Հայրապետ Մարգարյան

Հայրապետ Մարգարյան (1950 թվականի հոկտեմբերի 10), պատմաբան, պատմական գիտությունների դոկտոր (1996), պրոֆեսոր (2003)։

Կենսագրություն
Ծնվել է 1950 թվականի հոկտեմբերի 10-ին Հայաստանի Արարատի մարզի Այգավան գյուղում։ 1967 թվականին տեղի միջնակարգ դպրոցն ավարտելուց հետո 1967 թվականին ընդունվել և 1972 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի Պատմության ֆակուլտետը։ 1973–1975 թվականներին ուսանել է ՀԽՍՀ Գիտությունների ակադեմիայի Արևելագիտության ինստիտուտի ասպիրանտուրայում՝ Կովկասագիտություն մասնագիտությամբ։ 1973–1996 թվականներին աշխատել է նույն ինստիտուտում նախ որպես կրտսեր, ապա ավագ և առաջատար գիտաշխատող։ 1979 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն «Հյուսիսային Հայաստանը և Վրաստանը 12-րդ դարի 20-70-ական թվականներին» թեմայով։ 1982 թվականից անցել է դասախոսական աշխատանքի։ 1986 թվականին Հայրապետ Մարգարյանը պարգևատրվել է «Աշխատանքային արիության համար» մեդալով։ 1989 թվականին նրան շնորհվել է դոցենտի կոչում։ 1996 թվականին պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն «Ռազմաքաղաքական տեղաշարժերը Մերձավոր Արևելքում և հայ ավատատիրական ավագանին (12-րդ դարում – XIV դարի I կեսին)» թեմայով։ 1996–2000 թվականներին՝ եղել է ԵՊՀ Պատմության ֆակուլտետի Հայոց պատմության ամբիոնի դոցենտ։ 2003 թվականին ստացել է պրոֆեսորի գիտական կոչում։ 2003–2007 թվականներին եղել է ԵՊՀ Պատմության ֆակուլտետի Հայոց պատմության ամբիոնի պրոֆեսոր։ 2007 թվականից ԵՊՀ Պատմության ֆակուլտետի Հայաստանի հարակից երկրների պատմության ամբիոնի վարիչն է։ Հայրապետ Մարգարյանը ընդգրկված է ՀՀ ԳԱԱ Պատմության ինստիտուտում գործող գիտական աստիճաններ շնորհող ԲՈՀ-ի մասնագիտական խորհրդի կազմում։

Գիտա-մանկավարժական գործունեություն 
1990-ական թվականներին ակտիվորեն մասնակցել է դպրոցական և բուհական նոր դասագրքերի ստեղծմանը։ «Հայոց պատմություն» 5-րդ և 6-րդ դասարանների գործող դասագրքերի հիմնական հեղինակներից է։ Մասնակցել է «Հայաստանի հարակից երկրների պատմություն» (Երևան, 1992) դպրոցական և «Հայոց պատմության հիմնահարցեր» (Երևան, 2000) բուհական ուսումնական ձեռնարկների ստեղծմանը։ Գիտական հետազոտությունները վերաբերում են Հայաստանի և Վրաստանի Միջնադարյան պատմությանը, հայոց և վրաց աղբյուրագիտությանն ու պատմագրությանը։

Երկեր
Հյուսիսային Հայաստանի և Վրաստանի ԺԲ դարի պատմության մի քանի հարցեր, Երևան, 1980։
Մխիթար Անեցի, Մատեան աշխարհավէպ հանդիսարանաց, աշխատասիրությամբ՝ Հ. Մարգարյանի, Երևան, 1983:
Զաքարյանների ծագման ավանդությունը միջնադարյան հայ պատմագրության մեջ, «Պատմաբանասիրական հանդես», Երևան, ԳԱԱ, 1992, թիվ 2-3։
Զաքարյանների ծագումը, «Պատմաբանասիրական հանդես», Երևան, ՀՀ ԳԱԱ, 1994, թիվ 1-2։
Վաչուտեանների իշխանական տան պատմությունից, «Շողակաթ», Ստամբուլ, 1995:

Գրականություն
Երևանի պետական համալսարանի 90-ամյա պատմության ֆակուլտետը, խմբ. Էդիկ Գ. Մինասյան, Երևան, 2009, էջ 178։
Ով ով է (Հայեր։ Կենսագրական հանրագիտարան), հատ. 2, Երևան, 2007, էջ 58։
Երևանի պետական համալսարան։ Կենսագրական հանրագիտարան, Երևան, 2009, էջ 395-396։

Արտաքին հղումներ
Հայրապետ Մարգարյան 

Հայ պատմաբաններ
Պատմական գիտությունների դոկտորներ
Հայ պրոֆեսորներ
ԵՊՀ շրջանավարտներ
ԵՊՀ դասախոսներ