Պանդոստո

Պանդոստո՝ Ժամանակի հաղթանակը  (: The Triumph of Time) արձակ ռոմանս է գրված անգլիացի հեղինակ Ռոբերտ Գրինի կողմից (XVI դար), առաջին անգամ հրատարակվել է 1588 թվականին ։ Ավելի ուշ՝ 1607 թվականին վերահրատարակվում է «Դորաստուս և Ֆավնիա» վերնագրով։ Այն շատ հայտնի էր Ուիլյամ Շեքսպիրի ժամանակաշրջանում, դրա սյուժեն ոգեշնչման աղբյուր է հանդիսացել Շեքսպիրի «Ձմեռային հեքիաթ» պիեսի համար։ Գրինի ստեղծագործության հիմքում հավանաբար Ջեֆրի Չոսերի «Քենթերբերյան պատմվածքներ» գրքի «Գործակատարի պատմվածքը» ստեղծագործությունն է։ Էդուարդ Չեյնին պնդում է, որ հավանաբար, Ռոբերտ Գրինը՝ «Պանդոստո»-ն գրելիս մտքում ունեցել է Օքսֆորդի կոմսի կասկածները իր դստեր (լորդ Բըրլիի թոռնիկը) հայրության վերաբերյալ, երբ նա վերդարձել է 1576 թվականին իր՝ Եվրոպա կատարած ճանապարհորդությունիցև գուցե նաև եղել էր Սիցիլիան։ Գրինի պատմությունը պարունակում է մռայլ տարրեր, որոնք Շեքսպիրը մեղմել է՝ կատակերգական նպատակներով։

Գրինի ստեղծագործության մեջ Պանդոստոն՝ Բոհեմիայի արքան մեղադրում է իր կնոջը՝ Բելլարիային մանկության ընկերոջ՝ Սիցիլիայի արքայի հետ իրեն դավաճանելու համար։ Նրա անհիմն հալածանքները հասնում են այն բանին, որ վերջինս հրամայում է իր նորածին դստերը նետել ծովը և դառնում է որդու ու կնոջ մահվան պատճառը։ Պանդոստոյի դուստրը՝ Ֆավնիան, հայտնվում է Սիցիլիայում, նրան փրկում և մեծացնում է մի հովիվ։ Դորաստուսը՝ Սիցիլիայի արքայազնը սիրահարվում է Ֆավնիային՝ անտեղյակ, որ նա արքայադուստր է և նրանք փախչում են, որպեսզի ամուսնանան։ Նրանք գնում են Բոհեմիա, որտեղ Պանդոստոն ակամա սիրահարվում է իր իսկ դստերը՝ Ֆավնիային։

Պատմության վերջում, Ֆավնիայի անձը բացահայտվելուց հետո, Պանդոստոն ինքնասպանություն է գործում՝ այն վշտից թե որքան չարիք է պատճառել իր ընտանիքին։ Շեքսպիրը շրջել է Սիցիլիայի և Բոհեմիան իրադարձություններն ու ավելացրել մի քանի այլ հերոսների, ինչպիսիք են ՝ Պաուլինան և Անտիգոնուսը կամ Ավտոլիկոսը և Ծաղրածուն։ Նա հանել է նաև ինքնասպանությունը և ավելացրել հարության տեսարանը, թագուհուն վերադարձնելով կյանք՝ գործածելով կամ հրաշք, կամ մահվան հնարք՝ կախված ընկալումից։

Շեքսպիրի պիեսը «Պանդոստո»-յի միակ վերապատումը չէ։ Ֆրանսիացի դրամատուրգ Ալեքսանդր Հարդին թողարկել է իր տարբերակը, որն անվանել է «Պանդոստ» (), մոտ 1625 թվականին։ Հարդիի պիեսը չի պահպանվել, չնայած դրա որոշ հատվածներ՝ վերականգնված Լորան Մալոյի կողմից, դեռևս գոյություն ունեն։ Մալոյի բեմի ձևավորումը հարում է «"multiple setting, "» սկզբունքին կամ այլ կերպ ասած décor simultané (միաժամանակյա դեկոր), Միջնադարում պիեսի հատվածները ներկայացվում էին միաժամանակ և միևնույն տեղում, այդ պատճառով բեմի մեկ «հավաքածուն» ծառայում էր պիեսի բոլոր տեսարանների համար։ Պոետ Ֆրենսիս Սաբին վերաձևակերպել
ստեղծագործությունը՝ երկու մասից բաղկացած պոեմի համար և հրատարակման իրավունքը տվել է Ռոբերտ Ջոնսին։ Բնօրինակ վերնագրերն, տարբերվում էին 1607 թվականի հրատարակությունից։ Դրանք են՝ Ձկնորսի պատմությունը՝ կազմաված հետևյալ գործողություննեից՝ Կասանդրի կյանքն ու սերը և Հույն ասպետը, գրված՝ 1595 թվական և Ֆլորայի Ճակատագիրը, որով ավարտվում է Ձկնորսի պատմությունը։

Ծանոթագրություններ 

Անգլերեն գրքեր
Անգլերեն գրականություն

Արտաքին հղումներ 

 Pandosto full text at the Internet Archive
 Pandosto full text at Shakespeare Internet Editions

1588 գրքեր
Գրքեր այբբենական կարգով
Անգլերեն գրքեր
Անգլերեն գրականություն