Պարոնների դարը անցավ…

«Պարոնների դարը անցավ…», Հովհաննես Թումանյանի ստեղծագործություններից, ստեղծման տարեթիվը ստույգ հայտնի չէ։

Ստեղծման պատմություն 
1905 թվականի գարնանը գյուղացիական հուզումներ են տեղի ունեցել Մուխուրի, Նապիչխավո, Չոգա, Մինգրելիայի և մի քանի այլ գյուղերում։ Ապրիլի 1-ին կնյազ Դադիանին սպանել են գյուղացիները։ Խռովությունը ճնշել է ոստիկանությունը։ Դրա մասին կարելի է ընթերցել «Революция 1905-1907 годов в Грузии, Сборник документов» (Тбилиси, «Сахелгами», 1956)  գրքի 508-րդ էջում․ «Ամբողջ երեք օր շարունակվում են Մուխուրի գյուղի և նրա շրջակայքի՝ Չոգայի, Նապիչխավոյի, Սկուրիի ջարդերը»։

Այս իրադարձություններից երևում է, որ ստեղծագործությունը գրվել է 1905 թվականի գարնանը, վերը հիշատակված դեպքերի կապակցությամբ։

Բանաստեղծության թերի սևագիրը պահվում է Թումանյանի ընտանիքի արխիվում, որի մեջ «Նապիչխավո» տեղանվան հիշատակությունը հիմք է տալիս պատկերացնելու, թե այս բանաստեղծությունը մոտավորապես ե՛րբ է գրվել և ի՛նչ առիթով։

Բանաստեղծությունը առաջին անգամ տպագրվել է 1979 թվականին, «Լրաբեր» ամսագրի առաջին համարի 33-րդ էջում։

Թումանյանի «Երկերի լիակատար ժողովածու»-ի առաջին հատորում տպագրվել է ինքնագրից։

Ծանոթագրություններ 

Բանաստեղծություններ