Կաստորի և Պոլիդևքեսի տաճար

Կաստորի և Պոլիդևքեսի տաճար (Italian: Tempio dei Dioscuri), անտիկ տաճար Իտալիայի մայրաքաղաք Հռոմում։ Տեղակայված է Հռոմի ֆորումում։ Սկզբնական շինությունը կառուցվել է Առաջին Լատինական պատերազմում տարած հաղթանակի պատվին (Մ․ թ․ ա 495)։ Կաստորը և Պոլիդևքեսը Զևսի և Լեդայի երկվորյակ որդիներն են։ Նրանց պաշտամունքը Հռոմ է եկել Հունաստանից։

Հիմնադրում  
Հին Հռոմի վերջին թագավորը՝ Լուկիոս Տարքվինիոս Գոռոզն ու իր դաշնակից լատինացիները պատերազմ սկսեցին նորընծա Հռոմեական Հանրապետության հետ, և հռոմեացի դիկտատոր Ավլուս Պոստումիոս Ալբուս Ռեգիլլենսիսը խոստացավ կառուցել Dioscuri տաճար, եթե հանրապետականները կարողանան հաղթել։ Ըստ լեգենդի Կաստորն ու Պոլիդևքեսը հայտնվեցին ճակատամարտում և օգնեցին հանրապետականներին։ Ավարտից հետո նրանք հայտնվում են Հռոմի ֆորումում և հայտարարում հաղթանակի մասին։ Տաճարը կանգնեցված է նրանց հայտնվելու ենթադրյալ տեղում։

Տաճարի օծումը տեղի է ունեցել Մ․ թ․ ա 484 թվականի հուլիսի 15-ին Պոստումիոսի որդու կողմից։

Պատմություն 
Հանրապետության ժամանակաշրջանում տաճարը ծառայում էր որպես Հռոմի սենատի հանդիպման վայր, իսկ Մ․ թ․ ա 2-րդ դարի կեսերին դրա ամբիոնը ճառասացների հարթակն էր։ Կայսերական ժամանակաշրջանում տաճարը եղել է Պետական գանձարան։

Հնագիտական տաճարը լիովին վերակառուցվել և ընդլայնվել է Մ․ թ․ ա 117 թվականին Լուցիոս Ցեցիլիոս Մետելոս Դալմատիոսի կողմից։ Հետագայում Մ․ 
թ․ ա 73 թվականին Գայոս Վերրեսը նորից վերանորոգել է վերը նշված տաճարը։

Մ․ թ․ ա 14 թվականին ֆորումի մեծ մասը հրդեհվում է։ Լիվիայի որդին՝ Տիբերիոսը վերակառուցում է Կաստորի և Պոլիդևքեսի տաճարը։ Վերջինիս օծումը տեղի է ունեցել 6-րդ դարում։ Ներկայիս տաճարի մնացորդները Տիբերիոսի ժամանակաշրջանինն են, բացի ամբիոնից։ Վերջինս կառուցվել է Մետելլուսի օրոք։

Ըստ անգլիացի պատմաբան Էդվարդ Գիբբոնի տաճարը եղել է Հռոմեական սենատի գաղտնի հավաքատեղին։ Այդ մասին վկայել է նաև Կիկերոնը։

Տաճարը հավանաբար անկում է ապրել 4-րդ դարում, Lacus Juturnae ավազանի դիմացի պատը կառուցվել է դրա մնացորդներով։ Նրա հետագա պատմության մասին այլևս ոչինչ հայտնի չէ։ 15-րդ դարում սկզբնական կառույցից միայն երեք սյուն է կանգուն մնացել։ Տաճարի հարակից փողոցը կրել է via Trium Columnarum անունը։

1760 թվականին փլուզված սյուները հայտնաբերվեցին և կանգեցվեցին։ Այսօր կանգուն են երեք սյուները և ամբիոնը։ Դրանք ֆորումի ամենահայտնի առանձնահատկություններից մեկն են։

Ճարտարապետություն 
Տաճարն ուներ ութ կորնթոսյան սյուներ կարճ կողմերում և տասնմեկ սյուն՝ երկար կողմերում։ Ամբիոնն ունեցել է 7 մ բարձրություն, 32 մ լայնություն և 49 մ երկարություն։ Կառույցը պատված է եղել տուֆով, որը հետագայում հեռացվել է։ Ըստ հնագույն աղբյուրների տաճարն ունեցել է եզակի կենտրոնական աստիճան, որով բարձրանում էին ամբիոն, սակայն պեղումների արդյունքում հայտնաբերվել են երկկողմանի աստիճաններ։

Պատկերասրահ

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
Aedes Castoris in Foro Romano (Platner's Topographical Dictionary of Ancient Rome, with further links)

Հին Հռոմ
Հին Հռոմի ճարտարապետություն