Ֆուտբոլի Եվրոպայի առաջնություն 1996

Ֆուտբոլի Եվրոպայի առաջնություն 1996 («Եվրո 1996»), Ֆուտբոլի Եվրոպայի առաջնության 10-րդ խաղարկությունն է, որն անց է կացվել Անգլիայում՝ 1996 թվականի հունիսի 8-ից մինչև հունիսի 30-ը։

Ֆուտբոլի Եվրոպայի առաջնության հաղթող դարձավ Գերմանիան, ով լրացուցիչ ժամանակում կարողացավ գրավել Չեխիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի դարպասը և երրորդ անգամ դառնալ Եվրոպայի չեմպիոն։ Առաջնության եզրափակիչ փուլին մասնակցում էին թվով 16 հավաքականներ։

Այս առաջնությունը առաջին ֆուտբոլային մրցաշարն էր, որը կրեց Եվրոպայում տեղի ունեցող երկու խոշոր աշխարհաքաղաքական իրադարձություններ (Խորհրդային Միության փլուզում և Հարավսլավիայի կազմալուծում) հետևանքները, քանի որ առաջնության որակավորման փուլում հայտնվել էին տասնյակ նոր հավաքականներ (Ռուսաստան, Հայաստան, Վրաստան, Մակեդոնիա, Ուկրաինա, Խորվաթիա և այլն)։ Նրանցից երկուսին՝ Ռուսաստանին և Խորվաթիային, հաջողվեց հասնել եզրափակիչ փուլ։

Առաջնության ընթացքում աշխարհում առաջին անգամ տեղի ունեցավ «ոսկե խաղ» ձևակերպում՝ ֆուտբոլային հանդիպում, որի ընթացքում ավելացված ժամանակի վերջին րոպեին գնդակը հայտնվում է դարպասում, և թիմը հաղթանակ է տոնում կարևոր ֆուտբոլային մրցաշարում։ Առաջին անգամ նման ձևակերպում կատարել է գերմանացի ֆուտբոլիստ Օլիվեր Բիրհոֆը։

Պատմություն

Խմբային փուլ 

Ֆուտբոլի Եվրոպայի 10-րդ առաջնությունը սկսեցին տանտերերը՝ Անգլիայի հավաքականը, որը մրցում էր A խմբում իր խմբակից Շվեյցարիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի հետ։ 23-րդ րոպեին Անգլիայի հավաքականի ֆուտբոլիստ Ալան Շիրերը բացում է խաղի հաշիվը, սակայն Շվեյցարիայի հավաքականը 83-րդ րոպեին վաստակում է տասնմեկ մետրանոց հարվածի իրավունք և գրավում անգլիացիների դարպասը։ Խմբի մյուս անդամների՝ Նիդերլանդների և Շոտլանդիայի միջև տեղի ունեցած հանդիպման ընթացքում հաշիվը այդպես էլ չի բացվում, սակայն փոխարենը հաջորդ հանդիպման ընթացքում Բիրմինգհեմում նիդերլանդացիները երկու անպատասխան գնդակ են ուղարկում Շվեյցարիայի դարպասը։ Հաջորդիվ՝ Անգլիայի հավաքականը երկուական գնդակով հաղթանակ տարավ Շոտլանդիայի նկատմամբ, իսկ Շոտլանդիան հաջորդ խաղում նվազագույն հաշվով հաղթեց ետնապահ Շվեյցարիային։ Խմբի վերջին տուրի եզրափակիչ հանդիպումը դարձավ առաջնության ամենագոլառատ հանդիպումներից մեկը, որի ընթացքում անգլիացիները հաղթեցին Նիդերլանդներին  1:4 հաշվով։ Խմբից հաջորդ փուլ տեղափոխվեցին Անգլիայի և Նիդերլանդների ազգային հավաքականները։

Երկրորդ խմբում տեղակայված էին արևմտաեվրոպական երկու նշանավոր հավաքականները՝ Իսպանիան և Ֆրանսիան, ինչպես նաև Բալկանյան թերակղզին ներկայացնող Բուլղարիան և Ռումինիան։ Հանդիպման առաջին խաղում՝ որտեղ մրցում էին Բուլղարիայի և Իսպանիայի հավաքականները, 65-րդ րոպեին նշանակվում է տասնմեկ մետրանոց, որն էլ հիանալի կերպով իրացնում է Բուլղարիայի ավագ Խրիստո Ստոիչկովը։ Հունիսի 10-ին և 13-ին մեկական գնդակի առավելությամբ Ռումինիայի նկատմամբ հաղթանակ են տոնում համապատասխանաբար Ֆրանսիայի և Բուլղարիայի հավաքականները։ Դրան հաջորդած խաղում Իսպանիան և Ֆրանսիան մեկական գնդակ են փոխանակում, իսկ հաջորդիվ Ֆրանսիան  3:1 հաշվով խոշոր հաղթանակ է տանում Բուլղարիայի նկատմամբ։ Խաղի ընթացքում Լյուբոսլավ Պանևը դառնում է ինքնագոլի հեղինակ։ Խմբի եզրափակիչ խաղը տեղի է ունենում Իսպանիայի և Ռումինիայի հավաքականների միջև։ Հանդիպման հաշիվը բացում են իսպանացիները, սակայն Ռումինիայի հավաքակաների ֆուտբոլիստները 29-րդ րոպեին հավասարեցնում են հաշիվը։ 84-րդ րոպեին Իսպանիան հերթական անգամ առաջ է անցնում հաշվում, իսկ հանդիպումը ավարտվում է «Կարմիր ֆուրիայի» հաղթանակով։ Խմբից անցնում են Ֆրանսիայի և Իսպանիայի հավաքականները։ Ռումինիայի հավաքականի ֆուտբոլիստները վերադառնում է հայրենի երկիր զրոյական միավորով։

C խմբում էին հանգրվանել Գերմանիայի, Իտալիայի, Չեխիայի և Ռուսաստանի հավաքականները։ Առաջին իսկ խաղում խմբի բացահայտ ֆավորիտ Գերմանիան երկու գնդակի առավելությամբ համարձակ հաղթանակ է տանում Չեխիայի նկատմամբ։ Հաջորդ խաղում արդեն 5-րդ րոպեին խաղի հաշիվը բացված էր Իտալիայի կողմից։ Ի վերջո խաղն ավարտվում է Իտալիայի հաղթանակով՝ 2:1, Ռուսաստանի հավաքականի նկատմամբ։ Նույն հաշիվն է գրանցվում նաև «Չեխիա-Իտալիա» հանդիպման ընթացքում, որտեղ 4-րդ րոպեին հաշիվը բացել էր չեխ ֆուտբոլիստ Պավել Նեդվեդը։ Ռուսաստանի նորաստեղծ հավաքականը հաջորդիվ խոշոր 3:0 հաշվով պարտություն է կրում Բունդեսթիմից, սակայն երեք գոլերն էլ գրանցվում են բացառապես երկրորդ խաղակեսում։ Հետաքրքիր խաղ է տեղի ունենում Լիվերպուլում՝ Չեխիայի և Ռուսաստանի հավաքականների միջև։ 5-րդ և 19-րդ րոպեներին չեխերը առաջ են անցնում հաշվի մեջ, սակայն ռուսներին հաջողվում է երեք պատասխան գնդակ ուղարկել չեխերի դարպասը։ Վերջին րոպեներին Վլադիմիր Շմիցերը կարողանում է Չեխիային փրկել պարտությունից և ուղեգիր հարթել դեպի հաջորդ փուլ։ Իտալիայի և Գերմանիայի միջև տեղի ունեցած եզրափակիչ խաղը լինում գոլազուրկ՝ 0:0: Յոթ միավորով հաջորդ փուլ է անցնում Գերմանիայի հավաքականը։ Այս խմբից հաջորդ փուլ է անցնում նաև Չեխիայի հավաքականը։

