Պապի պալատ (Ավինյոն)

Պապի պալատ (), պատմա-ճարտարապետական հուշարձան Ֆրանսիայի Ավինյոն քաղաքում։ 1995 թվականից ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության օբյեկտ է, Եվրոպայի ամենամեծ գոթական պալատներից մեկը։ Պապի պալատ է այցելում տարեկան 650.000 այցելու, այստեղ կազմակերպվում է ամենամյա թատերական փառատոն։

Պատմություն 

Ավինյոնը Հռոմի պապերի նստավայր է դարձել 1309 թվականին, երբ գասկոնցի Բերտրան դե Գոտը, ով որպես պապ հայտնի է Կլիմենտ V անունով, տեղափոխվեց Ավինյոն այն բանից հետո, երբ Բոնիֆացիոս VIII պապը տեղի տվեց Ֆրանսիայի թագավոր Ֆիլիպ IV Գեղեցիկի հետ ունեցած կոնֆլիկտում։ 1348 թվականին Կլիմենտ V պապը ձեռք է բերում քաղաքը, որ պատկանում էր Պրովանսի կոմսերին։ Ավինյոնում պապերն ավելի ապահով էին զգում, քան անհանգիստ Հռոմում, որտեղ սուր բախումներ էին ընթանում ազնվական տոհմերի միջև։ Բացի այդ` Պապական մարզը Իտալիայի կենտրոնում այն ժամանակ փաստացի անկում էր ապրել։ Կաթոլիկ եկեղեցու ղեկավարների հաստատումը այս քաղաքում (1309-1377) սկսեց կոչվել «Պապերի ավինյոնյան գերություն»։

Ավինյոնյան առաջին պապերը` Կլիմենտ V-ը և Հովհաննես XXII-ը, ապրել են դոմինիկյան վանքում, սակայն հետագայում Բենեդիկտոս XII-ի օրոք (1334-1342) սկսվում է եպիսկոպոսական հին պալատի վերակառուցումը, ինչը շարունակվում է նաև հետագա պապերի օրոք։ Պալատը կառուցվում է քաղաքի հյուսիսային մասում` զառիթափ լանջերով բլրի վրա, որտեղից գեղեցիկ տեսարան էր բացվում Ռոն գետի վրա։ Շինությունը բաղկացած էր երկու մասից` հին և նոր պալատներից։ Շինարարության ավարտին նրանց ընդհանուր մակերեսը կազմում էր 11.000 մ²։ Պալատի կառուցման համար ծախսվում է պապական եկամուտների մեծ մասը։

Հին պալատը կառուցվել է Բենեդիկտոս XII-ի հրահանգով ճարտարապետ Պիեռ Պուասոն Միրեպոյի նախագծով։ Պապը հրամայում է քանդել եպիսկոպոսական հին պալատը և նրա տեղում կառուցել ավելի մեծ շինություն` ամրոցային հզոր պատերով, վանքով և աշտարակներով։ Կլմենտ VI-ի, Ինոկենտի VI և Ուրբան V-ի օրոք ամրոցը մի քանի անգամ վերաշինվել ու ընդարձակվել է։ Այդպես կառուցվում է ևս մեկ խոշոր շինություն` Նոր պալատը` պապական պատարագների համար նախատեսված ժամատնով։ Եվս երկու աշտարակ կառուցվում են Ինոկենտի VI-ի օրոք; Ուրբան V-ը ավարտում է ներքին բակի շինարարությունը (հայտնի է «Պատվավոր լեգեոնի ատյան» անունով)։ Շենքի ինտերիերը ճոխ զարդարվում է ֆրեսկոներով, գոբելեններով, նկարներով, քանդակներով և փայտե առաստաղներով։

Պապերը լքում են Ավինյոնը 1377 թվականին` վերադառնալով Հռոմ, սակայն դա նոր պառակտումների տեղիք է տալիս, քանի որ պապի հակառակորդներ Կլիմենտ VII-ը և Բենեդիկտոս XIII-ը Ավինյոնի պալատը դարձնում են իրենց նստավայրը մինչև 1408 թվականը։ Նրանց տապալումից հետո անգամ պալատը մի քանի տարի գտնվում էր նրանց կողմնակիցների ձեռքում նույնիսկ պաշարումից հետո։ 1433 թվականին պալատը անցնում է պապական ենթակայության։

1789 թվականին` Ֆրանսիական մեծ հեղափոխության ժամանակ, պալատը գրավվում ու կողոպտվում է ապստամբների կողմից, իսկ 1791 թվականին դառնում է հակահեղափոխականների զանգվածային գլխատման վայր։ Նապոլեոնի օրոք պալատի շինություններն օգտագործվոմ են որպես զորանոցներ և բանտեր։ Երրորդ հանրապետության սկզբնական շրջանում, երբ երկրում իշխում են հակակրոնական տրամադրությունները, պալատի փայտյա ինտերիերը օգտագործվում է ձիանոցների համար, իսկ ֆրեսկոները ծեփվում են։

1906 թվականին ֆրանսիական իշխանությունները վերանորոգում են Պապի պալատը` այնտեղ ձևավորելով ազգային թանգարան։

Ներկայումս զբոսաշրջիկների այցելությունների համար բաց է պալատի շինությունների մեծ մասը։ Բացի դրանից` այստեղ կա հանդիսությունների մեծ սրահ։ Պալատում է պահվում Վոքլյուզ դեպարտամենտի արխիվը։ Պալատից վերև գտնվում է Ավինյոնի տաճարը։

Պատկերասրահ

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Պաշտոնական կայք
 Ուղևորություն Պապի պալատ և Ավինյոն

Ֆրանսիայի պալատներ
Համաշխարհային ժառանգություն Ֆրանսիայում
Ֆրանսիայի պատկերասրահներ
Ֆրանսիայի դղյակներ
Ֆրանսիայի եկեղեցիներ
Ֆրանսիայի թանգարաններ
Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտներ այբբենական կարգով
Ֆրանսիայի շենքեր և կառույցներ
Ղեկավարների նստավայրեր