Ապոֆատիկ աստվածաբանություն

Ապոֆատիկ աստվածաբանություն (հին հունարեն՝ ἀπόφασις, ἀπόφημι apophēmi-ից, որը նշանակում է ժխտել), նաև ժխտողական աստվածաբանություն‍, աստվածաբանական աշխարհայացք, որը աստծուն, աստվածային բարիքը փորձում է նկարագրել ժխտման միջոցով՝ օգտագործելով միայն այն հատկանիշները, տերմինները, որոնք կիրառելի չեն իդեալական աստծո համար։ Այն կատաֆիկ փիլիսոփայության հակառակն է։

Աստվածաբան Հովհան Սկոտ Էրիուգենան 9-րդ դարում գրել է. «Մենք չգիտենք, թե ով է Աստված։ Աստված Ինքը չգիտի, թե ով է Ինքը, քանի որ Ինքն ամեն ամեն ինչ չէ։ Տառացի՝ Աստված գոյությունը չէ, քանի որ Նա գերազանցում է գոյությունը»։

Կարճ ասած, ժխտողական աստվածաբանությունը փորձում է աստծո մասին գոյություն ունեցող կրոնական փորձը և լեզուն պարզաբանել ուսումնասիրելով այն ինչ աստված չէ (ապոֆազիա) և փորձելով չուսումնասիրել այն, ինչ աստված է։

Աստծո ապոֆատիկ նկարագրությունը 
Ժխտողական աստվածաբանությունը ընդունում է, որ աստծո փորձը անբացատրելի, փորձ, որը հնարավոր է ճանաչվել և հիշվել միայն աբստրակտ կերպով։ Սա նշանակում է, որ մարդիկ չեն կարող նկարագրել իդեալական բարին և աստծուն իր հսկայական բարդությամբ։ Որպես արդյունք, աստծու բոլոր նկարագրությունները սխալ են, սկուզբանքայնացման բոլոր փորձերից պետք է խուսափել։
 Ոչ գոյություն և ոչ էլ անգոյությունը ինչպես որ մենք ֆիզիկապես հասկանում ենք, ճիշտ չէ աստծո դեպքում։ Աստվածայինը աբստրակտ է, դուրս գոյությունից և անգոյությունից։
 Աստված աստվածային պարզ է, ոչ ոք չպետք է պնդի՝ աստված մեկն է, երկուսը, ինչ տեսակի է։
 Աստված հիմար չէ
 Աստված չար չէ
 Աստված արարման արդյունք չէ
 Աստված ժամանակի և տարածության մեջ չի կարող սահմանվել
 Աստված ժամանակային կերպով սահմանափակ չէ։

References

Արտաքին հղումներ 
 Ընդհանուր
 God and Other Necessary Beings , Stanford Encyclopedia of Philosophy
 At the Origins of Modern Atheism, Michael J. Buckley, Yale University Press 1987, ISBN 0-300-03719-8
 Քրիստոնեական նյութեր
 Negative Theology , Austin Cline
 Apophatic theology, The Oxford Dictionary of World Religions
 Saying Nothing about No-Thing: Apophatic Theology in the Classical World, Jonah Winters
 Հրեական նյութեր
 "Paradoxes", in "The Aryeh Kaplan Reader", Aryeh Kaplan, Artscroll 1983, ISBN 0-89906-174-5
 Understanding God , Ch2. in "The Handbook of Jewish Thought", Aryeh Kaplan, Moznaim 1979, ISBN 0-940118-49-1
 Chovot ha-Levavot 1:8, Bahya ibn Paquda – Online class , Yaakov Feldman
 Attributes, jewishencyclopedia.com
 Ժամանակակից
 Derrida and Negative Theology, ed H. G Coward, SUNY 1992. ISBN 0-7914-0964-3

Ոչինչ
Կրոնական փիլիսոփայություն
Աստվածաբանություն
Փիլիսոփայական տեսություններ
Կրոնական տերմինաբանություն