Ագրարային բանկի շենք

Ագրարային բանկի շենք (), գտնվում է Նիկոլա Պաշիչի հրապարակի և Վլայկովիչևի փողոցի հատման կետում՝ Բելգրադ քաղաքի Ստարի Գրադ շրջանում, համարվում է մշակութային հուշարձան։ Շենքը կառուցվել է ճարտարապետներ Պետր և Բրանկ Կրստիչների նախագծով։

Պատմություն 
Ագրարային բանկի խորհուրդը 1930 թվականի վերջին մրցույթ հայտարարեց նոր ներկայացուցչական բանկի շինարարության համար, շենքը կառուցվեց 1932-1934 թվականներին։ Համարվում էր Բելգրադի վերջին բանկային շինություններից մեկը երկու համաշխարհային պատերազմների միջև ընկած ժամանակաշրջանում, ինչպես նաև համարվում էր պետության քաղաքական և տնտեսական հզորության խորհրդանիշը։ Կրիստիչ եղբայրները մրցույթում ստացան երրորդ մրցանակ, սակայն որոշվեց շինարարությունը հանձնարարել նրանց՝ շենքի ճակատային մասի նախնական տարբերակում որոշակի փոփոխություններ կատարելով։

Ճարտարապետություն 
Շենքը նախագծվել է որպես ներկայացուցչական գործարար շինություն՝ կլորացված անկյունային ճակատով և մոնումենտալ մուտքով։ Իր ճարտարապետական առանձնահատկությունների շնորհիվ շենքը դասվում է այն կառույցների շարքին, որտեղ հեղինակները հասել են փոխզիջման՝ ճարտարապետական ակադեմիական և մոդեռնիստական հայացքների միջև, այն կարելի է դասել սերբական մոդեռնի գլուխգործոցների շարքին։ Երեք մասի բաժանված ճակատային մասը առաջին հարկի հատվածում զարդարված է հոնիական օրդերի սյուներով և տանիքի բնորոշ քիվով, որը շենքին տալիս է ակադեմիզմին բնորոշ ոճ այն դեպքում, երբ հեղինակների կողմից ընտրվել է ժամանակակից ճարտարապետության մոդեռնիստական հայեցակարգը։ Շինությունը համարվում է Պետր և Բրանկա Կրստիչների առավել հաջողված ստեղծագործությունը, որոնք այս նախագծով զգալի ներդրում ունեցան Բելգրադ քաղաքի կենտրոնական գոտու ձևավորման գործում։ Շենքի շինակմախքը պատրաստված է երկաթբետոնից, ճակատային մասը երեսապատված է բելովոդյան ավազաքարով։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո շինությունը ենթարկվել է մի շարք փոփոխությունների. Կրստիչ եղբայրների նախագծով կառուցվել է վերնաշենքային մասը։   
Շենքում այսօր տեղակայված է Սերբիայի պատմական թանգարանը։

Քանդակագործություն   
Քանդակագործական ստեղծագործությունների և Ագրարային բանկի աստիճանային սրահի բարձրաքանդակների հեղինակը համարվում է քանդակագործ Լոյզե Դոլինարը, իսկ գլխավոր մուտքի և սյուների միջև գտնվող պատուհանների զարդաքանդակները պատրաստել է Միլենկո Ջորջևիչը։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Републички завод за заштиту споменика културе - Београд
 Републички завод за заштиту споменика културе-Београд/База непокретних културних добара
 Листа споменика

Բելգրադի շենքեր և կառույցներ