Հաղթական կամար (վեպ)

«Հաղթական կամար» (), գերմանացի գրող Էրիխ Մարիա Ռեմարկի վեպը, որն առաջին անգամ տպագրվել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում 1945 թվականին, Գերմանիայում տպագրվել է 1946 թվականին։ Կային բազմաթիվ ենթադրություններ, որ գլխավոր հերոսուհու՝ Ժոանի նախատիպը Մառլեն Դիտրիխն է, ում հետ Ռեմարկը սիրավեպ է ունեցել Փարիզում Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից առաջ։

Սյուժե 
Գործողությունները տեղի են ունենում Ֆրանսիայում 1938-1939 թվականներին։ Ռավիկը Առաջին աշխարհամարտի մասնակից էր, գերմանացի վիրաբույժ, որն անլեգալ ապրում էր Փարիզում և վիրահատում հաճախորդներին ոչ պակաս որակյալ ֆրանսիացի վիրաբույժներից։ Նա մեկն էր այն ներգաղթյալներից, ովքեր չունեին անձնագիր և ուրիշ փաստաթղթեր ու անընդհատ գտնվում էին ձերբակալման և արտաքսման մշտական վտանգի տակ։ Հայրենիքում նա օգնել էր փախչել երկու անմեղ մարդկանց, որից հետո տանելով համակենտրոնացման ճամբարի տանջանքները ու սիրած աղջկա մահը` կարողանում է հասնել Ֆրանսիա, որտեղ ներգաղթյալների համար ամենահեշտն էր ապրելը։

Նա, պատահաբար, ծանոթանում է իտալացի դերասանուհի Ժոան Մադուի հետ և սիրային կապի մեջ մտնում։ Սիրահարները մեկ վիճում են միմյանց հետ, մեկ` հաշտվում։ Ռավիկին հաջողվում է տանելով անտառ սպանել իրեն տանջանքների ենթարկած Հաակեին։ Վեպի վերջում սկսվում է պատերազմը, Ժոանը մահացու վերք է ստանում խանդոտ դերասանի արձակած գնդակից, Ռավիկը հրաժարվում է թաքնվել ռուս ներգաղթյալի անվան տակ և հանգիստ հանձնվում է ոստիկանությանը` ստեղծելով խառնաշփոթ այն հյուրանոցում, որտեղ ինքն ապրում էր։

Էկրանավորում 
 Հաղթական կամար, 1948 թվականի ֆիլմ, գլխավոր դերերում՝ Ինգրիդ Բերգմանը և Շարլեմ Բուայեն։
 Հաղթական կամար, 1985 թվականի ֆիլմ, գլխավոր դերերում՝ Էնթոնի Հոփքինսն ու Լեսլի-Էնն Դաունը։

Մեջբերումներ գրքից 
 Կյանքում քիչ բան կա, որ իր կարևորությունը երկար է պահպանում։
 Նույնիսկ ամենածանր րոպեներին էլ մարդ պետք է մի քիչ հարմարավետության մասին մտածի։
 Կյանքը ավելին է, քան սենտիմենտալ պատվիրանների դամբարան։
 Մահ, նրա մեջ կա ճշմարիտ մեծություն, նրա մեջ մարդը հասել է վերջնագծին և կարճ ժամանակահատվածում։
 Երբ մահանում ես, դառնում ես մի տեսակ անսովոր կարևոր մեկը, իսկ քանի դեռ ողջ ես, ոչ ոք քեզնով չի հետաքրքրվում։
 Ազատ է միայն նա, ով կորցրել է այն ամենը, ինչի համար արժե ապրել։
 Հավատը հեշտությամբ տանում է ֆանատիզմի։ Ահա թե ինչու է հանուն հավատի այդքան արյուն թափվում։
 Վիրավորանքից կարելի է պաշտպանվել, իսկ խղճահարությունից՝ երբեք։
 Այն, ինչ մարդ փողով կարող է գլուխ բերել, շատ էժան է։
 Շախմատն ավելի կատարյալ է, քան թղթախաղը։ Թղթախաղում ամեն ինչ բախտը բերելուց ու չբերելուց է կախված։ Եվ մարդու չի ցրում ինչպես պետքն է։ Շախմատը ինքն իր մեջ մի ամբողջ աշխարհ է։ Քանի դեռ մարդ խաղում է, դրսի աշխարհը մոռացության է մատնվում։ Իսկ դրսի աշխարհը այնքան էլ կատարյալ չէ։
 Զղջումը ամենաանօգուտ բանն է աշխարհում։ Ոչինչ հնարավոր չէ հետ բերել։ Ոչինչ հնարավոր չէ ուղղել։ Այլ կերպ, մենք սրբեր կլինեինք։
 - Դուք չեք սիրում ձեր մասին խոսել, այնպես չէ։ - Ես նույնիսկ մտածել իմ մասին չեմ սիրում։
 Կյանքը չափազանց լուրջ բան է, որպեսզի ավարտվի ավելի շուտ, քան մենք դադարում ենք շնչել։
 Հանգիստ ապրել մնացած կյանքը - ահա թե ինչն է այսօր թվում ամենաանհավատալի արկածը։
 Եթե միևնույնն է ոչինչ անել հնարավոր չէ, ապա ինչո՞ւ հասցնել ինքդ քեզ խելագարության։ 
 -Միայն այն է էժան, ինչը կրում ես առանց քո մեջ վստահություն ունենալու, - մտածեց Ռավիկը։
 Նա՝ ով ոչնչի չի սպասում, չի հիասթափվի։
 Հաղթանակը ծնում է անհոգություն։

Հետաքրքիր փաստեր 
 Վեպում գլխավոր հերոսը նկարագրում է, որ մանուկ հասակում տեսել է Օրիոնի համաստեղությունը ամռանը։ Օրիոնը համարվում է Հյուսիսային կիսագնդի աշնանային և ձմեռային համաստեղություն։ Սակայն այն կարելի է տեսնել օգոստոսի կեսերից։
 Վեպի գլխավոր հերոսը մի քանի անգամ հիշատակվում է Ռեմարկի «Ստվերները դրախտում» վեպում, որպես էպիզոդական անձ։ Գրքի սյուժեով Ռավիկին հաջողվում է ազատվել ֆրանսիական ճամբարից մինչև Ֆրանսիաի օկուպացիայի սկսվելը և ներգաղթել ԱՄՆ։ Ավելի ուշ, Ռավիկը բնակություն է հաստատում Ֆիլադելֆիայում, լավ հարաբերություններ է հաստատում տեղի գերմանացի ներգաղթյալների հետ և հուսով էր շարունակել բժշկի կարիերան պետական քննություն հանձնելուց հետո։ Մի քանի տարի անց նա հանձնում է քննությունը և շարունակում իր աշխատանքը Նյու Յորքում։ Պատերազմի ավարտից հետո նախընտրում է մնալ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում։
 Վեպի հանգուցալուծումը տեղի է ունենում Փարիզում, Ալմա կամրջի վրա 1938 թվականի նոյեմբերի 11-ին։ Դա Կոմպյենի հաշտության քսանամյակն է, որով ավարտվել է Առաջին համաշխարհային պատերազմը։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 

 Հաղթական կամարը գրապահարանում

Մոդեռնիզմի գրական ստեղծագործություններ
Էրիխ Մարիա Ռեմարկի վեպեր
Հեռուստաշոուների հիմք ծառայած վեպեր