Մանուել Նորյեգա

Մանուել Անտոնիո Նորյեգա Մորենո (), պանամացի քաղաքական և ռազմական գործիչ։ Նա եղել է Պանամայի ռազմական դիկտատորը 1983-ից 1989 թվականներին և իշխանությունից հանվել է Միացյալ Նահանգների կողմից Պանամա ներխուժումից հետո։

1950-ականներից մինչև Պանամա ներխուժումից քիչ առաջ Նորյեգան սերտորեն համագործակցել է Կենտրոնական հետախուզական վարչության հետ։ Նորյեգան եղել է ԱՄՆ ԿՀՎ-ի ամենաթանկարժեք տեղեկատվական աղբյուրներից մեկը, բացի այդ նրա միջնորդությամբ ԱՄՆ-ն զենք և զինամթերք է մատակարարել ամերիկամետ ուժերին Կենտրոնական և Հարավային Ամերիկայում։ Նորյեգան եղել է գլխավոր կոկաին տեղափոխողներից մեկը, չնայած Միացյալ Նահանգները գիտեին նրա կոկաինի բիզնեսների մասին, սակայն աչք էին փակում` առավելություն տալով նրա դերին ռազմական համագործակցության հարցում։

1988 թվականին Միացյալ Նահանգները մեղադրեցին Նորյեգային դեպի Մայամի մեծ քանակությամբ կոկաինի տեղափոխման մեջ։ 1989 թվականին ԱՄՆ-ն ներխուժեց Պանամա և Նորյեգան հեռացվեց իշանությունից և ձերբակալվեց ու ուղարկվեց Միացյալ Նահանգներ։ 1992 թվականի ապրիլին ութ հոդվածների խախտման մեղադրանքով, այդ թվում նարկոտիկի առևտուր, ավազակային հարձակումներ և փողերի լվացում, նրան դատապարտեց 40 տարվա ազատազրկման (այն հետագայում կրճատվեց 30 տարվա)։

Նորյեգան ԱՄՆ բանտից ազատվեց 2007 թվականի սեպտեմբերին, և միանգամից արտահանձման պահանջ ստացավ Ֆրանսիայից և Պանամայից, նրան մեղադրում էին սպանության և փողերի լվացման մեջ։ Ֆրանսիայի բավարարվեց արտահանձնման պահանջը և նա ժամանեց Փարիզ 2010 թվականի ապրիլի 27-ին և նրան Ֆրանսիայի դատարանը ճանաչեց մեղավոր և դատապարտեց յոթ տարվա ազատազրկման։ Պայմանականորեն Նորյեգային ազատ արձակեցին 2011 թվականի սեպտեմբերի 23-ին և արտահանձնեցին Պանամային, որտեղ նրան սպասում էր 20 տարվա ազատազրկում։ Նորյեգան մահացավ Պանամա Սիթիի Սանտո Տոմաս հիվանդանոցում 2017 թվականի մայիսի 29-ին, գլխուղեղի վիրահատությունից երկու ամիս անց։

Ծանոթագրություններ 

Պանամայի քաղաքական գործիչներ