Մաննոն Ույգուր

Մաննոն Ույգուր (իսկական ազգանունը՝ Մաջիև, ), խորհրդային ուզբեկ ռեժիսոր, դերասան, թատերագիր։ Ուզբեկական խորհրդային թատրոնի հիմնադիրներից։ Ուզբեկստանի ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1932)։

Կենսագրություն 
Մաննոն Ույգուրը ծնվել է 1897 թվականին Տաշքենդում։ Թատերական գործունեությունը սկսել է 1916 թվականից որպես «Տուրոն» (Տաշքենդ) խմբի սիրողական դերասան։ 1919 թվականին նա կազմակերպել և գլխավորել է Տաշքենդի Կարլ Մարքսի անվան ուզբեկական մասնագիտական ​​թատերախումբը, ներկայացումներին մասնակցել որպես դերասան։ 1924-1927 թվականներին սովորել է Մոսկվայի Ուզբեկստանի լուսավորության տանը կից դրամատիկական ստուդիայում։ Ավարտելուց հետո միացել է Խամզիի անվան թատրոնի խմբին, եղել թատրոնի ռեժիսոր և գեղարվեստական ​​ղեկավար։ Նպաստել է  ուզբեկական դերասանական դպրոցի ստեղծմանը։ Ույգուրի բեմադրած ներկայացումները տարբերվել են ճշգրիտ սոցիալական առանձնահատկություններով, վառ ազգային կոլորիտով, արտահայտչական միզանսցենով։ Ույգունն առանձնակի ուշադրություն է դարձրել բեմական խոսքին։ Գրել է կատակերգություններ («Թուրքմեն բժիշկը», 1918 թվական և այլն), ադրբեջաներենից ու թաթարերենից թարգմանել է պիեսներ։ Դասավանդել է Տաշքենդի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտում։

Մահացել է 1955 թվականի հոկտեմբերի 16-ին։ Թաղված է Տաշքենդի Չիգատայսկի գերեզմանատանը։

Գործունեություն

Դերասանկան աշխատանքներ
 «Թուրքմեն բժիշկը», Մ. Ույգուր, Էշիմկուլ
 «Բեգ և բատրակ», Խամզա Խակիմզադե Նիյազի, Գավուր
 «Խալիմա», Գուլյամ Զաֆարի, Ռախիմ

Ռեժիսորական աշխատանքներ 
 1919 թվական - «Բեգ և բատրակ», Խամզա Խակիմզադե Նիյազի
 1920 թվական - «Խալիմա», Գուլյամ Զաֆարի
 1929 թվական - «Երկու կոմունիստ», Կամիլ Յաշեն
 1932 թվական - «Դիմակը պատռված է», Զիննատ Ֆատխուլին
 1935 թվական - «Համլետ», Շեքսպիր
 1938 թվական - «Դավաճանները», Զիննատ Ֆատխուլին
 1944 թվական - «Ջալալեդդին», Շեյզադե
 1947 թվական - «Կյանքի երգ», Ույգուն
 1954 թվական - «Առաքելություններ», Սաբիր Աբդուլլա

Պարգևներ, մրցանակներ 
 Ուզբեկստանի ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1932)
 Ստալինյան 2-րդ աստիճանի մրցանակ (1949)
 Ուզբեկստանի ԽՍՀ Խամզիի անվան մրցանակ (1967 թվական՝ հետմահու)
 Լենինի շքանշան
 Աշխատանքային Կարմիր դրոշի շքանշան
 «Պատվո նշան» շքանշան
 «Անձնվեր աշխատանքի համար Մեծ հայրենական պատերազմի ժամանակ» մեդալ
 «Անձնվեր աշխատանքի համար» շքանշան (Ուզբեկստան) (2001 թվական՝ հետմահու)

Ծանոթագրություններ 

ԽՍՀՄ թատերական ռեժիսորներ
Ուզբեկ ռեժիսորներ
Ուզբեկ դերասաններ
Թատերագիրներ
Լենինի շքանշանի ասպետներ
Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Ստալինյան մրցանակի դափնեկիրներ
«Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ կատարած անձնվեր աշխատանքի համար» մեդալակիրներ