Նյուենենի հին եկեղեցին

Նյուենենի հին եկեղեցին կամ Գյուղական եկեղեցի, հոլանդացի նկարիչ Վինսենթ վան Գոգի` 1884-1885 թվականներին ստեղծած մի քանի նկարներին տրված անուն։ Դրանց մեծ մասը ներկայացնում է, թե ինչ տեսք է ունեցել 12-րդ դարի եկեղեցին իր լավագույն ժամանակներում, երբ նրա սրաձողը վնասված չէր, և հիմքն էլ հսկայական էր։ Եկեղեցու սրաձողը հեռացվել է 1792 թվականին, իսկ եկեղեցու աշտարակը քանդման և որպես մետաղի ջարդոն հանձնման գործընթացի մեջ էր, երբ Վան Գոգը ստեղծում էր իր նկարները։

Ֆոն 
1882 թվականին Վան Գոգի հայրը նշանակվում է Նյուենենի եկեղեցու քահանա, և ընտանիքը նույնպես տեղափոխվում է Նյուենեն, որը մի փոքր գյուղ էր Նիդերլանդների Հյուսիսային Բրաբանտ մարզում։ Դրենթեում մնալուց մի քանի ամիս հետո հետո Վան Գոգը 1883 թվականի դեկտեմբերին այցելում է ծնողներին` նրանց մոտ մնալով մինչև 1885 թվականի մայիսը։ Նյուենենում եղած ժամանակ Վան Գոգն աշխատում էր ուսումնասիրել տեղի գյուղացիների կերպարները։ Քանի որ ձմեռ էր, և դաշտերում անելիք չկար, Վան Գոգը հոր միջոցով կապեր էր հաստատում ու շփվում գյուղացիների հետ` բացահայտելով նրանց մտածողությունը։ Գյուղացիների կերպարները իրենց լավագույն դրսևորումն են գտել «Կարտոֆիլ ուտողները» հանրահայտ նկարում։ Կարտոֆիլը հասարակ գյուղացիների սննդակարգի հիմնական բաղադրիչն էր. նրանք միշտ չէ, որ ուտելու հաց էին ունենում, իսկ միսն ընդհանրապես շռայլություն էր նրանց համար։ Կարտոֆիլն այն սնունդն էր, որ գրեթե չէին օգտագործում այն մարդիկ, ովքեր 19-րդ դարում կարող էին իրենց լավագույնը թույլ տալ։ Շոտլանդացի փիլիսոփա Թոմաս Քարլայլը աղքատներին համարում էր «հիմնական կերակրողներ»։

Նյուենենում եղած ժամանակ Վան Գոգը ստեղծել է Նյուենենի հին եկեղեցին պատկերող մի քանի նկարներ, որոնք արդյունք են եկեղեցու ու գերեզմանոցի նկատմամբ ունեցած իր հետաքրքրության։ Վինսենթը եղել է իր ծնողների երկրորդ երեխան և ծնվել է առաջին երեխայից ճիշտ մեկ տարի անց, ում անունը նույնպես Վինսենթ է եղել։ Որպես «եղբորը փոխարինող երեխա»` նա նույնպես ծնողների հետ հաճախ է այցելել իր եղբոր գերեզման, որը գտնվել է Զունդերտ Գրոոտում. եղբոր մահը կարող էր իր ազդեցությունն ունենալ Վինսենթի` եկեղեցիների ու գերեզմանների նկատմամբ ունեցած հետաքրքրության։

Վան Գոգը, հնարավոր է նաև, ոգեշնչված է եղել Ժան Ֆրանսուա Միլլեի` «Գրևիլի եկեղեցին» նկարով։

Պատմություն 
Եկեղեցու հին աշտարակը 12-րդ դարի ռոմանական եկեղեցուց մնացած ավերակն է, որը կառուցվել էր գյուղական տարածքում քրիստոնեության տարածման շրջանում։ Այն շրջապատված էր հին գերեզմանոցով, որում գերեզմանները մատնանշված էին փայտե պարզ խաչերով։ Սրաձողը հավանաբար ավերվել էր, նախքան Վան Գոգը աշտարակի` ջրաներկով տարբերակները վերածել էր յուղաներկի։ Յուղաներկով նկարների վերջնական տարբերակը նկարիչն ավարտին էր հասցրել կառույցի ավերումից քիչ առաջ, երբ եկեղեցու սրաձողը հանձնվել էր որպես մետաղի ջարդոն։

Նկարներ 
Վան Գոգը նկարել է եկեղեցու աշտարակը պատկերող 11 նկար, որոնցից մեկը թաղման տեսարան է ներկայացնում։

«Նյուենենի հին եկեղեցին» (այլ տարբերակով` «Գյուղական եկեղեցի») ստեղծվել է որպես գյուղական պարզ ու համեստ կյանքի խորհրդանիշ, երբ գյուղացիները «դարերի ընթացքում թաղվել են դաշտերի մեջ, ուր աշխատել են իրենց կյանքի ժամանակ»։ Ի դեմս ավերված աշտարակի` նկարիչը տեսնում էր մարդկանց կյանքում քրիստոնեության մեռնող խորհրդանշանը։ Եկեղեցու աշտարակը քանդվել էր Վան Գոգի կողմից նկարն ավարտելուց հետո։

Վան Գոգը նկարի մասին գրել է.

Եկեղեցի պատկերող այլ նկարներ

Ծանոթագրություններ 

Վինսենթ վան Գոգի նկարներ
Կյոլլեր-Մյուլլերի թանգարանի նկարներ
Վան Գոգի թանգարանի նկարներ
Թեյթ բրիտանական պատկերասրահի նկարներ
1884 նկարներ
1885 նկարներ