Խուխույ

Խուխույ ( ), պրովինցիա Արգենտինայի հյուսիսարևմտյան հատվածքում։ Սահմանակից է Չիլիին և Բոլիվիային և արևելքում Սալտա պրովինցիային։

Աշխարհագրություն և կլիմա 
Տեղանքը հիմնականում լեռնային է։ Խուխույը հնարավոր է բաժանել երեք հիմնական աշխարհագրական տարածքների՝
 բարձրավանդակներ-3500-5000 մետր բարձրությամբ
 բլուրներ- 1000-3500 մետր բարձրությամբ
 սարահարթներ

Պրովինցիայում կան և՛ աղակալած հողեր, և՛ ջունգլիներ։ Կլիման չոր ու կիսաանապատային է։ Լեռնային շրջաններում առավոտվա և գիշերվա ջերմաստիճանների տարբերությունը գնալով մեծանում է, իսկ շրջանից դուրս գտնվող Սան Ֆրանցիսկո գետի հատվածում տեղումները հազվադեպ են։

Պատմություն 

Նախակոլումբոսյան դարաշրջանում պրովինցիայի բնակչությունը հիմնականում զբաղվում էր գյուղատնտեսությամբ և Գուանակո լամաների անասնապահությամբ։ Այդ ժամանակներում մարդիկ հիմնականում ապրում էին խրճիթներում և կառուցում էին քարե ամրոցներ թշնամիներից պաշտպանվելու համար։
1593 թվականին հիմնադրվում է առաջին իսպանական ավանը։ Այն հաճախակի է ենթարկվում տեղի բնիկների կողմից հարձակմանը, բայց մնում ու շարունակում է զարգանալ։
Մայիսյան հեղափոխության և հյուսիսային միացյալ պրովինցիաների անկախության պատերազմնի շրջանում Խուխույում ակտիվ ռազմական գործողությունների էին ընթանում, որոնց հետևանքով մեծ թվով փախստականանների արտագաղթին։ Այս պատերազմում Արգենտինայի անկախության մեջ մեծ դեր ունեցավ գեներալ Մանուել Բելգրանոն։ Պատերազմը մեծ հարված հասցրեց պրովինցիայի տնտեսությանը սակայն շուտով այն սկսեց վերականգնվել։ 19-րդ դարի վերջում մեծ թափ առավ շաքարեղեգի աճեցումը։
20-րդ դարի սկզբին պրովինցիան երկաթգծերով կապված էր Արգենտինայի և Բոլիվիայի մայրաքաղաքներին։ 1940ական թվականներին պրովինցիայում կառուցվեցին պողպատի արտադրության գործարաններ, իսկ 1960ականների վերջին տարածքում հայտնաբերվեց նավթ։

Տնտեսություն 
Շրջանի գյուղական տնտեսությունները հիմնականում զբաղվում են շաքարեղեգի բուծմամբ։ Սա կազմում է Պրովինցիայի համախառն ներքին արդյունքի գրեթե կեսը, իսկ ընդհանուր առմամբ պրովինցիան տալիս է ներքին արտադրության շաքարեղեգի մոտ 30 %-ը։ Երկրորդ կարևորագույն արտադրությունը ծխախոտինն է։ Հիմնականում ծխախոտ աճեցվում է շրջանի հարավարևմտյան հատվածում։ Մշակվում են նաև լոբի,ցիտրուսներ ևլոլիկ։

Տուրիզմ 
Շրջանի հիմնական այցելուները (մոտ 80%) հարևան շրջաններից են, Հարավային Ամերիկայից (12 %) և Եվրոպայից (7 %)։ Այցելուների հիմնական ժամանման վայրը Օրասիո Գուսման օդանավակայանն է, որը գտնվում է Սան Սալվադոր դե Խուխույ քաղաքում։ Օդանավակայնը ավիագծերով կապված է Բուենոս Այրեսին և Բոլիվիայի որոշ քաղաքների։

Այցելուներին գրավում են Խուխույի սարահարթերը, շրջանի պատմական անցյալը և Ինկերի ժամանակաշրջանի մնացորդները։

