Պիոս I (Հռոմի պապ)

Պիոս I (, ), Հռոմի պապ 140-154 թվականներին ըստ Annuario Pontificio գրքի։ Նրա պապությունը թվագրվում է նաև 142 կամ 146-157 կամ 161 թվականներին

Վաղ տարիներ 
Համարվում է, որ Պիոսը ծնվել է հյուսիսային Իտալիայի Աքվիլեա քաղաքում, 1-ին դարում։ Նրա հայրը՝ Ռուֆինուսը իտալացի է եղել, որն ըստ «Liber Pontificalis» գրքի նաև եղել է բնիկ աքվիլեացի։

Ըստ 2-րդ դարի «Մուրատորյան Կանոնի» և «Catalogus Liberianus» մանրանկարների նա եղել է Հերմասի եղբայրը։ Հերմասը համարվում է «Հովիվը» երկի հեղինակը։

Վերջինս իրեն համարում էր նախկին ստրուկ։ Սա եզրահանգում է նրան, որ Հերմասն ու Պիոսը եղել են ազատ արձակված ստրուկներ։ Այնուամենայնիվ այն, որ Հերմասը իրեն ստրուկ էր անվանում, կարող էր նաև նշանակել, որ նա պատկանում էր ցածր պլեբեյական տոհմին։

Հայրապետություն 
Ըստ կաթոլիկյան ավանդույթի սուրբ Պիոս I Պապը ղեկավարել է եկեղեցին 2-րդ դարի կեսին Անտոնինոս Պիոս և Մարկոս Ավրելիոս կայսրերի կառավարման ժամանակ։ Նա համարվում է Պետրոս առաքյալի 9-րդ հետնորդը։ Նա հրամանագրել է, որ Զատիկը պետք է պահվի միայն կիրակի օրը։ Չնայած նրան, որ պատվիրանը հրապարակվել է Liber Pontificalis գրքում, սակայն մինչև 6-րդ դարը այդ պատվիրանը մնացել է անկատար։ Նաև համարվում է, որ Պիոս I կառուցել է Հռոմի ամենահին եկեղեցիներից մեկը՝ Սանտա Պուդենցիանան։

Հուստինոս Փիլիսոփա նահատակը քրիստոնեական վարդապետություն էր սովորեցնում Հռոմում տեսականորեն Պիոս I հայրապետության ընթացքում, սակայն նրա նահատակությունը ցույց է տալիս, որ այդ ժամանակ Հռոմի Պապ  չի եղել։ Հերետիկոսներ Վալենտինուսը, Կերդոնն ու Մարկիոնը այդ ժամանակահատվածում այցելել են Հռոմ։ Կաթոլիկ ջատագովները տեսնում են սա որպես Հռոմեական Աթոռի գերակայության փաստարկ 2-րդ դարի ընթացքում Պիոս I հակադրվելով Վալենտինյաններին և գնոստիկներին, նրանց արտաքսում է։

Կա որոշակի ենթադրություն, որ նա եղել է Հռոմի նահատակներից։ Ենթադրություն, որը հանդիպում է «Breviarium Romanum» գրքի վաղ հրատարակություններում։ Գլխավոր հռոմեական օրացույցի 1969 թվականի ուսումնասիրությունները վկայում են, որ հիմքեր չկան ենթադրելու, որ նա եղել է նահատակ, և ըստ այդմ «Martyrologium Romanum» գրքում Պիոս I ներառված չէ։

Հիշատակություն 
Պիոս I օրը նշվում է հուլիսի 11-ին։ Քրիստոնեական օրացույցով այն նշվում է որպես նահատակի հիշատակության օր։ 1955 և 1960 թվականների գլխավոր հռոմեական օրացույցով տոնի խորհուրդը դարձել է «Հիշատակության օր»։ Չնայած նրան, որ այն այլեւս նշված չէ գլխավոր հռոմեական օրացույցի մեջ, Սուրբ Պիոսի օրը նշվում է ամենուր որպես հիշատակության տոն, քան դեռ որևէ այլ տոն չի նշանակվել այդ օրը։

Տես նաև 
 Հռոմի պապերի ու հակապապերի ցանկ

Ծանոթագրություններ

Աղբյուրներ 
 This article incorporates text from a publication now in the public domain: Herbermann, Charles, ed. (1913). "Pope St. Pius I". Catholic Encyclopedia. New York: Robert Appleton.
 "Lives of the Saints, For Every Day of the Year," edited by Rev. Hugo Hoever, S.O.Cist., Ph.D., New York: Catholic Book Publishing Co., 1955, pp 511