Տերենս Հենբերի Ուայթ

Տերենս Հենբերի Ուայթ (, ), անգլիացի գրող, համաշխարհային ճանաչում է ձեռք բերել Արթուր թագավորի լեգենդի մոտիվներով գրած ստեղծագործությունների շնորհիվ։

Կենսագրություն 
Ուայթը ծնվել է Հնդկաստանի խոշորագույն քաղաքներից մեկում՝ Բոմբեյում՝ ոստիկանության փոխգնդապետ Գարիկ Հենբերի Ուայթի և Կոնստանս Էդիթ Ասթոնի ընտանիքում։ Ունեցել է դժվար մանկություն։ Նրա հայրը եղել է ալկոհոլամոլ, իսկ մայրը սառը վերաբերմունք ուներ նրա նկատմամբ։ Ծնողներն ամուսնալուծվել են, երբ նա 14 տարեկան էր։

Ավարտել է Քեմբրիջի համալսարանի Քուինս քոլեջը () և ձեռք բերել անգլերեն լեզվի բակալավրի աստիճան։ Դրանից հետո՝ նախքան պրոֆեսիոնալ գրող դառնալը, որոշ ժամանակ ուսուցանել է անգլիական Սթոու քաղաքում։ Ուայթը հափշտակված բնասեր էր, ով հետաքրքրված էր որսորդությամբ, ձկնորսությամբ, թռիչքներով և ճուռակի որսորդությամբ։

Տերենս Ուայթը մահացել է 1964 թվականի հունվարի 17-ին սրտի կաթվածից Պիրեյոսում (Հունաստան) գտնվող նավի տախտակամածին, երբ վերադառնում էր ԱՄՆ-ում վարած դասախոսությունների կուրսերից։ Թաղված է Աթենական Առաջին գերեզմանատանը ():

Անհատականություն  
Տերենս Ուայթը ագնոստիկ էր, ամբողջ կյանքում դժվարություններ է ունեցել մարդկանց հետ շփվելիս և մինչև կյանքի վերջը չարաշահել է ալկոհոլը։ Յորները նրա մասին գրել է.  
Ուայթը ամուսնացած չէր, ինչը առիթ հանդիսացավ, որ նրա մահվանից հետո մի շարք լրագրողներ և գրողներ վարկած առաջադրեն նրա սեռական ոչ ավանդական կողմնորոշման վերաբերյալ։ Այդուհանդերձ, նրա գրական գործակալը հերքեց այդ հայտարարությունները՝ մատնանշելով այդ վարկածն առաջ քաշած լրագրողի կանխակալությունը և ընդգծելով վարկածը հաստատող փաստերի ոչ բավարար քանակը։

Ստեղծագործություններ 
Ուայթին առավել մեծ հռչակ բերեց նրա «Անցյալի և ապագայի արքան» ստեղծագործությունը ()՝ վիպաշար, որը վերապատմում է պարոն Թոմաս Մելորի «Արթուրի մահը» ստեղծագործությունը։ Այն հանդիսանում է Արթուր արքայի մասին հայտնի լեգենդի մեկնությունը։ Շարքի մեջ մտնում են հետևյալ պոեմները

Քառահատոր 
 «Թուրը քարի մեջ»  (, 1938)
 «Օդի և խավարի տիրուհին» (, սկզբնական անվանումը՝ «Անտառային կախարդուհի», , 1939)
 «Հանցանք գործած ասպետը» (, 1940)
 «Մոմը քամու վրա» (, վեպը գրվել է 1940-ականների սկզբին, բայց հրատարակվել է միայն քառահատորյակի առաջին տպագրության ժամանակ՝ 1958 թվականին)։

Հետմահու տպագրվել է շարքի 5-րդ հատորը (1942), որը մերժվում էր հրատարակիչների կողմից հեղինակի պացիֆիստական հայացքների պատճառով։

 «Մերլինի գիրքը» (, 1977)

«Մերլինի գիրքը» ստեղծագործության շատ հատվածներ Ուայթը զետեղել է «Անցյալի և ապագայի արքան» գրքի առաջին և չորրորդ մասերում։ Բրոդվեյական հայտնի «Կամելոտ» մյուզիքլը հիմնված է Ուայթի քառահատորյակի վրա։

Ուայթը գրել է նաև մի շարք այլ գրքեր, որոնցից որոշները հրատարակվել են կեղծանունով.
 «Միսիս Մեշեմի հանգստությունը» (), գրքում մի փոքրիկ աղջիկ հանդիպում է լիլիպուտների խմբին, որոնք ապրում էին նրա տնից ոչ հեռու, ինչպես Ջոնաթան Սվիֆթի «Գուլիվերի ճանապարհորդությունները գրքում»։
 «Տերը» (, 1958), գործողությունները տեղի են ունենում Մեծ Բրիտանիայի Ռոկոլ կղզում։
 «Հավաբազե ճուռակը» (), պատմվածք՝ նվիրված Ուայթի անհաջող փորձին, երբ նա փորձել է ճուռակին սովորեցնել որսկան թռչուններին առանձնացնելու և նախապատրաստելու ավանդույթը։
 «Գոդսթոուն և Բլակիմոր» (), գիրքը պատմում է Իռլանդիայում արված ճանապարհորդությունների մասին։
 «Իմ ոսկորները Անգլիայում են» (), պատմավեպ է։
  «Սկանդալի դարաշրջան» () և «Բամբասողը» (), սրանք էսսեների հավաքածուներ են 18-րդ դարի Անգլիայի մասին։

Զանգվածային մշակույթի մեջ 
 «X մարդիկ 2» ֆիլմում («X2», 2003, ռեժիսոր՝ Բրայան Սինգեր) երկու անգամ հղում է տրվում Տերենս Ուայթի «Անցյալի և ապագայի թագավորը» գրքին։ Սկզբում Իեն Մաք Քելենի հերոս Էրիկ Լենշերը (Մագնետո) «պլաստմասե» բանտում կալանավորված ժամանակ կարդում է վեպը, այնուհետև ֆիլմի վերջում Պատրիկ Ստյուարտի հերոսը՝ պրոֆեսոր Չարլզ Քսավյեն, հարցնում է իր աշակերտներին՝ արդյոք նրանք կարդացել են այդ գիրքը։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն

Արտաքին հղումներ 
 «England Have My Bones» Հեղինակը պաշտոնական կայքը 
 Ուայթը անգլերեն Wikiquote-ում
 Սերգեյ Կուրի «Արթուր Թագավորը XX դարի աչքերով (Տերենս Ուայթի քառահատորյակի մասին)» , «Время Z» 2012

Անգլիացի գրողներ
Անգլիացի վիպասաններ
Անգլիացի սցենարիստներ
Գիտաֆանտաստիկ գրողներ
20-րդ դարի անգլիացի վիպասաններ
Սրտի կաթվածից մահացածներ