Ֆայվիշ Արոնես

Ֆայվիշ Արոնես (, ),  թատրոնի հրեա դերասան, ռեժիսոր, դրամատուրգ, պոետ և թարգմանիչ։

Կենսագրություն 
Ֆայվիշ Արոնեսը ծնվել է 1893 թվականին, Դվինսկում, դերձակի ընտանիքում։ Եղել է Պոալեյ Ցիոնի անդամ, Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակից։ Պարգևատրվել է Գեորգիևյան մեդալով։ Խարկովի («Ունզեր Վինկլ») և Մինսկի պետական հրեական թատրոնների, Մոսկվայում բելառուսական հրեական ստուդիայի  դերասան։ Հյուրախաղերով հանդես է եկել Յալթայում, Ֆրունզեում, Ալմա Աթայում, Կիսլովոդսկում, Եվպատորիայում, Խարկովում, Կրեմենչուգում, Պոլտավայում, Կիևում և այլ քաղաքներում։ 1935 թվականից աշխատել է Բիրոբիջանի պետական հրեական թատրոնում որպես դերասան և ռեժիսոր։ Թատրոնում ներկայացվում էին Արոնեսի պիեսները («Աղքատ, բայց ուրախ» և այլն.) և այլ դրամատուրգների պիեսներ, որոնք նա թարգմանել էր իդիշերենից։  Ձերբակալվել է 1949 թվականի հոկտեմբերին ԽՍՀՄ-ում հրեական մշակույթի ջախջախման ժամանակ։ Մասնավորապես մեղադրվում էր իր շրջապատում,  իբր ԽՍՀՄ-ում  գործող «հրեաների նկատմամբ հալածանքների» վերաբերյալ զրպարտչական հերյուրանքների տարածման մեջ և դատապարտվում է 10 տարի ուղղիչ աշխատանքային ճամբարում։ Արդարացվել է 1956 թվականի սեպտեմբերի 14-ին։

1972 թվականից ապրել է Իսրայելում։ Բնեյ-Բրակի Ոսկե մեդալի մրցանակի դափնեկիր է։

Իդիշերեն թարգմանությունների (պոեզիա և դրամատուրգիա) հեղինակ է։ Արոնեսի «Արիստոկրատ» պիեսը ներկայացվել է ինչպես ԽՍՀՄ-ում այնպես էլ արտասահմանում։ Ճամբարային բանաստեղծությունների գիրքը հրատարակվել է 1980 թվականին իդիշերեն։

Ընտանիք 
 Կինը` Բերտա (Բելլա) Արոնես
 Որդին`  Մարկ (Մայրում) Արոնես
 Զաչմիկը` Գերշոն Գինսբուրգի, հրեական մշակութային գործիչ, Հարավային Աֆրիկայի հրեական մշակութային միության մասնակից,Հարավ-աֆրիկյան կոմկուսի անդամ

Ֆիլմագրություն 
 Սահման — ռաբբի, 1935

Գրականություն 
 American Jewish Year Book , 1968, стр. 501.

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Институт иудаики 
 
 Гаммер Е. Актёры умирают на подмостках
 Государственный еврейский театр имени Кагановича в годы Великой Отечественной войны 1941—1945 гг. 

Հրեա բանաստեղծներ
Հրեա ռեժիսորներ
20-րդ դարի դերասաններ
Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