Տամաշ Ացել

Տամաշ Ացե (, 16 դեկտեմբերի, 1921, Բուդապեշտ, Հունգարիա – 18 ապրիլի, 1994, Բոստոն, ԱՄՆ), հունգարացի գրող, լրագրող, տարագրության մեջ դասավանդել է հունգարական և անգլիական գրականություն։ Ստալինյան (1952) և Կոշութի (1949) մրցանակների դափնեկիր։

Կենսագրություն
Տամաշ Ացելը ծնվել է 1921 թվականի դեկտեմբերի 16-ին Հունգարիայի մայրաքաղաք Բուդապեշտում։ 1939 թվականին ավարտել է միջնակարգ դպրոցը, ապա կրթությունը շարունակել է Իտալիայում (1939-1941)։ Հայրենիք վերադառնալուց հետո ուսանել է Պետեր Պազմանիի կաթոլիկական համալսարանում, որտեղ սովորել է հունգարերեն և անգլերեն։ 19 տարեկանից մասնակցել է բանվորական շարժմանը։ Անդամակցել է Հունգարիայի Կոմունիստական կուսակցությանը։ 1945 թվականին, աշխատելով գյուղում, մասնակցել է հողային ռեֆորմի իրականացմանը։ 1950-1953 թվականներին եղել է մշակութային քաղաքականության հարցերին նվիրված «Աստղ» (Csillag) ամսագրի գլխավոր խմբագիր։ 1953-1956 թվականներին եղել է Հունգարացի գրողների միության քարտուղար։ 1956 թվականի վերջին, երբ պարտվում է Հունգարական հեղափոխությունը, որում ակտիվ մասնակցություն էր ունեցել, տեղափոխվում է Մեծ Բրիտանիա, իսկ 1966 թվականին տեղափոխվում է ԱՄՆ։ Արտասահմանում եղել է հունգարերենով հրատարակվող մի շարք պարբերականների խմբագիր։ 1957-1961 թվականներին համագործակցել է Բրյուսելի Իմրե Նադյայի անվան սոցիալ-քաղաքական հետազոտությունների ինստիտուտի հետ։ 1966 թվականից մինչև իր մահը դասավանդել է Մասաչուսեթսի համալսարանում, եղել է ՊԵՆ-ակումբի փոխնախագահ։

Տամաշ Ացելն ամուսնացած էր օլիմպիական չեմպիոն, ատլետ Օլգա Դյարմատիի հետ։ Նրանք ունեցել են երկու երեխա։

Տամաշ Ացելը մահացել է 1994 թվականի ապրիլի 18-ին Բոստոնում։

Երկեր 
 «Աչալրջություն և հավատարմություն», բանաստեղծությունների ժողովածու
 A szabadság árnyékában («Ազատության հովանու ներքո», վեպ, 1948)
 Vihar és napsütés («Փոթորիկ և արև», վեպ, 1949)
 A szellemi ellenállás története a vasfüggöny mögött («Ինտելեկտուալ ընդդիմության պատմությունը Երկաթե վարագույրի հետևում», էսսե, 1959)
 Tisztító vihar («Մաքրող փոթորիկ», Տիբոր Մերաիի հետ համատեղ)
 A vadászat («Որսորդություն», 1991)

Մրցանակներ 
 Ստալինյան երրորդ աստիճանի մրցանակ (1952) – «Ազատության հովանու ներքո» (1948) վեպի համար
 Լայոշ Կոշութի մրցանակ (1948) – «Աչալրջություն և հավատարմություն» բանաստեղծությունների ժողովածուի համար

Ծանոթագրություններ

Գրականություն
 Ki kicsoda a magyar irodalomban? (Ով ով է հունգարական գրականության մեջ). — Budapest: Tárogató Könyvek, 2000. ISBN 963-86071-0-6

Հունգարացի գրողներ
Հունգարացի լրագրողներ
Կոշութի մրցանակի դափնեկիրներ
Գրողներ այբբենական կարգով
20-րդ դարի բանաստեղծներ
Հունգարացի թարգմանիչներ
20-րդ դարի լրագրողներ
Բանաստեղծներ այբբենական կարգով