Մաթիլդա Ռուս

Լովիսա Մաթիլդա Ռուս (, կեղծանունը՝ M. Rs., ), շվեդ գրող։

Կենսագրություն 
Լովիսա Մաթիլդա Ռուսը ծնվել է 1852 թվականի օգոստոսի 2-ին Ստոկհոլմում՝ Սվեա հրետանու զորամասի մայոր Մալթ Լեոպոլդ Ռուսի (1806-1882) և Մաթիլդա (Թիլդա) Բիտա Մուրկի (ծնվ. 1821) ընտանիքում։ Սովորել է Ստոկհոլմի Åhlinska skolan աղջիկների դպրոցում։ Չի ամուսնացել և բնակվել է քրոջ՝ Աննայի հետ, երբեմն՝ Լաուրա Ֆիթինգհոֆի հետ, որի հետ միասին Ստոքսունդում կառուցել է Ֆորուլիդեն տունը, որը հետագայում դարձել է կանանց համար հանգստյան տուն։

Ռուսի վեպերը վերաբերում են կանանց խնդիրներին և հասարակության մեջ սխալ վարքագծին։ Նա չէր վախենում անդրադառնալ այն ժամանակվա զգայուն թեմաներին, ներառյալ լեսբուհիների սերը Den första kärleken-ում («Առաջին սերը»)։ 1880-ական թվականների կրոնական ճգնաժամն իր ազդեցությունն ունեցավ նրա  հետագա ստեղծագործությունների վրա։ Hvit ljung («Սպիտակ թոք») վեպում նա անդրադառնում է մի ուսուցչի անորոշ ապրելակերպին ու բռնաբարությանը։ Սա նպաստել է ուսուցիչների աշխատավարձի բարելավման վերաբերյալ կառավարության որոշմանը։ Կանանց վերաբերյալ քաղաքական բրոշյուրներում նա անդրադարձել է Էլեն Քեյի գաղափարներին Ett ord till fröken Ellen Key och till den svenska kvinnan (Խոսք տիկին Էլեն Քեյին և շվեդ կնոջը)։

Ռուսը մահացել է 1896 թվականի հուլիսի 17-ին, Դանդերյուդում։

Ընտրյալ ստեղծագործություններ 
Գեղարվեստական

 Marianne, 1881. Libris 8221523
 Vårstormar, 1883. Libris 12755378
 Berättelser och skizzer, 1884. Libris 11828893
 Hårdt mot hårdt : berättelse, 1886. Libris 17419073
 Höststormar: berättelse, 1887. Libris 12755374
 Lifsbilder: berättelser, 1888. Libris 8222515
 Familjen Verle: en skildring, 1889. Libris 17062548
 Saulus af Tarsus: en själs historia, 1890. Libris 8203402
 Genom skuggor: en nutidsskildring, 1891. Libris 17062577
 Oförgätliga ord: ett minne, 1891. Libris 13489421
 Strejken på Bergstomta: en skildring ur lifvet, 1892. Libris 8222516
 Helgmålsklockan: skildring från Norrland, 1896. Libris 8233750
 Karin Holm: en berättelse för mödrar, 1896. Libris 8222997
 Skepp som förgås i stormen: berättelse, 1896. Libris 8221533
 Från norrskenets land: sägner och tilldragelser, 1897. Libris 8222760
 Hägringar: berättelser, 1898. Libris 18583809
 Hvad Ivar Lyth hörde i fängelset: berättelse, 1898. Libris 8222761
 De osynliga vägarna, 1903-1904. Libris 8228831
 En springande gnista och andra berättelser, 1906. Libris 8222413
 Hvit ljung. Stockholm, 1907. Libris 8222415
 Maj: en familjehistoria : prisbelönt vid Iduns stora romanpristäfling år 1905, 1907. Libris 8235335
 En moders dagbok och andra berättelser, 1908. Libris 8222412
 När bladen falla: dikter, 1909. Libris 1617016

Երեխաների և պատանի ընթերցողների համար

 I vårbrytningen: teckningar ur barnens värld, 1891. Libris 8222513 - Illustrated by Jenny Nyström.
 Önskekransen: en berättelse för unga kvinnor, 1892. Libris 8222518
 Det roligaste af allt, 1893. Libris 8222460
 En liten tviflare, 1893. Libris 8222461
 Kärlekens hemlighet, 1893. Libris 8222459
 Ur barndomens värld: berättelser, 1894. Libris 8222517 - Illustrated by Jenny Nyström.
 Jul, 1894. Libris 8222463
 Det allra käraste, 1894. Libris 8222462
 Fader vår, 1895. Libris 8222744
 Tant Majkens berättelse, 1898. Libris 8222985
 Lilla "tröste-mor", 1898. Libris 8222984
 Guds änglar, 1898. Libris 8222986
 Djupets sagor: berättelser, 1901. Libris 8223786
 Glädjeblomster: berättelser för de små, 1905. Libris 8223787 - Illustrated by Jenny Nyström.

Ծանոթագրություններ

Մատենագիտություն 
 Heggestad, Eva (1991). Fången och fri: 1880-talets svenska kvinnliga författare om hemmet, yrkeslivet och konstnärskapet. Uppsala: Avd. för litteratursociologi vid Litteraturvetenskapliga institutionen, Univ. Libris 7746142.  (in Swedish)
 Förbjuden, olycklig kärlek  (in Swedish)
 Mathilda Roose, Svenskt författarlexikon: biobibliografisk handbok till Sveriges moderna litteratur. [1, 1900-1940]. Stockholm: Rabén & Sjögren. 1942. sid. 677-678. Libris 113133 (in Swedish)

Գրականություն 
 Borgström, Eva (2005). ”Erotisk språkförbistring: om queera läckage i Mathilda Roos 1880-talsromaner”. Tidskrift för litteraturvetenskap (1988) 2005(34):3,: sid. 67-88. 1104-0556. ISSN 1104-0556. Libris 10059185
 Borgström, Eva (2006). ”Förord”. Två berättelser om kärlek / (2006): sid. 5-14. Libris 10224536
 Levin, Hjördis: Mathilda Roos i Svenskt biografiskt lexikon (1998-2000)
 Nordlinder, Eva (1993). ”"Socialismens blomma i lifvet": arbetarfrågan i Mathilda Roos senare produktion”. Läsebok / Carina Lidström (red.) ; redaktionskommitté: Boel Westin ... (Stockholm : B. Östlings bokförl. Symposion, 1993): sid. 187-198, 305. Libris 1996026
 Samuelsson, Jenny (1996). Skisser och berättelser: om kvinnoproblematiken i noveller ur Elin Ameens, Mathilda Roos' och Sophie Elkans 1880-talsproduktion. Göteborg: Univ., Litteraturvetenskapliga inst. Libris 9219885
 Sarri, Margareta (1982). Kärlek eller arbete?: om "Kvinnofrågan" hos Mathilda Roos - "Sveriges utan gensägelse främsta författarinna". Stockholms universitet. Litteraturvetenskapliga inst. Libris 12655638
 Storckenfeldt, Sigrid (1908). Mathilda Roos: lefnadsteckning hämtad ur hennes bref och dagboksanteckningar. Stockholm. Libris 1510218

Արտաքին հղումներ 
 Mathilda Roos at Swedish Literature Bank

Շվեդ գրողներ
19-րդ դարի շվեդ կին գրողներ