Պորտապար

Պորտապար (արաբերեն` رقص شرقي, անգլերեն` belly dance), արևելյան պարատեսակ, որը տարածված է Միջին Արևելքում և արաբական երկրներում։ Պորտապարի յուրահատկությունը մարմնի պլաստիկ շարժումներն են։

Ծագումը 

Պորտապարի ծագումը շատ կողմերով պարուրված է Արևելքի մասին պատմող միֆերով (արևելքի գեղեցկուհիներ, հարեմներ, հարճեր և այլն), որը վերածնվել է 20-րդ դարում, սինթետիկ պարային տեխնիկայի հիման վրա՝ 19-20-րդ դարերի եվրոպական կաբարե, գնչուական պարեր (10-րդ դարում Հնդկաստանից թափանցած Եգիպտոս) և տեղական արաբական պարային ավանդույթներ (կոնքերի ռիթմիկ շարժումներ), որոնք մոռացվել էին իսլամի բազմադարյա տիրապետության օրոք։ Պորտապարի ժամանակակից ծագման վերաբերյալ միակ հիմնական փաստարկն այն է, որ արաբական ժողովրդական պարերն ունեին խմբակային բնույթ, իսկ իսլամի պարտադրած հանդերձանքը անհամատեղելի է պորտապարուհու հանդերձանքի հետ։ Ամեն դեպքում, Մերձավոր Արևելքում մինչարաբական ժամանակաշրջանը, գոյություն ուներ պարային մշակույթ, որի մասին վկայություններ կան նաև Աստվածաշնչում։

Պատմական ակնարկ 

Արևելյան պարերի առաջին շոուն ցուցադրվել է 1889 թ-ին՝ Փարիզում։ 1926 թ-ին լիբանանյան դերասանուհի և պարուհի Բադիա Մասաբնին Կահիրեում այն ժամանակվա եվրոպական կաբարեների օրինակով բացեց «Opera Casino» անունով գիշերային ակումբ։ Համարվում է, որ նա է ստեղծել պորտապարը իր դասական տեսքով՝ համեմելով եվրոպական մենապարը արևելյան կոլորիտով։ Բադիա Մասաբնին պարի մեջ մտցրեց ձեռքերի օձաձև շարժումները։ Նրա աշակերտուհիներից շատերը դարձել են արևելյան պարերի լեգենդար աստղեր՝ Սամիա Գամալ, Տահիա Կարիոկա և այլն։ Նրանցից առաջինը պորտապարն սկսեց պարել բարձրակրունկ կոշիկներով, իսկ երկրորդը պորտապարի մեջ մտցրեց լատինաամերիկյան ռիթմեր։ Պորտապարի զարգացման գործում մեծ ներդրում է ունեցել Մահմուդ Ռեդան, ով հիմնադրել է իր խումբը և բեմադրել բազմաթիվ հիասքանչ պարեր և պարային ոճեր ու ուղղություններ։ Նրա խմբից ծնունդ են առել բազմաթիվ հայտնի աստղեր։

Ծանոթագրություններ 

Պարեր
Արևելյան պարեր
Պորտապար
Թուրքիայի մշակույթ
Արաբական մշակույթ