Էլիզաբեթ Սոֆի Մեկլենբուրգցի

Էլիզաբեթ Սոֆի Մեկլենբուրգցի, Բրունսվիկ-Լյունեբուրգի դքսուհի (), գերմանացի միջնադարյան բանաստեղծուհի և երգահան։

Կենսագրություն 
Էլիզաբեթը երաժշտություն սովորել է իր հոր՝ Մեկլենբուրգի դուքս Յոհան Ալբերտ Երկրորդի պալատում, որտեղ կար անգլիացի համբավավոր երաժիշտներից կազմված, լավ նվագախումբ։ Երեսնամյա պատերազմի ժամանակ, 1628 թվականին, երբ վտանգ էր սպառնում Մեկլենբուրգին, նա տեղափոխվել է Կեսսել, որը նույնպես համբավված էր երաժշտական լավ ավանդույթներով։ 1635 թվականին Էլիզաբեթն ամուսնացել է մի ուսյալ ազնվականի՝ Բրունսվիկ-Լյունեբուրգի դուքս Ավգուստ Կրտսերի հետ։

Նա մեծ եռանդով ու սիրով զբաղվել է պալատական նվագախումբ ստեղծելու և դրա կատարողական բարձր մակարդակն ապահովելու գործով և այդ աշխատանքների ընթացքում սերտորեն գործակցել է Հայնրիխ Շյուտցի հետ, որը 1655 թվականին նշանակվել էր պալատական կապելմայստեր։ Ենթադրվում է, որ Էլիզաբեթը եղել է վերջինիս «Թատերական ներկայացում Մարիամ Մագթաղինացու մասին» (Theatralische neue Vorstellung von der Maria Magdalena) ստեղծագործության արիաների (մեներգերի) համահեղինակը։

Էլիզաբեթ Սոֆիի ստեղծագործությունների մեծ մասը եկեղեցական-կրոնական օրհներգեր ու արիաներ են. որոնցից մի քանիսը հրատարակվել են 1651 և 1667 թվականներին։ Ընդ որում՝ 1651 թվականին լույս ընծայված «Ավետարանչական խաղողի այգին» Vinetum evangelicum, Evangelischer Weinberg արիան համարվում է Գերմանիայում կին հեղինակի տպագրված առաջին երաժշտական ստեղծագործությունը։ Էլիզաբեթը կարևոր դեր է խաղացել նաև պալատում դիմակահանդեսներ, պարահանդեսներ, թատերախաղեր, բալետային ներկայացումներ կազմակերպելու գործում, որոնց համար հաճախ հորինել է սցենարներ, լիբրետոներ, երաժշտություն։ Նրա դրամատիկական երկերից երկուսը՝ Friedens Sieg-ը (1642, Brunswick) և Glückwünschende Freudensdarstellung-ը (Lüneburg, 1652)
հասել են մինչև մեր օրերը։

Միջնադարյան գրող, թարգմանչուհի Սիբիլլա Ուրսուլա ֆոն Բրաունշվայգ-Լյունեբուրգը Էլիզաբեթ Սոֆիի խորթ դուստրն էր՝ ծնված Ավգուստ Կրտսերի երկրորդ կնոջից։

Գրականություն 
 Horst Walter. «Sophie Elisabeth, Duchess of Brunswick-Lüneburg»
 Judith Tick. «Women in music, §II: Western classical traditions in Europe & the USA 3. 1500—1800»
Sophie Elisabeth, Duchess of Brunswick-Lüneburg|author=Horst Walter|access-date=July 15, 2007}} (similar text in Grove Opera article by same author)
Women in music, §II: Western classical traditions in Europe & the USA 3. 1500–1800.|author=Judith Tick|access-date=July 14, 2007}}
 Hermann Kretzschmar: Geschichte des Neuen deutschen Liedes. Breitkopf & Härtel, Leipzig 1911, S. 36.
 Barbara Becker-Cantarino: Der lange Weg zur Mündigkeit. 1987, ISBN 3-476-00612-3, S. 248–252.
 Linda Maria Koldau: Frauen – Musik – Kultur. Ein Handbuch zum deutschen Sprachgebiet der Frühen Neuzeit. Köln/ Weimar 2005, ISBN 3-412-24505-4, S. 189–198 (Vorschau auf Google Books).

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 

 Haus Mecklenburg

Գերմանացի կին կոմպոզիտորներ
Գերմանացի բանաստեղծուհիներ
Կին դասական կոմպոզիտորներ