Արտասահմանյան արվեստի ազգային պատկերասրահ (Սոֆիա)

Արտասահմանյան արվեստի ազգային պատկերասրահ (), արտասահմանյան արվեստի ազգային պատկերասրահ Բուլղարիայի մայրաքաղաք Սոֆիայում։ Գտնվում է Ալեքսանդր Նևսկու անվան հրապարակում, տեղավորված է 19-րդ դարի նեոդասական ոճի կառույցում, որը նախկինում ծառայել է որպես փոստային ծառայության շենք։ Համարվում է ոչ-բուլղարական արվեստի ազգային ինստիտուտ։

Պատմություն 
Պատկերասրահի շենքը կառուցվել է 1882-1884 թվականներին իշխան Ալեքսանդր Բատենբերգի օրոք։ Շենքը նախագծել է ավստրիացի ճարտարապետ Ֆրիդրիխ Շվանբերգը։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո շինությունը վերակառուցվել է։

Պատկերասրահը հիմնադրվել է 1985 թվականի նոյեմբերի 5-ին որպես Սուրբ Կյուրեղ և Մեթոդիոսի հիմնադրամ, որի ֆոնդերը հետագայում համալրվել են նվիրատվությունների և Բուլղարիայի ազգային պատկերասրահի արտասահմանյան արվեստի հավաքածուի հաշվին։ Մեծ նվիրատվություն է կատարել նաև 1980 թվականին Լյուդմիլա Ժիվկովայի հիմնադրած «Բուլղարիայի պետականության 13 դարերը» հիմնադրամը։

Հավաքածու 
Պատկերասրահի մշտական հավաքածուն ներկայացնում է եվրոպական, ասիական (բուդդիստական, ճապոնական, հնդկական) և աֆրիկյան արվեստի նմուշներ, ինչպես նաև ունի առանձին ժամանակակից արվեստի և փորագրության բաժիններ։ Նմուշների մի մասը գտնվում է վերականգնման գործընթացում, մյուս մասը ֆոնդերում է ցուցադրության տարածքի սղության պատճառով։

Հնդկական արվեստ 
Հնդկական արվեստը ներկայացված է 1-ին, 2-րդ, 3-րդ սրահներում։ 1-ին սրահում ցուցադրված է հնդկական մանրանկարչությունը, հավաքածուն ներառում է ավանդական մոտիվներով աշխատանքներ, մոնղոլական, Դելիի սուլթանության շրջանների և Ռաջաստան և Պահարա դպրոցների կտավներ։ 2-րդ սրահում ներկայացված է 320-550 թթ. կրոնական քանդակներ, որոնք ներկայացնում են հնդկական աստվածների կերպարներ՝ Վիշնու, Գանեշա, Բրահմա, Շիվա, Կրիշնա։ 3-րդ սրահում ցուցադրված է XVI դարի քրիստոնեական հազվադեպ քանդակներ, որոնք իրենց վրա կրում են հնդկական ավանդույթի ազդեցություն։

Ճապոնական արվեստ 
4-րդ սրահում ներկայացված է XVIII դարի ճապոնական «ուկիյո-է» տպագրությունը, «ուկիյո-է»-ի զարգացումը, ճապոնական և եվրոպական արվեստների առաջին շփումները։ Ներկայացված են նաև արվեստագետներ Կացուշիքա Հոքուսայի, Հիրոսիգե Ուտագավայի, Այզն Կիկուկավայի և Կիտագավա Ուտամարոյի աշխատանքները։

Աֆրիկական արվեստ 
Աֆրիկական արվեստի հավաքածուն ներկայացված է 5-րդ սրահում և կազմված է կրոնական պաշտամունքի քանդակներից, դիմակներից, որոնք ներկայացնում են Բենինի և Գանայի տեղական մշակույթը, կան նաև դոգոն քանդակներ։

Բուդդիստական արվեստ հարավարևելյան Ասիայից 
6-րդ սրահում ներկայացված է Հարավարևելյան Ասիա տարածաշրջանի բուդդիստական արվեստը. բուդդայի տարբեր դիրքերով և տարբեր նյութերից ստեղծված արձաններ, ձեռագրեր, XI դարի կիրառական արվեստի այլ նմուշներ։ Հավաքածուն պատկերասրահին է նվիրաբերվել 1987 թվականին։

Եվրոպական կերպարվեստ 
7, 8, 9-րդ սրահներում ցուցադրվում է XV-XX-րդ դարերի եվրոպական կերպարվեստը։ VII սրահում ներկայացված է Վերածննդի կերպարվեստը, ինչպես նաև հոլանդական ոսկե դարաշրջանի նկարչությունը։ Ամենահին նմուշներից է Անդրեա դել Վերոկկիոյի «Քրիստոսի մկրտությունը», 15-րդ դարի։ Իտալական նկարիչներից ներկայացված են Պիետրո Պերուջինոյի, Կորեջիոյի, Ռոսո Ֆորենտինոյի, Ջովանի Մորոնինի, Ալեսանդրո Մանյասկոյի աշխատանքները։ Հոլանդական կերպարվեստից ներկայացված են Յան վան Գոյենի, Նիկոլաս Բերխեմի, Իսահակ վան Օստադեի, Ֆրանս Ֆրանկենի, Ալբրեխտ Դյուրերի և Ռեմբրանդի աշխատանքներից։

8-րդ սրահում ներկայացված են XVIII դարի և XIX դարի սկզբի ֆրանսիական, ֆլամանդական կերպարվեստը՝ Ժան Գրյոզ, Ֆրանցիսկո Գոյա և Յան Ֆրանս վան Բրեդալ։ 9-րդ սրահում XIX դարի երկրորդ կեսի և XX դարի քանդակներ ու գեղանկարներ են Օգյուստ Ռոդենից, Իվան Մեշտրովիչից, Պիեռ-Օգյուստ Ռենուարից, Մարկ Շագալից, Պաբլո Պիկասոից, Խոան Միրոից և Սալվադոր Դալիից։ 10-րդ սրահում ներկայացված են Les Nabis պոստ-իմպրեսիոնիստ ավանգարդ նկարիչների աշխատանքներ։

Այլ 
11-19-րդ սրահներում ներկայացված են տարբեր ցուցադրություններ, այդ թվում «Աշնանային սալոն» (սրահ 18), XX դարի սկզբի փարիզյան թեմաներով և հեղինակների գործեր, ժամանակակից իսպանական արվեստ, Նիկոլայ Ռերիխին նվիրված ցուցադրություն, ինչպես նաև Նոր սրահ, որտեղ ներկայացվում են ժամանակավոր ցուցադրությունները։

Պատկերասրահ

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Պաշտոնական կայքը

Սոֆիայի թանգարաններ
Բուլղարիայի ճարտարապետություն
Ազգային պատկերասրահներ