Էլիզաբեթ Ռադո

Էլիզաբեթ Ռադո (, ), ավստրիացի օպերային երգչուհի և վոկալի ուսուցչուհի։

Կենսագրություն 
Ծնվել է Ավստրո-Հունգարիայի (այժմ Բոսնիա և Հերցեգովինա) տարածքում գտնվող Մոստար քաղաքում։ Երգեցողության առաջին դասերը վերցրել է իր խորթ մոր՝ Մարիա Ռադոյից։ 1920-ական թվականներին տեղափոխվել է Վիեննա, որտեղ հանդես է եկել համերգներով և երգել օպերայում։ 1930-ական թվականների սկզբին սկսել է զբաղվել երգեցողության և վոկալի դասավանդմամբ՝ դառնալով Ավստրիայի ամենահարգված և ճանաչված դասախոսներից մեկը, ինչպես նաև բազմաթիվ հայտնի երգիչների դաստիարակ։ Երբեմն ելույթ է ունեցել համերգներում, բայց ժամանակի ընթացքում ավարտել եմ երգչուհու կարիերան՝ անդրադառնալով վոկալ մանկավարժությանը։

1950 թվականից մինչև 1966 թվականը Ռադոն դասավանդել է Վիեննայի երաժշտության և կատարողական արվեստի համալսարանում՝ ստանալով վոկալի լեգենդար մանկավարժի կարգավիճակ։ Նրա դասախոսական տաղանդն ու գործի նկատմամբ լուրջ վերաբերմունքը նշում էր Վոլֆգանգ Ամադեուս Մոցարտի ստեղծագործության մասնագետ բժիշկ Էռնստ Ռայխերտը։ Մի պահ Rադոն ուներ միանգամից 83 աշակերտ, որոնք երգում էին Գերմանիայի, Ավստրիայի և Շվեյցարիայի օպերաներում։  Հայտնի աշակերտների թվում առանձնանում են բարիտոն Էբերհարդ Վեխտերը, տենորներ Ֆրից Ուլը, Վալդեմար Քմենթը, Վերներ Կրենը, մեցցո սոպրանո Գերտրուդե Յանը, բաս-բարիտոն Հայնց Խոլեցեկը, սոպրանո Դորիտ Հանակը, Հերբերտ Պրիկոպը, Լիլիան Բենիգսենը, ինչպես նաև ամերիկացիներ՝ Կիտ Էնջենը, Ջորջ Ֆուրինը, Էմիլ Բելկուրը, Ֆրեդերիկ Գաթրինը, Ջոզեֆ Մայերսը (հետպատերազմյան տարիներին նրանք ժամանել են Վիեննա՝ սովորելու օպերային երգեցողությունը կրթության գերազանց որակով և ավելի էժան գներով) և շատերը։ Ռադոյի աշակերտ դերասանների շարքում առանձնանում է Միխայել Հելթաուն։  Բոլոր աշակերտները նշում էին Էլիզաբեթ Ռադոյի բարձր վարպետությունը։

Էլիզաբեթ Ռադոն բնակվում էր 4-րդ թաղամասում՝ Վիդենում, իր աշակերտ Վալդեմար Քմենթի հետ նույն շենքում, որը հայտնի է ավստրիական օպերային տենորով։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 

 Alexander Rausch: Radó, Elisabeth. In: Oesterreichisches Musiklexikon. Online-Ausgabe, Wien 2002 ff., ISBN 3-7001-3077-5; Druckausgabe: Band 4, Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften, Wien 2005, ISBN 3-7001-3046-5.

20-րդ դարի օպերային երգչուհիներ
Ավստրիացի երգչուհիներ
Ավստրիացի մանկավարժներ