Մատիա Բեչկովիչ

Մատիա Բեչկովիչ (, ), սերբ բանաստեղծ։ Սերբիայի գիտությունների և արվեստի ակադեմիայի ակադեմիկոս։

Կենսագրություն և կարիերա 
Մատիա Բեչկովիչը ծնվել է 1939 թվականի նոյեմբերի 29-ին սերբական Սենտա քաղաքում։ Դպրոցն ավարտելուց հետո սովորում է Բելգրադի համալսարանի փիլիսոփայության ֆակուլտետը։ Սերբիայի գիտությունների և արվեստի ակադեմիայի թղթակից անդամ է 1983 թվականից։ 1988 թվականից 1992 թվականներն ընկած ժամանակահատվածում Մատիա Բեչկովիչը եղել է Սերբիայի գրողների միության նախագահը։ Զբաղվել է թարգմանական գործունեությամբ։ Սերբերեն է թարգմանել Անդրեյ Վոզնեսենսկու ստեղծագործությունները։

Պյոտր Պետրովիչ Նեգոշայի՝ սերբական և չեռնոգորական գրականության հիմնադրի դասական պոեմի՝  «Լեռնային պսակ» դասական պոեմի ժամանակակից վերամշակման հեղինակն է։ Մատիա Բեչկովիչը համարվում է սերբաչեռնոգորյան ժողովրդական բանահյուսության ավանդույթների շարունակողն ու կրողը։

Մրցանակներ 
 Միլան Ռակիչի անվան մրցանակ (1971)
 Սպիտակ արծվի մեդալակիր 
 Վուկ Կարաջիչի ֆոնդի մրցանակ (1997)
 Նեգոշի անվան մրցանակ (1998)
 Դեսանկ Մաքսիմովիչիանվան մրցանակ (1998)
 Ռադոե Դոմանովիչի անվան մրցանակ (2006)
 Կոզարի գրականության պսակ (2008)

Պոեմներ, բանաստեղծությունների ժողովածուներ 
 Вера Павладољска (Վերա Պավլոդոլսկայա, 1962)
 Метак луталица (Պատահական փամփուշտ, 1963)
 Тако је говорио Матија (Այդպես ասաց Մատիան, 1965)
 Че – трагедија која траје (Չե. ողբերգություն, որին վերջ չկա, 1970)
 Рече ми један чоек (Ինձ ասաց մի մարդ, 1970)
 Међа Вука Манитога (Կատաղած Գայլի սահմանագիծը, 1976)
 Леле и куку (Ավաղ և ախ, 1978)
 Два света (Երկու աշխարհ, 1980)
 Кажа (Զրույց, 1988)
 Ћераћемо се још (Մենք դեռ կքշենք միմյանց, 1996)
 Ово и оно (Այս և այն, 1999)
 Кад будем млађи (Երբ ես երիտասարդ լինեմ, 2007)

Ընտիր ստեղծագործություններ 
 Богојављење (Աստվածհայտնություն, 1985)
 Поеме (Պոեմներ, 1986)
 Изабране песме и поеме (Բանաստեղծությունների և պոեմների ժողովածու, 1990)
 Сабране песме (Բանաստեղծությունների ժողովածու, 1-6, 1990)
 Од – до (Ից-ից, 1999)
 Трећа рука (Երրորդ ձեռքը, 2002)
 Сабране песме (Բանաստեղծությունների ժողովածու, 1-9, 2003)
 Хлеба и језика (Հաց և լեզու, 1-3, 2007)
 Пут којег нема (Ճանապարհ, որը չկա, 2009)
 Антологија Бећковић (Բեչկովիչի անոլոգիան, 2009)

Էսսեներ 
 Служба Светом Сави (Սուրբ Սավվեի ծառայություն, 1988)
 Косово – најскупља српска реч (Կոսովա. սերբական ամենաթանկ անունը, 1989)
 Служба (Ծառայություն, 1990)
 Послушања (Հնազանդություն, 2000)
 Беседе (Զրույցներ, 2006)
 Човек без граница (Մարդ առանց սահմանների, 2006)

Հարցազրույցներ 
 Мој претпостављени је Гете (Իմ ղեկավար Գյոթեն, 1990)
 Овако говори Матија (Այսպես է խոսում Մատիան, 1990)
 Матија: стари и нови разговор (Մատիա. հին ու նոր զրույց, 1998)

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Библиографија М. Бећковића (2006)
 Р. Церовић. Светлости и сенке једне традиције (1986)
 С. Кордић. Његош и Матија (1995)
 Поетика М. Бећковића (1995)
 М. Бећковић. Саслушања (2001)
 М. Бећковић, песник (2002)
 Поезија М. Бећковића (2002)
 Р. Поповић. Матија (2009)
 Petković, Novica. "Twentieth century literature". Essays on Modern Serbian Bards. Ralph Bogert, Ed. Toronto: University of Toronto Press, 2006.

Արտաքին հղումներ 
 Биографија на сајту САНУ 
 Дела Матије Бећковића у електронском облику - иБиблиотека 
 www.znanje.org
 Копач златног стиха („Вечерње новости“, фељтон 1-8. децембар 2009)
 Матија Бећковић - интервју („Политика“, 8. април 2011)
 Матија Бећковић  
 Ђоковићев рекет је наша последња сабља - интервју („Политика“, 5. фебруар 2012)
 Матија Бећковић: У мраку се боље видимо („Вечерње новости“, 15. октобар 2013)
 У моди је незнање и ћутање („Политика“, 31. јул 2015)
 Уметност је склоњена да не смета политици („Политика“, 9. јануар 2016)

Սերբ բանաստեղծներ
20-րդ դարի բանաստեղծներ
Սերբ գրողներ
Բելգրադի համալսարանի շրջանավարտներ