Միքայել Վոլկեյնշտեյն

Միքայել Վոլկեյնշտեյն (), խորհրդային ֆիզիկոս-քիմիկոս և կենսաֆիզիկոս,  РАН-ի թղթակից անդամ։

Կենսագրություն 
Ծնվել է 1912 թվականի հոկտեմբերի 10(23)-ին Սանկտ Պետերբուրգում, հրեական ինտելիգենտ ընտանիքում։ Նրա հայրը` հայտնի բանաստեղծ, դրամատուրգ, թատերական քննադատ և սցենարիստ Վլադիմիր Միքայելի Վոլկեյնշտեյնն էր։ Մայրը` Մարիա Միքայելի Վոլկեյնշտեյնը (1883-1961), Գնեսինների անվան ինստիտուտում դաշնամուրի դասախոս էր։ Ավարտել է ՄՊՀ-ի  ֆիզիկայի ֆակուլտետը (1935): Ղեկավարում էր ԽՍՀՄ-ի գիտությունների ակադեմիայի մոլեկուլային կենսաբանության ինստիտուտի կենսապոլիմերներ ֆիզիկայի լաբորատորիան, գլխավորել է ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիայի կենսաֆիզիկայի ինստիտուտի բաժինը, ֆիզիկայի ամբիոնի կենդանի համակարգերի Մոսկվայի ֆիզիկա-տեխնիկական ինստիտուտի պրոֆեսոր էր ։ Մոլեկուլային սպեկտրոսկոպիայի, ֆիզիկայի մակրոմոլեկուլների, մոլեկուլային կենսաֆիզիկայի բնագավառների մասնագետ էր։ Կենսաֆիզիկայի ընդհանուր խնդիրների վերաբերյալ տեսական սեմինարի վարիչ (1967-1991)։ 1966 թվականի  հուլիսի 1-ին ընտրվել է ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամ։ 1950-ական թվականներին հիմք դրեց վիճակագրական ֆիզիկայի մեթոդների կիրառմանը, պոլիմերների գիտությանը։ Մշակել է պոլիմերային շղթաների կառուցվածքային վիճակագրությունը, որն առաջին անգամ հանգեցրեց պոլիմերային կծիկների չափերի քանակական տեսությանը և պոլիմերային շղթաների ճկունության բնութագրիչներին։ Մոլեկուլների տատանողական սպեկտրերի ինտենսիվության տեսության հեղինակը զարգացրեց մակրոմոլեկուլների վիճակագրական ֆիզիկան այսպես կոչված ` շրջադարձային-իզոմերական տեսության հիման վրա, իրականացրել է մոլեկուլների, պոլիմերների և բիոպոլիմերների կառուցվածքի և հատկությունների տեսական և փորձարարական ուսումնասիրություններ։ 1960-ականների սկզբին նա սկսեց ուսումնասիրել մոլեկուլային կենսաբանության և կենսաֆիզիկայի բնագավառները։ Այստեղ նա զգալի ներդրում է ունեցել սպիտակուցային-ֆերմենտների կողմից կատալիզի ֆիզիկայի մեջ և փաստորեն դարձել է բիոինֆորմատիկայի հիմնադիրներից մեկը։ Հիմնադրել է գիտական դպրոց մակրոմոլեկուլային ֆիզիկայի և կենսաբանական ֆիզիկայի բնագավառում։ 1955 թվականին ստորագրել է «Նամակ երեք հարյուր»-ը։ 1960-1970-ական թվականներին Ա. Ի. Կիտայգորոդսկիի հետ հանդես է եկել «տեսականորեն հիմնավորում» կեղծ գիտության չափանիշով, հետագայում քննադատության է ենթարկել Վ. Ի. Կուզնեցովը։ 1975 թվականին հրատարակել է «գիտական շարադրություն կեղծ ուսմունքի մասին»։ Թաղվել է Տրոեկուրովսկի գերեզմանատանը։

Ընտանիք 
 Առաջին կինը- բանաստեղծուհի Նադեժդա Դավիդովի Վոլպինն էր։
 Երկրորդ կինը- Ստելլա Իոսիֆովի Ալենիկովան (1916-1992), իսպաներեն թարգմանիչ։
 Տղան- Վլադիմիր Ալինիկովը (ծնվել է 1948 թվականին), կինոռեժիսոր։
 Աղջիկը- Մարիյա Միխաիլովնա Վոլկեյնշտեյն (ծնվել է 1953), բիոֆիզիկ, սոցիոլոգ, «Validata» ընկերության ղեկավարը։ Նրա տղան Միքայել Ֆիշմանը-լրագրող-միջազգայնագետ։

