Գիրք պատճառանց եւ լուծմանց (1480)

Գիրք պատճառանց եւ լուծմանց (1480), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1480 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1617 թվականին, Վարդան Հիղանցի գրիչի կողմից, Բաղեշում։Կազմող՝ Գրիգոր։ Ստացողը եղել է Բարսեղ վրդ.ն։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 29,5x20,1 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 583 թերթից։ Գրված է երկսյուն,բոլորագիրով։ Ունի կիսախորան,լուսանցազարդ մանրանկարներ։Կազմը`կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ դրոշմազարդ կտավ։ Հիշատակարաններ՝ գրչի 48ա,105բ,155ա,162ա,575ա և այլուր։

Բովանդակություն 
 Պատճառանց եւ Լուծմանց Սահմանացի դաւթի։
 լուծմոնք Պորփիւրի,Պորփիւրի մեկնիչին,Սկիզբն մեկնութեան Պերի արմենիասին.Լուծմունք Ստորորդութեանցն,Յաղագս Աշխարհին Արիստոտէլի։
 Լուծմունք Ստորորդութեանցն Արիստոտէլի։
 Պատճառ և Լուծմունք Դիոնեսիոսի դրոցն։
 Դաւթի Սակս Պիտոյից։
 Եղիայի Ասորւոյ Մեկնութիւն Ճառից Գր. Աստուածարանի։
 Յակոբայ Լուծմունք Հարցողաց Բարսղի։
 Պատճառք և Լուծմունք գրոցն Նիւսացւոյ։
 Գր.Նիւսացւոյ Յորդորումն մանկանց ի կուսութիւն,Մեկնութիւնք ժողովողին,Երգոց երգոյն,Եւագրեայ Նշանակ Եղեկիէլի։
 Կիր. Երզնկացւոյ Մեկնութիւն Հարիւրաւորացն Եւագրեայ։
 Ներս. Լամբրոնացւոյ Պատճառ և պատմութիւն Գր. Նարեկացւոյ։
 Պատճառ գրոցն Փիլոնի։
 Վանականի վրդ-ի Համառօտ հարցմունք։
 Յովհ. Սարկուագի Անկիւնաւոր թիւք։

Ծանոթագրություններ 

Մատենադարանի ձեռագրեր