Ծույլերի երկիրը

Ծույլերի երկիրը (), հոլանդացի գեղանկարիչ Պիտեր Բրեյգել Ավագի նկարը։ Նկարի անվանումը` Լյոյլեկերլենդ (), բառացի նշանակում է ծուլորեն քաղցր երկիր` lui` ծույլ, lekker` քաղցր և land՝ երկիր։ Նկարում պատկերված է հոգեկան դատարկությունը, որը վրա է հասնում յոթ մեղքերից երկուսի` ծուլության ու որկրամոլության հետևանքով։

«Ծույլերի երկիրը» կտավը սատիրայի օրինակ է` ուղղված նախահեղափոխական 60-ական թվականների հոլանդական հասարակությանը։ Նկարի ձախ անկյունում կարելի է տեսնել նկարչի ստորագրությունը և նկարի ստեղծման տարեթիվը` 1567 թվական։

Սյուժե 
Ինչպես Բրեյգելի շատ այլ գործերում, այս կտավի հիմքում նույնպես կա համապատասխան ասացվածք. «Չկա ավելի հիմար բան, քան ծուլության քաղցրությունը» ()։ «Ծույլերի երկիրը» հեքիաթային երկիր է` կաթե գետերով, կիսելային ափերով, ինչը հանդիպում է եվրոպական շատ երկրների հեքիաթներում։ Ծույլերի մտացածին երկրի չափածո տարբերակը, որ հեղինակել է Հանս Սաքսը, ի հայտ է եկել 1536 թվականին Նյուրնբերգում։ Հավանաբար հենց դրա հիման վրա էլ ստեղծվել է հեքիաթի` Բրեյգելի կտավի հետ շատ ընդհանրություններ ունեցող արձակ տարբերակը, որ հրատարակվել է 1546 թվականին Անտվերպենում։ Հեքիաթի գլխավոր հերոսները տարբեր դասերի ներկայացուցիչներ են` ասպետ, զինվոր, գյուղացի, ուսանող։ Ստեղծագործության խրատական իմաստը պարզ է. խիստ քննադատել մարդկային ծուլությունը։ Սակայն դժվար թե նկարը ստեղծված լինի որպես հեքիաթի նկարազարդում։ Նրա հարցադրումն ավելի ընդգրկուն է ու լայն, ունի որոշակի ուղղվածություն, ներկայացվում է հասարակության անգործությունն ու իներտությունը, դատարկ երազանքներին տրվելը։

Լյոյլեկերլենդ 
Որպեսզի հայտնվեն ծույլերի երկրում, պետք է ուտելով ճանապարհ բացեն շիլայի սարով, որը պատկերված է նկարի վերին աջ անկյունում։ Այնտեղ ընկնողը իսկույն նկատում է երշիկը, տապակած խոճկորը, որ վազում է դանակը մեջքին, կարկանդակներով ծածկված տանիքով խրճիթը և բազում այլ համեղ ուտելիքներ։ Խրճիթի շեմին ընկած է բաց բերանով մարդը, ով հենց նոր է հայտնվել երկրում և բերանը բաց սպասում է, որ տապակած աղավնին հայտնվի իր բերանում։

Նկարի կենտրոնում` ծառի շուրջ, պառկած են երեք մարդ (նրանց դիրքը անիվ է հիշեցնում), ովքեր հասել են իրենց երազանքների գագաթնակետին։ Հագուստից և նրանց պատկանող իրերից կարելի է ճանաչել գյուղացուն, զինվորին և գիտնականին կամ եկեղեցական սպասավորին։

Հեքիաթային հագեցվածության մասին, որ իր նկարում պատկերել է Բրեյգելը 1567 թվականին, այն ժամանակներում խոսք լինել անգամ չէր կարող։ Ֆեռնանդո Ալբա հերցոգը, իսպանական զորքերը գլխավորելով, ներխուժել էր Նիդեռլանդներ։ Նկարում պատկերված է բարեկեցության ուտոպիան։ Իր հրաշալի պարզությամբ կոմպոզիցիան, որ խորհրդանշում է բախտի անիվը, միայն ուժեղացնում է այդ տպավորությունը։ Միաժամանակ զգացվում է կատարվածի նկատմամբ որոշակի հեգնանք. չէ՞ որ որկրամոլությունն ու ծուլությունը բոլոր ժամանակներում համարվել են մեղքեր։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Боргези С. Старая пинакотека: Мюнхен: Альбом. 2003
 Т. А. Седова. Старая пинакотека в Мюнхене. М.: Искусство, 1990
 L. Cirlot (dir.), Alte Pinakothek, Col. «Museos del Mundo», Tomo 21, Espasa, 2007. ISBN 978-84-674-3825-3, págs. 70—73
 Manfred Wundram, «El Renacimiento y el Manierismo» en Los maestros de la pintura occidental, Taschen, 2005, pág. 205, ISBN 3-8228-4744-5

1567 նկարներ
Հին պինակոտեկ թանգարանի նկարներ