Դյուցազուններ

Դյուցազուններ (), Վիկտոր Վասնեցովի նկարներից։ Վասնեցովը նկարի վրա աշխատել է քսան տարի։ 1898 թվականի ապրիլի 23-ին ավարտել է նկարը, և այն գնել է Պավել Տրետյակովը իր պատկերասրահի համար։

Սյուժե
Ինքը՝ Վասնեցովը (Պավել Չիստյակովի նամակում) նկարը նկարագրել է հետևյալ կերպ․ «Դյուցազունները  ընթացքի մեջ են, սլանում են դեպի դաշտ, որպեսզի տեսնեն չկա՞ն արդյոք թշնամիններ և չեն վիրավորում ինչ-որ մեկին» ։ 

Նկարում պատկերված են երեք դյուցազուններ՝ Դոբրինյա Նիկիտիչը, Իլյա Մուրոմեցը, Ալյոշա Պապովիչը  (ռուսական բիլինայի գլխավոր հերոսներ)։ Մեջտեղում սևաթույր ձիով Իլյա Մուրոմեցը նայում է դեպի հեռուն։ Մի ձեռքում նիզակն ու վահանն է, մյուս ձեռքում՝ բուլատից գուրզ։ Ձախ կողմում մոխրագույն ձիու վրա Դոբրինյա Նիկիտիչն է, հանում է թուրը, ցանկացած պահի պատրաստ է մարտի նետվել։ Աջ կողմում շագանակագույն ձիու վրա Ալյոշա Պապովիչն է ՝ ձեռքին պահած նետ ու աղեղ։ Իր ընկերների հետ համեմատած նա երիտասարդ է և ձիգ։ Ալյոշայի մի կողքին նետաման է, մյուս կողքին՝ երաժշտական տավիղ։ Կրտսեր դյուցազնի մեջքին գեղարդ է։ Երեք դյուցազունները կանգնած են լայն հարթության վրա, որը անցնում է ցածր բլուրների վրայով՝ խունացած խոտի և փոքր եղևնիների մեջ։ Կենդանացնելով հին Ռուսիայի բիլինաների պաշտպանների՝ Իլյա Մուրոմեցի, Դոբրինյա Նիկիտիչի, Ալյոշա Պապովիչի կերպարները, Վասնեցովը փորձել է կապել 20-րդ դարասկզբի շարունակությունը ռուս ժողովրդի հերոսական անցյալի հետ։ Դյուցազունները ընկալվում են որպես ռուսական հողի առասպելական անձնավորման ուժ։ Ձիերի վրա հզոր գործիչները կարծես լեռների կամ հսկա ծառերի նման ձգվում են վերև։ Դյուցազունների ձիերի սմբակների հետևում փխրուն երիտասարդ եղևնիները և սոճիներն են՝ որպես երիտասարդ սերնդի շարունակություն։ Վասնեցովը ձգտելով չափազանցության, իր բոլոր կերպարներին ներկայացնում է ռուսական բնույթի բոլոր հատկություններով։ Իլյա Մուրոմեցը մարմնավորում է ամրություն, իմաստուն անշտապողականություն և հենվում է ժողովրդի փորձի վրա։ Հպարտ մարտական ոգին և ցանկությունը պաշտպանելու իր հողը մարմնավորված են Դոբրինյա Նիկիտիչի կերպարում, իսկ Ալյոշա Պապովիչի կերպարում արտացոլումն է գտել ռուսական հոգու բանաստեղծական հայեցողության սկիզբը։

Նկարի ստեղծումը 

Իլյա Մուրոմեցի կերպարը ստեղծելիս հիմնվել է Վլադիմիրի շրջանից մի գյուղացու ՝ Իվան Պետրովի վրա, որին Վասնեցովը տպավորել է 1883 թվականի էտյուդի վրա։ Իվան Պետրովը ընդամենը բնօրինակ էր։ Իլյա Մուրոմեցի կերպարի համար փնտրում էր նոր կերպարներ` նկարելով մեկ դարբին Իվան Պետրովին ՝ գեղեցիկ, հանգիստ և ուշադիր աչքերով, կամ էլ կառապանին, որին հանդիպել է Մոսկվայում և խնդրել է նկարվել։ 

Բիլինաներում Դոբրինյան միշտ երիտասարդ է, ինչպես Ալյոշան, սակայն Վասնեցովը նրան նկարագրել է որպես տարեց մարդ փարթամ մորուքով։ Մի շարք ուսումնասիրողներ ենթադրում են, որ Դոբրինյայի դիմագծերը հիշեցնում են հենց նկարչին։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Картина «Богатыри» на сайте GoogleArtProject
 О картине «Богатыри» на сайте «История искусства».
 «Богатыри» // из кн. «Замечательные полотна». — Л., 1966. С. 298. 

Տրետյակովյան պատկերասրահի նկարներ
Վիկտոր Վասնեցովի նկարներ
1881 նկարներ