Աճյուն (ֆիլմ)

«Աճյուն» (), 2001 թվականի բրիտանական և մակեդոնական ֆիլմ, որ նկարահանվել է Միլչո Մանչևսկու կողմից և ներկայացնում է 20-րդ դարի սկզբում Օսմանյան կայսրությունում տեղի ունեցած իրադարձությունների մասին։ Ֆիլմում նկարահանվել են Ջոզեֆ Ֆայնսը, Դևիդ Ուենեմը, Էդրիան Լեսթերը, Աննա Բրոշեն, Վերա Ֆարմիգան և Ռոզմարի Մերֆին։ 2001 թվականի օգոստոսի 29-ին ֆիլմը բացել է Վենետիկի կինոփառատոնի ծրագիրը և ապա վարձույթի է հանվել տարբեր երկրներում։ ԱՄՆ-ում թողարկվել է 2003 թվականի օգոստոսի 22-ին։

Սյուժե 
Նյույորքցի պատանի կողոպտիչ Էջը փորձում է թալանել պառավ Էնջելայի տունը, որպեսզի կարողանա մարել իր պարտքերը։ Սակայն ծեր կինը նկատում է գողին։ Մինչ վերջինս փորձում է փախչելու հնարավորություն գտնել, կինը սկսում է նրան պատմել 20-րդ դարի սկզբին ապրած երկու ավազակ եղբայրների՝ Լյուկի ու Էլայջայի մասին։ Նրանք երկուսն էլ սիրահարված էին Լիլիթ անունով մի աղջկա, սակայն վերջինս ընտրում է Էլայջային։ Լյուկը ճանապարհ է ընկնում երջանկություն որոնելու և շուտով գլխավորում է վարձկանների մի ավազակախումբ, որ կատարում էր թուրք սուլթանի ամենակեղտոտ ու վտանգավոր հանձնարարությունները։ Մակեդոնացիների հակաթուրքական ապստամբության ժամանակ Լյուկը մարտերից մեկի ժամանակ ընդհարվում է Էլայջայի հետ, ով միացել էր ապստամբներին և պատրաստ էր սպանել իր ավագ եղբորը նրա արած չարագործությունների համար։

Դերերում 
 Ջոզեֆ Ֆայնս – Էլայջա
 Դևիդ Ուենեմ – Լյուկ
 Էդրիան Լեսթեր – Էջ
 Աննա Բրոշե – Լիլիթ
 Ռոզմարի Մերֆի – Էնջելա
 Վերա Ֆարմիգա – Էմի
 Մեթ Ռոս – Ստիտչ
 Վլադո Յովանովսկի – «Ուսուցիչ»

Արտադրություն և թողարկում 
Ֆիլմի ռեժիսորն ու սցենարիստը Միլչո Մանչևսկին է, կոմպոզիտորը՝ Կիրիլ Ջայկովսկին։ Նկարահանումներն անցկացվել են Բիտոլա, Նյու Յորք և Քյոլն քաղաքներում։ 2001 թվականի օգոստոսի 29-ին ֆիլմը ցուցադրվել է Վենետիկի կինոփառատոնում, իսկ 2002 թվականի ապրիլի 5-ին էկրան է բարձրացել Իտալիայում։ Նույն թվականի մայիսի 3-ին Pathé ընկերությունը թողարկել է ֆիլմը Մեծ Բրիտանիայում, իսկ հուլիսի 12-ին այն թողարկվել է Իսպանիայում Alta Classics ընկերության կողմից։ ԱՄՆ-ում ֆիլմի սահմանափակ վարձույթն սկսվել է 2003 թվականի օգոստոսի 22-ին Lionsgate ընկերության կողմից։

Քննադատություն 
Ֆիլմի պատճառով սկանդալ է տեղի ունեցել Վենետիկի կինոփառատոնի ժամանակ. քննադատները Մանչևսկուն մեղադրել են միտումնավոր կերպով փաստերը խեղաթյուրելու համար, ինչպես նաև պրոպագանդայի ու ռասիզմի մեջ։ The Evening Standard-ից Ալեքսանդր Ուոլկերի կարծիքով՝ Մանչևսկին ֆիլմում թուրքական բանակը դիտմամբ ներկայացրել է որպես ավազակների ու հանցագործների խումբ, ինչպես նաև ձգտել է վատ կողմից ցույց տալ բոլոր մուսուլմաններին։ Մանչևսկին հերքել է բոլոր մեղադրանքները՝ հայտարարելով, որ ֆիլմում մարդասպաններ են տարբեր ազգերի ներկայացուցիչներ, այդ թվում՝ հույներ ու ամերիկացիներ։ Սակայն մասսայական քննադատությունը հանգեցրել է նրան, որ ֆիլմի շահույթը չի հասել Մանչևսկու մյուս ֆիլմի՝ 1994 թվականին նկարահանված «Անձրևից առաջ» ֆիլմի շահույթին։

Rotten Tomatoes կայքում ֆիլմին տրվել է 21% գնահատական 10 հնարավորից 3,9 միավոր միջին վարկանիշով։ Variety-ից Դևիդ Ստրետոնը քննադատել է ֆիլմը՝ ասելով, թե ֆիլմն ամեն ինչ փոխառել է վեստերն ժանրից, սակայն միևնույն ժամանակ այն չափազանց գեղապատկեր է մարտաֆիլմի համար և չափից դուրս արյունալի արտհաուսի համար։

Եղել են նաև դրական կարծիքներ։ Los Angeles Times թերթին Քևին Թոմասը գրել է, թե այդ ֆիլմը մասշտաբային է, որ կարող էր ստեղծել միայն տաղանդավոր ռեժիսորը:The New York Times-ից Էլվիս Միտչելը նշել է, որ ֆիլմը հզոր, վստահ ու պատվախնդիր ստեղծագործություն է, որում ամերիկացիների դերերը հիանալի են կատարել բրիտանացի Էդրիան Լեսթերն ու Ջոզեֆ Ֆայնսը և ավստրալիացի Դևիդ Ուենեմը։

Անվանակարգեր

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 
 

Բրիտանական դրամա ֆիլմեր
Մակեդոնական ֆիլմեր
Գերմանական դրամա ֆիլմեր
Իտալական դրամա ֆիլմեր
2001 ֆիլմեր
Անգլերեն ֆիլմեր
Բրիտանական ֆիլմեր
Իտալական ֆիլմեր
Նյու Յորքում նկարահանված ֆիլմեր
Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր
2000-ականների դրամա ֆիլմեր
Գերմանական ֆիլմեր