Վեներա Գանեևա

Վեներա Ախատովնա Գանեևա (, ), խորհրդային և ռուսական թաթար օպերային երգչուհի, ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստ, Թաթարստանի Հանրապետության և Ռուսաստանի Դաշնության ժողովրդական արտիստ։

Կենսագրություն 
Ծնվել է Կազանում, երաժշտական ընտանիքում։ Հայրը հարմոն էր նվագում, մայրը երգում էր հյուրեր ունենալիս։ Ավարտել է Գ. Իբրահիմովի անվան № 89 թաթարական դպրոցը, որտեղ երգել է դպրոցական երգչախմբում և «Սազ» համույթում Ռիֆկատ Գումերովի ղեկավարությամբ։ Ավարտել է Աուխադեևի անվան երաժշտական ուսումնարանի վոկալի դասարանը (մանկավարժ՝ Կ. Զ. Շչերբինինա) և Կազանի պետական կոնսերվատորիան 1982 թվականին (դասավանդողներ՝ Վ. Ա. Լազկո և Ն. Կ. Դաուտով)։ 1982 թվականից եղել է Թաթարստանի Մուսա Ջալիլի անվան օպերայի և բալետի ակադեմիական թատրոնի մենակատարուհի։

Առաջին անգամ հանդես է եկել Ն. Կ. Դաուտովի ներկայացման մեջ՝ Ժ. Բիզեի «Կարմեն» օպերայում գնչուհի Ֆրակսիտայի դերով։ Խաղացել է նաև Ի. Կալմանի «Գնչու դերասան» օպերետում։ Առաջին լուրջ աշխատանքը Մարֆայի դերն էր Ն. Ա. Ռիմսկի-Կորսակովի «Կայսերական հարսնացու» բեմադրությունում։ Ջ. Վերդիի «Ռիգոլետտո» օպերայում Ջիլդայի դերը կատարելու համար արժանացել է նիդերլանդական Գաուդա քաղաքի թերթերի գովասանքին, Նիդերլանդներում հյուրախաղերի ժամանակ այդ դերերգը կատարել է 15 անգամ, նիդերլանդական լրատվամիջոցները առանձնահատուկ նշել է նաև «Տրավիատայում» Վիոլետայի դերի կատարումը։ Գանեևայի խաղացանկում շատ են եղել թաթար դասականների ստեղծագործությունները, նա նաև համագործակցել է մի շարք թաթար ժամանակակից կոմպոզիտորների (Ռ. Ախիյարովա, Ռ. Կալիմուլլին, Լ. Բատիր-Բուլգարի, Ռ. Զարիպով, Վ. Ուսմանով) և բանաստեղծների հետ (Ռ. Վալեև, Ռ. Մինուլլին, Ռ. Խարիս)։ Միակ սոպրանո մենակատարուհին էր Է. Գրիգի «Պեր Գյունտ» ներկայացման մեջ, ինչպես նաև կատարել է Ֆ. Ամիրովի «Հազար ու մի գիշեր» և Լ. Լյուբովսկու «Ասք Յուսուֆի մասին» բալետների սոպրանոյի խրթին դերերգերը։

Հյուրախաղերով հանդես է եկել Գերմանիայում, Բելգիայում, Հունգարիայում, Ամերիկայում, Թուրքիայում, Մալազիայում, Ֆինլանդիայում, Պորտուգալիայում, Ֆրանսիայում, Լիտվայում, Չեխիայում, Բուլղարիայում և Կիպրոսում։

Հայտնի դերեր.
 Ջիլդա («Ռիգոլետտո», Ջ. Վերդի)
 Վիոլետա («Տրավիատա», Ջ. Վերդի)
 Մարֆա («Կայսերական հարսնացու», Ն. Ա. Ռիմսկի-Կորսակով),
 Ռոզինա («Սևիլյան սափրիչ», Ջ. Ռոսինի),
 Ձյունանուշիկ («Ձյունանուշիկ», Ն. Ա. Ռիմսկի-Կորսակով),
 Զայտունա («Բանաստեղծի սերը», Ռ. Ախիյարովա),
 Գուլնազ («Կկվի ճիչը», Ռ. Կալիմուլլին),
 Ալտինչեչ («Ալտինչեչ », Ն. Գ. Ժիգանով)։

1999 թվականից եղել է Կազանի մշակույթի և արվեստի համալսարանի երաժշտական արվեստի ֆակուլտետի մեներգի ամբիոնի վարիչ, պրոֆեսոր։ Եղել է հանրապետական վոկալային մրցույթների ժյուրիի անդամ, բարեգործական համերգների մասնակից, «Սաբանտույ» և «Կուրբան Բայրամ» ամենամյա տոների հյուր, որոնք անցկացվել են Սանկտ Պետերբուրգում, Մոսկվայում, Չելյաբինսկում, Արխանգելսկում, Մուրմանսկում։

Մրցանակներ 
 Թաթարստանի Հանրապետության ժողովրդական արտիստ (1992)
 Ռուսաստանի ժողովրդական արտիստ (1995)
 Թաթարստանի Հանրապետության Գաբդուլլա Տուկայի անվան պետական մրցանակի դափնեկիր (1997)
 Թաթարստանի Հանրապետության բարեկամության շքանշան (2006)

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Татарский энциклопедический словарь. Казань, Институт Татарской энциклопедии АН РТ, 1999.
 Татарская энциклопедия. Казань, Институт Татарской энциклопедии АН РТ, 2002-14.
 Ольга Иванычева. «Венера Ганеева: Татарстану нужна своя «Фабрика звезд». «Казанские ведомости», 24.03.2011, Выпуск № 41

Թաթար երգչուհիներ
Ռուսաստանի Դաշնության ժողովրդական արտիստներ
Թաթարստանի Հանրապետության ժողովրդական արտիստներ
Բարեկամության շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան)
ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստներ
Ռուս օպերային երգիչներ
Սոպրանոներ