Էլենա Պոնյատովսկա

Էլենա Պոնյատովսկա, իշխանուհի Hélène Elizabeth Louise Amélie Paula Dolores Poniatowska Amor (, ), մեքսիկացի գրող, լրագրող, ձախ ուղղության քաղաքական ակտիվիստ։

Կենսագրություն 
Հայրը՝ Jean Joseph Evremond Sperry Poniatowski, վերջին լեհ արքա՝ Ստանիսլավ Ավգուստ Պոնյավսկու զարմիկ՝ Ստանիսլավ Պոնյատովսկու ծոռնորդին։ Էլենայի նախնիններից է Ֆրանսիայի թագավոր Լյուդովիկոս15-րդը, ֆրանսիական արիստոկարատիայի ներկայացուցիչներ, Ֆրանսիայի քաղաքական և պետական գործիչներ։ Մայրը՝ ֆրանսիական ծագում ունի, պատկանում էր մեքսիկական ազնվականության վերնախավին։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ընտանիքը լքել է Եվրոպան, 1942 թվականին հաստատվել է Մեխիկոյում, 1943-1953-ական թվականներին սովորել է ԱՄՆ-ում։ Մեքսիկա վերադառնալուց հետո զբաղվել է լրագրությամբ և գրականությամբ։ Նաև նկարահանել է մի քանի կարճամետրաժ ֆիլմեր  (Խուան դե լա Կրուսի, Խոսե Կլեմենտե Օրոսկոյի մասին)։

Արվեստ 
Նրա վեպերը միավորում են գեղարվեստական երևակայությունը լրագրողական հետաննության հետ։ Այսպես են գրվել նրա ամենահայտնի գրքերը՝ «Գիշերը Տլատելոկոյում» (1971, այն պատմում է ուսանողական ցույցերի մասնակիցների նկատմամբ մեքսիկական իշխանության արյունալի հաշվեհարդարի մասին՝ 1968 թվականին Մեխիկոյում, Օլիմպիական խաղերի ֆոնին), «Տինիսիմա» (1992, Տինա Մոդոտիի մասին), Լեոնորա (2011, Լեոնորա Կարինգթոնի մասին) և այլն։

Քաղաքական ակտիվություն 
1994 թվականին հարցազրույց է վերցրել Սուբկոմանդանտա Մարկոսից։ 2006 թվականին նախագահական ընտրություններին ակտիվորեն աջակցել է Դեմոկրատական հեղափոխության կուսակցության թեկնածու Անդրես Մանուել Լոպես Օբրադորին։ Նույն թվականի հուլիսին նա դատապարտեց Լիբանանի իսրաելյան ռմբակոծությունը։  (Երկրորդ Լիբանանյան պատերազմ)։

Գրքեր 
 1954: Lilus Kikus (роман с элементами автобиографии, иллюстрации Леоноры Каррингтон)
 1956: Melés y Teleo. Apuntes para una comedia
 1961: Palabras cruzadas. Crónicas
 1963: Todo empezó el domingo
 1969 : Hasta no verte, Jesús mío
 1971 : La noche de Tlatelolco. Testimonios de historia oral
 1978 : Querido Diego, te abraza Quiela (роман о Диего Ривере)
 1979 : De noche vienes
 1979 : Gaby Brimmer
 1980 : Fuerte es el silencio
 1982 : Domingo 7
 1982 : El último guajolote
 1988 : La « Flor de Lis» (автобиографический роман)
 1988 : Nada, nadie. Las voces del temblor (хроника землетрясения в Мехико, 1985)
 1992 : Tinísima
 1994 : Luz y luna, las lunitas
 1996 : Paseo de la reforma
 1998 : Octavio Paz, las palabras del árbol (Օկտավիո Պասի մասին)
 1999 : Las soldaderas (Մեքսիկական հեղափոխության կանանց մասին)
 2000 : Las mil y una… La herida de Paulina
 2000 : Juan Soriano. Niño de mil años (մեքսիկացի նկարիչ և քանդակագործ Խուան Սորիանոյի մասին)
 2000 : Las siete cabritas
 2001 : Mariana Yampolsky y la buganvillia (Մեքսիկացի լուսանկարիչ Մարիանա Յամպոլսկու մասին)
 2001 : La piel del cielo (վեպ)
 2003 : Tlapalería(նովելներ)
 2006 : El tren pasa primero (վեպ)
 2007 : Amanecer en el Zócalo. Los 50 días que confrontaron a México (ժամանակագրություն)
 2008 : Jardín de Francia 
 2011 : Leonora (Լեոնորա Կարինգթոնի կենսագրությունը, Բրեվե գրադարանի մրցանակ
 2013 : El universo o nada. Biografía del estrellero Guillermo Haro (2013)

Գրականություն 
 Jorgensen B.E. The writing of Elena Poniatowska: engaging dialogues. Austin: University of Texas Press, 1994
 Pino-Ojeda W. Sobre castas y puentes: conversaciones con Elena Poniatowska, Rosario Ferré y Diamela Eltit. Providencia: Editorial Cuarto Propio, 2000
 Bird L.C. Elena Poniatowska and the literary collage. New York: P. Lang, 2000
 Schuessler M.K. Elenísima: ingenio y figura de Elena Poniatowska. México: Editorial Diana, 2003 (англ.пер. 2007)
 Perilli C. Catálogo de ángeles mexicanos: Elena Poniatowska. Rosario: Beatriz Viterbo Editora, 2006

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Կենսագրություն 
  
 Էլենա Պոնյատովսկան IMDB կայքում

Մեքսիկացի ֆեմինիստ գրողներ
Մեքսիկացի կին գրողներ