Լյուսի Թումայան

Լյուսի Թումայան Ռոսիեր (, ծննդյան անունը՝ Ռոսիե դե Վիսմ (), ), կանանց իրավունքների և խաղաղության համար պայքարող ակտիվիստ։ Օսմանյան Կասրությունում հայկական ջարդերի առաջին օրերին ամուսնու հետ գաղթել են Անգլիա, Չիգվելի որբ հայ երեխաների համար օգնել բացելու դպրոց։ Նախքան 1915 թվականին Հաագայում կանանց կոնֆերանսին մասնակցելը, հրապարակել է խաղաղության մանիֆեստ, այնուհետև սկսել է աշխատել Ազգերի լիգայի համար։

Կենսագրություն 
Լյուսի Թումայանը ծնվել է Շվեյցարիայում, ծննդյան անունը՝ Ռոսիեր դե Վիսմ։ Նրա ամուսինը՝ Կարապետ Թումայանը, քրիստոնյա միսիոներ և պրոֆեսոր էր, բանտարկվել և խոշտանգվել է իր հայրենի Մարզվան քաղաքում, ուստի նրանք միասին գաղթել են Անգլիա։ Այնտեղ նրանք 1906 թվականին հիմնել են հայ որբերի տուն` դպրոց-որբանոց, որը հայտնի է որպես Չիգվելի հայկական տուն։

1911 թվականին Լյուսի Թումայանը ամուսնու` Կարապետ Թումայանի հետ Լոնդոնում մասնակցել է Ռասայական առաջին համընդհանուր կոնգրեսին, որը վաղաժամ փորձ էր ի նպաստ հակա-ռասիզմի։ Կոնգրեսում նրանք կատարել են թուրք պատվիրակների հետ պաշտոնապես գրկախառնվելու խորհրդանշական ժեստը։ Լյուսի Թումայանը ի նշան համերաշխության սեղմել է թուրք գրող, փիլիսոփա, քաղաքական գործիչ Ռըզա Թևֆիքի (որը հետագայում Սևրի պայմանագիրը ստորագրած սակավաթիվ թուրքերից մեկն էր, և որը  1923 թվականին Թուրքիայում հայարարվել է  persona non grata) ձեռքը։ Օսմանյան կայսրությունից ամուսնու հետ աքսորված լինելելով՝ Լյուսի Թումայանը թուրք քաղաքական գործիչներին կոչ է արել խաղաղ ճանապարհով միավորել բոլոր ազգություններին իրենց իշխանության ներքո։

1912 թվականին Լյուսի Թումայանը հիմնադրել է «Բոլոր կանանց միջազգային շարժում հանուն խաղաղության» խումբը (այսօր՝ Կանանց միջազգային լիգա հանուն խաղաղության և ազատության)։ Նրա առաջարկել է, որ կանայք ամեն շաբաթ հանդիպեն և խնդրեն իրենց համապատասխան կառավարություններին՝ արագ դադարեցնել պատերազմը արբիտրաժի միջոցով։

1914 թվականին Լյուսին հրատարակել է Խաղաղության մանիֆեստ, որի թեման էր «Պատերազմը տղամարդիկ են ստեղծում, կանայք պետք է այն վերացնեն»։ Նա առաջարկեց, որ կանայք պետք է շաբաթական հանդիպումներ ունենան, մինչև պատերազմի պատճառած վեճը լուծվի։

Կանայք Հաագայում կոնֆերանսի պատվիրակ 
1915 թվականի ապրիլի 25-ին Թումայանը մեկնել է Հաագա, որտեղ ներկայացրել է Հայաստանը «Կանայք Հաագայում» կանանց միջազգային կոնֆերանսում։ Նա կրում էր հայկական ավանդական հագուստ՝ ի հիշատակ թուրք-Օսմանյան կայսրությունում հայերի ջարդերի։ Նա համաժողովին մասնակցելու էր ժամանել 1915 թվականի ապրիլի 25-ին, երբ Հայոց ցեղասպանության օրերին հարյուրավոր հայ մտավորականներ էին ձերբակալվում։

Թումայանը համաժողովի գլխավոր զեկուցողների շարքում էր և ներկայացնում էր Հայաստանը։ Համաժողովից հետո նա մինչև նոյեմբեր մնաց Նիդեռլանդներում, հուսահատ՝ սպասելով տեղեկությունների Մարզվանում մնացած հարազատների մասին։

Պատերազմից հետո նա աշխատանքի անցավ Ազգերի լիգայի հանձնաժողովում։

Թումայանը մահացել է ԱՄՆ-ում 1940 թվականին։

Ծանոթագրություններ 

Շվեյցարացի ակտիվիստներ
Շվեյցարացի պացիֆիստներ