Հայաստանի բույսերի Կարմիր գիրք

Հայաստանի բույսերի Կարմիր գիրքը հրատարակվել է 2007–2009 թվականների ժամանակահատվածում առկա տվյալների և նոր դաշտային ուսումնասիրությունների հիման վրա՝ ՀՀ ԳԱԱ Բուսաբանության ինստիտուտի և Երևանի պետական համալսարանի մասնագետների կողմից։ 2010 թվականին հրատարակված Կարմիր գրքում ընդգրկված է 452 բույսերի և 40 սնկերի տեսակների նկարագրություններ և 223 առանձին մտահոգիչ կարգավիճակով բուսատեսակներ։ Կարմիր գրքում գրանցված 675 բուսատեսակները ներկայացված են միջազգայնորեն ընդունված 6 կարգավիճակով՝ կրիտիկական վիճակում գտնվող, վտանգված, խոցելի, վտանգման սպառնացող վիճակին մոտ, տվյալների անբավարարությամբ և քիչ մտահոգող տեսակներ։ ՀՀ բույսերի Կարմիր գիրքը հաստատվել է ՀՀ կառավարության 29.01.10 թ. թիվ 72– որոշմամբ։

Հայաստանի Կարմիր գրքի բույսերի ցանկ 
 Բարձրակարգ բույսեր
Գետնամուշկներ
 Գետնամուշկազգիներ
 Գետնամուշկ
 Ձարխոտեր-Պտերներ
 Ադիանտազգիներ
 Ադիանտում Վեներայի վարս
 Ասպլենազգիներ
 Ասպլեն Վորոնովի
 Ձարխոտազգիներ
 Ձարխոտ բաժանատերև
 Ողկուզապտերազգիներ
 Ողկուզապտեր կիսալուսնաձև
 Վահանապտերազգիներ
 Բանպոտ Բրաունի
 Բանպոտ նիզականման
 Հիպոլեպիդազգիներ
 Արծվապտեր տավրիական
 Իժալեզվազգիներ
 Իժալեզու սովորական
 Ծովոսպազգիներ
 Ծովոսպ լողացող
 Սինոպտերիդազգիներ
 Չորապտեր արծվապտերային
 Տելիպտերազգիներ
 Տելիպտեր ճահճային
 Մերկասերմեր
 Նոճազգիներ
 Գիհի կազակական
 Կենազգիներ
 Կենի հատապտղային
 Ծածկասերմեր
Ականթազգիներ
 Ականթ դիոսկորեանման
 Խնկեղեգազգիներ
 Խնկեղեգ ճահճային
 Հովվափողազգիներ
 Նետախոտ նետախոտանման
 Նետախոտ եռատերև
 Սոխազգիներ
 Սոխ ակակա
 Սոխ Դերդերիանի
 Սոխ Եգորովայի
 Սոխ Օլթիի
 Սոխ ժայռի
 Սոխ անհարթացողուն
 Սոխ Շտրուցլի
 Սոխ թալիշյան
 Սոխ Վորոնովի
 Նեկտարասկորդում եռաոտնաչափ
 Շքանարգիզազգիներ
 Ձնծաղիկ ալպիական
 Ձնծաղիկ Արտյուշենկոյի
 Ձնծաղիկ լագոդեխիի
 Շտերնբերգիա շնդեղածաղկային
 Շտերնբերգիա Ֆիշերի
 Հովանոցավորներ
Ակտինոլեմ խոշորաբաժակ
 Աննշմարակող անհարթապտուղ
 Եզնակող Կոզո-Պոլյանսկու
Եզնակող սակավաճաճանչ
 Եզնակող Սոսնովսկու
 Քեմոն Կոմարովի
 Օշակ մերկ
 Երնջնակ Վանատուրի
 Սիբեխ սիբեխանման
 Նարդես Շովիցի
 Ֆրորիպիա փետրավոր
 Գրամոսցիադիում թևապտուղ
 Հոհենակերիա անցողուն
 Գինեծաղիկ գազարատերև
 Ճավշիր պարսկական
 Մարգացնցնուղ կովկասյան
 Մարգացնցուղ սակավաճառագայթ
 Կապնդեղ նրբաճյուղ
 Սմիրնիոպսիս հայկական
 Ստենոտենիա դարալագյազի
 Շովիցիա գեղապտուղ
 Թամամշյանիելա կարմրավուն
 Նվիկազգիներ
 Նվիկ կոնոֆալոսային
 Արիստոլոխիազգիներ
 Արիստոլոխիա վրացական
 Թաղաղուազգիներ
 Թաղաղու դեղին
 Թաղաղու ղրիմյան
 Բարդածաղկավորներ
 Վարդատերեփուկ սովորական
 Վարդատերեփուկ Իլյինի
 Վարդատերեփուկ մուշկային
 Վարդատերեփուկ Սոսնովսկու
 Վարդատերեփուկ թուրանական
 Կատվատոտիկ կովկասյան
 Անթեմ կովկասյան
 Վաղենակ պարսկական
 Ազազու օշինդրանման
 Տերեփուկ Ալեքսանդրի
 Տերեփուկ արփայի
 Տերեփուկ էլբուրսյան
 Տերեփուկ երևանյան
 Տերեփուկ լևզեանման
 Տերեփուկ ֆեոպապուսանման
 Տերեփուկ արմատազամբյուղային
 Տերեփուկ Շելկովնիկովի
 Տերեփուկ Թախտաջյանի
 Տերեփուկ Վավիլովի
 Գլխակտուց Կիրպիչնիկովի
 Շարդինիա խոշորապտուղ
 Ճարճատուկ գեղձավոր
 Տատասկ թևավոր
 Խոզանափուշ երևանյան
 Խոզանափուշ Ֆյոդորովի
 Խոզանափուշ Գաբրիելյանի
 Խոզանափուշ մեղրիի
 Խոզանափուշ ղարադաղի
 Խոզանափուշ բարալիկ
 Տերեփան միջանկյալ
 Դորոնիկում Բալանզայի
 Ոզնագլխիկ բազմատուն
 Ոզնագլխիկ սովորական
 Ոզնագլխիկ Տուրնեֆորի
 Գրոսհեյմիա Կարլ-Հենրիի
 Կանգար վարդագույն
 Ճուռակախոտ փրչոտ
 Կղմուխ անցողուն
 Կղմուխ Օշեի
 Յուրինեա նրբագեղ
 Յուրինեա չնկատված
 Կաթնուկ Թախտաջյանի
 Պսեֆելուս դեբեդի
 Պսեֆելլուս Զանգեզուրի
 Տերեփուկ հայաստանյան
 Տերեփուկ Թամանյանի
 Խինձ գորովանի
 Խինձ Շովիցի
 Իշամառոլ արարատյան
 Ստեպտորամֆուս Չերեպանովի
 Ստեպտորամֆուս պարսկական
 Լվածաղիկ Զանգեզուրի
 Տոմանթեա կանճրականման
 Տոմանթեա Դարեղեգիսի
 Սինձ հայկական
 Սինձ բլրակային
 Սինձ պալարակիր
 Ծորենազգիներ
 Առյուծաթաթ հայկական
 Գողտրիկազգիներ
 Անմոռուկ ցեղակից
 Նոնեա բազմագույն
 Նոնեա վարդագույն
 Պարակար նոսրածաղիկ
 Ռոխելիա սրտաձևաբաժակ
 Խաչածաղկավորներ
Վառվռուկ հայաստանյան
 Արաբախոտ փխրուն
 Ասպերուգինոիդես անութային
 Ծովակաղամբ հայկական
 Ջուխտակ Օշեյի
 Երկպտղիկ սեղմված
 Ճարտարուկ արարատի
 Ճարտարուկ խոզանավոր
 Երուկաստրում Թախտաջյանի
 Ձագախոտ Էգինյան
 Ձագախոտ կարմրակապույտ
 Ձագախոտ խոշորասպի
 Էվնոմիա կլորատերև
 Երեքօրնիկ պարսկական
 Լռջուն Կարյագինի
 Լռջուն Սևանի
 Լռջուն Թախտաջյանի
 Նվարդակ քնարաձև
 Նրբախոտ թելատերև
 Պախիֆրագմա խոշորատերև
 Վահանակերպ Գրոսհեյմի
 Վահանակերպ տափակապատիճակ
 Գնդապտուղ կասպիական
 Կեղծճանկաթաթիկ դիխոտոմիկ
Կեղծափուչիկ մատնաձև
 Բողկուկ Սպասկայի
 Սռնալրջուն սրտապտուղ
 Սռնալրջուն լրջունատերև
 Շնկոտեմ հովանոցավոր
Շնկոտեմ Զանգեզուրի
 Զուվանդա Մեյերի
 Ցեզալպինազգիներ
 Ցերցիս Գրիֆֆիթի
 Վարսագեղազգիներ
 Վարսագեղ հերմաֆրոդիտ
 Զանգակազգիներ
Զանգակ կովկասյան
 Զանգակ Մասալսկու
 Զանգակ Մինստերի
 Զանգակ ազգակից
Զանգակ Զանգեզուրի
 Մեխակազգիներ
Ալոխրուզա Թախտաջյանի
 Որմնաբույս կարճաթերթիկավոր
 Դոդոշախոտ Թախտաջյանի
 Ճռճռուկ մազոտ
 Կկվածաղիկ
 Կորոնարիա կաշվեկերպ
Մեխակ Քուռի
Մեխակ Գրոսհայմի
Մեխակ Լիբանանի
Սապնարմատ արեցանման
Սապնարմատ Ստևենի
 Մինուարցիա կոշտածաղիկ
Կնճռուկ բազմամյա
Ծվծվուկ Արաքսի
 Ծվծվուկ ավազուտային
Ծվծվուկ խուստուպի
 Ծվծվուկ անապատային
 Ծվծվուկ Մեյերի
 Ծվծվուկ Ռադդեի
 Իլենազգիներ
 Իլենի թավշային
 Թելուկազգիներ
Անտոխլամիս կաթնախոտային
 Ճակնդեղ բաժանապտուղ
 Ճակնդեղ խոշորարմատ
 Բիեներցիա շուրջաթև
 Աղածաղիկ կուլպական
Սարսազան կոնաձև
 Աղահասկիկ Բելանժեի
 Կալախոտ կասպիական
Միկրոկնեմում մարջանանման
Օշան Օշեի
Օշան սոդակիր
Օշան Թամամշյանի
 Օշան թաղիքային
 Շնդեղազգիներ
Շնդեղ Գոհարի
 Շնդեղ Նինայի
 Շնդեղ ստվերային
 Խլոպուզ Գրոյտերի
 Խլոպուզ ընձյուղավոր
 Հոնազգիներ
 Ճապկի վրացական
 Տխիլազգիներ
 Արջատխլենի
 Թանձրատերևազգիներ
Վարդակուկ ոսկեզօծ
 Վարդակուկ պարսկական
 Թանթռնիկ ընձյուղակիր
 Թանթռնիկ քառաչափ
 Դդմազգիներ
 Ձմերուկ վայրի
 Բոշխազգիներ
 Բոշխ բոհեմական
 Բոշխ մանրագլխիկ
 Բոշխ կիլիկիական
 Բոշխ աղքատացած
 Բոշխ սակավածաղիկ
 Բոշխ կախված
 Բոշխ տերևահասկային
 Բոշխ պիրենեյան
 Կիզխոտ լայնատերև
 Կոբրեզիա պարսկական
 Ակքանազգիներ
Զիվան Նախիջևանի
 Հավամրգազգիներ
 Մրտավարդ կովկասյան
 Հապալասենի ճահճային
 Իշակաթնուկազգիներ
 Անմեռուկ կլորատերև
 Իշակաթնուկ հալեպական
 Լոբազգիներ
Արգիրnլոբիում Բիբերշտեյնի
Արգիրnլոբիում հացհամեմավոր
 Գազ Ախունդովի
 Գազ Աղասու
 Գազ բթաթեփուկ
 Գազ բասիանիական
 Գազ Բիլովայի
 Գազ կորաեղջյուրավոր
 Գազ կորասերմ
 Գազ խառն
 Գազ կնճռոտ
 Գազ չռված
 Գազ թավոտ
 Գազ գնդաձև
 Գազ խզմզաբաժակ
 Գազ բծավոր
 Գազ ամբողջատերև
 Գազ ցածր
Գազ Ղարաբաղի
 Գազ կարակուշի
 Գազ Կարյագինի
 Գազ Կիրպիչնիկովի
 Գազ կիսալուսնաձև
 Գազ Մասսալսկու
 Գազ արծվասարային
 Գազ օրդուբադի
 Գազ տարօրինակ
 Գազ Պրիլիպկոյի
 Գազ բեկված
 Գազ սաղանլուղի
Գազ Զանգեզուրի
 Գազ Շելկովնիկովի
Գազ Շուշիի
 Գազ Սուկաչովի
Գազ Վեդու
 Գազ չորասեր
 Գազ թրաձև
 Սիսեռ անատոլիական
 Պայթակենի Կոմարովի
 Քարառվույտ կրետեական
 Մատուտակ խոզանավոր
 Կուրկուրան հիասքանչ
 Կուրկուրան կարճաթև
 Տափոլոռ կասսիայի
 Տափոլոռ խոզանատերև
 Տափոլոռ անտառային
 Ոսպ ոսպնյականման
 Առվույտ արաբական
Կորնգան Հայաստանի
 Կորնգան խոշոր
 Կորնգան մեսխեթական
 Կորնգան Թախտաջյանի
 Գառնառվույտ հայկական
 Գառնառվույտ Կարյագինի
 Գառնառվույտ լազիստանյան
 Սֆերոֆիզա աղուտային
 Երեքնուկ նեղատերև
 Երեքնուկ խոշորածաղիկ
 Երեքնուկ Սեբաստիանի
 Հացհամեմ աստղաձև
 Հացհամեմ գլխիկավոր
Վավիլովիա նրբագեղ
Վիկ ոլոռնանման
 Հաճարազգիներ
 Շագանակենի ցանովի
 Ֆրակենիազգիներ
 Ֆրանկենիա փոշեպատ
 Ծխաբույսազգիներ
 Անձխոտ Մարշալի
 Պոպուլիկ օղակադիր
 Բոգազգիներ
Բոգ Օլիվյեի
 Լոմատոգոնիում կարինտյան
 Խորդենազգիներ
 Ճայկտուց Սոսնովսկու
 Խորդենի արևելակովկասյան
 Կոկռոշազգիներ
Հաղարջենի Ախուրյանի
 Հաղարջենի հայկական
 Հակինթազգիներ
Բելևալիա երկարասռնակ
Հակինթիկ ատրպատականյան
 Պապլոր դժգույն
Աստղաշուշան Գաբրիելյանի
 Մկնասոխ Միշչենկոյի
 Մկնասոխ Ռոզենի
 Սրոհունդազգիներ
 Սրոհունդ հայկական
 Սրոհունդ Էլեոնորայի
 Սրոհունդ գեղատես
 Հիրիկազգիներ
Թրաշուշան Ջավախքի
 Թրաշուշան հայաստանյան
 Թրաշուշան Շովիցի
Հիրիկ ատրպատականյան
Հիրիկ նրբագեղ
Հիրիկ Գրոսհեյմի
Հիրիկ վրացական
Հիրիկ նեղգծային
Հիրիկ գայլականջ
Հիրիկ մուսուլմանական
Հիրիկ կեղծ կովկասյան
Հիրիկ սիբիրյան
 Կնյունազգիներ
 Կնյուն սուր
 Փայլուկ Ֆորսթերի
 Շրթնազգիներ
 Վիշապագլուխ ավստրիական
 Վիշապագլուխ ողկույզային
 Միկրոմերիա թփային
 Կատվադաղձ խուլեղինջատերև
 Եղեսպակ փշոտ
 Եղեսպակ կիսաթփային
 Լերդախոտ ալեհեր
 Լերդախոտ հիրկանիական
 Ջրապզուկազգիներ
 Ջրապզուկ միջին
 Շուշանազգիներ
 Արքայածաղիկ բլրակային
 Սագասոխուկ դեղին
 Կնճիթաթերթիկ սապատավոր
 Վարդակակաչ խճճված
 Վարդակակաչ Ֆլորենսկու
 Վարդակակաչ Սոսնովսկու
 Վարդակակաչ անտառային
 Կտավատազգիներ
 Կտավատ Բարսեղյանի
 Փիփերթազգիներ
Տուղտավարդ Ղարսի
 Տուղտավարդ Սոֆիայի
 Մոլոշիկ Ժերարի
 Ջրաերեքնուկազգիներ
 Ջրաերեքնուկ եռատերև
 Ջրահարսազգիներ
 Ջրահարս փոքր
 Բորակաթուփազգիներ
 Բորակաթուփ Շոբերի
 Հարսնամատազգիներ
 Կոկոռ դեղին
 Ջրաշուշան սպիտակ
 Ապուզանազգիներ
 Նեղտերևի Դոդոնի
 Խոլորձազգիներ
Եղբորոսին քրդական
Կորալորիզ եռաբաժան
Էպիպոգիում անտերև
 Երկտերևի ձվաձև
 Սարդակիր մեղվակիր
 Խոլորձ կետավոր
 Խոլորձ Ստևենի
 Խոլորձ եռատամ
 Ստևենիելա սատիրանման
 Ճրագախոտազգիներ
 Դևագի հատված
 Դևագի աղուտային
 Քաջվարդազգիներ
 Քաջվարդ նեղատերև
 Սոսազգիներ
 Սոսի արևելյան
 Արճճախոտազգիներ
 Ոզնաթուփ մեխակի
 Ոզնաթուփ Ֆյոդորովի
 Ոզնաթուփ շյուղախոտային
 Հացազգիներ
Այծակն հաստ
 Որդանխոտ սողացող
 Գնկոր նրբագեղ
 Բթաթեփուկ անքիստ
 Բրոմոպսիս Գաբրիելյանի
Բրոմոպսիս Զանգեզուրի
 Տփիկ անդրկասպիական
 Իննաքիստ պարսկական
 Գեղմնախոտ ռավենյան
 Շյուղախոտ անտառային
Մերինոսահատ տարօրինակ
 Մերկապոչուկ թեքահասկ
 Անողնուցուկ Գրոսհեյմի
 Արմատագլխիկ արևելյան
 Կարծրախոտ Վորոնովի
 Ցորեն արարատյան
Ցորեն Ուրարտու 
 Կաթնախոտազգիներ
 Կաթնախոտ ուրարտական
 Մատիտեղազգիներ
 Գեղածնկիկ մատիտեղանման
 Խանձիլ հաղարջի
 Շերեփուկախոտազգիներ
 Գրենլանդիա խիտ
 Գնարբուկազգիներ
Աստերոլինոն աստղաձև
 Արջտակ գարնանային
 Գնարբուկ սքանչելի
 Գնարբուկ սրտատերև
 Գնարբուկ Կոմարովի
Գնարբուկ վորոնովի
 Սպնդուկազգիներ
 Օրտիլիա փոքր
 Գորտնուկազգիներ
Կուժկոտրուկ բրդածաղկաբաժակային
Կուժկոտրուկ Վոլգայի
 Վարդակակաչ գորտնուկային
Մամրիչ խաղողատերև
 Ոջլախոտ գարշահոտ
 Գորտնուկ ցիկուտային
 Գորտնուկ երկարատերև
 Գորտնուկ մազոտ
 Քնձմնձուկ իզոպիրոնման
 Հափուկազգիներ
 Հափուկ գնդապտուղ
 Վարդազգիներ
Նշենի նաիրյան
Ալոճ փոքրատերև
Սզնի պոնտական
 Սզնի, ալոճ Շովիցի
 Սզնի, ալոճ Տուրնեֆորի
 Սզնի, ալոճ գանգրամազիկավոր
Սզնի Զանգեզուրի
 Մատնունի քարանձավային
 Մատնունի ուղիղ
 Մատնունի ծիրանավոր
Տանձենի Բրովիչի
 Տանձենի խառնված
Տանձենի Դարեղեգիսի
 Տանձենի բարձր
 Տանձենի հերհեր
 Տանձենի Գրոսհեյմի
 Տանձենի հիրկանյան
 Տանձենի Ռադդեի
 Տանձենի Ֆյոդորովի
 Տանձենի Վորոնովի
 Մոռենի Թախտաջյանի
Մոռենի Զանգեզուրի
 Արոսենի կովկասյան
 Արոսենի հայաստանյան
 Տորոնազգիներ
 Գետնաստղ ցեղակից
 Գետնաստղ կովկասյան
 Կրուցիատա Սոսնովսկու
 Մակարդախոտ վալանտանման
 Ժոբերցիա Սովիչի
 Լեպտունիս մազանման
 Սանտալազգիներ
 Թեզիում սեղմված
 Թեզիում փռված
 Քարբեկազգիներ
 Քարբեկ երմատնանի
 Խլածաղկազգիներ
Խենորին գերեյական
Կտավախոտ Մեղրու
 Կտավախոտ բրգաձև
