Ձմեռային սայլաշարքը ճանապարհին

«Ձմեռային սայլաշարքը ճանապարհին» () կամ «Ոսկու քարավանը» (), հայ ծովանկարիչ Հովհաննես Այվազովսկու նկարներից։ Հեղինակը կտավը վրձնել է 1857 թվականին։ Յուղաներկով կտավի չափերն են՝ 101 × 150 սմ։ Նկարի համար Այվազովսկուն շնորհել են Պատվավոր Լեգեոնի շքանշան։

Այսօր «Ձմեռային սայլաշարքը ճանապարհին» ստեղծագործությունը ցուցադրվում է Սմոլենսկի գեղարվեստի պատկերասրահում (Սմոլենսկ, Ռուսաստան)։

Պատմություն 
1857 թվականին, Հովհաննես Այվազովսկին, Փարիզում կայանալիք գեղարվեստական ցուցադրությանը մասնակցելու համար նկարների շարք է ստեղծում՝ «Ռուսաստանի հարստությունը» խորագրով։ Ցուցադրությունը կայացավ 1857 թվականին Փարիզյան սալոնում։ Շառլ Պերիեն այպես է նկարագրել կտավը. «…Ոսկով բեռնած սայլերն ուղևորվում են Սանկտ Պետերբուրգ Սիբիրի ձյուների ու սառույցների միջով» («…convois d’or se dirigeant vers Saint-Pétersbourg, à travers les neiges et les glaces de la Sibérie»):

Սմոլենսկի գեղարվեստի պատկերասրահում «Ձմեռային սայլաշարքը ճանապարհին» կտավը հայտնվել է 1920 թվականին Մոսկվայի հնագիտության ինստիտուտից։ Մինչ այդ նկարը պահվում էր Ռուսական աշխարհագրական ընկերության անդամ Ի. Դ. Բուլիչևի մոտ, որից հետո այն հայտնվում է ռուս ազնվական Մարիա Տենիշևայի հավաքածուում։ Բուլիչևն այն գնել էր ցուցադրությունից հետո։

1941 թվականին պատկերասրահի հազվագյուտ իրերը տեղափոխում են Նովոսիբիրսկ։ Ճանապարհին ուղեկցող վագոնում հրդեհ է բռնկվում, որից կտավը հրաշքով է փրկվում։ Կտավը պահվում է Նովոսիբիրսկի օպերայի և բալետի թատրոնի նկուղում մինչև պատերազմի ավարտը, որից հետո տեղափոխվում է կրկին Սմոլենսկ։

Նկարագիր 
«Ձմեռային սայլաշարքը ճանապարհին» ստեղծագործությունում պատկերված է Արևելյան Սիբիրի բնությունը։ Նկարում հեղինակը վրձնել է առևտրական սայլաշարք, որը տեղաշարժվում է ձմեռային ճանապարհով։ Սայլաշարքը դուրս է գալիս հորիզոնի մառախուղից։ Ձիերը առաջին պլանում են։ Նրանք կանգնել են, կախել գլուխները։ Քուրք հագած տղամարդը քայլում է դեպի ջրհորը։ Նկարի անդորրը խախտում են ծառից թռչող թռչունները։ Թռիչքից ձյուն է թափվում ծառերի ճյուղերից։ Կոմպոզիցիան կառուցված է անկյունագծային, ինչն էլ ավելի է շեշտում տարածությունը։ Գունային ներկապնակում գերակշռում է սպիտակը։ Օգտագործվել են երկնագույնի, վարդագույնի, մարգարտագույնի նրբերանգներ։ Ջրհորի մոտի սառած ջուրը թափանցիկ կանաչավուն է։ Ծառերի ստվերը կապտավուն է։ Նկարի ներքևի աջ անկյունում Այվազովսկու ստորագրությունն է և տարեթիվը՝ Aivasowsky 1857:

Ծանոթագրություններ

Գրականություն

Արտաքին հղումներ 
 
 

1857 նկարներ
Հովհաննես Այվազովսկու նկարներ
Սմոլենսկի գեղարվեստի պատկերասրահի նկարներ