Վաչագան Քաջ

Վաչագան Ա, հայտնի է նաև որպես Վաչագան Քաջ, Աղվանքի թագավորության արքա, որը կառավարել է մինչև 301 թվականը։ Ըստ Մովսես Կաղանկատվացու «Պատմություն Աղվանից աշխարհի» աշխատության՝ Վաչագան Քաջը սերվում է Արշակունիների արքայատոհմից։ Մասնավորապես, պատմիչը գրում է․ 
Վաչագան Ա-ն ի սկզբանե ստանձնել է Բուն Աղվանքնի (որի կազմում Պարսկաստանի վարած քաղաքականության արդյունքում ներառվել էին նաև հայոց Ուտիք և Արցախ նահանգները) վերահսկողությունը։ Հայտնի է, որ վերջինիս պապը եղել է պարսից թագավոր Վաղարշ Զ-ն, մինչդեռ Խորենացու հաղորդմամբ՝ վերջինս ունեցել է հայկական ծագում։ Վաչագան Քաջը գլխավորել է մարզպանական Հայաստանի պայքարն ընդդեմ Սասանյանների լծի։ Շուտով օժանդակություն է ստացել կայսերական Հռոմից՝ կռվելով պարսից արքունիքի սատարմամբ Աղվանից գահին հավակնող Փարասմանի դեմ։ Ամենայն հավանականությամբ, Վաչագանը Աղվանքի գահը ստացել է 298-ին՝ Նվարսակի պայմանագրի կնքումից հետո։ Մահացել է 301 թվականին՝ գահը թողնելով որդուն՝ Վաչեին, ում իշխանությունը սակայն տարածվում էր միայն Բուն Աղվանքի վրա։

Ծանոթագրություններ 

Աղվանքի արքաներ
Արշակունիներ