Սպորտն Իսրայելում

Սպորտն Իսրայելում հասարակական մշակույթի կարևոր մասն է կազմում։ Այն ճանաչվում է վարչական մակարդակով՝ սպորտի հարցերով վարչությունը ներառված է Իսրայելի գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարության մեջ։ Իսրայլական մարզիկների նվաճումների թվում են աշխարհի և մայրցամաքային առաջնություններում հաղթանակները և բասկետբոլի, ձյուդոյի, առագաստային սպորտի և շախմատի գավաթի առաջնություններում հաղթանակները։ Առաջատար մարզիկների ելույթները ցուցադրվում են իսրայլական կենտրոնական հեռուստաալիքներով։ Իսրայելը համարվում է հրեական սպորտի միջպետական կենտրոն՝ 1932 թվականից, այսինքն երկու տասնամյակների ընթացքում մինչ Իսրայելի Ազգային Օլիպիական կոմիտեի ՄՕԿ մտնելը, երկրում անց են կացվում «հրեական Օլիմպիական խաղեր»՝ Մակաբիադա։

Հրեաները և սպորտը 
Պատմականորեն հրեական մշակույթում բացասական վերաբերմունք էր առաջացել սպորտային միջոցառումների հանդեպ։ Հրեաները չէին մասնակցում Օլիմպիական և այլ հնագույն սպորտային խաղերին, քանի որ դա կապված էր հեթանոսական աստվածներին նվիրաբերելու հետ։ Սպորտային միջոցառումների հանդեպ բացասական վերաբերմունքը մեծացել է այն բանից հետո, երբ հրեական ժողովուրդը հայտնվել է Սելևկյան հելլենիստական դինաստիայի տիրապետության տակ։ Հռոմեական տիրապետության ժամանակաշրջանում արքա Հերովդեսը Հրեաստանում հիմնել է մի շարք սպորտային մրցարաններ գլադիատորական մարտերի և սպորտային մրցումների համար, սակայն դա չփոխեց հրեաների վերաբերմունքը։ Սպորտի հանդեպ վերաբերմունքը, որպես հելլենիստական անհեթեթություն, մինչ օրս պահպանվում է ծայրահեղ ուղղափառ հրեաների մի մասի շրջանում։

Սպորտի հանդեպ հրեաների վերաբերմունքը սկսեց փոխվել միջին դարերում։ Մայմոնիդը, մասնավորապես, բարձրաձայնել է նմանատիպ անտիկ տեսակետը այն մասին, որ միայն առողջ մարմինը կարող է լինել առողջ հոգու կացարան։ 20-րդ դարի առաջին կեսին այդ ուսմունքի հետևորդների թվում էր նաև Իսրայելի առաջին գլխավոր աշկենազական ռաբբին՝ Աբրահամ Իցխակ Կուկը։

18-րդ դարում ժամանակակից սպորտի զարգացման շեմին ի հայտ են եկել հայտնի հրեա մարզիկներ։ Նրանցից ամենահայտնին, ըստ դոկտոր Ուրիել Սիմրիի, Դանիել Մենդոսն էր, ով Պորտուգալիայի քաղաքացի էր և 1792-1795 թվականները Անգլիայի լավագույն բռնցքամարտիկն էր, ում երկրպագուն էր համարվում Ուելսի արքայազնը։ Կանադական հրեա Լուիս Ռուբինշթեյնը ոսկե մեդալ է նվաճել 1890 թվականին գեղասահքի ոչ պաշտոնական աշխարհի առաջնության ժամանակ։

1898 թվականին դոկտոր Մաքս Նորդաուն Փարիզում ելույթ է ունեցել «մկանների հուդդայականություն» անհրաժեշտության մասին ելույթով ()։ Նույն թվականին Բեռլինում ստեղծվել է հրեական «Բար Կոխվա» մարմնամարզական ակումբը։ 1911 թվականից Պաղեստինում և Եվրոպայում զարգացել է Մակկաբիանական շարժումը և ստեղծվում են հրեական սպորտային միություններ և ակումբներ։

Ծանոթագրություններ 

Սպորտն Իսրայելում
Սպորտն Ասիայում