Էմիլ Շարտիե

Էմիլ-Օգյուստ Շարտիե (Émile-Auguste Chartier, ֆր․ [ʃaʁtje], ), ֆրանսիացի փիլիսոփա, ժուռնալիստ և խաղաղության ջատագով (pacifist): Իր կեղծանունն ընտրել է ի պատիվ XV դարի շոտլանդացի բանաստեղծ Ալեն Շարտիեի։

Վաղ տարիները 
Ալենը Ալանսոնի լիցեյ է ընդունվում 1881 թվականին և այնտեղ սովորում հինգ տարի։ 1953 թ․ հունիսի 13-ին լիցեյն, ի պատիվ փիլիսոփայի, վերանվանվում է իր անունով։

Կարիերան 
Բարձրագույն մանկավարժական դպրոցում (École Normale Supérieure) որակավորում և փիլիսոփայությունից դասավանդման իրավունք (agrégation) ստանալուց հետո նա դասավանդում է տարբեր հաստատություններում․ Պոնտիվի (Pontivy), Լորյան (Lorient), Պիեռ Կոռնեյի լիցեյ (Lycée Pierre-Corneille)՝ Ռուանում, և Կոնդորսեի լիցեյ, Միշլեի լիցեյ՝ Փարիզում։ 1903 թվականից թղթակցել է մի քանի լրագրերի հետ․ այդ ժամանակ էլ տպագրվում է Ալեն կեղծանունով։ Սովորաբար թե՛ աշակերտների, թե՛ այլոց կողմից հիշատակվում է իբրև Ալեն։

Հետպատերազմյան ժամանակաշրջանը և Երկրորդ աշխարհամարտը 
Առաջին աշխարհամարտի դաժանություն տեսնելով, Ալենը 1921 թ․ հրատարակում է իր «Մարսը կամ դատապարտված պատերազմը» պամֆլետը։ Քաղաքական պլանում նա սկսում է արմատական շարժումից՝ հօգուտ ազատական հանրապետության, որը խստորենս կկառավարվեր ժողովրդի կողմից։ 1927 թ․ նա ստորագրում է մի հանրագիր (պետիցիա)՝ ընդդեմ պատերազմական ժամանակներում ազգի համընդհանուր կազմակերպման մասին օրենքի, որը չեղարկում է ամենայն ինտելեկտուալ անկախությունը և ամենայն համոզմունքների ազատությունը։ Նրա անունը հիշատակվում է Լյուսիեն Դեկավի, Լուի Գիյուի, Անրի Պուլյեյի, Ժյուլ Ռոմենի, Սևերնիի (Կառոլինա Ռեմիի)․․․ երիտասարդ մանկավարժականներ Ռայմոն Առոնի և Ժան-Պոլ Սարտրի անունների հետ։ Մինչև 1930-ական թթ․ վերջը նրա ստեղծագործությունները նվիրված կլինի հանուն խաղաղության և ընդդեմ ֆաշիզմի վերելքի պայքարով։

Մահը 
Հուղարկավորված է Պեր Լաշեզ գերեզմանատանը։

Ժառանգությունը 
Այսօր երեք ասոցիացիաներ օգնում են, որպեսզի տարածվեն Էմիլ Շատյեի ստեղծագործությունները՝ իրենց վրա վերցնելով տպագրված և անտիպ ստեղծագործությունների վերահրատարակությունների ծախսը։ Ալենի ինստիտուտը ղեկավարում է գրական ստեղծագործությունների կառավարիչը։  Ալենի ընկերների ասոցիացիան և Ալենի ու Մորտայնի թանգարանի ընկերների ասոցիացիան) հավերժացնում են նրա հիշատակը։

Ստեղծագործությունները 

 La théorie de la connaissance des Stoïciens (Գիտակցության ստոյիկյան տեսությունը) (1891, publié en 1964)
 Spinoza (Սպինոզա) (1900)
 Les Cent un Propos d'Alain (2ème série) (Ալենի 101 ճառերը) (1910)
 Propos d'un Normand (Նորմանդական ելույթ) (1912)
 Éléments de philosophie (Փիլիսոփայության տարրեր) (1916)
 Quatre-vingt-un Chapitres sur l'esprit et les passions (Ութսունմեկ գլուխ ոգու և կրքերի մասին) (1917)
 Petit Traité d'Harmonie pour les aveugles (Հարմոնիայի փոքրիկ քննախոսություն կույրերի համար) (en braille, 1918)
 Les Marchands de Sommeil (Քնի առևտրականները) (1919)
 Système des Beaux-Arts (Գեղարվեստների համակարգ) (1920)
 Mars ou la guerre jugée (Մարս կամ դատապարտված պատերազմ) (1921)
 Propos sur l'esthétique (Խոսք էսթետիկայի մասին) (1923)
 Lettres au Dr Henri Mondor (Նամակներ պր․ Անրի Մոնդոին) (1924)
 Propos sur les pouvoirs - Éléments d'une doctrine radicale (Ճառ կարողությունների մասին․ Արմատական դոկտիրինայի տարրեր) (1925)
 Souvenirs concernant Jules Lagneau (Հուշեր Ժյուլ Լանյոյի վերաբերյալ) (1925)
 Sentiments, passions et signes (Զգացմունքներ, կրքեր և նշաններ) (1926)
 Le citoyen contre les pouvoirs (Քաղաքացին ընդդեմ իշխանության) (1926)
 Les idées et les âges (Գաղափարներ և տարիքներ) (1927)
 La visite au musicien (Այցելություն երաժիշտին) (1927)
 Esquisses de l'homme (Մարդու էսքիզներ) (1927)
 Propos sur le bonheur (Խոսք երջանկության մասին) (1925, édition augmentée en 1928)
 Les Cent un propos d'Alain (5ème série) (Ալենի հարյուրմեկ ելույթները) (1928)
 Entretiens au bord de la mer (Ծովափնյա խոսակցություններ) (1931)
 Vingt leçons sur les Beaux-Arts (Քսան դաս գեղարվեստի մասին) (1931)
 Idées (Ալենի գաղափարները) (1932)
 Propos sur l'éducation (Խոսք կրթության մասին) (1932)
 Les Dieux (Աստվածներ) (1933)
 Propos de littérature (Խոսք գրականության մասին) (1934)
 Propos de politique (Խոսք քաղաքականության մասին) (1934)
 Propos d'économique (Խոսք տնտեսության մասին) (1935)
 Stendhal (Ստենդալ) (1935)
 En lisant Balzac (Կարդալով Բալզակին), éd. Laboratoires Martinet, 1935
 Histoire de mes pensées (Իմ մտքերի պատմությունը) (1936)
 Avec Balzac (Բալզակի հետ), Gallimard, Paris, 1937, réédition 1999.
 Souvenirs de guerre (Պատերազմի հուշեր) (1937)
 Entretien chez le sculpteur (Խոսակցություն քանդակագործի մոտ) (1937)
 Les Saisons de l'esprit (Ոգու եղանակներ) (1937)
 Propos sur la religion (Խոսք կրոնի մասին) (1938)
 Convulsions de la force (suite à Mars) (Ուժի ջղաձգություններ) (1939, réédité en 1962)
 Minerve ou de la Sagesse (Միներվա կամ Իմաստնության մասին) (1939)
 Vigiles de l'esprit (Ոգու նախատոնականներ) (1942)
 Préliminaires à la mythologie (Նախակարգերն առասպելաբանության մեջ) (1943)
 Abrégés pour les aveugles (Համառոտություններ կույրերի համար) (1943)
 Idées, introduction à la philosophie (Գաղափարներ ներածական փիլիսոփայության) (1945)
 Vingt et une Scènes de Comédie (Կոմեդիայի քսանմեկ արար) (1955, ouvrage posthume)
 Propos sur des philosophes (Խոսք փիլիսոփաների մասին) (1961, ouvrage posthume)
 Lettres aux deux amies (Երկու ընկերուհիների նամակները), Les Belles Lettres, 2014․

Կենսագրությունը 
 Sous la direction de Michel Murat et Frédéric Worms, Alain, littérature et philosophie mêlées, éditions rue d'Ulm, 222pages, 2012 
 Emmanuel Blondel, Philippe Monart et Cécile-Anne Sibout, Alain et Rouen 1900-1914, PTC, 2007 
 Baptiste Jacomino, Apprendre à philosopher avec Alain, Ellipses 2009,186 pages 
 Textes réunis par André Comte-Sponville, Alain, Revue internationale de philosophie, mars 2001, 165 pages 
 André Maurois, Alain, Editions Domat, 1950, 150 pages
 Olivier Reboul, L'élan humain ou l'éducation selon Alain, Paris : éd. J. Vrin ; Montréal : Presses de l'Université de Montréal, 1974, coll. L'Enfant XVI.
 André Sernin, Alain, un sage dans la cité, Robert Laffont 1985, 478 pages

Ծանոթագրություններ 

Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Քաղաքական փիլիսոփաներ
20-րդ դարի փիլիսոփաներ
19-րդ դարի փիլիսոփաներ
Ֆրանսիացի փիլիսոփաներ
Ֆրանսիացի լրագրողներ
Ֆրանսիացի մանկավարժներ
Ֆրանսիացի գրողներ
Ֆրանսիացի քննադատներ