Դմիտրի Ցիգանկին

Դմիտրի Ցիգանկին (, ), խորհրդային և ռուս բանասեր, ուգրոֆիննագետ։ Բանասիրական գիտությունների դոկտոր (1978), պրոֆեսոր (1979), ՌԴ գիտության վաստակավոր գործիչ (1997)։

Կենսագրություն 
Դմիտրի Ցիգանկինը ծնվել է 1925 թվականին Պենզայի գուբերնիայի Սարանսկի վարչական շրջանի Մոկշալեյ գյուղում (այժմ՝ Չամզինսկի շրջան, Մորդովիա)։ Ազգությամբ մորդովին է (էրզիացի)։ Ավարտել է Մոկշալեյի միջնակարգ դպրոցի 7-րդ դասարանը, որտեղ դասավանդել են էրզիաերեն, այնուհետև՝ Մեծ Մարեսևոյի միջնակարգ դպրոցը, որտեղ ուսուցումն իրականացվել է ռուսերեն։

1943 թվականին մեկնել է ռազմաճակատ, մասնակցել Օրշայի, Մինսկի, Բորիսովի, Վիտեբսկի ազատագրմանը։ Պատերազմի ավարտից հետո ծառայությունը շարունակել է բանակում։

1950 թվականին զորացրվել է և ընդունվել Մորդովիայի պետական համալսարանի պատմաբանասիրական ֆակուլտետ։ 1954 թվականին ավարտել է համալսարանը և ստացել ռուսաց և մորդովերեն լեզուների  և գրականության ուսուցչի որակավորում։ Կրթությունը շարունակել է ասպիրանտուրայում, 1958 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն «Էրզիա-մորդովական լեզվի շուգուրովյան բարբառը» թեմայով։ Դասավանդել է Մորդովիայի պետական համալսարանում։ 1962 թվականին ստացել է դոցենտի կոչում։ 1962–1972 թվականներին եղել է Մորդովիայի պետական համալսարանի ուսումնական-գիտական գծով պրոռեկտոր, 1972-1980 թվականներին՝ մորդովական լեզուների և գրականության ամբիոնի վարիչ։ 1978 թվականին պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն «Գոյական անվան ձևաբանությունը էրզիական բարբառում» թեմայով։ 1979 թվականին ստացել է պրոֆեսորի կոչում։ 1980–1987 թվականներին եղել է Մորդովիայի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետի դեկան, 1991 թվականից՝ էրզիական լեզվի ամբիոնի վարիչ։

Հեղինակ է ավելի քան 200 գիտական հրապարակումների՝ հոդվածներ, մենագրություններ, բառարաններ, համալսարանների և դպրոցների դասագրքեր, ձեռնարկներ, ծրագրեր:Գիտական հետազոտությունները վերաբերում են  հնչյունաբանությանը, լեքսիկային, ձևաբանությանը, շարահյուսությանը, բառակազմությանը, բարբառագիտությանը, տեղանունությանը, մորդովական լեզուների պատմությանը։

Պարգևներ, մրցանակներ 
 Օգարովյան մրցանակի դափնեկիր, 1980
 Մորդովիայի գիտության վաստակավոր գործիչ, 1985
 ՌԴ գիտության վաստակավոր գործիչ, 1997
 Գիտության և տեխնոլոգիայի բնագավառներում Մորդովիայի պետական մրցանակի կրկնակի դափնեկիր, 2000
 Մորդովիայի նախագահի մրցանակի դափնեկիր, 2005
 Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշան
 ԽՍՀՄ «Արիության համար» մեդալ
 «1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալ
 «Քյոնիգսբերգի գրավման մեդալ»

Գրականություն 
 Жизнь в науке профессора Д. В. Цыганкина : финно-угорское языкознание / Г. С. Цыганкин. - Саранск : Мордовский гос. педагогический институт, 2011. - 249 с.
 Дмитрий Цыганкин. Путь звукометриста по траншеям смерти. ainros.ru. Проверено 24 марта 2017.

Ծանոթագրություններ 

Խորհրդային բանասերներ
Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ
Բանասիրական գիտությունների դոկտորներ
Խորհրդային պրոֆեսորներ
Մորդովիայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Խորհրդային գիտնականներ
Ռուս լեզվաբաններ