Քնարենի

Քնարենի (), երկշաքիլավորներ ծաղկաբույսերի ընդարձակ ցեղ, ընդգրկված է անոնազգիների ընտանիքում (Annonaceae), որտեղ են նաև Եղնասիրտը և Ազիմինան։

Քնարենին անոնազգիների մեջ երկրորդն է ըստ մեծության ցեղ, Guatteria-ից հետո, ընդգրկելով 166 նեոտրոպիկների և աֆրոտրոպիկների ծառերի և թփերի տեսակներ։ 
Բույսերը, որոնք պատկանում են այս ցեղին տարածված են Աֆրիկայում, Կենտրոնական և Հարավային Ամերիկայում։

Հնաբուսաբանական հետազոտությունները պարզել են, որ քնարենին օգտագործում էին և աճեցնում էին Մեքսիկայի Յաուտեպեկ դե Սարագոզա շրջանում դեռևս մ.թ 1000 տարի առաջ։

Ներկայումս աճեցվում են քնարենու 7 տեսակներ և 1 հատ հիբրիդ կոմերցիոն կամ տնային նպատակով հիմնականում որպես պարենային ապրանք։ 
Քնարենու բազմաթիվ տեսակները ավանդական բժշկության մեջ օգտագործվում են որպես դեղամիջոց տարբեր հիվանդությունների դեմ, սակայն քնարենու այդ հատկությունը դեռևս ապացուցված չէ։

Հայտնաբերվել էր անոնազգի ցեղի որոշ տեսակների մոտ ացետիգենինի պարունակություն։ 
Ացետիգենինը՝ դա կենսաբանական միացություն է, լայն ակտիվ բիոլոգիական սպեկտրով։

Անվանում
Ցեղի անվանումը ծագում է Annon բառից, որը եկել է Հայիթի կղզու Տայնո լեզվից։
Քնարենին ունի մի քանի ընդհանուր անուններ ՝ Գուանաբանա (Annona muricata-ի իսպաներեն տարբերակը) և Քաղցրաքրթի։

Հայերեն լեզվի մեջ կա մի քանի անվանումներ՝ քնարուկ, ազմենի (անոնազգիների ընտանիքի բույս)։

Նկարագրություն

Քնարենու տեսակները մշտադալար են կամ տերևաթափ, ձողավոր արմատային համակարգով ծառեր կամ թփենիներ են։ 
Այս պտուղը սովորաբար աճում է այն շրջաներում, որտեղ ջերմաստիճանը չի իջնում 28 °F ցածր, հատկապես դա Կուբան է, Ճամայկան և Ֆիլիպիններ։ Սակայն ինչպես հայտնի է այն աճում է նաև Ֆլորիդայի շրջաներում։

Սննդային արժեք
100 գրամ մրգում պարունակվում է 1,1 գ սպիտակուցներ, 0,5 գ / ճարպ, 21,5 գ ածխածին (12,8% շաքար и 7,2% սախարոզ), 0,5 г մանրաթել։

Թունաբանություն
 
 
Անոնացինի և տասնյակ այլ ացետոգենիների միացությունը, որը պարունակվում է անոնազգիների ցեղի սերմերում և պտուղներում, ինչպիսին են Annona muricata (Քաղցրաքրթի) ՝ հանդիսանում են նեյրոտոկսիններ, և հենց դա է, ըստ երևույթին, նպաստում Պարկինսոնի հիվանդության առաջացման պատճառը, քանզի այն նեյրոդեգեներատիվ հիվանդություն է։

Միակ մարդկանց խումբը, որոնք ինչպես հայտնի են, ենթարկվում են այդ ազդեցությանը, ապրում են Կարիբյան կղզի՝ Գվադելուպայում։ Եվ խնդիրը, ըստ երևույթին, առաջանում է այդ ծառի պտուղները օգտագործելիս, որոնք պարունակում են անոնացին։

Խանգարումը իրենից ներկայացնում է այսպես ասած թաուպաթիա, ինչը կապված է ուղեղում թաու-սպիտակուցի կուտակմանը։ Փորձնական հետազոտությունները ցույց են տվել, որ նեյրոտոկսինի կուտակման պատասխանատվությունը անոնացինն է։

Առանձին տեսակներ

Ստորև ներկայացված են ամենա կարևոր տեսակները։ Շատերը դրանցից օգտագործվում են դեղագործության մեջ, գյուղատնտեսությունում կամ որպես բուժամիջոց և այլն։ 

Annona amambayensis
Annona acuminata
Annona ambotay
Annona asplundiana
Annona atabapensis
Annona bullata
Annona biflora
Annona bicolor
Annona brasililensis
Annona cacans – araticum-cagão
Annona calophylla
Annona campestris
Annona cherimola – Քրթի եղնասիրտ
Annona chrysophylla – graines
Annona conica
Annona coriacea
Annona cornifolia
Annona crassiflora – araticum do cerrado, marolo
Annona cristalensis
Annona crotonifolia
Annona deceptrix
Annona deminuta
Annona dioica
Annona diversifolia
Annona dolabripetala
Annona dolichophylla
Annona echinata
Annona ecuadorensis
Annona ekmanii
Annona excellens
Annona glabra – Մորական Քնարենի
Annona glaucophylla
Annona haematantha
Annona hayesii
Annona hypoglauca
Annona hystricoides
Annona jahnii
Annona jamaicensis
Annona longiflora
Annona lutescens
Annona macrocalyx
Annona macrocarpa auct.
Annona malmeana
Annona manabiensis
Annona microcarpa
Annona montana Macfad. – Քաղցրաքրթի լեռնային
Annona monticola
Annona muricata – Քաղցրաքրթի
Annona nitida
Annona nutans
Annona oligocarpa
Annona paludosa
Annona paraguayensis
Annona phaeoclados
Annona praetermissa
Annona pubescens
Annona purpurea – soncoya
Annona pygmaea
Annona reticulata – Եղնասիրտ, Եզնասիրտ, Քրթի 
Annona salzmannii – Եղնասիրտ լողափային 
Annona scleroderma – poshe-te, cawesh, wild red custard apple
Annona senegalensis – African custard apple
Annona sericea
Annona spinescens
Annona spraguei
Annona squamosa – Եղնասիրտ
Annona testudinea
Annona tomentosa
Annona tripetala
Annona tribola- Քնարենի եռատերև
Annona trunciflora

Հիբրիդ
 Քնարենի × atemoya – atemoya

Պատկերասրահ

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ

Անվան հոմանիշները ըստ Մեսրոպ Կ. Գույումճեանի.
Մեսրոպ Կ. Գույումճեան, Ընդարձակ Բառարան Հայերէնէ Անգլիերէն. Պէյրութ։ Տպարան ԱՏԼԱՍ (1970)։ էջ 876
Մեսրոպ Կ. Գույումճեան, Ընդարձակ Բառարան Անգլիերէնէ Հայերէն. Պէյրութ։ Կ. Տօնիկեան եւ Եղբայրք (1981)։ էջ 1235
Mesrob G. Kouyoumdjian, A Comprehensive Dictionary English-Armenian. Beirut: G. Doniguian & Fils (1981): p. 325
Mesrob G. Kouyoumdjian, A Comprehensive Dictionary English-Armenian. Beirut: G. Doniguian & Fils (1981): p. 40

Ծառեր