Նեյյիրե Նեյիր

Նեյյիրե Նեյիր (իրական անուն՝ Մյունիրե Էյուպ, հետամուսնական անվանում Մյունիրե Էյուպ Էրթուղրուլ, ), թատրոնի և կինոյի թուրք դերասանուհի։ Համարվում է առաջին կին մուսուլման դերասանուհիներից մեկը։ Եղել է դերասան և ռեժիսոր Մուհսին Էրթուղրուլի կինը։

Կենսագրություն 
Ծնվել է 1902 թվականին Կոստանդնուպոլսում։ Ավարտել է աղջիկների մանկավարժական ուսումնարանը, այնուհետ ընդունվել է աղջիկների ամերիկյան քոլեջը, սակայն չի ավարտել։ Ուսանողական տարիներին եղել է թատերական խմբակի անդամ։

1929 թվականին ամուսնացել է դերասան և ռեժիսոր Մուհսին Էրթուղրուլի հետ։

1942 թվականի հոկտեմբերին հոսպիտալացվել է՝ կրծքի հատվածում ունեցած սուր ցավերի համար։ 1943 թվականի փետրվարի 13-ին մահացել է սրտի հիվանդությունից։ Թաղված է Զինջիրլիքույու գերեզմանատանը։

Պրոֆեսիոնալ կարիերա 
1923 թվականին նկարահանվել է «Կրակե վերնաշապիկ» ֆիլմում, որի ռեժիսորը եղել է Մուհսին Էրթուղրուլը։ Ֆիլմի գործողությունները տեղի են ունեցել Թուրքիայի անկախության պատերազմի ժամանակ։ Ֆիլմը նկարահանվել է Հալիդե Ադըվարի համանուն վեպի հիման վրա։ Ադըվարը, ով հանդես է եկել կանանց իրավունքների պաշտպանությամբ,հայտարարել է, որ կհամաձայնվի իր գործի էկրանավորմանը այն դեպքում, եթե գլխավոր դերը հատկացվի մուսուլման դերասանուհու։ Օսմանյան կայսրության ժամանակ կանանց արգելվել է նկարահանվել ֆիլմերում՝ ելնելով կրոնական պատճառներից, այդ իսկ պատճառով այդ ժամանակ նկարահանված բոլոր ֆիլմերում կանացի գլխավոր դերում հանդես է եկել կամ քրիստոնեուհի կամ հրեուհի։ Ֆիլմում գլխավոր դերի համար ընտրվել էր Մուհսին Էրթուղրուլի ընկերոջ՝ Բեդիա Մուվահհիթի կինը։ Որպեսզի գտնեն երկրորդ պլանի դերասանուհի, ֆիլմի նկարահանողական կազմը հայտարարություն է տպագրում թերթում։ Միակը, ով արձագանքեց հայտարարությանը, եղել է Մյունիրե Էյուպը։ Նկարահանումների ժամանակ նա կիրառել է Նեյյիրե Նեյիր մականունը։ Բեդիա Մուվահհիթի հետ միասին դարձել են Թուրքիայի առաջին կին դերասանուհիները։

Հաջորդ տարի Նեյյիրե Նեյիրը նկարահանվել է Էրթուղրուլի «Ողբերգություն Կույսի աշտարակում» ֆիլմում։ Իզմիրի թատերական ընկերությունում կարճ ժամանակահատված աշխատելուց հետո, 1924 թվականին վերադարձել է Ստամբուլ և միացել Էրթուղրուլի թատրոնին։ Կյանքի վերջին տարիներին նկարահանվել է իր իրական անունով։

Գրել է հոդվածներ Էրթուղրուլի կողմից 1930 թվականին ստեղծված «Darülbedayi» ամսագրում, որտեղ զբաղեցրել է նաև գլխավոր խմբագրի պաշտոնը։ 1941 թվականին հրապարակվել է նաև «Perde ve Sahne» () ամսագրում։

Հիշատակություն 
Դերասանուհու անունով է կոչվել Ստամբուլի Բեհչելիևլերի շրջանի փողոցներից մեկը։

Ծանոթագրություններ 

Թուրք դերասանուհիներ
Ստամբուլում ծնված դերասանուհիներ
20-րդ դարի թուրք դերասանուհիներ
Օսմանյան կայսրության թուրքեր
Թուրք կինոդերասանուհիներ
Զինջիրլիքույու գերեզմանատանը թաղվածներ
Թուրք կին գրողներ
20-րդ դարի կին գրողներ
Թուրք գրողներ
Թատրոնի թուրք դերասանուհիներ