Ծառայությունների ոլորտ

Ծառայությունների ոլորտ, տնտեսության հատված, որը ներառում է իր մեջ կոմերցիոն և ոչ կոմերցիոն ծառայություններ։

Այն ամփոփիչ ընդհանրացնող կատեգորիա է՝ ներառած ծառայությունների տարատեսակ ձևերի վերարտադրությունը՝ ձեռնարկությունների, կազմակերպությունների, ինչպես նաև ֆիզիկական անձանց կողմից մատուցված։ Տնտեսության մնացյալ հատվածները ընդունված է համարել արտադրության ոլորտ՝ արդյունաբերություն և գյուղատնտեսություն։ Ծառայությունների ոլորտը հիմնականում վերաբերում է հետինդուստրիալ հասարակական-տնտեսական կացութաձևին՝ ժամանակակից ենթակառուցվածքների զարգացման հետևանքով։ Տնտեսապես զարգացած երկրներում հենց այս ոլորտն է կազմում տնտեսությունում զբաղվածների թվի հիմնական մասը (ավելին քան 60%)։

Տնտեսության ենթակառուցվածք

Ծառայությունների ոլորտի կազմի մեջ մտնում են. 
 Ծառայությունների մատուցումը (տնտեսության ենթակառուցվածքների արտադրության և մատուցման ծառայությունների ոլորտ)
 Սոցիալական ոլորտ (տնտեսության ոչ արտադրական և իրավաբանա-ֆինանսական ծառայությունների ոլորտ)

Ծառայությունների մատուցման ոլորտներ 
 Կոմունալ-կենցաղային ծառայություններ
 Շինարարական ծառայություններ
 Էլեկտրաէներգետիկա
 Գազամատակարարում
 Ջերմամատակարարում
 Ջրամատակարարում և կոմունալ ծառայություններ
 Տրանսպորտային ծառայություններ և տրանսպորտի տեխնիկական սպասարկման ծառայություններ
 Կապի ու հեռահաղորդակցության ծառայություններ, թվային և կենցաղային տեխնիկայի վերանորոգման ծառայություններ
 Առևտրային ծառայություններ
 Հանրային սննդի ծառայություններ
 Կենցաղային ծառայություններ
 Ապահովագրական ծառայություններ

Սոցիալական ծառայությունների ոլորտ 
 Վարձույթի ծառայություններ
 Բժշկական-սանիտարական ծառայություններ
 Կրթական ծառայություններ և լուսավորում
 Տեղեկատվական ծառայություններ
 Իրավաբանական ծառայություններ
 Ֆինանսական ծառայություններ
 Թարգմանչական ծառայություններ
 Հյուրանոցային ծառայություններ
 Անվտանգության ապահովման ծառայություններ
 Զբոսաշրջային ծառայություններ
 Ժամանցային ծառայություններ և հանգիստ
 Ինտիմ ծառայություններ այն պետություններում, որտեղ պաշտոնապես օրինականացված է մարմնավաճառությունը

Աշխատողները, որոնք զբաղված են  սոցիալական ոլորտի ծառայություններով և հաճախորդների անմիջական սպասարկմամբ, համարվում են սպասարկող անձնակազմ։

Պատմություն 
Հին ժամանակներում հանրային ծառայությունների մատուցումը զարգացած չէր։ Ապրանքափոխանակությունը և առևտուրը գոյություն են ունեցել  հիմնականում գյուղատնտեսական և արհեսագործական աշխատանքների պատրաստի արդյունքների տեսքով։

Մարդկային հասարակության զարգացմամբ, գիտատեխնիկական զարգացմամբ, ֆիզիկական աշխատանքի մեխանիզացմամբ և ավտոմատացմամբ՝ ծառայությունների մատուցման ոլորտը հավաքում է աճի տեմպեր և դառնում է տնտեսության նոր ոլորտի բանալի։ Հետինդուստրյալ տնտեսությունում չպարզաբանված խնդիրները հիմնականում գտնվում են հենց տեխնիկայի, կազմակերպությունների, պատրաստի արտադրանքի բաշխման  կառավարման ոլորտներում։

XXI դարում հիմնական զարգացումը և արժեքը ներկայացնում է մարդկային ինտելեկտուալ  աշխատանքը։ Ինտելեկտուալ աշխատանքի տարբերակումը ստեղծում է մեծ թվով մասնագիտություններ և մասնագիտացումներ, որոնք պահանջում են բարձր գիտական պատրաստվածություն, մեծ թվով աշխատատեղեր, մարդկային համատեղ ջանքերի ինտեգրման բարձր աստիճան, ընդհանուր բարեկեցության աճ։

Այս միտումները անմիջականորեն առնչվում են ծառայությունների և կառավարման ոլոտներին, որը պայմանավորում է նրա արագ աճը՝ կապված մարդկային գործունեության առավել հին ոլորտների հետ։ Ծառայությունների ոլորտին բնութագրական է առավել բարձր եկամուտ, քան արդյունաբերական, առավել ևս գյուղատնտեսական ոլորտներին։ Ծառայությունները ընդլայնվում են և գնալով ավելի շատ տեղ են զբաղեցնում պետությունների ՀԱԱ-ի մեջ։

Ծառայությունների մակարդակ 
Կապված մատուցվող ծառայությունների մակարդակից (սովորաբար ներառվում են ծառայությունների փաթեթում)՝ նրանք տարանջատվում են այս կամ այն կարգի (սպասարկման կարգ), որը կարող է լինել երրորդ, երկրորդ, առաջին, էկոնոմ և բիզնես կարգեր, բարձր և պրեմիում (լյուքս)։ Հյուրանոցներում գործում են աստղերի (եվրոպական գնահատում) և ադամանդների (ամերիկյան գնահատում) համակարգը։

Ծանոթագրություններ

Տես նաև 
 Մարքեթինգային ծառայություններ
 Խորհրդատվական ծառայություններ

Տնտեսություն
Ծառայությունների ոլորտ