Ալֆոնսո Ռեյես

Ալֆոնսո Ռեյես (, ), մեքսիկացի գրող, թարգմանիչ, լրագրող, դիվանագետ, մշակութային գործիչ, ազգային բանահյուսության մեծագույն գործիչ։

Կենսագրություն 
Ալֆոնսո Ռեյեսը ծնվել է 1889 թվականին Մոնտերեյում՝ մեքսիկացի ռազմական և քաղաքական գործիչ Բերնարդո Ռեյեսի ընտանիքում։ Հայրը 1913 թվականին մահացել է երկրի նախագահ Ֆրանցիսկո Մադերոյի դեմ ապստամբության ժամանակ։ Ալֆոնսո Ռեյեսը ուսանել է իրավագիտություն, եղել է մեքսիկական երիտասարդական գրական ակումբի շրջանակի հիմնադիրներից մեկը։ Դասավանդել է Մեքսիկայի ազգային ինքնավար համալսարանում, 1913 թվականից ծառայել է Ֆրանսիայում։ Ավելի ուշ ապրել և աշխատել է Կուբայում, ինչպես նաև Իսպանիայում (1914-1924), որտեղ նա սովորել է լրագրությունը և հրապարակել է աշխատանքներ իսպանական բարոկկոյի մասին, և ծանոթանալով Խոսե Օրտեգա ի Գասետի հետ, համագործակցել նրա Revista de Occidente («Արևմտյան տեսություն») ամսագրի հետ։ 1927-1930 թվականներին Բուենոս Այրեսում զբաղեցրել է Մեքսիկայի դեսպանի պաշտոնը, որտեղ ամեն կիրակի ընթրել է Խորխե Լուիս Բորխեսի հետ։ 1939 թվականին վերադարձել է Մեքսիկա, որտեղ գլխավորել է Իսպանիայի տունը, ապա՝ Մեխիկոյի ազգային քոլեջը, որը բազմաթիվ իսպանացի ներգաղթյալների համար տուն է դարձել։

Ստեղծագործական ուղի 
Ալֆոնսո Ռեյեսը բանաստեղծությունների, պոեզիայի, դրամայի, արձակի ստեղծագործությունների, գրականության պատմության և փիլիսոփայության աշխատությունների, էսսեների հեղինակ է։ Թարգմանել է Իլիականը, Լորենս Սթեռնին, Գիլբերտ Կիտ Չեսթերտոնի, Անտոն Չեխովի ստեղծագործությունները։ Ռեյեսն ունի հսկայական ժառանգություն, Մեքսիկայում նրա ստեղծագործությունների հավաքածուն հրատարակվել է 26 հատորներում (1955-1993)։

Ընտրյալ ստեղծագործություններ

Բանաստեղծություններ 
 Pausa (1926)
 5 casi sonetos (1931)
 Yerbas del Tarahumara (1934)
 Otra voz (1936)
 Cantata en la tumba de Federica Garcia Lorca (1937)

Դրամաներ 
 Ifigenia Cruel (1924, на её основе написали оперы Роберто Тельес Оропеса и Леандро Эспиноса)

Էսսեներ 
 Cuestiones estéticas (1911)
 Visión de Anáhuac (1915)
 El suicida (1917)
 Cartones de Madrid (1917)
 Simpatías y diferencias (1921)
 Vísperas de España (1921)
 Calendario (1924)
 Cuestiones gongorinas (1927)
 Discurso por Virgilio (1931)
 Homilía por la cultura (1935)
 Capítulos de Literatura Española (1939-1945)
 Pasado Inmediato (1941)
 La experiencia literaria (1942)
 El deslinde (1944)
 Tres puntos de exegética literaria (1945)
 Trazos de historia literaria (1951)
 Trayectoria de Goethe (1954)
 La X en la Frente (1952)
 Memorias de Cocina y Bodega (1953)
 Estudios Helénicos (1957)

Պոեզիա 
 Árbol de Pólvora (1953)
 Quince Presencias (1955)

Ճանաչում 
 Լեզվի մեքսիկական ակադեմիայի անդամ
 Իսպանիայի թագավորական ակադեմիայի անդամ
 Սորբոնի, Հարվարդի, Կալիֆոռնիայի, Հավանայի համալսարանների պատվավոր դոկտոր
1973 թվականին Մեքսիկայում ստեղծվել է Ալֆոնսո Ռեյեսի անվան միջազգային մրցանակ, որի դափնեկիրներից են` Խորխե Լուիս Բորխեսը (1973), Ալեոխո Կարպենտերը (1975), Անդրե Մալրոն (1976), Խորխե Գիլենը (1977), Կառլոս Ֆուենտեսը (1979), Օկտավիո Պասը (1985), Ադոլֆո Բիոյ Կասարեսը (1990), Հարոլդ Բլումը (2003), Ջորջ Սթայները (2007)։

Գրականություն 
 Robb J.W. El estilo de Alfonso Reyes (Imagen y estructura). México: FCE, 1978
 Rangel Guerra A. Las ideas literarias de Alfonso Reyes. Segunda edición. México: El Colegio de México, 1991
 Conn R.T. The Politics of Philology. Alfonso Reyes and the Invention of the Latin American Tradition. Lewisburg:Bucknell UP, 2002
 Dantan J.G. Alfonso Reyes. México: Planeta DeAgostini, 2004
 Perea Alberto E. Los imprescindibles: Alfonso Reyes. México: Ediciones Cal y Arena, 2007
 Борхес Х. Л. Альфонсо Рейес // Собрание сочинений. Т.II. СПб: Амфора, 2005, с.729-731

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Պաշտոնական կայք 
 Alfonso Reyes

Մեքսիկացի գրողներ
20-րդ դարի բանաստեղծներ
20-րդ դարի թարգմանիչներ
Մեքսիկացի թարգմանիչներ
Մեքսիկացի դիվանագետներ
Մեքսիկայի ազգային ինքնավար համալսարանի շրջանավարտներ
Մեքսիկացի բանաստեղծներ
Իսպանալեզու գրողներ
Մեքսիկացի ուսուցիչներ