Ֆրիդրիխ Ակել

Ֆրիդրիխ Ակել (, ), Էստոնիացի պետական գործիչ, դիվանագետ, բժիշկ։

Կրթություն 
Բժշկություն է սովորել Յուրիևսկի (այժմ Տարտուի) համալսարանում (1892-1897), վերապատրաստվել է Բեռլինում, Պրահայում և Լայպցիգում (1899-1901), ակնաբույժ։

Բժիշկ 
Եղել է  Յուրիի համալսարանի համալսարանական կլինիկայի ասիստենտ, բժիշկ՝ Ռիգայի ակնաբուժական կլինիկայում և Վարշավայի Ույազդովի հոսպիտալում։  1902-1904 և 1905-1912 թվականներին Ռելևում բժիշկ-ակնաբույժ (ապա՝ Տալլին)։ 1904-1905 թվականներին բժիշկ է եղել ռուս-ճապոնական պատերազմի ռազմաճակատում։ 1907 թվականին Էստոնիայի բժիշկների մասնավոր կլինիկայի հիմնադիրներից։ Եղել է Տալլինի քաղաքային դումայի նախագահ, պատվավոր համաշխարհային դատավոր։

Քաղաքական գործիչ և դիվանագետ 
Եղել է Հյուսիս-Բալթյան բժիշկների միության և Տալլինի ժողովրդական կրթության միության խորհրդի անդամ։ Կալև մարզական ընկերության նախագահ։ Տալլինի վարկային-խնայողական ընկերակցության, ապա Տալլինի Krediitpank (Կրեդիտ բանկ) խորհրդի անդամ և նախագահ։ 1920-1922 թվականներին՝ Էստոնիայի ավետարանական Լյութերական եկեղեցու կոնսիստորիայի աշխարհիկ փոխնախագահ։

1922-1923 թվականներին՝ Ֆինլանդիայում Էստոնիայի դեսպան։ 1923-1924, 1926-1927, 1936-1938 թվականներին՝ արտաքին գործերի նախարար։ 1924 թվականի մարտի 26-ից դեկտեմբերի 16-ը՝ պետության ղեկավար, իր պաշտոնավարման ընթացքում կոմունիստները փորձում էին իրականացնել պետական հեղաշրջում (1924 թվականի դեկտեմբերի 1), որն ավարտվեց անհաջողությամբ։ Աքելի կառավարության անդամներից մեկը՝ հաղորդակցության ուղիների նախարար Կարլ Քարքը, սպանվել է, սակայն պետական ավագը ողջ է մնացել։

1928-1934 թվականներին դեսպան Է եղել Շվեդիայում և Դանիայում, 1934-1936 թվականներին՝ դեսպան Գերմանիայում և Հոլանդիայում։ Եղել է երկրորդ, Ռիգիկոգուի (խորհրդարանի) երրորդ և վեցերորդ գումարումների անդամ։ 1924-1931 թվականներին՝ Էստոնիայի օլիմպիական կոմիտեի նախագահ, 1927-1932 թվականներին՝ Միջազգային օլիմպիական կոմիտեի անդամ։

Մահ 
1940 թվականի հոկտեմբերի 17-ին ձերբակալվել է ԽՍՀՄ ներքին գործերի ժողովրդական կոմիսարիատի կողմից, 1941 թվականին գնդակահարվել։

Մատենագիտություն 
 Էստոներեն կենսագրական բառարան։ Տալլին, 2002։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Биография 
 Биография

Էստոնացի պետական գործիչներ
Մահապատժի ենթարկված քաղաքական գործիչներ
Տարտուի համալսարանի շրջանավարտներ
Էստոնացի բժիշկներ
ԽՍՀՄ-ում գնդակահարվածներ
Էստոնիայի քաղաքական գործիչներ
Միջազգային օլիմպիական կոմիտեի անդամներ
Խորհրդային դիվանագետներ
Մահապատժի ենթարկված անձինք
Էստոնացի ֆիզիկոսներ