Յաան Տեեմանտ

Յաան Տեեմանտ (, ), Էստոնիայի պետական գործիչ։

Կրթություն 
Ավարտել է Հուգո Տրեֆների մասնավոր գիմնազիան, Սանկտ Պետերբուրգի համալսարանի իրավագիտության ֆակուլտետը, (1901): Տարտուի համալսարանի իրավունքի պատվավոր դոկտոր (1932):

Հեղափոխական գործունեություն և բանտարկություն 
Նա Ռեվելեում (այժմ` Տալլին) երդվյալ հավատարմատարի օգնականն էր։ 1904-1905 թվականներին` Ռեվելեի քաղաքային խորհրդի անդամ։ 1905 թվականին նա ակտիվորեն մասնակցել է հեղափոխական իրադարձություններին, 1905 թվականի դեկտեմբերին ընտրվել է Տարտուում ժողովրդական ներկայացուցիչների Համաէստոնական ժողովի ղեկավար, ղեկավարել է ժողովը Յուրիևսկու (ներկայումս Տարտուի) համալսարանի նիստերի դահլիճում, այսպես կոչված` «աուլային ժողով»։ Նա ստիպված էր արտագաղթել Շվեյցարիա, ռազմական դրության պայմաններում դատապարտվել էր մահապատժի։ Զինվորական դրության և մահապատժի վերացումից հետո նա վերադարձել է Էստոնիա (1908 թվական)։ Դատապարտվել է մեկուկես տարի ազատազրկման։ Պատիժը կրելու ընթացքում 1911-1913 թվականներին նա գտնվել է Արխանգելսկի նահանգում։

Փաստաբան և քաղաքական գործիչ 
1913/1914-1940 թվականներին` Տալլինում փաստաբան, 1919-1925 թվականներին` փաստաբանների կոլեգիայի նախագահ։ 1917-1919 թվականներին` անդամ, 1917 թվականին եղել է Էստոնիայի ժամանակավոր տեղական խորհրդի առաջին փոխնախագահ, 1918-1919 թվականներին` Էստոնիայի Հանրապետության գլխավոր դատախազ, 1919-1920 թվականներին` հիմնադիր ժողովի անդամ։ Նա Ռիյգիկոգուի երկրորդից հինգերորդ գումարման պատգամավոր էր։ 1925 թվականի դեկտեմբերի 15-ից 1927 թվականի դեկտեմբերի 9-ը և 1932 թվականի փետրվարի 19-ից մինչև 1932 թվականի հւլիսի 19-ը եղել է պետական ​​ավագ (պետության ղեկավար)։

Նա քննադատել է 1934 թվականի հեղաշրջումից հետո ստեղծված Կոնստանտին Պյատսի ավտորիտար վարչակարգը։ 1939-1940 թվականներին նա Էստոնիայի ներկայացուցիչն էր գերմանական հոգաբարձուների վարչությունում (այդ ժամանակահատվածում Գերմանիա տեղափոխված գերմանացիների գույքի խնամատարության մարմին)։

Մահ 
1940 թվականի հուլիսի 23-ին ձերբակալվել է Ներքին գործերի ժողկոմիսարիատի (НКВД) կողմից։ Տարբեր աղբյուրների համաձայն, նա մահացել կամ գնդակահարվվել է 1941 թվականին Տալլինի կենտրոնական բանտում։

Մատենագրություն 
 Էստոնական կենսագրական բառարան, Տալլին, 2002։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Կենսագրություն

Ազատազրկման վայրերում մահացածներ ըստ ազգության
Պետական գործիչներ ըստ երկրի
Էստոնիայի պատմություն
Էստոնացի իրավաբաններ
Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Էստոնացի պետական գործիչներ
Էստոնիայի քաղաքական գործիչներ