Ալեքսանդր Տալիզինի տուն

Ալեքսանդր Տալիզինի տուն (), կլասիցիզմի ոճի ճարտարապետության բնակելի հուշարձան Մոսկվայում։ Գտնվում Վոզդվիժենկա փողոցում։ Մշակութային ժառանգության դաշնային նշանակության օբյեկտ է։ Ա. Վ. Շչուսևի անվան ճարտարապետության պետական թանգարանի գտնվելու վայրն է։

Պատմություն 
Հողակտորի պատմությունը հայտնի է 1620-ական թվականներից, երբ տարածքը բաժանվել է Պեչորայի վանքի և ազնվական Ի. Պիսեմսկու միջև։ XVII դարի կեսերին այստեղ գտնվում էր բոյար Իվան Միլոսլավսկու դաստակերտը։

1659 թվականին այստեղ եղել է Նոր դեղագործարանը։ 1670-ական թվականներին սկսվել է ակտիվ շինարարություն, որի ղեկավարն էր Գուրի Վարֆոլոմեևը։ Ստեղծվել է Սեղանատուն, որը տեղակայված էր Ստարովագանկովսկի նրբանցքի երկայնքով։

XVIII դարի սկզբին տան սեփականատեր է դարձել դիվանագետ Վասիլի Դոլգորուկովը։ Ենթադրվում է, որ նրա օրոք է կառուցվել «Այգեպանի տունը»։ Վասիլի Դոլգորուկովի ձերբակալությունից հետո տարածքի տիրապետումն անցել է «վրաց Վախթանգ թագավորին»։ Այդ ժամանակ կառուցվել է քարե տունը (ենթադրաբար Պյոտր Երոպկինի նախագծով)։

Հրաժարականից հետո Վոզդվիժենկայի հողակտորն իշխան Գեորգի Բագրատիոնից գնել է գաղտնի խորհրդական Ալեքսանդր Ֆեոդորովիչ Տալիզինը։ Ենթադրաբար Մատվեյ Կազակովի նախագծով 1787 թվականին կառուցվել է երկու կողաշենքերով եռահարկ տուն։ Նրա ճակատը պատկերված է Կազակովի «Ճարտարապետական ալբոմներում»։

1805 թվականին սնանկացած գեներալ Ստեպան Տալիզինը շինությունը վաճառել է վաճառական Միխայիլ Ուստինովին։ Շինությունը վերակառուցվել է. հայտնվել են երկհարկանի անցումներ հիմնական տան և կողաշենքերի միջև, ամպիր ոճի զարդեր ճակատին։ Ուստինովների օրոք առանձնատունը դարձել է Մոսկվայի մշակութային սալոններից մեկը, որն այցելել են ճանաչված անձինք։

1845 թվականին շենքի սեփականատերը դարձել է Ռուսական կայսրության ֆինանսների նախարարությունը, որն այն փոխանցել է Մոսկվայի գավառական գանձատանը և Մոսկվայի արքունական պալատին։ 1890-ական թվականներին շինության կողային մասերի վերևում հայտնվել է երրորդ հարկը։ Այս տեսքով դաստակերտը պահպանվել է մինչև մեր օրերը։

1920 թվականին առանձնատանը տեղակայվել են ՌԿԿ կենտկոմի քարտուղարությունը և Իոսիֆ Ստալինի ու նրա քարտուղարների աշխատասենյակները։ 1930-ական թվականներին դաստակերտում գործել է հանրակացարան, այնուհետև՝ կոմունալ բնակարաններ։

Հայրենական մեծ պատերազմից հետո ճարտարապետական շինության մի մասը հանձնվել է Ա. Վ. Շչուսևի անվան ճարտարապետության պետական թանգարանին։

Ծանոթագրություններ

Աղբյուրներ 
 Дом Талызина — Знаменитые и известные исторические здания и дома Москвы 
 ДЕПАРТАМЕНТ КУЛЬТУРНОГО НАСЛЕДИЯ ГОРОДА МОСКВЫ — Дом Талызина: главный дом и флигель во дворе с полуциркульной стеной, дом садовника, 1787 г., арх. М.Ф. Казаков. Палаты Государева Аптекарского двора, XVII в. 

Մոսկվայի շենքեր և կառույցներ