Կուրկուրան հիասքանչ

Կուկուրան հիասքանչ (), լոբազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

Նկարագրություն 
Բազմամյա, անցողուն բույս է, որն ունի 6-25 սմ բարձրություն։ Տերևիկները 1-4-ական զույգերով են, երկու կողմից արծաթավուն-մազոտ, ձվաձև-էլիպսաձև։ Ծաղկաբույլը խիտ է, բազմածաղիկ։ 14-20 մմ երկարությամբ պսակը ծիրանագույն-մանուշակագույն է։ Ունդը կազմված է 3-6 մասերից, որոնք  առանց խոզանաձև փշերի են, թմբիկավոր։

Տարածվածություն 
Հանդիպում է Շիրակի (Ջաջուռ, լեռնագագաթ՝ Մեծ Սարիար), Լոռու (Սպիտակ քաղաքի շրջակայք) և Դարեղեգիսի (Խաչիկ, Գնիշիկ, Մոզրով գյուղերի շրջակայք) ֆլորիստիկական շրջաններում։ Աճում է նաև Նախիջևանում, Հյուսիսային և Արևելյան Անատոլիայում։

Էկոլոգիա 
Աճում է վերին լեռնային և ենթալպյան գոտիներում՝ ծովի մակարդակից 1800-2700 մ բարձրությունների վրա, տափաստաններում, քարքարոտ և խճաքարոտ լանջերին, ժայռերի ճեղքերին։ Ծաղկում է մայիս-հուլիս ամիսներին, պտղաբերում՝ հունիս-օգոստոսին։

Պահպանություն 
Վտանգված տեսակ է, որի տարածման շրջանի մակերեսը 5000 կմ²-ից պակաս է, բնակության շրջանի մակերեսը 500 կմ²-ից պակաս։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված էր որպես ոչնչացման սպառնալիքի ենթակա տեսակ։ CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում ընդգրկված չէ։

Անհրաժեշտ է ստեղծել նոր ԲՀՊՏ Շիրակի լեռնաշղթայի վրա։

Պահպանության գործողություններ չեն իրականացվում։

Ծանոթագրություններ 

Վտանգված տեսակներ
Ծածկասերմեր
Լոբազգիներ
ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր