Միջատոմային փոխազդեցություն

Միջատոմային փոխազդեցություն, ատոմի միջուկի և էլեկտրոնների էլեկտրամագնիսական փոխազդեցությունը այլ ատոմի միջուկի և էլեկտրոնների հետ։ Միջատոմային փոխազդեցությունը կախված է ատոմների և էլեկտրոնային ամպերի միջև հեռավությունից։ Փոխազդեցության չափ է հանդիսանում փոխազդեցության էներգիայի չափը, այն լայն դիապազոն ունի և միջուկի դրական լիցքի հստակ արտահայտված պարբերական ֆունկցիա է։

Միջատոմային փոխազդեցության մեծ էներգիաների դեպքում տեղի է ունենում հոմոմիջուկային երկատում մոլեկուլի առաջացում։ Ցածր ջերմաստիճանների դեպքում ատոմները պահպանում են իրենց անհատականությունը, այսպիսով բոլոր իներտ գազերը (հելիում, նեոն, արգոն, քսենոն, ռադոն) նորմալ պայմաններում միատոմ են։ Սակայն միջատոմային փոխազդեցության էներգիան ապահովում է այդ գազերի տարբեր ագրեգատային վիճակներ ընդունելը։

Միջատոմային ձգուղություն առաջացնող ուժերի ծագումը ուսումնասիրել է Լոնդոնը 1930 թվականին։ Յուրաքանչյուր ատոմ ունի ակնթարթային, զրոյից տարբերվող էլեկտրական երկբևեռ մոմենտ։ Մի ատոմի ակնթարթային բևեռը ստեղծում է մյուս ատոմում հակառակ ուղղված երկբևեռ։ Այդ երկբևեռները ձգում են իրար առաջացած ձգողության ուժերով։ Միջատոմային փոխաղդեցությունները դրսևորվում են նանոնյութերի ատոմներից ատոմային և մոլեկուլային կլաստերներ կամ ֆուլերեններ հավաքելիս։

1985 թվականին մի խումբ գիտնականների կողմից իրականացվեց 60 և 70 ածխածնային ատոմներից առաջին կլաստերների ատոմային հավաքումը։ Փաստացի հայտնագործեցին ածխածնի ալոտրոպային ձևը՝ ֆուլերենը։

1996 թվականին Ռ․Սմոլլին, Պ․Քյոռլը և Խ․Կրոտոն ֆուլերենների հայտնագործման համար արժանացան Նոբելյան մրցանակի։

Ծանոթագրություններ

Տես նաև 

Աբլացիա

Ընդհանուր քիմիա
Քվանտային քիմիա