Անմեղ սպանվածներին (հուշարձան, Դոնի Ռոստով)

«Անմեղ սպանվածներին» հուշարձան (), հուշահամալիր Դոնի Ռոստովի կենտրոնում, որը կանգնեցվել է 1921-1961 թվականներին Ռոստովի մարզի բռնադատվածների հիշատակին։ Հուշարձանը բացվել է Քաղաքական բռնությունների զոհերի հիշատակի օրը՝ 1994 թվականի հոկտեմբերի 30-ին, անօրինական քաղաքական ռեպրեսիաների զոհերի «Մեմորիալ» Ռոստովի մարզային ասոցիացիայի և նրա նախագահ, նախագծի հեղինակներից մեկի՝ Է. Ի. Եմելյանովի նախաձեռնությամբ։ Ամեն տարի հոկտեմբերի 30-ին հուշահամալիրի մոտ անցկացվում է հանրահավաք քաղաքական ճնշումների զոհերի հիշատակին և տեղադրվում են ծաղիկներ։ 1921-1961 թվականներին Ռոստովի մարզում քաղաքական դրդապատճառներով բռնադատվել է մոտ 90 հազար մարդ, որոնցից 16130-ը գնդակահարվել է։ Նրանց գերեզմանների վայրն անհայտ է։

Նկարագրություն 
Հուշահամալիրը բաղկացած է երեք մարմարե կոթողից և «Վշտի պատից»։ Կենտրոնական հուշակոթողի ցոկոլը սև է, իսկ վերին մասը ներկված է սպիտակ և կարմիր։ Կենտրոնում քառանկյուն խաչ է, որի երկու կողմերում գրված է. «Անմեղ սպանվածներին»։ Գագաթին տեղադրված է վեցանկյուն մետաղյա խաչ և խորհրդանշական ճաղավանդակ նրա տակ։ Հուշարձանի ցոկոլին 192 ճամբարների և հուշահամալիրի կառուցմանը օժանդակած անձանց անունների ցուցակն է։ Կենտրոնական հուշակոթողի հակառակ կողմում պատկերված են կրոնական դավանանքների խորհրդանիշերը, ինչպես նաև կոմունիստական շարժման խորհրդանիշ հնգաթև աստղը մուրճ և մանգաղով։

«Վշտի պատը» գտնվում է կենտրոնական կոթողի հետևում։ Դրա վրա տեղադրված է ԽՍՀՄ քարտեզը, որի վրա նշված են հիմնական ճամբարները։ Բերված են քաղաքական բռնությունների զոհերի տվյալները ինչպես ամբողջ երկրում, այնպես էլ Ռոստովի մարզում։

Հուշարձանն ավելի քան 20 անգամ ենթարկվել է վանդալների հարձակումներին։ 2006 թվականին համալիրը վերանորոգվել է քաղաքային վարչակազմի միջոցներով։ Երեսպատման մարմարե սալիկները փոխարինվել են մետաղականներով, պատրաստվել է «Վշտի պատի» նոր տեղեկատվական տախտակ։

Ծանոթագրություններ 

Դոնի Ռոստովի հուշարձաններ
Հուշարձաններ այբբենական կարգով