Դով Լևին

Դով Լևին (), իսրայելցի պատմաբան, Արևելյան Եվրոպայի հրեական համայնքների պատմության մասնագետ։ Հայտնի է Լիտվայում Հոլոքոստի տարիներին հրեական դիմադրությանը նվիրված իր աշխատանքներով։

Կենսագրություն
Դով Լևինը ծնվել է 1925 թվականի հունվարի 27-ին Կաունասում, Ցվի-Գիրշ Դովիդի Լևինի ու Բլյումա Վիգոդերի (Վեկշնյայ վայրից) ընտանիքում։ Հայրենի քաղաքում ավարտել է Մովսես Շվաբեի եբրայերենով ուսուցմամբ հրեական գիմնազիան (1940) և Շոլոմ-Ալեյհեմի՝ իդիշով ուսուցմամբ միջնակարգ դպրոցը (1941)։

Լիտվայի նացիստական օկուպացիայի ժամանակ Դով Լևին եղել է Կաունասի գետտոյի կալանավոր և հակաֆաշիստական ընդհատակի անդամ։ 1944 թվականին «Մահ օկուպանտներին» պարտիզանական ջոկատի կազմում կռվել է Վիլնյուսի մոտ գտնվող լեռներում։

1945 թվականին ապօրինի կերպով մեկնել է Պաղեստին։ 1946-1947 թվականներին սովորել է Երուսաղեմի հրեական համալսարանում։ Մասնակցել է Իսրայելի անկախության պատերազմին, ծառայել է հետախուզությունում։

Պատերազմից հետո Դով Լևինը շարունակել է կրթությունը։ Մասնակցել է 1956 թվականի Սինայի գործողությանը և Վեցօրյա պատերազմին։ 1971 թվականին պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն։ 1973 թվականին մասնակցել է Ահեղ դատաստանի պատերազմին։

Որպես բողոքի նշան ընդդեմ նախկին պարտիզան Իցհակ Արադի՝ Լիտվայի դատախազության կողմից կատարվող հետապնդումների 2008 թվականին Դով Լևինը Լիտվայի նախագահ Վալդաս Ադամկուսին է վերադարձրել 1993 թվականին նախկին նախագահից ստացած պարգևը, որին արժանացել էր նացիստների դեմ պայքարում ցուցաբերած հերոսության համար։ Լևինը հայտարարել է, թե «սա նվազագույնն է նրանից, ինչ ես կարող եմ անել իմ ընկերոջ համար»։

Գիտական գործունեություն 
1954 թվականից մինչև 1958 թվականը Դով Լևինն աշխատել է որպես Հրեական համալսարանի սոցիոլոգիայի ամբիոնի գիտաշխատող։ 1958 թվականին սկսել է աշխատել Ժամանակակից հրեականության ինստիտուտի բանավոր պատմության բաժնում որպես ինտերվյուեր։ Հետագայում նույն իսնտիտուտում զբաղեցրել է ավագ գիտաշխատողի պաշտոն որպես «Հրեաները Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Խորհրդային Միության կողմից բռնակցված տարածքներում» նախագծի ղեկավար։ 1988 թվականից պրոֆեսոր Դով Լևինն աշխատել է որպես Հրեական համալսարանի Ժամանակակից հրեականության ինստիտուտի բանավոր պատմության բաժնի վարիչ Երուսաղեմում։

Պարգևատրվել է Իցհակ Սադեի անվան մրցանակով ռազմական պատմության բնագավառում Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին լիտվացի հրեաների զինված պայքարի ուսումնասիրության համար։

Հրատարակություններ
Դով Լևինն ավելի քան 500 գիտական հրատարակությունների հեղինակ է։ Դրանցից առավել նշանակալի է Pinkas Ha Kehillot Lita 700 էջանոց հանրագիտարանը, որ ներառում է 500 առանձին հոդվածներ մինչպատերազմական Լիտվայի հրեա բնակիչների մասին։ Հայտնի են նաև «Fighting Back — Lithuanian Jewry’s Armed Resistance to the Nazis» (1997) և «The Lesser of Two Evils — Eastern European Jewry under Soviet Rule 1939—1941» (1995) գրքերը։

Տպագրվել է մի շարք գիտական ամսագրերում, այդ թվում՝ The Holocaust and Genocide Studies, East European Jewish Affairs, Yad Vashem Studies, Journal of Baltic Studies և այլն։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ
 CURRICULUM VITAE
 
 The Complete Bibliography of the Works of Professor Dov Levin
 
  — рецензия на статью Левина о советских репрессиях по отношению к литовским евреям.

Հրեա պատմաբաններ
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Երուսաղեմի հրեական համալսարանի շրջանավարտներ