Սպեկիոզա Կազիբվե

Սպեկիոզա Կազիբվե (, ), ուգանդացի վիրաբույժ, քաղաքական գործիչ։ Երկվորյակ դուստրերի պատճառով նրան նաև անվանում են «Ննալոնգո»։ 1994-2003 թվականներին եղել է Ուգանդայի փոխնախագահը։ Նա Աֆրիկայում առաջին կինն էր, որը զբաղեցրել է ինքնիշխան երկրի փոխնախագահի պաշտոնը։ 2013 թվականի օգոստոսին Բան Կի Մունի կողմից նշանակվել է Աֆրիկայում ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի ՄԱԿ-ի հատուկ ներկայացուցիչ։

Կենսագրություն 
Սպեկիոզա Կազիբվեն ծնվել է 1954 թվականի հուլիսի 1-ին Իգանգա շրջանում։ Սովորել է Լուգազի քաղաքի մոտ գտնվող Կամալա-Ջինջա մայրուղու վրա տեղակայված Կաթոլիկ եկեղեցու հետ փոխկապակցված Նամագունգայի Mount Saint Mary's College-ում։ 1974 թվականին ընդունվել է Մակերերեի համալսարանի բժշկական դպրոցը, որն ավարտել է 1979 թվականին և ստացել բժշկության և վիրաբուժության բակալավրի աստիճան, այնուհետև՝ բժշկության մագիստրոսի կոչում՝ մասնագիտանալով վիրաբուժության բնագավառում։ 2009 թվականին Հարվարդի հանրային առողջապահության դպրոցի բնակչության և միջազգային առողջության բաժինը նրան շնորհել է գիտության դոկտոր (SD) պատվավոր աստիճան։

Գործունեություն 
Կազիբվեն քաղաքական կարիերան սկսել է որպես Ուգանդայի դեմոկրատական կուսակցության երիտասարդական և կանանց թևի անդամ։ 1987 թվականին Ազգային դիմադրության շարժում կուսակցությունից ընտրվել է գյուղապետ, այնուհետև Կամալայի շրջանի կանանց ներկայացուցիչ, ինչպես նաև դարձել է Մուսևենիի նախընտրական քարոզարշավի խորհրդատվական կոմիտեի նախագահ։

1989 թվականից աշխատել է Յովերի Մուսևենի վարչակազմում, նշանակվել է Արդյունաբերության նախարարի տեղակալ և պաշտոնավարել մինչև 1991 թվականը, 1991-1994 թվականներին եղել է Գենդերային և համայնքային զարգացման նախարար։ Եղել է Սահմանադրական ժողովի անդամ, որը 1994 թվականին կազմել է Ուգանդայի նոր սահմանադրությունը։ 1996 թվականին ընտրվել է խորհրդարանի պատգամավոր Իգանգա շրջանի Հարավային Կիգուլուի ընտրատարածքից։ 1994-2003 թվականներին եղել է Ուգանդայի փոխնախագահ և Գյուղատնտեսության, կենդանական արդյունաբերության և ձկնաբուծության նախարար։

Կազիբվեն Աֆրիկայում կանանց դերի պաշտպան է։ Համագործակցելով Աֆրիկյան միության կազմակերպության և Աֆրիկայի Միավորված ազգերի կազմակերպության տնտեսական հանձնաժողովի հետ՝ 1998 թվականին հիմնել է Խաղաղության և զարգացման աֆրիկյան  կանանց կոմիտեն (AWCPD) և  ղեկավարել այն։ Դոկտոր Կազիբվեն նաև եղել է տարբեր ազգային շահագրգիռ խմբերի նախագահ կամ անդամ, այդ թվում՝
 Շրջակա միջավայրի հարցերով ավագ կանանց խորհրդատվական խումբ
 Ուգանդայի ձեռներեց կանանց ասոցիացիա
 Ուգանդայի բժիշկ կանանց ասոցիացիա
 Ուգանդայի ագրո-էներգետիկ կլոր սեղան (AER/U)

Կազիբվեն նախագահել է ագրո-էներգետիկ Ուգանդա առաջին համաժողովը 1991 թվականի նոյեմբերի 25-ին Կամպալա Շերատոնում, ինչպես նաև մի քանի տարի շարունակ եղել է ագրո-էներգետիկ կլոր սեղանի (AER) պատվավոր կոմիտեի անդամ։ 1998 թվականին Պարենի և գյուղատնտեսության կազմակերպությունը (ՊԳԿ) նրան շնորհել է «Ceres Medal»`«սննդամթերքի անվտանգության և աղքատության հաղթահարման գործում ներդրման համար»։

Անձնական կյանք
2002 թվականի ապրիլին Կազիբվեն ամուսնալուծվել է` ասելով, որ հրաժարվում է շարունակել ընտանեկան բռնության զոհ լինել։ Պոլիգամին և կնոջը ծեծելը Ուգանդայում համեմատաբար տարածված են, բայց ամուսնալուծությունը հազվադեպ է։ Կազիբվենի ամուսինն ընդդիմացավ ամուսնալուծությանը՝ վկայակոչելով կաթոլիկ հավատը և ասելով, որ  կինը ուշ է տուն վերադառնում՝ առանց հիմնավոր պատճառաբանության, ինչպես նաև աշխատում է մի շարք քաղաքական գործիչների հետ, որոնց ինքը չի համակրում։ Պայմանավորված քաղաքական պարտականությունների կատարման դժվարության և ամուսնալուծության խառնաշփոթով, 2003 թվականի մայիսի 21-ին Կազիբվեն հրաժարվեց կառավարական պաշտոնից` խնդրելով թույլ տալ շարունակել ուսումը՝ Հարվարդի համալսարանում ավարտելով դոկտորականը։ Սպեկիոզա Կազիբվեն ունի չորս երեխա, ներառյալ առաջին ամուսնությունից երկվորյակները և մի քանի որդեգրած երեխաներ։

Ծանոթագրություններ 

Ուգանդայի կին քաղաքական գործիչներ
Ուգանդացի կին գիտնականներ
21-րդ դարի կին քաղաքական գործիչներ
20-րդ դարի կին քաղաքական գործիչներ
Մակերերեի համալսարանի շրջանավարտներ