Իմանտ Զիեդոնիս

Իմանտ Զիեդոնիս (, ), լատվիացի գրող, արձակագիր։ ԼԽՍՀ պետական մրցանակի դափնեկիր (1967)։ ԼԽՍՀ ժողովրդական գրող (1977), «Երեք աստղ» շքանշանի ասպետ (1995)։ 

Ռիգայի «Դայլես» թատրոնի դերասանուհի Աուսմա Զիեդոնիս-Կանտանեի ամուսինը։

Կենսագրություն 
Իմանտ Զիեդոնիսը ծնվել է 1933 թվականին Յուրմալայի Սլոկա շրջանում։ Ավարտել է Տուկումսկի միջնակարգ դպրոցը, 1959 թվականին՝ Լատվիայի համալսարանի բանասիրության ֆակուլտետը։ 1964 թվականին գրականության բարձրագույն դասընթացներ է անցել ՌԴ ԳԱ Մաքսիմ Գորկու անվան համաշխարհային գրականության ինստիտուտում։ Զբաղեցրել է տարբեր պաշտոններ, եղել է գրադարանավար, ճանապարհաշինարար, ուսուցիչ, խմբագիր։

Բանաստեղծությունների առաջին ժողովածուն՝ «Հող և երազանք» (Zemes un sapņu smilts) տպագրվել է 1961 թվականին։ Տասնամյակի վերջում նա իր հաստատուն տեղն է ունեցել լատվիական գրականության մեջ՝ տպագրելով ևս երեք բանաստեղծական ժողովածուներ՝ «Սրտի ուժանակ» (Sirds dinamīts, 1963), «Մոտոցիկլ», (Motocikls, 1965) և «Ես գտնում եմ ինձ» (Es ieeju sevī, 1968)։

Միաժամանակ ստեղծագործել է արձակ ժանրում։ 1965 թվականին լույս է տեսել նրա «Պոետի սիրտը» (Dzejnieka dienasgrāmata), 1967 թվականին՝ «Փրփրակալած արահետով» ստեղծագործությունները, որից հետո Զիեդոնիսը գլխավորել է գրողների միության խորհուրդը և դարձել է Լատվիայի մշակութային հիմնադրամի նախագահը։ 1970-ական թվականներին ուսումնասիրել է լատվիական ժողովրդական մշակույթի արմատները։ Հաստատվել է Մուրյանի քաղաքից դուրս գտնվող գյուղական վայրում, որտեղ նաև տուն է կառուցել և գրել իր երեք քնարական և հեգնական մանրապատումների գրքեր («Epifānijas», 1971, 1974, 1994), որոնք նույնականացվում են որպես արձակ բանաստեղծություն։ Այս ժամանակաշրջանում Զիեդոնիսը հավաքել և գրել է ժողովրդական հեքիաթներ և մանկական գրքեր՝ «Գունավոր հեքիաթներ» (Krāsainās pasakas, 1973), «Արջերի հեքիաթը» (Lāču pasaka, 1976) և «Դատարկաբանություն և հեքիաթներ» (Blēņas un pasakas, 1980)։ Նրա «Ինչ է կոլխոզը» (Kas tas ir - kolhozs, 1984) գիրքը ուղղակիորեն հասցեագրված էր կոլխոզին կամ խորհրդային կոլտնտեսությանը։

Զիեդոնիսը եղել է Լատվիական ազգային վերածնունդ «Ատմոդա» շարժման նշանավոր դեմքերից։ 1990 թվականին ընտրվել է որպես Լատվիայի Հանրապետության Գերագույն խորհրդի անդամ և մեկն էր այն անդամներից, ով կողմ է քվեարկել Լատվիայի անկախության հռչակագրի վերականգնման համար։

Մահը 
Մահացել է 2013 թվականի փետրվարի 27-ին Ռիգայում։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Կենսագրական տվյալներ 
 Համառոտ կենսագրություն
 Պատմվածքներ 

Լատիշ գրողներ
Լատվիայի համալսարանի շրջանավարտներ
20-րդ դարի բանաստեղծներ
Խորհրդային գրողներ
Լատիշ արձակագիրներ