Մինաս Բժշկյան

Մինաս Մանուկի Բժշկյան (), հայ բանասեր, մանկավարժ, պատմաբան, ազգագրագետ, երաժշտագետ, Վենետիկի Մխիթարյան միաբանության անդամ։

Կենսագրություն 
Մինաս Բժշկյանը եղել է ուսուցիչ տեղի, ապա՝ Ղարա–Սուի (կամ՝ Ղարասուբազար, այժմ՝ Բելոգորսկ) Մխիթարյան միաբանության դպրոցներում, 1814 թվականին տեղափոխվել է Կոստանդնուպոլիս, ծավալել թատերական գործունեություն։ Գրել է «Ճեմարան գիտելեաց» (1815), «Պատմութիուն Պոնտոսի, որ է Սեաու ծով» (1819), «Քերականութիւն ռուսերեն–հայերեն» (1828) աշխատությունները։ «Ճանապարհորդութիւն ի Լեհաստան» (1830) ուղեգրության մեջ ի մի է բերել պատմիչների թողած տեղեկությունները Անի քաղաքի և դեպի Լեհաստան (1062 և 1239 թվականներին) տեղի ունեցած գաղթերի մասին, օգտագործել Անիի և Շիրակի մի շարք պատմական հուշարձանների արձանագրությունները, հնագիտական, ազգագրական տեղեկություններ է հաղորդել XIX դարից Լեհաստանի, Ռումինիայի, Բուլղարիայի և Ուկրաինայի հայաբնակ վայրերի, հայերի կենցաղի, ազգային սովորույթների, դատավարության, եկեղեցական բարքերի, վանքերի և այլ հուշարձանների մասին։ Մինաս Բժշկյան գիտական հետաքրքրությունների շրջանակներում են եղել նաև ազգային երգարվեստի, միջնադարյան խազագրերի և հայկական ձայնագրության նոր համակարգի խնդիրները։ Լինելով երաժշտագետ Հ. Լիմոնջյանի ժամանակակիցը՝ Բժշկյան տեղեկություններ է արձանագրել նրա կյանքի և գործունեության մասին, նրա խորհրդով և օգնությամբ նոթեր շարադրել հայ երաժշտության վերաբերյալ։ Ունի երաժշտագիտական անտիպ մի աշխատություն՝ «Երաժշտութիւն, որ է համառօտ տեղեկութիւն երաժշտական սկզբանց և ելևէջութեանց եղանակաց և նշանազրաց խազից» (1815)։

Գրականություն 
 Տայան Ղ., Հայ արդի ձայնագրությունը և Մինաս Բժշկեան, «Գեղունի», 1927։
 Բդոյան Վ., Հայ ազգագրություն, Երևան, 1974։
 Ջահուկյան Գ., Գրաբարի քերականության պատմություն (16-19-րդ դարեր), Երևան, 1974։

Ծանոթագրություններ 

Մխիթարյան միաբանության անդամներ
Հայ բանասերներ
Հայ մանկավարժներ
Իտալահայ պատմաբաններ
Հայ ազգագրագետներ
Հայ երաժշտագետներ