Հարություն Քյուրդյան

Հարություն Գառնիկի Քյուրդյան (), հայ պատմաբան, բանասեր, արվեստաբան։

Կենսագրություն 
Հարություն Քյուրդյանը ծնվել է Բուլղարիայի Սիլիստրա քաղաքում։ Սովորել է Կոստանդնուպոլսի Սուրբ Խաչ և Պերպերյան վարժարաններում, այնուհետև զբաղվել ինքնակրթությամբ։ Ֆիլիպեում (Բուլղարիա) հրատարակել է «Ապագա» և «Շանթ» պարբերականները։ 1923 թվականից բնակվել է ԱՄՆ-ում։ Գիտական ուսումնասիրությունները վերաբերում են հայ ազատագրական շարժման («Իսրայել Օրի։ Պատմաքննական ուսումնասիրություն», 1960 թվական), վաճառականության («Նյութեր հայ վաճառականության պատմության համար։ Հայաստանում մետաքսի վաճառականությունը և հայերը», ա․ թ․) պատմությունը և առանձին առևտրական տների տոհմաբանությանը, հայկական արվեստին («Փայտափորագրչական մանրանկարչությունը և մանրանկարիչներ հայ տպագրության մեջ», 1938 թվական)։ Արժեքավոր է Քյուրդյանի «Գորգը հայոց մոտ» (1947) աշխատությունը, որը հայկական գորգին նվիրված առաջին մենագրությունն է։ Պատմական, ազգագրական և բանահյուսական հարուստ նյութ է պարունակում նրա «Երիզա և Եկեղյաց գավառ» (հ․ 1, 1953) երկը։ Քյուրդյանը ուսումնասիրել է նաև Հովհաննես Երզնկացու, Նահապետ Քուչակի, Թորոս Տարոնացու («Թորոս Տարոնեցի։ Կյանքն ու իր տաղերը», 1943 թվական) և այլ բանաստեղծ-տաղասացների ստեղծագործությունները։ Թղթակցել է «Բազմավեպին», «Հանդես ամսօրյային», «Շողակաթին», «էջմիածնին», հայկական այլ, ինչպես նաև եվրոպական և ամերիկյան մի շարք գիտական պարբերականների։ Վենետիկի Մխիթարյաններին է կտակել իր գրական ֆոնդը, հայկական միջնադարյան ձեռագրերի (300) և ազգագրական իրերի հավաքածուն, Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանին նվիրել հարուստ նամականին։ Բազմիցս այցելել է Խորհրդային Հայաստան։ Մասնակցել է Արևելագետների 25-րդ միջազգային գիտաժողովին (Մոսկվա, 1960 թվական)։ 1975 թվականին ընտրվել է Վենետիկի Մխիթարյան միաբանության Սուրբ Ղազարի կաճառի պատվավոր անդամ։

Մահ 
Մահացել է ԱՄՆ-ի Կանզաս նահանգի Ուիչիտա քաղաքում։ Թաղվել է Սուրբ Ղազար կղզու գերեզմանատանը։

Երկեր 
 Թորոս Տարօնեցի։ Կեանքն ու տաղերը, Հյու Յորք, 1943։

Գրականություն 
 Տեր-Ներսէսյան Ն․, Բանասեր և հնագետ Հ․ Քյուրդյան, «Բազմավեպ», 1975, № 3-4, 1979, № 3-4։

Ծանոթագրություններ 

Հայ պատմաբաններ
Հայ բանասերներ
Հայ արվեստաբաններ