Լի Ցինյուն

Լի Ցինյուն (, ), չհաստատված չինացի երկարակյաց։

Լիի կյանք և մահ 
Լի Ցինյունը հաստատել է, որ ծնվել է 1737 թվականին Ցիցզյանսյանում, Սիչուան նահանգում, սակայն որոշ աղբյուրներ հանգում են նույնիսկ 1677 թվականին։ Կյանքի մեծ մասը նա անցկացրել է Սիչուանի լեռներում, հավաքել բուժող խոտաբույսեր և երկարակեցության գաղտնիքը բացահայտել։ 1748 թվականին, երբ Ցինյուն 71 տարեկան էր, տեղափոխվել է Կայսյան` որպեսզի զինվորագրվի չինական բանակ ու դառնա մարտարվեստների ուսուցիչ և ռազմական խորհրդական։

179 տարի անց՝ 1927 թվականին, Լի Ցինյունին հրավիրել են Վանսյան՝ հանդիպելու Սիչուանի նահանգապետ, Ազգային-հեղափոխական բանակի 43-ամյա գեներալ Յան Սենի հետ (նաև ապացուցվել է, որ նրա հետ հանդիպել է ռազմամոլ Ու Պեյֆուն, հույս ունենալով իմանալ երկարակեցության գաղտնիքը)։ Գեներալն անչափ տպավորված է եղել ծերունու երիտասարդ տեսքով, ուժով ու խիզախությամբ։ Զորահրամանատարի մոտ հյուրընկալվելիս էլ արվել է Ցինյուանի ամենահայտնի լուսանկարը։ Այդ հանդիպումից հետո Լի Ցինյունը վերադարձել է հարազատ տարածքներ և վեց տարի անց` 1933 թվականի մայիսի 6-ին, մահացել է։ Գոյություն ունի լեգենդ, որ մահից առաջ նա ընկերներին ասել է. «Ես արել եմ այն ամենը, ինչ պետք է անեի այս աշխարհում։ Ես ուղևորվում եմ տուն», — և դրանից հետո մահացել է։

Լիի մահից հետո գեներալ Յան Սենը որոշել է պարզել ճիշտը նրա կյանքի և տարիքի մասին։ Նա արել է գրություններ, որոնք հետո հրատարակվել են։ Գեներալն այսպես է նկարագրել իր 250-ամյա հյուրին․ «Նա լավ տեսողություն ու առույգ քայլվածք ուներ։ Նրա հասակը մոտ 2 մետր էր, շատ երկար եղունգներ ուներ և կարմրաթուշ դեմք»։ 1933 թվականին մարդիկ հարցազրույց են վերցրել Լիի բարեկամներից և երեխաներից։ Մի մասը ասել է, որ ինչ նրան հիշում ենք, միշտ ծեր է եղել, մյուսները տեղեկացրել են, որ Լին ընկերություն է արել իրենց պապիկների հետ։

Թեկուզ որոշ պատմիչներ հաստատում են, որ այդպիսի մարդ գոյություն ունեցել է, տվյալների մեծամասնությունը թույլ չի տալիս նրա պատմությունը համարել ավելի ճիշտ, քան կեղծիք։

Երկարակեցության գաղտնիք 
Եթե ճիշտ են խոսակցությունները, Լի Ցինյունը 200 երեխա է ունեցել 24 կանանցից, որոնցից 23-ից երկար է ապրել, իսկ 24-րդը դարձել է նրա կինը։ Եվ եթե նա 256 տարի ապրել է, դա հավանական է։ Երկարակեցության գաղտնիքի մասին հարցին նա պատասխանել է.
զսպեք ձեր սիրտը,
նստեք կրիայի պես,
քայլեք առույգ, ինչպես աղավնին
ու քնեք շան պես։
Հավանաբար այս կերպ նա ցանկանում էր ընդգծել մարդու հոգեբանական վիճակի և լավ քնի կարևորությունը։ Հայտնի է նաև, որ իր կյանքի ողջ ընթացքում Լի Ցինյունը հատուկ շնչառական ցիգուն վարժությունն է արել, ինչպես նաև պարբերաբար խմել է խոտային թուրմ, որի բաղադրատոմսը կորել է ու այժմ անհայտ է։

Տարիք 
Որպեսզի լավ գիտակցել նրա տարիքը, կարելի է ներկայացնել փաստեր.
 Եթե Լին ապրել է 256 տարի, ուրեմն դա ռեկորդ է իրական, այլ ոչ հորինված մարդկանց կյանքում։
 Լին կարող է տեսած լինել ռուս բոլոր կայսրերին, սկսած Պետրոս I-ից (ով ընդամենը 5 տարով է մեծ Լիից) և վերջացրած Նիկոլայ II-ով, և ևս 16 տարի ապրել է սովետական իշխանության ժամանակ։
 Լին, եթե այդքան ապրել է, ուրեմն նա կարող է լինել միակը, ով տեսել է իր երեխաներին, թոռներին, ծոռներին, ծոռոնրդիներին, ծոռների թոռներին, ծոռների ծոռներին և հնարավոր է նաև հաջորդ սերունդներին։
 Թվագրումների հետ կան խնդիրներ։ Օրինակ, ռուսական աղբյուրներում Լիի ծննդյան տարեթիվ նշվում է 1680 թվականը, իսկ անգլիականներում՝ 1677 թվականը։ Նաև Ռունետի որոշ աղբյուրներում նրա մահվան տարեթիվ նշվում է 1934 թվականը։ Իսկ չինական աղբյուրներում նշվում է, որ Լին ապրել է 256 տարի (1677-1933)։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 1933 թվականի մայիսի 15-ին Time ամսագրի կողմից արված «Կրիա-աղավնի-շուն» հոդվածը 
 Դաոսական յոգայի մասին Յան Ցզիմինի գրքից մեջբերում (1989)
 Մարտական արվեստների մասին Յան Ցզիմինի գրքից մեջբերում