Նապաստակ (նկար)

«Նապաստակ», Ալբրեխտ Դյուրերի նկարը։ Նկարել է 1502 թվականին։ Համարվում է նկարչի՝ բնության տարրերը պատկերող ամենահայտնի նկարներից մեկը։

Նկարագրություն 
Նկարված է շագանակագույն ներկով ներկված քառակուսաձև թղթի վրա։ Պատկերն ունի անկյունային կողմնորոշում, մոդելի շեղումը երեք քառորդ է, նկարչի հայացքն ուղղված է վերև։

Նախանկարում մուգ ներկերով ստվեր է արված, որից վերև գրեթե չոր վրձնով պատկերված են մազիկներ։ Նկարելու տեխնիկան նման է այս ժամանակաշրջանում նկարչի մեկ այլ նշանավոր աշխատանքի՝ «Մարգագետնի մեծ կտոր»֊ի կատարման տեխնիկային։ Դյուրերը հաջողությամբ լուծել է գունառատ մորթու մակերեսին լուսային էֆեկտներ հաղորդելու բարդ խնդիրը։ Հավանական է, որ նկարը արվել է հաստատության ներսում․ նապաստակի աչքի մեջ արտացոլված է պատուհանի փեղկը։ Հայտնի չէ, թե արդյոք նկարիչը պատկերել է կենդանի նապաստակի, թե որսորդական ավար։ 
Սա Դյուրերի առաջին նկարներից է, որի վրա նշված է տարեթիվը և կցագիրը, որը վկայում է, թե հեղինակը ինչ նշանակություն է տվել այդ աշխատանքին։

Կրկնություններ 
Արդեն 17-րդ դարում, մասնավորապես 1600 թվականին, հայտնվեցին Դյուրերի նկարի բազմաթիվ կրկնություններ։ Ներկայումս հայտնի է «Նապաստակ»֊ի 13 տարբերակ, այդ թվում՝ 3 ազատ տարատեսակ, որոնք մոդելին ներկայացնում են այլ դիտանկյունից։ Նկարիչ Հանս Հոֆմանը պատճենել է Դյուրերի ստեղծագործությունները, նաև «Նապաստակ»֊ը՝ նրան պատկերելով անտառում և այգում։

Գտնվելու վայր 
Նկարը պահպանվում էր Նյուրնբերգում՝ կոլեկցիոներ Վիլիբալդ Իմհոֆի (1519-1580) հավաքածուում։ 1588 թվականին դարձավ կայսր Ռուդոլֆ II-ի սեփականությունը և պահվում էր կայսերական գանձարանում, իսկ 1783 թվականից՝ պալատական գրադարանում։ Նկարի վերջին մասնավոր սեփականատերը հերցոգ Ալբերտ Սաքսեն֊Տեխենսկին էր, ում հավաքածուն ընկած էր վիեննական Ալբերտինա պատկերասրահի հիմքում։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Elisabeth M. Trux: Überlegungen zum Feldhasen und anderen Tierstudien Dürers mit einer Datierungsdiskussion. In: K.A. Schröder, M.L. Sternath: Albrecht Dürer. Hatje Cantz Verlag, Ostfildern-Ruit 2003, S. 45-55. 
 Heinz Widauer: Feldhase. In: K. A. Schröder, M. L. Sternath: Albrecht Dürer. Hatje Cantz Verlag, Ostfildern-Ruit 2003, S. 268.

Արտաքին հղումներ 
 Ալերտինա պատկերասրահի պաշտոնական էջում

Ալբրեխտ Դյուրերի նկարներ
Ալբերտինա պատկերասրահի նկարներ