Ճապոնական այգի

Ճապոնական այգի (` նիհոն մեյեն կամ ` վաֆուն մեյեն), այգու տեսակ, որի ձևավորման սկզբունքները ստեղծվել են Ճապոնիայում 8-18-րդ դարերում։

Սկսելով բուդդայական միաբանների և ճգնավորների կողմից հիմնադրված առաջին տաճարների այգիներից` աստիճանաբար ավելացել է ճապոնական այգեգործական արվեստի ամբողջ գեղեցիկ և բարդ համակարգը։

794 թվականին Ճապոնիայի մայրաքաղաքը Նարաից տեղափոխվեց Կիոտո։ Առաջին այգիները հիշեցնում էին բաց երկնքի տակ տոների, խաղերի և համերգների անցկացման վայրեր։ Այդ շրջանի այգիներին հատուկ է դեկորատիվությունը։ Դրանցում տնկում էին բազմաթիվ ծաղկող այգիներ (բալ, գիլաս), լեռնավարդեր, ինչպես նաև ոլորվող բույսեր` գլիցինիաներ։

Սակայն Ճապոնիայում կան նաև այգիներ առանց կանաչի։ Դրանցում ավելի շատ քարեր են և ավազ։ Գեղարվեստական տեսանկյունից նրանք հիշեցնում են աբստրակտ գեղանկարներ։

Ճապոնական այգին խորհրդանշում է ձմեռային բնության կատարյալ աշխարհը, իսկ երբեմն Տիեզերքի մարմնավորումն է դառնում։ Այգու կոմպոզիցիայի բնորոշ տարրերն են արհեստական սարերն ու ձորերը, կղզիները, հոսող ջուրն ու ջրվեժները, արահետները և ավազային հատվածները` զարդարված ոչ սովորական քարերով։ Այգու բնապատկերը ձևավորվում է ծառերի, թփերի, բամբուկի, հացազգիների, գեղեցիկ ծաղկող խոտաբույսերի, ինչպես նաև մամուռների օգնությամբ։ Այգու տարածքում կարող են լինել նաև քարե լապտերներ տաղավարներ, թեյի տնակներ։

Ճապոնական այգեգործության ձևավորման հիմքում ընկած է ճապոնական ճարտարապետության էվոլյուցիայի ազդեցությունը, ինչպես նաև ճապոնական ազնվականության հոգևոր-փիլիսոփայական պատկերացումները։ Ի սկզբանե այգին հանդիսանում էր ազնվականների նստավայրը, սակայն հետագայում այնտեղ կառուսվեցին բուդդայական տաճարներ և սկսեցին անցկացվել սամուրայների պարապմունքներ։ 19-րդ դարում այգիները տարածում գտան ճապոնացի ռամիկների շրջանում` դառնալով շատ առանձնատների անբաժան մասը։ 20-րդ դարում ճապոնական այգիները հայտնի դարձան նաև Ճապոնիայի սահմաններից դուրս։

Ճապոնիայի 3 հայտնի այգիները

Վանական այգիներ

Տես նաև 
 Քարերի այգի

Գրականություն 
 『岩波 日本庭園辞典』小野健吉 岩波書店 ISBN 4-00-080207-0
 『植治の庭 小川治兵衛の世界』尼崎博正編 田畑みなお撮影 淡交社 ISBN 4-473-01158-5
 『枯山水』 重森三玲 河原書店 ISBN 4-7611-0159-8
 『古代庭園の思想―神仙世界への憧憬』金子裕之編 角川選書 角川書店 ISBN 4-04-703339-1
 『庭園の中世史』足利義政と東山山荘 歴史文化ライブラリー 飛田範夫 吉川弘文館 ISBN 4-642-05609-2

Արտաքին հղումներ 
 Ճապոնական այգիների մասին «Խորհրդավոր Ճապոնիա» կայքում 
 Կիոտոյի այգիների պատմություն  

Ճապոնիայի մշակույթ