Վթար Այկայի ալյումինի գործարանում

Վթար Այկայի ալյումինի գործարանում, էկոլոգիական աղետ, որ տեղի է ունեցել 2010 թվականի հոկտեմբերի 4-ին Ajkai Timfoldgyar Zrt գործարանում, որ զբաղվում էր ալյումինի արտադրությամբ։ Գործարանը տեղակայված է արևմտյան Հունգարիայում՝ Այկա քաղաքի մոտ՝ Բուդապեշտից 160 կմ հեռավորության վրա։ Գործարանում տեղի ունեցած պայթյունի հետևանքով ավերվել է ամբարտակը, որ փակում էր թունավոր մնացորդների հավաքման ջրամբարը։ Արդյունքում տեղի է ունենում շուրջ 1,1 միլիոն խոր. մետր ընդհանուր ծավալով թունավոր նյութ՝ կարմիր շլամ։ Թունավոր ջուրը ողողում է երեք մարզեր՝ Վեսպրեմ, Վաշ և Դյեր Մոշոն Շոպրոն։ Հունգարական կառավարության կողմից հայտարարվում է արտակարգ դրություն։ Նոյեմբերի 5-ի տվյալներով՝ աղետի զոհ են դարձել 10 մարդ, իսկ աղետից տուժել է ընդհանուր առմամբ 150 մարդ։

Ժամանակագրություն
Այկա քաղաքի մոտ գտնվող Ajkai Timfoldgyar Zrt ալյումինի գործարանում 2010 թվականի հոկտեմբերի 4-ին՝ տեղական ժամանակով 12:25 տեղի է ունեցել ամբարտակի ձեղքվածք։ Ամբարտակի ավերման հետևանքով տեղի է ունեցել շուրջ 700 հազար խորանարդ մետր ծավալով թունավոր նյութի արտահոսք։

Հոկտեմբերի 7-ին Հունգարիայի ջրային ռեսուրսների վերահսկման ծառայության կատարած անալիզը ցույց է տվել, որ Դանուբ գետում ալկալիի պարունակությունը գերազանցում է թույլատրելի սահմանը, ինչը վտանգ է ներկայացնում գետի ողջ էկոհամակարգի համար։

Հոկտեմբերի 9-ին հունգարական կառավարությունը սկսեց բնակչության տարհանումը Կոլոնտար քաղաքից, քանի որ նոր արտահոսքի վտանգ կար։ Մասնագետները զգուշացնում էին, որ ջրամբարը, որտեղից տեղի է ունեցել արտահոսքը, կարող է շարունակել քանդվել։

Հոկտեմբերի 11-ին Հունգարիայի Շրջակա միջավայրի պահպանության հանձնաժողովի նախագահ Զոլտան Իլլեշը հայտարարել է, որ թունաքիմիկատների նոր արտահոսքն անխուսափելի է։

Հոկտեմբերի 12-ին երկրի կառավարությունը որոշում ընդունեց պետականացնել MAL Zrt ընկերությունը, որին պատկանում էր գործարանը։ Որոշվեց նաև բոլոր տուժածներին վճարել փոխհատուցում։

Հոկտեմբերի 14-ին Հունգարիայի դատարանը չկարողացավ մեղադրանք առաջադրել գործարանի տնօրեն Զոլտան Բակոնիին, ով կալանքի տակ էր վերցվել 14 այլ աշխատակիցների հետ։ 2016 թվականի հունվարին նրանք բոլորն արդարացվել են։

2010 թվականի հոկտեմբերի 16-ին գործարանը վերսկսել է աշխատանքը։ Տարհանված բնակչությունը սկսել է վերադառնալ տուն։

Պատկերասրահ

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ

 Место разлива на Google Maps
 Сайт, посвященный техногенной катастрофе в Венгрии
  Photos of the aftermath taken December 27, 2010
 Ajka alumina plant accident. Photos with the damage (ռուսերեն)
 "Redsludge" tragedy – Official Website of the Hungarian Government
 Official site of MAL Magyar Alumínium 
 Google map showing the breach and the affected villages
 Photographs available under the Creative Common licence agreement 3.0
 Aerial pictures of the dam and the damages
 Photos with the damage
 Photos taken from helicopter 
 Aerial photographs

Տեխնոգեն աղետներ
2010 աղետներ