Քրիստափոր Փիրումով

Քրիստափոր Նիկոլայի Փիրումով (), հայ խորհրդային պարազիտաբան-մալարիաբան։ Սանիտարահամաճարակային ծառայության հիմնադիրը ՀԽՍՀ-ում։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1952), պրոֆեսոր (1955)։ ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1955), Երևանի պատվավոր քաղաքացի (1985)։ ԽՄԿԿ անդամ 1919 թվականից։

Կենսագրություն 
1917 թվականին ավարտել է Կիևի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը։ 1923-1928 թվականներին աշխատել է ՀԽՍՀ առժողկոմատում, եղել սանիտարահամաճարակային բաժնի պետ և առժողկոմի տեղակալ։ Մասնակցել է Հայրենական մեծ պատերազմին։ 1928-1942 թվականներին և 1946-1949 թվականներին Փիրումովը եղել է Երևանի տրոպիկական ինստիտուտի տնօրեն, 1952-1973 թվականներին՝ տնօրենի գիտական գծով տեղակալ, 1933-1942 թվականներին և 1946-1952 թվականներին՝ Երևանի բժշկական ինստիտուտի տրոպիկական հիվանդությունների ամբիոնի վարիչ։ Փիրումովի գիտական աշխատանքները հիմնականում վերաբերում են մակաբուծական հիվանդությունների՝ հատկապես մալարիայի դեմ պայքարի միջոցառումների մշակման, ՀԽՍՀ-ում մալարիայի վերացման հարցերին։ Փիրումովը ՀԽՍՀ առողջապահության մինիստրության գլխավոր պարազիտաբանն էր։

Պարգևներ 
Պարգևատրվել է Լենինի, Հոկտեմբերյան հեղափոխության, Կարմիր աստղի, Հայրենական պատերազմի 1-ին և 2-րդ աստիճանների, «Պատվո նշան» շքանշաններով։ 1933 թվականին Հայկական ԽՍՀ ԿԳԿ-ի նախագահությունը Փիրումովին շնորհել է աշխատանքի հերոսի կոչում։

Երկեր 
 Բոնիֆիկատորը և նրա անելիքները մալարիայի դեմ պայքարելու գործում, Երևան։ Հայպետհրատ, 1950։
 Դիսպանսերացումը յեվ պայքար մալարիայի դեմ։ (Բժիշկների համար)։ Երևան։ Պետհրատ, 1935։
 Թունավոր կենդանիները և նրանց կծելու դեպքում կիրառվող միջոցառումները։ Երևան։ Հայպետհրատ, 1954։
 Ինչ պետք է անել, որպեսզի մալարիան նորից չտարածվի։ Երևան։ Հայաստան, 1970։
 Հակամալարիային միջոցառումները և նրանց կիրառման մեթոդները։ Բժիշկների համար։ Երևան։ Հայպետհրատ, 1948։
 Հուշատետր արևադարձային երկրներ մեկնողների համար։ Երևան։ Հայաստան, 1968։
 Մալարիան յեվ պայքարը նրա դեմ կոլխոզում։ Երևան։ ՀԽՍՀ պետհրատ, 1938։
 Պայքար մալարիայի դեմ։ Երևան։ Պետհրատ, 1934։
 Социологическое исследование семьи : По материалам сельских районов Армянской ССР / А.П. Айрян ; Под ред. Х.Н. Пирумова, В.В. Ермакова. Ереван: Айастан, 1974.
 Հարցազրույց 3060 ընտանիքի հետ / Ա. Պ. Հայրիյան, Խմբ.՝ Խ. Ն. Փիրումով, Երևան։ Հայաստան, 1977։
 Атлас сельского здравоохранения Армении 1920-1965 = Ատլաս Հայաստանի գյուղական առողջապահության 1920-1965 / А.П. Айриян; Ред. Х.Н. Пирумов. Ереван: Айастан, 1967.

Գրականություն 
 Մխիթարյան Խ., Քրիստափոր Նիկոլայի Փիրումով, Երևան, 1981։

Ծանոթագրություններ 

Հայ գիտնականներ
Կիևի համալսարանի շրջանավարտներ
Հայ պրոֆեսորներ
Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Երևանի պատվավոր քաղաքացիներ
ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչներ
ԽՄԿԿ անդամներ
Լենինի շքանշանի ասպետներ
Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշանով պարգևատրվածներ
Կարմիր աստղի շքանշանի ասպետներ
Հայրենական պատերազմի 1-ին աստիճանի շքանշանակիրներ
Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշանակիրներ