Անձխոտ Մարշալի

Անձխոտ Մարշալի (), ծխաբույսազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս, որը գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

Նկարագրություն 
10-15 սմ բարձրությամբ բազմամյա, գեղազարդային խոտաբույս է։ Արմատը գնդաձև է, անկանոն-անկյունավոր պալարով։ Ցողունային տերևները երկուսն են, հերթադիր, կրկնակի եռամասնյա՝ կազմված էլիպսաձև կամ երկարավուն ամբողջաեզր մասերից։ Ծաղիկները զիգոմորֆ են, խոշոր ծաղկակիցներով և խմբված ողկույզ ծաղկաբույլերում։ Բաժակը թաղանթանման է, վաղ թափվող։ Պսակը լավ արտահայտված երկար խթանով է,  տարբեր գույնի՝ դեղին, վարդագույն–դեղին, ծիրանագույնից մինչև սևավուն։ 1,5-2 սմ երկարությամբ տուփիկը երկարավուն է և կախված։ Սերմերը մանր են, սև փայլուն։

Տարածվածություն 
Հայաստանում հանդիպում է միայն Իջևանի ֆլորիստիկական շրջանում (Կողբ, Բերդ, Իջևան, Աչաջուր)։ Ընդհանուր արեալը ընդգրկում է Արևմտյան Նախակովկասը, Արևելյան Կովկասը, Կենտրոնական, Հարավարևմտյան և Հարավային Անդրկովկասը, Ղարաբաղը, Թալիշը, Հարավարևելյան Եվրոպան, Ղրիմը, Անատոլիան և Հյուսիսային Իրանը։

Էկոլոգիա 
Աճում է ծովի մակարդակից 500-1300 մ բարձրությունների վրա, ստորին և միջին լեռնային գոտիներում, կաղնու-բոխու անտառներում։ Ծաղկում է ապրիլ-մայիսին, պտղաբերում՝ մայիս ամսին։

Պահպանություն 
Վտանգված, հազվագյուտ տեսակ է։ Հանդիպում է Հյուսիսային Հայաստանում։ Տարածման շրջանի մակերեսը 5000 կմ²-ից պակաս է, իսկ բնակության շրջանի մակերեսը 500 կմ²-ից պակաս է։ Ընդգրկված չէ CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պահպանության միջոցառումներ չեն իրականացվում։

Ծանոթագրություններ 

Վտանգված տեսակներ
Ծածկասերմեր
Լոբազգիներ
ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր