Ես գիտեմ, որ ոչինչ չգիտեմ

«Ես գիտեմ, որ ոչինչ չգիտեմ» կամ «Ես գիտեմ միայն, որ ոչինչ չգիտեմ», (,  կամ ), հին հույն փիլիսոփա Սոկրատեսին վերագրվող հայտնի ասույթ։ Սակայն Պլատոնի «Սոկրատեսի Պաշտպանականը» աշխատությունում այս ասույթը վերագրվում է Դեմոկրիտեսին։ Որոշ աղբյուրներում այն հանդիպում է մի փոքր ձևափոխված տարբերակներով․ «Ես գիտեմ, որ ոչինչ չգիտեմ, բայց ուրիշներն այդ էլ չգիտեն»։

Ստուգաբանություն 
Ասույթի բնօրինակը հավանաբար լատիներեն է («»), որից էլ անցել է հին հունարենին։ Այն մեջբերվում է որպես «» կամ «»։

Բացատրություն 
Սոկրատեսն իր միտքը բացատրում է հետևյալ կերպ․ «Մարդիկ հաճախ կարծում են, որ իրենք ինչ-որ բան գիտեն, իսկ պարզվում է, որ ոչինչ չգիտեն։ Նրանք չգիտեն և չգիտեն այդ մասին, իսկ ես չգիտեմ, բայց գիտեմ այդ մասին։ Ստացվում է, որ իմանալով սեփական չիմացությունը՝ ես ավելին գիտեմ, քան մյուսները»։

Թվում է, որ ասույթի մեջ կա տրամաբանորեն հակադիր պնդումներ․ Եթե մարդը ոչինչ չգիտի, ապա նա չի կարող իմանալ նաև այն մասին, որ ոչինչ չգիտի և եթե գիտի, որ ոչինչ չգիտի, ապա նա արդեն ինչ-որ բան գիտի։ Ասույթը պատկերավոր ներկայացնելու համար պատկերացնենք, որ ողջ մեր իմացածը գնդակի ներքին ծավալն է, իսկ չիմացածը՝ գնդակի արտաքին մակերեսը։ Որքան մեծ է դառնում մեր իմացածն, այնքան մեծանում է գնդակի արտաքին մակերեսը և հետևաբար՝ չիմացածի մասին մեր իմացությունը։

Տես նաև 
 Cogito ergo sum
 Դաննինգ-Կրյուգերի էֆեկտ
 Իմացաբանություն
 Սկեպտիցիզմ
 Սոկրատեսի պաշտպանականը (Պլատոն)
 Տրամաբանական-փիլիսոփայական տրակտատ
 Ինքնակոչի համախտանիշ

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Սոկրատեսի պաշտպանականը կամ ես գիտեմ, որ ոչինչ չգիտեմ 

Հունարեն բառեր և արտահայտություններ