Չվերթ 93 United Airlines

Չվերթ 93 United Airlines, ուղևորատար չվերթ, որը թռիչքի ընթացքում գրավել են ահաբեկիչների կողմից 2001 թվականի սեպտեմբերի 11-ին։ Boeing 757-222 օդանավը, որը պատկանում էր United Airlines ավիաընկերությանը, իրականացնում էր չվերթ Նյու Յորքից դեպի Սան Ֆրանցիսկո։ Ինքնաթիռը վթարի է ենթարկվել Պենսիլվանիա քաղաքի մոտ։ Վթարի հետևանքով բոլոր 44 մարդիկ զոհվել են։

Թռիչքից 46 րոպե անց ահաբեկիչները ներխուժել են օդաչուների խցիկ։ Զիյադ Ջարահը վերցրել է ինքնաթիռի վերահսկողությունը իր վրա, և ուղղությունը փոխել է դեպի Վաշինգտոն։ Ենթադրվում է, որ ահաբեկիչների նպատակը եղել է ոչնչացնել Կապիտոլիումը կամ Սպիտակ տունը։

Ինքնաթիռը գրավելուց հետո, ուղևորները և սպասուհիները կարողացել են օգտագործել հեռախոս, և այդ մասին հայտնել Նյու Յորքի Համաշխարհային առևտրի կենտրոն։ Այսպիսով, ուղևորները մի քանի անգամ փորձել են վերականգնել ինքնաթիռի վերահսկողությունը։

«Սև արկղեր»-ը ցույց են տվել, որ ուղևորները փորձել են կանգնեցնել ահաբեկիչների մտադրությունը։ Բացի այս չվերթից, 2001 թվականի սեպտեմբերի 11-ին ահաբեկիչները գրավել են ևս երեք ինքնաթիռ։ Վթարի վայրում ներկայումս գոյություն ունի հուշահամալիր։

Ահաբեկիչներ 

Ինքնաթիռում կար չորս ահաբեկիչ

 Զիյադ Ջարահ () (Լիբանանի Հանրապետություն) - ահաբեկիչ և օդաչու։
 Ահմեդ Ալ Նամի () (Սաուդյան Արաբիա)։
 Ահմեդ Ալ Խազնավի () (Սաուդյան Արաբիա)։
 Սաիդ Ալ Գամդի () (Սաուդյան Արաբիա)։

Զիյադ Ջարահ, անդամ Ալ Կաիդայում, ծնվել է Լիբանանի Հանրապետությունում և ստացել աշխարհիկ կրթություն։ Նա ուզում էր դառնալ օդաչու, և 1996 թվականին մեկնում է Գերմանիա, որտեղ ընդունվում է համալսարան, և ուսումնասիրում է գերմաներեն լեզուն։ Մեկ տարի անց նա մեկնում է Համբուրգ։ Համբուրգում Ջարահը հանդիպում է մուսուլման ֆունդամենտալիստներին, և սկսում է ակտիվորեն շփվել նրանց հետ։

1999 թվականի նոյեմբերին Ջարահը գնում է Աֆղանստան, որտեղ միանում է Ալ Կաիդայի խմբին։ Այնուհետև Ջարահը վերադառնում է Համբուրգ, որտեղ կորցնում է իր անձնագիրը։ Այսպիսով, նա կարողանում է առանց անձնագրի մեկնել Աֆղանստան։

2000 թվականի մայիսին Ջարահը ձեռք է բերում վիզա, որով կարող է մուտք գործել ԱՄՆ, և հունիսին մեկնում է Ֆլորիդիա։ Ֆլորիդիայում նա սկսում է իր փորձնական ուսումնասիրությունները։

Ահմեդ Ալ Նամին ժամանում է ԱՄՆ 2001 թվականի մայիսի 28-ին, զբոսաշրջիկի վիազայով։ Ահմեդ Ալ Խազնավինը ժամանում է Մայամի 2001 թվականի հունիսի 8-ին։ Սաիդ Ալ Գամդին ժամանում է Օռլանդո 2001 թվականի հունիսի 28-ին։

Խմբի հինգերորդ անդամ - Մուհամեդ Ալ Քահտանի, Դուբայից ժամանում է Օռլանդո 2001 թվականի օգոստոսի 3-ին։ Սակայն, նա առաջացրել է կասկած մաքսային մարմիններին, քանի որ նա միայն իր հետ վերցրել էր 2800 դոլլար և մեկ տոմս։ Նրան Օռլանդոյից հետ են ուղարկում Դուբայ, որտեղից նա վերադառնում է Սաուդյան Արաբիա։

Ջարահի և Ալ Դամդիի անձնագրերը հայտնաբերվում են վթարի վայրում։

Տեղեկություններ

Ինքնաթիռ, ուղևորներ և անձնակազմի անդամներ 
Չվերթ UAL93, իրականացնում էր Boeing 757-222 օդանավը (գրանցման համրը N591UA, կողային համար 28142)։ Առաջին չվերթը իրականացվել է 1996 թվականի հունիսի 17-ին, նույն թվականի հունիսի 28-ին ինքնաթիռը հանձնվում է United Airlines ավիաընկերությանը։ Ինքնաթիռը ուներ երկու շարժիչ՝ Pratt & Whitney PW2037 արտադրության։ Մինչ վթարի տեղի ունենալը ինքնաթիռը իրականացրել է ավելի քան 6968 չվերթ «մեկնում-ժամանում», և օդում է գտնվել ավելի քան 18 435 ժամ։

Ինքնաթիռը ուներ 182 նստատեղ, սակայն այդ օրը ինքնաթիռում գտնվում էր 37 ուղևոր և 7 անձնակազմի անդամները։
 Ինքնանթիռի առաջին հրամանատար - 43 ամյա Ջեյսոն Դալ ()
 Ինքնաթիռի երկրորդ հրամանատար - 36 ամյա Լերոյ Հոմեր ()

Ինքնաթիռում գտնվում էր հինգ սպասուհի
 58 ամյա Լորեյն Բեյ () - հին սպասուհի,
 38 ամյա Սանդրա Բրեդշոյ (),
 49 ամյա Վանդա Գրին (),
 33 ամյա Սիսի Լայլս (),
 49 ամյա Դեբորա Ուէլշ ()

Չվերթ 093 
Բոլոր չորս ահաբեկիչները ստուգվել են ժամը 07:03ից մինչև 07:39-ը (EST): Ժամը 07:03 Ալ Գամդին ինքնաթիռ է գնացել առանց ուղեբեռի, իսկ Ալ Նամին իր հետ տարել է երկու ճամպրուկ։ Ժամը 07:24-ին Ալ Խազնավին իր հետ տարել է մեկ ճամպրուկ, իսկ Ջարահը ինքնաթիռ է բարձրացել առանց ճամպրուկի։ Ալ Խազնավի ճամպրուկի մեջ եղել է պայթուցիկ։ Օդանավակայանի աշխատակիցները Ալ Խազնավի ճամպրուկի մեջ չեն նկատել այդ պայթուցիկը.:

Ալ Խազնավինը և Ալ Գամդին ժամը 07:39-ին նստել են առաջին կարգի տեղերը։ Ալ Նամին վայրէջքից մի քանի րոպե անց նստեց առաջին դասին պատկանող նստատեղին։ Ինքնաթիռը ժամը 08:00 վայրէջք է կատարում։ Այսպիսով, ինքնաթիռը 4 րոպե անց բախվում է Համաշխարհային առևտրի կենտրոնի շենքին։ Մնացած առևանգված ինքնաթիռները նույնպես բախվում են այդ շենքին։

Ժամը 09:02-ին չվերթ 175-ի ինքնաթիռը բարձրանում է օդ։ Այնուհետև Նյու Յորքի օդային երթևեկության ծառայությունը նախազգուշացումներ է հաղորդում այս օդանավին։ Ավիադիսպետչեր Էլ Բալինջերը սկսում է ահաբեկիչների մասին հայտնել գրեթե ողջ United Airlines ավիաընկերությունին պատկանող բոլոր ինքնաթիռներին։ Երբ չվերթ 175-ը ստանում է այդ նախազգուշացումները, օդաչուները 15 րոպե անց կապվում են դիսպետչերի հետ, և նրան հայտնում են, որ ամեն ինչ կարգին է։ Ժամը 09:24-ին UAL93 չվերթը ստանում է հաղորդագրություն Բալինջերի կողմից. «Զգուշացեք, հնարավոր է ներխուժում լինի խցիկ ահաբեկիչների կողմից - երկու ինքնաթիռ արդեն բախվել են Համաշխարհային առևտրի կենտրոնի շենքին»։

Ժամը 09:26-ին օդաչուները կապվում են դիպետչերի հետ. «Էդ, կրկնիր վերջին նախադասությունը»։ Ժամը 09:27-ին անձնակազմի անդամները նորմալ պատասխանել են դիսպետչերին, որը վերջին արձագանքներ անձնակազմի անդամներից։

Առևանգումը 
Ինքնաթիռի առևանգել են ժամը 09:28-ին: Այդ ժամանակ AAL11 և UAL175 չվերթները արդեն բախվել էին Համաշխարհային առևտրի կենտրոնի շենքին։ Մինչ օրս չեն բացահայտել, թե ինչու ահաբեկիչները ինքնաթիռը առևանգել են թռիչքից 46 րոպե անց։ Այսպիսով, ինքնաթիռը հանկարծակի 20 մետր իջել է ներքև։ Ժամը 09:28-ին ինքնաթիռը փոխանցում է աղետի ազդանշան՝ «Mayday»: Դիսպետչերներից մեկը հարցնում է. «Ինչ որ մեկը զանգահարել է?», սակայն պատասխան չեն ստանում։

35 վայրկյան անց, երբ անձնակազմի անդամները ազանշան էին տվել, ևս մեկ անգամ էլ են տալիս։ Ինչ որ մեկը օդաչուների խցիկից բղավում էր. «Mayday! դուրս այստեղից! դուրս այստեղից!»: Հետաքննող հանձնաժողովը, սեպտեմբերի 11-ին, ասել է, որ, ամենայն հավանականությամբ, 5-րդ ահաբեկիչը եղել է Մուհամեդ Ալ Քահտանին, սակայն նա չի կարողացել մասնակցել այդ հարձակմանը, քանի որ նրան ԱՄՆ-ից հետ են ուղարկել։

Հետաքննութունը զայնագրիչից պարզել է, որ 09:31-ին Ջարահը այսպես է ասել ուղևորներին. «Տիկնայք և պարոնայք, ձեզ հետ խսում է հրամանատարը. Մնում եք նստած ձեր տեղերում։ Մենք ունենք պայթուցիկ»։

Դիսպետչերը չի հասկացել Ջարահի ասացը, և խնդրել է, որ կրկնի։ Նաև ձայնագրություններից պարզ է դարձել, որ սպասուհիներից ինչ որ մեկը կռվում էր ահաբեկիչների հետ։ Այնուհետև նրան սպանել են, կամ պարտադրել են որ լռի, և ահաբեկիչներից ինչ որ մեկը արաբերենով ասել է. «Հանգիստ. Ես Ավարտեցի»։

Ժամը 09:39-ին, երբ արդեն երկու րոպե անցել էր չվերթ 077-ից երբ բախվել էր Պենտագոնի մոտ, լսվեց երկրորդ հայտարարությունը Ջարահի կողմից. «Ձեզ հետ խոսում է ինքնաթիռի հրամանատարը, մնում եք նստած, մեզ մոտ ռումբ կա, և եթե լուռ նստեց մենք կվերադառնանք օդանավակայան, խնդրում եմ չաղմկել»։

