Շամոնի (Ֆրանսիա)

Շամոնի Մոն Բլան կամ Շամոնի (), քաղաք և կոմունա Ֆրանսիայի արևելքում` Վերին Սավոյ դեպարտամենտում (Սավոյա պատմական շրջան)։

Բնակչությունը 9830 մարդ է (1999)։

Գտնվում է Ալպերում` Արվ գետի (Ռոն գետի վտակ) նեղ կիրճում` Մոնբլան լեռան ստորոտին, որում Շամոնիի մոտ թունել է փորված. այն միացնում է Ֆրանսիան ու Իտալիան։

1924 թվականին Շամոնիում են անցկացվել առաջին ձմեռային օլիմպիական խաղերը։ Շամոնին լեռնադահուկային կարևոր կենտրոն է։

Պատմություն 
Շամոնիի հարթավայրը առաջին անգամ հիշատակվել է 1091 թվականին։

Առաջին զբոսաշրջիկների հայտնվելը այս շրջանում վերաբերում է 19-րդ դարի սկսզբներին, երբ ստեղծվել է «Շամոնի ուղևորումների ընկերությունը» (): 1921 թվականին կոմունայի անունը Շամոնիից փոխվում է Շամոնի Մոն Բլանի։

1924 թվականին քաղաքը մեծ ճանաչում է ստանում, քանի որ այստեղ անցկացվում են ձմեռային օլիմպիական առաջին խաղերը։

20-րդ դարի կեսերին գյուղատնտեսությունը, որ տեղի բնակչության եկամտի հիմնական աղբյուրն էր, դադարում է այդ կարևորությունն ունենալուց. քաղաքի տնտեսական ակտիվությունը վերջնականապես անցնում է տուրիզմի բնագավառին։ 20-րդ դարի վերջին քաղաքը կարող էր միաժամանակ ընդունել 60.000 զբոսաշրջիկ, իսկ տարեկան կտրվածքով քաղաքն ընդունում էր մինչև 5 միլիոն մարդ։

Լեռնային սպորտ 
Շամոնի կոմունան, որ ձգվում է 16 կմ, ձմեռային մարզաձևերի կարևոր կենտրոն է Ֆրանսիսկան Ալպերում։

Ներկայումս Շամոնին հայտնի է որպես հանրաճանաչ և համեմատաբար ոչ թանկ հանգստավայր լեդնադահուկային մարզաձևի և սնոուբորդի սիրահարների համար։ Շամոնիի հովիտը, որ ձգվում է 16 կմ, ներառում է մի քանի սահադաշտեր` Գրան Մոնտե, Լե Տուր, Լեզ Ուշ, Բրեվեն, Ֆլեժեր, ինչպես նաև նշանավոր Սպիտակ հովիտը` Էգյուիյ դյու Միդի բարձունքից (3843 մ) ձգվող 20 կիլոմետրանոց զառիթափը։ Բարձունք տանող ճոպանուղին իր կառուցման պահին (1955) ամենաբարձրն էր աշխարհում։

Բնութագիր 
 Բարձրությունների տատանում - 1008-3300 մ
 Ուղիներ - 100
 Ուղիների ընդհանուր ձգվածություն - 170 կմ
 Ամենաերկար ուղի - 22 կմ
 Ուղիներ սկսնակների համար - 13
 Միջին դժվարության ուղիներ - 34
 Ուղիներ փորձառու դահուկորդների համար - 32
 Դժվար ուղիներ - 21
 Վերհան մեքենա - 49
 Ֆունիկուլյոր - 6
 Գոնդոլային վերհան մեքենա - 4
 Թիկնաթոռով վերհան մեքենա - 18
 Կայմօղերով վերհան մեքենա - 21
 Հարթավայրային դահուկային ուղիների երկարություն - 42 կմ
 Սահանքի ընդհանուր մակերես - 762 հա

Շամոնիում չկա վերհան մեքենաներով կապված սահելու միասնական տարածք։ Սահելու տարածքին հասնելու համար 7-15 րոպե պետք է գնալ ավտոբուսով։ Բացի դրանից` Մոնբլանին մոտ գտնվելու շնորհիվ Շամոնին մեծ հեղինակություն է վայելում լեռնագնացների և ժայռամագլցողների շրջանում։ Ամռանը քաղաքում գործում են բազմաթիվ ուղիներ լեռնային հեծանվորդների սիրահարների համար։

Տեսարժան վայրեր 

 
 Մոնտեվյե լեռնային երկաթուղի (Montenvers Railway) - Շամոնին կապում է Մեր դե Գլաս սառցադաշտի ստորոտին
 Մոնբլան տրամվայ (Mont Blanc Tramway) - լեռնային երկաթուղի, որ բարձրանում է Մոնբլան մինչև 2372 մ
 Ալպերի թանգարան

Իրադարձություններ 
Հոկտեմբեր, նոյեմբեր, դեկտեմբեր
 Կյորլինգի առաջնություն` Mac Kinlay
 Լեռնագնացության բացում` Open d’escalade
 Զբոսաշրջային գագաթներ (Les Sommets du tourisme)
 «Ձմեռ պապի ժամանում» շոու («L’arrivée du Père Noël»)
 Մրցարշավներ (Corrida de Chamonix)

Հունվար, փետրվար, մարտ
 Կանդագար` արագընթաց վայրէջքի աշխարհի առաջնություն
 Michel-Richard Bozon հուշամրցաշար
 Ֆրիռայդ տուր (Freeride World Tour)
 24 ժամ սառույցին - ավտոմոբիլային մարզաձևի չեմպիոնատ
 Շատ կարճ գիշերներ («Nuits Trop Courtes») միջազգային փառատոն - կարճամետրաժ ֆիլմերի ցուցադրում ռեժիսորների և դերասանների մասնակցությամբ
 Chamonix Red Bull Snow Thrill
 Մանկական դիմակահանդես
 Cham Jam - հաֆփայփի, բորդեր կրոսի մրցություն
 Գեղարվեստական ֆիլմերի փառատոն

Բնապահպանություն 
Արվ գետի հովիտը, որտեղ տեղակայված է Շամոնի քաղաքը, և նրա մոտակա Պասի կոմունան օդի աղտոտվածության առումով Ֆրանսիսյի ամենավատ շրջաններից են։ Բացի զբոսաշրջությունից` եկամտի աղբյուր են Շամոնիի թունելով բեռնափոխադրումները, ինչպես նաև առանձին տնտեսությունները, որոնք զբաղվում են ջեռուցման խնդիրներով։

Նշանավոր մարդիկ 
«Hôtel de l’Union» հյուրանոցի հյուրերի գրքում պահպանվել է կոմպոզիտոր Ֆերենց Լիստի գրառումը. «Մասնագիտությունը` երաժիշտ։ Ծննդավայրը` Պառնաս։ Որտեղից է եկել` կասկածներից։ Ճամփորդության նպատակը` ճշմարտություն»։ Հունգար կոմպոզիտորը կոմսուհի Մարիա դ'Ագուի և գրող Ժորժ Սանդի ուղեկցությամբ Շամոնիում է եղել 1836 թվականի սեպտեմբերի 7-ից 15-ը։

Շամոնիում է թաղված նշանավոր ճանապարհորդ, Մաթերհորն լեռան առաջին նվաճող Էդուարդ Ուիմպերը (Edward Whymper): Շամոնիում է թաղված նաև Միջին Ասիայի, Պամիրի հետազոտող կենսաբան, աշխարհագրագետ Ալեքսեյ Ֆեդչենկոն (1844-1873), որ մահացել է Մոնբլան բարձրանալիս։ Նրա տապանաքարին գրված է. «Դու քնած ես, սակայն քո գործերը երբեք չեն մոռացվի»։ Շամոնիում է մահացել Ֆրանսիայի քաղաքական և պետական գործիչ Մարսել Սամբան։

Պատկերասրահ

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Պաշտոնական կայք
 Լիարժեք տեղեկատվություն այցելուների համար 
 Շամոնիի լեռնադահուկային հանգստավայրերը

Ֆրանսիայի քաղաքներ
Ձմեռային օլիմպիական խաղերի մայրաքաղաքներ
1091 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր