Ստամատիոս Կրիմիգիս

Ստամատիոս «Թոմ» Մ. Կրիմիգիս (, , ), հունական ծագումով ամերիկացի գիտնական, ֆիզիկոս, ով զգալի ավանդ է ներդրել տիեզերքի, մասնավորապես՝ արեգակնային համակարգի հետազոտմանն ուղղված ամերիկյան ծրագրերի զարգացման գործում։

Կենսագրություն 
Ծնվել է 1938 թվականին, հունական Քիոս կղզու Վրոնտադոս բնակավայրում, , սովորել և ավարտել ծննդավայրի դպրոցը։ Մասնագիտական կրթությունն ստացել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում։ 1961 թվականին ավարտել է Մինեսոտայի համալսարանը (ֆիզիկայի բակալավրի կոչումով), 1963 թվականին՝ Այովայի համալսարանի մագիստրատուրան, 1965 թվականին դոկտորական ատենախոսություն պաշտպանել ֆիզիկայի գծով։ Եղել է Ջեյմս վան Ալենի ուսանողը։

Կրիմիգիսը «Կասինի-Հյուգենս» (MIMI) նախագծի գլխավոր փորձարկողներից մեկն էր, մասնակցել է «Վոյաջեր-1» և «Վոյաջեր-2» տիեզերակայանների վրա ցածրալիցք մասնիկներով փորձերի անցկացմանը, ինչպես նաև՝ Explorer 47 (CPME) արհեստական արբանյակի ստեղծմանը։ Եղել է Արեգակի հետազոտման նպատակով ստեղծված «Ուլիս» (LAN/HI-SCALE), Երկրի մագնիսական ոլորտի ուսումնասիրման Geotail (EPIC), Յուպիտերի հետազոտման «Գալիլեո» (EDP) ապարատների (սարքերի), «Մարիներ-3» (TRD) և «Մարիներ-4» (LECR) միջմոլորակային ինքնագնաց կայանների փորձարկողներից մեկը։ Աշխատել է նաև Advanced Composition Explorer», «Մարիներ-5», «Մեսենջեր» և «Նոր հորիզոններ նախագծերի վրա»։

Կրիմիգիսը Ջոն Հոփքինսի համալսարանին առընթեր կիրառական ֆիզիկայի լաբորատորիայի տիեզերագիտական բաժանմունքի պատվավոր ղեկավարն է, Աթենքի ակադեմիայի անդամ և տեխնոլոգիական հետազոտությունների հունական ազգային խորհրդի նախագահ։ Միջազգային աստղագիտական միության որոշմամբ՝ 1999 թվականից Կրիմիգիսի անունն է կրում (8323) Կրիմիգիս աստղակերպը (աստերոիդը)։

Պարգևներ 
 Ֆիզիկոսների ամերիկյան ընկերության, գեոֆիզիկոսների ամերիկյան ընկերության, գիտությանն աջակցող ամերիկյան ընկերակցության, օդագնացության և աստղագնացության ամերիկյան ինստիտուտի անդամ
 Ջոն Հոփքինսի համալսարանին առընթեր կիրառական ֆիզիկայի լաբորատորիայի մրցանակ (2004)
 Աթենքի ակադեմիայի իսկական անդամ — տիեզերքի հետազոտող (2004)
 Տիեզերական հետազոտությունների կոմիտեի մրցանակ (2002)
 Սմիթսոնյան ինստիտուտի մրցանակ (2002)
 Aviation Week & Space Technology ամսագրի «Laurels in Space» մրցանակ (1996, 2001)
 ՆԱՍԱ-ի «Գիտական ակնառու նվաճումների համար» մրցանակ (1981, 1986)
 Աստղագնացության միջազգային ակադեմիայի՝ հիմնարար գիտությունների բնագավառում մրցանակ (1994)
 Եվրոպական օդատիեզերագնացային ընկերությունների խորհրդի ոսկե մեդալ (2011)
 Օդագնացության և աստղագնացության ազգային թանգարանի մրցանակ (2015)
 Աստղագնացության ամերիկյան ընկերության մրցանակ՝ տիեզերական թռիչքների զարգացման համար (2016)
 ՆԱՍԱ-ի «Հասարակությանը ակնառու ծառայություններ մատուցելու համար» մեդալ (2016)
 ՆԱՍԱ-ի և Աստղագնացության եվրոպական միության 40-ից ավելի պարգևներ՝ խմբային նվաճումների համար

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Профиль на сайте Международного астрономического союза 
 Биография на сайте НАСА  

Մինեսոտայի համալսարանի շրջանավարտներ
Ամերիկացի գիտնականներ
Ամերիկացի ֆիզիկոսներ
Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորներ
Այովայի համալսարանի շրջանավարտներ
Ամերիկացի աստղագետներ