Գեղեցկուհին և Հրեշը (մուլտֆիլմ)

Գեղեցկուհին և հրեշը (), «Walt Disney Pictures» ստուդիայի թվով երեսուներորդ լիամետրաժ, անիմացիոն ֆիլմը։ Պրեմիերան տեղի է ունեցել 1991 թվականի նոյեմբերի 22-ին ԱՄՆ-ի կինոթատրոններում։ Ֆիլմը հանդիսանում է Ժաննա Մարի Լապրենս դե Բոմոնի համանուն հեքիաթի գեղեցիկ աղջկա և ամրոցում անազատության մեջ գտնվող սարսափելի հրեշի մասին։ Այս ֆիլմը հանդիսանում է առաջին անիմացիոն նկարը, որին առաջադրվել է Ամերիկյան կինոակադեմիայի «Օսկար»-ի դասակարգման «Լավագույն նկար» մրցանակը։

Ակնարկ 
Լինդա Վուլվերտոնի ֆիլմը հիմնված է Ռոջեր Ալերսի սցենարի վրա, ով հանդիսանում է «Գեղեցկուհին և հրեշը» հեքիաթի ադապտացիան։ Ֆիլմի ռեժիսորներն են Գերի Տրոուսդեյլը և Կիրկ Վայսը։ Երաժշտությունը՝ Ալինա Մենկենայի և Գովարդ Էշմանի։

Ֆիլմից ստացված եկամուտը կազմել է 146 միլիոն դոլար։ 1991 թվականին ֆիլմը դարձավ երրորդ ամենահաջող ֆիլմը «Տերմինատոր 2. Դատաստանի օրը» և «Ռոբին Հուդ. Գողերի արքայազնը» ֆիլմերից հետո։ Ինչպես նաև այն հանդիսանում է Դիսնեյի ամենահաջողված անիմացիոն ֆիլմը։

Սյուժե 
Մի ցուրտ ձմեռային գիշեր կախարդ պառավը մտավ գեղեցիկ արքայազնի պալատ։ Նա խնդրեց արքայազնին ներս թողնել իրեն տաքանալու և ի նշան շնորհակալության կարող էր առաջարկել միայն վարդ։ Լինելով եսասեր ու անսիրտ, արքայազնը վռնդում է նրան, քանի որ կնոջ ներկայությունը նրա համար տհաճ էր։ Պառավը զգուշացնում է նրան, որ իրական գեղեցկությունը թաքնված է սրտի խորքում և անտեսանելի է։ Պատանին նորց մերժում է, և նա ընդունում է իր գեղեցիկ և ամենակարող կախարդուհու կերպարանքը ու որպես պատիժ արքայազնին դարձնում է հրեշ։ Նա կախարդում է պալատը և նրա բնակիչներին։ Վարդը, որը առաջարկում էր նրան կախարդը, պարզվեց, որ կախարդական է և պետք է ծաղկի մինչև արքայազնի 21 տարին չլրանա։ Եթե նա հանդիպի աղջկա և նրանք սիրեն իրար, ապա կախարդանքը կվերանա։ Սակայն դա պետք է տեղի ունենա մինչև կախարդական վարդի վերջին թերթիկի ընկնելը, այլապես պատանին միշտ հրեշ կմնա։ Նա գրեթե 21 տարեկան էր և հուսահատվում էր, թե ով պետքե սիրի իր պես տգեղ հրեշին։

«Գեղեցկուհու» անունը Բել էր, ով ապրում էր հոր հետ Մորիսոմ, փոքրիկ ֆրանսիական քաղաքում, նա հայտնի էր արտասովոր գյուտերով։ Քաղաքացիները նկատում էին Բելի գեղեցկությունը, բայց նրան համարում էին տարօրինակ իր գրքերի պատճառով Ինչպես կարծում էին այդ ժամանակ, կանանց մեծամասնությունը պետք է լինեն հիմար։ Նրա գեղեցկությունը գրավել էր տեղի որսորդ և ըմբիշ Գաստոնին, բայց Բելը նրան համարում էր «կոպիտ և ամբարտավան», և անտեսում էր նրան։ Մի օր, Մորիսը (Բելի հայրը) որոշում է ցույց տալ իր վերջին գյուտը տոնավաճառում։ Ճանապարհին մոլորվում է անտառում։ Գայլերը հետևում ն նրան, և նրա ձի Ֆիլիպպը վախեցած սկսում է փախչել։ Մորիսը հայտնվում է հրեշի տանը։ Հրեշը պահում է Մորիսին ինչպես պատանդ համարելով նրան «սահմանախախտ»։

Այդ ժամանակ Բելը քաղաքավարի, բայց չոր մերժում է Գաստոնի ամուսնության առաջարկը։ Նա շատ է զարմանում, երբ տեսնում է, որ Ֆիլիպպը վերադարձել է առանց Մորիսի։ Ձիու օգնությամբ Բելը գտնում է պալատի տեղը։ Այնտեղ նա առաջարկում է Հրեշին հոր փոխարեն իրեն վերցնել պատանդ։ Հրեշը համաձայնվում է և թողնում է Մորիսին վերադառնալ գյուղ։ Վերադառնալով գյուղ նա փորձում է պատմել մարդկանց, թե ինչ է պատահել Բելի հետ, սակայն գյուղացիները, այդ թվում նաև Գաստոնը մտածում են, որ նա խելագար է և հրաժարվում են նրան օգնել։ Այդ պատճառով Մորիսը որոշում է ինքնուրույն վերադարձնել աղջկան։

Հրեշը, հասկանալով, որ գերին կարող է ոչնչացնել կախարդանքը, առանձնացնում է Բելի համար ազատ սենյակ և թողնում է ման գալ ամբողջ պալատով, որտեղ նա ցանկանում է, բացառությամբ Արևմտյան Թևից, Հրեշի հին սենյակից, որտեղ ամեն ինչ ակնարկում է իր անցյալի՝ մարդու մասին։ Հրեշը հրավիրում է Բելին ճաշելու, բայց նա մերժում է, և հրեշը արգելում է ծառաներին կերակրել նրան, եթե նա չի ուտում իր հետ։

Ավելի ուշ, չնայած արգելքին, Հրեշի ծառաները զվարճացնում են հյուին նուրբ ֆրանսիական ընթրիքով և ստեղծում են առավելագույն հարմարավելություն, ինչքան որ ծառաների խումբը կարող էր ապահովել։

Պալատում էքսկուրսիայի ժամանակ հետաքրքրասեր Բելը մտնում է արգելված Արևմտյան Թևը։ Սենյակում ամեն ինչ արտացոլում էր Հրեշի տխրությունը։ Հիացած վարդի գեղեցկությամբ, Բելը մոտենում է, որպեսզի վերցնի այն, բայց հանկարծակի վերադառնում է Հրեշը։ Պատանդը արագ հեռանում է պալատից, և պատահում է գայլերի ոհմակին, և օգնության է կանչում Հրեշին որպես վերջին օգնություն։ Ժամանակի ընթացքում, Գողեցկուհին և Հրեշը սիրահարվում, և Հրեշը դառնում է ավելի մարդկային, ցույց տալով ավելի բարություն։ Նա անգամ թույլատրում էր Գեղեցկուհուն օգտվել իր գրադարանից։ Այսպիսով Բելը տեսնում է Հրեշի մեջ այն կողմը, որը նա երբեք չէր նկատել։ Մի անգամ Հրեշը Բելի համար կազմակերպում է ռոմանտիկ երեկո և պատրաստվում է նրան խոստովանել իր սերը, բայց նկատում է նրա տխրությունը։ Այն հարցին, թե ինչ է պատահել, աղջիկը պատասխանում է, որ ցանկանում է տեսնել իր հորը։ Հրեշը աղջկան տալիս է կախարդական հայելի, որը կարող է ցույց տալ այն ինչ նա ցանկանում է։ Այնտեղ Բելը տեսնում է, որ իր հայրը վիրավոր է և մահանում է անտառում, քանի որ հիմարաբար ցանկացել է գտնել պալատը և փրկել իր աղջկան։ Հրեշը անկեղծորեն սիրելով կատարում է ճիշտ որոշում, նա ազատ է արձակում աղջկան։ Վերջինս գտնելով հորը, միասին վերադառնում են տուն։ Սակայն, գալիս է Գաստոնը զայրացած ամբոխի հետ և սպառնում է Մորիսին թաքցնել խելագարների համար ապաստանում, եթե Բելը չամուսնանա նրա հետ։ Նա հուսահատ փորձում է ապացուցել, որ իր հայրը խելագար չէ և կախարդական հայելու օգնությամբ ցույց է տալիս Հրեշի պատկերը։

