Սոնա Վան

Սոնա Վան (Սոնա Անուշավանի Տեր-Հովհաննիսյան, ), հայ բանաստեղծուհի, հրապարակախոս, բժիշկ։

Կենսագրություն 
1975 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտը։ 1978 թվականից ապրում է Կալիֆորնիայում։ Ամերիկյան համալսարանում ստացել է կլինիկական և հոգևոր-հոգեբանական մագիստրոսի կոչում։ Հեղինակ է քնարախոհական բանաստեղծությունների ժողովածուների («Լույսի ծվեններ», 1996, «Ես անուն չունեմ», 2003, «Ես ձայն եմ լսում», 2006, «Չառա անունով թռչունը», 2011)։ Արժանացել է ՀՀ մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալի, ինչպես նաև հեղինակ է բանաստեղծական 5 ժողովածուների, թարգմանվել է ավելի քան տասը լեզուներով (անգլերեն, ֆրանսերեն, ռուսերեն, գերմաներեն, պարսկերեն, թուրքերեն, հունարեն, ուկրաիներեն  , վրացերեն,  արաբերեն, լեհերեն ),  տասնհինգը՝ առանձին գրքերով։

1996-1997 թվականներին եղել է «Եղիցի լույս» (Լոս Անջելես) գրական, մշակութային ամսագրի հրատարակիչ-խմբագիր։

2006 թվականից «Նարցիս» գրական-գեղարվեստական, մշակութային հանդեսի հիմնադիրն է, գլխավոր խմբագիրը, հովանավորը, իսկ 2013 թվականից՝ նաև գլխավոր խմբագիրը։

Արժանացել է ՀՀ մշակույթի նախարարության Ոսկե մեդալի, ՀՀ սփյուռքի նախարարության ոսկե մեդալի, «Ոսկե ծիրան» կինոփառատոնի հուշամեդալի, արժանացել է Կալիֆոռնիայի Առևտրի պալատի կողմից սահմանված «Կինը գրականության մեջ -2013» մրցանակին, Սանկտ Պետերբուրգի հոգևոր-մշակութային կազմակերպության հուշամեդալի և հայրենական ու ամերիկյան գրական- մշակութային այլ մրցանակների, պարգևների, դիպլոմների։

2013-ին Սոնա Վանը հայապահպանության գործում ներդրած ավանդի համար պարգևատրվել է ՀՀ ''«Մովսես Խորենացի»'' մեդալով։

Մրցանակներ 
Բանաստեղծուհի, հասարակական գործիչ Սոնա Վանը Չինաստանում արժանացել է պոեզիայի միջազգային բարձրագույն մրցանակի։ Չինաստանի արվեստի և մշակույթի ամենամյա փառատոնի շրջանակում տեղի է ունեցել նրա «Լիբրետո անապատի համար» գրքի չինարեն թարգմանության շնորհանդեսը, որից հետո հանձնվել է մրցանակը։ Հանդիսավոր արարողությունը տեղի է ունեցել հոկտեմբերի 8-ին` Չինաստանի Լու Չժոու քաղաքում։ Սոնա Վանը հայտնել է, որ սա Չինաստանում պոեզիայի միջազգային բարձրագույն մրցանակն է` 1573 International Poetry Award: «Ինչ խոսք` որպես փոքր երկրի ներկայացուցիչ, հպարտություն է 1.5 միլիարդանոց կայսրությունից նման մրցանակ ստանալ»,-ասել է Սոնա Վանը։

Լեհաստանում տպագրված, Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցին նվիրված «Լիբրետո անապատի համար» գրքի` բարձր մակարդակով անցկացված շնորհանդեսում տիրող էներգետիկ մթնոլորտը, հետաքրքրաշարժ մի շարք գործոնների համակցությամբ, հայոց դարավոր կենսագրության ֆենոմեններից մեկի արտապատկերումն է։

Սոնա Վանի բանաստեղծական ժողովածուի լեհերեն տարբերակը, Նաիրա Մախչանյանի թարգմանությամբ, լույս է տեսել Լեհաստանի Բիդգոշչ քաղաքում։ Այստեղ 2018 թվականի հոկտեմբերի 19-ին կայացած գինեձոն-շնորհանդեսի ժամանակ Սոնա Վանին միանգամից շնորհվել է հեղինակավոր 2 բարձր պարգև` Եվրամիության ՀՈՄԵՐ մեդալ և Քլեմենս Յանիցկու անվան ՅԱՆԻՑԻՈՒՍ միջազգային գրական մրցանակ։

