Ստալինի հուշարձան (Մուզեոն)

Իոսիֆ Ստալինի հուշարձան (), հուշարձան Ռուսաստանի մայրաքաղաք Մոսկվայում, որը նվիրված է խորհրդային կուսակցական, քաղաքական գործիչ, կոմունիստական կուսակցության առաջնորդ, ԽՄԿԿ կենտկոմի գլխավոր քարտուղար Իոսիֆ Ստալինին։ Հեղինակն է քանդակագործ Սերգեյ Մերկուրովը։ Գտնվում է Մոսկվայի «Մուզեոն» արվեստների այգում։

Պատմություն 
Քանդակագործ Մերկուրովը Ստալինի հուշարձանը սկսել է ստեղծել 1930-ական թվականների սկզբին։ Նախ նա պատրաստել է գրանիտե կիսանդրին։

1937 թվականին Դուբնայում, Մոսկվայի անվան ջրանցքում, տեղադրվել են Լենինի և Ստալինի հուշարձանները։ Սերգեյ Մերկուրովն այսպես էր նկարագրում իր քանդակը

Այդ հուշարձանների փոքրացված պատճենները ցուցադրվել են Նյու Յորքի 1939 թվականի համաշխարհային ցուցահանդեսում։ Արվեստների այգում ներկայացված Ստալինի հուշարձանի չափսերը, նյութն ու հորինվածքը համընկնում են նյույորքյան ցուցահանդեսում ներկայացվածին։ Իսկ այնտեղ ցուցադրված Լենինի հուշարձանը 1946 թվականին տեղադրվել է Կիևի Բեսարաբյան հրապարակում։

Միջազգային ցուցահանդեսի ավարտից հետո Ստալինի քանդակը վերադարձվել է Մոսկվա և տեղադրվել Ի. Վ. Ստալինի անվան մշակույթի և հանգստի զբոսայգում (այժմ` Իզմայլովյան զբոսայգի)։

Մոսկվայի ժողովրդական պատգամավորների քաղաքային խորհրդի 1991 թվականի հոկտեմբերի 24-ի որոշմամբ Ստալինի հուշարձանը տեղափոխվել է Արվեստների այգի։ Քանդակը լրջորեն վնասված էր, ուստի կատարվեց նրա վերականգնում։

1998 թվականին Ստալինի հուշարձանի կողքին քանդակագործ Եվգենի Չուբարովը ստեղծեց հորինվածք, որը նվիրված է ստալինյան բռնաճնշումների զոհերին։

Հուշարձանի նկարագրություն 
Պատրաստված է վարդագույն գրանիտից։ Կոտրված են Ստալինի քիթն ու ոտնաթաթերը։

Հուշարձանն ունի պատմական և գեղարվեստական արժեք։ Քանդակը հիշատակվում է մոնումենտալ արվեստի բազմաթիվ դասագրքերում։ Հուշարձանը ստալինյան դարաշրջանի հուշակոթողների նմուշներից մեկն է։

Ծանոթագրություններ 

Քանդակներ այբբենական կարգով
Սերգեյ Մերկուրովի քանդակներ