Տանտալոս

Տանտալոս (), հին հունական դիցաբանության մեջ Փռյուգիայի Մանիսա քաղաքի թագավորը՝ դատապարտված հավիտենական տանջանքների։

Առասպելներ 
Տանտալոսը Զևսի և Փռյուգիայի Պլուտո թագուհու (կամ Թմոլի, ըստ Քսանֆու Լիդիսկոյի՝ Հիմենիայի) որդին է, նրա կինը Դիոնան է եղել կամ Ստերոպան, կամ Եվրիանասան, Պելոպսի և Նիոբիի, ինչպես նաև Բրոտեասի հայրն է։ 
 
Որպես աստվածների սիրելի՝ Տանտալոսը կարողացել է նրանց խորհուրդներ տալ և մասնակցել նրանց խնջույքներին։ Նա մեծամտացավ իր ձեռք բերած բարձր դիրքով, և աստվածներին վիրավորելու համար նետվեց հադես։ Ըստ մեկ այլ վարկածի՝ նա բացահայտել է Զևսի գաղտնի որոշումները, կամ պատմել է մարդկանց աստվածների գաղտնիքները, ըստ մյուսի՝ նա աստվածների սեղանից նեկտար է գողացել, որպեսզի տա իր ընկերներին։ Մեկ այլ տարբերակի համաձայն՝ նա երդմնազանց է եղել, որպեսզի տիրի ոսկե շանը, որն իր համար գողացվել էր Զևսի տաճարից։

Կա ևս մեկ առասպել, ըստ որի Տանտալոսը, ցանկանալով փորձել աստվածների ամենագիտությունը, սպանել է իր որդուն՝ Պելոպսին և նրա մսից պատրաստված ուտեստ հյուրասիրել խնջույքի ժամանակ ներկա աստվածներին։ Նրանք, սակայն, հասկանում են Տանտալոսի մտադրությունը և վերակենդանացնում սպանվածին։

Տանտալոսյան տանջանքներ 

Նրա գերեզմանը գտնվում է Մանիսայում։ Այն տեսել է Պավսանիասը՝ Տանտալոսի լճի մոտ։

Ըստ Նիկոլայ Կունի (նա հետևում է Սենեկայի «Ֆիեստ» պիեսին), Տանտալոսը ապրում է ստորգետնյա թագավորությունում՝ տառապելով անտանելի սովից և ծարավից։ Նա կանգնած է ջրի և շքեղ պտուղների առաջ, սակայն չէր կարող դրանցից օգտվել։ Նա հենց բերանը բացում էր, որպեսզի ջուր խմի կամ ինչ-որ պտուղ քաղի, ջուրը հոսում էր և ճյուղերը պտուղներով հետ էին քաշվում։

Ատրիդ սերունդի անեծքը 
Տանտալոսի ամբողջ գերդաստանը անիծվել է։ Նրա թոռները Ատրեյը և Ֆիեստան թշնամացել են։ Ատրեյը հաղթել է, սակայն դա նրան քիչ է եղել, նա սպանել է Ֆիեստայի երեխաներին, և նրանց մսով պատրաստված սնունդով հյուրասիրել է աստվածներին։ Ֆիեստաի և Պելոպիեյ դստեր կապից ծնվել է Եգիսֆը, որը սպանել է Ատրեյին և նրա որդուն՝ Ագամեմնոնին։ Երբ Ագամեմնոնը վերադարձել է Տրոյական պատերազմից, նրա կինը, Քլիտեմնեստրան իր սիրեցյալի՝ Եգիսֆեայի հետ սպանել է նրան։ Ագամեմնոնի և Քլիստեմնեստրայի երեխաները, Էրեքտրան և Օրեստը, իրենց որոշմամբ սպանել են իրենց մորը և նրա սիրեցյալին։

Տես նաև 
 Տանտալ (քիմիական տարր)
 Սիսիփոս

Ծանոթագրություններ 

Կերպարներ այբբենական կարգով
Դիցաբանական կերպարներ այբբենական կարգով
Անեծքներ