Բևեռային կլիմա

Բևեռային կլիմա, տարածված է Երկրի բևեռային շրջաններում, բնորոշվում է օդի բացասական ջերմաստիճաններով ամբողջ տարվա ընթացքում և սակավաթիվ տեղումներով (տարեկան 100-200 մմ)։ Տարածված է Արկտիկայում՝ Հյուսիսային Սառուցյալ օվկիանոսի շրջանում և Անտարկտիկայում։ Առավել մեղմ է Արկտիկայի ատլանտյան հատվածում, առավել խիստ սառնամանիքայինը՝ Արևելյան Անտարկտիդայի սարահարթում։ Կյոպենի կլիմայական դասակարգման մեջ բևեռային կլիմային են դասվում ոչ միայն սառցային կլիմայի գոտիները, այլ նաև տունդրայի տարածման կլիմայական գոտիները։

Արկտիկական կլիմա 
Այդ շրջաններում նվազագույն ջերմաստիճանը Վրանգելի կղզում երբեմն իջնում է -57,7 °C-ից, Թայմիր թերակղզում՝ մինչև -62 °C, Յամալում (Ակսարկա)՝ մինչև -67 °C, Շպիցբերգենում ՝ մինչև -46,3 °C: Փետրվարի միջին ջերմաստիճանը Չելյուսկին հրվանդանում կազմում է -28,2 °C, հուլիսին՝ +1,4 °C, տարեկան միջին ջերմաստիճանը կազմում է -14,5 °C, նվազագույնը՝ -48,8 °C, Հյուսիսային բևեռում փետրվարի միջին ջերմաստիճանը կազմում է -43 °C: Գոլոմյաննի կղզում մայիսի միջին ջերմաստիճանը կազմում է -9,6 °C, հունիսին՝ -1,5 °C, հուլիսին՝ +0,6 °C, օգոստոսին՝ 0 °C, սեպտեմբերին՝ -3,5 °C: Խեյսա կղզում, որտեղ գտնվում է Կրենկելի անվան աստղադիտարանը, և Գուկերի կղզում հուլիսի միջին ջերմաստիճանը կազմում է +0,7 °C: Աշխարհի ամենահյուսիսային մետեոկայանում՝ Կրենկելի անվան աստղադիտարանում, ջերմաստիճանի բացարձակ նվազագույնը կազմում է -44,4 °C, բացարձակ առավելագույնը՝ +10,3 °C: Վիզե կղզում մայիսի միջին ջերմաստիճանը կազմում է -9,2 °C, հունիսին՝ -1,6 °C, հուլիսին՝ +0,5 °C, օգոստոսին՝ +0,1 °C, սեպտեմբերին՝ -2,8 °C: Ապրիլից և մայիսից մինչև սեպտեմբեր արկտիկական տարածաշրջանները հաճախ համարվում են Հյուսիսային կիսագնդի ամենացուրտ վայրերը։

Արկտիկայում հսկայական տարածքներ ծածկված են սառցադաշտերի հաստ շերտով, դրանց մակերեսը ավելի քան 2 մլն կմ² է։ Բևեռային շրջանից դուրս գտնվող ջրային տարածությունը, որը ամբողջ տարվա ընթացքում պատված է սառույցով, ձմռանը կազմում է 11 մլն կմ² և ամռանը՝ մոտ 8 մլն կմ²։ Մեկամյա սառցադաշտերի հաստությունը մոտ 1-2 մ է, իսկ բազմամյա սառցադաշտերինը՝ 3-4 մ։ Սառցաբեկորների բարձրությունը կազմում է 3-5 մ, երբեմն հասնում է 10-15 մ։ Բևեռային ցերեկը և գիշերը պայմանավորում են արեգակնային ջերմության չափազանց անհավասար բաշխումն ամբողջ տարվա ընթացքում։ Ճառագայթային հավասարակշռությունն Արկտիկայի հարավային շրջաններում դրական է, կազմում է 420-630 ՄՋ/(մ² տարվա ընթացքում) [10-15 կկալ/(սմ² տարվա ընթացքում)], փաստորեն 2-3 անգամ ավելի քիչ է, քան միջին լայնություններում, իսկ Արկտիկական ավազանում, որպես կանոն, բացասական է՝ 85-125 ՄՋ/(մ² տարվա ընթացքում) կամ 2-3 կկալ/(սմ² տարվա ընթացքում)։ Ջերմության կորուստը փոխհատուցվում է ջրային և օդային տաք զանգվածների ներհոսքով։

Տես նաև 
Հյուսիսային բևեռային շրջան

Ծանոթագրություններ 

Կլիմա