Նիկիֆոր Կրինիցկի

Նիկիֆոր Կրինիցկի (, , իսկական անունը՝ Էպիֆանի Դրովնյակ, , , ), ուկրաինացի նկարիչ-պրիմիտիվիստ։

Կենսագրություն 
Նիկիֆոր Կրինիցկին ծնվել է 1895 թվականին Կրինիցա-Լեմկովշինայում (այժմ՝ Կրինիցա-Զդրույ, Ներքին լեհական վոեվոդություն, Լեհաստան)։ Մայրը խուլ ու համր է եղել, հոր մասին տեղեկություններ հայտնի չեն։ Ապրել է ծայրահեղ աղքատության մեջ, նրան ընկալել են որպես աննորմալ։ Ունեցել է թլվատություն, եղել է գրեթե անգրագետ։ 1930 թվականին նրա աշխատանքները բացահայտել է նկարիչ Ռոման Տուրինը՝ դրանք ցուցադրելով Փարիզում և Նիկիֆորին հայտնի դարձնելով լեհական արվեստում։ Պատերազմի նախօրեին Аркады ամսագրում հոդված է լույս տեսնում Նիկիֆորի մասին, որտեղ ներկայացված են լինում Լվովի ցուցահանդեսում ցուցադրված նրա կտավները, սակայն արվեստագետի ճակատագիրը չի փոխվում։

Ուկրաինացիների հարկադիր զանգվածային միգրացիայի ժամանակ 1947 թվականին Նիկիֆորին արտաքսել են, սակայն կարողացել է հետ վերադառնալ։ 1949 թվականին նրա աշխատանքները ցուցադրվել են Վարշավայի ցուցահանդեսում, 1959 թվականին՝ Փարիզի Դինա Վերնիի պատկերասրահում և Արևմտյան Եվրոպայի այլ պատկերասրահներում։ 1960 թվականին նկարիչ Մարիա Վլոսինսկու օգնությամբ Վարշավայի կերպարվեստի պետական թանգարանում տեղի է ունեցել նկարչի աշխատանքների հետահայաց ցուցադրությունը։

Բուժվել է խրոնիկական տուբերկուլյոզից Ֆոլյուշեի առողջարանում, որտեղ էլ մահացել է։ Թաղված է Կրինիցայի գերեզմանատանը։

Ժառանգություն 

Նիկիֆորը թողել է հսկայական ժառանգություն, շուրջ 40000 աշխատանքներ։ Ներկայումս ճանաչվել է որպես նաիվ մեծագույն նկարիչներից մեկը։ Նիկիֆորի աշխատանքները գտնվում են տարբեր արվեստի հավաքածուներում, մեծամասնությունը Նովի Սոնչի տարածաշրջանային և Նիկիֆորի Կրինիցայում գտնվող թանգարանում (բացվել է 1995 թվականին)։

Նկարիչը մշակույթում 
Նկարչի կյանքի վերջին տարիները Կշիշտով Կրաուզեն ներկայացրել է 2004 թվականին լույս տեսած «Իմ Նիկիֆոր» ֆիլմում, որտեղ Նիկիֆորի դերը խաղացել է Կրիստինա Ֆելդմանը։ 1968 թվականին լեհական No To Co ֆոլկ-ռոք խումբը թողարկել է «Նիկիֆոր» ձայնասկավառակը՝ ի հիշատակ նկարչի։ Որպես ալբոմի պաստառ ընտրվել է նկարչի կտավներից մեկը։

Հիշատակ 
Նիկիֆորի հուշարձանները տեղադրվել են Կրինիցայում և Լվովում։

Գրականություն 
 Banach E., Banach A. Historia o Nikiforze. Kraków։ Wydawnictwo Literackie, 1966
 Madeyski J. Nikifor Krynicki։ 12 reprodukcji. Kraków։ Wydawnictwo artystyczno-graficzne, 1970
 Вадим Лесич. Никифор з Криниці. Монографічний нарис з 16 ілюстраціями та з резюме в англійській мові. Сучасність, 1971.
 Wolanin Z. Nikifor. Olszanica։ BOSZ, 2000
 Никифор. Каталог. Киев, 2013.

Ծանոթագրություններ 

Ուկրաինացի նկարիչներ
Տուբերկուլոզից մահացածներ
Լեհ նկարիչներ