Կոտա (Ռաջաստան)

Կոտա (), քաղաք հնդկական Ռաջաստան նահանգի հարավ-արևելքում։ Համանուն շրջանի վարչական կենտրոնն է։ Բնակչության թվով Ռաջաստանի քաղաքների մեջ երրորդն է (Ջայպուրից և Ջոդհպուրից հետո) և քառասունյոթերորդը՝ Հնդկաստանում՝ ։ Կոտան գտնվում է նահանգի մայրաքաղաքից՝ Ջայպուրից 240 կմ դեպի հարավ՝ Չամբալ գետի ափին։

Աշխարագրական նկարագիր 
Կոտան գտնվում է Ռաջաստանի հարավային մասում՝ ծովի մակարդակից 271 մետր միջին բարձրության վրա։ Այն զբաղեցնում է Ռաջաստանի հարավ-արևելյան շրջանի կենտրոնը, որը հայտնի է Հադոտի անվամբ։ Քաղաքը տեղակայված է Չամբալ գետի արևելյան ափի բարձր լանջային թեք հարթավայրում, որը համարվում է Մալվա սարավանդի մասը։ Հարավ-արևելքից մինչև հյուսիս-արևմուտք քաղաքը հատում են Մոկանդարայի բլուրները։

Կլիմա 

Կոտայի կլիման կիսաանապատային արևադարձային է (Կյոպպենի կլիմաների դասակարգում, BSh)՝ ողջ տարվա ընթացքում բարձր ջերմաստիճանով։ Ամառը երկար է, չոր և տաք, սկսվում է մարտի վերջին և շարունակվում մինչև հունիսի վերջը։ Մուսսոնային շրջանին բնորոշ է ավելի ցածր ջերմաստիճանը՝ բավականաչափ բարձր խոնավությամբ և հորդառատ անձրևներով։ Մուսսոնային շրջանի ավարտին՝ հոկտեմբերին, ջերմաստիճանը նորից սկսում է աճել։ Կարճ, մեղմ ձմեռը սկսվում է նոյեմբերի վերջին և շարունակվում մինչև փետրվարի վերջը։ Ձմռան միջին ջերմաստիճաններն են՝ 26,7 °C (միջին ամենաբարձր) և 12 °C (միջին ամենացածր)։

Տեղումների տարեկան միջին նորման 761 մմ է։ Տեղումների մեծ մասը բերում են հարավ-արևմտյան մուսսոնները։

Պատմություն 
Կոտան տեղակայված է Հադոտի պատմական մարզում։ Քաղաքը պարսպապատվել է 14-րդ դարում, իսկ 1625 թվականին դարձել է Ռաջպուտական իշխանության կենտրոնը։ Մեծ Մոնղոլների կայսրության քայքայումից հետո տեղացի ռաջիները Ջայպուրի իշխանավորների դեմ արյունահեղ պատերազմների արդյունքում կարողացել  են պահպանել անկախությունը։

1818 թվականին անգլիացիները համոզեցին ռաջիներին իրենց հետ սուբսիդավորված պայմանագիր կնքել զինվորական և քաղաքական օգնության մասին։ Դրանից հետո Կոտայի իշխանությունը կորցրեց քաղաքական ինքնավարությունը և մտավ Ռաջպուտանա գործակալության ղեկավարության տակ։

Բնակչություն 

Կոտայի բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները․

2011 թվականին Հնդկաստանում անցկացված մարդահամարի տվյալների համաձայն՝ Կոտայի բնակչությունը կազմել է 1 001 365 մարդ, այդ թվում՝ 529 795 տղամարդ և 471 570 կին։ Կանանց և տղամարդկանց հարաբերակցությունը հավասար է 906 կին՝ 1000 տղամարդու դիմաց, իսկ քաղաքի բնակչության 12,74 %-ը 6 տարեկանից փոքր երեխաներ են։ Գրագիտության մակարդակը 83,65 % է (տղամարդկանց շրջանում՝ 90,56 %, կանանց շրջանում՝ 75,90 %)։

Տնտեսություն և տրանսպորտ 
Կոտան տարածաշրջանի առևտրային խոշոր կենտրոն է։ Արդյունաբերությունը ներառում է տեքստիլ ճյուղը, մետաղական իրերի և կաթնամթերքի արտադրությունը, քարերի հարթացումը և այլն։ Կոտայի շրջանով են անցնում № 12 (Ջայպուր - Ջաբալպուր) և № 76 ազգային մայրուղիները։ Մոտակա գործող օդանավակայանը գտնվում է Ջայպուրում։ Կոտան ևս ունի իր սեփական օդանավակայանը, սակայն 1997 թվականից սկսած՝ այն կանոնավոր չվերթներ չի իրականացնում։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Շրջանի պաշտոնական կայք 
 Զբոսաշրջիկների նկարագրություն 

Հնդկաստանի քաղաքներ
1631 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր