Բենժամեն Ռաբյե

Բենժամեն Ռաբյե () (), ֆրանսիացի նկարիչ-գրաֆիկ, գրականագետ, գրքեր նկարազարդող, կոմիքսների հեղինակ, անիմացիոն մուլտիպլիկացիայի պիոներներից մեկը։

Կենսագրություն և արվեստ

Մանկություն և պատանեկություն 

Բենժամեն Ռաբյեnն ծնվել է 1864 թվականի դեկտեմբերի 30-ին Լա-Ռոշ-Սյուր-Յոն քաղաքում` աշխատավորի ընտանիքում, արմատներով Էնդրայից է։ Մայրը Մարի Մասսոնն է (ֆր.՝ Marie Masson), որը պանդոկապանի աղջիկ էր, իսկ հայրը ատաղձագործի օգնական։ Երբ Բենժամեն Ռաբյեն 5 տարեկան էր նրանք ընտանիքով տեղափոխվում են Փարիզ։ Բենժամեն Ռաբյեի մոտ նկարելու տաղանդները հայտնվեցին մանուկ հասակում։ Նկարչի ինքնակենսագրության համաձայն, նա իր նկարելու առաջին փորձերը կատարել է 5 տարեկան հասակում, դրա արդյունքը դարձավ ճաշարանի դռների գունավորումը` կանաչ գույնով, որը չգնահատվեց ծնողների կողմից։ 1879-ից 1880-ական թվականներին Ռաբյեն քաղաքում տեղի ունեցած մրցույթում հաղթանակ ստացավ լավագույն նկարի համար։

Նրա ընտանիքն ապրում էր աղքատության մեջ։ 14 տարեկանից Բենժամենը սկսեց ինքնուրույն փող վաստակել` գոյատևելու համար։ Առևտրականների համար զբաղվել է քարերի տեսակավորմամբ, Caisse commerciale ընկերությունում աշխատել է ավանդի և ընթացիկ հաշվեհամարների դրամարկղում։

1885 թվականին զինակոչվել է բանակ, նշանակվել է Արրաս 33-րդ հետևակային գնդում։ Ծառայության ընթացքում շատ ժամանակ է անցկացրել գրադարաններում` ուսումնասիրելով Ժան Գրանվիլի, Գյուստավ Դորեյի, Օնորե Դոմիեյի ամսագրերը։ Ձևակերպել է գնդի փառքի անկյունը, որի հետ կապված էլ գործուղվել է Փարիզ, որտեղ էլ ծանոթացել է նկարիչ Կարան դ’Աշի հետ։ Ծառայությունը ավարտել է 1889 թվականին` սերժանտի կոչումով։ Փարիզ վերադառնալով աշխատել է Bon Marchérufr-ում` որպես հաշվապահ, Լե-Ալի կենտրոնական շուկայում, Նոր Կրկեսում՝ որպես վերահսկիչ և այլն։

Կարան դ’Աշի հանձնարարությամբ նա սկսեց համագործակցել «Chronique Amusante», «Gil Blas illustrérufr» և այլ ամսագրերի հետ։ Մինչև 1895 թվականը նա հայտնի էր Անգլիայում (աշխատանքները հրատարակվել էին «Scraps», «Pictorial Comic Life», «Pick Me Up» ամսագրերում) և ԱՄՆ-ում («Puck» ամսագիրը)։

Կարիերայի սկիզբ 

1894 թվականին Ռաբյեն ամուսնացել է Սոֆի Ժիրի հետ (), որից հետո ընտանիքը հանգրվանել է Սեժուր փողոցում (): Զույգը ունեցավ երեք երեխա՝ տղան՝ Բենժամենը (1895) և աղջիկները Սյուզաննան (1897) և Սիմոնը (1911)։

1890-ական թվականների կեսերին նա ունենում է մեծ հաջողություններ։ Ռաբյեի նկարները անընդմեջ հրատարակվում էին «Rirerufr» և «Pêle-Mêlerufr» ամսագրերում։ 1897 թվականին մասնակցում է կոլեկտիվային ալբոմի աշխատանքին։ Զուգահեռաբար առաջընթաց էր ապրում նաև Լա-Ալի բյուրոկրատի կարիերան։

1898 թվականին Ռաբյեն թողարկեց երեխաների համար իր առաջին «Tintin Lutinrufr» պատկերազարդ ալբոմը։ Ճեփ-ճերմակահեր չուբչիկով, գոլֆի համար նախատեսված վանդակավոր բրիջներով չարաճճին առաջին անգամ հայտնվեց «Rire» ամսագրի էջերում (տեքստի հեղինակ՝ Ֆրեդ Իսլի ()):

1900 թվականին Ռաբյեն տուն ձեռք բերեց Լիում (Վալանսե շրջանում) և վերադարձավ Էնդր՝ իր նախնիների հայրենիք։

Արվեստի ծաղկում 

20-րդ դարի սկզբին Ռաբյեն դարձավ հայտնի ծաղրանկարիչ, սկսեց համագործակցել Belle Époque — «L'Assiette au beurre», «Chat Noir» շրջանի հայտնի պատկերազարդ, երգիծական ամսագրերի հետ։ 1903 թվականից սկսեց աշխատել ֆրանսիական առաջին մանկական «La Jeunesse illustrée» կոմիքսների ամսագրի հետ, այնուհետև այլ մանկական և պատանեկան ամսագրերի հետ։

1905 թվականին Ռաբյեի ընտանիքը տեղափոխվում է նրանց կողմից կառուցված առանձնատուն, որը գտնվում էր Chasseloup-Laubat փողոցում։

1907 թվականին նկարչի աշխատանքները ցուցադրվում են Salon de l'école française-ում, 1910-ին՝ Salon du peuple-ում։ Որպես ցուցադրության կատալոգի առաջաբանի հեղինակ հանդես եկավ Գիյոմ Ապոլիները։

Ռաբյեն զբաղվում էր նաև մանկական խաղալիքների ստեղծմամբ։ 1907 թվականի նոյեմբերից մինչև 1908 թվականի ապրիլը թողարկում է «Histoire comique et naturelle de animaux» կատակերգական պարբերական հրատարակություններ երեխաների համար։ 1910-ական թվականներին հանդես է գալիս նաև որպես թատերագիր։

1913 թվականին ստացել է Պատվո լեգեոնի շքանշան։

Առաջին համաշխարհային պատերազմի վերաբերյալ Ռաբյեն ստեղծում է մի շարք պատմություններ։ Դրանցից է 1916 թվականին գրված «»-ն։ Այս պատմության մեջ երեխաներին ներկայացվում է այն պատերազմի մասին, որը նրանք կարողանում են հասկանալ և իրենց մեջ դիմադրության ոգի դրսևորել։ Այստեղ ասվում է նաև, որ կան շներ, որոնք նույնպես դուրս են գալիս ռազմի դաշտ։ Այդ շները պատկանում են «ֆակլ» ցեղատեսակին:։

1917 թվականի հուլիսին մահանում է Բենժամինի որդին, որի հետևանքով Բենժամինը Լիում վաճառում է իր տունը։

Ամենահայտնի ստեղծագործությունները 

  (1923)
  (1924)
  (1925)
  (1926)
  (1927)
  (1928)
  (1929)
  (1930)
  (1931)
  (1932)
  (1933)
  (1934)
  (1935)
  (1938)
  (1938)
  (1939)

Ստեղծագործական նկարագրություն 

Կենսագրագետ Ռավիի Օլիվյե Կալոնը նշում է, որ արվեստագետը հետևում է մատիտի կտրուկությանը և ճշգրտությանը։ Նաև նշել է, որ նրա նկարները կատարվել են արագ, հեշտ, ճշգրիտ։ Որպես ինքնակառավարվող անձնավորություն, Ռաբյեն ինքնուրույն ուսումնասիրել է մարդու անատոմիան, աշխատել է գծերի խճճվածության վրա, որոնք փոփոխում էին շարժման դինամիկան։

Ծանոթագրություններ

Մատենագիտություն 
 Ֆրանսերեն լեզվով

Գրականություն 
 
 
 Մոնոգրաֆիա
  — ISBN 978-2-905292-61-2.
 
 Գրքեր
  — ISBN 0-203-94094-6

Արտաքին հղումներ 

 
 
 

Կոմիքսների նկարիչներ
Ֆրանսիացի մուլտիպլիկատորներ
Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ
19-րդ դարի ֆրանսիացի նկարիչներ
20-րդ դարի ֆրանսիացի նկարիչներ
Ֆրանսիացի ծաղրանկարիչներ
Ֆրանսիացի գրաֆիկներ
Ֆրանսիացի գրականագետներ
Ֆրանսիացի մանկագիրներ
Ֆրանսիացի կինոռեժիսորներ