Ընկերքավորներ

Ընկերքավորներ կամ բարձրակարգ կաթնասուններ (, Huxley, 1880,  - «լիովին», «ամբողջովին» և  - «գիշատիչ», «կենդանիներ», , placenta - «բլիթ») կենդանածին կաթնասունների ենթադաս։ Բնորոշ են ավելի բարձր կազմակերպվածությամբ և էկոլոգիա-մորֆոլոգիական բազմազանությամբ։

Ընկերքավորները ձվածին կաթնասուններից և պարկավորներից տարբերվում են հետևյալ առանձնահատկություններով. 
 խիստ զարգացած են գլխուղեղի մեծ կիսագնդերը, 
 սաղմնային զարգացման ընթացքում գոյանում է ընկերքը, 
 մարմնի ջերմաստիճանը բարձր է և կայուն։

Տարածում 
Ընկերքավորները կաթնասունների ամենազարգացած և բազմազան խումբն են։ Տարածված են բոլոր մայրցամաքներում և հարմարվել են տարբեր կենսապայմանների։ Ընդգրկում են անհետացած 14 և ժամանակակից 17 կարգեր՝ մոտ 3700 տեսակներով։

Դասակարգում 
Ներկայումս ընկերքավորները կաթնասունների ամենազարգացած և բազմազան խումբն են։

Ընկերքավորները բաժանվում են 4 ենթակարգի մեջ։

 Afrotheria. կաթնասունների կարգ։ Հնագույն ներկայացուցիչները համեմատաբար փոքր են եղել, իսկ այժմ ցամաքային ամենախոշոր կենդանիներն են։ Տեսակին պատկանում են՝ Tubulidentata, Hyracoidea, Sirenia, Կնճիթավորներ (Proboscidea), Macroscelidea և Afrosoricida։
 Exafroplacentalia (Notolegia).
 Xenarthra
 Boreoeutheria
 Laurasiatheria
 Euarchontoglires

Դասեր որոնք չունեն հստակ դասակարգում.
 † Acristatherium - կաթնասուն կենդանի, ապրել են կավճի դարաշրջանում 125-123 միլիոն տարի առաջ, Չինաստանի տարածքում։
 † Carodnia - կաթնասուն կենդանի, ապրել է մոտ 57-55 միլիոն տարի Արգենտինայի տարածքում։
 † Deccanolestes - բրածո կաթնասունների տեսակ.
 † Deltatherium
 † Eomaia
 † Eozhelestes
 † Horolodectes
 † Juramaia
 † Paleotomus
 † Paranyctoides
 † Prokennalestes

Տես նաև 
 Leptictidium

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Murphy W. J., E. Eizirik, W. E. Johnson, Y. P. Zhang, O. A. Ryder, S. J. O’Brien, 2001a. Molecular phylogenetics and the origins of placental mammals Nature 409։614-618. 
 Ulfur Arnason, et al. Mammalian mitogenomic relationships and the root of the eutherian tree. Proceedings of the National Academy of Science 99։ 8151-8156.  
 Jan Ole Kriegs, Gennady Churakov, Jerzy Jurka, Jürgen Brosius, and Jürgen Schmitz (2007) Evolutionary history of 7SL RNA-derived SINEs in Supraprimates. Trends in Genetics 23 (4)։ 158—161  (PDF version  )
 Goodman, M., Czelusniak, J., Page, S. & Meireles։ Where DNA Sequences Place Homo sapiens in a Phylogenetic Classification of Primates.
 McKenna, Bell։ Classification of Mammal։ Above the Species Level

Արտաքին հղումներ 
 Evolution of the mammalian placenta revealed by phylogenetic analysis  
 Կենդանիների նախնիները, որոնք ապրել են մոտ 16 մլն տարի
 29 կաթնասունների գենոմների համեմատությունը
 Ֆիլոգենետիկ տեսակներ

Ընկերքավորներ