Ռուսաստանի Դաշնության Կառավարության նախագահ

Ռուսաստանի Դաշնության Կառավարության նախագահ (), Ռուսաստանի Դաշնության կառավարության մասին Դաշնային սահմանադրական օրենքի 24-րդ հոդվածի համաձայն, գլխավորում է Ռուսաստանի Դաշնության կառավարությունը, սահմանում է նրա գործունեության հիմնական ուղղությունները և կազմակերպում է նրա աշխատանքը։

Ռուսաստանի նախագահը, Ռուսաստանի Դաշնության Սահմանադրության 83-րդ հոդվածի համաձայն, իրավունք ունի նախագահելու կառավարության նիստերը։ Ռուսաստանի Դաշնության Սահմանադրության 115-րդ հոդվածի համաձայն, կառավարության որոշումները և կարգադրությունները, նախագահի հրամանագրերի հետ հակասության դեպքում, կարող են չեղյալ հայտարարվել Ռուսաստանի նախագահի կողմից։ Բացի այդ, Ռուսաստանի նախագահը, Ռուսաստանի Դաշնության կառավարության մասին դաշնային սահմանադրական օրենքի 32-րդ հոդվածի համաձայն, ղեկավարում է գործադիր իշխանության դաշնային մարմինների գործունեությունը, որոնք ղեկավարում են պաշտպանության, անվտանգության, ներքին գործերի, արտաքին գործերի, արտակարգ իրավիճակների կանխարգելման և տարերային աղետների հետևանքների վերացման հարցերը, թեև համապատասխան գերատեսչություններից մի քանիսի (ինչպես Ռուսաստանի ԱԳՆ-ն, Ռուսաստանի ՆԳՆ-ն և այլն) ղեկավարները մտնում են կառավարություն։

Մինչև 1993 թվականի դեկտեմբերի 25-ը Ռուսաստանի Դաշնության կառավարության ղեկավարի պաշտոնը կոչվում էր Նախարարների խորհրդի նախագահ՝ Ռուսաստանի Դաշնության կառավարության, ներկայիս անվանումն ամրագրված էր 1993 թվականի դեկտեմբերին ընդունված Ռուսաստանի Սահմանադրությամբ։

Ոչ ֆորմալ պաշտոնը հաճախ կոչվում է վարչապետ, թեև Ռուսաստանի Դաշնության Սահմանադրության մեջ նման անունը բացակայում է։

Կառավարության նախագահի նշանակման կարգը, լիազորությունները և պարտականությունները սահմանվում են Ռուսաստանի Դաշնության Սահմանադրության 110-117 հոդվածներով։

2020 թվականի Հունվարի 16-ից Ռուսաստանի Դաշնության կառավարության նախագահն է Միխայիլ Վլադիմիրովիչ Միշուստին։

Լիազորություններ 
Ռուսաստանի Դաշնության կառավարության մասին Դաշնային սահմանադրական օրենքի և Ռուսաստանի Դաշնության կառավարության կանոնակարգի համաձայն, Ռուսաստանի կառավարության նախագահը կատարում է հետևյալ գործառույթները․

 Սահմանադրության, Դաշնային սահմանադրական օրենքների, դաշնային օրենքների և նախագահի հրամանագրերի համաձայն սահմանում է կառավարության գործունեության հիմնական ուղղությունները;
 նախագահին առաջարկություններ է ներկայացնում գործադիր իշխանության դաշնային մարմինների կառուցվածքի, պաշտոնի նշանակման և կառավարության փոխնախագահներին և դաշնային նախարարներին պաշտոնից ազատելու, նրանց վրա կարգապահական տույժեր դնելու և նրանց խրախուսելու մասին;
 ներկայացնում է կառավարությունը պետության ներսում և նրա սահմաններից դուրս;
 կազմակերպում և վարում է կառավարության նիստերը՝ ունենալով որոշիչ ձայնի իրավունք;
 պարբերաբար իրականացնում է կառավարության անդամների հետ խորհրդակցության, ղեկավարների դաշնային ծառայությունների և այլ գործադիր իշխանության դաշնային մարմինների, մարմինների և կազմակերպությունների կառավարությանն առընթեր, որոնց վրա է դիտարկում կատարման ընթացքը ծրագրերի և պլանների կառավարության գործունեության, նախագահի կողմից տրված հանձնարարականների, Ռուսաստանի Դաշնության կառավարությանը, որոշումներ է կայացնում հրատապ հարցերի հետ կապված
 ստորագրում է կառավարության նորմատիվ ակտերը (որոշումներ և կարգադրություններ);
 կառավարության անդամների միջև բաշխում է պարտականությունները;
 պարբերաբար տեղեկացնում Է Ռուսաստանի Դաշնության նախագահին կառավարության աշխատանքի մասին։

