Վայմանգու (գեյզեր)

Վայմանգու (), Նոր Զելանդիայի հյուսիսում գտնվող Ռոտոռուա քաղաքից 20 կմ հարավ-արևելք՝ Վայմանգու հովտում գտնվող  չգործող գեյզեր։

Ենթադրվում է, որ գեյզերի ձևավորմանը նպաստել է 1886 թվականի հունիսի 10-ի Տարավերա հրաբխի ժայթքումը։ Գեյզերը առաջին անգամ գործել է 1900 թվականին։ Վայմանգուի ժայթքումները եղել են ոչ պարբերաբար  5-ից մինչև 30 ժամ հաճախականությամբ։ Յուրաքանչյուր ժայթքման ժամանակ գեյզերը արտամղել է մոտ 800 տոննա ջուր և քարեր, որոնք բարձրացել են 400-460 մետր։ Այս ամենի շնորհիվ գեյզերը համարվել է աշխարհի ամենամեծն ու հզորը։

Վայմանգուի յուրաքանչյուր ժայթքում ազդեցիկ տեսարան է եղել, և կարճ ժամանակում գրավել է բազմաթիվ մարդկանց ուշադրություն, և  չնայած վտանգին՝ բազմաթիվ զբոսաշրջիկների սիրելի վայր է դարձել։

Հայտնի է մեկ դժբախտ դեպք։ 1903 թվականի օգոստոսի 31-ին չորս զբոսաշրջիկ անտեսելով գիդի զգուշացումները մոտեցել են գեյզերի խառնարանին վտանգավոր տարածության վրա և ժայթքման ժամանակ զոհվել արտանետված ցեխի զանգվածից։

Գեյզերի անունը մաորիներ լեզվից թարգմանաբար նշանակում է «սև ջուր», ինչը կապված է արտաժայթքվող ցեխի զանգվածի յուրահատուկ գույնով։

1904 թվականի նոյեմբերի 1-ին Վայմանգու գեյզերը ժայթքել է վերջին անգամ։ Ենթադրվում է, որ գեյզերի ակտիվության վրա ազդել է դրան նախորդած սահանքը, որն էլ փոխել է  հարակից ստորգետնյա ջրերի հունը։ Նաև ազդել է Տարավերա լճի մակարդակի 11 մետր իջնելը։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Waimangu geyser: the world’s largest, 'Hot springs, mud pools and geysers', Te Ara - the Encyclopedia of New Zealand. Updated 5 November 2007.
 Images of the Waimangu Geyser from the Alexander Turnbull Library's Unpublished Collections
 Steam Clouds, Waimangu Geyser, New Zealand picture , State Library of Victoria
 Waimangu Volcanic Valley Официальный сайт долины Уиамангу

Նոր Զելանդիայի աշխարհագրություն