Երևանի երկրաշարժ (1679)

1679 թվականի Երևանի երկրաշաժ (կամ Գառնու երկրաշարժ), տեղի է ունեցել հունիսի 4-ին ժամը 13։00-ին։

Տեխնիկական բնութագիրը 
Երկրաշարժի էպիկենտրոնը գտնվել է Երևանից 20 կիլոմետր արևելք՝ Գառնիի ձորում։ Մագնիտուդը կազմել է 7։ Գնահատված առավելագույն ինտենսիվությունը կազմել է 10՝ MSK-64 սանդղակի համաձայն։

Երկրաշարժը կրկնվել է նաև հունիսի 12-ին, բայց ավելի թույլ ուժգնությամբ։ Ըստ Զաքարիա Քանաքեռցու՝ թույլ ցնցումները շարունակվել են մինչև աշնան վերջ։

Ավերածությունները 
Երկրաշարժը զգացվել է Գեղարդավանքից ու Խոր Վիրապից մինչև Հովհաննավանք։ Երկրաշարժի հետևանքով բազմաթիվ կառույցներ կործանվել են։ Բազմաթիվ ջրի նոր աղբյուրներ են բացվել, որոշները փակվել են, խոշոր ժայռաբեկորներ են տապալվել, կամուրջներ՝ խորտակվել։ Երևանի հայտնի կառույցների մեծ մասը վնասվել են, այդ թվում՝ Երևանի բերդը, որը հիմնահատակ քանդվել է, երկու կամուրջ՝ ներառյալ Կարմիր կամուրջը, բոլոր մզկիթներն ու մինարեները, Սուրբ Պողոս-Պետրոս եկեղեցին, Սուրբ Զորավար Աստվածածին եկեղեցին և Գեթսեմանի մատուռը՝ ընդհանուր առմամբ 12 եկեղեցի։ Չի վնասվել Կաթողիկե եկեղեցին, ինչը նրան դարձնում է փաստացի Երևանի պատմության հնագույն ու երբևէ չքանդված կառույցը։ Երևանից դուրս քանդվել է Հովհաննավանքը, Գեղարդավանքը, և շատ ուրիշներ։ Կոզեռնի գերեզմանատանը բազմաթիվ էին 1679 թվականի մահացածները, ինչը խոսում է այն մասին, որ Երևանում մահացածների թիվը զգալի է եղել։

Երկրաշարժը կրկնվել է օրեր շարունակ, սակայն ավելի թույլ ուժգնությամբ ու զգալի ավերածություններ չի առաջացրել։

Զոհերը 
Մոտակա Քանաքեռ գյուղն ամբողջությամբ ավերվել է՝ գրանցելով 1228 մահացած։ Խոնհարվել է նաև Գառնու հեթանոսական տաճարը։

Ըստ Զաքարիա Ագուլեցու՝ տարածաշրջանում զոհվում է 7600 մարդ, ըստ Միքայել Չամչյանի՝ 8000 մարդ։

Ծանոթագրություններ 

Երևանի պատմություն
Երկրաշարժեր Հայաստանում
Գառնու ամրոց
Երկրաշարժեր այբբենական կարգով