Վաչագան Վանցյան

Վաչագան Հունանի Վանցյան (), Խորհրդային Միության հերոս (24.3.1945, հետմահու), սերժանտ։ Հայրենական պատերազմի (1941-1945) մասնակից։

Կենսագրություն 
Վաչագան Վանցյանը ծնվել է 1913 թվականի մայիսի 14-ին Ռուսական կայսրության Երևանի նահանգի Զակ գյուղում (այժմ՝ Ախալքալաքի շրջան, Ջավախք), գյուղացու ընտանիքում։ 1928 թվականին ավարտել է տեղի միջնակարգ դպրոցը։ 1937-1939 թվականներին աշխատել է Բաթումի արդյունաբերական ձեռնարկություններում, այնուհետև՝ կոլտնտեսությունում։ Հայրենական մեծ պատերազմի սկզբում կամավոր զորակոչվել է Բանվորա-գյուղացիական Կարմիր բանակ։ Հայրենական մեծ պատերազմի մարտերում երեք անգամ վիրավորվել է, հայտնի է եղել որպես հմուտ և խիզախ գնդացրորդ։ 1942 թվականի մայիսից մասնակցել է Ռժևսկ-Սիչևյան, 1943 թվականի ապրիլից՝ Բելոռուսական գործողությանը, ցուցաբերել խիզախություն և արիություն։ Շումիլինո երկաթուղային կայարանի շրջանում Վանցյանը ոչնչացրել է հակառակորդի 3 գնդացրային կետ, ետ մղել 2 հակագրոհ։ Աչքի է ընկել Նեմանի գետանցման ժամանակ, երբ ոչնչացրել է հակառակորդի 9 զինվոր։ 1944 թվականի օգոստոսի 1-ին Վանցյանը գրավել է պլացդարմ և պահել այն մինչև հիմնական ուժերի ժամանումը՝ ետ մղելով հակառակորդի 5 գրոհ։ Ծանր վիրավորվել է, բայց չի լքել մարտի դաշտը, արյունաքամ լինելով` պահել է պլացդարմը։ Մնալով մենակ՝ հավաքել է վերջին ուժերը և պայթեցրել հակառակորդի տանկը, իսկ ինքը զոհվել 1944 թվականի օգոստոսի 1-ին Վիտեբսկի շրջանի Շամիլինո երկաթուղային կայարանի մոտ։ Թաղված է Շիլան գյուղում (Բիրտայի շրջան, Լիտվա)։

Հիշատակ 
Վաչագան Վանցյանի բրոնզաձույլ կիսանդրին կանգնեցված է հայրենի Զակ գյուղում և շրջկենտրոնի կենտրոնական այգում։

Պարգևներ 
Առաջինների թվում Նեմանի հաջող գետանցման, պլացդարմի պահման, արիության և հերոսության համար հաստոցային գնդացրի գնդացրային հաշվարկի (259-րդ Հրաձգային գունդ, 179-րդ Հրաձգային դիվիզիա, 43-րդ Բանակ, 1-ին Մերձբալթյան ռազմաճակատ) հրամանատար սերժանտ Վանցյանին ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի նախարարի 1945 թվականի մարտի 24-ի հրամանագրով շնորհվել է (հետմահու) Խորհրդային Միության հերոսի կոչում, պարգևատրվել է Լենինի շքանշանով և «Ոսկե աստղ» մեդալով (ԽՍՀՄ ԳԽՆ վկայականը հանձնվել է կնոջը)։ 
 Խորհրդային Միության հերոս (24.03.1945, հետմահու)
 Լենինի շքանշան (24.03.1945, հետմահու)
 «Արիության համար» մեդալ

Տես նաև 
 ԽՍՀՄ հերոսի կոչման արժանացած հայերի ցանկ
 Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ Խորհրդային Միության հերոսի կոչում ստացած հայերի ցանկ

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Амирханян М. Д. Армяне — Герои Советского Союза. Ер., 2005. — 202 с.: ISBN 99930-4-342-7

Արտաքին հղումներ 
 

Հայ սերժանտներ
Խորհրդային Միության հերոսներ
Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ
Լենինի շքանշանի ասպետներ
Արիության մեդալակիրներ
«Խիզախության համար» մեդալով պարգևատրվածներ (ԽՍՀՄ)