Կաչաղակը կախաղանին (կտավ)

Կաչաղակը կախաղանին (), Պիտեր Բրեյգել Ավագի նկարը։ Ստեղծվել է 1658 թվականին, նկարված է յուղաներկով փայտի վրա։ Պահպանվում է Դարմշտադտի` Հեսսենի երկրամասի թանգարանում։

Նկարագրություն 
Նկարի կենտրոնական մասը զբաղեցնում է կախաղանը։ Այն կտավը բաժանում է երկու մասերի` ավելի «բաց» աջ հատվածի և «փակ» երկրորդ հատվածի։ Կախաղանին կաչաղակ է նստել։ Թռչունը խորհրդանշում է շատախոսությունը, որ հանգեցնում է չարախոսության և դավաճանության։ Կախաղանի ստորին մասում պարող գյուղացիների կերպարը հավանաբար ակնարկ է ֆլամանդական ասացվածքին. «Կախաղան տանող ճանապարհն անցնում է ուրախ մարգագետիններով»։ Կտավը Բրեյգել Ավագի (1525-1569) ուշ շրջանի գործերից է. նկարվել է նկարչի մահից մեկ տարի առաջ։ Նկարիչը բարձր է գնահատել իր աշխատանքը` այն ժառանգություն թողնելով կնոջը` Մեյկեն Կուկին։ Բանահյուսության թեմային Բրեյգելը ավելի վաղ շրջանում էլ էր անդրադարձել։ Այդ գործերից առավել հայտնի է «Ֆլամանդական ասացվածքներ» նկարը։

Բրեյգելի աշխատանքներին բնորոշ է վերևից պատկերելու սովորույթը։ Այդ տեսանկյունից նայելիս դիտողը կատարվածի անուղղակի մասնակիցն է դառնում։ Բնապատկերը ներկայացնում է գործողությունների կատարման առանձնահատկության ողջ աշխարհայացքը. պարող գյուղացիների անհոգությունը հակադրվում է հսկայական կախաղանին, որը նրանք կարծես չեն էլ նկատում։ Ամենայն հավանականությամբ, միջնադարի մարդու գիտակցության համար հակադրությունն այդքան էլ արտասովոր չէր։ Շատ հաճախ մահավճիռն իրականացնելու գործիքը` կախաղանը, տեղադրվում էր մարդաշատ վայրերում բոլորին ի տես։ Այդ պատճառով կախաղանին առընթեր ուրախությունը դաժան իրականություն կարող էր լինել։

Կախաղանը իր տեսքով նման է անհնարին պատկերի։

Բնանկարը կտավում դեկորատիվ, բայց իմաստավորված դեր ունի. դա մի ամբողջ աշխարհայացքի արտացոլումն է։ Բրեյգելը այդ աշխարհայացքում պահպանում է սրբապատկերների ավանդույթը, որտեղ բնապատկերի ֆոնին կատարվող իրադարձությունները տիեզերական հնչեղություն են ստանում։

Կտավի համատեքստ 
Ժամանակակիցների կողմից կախաղանն ընկալվում էր որպես պայքար այլախոհների դեմ։ Բրեյգելը քսան տարեկան էր, երբ Ամստերդամում  և այլ քաղաքներում անաբապտիստների այրումը զանգվածային բնույթ է ստանում։ Երբ քառասուն տարեկան էր, Բրյուսել է մտնում հերցոգ Ֆեռնանդո Ալբայի բանակը։ Հետագա տարիներին Ալբան կատաղի մոլուցքով ոչնչացնում է հերետիկոսներին. մի քանի հազար նիդերլանդցիներ մահվան դատավճռի են արժանանում։ Կախաղանը սպասում էր քարոզիչներին, որոնք զանգվածների մեջ տարածում էին նոր հավատը` բողոքականությունը։ Ալբայի ահաբեկչությունը իրականացվում էր մատնությունների, ասեկոսեների հիման վրա։ Այդ հանգամանքը հաշվի առնելով` կաչաղակի` որպես շատախոս թռչնի կերպարը պատահական չէ կտավում։

Դրվագներ կտավից

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Ս. Լ. Լվով Պիտեր Բրեյգել Ավագ — Հրատարակչություն։ ТЕРРА, 1998.
 Ա. Յու. Կորոլյովա XV—XVII դարերի Նիդերլանդների մեծ նկարիչները — М.: «ՕԼՄԱ-ՊՐԵՍՍ կրթություն», 2005.
 artclassic.edu.ru 

1568 նկարներ