Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի (Տաթև)

Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի, Տաթևի վանական համալիրի առաջին կառույցը, որը հիմնադրվել է Հայաստանում քրիստոնեության ընդունման առաջին շրջանում (4-րդ դար)։ Վերակառուցվել է 9-րդ դարում` Սյունիքի իշխան Փիլիպեի հովանավորությամբ։ Այդ ժամանակաշրջանում հնարավորություն էր ստեղծվում վաղ միջնադարում կորսված պետականությունը վերականգնելու համար։

Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցու կառուցման մասին վկայում է Ստեփանոս Օրբելյանը, ով կառույցի հիմնադրման թվական է նշում 4-րդ դարը` հայտնելով, որ այն ունեցել է բավական համեստ տեսք։ Հետագայում դրա հիման վրա կառուցվել է Սյունյաց մետրոպոլիտության կենտրոնական կառույցը ու Սուրբ Պողոս-Պետրոս եկեղեցին։

Եկեղեցին ավերվել է 1138 թվականի երկրաշարժի ժամանակ։ Այն վերականգնել են Օրբելյանները 13-րդ դարում` Զաքարյան իշխանապետության գոյության տարիներին։ Ճարտարապետության տեսանկյունից` այն դարձել է մեռյալ կետ` որպես հիմնական վանական համալիրի դեկոր։

Արտաքին հղումներ 
 Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցին Տաթևի ճոպանուղու կայքում
 Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի 

Գ
Սյունյաց թեմի վանքեր և եկեղեցիներ
գ