Ստեղծագործական ճգնաժամն ինքնուրույն հաղթահարելու անհաջող փորձ

Ստեղծագործական ճգնաժամն ինքնուրույն հաղթահարելու անհաջող փորձ (), հոգեբան Դենիս Ափերի հումորային գիտական աշխատանքը ստեղծագործական ճգնաժամի մասին։ Բացի ամսագրի ձևավորումից պարունակում է միայն անվանումը և հումորային ծանոթագրություններ։ Տպագրվել է 1974 թվականին գրախոսվող «Journal of Applied Behavior Analysis» գիտական ամսագրում և համարվում է ամենակարճ գիտական հոդվածը և գիտական հումորի դասական նմուշ։ Մտել է հոգեբան-բիհեյվորիստների գիտական ֆոլկլոր և քաղվածվել է 10 անգամից ավել, այդ թվում՝ միանգամայն լուրջ աշխատանքներում՝ նվիրված տեքստեր գրելու վախը թեթևացնելու համար կոգնիտիվ-վարքային թերապիայի կիրառմանը կամ օրինակ ViennaRNA Package 2.0 կենսաինֆորմատիկայի ծրագրերի փաթեթի նկարագրության մեջ Ափերի հոդվածին հղում է կատարված միայն այն խոստովանությունից հետո, որ փաթեթը երկար ժամանակ պատշաճ կերպով չի նկարագրվել։

Ըստ Ափերի՝ այդ հոդվածը գրելու միտքը նրա մոտ ծագեց միայն որպես կատակ «Journal of Applied Behavior Analysis» խմբագրության համար, որը համարվում է ամենախիստ գիտական և լուրջ ամսագրերից մեկը հոգեբանության ոլորտում, որտեղ դժվար է հրատարակվելը․ անցյալում այն 2 անգամ մերժել էր Ափերի աշխատանքները։ Ուղարկված փաթեթը ներառում էր նամակ և հոդված, որը բաղկացած էր վերնագրից, հեղինակի անունից և 8 մաքուր թերթից։ Ստանալով տպագրման ենթակա հոդվածի ստանդարտ նամակը՝ Դենիսը զարմացավ, որ խմբագրությունը հումորի զգացում ունի։ Հեղինակին հոդվածի հետ ուղարկվեց նաև գրախոսողի արձագանքը։

Հոդվածի հումորի յուրօրինակ առանձնահատկությունը նաև այն է, որ այն իրենից ներկայացնում է «բացասական արդյունքի» հրատարակման հազվագյուտ դեպք․ ինչպես գիտակցվել է միայն 20-րդ դարի կեսերից՝ միայն այնպիսի աշխատանքների հրատարակման տենդենցը, որոնք դրական արձագանքներ ունեն, գիտական գրականության մեջ հանգեցնում է աղճատման։ Ինչպես գրում է Ափերն իր հուշերում՝ հոդվածը տպագրվելուց հետո 30 տարիների ընթացքում նա իր գործընկերներից հոդվածը վերատպելու հարյուրավոր խնդրանքներ է ստացել։ Հոդվածը հումորային «գիտական բանավեճերի» առիթ է հանդիսացել․ երևան են եկել մի քանի նմանօրինակ տպագրված հումորային գիտական աշխատանքներ, որոնք կրկնում էին (անհաջողության տարբեր աստիճաններով) և ընդարձակում հեղինակի ուսումնասիրությունները մինչև մուլտիկենտրոնական միջմշակութային, ինչպես նաև խնդրի այլ կողմերն ուսումնասիրող, ինչպիսիք են՝
 խնդրի՝ գրական ակնարկը կազմող
 նմանօրինակ արդյունքով ստեղծագործական ճգնաժամը հաղթահարելու խմբակային մեթոդներն ուսումնասիրող
 ինչպես նաև հրատարակված արդյունքների մետավերլուծությունը կատարող։

Ավելի լուրջ ընդհանուր և գիտական գրական վարպետություն ուսուցանող գրքերում այս հոդվածը դիտվում է որպես ստեղծագործական ճգնաժամի խորհրդանիշ, որը ներկայացվում է դատարկ էջի տեսքով, ինչպես նաև դիտվում է որպես տեքստի հակիրճության պարադոքսային նմուշ, որին անհրաժեշտ է ձգտել։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն

Արտաքին հղումներ 
 

Գիտական հումոր
Հոգեբանական գրականություն