Անվտանգության աջակցության միջազգային ուժեր

Անվտանգության աջակցության միջազգային ուժեր (; ISAF), ՆԱՏՕ-ի կողմից գլխավորվող միջազգային զորային կոնտինգենտ, որը գործում է Աֆղանստանի տարածքում 2001 թվականից։

Անվտանգության աջակցության միջազգային ուժերը ստեղծվել են ՄԱԿ-ի Անվտանգության Խորհրդի № 1386 բանաձևի համաձայն 2001 թվականի դեկտեմբերի 20-ին։ Նրանց ներկայությունը երկրում թալիբների ռեժիմի տապալումից հետո անհրաժեշտ էր աֆղանական Ժամանակավոր մարմնին Քաբուլում և մոտակա տարածքներում անվտանգության ապահովման համար։ Դա արվում էր նրա համար, որպեսզի Ժամանակավոր մարմինն, ինչպես նաև ՄԱԿ-ի աշխատակազմը գործեն անվտանգ պայմաններում։

2003 թվականի օգոստոսից Անվտանգության աջակցության միջազգային ուժերն իրականացվում են ՆԱՏՕ-ի բլոկի կողմից։ 2014 թվականի վերջում զինված կոալիցիայի միջազգային ուժերին փոխարինեց ոչ մարտական «Որոշիչ աջակցություն» դաշինքի գործողությունը։ Պատերազմի ամբողջ ծանրությունն ընկել է աֆղանական բանակի վրա։

Գերագույն հրամանատարություն

Կառուցվածք և թվաքանակ 
Ի սկզբանե ISAF-ի պատասխանատվության տարածքն ընդգրկում էր միայն Աֆղանստանի մայրաքաղաք Քաբուլը։

2003 թվականի հոկտեմբերին ՄԱԿ-ի Անվտանգության Խորհուրդը Քաբուլի սահմաններից դուրս առաքելության ընդարձակման որոշում է կայացրել։ Ընդարձակումը կատարվում էր աստիճանաբար և ավարտվել է 2006 թվականի հոկտեմբերին, երբ Անվտանգության աջակցության միջազգային ուժերն իրենց վրա են վերցրել պետության ամբողջ տարածքի անվտանգության ապահովումը։ Աֆղանստանում թվաքանակի մեծացման նպատակն էր հանդիսանում «Թալիբան» ահաբեկչական շարժման ակտիվության զսպումն՝ աֆղաններին ժամանակ տալով իրենց ձեռքը վերցնել վերահսկողությունը երկրում։

2011 թվականի հունիսի 6-ին Անվտանգության աջակցության միջազգային ուժերի թվաքականը կազմում էր 132 457 զինծառայող (այդ թվում 90 հազար ամերիկացի), առաքելության մեջ մասնակցում էին 48 երկրներ։

2012 թվականի սեպտեմբերի 21-ին ՆԱՏՕ-ի լրացուցիչ կոնտինգենտը ի դեմս ԱՄՆ-ի 33 հազար զինծառայողների, որն ուղարկվել էր Աֆղանստան երեք տարի ժամկետով, լքում է երկիրը։

2015 թվականի հունվարի 1-ին «Հարատև ազատություն» առաքելությունն ավարտվել է, այդ պատճառով կոալիցիոն զորքերի թվաքանակը զգալիորեն կրճատվել է։ Մասնավորապես, ամերիկյան խմբավորումը 2015 թվականի ամռան դրությամբ կազմում էր մոտ 11 հազար զինծառայող, ովքեր ներգրավված էին նոր, ոչ մարտական «Որոշիչ աջակցություն» առաքելության մեջ։

Տես նաև 
 Աֆղանական պատերազմ (2001-2014)
 «Հարատև ազատություն» ռազմագործողություն

Գրականություն 
 Полковник А. Соболев. Размещение в Афганистане Международных сил безопасности // "Зарубежное военное обозрение", № 1 (658), январь 2002. стр.8-9

Արտաքին հղումներ 
 ISAF պաշտոնական կայք  
 ուկրաինական թվակազմի ընդարձակում

Ծանոթագրություններ 

Աֆղանական պատերազմներ