Ճառընտիր (1500)

Ճառընտիր (1500), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1500 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 13 դարում (1282 թվականից առաջ)Մխիթար Այրիվանեցի գրիչի կողմից, Գեղարդի վանքում։ Ծաղկող՝ Սարգիս գրիչ։ Ստացողը եղել է Մխիթար Այրիվանեցին։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 35.7 X 26.5 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 1189 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորգրով։ Տող՝ 52-59։ Ունի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Պահպանակը ունի 4 էջ, գրված է՝ մագաղաթի վրա՝ բոլորագիծ երկաթագիր, Աւետարան, տպագիր Ճաշոցով։ Կազմը` կաշեպատ թուղթ։ Հիշատակարաններ՝ 40ա, 270բ, 879ա, 1041ա և ալյուր, ծաղկողի՝ 723բ, հետագայի՝ 29բ (10604թվական, 1690-1692 թվականներ), 393ա (1691 թվական), 499ա (1697 թվական)։

Բովանդակություն 
 Աստուծաշունչ։
 Տեսիլ և Հանգիստ Յովհաննու։
 Գիրք Աղօթից Սահակայ և Մեսրոպայ։
 Քարոզք։
 Աղոթք։
 Կարգ պատարագի։
 Փիլոնի Ճառք։
 Լուծմունք Փիլոնի։
 Դիոն. Արիսպագացւոյ Մատենադրութիւնք (թրգմ․ Ստ․ Սիւնեցի)։
 Գր Նիսացւոյ Մատենագրութիւնք։
 Նեմեսիոսի Յաղագս բնութեան մարդոյ։
 Սեբերիանոսի Յաղագս հայրական ծննդեան։
 Գր. Աստուածաբանի Ճառք։
 Բարսղի Կեսարացւոյ Պահոց գիրք։
 Վարք և մատենադրութիւնք Եւագրեայ (և Լուծումք Գրիգորի)։
 Ընդդեմ բանաստեղծիցն արտաքնոց (թրգմ․ Վարգան)։
 Դաւթի Սահմանք իմաստասիրութեան, Վերլուծութիւն Ներածութեանն Պորփիւրի։
 Պրոկղի Շաղկապք աստուածարանականք։
 Յոմելախօսի Լուծմունք Պրոկղի։
 Դիոն. Թրակացւոյ Արուեստ քերականութևան։
 Հերմեսի Եռամեծի Առ Ասկղիպէոս Սահմանք։
 Պորփիւրի Ներածութիւն Ստորոգութեանցն Արիստոտէլի։
 Մեկնութիւն ստորոգութեանցն Արիստոտէլի։
 Մեկնութիւն Պէրի արմէնիասին Արիստոտէլի։
 Արիստոտէլի Յաղագս առաքինութեան, Յաղագս աշխարհի։

Ծանոթագրություններ 

Մատենադարանի ձեռագրեր