Ֆրա Անջելիկո

Ֆրա Անջելիկո (ծնյալ Գվիդո դի Պիետրո), (), Վաղ Վերածննդի շրջանի իտալացի նկարիչ, ֆլորենտական դպրոցի ներկայացուցիչ։ Ջորջո Վազարիի «Նկարիչների կյանքը» գրքում ներկայացված է որպես «հազվագյուտ և կատարյալ տաղանդի տեր արվեստագետ»։

Իր ժամանակակիցներին նա հայտնի էր  Fra Giovanni da Fiesole (Եղբայր Ջովանի Ֆիեզոլեից) և Fra Giovanni Angelico (Հրեշտակային եղբայր Ջովանի) անուններով։ Արդի իտալերենում նրան անվանում են  Beato Angelico (Երանելի և հրեշտակային անձ)։

1982 թվականին Հովհաննես Պողոս Երկրորդ պապը հռչակեց նրան beatification՝ ի գնահատումն նրա սրբակենցաղ կյանքի, և այդպիսով պաշտոնական ձևակերպում տվեց "Երանելի" տիտղոսային մականվանը։ Նա ներառված է կաթոլիկ եկեղեցու կողմից հռչակված սրբերի ու երանելիների ցանկում  որպես Beatus Ioannes Faesulanus, cognomento Angelicus—"Երանելի Ջովանի Ֆիեզոլեից՝ մականվանյալ Հրեշտակային": Համարվում է նկարիչներին հովանավորող սուրբը։

Վազարին Ֆրա Անջելիկոյի մասին գրել է, որ «անսահման գովեստի է արժանի այս սուրբ հայրը, ով իր գործերում ու խոսքերում եղել է չափազանց համեստ, խոնարհ, և ում նկարներն արված են այդքան մեծ հմտությամբ ու բարեպաշտությամբ»":

Կենսագրություն 
Ծնվել է Վիկիոյում (Տոսկանա)։ Եղել է Ֆլորենցիայի Սան Մարկո վանքի վանահայրը։ Սկզբում ստեղծագործել է որպես մանրանկարիչ։ 1420–ական թվականներին կրել է ուշ գոթական գեղանկարչության ազդեցությունը։

Արվեստ 
Անջելիկոյի արվեստը ներթափանցված է քվաթրոչենտոյի դարաշրջանին բնորոշ լուսավոր քնարականությամբ։ Գլխավոր գործերից են՝ «Մադոննա դելլա Ստելլա»–ն (1430–1433), Լինայուոլի եռանկարը (1433), «Մադոննա Աննալենա»–ն (բոլորն էլ՝ Սան Մարկո վանքում, այժմ՝ Անջելիկոի թանգարան), «Մարիամի թագադրումը» (մոտ 1434-1435 թվականներ, Լուվր, Փարիզ), ինչպես և որմնանկարներ՝ նախկին Սան Մարկո վանքում (1438-1445), Նիկողայոս V կապելլայում (Վատիկան, 1445-1448)։ Մահացել է փետրվարի 18-ին։

Գրականություն 
Hood, William. Fra Angelico at San Marco. Yale University Press, 1993. 
Morachiello, Paolo. Fra Angelico: The San Marco Frescoes. Thames and Hudson, 1990. 
Frederick Hartt. A History of Italian Renaissance Art, Thames & Hudson, 1970. 
Giorgio Vasari. Lives of the Artists. first published 1568. Penguin Classics, 1965.
Donald Attwater. The Penguin Dictionary of Saints. Penguin Reference Books, 1965.
Luciano Berti. Florence, the city and its Art. Bercocci, 1979.
Werner Cohn.  Il Beato Angelico e Battista di Biagio Sanguigni.  Revista d’Arte, V, (1955): 207–221.
Stefano Orlandi.  Beato Angelico; Monographia Storica della Vita e delle Opere con Un’Appendice di Nuovi Documenti Inediti.  Florence: Leo S. Olschki Editore, 1964.

 C. Gerbron, Fra Angelico. Liturgie et mémoire (= Études Renaissantes, 18), Turnhout: Brepols Publishers, 2016. ;
Didi-Huberman, Georges. Fra Angelico: Dissemblance and Figuration. University of Chicago Press, 1995.  Discussion of how Fra Angelico challenged Renaissance naturalism and developed a technique to portray "unfigurable" theological ideas.
Gilbert, Creighton, How Fra Angelico and Signorelli Saw the End of the World, Penn State Press, 2002 
Spike, John T. Angelico, New York, 1997.
Supino, J. B., Fra Angelico, Alinari Brothers, Florence, undated, from Project Gutenberg

Պատկերասրահ

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
Fra Angelico – Painter of the Early Renaissance
Fra Angelico in the "History of Art" 
Ross Finocchio, Robert Lehman Collection, The Metropolitan Museum of Art
Fra Angelico Exhibition at the Metropolitan Museum of Art, (October 26, 2005January 29, 2006).
"Soul Eyes"  Review of the Fra Angelico show at the Met, by Arthur C. Danto in The Nation, (January 19, 2006).
Fra Angelico, Catherine Mary Phillimore, (Sampson Low, Marston & Co., 1892)

 
Իտալացի նկարիչներ
Վերածննդի նկարիչներ
Իտալացի հոգևորականներ
Իտալացի արվեստագետներ