Դարչնագույն առավոտ

Դարչնագույն առավոտ, ֆրանսիացի գրող Ֆրանկ Պավլոֆի նովելը՝ գրված 1997 թվականին։

Հակաֆաշիստական առակը պատմում է բոլոր գույների արգելման մասին, բացի դարչնագույնից։ Այն բազմիցս վերահրատարակվել է Ֆրանսիայում. 2010 թվականին լույս է տեսել 40-րդ հրատարակությունը, իսկ ընդհանուր տպաքանակը կազմել է կես միլիոն օրինակ։ Թարգմանվել է շատ լեզուներով թարգմանված, իսկ 2011 թվականին հրատարակվել է ռուսերեն թարգմանությունը։

Պատմություն 
Առաջին անգամ նովելը տպագրվել է «Actes sud» հրատարակչության կողմից պատրաստված ժողովածուում, որը նախատեսված էր 1997 թվականի հակաֆաշիստական ​​գրքերի տոնավաճառի համար։ Հաջորդ տարի նովելը տպագրվել է առանձին գրքով Cheyne éditeur հրատարակչության կողմից, որ մասնագիտացած պոեզիայի հրատարակման գործում։

Գիրքը մեծ ժողովրդականության է հասել 2002 թվականին և դարձել ամենաշատ ընթերցված գիրքը Ֆրանսիայում (վաճառվել է ավելի քան 230 հազար օրինակ)։ Սրա պատճառ է համարվում այն փաստը, որ 2002 թվականի ապրիլի 21-ին շատերի համար Ժակ Շիրակի հետ անսպասելիորեն նախագահական ընտրությունների երկրորդ փուլ է անցնում ծայրահեղ աջակողմյան, Ազգային ճակատի առաջնորդ Ժան Մարի Լե Պենը։

Սյուժե
Պատմությունը ներկայացվում է քաղաքի բնակիչներից մեկի անունից։ Քաղաքում արգելվում է պահել դարչնագույնից բացի ցանկացած այլ գունի կատուներ, իսկ հետո նաև շներ։ Այլ գույների կատուներին ու շներին հրահանգվում է թունավորել։ Հերոսը քննարկում է լուրն իր ընկերոջ՝ Չարլիի հետ, բայց շուտով պարզվում է, որ արգելքը տարածվում է այլ ոլորտների վրա ևս։ Քաղաքի միակ թերթը մնում է «Դարչնագույն նորությունները», մյուսները փակվում են, քանի որ համարձակվել էին քննադատել ոչ դարչնագույն շների և կատուների վերացումը։ Շատ հրատարակչություններ և գրքեր նույնպես արգելվում էին։ «Դարչնագույն» բառը դարձել է բոլոր բարեհույս երևույթների հիմնական բնորոշումը։

Մի անգամ հերոսը, որ պարտրաստվում էր այցելել Չարլիին, տեսնում է, որ նրան ձերբակալում են։ Նա իմանում է, որ դա պայմանավորված է նրանով, որ Չարլին նախկինում սև շուն է ունեցել, և բոլոր նրանք, ովքեր նախկինում ունեցել են ոչ դարչնագույն կենդանիներ (և նույնիսկ նրանց հարազատները), ենթակա են ձերբակալման։ Պատմությունը ավարտվում է նրանով, որ մի օր լուսաբացին գլխավոր հերոսը, որ նույնպես մի ժամանակ պահել է սև կետերով սպիտակ կատու, լսում է դռան թակոց։

Մեկնաբանություններ 
Վեպը միահամուռ կերպով ընկալվում է որպես «մանիֆեստ ընդդեմ քաղաքական համախոհության, «դարչնագույն վերնաշապիկներ» փոխաբերությունը մականուն է, որ տրվել է ՍՍ-ի նացիստական ոստիկանությանը»։ Ըստ «Афиша» ամսագրի մեկնաբանի՝ Պավլոֆի գիրքն «այն մասին է, թե ինչքան դժվար է ծածկել երկիրը ֆաշիզմի թասակով»։

Կոնստանտին Միլչինը նշում է, որ նովելն իր սյուժեով նմանվում է «Մարտին Նիմյոլերի «Երբ նրանք եկան կոմունիստների հետևից, ես լռում էի...» հայտնի բանաստեղծությանը։ Միայն Պավլոֆի մոտ ամեն ինչ սկսվում է կատուներից և շներից»։

Թարգմանություններ
Գիրքը թարգմանվել է ավելի քան 20 լեզուներով, այդ թվում` անգլերեն, գերմաներեն, շվեդերեն, իսպաներեն, կատալաներեն, օքսիտաներեն, էսպերանտո բենգալի և այլն։

Վիտալի Զյուսկոյի ռուսերեն թարգմանությունը Լեոնիդ Շմելկովի նկարազարդումներով տպագրվել է 2011 թվականին «КомпасГид» հրատարակչությունում։

Էկրանավորում
Վեպի հիման վրա 2005 թվականին Սերժ Ավետիքյանը նկարահանել է «Մի գեղեցիկ առավոտ» 12-րոպեանոց անիմացիոն ֆիլմը՝ հիմնված նկարիչ Սոլվեյգ Ֆոն Կլյայստի նկարազարդումների վրա։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Գրքի մասին Cheyne éditeur հրատարակչության կայքում  
 Информация о книге на сайте издательства «КомпасГид»
 Франк Павлофф. Коричневое утро (Перевод с французского Пономаревой Е. М., 2011)

Հակաֆաշիստական գրքեր
1998 գրքեր
Ֆրանսիական վեպեր