Դյուրերի ինքնադիմանկար (1500)

Ինքնադիմանկար («Ինքնադիմանկար 28 տարեկան հասակում», «Ինքնադիմանկար մորթե հագուստով», ), Ալբրեխտ Դյուրերի երեք մեծ ինքնադիմանկարներից մեկը, որ ստեղծվել է 1500 թվականի սկզբին։ Ինքնադիմանկարներից ամենից հայտնին է, ունի խորհրդանշանների բարդ համակարգ։

Կոմպոզիցիա 
Ինքնադիմանկարը առանձնանում է Քրիստոսի` այդ ժամանակներում ընդունված պատկերման ձևի նմանությամբ. գծերը համաչափ են, ներկերը` մուգ գույնի, կերպարը նայում է ուղիղ առաջ, մինչև կուրծքը բարձրացված ձեռքը կարծես օրհնանքի ժեստ լինի։ Դյուրերի երկու կողմերում սև ֆոնին պատկերված նշանները կարծես լողում են տարածության մեջ` ընդգծելով նկարի խորհրդանշական համակարգը։ Նախկին ինքնադիմանկարների թեթև տոները փոխարինվել են մուգ տոներով։ Այս կտավում Դյուրերը, թվում է, հասել է այն բանին, ինչն արվեստի տեսաբան Մարսել Բրիոն անվանում է «....կլասիցիզմ Էնգրի ոճով։ Սևեռուն հայացքը դիմակի տպավորություն է թողնում, որը կարողանում է քողարկել ներքին անհանգստությունը, ապրումները, կրքերը».:

Կերպարի թվացյալ համաչափությունը փոքր-ինչ խախտված է. գլուխը կենտրոնից մի փոքր աջ է թեքված, մազափունջը ևս, հայացքն ուղղված է ձախ։

15-րդ դարի վերջին և 16-րդ դարի սկզբին ուղիղ առաջ ուղղված հայացքը բացառապես բնորոշ էր ազնվականների դիմանկարներին։ Դիմանկարի այդպիսի օրինակ է Հանս Հոլբայն Կրտսերի նկարաշարքը` նվիրված Հենրի VIII արքային ու նրա կանանց. ամենայն հավանականությամբ արքային հենց այդ դիրքով պատկերելու ցուցում է տրվել նկարչին։ Իտալիայում կիսադեմ պատկերելու ավանդույթին փոխարինելու եկավ դեմքը երեք քառորդով պատկերելու եղանակը։ Հյուսիսային Եվրոպայում երեք քառորդով դիմանկարները հայտնվում են մոտավորապես 1420 թվականից։ Այն կիրառել է Դյուրերը իր ավելի վաղ շրջանի դիմանկարներում։ Ուշ միջնադարի և Վերածննդի շրջանի նկարիչները կիրառում էին այդ առավել բարդ տարբերակը` հպարտանալով կերպարը երեք քառորդով պատկերելու եղանակին տիրապետելու իրենց վարպետությամբ։ 16-րդ դարասկզբի մարդու համար դիմանկարը դիմացից պատկերելը կապված էր ազնվականական, կրոնական թեմաների, հատկապես` Քրիստոսի կերպարի պատկերման հետ։

Դյուրերի ինքնադիմանկարները

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Ս. Բորգեզի Հին պատկերասրահ։ Մյունխեն։ Ալբոմ — 2003.
 Տ. Ա. Սեդովա Մյունխենի հին պատկերասրահ — : Արվեստ, 1990.
 

Ալբրեխտ Դյուրերի նկարներ
1500 նկարներ
Հին պինակոտեկ թանգարանի նկարներ
Ինքնադիմանկարներ