Աշուշա բդեշխ

Աշուշա Բ (ծննդյան թվականն անհայտ - 470, 5-րդ դար), Գուգարաց բդեշխ (455 - 470 թվականներ), Տաշիրի իշխան, Միհրանյանների իշխանական տոհմից։ Աշուշան Գուգարաց բդեշխ Բակուր Ա-ի որդին է, Անուշվռամ Արծրունու ամուսինը և Վազգեն բդեշխի ու Ջոջիկի հայրը։

Աշուշա բդեշխը հրավիրել է Մեսրոպ Մաշտոցին իր իշխանությունը (Տաշիր)՝ լուսավորությունը տարածելու համար։ Նա եղել է այն նախարարների մեջ, որոնք 450 թվականին Հազկերտ Բ-ի հրամանով կանչվել էին Տիզբոն։ Մահապատժի սպառնալիքի տակ բոլոր նախարարները առերես ուրացել են իրենց հավատքը։ Հազկերտ Բ-ն, պատանդ պահելով մարզպան Վասակ Սյունու որդիներին ու Գուգարքի բդեշխ Աշուշային, հայ նախարարներին 700 մոգերի և հսկիչ զորախմբի ուղեկցությամբ ճանապարհել է Հայաստան՝ հանձնարարելով 1 տարում եկեղեցիները վերածել մեհյանների ու կրակատների և կառուցել ատրուշաններ։ Հայ նախարարները վերադարձել են հայրենիք՝ անհրաժեշտ դիմադրություն կազմակերպելու հույսով։ Վարդանանց պատերազմից հետո 455 թվականին, Աշուշան խնդրեց Հազկերտ Բ-ին և ազատեց Վահան, Վասակ և Արտաշես Մամիկոնյաններին, որոնք պատանդ էին Պարսից արքունիքում և որոնց իր հետ տանելով, պահում է իր մոտ։

Աշուշա բդեշխից մնացել է իր կնիքը՝ այս հունարեն արձանագրությամբ. «Ασουσας πιτιαξης Ιβιρων Καρχηδων?»:

Աշուշայի ընտանիքը 
Աշուշան ամուսնացել էր Անուշվռամ (Անույշվռամ) Արծրունու հետ, որից ծնվել էին՝
 Վազգեն բդեշխ X Շուշանիկ Մամիկոնյան՝ Վարդան Մամիկոնյանի դուստրը (3 որդի)
 Ջոջիկ
Նրա կինը քույրն էր Աղան Արծրունու և Ձվիկ Արծրունու, որը Հմայակ Մամիկոնյանի կինն էր։

Տես նաև 
 Վարդանանք (պատմավեպ)
 Վարդանի և հայոց պատերազմի մասին

Ծանոթագրություններ

Աղբյուրներ 
 Հայոց անձնանունների բառարան, Հրաչյա Աճառյան, 1942 թ. Հատոր 1, Ցուցակ 1, Էջ 191-192
 Կորյուն «Վարք Մաշտոցի», 20
 Ստեփանոս Օրբելյան «Պատմութիւն տանն Սիսական», ժզ
 Մովսես Կաղանկատվացի «Պատմութիւն Աղուանից աշխարհի», Բ. գ. Հաշտուշտ (Էմինի հրատ.), Աշուշայի (Շահն. հրատ.)
 Սիմեոն Ապարանցի «Վիպասանություն», 49.
 Մովսես Խորենացի «Հայոց Պատմություն», Գ. կ. (Աշուշայէ)
 Միքայել Չամչյան հատոր Ա - 508, 518, հատոր Բ - 32, 38, 40, 121
 Ֆերդինանդ Հուստի «Iranisches Namenbuch» (Marburg, 1895), 48 ա
 Վրացական աղբյուրներ, Ա. 11

Միհրանյաններ
Գուգարքի բդեշխներ
470 մահեր