 Խլածաղիկ ցողունագիրկ
 Խլածաղիկ ատրպատականյան
Խլածաղիկ Թախտաջյանի
 Խռնդատ մուգ մանուշակագույն
 Խռնդատ երևանյան
 Խռնդատ հիանալի
 Խռնդատ բամբակային
Խռնդատ Մեղրու
 Խռնդատ մերկացողուն
 Պարիլյակազգիներ
 Պարիլյակ բարձր
 Մորմազգիներ
Մահամորմ
 Հազազ անատոլիական
 Կռոնազգիներ
Կռոն փետրավոր
 Կարմրանազգիներ
 Կարմրան պայծառ
 Կարմրան ութառէջ
 Գոճմակազգիներ
 Ստելերոպսիս Մաղաքյանի
 Կատվախոտազգիներ
 Խթանաբույս երկարածաղիկ
 Կատվախոտ բրդատերև
 Աղբաղբուկիկ Կոչիի
 Մանուշակազգիներ
 Մանուշակ կովկասյան
 Սնկեր
Շամպինյոն աղյուսակաձև
Շամպինյոն դեղնամաշկ
 Ճանճասպան վառ դեղին
 Ճանճասպան կարմիր
 Դժգույն գարշասունկ
 Աստերոֆորա անձրևային
 Աստղիկ հիգրոմետրիկ
 Բատարեա թիակաձև
 Բոլետոպսիս սև-սպիտակ
 Սպիտակ սունկ
Սատանայասունկ
 Կլավարիադելֆուս վարսանդավոր
 Կոլիբիա Կուկի
 Ցիստոդերմա ամիանտային
 Ցանցակիր կրկնապատկված
Հապալոպիլուս զաֆրանադեղին 
 Հապլոպորուս հոտավետ
 Հելվելա սև
Ոզնասունկ բուստանման
Ոզնասունկ փշոտ
 Լեուկոագարիկուս երկարարմատ
 Հովանոցասունկ աղջկական
 Հովանոցասունկ կարմրող
 Մերիպիլուս հսկա
 Մոնտանեա ավազային
 Մուտինուս շնային
 Մուտինուս Ռավենելի
 Միրիոստոմա ծակոտկեն
Թիակիկ սովորական
 Ֆիլոտոպսիս բնավորվող
Ականջասունկ
 Պոդաքսիս վարսանդային
 Ռոդոտուս թաթաձև
 Սարկոսոմա գնդաձև
 Կոնասունկ փաթիլաոտիկ
 Յուղասունկ կվենու
 Յուղասունկ մայրու
Գետնասունկ ամառային
 Վերպա կոնաձև
 Վոլվարիելա մետաքսանման
 Հավելված 1. Վտանգման սպառնացող վիճակին մոտ գտնվող
Հովանոցավորներ
Գելի բոխի ծալքաթև
 Բարդածաղկավորներ
 Գարադիոլուս փուփուլիկակիր
 Բիբերշտեյնազգիներ
 Բիբերշտեյնիա բազմաբաժան
 Ցախակերասազգիներ
 Կտտկենի Տիգրանի
 Շնդեղազգիներ
 Խլոպուզ Միրզոևայի
 Էբենազգիներ
Խուրմա կովկասյան
 Հաճարազգիներ
 Կաղնի արաքսյան
 Փնջածաղիկազգիներ
Հիրիկ Դմիտրիի
 Շրթնազգիներ
 Վիշապագլուխ Ռուշի
 Շուշանազգիներ
 Սագասոխուկ սագասոխուկանման
 Շուշան հայկական
 Խոլորձազգիներ
 Սարդակիր բոռակիր
 Խոլորձ կապիկի
 Հացազգիներ
 Աղվեսագի տուշեթական
 Բուասիերա չռված
 Գարի վայրի երկշարք
 Սպնդուկազգիներ
 Սպնդուկ միջին
 Վարդազգիներ
Գայլաթաթ Սևանի
 Ուռազգիներ
Բարդի Եփրատի
 Սանտալազգիներ
 Թեզիում Սովիչի
 Մորմազգիներ
 Փքաբույս արևելյան

Ծանոթագրություններ 

Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գիրք