Ալեքսիս դը Տոկվիլ

Ալեքսիս դը Տոկվիլ (, ), ֆրանսիացի սոցիոլոգ և պետական գործիչ։ Բարոյական և քաղաքական գիտությունների ակադեմիայի (1838 թվականից), ֆրանսական ակադեմիայի (1841 թվականից) անդամ։ Ընտրվել է Դեպուտատների պալատի անդամ (1839), եղել է արտաքին գործերի նախարար (1849)։ 1831-1832 թվականներին ԱՄՆ-ում ուսումնասիրել է ուղղիչ բանտային համակարգը։

Տոկվիլին հռչակ է բերել «Ամերիկայի դեմոկրատիայի մասին» (1835) գիրքը։ Ըստ Տոկվիլի, ազատության և հավասարության ձգտումը բուրժուա-դեմոկրատական հասարակության իդեալն է, սակայն պետական իշխանության կենտրոնացվածությունը, անհատապաշտությանը հանգեցնող հավասարությունը պայմաններ են ստեղծում միանձնյա բռնատիրության համար, այսինքն՝ համընդհանուր հավասարությունը կամ դրան ձգտելը կարող է հանգեցնել «ստրկության մեջ հավասարության», որը կանխելու միջոցներն են տեղական ինքնավարության ընդլայնումը, իշխանության ապակենտրոնացումը և այլն։

Տոկվիլի համոզմամբ նման պետական կարգի նմուշ է ԱՄՆ-ը։ «Հին կարգը և հեղափոխությունը» (1856) գրքում փորձել է բացահայտել հին և «նոր կարգի» հաջորդայնությունը և պնդել, որ ֆեոդալական կարգերի վերացումը հնարավոր էր նաև առանց հեղափոխության։ Տոկվիլի լիբերալ-պահպանողական գաղափարները ազդել են բուրժուական քաղաքակրթության և սոցիոլոգիական մտքի վրա։

Տես նաև 
 Լիբերալիզմ

Ծանոթագրություններ 

Ֆրանսիայի քաղաքական գործիչներ
Ֆրանսիացի փիլիսոփաներ
19-րդ դարի փիլիսոփաներ
Փարիզի համալսարանի շրջանավարտներ
Ֆրանսիացի պետական գործիչներ
Ֆրանսիացի սոցիոլոգներ
Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ
Արտաքին գործերի նախարարներ
Ֆրանսիացի իրավաբաններ
Ֆրանսիացի հրապարակախոսներ
Ֆրանսիական ակադեմիայի անդամներ
Տուբերկուլոզից մահացածներ
Քաղաքական փիլիսոփաներ
Ֆրանսիացի պատմաբաններ