Դելֆին Զանգա Ցոգո

Դելֆին Զանգա Ցոգո (ֆր՝. Delphine Zanga Tsogo, ամուսնական ազգանունը՝ Ցանգա (ֆր՝. Tsanga), ), կամերունցի գրող, ֆեմինիստ, քաղաքական գործիչ։

Կենսագրություն 
Դելֆին Զանգա Ցոգոն ծնվել է 1935 թվականի դեկտեմբերի 21-2020ին, Կամերունի Հանրապետության Լոմե քաղաքում։ Միջնակարգ կրթություն ստացել է Դուալայում, ապա ուսումը շարունակելու և մասնագիտություն ձեռք բերելու նպատակով մեկնել է ֆրանսիական Թուլուզ քաղաքը։ Այստեղ նա 1955-1960 թվականներին բուժքույրություն է սովորել և ստանալով համապատասխան որակավորում՝ վերադարձել է հայրենի երկիր, իր մասնագիտական գիտելիքներն ու հմտությունները գործի դրել՝ աշխատելով հաջորդաբար Յաունդեի, Գառուայի, Դշանգի (գործածվում են նաև այս քաղաքի Ջանգ, Չանգ անվանումները) բուժհաստատություններում։
 
1964 թվականին ընտրվել է կամերունցի կանանց ազգային խորհրդի նախագահ, հաջորդ տարում՝ Կամերունի Ազգային ժողովի պատգամավոր։ 1970 թվականին նշանակվել է Կամերունի առողջապահության փոխնախարար, 1972 թ.-ին՝ հանրային բարեկեցության փոխնախարար, 1975 թ.-ին՝ սոցիալական հարցերի նախարար. ընդ որում՝ նախարարի պաշտոնը վարել է ուղիղ տասը տարի։

1966-1986 թվականներին համատեղությամբ պաշտոնավարել է նաև մի շարք միջազգային կազմակերպություններում (CIF, MULPOC, CEA, UNESCO և այլն), եղել է Միավորված ազգերի կազմակերպության կանանց առաջխաղացման միջազգային գիտահետազոտական և ուսումնավարժական ինստիտուտի կառավարման խորհրդի, ինչպես նաև Զարգացման ոլորտում կանանց ներգրավման համաաֆրիկյան տարածաշրջանային համակարգող կոմիտեի նախագահը, 
ընտրվել Կանանց միջազգային խորհրդի ցմահ նախագահ։
Նա մշտապես իր տեսադաշտում է պահում նաև հայրենի երկրի անտառների և ընդհանրապես շրջակա միջավայրի պահպանության հիմնախնդիրները, իսկ 2011 թվականի մայիսից առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում ընտրությունների թափանցիկ ու արդարացի անցկացման հարցերին՝ լինելով Կամերունի՝ ընտրությունների կազմակերպման համար պատասխանատու բարձրագույն մարմնի անդամ։
 
Դելֆին Ցոգոն մեր դարաշրջանի աֆրիկացի կանանց շարքում առաջիններից մեկն է, ով քաղաքական բարձր պաշտոններ է զբաղեցրել և զբաղեցնում։ 
 
Քաղաքական ակտիվ, եռանդուն գործունեության հետ մեկտեղ նա ժամանակ է գտնում զբաղվելու գրական աշխատանքով։ 1983 թվականին լույս է ընծայել իր առաջին վեպը՝ Vies de Femmes («Կանանց կյանքերը») խորագրով , իսկ հաջորդ տարում հրատարակել է L'Oiseau en cage («Թռչունը վանդակում») վեպը։
Դելֆին Ցոգոն ներկայացվել է Ֆրանսիայի ազգային «Վաստակի համար» շքանշանով պարգևատրման։

Ստեղծագործություններ 
 Ekobo ou l’Oiseau en cage, éditions Edicef, Paris, 1983  ;
 Vie de femmes, éditions Clé, Yaoundé, 1985.

Պարգևներ 
Վաստակի համար շքանշան (Ֆրանսիա)
Isabelle la Catholique շքանշան (Իսպանիա)
Վաստակի համար 1-ին աստիճանի շքանշան (Քաթար)
Վաստակի համար շքանշան (Կամերուն)
Արիության համար շքանշան (Կամերուն)
Commandeur de la Valeur Camerounaise
Officier de la Valeur Camerounaise

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
Biographie de Delphine Zanga Tsogo
Fiche biographique de l'Assemblée nationale camerounaise 
Entretien avec Mme Delphine Zanga Tsogo
Simon Gikandi, Encyclopedia of African Literature, Delphine Zanga Tsogo, éditions Routledge, Londres, 2003, rééditions New York, 2005, pp.815/816

Աղբյուրներ 
 Site officiel de Elections Cameroon [archive]

Կամերունցի կին գրողներ
Կին վիպասաններ
20-րդ դարի կին քաղաքական գործիչներ
20-րդ դարի վիպասաններ
20-րդ դարի կին գրողներ
ՄԱԿ-ի պաշտոնյաներ
Կամերունցի ֆեմինիստներ