Ցաքի փշոտ

Ցաքի փշոտ (), դժնիկազգիների ընտանիքի տերևաթափ, խիստ փշավոր, ցանցառ տերևապատ թուփ՝ 2-3 մ բարձրությամբ։ Ճյուղերը անկյունավոր ծռմռված են, երիտասարդները ծածկված են դարչնագույն աղվամազով, հասունները մերկ են, կարմրագորշավուն, կեղևն անջատվում է թաղանթման։ Տերևները թեք ձվաձև են, բութ կամ թեթևակի սրածայր, 2-4 սմ երկարությամբ և 1,3-3 սմ լայնությամբ, մանրսղոցաեզր, երբեմն՝ ամբողջաեզր, ամուր, կաշվեկերպ, վերևից մոխրականաչավուն, մերկ, փայլուն, ներքևից՝ ավելի բաց գույնի։ Ծաղիկները մանր են, աստղանման, դեղնականաչավուն։ Պտուղը տափակ սկավառակ է՝ միջին մասը (որտեղ գտնվում է սերմը) ուռուցիկ, 1,3-2,8 սմ տրամագծով, հարդադեղնավունից մինչև կարմրադարչնագույն։ Ծաղկում է մայիս-հունիսին, պտուղները հասունանում են հուլիսին։

Տարածվածություն 
Տարածված է Կովկասում, Արևմտյան Եվրոպայում, Միջերկրական ծովի ափերին, Փոքր Ասիայում, Իրանում, Ղրիմի հարավային ափերին, Միջին Ասիայում։ Հայաստանում հանդիպում է հյուսիսային և կենտրոնական շրջաններում, ինչպես նաև՝ Վայքում և Զանգեգուրում՝ չոր, էրոզիայի ենթարկված լանջերին, ստորին անտառային գոտում՝ ծովի մակերևույթից մինչև 1100մ բարձրությունների վրա։

Մշակում և օգտագործում 
Պտուղներն ու կեղևը պարունակում են դաբաղանյութեր, իսկ տերևները՝ 167մգ/% վիտամին C։ Հայաստանի անտառային շրջաններում բույսն օգտագործում են անանցանելի, փշապատ ցանկապատ ստեղծելու համար։ Ավանդական բժշկության մեջ կեղևն ու տերևներն օգտագործվում են վերքերը կապելու, փաթաթելու համար։

Տես նաև 
 Ցաքի

Ծանոթագրություններ 

Դժնիկազգիներ
Հայաստանի թփատեսակներ
Թփեր
1753 թվականին նկարագրված բույսեր