Կաստետ

Կաստետ (, բառացի՝ «ջարդում եմ գլուխը») կամ երկաթե բռունցք, կոնտակտային հարվածային-ջախջախիչ զենք՝ նախատեսված բռնցքամարտի համար։ Պատրաստվում է ամուր նյութից։ Այն հարթ կամ անհարթ մարտական հատվածով կրում են մատներին կամ սեղմում նրանց միջև։ Չնայած պարզ կառուցվածքին՝ այն վտանգավոր զենք է․ կաստետի ուժեղ հարվածը կարող է առաջացնել տարբեր ծանրության, նույնիսկ մահացու վնասվածքներ։

Նկարագրություն 
Կաստետը պատրաստվում է գործարանային, արհեստանոցային կամ ինքնաշեն եղանակով։ Այն կարող է պատրաստված լինել մետաղից, ամուր պլաստմասից (հաճախ տեքստալիթից), ոսկորից կամ այլ ամուր նյութից։ Դասական ձևի կաստետներն ունեն ընդհանուր մաս (սայրով կամ առանց դրանց), հենարան և հենարանի կանգնակ։ Ինքնաշեն կաստետները կարող են ունենալ ավելի պարզեցված ձև (առանց հենարանի, չորս մատի համար մեկ անցք և այլն)։ Արճիճից պատրաստված պարզագույն կաստետը (կամ ուղղակի սեղմվող բռունցքում արճիճային երկարացված ձևի գործիք) կրում է «սվինչատկա» () անվանումը։ Որպես կաստետի տարբերակ՝ կարելի է դիտարկել ներսից մետաղյա ծանրացնող մասնիկներով ձեռնոցները։

Կան նաև կաստետի նման բռնակ ունեցող դանակներ (օրինակ՝ ամերիկական խրամատային դանակները Առաջին համաշխարհային պատերազմից ()։ Մարտական դանակների որոշ մոդելներ (օրինակ՝ Ստիլետ V-42) բռնակի գլխիկի վրա ունեն սուր սեպ, որը նախատեսված է գլխին հարվածելու համար (, բառացի՝ «գանգ ջարդիչ»)։

Օրինականություն և տարածում 
Կաստետը համարվում է սառը զենք, քանի որ նախատեսված է մարդու մկանային ուժի օգնությամբ կենդանի կամ այլ մարմնի խոցման համար խոցման օբյեկտի հետ անմիջական շփման պարագայում։
 Կաստետները ազատ վաճառվում են Բրազիլիայում․ բնակիչները կարող են առանց խնդրի այն պահել իրենց մոտ ինքնապաշտպանության նպատակով։ Պորտուգալերեն այն կոչվում է «Soco Inglês» («Անգլիական ծակիչ», )։
 Ֆրանսիայում և Շվեդիայում կաստետները ազատ վաճառվում են չափահասներին, բայց կաստետ կրելը արգելվում է։ Կաստետի ֆրանսիական անվանումն է «poing américain» ()։ Ըստ տարբերակներից մեկի՝ ամերիկացի զինվորները Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ որպես սառը զենք օգտագործել են Mk I խրամատային դանակ-կաստետ։
 ԱՄՆի տարբեր նահանգներում ոստիկանությունը և դատարանը տարբեր կերպ են ընդունում որոշումներ կաստետ կրելու և վաճառելու թույլտվության մասին։
 Ռուսաստանում կաստետի տարածումը որպես քաղաքացիական զենք (այսինքն՝ նախատեսված ՌԴ քաղաքացիների օգտագործման համար) արգելվում է։ Համանմանորեն կաստետը արգելվում է Կանադայում, Ավստրալիայում, Գերմանիայում, Նորվեգիայում, Ավստրիայում, Բելգիայում, Խորվաթիայում, Միացյալ Թագավորությունում, Իսպանիայում, Պորտուգալիայում, Բոսնիայում, Նիդերլանդներում և Ուկրաինայում։

Քանի որ Թուրքիայում, Թաիլանդում և Չինաստանում կաստետը ազատ վաճառվում է, շատ ռուս զբոսաշրջիկներ գնում են այն որպես հուշանվեր (այնպես, ինչպես սուրիկենները, էլեկտրաշոկները, լրտեսական գրիչները) և տանում են տուն։ Նրանց, ում չի հաջողվում աննկատ անցկացնել կաստետը, սպասվում է վարչական պատասխանատվություն։

Պատկերասրահ

Տես նաև 
 Սյուկո

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Асмолов. История холодного оружия. — Т. 2.

Արտաքին հղումներ 
 Կաստետի պատկերազարդ պատմությունը

Սառը զենքեր այբբենական կարգով
Հարվածային զենքեր