Էմիլ Գաբրիելյան

Էմիլ Սամսոնի Գաբրիելյան (), հայ դեղաբան, բժշկական գիտությունների դոկտոր (1971), պրոֆեսոր (1972), ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս (1994 թ., թղթակից անդամ՝ 1977 թվականից)։ ՀԽՍՀ առողջապահության նախարար (1975-1989)։

Կենսագրություն 
Էմիլ Գաբրիելյանը ծնվել է 1931 թվականին Աշտարակ քաղաքում։ 1954 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտը։ 1959 թվականից աշխատել է նույն ինստիտուտի դեղաբանության ամբիոնում։ 1968 թվականին ստացել է դոցենտի, իսկ 1971 թվականին՝ պրոֆեսորի կոչում։ 1961-1971 թվականներին եղել է Երևանի բժշկական ինստիտուտի պրոռեկտորը, 1971-1975 թվականներին՝ ռեկտորը, 1975-1989 թվականներին՝ ՀԽՍՀ առողջապահության նախարար։ 1976 թվականին հիմնադրել է ԵԲԻ դեղաբանության ամբիոնի արյան շրջանառության դեղաբանության ԳՀԼ, 1988-1994 թվականներին՝ դեղաբանության ամբիոնի վարիչ։ 1992 թվականից եղել էՀՀ Դեղերի և բժշկական տեխնոլոգիաների գործակալության հիմնադիր-տնօրեն, 1994 թվականից՝ ՀՀ ԳԱԱ փոխնախագահ և բնական գիտությունների բաժանմունքի ակադ-քարտուղար (1994-2002)։ 1997 թվականից «Արմենիկում» ծրագրի գիտական ղեկավար, 2001 թվականից՝ Սուրբ Մեծն Ներսես բժշկական կենտրոնի վարչության նախագահ։

Գիտական գործունեություն 
Էմիլ Գաբրիելյանի աշխատանքները վերաբերում են սրտամկանի և գլխուղեղի արյան շրջանառության դեղորայքային կարգավորման, գլխուղեղի արյունամատակարարման մեխանիզմում պրոստագլանդինների դերի բացահայտման, ֆիլիոլոգիապես ակտիվ նյութերի որոնման հարցերին, պսակային և ուղեղային արյան շրջանառության, արյան տարրերի և անոթի պատի ֆիզիոլոգիային և ֆարմակոլոգիային։

Էմիլ Գաբրիելյանի ավանդը մեծ է հայտնի «Արմենիկում» դեղամիջոցի ստեղծման գործում։

Գաբրիելյանը հեղինակ է 420-ից ավելի գիտական հրատարակությունների, 17 գրքերի (մենագրություններ և դասագրքեր), ունի 10 հեղինակային վկայագիր։

Անդամակցություն 
 Անոթաբանների միջազգային քոլեջի գիտխորհրդի անդամ (1992 թվականից)
 «Դեղեր և բժշկություն» բժշկագիտություն (1993), ՀՀ ԳԱԱ բնական գիտությունների էլեկտրոնային հանդեսների գլխավոր խմբագիր (2003)
 ՀՀ դեղաբանների ընկերության նախագահ (1994 թվականից)
 ԱՀԿ էսենցիալ դեղերի ղեկավար խորհրդատվական կոմիտեի անդամ (1996-1998)
 Գիտությունների (1997) և Տեղեկատվայնացման (1997) միջազգային ակադեմիայի անդամ
 ՌԴ բնական գիտությունների ակադեմիայի անդամ (2001)
 ՌԴ բժշկատեխնիկական գիտությունների ակադեմիայի անդամ (2001)
 Եվրոպայի առողջության հետազոտման խորհրդատվական կոմիտեի անդամ (2001 թվականից)

Պարգևներ 
 Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան
 Ժողովուրդների բարեկամության շքանշան
 Կոպեռնիկոսի անվան մեդալ
 Սեչենյովի անվան մեդալ
 Քալինգի մրցանակ
 Ն. Ի. Պիրոգովի մեդալ (1985 թ.)
 Պ. Ն. Կրավկովի մեդալ (1987 թ.)
 «Մարդասիրության ասպետ» տիտղոս
 Շևալյե ազնվական տիտղոս|«Շևալյե» ազնվական տիտղոս (1991 թ.)
 ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի միջազգային Կալինգա մրցանակ (1999 թ.)
  Մխիթար Հերացու մեդալ (2000 թ.)
 «Վ. Ի.Վեռնադսկու ոսկե աստղ]]» առաջին աստիճանի շքանշան
 Պ. Շ. Էռլիխի ոսկե մեդալ (2003 թ.)
 Ռ. Շ. Վիրխովի ոսկե մեդալ (2003 թ.)
 Սուրբ Մաշտոց-Սուրբ Սահակ շքանշան (2008 թ.)

Երկեր 
 Некоторые аспекты физиологии и фарма-кологии мозгового кровообращения, Е., 1976 
 Физиология и фармакология сосудистой стенки, 1987 
 Клетки крови и кровообращение, 1985 
 Программированная фармакология, т. 1-2, Е. 1991 (համահեղինակ). 
 "Арменикум", экспери ментальные и клинические исследования [Сб.] вып. 2, Е., 2001 (համահեղինակ). 
 Ֆարմակոլոգիա, դասագիրք, Երևան, 1989։
 Դեղաբանություն, դասագիրք, Երևան, 1992 (համահեղինակ)։
 Լինել, թե չլինել, գիտահանրամատչելի գիրք, 1987։
 Փլուզում, գիտահանրամատչելի գիրք, 1993։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
Requiem Service for Academician Emil Gabrielyan

Հայ դեղաբաններ
Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոսներ
ԵՊԲՀ ռեկտորներ
Հայ պրոֆեսորներ
Հայ վիրաբույժներ
Խորհրդային գիտնականներ
Խորհրդային վիրաբույժներ
Դասագրքերի հեղինակներ