Էսքի Դյուրբե

Էսքի Դյուրբե (, բառացի՝ «հին դամբարան»),   ճարտարապետական հուշարձան,  Բախչիսարայի ամենահին դամբարանն է։ Ըստ որոշ տվյալների կառուցվել է 14-րդ դարում, ավելի շուտ քան Խանի պալատը։ Գտնվում է Չուրուք Սու գետի ձախ ափին, Խանի պալատից 180 մ դեպի հարավ-արևելք, Զոյա Կոսմոդեմյանսկայայի փողոցում։

Պատմություն 

Էսքի Դյուրբեն ճարտարապետական և պատմական նշանակության հուշարձան է, կառուցվել է Ոսկե Հորդայի ժամանակ։ Դամբարանը վատ է ուսումնասիրված, և անհայտ է, թե ով է այնտեղ թաղված։

Բախչիսարայի պատմամշակութային  և հնագիտական թանգարան-արգելոցի գիտական գծով գլխավոր տնօրեն Էմիլ Սեյդալիևը գտնում է, որ

Էսքի Դյուրբեն առաջ շրջապատված է եղել գերեզմանատնով։ 19-րդ դարի նկարներում և 20-րդ դարի լուսանկարներում գերեզմանաքարերը երևում են։ 1927 թվականին Էսքի Դյուրբեում վերականգնման աշխատանքներ են տարվել։ Վերականգնվել են գմբեթը, թյուրբեի և բակի կորսված մասերը։ Երկաթե դռներն են դրվել։ 1965 թվականին դամբարանը վերականգնվել է ևս մեկ անգամ, ցեմենտով պատվել է տանիքը, որը 1990-ական թվականների կեսին ծածկվել է թիթեղով։ 2013 թվականին Էմիլ Սեյդալիևի ղեկավարությամբ կատարվել են ուսումնասիրություններ և հուշարձանը թվագրվել է մոտավորապես 17-րդ դարով։

Ըստ արևելագետ ակադեմիկոս Հովսեփ Օրբելիի Էսքի Դյուրբեի ճարտարապետական ոճը վերցրել են հայկական ճարտարապետությունից, իսկ հետո խանի պալատի ճարտարապետությունը ազդվել է այս դամբարանից։

Գրականություն

Ծանոթագրություններ 

Ղրիմի ճարտարապետություն
Դամբարաններ