Վիլհելմ Անդերսոն

Վիլհելմ Ռոբերտ Կարլ Անդերսոն (, ), գերմանական ծագմամբ էստոնառուսական աստղաֆիզիկոս, հայտնի է աստղերի ֆիզիկական կազմության հետազոտություններով։

Կենսագրություն 
Վիլհելմ Անդերսոնը ծնվել է Մինսկում (այժմ՝ Բելառուսիա) բնիկ գերմանացիների ընտանիքում։ Նրա կրտսեր եղբայրներն են հայտնի մաթեմատիկոս Օսկար Անդերսոնը (1887-1960) և բանահավաք Վալտեր Անդերսոնը (1885-1962)։ Պատանեկան տարիներն անցել են Կազանում, որտեղ նրա հայրը՝ Նիկոլայ Անդերսոնը (1845-1905) Կազանի համալսարանի դասախոս էր և զբաղվում էր ուգրո-ֆիննական լեզուների ուսումնասիրությամբ։

Վիլհելմը սովորել է նույն համալսարանում՝ 1909 թվականին ավարտելով մաթեմատիկայի և գիտության ֆակուլտետը։ 1910-1928 թվականներին որպես ֆիզիկայի ուսուցիչ աշխատել է Սամարայում, 1918-ից՝ Մինսկում։ Եղբոր՝ Վալտեր Անդերսոնի հետ 1920 թվականին տեղափոխվել է Տարտու (Էստոնիա)։ 1923 թվականին Տարտուի համալսարանում ստանում է աստղագիտության մագիստրոսի աստիճան, իսկ 1927 թվականին դառնում է գիտությունների դոկտոր, նրա դիսերտացիան նվիրված էր արևապսակի ֆիզիկային։ Որակավորման բարձրագույն փուլն անցել է 1934 թվականին։ 1936 թվականին դարձել է Տարտուի համալսարանի ընթերակա պրոֆեսոր։ Ինչպես շատ բալթիական գերմանացիներ, 1939 թվականի վերջին վերաբնակեցվում է Գերմանիայում, որտեղ որոշ ժամանակ անց մահանում է Մեզերից-Օբրավալդե առողջարանում ()։

Անդերսոնի ամենահայտնի գիտական աշխատությունը վերաբերում է սպիտակ թզուկ աստղերի զանգվածի վերին սահմանին՝ հրատարակված 1929 թվականին Տարտուում։ Այժմ այդ մեծությունը կրում է Չանդրասեկարի մեծություն անունը։ Անդերսոնի անունն է կրում Սթոուներ-Անդերսոնի հավասարումը։

Ընտրյալ աշխատություններ 
 Über die Existenzmöglichkeit von kosmischem Staube in der Sonnenkorona. 	Zeitschrift für Physik 28, Berlin, 1924.
 Über die Grenzdichte der Materie und der Energie. Zeitschrift für Physik 56, Berlin, 1929.

Ծանոթագրություններ

Աղբյուրներ

Արտաքին հղումներ 
Վիլհելմ Անդերսոնի հրապարակումները Աստղաֆիզիկայի համակարգի տվյալների ցանկում

Տարտուի համալսարանի շրջանավարտներ
Էստոնացի ֆիզիկոսներ
Էստոնացի աստղագետներ
Գերմանացի աստղաֆիզիկոսներ