Մենամարտ (նկար)

«Մենամարտ», 1896 թվականին ռուս նկարիչ Իլյա Ռեպինի ստեղծած նկար։

Ստեղծման պատմություն  
Իլյա Ռեպինը  «Մենամարտ»-ը նկարել է բելոռուսական «Զդրավնյովո» կոչվող կալվածքում։ Նկարն առաջին անգամ ցուցադրվել է 1896 թվականին՝ «Ռուս և օտարազգի արվեստագետների ու ուսանողների արվեստի ստեղծագործական փորձեր» կոչվող ցուցահանդեսում։ Այնտեղ այն ձեռք է բերել Պ. Տրետյակովը և մինչ օրս նկարը գտնվում է նրա մոսկովյան պատկերասրահում։ 1899 թվականին ցուցադրվել է 27-րդ շրջիկ ցուցահանդեսում, ինչպես նաև 1900 թվականին Պրահայում՝ Գեղարվեստական շրջիկ ցուցահանդեսների ընկերության ցուցահանդեսում;

Նկարի առաջին տարբերակը կոչվել է «Ներեցեք ինձ» և ցուցադրվել է 1897 թվականին՝ Վենետիկի միջազգային ցուցահանդեսում։ Այն վաճառվել է իտալուհի Կարմեն Տիրանտին։

Ա. Լանգովոյը իր հուշերում պատմում է, թե ինչպես է ծագել նկարը ստեղծելու գաղափարը. «Այս նկարը Ռեպինը ստեղծել է Տուլայի դատարանում քննվող մենամարտի մասին մի դատական գործչի պատմության ազդեցության տակ։ Մենամարտի ժամանակ մեղավորը մահացու վիրավորվել է, բայց վիրավորվելուց հետո, գիտակցելով իր հանցանքը, ներում է խնդրել իր զոհից»։

Սյուժե 
Նկարում պատկերված է մենամարտի վերջին դրվագը, կրակոցից անմիջապես հետո տեղի ունեցած իրադարձությունները։ Նկարի մի հատվածում պատկերված են վիրավորի ընկերները, որոնք ձեռքերի վրա պահում են նրան․ բժիշկը անշտապ մոտենում է նրանց։ Երկրորդ հատվածում երկրորդ մենամարտողն է, որն ատրճանակը գրպանը դրած  շրջվում է և սովորական շարժումով ծխախոտն է վառում։

Քննադատություն 
Վ.Սիզովը  «Ռուսկիե վեդոմոստի» թերթում նշում է.

1899 թվականի ապրիլի 21-ին «Русское слово» թերթը գրում է.

Ա. Լոնգովոյը հիշում է.

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 

 Грабарь И. Э., И. Е. Репин. Т. 2. М., 1964.
 Шишанов, В. А. Здравнёвские работы И. Е. Репина в русской художественной критике конца XIX — начала XX в. / В. А. Шишанов // Творчество И. Е. Репина и проблемы современного реализма. К 170-летию со дня рождения: материалы Международной научной конференции / ред. кол. Т. В. Юденкова, Л. И. Иовлева, Т. Л. Карпова. — Москва: Гос. Третьяковская галерея, 2015. — С. 117—130. 
 Бородина Т. П., И. Е. Репин в немецкой критике конца XIX — начала XX в. /  // Немцы в России: русско-немецкие научные и культурные связи: сб. ст. / отв. ред. . Санкт-Петербург: Дмитрий Буланин, 2000. — С. 244—250.
 Стасов В. В., Русские художники в Венеции //  Статьи, заметки, публиковавшиеся в газетах и не вошедшие в книжные издания. — М.: Издательство Академии художеств СССР, 1952. — С. 99—101.

Նկարներ այբբենական կարգով
1896 նկարներ
Իլյա Ռեպինի նկարներ
Տրետյակովյան պատկերասրահի նկարներ