Բուրերի պատերազմի հուշահամալիր (Մոնրեալ)

Բուրերի պատերազմի հուշահամալիր (), քանդակագործ Ջորջ Ու. Հիլի քանդակած հուշարձանը Կանադայի Քվեբեկ նահանգի Մոնրեալ քաղաքի Դորչեսթեր հրապարակում։

Պատմություն 
Ջորջ Ու. Հիլի (1862-1934) քանդակած Բուրերի պատերազմի հուշահամալիրը 1907 թվականի մայիսի 24-ին բացվել է Դոմինիոնի հրապարակում (այժմ հայտնի է որպես Դորչեսթեր հրապարակ)։ Հուշահամալիրը նվիրված է այն մոնրեալցիներին, որոնք բրիտանացիների հետ պայքարեցին Բուրերի պատերազմում։ Նվիրվածության մասին այս հայտարարությունը ճիշտ չէ։ Հուշարձանի վրայի գրությունն ասում է. «Ի երախտագիտություն Լորդ Ստրատոնայի ցուցաբերած հայրենասիրության և հասարակական ոգու՝ Հարավային Աֆրիկայում ծառայելու համար հեծելազորը վերազինելու համար»։ Հուշարձանի հակառակ կողմում նշվում է` «Ի հիշատակ այն հերոս կանադացիների և նրանց ընկերների նվիրվածության, որոնք ընկան Հարավային Աֆրիկայի պատերազմում»։ Մոնրեալցիների համար հիշատակում չկա։

Սա Մոնրեալի միակ ձիարձանն է, և, որպես կանոն, հեծված չէ, այլ սանձված է։ Բուրերի պատերազմի հուշահամալիրը կանգնած է դեպի հյուսիս և նայում է դեպի Մոն Ռուայալի խաչը, որը հրապարակում տեսանելի էր մինչև 1929 թվականը։ Հուշարձանի պատվանդանին, պղնձի խորաքանդակներ են և յուրաքանչյուր ճակատամարտի անունը։ 2014 թվականին հուշարձանը կանգնած էր դեպի հարավ-արևելք։ Դորչեսթեր հրապարակը վերականգնվել է, սակայն Place du Canada-ն (ներառում է Մոնրեալի առաջին համաշխարհային պատերազմի անհայտ զինվորի հուշարձանը) դեռևս պարսպապատված էր։

Բուրերի պատերազմը Քվեբեկյան հասարակությունում համակրանք չէր վայելում և դիտվում է որպես կայսերական պատերազմ։ Կանադայի վարչապետ Ուիլֆրիդ Լորեն դեմ էր պատերազմին, սակայն, վերջ ի վերջո, զիջում է զինված ուժերի և զինվորական ծառայության զորակոչի առաջարկին։

Պատերազմից երկու տասնամյակ անց կանադացիները փետրվարի 27-ին հավաքվեցին (Կանադայում հայտնի է որպես «Պարդեբերգի օր») Հարավային Աֆրիկյան պատերազմի հուշահամալիրի շուրջ` աղոթելու և մեծարելու վետերաններին։ Դա շարունակվեց մինչև Առաջին համաշխարհային պատերազմի ավարտը, երբ նոյեմբերի 11-ը դարձավ զինադադարի օր (հետագայում կոչվեց Հիշատակի օր)։

Հրապարակում գտնվող չորս հիմնական հուշարձանները` Ռոբերտ Բյոռնսի հուշահամալիրը, Ուիլֆրիդ Լորեի հուշարձանը և Վիկտորյա թագուհու ադամանդե հոբելյանի ցայտաղբյուրը կազմում են հինգ հավասարակողմ խաչ՝ դեպի Դոմինիոն հրապարակի շենք նայող տաղավարով։

2009 թվականի հուլիսի 8-ին իրականացվեց 23 միլիոն դոլար արժողությամբ նախագիծ՝ վերականգնելու Բուրերի պատերազմի հուշահամալիրի շուրջ գտնվող Դորչեսթեր հրապարակը և Place du Canada-ն։

Ծանոթագրություններ 

Կանադայի հուշարձաններ
Մոնրեալի հուշարձաններ