Կիրակոս Բանասեր

Կիրակոս Բանասեր (ինչպես նաև Կիրակոս Ռշտունեցի, ), հայ պատմաբան, աստվածաբան, 15-րդ դարի եկեղեցական գործիչ։

Կենսագրություն 
Ծնվել է պատմական Հայաստանի Ռշտունիք գավառում (Վասպուրական), որի հետևանքով կոչվել է նաև Ռշտունեցի։ Եղել է Թովմա Մեծոփեցու աշակերտն ու մտերիմ ընկերը, հնարավոր է Մեծոփեցու որոշ ստեղծագործությունների համահեղինակ։ Նա մեծ ներդրում է ունեցել 1441 թվականին հայ կաթողիկոսարանի նստավայրը Էջմիածին տեղափոխելու գործում։ 1446 թվականին Թովմա Մեծոփեցու մահից հետո Կիրակոսը գրում է իր ամենահայտնի ստեղծագործությունը՝ «Թովմայի՝ մեծ ուսուցչի պատմությունը, որը գրվել է վարդապետ Կիրակոս Բանասերի կողմից»: Բացի Թովմա Մեծոփեցու կյանքից և գործունեությունից, Կիրակոսը հետաքրքիր տեղեկություններ է հաղորդում դարի կեսերին հայկական 15-րդ եկեղեցու վիճակի մասին։ Պահպանվել է նաև Կիրակոս Ռշտունեցու կարճ ժամանակագրական աշխատությունը (1443 թվական), որն ընդգրկում է 12-15-րդ դարերը։ Այս փոքրիկ պատմական շարադրանքը կարևոր նշանակություն ունի Անդրկովկասի՝ Թամերլանի և Կարա-Կոյունլուն ցեղերի նվաճումն ուսումնասիրելու համար։

Նշումներ

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Ժամանակագրութիւն
 «История великого учителя Товмы, написанная вардапетом Киракосом Банасером» на сайте vostlit.info

Հայ պատմիչներ
Հայ աստվածաբաններ
Հայ պատմաբաններ
Հայ եկեղեցական գործիչներ