Յուկագիրներ

Յուկագիրներ (ինքնանվանումը՝ — դեկտիլ, օդուլ — օդիլ, օդլի, վադուլ, ալաի), Արևելյան Սիբիրի փոքր ազգություն (1.4 հզ․, 1978)։ Խոսում են յուկագիրերեն։

Տունդրային յուկագիրներ 
Տունդրային ու Տայգային յուկագիրները բնակվում են Յակուտական ԻՍՍՀ Նիժնեկոլիմսկի շրջանում, նաև՝ Վերխնեկոլիմսկի և Մագադանի մարզի Սրեդնեկանսկի շրջաններում։ Ռուսական գաղութատիրության սկզբում (17-րդ դար) յուկագիրների տոհմացեղային խմբերը զբաղեցնում էին Լենա գետից մինչև Անադիրի գետաբերանն ընկած տարածքը։

17-19-րդ դարերին համաճարակների, ներքին երկպառակությունների և ցարիզմի գաղութային քաղաքականության հետևանքով յուկագիրների քանակը նվազեց, նրանց մի մասը ձուլվեց յակուտներին, Էվեններին, ռուսներին։ Յուկագիրների հասարակական հարաբերություններում պահպանվել էին մայրիշխանությունից հայրիշխանության անցման շրջանի գծեր (մայրատեղային ամուսնության մնացուկներ)։ Չնայած յուկագիրների քրիստոնեացմանը (19-րդ դար), նրանց վրա մեծ ազդեցություն ունեին տոհմային շամանները (տես Շամանություն)։ Սովետական իշխանության տարիներին յու․ ընդգրկվել են որսորդական, եղջերաբուծական սովետական տնտեսություններում։

Գրականություն 
 Гурвич И. С. Этническая история северо-востока Сибири. М., 1966 год.
 Народы России: живописный альбом, Санкт-Петербург, типография Товарищества «Общественная Польза», 3 декабря 1877, ст. 517
 
 Юкагиры (историко-этнографический очерк). Отв. ред. А. П. Окладников. М.: Наука, 1975.
 
 Туголуков В. А. Кто вы, юкагиры? М.: Наука, 1979. — 152с.
 Документы по истории колымских юкагиров в середине 1660-х гг.

Յուկագիրներ