Թյուրքան Բաշթուղ

Թյուրքան Օրս Բաշթուղ (), թուրք մանկավարժ և քաղաքական գործիչ։ Թուրքիայի խորհրդարանում ընտրված առաջին 18 կանանցից մեկը։

Կենսագրություն 
Ծնվել է Ստամբուլի Ուսքյուդար թաղամասում՝ Մեհմեթ Սաբրիի և նրա կնոջ՝ Աբիդեի ընտանիքում։ Դպրոցն ավարտելուց հետո Բեզմիալեմը փիլիսոփայություն է սովորել Ստամբուլի համալսարանում։ Նա ավարտել է 1925 թվականին՝ դառնալով փիլիսոփայության ամբիոնի առաջին շրջանավարտներից մեկը։

1934 թվականին ազգանվան մասին օրենքի ընդունումից հետո վերցրել է Բաշթուղ ազգանունը։ 1937 թվականին ամուսնացել է Բեքիր Իզեթ Օրսի հետ, նրանց ամուսնությունը տևել է մինչև 1946 թվականը։

Կարիերա 
Համալսարանն ավարտելուց անմիջապես հետո Բոսֆորի լիցեյում սոցիոլոգիա, հոգեբանություն, տրամաբանություն և մետաֆիզիկա էր դասավանդում։ Որոշ ժամանակ զբաղեցրել է լիցեյի կանացի բաժնի տնօրենի պաշտոնը։ Բոսֆորի լիցեյում աշխատանքի հետ միաժամանակ կարճ ժամանակ 1927 թվականին դասավանդել է կանանց մանկավարժական քոլեջում և 1930 թվականին Ստամբուլի կանանց վարժարանում։

Աթաթուրքի բարեփոխումների ընթացքում ընդլայնվել են կանանց իրավունքները, 1934 թվականին նրանք իրավունք են ստացել քվեարկել և ընտրվել խորհրդարան։ Դրանից հետո Բաշտյուգը որոշել է իրեն փորձել քաղաքականության մեջ, դրա համար նա ստիպված է եղել ազատվել ուսուցչուհու պաշտոնից։ 1935 թվականին կայացած խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքում Թյուրքան Բաշթյուգը ընտրվել է Ժողովրդահանրապետական կուսակցությունից Ազգային մեծ ժողովի անդամ և դարձել Թուրքիայի առաջին 18 կին խորհրդարանականներից մեկը։

1935 թվականին Բաշթուղը խորհրդարանի համար հաշվետվություն է կազմել իր ընտրատարածքում գործերի վիճակի մասին։ Զեկույցում նշվել է, որ անհրաժեշտ է նպաստել ափերի երկայնքով ապրող ցեղերի վերաբնակեցմանը, իրականացնել մալարիայի տարածմանը նպաստող ճահճների ջրազրկում, վերապատրաստել գյուղական ուսուցիչներին, ինչպես նաև վերականգնել Էլմալայում գտնվող մզկիթը, որի ստեղծումը վերագրվում է Սինանին։

Բացի խորհրդարանում աշխատելուց, Բաշթուղը մասնակցել է կանանց 12-րդ միջազգային կոնգրեսին, որը տեղի է ունեցել Ստամբուլում 1935 թվականի ապրիլի 12-26-ը, և այնտեղ ելույթ է ունեցել՝ «Քաղաքացիների իրավունքներն ու պարտականությունները»։ 1935 թվականի մայիսի 25-ին նա ընտրվել է Թուրքիայի օդագնացության ասոցիացիայի պահուստային անդամ։

Բազմիցս վերընտրվել է, մինչև 1943 թվականը զբաղեցրել Է խորհրդարանի անդամի պաշտոնը։ Ընտրական ժամկետներից մեկի ընթացքում ընդգրկված է եղել կրթության խորհրդարանական կոմիտեի կազմում։

Քանի որ բարեփոխումների ընթացքում Աթաթուրքի կողմից հիջաբ կրելն արգելվել է, Բաշթուղը գլխարկ է կրել։

Քաղաքական կարիերայի ավարտից հետո վերսկսել է դասախոսական գործունեությունը։ 1943 թվականի օգոստոսի 4-ից մինչև 1963 թվականի հոկտեմբերի 5-ը դասավանդել է Աթաթուրքի անվան Անգարի լիցեյում։

Մահացել է 1975 թվականի սեպտեմբերի 27-ին։

Ծանոթագրություններ 

Ստամբուլի համալսարանի շրջանավարտներ
Թուրքիայի կին քաղաքական գործիչներ
Սկյուտարում ծնված անձինք
Թուրքիայի Ժողովրդահանրապետական կուսակցության քաղաքական գործիչներ
Անձինք Սկյուտարից
Թուրք ուսուցիչներ