Ստեղծագործություններ 
 Մոլեկուլների տատանումները:Т. 1-2, - Մ.-Լ., 1949 (Մ.Ա. Էլյաշեվիչի և Բ.Ե. Ստեփանովի հետ)։
 Մոլեկուլային օպտիկա-Մ.‒Լ., 1951:
 Մոլեկուլների կառուցվածքը և ֆիզիկական հատկությունները-Մ.-Լ., 1955:
 Պոլիմերային շղթաների կազմաձևման վիճակագրություն։ - Մ.-Լ., 1958
 Մոլեկուլներ և կյանք։ Մոլեկուլային կենսաֆիզիկայի ներածություն:- Մ.-Լ., 1965:
 Ֆիզիկայի ֆերմենտները։ - Մ.: 1967:
 Մոլեկուլային կենսաֆիզիկա։ - Մ.գիտություն , 1974:
 Բարդ համակարգերի կենսաֆիզիկա։ - Մ.:գիտություն , 1979:
 Տեսական բիոֆիզիկա։ - Մ.:գիտություն, 1983:
 Էնտրոպիա և տեղեկատվություն։ - Մ.:գիտություն, 1986:

Մրցանակներ և ձեռքբերումներ 
Երկրորդ աստիճանի ստալինյան մրցանակը (1950,  Մ.Ա. Էլյաշեվիչմ և Բ.Ի. Ստեփանովի հետ միասին) «Մոլեկուլների տատանումները» երկնիշ մենագրության համար (1949):

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Վոլկեյնշտեյնի ընտանեկան լուսանկարների ալբոմը  
 Կուզնեցով Վ. Ի. «գիտության պատմական փորձից » // Լրաբեր ՐԱՆ, том 73, № 9 с. 812—821 (2003)
 
 Կենսագրական տվյալներ  «Մոսկվայի համալսարանի տարեգրություն» կայքում
 Վ. Կ.Վաիհնշտեյն, Ի.Մ. Լիֆշից, Ա. Վ. Միգդալ, Օ. Բ.Պտիցն, Դ. Ս. Չերնաևսկի Միքայել Վլադիմիրովիչ Վոլկեյնշտեյն.Յոթանասունամյա տարեդարձ. //УФН, հատոր. 138, вып. 2,  1982 թվականի հոկտեմբեր, с. 348—350
 Բ. Զ. Վոլչեկ, Յ. Յա. Գոդլիբ Դասական և ռոմանտիկ //Թերթի Տրոիցկի տարբերակը , № 125, c. 7, «Գրապահարան», մարտի 26 2013 թվական
 Միքայել Վլադիմիրովիչ Վոլկեյնշտեյն:Հիշողություններ գործընկերներին և աշակերտներին:Նրա ծննդյան 100-ամյակի կապակցությամբ։ // Մ., 2012. Կազմողներ եւ խմբագիրներ դ. ֆ.-մ. ն., պրոֆ. Տ.Մ. Բիրշտեյն և կ. ֆ.-մ. ն. Ն. Ա. Շարանովա. (Հավաքածուն հրատարակվում է «Պոլիմերների և բիոպոլիմերների ֆիզիկայի ֆիզիկական խնդիրները» համառուսաստանյան համաժողովին,նվիրված Մ.Վ. Վոլկեյնշտենաի և Ա.Ա.Թագերի ծննդյան հարյուրամյակին։ Կոնֆերանսը տեղի է ունեցել 2012 թ. Հոկտեմբերի 15-17-ը Մոսկվայում INEOS RAS- ում ) 

Հոկտեմբերի 23 ծնունդներ
1912 ծնունդներ
Անձինք այբբենական կարգով
Սանկտ Պետերբուրգ քաղաքում ծնվածներ
Փետրվարի 18 մահեր
1992 մահեր
Մոսկվա քաղաքում մահացածներ
Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Ստալինյան մրցանակի դափնեկիրներ
Գիտնականներ այբբենական կարգով
Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով
Ռուս ֆիզիկոսներ
Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորներ
ԽՍՀՄ ԳԱ թղթակից անդամներ
Տրոեկուրովյան գերեզմանատանը թաղվածներ
20-րդ դարի ֆիզիկոսներ
Մոսկվայի պետական համալսարանի դասախոսներ
Ռուսաստանի ԳԱ թղթակից անդամներ
Խորհրդային քիմիկոսներ