Վալերի Չկալով

Վալերի Պավլովիչ Չկալով (, ), խորհրդային օդաչու, Խորհրդային Միության հերոս (24․7․1936), բրիգադի հրամանատար։

Կենսագրություն 
1919 թվականին կամավոր մտել է Կարմիր բանակ։ 1921-1924 թվականներին սովորել է Եգորևսկի և Բորիսոգլեբսկի ավիացիոն, Մոսկվայի բարձրագույն պիլոտաժի, Սերպուխովի օդային հրաձգության և ռմբաձգության դպրոցներում։ 1924 թվականից ծառայել է Կարմրադրոշ կործանիչ էսկադրիլիայում։

1930 թվականից՝ փորձարկող–օդաչու։ Փորձարկել է ինքնաթիռների մոտ 70 տեսակ, մշակել և ներդրել է բարձրագույն պիլոտաժի նոր ձևեր։ Օժտված էր բացառիկ արիությամբ, համառությամբ ու ինքնատիրապետմամբ։

1936 թվականի հուլիսի 20-22-ին օդաչուներ Գեորգի Բայդուկովի և Ալեքսանդր Բելյակովի հետ անվայրէջք թռիչք է կատարել Մոսկվայից Կամչատկայի Պետրոպավլովսկ և ապա՝ Ուդ կղզի (9374 կմ՝ 56 ժամ 20 րոպեում), 1937 թվականի հունիսի 18–20-ին՝ նույն անձնակազմով Մոսկվայից Վանկուվեր (ԱՄՆ) Հյուսիսային բևեռի վրայով (8504 կմ՝ 63 ժամ 16 րոպեում)։

Վալերի Չկալովը եղել է ԽՍՀՄ I գումարման Գերագույն խորհրդի պատգամավոր։ 1936 թվականից եղել է ԽՄԿԿ անդամ։ Պարգևատրվել է Լենինի երկու, Կարմիր դրոշի շքանշաններով։ Զոհվել է նոր կործանիչի փորձարկման ժամանակ։ Թաղված է Մոսկվայում, Կրեմլի պատի տակ։

Հիշատակ 
Վալերի Չկալովի անունով կոչվել են բազմաթիվ բնակավայրեր տարբեր երկրներում։ Հայաստանում նրա անունով են կոչվում Լոռու մարզի Չկալով գյուղը և Գեղարքունիքի մարզի Չկալովկա գյուղը։ Ընդհանուր առմամբ նրա անունով են կոչվում Ռուսաստանի 2 քաղաք, 2 գյուղ, 2 ավան, Եկատերինբուրգի շրջաններից մեկը, 6 քաղաքների 6 միկրոշրջաններ։ Օդաչուի անունով են կոչվում Ռուսաստանի տարբեր բնակավայրերի 1778 հրապարակներ, պողոտաներ, փողոցներ և նրբանցքներ։

Ծանոթագրություններ

Երկեր 
Моя жизнь принадлежит Родине․ Ст․ и речи, М․, 1954․

Գրականություն 
 
 Водопьянов М. В. Валерий Чкалов. — М.: Молодая гвардия, 1954. — 288 с («Жизнь замечательных людей»). / Тираж 90000 экз.
 Беляков А. В. В. Чкалов. — М., 1974.
 Волков В. Покорение воздушного пространства и техники личности сталинского времени // Культуральные исследования: Сб. науч. работ. — СПб.-М.: Изд-во Европейского ун-та в СПб., Летний сад, 2006. — С. 189—201.
 Маслов М. А. Роковой истребитель Чкалова: Самая страшная авиакатастрофа Сталинской эпохи. — М.: Коллекция, Яуза, Эксмо, 2010. — 96 с., ил. 1 800 экз., ISBN 978-5-699-47225-3
 

Խորհրդային օդաչուներ
ԽՍՀՄ ԳԽ 1-ին գումարման պատգամավորներ
Անձինք նամականիշերի վրա