Օլե-Յոհան Դալ

Օլե-Յոհան Դալ (, ),  հաշվողական  համակարգի թեորիայի բնագավառի նորվեգացի գիտնական։ Թյուրինգի մրցանակի դափնեկիր է։ Քրիսթեն Նյուգորի հետ միասին համարվում է օբյեկտ կողմնորոշված ծրագրավորման և Սիմուլի օբյեկտ կողմնորոշված ծրագրավորման լեզվի համահեղինակը։

Կենսագրություն և կարիերա 
Օլե-Յոհան Դալը ծնվել է 1931 թվականի հոկտեմբերի 12-ին նորվեգական Մանդալ քաղաքում։ Նրա հայրը սուզանավի կապիտան էր։ Բացի Օլե-Յոհանից, ընտանիքում կային ևս երկու երեխաներ։

Մեծանուն գիտնականը ամուսնանում է 1963 թվականին Թովե Թորգետի հետ (): Համատեղ ամուսնական կյանքում նրանք ունեցան երկու երեխաներ։

Օլե-Յոհան Դալը սովորել է 1949 թվականից մինչև 1957 թվականը Օսլոյի համալսարանում։ Այստեղ ստանում է հաշվողական մաթեմատիկայի մագիստրոսի որոկավորում։ 1952-ից 1963 թվականներն ընկած ժամանակահատվածում աշխատել է Նորվեգիայի ռազմական գիտահետազոտական ինստիտուտում (): Դրանից հետո Օլե-Յոհան Դալը աշխատանքի է անցնում Նորվեգիայի հաշվողական կենտրոնում։ Պրոֆեսորի կոչմանը գիտնականը արժանանում է 1968 թվականին։ Օլե-Յոհան Դալը դարձավ Նովեգիայի պատմության մեջ առաջին ինֆորմատիկը։  Ալմա Մատերում նա աշխատեց ընդհուպ 1999 թվականը Քրիսթեն Նյուգորի հետ միասին։ Նրանք ուսումնասիրում էին օբյեկտ կողմնորոշված ծրագրավորման լեզվի վրա։ Միասին նրանք ստեղծեցին առաջին օբյեկտ կողմնորոշված ծրագրավորում լեզուն՝ Simula I, ավելի ուշ Simula 67: Օլե-Յոհան Դալը և Քրիստենը առաջ քաշեցին այնպիսի հասկացություններ, որոնք հետագայում կոչվեցին.
 դասեր 
 օբյեկտներ 
 Ժառանգում
Այսօր սրանք հանդիսանում են ժամանակակից ծրագրավորման անբաժանելի մասերը, առանց որոնց անհնար է պատկերացնել Java և C++ ծրագրավորման լեզուները։ Բացի այս ահռելի ավանդից, Օլե-Յոհան Դալը աշխատել է նաև կառուցվածքային ծրագրավորման վրա՝ Օսլոյի համալսարանում։

2000 թվականից սկսած Օլե-Յոհան Դալը համարվում է Սուրբ Օլաֆի շքանշանի ասպետ։  Քրիսթեն Նյուգորի հետ միասին Թյուրինգի մրցանակի դափնեկիր են, ինչպես նաև IEEE մեդոլով, որը կրում է Ջոն ֆոն Նեյմանի անունը։

Օլե-Յոհան Դալը հետաքրքվել է կամերային երաժշտությամբ։ Մեծ գիտնականը սիրում էր բրիջ և բիլիարդ խաղալ։

Պարգևներ 
 2000՝ Սուրբ Օլաֆի շքանշանի ասպետ 
 2001՝ Թյուրինգի մրցանակի դափնեկի
 2001՝  Ջոն ֆոն Նեյմանի մեդալ

Հոդվածներ 
 Discrete event simulation languages, Academic Press, 1968. 
 Structured Programming, med C. A. R. Hoare og Edsger Dijkstra, Academic Press, 1972
 Verifiable Programming, Prentice-Hall, 1992
 Simula: an ALGOL-based simulation language (med  Nygaard),  i Communications of the ACM, 9(1966).
 Class and subclass declarations (med Nygaard).  I  IFIP konferanse om simuleringssprog, Oslo, Mai 1967

Գրականություն 
 From Object-Orientation to Formal Methods: Essays in Memory of Ole-Johan Dahl, Olaf Owe, Stein Krogdahl og Tom Lyche (red.), Springer Verlag, 2004.

Ծանոթագրություններ

Տես նաև 
 Քրիսթեն Նյուգոր

Արտաքին հղումներ 
 Сайт профессора Даля  при университете Осло 
 Страница памяти профессора Даля  
 Страница памяти профессора Даля 
 Информация об учёном  на виртуальной выставке университета Клагенфурта 

Նորվեգացի գիտնականներ
Օսլոյի համալսարանի շրջանավարտներ
Ճարտարագետներ
Օսլո քաղաքում մահացածներ
Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների անձինք