ՌԴ կառավարության նախագահն ի պաշտոնե՝

 Ռուսաստանի Դաշնության անվտանգության խորհուրդ;
 Անկախ Պետությունների Համագործակցության կառավարությունների ղեկավարների խորհուրդ;
 Ռուսաստանի և Բելառուսի Միութենական Պետության բարձրագույն պետական խորհուրդը;
 Շանհայի համագործակցության կազմակերպության (ՇՀԿ) կառավարությունների ղեկավարների խորհուրդը);
 Եվրասիական տնտեսական ընկերակցության (ԵվրԱզԷՍ) միջպետական խորհուրդ);

Բացի օրենքում ամրագրված կառավարության ղեկավարի հիմնական պարտականություններից և գործառույթներից, Ռուսաստանի Դաշնության կառավարության նախագահ Դ. Ա. Մեդվեդևը 2012 թվականից գլխավորում է Ռուսաստանի Դաշնության կառավարությանն առընթեր հետևյալ համակարգող և խորհրդակցական մարմինները․

 Օտարերկրյա ներդրումների իրականացման վերահսկողության կառավարական հանձնաժողով;
 Կառավարությանն առընթեր մրցունակության և ձեռներեցության խորհուրդ;
 ֆինանսական տարվա և պլանային ժամանակահատվածի բյուջետային նախագծերի կառավարական հանձնաժողով;
 Պետական սահմանային հանձնաժողով;

Ինչպես նաև Ռուսաստանի Դաշնության կառավարության նախագահ Դմիտրի Մեդվեդևը հանդիսանում է․

 Ռուսաստանի Դաշնության նախագահին առընթեր ազգային նախագծերի իրականացման և ժողովրդագրական քաղաքականության խորհրդի նախագահի առաջին տեղակալ է նշանակվել (նշանակվել է Ռուսաստանի Դաշնության նախագահի 2008 թվականի հուլիսի 10-ի հրամանագրով);
 զարգացման և արտաքին տնտեսական գործունեության բանկի Դիտորդ խորհրդի նախագահ (Վնեշէկոնոմբանկ);
 Ռուսաստանի և Բելառուսի Միութենական պետության նախարարների խորհրդի նախագահ;

Պաշտոնից ազատելու և նշանակման կարգ 
Ռուսաստանի կառավարության նախագահը նշանակվում է Ռուսաստանի Դաշնության նախագահի կողմից՝ Պետական դումայի համաձայնությամբ։

Ռուսաստանի կառավարության նախագահի պաշտոնի թեկնածու կարող է լինել բացառապես Ռուսաստանի Դաշնության այն քաղաքացին, որը չունի օտարերկրյա պետության քաղաքացիություն։

Ռուսաստանի կառավարության նախագահի թեկնածության մասին առաջարկությունը Պետական դումա է մտցվում Ռուսաստանի Դաշնության նորընտիր նախագահի պաշտոնը ստանձնելուց կամ Ռուսաստանի կառավարության նախագահի հրաժարականից հետո երկշաբաթյա ժամկետից ոչ ուշ, կամ Պետական դումայի նախորդ թեկնածության մերժման օրվանից մեկ շաբաթվա ընթացքում։

Պետական դուման քննարկում է Ռուսաստանի Դաշնության նախագահի կողմից ներկայացված կառավարության նախագահի թեկնածությունը թեկնածության վերաբերյալ առաջարկ ներկայացնելու օրվանից մեկ շաբաթվա ընթացքում։

Ռուսաստանի կառավարության նախագահի՝ Պետական դումայի կողմից ներկայացված թեկնածությունների երեք անգամ մերժումից հետո Ռուսաստանի Դաշնության նախագահն ինքնուրույն նշանակում է Ռուսաստանի կառավարության նախագահ, լուծարում է Պետական դուման և նշանակում նոր ընտրություններ։ Պետական դուման այդ հիմքով չի կարող լուծարվել միայն նախագահի պաշտոնում գտնվելու վերջին վեց ամիսներին և պետության ամբողջ տարածքում ռազմական կամ արտակարգ դրության գործողության ժամանակ, ինչպես նաև Պետական դումայի կողմից Ռուսաստանի նախագահին իմպիչմենտի գործընթաց նախաձեռնելու դեպքում։

Ռուսաստանի Դաշնության Սահմանադրությունը չի նախատեսում նախագահի կողմից պաշտոնանկ անել միայն կառավարության նախագահին, նախագահը որոշում է ընդունում ամբողջ կառավարության հրաժարականի մասին։

Ռուսաստանի կառավարության նախագահն ազատվում է Ռուսաստանի նախագահի պաշտոնից (Ռուսաստանի Դաշնության կառավարության մասին դաշնային սահմանադրական օրենքի 7-րդ հոդված), ինչը միաժամանակ հանգեցնում է ամբողջ կառավարության պաշտոնաթողության։

 հրաժարականի մասին սեփական դիմումի համաձայն;
 այն դեպքում, անհնարինության կատարման կառավարության նախագահի իր լիազորությունների (թե ինչ կարող է լինել անհնարինությունը, ԴՍՕ-ը չի հստակեցնում, թողնելով հնարավորությունը մեկնաբանման Ռուսաստանի նախագահին)։

Ռուսաստանի Սահմանադրության 117-րդ հոդվածի և Ռուսաստանի Դաշնության կառավարության մասին օրենքի 35-րդ հոդվածի համաձայն՝ Ռուսաստանի Դաշնության նախագահն իրավունք ունի որոշում ընդունել Ռուսաստանի Դաշնության կառավարության պաշտոնաթողության մասին՝ Պետական դումայի կողմից Ռուսաստանի Դաշնության կառավարությանը անվստահություն հայտնելու կամ Պետական դումայի կողմից կառավարությանը անվստահություն հայտնելու դեպքում։

Ռուսաստանի Դաշնության Սահմանադրության 117-րդ հոդվածի 4-րդ կետի համաձայն, կառավարության նախագահն իրավունք ունի Պետական դումայի առջև ինքնուրույն դնել կառավարության վստահության հարցը։ Եթե Պետական դուման մերժում է վստահությունը, նախագահը յոթ օրվա ընթացքում պետք է որոշում կայացնի կամ կառավարության հրաժարականի, կամ Պետական դումայի լուծարման եւ նոր ընտրություններ նշանակելու մասին։  Ռուսաստանի Դաշնության նախագահը չի կարող այդ հիմքով լուծարել Պետական դուման նրա ընտրվելուց հետո մեկ տարվա ընթացքում։

Ռուսաստանի Դաշնության նախագահը Ռուսաստանի Դաշնության խորհրդին և Պետական դումային ծանուցում է որոշման ընդունման օրը Ռուսաստանի կառավարության նախագահի պաշտոնից ազատելու մասին։

Նախագահի պարտականությունների կատարում 
Ռուսաստանի Սահմանադրության համաձայն, բոլոր դեպքերում, երբ Ռուսաստանի Դաշնության նախագահն ի վիճակի չէ կատարել իր պարտականությունները, դրանք ժամանակավորապես կատարում է կառավարության նախագահը։ Ռուսաստանի Դաշնության նախագահի պաշտոնակատարն իրավունք չունի լուծարել Պետական դուման, նշանակել հանրաքվե, ինչպես նաև առաջարկություններ ներկայացնել Ռուսաստանի Դաշնության Սահմանադրության փոփոխությունների և դրույթների վերանայման վերաբերյալ։

Ռուսաստանի Դաշնության կառավարության նախագահների ցանկ 

Ստորև ներկայացված է Ռուսաստանի կառավարության նախագահների և նրանց պարտականությունները կատարողների ցանկը 1991 թվականից հետո։ Փակագծերում նշված է այդ պաշտոնում աշխատելու ժամանակը։

Քվեարկություն 
Ստորև ներկայացված են Պետդումայի պատգամավորների քվեարկության արդյունքները ՌԴ նախագահին Ռուսաստանի Դաշնության կառավարության նախագահի պաշտոնում թեկնածու նշանակելու վերաբերյալ համաձայնություն տալու հարցի վերաբերյալ։

Լիազորությունների ժամկետ

Տես նաև 
Ռուսաստանի կառավարությունների ղեկավարներ
Ռուսաստանի Դաշնության կառավարություն
Ռուսաստանի Դաշնության կառավարության աշխատակազմ
Ռուսաստանի Դաշնության սուբյեկտների կառավարությունների ղեկավարներ

Ծանոթագրություններ

Աղբյուրներ 
 Конституция Российской Федерации
 Регламент правительства Российской Федерации

Վարչապետների ցանկեր
Ռուսաստանի Դաշնության կառավարություն