Գազ Ախունդովի

Գազ Ախունդովի  (), լոբազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

Նկարագրություն 
Մանր կոշտ երկծայր մազիկներով ծածկված բազմամյա անցողուն կանաչ բույս է։ Տերևների երկարությունը 6-30 սմ է։ Կլորավուն-էլիպսաձև տերևիկները 6-10-ական զույգ են։ Ծաղկակիրները դուրս են գալիս տերևների արմատամերձ վարդակի կենտրոնից, ծաղկաբույլի հետ միասին տերևներին հավասար են կամ կարճ են դրանցից։ 16-19 սմ երկարությամբ դրոշը վարդագույն կամ բաց մանուշակագույն է, իսկ նավակը և թիակներն ավելի բաց գույն ունեն։ 15-30 մմ երկարությամբ և 3-5 մմ լայնությամբ ունդերը թեթևակի կորացած են։

Տարածում 
Աճում է Դարեղեգիսի ֆլորիստիկական շրջանում (Արենի և Չիվա գյուղերի շրջակայք), Նախիջևանում, Հարավարևելյան Անատոլիայում և Հյուսիսային Իրանում։

Էկոլոգիա 
Բույսը աճում է ստորին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 900-1300 մ բարձրությունների վրա, չոր կավային, խճաքարոտ և քարքարոտ լանջերին, կիսաանապատում։ Ծաղկում է ապրիլ-մայիս ամիսներին, պտղաբերում՝ մայիս-հունիսին։

Պահպանություն 
Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է։ Հայտնի է մեկ պոպուլացիա ինտենսիվ տնտեսական գործունեության գոտում։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 10 կմ²-ից պակաս է։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։ Անհրաժեշտ է ստեղծել նոր ԲՀՊՏ Արենի գյուղի շրջակայքում։

Ծանոթագրություններ 

Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակներ
Լոբազգիներ
Ծածկասերմեր
ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր