Ռոզա Մանուս

Ռոզա Մանուս (, , ), հոլանդացի խաղաղասեր, կանանց ընտրական իրավունքների կողմնակից։

Կենսագրություն 
Ռոզա Մանուսը ծնվել է Ամստերդամում, ազգությամբ հրեա ծխախոտի վաճառական Հենրի Ֆիլիպ Մանուսի և տնային տնտեսուհի Սոետե Վիտա Իսրայելի ընտանիքում։ Ընտանիքի յոթ երեխաներից եղել է երկրորդը։

Մանուսը ներգրավվել է կանանց միջազգային ընտրական իրավունքի շարժման մեջ 1908 թվականին Կանանց միջազգային ընտրական իրավունքի ալյանս (IWSA) համաժողովի ժամանակ, որտեղ հանդիպել է հոլանդացի սուֆրաժիստ Ալետա Յակոբսին և ամերիկացի սուֆրաժիստ Քարի Չեփմեն Քատին, ում հետ ցմահ գործընկերներ են դարձել։

1908 թվականի կոնգրեսից հետո Մանուսը դարձել է Հոլանդիայի կանանց ընտրական իրավունքի ասոցիացիայի քարտուղար։ 1913 թվականին Միա Բոյզվեյնի հետ միասին կազմակերպել են հոլանդացի կանանց կյանքի մասին պատմող «De Vrouw 1813–1913» ցուցահանդեսը։ 1915 թվականին Մանուսը մեծ դեր է խաղացել Հաագայում Կանանց միջազգային կոնգրեսի կազմակերպման գործում, որից հետո նշանակվել է Խաղաղության և ազատության կանանց միջազգային կոմիտեի (WILPF) քարտուղար։

1922-1923 թվականներին Կանանց միջազգային ընտրական իրավունքի նախագահ Քարի Չեփմեն Քատի հետ համաշխարհային ճամփորդություն են կատարել։

1935 թվականին Յոհաննա Նաբերի և Ուիլեմիյն Պոստումուս վան դեր Գութի հետ հիմնադրել են Կանանց շարժման միջազգային արխիվ (IAV), որը հետագայում հայտնի է դարձել որպես Միջազգային տեղեկատվական կենտրոն և կանանց շարժման արխիվ, այժմ՝ որպես Ատրիա, Գենդերային հավասարության և կանանց պատմության ինստիտուտ ():

Մահ 
1940 թվականին վտարվել է նացիստների կողմից և 1941 թվականի հոկտեմբերին տեղափոխվել Ռավենսբրյուկ համակենտրոնացման ճամբար։ Ամենայն հավանականությամբ 1942 թվականին Բերնբուրգ էֆթանազիայի կենտրոնում գազով թունավորվել է, սակայն մահվան ամսաթվի հետ կապված հակասող տվյալներ կան։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Archief Rosa Manus Fonds, Atria, kennisinstituut voor emancipatie en vrouwengeschiedenis, Amsterdam, Netherlands

Հոլանդացի խաղաղասերներ
Հրեա ֆեմինիստներ
Հոլանդացի ֆեմինիստներ
Հոլանդացի սուֆրաժիստներ