Վլադիմիրկա (նկար)

Վլադիմիրկա (), ռուս նկարիչ Իսահակ Լևիտանի (, 1860-1900) բնանկարը՝ ստեղծված 1892 թվականին։ Նկարն ընդգրկված է Տրետյակովյան պատկերասրահի հավաքածուում։ Նկարի չափերը՝ 79×123 սմ։

Պատմություն և նկարագրություն 
Վլադիմիրկա խոսակցական լեզվում կոչում են Վլադիմիրյան ճանապարհը՝ Մոսկվայից դեպի արևելք՝ Վլադիմիր քաղաքի ուղղությամբ ձգվող բնահողային ճամփան։ Այն հայտնի էր նրանով, որ 18-րդ դարում այդ ճանապարհով էին Սիբիր ուղարկում տաժանակրության դատապարտված կալանավորներին, որոնք գնում էին ոտքով։ 19-րդ դարի վերջին, երբ ստեղծվել է Իսահակ Լևիտանի կտավը, կալանավորներին Սիբիր էին տանում արդեն գնացքով։

1892 թվականին իր հրեական ծագման պատճառով Իսահակ Լևիտանը վտարվում է Մոսկվայից և որոշ ժամանակ բնակվում է գյուղում, որ տեղակայված էր Վլադիմիրյան ճանապարհից ոչ հեռու։ Այն մասին, թե ինչպես է ծնվել «Վլադիմիրկա» կտավի ստեղծման գաղափարը, պատմում է նկարչուհի Սոֆյա Կուվշիննիկովան, ով այդ ժամանակ ուղեկցում էր Լևիտանին։ Մի անգամ որսից վերադառնալիս նրանք դուրս են գալիս հին ճանապարհի մոտ, և Լևիտանը հիշում է, որ դա Վլադիմիրկան է։ Նա անմիջապես հիշում է շղթայակապ կալանավորներ, որոնք այդ ճանապարհով ոտքով գնում են Սիբիր։ Հաջորդ օրը Լևիտանը վերադառնում է այդ ճանապարհի մոտ ու սկսում նկարել այն։ Աշխատանքն ավարտվում է մի քանի կատարահերթի ընթացքում։

Ճանապարհի ամայությունը, նրա վրա կախված ամպակույտերը, օտարուհու միայնակ կերպարն ստեղծում են անհանգիստ ու ճնշող տրամադրություն և հիշեցնում են այստեղով անցած հազարավոր կալանավորների մասին։ Եվ միայն հորիզոնի մոտ շողացող արևի լույսն ու հեռվում երևացող վանքն են արտացոլում հույսի շող։

Արձագանքներ 
Ռուս արվեստագետ Ալեքսեյ Ֆյոդորով-Դավիդովն Իսահակ Լևիտանի արվեստին նվիրված իր հոդվածում գրում է.
«Վլադիմիրկան» բնանկարի միջոցով սոցիալական գաղափարի արտահայտման հիանալի և գուցե միակ՝ այդքան վառ օրինակն է ռուսական գեղանկարչության մեջ։ Այդպիսի գեղանկարը կարող էր ստեղծվել միայն Ռուսաստանի ճակատագրի մասին մշտապես մտածելու մթնոլորտում, ինչով տոգորված է պերեդվիժնիկների արվեստը։

Կոռնեյ Չուկովսկին Իսահակ Լևիտանի ցուցահանդեսի մասին իր հուշերում գրում է.
Հիացեք նրա «Վլադիմիրկայով»։ Ինչպիսի ժլատ հեռաստան, նրա չափերի ինչպիսի ահագնություն։ Ներշնչված, արբեցնող, ձգող ընդարձակություն։ Ձգող, բայց ուր... Հասկանալի է, թե ուր կարող է հասցնել Վլադիմիրկան, և չի՞ կարելի այդ Վլադիմիրկայով խորհրդանշել փառավոր նկարչի ողջ ստեղծագործությունը՝ մարդկային հոգու ֆաուստյան բոլոր պոռթկումների անելանելիության նրա հանգիստ ու հաշտվողական ըմբռնումը։

Տես նաև 
 Իսահակ Լևիտանի նկարների ցանկ

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 «Վլադիմիրկա» կտավը Տրետյակովյան պատկերասրահի տվյալների բազայում

Իսահակ Լևիտանի նկարներ
1892 նկարներ
Տրետյակովյան պատկերասրահի նկարներ
Բնանկարներ