Ավելորդը (Դերենիկ Դեմիրճյան)

«Ավելորդը», հայ գրող Դերենիկ Դեմիրճյանի պատմվածքներից։ Գրվել է 1917 թվականին։

Սյուժե 
Պատմվածքը մի ընտանիքի մասին է. ապրում էին Հաճի աղան և իր ընտանիքը՝ Հաճի մարը, Հաճի աղայի որդիները, հարսները, թոռները, Սրբունը՝ Ավելորդը։ Երբ Հաճի աղայի քույրը՝ Սրբունը, որը կորցրել էր իր ամուսնուն, հիվանդանում է տիֆով և անդամալույծ է դառնում, Հաճի աղան նրան բերում է իր տուն և նրա համար անկյուն է հատկացնում, որովհետև չի ուզում, որ Սրբունը բեռ դառնա ուրիշների ուսերին, և նրանք բողոքեն իրենից։ Բայց այդ անում է թերևս ոչ թե իր քրոջ, այլ իր պատվի մասին մտածելով։ Նրանք ապրում էին մի քաղաքում, որտեղ լուր էր տարածվել, որ շուտով թուրքերը կհասնեին իրենց սահմանամերձ քաղաքին, և Հաճի աղան որոշում է փրկել իր կարողությունը և իր ընտանիքի հետ հեռանալ քաղաքից։ Նրանք պատրաստվում էին արդեն գնալու, երբ նրա կինը՝ Հաճի մարը, լաց լինելով աղաչում էր Հաճի աղային, որ իրենց հետ տանեին անդամալույծին։ Սակայն Հաճի աղան հրաժարվում էր վերցնել անդամալույծին՝ պատճառաբանելով, որ սայլի մեջ նրա համար տեղ չկա, քանի որ առանց այն էլ իրենք շատ իրեր են իրենց հետ վերցնում, և նրա փոխարեն կարելի է ավելի օգտակար մի բան վերցնել։

Վերջում Հաճի աղան զղջում է իր արածի համար։ Հաճի աղան ինքն իրեն չի ներում այդ արարքը, հոգեպես շատ է տանջվում, հասկանում է, որ աշխարհում գոյություն չունի ավելորդ մարդ։ Մահից առաջ «ավելորդի» հիշատակի համար ոսկի է տալիս տերտերին՝ աղքատներին բաժանելու համար։

Կերպարներ 
 Հաճի աղա - ծեր, ֆեյս ուներ գլխին, գավազանով։
 Սրբուն - խաղաղ, խոշոր ու մարած աչեր, կապտած պարկեր, ճերմակ դեմք
 Հաճի մար - հաճի աղաի կնիկը, խաղաղ, բարի
 Հարսներ
 Որդիներ
 Տերտեր
 Հարևաններ

Տես նաև 
 Դերենիկ Դեմիրճյան
 Վասակ (պատմական դրամա)
 Քաջ Նազար (հեքիաթ-դրամա)

Ծանոթագրություններ 

Դերենիկ Դեմիրճյանի պատմվածքներ
Դերենիկ Դեմիրճյանի ստեղծագործություններ