Աբուսահլ Արծրունի (իշխան)

Աբուսահլ Արծրունի (ծննդյան և մահվան թվականներն անհայտ, 10-ից - 11-րդ դարեր), Կոգովիտ և Ծաղկոտն գավառների իշխանը, Արծրունիների թագավորական տոհմից։ Աբուսահլ Արծրունին Գագիկ Ա Բագրատունի թագավորի քրոջ որդին էր, մոր կողմից համարվում էր Աշոտ Գ Ողորմածի թոռը։ Ըստ Հրաչյա Աճառյանի՝ Աբուսահլը մոր կողմից Բագրատունի է, բայց հոր կողմից թվում է թե Արծրունի է։

Աբուսահլի իշխանության վերացումը 
1000 թվականին Տայքի Դավիթ Կյուրոպաղատը մինչ մահանալը՝ իր երկիրը կտակում է Բյուզանդիայի Բարսեղ Բ կայսրին (976-1025), Բարսեղ Բ-ն գնում է իր նոր կալվածքները տեսնելու։ Իսկույն նրան այցելության են շտապում Ափխազիայի Բագարատ Բագրատունի, Վրաց Գուրգեն Բագրատունի, Կարսի Աբաս Բագրատունի և Վասպուրականի Սենեքերիմ Արծրունի թագավորները։ Բարսեղ Բ կայսրը բոլորին պատիվներ է տալիս և գնում է Վաղարշակերտի (Ալաշկերտ) դաշտում բանակ դնում և սպասում, որ Հայոց Գագիկ Ա Բագրատունի թագավորն էլ կգա իր մոտ։ Բայց Գագիկ Ա-ն իր արժանիքներից ցածր համարելով դա՝ չի գնում նրա մոտ։ Այս դեպքը առիթ համարելով իշխան Աբուսահլ Արծրունին, որ իր մորեղբոր հետ թշնամացել էր, գնում է կայսեր մոտ և չարախոսում Գագիկի մասին։ Այս ամենն իմանալով, Գագիկ Ա-ն իր որդի Հովհաննեսին (հետագայի Հովհաննես-Սմբատ թագավորը) ուղարկում է Աբուսահլի վրա և նրա գավառները գրավում։

Ծանոթագրություններ

Աղբյուրներ 
 «Տիեզերական պատմություն», Ստեփանոս Ասողիկ, Գ. իգ., խգ.՝ (Ապուսահլի)
 «Պատմուիւն Հայոց», Միքայել Չամչյան, հատոր Բ, էջ 882
 «Այրարատ», Ղևոնդ Ալիշան, էջ 495
 «Հայոց անձնանունների բառարան», Հրաչյա Աճառյան, Հատոր 1, Ցուցակ 1, Էջ 26

Արծրունիներ
Վասպուրականի թագավորություն
Վասպուրականի իշխաններ
Հայ իշխաններ