Պատմության ավարտը և վերջին մարդը

«Պատմության ավարտը և վերջին մարդը» (), ամերիկացի փիլիսոփա և քաղաքագետ Ֆրենսիս Ֆուկույամայի առաջին գիրքը։ Լույս է տեսել 1992 թ. Free Press հրատարակչությունում։ Գրքի հրատարակմանն է նախորդել է The National Interest հանդեսում «Պատմության ավա՞րտը» (1989) էսսեի տպագրումը, որը մամուլում և գիտական ոլորտում մեծ արձագանք է ստացել։ «Պատմության ավարտը և վերջին մարդը» գրքի մեջ Ֆուկույաման շարունակում է էսսեի գիծը և պնդում է, որ արևմտյան տիպի ազատական ժողովրդավարության տարածումն աշխարհում փաստում է մարդկության հասարակամշակութային էվոլյուցիայի վերջնակետի և կառավարության վերջնական ձևաչափի կազմավորման մասին։ Չնայած, Ֆուկույամայի պատկերացման մեջ պատմության ավարտը չի նշանակում իրադարձություննեիր ավարտը, սակայն պսակվում է գաղափարախոսական դիմակայության, գլոբալ հեղափոխությունների և պատերազմների, իսկ դրանց հետ էլ արվեստի և փիլիսոփայության դարաշրջանի ավարտը։

Ֆուկույաման ուղղակի նշում է, որ «պատմության ավարտի» կոնցեպտի հեղինակը չէ, այլ միայն շարունակում է Գեորգ Վիլհելմ Ֆրիդրիխ Հեգելի կողմից հիմք դրած գաղափարները, որոնք հետագա զարգացում են ստացել Կառլ Մարքսի և Ալեքսսանդր Կոժևի աշխատություններում։

«Պատմության ավարտը և վերջին մարդը» գիրքը թարգմանվել է ավելի քան 20 լեզուներով, ստանալով լայնատարած քննադատություն գիտական և հրապարակախոսական հարթակներում։ Գրախոսների մեծ մասը նշում են հեղինակի կանխակալությունը, ազարական ժողովրդավարության գաղափարներին ծայրահեղ կողմնակցությունը, իրադարձությունների և փաստերի գնահատման մեջ ընտրողականությունը, ինչպես նաև ազատական ժողովրդավարությանը դիմակայող և թափ առնող այնպիսի ուժերի թերագնահատումը, որոնցից է, օրինակ, իսլամական ֆունդամենտալիզմը։

Ֆուկույաման ակտիվ մասնակցություն է ունեցել գրքի հրապարակումից հետո տեղի ունեցող բանավեճի մեջ, հետևողականորեն պաշտպանելով սեփական տեսակետը, սակայն հետագա աշխատություններում որոշ առումով վերանայել է ավելի շուտ շարադրված մտքերը։

Արտաքին հղումներ

Ծանոթագրություններ 

1992 գրքեր
Քաղաքական փիլիսոփայության աշխատություններ
Կապիտալիզմ
Անգլերեն գրքեր
Գրքեր քաղաքակրթությունների մասին