Տոմբոյի շրջան

Պլուտոնի սիրտ կամ Տոմբոյի շրջան (լատիներեն՝ Tombaugh Regio), թզուկ մոլորակ Պլուտոնի վրայի ամենամեծ լուսավոր հատվածը։ Այն գտնվում է մոլորակի հասարակածից հյուսիս՝ ավելի մուգ Կտուլհուի շրջանից հյուսիս-արևելք և Կրունի հետքից հյուսիս-արևմուտք։ Տոմբոյի արևմտյան բիլթը՝ 1000 կիլոմետրանոց սառած ազոտից և այլ գազերից բաղկացած հարթավայրն անվանվել է Սպուտնիկի պլատո (լատիներեն՝ Sputnik Planum):

Նկարագրություն 
Տոմբոյի շրջանը լայն, լուսավոր շրջան է, որն ունի մոտ 1590 կմ երկարություն։ Շրջանի երկու բլթերը երկրաբանորեն տարբեր են։ Արևմտյանը՝ Սպուտնիկի պլատոն ավելի հարթ է, քան արևելյանը և նրանք ունեն երանգային տարբերություն։ Առաջին ենթադրությունների համաձայն՝ արևմտյան բիլթը կարող է լցված լինել ազոտի ձյունով։ Շրջանի լուսավոր կետերը ենթադրաբար լեռնագագաթներ են։ 2015 թվականի հուլիսի 15-ին հրապարակված լուսանկարները ցույց տվեցին 3400 մ բարձրությամբ լեռների և խառնարանների գոյությունը։ Հետագա հետազոտությունները ցույց տվեցին, որ Սպուտնիկի պլատոյի կենտրոնը հարուստ է ազոտի, ածխածնի մոնօքսիդի և մեթանի սառույցներով, իսկ եզրերը, ինչպես նաև Կտուլհուի շրջանի արևելյան հատվածը ծածկող գորշ նյութը պատված են սառցադաշտերով։ Սպուտնիկի պլատոյի մակերեսը բաժանված է բազմանկյուն կոնվեկցիոն բջիջների և 10 միլիոն տարուց ավելի երիտասարդ է, որը ցույց է տալիս, որ Պլուտոնը երկրաբանորեն ակտիվ է։

Պլատոնի սիրտը դեռ 6 տասնամյակ առաջ՝ մինչև «Նոր հորիզոնների» մոտեցումը արդեն նույնականացվել էր որպես աղոտ հետք, որը սակայն, հնարավոր չէր նկարել կամ հետազոտել՝ լուսանկարների ցածր թույլտվության պատճառով։

Անվանում 
Տոմբոյի շրջանն առաջին անգամ նույնականացվել է «Նոր հորիզոններ» տիեզերանավի մոտեցման ժամանակ։ ՆԱՍԱ-ն սկզբում այն անվանում էր «սիրտ»՝ ունեցած ձևի պատճառով։ 2015 թվականի հուլիսի 15-ին շրջանը «Նոր հորիզոնների» թիմի կողմից անվանվել է Տոմբոյի շրջան՝ Պլուտոնը հայտնաբերող աստղագետ Քլայդ Տոմբոյի հիշատակին։ Regio լատիներեն նշանակում է «շրջան»։ Մինչև անվանումը պաշտոնական դառնա, այն պետք է հաստատվի «Միջազգային աստղագիտական միության» (ՄԱՄ, IAU) կողմից։ Բայց Ռիտա Շուլցը՝ ՄԱՄ-ի նախագահը նշել է, որ անվանումը նախօրոք քննարկվել է և կհաստատվի։

Որոշները այս հետքը նմանացնում են Դիսնեյի կերպար Պլուտոյին։ Ուոլթ Դիսնեյ ընկերությունը սրա մասին իմանալով՝ թողարկել է կարճ անիմացիոն ֆիլմ։

Ծանոթագրություններ 

Պլուտոն