Դորոտի Կրոուֆուտ-Հոջքին

Դորոտի Կրոուֆուտ-Հոջքին (, ), անգլիացի քիմիկոս, կենսաքիմիկոս, Լոնդոնի Թագավորական ընկերության անդամ (1947 թվական), Քիմիայի Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր (1964 թվական)։ ԽՍՀՄ Գիտությունների (1976 թ.), ԱՄՆ Գիտությունների ակադեմիաների անդամ (1971 թվական)։

Մշակել, զարգացրել է ռենտգենակառուցվածքային անալիզը. մեթոդ, որի միջոցով որոշվում է բիոմոլեկուլների եռաչափ կառուցվածքը։ Նրա ամենահայտնի բացահայտումներից են պենիցիլինի կառուցվածքի հաստատումը, որը նախկինում ենթադրվում էր Բորիս Էրնստ Չեյնի և Էդվարդ Աբրահամի կողմից, այնուհետև վիտամին B12 կառուցվածքը, որի համար նա դարձավ երրորդ կինը, ով արժանացավ Քիմիայի Նոբելյան մրցանակի։

1969 թվականին, որպես 35-ամյա գործունեության արդյունք և 5 տարի Նոբելյան մրցանակի արժանանալուց հետո Կրոուֆուտ-Հոջքին վերծանել է ինսուլինի կառուցվածքը։

Կենսագրություն 
Դորոտի Մարի Կրոուֆուտը ծնվել է Կահիրեում հնագետ, գիտնական Ջոն Ուինթեր Կրոուֆուտի (1873-1959 թվականներ) և հնագետ, հին եգիպտական մանածագործվածքների փորձագետ Գրեյս Մարի Կրոուֆուտի (1877-1957 թվականներ) ընտանիքում։

Ապրել է Եգիպտոսի անգլիական հայրենադարձների համայնքում, Անգլիայում է անցկացրել տարվա մի քանի ամիսները։ Այցերից մեկի ժամանակ, երբ նա 4 տարեկան էր, ծագեց Առաջին համաշխարհային պատերազմը և նրա չորս մորեղբայրները զոհվեցին պատերազմում։ Մինչև պատերազմի ավարտ Կրոուֆուտը մնաց Անգլիայում ազգականների և ընկերների մոտ։

1921 թվականին ընդունվել է Սըր Ջոն Լեմանի անվան ավագ դպրոց, 1928-1932 թվականներին սովորել է Օքսֆորդի համալսարանում, որտեղ մասնագիտացել է ռենտգենակառուցվածքային անալիզի գծով։ 1932 թվականից աշխատել է Քեմբրիջի համալսարանում, համագործակցել է Ջոն Բեռնալի հետ, մշակել միաբյուրեղային սպիտակուցների ռենտգենակառուցվածքային վերլուծության մեթոդը, որոնք կան արգանդի լուծույթներում, ուսումնասիրել ստերինների, պոլիպեպտիդների, ամինաթթուների կառուցվածքը։

Աշխատանքները նվիրված են բարդ կենդանաբանական ակտիվ միացությունների ռենտգենակառուցվածքային հետազոտություններին։ Իրականացրել է ինսուլինի (1936 թվական), խոլեստերինի (1945 թվական), պենիցիլինի (1949 թվական) և B12 վիտամինի (1956 թվական) ռենտգենակառուցվածքային վերլուծությունը և պարզել նրա ազդեցության մեխանիզմը օրգանիզմում։

Պարգևներ, մրցանակներ 
 Լոնդոնի թագավորական ընկերության մեդալ, 1956 թվական
 Նոբելյան մրցանակ քիմիայից, 1964 թվական
 Պատվո շքանշանի (Միացյալ Թագավորություն), 1965 թվական
 Կոպլիի մեդալ, 1976 թվական
 Լոմոնոսովի անվան մեծ ոսկե մեդալ, 1982 թվական
 Լենինի անվան մրցանակ, 1987 թվական
 Լենինի մեդալ

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Dorothy Hodgkin tells her life story at Web of Stories (video)
 CWP – Dorothy Hodgkin in a study of contributions of women to physics
 Encyclopaedia Britannica, Dorothy Crowfoot Hodgkin
 Dorothy Crowfoot Hodgkin: A Founder of Protein Crystallography 
 Nobel Prize 1964 page 
 DorothyHodgkin.com 

Անգլիացի քիմիկոսներ
Քիմիայի բնագավառում Նոբելյան մրցանակակիրներ
Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրներ
Անգլիացի կենսաքիմիկոսներ
Անգլիացի նոբելյան մրցանակակիրներ
Օքսֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ
Նոբելյան մրցանակի կին դափնեկիրներ
Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ
ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ
ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ
ԽՍՀՄ ԳԱ արտասահմանյան անդամներ
Բրիտանացի կին քիմիկոսներ