Պոբլետի վանք

Սանտա Մարիա դե Պոբլետ Արքայական Աբբայություն (Catalan: Reial Monestir de Santa Maria de Poblet), Ցիստերցիանների միաբանության վանական համալիր է, որը հիմնադրվել է 1151 թվականին։ Գտնվում է Պրադեսի լեռների ստորոտում, Կատալոնիայում (Իսպանիա)։ Հիմնադրվել է ֆրանսիացի ցիստերցիան վանականների կողմից։ Հիմնական ճարտարապետն էր Արնաո Բարգուեսը (Arnau Bargués)։

Այս վանքը եղել է երեք քույր վանքերից առաջինը, որ հայտնի էր որպես Ցիստերցիան եռանկյունի։ Նպաստել է համախմբել իշխանությունը Կատալոնիայում 12-րդ դարում (Մյուս երկու վանքերն են Vallbona de les Monges and Santes Creus)։

Նշանակություն 
Պոբլետը Արագոնյան թագավորների արքայական պանթեոնն էր Ջեյմս I Արագոնից հետո։ Մի քանի կարևոր թագավորական գերեզմաններ ունեն ալաբաստրի արձաններ, որոնք տեղադրված են գերեզմանի վրա։ Թագավորները ունեն առյուծի քանդակներ իրենց ոտքերին, իսկ թագուհիները՝ շներ։

Պեդրո IV Արագոնը (1319 – 1387) թագադրվելու ժամանակ հանդիսավոր երդում տալիս նշում է, որ այստեղ պետք է ամփոփվեն բոլոր Արագոնյան թագավորների մարմինները։ Այդ ավանդույթը խախտել է միայն Ֆերդինանդ II արքնան։ Նրա թագավորութունը միավորվել է Կաստիլիայի թագավորության հետ, և նրա մարմինն ամփոփվել է Գրանադայում։

Հուղարկավորվածներ 
Պոբլետի վանական համալիրում թաղված են Արագոնի հետևյալ թագավորներն ու թագուհիները։
 Ալֆոնսո II 1196 թվական
 Ջեյմս I 1276 թվական
 Պեդրո IV 1387 թվական և նրա առաջին երեք կանայք
 Խուան I 1396 թվական և նրա կինը
 Մարտին  1410 թվական և նրա առաջին կինը
 Ֆերդինանդ I 1416 թվական և նրա առաջին կինը
 Ալֆոնսո V 1458 թվական
 Խուան II 1479 թվական և նրա երկրորդ կինը

Կործանում և վերակառուցում 
Վանքը, որն արդեն վնաս էր կրել Առաջին Կառլիստական Պատերազմի ժամանակ, փակվեց 1835 թվականին։ Նույն տարվա հուլիսի 24-ին վանքը առևանգվել էր Մենդիզաբալի (Mendizábal's) նահանգի իշխանության ներկայացուցիչների և անխոհեմ մոլի ներկայացուցիչների կողմից։ Այս իրադարձությունների ընթացքում վանքի բոլոր արժեքավոր նկարներն ու կահույքը հանվել և ցրվել են։ Հրդեհների պատճառով վանքի ավերակները նույնպես ոչնչացվեցին։

Հետագա տարիների ընթացքում Պոբլետի վանական համալիրը ավերվեց և կործանվեց։ Արագոնյան թագավորության ղեկավարների գերեզմանները խեղաթյուրվել էին, իսկ մնացորդները տեղափոխվել և պահվել են Տառագոնայի տաճարում, Անտոն Անտոնեի միջամտությամբ։

Վերջապես, վանքը վերանորոգվեց 1940 թվականին, իտալական վանականների կողմից։ Հին Արագոնյան արքայական տան զոհվածների մնացորդները ետ վերադարձվեցին գերեզմաններ։

1991 թվականից Պոբլետի վանքը ներգրավվել է  ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկում։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 UNESCO: Монастырь Поблет 
 Monestir de Poblet (официальный сайт на каталонском, испанском и английском)
 Фотографии монастыря Поблет 

Համաշխարհային ժառանգություն Իսպանիայում