Չսովորած դասերի երկրում

«Չսովորած դասերի երկրում» (), խորհրդային նկարված մուլտֆիլմ՝ ստեղծված «Սոյուզմուլտֆիլմ» կինոստուդիայում 1969 թվականին Լիա Գերասկինայի համանուն վիպակի մոտիվներով։

Սյուժե 
Ծույլ Վիկտոր Պերեստուկինը չի ցանկանում սովորել, այլ ուզում է արկածներ։ Մի անգամ նրա ցանկությունն իրականանում է. տղայի դպրոցական դասագրքերը նրան ուղարկում են Չսովորած դասերի երկիր, սակայն առաջարկում են մի պայման. եթե նա չհաղթահարի դժվարություններն ու վտանգները, որոնք սպասում են նրա ճանապարհին, ապա ընդմիշտ կմնա այդ երկրում։

Չսովորած դասերի երկրում Վիտյա Պերեստուկինը հանդիպում է նախկինում իր կատարած սխալներին՝ կովին, որին ինքը կոչել էր «գիշատիչ կենդանի», հողափորի կեսի սխալ լուծված խնդրից, հարավում հայտնված սպիտակ արջին։

Արկածների վերջում Վիտյային Քերականության պալատում սպասում է ամենամեծ վտանգը. «կախել պետք չէ ներել» դատավճռում պետք է ճիշտ դնել ստորակետը։ Վիտյան հաջողությամբ կատարում է վերջին առաջադրանքը, վերադառնում տուն և որոշում դրանից հետո լավ սովորել։

Տարբերություններ գրքից 
 Պերեստուկինի արկածների շարքում բացակայում են հանդիպումները թևավոր կենգուրուի, պառավ Երաշտի հետ, ինչպես նաև Իվան Ահեղի ու Նապոլեոն Բոնապարտի պատերազմի տեսարանները, դերձակի, քրոջ ու եղբոր, մրցարշավորդի մասին խնդիրների ուղղված լուծումները։
 Վիտյայի ու Կուզյայի բոլոր փորձությունները մուլտֆիլմում ներկայացվում են հակառակ հերթականությամբ։
 Մուլտֆիլմում ավելացվել են դետալներ, որոնք բացակայում են գրքում։ Դրանք են ձմերուկի ծառը, խոսող ռադիոընդունիչը, պահածոյի տուփով ֆուտբոլ խաղալու տեսարանը։
 Սպիտակ արձն ու Ստորակետը մուլտֆիլմում ներկայացված են որպես ավելի դրական կերպարներ, քան գրքում։
 Ստորակետը մուլտֆիլմում ներկայացված է փոքրիկ աղջկա տեսքով, իսկ գրքում նա ունի պառավ կնոջ կերպարանք։
 Մուլտֆիլմում Վիտյան ու Կուզյան Չսովորած դասերի երկրում կողմնորոշվում են քարտեզի օգնությամբ, ընդ որում՝ նրանք պետք է բոլոր փորձությունները հաղթահարեն չորս ժամում։ Գրքում Վիտյան իր կատվի հետ գնում է իրենց առջևից թռչկոտող գնդակի հետևից, իսկ Չսովորած դասերի երկրում նրանց մնալու ժամանակը սահմանափակ չէ։
 Մուլտֆիլմում Վիտյային ու Կուզյային տուն է վերադարձնում Նորին մեծություն հրամայական եղանակի բայը, իսկ գրքում՝ աշխարհագրության դասագիրքը։
 Մուլտֆիլմում Վիտյան մի տարով ավելի մեծ է, քան գրքում։
 Մուլտֆիլմում բացակայում է Վիտյայի մայրը, ինչպես նաև նրա համադասարանցիներ Լյուսյա Կարանդաշկինան, Սերյոժա Պետկինը, Կատյա Պյոտյորկինը և Ժենյա Սեմյոնովը։
 Գումարման նշանը հողափորին հարցնում է՝ «Յոթ անգամ յո՞թ», և վերջինս պատասխանում է՝ «Քառասունինը»։ Գրքում նման հարց տրվում է մրցարշավի մասնակից հեծանվորդին։
 Վիտյան սպիտակ արջին պատասխանում է, թե հյուսիսն այնտեղ է, որտեղից ծագում է արևը, և հպարտանում է նրանով, որ հաղթահարեց առաջին փորձությունը։ Գրքում նա ոչ մի փորձություն չի կարողանում հաղթահարել սխալ պատասխանով։

Ստեղծողներ 

 Ստեղծողների ցանկը կազմվել է ըստ մուլտֆիլմի տիտրերի։

Փաստեր 
 Երբ կովը փորձում է ծառից իջեցնել Վիտյային, զայրույի պահին աղավաղում է տղայի ազգանունն ու նրան կոչում «Պերեստուպկին»։
 1990-ական թվականներին ձայներիզներով Twic Lyrec հրատարակչության կողմից թողարկվել է աուդիոհեքիաթ համանուն մուլտֆիլմի հիման վրա և Ալեքսանդր Պոժարովի տեքստով։

Թողարկում 
Խորհրդային Միությունում 1980-ական թվականներին մուլտֆիլմը թողարկվել է VHS տեսաերիզներով «ԽՍՀՄ պետկինոյի վիդեոծրագիր» հրատարակությամբ, Ռուսաստանում 1990-ական թվականների առաջին կեսին թողարկվել է «Studio PRO Video» ընկերության, 1994 թվականից՝ «Союз Видео» ընկերության կողմից «Սոյուզմուլտֆիլմ» կինոստուդիայում ստեղծված և նախադպրոցական ու կրտսեր դպրոցական տարիքի երեխաների համար նախատեսված խորհրդային լավագույն մուլտֆիլմերի և ռեժիսոր Յուրի Պրիտովի մուլտֆիլմերի հավաքածուներում «Стерео» ձայնով և PAL համակարգով։

2003 թվականին մուլտֆիլմը թողարկվել է DVD-ով «Սիրելի մուլտֆիլմերի ոսկե հավաքածուի» () 8-րդ թողարկումում։

DVD-ով մուլտֆիլմը թողարկվել է «Սոյուզմուլտֆիլմի» մուլտֆիլմերի «Большая переменка» հավաքածուում, որում ընդգրկվել են հետևյալ մուլտֆիլմերը՝ «Նորից անբավարար» (, 1957), «Չսովորած դասերի երկրում» (1969), «Աղջիկը կրկեսում» (, 1950), «Մենք փնտրում ենք թանաքակաթիլը» (, 1969), «Վերջին նստարանին» (, 1978-1985)։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն

Արտաքին հղումներ 
 

Խորհրդային մուլտֆիլմեր
«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
1969 մուլտֆիլմեր
Յուրի Պրիտկովի մուլտֆիլմեր