Ալեֆ

Ալեֆ, սեմական աբջադների առաջին տառը։ Այն համապատասխանում է փյունիկերեն այբուբենի Ālep -ին, եբրայերենի Ālef -ին, արամերենի Ālap -ին, ասորերեն ʾĀlap̄ -ին, արաբերենի և պարսկերենի այբուբենների  -ին։

Փյունիկյան այս տառը ծագել է ցուլի գլուխ պատկերող եգիպտական հիերոգլիֆից և ծնունդ տվել հունարենի այբուբենի ալֆա (Α) տառին, հետագայում արտահայտելով ոչ թե կոկորդային բաղաձայնը, այլ դրան ուղեկցող ձայնավորը՝ լատիներենի A-ն, հայերենի այբը (Ա) և կիրիլիցայի А-ն։

Հնչյունաբանության մեջ ալեֆը (ˈɑːlɛf) սկզբնապես արտահայտել է կոկորդային կանգը և հաճախ տառադարձվել որպես ([ʔ])` հիմնվելով հին հունական թույլ շնչեղացման վրա։ Նույնիսկ վաղ կիրառությունների ժամանակ այն հաճախ ցույց է տվել որոշ բաղաձայնների խմբից առաջ գտնվող չշեշտված ձայնավորը։ Վաղ սեմական լեզուներում այն կարող էր նաև ցույց տալ ուժեղ շնչեղացումը՝ ցույց տալով սովորաբար երկար ձայնավորի առկայությունը։

Ծագում 
Ալեֆ բառը ծագել է հարավ սեմական ցուլ բառից և տառի ձևը եկել է նախասեմական փորվածից, որը կարող է հիմնված է եգիպտական  F1  հիերոգլիֆի հիման վրա, որը պատկերում էր ցուլի գլուխ։

Ժամանակակից դասական արաբերենում,   բառը տառացի թարգմանվում է «ընտելացված» կամ «ծանոթ», որը ծագել է  արմատից, որից ألِف  բայը նշանակում է «ծանոթ լինել», «մոտիկ լինել ինչ-որ բանի»։ Ժամանակակից եբրայերենում նույն արմատից  (alef-lamed-peh) ծագել է me’ulaf-ը, le’alef բայի կրավորական դերբայը, որը նշանակում է «վարժեցված» (կենդանիների մասին) կամ «ընտելացված» (վայրի կենդանիների դեպքում)։

Արամերեն 

Արամերեն տառը հարմարության համար գրատպության մեջ արտահայտվել է եբրայերեն  տառով, բայց իրական տառի ձևը տարբերվում է և փոփոխվել է երկար պատմության և աշխարհագրական մեծ ընդգրկման պատճառով։ Մարաքթենը արևելյան արաբական մետաղադրամներում առանձնացնում է երեք հիմնական ուղի։

Եբրայերեն 

Եբրայերենում ալեֆը գրվում է  և կարդացվում` ։ Ժամանակակից իսրայելյան եբրայերենում, այս ձայնավորը կամ նշանակում է կոկորդային կանգը () կամ հորանջը (առանց բաղաձայնի իրար կից կանգնած երկու ձայնավորների անջատումը տարբեր վանկերի)։ Այն հաճախ անձայն է՝ հիմնականում բառավերջում, հաճախ բառամիջում   «նա (ար.)»,   հիմնական,   «գլուխ»,   «առաջին»)։ Արտասանությունը տարբերվում է տարբեր հրեական խմբերի մոտ։

Գեմատրիայում, ալեֆը ունի 1 թվի իմաստը, եբրայական օրացույցում տարիների սկզբում գործածելիս նշանակում է 1000, ( արաբական թվանշաններով կլինի 1754 թվականը)։

Ալեֆը այինի, ռեշի և հեթի պես չեն կարող դագեշ ստանալ։ Ժամանակակից եբրայերենում ալեֆի գործածության հաճախությունը բառերում կազմում է 4.94%։

Արաբերեն 
Արաբերենում այն գրվում է` , կարդացվում`  և տառադարձվում որպես` , այն արաբերենի առաջին տառն է։ Եբրայական ալեֆի հետ, հունարեն ալֆան և լատիներեն A-ն, ծագել են փյունիկյան այբուբենի it -ից։

Կախված բառի մեջ տեղադրությունից ալիֆը գրվում է հետևյալ կերպ։

Մաթեմատիկա 
Բազմությունների տեսության մեջ, եբրայերեն ալեֆը` ալեֆ թվերի սիմվոլն է և խորհրդանշում է անվերջ բազմությունների քանակական լինելը։ Այս նշագրումն առաջին անգամ օգտագործել է Ջորջ Կանտոնը։ Մաթեմատիկայի հին գրքերում ալեֆ տառը պատահականորեն պատկերված է գլխիվայր, որը մասամբ սխալ կառուցված միատիպ մատրիքսի պատճառով էր։

Տես նաև 
 Ալեֆ - ԽորԽե Լուիս Բորխեսի պատմվածքը

Ծանոթագրություններ 

Եբրայերեն