Սոցիոֆոբիա

Սոցիոֆոբիա (` ընդհանուր և ՝ վախ), մշտական, իռացիոնալ հիվանդություն ինչ-որ հասարակական գործողություններ ծավալելուց (օրինակ՝ հանրային ելույթներից) կամ գործողություններից, որոնք ուղեկցվում են այլ մարդկանց տածած ուշադրությամբ։

Ներածություն 
Նմանատիպ վախերը կարող են առաջանալ մտացածին կամ իրական հետապնդման զգացողությունից։ Սոցիոֆոբ մարդիկ կարող են գիտակցել, որ հասարակական շփումից իրենց վախերը ավելորդ կամ առանց պատճառի են, ավելին, դրանց հաղթահարելը դրանից չի դառնում ավելի հեշտ։ Որոշ մարդիկ, ովքեր տառապում են սոցիոֆոբիայով, վախենում են հասարակական իրավիճակներից, որոնցում նրանք պետք է դրսևորեն իրենց լավագույն կերպով։

Սոցիոֆոբիան դեպքերի մեծամասնության ժամանակ սկսում է դրսևորվել վաղ տարիքում։ Այս հիվանդությամբ տառապողների 50%-ը հայտնաբերել են այս հիվանդության ախտանիշները մինչև 11 տարեկան դառնալը, իսկ 80%-ը՝ մինչև 20 տարեկան դառնալը։ Ինչքան վաղ է հիվանդությունը սկսում դրսևորվել, այդքան ավելի մեծ է հավանականությունը, որ կդրսևորվեն նաև ուղեկցող խանգարումեր, ինչպիսիք են դեպրեսիան կամ թմրանյութերի օգտագործումը։ Սոցիոֆոբիայի հոգեբանական ախտանիշներին սովորաբար ավելանում են ֆիզիոլոգիականները, ինչպիսիք են մաշկի կարմրածությունը, հիպերհիդրոզը, սրտի աշխատանքի արագացումը, դողէրոցքը, սրտխառնոցը։ Կարող են լինել նաև ստուպոր և արագ խոսք։ Խորը սթրեսի ժամանակ հնարավոր է նաև խուճապ։ Հիվանդության վաղաժամ հայտնաբերումը սովորաբար օգնում է քչացնել ախտանիշնորը և խուսափել հավելյալ խանգարումներից, ինչպիսին է դեպրեսիան։ Սոցիոֆոբիան երբեմն անվանում են «բաց թողած հնարավորությունների հիվանդություն»։

Բուժում 
Բուժման արդյունավետ տարբերակ է վարքագծի ճանաչողական բուժումը։ Դեղամիջոցներ կարող են օգտագործվել հիվանդի՝ այդ բուժումներից կատեգորիկ կերպով հրաժարվելու դեպքում, սակայն դրանց արդյունավետությունը սահմանափակ է և ուղղված է հիմնականում ախտանիշների՝ սթրեսի և խուճապի վերացմանը։ Վերջին տարիներին մեծացել է հետաքրքրությունը սոցիոֆոբիայի նկատմամբ, ինչպես նաև առաջարկվել են բուժման մի շարք դեղամիջոցային մեթոդներ։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Սոցիոֆոբիայի ինստիտուտ, ԱՄՆ 
 Սոցիոֆոբիայի հաղթահարման ճանապարհը 

Ֆոբիաներ