Սպանություն Էբի Գրեյնջում

«Սպանություն Էբի Գրեյնջում» (), անգլիացի գրող Արթուր Կոնան Դոյլի դետեկտիվ պատմվածքն է։ Այն գրվել է 1904 թվականին։ Պատմվածքը մտնում է «Շերլոկ Հոլմսի վերադարձը» շարքի մեջ։ Պատմվածքի գլխավոր հերոսը խուզարկու Շերլոկ Հոլմսն է։

Սյուժե 
Հոլսմը Վատսոնին արթնացնում է վաղ առավոտյան, քանի որ շտապում էր Էբի Գրեյնջումում՝ Չիզըլհերստում տեղի ունեցած սպանության դեպքի վայր։ Պարոն Յուստիս Բրեքընսթոլին սպանվել է, հավանաբար, գողերի կողմից։ Խուզարկու Հոպկինսը կարծում է, որ սա հանրահայտ Ռենդըլների ավազակախումբի, որը կազմված էր հորից և երկու որդիներից, ձեռքի գործն է։

Էբի Գրեյնջում ժամանելուն պես խուզարկուն գտնում է տիկին Բրեքընսթոլիին կապտուկներով՝ ստացած անցած գիշերվա պատահարի ժամանակ։

Տիկին Բրեքընսթոլին Հոլմսին ասում է, որ իր ամուսնությունը երջանիկ չէր։ Պարոն Յուստիսը ալկոհոլիկ էր։ Բացի այդ, տիկին Բրեքընսթոլին դժվարանում էր Ավստրալիայում ապրելուց հետո հարմարվել կյանքին Անգլիայում, որը նա թողել էր 18 ամիս առաջ։ Նա ամուսնացած էր մոտ մեկ տարի։

Մոտ ժամը 11-ին տիկին Բրեքընսթոլը քնելու գնալուց առաջ ստուգում էր տունը։ Պատուհաններից մեկում նա տեսնում է ծեր տղամարդու՝ շրջապատված երկու տղաներով։ Նա հարվածեց իրեն, ինչից հետո տիկինը պատուհանից ընկավ և կորցրեց գիտակցությունը։ Երբ նա ուշքի եկավ, արդեն կապված էր աթոռին՝ բերանը փակ։ Նա տեսավ, թե ինչպես պարոն Յուստիսը մտավ սենյակ՝ փայտը ձեռքին, և սկսեց մարտնչել հանցագործների հետ։ Նրանցից մեկը հարվածեց նրան և սպանեց։ 
 
Պարոն Յուստիսի մարմինը շարունակում էր մնալ հանցագործության վայրում։ Մետաղե ակիշը, որով հասցվել էր հարվածը, ծռված էր, ինչը վկայում է հանցագործի ուժի մասին։ Սպասուհի Թերեզան հայտնեց, որ պարոն Յուստիսը շարունակ վիրավորում և հարվածում էր կնոջը, հատկապես հարբած վիճակում։

Հոլմսը ուսումնասիրում է պարանի հանգուցները, որոնք պատրաստվել էին տիկին Բրեքընսթոլիի համար։ Երբ պարաններն արձակում էին, պետք է ազդանշան լսվեր խոհանոցում։ Սակայն արդեն ուշ էր, սպասուհին և ծառաները տանը չէին, այդ պատճառով ոչ-ոք չլսեց։

Հոլմսի ուշադրությունը գրավեց գինու կիսադատարկ շիշը և բաժակները։ Խցանը հանված էր բազմաֆունկցիոնալ դանակի խցանահանի միջոցով, և միայն մեկ բաժակի վրա էին մնացել հարձակվողի հետքերը։

Խուզարկուն Վատսոնի հետ այցելում է Լոնդոն, երբ հանակարծ Հոլմսն ասում է, որ նրանք ետ են վերադառնում։ Սպասելով իրենց գնացքին՝ Հոլմսը հանգում է հետևյալ եզրակացություններին․
 Ռենդըլների ավազակախումբի նկարագրությունը բոլորին քաջ հայտնի էր, այդ պատճառով յուրաքանչյուրը կարող էր ասել, թե հենց նրանք են հարձակվողները։
 Գողերն արդ դեպքից առաջ երկար ժամանակ հանցագործություններ չէին գործել։
 Դա շատ վաղ ժամ էր գողերի համար։
 Տարօրինակ է, որ նրանք հարածել են տիկին Բրեքընսթոլուն, որպեսզի ստիպեն նրան չբղավի երբ, ավելի հավանական է, հարվածն ինքնին ճչի պատճառ կհանդիասանար։
 Տարօրինակ է, որ նրանք սպանություն կատարեցին, երբ կարող էին երեքով հեշտությամբ հաղթահարել պարոն Յուստիսին։
 Տարօրինակ է, որ նրանք չթալանեցին տունը։
 Տարօրինակ է, որ նրանք չդատարկեցին գինով շիշը։

