Պոմպեո Բատոնի

Պոմպեո Գիրոլամո Բատոնի(), իտալացի նկարիչ, որը հայտնի է իր դիմանկարներով և դիցաբանական  առեղծվածային նկարներով։ Օտարերկրյա զբոսաշրջիկների անընդհատ հոսքը դեպի Իտալիա ստիպեց նրան մասնագիտանալ դիմանկարչության մեջ։ Մեծամասնություն էին կազմում բրիտանացի ազնվականները, ովքեր պատկերվում էին  իտալական բնապատկերի վրա։ Բատոնիի այսպիսի "Grand Tour" դիմանկարները  գտնվում էին բրիտանական մասնավոր հավաքածուներում։ Որոշ ժամանակ անց, Ջոշուա Ռեյնոլդսը շարունակելով նրա ոճը, դարձավ անգլիացի հայտնի դիմանկարիչ։ Չնայած Բատոնին համարվում էի իր ժամանակների իտալացի լավագույն նկարիչը,  ժամանակակից քրոնիկները նրան մրցակից էին համարում Անտոն Ռաֆայել Մինգսին։

Բատոնին նկարել է նաև լեհական, պորտուգալական և պրուսական մի շարք թագավորների և թագուհիների, Սուրբ Հռոմի կայսրերից Ջոզեֆ II-ին և Լեոպոլդ II-ին (ինչի շնորհիվ  նա ձեռք է բերել իր ազնվական տիտղոսը), ինչպես նաև Հռոմի պապեր Բենեդիկտոս  XIV-ին, Կլեմենտ XIII-ին, Պիուս VI-ին,Կառլ Թեոդորին և այլոց։ Նա ստացել  է նաև մի շարք եկեղեցիների խորանների նկարազարդման պատվերներ։

Բատոնին ոգեշնչվել է   ֆրանսիական ռոկոկոյի և  Բոլոնյական կլասիցիզմի դասական հին  էլեմենտներից, ինչպես նաև  Նիկոլա Պուսենի , Կլոդ Լորենի և հատկապես Ռաֆայելի ստեղծագործություններից։ Այդպիսով Բատոնին համարվում է Նեոդասականության նախորդողը։

Վաղ կյանք 

Պոմպեո Բատոնին ծնվել է Լուկայում, դարբին Պաոլինո Բատոնիի  ընտանիքում։ 1727 թվականին նա տեղափոխվել է Հռոմ և աշակերտել Ագոստինո Մասուչչիի, Սեբաստիանո Կոնկայի և Ֆրանչեսկո Իմպերիալիի (1679–1740) մոտ։

Կարիերա 
1732 թվականի ապրիլին Կապիտոլիումում Բատոնին ծանոթացել է  Գաբրիելլի ազնվական ընտանիքից մի կոմսի հետ։ Տպավորվելով նկարչի տաղանդից՝ կոմսն առաջարկել է նրան նկարազարդել իր ընտանիքին պատկանող Սան Գրեգորիո Մագնո Ալ Սելիո  եկեղեցու մատուռը․ նկարազարդել «Տիրամայրը գահին մանկան և Սրբերի հետ» և «Չորս Սրբերը և Գաբրիելլի ընտանիքի օրհնությունը» (1732–33) կտավներով, որոնցից  երկրորդի կրկնօրինակն  (1736) այժմ գտնվում է Վենետիկի Ակադեմիայի պատկերասրահում։ Տիրամոր նկարն այնքան մեծ հիացմունք է առաջացրել, որ Բատոնին նկարելու այլ առաջարկներ է ստացել։ Նրա ամենաճանաչված նկարներն էին  համարվում «Սուրբ Կատերին Սիենացու չարչարանքները» (1743), որն ամբողջովին բարոկկո ոճի մեջ էր և «Սիմոն Մագուսի մահը», որը նկարված էր հատուկ Սուրբ Պետրոսի տաճարի համար։

Բատոնին դարձել է ավելի պահանջված իր և  Անտոն Ռաֆայել Մենգսի մրցակցությունից հետո, որը տեղափոխվել  էր Իսպանիայից 1761 թվականին։ Բատոնին ընկերացել է Յոհան Յոախիմ Վինկելմանի հետ և սկսել է նշանավորել իր գործերում այնպիսի  զուսպ դասական նկարիչների, ինչպիսիք  են Ռաֆայելը և Նիկոլա Պուսեն։ Արվեստագետներ Բոնին և դե Ռոսսին, ի տարբերություն Մենգսի, Բատոնիին համարում էին ավելի շատ նկարիչ, քան՝ փիլիսոփա։

Նա հատկապես մեծ պահանջարկ ուներ Բրիտանացի զբոսաշրջիկների կողմից, ովքեր սիրում էին նկարվել հնաոճ և կիսաքանդ միջավայրում։ Բատոնին նկարել է բրիտանացի  գրեթե 200 զբոսաշրջիկների դիմանկարներ։

1769 թվականին կայսր Ժոզեֆ II-ի և նրա եղբայր՝ Պիետրո Լեոպոլդո I-ի   դիմանկարների համար Բատոնին Ավստրիայում արժանացել է ազնվականի տիտղոսի։ Նա նաև նկարել է Հռոմի պապ Կլեմենտ XIII-ին և Պիուս VI-ին։

Կարծիք կա, որ նա նկարել է նաև բնանկարիչ Հենդրիկ Ֆրանս վան Լինթի բնանկարներից մի քանիսը։

Լուրերի համաձայն, 1787 թվականին՝  նախքան Հռոմում մահանալը, նա  իր պալատը և  վրձինները կտակել է Ժակ Լուի Դավիդին,  նրա՝ «Հորատիի երդում» կտավի համար։

Մահ 
Բատոնին  մահացել է 1787 թվականին՝ 79 տարեկան հասակում։ Հուղարկավորվել է Լուկայի Սան Լորենցո ծխական եկեղեցու մոտ։ Նրա վերջին կամքը կատարեցին Կարդինալ Ֆիլիպո Կարանդինին և Ջեյմս Բայրեսը։ Բատոնիին պատկանող գույքը բավարար չէր պարտքերը մարելու համար և նրա այրին ստիպված  ֆինանսական օգնություն է խնդրել  Լեոպոլդ II-ից՝ ում նա նկարել էր 1769 թվականին, փոխարենը տալով ամուսնու անավարտ ինքնադիմանկարը, որն այժմ գտնվում է Ուֆֆիցիում (Ֆլորենցիա)։

Անձնական կյանք 

1759 թվականից սկսած Բատոնին ապրում էր Հռոմի Վիա Բոկկա դի Լեոնե 25 հասցեում գտնվող տանը, որը ներառում էր նաև ցուցադրության համար նախատեսված սենյակներ և նկարչական ակադեմիա։ Նա ամուսնացել է երկու անգամ՝ 1729 թվականին Կատերինա Սետտիի հետ (մահացել է 1742 թվականին), հետո նաև 1747 թվականին՝ Լուսիա Ֆատտորիի հետ և ունեցել է  տասներկու երեխա։ Երեխաներից երեքն աշխատել են ստուդիայում։

Պատկերասրահ

Դիմանկարներ

Այլ աշխատանքներ

Ծանոթագրություններ 

Իտալացի նկարիչներ
Լուկա քաղաքում ծնվածներ