Եղեսպակ կիսաթփային

Եղեսպակ կիսաթփային (), շրթնազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

Նկարագրություն 
50 սմ բարձրությամբ, հիմքի մոտ ճյուղավորված և փայտացած ցողունով եթերայուղատու  կիսաթուփ է։ Եթերայուղն ունի մշկընկույզի հոտն հիշեցնող բուրմունք։ Տերևները փետրաձև են։ Ծաղկաբույլը պարզ է, կազմաված է իրարից հեռացած 4-8 և օղակաձև դասավորված 6-10 ծաղիկներից։ Ծաղիկները երկշուրթ են, վերինները սաղավարտաձև, իսկ ստորինները եռաբլթակ շուրթերով։ Բաժակը կանաչավուն է և ունի ձուլված խողովակ, իսկ վերևում՝ եզրերից կարճ, հաստ, բաց գույնի (երբեմն դեղնավուն) գեղձեր, որոնք պատված են ատամիկներով։ 15-18 մմ երկարությամբ պսակը դեղնավուն է։ Պտուղը կազմված է չորս մասերից՝ էրեմներից։

Տարածվածություն 
Հայաստանում հանդիպում է միայն Երևանի ֆլորիստիկական շրջանում (Գեղադիր, Գառնի, Հացավան, Երանոսի լեռնաշղթա)։

Էկոլոգիա  
Բույսը աճում է միջին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 1200-1700 մ բարձրությունների վրա, լեռնային տափաստանների չոր քարքարոտ, խճաքարոտ լանջերին։ Ծաղկում է հունիս ամսին, պտղաբերում՝ հուլիսին։

Պահպանություն 
Վտանգված տեսակ է։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 500 կմ²-ից պակաս է։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված էր որպես հազվագյուտ տեսակ։ Ընդգրկված չէ CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պոպուլյացիայի մի մասը պահպանվում է «Էրեբունի» պետական արգելոցի տարածքում։

Ծանոթագրություններ 

Վտանգված տեսակներ
Ծածկասերմեր
Բազմամյա բույսեր
Շրթնազգիներ
ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Եթերայուղատու բույսեր