Մարդկության դեմ ուղղված հանցագործություն

Մարդկության դեմ ուղղված հանցագործություններ, հատկացվելիք ժամանակակից միջազգային քրեական իրավունքում առանձնացած հանցագործությունների խումբը, որը զանգվածային բնույթ է կրում։

Այս պահին մարդկության դեմ հանցագործությունների սահմանում տրվել է Հռոմի Միջազգային քրեական դատարանի ստատուտում։

Տերմինի առաջացումը 
1915 թվականի մայիսի 24-ին Մեծ Բրիտանիան, Ֆրանսիան և Ռուսաստանը Օսմանյան կայսրության հայ բնակչության տեղահանության և կոտորածների առնչությամբ հանդես են գալիս համատեղ հայտարարությամբ։ Երեք դաշնակից պետությունները հայտարարում են, որ հայերի դեմ այս հանցագործության համար պատասխանատու է թուրքական կառավարությունը։ Հայտարարության մեջ առաջին անգամ միջազգային քաղաքական և դիվանագիտական բնագավառում կիրառվում է «հանցագործություն ընդդեմ մարդկության և քաղաքակրթության» հասկացությունը։

Միջազգային ռազմական տրիբունալի կանոնադրության ձևակերպումը 
Միջազգային ռազմական տրիբունալի Կանոնադրությունը կազմվել է hակահիտլերյան կոալիցիայի  երկրների ներկայացուցիչների կողմից 1945 թվականի օգոստոսի 8-ին Լոնդոնում. Կանոնադրության վեցերորդ հոդվածը որոշում է այն հանցագործությունները, որոնք մտնում են տրիբունալի իրավասության տակ։ Նրանց են վերաբերում՝ Հանցագործություն մարդկության հանդեպ (a), ռազմական հանցագործությունները (b) և մարդկության դեմ (c)։

Նյուրնբերգյան դատավարության ժամանակ մարդկության դեմ հանցագործությունների մեջ մեղավոր են ճանաչվել 16 մարդ՝ Մարտին Բորմանը, Հերման Գյորինգը, Ֆրից Զաուկելը, Արտուր Զեյս Ինկվարտը, Ալֆրեդ Յոլը, Էռնստ Կալտենբրուները, Վիլհելմ Կեյտելը, Կոնստանտին ֆոն Նեյրատը, Իոախիմ ֆոն Ռիբենտրոպ, Ալֆրեդ Ռոզենբերգը, Հանս Ֆրանկը, Վիլհելմ Ֆրիկը, Վալտեր Ֆունկը, Բալդուր ֆոն Շիչախը, Ալբերտ Շպեյերը և Յուլիուս Շտրեյխերը։

Ռազմական հանցագործություններ և մարդկության դեմ հանցագործությունները վաղեմության ժամկետ չունեն։

Հռոմի ստատուտի բնութագրումը 
Միջազգային քրեական դատարանի Հռոմի ստատուտը, որը հիմնել է Միջազգային քրեական դատարանը, ուժի մեջ է մտել 2002 թվականի հուլիսի 1-ին։

Տես նաև 
 Ցեղասպանություն
 Ցեղասպանության հանցագործությունը կանխելու և դրա համար պատժի մասին կոնվենցիա
 Ռազմական հանցագործություններ
 Զանգվածային սպանություններ
 Միջազգային դատական մարմիններ

Ծանոթագրություններ 

Մարդու իրավունքների խախտում
Մարդկության դեմ ուղղված հանցագործություններ
Ռազմական հանցագործություններ
Միջազգային իրավունք
Միջազգային քրեական իրավունք
Հանցագործություններ