Գազ Մասսալսկու

Գազ Մասսալսկու (), լոբազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

Նկարագրություն 
Երկծայր մազիկներով ծածկված բազմամյա բույս է։ Տերևները ունեն 5-20 սմ երկարություն։ Տերևիկները 6-9 զույգ են և նշտարաձև։ Ծաղկակիրները տերևներից կարճ են, 2-10 սմ երկարությամբ, 3-5 ծաղիկներով։ Պսակը դեղին է, 22-27 մմ երկարությամբ։ Ունդի տրամագիծը 13-20 մմ է, կաշենման է, գնդաձև փքված։

Տարածվածություն 
Հանդիպում է Շիրակի (Կոշավան և Խարկով գյուղերի միջև) և Երևանի (Երախի և Ուրծի լեռնաշղթա, Գոռավան գյուղի շրջակայք) ֆլորիստիկական շրջաններում։ Աճում է նաև Նախիջևանում։

Էկոլոգիա 
Աճում է ստորին և միջին լեռնային գոտիներում՝ ծովի մակարդակից 700-1500 մ բարձրությունների վրա, կրաքարային լանջերին, կավոտ և ավազոտ հողերում, ֆրիգանանման բուսականության մեջ, տրագականտնիկներում, ավազային անապատում։ Ծաղկում է ապրիլ-մայիս ամիսներին, պտղաբերում՝ մայիս-հունիսին։

Պահպանություն 
Վտանգված տեսակ է։ Հարավային Կովկասի էնդեմիկ է։ Հայտնի են երկու պոպուլյացիաներ։ Տարածման շրջանի մակերեսը 5000 կմ²-ից պակաս է, իսկ բնակության շրջանի մակերեսը՝ 500 կմ²-ից պակաս։ Աճում է ինտենսիվ տնտեսական գործունեության գոտում։ Հայաստանի Կարմիր գրքի հրատարակության մեջ ընդգրկված էր որպես հազվագյուտ տեսակ։ Ընդգրկված չէ CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պոպուլյացիայի մի մասը պահպանվում է «Խոսրովի անտառ» պետական արգելոցի տարածքում։

Ծանոթագրություններ 

Վտանգված տեսակներ
Ծածկասերմեր
Լոբազգիներ
ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր