Մահապատիժը Էստոնիայում

Մահապատիժը Էստոնիայում պաշտոնապես արգելվել է 1998 թվականի է մարտի 18-ի Մարդու իրավունքների Եվրոպական կոնվենցիայի   թիվ 6 արձանագրության համաձայն, որին միացել է Էստոնիան։ Ավելի վաղ Էստոնիայում մահվան դատավճիռները ի կատար են ածվել սկսած 1920 թվականից մինչև 1992 թվականները։

Պատմություն 
1920 թվականի փետրվարի 1-ից մինչև 1940 թվականին Էստոնիան ԽՍՀՄ-ի մեջ մտնելը Հանրապետությունում ի թիվս քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված պատիժների, առկա է եղել մահապատիժը։ Առավելագույն պատժի դատապարտված հանցագործները կարող էին ընտրություն կատարել թունավորման ճանապարհով ինքնասպանության կամ կախաղան բարձրացվելով մահվան ենթարկվելու միջև։ 1935 թվականի փետրվարի 1-ից ուժի մեջ է մտել Էստոնիայի Հանրապետության Քրեական դատավարության օրենսգիրքը, ըստ որի կախաղան բարձրացնելու ընթացակարգն ունեցել է հետևյալ նկարագրությունը.

Ռազմական տրիբունալը կարող էր դատապարտյալի դատապարտել մահվան գնդակահարության միջոցով։ Այդ դեպքում դատավճիռն ի կատար է բերել ութ մարդուց բաղկացած գնդակահարող թիմը։

1940 թվականից ի վեր բոլոր մահվան դատավճիռներն ի կատար են ածվել Էստոնական ԽՍՀ խորհրդային օրենսդրության համապատասխան։ Մինչև 1964 թվականը բոլոր մահվան դատապարտվածները պահվել են Տալլինում` հատուկ մահվան խցում։ Ավելի ուշ էստոնական մահվան դատապարտվածների դատավճիռները ի կատար են ածվել նաև ԽՍՀՄ այլ քաղաքներում։ 1991 թվականի սեպտեմբերի 11-ին երկրում կայացվել է վերջին մահվան դատավճիռը` այդ պահին սպանության համար մահվան դատապարտված Ռեյն Օրուստը մահապատի է ենթարկվել ծոծրակին գնդակահարվելով։

Վեճեր 
Մահապատիժը պահպանվել է Էստոնիայի քրեական օրենսգրքում մինչեւ 1998 թվականը, սակայն քաղաքական վերնախավը, որը դեռևս սատարում էր  Էստոնիայի Հանրապետության հետագա եվրաինտեգրումը, հանդես է եկել մահապատժից հրաժարվելու և այն ցմահ ազատազրկմամբ փոխարինիլելու օգտին, չնայած 1990-ական թվականներին ծանր հանցագործությունների մասնաբաժնի աճին։ 1997 թվականի հունվարի 13-ին Ռիյգիկոգուում սկսվել է մարդու իրավունքների Եվրոպական կոնվենցիայի թիվ 6 արձանագրության մահապատիժը արգելող նախագծի վավերացմանը միանալու մասին քննարկում։

2015 թվականին Էստոնիայի եկեղեցիների Խորհուրդը անցկացրել է հարցում եւ պարզել է, որ 15-ից 74 տարեկան 1002 մարդ` մոտ 70 տոկոսը կողմ է  առանձնապես ծանր հանցագործությունների համար մահապատիժը վերականգնելուն։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 

 Surma mahalaskmise läbi! Esmaspäev, 18. aprill 1932, nr 16, lk 5.

Էստոնիայի իրավունք
Մահապատիժ
1991 Էստոնիայում
Մարդու իրավունքներ ըստ երկրի
Մարդու իրավունքներ ըստ խնդրի