Ադելաիդա Ավագյան

Ադելաիդա Հովսեփի Ավագյան (), հայ հիգիենիստ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1976), պրոֆեսոր։

Կենսագրություն 
Ադելաիդա Ավագյանը ծնվել է Երևանում գյուղատնտես Հովսեփ Ավագյանի և մանկավարժ Մայրանուշ Վասիլյանի ընտանիքում։ Եղել է ընտանիքի անդրանիկ զավակը՝ ունեցել է երկու քույր և մեկ եղբայր՝ Դեզդեմոնա, Ռոբերտ, Էսֆիրա։ 6 տարեկան հասակում նվագել է դաշնամուր՝ ցուցաբերելով բարձր կատարողականություն։

1941 թվականին ավարտել է Խաչատուր Աբովյանի անվան դպրոցը, 1946 թվականին՝ Երևանի բժշկական ինստիտուտը, այնուհետև ընդունվել է Մոսկվայի Սննդի հիգենիայի գիտահետազոտական ինստիտուտ և տեղափոխվել է Մոսկվա։ 1956 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն։ Առողջապահական համակարգի ուսումնասիրման նպատակով ընտրվել է որպես դեսպան մեկնելու Ինդոնեզիա, սական հրաժարվել է առաջարկից և իր գործունեությունը շարունակել Հայաստանում։ 1939-1971 թվականներին եղել է Համաճարակաբանության և հիգիենայի, 1971-1997 թվականներին՝ Ընդհանուր հիգիենայի և մասնագիտական հիվանդությունների Գիտահետազոտական ինստիտուտների սննդի հիգիենայի լաբորատորիաների վարիչ

Գիտական գործունեություն 
Ավագյանն ավելի քան 120 գիտական աշխատությունների հեղինակ է։ Աշխատանքները վերաբերում են մսամթերքի ջերմամշակման հիգիենային, արագընթաց եղանակներով սննդամթերքի սանբակտերիաբանական գնահատման հարցերին։ Ուսումնասիրել է սելենի և վիտամին A-ի՝ որպես պաշտպանական նյութերի ազդեցությունը քլորոպրենային քրոնիկական թունավորումների ժամանակ, ինչպես նաև հողում վնասակար քիմիական նյութերը՝ կապված մթնոլորտային օդի աղտոտման հետ։

Ավագյանի շուրջ 100 գիտական հոդվածները տպագրվել են տարբեր միջազգային ամսագրերում։

Ընտանիք 
1962 թվականին Ադելաիդա Ավագյանն ամուսնացել է ինժեներ Արտավազդ Ձվակերյանի հետ։ 1963 թվականին ծնվել է նրանց դուստրը՝ Աննան։ 1998 թվականին Ադելաիդան տեղափոխվել է ԱՄՆ՝ դստեր մոտ։ 2000 թվականին նրա մոտ հայտնաբերվել է քաղցկեղ, որից երեք ամիս հետո մահացել է։ Թաղված է ԱՄՆ Վիրջինիա նահանգի Ուիլյամսբուրգ հիշատակի այգում։

Երկեր 
 Селен и витамин "А" как защитные вещества при хронической хлоропреновой интоксикации, 1980
 Изучение вредных химических агентов в почве в связи с загрязнением атмосферного воздуха, 1986

Ծանոթագրություններ 

Հայ բժշկուհիներ
Հայ հիգենիստներ
Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Երևանի պետական բժշկական համալսարանի շրջանավարտներ
Հայ պրոֆեսորներ
Քաղցկեղից մահացածներ