Ուղևորները և սպասուհիները այդ ընթացքում բջջային հեռախոսով կապվնում են իրենց հարազատների հետ, և իրար հրաժեշտ տալիս։ Հեռախոսազանգերը սկսվել են ժամը 09:30-ից։ Ընդհանուր առմամբ, զանգերի թիվը կազմել է 35 զանգ։ Ուղևորներից մեկը, Տոմ Բառնետը մի քանի անգամ զանգահարում է իր կնոջը, և հայտնում է, որ ինքնաթիռը առևանգել են և իրենց մոտ կա մի պայթուցիկ։ Նա նաև նշել է, որ ուղևորներից մեկը վիրավորվել էր դանակով։

Ուղևորների ինքնապաշտպանությունը 

Ուղևորների ինքնապաշտպանությունը UAL93 չվերթում սկսվել է ժամը 09:57-ին, այնուհետև ուղևորները որոշում են պայքարել ահաբեկիչներ դեմ։ UAL175 և AAL77 չվերթի ուղևորները ոչինչ չեն կարողացել անել ահաբեկիչների դեմ։ Սպասուհի Սիսի Լայսլը այդ ժամանակ զանգահարում է ամուսնուն, և հայտնում է, որ նրանք փորձում են կոտրել խցիկի դուռը։

Ժամը 09:58-ին Ջարահը իր հանցակից ընկերներին ասում է. «Նրանք փորձում են կոտրել դուռը»։ Ժամը 09:59-ին Ջարահը ինքնաթիռը սկսում է վեր ու վար անել, որպեսզի ուղևորներին կանգեցնի։

Ձայնագրիչը նաև արձանագրել է, որ ինքնաթիռում կոտրվում են օբյեկտները և ապակիները։ Մի քանի վարյկյան անց Ջարահը ասում է. «Եվ ի՞նչ, ի՞նչ, վե՞րջ հասնու՞մ ենք», ահաբեկիչներից մեկը նրան պատասխանում է «Դեռ ոչ»։

Ժամը 10:01-ին Ջարահը կրկին հարցնում է. «Եվ ի՞նչ, ի՞նչ, վե՞րջ հասնու՞մ ենք», հանցակիցներից մեկը պատասխանում է «Այո, իջնենք»։ Ժամը 10:02-ին ահաբեկիչներց մեկը բարձր բղավում է «Ներքև, Ներքև»։ Ինքնաթիռը սկսեց ընկնել, այնուհետև շրջվեց։ Ահաբեկիչներից մեկը սկսեց բարձր բղավել։ Վերջին հնչյունները արձանագրվել նե ժամը 10:03-ին։ Հետաքննող հանձնաժողովը, սեպտեմբերի 11-ին եկել է այն եզրակացության, որ «ահաբեկիչները պահպանել են ինքնաթիռի հսկողությունը, սակայն մի քանի վայրկյան հետո, ուղևորները ներխուժում են խցիկ»։

Նաև եկել են այն եզրակացության, որ ուղևորներից ինչ որ մեկը սպանել է ահաբեկիչներից մեկին։

Վթար 
Ինքնաթիռը բախվել է գետնին ժամը 10:03-ին։ Ազգային տրանսպորտի անվտանգության խորհրդի նախագահը հայտնել է, որ ինքնաթիռը բախվել է 906 կմ/ժ արագությամբ։ Հարվածից հետո, ինքնաթիռը ամբողջությամբ ոչնչացել է։ Բոլոր 44 մարդիկ, այդ թվում ահաբեկիչները մահացել են։

Պատկերասրահ

Մշակութային ասպեկտներ 
 Կորած չվերթ - 2006 թվականի ֆիլմ։
 Չվերթ 93 - Այս ֆիլմը նկարահանվել է 2006 թվականին, Ամերիկայում և Կանադայում։

Տես նաև 
 Չվերթ 11 American Airlines
 Չվերթ 175 United Airlines
 Չվերթ 77 American Airlines

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 United Airlines Flight #93 Cockpit Voice Recorder Transcript( )
 Flight 93 National Memorial Campaign (official website)
 Somerset's Flight 93 Tribute Website 
 Flight 93 National Memorial  (National Park Service)
 Photo Essay: Flight 93 Memorial near Somerset,PA
 ()
 ()
 Photo of Aircraft Pre 9/11

2001 թվականի սեպտեմբերի 11-ին առևանգված ինքնաթիռներ