Յորքի հուշարձան

Յորքի հուշարձան (, ), հուշարձան Արևելյան Պրուսիայի Քյոնիգսբերգ քաղաքում (այժմ` Ռուսաստանի Կալինինգրադ), որը նվիրված էր պրուսական ֆելդմարշալ կոմս Յոհան Դավիդ Լյուդվիգ Յորք ֆոն Վարտենբուրգին (1759-1830)։ Հուշարձանը տեղադրված է եղել 1913 թվականին և գոյութուն է ունեցել մինչև 1947 թվականը։

Պատմություն 
Հուշարձանը կանգնեցվել է Լայպցիգի մոտ տեղի ունեցած ժողովուրդների ճակատամարտում տարած հաղթանակի 100-ամյակի առթիվ։ Այդ իրադարձությունը լայնորեն նշվել է ամբողջ Գերմանիայում։ Արձանը առաջին բանակային կորպուսի սպաների պատվերով ստեղծել է քանդակագործ Վալտեր Ռոզենբերգը (1882-1945)։ Այն 1913 թվականին տեղադրվել է Վալտեր Սիմոնի անվան մարզադաշտի մոտ, որն այնուհետև վերանվանվել է Էրիխ-Կոխ-պլատց (այժմ` «Բալթիկա» մարզադաշտ), իսկ 1938 թվականին տեղափոխվել է Թագավորական դարպասի առջևի գլասիսի մոտ, քանի որ մարզադաշտում սկսել են անցկացվել նացիստական հավաքներ ու շքերթներ։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո հուշարձանը կորսվել է (1947 թվականին բրոնզե քանդակն ուղարկվել է վերաձուլման)։ Քաղաքում պահպանվել է միայն Լյուդվիգ Յորք ֆոն Վարտենբուրգի պատկերով բարձրաքանդակը Զաքհայմի դարպասի մոտ։

Հուշարձանի պատվանդանը մինչև 1961 թվականը սկզբում օգտագործվել է որպես Իոսիֆ Ստալինի կիսանդրու, այնուհետև Կառլ Մարքսի կիսանդրու պատվանդան, որը տեղադրված էր Կրասնի և Կառլ Մարքսի փողոցների հատման վայրում, բայց Կառլ Մարքսի նոր կիսանդրու ստեղծումից հետո անհետացել է։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Robert Albinus. Königsberg-Lexikon — Würzburg, 2002. ISBN 3-88189-441-1(գերմ.)

Գերմանիայի հուշարձաններ
Հուշարձաններ այբբենական կարգով
1913 հիմնադրումներ
Կալինինգրադի հուշարձաններ