Ֆրիդլ Դիկեր-Բրանդեյս

Ֆրիդլ Դիկեր-Բրանդեյս (նաև Բրանդայս, , ), հրեական ծագմամբ ավստրիացի նկարչուհի։ Յոհաննես Իտտենի (1888-1967) աշակերտուհին, այնուհետև շարունակել է ուսումը Վեյմարյան Բաուհաուզում։ 1919-1923 թվականներին զբաղվել է գործվածքի դիզայնով, պատկերազարդման և ձևավորման աշխատանքներով։ Բաուհաուզն ավարտելուց հետո Բեռլինում, Պրահայում և Գրոնովում աշխատել է որպես թատերական նկարիչ և դիզայներ։ 1936 թվականին ամուսնացել է Պաուլ Բրանդայսի հետ։

Ամուսնու հետ միասին 1942 թվականի դեկտեմբերին արտաքսվել է Թերեզինսկի գետտո, որտեղ դասավանդել է նկարչություն։ 1944 թվականի հոկտեմբերի 6-ին Տերեզիենշտադտից Օսվենցիմում արտաքսման նախօրեին նա ճամպրուկի մեջ է հավաքում դասերի ժամանակ երեխաների կողմից  արված նկարները (շուրջ 5000), որոնք պահպանվել են։ Պատերազմից հետո դրանք դարձան գետտոյում հրեաների առօրյա կյանքի վառ ապացույցը։ Ներկայումս դրանք պահվում են Պրահայում, Հրեական թանգարանում։ 1999 թվականին Վիեննայում բացվեց Ֆրիդլ Դիկեր- Բրանդեյսի  և նրա թերեզինյան  աշակերտների ստեղծագործությունների ցուցահանդեսը։ Այն շրջել է շատ երկրներում, ցուցահանդես են այցելել միլիոնից ավել մարդ։

Գրականություն 
Elena Makarova. Friedl Dicker-Brandeis. Ein Leben für Kunst und Lehre Verlag Christian Brandstaetter, Wien-Muenchen, 1999, ISBN 3-85498-032-9
Elena Makarova: Friedl, Dicker-Brandeis, Vienna 1898 — Auschwitz 1944 (Paperback), Tallfellow Press; 1st edition (December 31, 1999), ISBN 0967606195 (10), ISBN 978-0967606194 (13)
Susan Goldman Rubin: Fireflies in the Dark: The Story of Friedl Dicker-Brandeis and the Children of Terezin, Holiday House Inc. New York, 2000, ISBN 9780823416813 (13), ISBN 082341681X (10)
Елена Макарова, Сергей Макаров. Крепость над бездной. Т. 4: Искусство, музыка и театр в Терезине. Мосты культуры (Гешарим), М., 2007, ISBN 5-93273-219-9

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Entry in Jewish Women: A Comprehensive Historical Encyclopedia
 More about Friedl Dicker-Brandeis 
 The Pinkas Synagogue
 Exhibition Tokyo Fuji Art Museum April 2002 
 Jewish Museum (1109 Fifth Avenue, New York City) from September 10, 2004 to January 16, 2005
 http://makarovainit.com/friedl/home.html
 https://web.archive.org/web/20101215004606/http://www.jewishmuseum.cz/en/afdb.htm
 http://www.thejewishmuseum.org/exhibitions/FDB 
 Documents about Friedl Dicker-Brandeis in the collection of the Jewish Museum Prague.

Ավստրիացի նկարչուհիներ
Ավստրիացի մանկավարժներ
Հոլոքոստի զոհեր
Ավստրիացի արվեստագետներ
Հրեա արվեստագետներ
20-րդ դարի նկարչուհիներ
Ավստրիացի դիզայներներ
Ավստրիացի լուսանկարիչներ