Ավրա Թեոդորոպուլու

Ավրա Թեոդորոպուլու (, ), երաժշտության հույն  ուսուցիչ, դաշնակահար, սուֆրաժիստ, կանանց իրավունքների պաշտպան։ 1920 թվականին հիմնադրել է Կանանց իրավունքների հունական լիգան և 1920-1957 թվականներին ղեկավարել այն։

Վաղ կյանք 
Ավրա Թեոդորոպուլուն ծնվել է 1880 թվականի նոյեմբերի 3-ին Ադրիանապոլիսում, Օսմանյան կայսրություն, Էլենի և Արիստոմենիս Դրակոպուլոսի ընտանիքում։ Հայրը Հունաստանի հյուպատոսն է Թուրքիայում։ Ավրայի քույրը՝ Թեոնե Դրակոպուլուն, եղել է հայտնի բանաստեղծ և դերասանուհի։ Մանուկ հասակում նրա ընտանիքը նախ հաստավել էր Թուրքիայում, ապա Կրետե կղզում, նախքան Աթենք տեղափոխվելը։ Ավագ դպրոցում  Դրակոպուլուն ուսանել է անգլերեն, ֆրանսերեն, գերմաներեն։ Հույն-թուրքական պատերազմի ժամանակ եղել է բուժքույր։ 1900 թվականին ավարտել է Աթենքի կոնսերվատորիան։ Նույն տարում հանդիպել է Սպիրոս Թեոդորոպուլուսին, որը հետագայում դարձավ քաղաքական գործիչ, գրող՝ հանդես գալով Ագիշ Թերոս գրչանունով։ 1906 թվականին նրանք ամուսնացել են՝ հոր առարկությունները հաղթահարելուց հետո։

Գործունեություն 
1910 թվականին Թեոդորոպուլուսը ստացել է Անդրեաս և Իֆիգենիա Սինգրոսների արծաթե մեդալ դաշնամուրային հմտությունների համար և կոնսերվատորիայում նշանակվել երաժշտության պատմության և դաշնամուրի ուսուցիչ։ Վաղ շրջանում՝ ինքնարտահայտվելու տարբեր մեթոդների փնտրտուքներում, Թեոդորոպուլուսը գրել է երկուպիես՝ «Իրավունք» կամ «Կամք» () (1906), որը չի կատարվել, քանի որ մասամբ ինքնակենսագրական էր և «Կայծերը մահանում են» (), որը 1912 թվականին կատարել է Մարիկա Կոտոպուլին։ 1911 թվականին զբաղվել է աշխատող կանանց համար կիրակնօրյա դպրոցի ստեղծմամբ () (KSE), կազմակերպություն, որն առաջին անգամ հաստատեց, որ կանանց կրթությունն արդարացի պահանջ է։ Առաջին Բալկանյան պատերազմի ժամանակ (1912-1913) ռազմաճակատ է վերադարձել որպես կամավոր բուժքույր և պատերազմին մասնակցելու համար արժանացել Հունական Կարմիր խաչի մեդալի, Թագուհի Օլգայի մեդալի, Բալկանյան պատերազմի մեդալի և Հույն-բուլղարական պատերազմի մեդալի։

1918 թվականին Թեոդորոպուլուսը եղել է Զինվորի քույրեր () ընկերակցության հիմնադիրներից մեկը, որը ստեղծվել է պատերազմի հետևանքով առաջացած սոցիալական խնդիրների լուծման համար և ակտիվ միջոցներ քաղաքացիական մասնակցություն ունենալու համար։ Կազմակերպության նպատակն էր կանանց տալ ընտրական և քաղաքական իրավունքներ։ Հաջորդ տարի Ավրան հեռացավ Աթենքի կոնսերվատորիայից և սկսեց դասավանդել Հելլենական կոնսերվատորիայում։ 1920 թվականին Թեոդորոպուլուսը Ռոզա Իմվրիոտիի, Մարիա Նեգրեպոնտիի, Ագնի Ռուսոպուլոսի, Մարիա Սվոլուի և այլ ֆեմինիստների հետ միասին հիմնադրեց Կանանց իրավունքների լիգան () և հավասարության իրենց պահանջները ներկայացնելու համար համագործակցության եզրեր փնտրեց Կանանց միջազգային սուֆրաժիստական միության (IWSA) հետ։ Ի սկզբանե կազմակերպությունը Հունաստանի ֆեմինիստական կազմակերպություններից ամենադինամիկն էր։ 1920 թվականին նա Հունաստանի կառավարությանը ասոցիացիայի անունից բանաձև ներկայացրեց` պահանջելով վերանայել կանանց ընտրական իրավունքն արգելող անհավասարություններ։ Հաջորդ տարի նա դարձավ լիգայի նախագահը և պաշտոնավարեց մինչև 1958 թվական, բացառությամբ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակահատվածը, երբ կազմակերպության գործունեությունն արգելվել էր։

