Պյոտր Բելոուսով

Պյոտր Պետրովիչ Բելոուսով  (,  (29) մայիսի, 1912, Բերդյանսկ, Տավրիկայի նահանգ, Ռուսական կայսրություն – 31 մարտի, 1989, Լենինգրադ, ՌՍՖՍՀ, ԽՍՀՄ), խորհրդային գեղանկարիչ, գծանկարիչ, մանկավարժ, պրոֆեսոր։ ԽՍՀՄ գեղարվեստի ակադեմիայի թղթակից-անդամ (1979), ՌՍՖՍՀ ժողովրդական նկարիչ (1976), ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամ 1939 թվականից։

Կենսագրություն 
Պյոտր Բելոուսովը ծնվել է 1912 թվականի մայիսի 16-ին (նոր տոմարով՝ մայիսի 29) Ռուսաստանի կայսրության Տավրիկայի նահանգի Բերդյանսկ քաղաքում (ներկայում՝ Զապորոժիեի մարզ, Ուկրաինա)։

1920-ական թվականների վերջին Պյոտր Բելոուսովը սովորել է Յակով Խաստի ստուդիայում։ 1929 թվականին Պյոտր Բելոուսովը ծանոթացել է Իսահակ Բրոդսկու հետ և նրա հրավերով մեկնել Լենինգրադ, որտեղ նրա ղեկավարությամբ զբաղվել է նկարչությամբ ու գեղանկարչությամբ։ Նա նաև հաճախել է Հեղափոխության նկարիչների ասոցիացիային ու Նկարիչների ընկերությանը կից գործող ստուդիաներ։ Աշխատել է Ջրերում խեղդվողների փրկության ընկերությունում և Նկարիչների իզոկոոպերատիվում։

1932 թվականին Պյոտր Բելոոուսովն ընդունվել է Պրոլետարական կերպարվեստի ինստիտուտի բանվորական ֆակուլտետ։ 1933 թվականին նրան ընդունում են Լենինգրադի գեղանկարչության, քանդակագործության ու ճարտարապետության ինստիտուտի գեղանկարչության բաժին, որտեղ նա սովորել է Միխայիլ Բեռնշտեյնի, Պավել Նաումովի, Ալեքսանդր Լյուբիմովի, Վլադիմիր Սերովի, Իսահակ Բրոդսկու մոտ։ 1939 թվականին Պյոտր Բելոուսուվն ավարտել է ինստիտուտը (Իսահակ Բրոդսկու արվեստանոց) և ստացել գեղանկարչի կոչում։ Նրա հետ նույն տարում ինստիտուտն ավարտել են Նիկոլայ Անդրեցովը, Գլեբ Վերները, Ալեքսեյ Գրիցայը, Միխայիլ Կոզելը, Լև Օրեխովը, Լիդիա Օստրովան, Ելենա Սկուինը, Նիկոլայ Տիմկովը, Բորիս Շչերբակովը և այլք, ովքեր հետագայում դարձել են ԽՍՀՄ հայտնի նկարիչներ։ Պյոտր Բելոուսովի դիպլոմային աշխատանքը եղել «Լենինի տեսակցությունը Ստալինի հետ» () նկարը։

1939 թվականին Պյոտր Բելոուսովը դարձել է ՌԽՖՍՀ նկարիչների միության լենինգրադյան կազմակերպության անդամ։ Նույն թվականին նա սկսել է դասավանդել Լենինգրադի գեղանկարչության, քանդակագործության ու ճարտարապետության ինստիտուտում։ 1956 թվականից գլխավորել է ուրվանկարի ամբիոնը, իսկ 1961 թվականին ստացել է պրոֆեսորի կոչում։

Պյոտր Բելոուսովը ցուցահանդեսների է մասնակցել 1930 թվականից՝ իր աշխատանքները ներկայացնելով Լենինգրադի առաջատար նկարիչների գործերի կողքին։ Ստեղծել է դիմանկարներ, բնանկարներ, ժանրային ու պատմական կոմպոզիցիաներ։ Աշխատել է յուղաներկով, մատիտով, գունամատիտներով, օֆորտի, փորագրության տեխնիկաներով։ Նրա ստեղծագործությունների հիմնական ժանրը եղել է պատմական նկարչությունը։ Առավել մեծ ճանաչում է ձեռք բերել Լենինին ու հեղափոխությանը նվիրված իր նկարներով։ Նրա արվեստին բնորոշ է հակվածությունը դեպի ակադեմիական դպրոցի ավանդույթները։

Պյոտր Բելոուսովի աշխատանքներից են «Երիտասարդ կնոջ դիմանկարը» (Տ. Պ. Մյասոեդովա-Բրոդսկայա) (1932), «С. М. Киров на XVII съезде ВКП(б)» (1939), «Վ. Ի. Լենինը կոմերիտմիության III համագումարի պատվիրակների շրջանում» (1949), «Մենք կգնանք այլ ուղով» (, 1951), «Հունաստանի պատրիոտը» (, 1954), «Ընթերցելիս», «Մահափորձ Վ. Ի. Լենինի վրա 1918 թվականին» (երկուսն էլ 1957), «Գեներալ-լեյտենանտ Մ. Ֆ. Ռեմիզովի դիմանկարը» (1972), «Кировцы», «Ե. Ա. Բելոուսովայի դիմանկարը» (обе 1975), «Դստեր դիմանկարը» (1977), «Վ. Ի. Լենինը Շվեյցարիայում», «Վիրաբույժի դիմանկարը» (երկուսն էլ 1978), «Բլոկադայի օրագրից» (1980), «Ոչ ոք չի մոռացվել» (, 1980) և այլ նկարներ։

1970 թվականին Պյոտր Բելոուսովն արժանացել է ՌՍՖՍՀ արվեստի վաստակավոր գործչի, իսկ 1976 թվականին՝ ՌՍՖՍՀ ժողովրդական նկարչի կոչում։ 1979 թվականին դարձել է ԽՍՀՄ գեղարվեստի ակադեմիայի թղթակից-անդամ։ Նրա անհատական ցուցահանդեսներն անցկացվել են Վոլոգդայում (1959), Մոսկվայում (1982) և Լենինգրադում (1987)։

Պյոտր Բելոուսովը մահացել է 1983 թվականի մարտի 31-ին Լենինգրադում։ Թաղված է Վոլկովյան գերեզմանատանը։

Հիշատակ 
Պյոտր Բելոուսովի աշխատանքները պահվում են տարբեր թանգարաններում ու մասնավոր հավաքածուներում Ռուսաստանում, Մեծ Բրիտանիայում, Ֆրանսիայում, ԱՄՆ-ում ու այլ երկրներում։ Հայտնի են նրա դիմանկարներն ու դիմաքանդակները, որ արվել են Լենինգրադի տարբեր նկարիչների, այդ թվում նաև Ի. Կրեստովսկու կողմից։

Ցուցահանդեսներ

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ
 Пётр Белоусов на сайте «Неизвестный соцреализм. Поиски и открытия»
 Иванов С. В. Ленинградская школа живописи. Очерк истории.
 Хронология Ленинградской школы живописи.

Ռուս նկարիչներ
ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամներ
Խորհրդային նկարիչներ
Ռեպինի անվան ինստիտուտի շրջանավարտներ
20-րդ դարի ռուս նկարիչներ