Երկնքի երեխաները

Երկնքի երեխաները (), իրանական ընտանեկան դրամա, նկարահանվել է 1997 թվականին, սցենարի հեղինակն ու ռեժիսորը Մաջիդ Մաջիդին է։ Այն պատմում է քրոջ ու եղբոր ու կորցրած կոշիկների հետ կապված նրանց արկածների մասին։ Այն ներկայացվել է 1998 թվականի Օսկար մրցանակաբաշխության` լավագույն օտարալեզու ֆիլմ անվանակարգում

Սյուժե
Ֆիլմն սկսվում է տեսարանով, երբ Ալին վերցնում է իր փոքրիկ քրոջ` Զահրայի վարդագույն կոշիկները կոշկակարի մոտից։ Նա դրանք անուշադրության է մատնում կարտոֆիլ գնելիս։ Այդ ընթացքում մի անտուն մարդ, կարծելով, թե տոպրակի մեջ դրված կոշիկն ուղղակի աղբ է, վերնցում է այն։ Կոշիկները փնտրելիս տղան հարվածում է բանջարեղենի ափսեներին և հետապնդվում է վաճառողի կողմից։

Ալիի ընտանիքն ապրում է թեհրանյան հարավային աղքատ թաղամասում և ֆինանսական խնդիրներ ունի, այսպիսով նա վախենում է ասել ընտանիքին կորուստի մասին։ Տանտերը կռվում է Ալիի մոր հետ, քանի որ վերջինս նրան պարտք է հինգ ամսվա տան վարձը, ընտանիքը չի վճարել նաև բանջարեղեն վաճառողի գումարը։ Ալին կոշիկների մասին պատմում է Զահրային և խնդրում է քրոջն այդ մասին չպատմել մայրիկին. քույրը համաձայնում է։

Այդ երեկո Ալիի հայրը հանդիմանում է նրան` իր հիվանդ մորը չօգնելու համար։ Տնային աշխատանքները կատարելիս քույրն ու եղբայրը նշաններով քննարկում են իրար հատ, թե ինչ անել։ Նրանք որոշում են կիսել Ալիի կոշիկները. Զահրան կհագնի դրանք և դպրոց կգնա առավոտյան, իսկ Ալին կհասնի կեսօրի դասերին։ Բարձր առաջադիմության համար ուսուցիչը ոսկեգույն գրիչ է նվիրում Ալիին, որը նա տալիս է Զահրային` որպես ինչ-որ չափով փոխհատուցում նրա կորցրած կոշիկների համար։ Այնուամենայնիվ, քրոջ ու եղբոր` նույն կոշիկներով դպրոց գնալու արդյունքում Ալին հաճախ ուշանում է դասերից։ Առաջին անգամ տնօրենը ներում է ուշացումը, երկրորդ անգամ զգուշացնում է նրան, իսկ երրորդ անգամ պատվիրում է գնալ տուն և վերադառնալ հայրիկի հետ։ Ալիի ուսուցիչը, տեսնելով երեխայի արցունքները, վստահեցնում է տնօրենին, որ Ալին դասարանի լավագույն սովորողն է և խնդրում է տղային ևս մեկ հնարավորություն տալ։

Մի օր Զահրան նկատում է իր կորցրած վարդագույն կոշիկները մեկ այլ աշակերտի` Ռոյայի, ոտքերին։ Դասերից հետո Զահրան գաղտնի հետևում է Ռոյային մինչև տուն։ Ավելի ուշ նա իր հետ բերում է նաև Ալիին, սակայն երեխաները տեսնելով, որ Ռոյայի հայրը` աղբաման քրքրողը, կույր է, հեռանում են։ Երբ Ռոյան բարձր առաջադիմություն է ցուցաբերում, նրա հայրն իր համար նոր կապույտ կոշիկներ է գնում և դեն է նետում Զահրայի կոշիկները։ Զահրան սարսափում է, երբ իմանում է այդ մասին իր նոր ընկերոջից։

Ալիի հայրը, ցանկանալով անպայման գումար աշխատել, պարտքով մի քանի այգեգործական պարագաներ է վերցնում և Ալիին առաջնորդում Հյուսիսային Թեհրանի հարուստ արվարձանները` այգեգործական աշխատանք գտնելու։ Նրանք առանց որևէ հաջողության փորձում են տարբեր աշխատանքներ գտնել. Ալին հորն օգնում է բանակցելու գործում։ Վերջապես նրանք հասնում են մի մեծ առանձնատան, որտեղ ապրում է մի տղա` 6-ամյա Ալիրեզան իր պապիկի հետ։ Մինչև Ալին խաղում է Ալիրեզայի հետ, նրա հայրն աշխատում է։ Աշխատանքն ավարտելուց հետո Ալիի հայրը զարմանում է պապիկի առատաձեռնությունից։ Տունդարձի ճանապարհին ԱԼին ակնարկում է, որ լավ կլիներ` Զահրայի համար նոր կոշիկներ գնել։ Հայրը նշում է, որ իրենց պայմանները սուղ են։

Ի վերջո, Ալին իմանում է դպրոցականների միջև կազմակերպվող 4 կմ-անոց վազքի մրցույթի մասին. երրորդ տեղի մրցանակը մեկ շաբաթ ճամբարային հանգիստ է և մի զույգ նոր սպորտային կոշիկ։ Ալին հասկանում է, որ սա իր շանսն է Զահրայի համար նոր կոշիկ ձեռք բերելու համար։ Ի հիասթափություն իրեն, նա, չափազանց մեծ ջանք գործադրելով, պատահաբար գրավում է առաջին տեղը։ Ալին վերադառնում է տուն, Զահրան սպասում է նրան։ Մինչև եղբայրը կբացատրեր քրոջը, թե ինչ է տեղի ունեցել մրցույթի ժամանակ, մայրիկը կանչում է աղջկան։

Ֆիլմի մեկ այլ տեսարան ցույց է տալիս, թե ինչպես է երեխաների հայրը տուն վերադառնում` նոր սպիտակ ու վարդագույն կոշիկները պայուսակի մեջ։ Վերջին տեսարանում Ալին իր մերկ ոտքերը սուզում է լողավազանի մեջ։

Որոշ տարբերակներ պարունակում են դրվագ, ըստ որի Ալին հաջողության է հասնում վազորդի կարիերայում։

Դերասանական կազմ
 Ամրի Ֆարոխ Հաշեմիան` Ալի
 Բահար Սեդդիքի` Զահրա
 Ռեզա Նաջի` հայր
 Ֆերեշտե Սարաբանդի` մայր
 Դարիուշ Մոխթարի` Ալիի ուսուցիչ
 Նաֆիզ Ջաֆար-Մոհամադի` Ռոյա
 Մոհամադ-Հասան Հոսեինիան` Ռոյայի հայր
 Մոհամադ-Հոսեին Շահիդի` Ալիրեզա
 Քազեմ Ասքարփուր` պապիկ
 Քրիստոֆեր Մալեքի` աղ վաճառաող

Արտադրություն
Ֆիլմը նկարահանվել է Թեհրանում։ Փորձ է արվել նկարահանումը գաղտնի պահել` քաղաքի առավել իրական պատկեր ստանալու համար։ Նկարահանման ծախսերը կազմել են 180.000 ԱՄՆ դոլար։

Թողարկում

Հասույթ
«Երկնքի երեխաները» ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 1997 թվականին, Թեհրանում, Ֆաջր միջազգային կինոփառատոնի ժամանակ և արժանացել է մի շարք մրցանակների։ ԱՄՆ-ում ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 1999 թվականի հունվարի 22-ին, ամերիկյան տոմսարկղերում այն հավաքել է $933,933 հասույթ։ Ամբողջ աշխարհում հավաքած հասույթը կազմել է $1,628,579:

Քննադատություն
Ֆիլմն արժանացել է դրական արձագանքների։ Որոշ քննադատներ այն համեմատել են Վիտտորիո դե Սիկայի «Հեծանիվների գողերը» (1948) ֆիլմի հետ։ Մի քանի բացասական արձագանքները վերաբերվում էին չափազանց պարզ սյուժետային գծին և մի քանի անպատասխան մնացած հարցերին։ Ռոջեր Էբերտի անդրադարձը Chicago Sun-Times-ում ֆիլմն անվանում է «գրեթե կատարյալ մանկական ֆիլմ», որտեղ «պակասում է ցինիզմն ու սրախոսությունը, որն այնքան զվարճացնում է ամերիկացի երեխաներին, և բոցավառվում է բարեսիրտ մաքրությամբ»։

1998 թվականին այն դարձել է իրանական առաջին ֆիլմը, որը ներկայացվել է Օսկար մրցանակի` Լավագույն արտասահմանյան ֆիլմ անվանակարգում` զիջելով մրցանակը իտալական «Կյանքը հիասքանչ է» ֆիլմին (ռեժիսոր` Ռոբերտո Բենինյի)։ Ֆիլմի ամերիկյան հասույթի մեծ մասը եկել է առաջադրումից հետո։ Օսկարի մրցանակաբաշխությանն առաջարվելուց հետո ֆիլմը հայտնի է դառնում աշխարհում, 1999-2001 թվականներին այն ցուցադրվում է եվրոպական, հարավաֆրիկյան, ասիական մի շարք երկրներում։ Այն հաջողությամբ ցուցադրվում է մի շարք փառատոններում և արժանանում մի շարք պարգևների։ Այն մրցել է Ամերիկյան կինոինստիտուտի 1997 թվականի փառատոնի գլխավոր մրցանակի համար։

Ֆիլմը դիտելիս սինգապուրցի կինոռեժիսոր Ջեք Նեոն և նրա կինը հեռացել են արտասվելով` «տեսնելով երեխաների սերը միմյանց հանդեպ»։ Երկնքի երեխաները ոգեշնչել է Նեոյին բացահայտել սինգապուրցի երիտասարդների խնդիրները 2002 թվականին նկարահանած իր «Ես ապուշ չեմ» ֆիլմում։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ
 Երկնքի երեխաները ռեժիսորի կայքում 
 
 
 
 Հարցազրույց Մաջիդ Մաջիդիի հետ 

Իրանական ֆիլմեր
Մանկական ֆիլմեր
Ֆիլմեր ընտանիքի մասին
Պարսկերեն ֆիլմեր