1922 թվականին Թեոդորոպուլոսը ուշադրությունը կենտրոնացրեց Վերահսկողության ծառայության և ազգային ապաստանի վրա(): Երկու կազմակերպությունների նպատակն էր աջակցել Հույն-թուրքական պատերազմի փախստականներին։ Հակամարտության ավարտից հետո Հունաստանը լցվել էր փախստականներով և Լիգայի վերահսկողության ծառայությունը 50 բնակավայրերում կամավորների միջոցով օգնություն էր տրամադրում։ Ազգային կացարանը մանկատուն էր, որը կարող էր ապաստան տալ մինչև 85 աղջկա։ 1923 թվականին Թեոդորոպուլոսը նախաձեռնեց լիգայի «Կանանց պայքար» () ամսագիրը և Հռոմում մասնակցեց Կանանց միջազգային ալիանսի 9-րդ համաժողովին։ Նա դարձավ Կանանց միջազգային ալիանսի խորհրդի անդամ մինչև 1935 թվականը և համաժողովում ձեռք բերած կապերի միջոցով հիմնադրեց «Կանանց փոքրիկ անտանտը» () (LEW), որի անդամների հանդիպումը կայացավ նույն տարում Բուդապեշտում։ Համաժողովի ժամանակ Թեոդորոպուլուսն արժանացավ Ալեքսանդր I Կարագեորգևիչի մեդալի՝ հանուն խաղաղության կատարած աշխատանքի համար։ «Կանանց փոքրիկ անտանտը» կազմված էր Չեխոսլովակիայի, Հունաստանի, Լեհաստանի, Ռումինիայիև Հարավսլավիայի ֆեմինիստներից։ Թեոդորոպուլուսն աջակցում էր նրանց ամենամյա հավաքների կազմակերպմանը։ 1925-1927 թվականներին նա եղել է հունական «Կանանց փոքրիկ անտանտի» նախագահը՝ հաջորդելով  Ալեքսանդրինա Կանտակուցինոյին։ Այս շրջանում նա ակտիվ գործունեություն է ծավալեկ միջազգային կոնֆերանսների ժամանակ և որոշ հաջողություններ ունեցավ երկրում, երբ 1930 թվականին կրթված հույն կանանց թույլատրեցին մասնակցել տեղական ինքնկառավարման ընտրություններին։

Հետագա գործունեություն 
1936 թվականին, երբ Իոանիս Մետաքսասը Հունաստանում ստանձնեց իր դիկտատուրան, նա դադարեցրեց կանանց կազմակերպության գործունեությունը։ Կանայք իրենց մասնակցությունն ունեցան Հունական դիմադրության ժամանակ և  Թեոդորոպուլուսն իր մասնակցությունն ւոնեցավ որպես բուժքույր։ 1946 թվականին նա դարձավ նոր ձևավորված Կանանց համահելլենական դաշնության նախագահը () (POG): 1946 թվականի մայիսին շարժումը կազմակերպեց համաժողով, որի 671 պատվիրակները հանդիպեցին Աթենք, որից ամիսներ անց բռնկվեց Հունաստանի քաղաքացիական պատերազմը, և Թեոդորոպուլուն հրաժարական տվեց, քանի որ նա գտնում էր որ կանանց շարժումը պետք է լինի ոչ կուսակցական։

Հակամարտության դադարից հեոտ Թեոդորոպուլուն վերսկսեց իր մասնակցությունը Կանանց միջազգային ալիանսի կոնֆերանսներին, եղավ Ամստերդամում (1949), Ստոկհոլմում (1951), Նեապոլում (1952), Կոլոմբոյում (1955), Կոպենհագենի (1956) և Աթենքում (1958)։   1952 թվականին հույն կանայք վերջապես դարձան քվեարկության լիարժեք մասնակիցներ։ 1957 թվականին Թեոդորոպուլուն դադարեցրեց  դասավանդելը, 1958 թվականին դուրս եկավ Կանանց իրավունքների լիգայից։ Հետագա տարիներին աշխատել է որպես երաժշտության քննադատ, տպագրվել թերթերում և ամսագրերում և 1961 թվականին՝ ամուսնու մահից հետո, նա զբաղվեց իրենց արխիվներով։ Ավրա Թեոդորոպուլուն մահացել է Աթենքում, 1963 թվականի հունվարի 20-ին։

Ընտանիք 
 Ամուսին՝ Ագիս Թերոս

Ծանոթագրություններ

Աղբյուրներ 

{{cite book|ref=harv|last1=Zirin|first1=Mary|last2=Livezeanu|first2=Irina|last3=Worobec|first3=Christine D.|last4=Farris|first4=June Pachuta|title=Women and Gender in Central and Eastern Europe, Russia, and Eurasia: A Comprehensive Bibliography |url=https://b

Լրացուցիչ գրականություն 
 Bonnie G. Smith: The Oxford Encyclopedia of Women in World History: 4 Volume Set
 Uglow, Jennifer S. & Hendry, Maggy, The Macmillan dictionary of women's biography, 3. ed., Papermac, London, 1999

Հույն ֆեմինիստներ
Հույն սուֆրաժիստներ
Հույն դաշնակահարներ
Հույն գրողներ