Ռուդոլֆ Բալտայսվիլկս

Ռուդոլֆ Բալտայսվիլկս (, ), խորհրդային և լատվիացի թատրոնի դերասան և ռեժիսոր։

Կենսագրություն 
Ռուդոլֆ Բալտայսվիլկսը ծնվել է 1903 թվականի օգոստոսի 13-ին։

Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ եղել է փախստական, ապրել է Մոսկվայում, սովորել է  գիմնազիայում։ Լատվիա վերադառնալուց հետո, առանց գործից կտրվելու, անցել է դպրոցական կրթության լրիվ դասընթաց։ Լատվիական դրամատիկական դասընթացներ (1927) ստանալուց հետո եղել է դերասան Դաուգավպիսի լատվիական դրամայի թատրոնում (1927—1930), Լիեպայայի թատրոնում (1930—1933), Ազգային թատրոնում (1933—1940)։ Եղել է Երիտասարդ հանդիսատեսի թատրոնի տնօրենը և գեղարվեստական ռեժիսորը (1940—1941)։ Եղել է Ազգային թատրոնի դերասան ու ռեժիսոր (1941—1944), իսկ 1943 թվականից եղել է այդ թատրոնի ստուդիայի ղեկավարը։ Լատվիայի ազգային թատրոնում եղել է դերասանական արվեստի ուսուցիչ և արվեստի ու բեմադրության մասի ղեկավարը (1944—1951)։

Բալտայսվիլկսը աշխատել է երաժշտական կատակերգության թատրոնում (1951—1960), Դաուգավպիսի երաժշտական դրամայի թատրոնում (1960-1961)։ Եղել է Վալմիերսի դրամատիկական թատրոնի ճարտարագետը (1961—1964)։ 1955 թվականից սկսած մինչև ութսունական թվականների վերջերը համագործակցել է Վենտսպիլի թատրոնի հետ։

Առաջին անգամ ամուսնացել է դերասանուհի Լիդիա Ֆրեյմանի հետ, իսկ երկրորդ անգամ՝ գրող Իլզա Ինդրաինայի հետ։

Մահացել է 1995 թվականի դեկտեմբերի 1-ին։ Թաղված է Պրաուլիենի գերեզմանատանը։

Գործունեություն

Դերեր թատրոնում

Լիեպայի թատրոն 
 1932 — «Վիկտորիա և իր հուսարը» Պալ Աբրահամ — Գարֆ Ֆերի
 1932 — «Կամելիազարդ տիկինը» Ալեքսանդր Դյումայի որդի — Արման

Ազգային թատրոն 
 1933 — «Շաբաթ երեկո» Ռուդոլֆ Բլաումանիս — Լաուրիս
 1934 — «Տրինայի մեղքերը» Ռուդոլֆ Բլաումանիս — Յանուքս
 1934 — «Ձկնորսի որդին»  Վիլիս Լացիս — Ռոբերտ
 1935 — «Սիլմաչի դերձակների օրերը» Ռուդոլֆ Բլաումանիս — Կառլենս
 1935 — «Ամբոխի կուռքը» Վիլիս Լացիս — Լոցման
 1936 — «Քաղցր շշից» Ռուդոլֆ Բլաումանիս — Տաուկշտիս
 1936 — «Վալմիերսկի տղաները» Պաուլիսա Ռոզիտիսա — Ուպե
 1940 — «Կրակի մեջ» Ռուդոլֆ Բլաումանիս — Վիսկռելիս

Ուպիտայի անվան դրամատիկական թատրոն 
 1945 — «Անառակ որդին» Ռուդոլֆ Բլաումանիս — Պաուլս
 1945 — «Գայլեր և ոչխարներ» Ալեքսանդր Օստրովսկի — Ապոլոն Մուրզավեցկի
 1946 — «Անհանգիստ ծերություն» Լեոնիդ Ռախմանով — Կուպրիյանով
 1948 — «Շունը խոտ վրա» Լոպե դե Վեգա — Տրիստան
 1950 — «Երկիրը կանաչ է» Անդրեյ Ուպիտ — Իեշկա
 1950 — «Խելքից պատուհաս» Ալեքսանդր Գրիբոյեդով — Զագորեցկի
 1950 — «Ճարտարապետների ժամանակներ» Կաուդզիտե եղբայրներ — Դրեգբերկիս

Երաժշտական կատակերգության թատրոն 
 1952 — «Տրեմբիտա» Յուրիյա Միլյուտինա — Բոգդան Սուսիկ
 1952 — «Չղջիկ» Յոհան Շտրաուս (որդի) — Ֆալկ
 1954 — «Կապույտ լճերի երկրում» Ավրիդա Ժիլինովսկի և Էլինա Զալիտե — Քրիս Գրամզդա
 1955 — «Trejmeitiņas» Ա․ Վիլներ և Գ․ Ռեյխերտ — Քրիստիան
 1956 — «Հավայան ծաղիկ» Պալ Աբրահամ — Հարիսոն
 1959 — «Կլիվիյա» Ն․ Դոստալ — Վալդիվիո
 1960 — «Թռչուններ առանց ծովի» Դ․ Ռամանիս և Ա․ Կռուկլիս — Պեդրո

Ռեժիսորական աշխատանք

Լատվիայի պետական երիտասարդ հանդիսատեսի թատրոն 
 1941 — «Կապույտ և վարդագույն» Ալեքսանդր Բրուշտեին

Ազգային թատրոն 
 1942 — «Իմաստուն Մարիանա» Տ․ Վանգա
 1943 — «Էզերմալական կոկորդիլոս» Յանիս Յանսուդրաբինշ (Երաժշտությունը՝ Յանիս Նորվելիսի)
 1943 — «Սպրիդիտիս» Աննա Բրիգադերա

Ա․ Ուպիտի անվան դրամատիկական թատրոն 
 1946 — «Մոխրոտիկը» Վիկտոր Արդով

Երաժշտական կատակերգական թատրոն 
 1950 — «Գասպարոնե» Կառլ Միլյոքեր

Դաուգավպիլի երաժշտական դրամատիկական թատրոն 
 1960 — «Խարսխի ձին» Իսդոր Շտոկ
 1960 — «Յուպիտերը ծիծաղում է» Արչիբալդ Ջոզեֆ Քրոնին

Վիլմիերսի դրամատիկական թատրոն 
 1962 — «Յուպիտերը ծիծաղում է» Արչիբալդ Ջոզեֆ Քրոնին
 1962 — «Հավատում եմ քեզ» Վադիմ Կորոստիլյով
 1963 — «Օրֆեյն իջնում է դժոխք» Թենեսի Ուիլյամս
 1963 — «Ընկույզի կամրջակ» Իլզա Ինդրան
 1964 — «Բոռ» Էթել Լիլիան Վոյնիչ

Վենտսպիլի ազգային թատրոն 
 1955 — «Սիլմաչի դերձակների օրերը» Ռուդոլֆ Բլաումանիս
 1957 — «Հայրենիք» Եկաբա Յանշեբսկի
 1959 — «Անառակ որդին» Ռուդոլֆ Բլաումանիս
 1975 — «Կկու» Իլզա Ինդրանա
 1989 — «Ռիգայում ղողանջ է» Մ․ Զիվերտ

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Տեղեկություն «Զզեմերկալի կոկորդիլոս» ներկայացման մասին 

Լատիշ դերասաններ
20-րդ դարի դերասաններ
Լատիշ ռեժիսորներ