Կիտիրա

Կիտիրա, Կիֆերի (), կղզի Էգեյան ծովում, դասվում է հոնիական կղզիների շարքին։ Կղզին համարվում է Աֆրոդիտե աստվածուհու գլխավոր պաշտամունքային կենտրոններից մեկը։ Մակերեսը 277,746 կմ² է։ Մտնում է Կիտիրա համայնքի կազմի մեջ։ 2011 թվականի մարդահամարի տվյալներով բնակչության թիվը 3973 մարդ է ։

Կղզին ֆրանկոկրատիայի ժամանակաշրջանում հայտնի էր Չերիգո () անվամբ։

Աշխարհագրություն 
Գտնվում է Հունաստանի հարավում՝ Պելոպոնես թերակղզու և Կրետեի միջև, այնտեղ, որտեղ հանդիպում են Հոնիական, Էգեյան և Կրետեական ծովերը։ Կիտիրան 29 կմ երկարությամբ և 18 կմ լայնությամբ ձգված կղզի է։ Ափամերձ գծի երկարությունը 122 կմ է։

Կիտիրայի հյուսիսային վերջավորությունում է գտնվում Մուդարի () փարոսը՝ կառուցված 1857 թվականին։ Կղզու հարավում՝ Կապսալիոնում, փարոսը կառուցվել է ավելի վաղ՝ 1853 թվականին։

Ամենաբարձր կետը Մերմինգարիսն () է՝ 506 կմ։

Պատմություն 
Կիտիրայի մասին իրենց ստեղծագործություններում հիշատակել են Հոմերոսը, Արիստոտելը, Քսենոֆոնը և Իսիդոր Խարակսկին, iնչպես նաև Հեսիոդոսը՝ Թեոգոնիայում։ 
1798 թվականին ռուս-թուրքական համատեղ նավատորմը հարձակվում է կղզու վրա։ Երկու համազարկից հետո ամրության պատերի վրա հայտնվում է սպիտակ դրոշակը, սակայն հեռադիտակից երևում է, թե ինչպես են ֆրանսիացիներրը նետվում Կապսալի միջնաբերդ, որը կառուցված էր կղզու կենտրոնում գտնվող ժայռի վրա։ Երկու օրից ռուս-թուրքական զորքերը միջնաբերդի վրա կրակ են արձակում։ Սկզբում ֆրանսիացիները ակտիվ պաշտպանվում էին, բայց կեսօրին, տեսնելով ավերածությունները և ամրոցում բռնկված հրդեհը, հանձնվում են հաղթողների գթասրտությանը։

1902 թվականին հարևան Անտիկիտերա կղզում՝ հին նավաբեկության տեղում, հույն հնագետ Վալերիոս Ստաիսը հայտնաբերել է այսպես կոչված Անտիկիտերայի մեխանիզմը՝ թվագրված մ․թ․ա․ 100-150 թվականներով։ Այդ մեխանիզմը գիտական շրջաններում բնութագրվում է որպես առաջին համակարգչի նմանօրինակը աշխարհում։

Վալերիոս Ստաիսը (1857—1923)  եղել է կղզու բնիկներից և 1887 թվականից մինչև մահը ղեկավարել է Աթենքի հնագիտական թանգարանը։

Կիտիրայի պատվին է կոչվել 1905 թվականին բացահայտված աստերոիդ 570-ը։

Անդրադարձ մշակույթում և արվեստում 
 «Ուխտագնացություն Կիֆերու կղզի» (), Անտուանա Վատտոյի նկարը. 
 «Կիտերայի Կարիլոնը» (Le carillon de Cythère, 1722), Բարոկկո ժամանակաշրջանի ֆրանսիացի կոմպոզիտոր Ֆրանսուա Կուպերենի պիեսը՝ գրված կլավիսինի համար․
 Նույն անվամբ 1912 թվականին լույս է տեսել Գեորգի Իվանովի բանաստեղծությունների առաջին ժողովածուն․
 «Պաշարված Կիտիրա» (, 1759, 1775), Քրիստոֆեր Վիլիբալդա Գլյուկի օպերան․ 
 «Նավարկություն Կիֆերու» (, 1917), ֆրանսիացի կոմպոզիտոր Էրիկ Սատիի պիեսը ջութակի և դաշնամուրի համար. 
 «Ճանապարհորդություն Կիտերայում» (1984) հույն ռեժիսոր Թեոդորոս Անգելոպուլոսի ֆիլմը։

Գրականություն

Ծանոթագրություններ 

Կղզիներ այբբենական կարգով
Եգեյան ծովի կղզիներ
Հունաստանի կղզիներ
Հոնիական կղզիներ