Ջումփա Լահիրի

Նիլանջանա Սուդեշնա / Ջումփա Լահիրի (, ), բենգալական ծագումով ամերիկացի ժամանակակից գրող, Պուլիտցերյան մրցանակի դափնեկիր

Լահիրիի պատմվածքների առաջին իսկ ժողովածուն՝ «Հիվանդություններ մեկնաբանողը» (՝ «Interpreter of Maladies», 1999) արժանացել է Պուլիտցերյան մրցանակի՝ «Գեղարվեստական արձակ» անվանակարգում, շահել է նաև Հեմինգուեյի անվան գրական մրցանակ։ Առաջին իսկ ծավալուն երկը՝ «Անվանակիցը» (՝ The Namesake, (2003))) վեպը ներառվել է «Նյու Յորք թայմս»-ի բեսթսելլերներ ցանկում, մի քանի շաբաթ շարունակ պահպանել իր դիրքը այնտեղ։ Վեպի հիման վրա նկարահանվել է ժողովրդականություն վայելող, սիրված կինոնկար։ Պատմվածքների երկրորդ ժողովածուն՝ «Արտասովոր աշխարհը» (՝ Unaccustomed Earth, 2008) շահել է Ֆրենկ Օ՛ Քոնորի անվան միջազգային գրական մրցանակ (Frank O'Connor International Short Story Award), իսկ երկրորդ վեպը՝ The Lowland-ը (2013), տեղ է գրավել բուքերյան և Գրքի ազգային մրցանակաբաշխությունների եզրափակիչ փուլերին հասած գեղարվեստական ստեղծագործությունների կարճ ցուցակներում.: Իր գործերի մեծ մասում Լահիրին պատկերում է Հնդկաստանից Ամերիկա ներգաղթածների կյանքը։

2011 թվականին նա մեկնել է Իտալիայի մայրաքաղաք Հռոմ, որտեղ արդեն իսկ հասցրել է իտալերեն հրատարակել էսսեների երկու ժողովածու և  դարձյալ իտալերեն գրած մի վեպ։ Բացի այդ, իտալերենից անգլերեն է թարգմանել ինչպես իր, այնպես էլ այլ հեղինակների ստեղծագործություններ։

Լահիրիի գեղարվեստական արձակ ստեղծագործությունները թարգմանվել են բենգալերեն, գերմաներեն, նիդերլանդերեն, ֆրանսերեն, իսպաներեն, պորտուգալերեն, ռումիներեն, լեհերեն, բուլղարերեն, ռուսերեն և մի շարք այլ լեզուներով։ 2005 թվականից նա ամերիկյան գրողների Փեն-ակումբի փոխնախագահն է, 2010 թվականի փետրվարից ընդգրկվել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների նախագահին առընթեր Արվեստների ու հումանիտար գիտությունների կոմիտեի կազմում http://en.wikipedia.org/wiki/President%27s_Committee_on_the_Arts_and_Humanities:
2014 թվականին նրան շնորհվել է National Humanities Medal, 2015-ին՝ Հարավային Ասիայի երկրների գրականությունների խրախուսման նպատակով հնդկական DSC ընկերության սահմանած մրցանակ։ Ստեղծագործական ու վարչական աշխատանքների հետ մեկտեղ՝ Ջումփա Լահիրին ներկայումս գրական վարպետություն է դասավանդում Փրինստոնի համալսարանում։