Չորրորդ խմբի անդամներն էին Պորտուգալիան, Դանիան, Թուրքիան և Հարավսլավիայի մնացորդ համարվող Խորվաթիան։ Առաջին իսկ խաղում դանիացիները և պորտուգալացիները մեկական գնդակ են փոխանակում միմյանց դարպասը։ Նոր կազմավորված Խորվաթիայի հավաքականը կարողանում է նվազագույն հաշվով հաղթել Թուրքիային, իսկ թուրքերի հերթական պարտությունը լինում է նվազագույն հաշվով պարտությունը Պորտուգալիայից։ Երկրորդ և երրորդ տուրերի ընթացքում թիմերը միմյանց նկատմամբ առավելության են հասնում երեք գնդակի տարբերությամբ։ Խորվաթիան երեք գնդակի առավելությամբ հաղթում է Դանիային (Դավոր Շուկերը 90-րդ րոպեին տասնմեկ մետրանոց հարվածով ամրապնդում է հավաքականի հաղթանակը), Պորտուգալիան առավելության է հասնում Խորվաթիայի նկատմամբ, իսկ Դանիան ջախջախում է Թուրքիայի հավաքականին։ Հաջորդ փուլի ուղեգիր են ստանում Պորտուգալիայի և Խորվաթիայի հավաքականները։ Առաջնության ընթացքում վատագույն ցուցանիշ է գրանցում Թուրքիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականը՝ ոչ մի հաղթանակ կամ ոչ ոգի, երեք պարտություն, ոչ մի խփած գնդակ և հինգ ընդունած գնդակ։

Փլեյ-օֆ և կիսաեզրափակիչ 

Հունիսի 22-ին Լոնդոնում մեկնարկեց մեկ քառորդ եզրափակչի՝ փլեյ օֆի, առաջին հանդիպումը, որտեղ մրցում էին A խմբի առաջատար Անգլիայի և B խմբի երկրորդ տեղով անցած Իսպանիայի հավաքականները։ Հիմնական ժամանակի ընթացքում հավաքականներից ոչ մեկին չհաջողվեց գրավել դիմացինի դապասը և խաղը թևակոխեց լրացուցիչ ժամանակի փուլ։ Ավելացված 30 րոպեներում ևս թիմերը չկարողացան առավելության հասնել միմյանց նկատմամբ։ Խաղը տեղափոխվեց տասնմեկ մետրանոց հարվածաշարի, որտեղ ի վերջո կարողացան առաջ անցնել տանտերերը՝ 4:2: Նույն օրը Լիվերպուլում սկսվեց փլեյ-օֆի երկրորդ հանդիպումը` Նիդերլանդների և Ֆրանսիայի միջև։ Այս դեպքում ևս խաղը տեղափոխվեց տասնմեկ մետրանոց հարվածաշարի, որտեղ համարձակ կերպով հաղթանակ տարավ Ֆրանսիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականը և ուղեգիր հարթեց դեպի կիսաեզրափակիչ։ Հաջորդ օրը՝  հունիսի 23-ին, Մանչեսթերում սկսվեց Գերմանիայի և Խորվաթիայի հավաքականների մրցակցությունը։ Արդեն 20-րդ րոպեին Գերմանիայի հավաքականի ֆուտբոլիստ Յուրգեն Կլինսմանը հիանալի կերպով իրականացրեց տասնմեկ մետրանոց տուգանքը։ 51-րդ րոպեին Դավոր Շուկերը հավասարեցրեց հաշիվը, սակայն 8 րոպե անց Մաթիաս Զամմերը խփեց հանդիպման ընթացքում Բունդեսթիմի հաղթական գնդակը։ Ավելի պարզ մրցակցությունում Չեխիայի հավաքականը նվազագույն հաշվով առաջ անցավ Պորտուգալիայի նկատմամբ և հաստատեց իր դիրքերը մեկ քառորդ եզրափակչում։

Կիսաեզրափակիչ մրցաշարում հայտնվում են փլեյ-օֆի հաղթողները՝ Անգլիան, Ֆրանսիան, Չեխիան և Գերմանիան։ Առաջին հանդիպումը ընթանում է Ֆրանսիայի և Չեխիայի հավաքականների միջև։ Հիմնական ժամանակի ավարտին ցուցատախտակին զրոներ էին և այդ իսկ պատճառով խաղը տեղափոխվում է լրացուցիչ ժամանակ, որտեղ ևս արդյունք չի գրանցվում։ Նշանակված տասնմեկ մետրանոց հարվածաշարում երկու հավաքականները գրեթե հավասար կերպով իրացնում էին և միավոր բերում հավաքականին։ Յուրաքանչյուր հավաքական հաջող կերպով իրացնում է նախատեսված հինգ հարվածները, սակայն վեցերորդ հարվածը չեխ Կարել Ռադայի գոլից հետո ֆրանսիացի ֆուտբոլիստ Ռեյնլանդ Պեդրոսը տանուլ է տալիս իրեն վստահված գնդակը, իսկ Չեխիայի հավաքականի առաջատարներից Միրոսլավ Կադլեցը խփում է իր հավաքականի հաղթական գնդակը և ապահովում Չեխիայի հավաքականի տեղը եզրափակչում։ Փաստացիորեն Չեխիան առաջին անգամ կարևոր ֆուտբոլային առաջնության ընթացքում դառնում է չեմպիոնի կամ փոխչեմպիոնի թեկնածու։ Կիսաեզրափակչի հաջորդ հանդիպումը Անգլիայի և Գերմանիայի հավաքականների միջև էր։ Արդեն հանդիպման 3-րդ րոպեին առաջնության հայտնություն Ալան Շիրերը դառնում է գոլի հեղինակ, սակայն կարճ ժամանակ անց ռմբարկու Շտեֆան Կունցը հավասարեցնում է հաշիվը, իսկ ամբողջ երկրորդ խաղակեսի ընթացքում գոլեր չեն գրանցվում։ Տասնմեկ մետրանոց հարվածաշարով Անդրեաս Մյոլլերը խփում է թիմի հաղթական գնդակը և Գերմանիան դառնում է եզրափակչի հաջորդ թեկնածուն։

