Լուկա Յաղջիև

Լուկա Լազարի Յաղջիև (Յաղջյան) (), հրթիռաշինության բնագավառի հայ գիտնական։ Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1961):

Կենսագրություն 
Լուկա Յաղջիևը ծնվել է 1910 թվականի հունիսի 29-ին, Ժելյաբովկա (Նիժնեգորսկի շրջան, Ղրիմ) գյուղում։ 1932 թվականին ավարտել է Ղրիմի գյուղատնտեսության մեքենայացման տեխնիկումը, 1938 թվականին ընդունվել է Լենինգրադի պոլիտեխնիկական համալսարան, սակայն ուսումը կիսատ է թողել և կամավոր մեկնել ռազմաճակատ։ 1944 թվականի հուլիսին եղել է տեխնիկական մասի հրամանատարի օգնական, այնուհետև ավագ տեխնիկ-լեյտենանտ։ 1941 թվականի սեպտեմբերի 4-ին թեթև վիրավորվել է։ 1947 թվականին զորացրվել է։ Դնեպրոպետրովսկում կառուցվող ավտոմոբիլային գործարանում եղել է առաջատար փորձաքննիչ։

1963 թվականին ավարտել է Դնեպրոպետրովսկի պետական համալսարանը։ 1947-1977 թվականներին աշխատել է «Յուժմաշ» ԱՄ-ում (Դնեպրոպետրովսկ), 1953-1960 թվականներին՝ արտադրության պետ, 1960-1965 թվականներին՝ գործարանի գլխավոր ճարտարագետ, 1965-1977 թվականներին՝ միավորման գլխավոր տնօրենի տեղակալ։ Էական ներդրում ունի միջմայրցամաքային մարտական հրթիռների, կրող-հրթիռների և տարբեր նշանակման արբանյակների մշակման ու ստեղծման բնագավառում։ Յաղջիևի ղեկավարությամբ մշակվել և իրականացվել են թռչող ապարատների, հիմնական և օժանդակ արտադրության համար նախատեսված սարքավորումների արտադրության կազմակերպչական և տեխնոլոգիական մակարդակը բարձրացնող արդյունավետ միջոցառումներ։ Յաղջիևի մասնակցությամբ մշակված տեխնոլոգիաները և նմանակը չունեցող բացառիկ սարքավորումները հնարավորություն տվեցին ստեղծել համաշխարհային գիտության ու տեխնիկայի առաջատար մակարդակին համապատասխանող թռչող ապարատներ՝ «Ցիկլոն», «Դնեպր», «Զենիթ» տիեզերական կրող հրթիռներ, Ռ-1, Ռ-2, Ռ-5Մ, Ռ-12, Ռ-12Ու, Ռ-14, Ռ-14Ու բալիստիկ հրթիռներ, Ռ-16, Ռ-16Ու, Ռ-36, ՄՌ-ՈւՌ-100, Ռ-36Մ միջմայրցամաքային հրթիռներ և այլն։

Մահ 
Ապրել է Դնեպրոպետրովսկ քաղաքում։ Մահացել է նույն տեղում, 1993 թվականի օգոստոսի 15-ին։ Թաղված է Դնեպրոպետրովսկի Սուրսկո-Լիտովսկի գերեզմանատանը։

Պարգևներ 
 ԽՍՀՄ Պետական մրցանակ (1977)
 Լենինյան մրցանակ (1961)
 Լենինի շքանշան (1959, 1961, 1969)
 Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան (1956)
 «Մուրճ և մանգաղ» մեդալ
 Հայրենական մեծ պատերազմի 1-ին աստիճանի շքանշան (1987)
 «Քաջության համար» մեդալ (21.02.1945)

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 

Խորհրդային գիտնականներ
Սոցիալիստական աշխատանքի հերոսներ
ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Լենինի շքանշանի ասպետներ
Լենինյան մրցանակի դափնեկիրներ
Հայ գիտնականներ
Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի շրջանավարտներ