Խալկիդա

Խալկիդա (), քաղաք Հունաստանում, Եվբեա կղզին ընդգրկող Եվբեա նոմոսի վարչական կենտրոնը։ Գտնվում է կղզին մայրցամաքից բաժանող Էվրիպոս ծոցի երկու ափերին, ամենանեղ հատվածում։

2001 թվականի դրությամբ բնակչության թիվը կազմում էր 55 264 մարդ։

Պատմություն 
Անտիկ ժամանակներում Խալկիդան Եվբեա կղզու կարևորագույն քաղաքն էր, որը գտնվում էր Էվրիպոս ծոցի մոտ, արևմտյան ափին, որը Եվբեան բաժանում էր Բեոտիայից։ Իր բարենպաստ դիրքի շնորհիվ դասվում էր Հունաստանի կարևոր առևտրային քաղաքների շարքին։ Ինչպես մնացած բոլոր ծովային առևտրային կետերը, Խալկիդան նույնպես հայտնի է դարձել իր գաղութային գործունեությամբ։ Մ.թ.ա. 8-րդ դարում Խալկիդայի բնակիչները գաղութացրել են Սկիաֆ, Պեպերետ, Իկոս կղզիները, այնուհետև Խալկիդիկա թերակղզին իր բազմաթիվ քաղաքներով, որոնցից հատկապես հայտնի է դարձել Օլինֆոս քաղաքը։ Նույն ժամանակ խալկիդացիները և կորնթոսցիները իրենց գաղութային գործունեության տարածքի մեջ ներառել են նաև Հարավային Իտալիան և Սիցիլիան։ Խալկիդայի և Կորնթոսի համատեղ գաղութային գործունեությունը հնարավոր էր մասնավորապես այն պատճառով, որ Կորնթոսում ընդունված էր այդպես կոչվող եվբեյան կամ խալկիդյան չափման և քաշի միավորը։

Մ.թ.ա. 8-րդ դարում Խալկիդան ստիպված էր անընդհատ պատերազմել հարևան Էրեթրիա քաղաքի հետ, ընդ որում կռվախնձոր էր հանդիսանում պտղաբեր Լելանտյան հարթավայրը։ Լելանտյան պատերազմում ընդգրկված էր գրեթե ամբողջ Հունաստանը։ Այն ավարտվել է մ.թ.ա. 7-րդ դարում Խալկիդայի հաղթանակով։

Մ.թ.ա. 6-րդ դարում Խալկիդան Սպարտայի և Բեոտիայի հետ միասին հարձակվել են Ատտիկեի վրա։ Սակայն աթենացիները ջախջախել են իրենց թշնամիներին, ուղղություն վերցրել դեպի Խալկիդա և նրանից խլել Լելանտյան հարթավայրը։

1209 թվականին Վենետիկը գրավել է Խալկիդան։ 1470 թվականին թուրքական զորքերը Մեհմեդ II-ի գլխավորությամբ, գրավել են Խալկիդան։ 1833 թվականից Խալկիդան անցել է Հունաստանին։

Աշխարհագրություն

Կլիմա

Հայտնի անձինք 
 Նիկոլաոս Խրիստոդուլու (1863-1924) – հունական բանակի գեներալ-մայոր։  
 Նիկոլաոս Վլախոպուլոս (1868-1957) – հունական գեներալ, գլխավոր շտաբի պետ 1923-1924 և 1927-1928 ընկած ժամանակահատվածներում։  
 Անգելոս Բասինաս (, ծնվ. 1976 թվականին) – ֆուտբոլիստ, 2004 թվականի Եվրոպայի չեմպիոն։  
 Նիկոս Սկալկոտաս (, 1904-1949) – երգահան։  
 Մորդեխայ Ֆրիզիս (, 1893-1940) – հրեական ծագում ունեցող գնդապետ, 1940 թվականի հույն-իտալական պատերազմի հերոս։

Քույր-քաղաքներ
 Ուհան

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Dondorff, «De rebus Chalcidensium» (Galle, 1855);
 Oberhummer у Pauly-Wissowa, «Realencyclopädie», երկու քարտեզներով։

Արտաքին հղումներ 
 Խալկիդայի լուսանկարներն՝ արված թռչնի բարձրությունից maps.live.com կայքում

Հունաստանի քաղաքներ
Հին Հունաստանի քաղաքներ
Հունաստանի Միջերկրական ծովի նավահանգստային քաղաքներ
Աթենական ծովային միության անդամներ
Հին Հունաստանի աշխարհագրություն