Ժան Կարմե

Ժան Գաբրիել Էդմոն Կարմե  (), ֆրանսիացի դերասան։

Կենսագրություն 
Ժան Կարմեն իր արտիստական կարիերան սկսել է՝ դերակատարումներով հանդես գալով թատրոնում, ապա, 1940-ական թվականների սկզբներից նախընտրել է նկարահանվել կինոյում։ Հիմնականում խաղացել է կատակերգական դերեր, թեև օժտված էր նաև դրամատիկական ակնառու տաղանդով։ Նկարահանվել է ավելի քան երկու հարյուր կինոնկարներում։ Հայրենի Ֆրանսիայում նա վաղուց ի վեր սիրված կոմիկ դերասանի համբավ էր վայելում, իսկ միջազգային ճանաչման հիմքը դրվեց 1976 թվականին նկարահանված «Սև-սպիտակը՝ գույնի մեջ» կինոնկարում խաղացած ֆրանսիացի գաղութաբնակի դերով, որի համար արժանացավ ամերիկյան կինոակադեմիայի մրցանակին։ Միջազգային համբավի տարածմանը նպաստեցին բարձրահասակ շիկահերի մասին կինոռեժիսոր Իվ Ռոբերի նկարահանած երկու կինոնկարներում գլխավոր հերոսի անհոգ ընկերոջ՝ Մորիսի, Ալեքսանդր Դյումայի «Երեք հրացանակիրներ» նշանավոր վեպի հիման վրա նկարահանված ֆիլմում Պլանշեի, Իվ Բուասեի «Դյուպոն Լաժուա»-ում մըսյե Լաժուայի և բազմաթիվ այլ դերերի վարպետ կատարումները։

Ժան Կարմեն նկարահանվել է այնպիսի նշանավոր կինոռեժիսորների ֆիլմերում, ինչպես՝ Ժան Ռենուարը, Քրիստիան-Ժակը, Լուիս Բունյուելը, Բերտրան Բլիեն, Կլոդ Շաբրոլը... Երկրորդական դերերի տպավորիչ կատարումների համար նա երկու անգամ արժանացել է Կաննի հեղինակավոր միջազգային կինոփառատոնի Սեզար մրցանակի, մի շարք անգամներ այդ մրցանակին է ներկայացվել ոչ միայն երկրորդական, այլև գլխավոր դերակատարումների համար։ Իսկ 1994 թվականին, ի նշանավորումն կինոյում կատարած ստեղծագործական բեղմնավոր աշխատանքի 50-ամյակի, նրան շնորհվել է հատուկ Սեզար կինոմրցանակ։

Դրանից մի քանի ամիս անց՝ ապրիլի 20-ին, 73 տարեկան հասակում նա կնքեց իր մահկանացուն։ Թաղվել է Փարիզի Մոնպառնաս թաղամասի գերեզմանատանը։ Հուղարկավորողների թափորի մեջ էին ֆրանսիական կինոյի ականավոր գործիչներ Միշել Սեռոն, Ժերար Դեպարդիեն, Միշել Գալաբրյուն, Ժան Լեֆևրը, Ռոբեր Օսեյնը, Բերտրան Բլիեն, Ժան-Կլոդ Բրիալին, Ֆրանսիս Վեբերը, Իվ Ռոբերը, Կլոդ Շաբրոլը և շատ ու շատ ուրիշներ։

Ժան Կարմենի հիշատակը հավերժացնելով՝ նրա անունով են կոչել իր ծննդավայր Բուրգեյում մեկական թատրոն և պողոտա։

