Amsterdam (երգ)

Amsterdam, Ժակ Բրելի երգը, որը առաջին անգամ կատարվել է 1964 թվականին։

Պատմություն 

Բրելի ամենահայտնի ստեղծագործություններից մեկը, որը իր հայտնիությամբ զիջում է միայն Ne me quitte pas երգին։ Գրվել է հնամյա անգլիական Greensleeves երգի մոտիվների հիման վրա՝ «բրելյան կրեշչենդոյին» հատուկ անփոփոխ տեմպով։ Առաջին անգամ երգը կատարվել է «Օլիմպիա» համերգի ժամանակ 1964 թվականի հոկտեմբերի 16-ին, որտեղ հանդիսատեսը մեծ սիրով է ընդունել երգը՝ շարունակական ծափահարություններով ճանապարհելով երգչին։ Պասկալ Սևրանի կարծիքով՝ այդ ստեղծագործության ներկայացման երեկոն «Օլիմպիայի» պատմության ամենախոշոր իրադարձություններից մեկն էր։

1964 թվականի հոկտեմբերի 21-ին հրապարակվել է Olympia 1964 համերգային ձայնասկավառակի կազմում։ Ստուդիական ձայնագրություն չի կատարվել, և հանրահայտ կարծիք է այն, որ ինքը հեղինակը, իբր, չի սիրել այս ստեղծագործությունը։ Նման կարծիքը հիմնված է այն փաստի վրա, որ Բրելը սկզբնապես որոշել էր կատարել Amsterdam երգը համերգի ամենասկզբում՝ հավանաբար չհաշվարկելով լսարանի մոտ ունեցած հաջողությունը, սակայն փորձին ներկա գտնվող հանդիսատեսի արձագանքը ստիպել է նրան փոխել իր կարծիքը։

Համերգի հեռարձակումը Europe 1 ռադիոկայանով ևս նպաստել է երգի ֆենոմենալ հաջողությանը։ Բրելը սովորաբար իր ստեղծագործությունները մի համերգի ժամանակ երկրորդ անգամ չէր կատարում, և երկու բացառություններից մեկը, ինչպես պատմում էր իրեն նվագակցող Ժան Կորտին, արվել էր հենց այդ երգի համար՝ հանդիսատեսի խնդրանքով 1965 թվականին Մոսկվայում։

Amsterdam երգը մինչ օրս հաճախ կատարվում է տարբեր երաժիշտների կողմից տարբեր լեզուներով։ Երգի անգլերեն թարգմանությունն արել է Մորտ Շումանը, և առաջին անգլալեզու տարբերակը ձայնագրել է Սքոթ Ուոքերը 1967 թվականին։ Առավել հայտնի տարբերակը պատկանում է Դևիդ Բոուիին (1973)։

Քավեր տարբերակներ և ադապտացիաներ 
 Մորտ Շուման՝ անգլերենով (1978)
 Parabellum (իր սեփական, առավել կոպիտ տեքստի տարբերակով) (1986)
 Միշել Թոռը (ով ունի իր սեփական երգը նույն անվամբ) տրիբյուտ հավաքածուի համար
 Իզաբել Բուլե՝ Au moment d'être à vous (2002)
 Les Enfoirés (Գարու, Սերժ Լամա, Հելեն Սեգարա) — Tous dans le même bateau (2002)
 Ուտե Լեմպեր՝ But One Day... (2002), ֆրանսերեն և անգլերեն
 I Muvrini՝ ֆրանսերեն և կորսիկաներեն։ Նաև երգը կատարել են Ուտե Լեմպերի հետ միասին, իսկ 2008 թվականի մարտի 15-ին Բրյուսելում կատարել են Ֆլորան Պանյիի և երգչախմբի հետ միասին։
 Մարկ Ալմոնդ՝ Brel Extras (2008), անգլերեն։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