Պիպին Կուզիկ

Պիպին կամ Պեպին կուզիկ (Ֆրանսերեն` Pépin le Bossu, Գերմաներեն Pippin der Buckelige, ), Կառլոս Մեծի ավագ որդին։ Նրա մայրը եղել է ֆրանկ ազնավական տիկին Հիմիլտրուդան։ Համաձայն միջնադարյան պատմաբանների, հավանաբար Պիպինը ունեցել է կիֆոզ ծնվելուց հետո, այդ պտաճառով նրան տրվել է «կուզիկ» մականունը։ Նա ապրեց իր հոր արքունիքում անգամ, երբ Կառլը բաժանվեց նրա մորից և ամուսնացավ Հիլդեգարդի հետ։ 781 թվականին Պիպինի խորթ եղբայր Կառլոմանին կնքեցին որպես «Պիպին (Իտալիայի թագավոր)», քայլ, որով պարզ դարձավ, որ Կառլ Մեծը զրկում է ավագ Պիպինին ժառանգությունից տարբեր հավանական պատճառներով։ 792 թվականին Պիպին Կուզիկը ծրագրեց հեղաշրջում իր հոր դեմ մի խումբ ֆրանկ ազնվականների հետ, սակայն նրանց ծրագրերը բացահայտվեցին և գործողությունը իրականություն չդարձավ։ Կառլը չցանկացավ Պիպինին մահապատժի ենթարկել և աքսորեց Պրյումի աբբայություն։ 811 թվականին Պիպինը մահացավ, դրանից հետո նա դարձավ շատ պատմական գրքերի գործող անձ։

Վաղ կյանք, Պիպինի ծագման օրինականություն

Պիպինի ծննդյան շատ հանգամանքներ պարզ չեն ժամանակակից գիտնականների համար, մասնավորապես նրա մոր և Կառլ Մեծի հարաբերությունների օրինականացման վերաբերյալ։ Այդ ժամանակվա աղբյուրների մեծ մասի պնդման համաձայն Կառլոսի առաջին կինը եղել է անօրինական։ Այդ ժամանակների պատմիչ Էյնհարդը գրել է, որ Պիպինը եղել է սպասավորուհուց և չի ընդգրկել նրան Կառլոսի օրինական ժառանգորդների ցանկում։ Էյնհարդը նաև հավանական է համարում, որ Պիպինի մայրը եղել է Հիմիլտրուդան, ում մասին քիչ տեղեկություններ են մեզ հասել։ Այնուամենայնիվ Էյնհարդը և այլ պատմաբաններ, ովքեր աշխատել են Կառլի ժառանգների արքունիքներում, շահագրգռված էին եղել կեղծելու Կառլի ժառանգության վերաբերյալ փաստաթղթերը` սեփական շահերից ելնելով։
 
Հավանական է, որ Կառլի և Հիմիլտրուդայի ամուսնությունը եղել է գերմանական ձևաչափով, որը տարբերվում էր այդ ժամանակվա ընդունված եկեղեցական ձևաչափից, չնայած այս վարկածը վիճելի է։ Պետրոս Դեակոն իր Gesta Episcoporum Mettensium աշխատությունում գրել է, որ Պիպինը ծնվել է օրինական ամուսնությունից առաջ, սակայն դրա հստակ իմաստը չի հասկացվում, նա չի գրում, երբ,  որտեղ են Կառլոսը և Հիմիլտրուդան ամուսնացել։  Կառլը Հռոմի պապ Ստեփանոս III-ին գրած նամակում նկարագրել է իր միությունը որպես օրինական ամուսնություն, սակայն Կառլը կարող էր հետաքրքրություն ունենար ճիշը չասելու, քանի որ չէր ցանկանում ամուսնանար Լանգոբարդների թագավոր Դեսիդերիուս դստեր հետ, ով Պապի գլխավոր քաղաքական թշնամին էր։

Երբ Կառլը չլսեց Ստեփանոսին և ամուսնացավ Լանգոբարդների արքայադուստր Դեսիդերատայի հետ, Հիմիլտրուդայի մասին պատմությունը մոռացվեց։  Կամ հնարավոր է Կառլը մինչ այդ ամուսնալուծվել է Հիմիլտրուդայից։ Մեկ այլ հնարավոր վարկածով, երբ Պիպինի կուզն արդեն տեսանելի էր, պատմաբաններն ամեն ինչ արել են, որպեսզի փոխեն օրինական ժառանգորդին։ Այսպիսով հստակ հայտնի է, որ Պիպինի հայրը եղել է Կառլոս մեծը, իսկ մոր անունը եղել է Հիմիլտրուդա, ում հետ Կառլը հնարավոր է ամուսնացած է եղել։

Ծանոթագրություններ 

Կարոլինգներ