Մարիա Կոմնենե

Մարիա Կոմնենե (, մոտ 1154-1208 և 1217 թվականների միջև), Երուսաղեմի թագուհի։ Եղել է արքա Ամորի I-ի կինը և թագուհի Իզաբել Անժուացու մայրը։

Մանկություն 
Մարիան Հովհաննես Դուկաս Կոմնենեի և Տարոնի իշխանուհի Մարիա Բագրատունու Բյուզանդական կայսրության կայսր Հովհաննես II Կոմնենոսի թոռնուհին։ Նրա քույր Թեոդորան ամուսնացած էր Անտիոքի դուքս Բոհեմունդ III-ի հետ, իսկ եղբայր Ալեքսին կարճ ժամանակ, 1185 թվականին, հավակնում էր Բյուզանդիայի գահին։

Առաջին ամուսնություն 

Երբ 1162 թվականին մահանում է Երուսաղեմի արքա, անզավակ Բալդուին III-ը, նրա եղբայր Ամորին, թագադրվելուց առաջ, Երուսաղեմի պատրիարք Ամորի դը Նելի պահանջով, բաժանվում է Ագնես Կուրտենեից։ Քանի որ Եգիպտոսի համար պայքարում Ամորիին անհրաժեշտ էր հզոր հարևան, նա որոշում է բարեկամանալ բյուզանդական արքունիքի հետ և 1167 թվականի օգոստոսի 29-ին, Տյուրոսում, կայանում է նրա ամուսնությունը Մարիա Կոմնենեի հետ։

1172 թվականին Մարիան ուենում է դուստր Իզաբել, իսկ 1173 թվականին ՝մահացած ծնված երեխա։ 1174 թվականին Ամորի I-ը մահանւմ է, մահվան մահճում Մարիային նվիրելով Նաբլուսը։

Երկրորդ ամուսնություն 
1177 թվականին Մարիան ամուսնանում է Բալիան դ'Իբելինի հետ, ով 1187 թվականին, Հաթթինի ճակատամարտում երուսաղեմյան բանակի պարտությունից հետո, դառնում է թագավորության փաստացի կառավարիչը։ Մարիան և Բալիանը աջակցում էին Կոնրադ Մոնֆերացում՝ Գի դը Լուզինյանի հետ գահի համար պայքարում։ Նրանք հասնում են Իզաբելի՝ Մարիայի դուստրը առաջին ամուսնությունից, բաժանմանը և կազմակերպում են նրա ամուսնությունը Կոնրադի հետ, որպեսզի ամրապնդեն գահի համար պայքարում նրա դիրքերը։ 1208 թվականի Մարիան մասնակցություն է ունենում իր թոռնուհի Ալիսայի ամուսնությանը Կիպրոսի արքա Հուգո I-ի հետ։

Բալիան դ'Իբելինի հետ ամուսնությունից նա ունեցել է առնվազն չորս երեխա՝ Հելվիս, Ժան I, Մարգարիտա, Ֆիլիպ։

Երեխաներ 
Ամորի I-ի հետ առաջին ամուսնությունից նա ունեցել է երկու երեխա.

 Իզաբել Անժուացի, Երուսաղեմի թագուհի
 ծնվել է մահացած

Բալիան դ'Իբելինի հետ ամուսնությունից նա ունեցել է առնվազն չորս երեխա.

 Հելվիս դ'Իբելին, Սիդոնի տիրուհի
 Ժան I, Բեյրութի սենյոր
 Մարգարիտա, ով սկզբում ամուսնացել է Հուգո Տիբերացու հետ, իսկ այնուհետև՝ Վոլտեր Ցեզարցու
 Ֆիլիպ դ'Իբելին, Կիպրոսի արքայի խնամակալ

Գրականություն 
 Chronique d'Ernoul et de Bernard le Trésorier, edited by M. L. de Mas Latrie. La Société de l'Histoire de France, 1871.
 La Continuation de Guillaume de Tyr (1184-1192), edited by Margaret Ruth Morgan. L'Académie des Inscriptions et Belles-Lettres, 1982.
 Ambroise, The History of the Holy War, translated by Marianne Ailes. Boydell Press, 2003.
 Chronicle of the Third Crusade, a Translation of Itinerarium Peregrinorum et Gesta Regis Ricardi, translated by Helen J. Nicholson. Ashgate, 1997.
 Peter W. Edbury, The Conquest of Jerusalem and the Third Crusade: Sources in Translation. Ashgate, 1996.
 Edbury, Peter W. John of Ibelin and the Kingdom of Jerusalem, 1997
 Payne, Robert. The Dream and the Tomb, 1984
 Steven Runciman, A History of the Crusades, vols. II-III. Cambridge University Press, 1952-55.

Արտաքին հղումներ 

Երուսաղեմի թագուհիներ
Կոմնենոսներ
Խաչակրաց արշավանքների մասնակից քրսիտոնյաներ