Սուրբ Ամենափրկիչ եկեղեցի (Դերբենդ)

Դերբենդի Սուրբ Ամենափրկիչ եկեղեցի (), հայկական եկեղեցի, որը գտնվում է Ռուսաստանի Դաշնության Դերբենդ քաղաքում։

Համարվում է Դաղստանի և Ռուսաստանի ամենախոշոր հայկական եկեղեցիներից մեկը, որը ներառված է ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկում։

Պատմություն 
Սուրբ Ամենափրկիչ եկեղեցին կառուցվել է հայ գրող, թատերագիր Գաբրիել Սունդուկյանի նախագծմամբ՝ Դերբենդի հայկական թաղամասում։

Այն կառուցվել է 1870 թվականին (մեկ այլ աղբյուրում նշվում է 1871 թվականին) հայկական թաղամասում գտնվող մատուռի տեղում։ 1888 թվականին ավելացվել է Դերբենդի հայկական եկեղեցու զանգակատունը։

Սուրբ Ամենափրկիչ հայկական եկեղեցին մեծապես վնասվել է Դաղստանում ընթացող քաղաքացիական պատերազմի ընթացքում։ Քոչվորները ոչնչացրել են զանգակատունը և վնասել գմբեթը։ Ռուսաստանի Դաշնության նախարարական խորհրդի որոշմամբ այն ճանաչվել է ճարտարապետական հուշարձան և հայտնվել պետության հատուկ պաշտպանության ներքո։

1976-ից 1982 թվականներին կառույցը վերանորոգվել է։ Գրանցված է ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյակտների ցանկում, որպես պատմաճարտարապետական հուշարձան։

2009 թվականից եկեղեցում սկսել են անցկացվել մկրտության և հարսանեկան արարողություններ։

Ճարտարապետություն 
Սուրբ Ամենափրկիչ եկեղեցին կառուցվել է հայկական ճարտարապետական ոճով։ Ունի խաչաձև գմբեթ։ Եկեղեցին ունի 15,7 մետր բարձրություն։

Կառուցված է տաշած կրաքարային ժայռերից, իսկ պատերը գաջից են։ Եկեղեցու գմբեթի վրա կանգնացված է հայկական խաչ, որը ցույց է տալիս հայ առաքելական եկեղեցուն պատկանելությունը։

Մուտքի մոտ պատկերված է հսկայական խաչ։ Ունի խաչաձև պատուհաններ, որոնք հանդիսանում են լուսավորության գլխավոր միջոցներ։

Տե՛ս նաև 
 Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցի (Կալինինգրադ)
 Սուրբ Խաչ եկեղեցի (Մոսկվա)

Պատկերասրահ

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Եկեղեցու լուսանկարներ

ա
Հարավային Ռուսաստանի հայոց թեմի վանքեր և եկեղեցիներ
Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Դերբենդի եկեղեցիներ