Աշնանային պատմություն

Աշնանային պատմություն (), ռեժիսոր Ինեսա Սելեզնյովայի 1979 թվականին նկարահանված խորհրդային երկսերիանոց հեռուստաֆիլմ, դրամա` ըստ Մարիա Պրիլեժաևայի «Աշուն» պատմվածքի։

Սյուժե 

Մարզային թերթի սկսնակ լրագրող Արտյոմ Նովոսելցևը խմբագրության հանձնարարությամբ մեկնում է իր հարազատ քաղաքը։ Գործուղման պատճառը թերթի խմբագրություն ուղղարկված նամակն է, որը տեղեկացնում է, որ տեղի դպրոցի գրականության ուսուցչուհի Օլգա Դենիսովնան, փորձառու մանկավարժ և քաղաքում հարգված մարդ լինելով, այնուամենայնիվ, որոշում է թոշակի անցնել։ Ինչպես հաստատում է նամակի հեղինակը, ուսուցչուհին այդ որոշումը հարկադրված է կայացրել։ Արտյոմը պետք է տեղում պարզի բոլոր հանգամանքները և հասկանա տարօրինակ իրավիճակի հանգամանքները։

Գրական հիմք 

Ֆիլմը նկարահանվել է գրող, իսկ մինչ այդ 25–ամյա մանկավարժական փորձ ունեցող ուսուցչուհու՝ Մարիա Պրիլեժաևայի պատմության հիման վրա. դպրոցի մասին նրա ստեղծագործություններում քննադատները տեսել են որոշ ինքնակենսագրական գծեր։

«Աշուն» պատմվածքն առաջին անգամ տպագրվել է ֆիլմի ցուցադրությունից երկու տարի առաջ, 1977 թվականին, «Նոր աշխարհ» թերթի առաջին համարում։

Դերերում

Գլխավոր դերերում 
 Ռիմա Բիկովա` Օլգա Դենիսովնա, գրականության ուսուցչուհի
 Ադա Ռոգովցևա` Աննա Զորինա, քաղաքային ժողկրթբաժնի վարիչ
 Վիտալի Յուշկով` Արտյոմ Նովոսելցև, (Տյոմա) շրջանային թերթի թղթակից
 Ելենա Իվոչկինա` Մարգարիտա Սադովսկայա («Մարգո թագուհի»)
 Ստանիսլավ Սադալսկի` Պավել Պատյուտին («Տյուտյա»)

Երկրորդական դերերում 

 Միխայիլ Դանիլով` Վիկտոր Իվանովիչ Լիսցով, դպրոցի տնօրեն
 Զինաիդա Շարկո` Նադեժդա Ռոմանովնա, քաղաքային ժողկրթբաժի տեսուչ
 Լյուդմիլա Իվանովնա` Նինա Տիմոֆեևնա, Օլգա Դենիսովնայի հարևանը, վաճառողուհի
 Լյուդմիլա Դմիտրիևնա` Մաշա, Զորինայի քարտուղարուհին
 Լեոնիս Կուլագին` Իգոր Նովոսելցև, բժիշկ, Զորինայի ամուսինը
 Դմիտրի Գոշև` Վոլոդյա, Նինայի ամուսինը
 Վսեվոլոդ Շեստակով` Միխայիլ Սեմյոնովիչ, խմբագիր
 Իրինա Յուրևիչ` խմբագրության աշխատակցուհի
 Վալենտինա Տալիզինա` խմբագրության աշխատակցուհի
 Գենադի Ֆրոլով` Պավել Օլենին, մետաղաձուլական գործարանի բրիգադիր
 Միխայիլ Բիչկով` Լյոշա Բրիզգալով, բանվոր
 Յուրի Կուզմենկո` Վանյա Մորոզով, բանվոր
 Վալենտինա Կորոտաևա` Շուրոչկա, բանվոր
 Մայա Բուլգակովա` Մարիա Պետրովնա
 Միխայիլ Դանիլով` Վիկտոր Լիսցով
 Վադիմ Զախարչենկո` Պիրոգով, հիվանդ դպրոցականի հայրը
 Օլգա Վոլկովա` ուսուցչուհի
 Օլգա Տոկարևա` ուսուցչուհի
 Ալլա Կոտելնիկովա` ուսուցչուհի
 Թամարա Միրոնովա` ուսուցչուհի
 Նիկոլայ Լոմտև` Ժենյա Պետուխով, աշակերտ
 Սաշա Մեդակին` Գարիկ Պրյանիչկին, աշակերտ
 Իռա Լուկյանովիչ` Ուլյանա Օլենինա, աշակերտուհի
 Վալենտինա Տոկարսկայա` տատիկ

Լրացուցիչ տեղեկություններ 

Ֆիլմը նկարահանվել է Կալուգա քաղաքում։

Գլխավոր դերակատարը թատրոնի դերասանուհի Ռիմա Բիկովան է։ Մինչ այդ ֆիլմը նա նկարահանվել է դրվագային դերերում, նրա անունը նույնիսկ չի նշվել լուսագրերում։ Միայն 1976 թվականին, երբ Ինեսա Սելեզնյովայի կողմից հրավիրվել է նկարահանվելու «Ցերեկային գնացք» ֆիլմում և խաղալու գլխավոր հերոսուհու մոր երկրորդական դերը, «կինոյի համար առաջին անգամ բացահայտվել է զգայուն–կրքոտ, անհավանական, մինչև սրտի ջղաձգության աստիճանի իրական Ռիմա Բիկովան։ Եվ այդ բացահայտումը կրկնվել է «Աշնանային պատմություն»–ում»։

Տատիկի դերը ֆիլմում այն քչերից է և վերջինն է 1930–ական թվականների մոսկովյան մյուզիք–հոլի աստղ Վալենտինա Տոկարսկայի համար։ Դերը դրվագային է, և ինքը՝ դերասանուհին, դրան հատուկ նշանակություն չի տվել․ «Իսկ «Աշնանային պատմությունում» ի՞նչ դեր է․․․ Ընդամենը տատիկ, ոչ մի հետաքրքիր բան»։

Ծանոթագրություններ

Աղբյուրներ 
 Осенняя история // Сергей Землянухин, Мирослава Сегида — Домашняя синематека: отечественное кино 1918—1996 — «Дубль-Д», 1996—520 с. — стр. 305
 Осенняя история  // Телеканал «Культура»

1979 ֆիլմեր
Ֆիլմեր դպրոցի մասին
Խորհրդային ֆիլմեր