Դորոնիկում Բալանզայի

Դորոնիկում Բալանզայի (), բարդածաղկավորների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

Նկարագրություն 
60-100 սմ բարձրությամբ բազմամյա բույս է։ Արմատամերձ տերևները սրտաձև–ձվաձև են և երկար կոթուններով։ Ծաղկակիրները վերին մասում ունեն գեղձային թավոտություն։ Զամբյուղները գտնվում են վահանիկանման ծաղկաբույլերում։ Եզրի ծաղիկները միաշարք են, լեզվակավոր, իգական և դեղին։ Միջին ծաղիկները խողովակաձև են և երկսեռ։

Տարածվածություն 
Աճում է Վերին Ախուրյանի (Օկսյուզ և Աղբաբա լեռնագագաթներ, Ջավախեթի լեռնաշղթա) և Զանգեզուրի (Տաշտունի լեռնանցք) ֆլորիստիկական շրջաններում։ Աճում է նաև Հյուսիսարևելյան Անատոլիայում։

Էկոլոգիա 
Աճում է վերին լեռնային և ենթալպյան գոտիներում՝ ծովի մակարդակից 1800–2500 մ բարձրությունների վրա, ինչպես նաև մարգագետիններում։ Ծաղկում է հունիս ամսին, պտղաբերում՝ հուլիսին։

Պահպանություն 
Վտանգված տեսակ է։ Հայկական բարձրավանդակի էնդեմիկ բույս է։ Տարածման շրջանի մակերեսը 5000 կմ²-ից պակաս է, բնակության շրջանի մակերեսը՝ 500 կմ²-ից պակաս։ Գերարածեցման արդյունքում և աճելավայրերի պայմանների փոփոխության պատճառով տեսակին սպառնում է տարածման և բնակության շրջանների կրճատման վտանգ։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված էր որպես հազվագյուտ տեսակ։ CITES–ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում ընդգրկված չէ։

Պոպուլյացիայի մի մասը պահպանվում է «Արփի լիճ» ազգային պարկի տարածքում։

Ծանոթագրություններ 

Վտանգված տեսակներ
Ծածկասերմեր
Բազմամյա բույսեր
Բարդածաղկավորներ
ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր