Ալեքսանդր Մոյզես

Ալեքսանդր Մոյզես (, 4 սեպտեմբերի, 1906, Կլոստեր Կյուխորն, Ավստրո-Հունգարիա (ներկայում՝ Կլաշտոր պոդ Զնիևոմ, Սլովակիա) – 20 նոյեմբերի, 1984, Բրատիսլավա, Չեխոսլովակիա, ներկայում՝ Սլովակիա), սլովակ երգեհոնահար, դիրիժոր, կոմպոզիտոր և մանկավարժ։

Կենսագրություն 
Ալեքսանդր Մոյզեսը ծնվել է 1906 թվականի սեպտեմբերի 4-ին Կլոստեր Կյուխորնում, կոմպոզիտոր և մանկավարժ Միկուլաշ Մոյզեսի (, 1872-1944) ընտանիքում։ Սովորել է Բրատիսլավայի կոնսերվատորիայում։ 1925 թվականին ընդունվել է Պրահայի համալսարան, որտեղ սովորել է երգեհոն, դիրիժորություն ու կոմպոզիցիա. համալսարանում նրա դասախոսների շարքում են եղել Ռուդոլֆ Կարելը, Օտակար Շինը (կոմպոզիցիա), Օտակար Օստրչիլը (դիրիժորություն)։ 1929 թվականին Պրահայի համալսարանում ուսումն ավարտելուց հետո նա վարպետության դասեր է առել Վիտեզսլավ Նովակի մոտ. ավարտել է հաջորդ տարի՝ ստեղծելով իր Նվագախմբի համար ուվերտյուրան։ Հենց Վիտեզսլավ Նովակն է Ալեքսանդր Մոյզեսի ուշադրությունը հրավիրել սլովակյան ազգային երաժշտության վրա, որը հետագայում նրա համար դարձել է ներշնչանքի աղբյուր։

1929 թվականին Ալեքսանդր Մոյզեկը դասավանդել է Բրատիսլավայի Կատարողական արվեստի բարձրագույն դպրոցում. 1949 թվականին ստացել է պրոֆեսորի կոչում, իսկ 1965-1971 թվականներին եղել է ռոկտոր։ 1937-1948 թվականներին Մոյզեկը՝ որպես երաժշտական գլխավոր խմբագիր, աշխատել է Բրատիսլավայի ռադիոյում։ 1969-1970 թվականներին նա եղել է Սլովակիայի կոմպոզիտորներին միության նախագահ։ Մամուլում հանդես է եկել որպես երաժշտական քննադատ։ Մշակել է սլովակյան ազգային երգեր, գրել է երաժշտություն թատրոնի ու կինոյի համար։

Ստեղծագործություններ 
 Սիմֆոնիա № 1 (1927)
 Սիմֆոնիա № 2 (1932, 2-րդ խմբ.՝ 1941)
 Սիմֆոնիա № 3 (1937)
 Սիմֆոնիա № 4 (1941, 2-րդ խմբ.՝ 1947)
 Սիմֆոնիա № 5 «Թանկագին հոր հիշատակին» (1948)
 Սիմֆոնիա № 6 «Պիոներներ» (1950)
 Սիմֆոնիա № 7 (1957)
 Սիմֆոնիա № 8 (1968-69)
 Սիմֆոնիա № 9 (1971)
 Սիմֆոնիա № 10 (1977-78)
 Սիմֆոնիա № 11
 Սիմֆոնիա № 12
 Սիմֆոնիկ ուվերտյուրա № 1 (1929)
 Սիմֆոնիկ ուվերտյուրա № 2 (1934)
 Դրամատիկական ուվերտյուրա «Նիկոլա Շուգայ» (1934)
 սյուիտ «Ներքև Վագա գետով» (1935-45)
 «Երեք երաժշտական էսքիզ Բրատիսլավայի մասին»
 Սիմֆոնիկ պոեմ «Յանոշեկի ընկերները»
 Սիմֆոնիկ պոեմ «Պարեր Տրոյական հովտից»
 «Փետրվարյան ուվերտյուրա»
 Համերգ դաշնամուրի համար նվագախմբի հետ (1939)
 կվինտետ պղնձե փողային գործիքների համար
 լարային կվինտետ
 կվարտետ փայտե փողային գործիքների համար
 պիես դաշնամուրի համար
 բեմական կանտատա «Սվյատոպլուկ» (1935)
 բեմական կանտատա «Ալ արշալույս - նոր գյուղ» (1949)
 կանտատա «Դեմոնտաժ» (1959, երկրորդ խմբ.՝ «Բալադային կանտատա»)
 երգերի շարք «Ճանապարհ» (1932-42)

Պարգևներ 
 1956 – Չեխոսլովակիայի ԽՍՀ Կ. Գոտվալդի անվան պետական մրցանակ (կանտատա Государственная премия ЧССР им. К. Готвальда (кантата «Демонтаж»)
 1966 – Չեխոսլովակիայի ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Малая советская энциклопедия, 3-е издание. / Главный редактор Б. А. Введенский, Т. 6. — М., БСЭ, 1958. — с. 102.
 Музыкальный энциклопедический словарь / Гл. ред. Г. В. Келдыш. — М.: Советская энциклопедия, 1990. — С. 350 — ISBN 5-85270-033-9

Սլովակ երգեհոնահարներ
Սլովակ դիրիժորներ
Սլովակ կոմպոզիտորներ
Սլովակ մանկավարժներ
Պրահայի կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ
20-րդ դարի դասական կոմպոզիտորներ