Մատթեոս Այվատյան

Մատթեոս Այվատյան Մկըրի (1830, գ. Մունճուսուն, Կեսարիա - 1876, դեկտեմբերի 15, Կ. Պոլիս), հայ բանասեր, հրապարակախոս, խմբագիր։

Կենսագրություն 
Նախնական կրթությունն ստացել է ծննդավայրում, ապա տեղափոխվել է Պոլիս, սովորել Սահակյան վարժարանում։ Զբաղվել է ուսուցչությամբ,
միաժամանակ հրապարակախոսական հոդվածներով աշխատակցել է «Մասիս» թերթին։ 1860-ական թվականների սկզբներից հարել է Հարություն Սվաճյանի «Մեղվին»։ Անձնական գրագրություն և ծանոթություն է ունեցել Միքայել Նալբանդյանի հետ։ Պոլսից Փարիզ նյութեր է ուղարկել նրան, որոնք օգտագործվել են «Երկու տող» գրքում։ «Մեղվում» հանդես է եկել Նալբանդյանի քաղաքական հայացքների պաշտպանությամբ։ 1869 թվականին դարձել է «Մանզումեի էֆքյար» հայատառ թուրքերեն թերթի օգնական խմբագիրը։ Նույն տարում հիմնել է «Արարատ» թերթը։ Սուլթանական կառավարության դեմ այդ թերթում գրած մի հոդվածի համար ենթարկվել է գազանային ծեծի ու խոշտանգումների և, մի քանի ամիս տառապելուց հետո, մահացել է։ Առանձին գրքերով հրատարակած աշխատություններն են. «Հայ եկեղեցին և ամերիկացի քարոզիչը» (Կ. Պոլիս, 1860), «Առաջնորդ քերականության հայերեն լեզվի» (1863)։

Աշխատակցել է բազմաթիվ թերթերի, օգտագործել է Ա., Մ. Ավատ, Զգոն, Մ. Ա., Մ. Մ. Ա. ծածկանունները։

Ծանոթագրություններ 

Հայ խմբագիրներ
Հայ բանասերներ
Հայ հրապարակախոսներ
Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