Օլիվիե (աղցան)

Օլիվիե, Ռուսաստանում և նախկին ԽՍՀՄ երկրներում հայտնի աղցան, համարվում էր ավանդական տոնական և ամանորյա աղցան։ Անվանումն ստացել է ի պատիվ իր ստեղծողի` Լյուսիեն Օլիվիեի, որը 1860-ական թվականներին Մոսկվայի «Էրմիտաժ» ռեստորանի շեֆ-խոհարարն էր։ Արտասահմանում հայտնի է որպես «Ռուսական աղցան» (, , , , ): Ռուսաստանում Օլիվիեն անվանում են նաև «մսով աղցան» կամ «ձմեռային աղցան»։

Պատմություն 
Աղցանի ամենավաղ բաղադրատոմսը հրատարակվել է «Մեր սնունդը» («Наша пища») ամսագրի 1894 թվականի մարտի 31-ի թիվ 6 համարում։

Մի քանի տեղեկություների համաձայն աղցանի  սկզբնական բաղադրատոմսը հետևյալն էր` 2 շահպրակ, հորթի լեզու, մամլախավիար, 25 եփած խեցգետին, կես բանկա պիկուլի, կես բանկա սոի-կաբուլ, 2 թարմ վարունգ, կապարի թուփ, 5 ձու։

Սուսի համար` մայոնեզը պետք է պատրաստվեր ֆրանսիական քացախով 2 ձվից և զեյթունի ձեթով։

Սովետական Օլիվիե 

Սովետական շրջանում Օլիվիե աղցանի բաղադրատոմսը փոխվեց, բաղադրիչներից ոմանք փոխարինվեցին  ավելի էժան և մատչելի այլ բաղադրիչներով։ Սովետական դասական Օլիվիեն կազմված էր 6 կամ 8 բաղադրիչներից.
 եփած կարտոֆիլ;
 եփած գազար;
 եփած երշիկ կամ միս;
 եփած ձու;
 թթու կամ մարինացված վարունգ;
 պահածոյացված կանաչ ոլոռ;
 մայոնեզ կամ թթվասեր;
 սամիթ։

Ամենը, բացի ոլոռից, կտրտել խորանարդաձև, խառնել և ծածկել մայոնեզով կամ թթվասերով։

Պատրաստման հեշտության ու մատչելիության շնորհիվ  աղցանը սովետական տարիներին ճանաչված էր։ Այն Նոր տարվա սեղանի պարտադիր բաղադրիչներից էր։ Կար նաև այլ տարբերակ հավի մսով, որն անվանում էին «Մայրաքաղաքային աղցան»։

Հետաքրքիր փաստեր 
 Ամենամեծ Օլիվիե աղցանը` քաշով 1841 կգ, պատրաստվել է 2012 թվականին Օրենբուրգում։ Նրա պատրաստման համար անհրաժեշտ է եղել 220 կգ կարտոֆիլ, 40 կգ սոխ, 80 կգ գազար, 20 կգ կանաչի, 500 կգ երշիկ, 170 կգ թթու վարունգ, 260 լ մայոնեզ, 5040 ձու և 136 կգ կանաչ ոլոռ։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Анна Кушкова. В центре стола: зенит и закат салата «Оливье»
 Расследования С. Оливьюшкина: «Дело о тайне салата оливье». 
 Самый большой в мире салат оливье 

Ռուսական խոհանոց
Աղցաններ