Հոլմսը Վատսոնի ուշադրությունը դարձնում է բաժակաների վրա։ Նրանցից միայն մեկում նստվածքի առկայությունն ապացուցում է, որ միայն երկու մարդ էին գինի խմել՝ այն լցնելով նաև երրորդ բաժակի մեջ, որպեսզի տպավորություն ստեղծեն, թե գինին երեք մարդ էին խմում։ Սրանից Հոլմսն եթադրում է, որ տիկին Բրեքընսթոլին և նրա սպասուհին խաբել են։

Էբի Գրեյնջ վերադառնալով՝ Հոլմսը լրացուցիչ ապացույցներ է գնում, որոնք ևս մեկ անգամ նշում էին, որ «ավազակներն» անկասկած Ռենդըլները չէին։ Մասնավորապես այն, որ հանգուցը՝ մնացած հանցագործությունից հետո, թաց էր։

Հոլմսը սկսում է նավաստուն փնտրել, որը սիրահարված էր տիկին Բրեքընսթոլին դեռ նրա Ավստրալիայից մեկնելուց առաջ։

Խուզարկու Հոպկինսը հայտնում է, որ գողացված արծաթը գտնվել է գետի հատակին և, որ Ռենդըլների ավազակախումբը ձերբակալվել է նույն գիշերը, սակայն Նյու Յորքում։

Այդ ժամանակ Հոլմսը գտնում է նավաստուն՝ կապիտան Կրոուկերին։ Խուզարկուն խնդրում է պատմել, թե ինչ է կատարվել Էբի Գրեյնջում, սակայն նրան ամեն ինչ արդեն վաղուց հայտնի էր։

Այսպես, Կրոուկերը սիրում էր Մերիին (տիկին Բրեքընսթոլիին)։ Նա եկել էր նրան այցի, երբ պարոն Յուստիսը մտավ սենյակ և վիրավորեց Մերիին, հարվածեց նրան, իսկ հետո փայտով հարձակվեց նրա վրա։ Կռիվը սկսեց և Կրոուկերը ինքնապաշտպանության նպատակներով սպանեց պարոն Բրեքընսթոլիին։ Հասկանալով, որ Կրոուկերը հանցագործություն է գործել՝ նավաստին, տիկին Բրեքընսթոլին և սպասուհի Թերեզան մի պատմություն հորինեցին։

Հոլմսը Կրոուկերին առաջարկում է փախչել, սակայն վերջինս հրաժարվում է լքել Մերիին։ Այդ ժամանակ խուզարկուն որոշում է ինքնուրույն դատել Կչոուկերին, նրան արդարացնում և խորհուրդ տալիս վերադառնալ իր ընտրյալի մոտ մեկ տարի անց՝ օրինապահ վարքագծով ապացուցելով կայացված դատավճռի արդարացիությունը։

Հետքրքիր փաստեր 
 Ինչպես «Երինագույն նռնաքարը», «Բոսկըմյան հովոիտի գաղտնիքը», «Սատանայի ոտքը» պատմվածքներում, Շերլոկ Հոլմսը բաց է թողնում հանցագործին և ողջ ինֆորմացիան թաքցնում ոստիկանությունից։

Էկրանավորում 
Պատմվածքը էկրանավորվել է «Շերլոկ Հսլսմ» () հեռուսասերիալում, որը ցուցադրվել է BBC հեռուսաալիքով 1965 թվականին։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Սպանություն Էբի Գրեյնջում

Շերլոկ Հոլմս
Շերլոկ Հոլմսի վերադարձը
Արթուր Կոնան Դոյլ
Արթուր Կոնան Դոյլի ստեղծագործություններ
1904 գրականությունում
1904 գրքեր
Դետեկտիվ
Անգլերեն գրքեր
Անգլերեն գրականություն