Բենակի թանգարան

Բենակի թանգարան (), թանգարան Հունաստանի մայրաքաղաք Աթենքում։ Հիմնադրվել է 1930 թվականին Անտոնիս Բենակիսի կողմից ի հիշատակ իր հոր՝ Էմանուիլ Բենակիսի։ Թանգարանի հավաքածուն ներառում է հունական արվեստի գործեր նախապատմական ժամանակներից մինչև նոր ժամանակներ, ասիական արվեստի ընդարձակ հավաքածու։ Թանգարանում տեղի են ունենում պարբերական ցուցահանդեսներ։ Չնայած թանգարանն ի սկզբանե ունեցել է իսլամական արվեստի նմուշներ, չինական ճենապակի, խաղալիքներ ներառող հավաքածու, 2000 թվականի վերաբացումից հետո ստեղծվել են կից թանգարաններ (satellite museums), որոնք ուշադրությունը կենտրոնացնում են հատուկ հավաքածուների վրա՝ թույլ տալով հիմնական թանգարանին կենտրոնանալ պատմական հունական մշակույթի վրա։

Աթենքի կամպուս 
Թանգարանի հիմնական վայրը Բենակիսի տունն է, որը գտնվում է Աթենքի ազգային այգու դիմաց՝ Վասիլիսիս Սոֆիաս պողոտայում։ 1931 թվականին Բենակիսն Աթենքի իր ընտանիքի տունն ու իսլամական և բյուզանդական ավելի քան 37000 ցուցանմուշներ նվիրաբերել է թանգարանին։ 1970-ական թվականներին հավաքածուն համալրվել է ավելի քան 9000 հնագիտական նմուշներով։ Բենակիսը թանգարանում ակտիվ գործունեություն է ծավալել մինչև իր մահը։ Անգելո Դելիվորիասի տնօրինության օրոք թանգարանի հավաքածուն համալրվել է ավելի քան 60000 ցուցանմուշներով՝ գրքեր, փաստաթղթեր, որոնց մի մասը գնվել է, մյուս մասը նվիրատվություններ են։

Թանգարանի հավաքածուի մի մասը ներկայացվել է տարբեր երկրներում, այդ թվում՝ 2008 թվականին Կանադայում, 1959 թվականին Սմիթսոնյան ինստիտուտի հետ համագործակցությամբ ԱՄՆ-ում, 2005 թվականին հին հունական ոսկե գավաթն առաջին անգամ հանվել է Հունաստանից և ցուցադրվել Սիդնեյի Էլեկտրակայանի թանգարանում և Մելբուրնի Ներգաղթի թանգարանում։

2000 թվականի վերաբացում 
20 միլիոն դոլար արժողությամբ վերանորոգումից հետո երկրաշարժից վնասված Բենակի թանգարանը 2000 թվականին վերաբացվել է։

Կից թանգարաններ 
Տարիների ընթացքում թանգարանին հանգանակություն են բերել տարբեր նվիրատուներ։ Palaio Phaliro-ում գտնվող ծավափնյա Կուլուրա առանձնատանը տեղավորված է թանգարանի Մանկական խաղալիքների հավաքածուն, Կերամեյկոս շրջանում՝ Իսլամական արվեստի հավաքածուն, Nikos Hadjikyriakos-Ghikas-ի թանգարանը գտնվում է Աթենքի կենտրոնում, Պենելոպե Դելտայի տուն-թանգարանը՝ Կիսֆիսիայում, որտեղ ներառված է նաև պատմական արխիվի հավաքածուն։

Բենակիի իսլամական արվեստի հավաքածու 
Քանի որ թանգարանի ուշադրության կենտրոնում հունական մշակույթն է, իսլամական արվեստի հավաքածուն 2004 թվականին Ամառային օլիմպիական խաղերի ժամանակ տեղափոխվել է նոր շենք։ Նոր թանգարանն ունի նաև ժամանակավոր ճանապարհորդող ցուցանմուշների նոր պատկերասրահ։

Իսլամական արվեստի հավաքածուի թանգարանը բացվել է 2004 թվականի հուլիսի 27-ին, զբաղեցնում է ավելի քան 1000 քմ տարածք, որտեղ ներկայացված են կերամիկա, խեցեղեն, մետաղական կառուցվածքներ, ոսկի, փայտե փորագրություններ, ապակեգործություն, տեքստիլ նմուշներ, հուղարկավորության իրեր, զենք ու զրահ։ Հավաքածուն նմուշներ է ներառում Հնդկաստանից, Պարսկաստանից, Միջագետքից, Մերձավոր Արևելքից, Արաբիայից, Եգիպտոսից, Հյուսիսային Աֆրիկայից, Սիցիլիայից, Իսպանիայից, Փոքր Ասիայից։

Պատկերասրահ

Գրականություն 
 Sabetai, Victoria. (2006) Corpus Vasorum Antiquorum. Greece, Athens, Benaki Museum. Athens։ Research Centre for Antiquity of the Academy of Athens. ISBN 9789604041015.

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 The Benaki Museum
 Benaki Collection Postbyzantine ecclesiastical works
 Benaki Museum - Ebook by Latsis Foundation

Հունաստանի թանգարաններ
Ժամանակակից արվեստի թանգարաններ
1930 հիմնադրված թանգարաններ