11-մետրանոց հարված

Տասնմեկմետրանոց հարված (11-մետրանոց հարված, պենալտի  — տուգանային, պատիժ), ֆուտբոլում հատուկ նշանակված հարված դեպի դարպասը, որը պաշտպանում է միայն դարպասապահը, 11 մետր հեռավորությունից (անգլիական չափման համակարգ օգտագործող երկրներում` 12 յարդ) դարպասի նշանագծից։

Տասնմեկմետրանոց հարվածի իրացումը կանոնակարգվում է ֆուտբոլ խաղի կանոնների 14-րդ կետով։

Պատմություն 

11-մետրանոց հարվածի գյուտարարն է իռլանդացի Վիլյամ Մաքրամը։ Նրա գաղափարը անվանեցին death penalty (մահացու կատարում)։

Հարվածը ֆուտբոլի կանոնների մեջ մտել է 1891 թվականին։

Տասնմեկ մետրանոց հարվածի նշանակում 
11-մետրանոց հարվածը նշանակվում է այն ժամանակ, երբ խաղացողը խախտում է ցանկացած կանոն իր իսկ տուգանային հրապարակում, պատժամիջոց է հանդիսանում տուգանային հարվածը, և գնդակը այդ ժամանակ մտնում է խաղի մեջ։ 
Հարվածը խփվում է ուղիղ տասնմեկ մետր հեռավորությունից, որը հաշված և նշանակված տեղ ունի։

Ընթացակարգ 
 Գնդակը տեղադրվում է 11-մետրանոց նշանակակետին.
 Հստակ որոշվում է այն խաղացողը, ով պետք է իրացնի հարվածը.
 Թիմի դարպասապահը, որի դարպասին պետք է լինի հարվածը, գալիս և կանգնում է դարպասի նշանագծի վրա, երեսով դեպի հարվածողը, մինչև այն պահը, երբ գնդակը հարվածից չի շարժվել։ Նա կարող է տեղաշաժվել նշանագծի վրայով, բայց իրավունք չունի դուրս գալ նրանից մինչև հարվածը.
 Մնացած բոլոր ֆուտբոլիստները (բացի դարպասապահից և հարվածող ֆուտբոլիստից) պարտավոր են մինչև հարվածը գտնվել տուգանային մատույցներից դուրս, քանի դեռ գնդակը չի շարժվել.
 Հարվածող ֆուտբոլիստը մրցավարի սուլիչով գնդակը հարվածով առաջ է ուղարկում և չի կարող կրկնակի անգամ դիպչել գնդակին, մինչև այն պահը, երբ գնդակը  չդիպչի ինչ-որ մի ուրիշ խաղացողի. 
 Գնդակը խաղի մեջ է մտնում, երբ նրան հարվածում են և նա առաջ է շարժվում։ 
 Եթե պենալտին նշանակված է խաղաժամանակի ավարտին և խաղային ժամանակը լրացել է, ապա հարվածը իրացնելու համար ավելացվում է անհրաժեշտ ժամանակ։ Ընդ որում գոլը հաշվում է այն դեպքում ևս, երբ գնդակը հայտվում է դարպասում, դիպչելով պաշտպանիչ որևէ բանի՝ դարպասաձողին կամ էլ դարպասապահին։ Այդ իրավիճակում մրցավարը հայտարարում է, որ 11-մետրանոց հարվածի կատարումը վերջացած է։

Պենալտիից գոլ խփելու հավանակություն 
Պենալտին իրականացնելու ժամանակ դարպասը գրավելու հավանականությունը դառնում է 72 %-ից մինչև 86 %։

Աղբյուրներ 
 Պենալտիի արդյունավետության ուսումնասիրումները

Ծանոթագրություններ 

Ֆուտբոլ