Մարկոս Բրուտոս

Մարկոս Յունիոս Բրուտոս (, ), հռոմեական քաղաքական և ռազմական գործիչ Յունիոսների պլեյբեյական ցեղից, առաջին հերթին հայտնի է որպես Հուլիոս Կեսարին սպանող։ Իր կարիերայի վաղ փուլերում՝ 50-ականներին Ք․ա․, նա հայտնի խոսնակ էր և ստացել էր Princeps iuventutis- «առաջինը երիտասարդների մեջ» պատվավոր կոչումը։ Կեսարի և Պոմպեոսի միջև քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ Բրուտոսը անցնում է վերջինիս կողմը (Ք․ա․49 թվական )։ Ֆերսալի ճակատամարտից հետո անցնում է Կեսարի կողմը և կարևոր տեղ է զբաղեցնում նրա շրջապատի մեջ։ Ք․ա․ 44 թվականին ստանում է պրետորի պաշտոնը և պետք է դառնար կոնսուլ 41 թվականին։ Չնայած Կեսարի հետ այդ սերտ հարաբերություններին (որոշ աղբյուրներ հայտնում են, որ Գայոս Հուլիոս Կեսարը կարող էր լինել նրա հայրը), Բրուտոսը դարձել է բռնապետի սպանության կազմակերպիչներից և անմիջական մասնակիցներից մեկը, որը տեղի է ունեցել Ք․ ա․ 44 թվականի մարտի 15-ին։ Դավադիրների նպատակն էր հանրապետության վերականգնումը։ Բայց նրանք չստացան աջակցություն Հռոմում և ստիպված էին հեռանալ Իտալիայից։ Բրուտոսը մեկնում է Մակեդոնիա, որտեղ նա հավաքում է բանակ Կեսարի քաղաքական հետնորդների՝ Մարկոս Անտոնիոսի և Օկտավիանոս Կեսարի հետ պայքարելու համար։ Միանալով Գայոս Կասիոս Լոնգինոսի հետ Ք․ա․ 42 թվականի նոյեմբերին նա ճակատամարտում է Ֆիլիպներում, պարտություն է կրում և զոհվում։ Արևմտյան մշակույթում Բրուտոսը դարձավ դավաճանության խորհրդանիշ։

Բրուտոսի կերպարը գեղարվեստական ստեղծագործություններում 
Միքելանջելոն ձուլել է Բրուտոսի հորիզոնական կիսանդրին։
Բրուտոսը Շեքսպիրի «Հուլիոս Կեսար» պիեսի առանցքային գործող անձ
Բրուտոսը Մարկ Տվենի «Հուլիոս Կեսարի սպանությունը» պատմվածքում որպես լրագրային սպանությունների մասին հաղորդագրությունների պարոդիա։
Տոբայաս Մենզիսի կերտած Բրուտոսը «Հռոմ» սերիալում գործող անձ։
Դանթեյի «Աստվածային կատակերգություն» դժոխքի 3 դավաճաններից մեկը Բրուտոսն է։
«Հուլիոս Կեսար» գեղարվեստական ֆիլմում Բրուտոսի դերը կատարել է Ջեյմս Մեյսոնը։

Ծանոթագրություններ 

Հռոմեական քաղաքական գործիչներ