Օնդրեյովի աստղադիտարան

Օնդրեյովի աստղադիտարան (, ՄԱՄ կոդը՝ 557), Չեխիայի Գիտությունների Ակադեմիայի աստղագիտական ինստիտուտի աստղադիտարան։ Գտնվում է Օնդրեյով գյուղի մոտ, մայրաքաղաք Պրահաից 35 կմ հարավ-արևելք։ Այստեղ տեղադրված է 2 մետրանոց աստղադիտակ, որը ամենամեծն է Չեխիայում։

Պատմություն
Աստղադիտարանի շինությունը կառուցվել է 1898 թվականին, չեխ սիրող աստղագետ Յոզեֆ Յան Ֆրիչի կողմից, որպես մասնավոր աստղադիտարան։ 1928 թվականի հոկտեմբերի 28-ին նա նվիրաբերեց կառույցը Չեխոսլովակիային, պետության անկախության տասնամյակի առթիվ։ Աստղադիտարանը տեղակայված է ծովի մակերևույթից 500 մ բարձրության վրա, և հեռու է մայրաքաղաքի օդի և լույսի աղտոտումներից։ Մինչև 1953 թվականին Չեխոսլովակիայի Գիտությունների Ակադեմիայի հիմնումը աստղադիտարանը կառավարվում էր Կարլի համալսարանի կողմից։

1967 թվականին աստղադիտարանում տեղադրվել 2 մետրանոց աստղադիտակը, այն ժամանակ այդ աստղադիտակը աշխարհում մեծությամբ յոթերորդն էր։ Այժմ այն Չեխայում առկա ամենամեծ աստղադիտակն է, իսկ աշխարհում երկրորդ հարյուրյակի մեջ է գտնվում։

Աստղադիտարանում են հայտնաբերվել բազմաթիվ աստերոիդներ։ Աստղադիտարանում են հայտնաբերվել ավելին քան 700 փոքր մոլորակներ
։ Այս աստերոիդների հիմնական մասի հայտնաբերումը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կողմից վերագրվում է նրանց հայտնաերող գիտնականներին, սակայն մնացած 23 աստերոիդները վերագրված են ուղղակի "Օնդրեյովին" (աստղադիտարանին)։

Հիմնական գոտու (7204) Օնդրեյով աստերոիդը, որը հայտնաբերել է Պետր Պրավեցը 1995 թվականին, անվանվել է գյուղի անունով, որտեղ գտնվում է աստղադիտարանը։

Աստղադիտարանի գործիքներ 
 2 մ Ցեյս Կասսգրեյն աստղադիտակ
 65 սմ Ռիչի-Կրետյեն աստղադիտակ (նման է Ցեյս-600-ին)
 8 դյույմանոց BART - MEADE
 10 մ արևային ռադիոաստղադիտակ
 Մետեորային ռադիոաստղադիտակ
 Պատմական (զույգ) աստղադիտակ

Հետազոտությունների ուղղություններ 
 Աստերոիդների հետազոտություններ
 М31 գալակտիկայում Նոր աստղերի որոնում
 Բոլիդների դիտարկումներ
 Արեգակի ռադիոդիտարկումներ

Նվաճումներ 
 Հայտնաբերվել է 652 աստերոիդ 1994-ից 2008 թվականները
 Կատարվել և հրապարակվել է 47084 աստրոմետրիկ դիտարկումների արդյունքներ 1981-ից 2011 թվականները
  աստերոիդի կրկնակի լինելու փաստի հաստատում
 Եվրոպական բոլիդների ցանցի ղեկավարում

Հետաքրքիր փաստեր 
 Այս պահին աստղադիտարանը 27-րդն է աշխարհի աստղադիտարանների շարքում, հայտնաբերված աստերոիդների քանակով
 Ապոլոն-17 տիեզերանավի կապիտան Յուջին Սերնանը իր հետ Լուսին էր տարել Չեխոսլովակիայի դրոշը, քանի որ իր նախնինները ծնունդով այդ երկրից էին։ Թռիչքից հետո նա փոխանցել է դրոշը Չեխաիայի Գիտությունների Ակադեմիայի աստղագիտական ինստիտուտ Օնդրեյովում։

Պատկերասրահ

Տես նաև 
 Չեխաիայի Գիտությունների Ակադեմիայի աստղագիտական ինստիտուտ

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Astronomical Institute, responsible for the observatory
 Photos of the observatory
 News from Ondřejov Photometric Program

Աստղադիտարաններ Չեխիայում