Օլյա Իվանիցկի

Օլյա (Օլգա) Իվանիցկի (, 10 մայիսի, 1931, Բելգրադ, Հարավսլավիայի Թագավորություն - 24 հունիսի, 2009, Բելգրադ, Սերբիա), ռուսական ծագմամբ սերբ նկարչուհի, քանդակագործ, ճարտարապետ, հագուստի դիզայներ, գրող և բանաստեղծուհի։ Առավել հայտնի է ավանգարդ ոճի իր նկարներով։ Օլյա Իվանիցկին առնվազն 99 անհատական ցուցահանդեսներ է կազմակերպել ինչպես իր հայրենիքում, այնպես էլ արտասահմանում։

Կենսագրություն
Օլյա Իվանիցկին ծնվել է 1931 թվականի մայիսի 10-ին Հարավսլավիայի Թագավորության Պանչևո քաղաքում՝ Ռուսաստանից գաղթած Վասիլի Վասիլևիչ Իվանիցկու և Վերոնիկա Միխայլովնա Պիոտրովսկայայի ընտանիքում, ովքեր ստիպված էին եղել հեռանալ Ռուսաստանից այնտեղ սկսված Հոկտեմբերյան հեղափոխության պատճառով: Օլյա Իվանիցկին մանկությունն անցկացրել է Կրագուևաց քաղաքում, ապա տեղափոխվել է Բելգրադ։ Ավարտել է Բելգրադի գեղեցիկ արվեստների ակադեմիան, որտեղ կրթություն է ստացել հայտնի քանդակագործ Սրետեն Ստոյանովիչի ղեկավարությամբ։

Օլյա Իվանիցկին ստացել է քանդակագործական կրթություն, սակայն ավելի շատ ստեղծագործել է գեղանկարչության բնագավառում։ 1950-ական թվականներին նա ստեղծել է իր առաջին մի քանի նկարները։ Ճանաչման է արժանացել 1959 թվականին, երբ միացել է նորաստեղծ «Մեդիալա» միությանը։ Վերջինս նկարիչների, գրողների ու ճարտարապետների խումբ էր, ովքեր նշանակալի ավանդ են ունեցել Հարավսլավիայի այդ ժամանակաշրջանի արվեստի զարգացման գործում (Օլյա Իվանիցկին եղել է միակ կին նկարիչը այդ միությունում)։ 1962 թվականին ավարտելով ասպիրանտուրան՝ ստացել է Ֆորդի հիմնադրամի կրթաթոշակ և մեկնել ԱՄՆ՝ շարունակելու կրթությունը։ Այնտեղ նա ծանոթացել է այդ ժամանակ նոր տարածում գտած փոփ արտ ուղղությանը։ Վերադառնալով Սերբիա՝ Ամերիկայում ստացած գիտելիքները կիրառել է սերբական ավանդական արվեստի բնագավառում։

Իր երկարամյա ստեղծագործական կյանքի ընթացքում Օլյա Իվանիցկին կազմակերպել է շուրջ հարյուր անհատական ցուցահանդեսներ, նրա բազմաթիվ աշխատանքներ գտնվում են տարբեր ցուցահանդեսներում ու անձնական հավաքածուներում։ Օլյա Իվանիցկին ստեղծել է նաև հուշարձանների, կամուրջների ու նույնիսկ մեքենաների նախագծեր։ Հետաքրքրվել է սերբական ավանդական հագուստի ստեղծման աշխատանքներով, հաճախ համագործակցել է Բելգրադի թատրոնների հետ, ավանդական հագուստ է կարել պատմական թեմատիկայով թատերական ներկայացումների համար։ Հրատարակել է իր բանաստեղծությունների մի քանի գրքեր, ինչպես նաև տպագրել է իր նամակագրությունը հարավսլավացի հայտնի արվեստագետների հետ։ Զբաղվել է ադմինիստրատիվ գործունեությամբ, աջակցել է երիտասարդ նկարիչներին, եղել է Բելգրադի նկարիչների միության անդամ, 2007 թվականին հիմնադրել է իր անունը կրող հիմնադրամ։ Հասարակության շրջանում անցկացված հարցման համաձայն՝ Օլյա Իվանիցկին ճանաչվել Հարավսլավիայի 20-րդ դարի լավագույն նկարչուհին, ընդգրկվել է 200 համաշխարհային մտավորականների ցանկում, որ կազմել է Քեմբրիջի համալսարանի Կենսագրական կենտրոնը:

Օլյա Իվանիցկին մահացել է սրտի վիրահատությունից հետո՝ 2009 թվականի հունիսի 24-ին Բելգրադում: Թաղված է Բելգրադի Նոր գերեզմանատանը:

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ
 Оля Иваницки — наследница Дали

Սերբ նկարիչներ
20-րդ դարի բանաստեղծներ
20-րդ դարի կին գրողներ
20-րդ դարի նկարչուհիներ
Սերբ բանաստեղծուհիներ
Ֆուլբրայթի կրթաթոշակակիրներ