին որոշ հոգեվերլուծաբանների կողմից, և Դոնալդ Վինիկոտը և Ջ. Բոլբին նրա մոտ անալիզ անցան։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո Քլայնը հիմնականում աշխատել է որպես վերապատրաստող վերլուծաբան և վերահսկող։

Մահացել է 1960 թվականի սեպտեմբերի 22-ին թոքային էմբոլիայից։

Երկեր 
 Volume 1 – Love, Guilt and Reparation: And Other Works 1921–1945, London: Hogarth Press.
 Volume 2 – The Psychoanalysis of Children, London: Hogarth Press.
 Volume 3 – Envy and Gratitude, London: Hogarth Press.
 Volume 4 – Narrative of a Child Analysis, London: Hogarth Press.

Ծանոթագրություններ 

Անգլիացի հոգեվերլուծողներ
20-րդ դարի կին գրողներ
Անգլիացի գիտնականներ
Վիեննայի համալսարանի շրջանավարտներ
Հրեա գիտնականներ