Կատաղած, զգալով դավաճանություն, Գաստոնը համոզում է ամբոխին, որ Հրեշը սարսափելի վտանգ է հանդիսանում հասարակության համար և կոչ է անում գնալ ու սպանել նրան։ Կախարդված ամրոցի բնակիչները պայքարում են ամբոխի դեմ և վռնդում են նրանց։ Գաստոնը գտնում է Հրեշին և հարձակվում նրա վրա։ Հրեշը գտնվելով տառապանքի մեջ և զգալով, որ Բելը երբեք չի վերադառնա, չի դիմադրում այնքան ժամանակ մինչև Բելը նորից չվերադառնա ամրոց։ Սակայն հենց այն պահին, երբ Հրեշը պետք է սպաներ Գաստոնին, նա գիտակցում է, որ չի կարող անել դա և ազատ է արձակում նրան, պատվիրելով հեռանալ։ Երբ Հրեշը և Բելը միանում են, Գաստոնը դաշույնով մահացու հարված է հասցնում Հրեշին, սակայն ինքը տանիքից ընկնում է անդունդը և մահանում։ Հրեշը մահանում է, և վերջին պահին Բելը ասում է, որ սիրում է նրան և վերացնում կախարդանքը։ Հրեշը վերածվում է արքայազնի, սարսափելի պալատը կրկին դառնում է գեղեցիկ, պալատի կախարդական սպասքը կրկին ստանում է մարդկային տեսք։ Գեղեցիկ և հուզիչ հեքիաթը վերջանում է Բելի և արքայազնի ամուսնությամբ։

Կերպարներ 
 Բել (), Մորիսի աղջիկը ֆրանսիական քաղաքից։ Քաղաքի ամենագեղեցիկ աղջիկն է։ Շատ է սիրում գիրք կարդալ, որով խիստ տարբերվում է բոլորից։ Դրա պատճառով բնակիչները նրան տարօրինակ են համարում։
 Հրեշ (), արքայազն, որին կախարդ պառավը դարձրել էր հրեշ։
 Գաստոն (), ֆիլմի գլխավոր հակարակորդը։ Գաստոն. բարձրահասակ, ուժեղ, քաղաքի չափազանց հաղթանդամ որսորդ, ունի գեղեցիկ արտաքին։
 Մորիս (), Բելի հայրը, նա կարճ հասակով բարեհոգի ծերուկ է։

Կրկնօրինակում 
Կրկնօրինակումը կատարվել է «Արդինի» ստուդիայում «Արդինի» փրոդաքշնի կողմից, Հանրային Հեռուստաընկերության պատվերով։ 2016 թ.
 Հնչյունային ռեժիսոր՝ Հմայակ Ռոստոմյան
 Թարգմանիչ՝ Լիլիթ Մանուկյան
 Համընթաց տեքստի հեղինակ՝ Կարինե Եսայան
 Հնչյունային օպերատոր՝ Տիգրան Հակոբյան
 Կրնկնօրինակման ստուդիա՝ «Ադինի» Ստուդիա

Դերերը կրկնօրինակել են`
 Բել` Կարինե Եսայան / Սուսաննա Պետրոսյան (վոկալ)
 Հրեշ` Սուրեն Թումասյան / Հովսեփ Նշանյան (վոկալ)
 Գաստոն` Ներսես Մարկոսյան
 Տիկին Փոթս` Աննա Հեքեքյան / Սոնա Շահգելդյան (վոկալ)
 Լումիե` Գևորգ Դավթյան
 Կոքսուորթ` Վարուժան Մանուկյան
 Մորիս` Գրիգոր Բաղդասարյան
 Լեֆու` Վաչե Երիցյան
 Զգեստապահարան` Սոնա Քոլոզյան
 Չիպ` Մերի Դանիելյան
 Ավել` Աննա Մանուչարյան
 Վառարան` Սերգեյ Ոսկանյան
 Հեղինակ` Սամվել Թոփալյան

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Գեղեցկուհին և Հրեշը at AllRovi
 Գեղեցկուհին և Հրեշը Big Cartoon DataBase կայքում
 Գեղեցկուհին և Հրեշը TCM Movie Database կայքում

Ամերիկյան մուլտֆիլմեր
Ուոլթ Դիսնեյ ստուդիայի մուլտֆիլմեր
IMAX ֆիլմեր
Ամերիկյան եռաչափ ֆիլմեր
Ֆրանսիայում նկարահանված ֆիլմեր
Ամերիկյան ֆիլմեր
Walt Disney Pictures ֆիլմեր
Լավագույն երաժշտության համար Օսկարի մրցանակակիր ֆիլմեր
3D մուլտֆիլմեր
Ամերիկյան կատակերգական դրամա ֆիլմեր
ԱՄՆ-ի ֆիլմերի ազգային գրանցամատյանի ֆիլմեր
Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Ֆրանսիայում
Ամերիկյան ֆիլմեր հասունացման տարիքի մասին