Մարգարիտա Տուտուլանի

Մարգարիտա Տուտուլանի (), հակաֆաշիստ, Երկրորդ համաշխարահային պատերազմի ժամանակ Ալբանիայի հերոս։ Նրա դաժան մահը շատերին է ոգեշնչել միանալու ֆաշիզմի դեմ Ալբանիայի դիմադրության պայքարին։

Կենսագրություն 
Մարգարիտա Տուտուլանին ծնվել է 1925 թվականին Բերատում։ Նրա պապիկը եղել է 1912 թվականին Ալբանիայի անկախության հռչակագիրը երգողներից մեկը, իսկ հայրը եղել է Ալբանիայի խորհրդարանի անդամ։ Տուտուլանին Տիրանայում սովորել է Մայր թագուհու անվան մանկավարժական ինստիտուտում։

Երբ 1939 թվականի ապրիլին Իտալիան ներխուժեց Ալբանիա, Տուտուլանին տեղափոխվեց Բերատ, որտեղ իր ընտանիքի հետ միասին իրենց բողոքն արտահայտեցին երկրում իտալական գերակայության դեմ։ 1942 թվականին Տուտուլանին միացավ Կոմունիստական կուսակցությանը։ 1942 թվականի նոյեմբերի 28-ին նա Բերատում կազմակերպում էր բողոքի հակաֆաշիստական ցույցեր՝ ներգրավելով հազարավոր մարդկանց։ Նոյեմբերից հետո նա ֆաշիստական կառավարության կողմից հետախուզման մեջ էր գտնվում։

1943 թվականի հուլիսի 4-ին Մարգարիտա Տուտուլանին եղբոր՝ Քրիստաք Տուտուլանիի հետ Բերատում ձերբակալվում է։ Ձերբակալումից հետո նրանք բանտում խոշտանգումների են ենթարկվում, այնուհետև նրանց տեղափոխում են բանտից և 1943 թվականի հուլիսի 6-ին Գոզեի մոտ գնդակահարում։

Տուտուլանիների մահը ցնցել էր Բերատ քաղաքը։ Մարգարիտա Տուտուլանիի «աղավաղված մարմնի լուսանկարը» պտտեցնում էին ամբողջ քաղաքում, և նրա մահը ոգեշնչեց մարդկանց միանալու ֆաշիստական կառավարության դեմ դիմադրությանը։

Հիշատակ 
Տուտուլանիի արձանը տեղադրված է Ալբանիայի ազգային նահատակաց գերեզմանատանը։ Տուտուլանին գրել է բանաստեղծություններ, հուշեր, էսսեներ, որոնք գտնվում են Տուտուլանի ընտանիքի արխիվում։ Լեզվաբան Բերատացի Վեքսի Բուհարաջան Տուտուլանիի մահից 10 օր հետո նրա պատվին գրել է «Մարգարիտա» բանաստեղծությունը։

Ծանոթագրություններ 

Ալբանիայի դիմադրության անդամներ
Ալբանիայի քաղաքական գործիչներ