Հենդրիկ Ադամսոն

Հենդրիկ Ադամսոն (Hendrik Adamson, ), էստոնացի բանաստեղծ և մանկավարժ։

Կենսագրություն 
Հենդրիկ Ադամսոնը ծնվել է 1891 թվականին դերձակի ընտանիքում Մետսակուրու գյուղում (այժմ՝ գյուղ Veisjärve, Տառվաստու), Վիլյանդիմաա։

1911 թվականին ուսուցչություն է արել Torma Võtikvere դպրոցում։ 1919-1927 թվականներին եղել է էստոնական Kärstna գյուղի դպրոցի տնօրենը։ Հետագայում դարձել է պրոֆեսիոնալ գրող, եղել է Էստոնիայի գրողների միության անդամ։

1940 թվականին որպես ուսուցիչ աշխատել է Valgamaal Lõvel-ում, 1944 թվականին՝ Kärstnas-ում։

Էսպերանտո սովորել է 1929 թվականի վերջում և 1930 թվականից գրել է բնօրինակ բանաստեղծություններ այդ լեզվով, սակայն իր տաղանդն արտահայտել է էստոներեն ստեղծագործություններում։ Էստոներեն առաջին բանաստեղծությունները տպագրվել են թերթերում 1913 թվականին, առաջին գիրքը՝ 1919 թվականին։ 1934 թվականին հրատարակվել է «Տասներկու բանաստեղծներ» ալմանախը, որտեղ ընդգրկվել են Ադամսոնի 11 բանաստեղծությունները։

Ադամսոնի ստեղծագործությունները թարգմանվել են ռուսերեն (թարգմանիչ՝ Բորիս Շտեյն), անգլերեն և իտալերեն։

Մահը 
Մահացել է 1946 թվականի մարտի 7-ին։ Թաղված է Էստոնիայի հարավում գտնվող Հելմ քաղաքի էստոնական գերեզմանատանը։

Ստեղծագործություններ 
Ադամսոնը գրել է էստոներեն՝ օգտագործելով նաև հարավ-էստոնական բարբառներ։ Որոշ ստեղծագործություններ գրված են էսպերանտո լեզվով։

Ադամսոնի գրչին են պատկանում «Kuldblond neitsi» («Շիկահերը») և «Roheline sisalik» («Կանաչ մողես», Տարտու, 1925) վեպերը։

Գրել է բանաստեղծություններ այդ թվում՝
 Mulgimaa (1919)
 Inimen (1925)
 Dekdu Poetoj (1934)
 Auli novelaro (1934)
 Aperis samizdata poemaro Hejmlando (1961, 1962)
 Aperis lia poemaro Vesperkanto cxe la eldonejo de J. Régulo La Laguna, Stafeto : Beletraj kajeroj; (1967)
 В литературной хрестоматии Infera regalo kaj Vesperkanto (1979)
 Auli, eldonejo Iltis, Saarbrücken (1983)

Գրականություն 
 Журнал Звезда. 1975. № 8. С. 211-212. Сергей Довлатов. Статья «Поэты Эстонии. Литературное обозрение».
 Ojalo, Jaan. Hendrik Adamson - 100. En: Norda Prismo 1/1992, с. 6-8
 Ojalo, Jaan. Adamson: Bardo de la hejmloko. En: Esperanto 84-a jaro 1991, n-ro 12 (1032), с. 2
 Maie Torim, Karl Muru, «Pilk Hendrik Adamsoni elule ja luulele» - Keel ja Kirjandus 1966, nr. 4, стр. 210-225
 Hando Runnel, «Jooksu pealt suudeldud». Ilmamaa, Tartu 1998; 4 artiklit Adamsonist стр. 208-216 и 315-340

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Հենդրիկ Ադամսոն
 Հենդրիկ Ադամսոնի ստեղծագործությունները «Open Library» (Բաց գրադարան) կայքում

Էստոնացի գրողներ
Էսպերանտիստներ
20-րդ դարի բանաստեղծներ
Խորհրդային գրողներ
Խորհրդային բանաստեղծներ
Էստոնացի մանկավարժներ
Էստոնիայի գրողների միության անդամներ
20-րդ դարի տղամարդ գրողներ
Էստոնացի բանաստեղծներ
Բանաստեղծներ այբբենական կարգով