Էլիզա Օլջույան

Էլիզա  Հարությունի Օլջույանhttp://armenianweekly.com/2017/03/30/from-eliza-to-zehra/(Զեհրա Բիլիր, ), հայկական ծագմամբ թուրք երգչուհի, օպերետային պարուհի, ազգագրական երգեր ժողովող և ուսուցիչ։

Կենսագրություն 
Էլիզա Օլջույանը ծնվել է Արևմտյան Հայաստանի Խարբերդի գավառի Արաբկիր քաղաքում։ Հայրը՝ Հարությունը, զոհվել է Հայոց ցեղասպանության ժամանակ, իսկ մայրը, հանուն երեխաների (3 դուստր, 1 որդի), ներկայացել է որպես թուրք և ամուսնացել թուրքի հետ։  Թուրք հայրը աղջկան տվել է Զեհրա անունը։ Սաբահ օրաթերթին տված հարցազրույցում Էլիզան նշում է, որ անունը փոխել է, երբ 22 տարեկան էր և ամուսնանում էր երկրորդ ամուսնու հետ։

Նախնական կրթություն ստանալուց հետո՝ 1927 թվականին տեղափոխվել է Կոստանդնուպոլիս։ Երաժշտության դասեր է առել հայ երաժիշտ Արտակ Ջանդար-Թերզյանի մոտ։ Առաջին անգամ ելույթ է ունեցել 1943 թվականին, Ստամբուլի ռադիոյով։ Հավաքագրել և ներկայացրել է թուրքական ազգային երաժշտությունը։ Նրա առաջին ձայնագրություններն արվել են Վահրամ Կեսարյանի ձայնագրման ստուդիայում։ Նրան անվանել են «Թուրքիայի Էդիթ Պիաֆ»։ Եղել է օպերետային պարուհի, ազգագրական երգեր ժողովող և ուսուցիչ։ Գործունեության ամբողջ ընթացքում նա երբեք հրապարակավ չի խոստովանել իր հայկական ծագման մասին։ Թուրքերը կարծել են, թե թուրք է, քանի որ թուրքական անուն է ունեցել՝ Զեհրա Բիլիր։

Տարբեր աղբյուրներ փաստել են, որ նրա իրական ազգանունը Սուրհանդակյան է եղել, մինչդեռ լրագրող Պերճուհի Բերբերյանը, ով Էլիզայի մանկության ընկերուհին է եղել, «Ակօս» թերթում լույս տեսած իր հոդվածում հերքել է այդ ինֆորմացիան։

Ժառանգություն 
1985 թվականին Արաբկիրի այն փողոցը, որտեղ գտնվել է Զեհրա Բիլիրի տունը, անվանակոչվել է «Զեհրա Բիլիր»։ Մի քանի անգամ հայտնվել է Հակոբ Այվազի հրատարակած «Քոնուք» ամսագրի շապիկին։

Մահ 
Մահացել է 2007 թվականի հունիսի 27-ին, Ստամբուլի ծերանոցում։ Թաղված է Զինջիրլիքույու գերեզմանատանը։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 
 
 

Թուրքահայ երգչուհիներ
Զինջիրլիքույու գերեզմանատանը թաղվածներ
Մուսուլման հայեր