Ամի և Ամիլ

«Ամի և Ամիլ»՝ ֆրանսիական միջնադարյան պոեմ է անբաժան ընկերների մասին։

Պոեմը պահպանվել է միակ ձեռագրով, գրված տասը վանկանի բանաստեղծությամբ, բանաստեղծության տները միացված են առձայնույթներով, ամեն մի տունը ավարտվում է կարճ բանաստեղծությամբ։

Բովանդակություն 
Ամին և Ամիլը ծնվել են տարբեր ընտանիքներում և բոլորովին տարբեր տարածքներում, բայց նույն օրը և մեծացել են իրար շատ նման, ինչպես երկվորյակները (նրանց շփոթում էին անգամ սեփական կանայք)։ Նրանք հանդիպում են իրար պատանեկան տարիքում, և այդ պահից նրանց կապում է մի անքակտելի ընկերություն։ Նրանք երկուսն էլ մասնակցում են բրետոնացիների դեմ Կառլոս Մեծի կողմից գլխավորվող պատերազմին։ Ամին ամուսնանում է Լուբիայի (Lubias)՝ չար մեգերայի հետ, ով թունավորում է Ամիի կյանքը։ Ամիլը դառնում է Բելիսսանտի՝ կայսեր աղջկա սիրեկանը։ Որպեսզի չխայտառակի աղջկան, ում մասին տեղեկացնում է դավաճան Արդրեն (Լուբիայի հորեղբայրը), Ամին դատական մենամարտի ժամանակ փոխարինում է ընկերոջը և հաղթանակ տանում։ Սակայն բոլորը նրան դնում են Ամիլի տեղը, կայսրի հրամանով նա պարտավոր էր ամուսնանալ Բելիսսանտի հետ։ Այդ արարքի պատճառով նա բորոտ է դառնում։ Շուտով ընկերները նորից են փոխվում տեղերով, և Ամիլը երջանիկ ապրում է երիտասարդ կնոջ հետ, այն ժամանակ, երբ Լուբիան տնից վռնդում է բորոտ ամուսնուն։ Ամին երևակայում է, որ նա կարող է առողջանալ Ամիլի երեխաների արյան մեջ մաքրվելով։ Ամիլը իմանում է այդ մասին և սպանում է իր տղաներին, Ամինն առողջանում է, իսկ երեխաները հրաշալի կերպով վերադառնում են իրենց կյանքին։ Հետագայում Երուսաղեմից վերադառնալիս նրանք երկուսն էլ հիվանդանում և մահանում են նույն օրը։

Շարունակությունը՝ «Ժուրդան դե Բլև»-ում, Ամիի թոռան մասին։

Ծագում 
Հնարավոր է, որ ստեղծագործության հիմքում դրված է, ինչ-որ մի վանական առասպել (արձանագրվել է լատինական Ռաուլյա լե Տուրտյե (Տորտարիա) բանաստեղծական ուղերձում, որը գրվել է մոտ 1109 թվականին, այսինքն ավելի շուտ, քան պոեմը, այնուհետև Vita sanctorum Amici et Amelii լատինական վարքագրությունում, Բովեյից Վինեստայի «Հայելի»-ում և 12-13-րդ դարերի շատ այլ գրական հուշարձաններում։ Այս առասպելն ամենայն հավանականությամբ ունի ֆոլկլորային ծագում։

Հրատարակում 
 Hofmann К. Amis et Amiles und Jourdains de Blaivies. Zwei altfranzösische Heldengedichte des kerlingischen Sagenkreiser. Nach der Pariser Handschrift zum ersten Male herausgegeben. Erlangen, 1852.
 То же, изд. 2-е — Erlangen, 1882.
 Ami et Amile, chanson de geste publiée par P.F.Dembowski. Paris, 1969 (CFMA, № 97).

Գրականություն 
 

Գրական ստեղծագործություններ այբբենական կարգով
Ֆրանսիական պոեմներ