Ծովակաղամբ հայկական

Ծովակաղամբ հայկական (), խաչածաղկավորների ընտանիքին պատկանող բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

Նկարագրություն 
Բազմամյա բոլորովին մերկ բույս է, որն ունի մինչև 60 սմ բարձրություն։ Ցողունները բարակ են, ճյուղավորված։ Արմատամերձ տերևները հակաձվաձև, ատամնաեզր, կարճ կոթուններով են։ Պսակաթերթերի երկարությունը հասնում է 3,5-4 մմ-ի, սպիտակ են։ Պատիճակները չբացվող են, երկանդամ, ստորինը նման է կարճ ծաղկակոթի և առանց սերմի է, իսկ վերինը մեկ սերմով է, խոշոր, գնդաձև կամ ձվաձև։

Տարածվածություն 
Հայաստանում հանդիպում է Շիրակի (Արեգ գյուղի շրջակայք) և Երևանի (Գոռավան գյուղի շրջակայք) ֆլորիստիկական շրջաններում։ Ընդհանուր արեալը ընդգրկում է Հարավային Անդրկովկասը։

Էկոլոգիա 
Աճում է ստորին լեռնային գոտում` ծովի մակարդակից 800-1200 մ բարձրությունների վրա, կավոտ լանջերին, կիսաանապատներում։ Ծաղկում է մայիսին, պտղաբերում՝ հունիս-հուլիսին։

Պահպանություն 
Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է։ Հարավային Անդրկովկասի էնդեմիկ է։ Հայաստանում հայտնի են երկու լոկալիտետներ, իսկ Նախիջևանում` մեկ։ Տարածման բնակության շրջանների մակերեսը 10 կմ²-ից պակաս է։ Արեալը խիստ մասնատված է։ Տեսակին տնտեսական գործունեության հետևանքով սպառնում է անհետացում։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ նաև CITES–ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Աճելավայրերից մեկը պահպանվում է «Գոռավանի ավազուտներ» պետական արգելավայրում, որն ընդգրկված է «Խոսրովի անտառ» պետական արգելոցի սահմաններում։

Ծանոթագրություններ 

Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակներ
Խաչածաղկավորներ
Ծածկասերմեր
ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր