Էնդրյու Մելոն

Էնդրյու Ուիլյամ Մելոն (, ), ամերիկացի բանկիր, գործարար, արդյունաբերող, բարերար, արվեստի կոլեկցիոներ և քաղաքական գործիչ։

Նախքան քաղաքականություն մտնելը ՝ լինելով հարուստ ընտանիքի զավակ, Էնդրյուն հիմնում է հսկայական մի բիզնես կայսրություն։ 
1921 թվականի մարտի 9֊ից մինչև 1932 թվականի փետրվարի 12֊ը  եղել է Միացյալ Նահանգների Գանձապետարանի  պետքարտուղարը և աշխատել նախագահներ Ուորեն Հարդինգի ՝ ԱՄՆ-ի 29-րդ նախագահը (1921-1923 թթ.), Ջոն Քելվին Քուլիջի ՝ ԱՄՆ ֊ի 30֊րդ նախագահը (1923-1929 թթ.) և Հերբերտ Քլարկ Հուվերի ՝ ԱՄՆ 31-րդ նախագահը (1929-1933 թթ.) հետ։  Կարճ ժամանակով եղել է  Միացյալ Նահանգների դեսպանը Միացյալ Թագավորությունում։ 
Էնդրյու Մելոն մահացել է 1937 թվականի օգոստոսի 26֊ին Լոնգ Այլենդի Նյու Յորք նահանգի Սաուսեմփթոն գյուղում, սակայն թաղվել է Վերջինիա նահանգի Ափերվիլ քաղաքում։

Վաղ շրջանի կյանք 

Ծնվել է 1855 թվականի մարտի 24֊ին  ԱՄՆ ֊ի Փենսիլվանիա նահանգի Փիթսբուրգ քաղաքում։ Հայրը ՝  Թոմաս Մելոն, ով  իռլանդացի էմիգրանտ էր,  եղել է բանկիր և դատավոր։ Ունեցել է երեք ավագ  և մեկ կրտսեր եղբայր։ Էնդրյուն սովորել է Փենսիլվանիայի Արևմտյան  համալսարանում և թողել այն նախքան ավարտելը։

Բիզնես կարիերա 

Մելոն ֆինանսական կարողությունը վաղ ցույց տվեց։ 1972 թվականին նրա հայրը  ածխի բիզնես հիմնեց նրա համար, որը շուտով վերածվեց շահավետ ձեռնարկության։ Որոշ ժամանակ անց Մելոն միացավ իր հոր բանկային ֆիրմային և 1880 թվականին, երկու տարի անց, բանկի սեփականությունը փոխանցվեց նրան։  Նա նաև ներգրավվեց մի շարք արդյունաբերական գործունեություններում ՝  նավթի, պողպատի, նավաշինության և շինարարության։
Մելոնն Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների ամենահարուստ մարդկանցից մեկն էր, երրորդ ամենաբարձր եկամտահարկ վճարողը 1920֊ական թվականների կեսերին, Ջոն Դևիսոն Ռոքֆելլերից և Հենրի Ֆորդից հետո։ Մինչև նրա ԱՄՆ֊ի ֆինանսների նախարար դառնալը նրա կարողությունը հասավ  300 միլիոն դոլարից շուրջ 400 միլիոնի, 1929 ֊1930 թվականներին։
Եղել է նաև Փիթսբուրգի Առևտրային Ազգային բանկի տնօրենը։  Մելոն Փենսիլվանիայում Օուլդ Օվերհոլդ վիսկիի արտադրության երեք սեփականատերներից  մեկն էր։ Այդ ժամանակ 
Օուլդ Օվերհոլդն ամենախոշոր և ամենահարգված վիսկիի արտադրությունն էր երկրում։ 1919 թվականին համասեփականատեր Ֆրիքի մահից հետո, նրա բաժինը մնաց Մելոնին, սակայն 1925 թվականին,  նա կազմակերպությունը վաճառեց մի Նյու Յորքցի նպարավաճառի։

Քաղաքական կարիերա

Մելլոն 1921 թվականից մինչև 1932 թվականը լինելով ԱՄՆ֊ի Գանձապետարանի պետքարտուղարը և աշխատելով նախագահներ Ուորեն Հարդինգի, Ջոն Քելվին Քուլիջի և Հերբերտ Քլարկ Հուվերի  հետ շատ աշխատանքներ է կատարել։ Նա ստույգ նպատակներ ուներ․ Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո կուտակված հսկայական դաշնային պարտքը նվազեցնել, քանի որ հարկային դրույքաչափերը շատ բարձր էին և մարդիկ չէին կարողանում վճարել դրանք, խուսափում էին հարկերից։ Ուստի նա որոշեց․ 
նվազեցնել եկամտահարկի տոկոսադրույքը՝ 77 % ֊ից մինչև 24 % , կանխատեսելով, որ աճ կդիտվի տնտեսության մեջ,
նվազեցնել դաշնային գույքահարկը ։
1929 թվականից մինչև 1931 թվականը նա շատ ժամանակ անցկացրել է արտերկրում,  Եվրոպական պարտքերը մարելու բանակցությունների համար, որն Առաջին համաշխարհային պատերազմից էր գոյացել։

Անձնական կյանք

45 տարեկան հասակում, 1900 թվականին Մելոն  ամուսնանում է Նորա Մերի Մաքմյուլենի հետ։ Ունեցան երկու երեխա ՝ Ալիսան (ծնված 1901 թ․) և Փոլը (1907թ․)։ Նրանց ամուսնությունն ավարտվում է 1912 թվականին ամուսնալուծությամբ։ Մելենն ի տարբերություն իր նախկին կնոջ կրկին չի ամուսնանում։

Բարեգործություն

1913 թվականին իր եղբոր Ռիչարդ Մելոնի հետ նա իր հոր համար հուշահամալիր է հիմնում ՝ Մելոնի անվան Արդյունաբերական հետազոտությունների ինստիտուտ, որպես Փիթսբուրգի համալսարանի բաժին։ 1965 թվականին ինստիտուտը միացավ Կարնեգի Տեխնոլոգիաների ինստիտուտին և վերանվանվում է Կանեգի Մելոն համալսարան։ 
Մելոն նշանակվում է որպես շրջանավարտների նախագահ և Փիթսբուրգի համալսարանի հոգաբարձու, միևնույն ժամանակ կատարում խոշոր նվիրատվություններ դպրոցին, ներառյալ ՝ հողատարածք, որի վրա կառուցվեցին Ուսումնառության  տաճարը և Հեյնց մատուռը։

Ընդհանուր առմամբ  Փիթսբուրգի համալսարանին Մելոն նվիրաբերել է ավելի քան 43 միլիոն դոլար։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին նա մասնակցել է բազմաթիվ տարաբնույթ դրամահավաք միջոցառումների, ինչպիսիք են Ամերիկյան Կարմիր խաչի, Ազգային Պատերազմի խորհրդի,  Փենսիլվանիայի պետական խորհրդի ազգային պաշտպանության գործադիր կոմիտեի և  Վաշինգտոնում Ազգային հետազոտությունների խորհրդի։

Մելոն ակտիվ բարերար էր։ 1937 թվականին, նա նվիրաբերել է իր նշանակալի արվեստի հավաքածուն ՝ 25 միլիոն դոլար արժողությամբ և արժեր ավելի քան 40 միլիոն դոլար, 10 միլիոն  դոլար Վաշինգտոնի Ազգային պատկերասարահի շինարարության համար, որը լիազորվեց Կոնգրեսի կողմից 1937 թվականին ։

Ծանոթագրություններ 

Ամերիկացի գործարարներ
ԱՄՆ-ի քաղաքական գործիչներ
Փիթսբուրգի համալսարանի շրջանավարտներ
20-րդ դարի ամերիկացի քաղաքական գործիչներ
ԱՄՆ-ի հանրապետական կուսակցության անդամներ
Ամերիկացի դիվանագետներ
Ամերիկացի բարերարներ