Պեան

Պեան՝ խորային լիրիկական երգ, հին հունական պոեզիայի ժանր։ Ի սկզբանե պեանը՝ խորային երգ էր, հասցեագրված Ապոլլոնին, ավելի ուշ՝ ուրիշ աստվածներին Դիոնիսոս, Հելիոս, Ասկլեպիոս  : Բառի ճշգրիտ ստուգաբանությունը հայտնի չէ, շատ հավանական է կապը բժշկական արվեստի ներկայացուցիչների հետ։

Ընդհանուր բնութագիր 
Պեաններ անվանվում էին խորային երգեր ի պատիվ Ապոլոնի, որպես բուժարար սստծու, ով ինքն էլ էր երբեմն անվանվում Պեան, նրա քրոջ՝ Արտեմիսի և բժշկության աստված Ասկլեպիոսի։ Պեանները ի սկզբանե կատարվում էին աղետների, օրինակ, համաճարակների դեպքում, որպեսզի խնդրեն աստծուց բժշկություն կամ շնորհակալություն հայտնեն դրանից ազատվելու համար։ Հետագայում պեանները սկսել են կատարվել նաև ի պատիվ մնացյալ աստվածների և շատ առիթներով։ Այսպես, դորիացիներ երգում էին պեանը արշավանք գնալուց առաջ, նավատորմի մեկնելուց առաջ, հաղթանակից հետո։ Ատտիկայում պեաններ էին կոչվում այն երգերը, որոնք կատարվում էին խնջույքների երգիչների կողմից, երբ կատարվում էր աստվածների կամ հերոսների երկրպագություն։

Պեանների բագավաճման հինավուրց վայրը ամենայն հավանականությամբ եղել է Կրետեն։ Մայրցամաքային Հունաստանում (մասնավորապես Սպարտայում) պոեզիայի այդ տեսակը փոխանցվել է պոետ Ֆալետի կողմից, ավանդությունը նրան համարում է պեանի որպես ժանրի նախահայրը։

Ծանոթագրություններ 

Հին Հունաստանի մշակույթ
Կրոնը Հին Հունաստանում
Հին հունական աստվածներ
Աստվածներ այբբենական կարգով