Դիսպերսիայի օրենք

Դիսպերսիայի օրենք կամ դիսպերսիոն համապատասխանություն ալիքների տեսության մեջ, կապ ալիքային վեկտորի և հաճախության մեջ

Այս օրենքը արտահայտում է ալիքի ժամանակային և տարածական պարաբերությունների կապը։ Դիսպերսիայի օրենքից կարելի է ստանալ ալիքի փուլային և խմբային արագությունները՝
Դիսպերսիա հասկացությունը առաջին անգամ օպտիկայում հայտնվել է հատվածակողմով սպիտակ լույսի տարալուծմից հետո։ Դիսպերսիա անվանում են ալիքի փուլային արագության կախումը լուսային ալիքի հաճախությունից կամ երկարությունից,կամ օպտիկայում բեկման ցուցչի կախումը ալիքի հաճախությունից և երկարությունից տվյալ միջավայրում, եթե արագությունը կախված չէ ալիքի հաճախությունից կամ երկարությունից,ապա խոսքը դիսպերսիայի բացակայության մասին է։

Այսինքն,եթե գծային։ լույսի համար դիսպերսիայի օրենքը ապակու մեջ բերում է դիսպերսիայի դասական օրենքին։
Հիմնվելով քվանտային պատկերացումների վրա, որ ամեն մի ալիքի համապատասխանում է որոշակի մասնիկ կամ քվազիմասնիկ և հակառակը, դիսպերսիայի օրենքը կարելի է տարածել նաև մասնիկների համար։ Մասնավորապես,պինդ մարմնի ֆիզիկայում այս օրենքը կապ է հաստատում մասնիկի (օրինակ՝ էլեկտրոն, ֆոտոն) էներգիայի ևնրա ալիքային վեկտորի միջև։

Շղթայի համար դուրսբերում  
 
Ենթադրենք տրված է ատոմների միաչափ գծային շղթա  զանգվածով, որոնց միջև հեռավորությունը  է։ Տեղադրենք  կարճ հեռավորության վրա ։ Այդ դեպքում շեղման փոքրության պատճառով ատոմների փողազդեցության ուժը կարելի է համարել քվազիառաձգական։
Նշանակումները՝
 ՝ ալիքային թիվ,
 ՝ հաճախություն։
Հաշվի առնելով հարևան անդամները՝
 
 որտեղ՝
՝ քվազիառաձգականության գործակիցն է։
Գրենք շարժման հավասարումը -րդ ատոմի համար՝ 
Թող հավասարումը ունենա հետևյալ տեսքը՝ ։
Այդ դեպքում՝  որտեղ 
։
Սա էլ հենց արտահայտում է հաճախության կապը ալիքային թվի հետ, այսինքն միատոմ շղթայի դիսպերսիայի օրենքը։

Տես նաև 
Ալիքների դիսպերսիա

Նշումներ

Գրականություն 
 Ֆեյնմանի դասախոսությունը դիսպերսիայի մասին

Ալիքային տեսություն
Ֆիզիկայի հասկացություններ