Պավլե Ինգորոկվա

Պավլե Ինգորոկվա (), վրացի պատմաբան, բանասեր, մեկենաս

Կենսագրություն 
Տարրական կրթությունն ստացել է տանը, այնուհետև ուսումը շարունակել Վլադիկավկազի արական դասական գիմնազիայում։ 1912 թվականին ընդունվել է Պետերբուրգի համալսարանի պատմաբանասիրական ֆակուլտետ, բայց ծանր հիվանդության պատճառով թերի է թողել ուսումը և վերադարձել Վրաստան։

1917 թվականին մասնակցել է վրացական ուղղափառ եկեղեցու անկախ, ինքնավար գործունեությունը հռչակած ժողովին, ընտրվել պատրիարքական խորհրդի կազմում, եղել է այդ նույն տարվա հոկտեմբերին Վրաստանի գրողների միության հիմնադրումը նախաձեռնողների շարքում։

Լինելով Խորհրդային Ռուսաստանի հետ Վրաստանի միավորման հակառակորդ՝ 1921 թվականի փետրվարին գրող Կոնստանտինե Գամսախուրդիայի, արվեստաբան Վախթանգ Կոտետաշվիլու և բանաստեղծ Ալեքսանդրե Աբաշելու հետ, ի նշան բողոքի, սգավորի սև չուխա է հագել և կրել մի քանի ամիս շարունակ։

Հիմնադրել ու խմբագրել է «Կավկասիոնի» և «Ախալի Կավկասիոնի » (Նոր Կովկաս) (1924-1925 թթ.) ամսագրերը, հիմնադրել է նաև «Սաքարթվելոս ծիգնի» («Վրացական գիրք») հրատարակչությունը, որոնք բոլորն էլ վերևների հրահանգով փակվել են։ 1929 թվականից 1939 թվականներին աշխատել է Վրաստանի ազգային թանգարանում՝ որպես ձեռագրերի բաժնի վարիչ։

1925 թվականին անդամակցել է հակախորհրդային դիրքերում գտնվող վրաց գրողների ընկերակցությանը և 1930-ական թվականների սկզբներին հեռացվել Վրաստանի գրողների միությունից, սակայն հետագայում հալածանքների չի ենթարկվել։ Մասնակցել է վրաց գրականության մասին Մալաքիա Տորոշելիձեի զեկուցման պատրաստմանը, որով վերջինս հանդես է եկել ԽՍՀՄ գրողների համամիութենական առաջին համագումարում (1934 թ.):
Ընդգրկվել է Շոթա Ռուսթավելու «Ընձենավորը» պոեմի 750-ամյակի նվիրված միջոցառումների կազմկոմիտեում (1937), ինչպես նաև՝ գրական այդ  հուշարձանի ուսումնասիրման նպատակով հատուկ ստեղծված ակադեմիական հանձնաժողովում։

1940-1950 թթ. աշխատել է պատմության ինստիտուտում՝ որպես ավագ գիտաշխատող։ 1958 թվականին մասնակցել է ձեռագրերի ինստիտուտի (ներկայումս՝ ձեռագրերի վրացական ազգային կենտրոն) հիմնադրման աշխատանքներին։

Թաղված է Դիդուբեի պանթեոնում։

Աշխատություններ 
Պավլե Ինգորոկվայի գիտական հետաքրքրությունները դրսևորվել են Վրաստանի պատմության ու դրա սկզբնաղբյուրների, հին ձեռագրերի, վրաց գրականության պատմության և մասնավորապես Շոթա Ռուսթավելու կյանքի ու ստեղծագործության ուսումնասիրության բնագավառներում։ Նրա որոշ եզրահանգումներ համարվել են խիստ վիճահարույց, և արևմտյան բազմաթիվ գիտնականներ բանավիճել են նրա հետ, հայտարարելով, որ նա հանդես է գալիս ազգայնականության դիրքերից։ Դա վերաբերում է հատկապես վրացիների ու աբխազների ծագումնաբանության-ազգաբանության և վրացերենի այբուբենի ստեղծման տարեթվի վերաբերյալ Ինգորոկվայի արտահայտած կարծիքներին։ Վերջինիս հետ բանավեճի և նրա հայացքների քննադատության վերաբերյալ կարելի է կարդալ Բրունո Քոփիթերի “In Defence of the Homeland: Intellectuals and the Georgian-Abkhazian Conflict” in Secession, History and the Social Sciences, ed. by Bruno Coppieters and Michel Huysseune, (VUBPress, 2002) գրքում։

Ինգորոկվան գրական շրջանառության մեջ է դրել Թամար թագուհու բանաստեղծական ճառանգությունը, բացահայտել միջնադարյան հեղինակներ Գրիգոր Հանձիթցուն ու Գիորգի Մերչուլեին, բազմաթիվ վերլուծական հոդվածներ, մենագրություններ հեղինակել Շոթա Ռուսթավելու, Նիկոլոզ Բարաթաշվիլու, Իլիա Ճավճավաձեի, Ակակի Ծերեթելու, Վաժա Փշավելայի, Վախթանգ Օրբելիանու և այլ գրողների ու նրանց ստեղծագործությունների մասին։

Հիշատակ 
2009 թվականին վրաց գրականության Շոթա Ռուսթավելու անվան ինստիտուտում հիմնվել է Ինգորոկվայի անվան մրցանակ, որը տարեկան երկու անգամ շնորհվում է «Գիտական հոդված», «Գիտական մենագրություն» և «Գիտական գրքի վրացերեն թարգմանություն» անվանակարգերում։

Ինգորոկվայի անունով է կոչվել Թբիլիսիի փողոցներից մեկը։

Հուշատախտակ է փակցվել թբիլիսյան այն շենքի պատին, որտեղ երկար տարիներ ապրել է նա (Ինգորոկվայի փողոց, 14 հասցեում)։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 

 Православная энциклопедия
 
 http://feb-web.ru/feb/kle/kle-abc/ke3/ke3-1182.htm}}

Վրացի պատմաբաններ
Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
20-րդ դարի պատմաբաններ
Վրացի բանասերներ
Վրացի գրականագետներ
Վրացի հրապարակախոսներ