Իվան Կալինկին

Իվան  Ալեքսեևիչ Կալինկին  (, ), խորհրդային էրզիացի բանաստեղծ և գրող, ԽՍՀՄ Գրողների միության անդամ, Ռուսաստանի Դաշնության մշակույթի վաստակավոր գործիչ (1995)։

Կենսագրություն

Վաղ տարիներ 
Ծնվել է Չելդաևո գյուղում (Ուլյանովսկի մարզի Ինզենսկի շրջան) գյուղացու ընտանիքում։ Նրա հայրը մահացել է 1944 թվականին ռազմաճակատում, նույն թվականին Իվանը մոր հետ տեղափոխվել է Մորդովական ԻԽՍՀ Բոլշոե Իգնատովսկի շրջան, բնակվել Սեմյոնովկա և Կոմունարի ավաններում և Բոլշոյե Իգնատովսկի գյուղում։ Ավարտել է Բոլշոե Իգնատովսկի շրջանի Սպասսկու միջնակարգ դպրոցը և Արդատովի մշակութային կրթական դպրոցը։ Բանակում ծառայելուց հետո աշխատանքի է անցել Ստարոյե Չամզինո գյուղում` որպես ակումբի վարիչ (1956-1959)։

Լրագրողական գործունեություն  
1959 թվականի մարտից եղել է Բոլշոե Իգնատովսկի շրջանի «Աշխատանքի դրոշ» թերթի խմբագրության աշխատակից։ Հետագայում զբաղեցրել է արդատովյան «Մայակ» և ռոմոդանովյան «Պոբեդա» թերթերի գրական ախատակցի և բոլշեիգնատովսկյան «Վոսխոդ» թերթի բաժնի վարիչի պաշտոնները։ 1970 թվականին ավարտել է Գորկու սոցիալ-քաղաքագիտական ինստիտուտը և նույն տարում նշանակվել «Վոսխոդ» թերթի խմբագիր։ 1972 թվականից բնակվել է Սարանսկում և աշխատել է «Էրզյան պրավդա» հանրապետական թերթի բաժնի վարիչ, «Սյատկո» («Իսկրա») ամսագրի գրական աշխատող և պատասխանատու քարտուղար։ 1976 թվականից ԽՍՀՄ Գրողների միության անդամ է, 1977-1984 թվականներին եղել է «Սյատկո» ամսագրի գլխավոր խմբագիր։ 1984 թվականի հունիսից Մորդովական ԻԽՍՀ Գրողների միության նախագահն է։

Գրական  գործունեություն   
Կալինկինի «Պոչտալյոնկա» առաջին բանաստեղծությունը հրապարակվել է 1956 թվականին «Սուրան տոլտ» («Սուրյան կրակներ») ամսագրում։ Իր գրական գործունեության ընթացքում հրատարակել է 19 բանաստեղծությունների գիրք և «Ավա դի լեյ» («Կինը և գետը») բանաստեղծական պոեմ վեպը։ Առաջին գիրքը «Զորյան միզոլկստ» («Այգաբացի ժպիտը») հրատարակվել է Սարանսկում 1969 թվականին և նվիրված է Մորդովիայի աշխատավոր մարդուն ու բնությանը։ Նրա մյուս գրքերից են` «Մանեյ պիզեմե» («Կույր անձրև»), «Սիրնեն սյուլմո» («Ոսկե հանգույց»), «Լեմզերկս չիրե» («Թխենու ափ»), «Կանաչ խարույկներ», «Կիզեն մենել» («Ամառային երկինք ») և «Հույս»։ «Ավա դի լեյ» («Կինը և գետը») բանաստեղծական   վեպում  նկարագրվում է էրզյան Չելդաևո (Չեյ) գյուղի երկրագործ բնակիչների կյանքն ու ճակատագիրը։ Ռուսերեն թարգմանությունը հրատարակվել է 1998 թվականին, իսկ  2003 թվականին հրատարակվեց եռահատոր էրազմերեն լեզվով երկերի ժողովածուի առաջին հատորը։  
Կալինկինի բանաստեղծությունների ռուսերեն թարգմանությունները հրապարակվել են   «Լիտերատուրնայա գազետա» և «Լիտերատուրնայա  Ռոսիա» թերթերում, «Նաշ սովրեմեննիկ», «Դրուժբա նարոդով», «Նեվա», «Վոլգա» և «Օգոնյոկ» ամսագրերում։ Կենտրոնական հրատարակչություններում հրատարակվել են «Թխենու ափ» և «Կանաչ խարույկներ» գրքերը, ինչպես նաև Խորհրդային Միության հերոսների մասին «Տառապանքի ուղիներով» ակնարկների գիրքը և «Վասոլոն կի լանգսո» («Երկար ճանապարհին») վիպակների ժողովածուն։  Կալինկինը համարվում է էրզյան լեզվով առաջին սոնետների հեղինակ, որոնցից առանձնանում են «Ине Эрьзянень пшкадема» («Դիմում մեծ Էրզեին»), «Ояксчинь цецят» («Բարեկամության ծաղիկներ»), «Сюконямо», «Лецтнемань васолкст» («Հեռավոր  հիշողություններ»)։

Պարգևներ 
Իվան Կալինկինը 1990 թվականին ստացել է Մորդովական ԻԽՍՀ պետական մրցանակ «Սոճու անտառ», «Բարեկամության ծաղիկներ», «Երգեր Սուրի և Մոկշի ափերից» բանաստեղծությունների և պոեմների ժողովածուի համար։ Արժանացել է Մորդովիայի ժողովրդական գրող, Մորդովիայի վաստակավոր բանաստեղծ (1990) և Ռուսաստանի Դաշնության մշակույթի վաստակավոր գործչի կոչումների։ Ընտրվել է  Մորդովիայի Գերագույն Խորհրդի պատգամավոր, եղել է Ռուսաստանի Դաշնության Գրողների միության վարչության քարտուղար։ Պարգևատրվել է «Պատվո նշան» շքանշանով։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Библиотека мордовской литературы. Иван Алексеевич Калинкин 
 Национальная библиотеки Республики Коми. Иван Алексеевич Калинкин 

Խորհրդային գրողներ
Ռուս գրողներ
Էրզիացի գրողներ
Խորհրդային բանաստեղծներ
Ռուս բանաստեղծներ
ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