Վուլգաթա

Վուլգատա (՝ «ժողովրդի մեջ տարածում գտած»), 4-րդ դարում Հիերոնիմոսի կողմից կատարված Աստվածաշնչի լատիներեն թարգմանությունը, որի կիրառումը պաշտոնապես ամրագրված է Հռոմեական Կաթոլիկ Եկեղեցում։

Պատմություն 
Հռոմի պապ Դամասոս I-ի (366-384) պատվերով Հիերոնիմոսն (382 թվականից հետո) սկսում է Ավետարանի լատիներեն թարգմանության վերանայման աշխատանքները, որի ընթացքում էլ նրա համար պարզորոշ է դառնում Աստվածաշնչի գրքերի լատիներեն թարգմանությունների թերությունները։ Դամասոս I-ի մահից հետո նա բնակություն է հաստատում Բեթղեհեմում և լծվում Հին Կտակարանի գրքերի լատիներեն թարգմանության աշխատանքին։ Սկզբնական շրջանում նա հինկտակարանյան որոշ գրքեր թարգմանում է Սեպտուագինտայից, սակայն 393 թվականին սկսում է Հին Կտակարանի լատիներեն թարգմանության աշխատանքները եբրայական բնագրից։ Ժամանակակից մի շարք ուսումնասիրողներ կարծում են, որ Հիերոնիմոսը լավ չէր տիրապետում եբրայերենին և իր թարգմանությունը նա կատարել է ոչ թե եբրայերեն բնագրից, այլ Որոգինեսի «Վեցիջան»-ից։ Այս թարգմանությունը լայն տարածում է գտնում և դառնում Հռոմեական Կաթոլիկ Եկեղեցում օգտագործվող Աստվածաշնչի միակ ընդունված թարգմանությունը, իսկ 1546 թվականին Տրիդենտյան ժողովում պաշտոնապես ամրագրվում է Վուլգաթայի սույն կարգավիճակը։

Գրականություն 
 Hermann Rönsch: Itala und Vulgata. Das Sprachidiom der urchristlichen Itala und der katholischen Vulgata unter Berücksichtigung der römischen Volkssprache. Durch Beispiele erläutert. Elwert, Marburg 2. Aufl. 1875 (Reprint Hueber, München 1965).
 Bonifatius  Fischer: Beiträge zur Geschichte der lateinischen Bibeltexte(Vetus Latina / Aus der Geschichte der lateinischen Bibel 12). Herder. Freiburg 1986 ISBN 3-451-00496-8
 Pierre-Maurice Bogaert: La Bible latine des origines au Moyen Age. Aperçu historique, état des questions. In: Revue théologique de Louvain, Bd. 19 (1988), S. 137-159.
 Samuel Berger, Histoire de la Vulgate pendant les premiers siècles du Moyen Age (Paris 1893).

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Die Biblia Sacra Vulgata.

Կրոնական գրականություն