Կայսրուհիների հովիտ

Կայսրուհիների հովիտ, հնում հայտնի է եղել «փարավոնի երեխաների հովիտ» անվանումով (տա-սեթ-նեֆերու), հնագիտական տարածք Նեղոսի արևմտյան ափին, Կայսրուհիների Հովտի կողքին, Լուքսորի հակառակ ափին (Թեբե)։ Հովտում բացվել է փարավոնների կանանց և երեխաների, ինչպես նաև  քրմերի և մեծատոհմիկների մինչև յոթանասուն ժայռափոր դամբարաններ։ Բոլոր թաղվածները պատկանում են 18-րդ, 19-րդ կամ 20-րդ դինաստիաներին (մոտավորապես մ․ թ․ ա․ 1550 - 1070 թվականներ)։ Առավել տպավորիչ է Ռամզես II-ի կնոջ՝ Նեֆերտարիի դամբարան, որը զարդարված է գույնզգույն որմնանկարներով։

XVIII դինաստիա 
Կայսրուհիների Հովտում առաջին դամբարաններից մեկը արքայադուստր Յահմասի՝ փարավոն Տաա Սեկեների և կայսրուհի Սիտջեհուտիի դստեր դամբարանն է։ Այս դամբարանը, հնարավոր է, պատկանում է Թութմոս I փարավոնի գահակալման։ Այդ ժամանակահատվածում դամբարանում թաղվել են նաև մի քանի ազնվականներ, ինչպես նաև գլխավոր ախոռապանը և վեզիրը։

Երեք հորանների հովտի դամբարանները հիմնականում թվագրվում են Թութմոսների ժամանակաշրջանին։ Այդ դամբարանները նշված են A — L տառերով։ Հովտում կա երեք հողափոր դամբարան, որոնց շնորհիվ էլ հովիտը ստացել է այդ անվանումը։ Այդ դամբարանների ժամանակակից նշումներն են՝ QV89, QV90 и QV91։

«Դոլմեն» հովտում պահպանվել է մի արահետ, որով աշխատողները իրենց Դեիր էլ-Մեդինա գյուղից գնում էին Կայսրուհիների Հովիտ։ Այդ ճանապարհին գտնվում է ոչ մեծ ժայռափոր տաճար՝ նվիրված Պտահին և Մերիթսեգերին։

Այդ ժամանակահատվածի դամբարանները իրենց ձևով պարզ են և իրենցից ներկայացնում են հանքահոր։ Որոշ դամբարաններ մեծացրել են՝ մեկից ավելի մարդ թաղելու համար։ Այնտեղ թաղում էին արքայազներին և արքայադուստրերին, ինչպես նաև մի քանի ազնվականների։

Արքայադուստրերի Հովիտը պատկանում է Ամենհոտեպ III-ի ժամանակաշրջանին։ Դրա գտնվելու ներկայիս տեղը մոռացված է, բայց այնտեղ գտնվող նմուշները ցուցադրված չեն թանգարաններում։ Գտածոների մեջ կա կուժի մի կտոր, որը պատկանել է Հենա փարավոնի կնոջը՝ XVIII դինաստիայի կեսերում։ Նրա անունը գրված է զարդատախտակի վրա։ Հայտնաբերվել են արքայազն Մանհեպերրի, Թութմոս III-ի և Մերիթրե Հատշեփսուտի որդու անուններով կանոպաների կտորներ։ Վերականգնվել է Նեբետնեհաթ փարավոնի գլխավոր տիկնոջ անունը, քանի որ այն գրված է զարդատախտակի վրա։ Նաև հայտնաբերվել է Տայ փարավոնի դստեր անունով կանոպայի կտորներ։ Վերջինս ապրել XVIII դինաստիայի կեսերին։

Հիմնական թաղվածներ 
 QV8 — Հորի, արքայական որդի (XVIII դինաստիա) և արքայական դուստր
 QV17 — Մերիտրա և Վերմերյոտես, արքայադուստրեր (XVIII դինաստիայից)
 QV30 — Նեբիրի, գլխավոր ախոռապանը անհայտ դինաստիայից
 QV33 — Արքայադուստրը Տանեջմենտ (XIX или XX դինաստիայից)
 QV38 — Կայսրուհի Սիտրե, Ռամզես I-ի կինը (XIX դինաստիայից)
 QV42 — Պարահերունեմեֆ (XX դինաստիա), Ռամզես III-ի որդին (XX դինաստիա)
 QV43 — Սեթհերհոպսեֆ, Ռամզես III-ի որդին, հետագայում փարավոն Ռամզես VIII։ Թաղված է այլ տեղում։ (XX դինաստիա)
 QV44 — Հաեմաուս (XX դինաստիա), Ռամզես III-ի որդին (XX դինաստիա)
 QV46 — Իմհոտեպ, Թութմոս I-ի վեզիրը (XVIII դինաստիայից)
 QV47 — Արքայադուստրը Յահմոս (XVII դինաստիա)
 QV51 — Կայսրուհի Իսիդա Տա-Հեմջերտ, Ռամզես III-ի կինը, [[Ռամզես VI|Ռամզեսа VI-ի մայրը (XX դինաստիա)
 QV52 — Կայսրուհի Տուտի (XIX կամ XX դինաստիայից)
 QV53 — Արքայազն Ռամզես, որդին Ռամզեսի III (XX դինաստիայից)
 QV55 — Արքայազն Ամոնհերհեպսեֆ (XX դինաստիա), Ռամզես III որդին (XX դինաստիա)
 QV60 — Կայսրուհի Նեբետտաուի, Ռամզես II-ի դուստրը (XIX դինաստիա)
 QV66 — Կայսրուհի Նեֆերտարի, Ռամզես IIի կինը (XIX դինաստիա)
 QV68 — Կայսրուհի Մերիտամոն,  Ռամզեսа II-ի և Նեֆերտարիի դուստրը (XIX դինաստիա)
 QV70 — Նեհեսի (XVIII դինաստիայից)
 QV71 — Կայսրուհի Բենտ-Անատ, Ռամզես II-ի և Իսիտնոֆրետի դուստրը (XIX դինաստիա)
 QV72 — Նեֆերհատ / բակի (XVIII դինաստիայից)
 QV73 — Կայսրուհի Հենուտաուի (հնարավոր է XX դինաստիա)
 QV74 — Կայսրուհի (Դուա) Տենտոպետ
 QV75 — Կայսրուհի Հենութմիրե, Ռամզես II-ի դուստրը կամ քույրը (XIX դինաստիա)
 QV76 — Մերիտրա, արքայի դուստրը (XVIII դինաստիա)
 QV80 — Կայսրուհի (Մուտ-) Տույ, Սեթի I-ի կինը և Ռամզես II-ի մայրը (XIX դինաստիա)
 QV81 — Հեկա […] (XVIII դինաստիա)
 QV82 — Մինեմհաթ և Ամենհոտեպ, փարավոնի որդիներ (XVIII դինաստիա)
 QV88 — Յահմոս, փարավոնի որդի (XVIII դինաստիա)

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 

Համաշխարհային ժառանգություն Եգիպտոսում
Եգիպտոսի շենքեր և կառույցներ
Հին Եգիպտոսի ճարտարապետություն
Զբոսաշրջությունը Եգիպտոսում
Հին Եգիպտոսի դամբարաններ
Եգիպտոսի տեսարժան վայրեր