Վասիլի Բակշեև

Վասիլի Նիկոլաևիչ Բակշեև (, ), ռուս խորհրդային գեղանկարիչ, ԽՍՀՄ ժողովրդական նկարիչ (1956), Ստալինյան երկրորդ աստիճանի մրցանակի դափնեկիր (1943)։

Կենսագրություն 
Վասիլի Բակշեևը ծնվել է 1862 թվականի  (դեկտեմբերի 24-ին) Մոսկվայում։ Ընդունվել է Մոսկվայի նկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ուսումնարանի ճարտարապետության բաժին, սակայն հետո տեղափոխվել է գեղանկարչության բաժին։ Բակշեևի ուսուցիչներն են եղել Վլադիմիր Մակովսկին ու Ալեքսեյ Սավրասովը։

1888 թվականին «Վերադարձ ուխտագնացությունից» () նկարի համար ստացել է դասային նկարչի կոչում։ 1889 թվականին Բակշեևն ընտրվել է Գեղարվեստական շրջիկ ցուցահանդեսների ընկերության անդամ և սկսել է դասավանդել Գեղանկարչության ուսումնարանում, որտեղ աշխատել է ավելի քան 20 տարի։ 1913 թվականին ստացել է գեղանկարչության ակադեմիկոսի կոչում։

Անդամակցել է Պերեդվիժնիկների ընկերությանը, եղել է Ռուս նկարիչների միության () կազմակերպիչներից մեկը (1903)։ Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո մասնակցել է Մոսկվայի շրջանային թանգարանների հիմնադրմանը։

Շուրջ 40 տարի Վասիլի Բակշեևը բնակվել է Զայցևո գյուղում (ներկայիս Մոսկվայի մարզի Օդինցովսկի շրջանում)։ Զայցևո Բակշեևը գնացել էր դեռ ուսանողական տարիներին. այդ գյուղում էր գտնվում նրա ընկերոջ՝ իրավաբան Ս. Լոսևի կալվածքը։ Լոսևի քույրը՝ 15-ամյա Աննայի գեղեցկությունը խորը տպավորություն է թողնում երիտասարդ նկարչի վրա, և վերջինս ստեղծում է աղջկա դիմանկարը՝ «Աղավնիներին կերակրող աղջիկը» ()։ Այդ աշխատանքը Բակշեևը ներկայացրել է աշակերտական ցուցահանդեսին, որին ներկա է եղել նաև Պավել Տրետյակովը։ Վերջինս շատ է հավանել նկարն ու գնել է այն իր հավաքածուի համար։ 1892 թվականին Բակշեևն ամուսնացել է Աննայի հետ։

1903 թվականին Վասիլի Բակշեևն իր նախագծով Ռոստովի 4-րդ նրբանցքում կառուցել է փայտե երկհարկանի տուն, որտեղ էլ ապրել է մինչև իր կյանքի վերջ։

1947 թվականին դարձել է ԽՍՀՄ Գեղարվեստի ակադեմիայի իսկական անդամ։

Վասիլի Բակշեևը մահացել է 1958 թվականի սեպտեմբերի 28-ին։ Թաղված է Մոսկվայի Նովոդևիչյան գերեզմանատանը։

Արվեստ

Վասիլի Բակշեևը նախապես հարել է Պերեդվիժնիկների ընկերությանը և ստեղծագործել որպես կենցաղանկարիչ («Կյանքի առօրյա» () և այլն)։ 1922 թվականին նա դառնում է Հեղափոխական Ռուսաստանի նկարիչների միության անդամ, մասնակցում ցուցահանդեսների։ 1920-ական թվականներին ժամանակի ազդեցությամբ ստեղծում է «Ապստամբություն սպիտակ նավակազմի թիկունքում» (), «Լենինը Ռազլիվում» (), «Հունվարի 9-ի նախօրեին» (, 1926), «Ցույց» ()։ 1932 թվականից Վասիլի Բակշեևը եղել է «Արվեստը սոցիալիստական շինարարությանը» ստեղծագործական միության անդամ։ 1939 թվականին մասնակցել է «Սոցիալիզմի արդյունաբերությունը» () ցուցահանդեսին՝ ներկայացնելով՝ «Նախկինում» () և «Հիմա» () նկարները։ 1940 թվականին Բակշեևը նկարել է «Վ. Լենինն ու Ն. Կրուպսկայան Կաշինո գյուղում» () կտավը։

Հետագա տարիներին նկարել է հիմնականում բնանկարներ՝ իմպրեսիոնիստական ոճի տարրերը համադրելով քնարական սիմվոլիկայի հետ («Գարնանային օր» (), «Կապույտ գարուն» () և այլն)։ Արկադի Պլաստովն ասել է. 

Ինձ համար Բակշեևի գեղանկարչությունը, նրա անձը միշտ եղել և մնում են կարծես սառը, բյուրեղանման մաքուր ջրի ակունք...

Երկեր 
 Воспоминания. — М., 1961.

Պարգևներ 
 ՌՍՖՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1937)
 ՌՍՖՍՀ ժողովրդական նկարիչ (1947)
 ԽՍՀՄ ժողովրդական նկարիչ (1956)
 Ստալինյան երկրորդ աստիճանի մրցանակ (1943) - արվեստի բնագավառում ունեցած նշանակալի ավանդի համար
 Լենինի երկու շքանշան
 Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան (1943) 
 մեդալներ

Գրականություն
 Полевой В. М. В. Н. Бакшеев. — М., 1952
 Памяти В. Н. Бакшеева (1862—1958) // Искусство. 1958, № 10. С.71-72.
 Абрамова А. Василий Николаевич Бакшеев. — М., 1967
 Замечательные полотна. Сборник. Том 2. Художник РСФСР, 1964.
 Сокольников М. П. В. Н. Бакшеев. Жизнь и творчество.― М., 1972
  (в пер.)

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ

 Картины В. Бакшеева на сайте «Масловка»
 Зимние пейзажи В. Бакшеева
 Из воспоминаний В. Н. Бакшеева
 Голубая весна 1930

Ռուս նկարիչներ
Ստալինյան մրցանակի դափնեկիրներ
Լենինի շքանշանի ասպետներ
ԽՍՀՄ ժողովրդական նկարիչներ
Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Պերեդվիժնիկներ
Մոսկվայի նկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ուսումնարանի շրջանավարտներ
Նովոդևիչյան գերեզմանատանը թաղվածներ
«Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ կատարած անձնվեր աշխատանքի համար» մեդալակիրներ
Բնանկարիչներ