Բոլցանո (համակենտրոնացման ճամբար)

Բոլցանո կամ Բոզենե (), Երրորդ ռայխի տարանցիկ համակենտրոնացման ճամբարներից մեկը ֆաշիստական Իտալիայում։ Այն ստեղծվել է Բոլցանո քաղաքում՝ Հյուսիսային Իտալիայում՝ Իտալիայի և Գերմանիայի ֆաշիստների կողմից։ Այստեղ կտտանքների են ենթարկել ու կոտորել հրեաներին, իտալացի պարտիզաններին և գերմանաավստրիական դասալիքներին։

Ստեղծում 
Դաշնակիցների և Իտալիայի միջև խաղաղության դաշնագրի կնքումից հետո՝ 1943 թվականի սեմպտեմբերի 8-ին Բոլցանոյի գավառն անցավ գերմանական բանակի հսկողության տակ։ Քանի որ Ֆոսսոլի տարանցիկ համակենտրոնացման ճամբարը գտնվում էր դաշնակիցների վերահսկողության գոտում, այդ իսկ պատճառով նացիստների մոտ անհրաժեշտություն առաջացավ ստեղծել նոր տարանցիկ ճամբար, որպեսզի այդտեղից Լեհաստանի և Գերմանիայի մահվան ճամբարներ ուղարկեն կալանավորներին։ Բոլցանո սկսեց աշխատել 1944 թվականի ամռանից։

Զայֆերտ 
Բոլցանո ճամբարը վատ համբավ ձեռք բերեց 1944 թվականից 1945 թվականներին։ Այդ վատ համբավը պայմանավորված էր ճամբարի պարեկներից մեկի՝ ազգությամբ Ուկրաինայի գերմանացի՝ Միխայիլ Զայֆերտի անսովոր դաժանությամբ, որը դրսևորվում էր կալանավորների նկատմամբ։ Նա սպանել է, բռնաբարել և այնպես դաժանորեն ծաղրել կալանավորներին, որ ստացել է «Բոլցանոյի հրեշ» կամ ուղղակի «Գազան» մականունը։ Պատերազմի ավարտից հետո նրան հաջողվեց թաքցնել ճամբարի տվյալներն ու փաստերը և արտագաղթեց Կանադա 1951 թվականին։ Այնուհետ Զայֆերտը մեկնեց ԱՄՆ։ 2008 թվականին նրան արտահանձնեցին Իտալիային, որտեղ դատապարտվեց։ 2010 թվականին Իտալիայի կլինիկաներից մեկում 86 տարեկան հասակում մահացավ Զայֆերտը։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն

Արտաքին հղումներ 

 Das „Polizeiliche Durchgangslager Bozen“ – geschichtlicher Überblick und Dokumente (PDF; 3,0 MB)
 AG Fossoli und Bozen 
 2009 enthüllte Sinti-Gedenktafel
 Durchgangslager Bozen: Schautafeln 2012 der Passage der Erinnerung
 Comenius-Projekt „Spurensuche Fossoli-Bozen“
 PDF Comenius-Broschüre zum Bozner NS-Lager, S. 21-27
 Die Außenlager des Durchgangslagers Bozen (PDF; 40 kB)

Հոլոքոստ
Նացիստական Գերմանիայի համակենտրոնացման ճամբարներ
1944 Իտալիայում
1945 Իտալիայում
20-րդ դարն Իտալիայում