Ատոնալ երաժշտություն

Ատոնալ երաժշտություն, երաժշտություն առանց հնչյունների տոնայնական կազմակերպման։ Առաջացել է 1900-ական թվականների սկզբին, հաստատուն տեղ գտել նոր վիեննական դպրոցի կոմպոզիտորների (Առնոլդ Շյոնբերգ, Ա․ Բերգ, Ա․ Վեբեռն) ստեղծագործությունների մեջ։

Հիմնական հատկանիշներ 
Ատոնալ երաժշտության հիմնական հատկանիշն է՝ տոների լադայինհարմոնիկ փոխհարաբերությունների, հետևաբար նաև տոնիկայի բացակայությունը։ 1922 թվականին Շյոնբերգը ստեղծեց «միայն միմյանց հետ հարաբերակցված 12 տոներով» կոմպոզիցիայի մեթոդը (հետագայում կոչվեց դոդեկաֆոնիա), որի խնդիրն էր ատոնալ երաժշտությունը ենթարկել որոշակի կանոնի։

Գեղագիտական սկզբունքներ 
Ատոնալ երաժշտության գեղագիտական սկզբունքները սերտորեն կապված են էքսպրեսիոնիզմի հետ, ատոնալ երաժշտության մեթոդը, ոճաձեն ու տարրերը կիրառում են զանազան ուղղությունների պատկանող կոմպոզիտորներ (Չ․ Այվզ, Բ․ Բարտոկ, է․ Կշենեկ, Բ․ Բրիտտեև և ուրիշներ)։

Տես նաև 
 Առնոլդ Շյոնբերգ
 Ալբան Բերգ
 Բելա Բարտոկ
 Բենջամեն Բրիտտեն

Գրականություն 
 Berg A. What is atonality? // Slonimsky N. Music since 1900. — N. Y., 1949.
 Rognoni L. Espressionismo e dodecafonia, Torino, 1954 (библ. с. 355—95).
 Schoenberg A. Style and idea, N. Y., 1958.
 Reti R. Tonality, atonality, pantonality. L., 1958 (рус. пер. — Тональность в современной музыке. — Л., 1968).
 Друскин М. Пути развития современной зарубежной музыки // Вопросы современной музыки, Л., 1963.
 Шнеерсон Г. О музыке живой и мертвой. — М., 1964.
 Мазель Л. О путях развития языка современной музыки // Советская музыка, 1965, № 6, 7, 8;
 Austin W. Music in the 20th century, N. Y., 1966 (библ. с. 552—662).
 Perle G. Serial composition and atonality: An introduction to the music of Schoenberg, Berg, and Webern. 6th edition (revised). — Berkeley, Los Angeles: University of California Press, 1991.
 Холопов Ю. Н. «Атональность» — новая тональность // Гармония. Практический курс. Ч.2. — М., 2003. — С. 512—524.

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Цит. статья Г. М. Шнеерсона из Муз. энц. на сайте culture
 Музыкальная инженерия Иосифа Шиллингера

Ատոնալ երաժշտության տեսություն
Երաժշտության տեսություն