Միխայլո Պարաշչուկ

Միխայլո Իվանովիչ Պարաշչուկ (, , ), ուկրաինական ծագմամբ բուլղարացի քանդակագործ, հասարակական գործիչ։

Կենսագրություն
Միխայլո Պարաշչուկը ծնվել է 1878 թվականի նոյեմբերի 16-ին Ավստրո-Հունգարիայի Վարվարինցի գյուղում (ներկայում՝ Ուկրաինայի Տերնոպոլի մարզի Տերեբովլյայի շրջանում)։ 13 տարեկան հասակում նա եղել է Ս. Վույցիկի օգնականը Ստրուսով գյուղի եկեղեցու, իսկ ավելի ուշ՝ Նովի Սոնչի քաղաքապետարանի դրվագազարդման աշխատանքների ժամանակ։ Սովորել է Կրակովի ու Վիեննայի գեղարվեստի ակադեմիաներում, Փարիզի Ժուլիենի ակադեմիայում (ավարտել է 1910 թվականին) և Օգյուստ Ռոդենի արվեստանոցում (Ֆրանսիա)։

Միխայլո Պարաշչուկն աշխատել է Լվովում (1899-1902 և 1910-1911 թվականներ), Վարշավայում (1902-1905 թվականներ), Մյունխենում (1908-1911 թվականներ) և Կիևում (1911-1913 թվականներ)։ 1913 թվականին նա ձերբակալվել է ռուս-ավստրիական սահամնն անցնելիս, ավստրիական իշխանություննրի կողմից մեղադրվել լրտեսության մեջ ու ուղարկվել Տալերհոֆ համակենտրոնացման ճամբար (Զալցբուրգի մոտ, Շտիրիա)։ 1914 թվականին Պարաշչուկին հաջողվել է դուրս գալ այդտեղից։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Միխայլո Պարաշչուկը եղել է Ուկրաինայի ազատագրման միության ակտիվ մասնակից։ 1915-1918 թվականներին նա քանդակագործության, բրուտագործության ու փայտի վրա փորագրության դասընթացներ է վարել Ռուսական կայսերական բանակի՝ Ռաշտատ ու Վեցլար քաղաքների համակենտրոնացման ճամբարներում գտնող ուկրաինացի զինվորների համար։
 
1918 թվականին Միխայլո Պաշարչուկը վերադարձել է Ուկրաինա։ 1920 թվականից նա եղել է Տալլինում Ուկրաինայի Ժողովրդական Հանրապետության դիվանագիտական առաքելության քարտուղարը, իսկ հետո՝ նախագահը, Լիտվայում Ուկրաինայի Ժողովրդական Հանրապետության ներկայացուցչության նախագահության խորհրդական։ 1921 թվականից (այլ տվյալներով՝ 1923 թվականից) Պարաշչուկը Բուլղարիայում եղել է Միջազգային Կարմիր Խաչի ներկայացուցիչը, բնակվել է Սոֆիայում, որտեղ հետագայում բացել է կերպարվեստի դպրոց։ Այդ շրջանում Միխայլո Պարաշչուկն ստեղծել է բուլղարացի (Դիմիտր Բլագոև, Ա. Կրայչև, Գեորգի Դալչև, Գ. Ստայկով) և ուկրաինացի (Միխայիլ Գրուշևսկի, Սիմոն Պետլյուրա) քաղաքական ու մշակութային գործիչների բազմաթիվ դիմանկարներ, ինչպես նաև քանդակներով զարդարել է Պաշտպանության նախարարության, Ռազմական ակադեմիայի, Գիտությունների ակադեմիայի, Ազգային թատրոնի, Վ. Կոլարովի անվան գրադարանի, Կիրիլի և Միֆոդիի անվան ազգային գրադարանի, Սոֆիայի համալսարանի ռեկտորատի շենքերը։

Բուլղարիայում Միխայլո Պարաշչուկը մասնակցել է ուկրաինագան գաղութի հասարակական կյանքին, եղել է բուլղարա-ուկրաինական համագործակցության ակտիվ գործիչ, կազմակերպել է ուկրաինացի տարագիրների համագումար։

Միխայլո Պարաշչուկը մահացել է 1963 թվականի դեկտեմբերի 24-ին Բանյա Կառլովա գյուղում (ներկայում՝ քաղաք Բանյա Բուլղարիայի Պլովդիվի մարզում)։ Հետմահու պարգևատրվել է «Կիրիլ և Միֆոդի սրբերի I աստիճանի շքանշանով։ Պարաշչուկի շիրիմին տեղադրվել է նրա կիսանդրին ու առյուծի քանդակ, որոնք ստեղծել է բուլղարացի քանդակագործ Վեջի Ռաշիդովը։

Միխայլո Պարաշչուկն ունեցել է դուստր, ով ամուսնացած է եղել Լվովի պատկերասրահի տնօրեն, նկարիչ Իվան Իվանեցի հետ։

Աղբյուրներ
 М. Ониськів, Р. Півторак, Б. Хаварівський, Л. Щербак. Паращук Михайло Іванович.

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ
 КОЙ Е УКРАИНЕЦЪТ МИХАЙЛО ПАРАШЧУК?  

Բուլղարացի քանդակագործներ
Բուլղարացի հասարակական գործիչներ
20-րդ դարի քանդակագործներ