Էշմոլի թանգարան

Էշմոլի թանգարան (, Արվեստի և հնագիտության Էշմոլի թանգարան), աշխարհի առաջին համալսարանական թանգարանը։ Ստեղծվել է Օքսֆորդի համալսարանում։ Թանգարանի առաջին շենքը կառուցվել է 1678-1683 թվականներին 1677 թվականին Էլիաս Էշմոլի կողմից Օքսֆորդի համալսարանին հանձնած հազվագյուտ և անտիկվար իրերը տեղավորելու համար։ Թանգարանը վերաբացվել է 2009 թվականին մեծ վերափոխումներից հետո։ 2001 նոյեմբերին բացվել են նոր պատկերասրահներ, որոնք ներկայացնում են Եգիպտոսի և Նուբիայի արժեքները։

Պատմություն 
Թանգարանը ներառում է Էլիաս Էշմոլի հավաքածուն՝ ներառյալ առարկաներ, որոնք նա ձեռք է բերել այգեպաններից, ճանապարհորդներից, հավաքորդ Ջոն Տրադեսկանտ ավագի և նրա որդու հավաքածուից։ Էշմորի հավաքածուն ներառում էր անտիկ մետաղադրամներ, գրքեր, փորագրանկարներ, երկրաբանական նմուշներ, կենդանաբանական նմուշներ, որոնցից մեկը վերջին մավրիկյան դրոնտն էր, որ տեսել են Եվրոպայում։ Սակայն 1755 թվականին թիթեռները վնասել են լցոնված մավրիկյան դրոնտին և այն վնասվել է, պահպանվել են միայն գլուխն ու ճանկերից մեկը։

Թանգարանը բացվել է 1683 թվականի մայիսի 24-ին բնագետ Ռոբերտ Պլոտի հետ համատեղ և վերջինս էլ դարձել է թանգարանի առաջին պահապանը։ Թանգարանի առաջին շենքը, որ հայտնի էր որպես Հին Էշմոլյան, վերագրում են Քրիստոֆեր Ռենին կամ Թոմաս Վուդին։

Տարբեր նմուշներ թանգարան տեղափոխելուց հետո Բրաուդ փողոցում գտնվող «Հին Էշմոլյանը» օգտագործվում է որպես Օքֆորդի անգլերենի բառարանի գրասենյակային տարածք։ 1924 թվականից շենքը դառնում է Օքֆորդի գիտության պատմության թանգարանը, որտեղ ներկայացված ցուցահանդեսում ներառված են գիտական այն գործիքները, որոնք Օքֆորդի համալսարանին է հանձնել Լուիս Էվանսը (1853-1930), որոնց մեջ է գտնվում նաև աստրոլաբների աշխարհի ամենամեծ հավաքածուն։

Թանգարանի ներկայիս շինությունը 1841-1845 թվականների կառույց է, որը դասական ոճով նախագծել է Չարլզ Կոկորելը, գտնվումէ Բյումոնտ փողոցում։ Շենքի մասնաշենքերից մեկում է գտնվում Թեյլոր ինստիտուտը, Օքֆորդի համալսարանի ժամանակակից լեզուների ֆակուլտետը՝ Բյումոնտ և Սուրբ Գիլեսի փողոցների անկյունում։ Այս մասնաշենքը նախագծվել է 1845-1848 թվականների, հունական ոճով կրկին Չարլզ Կոկերիլի կողմից։

Հիմնական թանգարանը ներառում է երկրագիտական նմուշների և կերպարվեստի մեծ հավաքածու։ Այստեղ է գտնվում պրեռաֆայելիտների ստեղծագործություններից, մայոլիկա խեցեղեն և անգլիական արծաթ։ Հնագիտության բաժինը ներառում է Արթուր Էվանսի ժառանգությունը և ունի հին հունական և մինոյական քաղաքակրթություն խեցեգործություն։ Այն բաժնում է գտնվում նաև Հին Եգիպտոսի և Սուդանի անտիկ հավաքածուն։ Եգիպտագիտության առաջընթացի համար թանգարանում հյուրընկալվում է նաև Գրիֆիտ ինստիտուտը։ Չարլզ Բուլեր Հեբերդենը 1000 ֆունտ ստերլինգ է թողել համալսարանին, որը օգտագործվել է թանգարանում մետաղադրամների սենյակ ստեղծու համար։

2012 թվականին Էնդրյու Ու. Մելոն հիմնադրամը Էշմոլի թանգարանին նվիրաբերեց 1.1 միլիոն դոլար Էշմոլի թանգարանի համալսարանական ներգրավման ծրագրի իրականացման համար։ Ծրագրի շրջանակներում աշխատում են երեք համադրող և մեկ տնօրեն թանգարանի հավաքածուի զարգացման ուսուցման և հետազոտության իրականացման համար։

Թանգարանում կազմակերպվել և շարունակում են կազմակերպել տարբեր ցուցահանդեսներ։

Գողություն 

1999 թվականի դեկտեմբերի 31-ին հազարմյակի միջոցառումների հրավառության ժամանակ, գողերին հաջողվել էր օգտագործելով հարևան կից շինության լաստակը կտուրից սողոսկել Էշմորի թանգարան և առևանգել Պոլ Սեզանի Auvers-sur-Oise գեղանկարը, որի արժողությունը կազմում է 3 միլիոն դոլար։ Գեղանկարը համարվում է կարևոր աշխատանք, որտեղ արտացոլված է Սեզանի վաղ շրջանից մինչև հասուն շրջանի գեղանկարչությունը։ Քանի որ գողերն անտեսել էին նույն սենյակում գտնվող այլ արժեքավոր աշխատանքներ, գեղանկարը չհայտնվեց վաճառքում, ենթադրվում է, որ գողությունը եղել է պատվիրված։

Պահապաններ և տնօրեններ 

1973 թվականից ի վեր պահապանի պաշտոնը փոխարինվեց տնօրենի պաշտոնով։

Հավաքածուների պատկերասրահ

Տես նաև 
 Էլիաս Էշմոլ

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 
 Sackler Library
 The Griffith Institute 
 Virtual Tour of the Ashmolean Museum, photography from 2003 
 Powhatan's Mantle—pictures, description & history
 

Մեծ Բրիտանիայի թանգարաններ
Հին Հունաստանի թանգարաններ
1683 հիմնադրված թանգարաններ