Արքայածաղիկ բլրակային

Արքայածաղիկ բլրակային (), շուշանազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

Նկարագրություն 
Սպիտակ, գնդաձև սոխուկով սոխուկավոր բույս է։ 12-20 սմ բարձրությամբ ցողունը մերկ է, ստորին մասում` անտերև, կեսից վերև՝ 4-6 հերթադիր նեղ նշտարաձև տերևներով։ 30-40 մմ երկարությամբ ծաղիկը բաց դեղին է, խոշոր և լայն զանգականման։ Տուփիկը օվալ գուրզաձև է և բութ եռանիստ։

Տարածվածություն 
Հայաստանում հանդիպում է Վերին Ախուրյանի, Շիրակի, Լոռու, Իջևանի և Սևանի ֆլորիստիկական շրջաններում։ Ընդհանուր արեալն ընդգրկում է Մեծ Կովկասը, Արևմտյան, Հարավարևմտյան, Կենտրոնական, Արևելյան և Հարավային Անդրկովկասը։

Էկոլոգիա 
Աճում է միջին լեռնային գոտուց մինչև ենթալպյան գոտի՝ ծովի մակարդակից 1700-2500 մ բարձրությունների վրա, ինչպես նաև կաղնու և կաղնու-բոխու անտառների եզրերին, բացատներում, կեչու կորաբուն անտառում և ենթալպյան մարգագետինների ժայռոտ տեղերում։ Ծաղկում է մայիս-հունիս ամիսներին, պտղաբերում՝ հունիս-օգոստոսին։

Պահպանություն 
Վտանգված տեսակ է։ Կովկասի էնդեմիկ բույսերից է։ Հայաստանում հայտնի է հինգ ֆլորիստիկական շրջաններում, սակայն ամենուրեք շատ հազվագյուտ է։ Տարածման շրջանի մակերեսը 5000 կմ²-ից պակաս է, բնակության շրջանի մակերեսը՝ 500 կմ²-ից պակաս։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված էր որպես ոչնչացման սպառնալիքի ենթակա տեսակ։ Ընդգրկված չէ CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պահպանվում է «Դիլիջան» ազգային պարկի տարածքում։

Ծանոթագրություններ 

Վտանգված տեսակներ
Բազմամյա բույսեր
Ծածկասերմեր
Փիփերթազգիներ
ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր