Մարգարտե վզնոցով կինը (նկար)

«Մարգարտե վզնոցով կինը» (),  բարոկկո դարաշրջանի հոլանդացի հռչակավոր գեղանկարիչ, հոլանդական գեղանկարչության ոսկե դարաշրջանի ներկայացուցիչ Յան Վերմեերի նկարներից։ Այս ստեղծագործությունը հեղինակը վրձնել է 1664 թվականին։ Յուղաներկով կտավի չափերն են 55 × 45 սմ։ «Մարգարտե վզնոցով կինը» ստեղծագործությունն այսօր պահպանվում և ցուցադրվում է Բեռլինի պատկերասրահում (Բեռլին, Գերմանիա)։

Նկարագիր 
«Մարգարտե վզնոցով կինը» ստեղծագործությունում հեղինակը՝ Յան Վերմեերը պատկերել է երիտասարդ կնոջ, որն, ըստ երևույթին, բարձր դասի ներկայացուցիչ է հանդիսանում։ Կինը զբաղված է առավոտյան պճնազարդությամբ. պարանոցին է կապում մարգարտե վզնոցը՝ երկու դեղին ժապավենների օգնությամբ։ Կնոջ դեմքը հանգիստ է։ Ականջին նույնպես մարգարտե ականջօղ է, ինչը վկայում է, որ նա թանկարժեք զարդեր կրելու մեծ հակում ունի։ Տեսարանը խիստ բնորոշ է Վերմեերին՝ կենցաղային տեսարան և կանայք։ Այս հերոսուհին կա նաև Վերմեերի այլ նկարներում՝ «Սիրային նամակ» և «Նամակ գրող կինը»:

Մորթով երիզված դեղին կիսամուշտակ հագած կինը կիսադեմով է կանգնած հանդիսատեսի նկատմամբ. արևի ճառագայթները պատուհանից ներս են թափանցել և ընկել կնոջ վրա՝ ամբողջովին լուսավորելով վերջինիս։ Կտավում տեղ գտած մնացած դետալները խիստ բնորոշ են Վերմեերի վրձնին։ Կտավում հեղինակը օգտագործել է կապույտ և դեղին գույների երանգներ, արեգակի լույս, վարագույր, ֆոնի սպիտակ պատ, հերոսի արտահայտիչ դիմագծեր, կենցաղային իրեր և այլն։ Կնոջ մոտ գտնվող զարդասեղանին Վերմեերը նկարել է հետևյալ իրերը՝ ջրով լցված կոնք, սանր, դիմափոշու վրձնիկ։ Հնարավոր է, որ վերջինս խորհրդանշում է բարձր դասի երիտասարդ կանաց թեթևամտությունը, տնային հոգսերից ազատվածությունը և դատարկ գործերով զբաղվելու հակվածությունը։ Լուսամուտի շրջակալի զարդանկարը հանդիպում է նաև Վերմեերի այլ կտավում՝ «Երիտասարդ կինը ջրի սափորով»։

«Մարգարտե վզնոցով կինը» ստեղծագործության մեծ մասը զբաղեցնում է ֆոնի սպիտակ պատը, որը թույլ է տվել, որ նկարիչը կնոջն առավել արտահայտիչ դարձնի ու հանդիսատեսի ուշադրությունը սևեռի կնոջ վրա, ոչ թե հարակից առարկաների վրա կենտրոնանա։ Դեղնաթույ վարագույրը գունային հավասարակշռություն է ստեղծում կնոջ նույնագույն հագուստի հետ։ Ձախ կողմում Վերմեերը պատկերել է մուգ կապույտ սփռոց, որով հակադրություն է ստեղծել սպիտակ ֆոնի հետ և ապահովել նկարի երկրաչափական հորինվածքի ամրապնդումը։

Վերմեերի ամենանուրբ միկրոսկոպիկ վրձնահարվածները վկայում են նրա գեղարվեստական առանձնահատկությունների մասին։ Մի քանի սպիտակ-գորշ շերտերի շնորհիվ Վերմեերը և բարոկկո դարաշրջանի շատ նկարիչներ կտավներին տվել են առավելագույն բնականություն։ Շնորհիվ դրա պատմաբանները հնարավորություն ունեն դետալ առ դետալ ուսումնասիրել այդ ժամանակների ամենօրյա կենցաղը։ 17-րդ դարի երկրորդ կեսին մորթե հանդերձանքը լայնորեն տարածված էր Նիդերլանդներում խիստ երկարաշունչ ու տևական ձմեռների հետևանքով։ Նկարում պատկերված կիսամուշտակը սովորական էր այդ ժամանակների տնային կեցաղավարության մեջ։

Պատուհանի ձախ կողմում հեղինակը պատկերել է եբենոսյան փայտից սև շրջանակով հայելի։ Այն վկայում է տերերի հարստության և բարձր հասարակական դիրքի մասին։ Հայելին, որը շատ է նկարել Վերմեերը, կարող են խորհրդանշել նաև կանացիություն, սնափառություն, կանացի բնույթի երկվություն և նույնիսկ մահ։ Վերջին կարծիքին է եղել նաև սյուրռեալիզմի կարկառուն ներկայացուցիչ Սալվադոր Դալին։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Piero Bianconi, István Schlégl: Das Gesamtwerk von Vermeer. Kunstkreis, Luzern 1967
 Junge Dame mit Perlenhalsband. In: Johannes Vermeer. Ausstellungskatalog National Gallery of Art, Washington, Mauritshuis, Den Haag 1996. Deutsche Ausg. Stuttgart 1996. S. 152–155. ISBN 90-400-9804-2
 Thierry Greub: J. Vermeer van Delft. Junge Dame mit Perlenhalsband. (Der Kunstbrief.) Berlin 2003. ISBN 978-3-7861-2448-1
 Mark von Schlegell: High Wichita Übers. von  Simon Elson. Berlin 2011. ISBN 978-3-88221-620-2

Արտաքին հղումներ 
  Analyse interactive de La Dame au collier de perles

1664 նկարներ
Նիդերլանդների արվեստ
Յան Վերմեերի նկարներ
Բեռլինի պատկերասրահի նկարներ
Կանանց դիմապատկերներ