Ռուդոլֆ Հաուսներ

Ռուդոլֆ Հաուսներ (, ), ավստրիացի նկարիչ, փորագրանկարիչ, քանդակագործ։ Ֆանտաստիկ ռեալիզմի ներկայացուցիչ է։

Կենսագրություն 
Ռուդոլֆ Հաուսները ծնվել է Վիեննայում։ 1931-1936 թվականներին սովորել է Վիեննայի գեղարվեստի ակադեմիայում։ Այն բանից հետո, երբ նրա արվեստը համարել են դեգեներատիվ արվեստի դրսևորում, նրա աշխատանքների ցուցադրությունը Գերմանիայում արգելվել է։ Մինչպատերազմյան տարիներին նրա աշխատանքները հիմնականում եղել են էքսպրեսիոնիզմի ազդեցության տակ։ Չհասցնելով իրեն դրսևորել արվեստում` Հաուսները 1941 թվականին զորակոչվել է բանակ և Վերմախտի շարքերում անցել ողջ պատերազմը։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին նա աշխատանքի է նշանակվել հակաօդային պաշտպանության բաժանմունքում։

Հետպատերազմյան տարիներին նկարիչը տարվել է սյուրռեալիզմով և Մաքս Էռնսթի արվեստով։ Իր սեփական ոճի որոնումները հանգեցնում էն Էռնստ Ֆուկսի, Էդգար Ժենեի և Վոլֆգանգ Հուտերի հետ սյուրռեալիստ նկարիչների խումբ ստեղծելուն։ Հաուսները մտնում է Արտ-ակումբ և կազմակերպում իր առաջին անհատական ցուցահանդեսը Վիեննայի համերգասրահում։

Հաուսների նշանավոր նկարը` «Ոդիսևսի տապանը» ավարտին է հասցվել 1956 թվականին վեց տարվա աշխատանքից հետո։ Այդ նկարը նախորդել է Ադամին նվիրված նկարաշարքին։ «Ոդիսևսի տապանում» նկարիչն իրեն պատկերել է «Իթաքեի» նավաստիներից մեկի կերպարում` դրանով նշելով Ոդիսևսի դեգերումների նպատակը։

Իր կերպարներին հեղինակը հաղորդել է իր կերպարանքի նմանություն` կարծես իր վրա փորձելով նրանց դերերը և երբեմն ստեղծելով հեգնական ու գրոտեսկային ինքնադիմանկարներ։ Հաուսների գեղարվեստական տեխնիկան մոտ է հին վարպետների գեղանկարչությանը, հիմնվում է վառ լուսապատկերային գույների և իր աշխատանքներում նկարչության պուանտիլիստական ոճի կիրառման վրա (առանձին կետիկների կամ մանր խորանարդիկների կիրառում)։ Գույնի վերջնական տպավորությունը ձևավորվում է միայն թափանցիկ ներկի մի քանի շերտերի համադրությամբ։

1957 թվականին Հաուսները նկարում է իր` Ադամի առաջին նկարը, որ նրա սիրելի կերպարներից էր։ Նա կոնֆլիկտի մեջ է մտնում օրթոդոքսալ սյուրռեալիստների հետ, ովքեր մեղադրում էին նրան` հերետիկոսություն համարելով արվեստում բանական ու անբանական կերպարների հավասարեցումը։ Այս կոնֆլիկտը հանգեցնում է այն բանին, որ Հաուսները իր հին համախոհների` Էռնստ Ֆուկսի և Անտոն Լեմբենի հետ հիմնում է ֆանտաստիկ ռեալիզմի վիեննական դպրոցը։ Իր արվեստում նկարիչները հենվում էին գերմանական վերածննդի ավանդույթների, նրա միստիկ-կրոնական հիմքերի վրա։

1966 թվականից Ռուդոլֆ Հաուսները եղել է Համբուրգի համալսարանի պրոֆեսոր, իսկ 1968 թվականից` Վիեննայի գեղարվեստի ակադեմիայի պրոֆեսոր։

Ամուսնացած է եղել չորս անգամ, ունեցել է երեք դուստր։

Հաուսների ստեղծագործությունը էական դեր է խաղացել ֆանտաստիկ ռեալիզմի զարգացման գործում, որը 1950-1960-ական թվականների Ավստրիայի գեղարվեստական կյանքի առավել նշանակալից շարժումներից էր։ Ռուդոլֆ Հաուսների արվեստը շաղախված է անտիկ ու աստվածաշնչյան սյուժեների վերաիմաստավորմամբ ու նրանց մոդեռնացմամբ։

Ավստրիական փոստի ու ՄԱԿ-ի փոստային ադմինիստրացիայի համար Հաուսները նախագծել է փոստային նամականիշեր։

1970 թվականին Ռուդոլֆ Հաուսներն արժանացել է գեղանկարչության ոլորտում Ավստրիայի պետական մրցանակի։

Որոշ աշխատանքներ

 Porträt einer alten Frau, 1935
 Selbstporträt mit blauem Hut, 1936
 Zwei Gassenbuben, 1937
 Gassteg, 1938
 Aporisches Ballett, 1946
 Unter blauem Himmerl, 1946
 Anima, 1946
 Forum der einwärtsgewendeten Optik, 1948
 Die Arche des Odysseus («Ոդիսևսի տապանը»), 1948-1956
 Penelope (Пенелопа), 1952
 Adam unterwegs, 1963
 Adam und sein Maschinist, 1963
 Adam, warum zitterst du?, 1964
 Adam gib acht!, 1966
 Adam Bei Sich, 1969
 Laokoon in der Umlaufbahn («Լաոոկոնը ուղեծրում»), 1969 - 1977
 Aufruf zur Verteidigung der persönlichen Freiheit, 1971
 Adam maßstäblich I, 1971 
 Adam Massiv, 1972
 Eva Fundamental, 1973 (վիմագրություն)
 Adam ist das Maß, 1978
 Erschrockener Europäer, 1980
 Erinnerung («Հիշողություն»), 1987
 Bunter Narrenhut, 1987
 Meine Mutter, 1989
 Annes Paravent, 1990
 Adams Kinderbildnis, 1990
 Labyrinth («Լաբիրինթոս»), 1991
 Vor dem Fenster nach innen, 1992
 Vor dem großen Tor, 1992
 Vater und Sohn, 1993
 Adam in Damengesellschaft, 1994
 Adam Bigamist, 1994

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 W. Schmied, R. Hausner, 1970
 H. T. Flemming, R. Hausner, 1976
 H. Holländer, R. Hausner, 1985
 R. Hausner, Werkverzeichnis, 2 Bände, 1975/94
 W. Schurian, Adam: Eine Entwicklung, in: W. Schurian, (Hg.) „Kunstpsychologie heute“, 1993
 R. Kassal-Mikula (Redaktion), Adam und Anima, Ausstellungskatalog, Historisches Museum der Stadt Wien, 1994
 W. Schurian, Rudolf Hausner, 1982-1994, Werkmonographie 2, 1994

Արտաքին հղումներ 
 Ռուդոլֆ Հաուսների համառոտ կենսագրությունը
 Ռուդոլֆ Հաուսների աշխատանքների պատկերասրահ
 Ռուդոլֆ Հաուսների արվեստի պատմություն 
 Ռուդոլֆ Հաուսներ։ Որոշ աշխատանքների պատկերասրահ

Ավստրիացի նկարիչներ