Շոգեբաղնիք (մուլտֆիլմ)

Շոգեբաղնիք, լիամետրաժ մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ։ Նկարահանվել է 1962 թվականին ռեժիսորներ Սերգեյ Յուտկևիչի և Անատոլի Կարանովիչի կողմից Վլադիմիր Մայակովսկու նույնանուն պիեսի հիման վրա։

Կինոքննադատների կարծիքով 1960-ական թվականներին ընկերության կողմից թողարկված ֆիլմերի շարքում այս ֆիլմն առավել հարուստ է տեխնոլոգիական և ստեղծագործական հայտնաբերումներով, որոնք, իրենց հերթին լիովին թարմացրել են տիկնիկային ֆիլմի հնարքների պաշարը։

Ֆիլմի ստեղծման համար օգտագործվել է կինոկոլաժի մեթոդը, որն իր մեջ ներառում է այնպիսի հնարքներ, ինչպես՝ փաստագրական դրվագներ, նկարված և տիկնիկային մուլտիպլիկացիա, ինչպես նաև իրական դերասանների խաղ։

Սյուժե 
Արդեն շատ վաղուց և անհաջող կերպով ժամանակի մեքենայի ստեղծողները՝ Չուդակովն ու Վելոսիպեդկինը, փորձում են գնալ կառավարման և համաձայնեցման ղեկավարի՝ ընկեր Պոբեդոնոսիկովի մոտ։ Նրանց անընդհատ ուղարկում են առաջ ու հետ, ձախ և աջ, իսկ երբ հայտնվում են Պոբեդոնոսիկովի աշխատասենյակի դռների մոտ, նրանց կանգնեցնում է քարտուղար Օպտիմիստենկոն։ Լսելով նրանց հայտնագործության մասին՝  անգլիացի զբոսաշրջիկ Պոնտ Կիչը իր թարգմանչուհու՝ Մեզալյանոսովայի և «Կոկուսի» նախագահի՝ Իվան Իվանովիչի հետ նա գալիս է նկուղ, որտեղ չարչարվում էին գյուտարարները։ Այլազգի երիտասարդով հիացած Իվան Իվանովիչը գյուտարարներին առաջարկում է իրենց հայտնագործությունը վաճառել Պոնտ Չիկին։ Չուդակովը ցույց է տալիս մեքենայի գործողությունները։ Նրա մեջից դուրս է գալիս ապագայից ուղարկված նամակ։ Պոնտ Չիկը ամեն ինչ լուսանկարում է։ Բայց գյուտարարները հրաժարվում են գումարից և լուսավորում են ժապավենը՝ փչացնելով այն։

Նրանք նորից փորձում են գնալ Պոբեդոնոսիկովի մոտ, որը մեքենագրուհուն իր հիմար մտքերն էր թելադրում։ Բայց գյուտարարների դիմումի վրա դրված էր համաձայնեցման և կառավարման գլխավոր վարիչի մակագրությունը՝ «մերժել»։ Չնայած բոլոր խոչընդոտներին՝ ժամանակի մեքենան աշխատում է։ Նրա մեջից հայտնվում է ֆոսֆորային կինը՝ 2030 թվականի պատվիրակը։ Ապագա դար ուղևորվելու համար նա լիազորված էր ընտրել լավագույններին։ Բոլոր բյուրոկրատները, չինովնիկներն ու սրիկաները ցանկանում են ընդգրկվել այդ ճանապարհորդության մեջ։ Բայց ընտրության գործընթացը խիստ էր, և շուտով մեկնարկում է թռիչքը։ Արագորեն երևում են անցած տարիների իրադարձությունները՝ ավարտվելով տիեզերագնացի հաղթական թռիչքով։ Իսկ մուլտֆիլմի բացասական կերպարները հայտնվում են աղբամանում։

Ստեղծողներ 
 Սցենար և բեմադրում - Սերգեյ Յուտկևիչ, Անատոլի Կարանովիչ
 Օպերատոր - Միխայիլ Կամենեցկի
 Նկարիչ - Ֆելիքս Զբարսկի
 Կոմպոզիտոր - Ռոդիոն Շչեդրին
 Ձայնային օպերատոր - Բորիս Ֆիլչիկով
 Մոնտաժող - Լիդիա Կյակշտ
 Երկրորդ նկարիչ - Վալենտինա Վասիլենկո
 Տիկնիկավարներ - Վլադմիր Պուզանով, Մարիա Պորտնայա, Յուրի Կլեպացկի
 Նկարիչ-մուլտիպլիկատոր - Վյաչեսլավ Կոտյոնոչկին
 Տեքստը կարդում են - Եկատերինա Ռայկինա, Արկադի Ռայկին 
 Համակցված նկարահանումների օպերատոր - Բորիս Արեցկի
 Նկարված մուլտիպլիկացիայի օպերատոր - Նիկոլայ Գրինբերգ
 Ռեժիսորի օգնական - Մ. Ռապոպորտ
 Օպերատոի օգնական - Ա. Շիկ
 Աղմկային ձևավորում - Ա. Բարանով
 Գրական խորհրդատու - Վասիլի Քաթանյան
 Խմբագիր - Բորիս Վորոնով
 Տիկնիկների և դեկորացիաների հեղինակներ - Վ. Կուրանով, Վ. Կալաշնիկովա, Պավել Գուսև, Վլադիմիր Աբբակումով, Վալերի Պետրով, Բորիս Կարավաև, Օլեգ Մասաինով, Վ. Չերնիխով, Վերա Չերկինսկայա, Վլադիմիր Ալիսով, Պավել Լեսին, Սեմյոն Էտլիս՝ Ռոման Գուրովի գլխավորությամբ
 Ֆիլմերի ստեղծման պրոդյուսերական նվագախումբ (դիրիժոր՝ Էմին Խաչատրյան, մեներգիչ՝ Արթուր Էյզեն)

Լրացուցիչ փաստեր 
Մուլտֆիլմում հայտնվող ֆոսֆորային կինը ստեղծված է Պիկասոյի նկարների հիման վրա։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 
 Ս.Վ. Ասենին։ Էկրանի հրաշագործները։ Որոնումների ուղղությունները։ Վ. Մայակովսկու «Շոգեբաղնիք»-ը էկրանին

«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Սերգեյ Յուտկևիչի ֆիլմեր