Ջեյմս Էռլ Ջոնս

Ջեյմս Էռլ Ջոնս(, ), ամերիկացի դերասան։ Հայտնի է «Աստղային պատերազմներ» ֆիլմի սերիաներում Դարթ Վեյդեր կերպարի հնչյունավորմամբ։ 2011 թվակին կինեմատոգրաֆում իր գործունեության համար դարձել է «Օսկար» մրցանակի դափնե-կիր։

Կենսագրություն 
Ջեյմս Էռլ Ջոնսը ծնվել է 1931 թվականի հունվարի 17-ին Արկբատուլեյում` Միսիսիպի նահանգում։ 5 տարեկան հասակում տեղափոխվել է մոր ծնողների ֆերմա Ջեքսոնում(Մաչիգան նահանգ)։ Սակայն նա սկսում է կակազել։ Հիվանդությունն այնքան է խորանում, որ 8 տարեկանում նա չի կարողանում խոսել և գրեթե դառնում է համր։

Նա ընդունվում է քոլեջ, որտեղ ուսուցիչ Դոնալդ Կռուչը նրա մոտ բանաստեղծական տաղանդ է հայտնաբերում։ Կռուչը նրան ստիպում էր ամեն օր դասարանի առաջ մի վեպ կարդալ և սովորեցնում էր ելույթ ունենալ հասարակության մեջ, հուսալով, որ դա Ջեյմսին ավելի ինքնավստահ կդարձնի։ Ջեյմսը սկսում է հմտանալ դերասանական արվեստի մեջ , որից հետո ավելի քան 40 տարի շատ ֆիլմերում գլխավոր դերեր է ունեցել, սկսած ռեժիսոր Սթենլի Կուբրիկի «Բժիշկ Սթրեյնջլավ, կամ Ինչպես ես դադարեցի վախենալ և սկսեցի  սիրել ռումբը» (1964)։ Առավել հայտնի է Դարթ Վեյդերի դերում(հնչյունավորում) «Աստղային պատերազմներ» (1977-2016) կինոէպոպեայում, ինչպես նաև Տուլս Դումայի դերում, որը նա խաղացել է «Քոնան բարբարոս»(1982) ֆիլմում։ Մի քանի անգամ հայտնվել է «Սիմփսոնները» սիթքոմում, նաև «Առյուծ արքան» մուլտֆիլմում հնչյունավորել է Մուֆասին(1994)։ Վերադարձել է որպես Դարթ Վեյդերի ձայնը հնչյունավորող «Աստղային պատերազմներ։ Էպիզոդ III։ Սիթհերի վրեժը»(2005) ֆիլմում, «Աստղային պատերազմներ։ Ապստամբները»(2014- ներկա ժամանակ) մուլտֆիլմում և «Առաջին վտարվածը. Աստղային պատերազմներ։ Պատմություններ»(2016) ֆիլմում։

2011 թվականի նոյեմբերի 12-ին Ջեյմս Էռլ Ջոնսը ստացել «Օսկար» մրցանակ, կինոարվեստում իր ներդրած ավանդների համար։

Մրցանակներ 
1992 թվական - ԱՄՆ-ի ազգային մեդալ` մշակութային բնագավառում
Օսկար

1971 թվական - «Լավագույն տղամարկային դեր» («The Great White Hope»)
2011 թվական - «Օսկար» մրցանակ, կինեմատոգրաֆում լավագույնս դրսևորվելու համար

Ոսկե գլոբուս

1971 թվական - առավել խոստումնալից սկսանկը տղամարդկանց մեջ («The Great White Hope»)
1975 թվական - Լավագույն տղամարդկայնին դերը(կատակերգություն կամ մյուզիքլ) («Claudine»)
1991 թվական - Լավագույն տղամարդկայնին դերը հեռուստատեսությունում («Gabriel’s Fire»)
1992 թվական - Լավագույն տղամարդկայնին դերը հեռուստատեսությունում («Pros and Cons»)

Ծանոթագրություններ 

20-րդ դարի դերասաններ
«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Միչիգանի համալսարանի շրջանավարտներ
Ամերիկացիներ իռլանդական ծագմամբ
«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ
Ամերիկացի դերասաններ
Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ
Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ
Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Օսկարակիրներ
ԱՄՆ-ի հանրապետական կուսակցության անդամներ
«Թոնի» մրցանակի դափնեկիրներ
«Էմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Հնչյունավորողներ
Ամերիկացի կինոդերասաններ