Վարչական բաժանում 

Պրովինցիան բաժանված է 16 դեպարտամենտի
{|style="font-size: 90%;"
! colspan="16" bgcolor="#FBBAFC"|Խուխույ պրովինցիայի դեպարտամենտները
|- bgcolor="#E6E6FA"
| align="center" |№
! align="center" |Հայերենանվանում
! align="center" |Բնօրինականվանում
! align="center" |Բնակչություն,հազ․ բնակիչ(2001 թ.)
! align="center" |Բնակչություն,հազ․ բնակիչ(2010 թ.)
! align="center" |Տարածք,կմ2
! align="center" |Խտություն,մարդ/կմ2
! align="center" |Վարչականկենտրոն
|- bgcolor="#FDDCF"
|<center>1||Վալյե Գրանդե||Valle Grande||<center>2,4||<center>2,5||<center>962||<center>2,5||<center>Վալյե Գրանդե
|- bgcolor="#FDDCF"
|<center>2||Դոկտոր Մանուել Բելգրանո||Doctor Manuel Belgrano||<center>238,0||<center>265,2||<center>1917||<center>138,4||<center>Սան Սալվադոր դե Խուխույ
|- bgcolor="#FFF0F5"
|<center>3||Կոչինոկա||Cochinoca||<center>12,1||<center>12,7||<center>7837||<center>1,6||<center>Աբրա Պամպա
|- bgcolor="#FFF0F5"
|<center>4||Լեդեսմա||Ledesma||<center>75,7||<center>81,8||<center>3249||<center>25,2||<center>Լիբրետադոր Խեներալ Սան Մարտին
|- bgcolor="#FDDCF"
|<center>5||Պալպալա||Palpalá||<center>48,2||<center>52,6||<center>467||<center>112,7||<center>Պալպալա
|- bgcolor="#FDDCF"
|<center>6||Ռինկոնադա||Rinconada||<center>2,3||<center>2,5||<center>6407||0,4||<center>Ռինկոնդա
|- bgcolor="#FFF0F5"
|<center>7||Սան Անտոնիո||San Antonio||<center>3,7||<center>4,5||<center>690||<center>6,5||<center>Սան Անտոնիո
|- bgcolor="#FFF0F5"
|<center>8||Սան Պեդրո||San Pedro||<center>71,0||<center>75,0||<center>2150||<center>34,9||<center>Սան Պեդրո
|- bgcolor="#FDDCF"
|<center>9||Սանտա Բարբարա||Santa Bárbara||<center>17,1||<center>17,7||<center>4448||<center>4,0||<center>Սանտա Կլարա
|- bgcolor="#FDDCF"
|<center>10||Սանտա Կատալինա||Santa Catalina||<center>3,1||<center>2,8||<center>2960||<center>0,9||<center>Սանտա Կատալինա
|- bgcolor="#FFF0F5"
|<center>11||Սուսկես||Susques||<center>3,6||<center>3,8||<center>9199||<center>0,4||<center>Սուսկես
|- bgcolor="#FFF0F5"
|<center>12||Տիլկարա||Tilcara||<center>10,4||<center>12,3||<center>1845||<center>6,7||<center>Տիլկարա
|- bgcolor="#FDDCF"
|<center>13||Տումբայա||Tumbaya||<center>4,6||<center>4,7||<center>3442||<center>1,4||<center>Տումբայա
|- bgcolor="#FDDCF"
|<center>14||Ումաուկա||Humahuaca||<center>16,8||<center>17,4||<center>3792||<center>4,6||<center>Ումաուկա 
|- bgcolor="#FFF0F5"
|<center>15||Էլ Կարմեն||El Carmen||<center>84,7||<center>97,0||<center>912||<center>106,4||<center>Էլ Կարմեն
|- bgcolor="#FFF0F5"
|<center>16||Յավի||Yavi||<center>18,2||<center>20,8||<center>2942||<center>7,1||<center>Ла-Кьяка
|}

 Պատկերասրահ 
<center>

Արտաքին հղումներ 
 Պաշտոնական կայք 

Արգենտինայի վարչական բաժանում
1834 հիմնադրված պետություններ և տարածքներ
1834 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր