Ջերմամատակարարում

Ջերմամատակարարում, ջերմության մատակարարում բնակելի, հասարակական և արդյունաբերական շենքերին (կառույցներին)՝ սպառողների կոմունալկենցաղային (ջեռուցում, օդափոխություն, տաք ջրամատակարարում) և տեխնոլոգիական կարիքները բավարարելու համար։

Տեսակներ 
Տարբերում են՝
 տեղական՝ մեկ կամ մի քանի շենքերի 
 կենտրոնացված՝ բնակելի կամ արդյունաբերական շրջանների ջերմամատակարարում։

ԽՍՀՄ-ում մեծ նշանակություն է ձեռք բերել կենտրոնացված ջերմամատակարում, որը տեղականի համեմատությամբ ունի առավելություններ վառելիքի ծախսի և շահագործման ծախսումների զգալի նվազեցում (օրինակ, կաթսայական տեղակայանքների ավտոմատացման և դրանց օգտակար գործողության գործակցի բարձրացնելու հաշվին), ցածրորակ վառելիքի օգտագործման հնարավորություն, օդային ավազանի աղտոտման աստիճանի նվազեցում և բնակավայրերի սանիտարական վիճակի լավացում։

Կենտրոնացված ջերմամատակարարման համակարգ 
Կենտրոնացված ջերմամատակարարման համակարգը ներառնում է ջերմության աղբյուրը (ջերմաէլեկտրակենտրոն, միայն ջերմություն արտադրող մեծ հզորության կաթսայական տեղակայանքներ և այլն), ջերմային ցանցը և ջերմությունը սպառող տեղակայանքները։

Կենտրոնացված ջերմամատակարարման համակարգերում ջերմակիր են համարվում մինչև 150 °С ջերմաստիճանի ջուրը (ջերմամատակարարման ջրային համակարգ) 0,7-1,6 Մն/մ2 (7-16 մթն) ճնշման տակ գտնվող գոլորշին (ջերմամատակարուման գոլորշային համակարգ)։

Ըստ տաք ջերմամատակարարման տեղակայանքների միացման սխեմայի ջերմամատակարարման ջրային համակարգերը լինում են՝
 փակ 
 բաց։ 
Փակ
Փակ համակարգում տաք ջուրը, շրջանառություն կատարելով, իր ջերմությունը հաղորդում է սպառիչների տաքացման մակերևույթներին, սակայն ջերմային ցանցից անմիջական օգտագործման համար չի վերցվում։ 
Բաց
Բաց համակարգում շրջանառություն կատարող ջերմակիրը լրիվ կամ մասամբ կարող է վերցվել ջերմային ցանցից անմիջական օգտագործման համար։ Գոլորշային համակարգերն իրականացվում են երկու սխեմայով՝ գոլորշու կոնդենսատի ետվերադարձմամբ և առանց ետվերադարձման։

Ջերմամատակարարման և՛ ջրային և՛ գոլորշային համակարգերը կարող են լինել՝ 
միախողովակ, 
երկխողովակ 
 բազմախողովակ։
 Միախողովակ
Միախողովակ համակարգերում ջերմակիրը լրիվ օգտագործվում է ջերմային սպառիչների կողմից և ետ չի վերադարձվում։ Այս համակարգերն ունեն պարզ սխեմա և էժան են։ 
Երկխողովակ 
Երկխողովակ համակարգերում ջերմակիրը լրիվ կամ մասամբ ետ է վերադարձվում ջերմային աղբյուր՝ լրացվելու և նորից տաքացվելու համար։ 
Բազմախողովակ
Բազմախողովակ համակարգերում տարբեր բնույթի ջերմային սպառիչներին ջերմակիրը մատակարարվում է առանձին խողովակագծերով։ Դա հնարավորություն է տալիս բարձրացնել ջերմամատակարարման որակը, պարզեցնել շահագործումը։ Այս համակարգերը պահանջում են կապիտալ մեծ ներդրումներ։

Կագավորում 
Ջերմամատակարարման կագավորումն իրականացվում է երեք եղանակով՝
որակական, 
քանակական
 որակական-քանակական։ 
Որակական կարգավորման դեպքում փոփոխվում է միայն ջերմակրի ջերմաստիճանը, իսկ ծախսը մնում է հաստատուն։ 
Քանակական կարգավորման դեպքում փոխվում է ջերմակրի ծախսը, իսկ ջերմաստիճանը մնում է հաստատուն։ 
Որակական-քանակական կարգավորման դեպքում փոփոխվում են ջերմակրի և՝ ծախսը և՝ ջերմաստիճանը։

Տես նաև 
Ջերմային ցանց

Արտաքին հղումներ 
UK's Information Portal on Decentralised and District Energy
District Energy Library 
Technical description of district heating and district cooling at Munich Airport, Germany
Geothermal District Heating, Iceland 
Future Challenges for CHP in the UK and Continental Europe, Feb 2010 by F.Starr

Energy Hub – EU funded FP7 Project – District heating, cooling and power aiming for 100% on-site renewable energy at Leuven, Belgium

Ջերմաէներգետիկա
Ամերիկյան հայտնագործություններ