Բազմաբևեռ

Բազմաբևեռ, ֆիզիկական օբյեկտ, որի հետազոտման համար նրա որոշ թվով հանգույցները (բևեռները) անջատվում են։ Անջատված հանգույցներն անվանում են անկախ։ Բազմաբևեռ սիմվոլիկ պատկերվում է «արկղի» տեսքով։ Բազմաբևեռ հասկացությունը ծագել է էլեկտրատեխնիկայում։ Այստեղ դիտարկվել են գծային պասիվ երկ- և քառաբևեռներ։ 

Պարզագույն երկբևեռի օրինակ է օհմական դիմադրությունից () և կոնդենսատորից () կամ ինքնինդուկցիայի կոճից () կազմված համակարգը, որի վարքը բնութագրվում է երկու մեծությունների՝  հոսանքի և  լարման կախվածությամբ։ 

Քառաբևեռի օրինակ է էլեկտրական զտիչը կամ երկար գծի հատվածը։ Այս դեպքում քառաբևեռը բնութագրվում է 4 մեծություններով՝ ։ Գծային էլեկտրական շղթաների և համակարգերի տեսությունում բազմաբևեռ ռեժիմը որոշվում է անկախ հանգույցներին վերաբերող կոմպլեքս լարումների () և հոսանքների () մեծություններով։ Այդ մեծությունների միջև կապերը որոշվում են բազմաբևեռի հետևյալ հավասարումներով՝ , որտեղ  –ը բազմաբևեռի անկախ հանգույցների ինդեքսներն են, -h՝ բազմաբևեռի կոմպլեքս հաղորդականությունները նրա  անկախ հանգույցների նկատմամբ, -ն, -ն՝ ակտիվ և ռեակտիվ հաղորդականությունները։ Օգտագործվում են նաև բազմաբևեռի  տեսքի հավասարումները, որտեղ -ն բազմաբևեռի կոմպլեքս դիմադրություններն են նույն  հանգույցների նկատմամբ, -ը՝ ակտիվ և ռեակտիվ դիմադրությունները։  մեծությունները բազմաբևեռի հիմնական պարամետրերն են։ Բազմաբևեռի ռեժիմը բնութագրվում է նաև նրա անկախ հանգույցների ակտիվ () և ռեակտիվ () հզորություններով, որոնք որոշվում են հետևյալ բանաձևերով՝ , որտեղ -ը կոմպլեքս հոսանքի () համալուծ մեծություն է։ Բազմաբևեռի տեսությունը լայնորեն օգտագործվում է էներգահամակարգերի հաստատված ռեժիմների և անցումային պրոցեսների հաշվարկներում, իսկ նրա  պարամետրերը՝ էլեկտրաէներգահամակարգերի կայունության հաշվարկներում, ինչպես նաև բարդ համակարգերի օպտիմացման և կառավարման խնդիրներում։ Ավտոմատ կառավարման և ինֆորմացիայի հաղորդման տեսություններում օգտագործվում են քառաբևեռներ, վեցաբևեռներ։

Էլեկտրատեխնիկա