ՉԻՆԱՍՏԱՆ. 1573 Պոեզիայի միջազգային մրցանակ 2019 թ Ցիգուն քաղաքի «Պատվավոր քաղաքացի» պատվոգիր 2018 թ

ԵՎՐՈՊԱ Կորկիրա Մելաինա գրական մեդալ Lanicius Klement Janiki միջազգային մրցանակ Մարիա Կոնոպնիչկայի միջազգային մրցանակ «ՀՈՄԵՐ» պոեզիայի եվրոպական շքանշան - Բրյուսել Ֆենիկս պոեզիայի միջազգային մրցանակ Պետեր Կանավելիչ – Բանաստեղծների միջազգային մրցանակ «Դոնատ»-2021 Պոեզիայի միջազգային մրցանակ Սանկտ Պետերբուրգի հոգևոր-մշակութային կազմակերպության ճանաչման մեդալ (2014)

2022 թվականի նոյեմբերի 4-ից 13-ը Չիլիում «Tras las Huellas del Poeta» պոեզիայի XVI փառատոնի միջոցառումներին մասնակցում էին 12 ազգությունների բանաստեղծներ Աֆրիկայից, Ամերիկայից, Ասիայից և Եվրոպայից։

Աշխարհահռչակ փառատոնը տեղի է ունեցել մայրաքաղաք Սանտյագոյում․ Բոլենարի հանրակրթական դպրոցին նվիրված տեսանյութերից մեկն է՝ հայ բանաստեղծուհի Սոնա Վանի ներկայացմամբ, ով իր ժամանակն ու պոեզիան նվիրում է իր կողմից ցեղասպանությունը դատապարտելուն։ Ցեղասպանության թեմայով դասախոսությունը հնչեց նաև Սանտյագոյի կենտրոնական համալսարանում (Universidad Central de Santiago), որին անձամբ և առցանց ականջալուր եղան համալսարանի բոլոր ուսանողները։ Սոնա Վանին շնորհվեց պատվոգիր իր բացառիկ մասնակցության համար։

 2022 թ․ Ամերիկյան «..Who is Who» երևելի կազմակերպության կողմից հատուկ պատվոգիր մասնագիտական բարձր ձեռքբերումների և հասարակական առաջընթացին նպաստելու համար
 Հայ-ամերիկյան առևտրի պալատ-ի կողմից, Woman in Literature Woman in Excellence Pan Armenia հեռուստաընկերության կողմից արժանացել է Woman Influence մրցանակի 
 YALE Poetry Club – Ճանաչում Միջմշակութային հաղորդակցության ոսկե մեդալ 
 Հատուկ ճանաչման մրցանակ Գլենդելի քաղաքապետարանից, սենատոր Ադամ Շիֆը, ժողովի անդամ Անտոնի Պորտանտինոն
 2023 թվին Marquis Who's Who-ից «HUMANITARIAN AWARD» մրցանակ

Գրքեր 
 ,Փշրանքներ, 1996 թ.
 Ես անուն չունեմ, 2003 թ.
 Ես ձայն եմ լսում 2006 թ.
 Сона Ван Вибране. 2009р.
 Չառա անունով թռչունը, 2011 թ.
 Չընդհատված Շահրեզադե, 2015 թ.
 Լիբրետո անապատի համար, 2015 թ. (թարգմանվել է նաև արաբերեն, պարսկերեն, թուրքերեն լեզուներով)
 Параллельные бессонницы, 2010г.
 Театр одной птицы, 2015г.
 Libretto for the desert, 2015
 Лібретто для пустелі. 2016 .Հայրս ասում էր 2018

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Սոնա Վանի պաշտոնական վեբ-կայքը (անգլերեն) http://sonavan.com/
Սոնա Վանի պաշտոնական վեբ-կայքը  http://www.sonavan.org/ 
 Սոնա Վանի բանաստեղծությունները gisher.org կայքում

Հայ բանաստեղծներ
Երևան քաղաքում ծնվածներ
1952 ծնունդներ
Փետրվարի 8 ծնունդներ
Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Երևանի պետական բժշկական համալսարանի շրջանավարտներ
Մովսես Խորենացու մեդալակիրներ
Հայ բանաստեղծուհիներ
Հայ բժիշկներ
Հայ հրապարակախոսներ
Բանաստեղծներ այբբենական կարգով