Սուրմալուի գավառ

Սուրմալուի գավառ, վարչաքաղաքական միավոր Ռուսական կայսրության կազմում։ 1849-1918 թվականներին մտել է Երևանի նահանգի մեջ։ Գավառի կենտրոնը Իգդիր քաղաքն էր։

Աշխարհագրություն 
Հյուսիսային սահմանն Արաքս գետն է, հարավայինը՝ Հայկական Պար լեռնաշղթան և Մեծ ու Փոքր Մասիսների հյուսիսային լանջերը։ Տարածքը մոտ 2800 կմ2 է։ Սուրմալուի դաշտը Արարատյան դաշտի շարունակությունն է։

Կլիմա 
Կլիման չոր ցամաքային է, հունվարի միջին ջերմաստիճանը՝ 4-ից -6 °C, հուլիսինը՝ 24-26 °C, տարեկան տեղումները՝ 200-350 մմ։ Հաստատուն ձնածածկույթ գոյանում է ոչ ամեն տարի։ Բնորոշ է կիսաանապատային և լեռնատափաստանային լանդշաֆտը։ Գերակշռում են գորշահողերն ու աղուտները։ Տիրապետում են կիսաանապատային չորասեր և աղասեր բուսականությունը։

Բնակչություն 
1897 թվականին գավառի բնակչությունը կազմել էր 89 055 մարդ, այդ թվում՝

կովկասյան թաթարներ՝ 41 417 մարդ (46,55 %),
հայեր՝ 27 075 մարդ (30,4 %),
քրդեր՝ 19 099 մարդ (21,45 %),
արևելյան սլավոններ՝ 1 361 մարդ (1,52 %)։

Վարչական բաժանում 
1913 թվականին գավառի կազմում եղել են 13 գյուղական համայնքներ՝

 Ալի-Քուչակի
 Արալիքի (Արալիք-Բաշքենդ)
 Բալահ-Բաշիի
 Գյուլլիջայի
 Դաշբուրունի
 Եզդի-Հասանլուի
 Էզջիլարի
 Իգդիրի
 Կողբի
 Յանջայի (Ալիղամարլու)
 Ջալալի-Սակակլուի
 Ջիքանլուի
 Օղրուջայի

Տես նաև 
 Արևելյան Հայաստանը Ռուսական կայսրության կազմում

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 

Երևանի նահանգի գավառներ