Բրիտանական անդրծովյան տարածքներ

Բրիտանական անդրծովյան տարածքներ (ԲԱՏ), Մեծ Բրիտանիայի վերահսկողության ներքո գտնվող 14 տարածքներ։ Դրանք նախկին Բրիտանական կայսրության այն տարածքներն են, որոնք չեն որոշել անկախանալ, կամ քվեարկել են Բրիտանիայի տարածքում մնալու օգտին։ Բնակեցված տարածքների մեծ մասը ինքնիշխան են, Մեծ Բրիտանիայի պաշտպանության և արտաքին քաղաքականության ենթատեքստում։ Մնացածը կամ անմարդաբնակ են կամ ռազմական, գիտական անձնակազմի համար նախատեսված տարածքներ են։ Նրանք ենթարկվում են Բրիտանիայի միապետին (Եղիսաբեթ II) որպես պետության ղեկավարի։

Բրիտանական անդրծովյան տարածքներ տերմինը փոխարինել է Բրիտանական կախյալ տարածքներ տերմինին 2002 թվականին, որին նախորդել է 1981 թվականի Բրիտանական ազգային ակտը։ 1983 թվականի հունվարի 1-ին տարածները պաշտոնապես անվանվել են Բրիտանական արքայական գաղութներ։ Բրիտանական անտարկտիդական տարածքներից և Հարավային Ջորջիա և Հարավային Սանդվիչյան կղզիներից (որտեղ միայն պաշտոնական անձնակազմն է ապրում) ու Բրիտանական Հնդկական օվկիանոսի տարածքից (օգտագործվում է ռազմական նկատառումներով) բացի, մնացած տարածքներում ապրում են քաղաքացիական մշտական բնակչություն։ Մոտ 7.000 մշտական քաղաքացիներ են ապրում նաև Կիպրոսի Ակրոտիրի և Դեկելիա ռազմական հենակետում։

Ընդհանուր առմամբ Անդրծովյան տարածքների բնակչությունը կազմում է 250.000 մարդ, իսկ ցամաքային տարածքը մոտ 1.727.570 կմ2։ Դրա մեծ մասը (1.700.000 կմ2) Բրիտանական անտարկտիկական տարածքն է։ Մեծ Բրիտանիան Անտարկտիկայի պայմանագրի մաս է կազմում և որպես համալիր պայմանագրի մաս ճանաչվել է չորս երկրներից մեկը, որը իրավունք է ձեռք բերել Անտարկտիդայի տարածքի նկատմամբ։

Չնայած կախյալ տարածքներ Ջերսին, Գերնսին և Մեն կղզին նույնպես գտնվում է Բրիտանական թագի ենթակայության ներքո, սակայն նրանք ունեն Բրիտանիայից տարբեր սահմանադրական կառավարման ձև։

Ծանոթագրություններ 
 

Միացյալ Թագավորության վարչական բաժանում