Մակարդախոտ վալանտանման

Մակարդախոտ վալանտանման (), տորոնազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

Նկարագրություն  
15-35 սմ բարձրությամբ, բազմաթիվ ցողուններով բազմամյա խոտաբույս է։ 20-30 մմ երկարությամբ շեղանկյունաձև տերևները 4-ական օղակներով դասավորված են ցողունի վրա։ Ցողունների գագաթին և եզրային ճյուղերի վրա գտնվող կիսահովանոցները առաջացնում են փուխր հուրանաձև ծաղկաբույլ։ Ծաղիկները սպիտակ են, մանր։

Տարածվածություն 
Հայաստանում հանդիպում է միայն Լոռու (Ձորագետի վերնագավառ) ֆլորիստիկական շրջանում։ Հանդիպում է նաև Նախակովկասում, Դաղստանում, Արևմտյան և Կենտրոնական Անդրկովկասում, Արևելյան Անատոլիայում։

Էկոլոգիա 
Աճում է վերին լեռնային գոտում` ծովի մակարդակից 1800-2000 մ բարձրությունների վրա, ժայռոտ տեղերում, թփերի մացառուտներում։ Ծաղկում է հունիս-հուլիս ամիսներին, պտղաբերում՝ հուլիս-օգոստոսին։

Պահպանություն 
Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է։ Հայտնի է ընդամենը մեկ պոպուլյացիա։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 10 կմ²-ից պակաս է։ Կապված գյուղատնտեսական գործունեության ինտենսիվացման պատճառով առաջացող աճելավայրերի պայմանների փոփոխության հետ՝ տեսակին սպառնում է անհետացում։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված էր որպես հազվագյուտ տեսակ։ CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում ընդգրկված չէ։

Պահպանության միջոցառումներ չեն իրականացվում։

Ծանոթագրություններ 

Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակներ
Տորոնազգիներ
Ծածկասերմեր
Բազմամյա բույսեր
Խոտաբույսեր
ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր