Ալեխանդրա Պիսարնիկ

Ալեխանդրա Պիսարնիկ (, ի ծնե՝ Ֆլորա Պիզարնիկ, ), արգենտինացի բանաստեղծուհի, վիպասան, թարգմանչուհի։

Կենսագրություն 
1934 թվականին Ռովնոյից Արգենտինա ներգաղթած հրեաներ Էլի Պիզարնիկի և Ռեյզլ Բրոմկերի կրտսեր դուստրն էր։ Սովորել է հրեական դպրոցում։ Դեռևս պատանեկան հասակից, վախենալով գիրանալ, սկսել է օգտագործել ամֆետամիններ, կորցրել քունը, տառապում էր կակազումով, կորյակների գոյությամբ և ասթմայով։ Սովորել է Բուենոս Այրեսի համալսարանի փիլիսոփայության և լրագրության ֆակուլտետում՝ ուսումը համատեղելով հայտնի նկարիչ Խուան Բատլե Պլանասի մոտ գեղանկարչության դասերի հետ։ Համալսարանում սկսել է ընթերցել Կիերկեգորին, Ջոյսին, Պրուստին, Բրետոնին, սյուրռեալիստներին, թարգմանել է Էլուարի բանաստեղծությունները։ 1954 թվականին, անձի երկվության սիմպտոմներ նկատելով, սկսել է այցելել հոգեվելուծաբան Լեոն Օստրովին։

Հերթական անգամ հոգեբուժարանից վերադառնալուց հետո ինքնասպանություն է գործել՝ ընդունելով սեկոնալի մահացու չափաբաժին։

Ստեղծագործական շրջան 
Պիսարնիկի բանաստեղծությունները և լիրիկական արձակը, որոնք Լոթրեամոնի, Ռեմբոյի, Արտոյի փնտրտուքներից հասնում են համարյա ինքնաոչնչացման, որոնք տոգորված են մահվան մոտիվներով, սեփական «ես»-ում իր սոցիալական և սեռական դիմանկարը գտնելու անկատար հույով, մոռացության անդիմադրելի տենչով և չգոյությամբ։

1960—1964 թվականներին ապրել է Փարիզում, ծանոթացել Խուլիո Կորտասարի, որը ընկերացել և նամակագրական կապ է հաստատել Ալեխանդրայի հետ, նվիրել նրան մի քանի բանաստեղծություն, Օ. Պասի, Իտալո Կալվինոյի, Անդրե Պիեռ դե Մանդյագրի, Ռոժե Կայուի հետ։ 1960-ականներին հրատարակել է հոդվածներ Խուլիո Կորտասարի մասին, հարցազրույց վերցրել Բորխեսից, գրել Անրի Միշոյին, Արտոյին, Բրետոնի մասին։ Բուենոս Այրեսյում մտերիմ է եղել սյուրռեալիստների ակումբի անդամների հետ (Է. Մոլինա, Ա. Հիրրի, Օ. Օրոսկո, Ռ. Խուարրոս)։ Թարգմանել է Արտոյի, Անրի Միշոյի, Էմի Սեզարի, Իվ Բոնուֆի, Սալվատորե Կվազիմոդոյի բանաստեղծությունները, Մարգարետ Դյուրասի, Անդրե Պիեռ դե Մանդյագրի արձակը։

Հայտնություն 
1966 թվականին ստացել է Բուենոս Այրեսի գրական մրցանակը պոեզիայի ասպարեզում։ Պիսարնիկի բանաստեղծությունները և արձակը թարգմանվել են անգլերեն, գերմաներեն, ֆրանսերեն, իտալերեն, պորտուգալերեն, շվեդերեն, չեխերեն, սլովեներեն և այլ լեզուներով։ Ավելյանդայում, որտեղ անցել է նրա մանկությունը, տեղադրված է հուշարձան։

Պիսարնիկի հիշատակին է նվիրված Կրիստոֆ Կուրցմանի «Երաժշտական դժոխք» սկավառակը։

Ստեղծագործություններ 
 La tierra más ajena / Ամենաօտար երկիրը (1955),
 La última inocencia / Վերջին մաքրությունը (1956,
 Las aventuras perdidas / Անխոհեմ արկածներ (1958),
 Arbol de Diana / Դիանայի ծառը (1962,
 Los trabajos y las noches / Գործեր և գիշերներ (1965),
 Extracción de la piedra de la locura / Հիմարության քարի առանձնացումը (1968,
 Nombres y figuras / Անուններ և դեմքեր (1969),
 El Infierno musical / Երաժշտական դժոխք (1971),
 Los pequeños cantos / Լակոնիկ երգեր (1971),
 La condesa sangrienta / Արյունոտ կոմսուհին (1971,
 Zona prohibida / Արգելված գոտի (1982, հետմահու, հեղինակի նկարներով).

Ազատ հրատարակություններ 
 El deseo de la palabra. Barcelona: Ocnos, 1975 (ընտրյալ բանաստեղծություններ և արձակ).
 Poemas. Buenos Aires: Centro Editor de América Latina, 1982.
 Textos de Sombra y últimos poemas/ Olga Orozco y Ana Becciú, eds. Buenos Aires: Sudamericana, 1982.
 Obras Completas. Buenos Aires: Corregidor, 1993 (բանաստեղծությունների լիակատար ժողովածուն և ընտրյալ արձակներ).
 Correspondencia Pizarnik/ Ivonne Bordelois, ed. Buenos Aires: Editorial Planeta Argentina, 1998 (նամակներ).
 Prosa completa. Barcelona: Lumen, 2002
 Diarios. Barcelona: Lumen, 2003 (օրագրեր 2005, 2007 հրատարակություն).
 From the Forbidden Garden: Letters to Antonio Beneyto. Lewisburg: Bucknell UP, 2004 (նամակներ).
 Nueva correspondencia Pizarnik/ Ivonne Bordelois y Cristina Piña, eds. Monterrey: Universidad Autónoma de Nuevo León, Editorial Buró Blanco, Posdata Editores; Guadalajara: Imprenta Pandora, 2012 (նոր նամակներ)

Գրականություն 
 Aristeguieta J. Alejandra Pizarnik, genio poético. Caracas: Sucre, 1972.
 Piña C. La palabra como destino. Un acercamiento a la poesía de Alejandra Pizarnik. Buenos Aires: Botella al Mar, 1981.
 Alejandra Pizarnik. A Profile/ Frank Graziano, ed. e intr. Durango: Logbridge Rhodes, 1987.
 Koremblit B.E.Todas las que ella era. Ensayo sobre Alejandra Pizarnik. Buenos Aires: Ediciones Corregidor, 1991.
 Piña C.Alejandra Pizarnik. Buenos Aires: Editorial Planeta, 1991.
 Graziano F. Alejandra Pizarnik. Semblanza. México: Fondo de Cultura Económica, 1992.
 Goldberg F.F. Alejandra Pizarnik: «Este espacio que somos». Gaithersburg: Hispamérica, 1994.
 Haydu S.H. Alejandra Pizarnik: evolución de un lenguaje poético. Washington: Organization of American States, 1996.
 Bajarlía J.J. Alejandra Pizarnik. Anatomía de un recuerdo. Buenos Aires: Editorial Almagesto, 1998.
 Piña C. Poesía y experiencia del límite. Leer a Alejandra Pizarnik. Buenos Aires: Botella al Mar, 1999.
 Aira C. Alejandra Pizarnik. Barcelona: Ediciones Omega, 2001.
 Reflexiones: ensayos sobre escritoras hispanoamericanas contemporáneas/ Priscilla Gac-Artigas, ed. Vol.II. New Jersey: Ediciones Nuevo Espacio, 2002
 Cohen S. El silencio de los poetas: Pessoa, Pizarnik, Celan, Michaux. Buenos Aires: Editorial Biblos, 2002
 Negroni M. El testigo lúcido: la obra de sombra de Alejandra Pizarnik. Rosario: Beatriz Viterbo Editora, 2003.
 Depetris C. Aporética de la muerte: estudio crítico sobre Alejandra Pizarnik. Madrid: UAM Ediciones, 2004
 Árbol de Alejandra: Pizarnik reassessed/ Fiona J. Mackintosh, Karl Posso, eds. Woodbridge: Tamesis; Rochester: Boydell & Brewer, 2007
 Percia M. Alejandra Pizarnik, maestra de psicoanálisis. Córdoba: Alción Editora, 2008
 Calafell Sala N. Sujeto, cuerpo y lenguaje en los Diarios de Alejandra Pizarnik. Córdoba: Babel Editorial, 2008
 Venti P. La escritura invisible: el discurso autobiográfico en Alejandra Pizarnik. Barcelona: Anthropos, 2008
 Alejandra/ Ivonne Bordelois, Pedro Cuperman, eds. Syracuse: Punto de Contacto/Point of Contact, 2010
 Gallo P. El decir de lo indecible: los rodeos del deseo en la obra de Alejandra Pizarnik. Montevideo: Estuario Editora, 2011
 Piña C. Límites, diálogos, confrontaciones: leer a Alejandra Pizarnik. Buenos Aires: Corregidor, 2012

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Լիվերպուլյան համալսարանի կայքում  
 Սերվանտեսի վիրտուալ կենտրոնի կայքում  
 Alejandra Pizarnik  
 Alejandra Pizarnik 
 Alejandra Pizarnik Home Page  
 PIZARNIK  Teatro DeL VйrticE 
 Պիսարնիկի կենսագրությունը  Corner Magazine 
 Նամակներ  Corner Magazine 
 Alejandra Pizarnik Carlos Luis Torres Gutiérrez 
 Կորտասարի բանաստեղծությունները  
 Ալբերտո Մանգելի հիշողությունները  

Արգենտինացի կին գրողներ
Ինքնասպան գրողներ
Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Փարիզի համալսարանի շրջանավարտներ
20-րդ դարի կին գրողներ
20-րդ դարի թարգմանիչներ
Արգենտինացի թարգմանիչներ
Արգենտինացի բանաստեղծներ
Հրեա բանաստեղծներ
Պոստմոդեռնիստ գրողներ
Բանաստեղծներ այբբենական կարգով