Կրոտոնե (գավառ)

Կորտոնե (), գավառը գտնվում է Իտալիայի Կալաբրիա մարզում։ Այն ձևավորվել է 1992 թ.-ին Կատանձարոի գավառներից։ Գավառի մայրաքաղաքն է Կորտոնե քաղաքը։ Այն սահմանակից է Կոզենցա, Կատանձարո գավառներին և նաև Հոնիական ծովին։ Այն ներառում է Ռիցուտո լեռը, Սիլայի ազգային պարկը և  հովիտը։ Կորտոնե գավառը ստեղծվել է մ.թ.ա. 710 թ.-ին։ Այն մասնակցել է Փյունիկյան II պատերազմին ընդդեմ Հռոմեական հանրապետության։

Կորտոնե գավառի մակերեսը կազմում է 1,735,78կմ², իսկ բնակչությունը՝ 174,328 բնակիչ։ 2015 թ.ի դրությամբ բնակչության խտությունը կազմում էր 100.44 բնակիչ 1կմ² վրա։ 2015 թ.-ի դրությամբ Կորտոնե քաղաքի բնակչությունը կազմում է 61,131 բնակիչ։ Գավառը բաղկացած է 27 կոմունաներից։

Պատմություն 
Հույները բնակություն են հաստատել Կալաբրիայի ափերին մ.թ.7-8-րդ դարերին և հիմնել Կորտոնե գավառը՝ Կռոտոնե անունով, հույն ցեղի կողմից մ.թ.ա. 710 թ.-ի ընթացքում։ Այն աճեց, որպեսզի դառնա 50,000-80,000 բնակչություն ունեցող քաղաք։ Ըմբիշ Միլոն Կրոտոնսկին ծնվել է Կորտոնեում մ.թ.ա. 6-րդ դարում և քաղաքը ուներ մեծ խիզախության համբավ ատլետիկայում և տալիս էր շատ օլիմպիական չեմպիոններ։ Պյութագորասը տեղափոխվել է Կրոտոնե մ.թ.ա. 530 թ.-ին և բժշկական դպրոցը նույնպես հիմնվեց գավառում այդ ժամանակահատվածում։ Գավառը ծաղկում ապրեց, որպես կարևորագույն նավահանգիստ և նվաճվեց Սիբարիս քաղաքի կողմից՝ Միլոնի ղեկավարությամբ։ Պյուռոսը ղեկավարել է քաղաքը մինչև Հռոմեական Հանրապետության ղեկավարության տակ ընկնելը։ Կորտոնե քաղաքը մասնակցել է Փյունիկյան II պատերազմին, որտեղ նա ապստամբել և կռվել է իրենց Հռոմեական Հանրապետության ղեկավարների դեմ։

Կորտոնե գավառը ձևավորվել է 1992 թ.-ին ի հաշիվ հողերի, որոնք մինչ այդ պատկանել են Կատանձարո գավառին։

Աշխարհագրություն 
Կորտոնե գավառը հարավային Իտալիայի Կալաբրիա մարզի 4 գավառներից մեկն է։ Հյուսիս-արևմուտքում ընկած է Կոզենցա գավառը, իսկ հարավ-արևմուտքում ընկած է Կատանձարո գավառը։ Հարավ-արևելքից գավառն ունի ափամերձ հատված Տարանտո ծովածոցի հետ։ Գավառի մայրաքաղաքն է Կորտոնե կոմունան։

Կորտոնայի հարավարևմտյան մասը ձևավորում է Սիլա բարձրավանդակի բարձր սարահարթը և ներառում է Սիլա ազգային պարկ մի մասը, վայրի բնություն՝ սոճին, կաղնու, հաճարենու եւ եղևնու անտառներով։ Բարձրադիր գոտիներում աճեցվում է կաշտանենի և ձիթենի։ Իսկ գավառի մեծ մասը հարթավայրային է՝ գյուղատնտեսական ագիներով՝ ցիտրուսի և խաղողի։ Գետերը կարճ են և ցամաքւոմ են ամռանը։

Տուրիզմ 
Կորտոնեն ունի հին պատմություն և շատ հետաքրքիր առանձնահատկություններ։ Չարլզ 5-րդի 16-րդ դարի ամրոցում տեղակայված է տեղային թանգարանը, բայց հինավուրց ամրոցը տեղակայված է ցամաքից ոչ հեռու գտնվող կղզու վրա, որին կարելի է մոտենալ միայն ոտքով։ Քաղաքի մոտ է գտնվում հունական տաճարի ավերակները, որը մի ժամանակ Մեծ Հունաստանի ամենակարևոր տաճարն էր։

Հնագույն Սաանտո-Սևերինա քաղաքը թվագրվում է մ.թ.ա. 9-րդ դարին, որտեղ հնագույն իտալական ցեղը բնակեցրեց մարզը։ Ավելի ուշ այն դարձավ կարևորագույն բյուզանդական առևտրյային կենտրոն։ Այն կառուցվել է բլրի զառիթափի բարձունքին ամրոցի հետ։ Ամրոցը մեկն է լավագույնս պահպանված նորմանդական կառույցներից տարածաշրջանում և հիմնա այնտեղ է գտնվում Կալաբրիայի Ամրոցների հնագիտական թանգարանը։ Գլխավոր հրապարակում վեր է խոյանում Սուրբ Անաստասիայի մայր տաճարը, որը թվագրվում է 1274 թ.-ին։ Այն հանդիսանում է 8-9-րդ դարերի բյուզանդական ճարտարապետության հիանալի օրինակ է և թերևս ամենահին նման կառույցն է Կալաբրիայում։ Ամրոցի մեկ այլ կողմից վեր է խոյանում 9-րդ դարի մեկ այլ բյուզանդական կառուցվածքով եկեղեցի։

Պալագորիո մեկ այլ հնագույն քաղաք է։ Հույն գաղութարարները հաստատվել են այստեղ մ.թ.ա. 7-րդ դարում, իսկ հռոմեացի գաղութականները նույնպես հաստատվեցին այստեղ մի քանի դար ավելի ուշ։ Միջնադարում գյուղը տեղակայված էր այստեղ՝ հայտնի որպես Սան Գիովաննին Պալագորիայում։ Այժմ այն ունի շատ հետաքրիր և եկեղեցիներ և մատուռներ։

Ումբրիատիկոն հիմնվել է իտալական բնակչության կողմից, նախքան հունական գաղութականները կժամանեին այսեղ և մոտակայքում կհիմնդրեին Կորտոնեն։ Այն տեղակայված է քարքարոտ բլրի վրա և հասնելի է գետի վրա եղած կամրջի միջոցով։ Փյունիկյան II պատերազմի ընթացքում այն ուներ պաշտշանիչ պատ, սակայն այն հետ չպահեց հռոմեացիներին գրոհել այն և ոչնչացնել բնակչությանը։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 

 Provincia di Crotone homepage
 Calabria's History, Culture, Language and Genealogy

Իտալիայի գավառներ
1992 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր