Յոդի պենտօքսիդ

Յոդի պենտօքսիդը քիմիական միացություն է՝ I2O5 քիմիական բանաձևով. Այս յոդի օքսիդը յոդական թթվի անհիդրիդն է, և յոդի միակ կայուն օքսիդն է։ Ստացվում է յոդական թթվի դեհիդրատացումից՝ 200 °C ջերմաստիճանում՝ չոր օդի հոսքի պայմաններում։

2HIO3 → I2O5 + H2O

Կառուցվածք 
I2O5 ունի անկյունաձև կառուցվածք՝ 139.2° I-O-I ֆրագմենտով։ Մոլեկուլը չունի սիմետրիայի հարթություն հետևաբար նրա սիմետրիա էլեմենտը C2v չէ։ Ծայրային I-O կապերի երկարությունը 1.80 Å է և կամրջային I-O կապերի երկարությունը՝ 1.95 Å.

Ստացում 
 Քլորի (VII) օքսիդով յոդի օքսիդացմամբ։

 Յոդական թթվի դեհիդրատացմամբ։

 Յոդի (V) ֆտորիդի և սիլիցիումի (IV) օքսիդի փոխազդեցությամբ։

Ֆիզիկական հատկություններ 

Յոդի պենտօքսիդը առաջացնում է անգույն (սպիտակ) բյուրեղներ, որոնք լույսի տակ քայքայման հետևանքով մգանում են։

Լավ լուծվում է ջրում և հեղուկ ֆտորաջրածնում, քիչ լուծելի է էթանոլում և գործնականում անլուծելի է բացարձակ էթանոլում, դիէթիլ եթերում, ծծմբածխածնում, քլորոֆորմում։

Քիմիական հատկություններ 

 Լույսի տակ քայքայվում է՝

 Փոխազդում է ջրի հետ՝

 փոխազդում է անջուր ծծմբական թթվի հետ։

 Ալկալիների հետ առաջացնում է յոդատներ։

 Հեղուկ ֆտորաջրածնում հնարավոր է փոխազդեցությունը ֆտորի հետ։

 Հանդիսանում է ուժեղ օքսիդիչ։
Ածխածնի մոնօքսիդի հետ ռեակցիան կարող է օգտագործվել գազային նմուշներում CO պարունակության հետազոտման համար։

Գրականություն

Ծանոթագրություններ 

Յոդի օքսիդներ