Ջալեբի

Ջալեբի, աղանդեր, տարածված է Հնդկաստանում, Մերձավոր Արևելքում և Հյուսիսային Աֆրիկայում։ Այն իրենից ներկայացնում է խմորի թելեր` պատրաստված ցորենի ալյուրից, տապակված յուղի մեջ, որի վրա լցվում է շաքարի օշարակ (հաճախ նաև` վարդաջուր կամ կիտրոնի հյութ)։
Ջալեբին կարող է մատուցվել տաք և սառը։ Նրա երեսը կարամելային է, որը համի վրա դրական է ազդում։
Ջալեբին համանման է ըստ պատրաստման մեթոդի իսպանական չուրրոսին (իսպանական խոհանոցը իր ժամանակին արաբական ուժեղ ազդեցություն է կրել), ինչպես նաև թուրքական չակ-չակ աղանդերին, և շատ երկրներում տարածված փշուրին և մրջնաբույնին։ Ռուսական տեքստում ջալեբիները համեմատում են փքաբլիթների հետ, սակայն փքաբլիթը, անգամ ռուսական տարբերակով կարկանդակ է առանց միջուկի, ամբողջությամբ տապակված ֆրիտյուրի վրա, իսկ ջալեբի ճաշատեսակի պատրաստման ժամանակ խմորը շերտերով լցվում է ֆրիտյուրի մեջ կամ էլ դրվում է այնտեղ փոքր կտորներով։

Պատմություն և ներկան 
Ջալեբիի հայրենիքն է համարվում Մերձավոր Արևելքը, թերևս բառն ինքնին պարսկական «զալիբիա» կամ արաբական «զալաբիա» բառերի փոփոխված տարբերակն է։ XIII դարում Մուհամեդ-բեն-Հասան-ալ-Բաղդադին արդեն հիշատակում էր ջալեբիի բաղադրատոմսը իր խոհարարական գրքում։ XV դարում ջալեբին պարսիկ զավթիչների հետ ներթափանցել է Հնդկաստան, որտեղ, սակայն, արդեն իսկ առկա էր դրան շատ նման աղանդեր, իմարթին։
Ջալեբիին նոր համ տալու համար Իրանում դրան ավելացնում են քրքում, իսկ Հնդկաստանում` կեվրա (անուշաբույր ջուր)։
Հնդկաստանում ջալեբին նաև հաճախ մատուցվում է ռաբրիով` խտացրած կաթի հնդկական անալոգով։
Արաբ-քրիստոնյաների համար սա մկրտության տոնին մատուցվող ավանդական կերակուր է, Իրանի մուսուլմաններն այն մատուցում են աղքատներին Ռամադանի ժամանակ և օգտագործում են տոների ժամանակ։ Աֆղանստանում ձմռանը սնվում են ձկով։ 
Այսօր ջալեբին հաճախ վաճառվում է շուկաներում և փողոցային առևտրականների մոտ Մարոկկոյից մինչև Բանգլադեշ, հիմնականում պատրաստվում է հենց հաճախորդների աչքի առջև։ Ջալեբիին նվիրված են երգեր, որոնք հնչում են մի քանի բոլիվուդյան ֆիլմերում, ինչպես նաև լոնդոնցի երաժիշտ Four Tet-ի ստեղծագործությունը։

Պատկերասրահ

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 

Հնդկական խոհանոց
Պակիստանական խոհանոց
Իրանական խոհանոց
Արաբական խոհանոց
Աղանդեր
Լիբանանյան խոհանոց
Սիրիական խոհանոց
Թունիսյան խոհանոց
Լևանտական խոհանոց
Հորդանական խոհանոց
Ալժիրական խոհանոց
Եգիպտական խոհանոց
Ասիական խոհանոց