Կոսովոյի տնտեսություն

Կոսովոյի տնտեսություն, Կոսովոյի տնտեսությունը, որն անցումային տնտեսություն է։ Հարավսլավիայի կազմավորումից հետո Կոսովոն եղել է նրա ամենից աղքատ նահանգը, որի տնտեսությունն արդիականացվել է 1960-70-ական թվականներին։ Կոսովոյի տնտեսությունը կախում ունի ալբանական սփյուռքի փոխանցումներից և այլ երկրների հատկացրած օգնությունից։ Մեկ շնչին բաժին հասնող գումարը գնողունակության համարժեքությամբ կազմում է տարեկան 8.000 ԱՄՆ դոլար։

Չնայած Կոսովոյի զարգացմանն ուղղված նշանակալից օգնությանը` Կոսովոն եղել է Հարավսլավիայի ամենաաղքատ շրջանը։ 1990-ական թվականներին տնտեսական վատ քաղաքականությունը, միջազգային սանկցիաները, ներքին ոչ զարգացած առևտուրը, էթնիկ կոնֆլիկտները մեծապես վնասել են առանց այն էլ թույլ տնտեսությունը։

1999-2007 թվականներ 
Կոսովոյի հիմնական արժույթը եղել է եվրոն, որն օգտագործվել է պետական կառույցների և UNMIK-ի կողմից։ Սերբական դինարն օգտագործվել է երկրի հյուսիսային մասում սերբ բնակչության կողմից։

2008 թվականից արդի ժամանակներ 

2009 թվականին միջին աշխատավարձը կազմել է մոտ 2.98 դոլար աշխատանքային մեկ ժամվա համար։

Տնտեսությունն էապես թուլացել է Կոսովոյի անլուծելի մնացած միջազգային կարգավիճակի պատճառով, ինչը դժվարացնում է ներդրումները ու վարկերի տրամադրումը։ Շրջանի տնտեսական թուլությունը հնարավորություն է տվել ստվերային տնտեսության զարգացմանը, որի մեջ էական տեղ են գրավում բենզինը, ծխախոտը և ցեմենտը։

2002 թվականից Եվրոպական հանձնաժողովն ամենամյա զեկուցում է պատրաստում Կոսովոյի մասին։

Եկամտի զգալի մաս են կազմում արտասահմանում ապրող անձանց դրամական փոխանցումները. 2003 թվականին այդ ցուցանիշը կազմել է 633 միլիոն եվրո։

Գործազրկություն և զբաղվածություն 
Կոսովոյի խնդիրներից է գործազրկության բարձր մակարդակը. պաշտոնական տվյալներով 2013 թվականին այն կազմել է աշխատունակ բնակչության 30 %-ը։ 2000-ականների վերջից գործազրկության մակարդակը սկսել է նվազել։ 2005 թվականին վիճակագրության տեղի կոմիտեի հաշվարկներով այն կազմել է 39.7 %, իսկ 2010 թվականին` արդեն 45.4 %:

Պաշտոնական տվյալներով 2013 թվականին աշխատունակ բնակչությունը եղել է 1.191.630 մարդ, որից աշխատուժը կազմել է 483.193 մարդ (նրանցից 338.364 մարդ ունեցել է աշխատանք, իսկ մնացածը` ոչ)։ Աշխատողների գրեթե կեսն ընդգրկված է պետական կառույցներում։ 2013 թվականին աշխատող բնակչությունը հետևյալ ձևով է տեղաբաշխված եղել.
 31.8 % - պետական, հասարակական ծառայություններ, բանակ
 13.3 % - պետական ձեռնարկություններ
 46.7 % - մասնավոր ձեռնարկություններ
 4.3 % - ընտանեկան ձեռնարկություններ` առանց աշխատանքի վճարի
 3.9 % - ոչ կառավարական, հումանիտար և այլ կազմակերպություններ։

Ընկերությունների ցանկ

Բանկեր և ապահովագրական կազմակերպություններ 
2014 թվականի սկզբին Կոսովոյի տարածքում գործել է առևտրական 9 բանկ և ապահովագրական 13 ընկերություն.
 Raifeisen
 Procredit

Հեռահաղորդակցություն 
 IPKO
 PTK
 Kujtesa

Արդյունաբերություն 
 Kosova Steel

Տես նաև 
 Կոսովոյի Հանրապետության կենտրոնական բանկ

Ծանոթագրություններ

Գրականություն

Արտաքին հղումներ 
 Կոսովոյի Հանրապետությունը 2013 թվականին

Կոսովոյի տնտեսություն