Իրիս (կոնֆետ)

Իրիս, պոմադային զանգված, որը ստացվում է խտացրած կաթը շաքարավազի, կերամաթի, մրգահյութի և բուսական յուղի կամ մարգարինի հետ եփելիս։ Կտրտված տեսքով վաճառվում է որպես կոնֆետ։

Անվանում 
Ենթադրվում է, որ իրիս անվանումը կաթնային կոնֆետներին տվել է 20-րդ դարի ֆրանսիացի հրուշակագործ Մորնասը, ով աշխատում էր Սանկտ Պետերբուրգում։ Նա կոնֆետը նմանեցրել է իրիս ծաղկի թերթիկներին։

Իրիսի տեսակներ 
Իրիսի պատրաստման ժամանակ երբեմն ավելացնում են բուրավետիչ կամ խտացնող նյութեր` ալյուր, սոյայի սպիտակուց, քունջութ, մանրեցված ընկույզ և այլն։ Իրիսը կարող է ունենալ միջուկ և պատված լինել գլազուրով։

Ըստ պատրաստման եղանակի՝ իրիսները լինում են՝ ձուլածո և տիրաժավորած։ Ըստ խտության և նյութակազմվածքի՝ տարբերում են իրիսի հետևյալ տեսակները.
 Կիսափափուկ («Ոսկե բանալի»)
 Տիրաժային
 Կիսակոշտ
 Փափուկ
 Ձգվող («Կիս-կիս», «Տուզիկ»)

Շոկոլադե կամ վանիլային իրիսը անգլախոս երկրներում անվանում են «ֆաջ» (fudge): Լեհաստանում իրիսի հիման վրա պատրաստում են փափուկ կաթնային կոնֆետներ` «Կովիկ» («Коровка»): ԱՄՆ-ում շատ հայտնի են ծովային ջրով իրիսները ():

Պատրաստում 
ԽՍՀՄ-ում տարածում էին գտել փաթեթավորված մանր կոնֆետները` իրիսները։ Պատրաստման ընթացքը կազմված է հետևողականորեն ավելացվող և եփվող բաղադրիչներից, դրանց եռացումը տեղի է ունենում 120—130 °C ջերմաստիճանում, որի արդյունքում զանգվածը դեռևս ջրիկ է մնում։ Պատրաստի զանգվածը սառեցնում են մինչև 60 °C:

Սառչելուց հետո զանգվածը դառնում է խիտ՝ այնքան, որ տեղադրվի հատուկ սարքի մեջ, որից դուրս է գալիս որոշակի հաստությամբ իրիսային զանգվածը։ Դրանք անց են կացվում փաթեթավորող մեքենայի միջով, կտրտվում են և փաթեթավորվում։

Փաթեթավորումից հետո արտադրանքը սառեցվում է հատուկ թունելներում, այնուհետև ուղարկվում է չորանոց, որտեղ 38 °C ջերմաստիճանի պայմաններում տեղի է ունենում բյուրեղացում։ Ըստ ձևի՝ իրիսը կարող է լինել աղյուսաձև, քառակուսաձև և ձևավոր։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 ГОСТ 6478-89 Իրիս

Հրուշակեղեն
Կոնֆետ
Խոհանոց
Համաշխարհային խոհանոց