Ոգեհարցության սեանս

Ոգեհարցության սեանս, առեղծվածային արարողակարգ, որ սովորաբար անցկացվում է հատուկ վայրում և որի մասնակիցները փորձում են տեսնել կամ ստանալ ինչ-որ հաղորդագրություն մահացած մարդու հոգուց։ Հաճախ, սակայն ոչ միշտ, սեանսի ժամանակ ներկա է լինում մեդիումը։ Արարողակարգը կարող է ընթանալ տարբեր կանոններով։

Պատմություն 
Տերմինը առաջացել է ֆրանսերեն «séance» բառից, որը նշանակում է «տեղ»։ Այս փորձի մասին վերջին աշխատանքներից մեկը «Communitation With the Other Side» գիրքն է (հայերեն՝ Հաղորդակցություն այլ կողմից), որի հեղինակը անգլիացի Ջորջ Լիթլթոնն է և որը հրատարակվել է Անգլիայում 1760 թվականին։ Նա իր գրքում վստահեցնում է, որ հաղորդակցվել է Պերիկլեսի և Ուիլիամ Պենի հոգիների և շվեդ թագուհի Քրիստինայի հետ։ Ոգեհարցության սեանսների հայտնիությունը զգալիորեն աճել է Մեծ Բրիտանիայում և ԱՄՆ-ում 19-րդ դարի կեսերին այն բանից հետո, երբ այդ ժամանակ ԱՄՆ-ի առաջի տիկինը՝ Մերի Լինկոլնը իր ամուսնու՝ Աբրահամ Լինքոլնի ներկայությամբ արարողություններ է անցկացնում իր տղայի մահվանից հետո։ Բրազիլիայում առաջին հայտնի արարողակարգն անցկացվել է 1865 թվականին, ընդ որում՝ շուտով այդ երկրում այս երևույթը իր համատարածությամբ չի զիջում անգլալեզու երկրներին։ 20-րդ դարի կեսերին ոգեհարցության սեանսների հայտնիությունը պակասում է, այդ ժամանակ քրիստոնեության մեջ մահացածների հոգիների հետ հաղորդակցության հավատի հիման վրա առանձին ուղղություն է առաջանում՝ սպիրիտուալիզմ։

Արարողակարգի անցկացման օրինակներ 
Ոգեհարցության սեանսի անցկացման ամենատարածված ձևերից մեկը հատուկ տախտակներ օգտագործելն է, որ հայտնի են որպես «խոսող տախտակներ» կամ «Ուիջի տախտակներ», որի վրա գրում են այբուբենի տառերը, թվերը և «այո» և «ոչ» բառերը։ Սեանսի մասնակիցները դնում են իրենց մատները հատուկ սլաքի վրա և կենտրոնանում ինչ-որ հարցի շուրջ. այնուհետև, զգալով մահացածի հոգու ներկայությունը, մասնակիցները նրա ազդեցությամբ սկսում են սլաքը տեղափոխել ինչ-որ սիմվոլի ուղղությամբ, որպեսզի պատասխան ստանան դրանից։ Հնարավոր գիտական բացատրությունը բացատրում է այս գործուղությունը, որ սեանսի մասնակիցները, ովքեր իսկապես հավատում են տեղի ունեցողին, կարող են իրենք տեղափոխել սլաքը՝ չգիտակցելով դա։

Քննադատություն 
Չնայած նրան, որ ոգեհարցաության սեանսներըբ որպես իրականություն դիտարկողների շարքերում մինչև 20-րդ դարը հանդես էին գալիս որոշ հայտնի մարդիկ՝ այդ թվում և Արթուր Կոնան Դոյլը և հոգեբույժ Կարլ Գուստավ Յունգը, բայց և այնպես այդ ժամանակ ևս գիտնականների համայնքի անդամների մեծ մասը ժխտում էր ոգեհարցության սեանսի՝ հավանական լինելը։ Խորհրդային գիտնականները նման երևույթը համարում էին կա՛մ անիրական գործողություն կա՛մ բաց կողոպուտ, կա՛մ էլ աստվածաշնչի կողմից արգելված մեղք։ Եկեղեցու սպասավորները նույնպես դա համարում էին խաբեություն։

Տես նաև 
 Էզոթերիզմ
 Ուրվական

Ծանոթագրություններ 

Մահ