Ջաֆար ալ-Ասկարի

Ջաֆար ալ-Ասկարի (, ), իրաքցի քաղաքական և պետական գործիչ, վարչապետ Նուրիալ-Սաիդի աներորդին, Իրաքի առաջին պաշտպանության նախարար։ 1923 թվականի նոյեմբերի 22-ից մինչև 1924 թվականի օգոստոսի 3-ը և 1926 թվականի նոյեմբերի 21-ից մինչև 1927 թվականի դեկտեմբերի 31-ը եղել է Իրաքի վարչապետ։

Կենսագրություն 
Ջաֆար ալ-Ասկարին ծնվել է օսմանյան բանակի սպայի ընտանիքում, մեծացել Մոսուլում։ Նրա ազգանունը ծագել է Կիրկուկից ոչ հեռու գտնվող  Ասկար տեղանունից, որտեղ 16-րդ դարում ապրել են Մեդինայից փոխադրված նրա նախնիները։ 1901 թվականին Բաղդադում ավարտել է ռազմական ուսումնարանը և նույն տարում երկրորդ լեյտենանտի կոչումով Ստամբուլի ռազմական ակադեմիան։ 1910-1912 թվականներին Գերմանիայում անցել է զինվորական որակավորման բարձրացման դասընթացներ։ Առաջին Բալկանյան պատերազմի ժամանակ հետ է կանչվել և նշանակվել 2-րդ կորպուսի 11-րդ գնդի վաշտի հրամանատար։ 1912 թվականի հոկտեմբերին վիրավորվելուց հետո փոխադրվել է 10-րդ կորպուսի գլխավոր շտաբ, որի հրամանատարն այդ ժամանակ Էնվեր փաշան էր։ Բալկանյան պատերազմի ավարտից հետո աշխատել է Հալեպի ռազմական ակադեմիայում որպես հրահանգիչ և Գլխավոր շտաբի ակադեմիայում հանձնում է քննություններ։

Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ որպես սպա ծառայել է օսմանյան բանակում, մինչև Ակակիրի ճակատամարտում (1916) բրիտանական զորքերին գերի ընկնելը։ Նրան հաջողվում է գերությունից փախչել կայսրության արևմուտք, միանալ 1916 թվականի Արաբական Մեծ ապստամբությանը և Ազիզ ալ- Միսրիի շնորհազրկումից հետո դառնում արաբական բանակի հրամանատար։ Մասնակցել է Էմիր ֆեյսալի սիրիական և իրաքյան գահակալությանը և 1919 թվականին նրա կողմից  նշանակվել Հալեպի ռազմական նահանգապետ։ Նա եղել է բրիտանական մանդատով նոր իրաքյան կառավարության առաջին անդամներից մեկը։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո զբաղեցրել է սիրիական բանակի գլխավոր հրահանգչի պաշտոնը  (1919—1920) և Հալեպի նահանգի ռազմական նահանգապետի  պաշտոնը։ 1920 թվականին Ֆեյսալ առաջին թագավորը նրան ընդգրկում է առաջին իրաքյան կառավարության կազմի մեջ, որտեղ զբաղեցնում է պաշտպանության նախարարի պաշտոնը։ 1923 և 1924 թվականներին Լոնդոնում եղել է դիվանագիտական դեսպանորդ։

Երկու անգամ զբաղեցնում է վարչապետի, ինչպես նաև արտաքին գործերի նախարարի պաշտոնները։ Այս պաշտոնում 1923 թվականին զբաղվում է  Սահմանադիր ժողովի գումարման և բրիտանա-իրաքյան պայմանագրի (1924) հաստատման աշխատանքներով։ Յասին ալ-Հաշիմի կառավարությունում Ջաֆար ալ-Ասկարին զբաղեցրել է պաշտպանության նախարարի պաշտոնը։ 1936 թվականի հոկտեմբերին  սպաները գեներալ Բակր Սիդկի գլխավորությամբ «Ալ-Ախանի» ազգայնական կազմակերպության ղեկավար Խիկմեթ Սուլայմանի աջակցությամբ իրականացնում են ռազմական հեղաշրջում։ Հեղաշրջման ժամանակ Ջաֆար ալ-Ասկարին սպանվում է։ Բաղդադից 25 կմ հյուսիս նրա ավտոմեքենան կանգնեցնում են վեց սպաներ, որոնք նրա վրա արձակում են ավելի քան 30 կրակոց։

Ծանոթագրություններ 

Իրաքցի պետական գործիչներ
Իրաքի վարչապետներ
Փաշաներ
Առաջին համաշխարհային պատերազմում Օսմանյան կայսրության ռազմական գործիչներ
Օսմանյան ռազմական ակադեմիայի շրջանավարտներ
Օսմանյան ռազմական քոլեջի շրջանավարտներ
Պատերազմի օսմանյան բանտարկյալներ
Օսմանյան բանակի սպաներ
Առաջին համաշխարհային պատերազմի օսմանյան մասնակիցներ