Ամառվա գիշերը գյուղում

«Ամառվա գիշերը գյուղում», Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններից՝ գրված 1887 թվականին։

             ***
ԱՄԱՌՎԱ ԳԻՇԵՐԸ ԳՅՈՒՂՈՒՄ

Լուսընկա գիշեր,                Երկինքը պայծառ,
Անհամար աստղեր
Ցոլցլում են վառ։

Քընած է արդեն
Հովտի մեջ գյուղը,
Մըթնած ու լուռ է
Գյուղացու հյուղը։

Հոգնած գյուղական
Ընտանիքն ահա
Սրահում, կալում,
Կամ կըտրի վրա։

Երկընքի դիմաց
Գրկված են քընած,
Վերևիցն, ասես,
Ժըպտում է աստված։

1887թ

Պատմություն 
Հովհաննես Թումանյանն «Ամառվա գիշերը գյուղում» բանաստեղծությունը գրել է 1887 թվականի օգոստոսի 10-ին։ Տ․ Փիրումյանն իր հուշերում գրել է, որ Թումանյանն այս ոտանասվորը գրել է «Թիֆլիսի Մթածմինդա սարից մի լուսնյակ գիշեր քաղաքը դիտելուց և նրա աղմուկներն իր հայրենի Դսեղ գյուղի հանդարտության հետ համեմատելուց հետո»։

Բանաստեղծության ինքնագիրը չի պահպանվել։

Արամ Առաքելյանն իր հուշերում ասել է, որ Թումանյանի ինքնագիրը եղել է «գրելու թղթի թերթերից կարած» այն տետրում, որը 1888 թվականին Հովհաննես Թումանյանը ցույց է տվել Ներսիսյանի դպրոցի բարձր դասարանցի ընկերներին՝ Դավիթ Շահլամյանին, Գրիգոր Վանցյանին, Արամ Առաքելյանին և Արսեն Ղլտճյանին։

Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Թումանյանի ֆոնդի № 1418-ում պահվում է 1908 թվականի «Լուսաբեր, դասագիրք, Բ տարի» գրքի մի էջ, որտեղ 3-16-րդ տողերը գրված են հենց Թումանյանի ձեռքով։

Առաջին անգամ բանաստեղծությունը «Ամառվա գիշերը գյուղում» վերնագրով տպագրվել է Մոսկվայում 1890 թվականին լույս տեսած բանաստեղծությունների ժողովածուի I հատորում (էջ 76-78)։ Առանց վերջին քառատողի տպագրվել է 1893 թվականին Թիֆլիսում լույս տեսած «Դաշնակներ» գրքում։

Ծանոթագրություններ 

Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններ