Լուիզա Բյուխներ

Լուիզա Բյուխներ (, ), գերմանացի գրող, սուֆրաժիստուհի։ Գրող Գեորգ և փիլիսոփա Լյուդվիգ Բյուխներների քույրը։

Կենսագրություն 
Լուիզա Բյուխները ծնվել է 1821 թվականին Դարմշտադտում, բժշկի ընտանիքում։ Գրեթե բոլոր Բյուխներ եղբայրներն ու քույրերը տարբերվում էին իրենց բացառիկ ունակությունների և տաղանդների շնորհիվ։ Նրա եղբորորդին է եղել քիմիկոս-գյուտարար Էրնստ Բյուխները (1850-1924)։ Մանուկ հասակում դժբախտ պատահարի հետևանքով լուրջ վնասվածքներ է ստացել և տառապել ողջ կյանքի ընթացքում։ Ինքնուս է, ընդհանուր գիտելիքներ է ձեռք բերել, հատկապես գրականության, դիցաբանության, պատմության և օտար լեզուների բնագավառներում։ Ծնողների մահից հետո ապրել է չամուսնացած քրոջ՝ Մաթիլդայի (1815-1888) հետ, նույն տանը, որտեղ եղբայրը՝ բժիշկ Լյուդվիգ Բյուխները՝ օգնելով նրանց տնային աշխատանքներում։

1855 թվականին անանուն կերպով հրատարակվել է կանանց իրավունքների պաշտպանության մասին «Die Frauen und ihr Beruf» աշխատանքը։
Ավելի ուշ գրել է վեպեր, ճանապարհորդական գրառումներ և բանաստեղծություններ։ Եղբոր՝ Ալեքսանդրի հետ միասին թողարկել է բանաստեղծությունների մեծ հավաքածու։

Ֆաննի Լևալդի և Լուիզա Օտտո-Պետերսի հետ միասին համարվում են 19-րդ դարի կանանց շարժման հիմնադիրներից մեկը։

Ընտրված մատենագիտություն 
 Die Frauen und ihr Beruf: Ein Buch der weiblichen Erziehung, 1855
 Dichterstimmen aus Heimath und Fremde. Für Frauen und Jungfrauen ausgewählt, 1859
 Aus dem Leben. Erzählungen aus Heimath und Fremde, 1861
Aus dem Leben. Erzählungen aus Heimath und Fremde, 2007, ISBN 978-3-940075-05-5
 Frauenherz., 1862
 Neuausgabe: Frauenherz, 2009. ISBN 978-3-839143-84-1
 Das Schloß zu Wimmis, (վեպ, 1864)
 Weihnachtsmärchen, 1868
 Weihnachtsmärchen aus Darmstadt und dem Odenwald, 1980
Weihnachtsmärchen, 2006. ISBN 978-3-938824-13-9
 Praktische Versuche zur Lösung der Frauenfrage, 1870
 Ein Dichter. Novellenfragment., 1965
 Gebildet, ohne gelehrt zu sein: Essays, Berichte und Briefe, 1991
 «Feder und Wort sind Euch gegeben, so gut wie dem Manne!», 2004

Հիշատակ 
 Դարմշտադտի գրադարանը կոչվում է Լուիզա Բյուխների անունով 
 2012 թվականին Գերմանիայում ստեղծվել է Լուիզա Բյուխների անվան լրագրողական մրցանակ

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 
 Произведения Луизы Бюхнер в каталоге Немецкой национальной библиотеки

Սուֆրաժիստներ
Գերմանացի գրողներ
Գերմանացի բանաստեղծներ
Գերմանացի կին գրողներ