Դոնալդ Թրամփ

Դոնալդ Ջոն Թրամփ ավագ (, ծնվ.՝ , Նյու Յորք, ԱՄՆ), ամերիկացի գործարար և քաղաքական գործիչ, ԱՄՆ 45-րդ նախագահ։ Հայտնի է նաև որպես «The Trump Organization» կազմակերպության նախագահ և գործադիր տնօրեն, «Trump Entertainment Resorts» ընկերության հիմնադիր։

Ծնվել է 1946 թվականին՝ Նյու Յորքի Քուինս թաղամասում՝ մեծահարուստ գործարար Ֆրեդ Թրամփի ընտանիքում։ 1968 թվականին ավարտել է Փենսիլվանիայի համալսարանի Ուորթոնի դպրոցի տնտեսագիտության բակալավրիատը։ Շարունակելով հոր ճանապարհը՝ սկսել է լայնորեն ընդլայնել իր բիզնես-կայսրությունը։ 1971 թվականին ժառանգել է հորը պատկանող անշարժ գույքի և բնակարանային շինարարության ընկերությունը, կարճ ժամանակ անց այն վերանվանելով «The Trump Organization»։ 1996-2015 թվականներին հանդես է եկել «Միսս ԱՄՆ» գեղեցկության մրցույթի ժյուրիի կազմում՝ տվյալ ժամանակահատվածում հանդիսանալով նաև տվյալ նախագծի սեփականատերը։ Կամեո ձևաչափով նկարահանվել է բազմաթիվ հեռուստաշոուներում և գեղարվեստական ֆիլմերում։ 2000 թվականին ուժերն է փորձել ԱՄՆ նախագահական ընտրություններում, սակայն մասնակցության հայտը ետ է վերցրել քվեարկության նախօրեին։ Լայնամասշտաբ ճանաչման է հասել նաև «NBC»-ի հեղինակային «Աշակերտը» ռեալիթի հեռուստաշոուից, որի ժամանակ մասնակիցները պայքարում էին Թրամփի մոտ աշխատանքի անցնելու համար (2004-2015)։ 2016 թվականին «Ֆորբս» պարբերականի կողմից ճանաչվել է աշխարհի 324-րդ և ԱՄՆ-ի՝ 156-րդ ամենահարուստ անձ։ 2016 թվականի հոկտեմբերի դրությամբ՝ Թրամփի կարողությունը գնահատվում է 3,7 միլիարդ ԱՄՆ դոլար։

2015 թվականի հունիսին Թրամփը հայտարարում է ԱՄՆ նախագահական ընտրություններում մասնակցության մասին՝ արագորեն դառնալով Հանրապետական կուսակցության առաջադիրը։ 2016 թվականի մայիսին մնացած հանրապետական թեկնածուների մասնակցության դադարեցումից հետո, Թրամփն ի վերջո պաշտոնապես դառնում է ընտրություններում գլխավոր հանրապետական թեկնածուն։ Թրամփի նախագահական քարոզարշավը զանգվածային լրատվամիջոցների կողմից ենթարկվում էր աննախադեպ անդրադարձի և միջազգային ճանաչման։ Թվիթեր միկրոբլոգում, ինչպես նաև ելույթներում Թրամփի հնչեցրած մի շարք ակնարկներ որակվել են որպես վիճահարույց և կեղծ։ Բազմաթիվ նախընտրական քարոզարշավներ ուղեկցվել են բողոքի ցույցերով և քաղաքացիական անհնազանդություններով։ Քարոզարշավի թերևս ամենահակասական դրվագը 2005 թվականի հոկտեմբերի 7-ին արված տեսագրությունն էր, որում Թրամփը, չիմանալով, որ խոսակցությունը ձայնագրվում էր, պարծենում էր բռնի կերպով կանանց համբուրելու և նրանց սեռական օրգաններին ձեռք տալու մասին։ Տեսանյութը մեծ սկանդալի պատճառ դարձավ։ Կարճ ժամանակ անց մի քանի կանայք մեղադրեցին Թրամփին՝ պնդելով, որ Թրամփն իրենց հանդեպ նմանատիպ վարվելակերպ է ցուցաբերել։ Հեռուստավեճերում Թրամփը հրապարակավ ներողություն խնդրեց տեսանյութում արտաբերած խոսքերի համար՝ դրանք որակելով որպես «տղայական խոսակցություն», սակայն հերքեց ոտնձգության մասին պտտվող բոլոր պնդումները՝ տվյալ կանանց մեղադրելով զրպարտության մեջ։ Քարոզարշավի ընթացքում Թրամփը նաև քննադատության արժանացավ իր հարկային մուտքերը չհրապարակելու համար։

Թրամփի ընտրական ծրագրի մեջ են մտնում ԱՄՆ-Չինաստան առևտրական համաձայնագրի վերանայումը, որոշ առևտրային համաձայնագրերի (մասնավորապես՝ Ազատ առևտրի հյուսիսամերիկյան համաձայնագիր և Անդրխաղաղօվկիանոսյան գործընկերություն) կասեցումը, ներգաղթային օրենքների խստացումը (անօրինական ներգաղթը դադարեցնելու համար նույնիսկ առաջարկելով Մեքսիկայի հետ սահմանին հսկայական պատ կառուցել, որի ծախսերն ամբողջությամբ պետք է հոգա հենց մեքսիկական կողմը), առողջապահական ծրագրերի փոփոխումը և այլն։ 2015 թվականի Փարիզյան ահաբեկչական հարձակումներից հետո Թրամփը նաև առաջարկեց մուսուլման ներգաղթյալների մուտքը ժամանակավորապես կասեցնել՝ ենթադրյալ ահաբեկիչներից երկիրը պաշտպանելու համար։ Հետագայում խոստումը փոփոխություններ կրեց՝ միայն անդրադառնալով տևական ահաբեկչական պատմություն ունեցող երկրների ներգաղթյալներին։

2016 թվականի նոյեմբերի 8-ին ընտրվել է ԱՄՆ 45-րդ նախագահ՝ հաղթելով դեմոկրատ Հիլարի Քլինթոնին։ Նախագահի լիազորությունները Թրամփը ստանձնեց 2017 թվականի հունվարի 20-ին։

Անձնական կյանք

Վաղ տարիներ 

Դոնալդ Ջոն Թրամփը ծնվել է 1946 թվականի հունիսի 14-ին Նյու Յորքի Քուինս բորոյի Ճամայկա հիվանդանոցում։ Ընտանիքի չորրորդ երեխան էր։ Հայրը՝ Ֆրեդ Թրամփը, ծնվել էր Բրոնքսում, կառուցապատող էր, ծնողները գերմանացի ներգաղթյալներ էին։ Մայրը՝ Մերի Էնն ՄակԼաուդը, գաղթել էր Շոտլանդիայից։ Թրամփը մեծացել է ավագ քույրերի և եղբոր՝ Մերիենի, Ֆրեդ կրտսերի, Էլիզաբեթի և կրտսեր եղբոր՝ Ռոբերտի հետ, Քուինսի Ճամայկա Իսթեյթս թաղամասում։ Մինչև յոթերորդ դասարանը հաճախել է Քյու Ֆորիսթ մասնավոր դպրոցը։ 13 տարեկանում ընդունվել է Նյու Յորքի ռազմական ակադեմիա, որը մասնավոր գիշերօթիկ դպրոց էր, իսկ 1964 թվականին՝ Ֆորդհեմի համալսարան։ Երկու տարի անց տեղափոխվել է Փենսիլվանիայի համալսարանի Ուորթոն դպրոց, որն ավարտել է 1968 թվականի մայիսին՝ ստանալով տնտեսագիտության բակալավրի աստիճան։ 2015 թվականին Թրամփի փաստաբան Մայքլ Քոհենը դատական հայցով է սպառնացել այն դպրոցին, բարձրագույն ուսումնական հաստատություններին, որտեղ սովորել է Թրամփը, եթե վերջինններս հրապարակեն Թրամփի ուսումնառությանը վերաբերող փաստաթղթեր։

Քոլեջում սովորելու տարիներին, երբ Վիետնամի պատերազմն էր ընթանում, Թրամփը չորս ուսանողի համար տարկետման հնարավորության հասավ։ 1966 թվականին նա բժշկական զննում անցավ և ծառայության համար պիտանի ճանաչվեց, 1968 թվականի հուլիսին տեղի զինկոմիսարիատը ևս նրան պիտանի ճանաչեց զինվորական ծառայության համար։ 1968 թվականի հոկտեմբերին նրան շնորհվեց 1-Y կարգ՝ բժշկական ցուցումների հիման վրա պայմանական տարկետում, իսկ 1972 թվականին՝ 4-F կարգ՝ էկզոստոզ հիվանդության պատճառով, ինչի պատճառով նա ընդմիշտ ազատվեց բանակում ծառայելուց։

Ընտանիք 
1977 թվականին Թրամփն ամուսնացավ չեխ մոդել Իվանա Զելնիչկովայի հետ։ Նրանք ունեն երեք երեխա՝ Դոնալդ կրտսերը (ծնված՝ 1977 թ.), Իվանկան (ծնված՝ 1981 թ.) և Էրիկը (ծնված՝ 1984 թ.)։ 1988 թվականին Իվանան դարձավ ԱՄՆ քաղաքացի։ Զույգն ամուսնալուծվեց 1990 թվականին, երբ Թրամփը սիրավեպ սկսեց դերասանուհի Մարլա Մեյփլսի հետ։ Թրամփը և Մեյփլսն ամուսնացան 1993 թվականին և ամուսնալուծվեցին 1999 թվականին։ Նրանք ունեն մեկ դուստր՝ Թիֆանին (ծնված՝ 1993 թ.), որին մեծացրել է Մարլան՝ Կալիֆորնիայում։ 2005 թվականին Թրամփն ամուսնացավ սլովեն մոդել Մելանյա Կնաուսի հետ։ Նրանք ունեն մեկ որդի՝ Բերրոնը (ծնված՝ 2006 թ.)։ 2006 թվականին Մելանյան ստացավ ԱՄՆ քաղաքացիություն։

Կրոնական հայացքներ 
Թրամփը հաճախել է կիրակնօրյա դպրոց և 1959 թվականին մկրտվել է Քուինսում գտնվող Ճամայկայի առաջին երիցական եկեղեցու անդամ։ 1970-ական թվականներին ծնողները դարձել են Մանհեթենի Մարբլ կոլեգիալ եկեղեցու անդամ, որը պատկանում է Ամերիկայի կալվինական եկեղեցուն։ Մարբլի հովիվ Նորման Վինսենթ Փիլը մինչև մահը՝ 1993 թվականը, ծառայել է ընտանիքին։ Թրամփը նրան վերաբերվում էր որպես մենթորի։ 2015 թվականին եկեղեցին հայտարարեց, որ Թրամփն ակտիվ անդամ չէ։ 2019 թվականին Թրամփը Սպիտակ տան Հանրային կապերի և միջկառավարական հարաբերությունների վարչությունում աշխատանքի է ընդունել իր անձնական հովվին՝ հեռուստաքարոզիչ Փոլա Ուայթին։ 2020 թվականին Թրամփը հայտարարել է, որ իրեն համարում է ոչ եկեղեցական քրիստոնյա։

Առողջ սովորույթներ 
Թրամփը գոլֆն անվանել է իր «հիմնական մարմնամարզությունը», սակայն սովորաբար գոլֆի դաշտում ոտքով չի քայլում։ Ֆիզիկական վարժությունները նա համարում է էներգիայի անտեղի կորուստ, որովհետև կարծում է, որ դրանք քամում են մարմնի էներգիան «ինչպես սահմանափակ քանակի էներգիա ունեցող մարտկոցը»։ 2015 թվականին Թրամփի նախընտրական շտաբը հրապարակեց նրա երկարամյա անձնական բժշկի՝ Հարոլդ Բորնշտեյնի նամակը, որտեղ ասվում էր, որ Թրամփը լինելու է «նախագահի պաշտոնը զբաղեցրած ամենաառողջ մարդը»։ 2018 թվականին Բորնշտեյնը հայտարարեց, որ Թրամփն է թելադրել նամակի բովանդակությունը, և որ նրա երեք գործակալները բռնագրավել են նրա բժշկական փաստաթղթերը, երբ 2017 թվականի փետրվարին ներխուժել են բժշկի գրասենյակ։

Հարստություն 

1982 թվականին Թրամփը, իր տիրապետության տակ ունենալով ընտանիքի կապիտալի մի մասը, ընդգրկվեց Ֆորբսի ամենահարուստ մարդկանց առաջին ցանկում. ընտանիքի կապիտալը գնահատվում էր 200 մլն դոլար (2022 թվականի դրությամբ համարժեք է 606 մլն դոլարի)։ 1980-ականներին Թրամփի ունեցած կորուստները նրան դուրս մղեցին 1990-1995 թվականների ցանկից։ 2015 թվականի հուլիսին Դաշնային ընտրական կոմիտեին տրված պարտադիր ֆինանսական հաշվետվության ժամանակ նա հայտարարագրել էր 10 միլիարդ դոլարի սեփական կապիտալ։ Դաշնային ընտրական կոմիտեի հրապարակած հաշվետվություններում երևում էր առնվազն 1,4 մլրդ դոլարի ակտիվներ և 265 մլն դոլարի պարտավորություն։ Ֆորբսի գնահատմամբ՝ նրա սեփական կապիտալը 2015-2018 թվականներին նվազել էր 1,4 մլրդ դոլարով։ Ֆորբսի՝ 2021 թվականի միլիարդատերերի ցանկում Թրամփի սեփական կապիտալը կազմում էր 2,4 մլրդ դոլար (աշխարհում 1299-րդն էր)։

Լրագրող Ջոնաթան Գրինբերգը հայտնել է, որ Թրամփը զանգահարել է իրեն 1984 թվականին՝ ձևացնելով Թրամփի կազմակերպության պաշտոնատար անձ և ներկայացել «Ջոն Բերրոն» անվամբ։ Գրինբերգն ասել է, որ Թրամփը, ներկայանալով որպես «Բերրոն», սուտ պնդել է, որ Թրամփին է պատկանում հոր բիզնեսի ավելի քան 90%-ը, որպեսզի Ֆորբսի 400 ամենահարուստ ամերիկացիների ցանկում զբաղեցնի ավելի բարձր հորիզոնական։ Գրինբերգը նաև գրել է, որ Ֆորբսը գերագնահատել է Թրամփի հարստությունը և նրան սխալմամբ ներառել 1982, 1983 և 1984 թվականների 400 ամենահարուստ ամերիկացիների ցանկում։

Թրամփը հաճախ է ասում, որ իր կարիերան սկսել է «մեկ միլիոն դոլար վարկից», որը վերցրել է հորից ու ստիպված է եղել հետ վերադարձնել՝ տոկոսներով։ Սակայն Թրամփը 60 մլն դոլար է պարտքով վերցրել հորից, չի կարողացել մարել պարտքը և ևս 413 մլն դոլար (հաշվի առնելով գնաճը) է ստացել հոր ընկերությունից։ 2018 թվականին հաղորդվեց, որ Թրամփն ընտանիքի հետ հարկային խարդախության է դիմել, և Նյու Յորքի հարկերի և ֆինանսների պետական վարչությունը հետաքննություն սկսեց։ Նրա ներդրումները ֆոնդային բորսաներում և Նյու Յորքի անշարժ գույքի շուկայում շահույթ չէին ապահովում։ Ֆորբսի՝ 2018 թվականի հոկտեմբերի գնահատմամբ Թրամփի սեփական կապիտալը, որը 2015 թվականին կազմում էր 4,5 մլրդ դոլար, նվազել էր՝ 2017 թվականին դառնալով 3,1 մլրդ դոլար, իսկ ապրանքանիշերի արտոնագրերից ստացվող եկամուտը 23 մլն դոլարից դարձել էր՝ 3 մլն։

Ի հեճուկս Թրամփի այն հայտարարությունների, որ ֆինանսական առումով և բիզնեսում ամեն ինչ բարեհաջող է, 1985-1994 թվականների նրա հարկերի հայտարարագրերը ցույց են տալիս 1,17 մլրդ դոլարի կորուստ։ Նրա կորուստներն ավելին էին, քան մեկ այլ ամերիկացի հարկատուինը։ 1990 և 1991 թվականներին նա տարեկան ուներ ավելի քան 250 մլն դոլարի կորուստ, որը երկու անգամ գերազանցում էր նմանատիպ հարկատուների կորուստները։ 1995 թվականին նրա հաղորդած կորուստները կազմում էին 915,7 մլն դոլար (2022 թվականի դրությամբ համարժեք է 1,76 մլրդ դոլարի)։

2020 թվականին Նյու Յորք Թայմսը ինֆորմացիա ստացավ Թրամփի քսան տարվա հարկային պատմության մասին։ Լրագրողները բացահայտեցին, որ Թրամփը հաղորդել է հարյուրավոր միլիոնների կորստի մասին և 2010 թվականին չի հայտարարագրել 287 մլն դոլարի չափով ներված պարտքը որպես հարկվող եկամուտ։ Նրա հիմնական եկամուտը «Աշկերտը» ռեալիթի շոուի իր մասնաբաժնից էր և այն բիզնեսներից, որտեղ փոքր չափաբաժին ուներ, իսկ կորուստները հիմնականում կապված էին այն ընկերությունների հետ, որտեղ բաժնետոմսերի մեծամասնությունն իրեն էր պատկանում։ Թրամփը եկամտի մեծ մասը ստանում էր հարկային արտոնությունների տեսքով՝ որպես վնասի փոխհատուցում, ինչը նրան հնարավորություն էր տալիս խուսափել ամենամյա եկամտահարկից կամ այն նվազեցնել մինչև 750 դոլար։ 2010-ական թվականներին Թրամփը հավասարակշռեց իր բիզնեսում կրած վնասները ակտիվների վաճառքով և փոխառությամբ՝ ներառյալ 100 մլն դոլարի հիփոթեքը Թրամփ Թաուերի համար (մարման ժամկետ՝ 2022 թվական), ինչպես նաև 200 մլն դոլար արժողությամբ բաժնետոմսերի և պարտատոմսերի լիկվիդացումը։ Անձնապես երաշխավորել է 421 մլն դոլարի պարտքը, որի մեծ մասը ենթակա է վճարման մինչև 2024 թվականը։

2021 թվականի հոկտեմբերի դրությամբ Թրամփի ընդհանուր պարտքը կազմել է 1,3 մլրդ դոլար, որի մեծ մասը հնարավոր է վճարել իր ակտիվներով։ 2020 թվականին 640 մլն դոլարի պարտք է ունեցել բանկերին և տրաստային ընկերություններին՝ ներառյալ Չինաստանի բանկին, Գերմանական բանկին, «UBS»-ին, ինչպես նաև 450 մլն դոլարի պարտք էլ՝ անհայտ վարկատուների։ Նրա ակտիվների արժեքը գերազանցում է պարտքի չափը։

Բիզնես գործունեություն

Անշարժ գույք 

1968 թվականից Թրամփն աշխատել է հոր անշարժ գույքի գործակալությունում՝ «The Trump Organization»-ում, որը միջին դասի համար ըստ ռասաների առանձնացված բնակֆոնդ ուներ Նյու Յորքի հեռավոր բորոներում։ 1971 թվականին նա դարձավ ընկերության նախագահը և սկսեց «Trump Organization»-ը օգտագործել որպես հովանոցային բրենդ։ 1991-2009 թվականներին, համաձայն Սնանկության մասին օրենսգրքի Գլուխ 11-ի, հայտ ներկայացրեց Մանհեթենի «Պլազա» հյուրանոցի, Ատլանտիկ Սիթիի կազինոների, «Trump Entertainment Resorts» ընկերության սնանկությունից խուսափելու նպատակով աջակցություն ստանալու համար։

Բիզնես գործունեություն Մանհեթենում 
1978 թվականին Թրամփը գրավեց հանրության ուշադրությունը՝ Մանհեթենում սկսելով իր ընտանիքի առաջին բիզնեսը. վերակառուցելու էր Նյու Յորքի Կենտրոնական կայարանին հարակից լքված «Commodore Hotel»-ը։ Ֆինանսավորմանը խթանեց քաղաքային գույքահարկի իջեցումը՝ մոտ 400 մլն դոլարի չափով, որը կազմակերպել էր  Թրամփի հայրը։ Վերջինս նաև «Hyatt»-ի հետ երաշխավորել էր բանկի շինարարության համար վերցված վարկը՝ 70 մլն դոլարի չափով։ Հյուրանոցը վերաբացվեց 1980 թվականին որպես «Grand Hyatt Hotel», և նույն թվականին Թրամփը ստացավ Թրամփ Թաուերը կառուցելու շինթույլտվությունը, որը բազմաֆունկցիոնալ երկնաքեր էր լինելու Մանհեթենի կենտրոնում։ Այժմ շենքում են գտնվում «Trump Corporation»-ի և Թրամփի Քաղաքական գործունեության կոմիտեի գլխամասերը և մինչև 2019 թվականը Թրամփի հիմնական կացարանն էր։

1988 թվականին Թրամփը, վարկ վերցնելով 16 բանկի կոնսորցիումից, գնեց «Plaza Hotel»-ը։ 1992 թվականին հյուրանոցը սնանկ ճանաչվելու հայտ ներկայացրեց։ Մեկ ամիս անց հաստատվեց վերակազմավորման պլանը՝ ըստ որի հյուրանոցն անցավ բանկերի վերահսկողության տակ։ 1995 թվականին Թրամփը դեֆոլտ հայտարարեց իր ավելի քան 3 մլրդ դոլար վարկերի համար, և նվաստացուցիչ ռեստրուկտուրիզացիայի արդյունքում վարկատուները բռնագանձեցին «Plaza Hotel»-ը և նրա մյուս սեփականությունների մեծ մասը, ինչը Թրամփին հնարավորություն տվեց խուսափել սնանկանալուց։ Առաջատար բանկերից մեկի փաստաբանը հայտնեց բանկերի որոշումը. «Բոլորն էին համաձայն, որ ավելի լավ է Թրամփը լինի, քան չլինի»։

1996 թվականին Թրամփը ձեռք բերեց Ուոլ Սթրիթ 40 հասցեում գտնվող 71 հարկանի գրեթե դատարկ երկնաքերը, որը վերանվանեց «Trump Building» և վերանորոգեց։ 1990-ականների սկզբին Թրամփը Հուդզոն գետի մոտ գտնվող Լինքոլն Սքուեր թաղամասում 28 հա մակերեսով տարածքի շինթույլտվություն ստացավ։ 1994 թվականին պայքարելով իր մյուս ընկերությունների պարտքերը մարելու համար՝ Թրամփը նախագծի իր բաժնեմասի մեծ մասը վաճառեց ասիացի ներդրողների, որոնք ֆինանսավորեցին, որ նախագծի՝ «Riverside South»-ի շինարարությունը ավարտին հասցվի։

Ատլանտիկ Սիթիի կազինոներ 

1984 թվականին Թրամփը «Holiday Corporation»-ի ֆինանսական և վարչական աջակցությամբ բացեց «Harrah's at Trump Plaza» հյուրանոց-կազինոն։ Վերջինս շահույթ չէր ապահովում, և Թրամփը 1986 թվականի մայիսին 70 մլն դոլար վճարեց «Holiday»-ին՝ դրա միանձնյա կառավարումը վերցնելով իր վրա։ 1985 թվականին Թրամփը գնեց դեռևս չբացված «Atlantic City Hilton Hotel»-ը և վերանվանեց «Trump Castle»։ Մինչև 1988 թվականը հյուրանոց-կազինոն ղեկավարում էր կինը՝ Իվանան։ 1992 թվականին երկու կազինոները, համաձայն Սնանկության մասին օրենսգրքի Գլուխ 11-ի, հայտ ներկայացրին սնանկությունից խուսափելու նպատակով աջակցություն ստանալու համար։

1988 թվականին Թրամփը գնեց երրորդ շենքն Ատլանտիկ Սիթիում՝ Թրամփ Թաջ Մահալը։ Վերակառուցումը ֆինանսավորվեց 675 մլն դոլար արժողության անպետք պարտատոմսերով և շինարարության ավարտին կազմեց 1,1 մլրդ դոլար. բացումը կայացավ 1990 թվականի ապրիլին։ 1991 թվականին Թրամփը, համաձայն Սնանկության մասին օրենսգրքի Գլուխ 11-ի, հայտ ներկայացրեց սնանկությունից խուսափելու նպատակով աջակցություն ստանալու համար։ Ըստ ռեստրուկտուրիզացիայի համաձայնագրի պայմանների՝ Թրամփը հրաժարվեց իր նախնական բաժնեմասի կեսից և անձնապես երաշխավորեց համաձայնագրի պարտավորությունների կատարումը։ 900 մլն դոլարի անձնական պարտքը կրճատելու նպատակով Թրամփը վաճառեց «Trump Shuttle» ավիաընկերությունը, «Trump Princess» մեգազբոսանավը, որը վարձույթով էր տվել իր կազինոյին և այլ բիզնեսներ։

1995 թվականին Թրամփը հիմնեց «Trump Hotels & Casino Resorts»-ը (THCR), որը դարձավ Թրամփ Պլազայի սեփականատերը։ 1996 թվականին ընկերությունը գնեց Թրամփ Թաջ Մահալը և «Trump Castle»-ը և 2004-2009 թվականներին սնանկացավ. Թրամփին մնաց սեփականության 10%-ը։ Նախագահի պաշտոնում Թրամփը մնաց մինչև 2009 թվականը։

Մար-ա-Լագո 
1985 թվականին Թրամփը ձեռք բերեց Փալմ Բիչում գտնվող Մար-ա-Լագո կալվածքը։ 1995 թվականին նա կալվածքը վերածեց մասնավոր ակումբի՝ անդամակցության վճարով և տարեկան վճարներով։ Տան մի թևը շարունակում էր օգտագործել որպես իր մասնավոր կացարան։ 2019 թվականին Մար-ա-Լագոն հայտարարեց իր հիմնական կացարան։

Գոլֆի դաշտեր 
1999 թվականին «The Trump Organization»-ը սկսեց գոլֆի դաշտեր կառուցել և գնել։ Ամբողջ աշխարհում ունի 14 դաշտ, ևս երեքը գործում են նրա բրենդի անվան տակ։ 

Թրամփն իր նախագահության 1461 օրերից 428-ը անց է կացրել «The Trump Organization»-ին պատկանող օբյեկտներ այցելելով և 261 անգամ գոլֆ խաղալով (ստացվում է 5,6 օրը մեկ՝ մեկ խաղ)։

Թրամփ բրենդի արտոնագրում 
Թրամփի անունն օգտագործվում է մի շարք սպառողական ապրանքների և ծառայությունների համար, այդ թվում՝ սննդամթերքի, հագուստի, մեծահասակների համար ուսումնական դասընթացների և ինտերիերի առարկաների համար։ Ըստ Վաշինգտոն Փոստի վերլուծության՝ Թրամփի անվան հետ կապված ավելի քան 50 արտոնագիր կամ վարչական գործարք կա, որոնք ապահովել են առնվազն 59 մլն դոլարի եկամուտ։ 2018 թվականին միայն երկու սպառողական ապրանքների արտադրությամբ զբաղվող ընկերություն էր շարունակում օգտագործել նրա անունը։

Այլ ձեռնարկություններ 

1983 թվականի սեպտեմբերին Թրամփը գնեց «New Jersey Generals»-ը, որը մասնակցում էր ԱՄՆ-ի ֆուտբոլային լիգային։ 1985 թվականի խաղաշրջանից հետո լիգան փակվեց՝ հիմնականում Թրամփի՝ խաղերը աշնանային խաղաշրջան տեղափոխելու ռազմավարության (երբ նրանք լսարանի առումով մրցակցում էին Ֆուտբոլի ազգային լիգայի հետ) պատճառով։ Թրամփը փորձում էր նաև «New Jersey Generals»-ը ձուլել Ֆուտբոլի ազգային լիգային՝ վերջինիս դեմ հակամենաշնորհային հայց ներկայացնելով։

Թրամփի ձեռնարկությունները Թրամփ Պլազային կից գործող «Atlantic City Convention Hall»-ում բռնցքամարտի մի քանի հանդիպում հյուրընկալեցին։ 1989-1990 թվականներին Թրամփն իր անունով կոչեց հեծանվավազքի առաջնություններից մեկը՝ Տուր դը Թրամփ, որը փորձ էր ստեղծել եվրոպական հեծանվավազքի առաջնությունների ամերիկյան համարժեքը։

1986-1988 թվականներին Թրամփը ձեռք բերեց մի շարք բաց բաժնետիրական ընկերությունների բաժնետոմսեր՝ տպավորություն ստեղծելով, որ մտադիր է ընկերությունների կառավարումն իր ձեռքը վերցնել, սակայն իր մասնաբաժինները որոշ ժամանակ անց վաճառեց՝ շահույթ ստանալու նպատակով։ Ըստ որոշ դիտորդների՝ Թրամփը զբաղվում էր գրինմեյլով (կորպորատիվ շանտաժ)։ Նյու Յորք Թայմսը բացահայտեց, որ Թրամփը սկզբնական շրջանում միլիոնավոր դոլարներ է աշխատել բաժնետոմսերի նման գործարքներով, սակայն կորցրել է այդ եկամտի եթե ոչ ամբողջ, ապա մեծ մասը, երբ ներդրողները սկսել են լուրջ չընդունել նրա՝ «տվյալ ընկերությունը կլանելու» մասին խոսակցությունները։   

1988 թվականին Թրամփը գնեց «Eastern Air Lines Shuttle» ավիաընկերությունը՝ 22 բանկից վերցնելով 380 մլն դոլարի վարկ (2022 թվականի դրությամբ համարժեք է 940 մլն դոլարի)։ Ավիաընկերությունը վերանվանեց «Trump Shuttle», որը գործունեություն ծավալեց մինչև 1992 թվականը։ 1991 թվականին Թրամփն իր վարկերը դեֆոլտ հայտարարեց, և գույքի սեփականության իրավունքն անցավ բանկերին։ Այնուհետև ավիաընկերությունը վաճառվեց «US Airways»-ին։

1992 թվականին Թրամփը քույրերի՝ Մերիենի, Էլիզաբեթի, եղբոր՝ Ռոբերտի և զարմիկի՝ Ջոն Ու. Ուոլթերի հետ, յուրաքանչյուրը՝ 20-ական տոկոս բաժնետոմսերով հիմնեցին «All County Building Supply & Maintenance Corp.» կորպորացիան։ Ընկերությունը չուներ գրասենյակ և ըստ որոշ պնդումների՝ ստվերային ընկերություն էր՝ մատակարարներին վճարելու համար, որոնք Թրամփի  վարձակալվող տարածքների համար ծառայություններ էին մատուցում։ Այնուհետև այդ ծառայությունների համար հաշիվ էին դուրս գրում «Trump Management»-ին՝ 20-50% հավելագնով։ Հավելագնից առաջացած եկամուտը սեփականատերերը բաժանում էին իրար մեջ։ Հավելագինը նաև որպես պատճառաբանություն էր ծառայում՝ Թրամփի՝ կայուն վարձավճարով վարձույթով տրվող գույքի վարձավճարը բարձրացնելու համար նահանգից հաստատում ստանալու համար։

1996-2015 թվականներին Թրամփին էր պատկանում «Միսս Տիեզերք» մրցույթն ամբողջությամբ կամ դրա մի մասը՝ ներառյալ «Միսս ԱՄՆ»-ը և «Դեռահաս Միսս ԱՄՆ»-ը։ CBS-ի հետ ունեցած տարաձայնությունների պատճառով՝ կապված հեռարձակման ժամատախտակի հետ, երկու մրցույթների հեռարձակումը Թրամփը 2002 թվականին տարավ NBC։ 2007 թվականին Թրամփը Հոլիվուդյան փառքի ծառուղում աստղ ստացավ՝ «Միսս Տիեզերք» մրցույթի պրոդյուսերության համար։ 2015 թվականի հունիսին NBC և Univision հեռուստաալիքներն իրենց թողարկումից հանեցին մրցույթների հեռարձակումները։

Թրամփ համալսարան 
2004 թվականին Թրամփը համահիմնադրեց Թրամփ համալսարանը՝ մի ընկերություն, որն անշարժ գույքի վաճառքի դասընթացներ էր վաճառում 1,500-35,000 դոլարով։ Այն բանից հետո, երբ Նյու Յորքի պետական իշխանություններն ընկերությանը ծանուցեցին, որ անվան մեջ «համալսարան» բառն օգտագործելը օրենքի խախտում է (քանի որ ուսումնական հաստատության չէր), ընկերությունը 2010 թվականին վերանվանվեց «Trump Entrepreneur Initiative»։

2013 թվականին Նյու Յորք նահանգը քաղաքացիական հայց ներկայացրեց Թրամփ համալսարանի դեմ՝ պնդելով, որ ընկերությունը կեղծ հայտարարություններ է անում և խաբում սպառողներին։ Բացի այդ, դաշնային դատարան երկու հավաքական հայց էր ներկայացվել Թրամփի և նրա ընկերությունների դեմ։ Ներքին փաստաթղթերը ցույց տվեցին, որ աշխատակիցներին հրահանգվել էր կպչուն մոտեցում ցուցաբերել վաճառքի ժամանակ, իսկ նախկին աշխատակիցները վկայեցին, որ Թրամփ համալսարանը խաբել և ստել է իր ուսանողներին։ 2016 թվականին նախագահական ընտրություններում հաղթելուց հետո Թրամփը համաձայնվեց ընդհանուր առմամբ 25 մլն դոլար վճարել այդ երեք դատական գործերի կարգավորման համար։

Դոնալդ Ջ. Թրամփ հիմնադրամ 
Դոնալդ Ջ. Թրամփ հիմնադրամը մասնավոր հիմնադրամ էր՝ ստեղծված 1988 թվականին։ Հիմնադրամի գործունեության վերջին տարիներին դրամական միջոցները հիմնականում հավաքվում էին այլ նվիրատուներից, իսկ Թրամփը 2009-2014 թվականներին իր անձնական միջոցներից որևէ գումար չի նվիրաբերել Հիմնադրամին։ Հիմնադրամն օգնում էր առողջապահական և սպորտային կազմակերպություններին։

2016 թվականին Վաշինգտոն Փոստը հաղորդեց, որ բարեգործական ընկերությունը մի քանի իրավաբանական և էթիկական խախտումներ է կատարել, այդ թվում՝ ենթադրյալ շահադիտական գործունեություն ծավալել և խուսափել հարկերից։ 2016 թվականին Նյու Յորքի գլխավոր դատախազը որոշում կայացրեց, որ Հիմնադրամը խախտում է նահանգի՝ նվիրատվություններ հավաքելու մասին օրենքը և հրամայեց անմիջապես դադարեցնել Նյու Յորքում դրամահավաքությունը։ 2016 թվականի դեկտեմբերին Թրամփի թիմը հայտարարեց Հիմնադրամի լուծարման մասին։

2018 թվականի հունիսին Նյու Յորքի գլխավոր դատախազությունը քաղաքացիական հայց ներկայացրեց Հիմնադրամի, Թրամփի և նրա չափահաս երեխաների դեմ՝ որպես ռեստիտուցիա պահանջելով 2,8 մլն դոլարի չափով հավելյալ տույժ։ 2018 թվականի դեկտեմբերին Հիմնադրամը դադարեցրեց իր գործունեությունը և իր ակտիվները փոխանցեց այլ բարեգործական կազմակերպությունների։ 2019 թվականի նոյեմբերին Նյու Յորք նահանգի դատավորը Թրամփին պարտավորեցրեց 2 մլն դոլար վճարել մի խումբ բարեգործական կազմակերպությունների՝ Հիմնադրամի միջոցները ոչ նպատակային օգտագործելու համար, որոնց մի մասն օգտագործվել էր իր նախագահական քարոզարշավը ֆինանսավորելու համար։

Դատական գործեր և սնանկություններ 
1970-1980-ական թվականներին՝ գրեթե 13 տարի, Ռոյ Քոնը Թրամփի միջնորդն էր, փաստաբանը և մենթորը։ Ըստ Թրամփի՝ Քոնը երբեմն հրաժարվել է հոնորարից հանուն իրենց ընկերության։ 1973 թվականին Քոնն օգնել է Թրամփին 100 մլն դոլարի հակընդդեմ հայց ներկայացնել ԱՄՆ կառավարության դեմ (2022 թվականի դրությամբ համարժեք է 659 մլն դոլարի)՝ Թրամփի սեփականություն համարվող տարածքներում ռասայական խտրականություն կիրառվելու մեղադրանքի համար։ Թրամփի հանդիպակաց հայցը մերժվեց, և քննվեց Կառավարության ներկայացրած հայցը, ինչն արդյունքում հանգեցրեց գործի կարգավորմանը։ 1975 թվականին համաձայնագիր կնքվեց, ըստ որի՝ Թրամփը պետք է Նյու Յորքի քաղաքային լիգային երկու տարի անընդմեջ յուրաքանչյուր շաբաթ տրամադրեր բոլոր ազատ բնակարանների ցանկը։ Քոնը Թրամփին ծանոթացրեց քաղաքական խորհրդատու Ռոջեր Սթոունի հետ, որը Թրամփին օգնեց դաշնային կառավարության հետ փոխգործակցության հարցում։

2018 թվականին «USA Today»-ի կողմից նահանգային և դաշնային դատարանների նյութերի ուսումասիրությունը ցույց տվեց, որ Թրամփն իր ընկերությունների հետ ներգրավված է ավելի քան 4000 նահանգային և դաշնային դատական գործերում։ Թեև Թրամփը անձնապես սնանկ ճանաչվելու հայտ չի ներկայացրել, 1991-2009 թվականներին Ատլանտիկ Սիթիի և Նյու Յորքի նրա հյուրանոց-կազինոները, համաձայն Սնանկության մասին օրենսգրքի Գլուխ 11-ի, վեց անգամ հայտ են ներկայացրել սնանկությունից խուսափելու նպատակով աջակցություն ստանալու համար։ Դրանք շարունակեցին գործել մինչև բանկերը վերանայեցին պարտքը և կրճատեցին Թրամփի մասնաբաժինն տվյալ անշարժ գույքերում։

1980-ականներին ավելի քան 70 բանկ Թրամփին 4 մլրդ դոլար էր պարտքով տվել։ 1990-ականների սկզբին՝ նրա ընկերությունների սնանկանալուց հետո, խոշոր բանկերից շատերը՝ բացառությամբ Գերմանական բանկի, հրաժարվեցին նրան վարկ տրամադրել։ Հունվարի 6-ին Կապիտոլիումի վրա տեղի ունեցած հարձակումից հետո բանկը որոշեց հետագայում այլևս գործ չունենալ Թրամփի և նրա ընկերությունների հետ։

Կարիերան մեդիայում

Գրքեր 
Ուրվական գրողների օգնությամբ Թրամփն իր անվամբ 19 գիրք է հրատարակել բիզնեսի, ֆինանսների և քաղաքականության վերաբերյալ։ Նրա առաջին գիրքը՝ «Գործարքի արվեստը» (1987) Նյու Յորք Թայմսի բեսթսելլեր է դարձել։ Թեև Թրամփը նշված է որպես համահեղինակ, գիրքն ամբողջությամբ գրել է Թոնի Շվարցը։ Ըստ Նյու Յորքերի՝ «Գիրքը Թրամփին առավել հայտնի դարձրեց Նյու Յորքից դուրս՝ նրան դարձնելով հաջողակ մագնատի խորհրդանիշ»։ Թրամփն այս գիրքը անվանել է իր երկրորդ սիրելի գիրքը՝ Աստվածաշնչից հետո։

Ֆիլմեր և հեռուստատեսություն 
1985-2001 թվականներին Թրամփը որպես հյուր հայտնվել է մի շարք ֆիլմերի և հեռուստաշոուների դրվագներում։

1980-ականների վերջից Թրամփը երբեմն փոխգործակցում էր պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտի WWE ընկերության հետ։ 2007 թվականին նա հյուրընկալվել է «WrestleMania 23»-ում, իսկ 2013 թվականին՝ ներառվել «WWE»-ի փառքի սրահում։ 

1990-ականներից սկսած Թրամփը 24 անգամ հյուրընկալվել է Հովարդ Սթերնի համազգային շոուին։ 2004-2008 թվականներին նաև իր կարճ ռադիոհաղորդումն է ունեցել, որը կոչվել է «Trumped!» (հանգստյան օրերին՝ մեկ-երկու րոպե)։ 2011-2015 թվականներին ամեն շաբաթ չվճարվող հրավիրյալ մեկնաբան էր «Fox & Friends» հեռուստաալիքում։

2004-2015 թվականներին Թրամփը վարում էր «Աշկերտը» և «Հանրահայտ անձի աշկերտը» () ռեալիթի շոուները, ինչպես նաև դրանց պրոդյուսերներից մեկն էր։ Թրամփը խաղում էր շողոքորթ, իր՝ չափազանց ուռճացված կերպարին՝ որպես գերհարուստ և հաջողակ գլխավոր տնօրեն, որը շոուի մասնակիցներին հեռացնում է «Դուք հեռացված եք» արտահայտությամբ։ Շոուները փոխեցին նրա իմիջը միլիոնավոր հանդիսատեսի առջև ամբողջ աշխարհում։ Համապատասխան արտոնագրային համաձայնագրերի շնորհիվ շոուները Թրամփին ապահովեցին ավելի քան 400 մլն դոլար եկամուտ, որը նա հիմնականում ներդրեց շահույթ չապահովող բիզնեսի մեջ։

2021 թվականի փետրվարին Թրամփը հեռացավ Կինոդերասանների գիլդիայից, որին անդամակցում էր 1989 թվականից։ Նա նախընտրեց հեռանալ Գիլդիայից, քան ներկայանալ կարգապահական կոմիտեին՝ 2021 թվականի հունվարի 6-ին ԱՄՆ Կապիտոլիումի վրա հարձակումը հրահրելու և «ապատեղեկատվության անխոհեմ արշավի համար, որը միտված էր լրագրողների վարկաբեկմանը և նրանց անվտանգության սպառմանը»։ Երկու օր անց Գիլդիան ընդմիշտ զրկեց նրան վերաանդամակցելու իրավունքից։

Նախագահության տարիներ (2017–2021)

Առաջին քայլեր 

Թրամփի երդմնակալության արարողությունը տեղի ունեցավ 2017 թվականի հունվարի 20-ին։ Նախագահության առաջին շաբաթվա ընթացքում նա ստորագրեց հինգ հրաման, որոնք վերաբերվում էին Հասանելի բժշկական ծառայության մասին օրենքը («Obamacare») չեղարկելու ընթացքում ձեռնարկվելիք ժամանակավոր գործընթացներին, Մերձխաղաղօվկիանոսյան գործընկերության մասին բանակցություններից դուրս գալուն, Մեխիկո քաղաքի վերաբերյալ քաղաքականության վերականգնմանը, «Keystone XL» և «Dakota Access Pipeline» նավթամուղների շինարարության խթանմանը, սահմանների անվտանգության ուժեղացմանը և ԱՄՆ-Մեքսիկա պետական սահմանին կառուցվելիք պատի պլանավորման և նախագծման գործընթացներին։     

Թրամփի դուստրը՝ Իվանկան, և փեսան՝ Ջարեդ Քուշները, դարձան նրա օգնականն ու ավագ խորհրդականը համապատասխանաբար։

Շահերի բախում 
Երդմնակալության արարողությունից առաջ Թրամփն իր բիզնեսները փոխանցեց հավատարմագրային ընկերության, որը ղեկավարում էին որդիները՝ Էրիկը, Դոնալդ կրտսերը և գործընկերը։ Թեև նա հայտարարեց, որ «արտասահմանյան նոր գործարքներ» չի կնքի, «Trump Organization»-ը շարունակեց իր գործունեությունն ընդլայնել Դուբայում, Շոտլանդիայում և Դոմինիկյան Հանրապետությունում։ Թրամփը շարունակում էր եկամուտ ստանալ իր բիզնեսներից և գիտեր, թե ինչպես է իր վարչակազմի քաղաքականությունն ազդում իր բիզնեսների վրա։

Նրա դեմ հայց ներկայացվեց Ներքին և արտաքին եկամուտների մասին ԱՄՆ Սահմանադրության դրույթները խախտելու համար, որն առաջին անգամն էր, երբ այդ դրույթները վիճարկվեցին։ Մի գործը կասեցվեց ստորին ատյանի դատարաններից մեկում, երկուսն էլ կասեցվեց Թրամփի նախագահության ժամկետի լրանալուց հետո՝ ԱՄՆ Գերագույն դատարանում՝ որպես վիճելի գործեր։

Ներքին քաղաքականություն

Տնտեսություն 

Թրամփը նախագահի պաշտոնը ստանձնեց ԱՄՆ պատմության մեջ ամենաերկարատև տնտեսական էքսպանսիայի գագաթնակետին, որը սկսվել էր 2009 թվականի հունիսին և տևեց մինչև 2020 թվականի փետրվարը, երբ COVID-19-ի հետևանքով տնտեսական անկում սկսեց։

2017 թվականի դեկտեմբերին Թրամփը ստորագրեց Հարկային կրճատումների և աշխատատեղերի մասին օրենքը։ Օրինագիծն ընդունվեց Կոնգրեսի երկու պալատների հանրապետական անդամների կողմից՝ առանց դեմոկրատների ձայների։ Օրենքի նպատակն էր նվազեցնել իրավաբանական և ֆիզիկական անձանց հարկերը, ընդ որում՝ բիզնեսի համար հարկերի նվազեցումը մշտական բնույթ պետք է կրեր, իսկ ֆիզիկական անձանց պարագայում՝ գործելու էր մինչև 2025 թվականը։ Օրենքով չեղարկվում էր նաև Հասանելի բժշկական ծառայությունների մասին օրենքին չենթարկվելու համար նախատեսված տույժը։ Թրամփի վարչակազմը հայտարարեց, որ տվյալ օրենքով կա՛մ ավելանալու են հարկային մուտքերը, կա՛մ այն խթանելու է տնտեսական աճը, որն էլ իր հերթին բավականաչափ հարկային մուտքեր կապահովի՝ օրենքի հետևանքով առաջացած դեֆիցիտը ծածկելու համար։ Սակայն 2018 թվականին հարկային մուտքերը նախատեսվածից քիչ էին 7,6%-ով։

Չնայած պետական պարտքն ութ տարվա ընթացքում վերացնելու նախընտրական խոստմանը՝ Թրամփը ավելացրեց կառավարական ծախսերը և 2017 թվականին կրճատեց հարկերը։ Արդյունքում դաշնային բյուջեի դեֆիցիտն աճեց գրեթե 50%-ով՝ 2019 թվականին կազմելով գրեթե 1 տրիլիոն դոլար։ Թրամփի նախագահության տարիներին ԱՄՆ պետական պարտքն աճեց 39%-ով՝ նախագահության ժամկետի ավարտին հասնելով 27,75 տրիլիոն դոլարի, իսկ պետական պարտքի և ՀՆԱ-ի հարաբերակցությունը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից ի վեր հասավ իր առավելագույնին։ Թրամփին նաև չհաջողվեց կյանքի կոչել ենթակառուցվածքների վրա ծախսվելիք 1 տրիլիոն դոլարի ծրագիրը, որը ներառված էր նրա քարոզարշավում։

Թրամփը մեր օրերի ԱՄՆ միակ նախագահն է, որի պաշտոնավարման ժամկետը լրանալիս ավելի քիչ աշխատակից ուներ, քան երբ ստանձնել էր պաշտոնը. 3 մլն մարդով քիչ։

Գլոբալ տաքացում, շրջակա միջավայր և էներգիա 
Թրամփը մերժում է գլոբալ տաքացման վերաբերյալ գիտական կոնսենսուսը։ Նա 40%-ով կրճատեց վերականգնվող էներգիայի աղբյուրների ոլորտում կատարվող հետազոտությունների բյուջեն և ամբողջովին չեղարկեց Օբամայի նախագահության տարիներից վարվող այն քաղաքականությունը, որն ուղղված էր գլոբալ տաքացման «զսպմանը»։ 2017 թվականի հունիսին Թրամփը հայտարարեց Փարիզի համաձայնագրից Միացյալ Նահանգների դուրս գալու մասին, որի արդյունքում ԱՄՆ-ը դարձավ աշխարհում միակ երկիրը, որը չվավերացրեց այդ համաձայնագիրը։

Թրամփը ձգտում էր մեծացնել օրգանական հանածո վառելիքի արտադրությունն ու արտահանումը։ Թրամփի նախագահության տարիներին բնական գազի ծավալներն աճեցին, իսկ ածխինը՝ շարունակեց նվազել։ Թրամփը չեղարկեց ավելի քան 100 բնապահպանական դաշնային կարգավորում, այդ թվում նրանք, որոնք սահմանափակում էին ջերմոցային գազերի արտանետումները, օդի և ջրի աղտոտումը, ինչպես նաև թունավոր նյութերի օգտագործումը։ Նա թուլացրեց դաշնային ենթակառուցվածքներին վերաբերվող նախագծերում կենդանիների պաշտպանությունն ու էկոլոգիական ստանդարտները, ինչպես նաև ընդլայնեց հանածոների հորատման և արդյունահանման թույլատրելի տարածքները, որոնց թվում էր նաև Արկտիկական արգելավայրը։ Նախագահության տարիներին Թրամփի ծավալած գործունեությունը կարելի է անվանել «օրենքները կրկին գրելու և «շրջակա միջավայրի պաշտպանություն» հասկացությունը նորովի մեկնաբանելու շատ ագրեսիվ փորձ»։

Կարգավորումների չեղարկում 
2017 թվականի հունվարին Թրամփը ստորագրեց Որոշում №13771-ը, ըստ որի՝ ցանկացած նոր կարգավորման համար դաշնային գործակալությունները «սահմանում են» երկու գործող կարգավորում դրա չեղարկման համար, թեև տվյալ կարգավորումը չեղարկում չի պահանջում։ Նա չեղարկեց մի շարք կարգավորումներ, որոնք վերաբերվում էին առողջապահությանը, զբաղվածությանը, շրջակա միջավայրին և այլն։ Թրամփը ստորագրեց Կոնգրեսի 14 բանաձև, որոնք չեղարկում էին դաշնային մի շարք կարգավորումներ, այդ թվում՝ այն օրինագիծը, որը հեշտացրեց ծանր հոգեկան հիվանդություն ունեցող անձանց կողմից զենքի գնումը։ Նախագահության առաջին վեց շաբաթների ընթացքում Թրամփը հետաձգեց, դադարեցրեց կամ չեղարկեց 90 դաշնային կարգավորում, որը հաճախ անում էր «կարգավորվող ոլորտի խնդրանքով»։ Քաղաքականությունների ամբողջականության ինստիտուտի հաղորդմամբ Թրամփի առաջարկների 78%-ի վրա արգելանք է դրվել դատարանների կողմից կամ դատական գործընթացներում հաջողության չեն հասել։

Առողջապահություն 
Իր նախընտրական քարոզարշավի ժամանակ Թրամփը խոստացել էր չեղարկել և փոփոխել Հասանելի բժշկական ծառայության մասին օրենքը։ Պաշտոնը ստանձնելուց հետո նա սահմանափակեց տվյալ օրենքը №13765 և №13813 հրամաններով։ Թրամփը ցանկանում էր ձախողել օրենքը. նրա վարչակազմը կիսով չափ կրճատեց օրենքով սահմանված ապահովագրության համար դիմելու ժամանակահատվածը, կտրուկ կրճատեց գովազդի համար հատկացվող ֆինանսավորումը և օրենքից օգտվելուն խրախուսող ցանկացած այլ միջոց։ Թրամփը սուտ հայտարարեց, որ օրենքով առաջարկվող նախկին պայմանները բավականաչափ լուսաբանվել են։ 2018 թվականի հունիսին Թրամփի վարչակազմը միացավ հանրապետականների գլխավորած 18 նահանգներին, երբ Գերագույն դատարանում քննվում էր այն հարցը, որ քանի որ առողջական ապահովագրությունից չօգտվող անձինք ազատված են տուգանքից, ապա ամբողջ օրենքը հակասում է Սահմանադրությանը։ Եթե դա նրանց հաջողվեր, ապա մինչև 23 մլն ամերիկացի կմնար առանց բժշկական ապահովագրության։ 2016 թվականի քարոզարշավի ժամանակ Թրամփը խոստացել էր պահպանել «Medicare»-ին և սոցիալական պաշտպանությանն ուղղված այլ ծրագրերին հատկացվող ֆինանսավորումը, սակայն 2020 թվականի հունվարին նա հայտարարեց, որ պատրաստ է դիտարկել նաև այդպիսի ծրագրերի կրճատման հնարավորությունը։

Ի պատասխան օփիոիդների «համավարակին»՝ 2018 թվականին Թրամփը ստորագրեց օրենք, որով ավելացվում էր թմրանյութերի կախվածությունից բուժմանն ուղղված ֆինանսավորումը, սակայն նրան քննադատեցին կոնկրետ ռազմավարություն մշակել չկարողանալու համար։ 2018 թվականին ափիոնատիպ նյութերից գերդոզավորվելուց մահացությունն ԱՄՆ-ում որոշ չափով նվազեց, սակայն 2019 թվականին գրանցվեց ռեկորդային թվով մահ՝ 50 052։

Սոցիալական հարցեր 
Թրամփը աբորտներ կատարող կամ դրան ուղղորդող կազմակերպություններին զրկեց դաշնային ֆինանսավորումից։ Նա հայտարարեց, որ կողմ է «ավանդական ամուսնություններին», սակայն օրինական ճանաչված նույնասեռ ամուսնությունները համարում է արդեն «ընդունված փաստ»։ 2017 թվականի մարտին նրա վարչակազմը չեղարկեց Օբամայի վարչակազմի կողմից ձեռնարկված մի շարք միջոցառումներ, որոնք ուղղված էին աշխատատեղերում ԼԳԲՏ խտրականության դեմ։ 

Թրամփը հայտարարեց, որ ընդհանուր առմամբ դեմ է զենքի շրջանառության նկատմամբ վերահսկողություն սահմանելուն, սակայն նրա հայացքները ժամանակի ընթացքում փոխվեցին։ Իր նախագահության տարիներին մի քանի զանգվածային հրաձգություններից հետո նա ասաց, որ հանդես կգա օրենսդրական նախաձեռնությամբ՝ հրաձգային զենքի կիրառմամբ բռնությունների թիվը կրճատելու համար, սակայն 2019 թվականի նոյեմբերին հրաժարվեց այդ մտքից։ Նրա վարչակազմը դեմ էր մարիխուանայի օգտագործմանը և տարածմանը, ինչի արդյունքում չեղարկվեց Օբամայի նախագահության ժամանակաշրջանի այն քաղաքականությունը, որը պաշտպանում էր մարիխուանան օրինականացրած նահանգները։

Թրամփը մահապատժի կողմնակիցներից է։ Նրա ղեկավարման տարիներին դաշնային կառավարությունը 13 բանտարկյալի է մահապատժի ենթարկել, որն ավելին է, քան նախորդ 56 տարիներին միասին վերցրած։ 2016 թվականին Թրամփը հայտարարեց, որ կողմ է հարցաքննության ժամանակ կտտանքների այնպիսի մեթոդների կիրառմանը, ինչպիսին է ջրով կտտանքը, սակայն ավելի ուշ հրաժարվեց այդ մտքից, երբ Պաշտպանության նախարար Ջեյմս Մեթիսը դեմ հանդես եկավ։

Համաներումներ և պատժի մեղմացումներ 
Թրամփը բավարարել է 237 համաներման խնդրանք՝ ավելի քիչ, քան բոլոր նախագահները 1900 թվականից ի վեր, բացառությամբ Ջորջ Բուշ ավագի և Ջորջ Բուշ կրտսերի։ Նրանցից միայն 25-ի գործն է մանրամասն ուսումնասիրվել Արդարադատության դեպարտամենտի Համաներման հարցերով վարչության կողմից, մյուս դեպքերում համաներումը շնորհվել է Թրամփի, նրա ընտանիքի կամ դաշնակիցների հետ անձնական կամ քաղաքական կապեր ունեցող անձանց կամ հայտնի մարդկանց կողմից բարեխոսած անձանց։ 

2017-2019 թվականներին նա համաներում շնորհեց նաև Ռազմածովային ուժերի նախկին նավաստի Քրիստիան Սոսիեին, որը դատապարտվել էր սուզանավի ներսում գաղտնի տարածքներ լուսանկարելու համար և աջական մեկնաբան Դինեշ Դ՚Սուզային։ Քիմ Քարդաշյանի միջնորդությամբ Թրամփը մեղմացրեց Էլիս Մերի Ջոնսոնի դատավճիռը, որը ցմահ ազատազրկման էր դատապարտվել թմրամիջոցների վաճառքի համար։ Թրամփը համաներեց կամ չեղարկեց երեք ամերիկյան զինծառայողների պատիժը, որոնք դատապարտվել կամ մեղադրվում էին Աֆղանստանում և Իրաքում ռազմական հանցագործություններ գործելու մեջ։

2020 թվականի նոյեմբերին և դեկտեմբերին Թրամփը համաներում շնորհեց «Բլեքուոթեր» մասնավոր զինվորական կազմակերպության չորս աշխատակիցներին, որոնք դատապարտվել էին 2007 թվականին Բաղդադի Նիսուր հրապարակում տեղի ունեցած հրաձգության ժամանակ խաղաղ բնակչությանը սպանելու համար։ Թրամփը համաներում շնորհեց նաև սպիտակ օձիքավոր հանցագործներ Մայքլ Միլկենին և Բեռնարդ Քերիքին, դստեր՝ Իվանկայի սկեսրայրին՝ Չարլզ Քուշներին և ևս հինգ անձի, որոնք դատապարտվել էին 2016 թվականի նախագահական ընտրություններին Ռուսաստանի միջամտությունը հետաքննելու արդյունքում։ Վերջիններիս թվում էին Փոլ Մանաֆորթը, Մայքլ Ֆլինը և Ռոջեր Սթոունը, որի 40-ամսյա պատիժը՝ Կոնգրեսին ստելու, վկայությունները կեղծելու և վկաների հետ աշխատանքը խոչընդոտելու համար, նա արդեն մեղմեց հուլիսին։ 

Իր նախագահության վերջին օրը Թրամփը համաներում շնորհեց 73 անձի, այդ թվում՝ Սթիվ Բենոնին և Թրամփի ֆոնդհայթայթող Էլիոթ Բրոյդիին, ինչպես նաև մեղմացրեց 70 պատիժ։

Ցուցարարի հեռացումը Լաֆայեթ Սքվերից

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 10 պոպուլիստական միտք ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփից

ԱՄՆ-ի նախագահներ
Ամերիկացի գործարարներ
WWE փառքի սրահի անդամներ
20-րդ դարի ամերիկացի գործարարներ
21-րդ դարի ամերիկացի քաղաքական գործիչներ
Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի
«Ոսկե ազնվամորի» մրցանակի դափնեկիրներ
ԱՄՆ-ի հանրապետական կուսակցության անդամներ
Ամերիկացի հեռուստապրոդյուսերներ
20-րդ դարի ամերիկացի քաղաքական գործիչներ
Փենսիլվանիայի համալսարանի շրջանավարտներ