Հիրիկ վրացական

Հիրիկ վրացական () հիրիկազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

Նկարագրություն 
8-20 սմ բարձրությամբ ցողունով կոճղարմատավոր, գեղազարդային բույս է։ Տերևները ցողունագիրկ են, սովորաբար ուղիղ կամ սրանման։ Ծաղիկները մեծ են, ծաղկապատի 4-5 (16) սմ երկարությամբ, 2,5-4 սմ լայնությամբ արտաքին մասերի ետծալը խիտ ծածկված է դարչնագույն ջղերով և պուտերով, կենտրոնական մասում մեծ հակաձվաձև սևավուն պուտով, իսկ 3-5 (6) սմ տրամագծով ներքինները սպիտակավուն են, կամ բաց կապտավուն՝ դժգույն մանուշակագույն ջղերով։

Տարածվածություն 
Հայաստանում հանդիպում է միայն Իջևանի ֆլորիստիկական շրջանում, Այրում կայարանի շրջակայքում։ Հայաստանից բացի, աճում է Վրաստանում։

Էկոլոգիա 
Աճում է ստորին լեռնային գոտում` ծովի մակարդակից 400-600 մ բարձրությունների վրա, չոր քարքարոտ լանջերին, շիբլյակում։ Ծաղկում է մայիս ամսին, պտղաբերում՝ հունիսին։

Պահպանություն 
Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է։ Անդրկովկասի էնդեմիկ է։ Հայաստանում հայտնի է մեկ պոպուլյացիա տեսակի ընդհանուր տարածման հարավային սահմանում։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 10 կմ²-ից պակաս է։ Հողատարածքների յուրացման պատճառով տեսակին սպառնում է անհետացում։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ նաև CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պահպանության գործողություններ չեն իրականացվում։

Ծանոթագրություններ 

Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակներ
Հիրիկազգիներ
Ծածկասերմեր
Դեկորատիվ բույսեր
ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Թունավոր բույսեր
Վրաստանի բուսական աշխարհ