Առյուծաթաթ հայկական

Առյուծաթաթ հայկական (), ծորենազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

Նկարագրություն 
Պալարանման, փքված ստորերկրյա մասով թխակապույտ բազմամյա խոտաբույս է։ Տերևները եռմասնյա են։ Բարձրությունը 10-25 սմ է։ Ծաղիկները դեղին են և  հավաքված են ողկույզում։ Պտուղը օվալ տուփիկ է։

Տարածվածություն 
Հայաստանում հանդիպում է Երևանի ֆլորիստիկական շրջանում (Արարատյան հարթավայր, Երասխի լեռնաշղթա, Ուրծի լեռնաշղթայի ստորոտ)։ Հանդիպում է նաև Նախիջևանում և Հյուսիսային Իրանում։

Էկոլոգիա 
Աճում է ստորին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 900–1200 մ բարձրությունների վրա, կիսաանապատում, չոր քարքարոտ, աղային-կավոտ լանջերին։ Ծաղկում է ապրիլ-մայիս ամիսներին, պտղաբերում՝ մայիս-հունիսին։

Պահպանություն 
Վտանգված տեսակ է։ Ներկայումս հայտնի է մեկ պոպուլյացիա, որը մասնատված է։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 500 կմ²-ից պակաս է։ Տեսակին, կապված աճելավայրերի պայմանների փոփոխության հետ, սպառնում է տարածման և բնակության շրջանների կրճատման վտանգ։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ նաև CITES–ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պահպանության գործողություններ չեն իրականացվում։

Ծանոթագրություններ 

Վտանգված տեսակներ
Ծածկասերմեր
Ծորենազգիներ
ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր