Մարգագետնի մեծ կտոր (նկար)

«Մարգագետնի մեծ կտոր» (), Ալբրեխտ Դյուրերի նկարը, նկարել է 1503 թվականին։ «Նապաստակ» նկարի հետ մեկտեղ Դյուրերի՝ բնությունը պատկերող ամենահայտնի նկարներից է։  Պահպանվում է Ալբերտինա պատկերասրահում։

Նկարագրություն 
Նկարի ստորին աջ կողմում հազիվ նկատելի ձևով նշված է ստեղծման տարեթիվը՝ 1503։ Առաջին հայացքից նկարը բնական մարգագետնի տպավորություն չի թողնում։ Դիտակետը տեղակայված է շատ ներքև, այդ պատճառով հնարավոր չէ, որ նկարը ստեղծվեր բնության գրկում (իրական մարգագետնում)։ Հավանաբար նկարը ստեղծվել է արվեստանոցում։ Հնարավոր է, որ նկարիչն առանձին է ուսումնասիրել և նկարել խոտերը։

Ստեղծագործության կենտրոնը չի համապատասխանում նկարի աշխարհագրական կենտրոնի հետ։ Դիտողի հայացքը սահում է բույսի լուսավոր, պլաստիկ տերևներից՝ աջից ձախ։ Ճահճային բնահողը ստացվել է մուգ ներկերով լայն վրձնահարվածների արդյունքում։ Նկարի ստորին հատվածը հավասարակշռում են բույսերի բարակ ցողունները, որոնք ուղղված են դեպի վեր։ Առանձին բույսեր ցուցադրված են ամբողջությամբ՝ երևացող արմատներով։ Երևացող արմատներ կարելի է տեսնել նաև Դյուրերի այլ ստեղծագործություններում, օրինակ՝ «Ասպետ, մահ և սատանա» (1513) նկարում։ Բույսերի քաոսային դասավորվածությունը, որը զուգակցվում է յուրաքանչյուր առանձին բույսի տարրերի մանրամասն ներկայացման հետ, նկարին տալիս է ակնհայտ ռեալիստականություն, իսկ սպիտակ ֆոնը կազմակերպում և դասակարգում է կոմպոզիցիան։

Նկարում պատկերված է եզան լեզու, բերենիկե, հազարատերևուկ, երկարակյաց մարգարտածաղիկ և խատուտիկ։

Գնահատական 
Մարդասեր Կոնրադ Ցելտեսը Դյուրերի աշխատանքները համեմատել է միջնադարյան փիլիսոփա և գիտնական Ալբերտ Մեծի գրական ստեղծագործությունների հետ։ Ինչպես Ալբերտը, Դյուրերը ևս իր ստեղծագործությունների հիմքում դրել է բնության ուսումնասիրությունը։

Այս նկարը, որը ռեալիզմի տեսանկյունից հետագայում բարձր է գնահատվել արվեստի գործիչների կողմից, Դյուրերի համար ինքնանպատակ չի եղել․ նմանատիպ նկարների միջոցով նկարիչը հղկել է իր վարպետությունը և կիրառել հետագա աշխատանքներում։ Այս նկարի որոշ տարրեր կարելի է տեսնել Դյուրերի հետագա նկարներում և փորագրություններում, ինչպես, օրինակ՝ «Ադամ և Եվա» ստեղծագործությունում (1504)։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Gombrich, E.H. (1995). The Story of Art (16th ed.). London & New York: Phaidon Press. pp. 345. ISBN 071483355X.
 Hutchinson, Jane Campbell (1990). Albrecht Dürer: A Biography. Princeton: Princeton University Press. pp. 57. ISBN 0691002975.
 Heinz Wiedauer: Das große Rasenstück. In: K.A. Schröder, M.L. Sternath: Albrecht Dürer. Hatje Cantz Verlag, Ostfildern-Ruit 2003, S. 270-272, ISBN 3-7757-1330-1

Ալբրեխտ Դյուրերի նկարներ
Ալբերտինա պատկերասրահի նկարներ