Ալակա

Ալակա (Սոտերա, Ջուռլա, Բիյուկ Դերե, ), գետ Ղրիմի հարավային ափին։ Գետի երկարությունը 8 կմ է, ջրահավաքի մակերեսը՝ 19,8 կմ², գետն ունի 5 անանուն վտակ։

Ընդհանուր տեղեկություններ 
Սոտերա գետն իր անվանումը ստացել է Փրկչի միջնադարյան քրիստոնեական տաճարի անունից (հունարեն Soter՝ «Փրկիչ»), որը գտնվում էր գետաբերանում։

Սոտերան սկիզբ է առնում Հյուսիսային Դեմերջիի հարավային լանջերին՝ մի քանի աղբյուրներից (Նիկոլայ Գոլովկինսկու աշխատակից ջրաբան Իվան Մարտինովիչ Պեդակասը 1930-ական թվականներին հեղեղատի վերին հատվածներում նշում էր 9 աղբյուր, տարեկան ընդհանուր 267 հազար մ³ դեբիտով), որոնք գտնվում են Յուրկինի Սկալի բնասահմանում (Երկյան Կայա լեռան մոտ), վերին հոսանքում այն հաճախ կոչում են Ջուռլա։ Վերին հոսանքում կա մի քանի ջրվեժ։ Գետի առավել հայտնի ջրվեժներն են Գեյզերն ու Ջուռլան։

Հիմնական հունն անցնում է Բիյուկ Դերե խոր հեղեղատով, որից հետո գետը շրջանցում է Ալակա լեռը։ Այդ պատճառով գետն այդ հատվածում հաճախ անվանում են Ալակա։ Ալակա լեռից հետո գետը հատում է Ալուշտա-Սուդակ մայրուղին։ Ստորին հոսանքում գետը կոչվում է Սոտերա, քանի որ նրա գետաբերանում դեպի ծով դուրս է ցցվում Սոտերա փոքր հրվանդանը։

Տեսարժան վայրեր 
Սոտերա գետի միջին հոսանքում գտնվում է Սոտերա կիրճը կամ Բիյուկ Դերե հեղեղատը։ Այս կիրճի առանձնահատկությունը քարե խորշերն են։ Այդ խորշերը 10-ից 25 մետր բարձրությամբ փոքր ժայռեր են։ Դրանք սկսվում են անմիջապես Գեյզեր ջրվեժից հետո։

Գետի ստորին հոսանքում կա նաև շատ գեղեցիկ բնասահման։ Այնտեղ կարելի է հանդիպել քաղցրահամ ջրերի մնացուկային ծովախեցգետիններ, որոնք նախընտրում են ապրել քաղցրահամ ջրում։ Բնասահմանում հանդիպում են հին կենդանիների ոսկորներ, օրինակ, 1893 թվականին պրոֆեսոր Նիկոլայ Գոլովկինսկին այստեղ գտել է մամոնտի մնացորդներ։

Սոտերա գետի հովտում, Սուդակ-Ալուշտա ավտոճանապարհի շրջանում, կան եզակի բնական գոյացություններ՝ «քարե սնկեր»։ «Սնկերը» հողե բուրգեր են, որոնք ձևավորվել են ջրային հոսքերով լանջի քայքայման հետևանքով։ Այսպիսի գոյացություններ հայտնաբերվել են Երկրի տարբեր վայրերում և բնորոշ են սառցադաշտային տարածքներին։ Դրանց ներկայությունը Ղրիմում ապացուցում է, որ նախապատմական ժամանակաշրջանում Ղրիմի լեռները ծածկված են եղել սառույցով։ Առավել հայտնի են երկու խոշոր «քարե սունկերը»։ Մեկի բարձրությունը հինգ մետր է, մյուսինը՝ յոթ։ 1980 թվականին Սոտերա գետի հովիտը, որտեղ դրանք գտնվում են, դարձել է տեղական նշանակության բնության հուշարձան։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 А. Н. Олиферов, З. В. Тимченко, «Реки и озёра Крыма», Симферополь: Доля, 2005

Հղումներ 
 Река Сотера 
 Река Алака (Сотера, Джурла) 
 Гейзер (водопад) 
 Каменные грибы Сотеры и долина реки Алака. Выход к «каменным грибам» со стороны вдп. Джурла 
 Каменные грибы Сотеры — что это и где это? Велосипедная прогулка к необычным природным достопримечательностям. 

Սև ծովի ավազանի գետեր
Ալուշտայի գետեր
Գետեր այբբենական կարգով