Դ. Ն. Ֆլորովի անվան կենդանաբանական թանգարան

Դմիտրի Նիկոլաևիչ Ֆլորովի անվան կենդանաբանական թանգարան (), Պովոլժիե տարածքի ամենահին կենդանաբանական թանգարաններից մեկը Սամարայում։ Համարվում է Սամարայի պետական սոցիալական-մանկավարժական համալսարանի բնական-աշխարհագրական ֆակուլտետի կառուցվածքային ստորաբաժանում։

Պատմություն
Սամարայի պետական սոցիալական-մանկավարժական համալսարանում կենդանաբանական նյութի առաջին հավաքագրումը սկսվել է 1929 թվականին կենդանաբանության ֆակուլտետի հիմնադրմամբ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ կենդանաբանական թանգարանը կազմացրվել է։ Ցուցանմուշներից շատերը հանձնվել են քաղաքի դպրոցներին և մեթոդաբանական գրասենյակներին։ Դրանց մի մասը կորել է, իսկ մնացած մասը, որպես գիտական և կրթական նյութ, կորցրել է իր նպատակը։ 1955 թվականին թանգարանի հավաքածուից պահպանվել են միայն մի քանի վնասված նմուշներ։ 1955 թվականին կենդանաբանության ամբիոնի վարիչ, կենսաբանական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Դմիտրի Նիկոլաևիչ Ֆլորովը սկսել է վերակենդանացնել թանգարանը։

1957 թվականին կենդանաբանական թանգարանի կազմակերպման նպատակով Սամարայի պետական սոցիալական-մանկավարժական համալսարանի ռեկտորի կողմից Մաքսիմ Գորկու փողոցի վրա գտնվող գլխավոր ուսումնական մասնաշենքի երրորդ հարկում առանձնացվում է համապատասխան տարածք, իսկ թանգարանն իր դռներն այցելուների առաջ բացում է 1960 թվականից։ Նմուշների ցուցադրություններն իրականացվում է երկու ուղղություններով՝ հավաքագրում և ցուցադրում։ Վերջինը ենթադրում է կենդանիների ցուցադրություն ոչ միայն որոշակի համակարգով, այլ դրանց ցուցադրություն բնական միջավայրում։ 1972 թվականին կենդանաբանության ամբիոնի հետ միասին թանգարանը տեղափոխվում է Անտոնով Օվսեենկո փողոցի 24 հասցեում գտնվող շինություն։ Թանգարանի ցուցադրության արմատական վերակառուցումը սկսվել է 1988 թվականին և շարունակվել մինչև 1993 թվականը։ Այդ ժամանակահատվածում հնարավորություններ ստեղծվեցին հին ցուցադրությունների վերափոխման և նոր ցուցանմուշների ձեռքբերման համար։ 1993 թվականին կենդանաբանական թանգարանի վարիչ է նշանակվում Վ. Գ. Շվեդովը։ 1994 թվականին  կենդանաբանական թանգարանը իրականացնում է աֆրիկական սավանայի տեղամասի ստեղծման նախագիծ։

Թանգարանի ֆոնդեր և ցուցանմուշներ 
Թանգարանում ցուցադրվող երկրագնդի կենդանական աշխարհի բազմազանությունը տեղաբաշխված է չորս սրահներում և ներառում է 63 մշտական ցուցափեղկ և 28 մեծ ու փոքր էկոլոգիական տրամանկար և բիոխումբ, որոնցում ներկայացված են երկրի տարբեր բնական գոտիները՝ անտառներ, դաշտեր, տափաստաններ, անապատներ, տունդրաներ ծովափեր և ծովային խորություններին բնորոշ կենդանական և բուսական աշխարհ։  «Սպիտակ արջը սառցաբեկորների վրա», «Փափկասուն Գիբբոն», «Գորշուկների ընտանիքը», «Հարավային Ամերիկայի արևադարձերը», «Ստրաուս ջայլամը բնի մոտ», «Ցախաքլորների կտցատեղը», «Գորշ վարանը անապատում», «Կորալային խութեր» և այլն։

Հավաքածուում հաշվառված է շուրջ 20000 պահուստային միավոր, ինչպես տեղական, այնպես էլ տարբեր երկրներիև աշխարհամասերի կենդանական աշխարհի, ներառյալ Ռուսաստանի Կարմիր գրքի և Բնության պահպանության միջազգային ընկերության ցանկի մեջ մտնող 60 կենդանիների տեսակներ։ Թանգարանի հավաքածուում հատուկ արժեք են ներկայացնում 20-րդ դարի 20-30 ական թվականներից պահպանված առանձին օրինակներ։ Օրինակ, գորշ արջի խրտվիլակը (պահպանվում է թանգարանում 1957 թվականից) պատրաստվել է 20-րդ դարի սկզբին և տեղադրված էր (ենթադրաբար) նախկին «Օլիմպ» կրկեսում, Երկգլխանի հորթի խրտվիլակը (30-ական թ.), կանադական լուսանի խրտվիլակը, որը գտնվում է Սանկտ-Պետերբուրգի գիտությունների կայսերական ակադեմիայի կենդանաբանական թանգարանում 1913 թվականից (գրառումը պահպանվել է պիտակի վրա)։ 1990-ական թվականների սկզբին թանգարանում հայտնվեցին երկու հազվագյուտ ցուցանմուշներ,  եքիդնան և  բադակտուցը  (պահպանված անգլիական պիտակով), որը ձեռք էր բերվել Ավստրալիայից 1912 թվականին սամարացի առևտրականներ Շլխոբալովների կողմից։

Ցուցանմուշներ 
 Թանգարանն ունի կենդանիների տարբեր խմբերի հավաքածուներ՝
 Բուստեր (125 ցուցանմուշ)
 Կակղամորթներ (555 ցուցանմուշ)
 Փշամորթներ (120 ցուցանմուշ)
 Խեցգետնանմաններ (162 ցուցանմուշ)
 Միջատներ (8545 ցուցանմուշ)
 Ձկներ (288 ցուցանմուշ)
 Օձեր (128 ցուցանմուշ)
 Սագանմաններ (97 ցուցանմուշ)
 Գիշատիչ թռչուններ  (55 ցուցանմուշ)
 Կատուներ (15 ցուցանմուշ)

Պարգևներ  և  համագործակցություն 
Սամարայի պետական սոցիալական-մանկավարժական համալսարանի կենդանաբանական թանգարանը համարվում է Ռուսաստանի բնապատմական թանգարանների միության անդամ, մտնում է Սամարա քաղաքի գիտատեխնիկական թանգարանների միության կազմի մեջ։ Թանգարանը համագործակցում է Պ. Վ. Ալաբինի անվան Սամարայի մարզային պատմա-գավառագիտական թանգարանի, Սամարայի կենդանաբանական այգու, Պատանի բնագետների Սամարայի մարզային կայանի, ինչպես նաև Սամարայի մարզի Տոլյատիի, Կինելի և Սիզրանի գավառագիտական թանգարանների հետ։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Թանգարանի էջը Սամարայի պետական սոցիալական-մանկավարժական համալսարանի կայքում 

Սամարայի թանգարաններ
1957 հիմնադրումներ
1957 հիմնադրված թանգարաններ