Հատընտիր  ֆիլմագրություն 
 1951 — Կնոկ (կամ՝ Դոկտոր Կնոկ)
 1952 — Նրանք հինգն էին / Ils étaient cinq
 1952 — Պարոն Լեգինյոնը
 1952 — Պարոն Տաքսի
 1952 — Հրաժեշտի անտառը / La Forêt de l’adieu
 1953 — Կեսգիշեր... Բերսիի առափնյան / Minuit quai de Bercy
 1953 — Խրախճանք գինետներում (կամ՝ Մեծ դուքսերի արշավանքը)/ La Tournée des grands ducs
 1955 — Բարի օր, ժպի՛տ
 1956 — Պստիկները պարզամիտի մոտ
 1959 — Օ՜, ի՛նչ մամբո է... / Oh! Qué mambo! 
 1959 — Բաբետան կռիվ է գնում / Babette s’en va-t-en guerre
 1961 — Երեք հրացանակիրներ
 1961 — Չքնաղ ամերիկուհին
 1962 — Սատանան և տասը պատվիրանները
 1963 — Մեղեդին՝ ներքնահարկից
 1963 — Ծույլերի տոնավաճառը / La Foire aux cancres
 1964 — Առա՛ջ, Ֆրանսիա / Allez France!
 1964 — Սպասասրահ / Les pas perdus 
 1967 — Ապուշը Փարիզում / Un idiot à Paris
 1967 — Երանելի Ալեքսանդրը
 1969 — Ոսկի այրին / Une veuve en or
 1969 — Օվերնցին և ավտոբուսը
 1970 — Չի խմում, չի ծխում, թմրանյութեր չի ընդունում, բայց խոսում է
 1970 — Ալֆրեդի դժբախտությունը
 1970 — Հատում
 1971 — Գիշերադեմին
 1971 — Ժան Ռենուարի փոքրիկ թատրոնը / Le Petit Théâtre de Jean Renoir
 1972 — Ցմահ ռենտա / Le Viager
 1972 — Սև կոշիկով բարձրահասակ շիկահերը
 1972 — Բուրժուազիայի համեստ հմայքը
 1974 — Բարձրահասակ շիկահերի վերադարձը
 1974 — Դյուպոն Լաժուա
 1974 — Ինչպես հաջողել, երբ հիմար ու լացկան ես / Comment réussir quand on est con et pleurnichard
 1974 — Սավանը չունի գրպան / Un linceul n’a pas de poches
 1977 — Յոթերորդ վաշտը լուսնալույսի տակ / La Septième Compagnie au clair de lune
 1977 — Ալիսա, կամ՝ Վերջին փախուստը / Alice ou la Dernière Fugue — 
 1978 — Վիոլետա Նոզիե / Violette Nozière
 1979 — Սառը խորտիկներ
 1980 — Բանկիրուհին / La Banquière
 1980 — Տղամարդու գործ / Une affaire d’hommes
 1980 — Տուրի քահանան / Le Curé de Tours 
 1981 — Չափազանց ուժեղ սեր
 1981 — Կաղամբապուր
 1982 — Գի դը Մոպասան / Guy de Maupassant
 1982 — Թշվառները / Les Misérables 
 1986 — Փախստականներ
 1986 — Հետևեք իմ հայացքին / Suivez mon regard
 1988 — Մանժկլու / Mangeclous
 1989 — Անակնկալ հյուրը / L’Invité surprise
 1990 — Իմ մոր ամրոցը
 1991 — Շնորհակալություն, կյա՛նք / Merci La Vie
 1991 — Սպիտակ թագուհին / La Reine blanche
 1992 — Տհասների պարահանդեսը / Le Bal des casse-pieds
 1993 - Ժերմինալ

Կինոմրցանակներ 
 1995 - 7 d'Or - Օնորե դը Բալզակի «Էժենի Գրանդե» վեպի հիման վրա նկարահանված ֆիլմում դերակատարման համար
 1994 - Սեզար՝ որպես պատվո մրցանակ Honorary César Award
 1992 - Սեզար՝ Բերտրան Բլիեի «Շնորհակալություն, կյա՛նք» ֆիլմում տղամարդու երկրորդական դերի լավագույն կատարման համար
 1983 - Սեզար՝ Վիկտոր Հյուգոյի «Թշվառները» վեպի հիման վրա Ռոբեր Օսեյնի նկարահանած ֆիլմում տղամարդու երկրորդական դերի՝ Տենարդիեի դերի լավագույն կատարման համար

Անվանակարգեր, որոնցում ներկայացվել է մրցանակի 
 1988 - César Award for Best Actor for the film Miss Mona
 1987 - César Award for Best Actor in a Supporting Role for the film Les Fugitifs
 1979 - César Award for Best Actor for the film Le sucre
 1979 - César Award for Best Actor in a Supporting Role for the film Le sucre

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 

«Սեզար» մրցանակի դափնեկիրներ
Ֆրանսիացի դերասաններ
Ֆրանսիացի սցենարիստներ
Թատրոնի ֆրանսիացի դերասաններ
Ֆրանսիացի կինոդերասաններ
Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ
Հեռուստատեսային դերասաններ