Ինքնաթիռի զուգարան

Ինքնաթիռի զուգարան, օդանավում գտնվող սանիտարա-հիգիենիկ բլոկ։ Կիրառվում է ուղևորատար օդանավերում, որոնք իրականացնում են երկար օդային թռիչք։

Զուգարանի աշխատանքի սկզբունք 
Ինքնաթիռում, որպես կանոն, առկա է ջրամատակարարման համակարգ և թափոնների հեռացման համակարգ (կոյուղի)։

Ջրամատակարարման համակարգ 
 Տեղեկատվության աղբյուր  (եթե նշված չէ այլ կերպ):
Ջրամատակարարման համակարգը լիցքավորվում է խմելու ջրով մեկնելուց առաջ մաքուր ջրի հատուկ բաքում։ Լիցքավորված ջրի բաք ջրի օդային կոմպրեսորների կողմից ստեղծված ճնշման տակ բաշխվում է սպառողներին։

Սովորաբար ջուրը օգտագործվում է ուղևորների խմելու համար (որպես կանոն, հատուկ ջրատաքացուցիչներում եռացնելուց հետո), լվացարաններում, ինչպես նաև (որոշ տեսակի ինքնաթիռներում) զուգարանակոնքի ցողման համար կոճակի յուրաքանչյուր սեղմումից առաջ։

Երբեմն զուգարանակոնքն ունի իր առանձին ջրի պաշարը։

Թափոնների հեռացման համակարգ 
Տարբեր տեսակի ինքնաթիռներում պինդ թափոնների հեռացման համակարգն ունի աշխատանքի տարբեր սկզբունքներ՝

Այսպես, որոշներում թափոնները լվացվում են ջրով, որից հետո բոլոր հետևանքները հայտնվում են հատուկ արտահոսքի բաքում, որտեղ բեռը պահպանվում և կուտակվում է ամբողջ թռիչքի ընթացքում։

Երբեմն թափոնները զուգարանակոնքից ներծծվում են հատուկ բաք՝ օգտագործելով վակուում, որից հետո մնացորդները լվացվում են համեմատաբար փոքր քանակությամբ ջրով

Գոյություն ունեն կոյուղու համակարգի փակ տեսակներ, որոնք աշխատում են զուգարանակոնքի լվացման համար անհրաժեշտ հեղուկի վերաշրջանառության սկզբունքով, որն ի սկզբանե վերցվում է թռիչքից առաջ լիցքավորվող առանձին բաքից։ Թռիչքի ընթացքում թափոնները լվացվելուց հետո ֆիլտրվում են, իսկ ֆիլտրացված հեղուկն ուղարկվում է զուգարանակոնքի կրկնակի լվացման համար։ Ընդ որում, վարակազերծման և հոտազերծման նպատակով բաքում ավելացվում են քիմիկատներ։

Ինքնաթիռի վայրէջքից հետո բոլոր աղտեղությունները, ինչպես զտված, այնպես էլ հեղուկ, արտաքաշվում են վակուումային համակարգերի միջոցով (տե՛ս լուսանկարը) և տեղափոխվում։

Մինչև 1960-ականները մշակված ինքնաթիռներում կիրառվել է նաև թափոնների հեռացման բաց համակարգը, երբ զուգարանակոնքի փակաղակով կոյուղատար խողովակ ուղղակի դուրս էր գալիս դեպ դուրս (ինչպես հին մարդատար վագոնների զուգարաններում )։ Նման զուգարաններ կային, օրինակ, Իլ-14-ում։ Բարձրաթռիչ ինքնաթիռներում սրահի ապահերմետիկացումը բացառելու համար կոյուղատար խողովակի վրա տեղադրվում էր երկփական ջրարգելակ։ Նման սխեմայով էին աշխատում զուգարանները է Տու-104-ի և ավելի վաղ մոդիֆիկացիաներով Իլ-18-ը։

Տեղադրություն 
Տարբեր ինքնաթիռներում տարբեր են խցիկների գտնվելու վայրն ու քանակը՝
 Բոինգ-747-ն ունի 11 զուգարան՝ երկուական ինքնաթիռի սկզբում և վերջում, չորսը՝ սրահի մեջտեղում, իսկ երեքը՝ երկրորդ հարկում,
 Բոինգ-767-ում կա 5 զուգարան՝ մեկ բիզնես դասի սկզբում, երկուսը՝ բիզնես և էկոնոմ դասերի միջև, 2-ը՝ էկոնոմ դասի մեջտեղում,
 Տու-154-ը, Ա-320, Յակ-42 և Բոինգ-737 ինքնաթիռներում կա երեքական զուգարան՝ մեկը գտնվում է ինքնաթիռի մուտքի մոտ, երկուսը՝ պոչի,
 Յակ-40, ATR-72, CRJ200 փոքր տիպի ինքնաթիռներում տեղադրվում է միայն մեկ զուգարան. սովորաբար պոչային հատվածում։
Կախված թողարկման թվականից, ավիաընկերությունից, ինքնաթիռի մոդելից՝ զուգարանների թիվն ու տեղադրությունը կարող են աննշան փոփոխվել։

Օգտագործման պայմաններ 
Ինքնաթիռում զուգարանից անվտանգ օգտվելու համար պետք է հետևել որոշակի կանոնների՝
 Չի կարելի օգտվել զուգարանից թռիչքի և վայրէջքի ժամանակ,
 Լվացման կոճակը սեղմելուց առաջ պետք է իջնել զուգարանակոնքի կափարիչը
 Զուգարանի թուղթ, և, հատկապես, տակդիրները և միջադիրները պետք է նետել հատուկ աղբամանները;
 Պետք չէ զուգարանում ;
 Փորձեք այցելել զուգարան սննդի ընդունումից 10 րոպե առաջ կամ 15 րոպե անց, քանի որ ուտելուց հետո զուգարանի մոտ հերթ է գոյանում,
 Չի կարելի ծխել և օգտվել վտանգավոր եւ ծխարձակ նյութերից, քանի որ դա կարող է գործի գցել ծխի հայտնաբերման ազդանշանային համակարգ։

Ռազմական ինքնաթիռներ

Տե՛ս նաև 
 Տիեզերական զուգարան

Նշումներ

Ծանոթագրություններ 

Զուգարան