Եզրափակիչ 
1966 թվականի Եվրոպայի առաջնության եզրափակիչ հանդիպման օրը վճռվեց  հունիսի 30-ը։ Եզրափակիչ փուլ հասած երկու հավաքականները՝ Գերմանիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականը և Չեխիայի հավաքականը պետք է մրցեին Անգլիայի և Մեծ Բրիտանիայի մայրաքաղաք Լոնդոնի «Ուեմբլի» մարզադաշտում։ Նույն օրը հանդիպումից առաջ մարզադաշտում հավաքվեցին 73, 611 հանդիսականներ Եվրոպայի և աշխարհի տարբեր ծայրերից և մասնակից պետություններից (Գերմանիա և Չեխիա)։ Հանդիպման գլխավոր մրցավարը Պիերլուիջի Պայրետտոն էր Իտալիայից։ Եզրային մրցավարներ Դոնաթո Նիկոլետտին և Տուլլիո Մանֆրեդինին, ինչպես նաև չորրորդ պաշտոնյա Մարսելլո Նիցցին ևս ազգությամբ իտալացիներ էին։ Ժամը 19:00-ին մեկնարկեց հանդիպումը և կենտրոնից սկսեցին Չեխիայի հավաքականի ֆուտբոլիստները։ Առաջին խաղակեսին ոչ մի արտարոց դեպք չգրանցվեց։ Երկրորդ խաղակեսի մեկնարկից երկու րոպե անց գրանցվեց հանդիպման առաջին դեղին քարտը, որը ստացավ Չեխիայի հավաքականի ֆուտբոլիստ Միխալ Հորնյակը։

46-րդ րոպեին կատարվեց առաջին փոխարինումը ամբողջ հանդիպման ընթացքում. Դիտեր Այլտսը լքեց խաղադաշտը իր տեղը զիջելով Մարկո Բոդեին։ Ցուցատախտակի զրոները շարունակեցին պահպանվել մինչև հանդիպման 59-րդ րոպեն, երբ գերմանացի ֆուտբոլիստը մրցակցի կիսադաշտում խախտեց կանոնները։ Նշանակված տասնմեկ մետրանոց հարվածը հիանալի կերպով իրացրեց Պատրիկ Բերգերը՝ բացելով հանդիպման հաշիվը։ Հանդիպման ընթացքում գրանցվում են ևս երեք դեղին քարտեր՝ մեկ դեղին գերմանացիներին, իսկ մյուս երկուսը՝ չեխերին։ Չեխերի հաղթանակը շարունակեց պահպանվել մինչ 73-րդ րոպեն, երբ Օլիվեր Բիերհովը կարողացավ գրավել Պետր Կոուբայի պաշտպանած դարպասը։ Հանդիպման հիմնական ժամանակը ավարտվեց ոչ ոգի, սակայն Գերմանիայի տարածքային առավելությամբ։ Իտալացի մրցավարը ավելացրեց 5-րդ րոպե և ավելացված ժամանակի վերջին րոպեին Օլիվեր Բիերհովը կարողացավ երկրորդ անգամ գրավել դարպասը՝ ձևակերպելով դուբլ և «ոսկե գոլ»։ Միաժամանակ նրա խփած գոլը եզրափակեծ ֆուտբոլի Եվրոպայի 10-րդ առաջնությունը և իր հավաքականին բերեց հաղթանակ։ Հանդիպումը ավարտվեց Գերմանիայի հաղթանակով՝ 2-1 և Գերմանիան դարձավ Եվրոպայի չեմպիոնը 3-րդ անգամ։

Որակավորման փուլ 

1922 թվականի նոյեմբերի 30-ին Եվրոպայի Ֆուտբոլի Կոնֆեդերացիան՝ ՈւԵՖԱ-ն պաշտոնապես որոշել է ընդլայնել տասնվեց թիմերից բաղկացած մրցաշարի սահմանները՝ հաշվի առնելով հավաքականների ցուցանիշները, ինչպես նաև Խորհրդային Միության և Հարավսլավիայի մասնատումը առանձին պետությունների։

Ի վերջո 1994 թվականի ապրիլին եվրոպական 47 հավաքականները և Իսրայելի ֆուտբոլի ազգային հավաքականը սկսեցին մրցակցել Անգլիայում ընթացող առաջնության 15 տեղերի համար։ ՈւԵՖԱ-ի կողմից թիմերը բաժանվել էին վեց զամբյուղների։

Առաջին զամբյուղում ներգրավված էին Եվրոպայի հզորագույն հավաքականներ՝ բարձրագույն վարկանիշով (Դանիա, Իտալիա, Գերմանիա, Ֆրանսիա, Նիդերլանդներ, Ռուսաստան, Իռլանդիա, Շվեդիա)

ՈւԵՖԱ-ի դասակարգմամբ՝ Եվրո 1996-ի երկրորդ զամբյուղը զբաղեցրել էին արևմտաեվրոպական համեմատաբար հայտնի և առաջատար հավաքականները (Նորվեգիա, Հունաստան, Պորտուգալիա, Իսպանիա, Շվեյցարիա, Ուելս, Ռումինիա) և նորաստեղծ Ուկրաինայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականը։ Երրորդ զամբյուղի հավաքականները Եվրոպայում ունեին միջին կարգի համբավ և նշանակություն (Բուլղարիա, Բելգիա, Շոտլանդիա, Հյուսիսային Իռլանդիա, Լեհաստան, Հունգարիա, Չեխիա, Խորվաթիա), իսկ չորրորդ կարգի երկրները դրանք առանցիկ հավաքականներն էին (Ավստրիա, Իսրայել, Մակեդոնիայի ՆՀՀ, Ֆինլանդիա, Իսլանդիա, Վրաստան, Բելառուս, Լիտվա)։ Հինգերորդ և վեցերորդ զամբյուղի հավաքականները հիմնականում նոր կազմավորված կամ առաջին անգամ մասնակցող հավաքականներն էին (Լատվիա, Ալբանիա, Կիպրոս, Մալթա, Ֆարերյան կղզիներ, Էստոնիա, Սլովակիա, Լյուքսեմբուրգ, Լիխտենշտայն, Սլովենիա, Մոլդովա, Հայաստան, Ադրբեջան) ինչպես նաև Թուրքիան։

Որակավորման փուլի խաղարկությունը տեղի է ունեցել Մանչեստրում։ Վեց զամբյուղներում հանգրվանած քառասունյոթ հավաքականները բաժանվեցին ութ խմբերի միջև։ Որակավորման գործընթացը սկսվել է 1994 թվականի ապրիլին և ավարտվել 1995 թվականի նոյեմբերին։ Ութ թիմերի հաղթողները ինքնաբերաբար որակավորվել են։ Նրանց հետ որակավորվել են նաև վեց բարձրագույն տեղերը զբաղեցրած հավաքականները։ Առաջնության վերջին անդամը ընտրվել է 1995 թվականի դեկտեմբերի 13-ին՝ Լիվերպուլում կայացած Ֆուտբոլի եվրոպայի առաջնության փլեյ-օֆի ընթացքում, որտեղ մրցում էին 5-րդ և 6-րդ խմբերի երկրորդ տեղով անցած մասնակիցները՝ Նիդերլանդների ֆուտբոլի ազգային հավաքականը և Իռլանդիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականը։ Ի վերջո, բելառուսացի մրցավար Վադիմ Ժուկը ազդարարեց հանդիպման ավարտը՝ հօգուտ հոլանդացիների (2-0)։ Նիդերլանդների հավաքականի երկու գոլերն էլ հեղինակեց «Սև հովազը»՝ Պատրիկ Կլյուվերտը։ Նիդերլանդները հնարավորություն ստացավ մասնակցելու Ֆուտբոլի Եվրոպայի 10-րդ առաջնությանը։

Որակված հավաքականներ 
Որակավորվել են 16 հավաքականներ.

Անցկացման վայր 

1989 թվականի Հիլսբուրգի մարզադաշտում տեղի ունեցած աղետից ուշքի գալով, Մեծ Բրիտանիայի թագավորական սիրտը՝ Անգլիան, պաշտոնապես հայտարարեց, որ կարող է իր հարկի տակ ընդունել 1996 թվականի Ֆուտբոլի Եվրոպայի առաջնությունը։

Անգլիայի տեղական մարզադաշտերը առաջնությունը հյուրընկալելու համար ունեին մեծ ներուժ և դա պայմանավորված էր Անգլիայում ակումբային ֆուտբոլի կտրուկ զարգացմամբ։

Ընտրվեցին 8 մարզադաշտեր 8 քաղաքներում (Լոնդոն, Մանչեստր, Լիվերպուլ, Բիրմինգհեմ, Լիդս, Շեֆիլդ, Նյուքասլ ափոն Թայն, Նոթինգհեմ)։ Ամենամեծ մարզադաշտը մայրաքաղաք Լոնդոնի Ուեմբլի մարզադաշտն է։

Աղյուսակում ներկայացված են մրցույթը հյուրընկալող մարզադաշտերը և քաղաքները՝ աշխարհագրական կոորդինատներով։

Մրցույթի գնդակ 

Եվրո-1996-ի հանդիպումների գնդակ ընտրվեց Ադիդաս Քուեսթրան, որը երկու տարի առաջ նաև ծառայել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում ընթացող Ֆուտբոլի Աշխարհի Առաջնություն 1994-ի պաշտոնական գնդակ։

Դառնալով Եվրոպայի առաջնության պաշտոնական գնդակ, այն ենթարկվեց փոքր-ինչ վերամշակման։ Արդյունքում գնդակի վրա երևաց Եվրո-1996-ի լոգոն և այն դարձավ առաջին գունավոր գնդակը, որը օգտագործվել է խոշոր ֆուտբոլային մրցաշարերում։

Մրցավարական անձնակազմ

Խմբեր

Արդյունքներ

Խմբային փուլ 

Խմբային փուլում թիմերը բաժանվում են չորս խմբերի (Խմբերը համարակալվում են լատիներեն մեծատառ A-D տառերով)։

Յուրաքանչյուր խումբ բաղկացած է լինում չորս հավաքականներինց։ Ամեն խմբից երկու առաջատար հավաքականները դուրս են գալիս քառորդ եզրափակիչ, իսկ մյուս երկու ետնապահերը դուրս են մնում մրցույթից։

Առաջատարները ընտրվում են առավելագույն միավորներով։ Ամեն հաղթանակից հավաքականը ստանում է երեքական, ոչ ոքիից՝ մեկական, իսկ պարտությունից՝ զրոյական միավորներ։

Խումբ A

Խումբ B

Խումբ C

Խումբ D

Ամփոփում 

Մեծ Բրիտանիայի ամառային ժամանակով (UTC+1)

Քառորդ եզրափակիչներ

Կիսաեզրափակիչներ

Եզրափակիչ

Վիճակագրություն

Ռմբարկուներ 

Ֆուտբոլի Եվրոպայի 1996 թվականի առաջնության «Ոսկե խաղակոշիկ»-ը ստացել է Անգլիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի հարձակվող և «Նյուքասլ Յունայթեդ» ակումբի լեգենդ Ալան Շիրերը, ով ամբողջ առաջնության ընթացքում հեղինակել է 5 գոլ։

Ընդհանուր առմամաբ, «Եվրո-1996»-ի ընթացքում 48 տարբեր ֆուտբոլիստներ հեղինակել են 64 գոլեր։

Միակ ինքնագոլը գրանցել է Բուլղարիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի ֆուտբոլիստ Լյուբոսլավ Պենովը՝ ով Ֆրանսիայի դեմ խաղում գրավել է սեփական դարպասը։

5 գոլեր
 Ալան Շիրեր

3 գոլեր

 Խրիստո Ստոիչկով
 Դավոր Շուկեր

 Բրիան Լաուդրուպ
 Յուրգեն Կլինսման

2 գոլեր

 Տեդի Շերինգհեմ
 Օլիվեր Բիրհոֆ

 Մաթիաս Զամմեր
 Պիերլուիջի Կազիրագի

1 գոլ

 Զվոնիմիր Բոբան
 Գորան Վլաովիչ
 Ռադեկ Բեյբլ
 Պատրիկ Բերգեր
 Պավել Կուկա
 Պավել Նեդվեդ
 Կարել Պոբերսկի
 Վլադիմիր Շմիցեր
 Յան Սուխոպարեկ
 Ալլան Նիլսեն
 Պոլ Գասկոյն
 Լորան Բլան
 Յուրի Ջորկաեֆ

 Քրիստոֆ Դուգարի
 Պատրիս Լոկո
 Շտեֆան Կունց
 Անդրեաս Մյոլլեր
 Քրիստիան Ցիգե
 Էնրիկո Կիեզա
 Դենիս Բերգկամպ
 Յորդի Կրոյֆ
 Շտեֆան Կունց
 Ֆեռնանդու Կոուտու
 Դոմինգուշ
 Լուիշ Ֆիգու
 Ժուան Պինտու

 Ռիկարդու Սա Պինտու
 Ֆլորին Ռեդուչոյու
 Վլադիմիր Բեսչաստնի
 Ալեքսանդր Մոստովոյ
 Օմարի Թեթրաձե
 Իլյա Ցիմբալար
 Ալի ՄաքՔոիստ
 Ալֆոնսո Պերես
 Գիլյերմո Ամոր
 Խոսե Լուիս Կամիներո
 Խավիեր Մանխարին
 Կուբիլայ Թյուրկիլմազ

Ինքնագոլ
 Լյուբոսլավ Պենով (Ֆրանսիայի դեմ խաղում)

Մրցանակներ 
Մրցանակային կարգեր

Ոսկե խաղակոշիկ
Խմբային փուլում հեղինակելով չորս գնդակ, իսկ կիսաեզրափակչում Գերմանիայի դարպասը ուղարկելով ևս մեկը՝ Անգլիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի ֆուտբոլիստ Ալան Շիրերը ստացել է Եվրոպայի առաջնության «ոսկե խաղակոշիկը»։
 Ալան Շիրեր (5 գոլեր)

ՈւԵՖԱ-ի լավագույն խաղացող
 Մաթիաս Զամմեր

Մարքեթինգ

Կարգախոս և առաջնության երգեր 

Մրցույթի կարգախոսն է՝ «Ֆուտբոլը գալիս է տուն»։ Ֆուտբոլի Եվրոպայի 10-րդ առաջնության կարգախոսը ընտրվել է այսպես, քանի որ ֆուտբոլի հայրենիքը հանդիսանում է Միացյալ Թագավորությունը, մասնավորապես՝ Անգլիան, և հենց Անգլիայում էլ ներկայիս կանոններով առաջին անգամ խաղացել են ֆուտբոլ։

ՈւԵՖԱ-ի ազգությամբ շվեդ նախագահ Լեննարտ Յուհանսսոնը հայտնել է իր կարծիքը այն մասին, որ արդեն ժամանակն է, որ նման կարևոր ֆուտբոլային մրցաշարը անցկացվի հայրենի երկրում։

Կարգախոսի հետ միասին մրցույթի ոչ պաշտոնական խորհրդանիշ է հանդիսանում բրիտանական «The Lightning Seeds» ռոք-խմբի «Երեք առյուծներ» () երգը։ Այս երգը առաջնության ընթացքին զուգընթաց ընդհանուր առմամբ երկու շաբաթ դարձել է Միացյալ Թագավորության գլխավոր հիթը։

Այս երգը երգում էին անգլիացի երկրպագուները Անգլիայի հավաքականի բոլոր հանդիպումներում, իսկ առաջնության ավարտից հետո գերմանացի երկրպագուները վանկարգում էին ամբողջ Բեռլինում։ Նրա մասին նույնիսկ վկայակոչվում է Մեծ Բրիտանիայի ապագա վարչապետ Թոնի Բլեերը իր 1996 թվականի ելույթում՝ ուղղված լեյբորիստներին։

Չնայած երեք առյուծների մասին երգը դարձել է առաջնության գլխավոր խորհրդանիշը, սակայն Եվրոյի պաշտոնական խորհրդանշական երգը համարվում է «Մենք միասի՛ն ենք»-ը՝ «Simply Red»-ի կատարմամբ։ Այդ երգը հնչել է միայն առաջնության բացման արարողության ժամանակ։

Ապրանքանիշներ և թալիսման 
Բրիտանական թագավորական դրամահատարանը 1996 թվականի Եվրոպայի առաջնությունը Մեծ Բրիտանիայում հյուրընկալելուն ընդառաջ թողարկել է 2 £ արժողությամբ հուշադրամներ, ինչպես նաև 16 հավաքականները խորհրդանշող 16 փոքրիկ օղակներ։

Բացի սրանից, հատուկ մետաղադրամներ են թողարկվել նաև Մեծ Բրիտանիայի գաղութներ հանդիսացող Ջիբրալթարում և Մեն կղզում։

Ֆուտբոլի Եվրոպայի 1996 թվականի առաջնության թալիսմանը մշակվել է ՖԻՖԱ ԱԱ 1966-ի թալիսմանի օրինակով։ Այն իրենից ներկայացնում է Անգլիայի հավաքականի մարզաշապիկով առյուծ, որի աջ ձեռքի տակ գտնվում է մրցույթի պաշտոնական գնդակը։

Վեճեր

Ահաբեկչական հարձակում 

Ֆուտբոլի Եվրոպայի առաջնության խմբային փուլի «Գերմանիա-Ռուսաստան» հանդիպումից մեկ օր առաջ՝ հունվարի 15-ին, Անգլիայի Մանչեստր քաղաքում տեղի է ունենում ահաբեկչություն։ Մանչեստր քաղաքի կենտրոնում տեղի ունեցած պայթյունը խլում է 212 մարդու կյանք և հասցնում է մոտ £700 միլիոն արժեքի վնաս։

Պայթյունից չորս օր անց Իռլանդիայի Հանրապետությունը հայտարարություններ է տարածել, որ երկիրը իր վրա է վերցնում պայթյունի պատասխանատվությունը, սակայն ցավում է քաղաքացիական անձանց մահվան համար։

Մանչեստրի ռմբակոծումը առաջին և միակ ահաբեկչությունն է, որը տեղի է ունեցել Եվրոպայի առաջնության անցկացման ընթացքում։

Պայթյունի հաջորդ օրը տեղի ունեցած «Ռուսաստան-Գերմանիա» հանդիպումը եղել է խիստ վերահսկողության ներքո և բոլոր հանդիսականները հետախուզվել են։ Այդուհանդերձ՝ մարզադաշտում հանգրվանել էին 50,700 հանդիսականներ։

Արդյունքում՝ Ռուսաստանի հավաքականը պարտվեց Գերմանիային  3:0 հաշվով։

Խռովություններ Անգլիայում 
Կիսաեզրափակչում Անգլիայի հավաքականի Գերմանիայից կրած պարտությունից հետո Լոնդոնի Տրաֆալգարյան հրապարակում և շրջակա պողոտաներում խռովությունների ալիք է բռնկվում։

Լոնդոնի կենտրոնական փողոցները դառնում են անանցանելի։ Հետագայում խռովությունների ալիքը տարածվում է նաև Անգլիայի մյուս քաղաքներում։ Ցուցարարները վնասում են գերմանական մակնիշի մեքենաները և ոստիկանությունը ստիպված է լինում ցրել ֆուտբոլասերների ամբոխը։

Նույն օրը Լա Մանշի նեղուցի ափին տեղակայված Բրայթոն քաղաքում դանակահարվում է մի ռուս ուսանող՝ գերմաներեն խոսելու համար։ Չնայած այդ ազգայնամոլական պոռթկմանը՝ առաջնությունը ընթացել է խաղաղ միջավայրում, որը վերականգնել է Անգլիայի հեղինակությունը ֆուտբոլի ասպարեզում։

Տե՛ս նաև 
 Եվրոպայի առաջնության եզրափակիչ 1996
 Գերմանիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքական

Նշումներ

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Եվրո 1996-ը UEFA.com-ի կայքում

Ֆուտբոլի Եվրոպայի առաջնություններ
Ֆուտբոլի Եվրոպայի առաջնություն 1996
Անգլիայում անցկացված միջազգային ֆուտբոլային մրցություններ