Քվանտային տրամաբանություն

Քվանտային տրամաբանություն, տրամաբանության տեսակ, որով քննարկվում են այն դրույթները, որոնք հաշվի են առնում քվանտային տեսության սկզբունքները։ Հետազոտության այս ոլորտը հիմնվել է 1936 թվականին Գարիտ Բիրխովի և Ջոն ֆոն Նոյմանի աշխատանքների հիման վրա, ովքեր փորձում էին հաշտեցնել դասական տրամաբանության հերթական անհամաձայնությունը քվանտային մեխանիկայի հավելյալ փոփոխականների (օրինակ՝ կոորդինատի և իմպուլսի) չափումների փաստերի հետ։

Քվանտային տրամաբանությունը կարող է ձևակերպվել որպես ասույթների տրամաբանության փոխված տարբերակ։ Այն ունի մի քանի հատկություններ, որոնք տարբերում են այն դասական տրամաբանությունից։ Մասնավորապես՝ բացակայում է բաշխականությունը`
,

որտեղ ,  և  նշանները տրամաբանական փոփոխականներ են։

Որպեսզի պարզենք, թե ինչու բաշխական օրենքը չի գործում, դիտարկենք ուղղագիծ շարժվող մասնիկ։ Ենթադրենք, որ ,  և  նշաններն ունեն հետևյալ արժեքները.
 ՝ մասնիկը շարժվում է դեպի աջ,
 ` մասնիկը կոորդինատների սկզբնակետից ձախ է,
 ` մասնիկը կոորդինատների սկզբնակետից աջ է։

Այդ դեպքում «» պնդումը միշտ ճիշտ կլինի, ինչպես որ -ը։

Մյուս կողմից, «» և «» պնդումները սխալ են, քանի որ ավելի խիստ պայմաններ են պահանջում կոորդինատի և իներցիայի միաժամանակյա արժեքների համար, ինչն անհնար է՝ ըստ Հայզենբերգի անորոշությունների սկզբունքի։ Այդ իսկ պատճառով էլ

և բաշխականությունը չի կարող տեղի ունենալ։

Գրականություն 
 
 
 
 G. Ludwig, Mathematical Foundations of Quantum Mechanics, Springer-Verlag, 1983.
Stanford Encyclopedia of Philosophy entry on Quantum Logic and Probability Theory

Արտաքին հղումներ 
 Քվանտային տրամաբանության և հավանականությունների տեսության մասին
 Քվանտային տրամաբանության հետազոտիչ

Քվանտային մեխանիկա
Տրամաբանություն