Կանադայի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիա

Կանադայի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիա (), կանադական արվեստի հետ կապված հաստատություն, որը հիմնադրվել է 1880 թվականին։

Պատմություն

1880-1890 
Կանադայի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիա անվանումը շնորհվել է Վիկտորյա թագուհու կողմից 1880 թվականի հուլիսի 16-ին։ Կանադայի նահանգապետ Լորնի մարքիզ Ջոն Դուգլաս Սաթերլենդ Քեմփբելը եղել է կառույցի առաջին հովանավորը։ Նկարիչ Լուսիուս Ռիչարդ Օ՛Բրայենը եղել է ակադեմիայի առաջին նախագահը։

Համաձայն 1881 թվականին հրատարակված կանանոնադրության՝ Ակադեմիայի նպատակներն էին՝
 Առաջին՝ Կառավարության նստավայրում Ազգային պատկերասրահի հաստատության ստեղծում
 Երկրորդ՝ Դոմինիոնի գլխավոր քաղաքներում ցուցահանդեսների անցկացում
 Երրորդ՝ Արվեստի և դիզայնի դպրոցների ստեղծում
Նույն հրատարակության մեջ նկարագրվում էին անդամակցության երկու մակարդակ՝ Ակադեմիկոսներ և թղթակից անդամներ։ Միաժամանակ ավելի քան քառասուն ֆիզիկական անձ կարող էր լինել ակադեմիկոս, մինչդեռ թղթակից անդամների թիվը սահմանափակ չէր։ Բոլոր ակադեմիկոսները պարտավոր էին իրենց աշխատանքը ներկայացնել Ազգային պատկերասրահի հավաքածուին։ Նրանք նաև կարող էին ավելի շատ նմուշներ ցուցադրել Ակադեմիայի հովանավորած ցուցահանդեսներում, քան թղթակից անդամները։

Առաջին ցուցահանդեսը տեղի է ունեցել Օտտավայում, ներգրավված առաջին ակադեմիկոսների թվում էր նաև առաջին կին ակադեմիկոսը՝ Շարլոտ Շրիբերին։ Հետագա 10 տարիների ընթացքում ակադեմիան ամենամյա ցուցահանդեսներ է կազմակերպել՝ համագործակցելով տարածաշրջանային նկարիչների միությունների հետ։ Տորոնտոյում կազմակերպված ցուցահանդեսները Ակադեմիայի և Օնտարիոյի նկարիչների միության համատեղ ծրագիրն էր, Մոնրեալում կազմակերպված ցուցահանդեսը՝ Մոնրեալի նկարիչների միության հետ համատեղ։ Ցուցահանդեսներ են անցկացվել նաև Սուրբ Հովհաննեսում, Նյու Բրանսուիկում և Նոր Շոտլանդիայում, Հալիֆաքսում։ Յուրաքանչյուր տարի ակադեմիան համալրվել է լրացուցիչ ակադեմիկոսներով ու թղթակից անդամներով, մինչև 1890 թվականին անդամակցությունն ավելի քան կրկնապատկվել է։ Անդամներ ներգրավվում էին երկրի բոլոր տարածքներից՝ և անգլոֆոններ, և ֆրանկոֆոններ։ Տղամարդիկ շարունակում էին թվով գերազանցել կին ակադեմիկոսներին, և կին անդամներին բնորոշում էին որպես նկարիչներ, և ոչ թե որպես դիզայներներ կամ ճարտարապետներ։

Յուրաքանչյուր ակադեմիկոս անդամագրվելիս իր ստեղծագործության մեկ օրինակ նվիրում էր Կանադայի ազգային պատկերասրահին։ Այդ հավաքածուի համար ժամանակավոր հանգրվան դարձավ Կանադայի Գերագույն դատարանի հարևանությամբ գտնվող շենքը։ Հավաքածուի առաջին կուրատորը Ջոն Ու. Հ. Վոթսը, սկսեց կազմակերպել ցուցահանդեսներ։

Երրորդ նպատակը` խրախուսել Կանադայում արվեստի և դիզայնի դասավանդումը, ավելի դժվար էր՝ դիմակայելու հասանելի ֆինանսական ռեսուրսներով։

Անդամներ 
Ակադեմիան անդամներ ունի Կանադայի ամբողջ տարածքից, որոնք ներկայացնում են վիզուալ արվեստի 20 ճյուղեր։ Ստորև ներկայացված ցանկն ամբողջական չէ։

Տես նաև 
 Կանադայի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայի անդամներ

1880-1890

1907 
Ակադեմիկոսներ

Թղթակից անդամներ

1973

1991

1999

2002

2006

2007

2010

2011

2012 
 Անդրե Բերգերոն
 Սանդրա Բրոմլի
 Թարա Բրայան
 Գինետ Քարոն
 Սեն Քոլֆիլդ
 Նաոմի Լոնդոն
 Սառա Մալոնին
 Ժան Պիեր Մորին
 Նադիա Միր
 Աննա Տորմա

2013 
 Քլարենս Դիք
 Քրիստոս Դիկիկոս,, աշխատանքները ցուցադրվում են Կանադական արվեստի ժամանակակից թանգարանում (Տորոնտո)
 Չարլզ Էլիոթ
 Լինդա Գամմոն
 Ռասդի Ջանեսթ
 Թոնի Հանթ
 Եվա Լապկա, խեցեգործ
 Դեյվիդ Մաքվիլիամ
 Լես Մաննինգ
 Բարբարա Փաթերսոն
 Սյուզան Ջ. Սքոթ
 Էնդրյու Ռայթ

2014 
 Դիան Բիսսոն
 Մարկ Բուտին
 Լուբեն Բոյկով
 Կարեն Կանտին
 Դոննա Քլեր
 Կորա Կլյուտ
 Ջին Դաբ, ճարտարապետ
 Ֆրեդերիկ Մեց
 Լուի Պալու, լուսանկարիչ
 Կլոդ Պրովենշեր
 Ռասել Յուրիստի

2015 
 Կլոդ Կորմիեր, լանդշաֆտային ճարտարապետություն
 Ժակ Ֆուրնիեր, գրքի կազմում
 Լիբի Հագ, տպագրություն
 Թանյա Հարնեթ,ինտերդիսիպլինար
 Ուեսլի Հարիս, մետաղագործություն
 Փիթեր Յակոբս, լանդշաֆտային ճարտարապետություն
 Լյու Յունգ-Չիեն, լուսանկարչություն
 Էմի Լոուան, ինստալյացիա, խառը տեխնիկա
 Ռաֆայել Լոզանո-Հեմմեր, ինտերդիսիպլինար
 Մարի-Քրիստիան Մաթե, ինտերդիսիպլինար
 Ալեքսանդր ՄքՔարդի, կերամիկա
 Նենսի Փեթրի, խառը տեխնիկա
 Ալան Սթեյն, գրքի դիզայն
 Ջոն Թեյլոր, լուսանկարչություն

2016 
 Շուվինի Էշոնա, գծանկարչություն
 Դեյվիդ Բլաթերվիք, նկարչություն
 Ռիկարդո Լ. Կաստրո, լուսանկարչություն, ճարտարապետություն
 Ալան Ռ. Քոլիեր, ճարտարապետություն
 Ռոզալի Ֆավել, լուսանկարչություն
 Լե Գրաֆ, նկարչություն
 Էնդրյու Գրաֆտ, ճարտարապետություն
 Ջեյմս Հարթ, քանդակագործություն
 Հելեն Քեր, ինդուստրիալ դիզայն
 Ալեն Լեբրուն, նկարազարդում, գրաֆիկական դիզայն
 Մարիան Փեններ Բենսրոֆթ, լուսանկարչություն, վիդեո արտ
 Ֆրենկ Շեբաջեթ, քանդակագործություն, ինստալյացիա
 Ալլիսոն Սիմմի, ոսկերչական դիզայն
 Բրանդան Լի Սաթիշ Տանգ, քանդակագործություն
 Փիտեր Ֆոն Տիզենհաուզեն, քանդակագործություն, ինստալյացիա
 Յան Ուոլաս, լուսանկարչություն, նկարչություն
 Էլիզաբեթ Զվոնար, կոլաժ, քանդակ

Այլ 
 Ռոբերտ Վեյքեմ Փիլոթ
 Շեյլա Բաթլեր
 Ֆիլիպ Սուրեյ (1910-1990), նկարիչ
 Ջոն Ա Շվեյցեր (1952-), կոլաժիստ

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Պաշտոնական կայք 

Կանադայի արվեստ
Կանադայի մշակույթ