Կվիստաբերգի աստղադիտարան

Կվիստաբերգի աստղադիտարան (, աստղադիտարանի կոդը` — «049»), աստղադիտարան Շվեդիայում և Ուպսալայի աստղադիտարանի աստղագիտական դիտարկումների կայան, պատկանում է Ուպսալայի համալսարանի ֆիզիկայի և աստղագիտության բաժնին։ Գտնվում է շվեդական Ուպսալա և Ստոկհոլմ քաղաքների միջև, համարյա հավասար հեռավորության վրա։ 2009 թվականից Կվիստաբերգի աստղադիտարանի աստղադիտակներն ու գմբեթները հանդիսանում են թանգարանային շինություններ։

Աստղադիտարանի պատվին է անվանվել 1979 թվականին շվեդ աստղագետ Կլաս-Ինգվար Լագերկվիստի կողմից Լա Սիլյայի աստղադիտարանում հայտնաբերված (3331) Կվիստաբերգ աստերոիդը։

Պատմություն 
Իսկզբանե աստղադիտարանը ստեղծվել է նկարիչ և սիրող աստղագետ Նիլս Տամի կողմից որպես մասնավոր աստղադիտարան 1918 թվականին։ 1944 թվականին Նիլս Տամը նվիրաբերեց աստղադիտարանը Ուպսալայի համալսարանին, որտեղ երիտասարդ հասակում ուսանել էր աստղագիտություն։

1963 թվականին Ուպսալայի համալսարանի գիտնականներ Ակե Վիլինգվիստի և Գունար Մալմքվիստի ջանքերով Կվիստաբերգի աստղադիտարանում տեղադրվեց մեծ Շմիդտի աստղադիտակ (100/135/300սմ)։

2004 թվականին Ուպսալայի համալսարանը որոշում կայացրեց դադարցնել ակտիվ հետազոտական աշխատանքները աստղադիտարանում։ Կառույցը վաճառվեց տեղական ինքնակառավարման մարմնին, ինչից հետո աստղադիտարանի տարածքում բացվեց թանգարան։

Աստղադիտարանի գործիքներ 
 13-սմ Ցեյս ռեֆրակտոր (1919 год);
 20-սմ Ցեյս աստղագրաֆ (D = 20 սմ, F = 100 սմ) (ստեղծվել է 1922 թվականին, աստղադիտարանում է գտնվել մինչև 2005 թվականը);
 40-սմ Կասսգրենի աստղադիտակ (1950-ականներ);
 Շմիդտի-Վայսալայի խցիկ (D = 31/38 սմ, F = 73 սմ, ստեղծվել է 1941 թվականին, աստղադիտարանում է գտնվել 1957-ից 2005 թվականները);
 Շմիդտի աստղադիտակ (D = 100/135 սմ, F = 300 սմ, տեղադրվել է 1963 թվականին) — ստեղծման պահին մեծությամբ երկրորդն էր աշխարհում։

Հիմնական նվաճումները 
 Մասնակցություն UDAS ծրագրին — երկրամերձ աստերոիդների որոնում։
 Մերձերկրյա 2001 FX9 աստերոիդի հայտնաբերում։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Կվիստաբերգի աստղադիտարանի Շմիդտի աստղադիտակ
 Աստղադիտարան-թանգարանի լուսանկարներ
 Աստղադիտարանի մասին
 Աստղադիտարանի մասին
 Աստղադիտարանի մասին

Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում աստղադիտարանի կատարած դիտարկումները
 Աստերոիդների աստղաչափական դիտարկումները
 Աստերոիդների աստղաչափական դիտարկումները

NASA ADS տվյալների բազայում աստղադիտարանի ներդրումը
 Որոնում «Uppsala Kvistaberg» բառերով
 Որոնում «Kvistaberg Observatory» բառերով

1870 թվականից հետո աստերոիդների և մոլորակների արբանյակների դիտարկումները
 Դիտարկումների արխիվ ՓՄԿ-ի կայքում

Աստղադիտարաններ Շվեդիայում
Ստոկհոլմի լենի շենքեր և կառույցներ