Պարգևներ 
 1993 – Անդրատլանտյան մրցանակ՝ Հենֆիլդ հիմնադրամից (TransAtlantic Award from the Henfield Foundation)
 1999 – Օ. Հենրիի մրցանակ՝ «Հիվանդություններ մեկնաբանողը» պատմվածքի համար 
 1999 – Հեմինգուեյի մրցանակ՝ «Հիվանդություններ մեկնաբանողը» պատմվածքի համար
 1999 – «Հիվանդություններ մեկնաբանողը» պատմվածքը ընտրվել է որպես ամերիկյան լավագույն պատմվածքներից մեկը
 2000 – Addison Metcalf մրցանակ՝ Արվեստների ու գրականության ամերիկյան ակադեմիայից
 2000 – «Երրորդ և վերջին մայրցամաքը» («The Third and Final Continent») պատմվածքն ընտրվել է որպես ամերիկյան լավագույն պատմվածքներից մեկը
 2000 – The New Yorker ամսագրի մրցանակ՝ «Հիվանդություններ մեկնաբանողը» պատմվածքի համար 
 2000 – Պուլիտցերյան մրցանակ
 2000 – James Beard հիմնադրամի մրցանակ «Indian Takeout» պատմվածքի համար
 2002 – Գուգենհայմ մրցանակ
 2002 – «Ոչ մեկի գործը չէ» («Nobody's Business») պատմվածքը ընտրվել է որպես ամերիկյան լավագույն պատմվածքներից մեկը
 2008 – Ֆրենկ Օ՛ Քոնորի միջազգային գրական մրցանակ (Frank O'Connor International Short Story Award) «Արտասովոր աշխարհ»  («Unaccustomed Earth») պատմվածքների ժողովածուի համար
 2009 – Ասիա-ամերիկյան գրական մրցանակ՝ «Արտասովոր աշխարհ» («Unaccustomed Earth») պատմվածքների ժողովածուի համար
 2009 – Premio Gregor von Rezzori  մրցանակ՝ արտասահմանյան գեղարվեստական գրականության իտալերեն թարգմանության համար ("Una nuova terra", թարգմանիչ՝ Ֆեդերիկա Օդերա (Guanda)
 2014 – Հարավասիական գրականությունների համար DSC-ի սահմանած մրցանակ՝ The Lowland վեպի համար
 2014 – National Humanities Medal
2017 – Pen/Malamud մրցանակ

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Jhumpa Lahiri, the Master Storyteller/ Bala, Suman, ed. New Dehli: Khosla Pub. House, 2002* 
 
 Majithia, Sheetal (Fall/Winter 2001). "Of Foreigners and Fetishes: A Reading of Recent South Asian American Fiction. " Samar 14: 52–53 The South Asian American Generation. 
 Roy, Pinaki. "Postmodern Diasporic Sensibility: Rereading Jhumpa Lahiri's Oeuvre". Indian English Fiction: Postmodern Literary Sensibility. Ed. Bite, V. New Delhi: Authors Press, 2012 (). pp. 90–109.
 Roy, Pinaki. "Reading The Lowland: Its Highs and its Lows". Labyrinth (ISSN 0976-0814) 5(3), July 2014: 153–62.
 Reichardt, Dagmar. "Radicata a Roma: la svolta transculturale nella scrittura italofona nomade di Jhumpa Lahiri ", in: I l pensiero letterario come fondamento di una testa ben fatta , edited by Marina Geat, Rome, Roma TRE Press, 2017 (), pp. 219–247.  
 Reichardt, Dagmar. "Migrazione, discorsi minoritari, transculturalità: il caso di Jhumpa Lahiri", in: Scrivere tra le lingue. Migrazione, bilinguismo, plurilinguismo e poetiche della frontiera nell'Italia contemporanea (1980-2015) , edited by Daniele Comberiati and Flaviano Pisanelli, Rome, Aracne, 2017 (), pp. 77–92.
 Das, Subrata Kumar. "Bengali Diasporic Culture: A Study of the Film Adaptation of Jhumpa Lahiri's The Namesake". The Criterion: An International Journal in English (ISSN 0976-8165) 4 (II), April 2013: np.
 Reichardt, Dagmar. "Nomadische Literatur und Transcultural Switching: Jhumpa Lahiris italophones Migrationstagebuch 'In altre parole' (2015) - 'In Other Words' (2016) - 'Mit anderen Worten' (2017)", in: Eva-Tabea Meineke / Anne-Rose Mayer / Stephanie Neu-Wendel / Eugenio Spediacato (ed.), Aufgeschlossene Beziehungen: Italien und Deutschland im transkulturellen Dialog. Literatur, Film, Medien, "Rezeptionskulturen in Literatur- und Mediengeschichte" vol. 9 - 2019, Würzburg: Königshausen & Neumann, 2019 (), pp. 243–266.

Արտաքին հղումներ 

 
 Jhumpa Lahiri: A Bibliography, First Editions
 
 

Ամերիկացի գրողներ
Պուլիտցերյան մրցանակակիրներ
20-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ
21-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ
Արվեստի և գրականության ամերիկյան ակադեմիայի անդամներ
Բոստոնի համալսարանի շրջանավարտներ
20-րդ դարի կին գրողներ
Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Ամերիկացի սցենարիստներ
Ամերիկացի դերասանուհիներ
20-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ
21-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ
20-րդ դարի ամերիկացի պատմվածքագիրներ
Ամերիկացի կին վիպասաններ