Վասիլ Վիտկա

Վասիլ Վիտկա (, իսկական անունը՝ Կրիսկո Տիմոֆեյ Վասիլևիչ, , ), բելառուս գրող, դրամատուրգ, քննադատ, թարգմանիչ, բելառուսական մանկական գրականության դասական։ Բելառուսի ԽՍՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ (1970)։ Բելառուսի ԽՍՀ պետական մրցանակի դափնեկիր (1972)։ ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ (1943)։

Կենսագրություն 
Վասիլ Վիտկան ծնվել է 1911 թվականին Մինսկի մարզի Եվլիչի գյուղում։ 1928 թվականին ավարտել է Սլուցկի պրոֆտեխուսումնարանն ու աշխատանքի է անցել Բոբրույսկ փայտամշակման գործարանում (1929-1930), «Камуніст» թերթի խմբագրությունում (Բոբրույսկ, 1930-1933), «Ударнік» (Ժլոբին, 1933-1935), «Чырвоная змена» (1935-1937), «Літаратура і мастацтва» («Գրականություն և արվեստ» շաբաթաթերթ, 1937-1938) և «Полымя рэвалюцыі» ամսագրում («Հեղափոխության կրակ», 1938-1939)։

Արևմտյան Բելառուսիայի մոտ Կրամիր բանակի շարքերում մասնակցել է ազատագրական պայքարին։ Մինչև Հայրենական մեծ պատերազմի սկսվելն եղել է Բելառուսիայի ԽՍՀ գրողների միության Բելաստոկի մարզային բաժանմունքի քարտուղար։ Հայրենական պատերազմի սկզբում աշխատել է «Савецкая Беларусь» թերթի խմբագրությունում, 1942 թվականից՝ օկուպացված տարածքներում զանգվածային լրատվամիջոցների քարոզչության բաժնի խմբագիր։ Համագործակցել է «Партызанская дубінка» և «Раздавім фашысцкую гадзіну» երգիծական ամսագրերի հետ։ «Беларусь» ամսագրի հիմնադրումից ի վեր (1944, հունվար) զբաղեցրել է պատասխանատու քատուղարի պաշտոնը։ 1947 թվականից ԽՄԿԿ անդամ։

1951 թվականին եղել է «Літаратура і мастацтва» («Գրականություն և արվեստ») շաբաթաթերթի խմբագիր, 1951-1957 թվականներին՝ գլխավոր խմբագիր։ 1957-1974 թվականներին եղել է «Вясёлка» մանկական գրական-գեղարվեստական ամսագրի գլխավոր խմբագիր, 1974-1987 թվականներին՝ «Բելառուսֆիլմ» կինոստուդիայի խմբագրական խորհրդի անդամ։

Պարգևներ, մրցանակներ 
 Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշան 
 Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան 
 «Պատվո նշան» շքանշան 
 Ֆրանցիսկ Սկորինայի անվան մեդալ (1991)
 Բելառուսի ԽՍՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ (1970)
 Բելառուսի ԽՍՀ պետական մրցանակի դափնեկիր (1972) 
 Անդերսենի անվան միջազգային պատվո դիպլոմ և ընդգրկում պատվո ցուցակում (1978)

Հիշատակ 
 2009 թվականին «Вясёлка» մանկական ամսագիր խմբագրական խորհուրդը սահմանել է Վասիլ Վիտկայի անվան գրական մրցանակ։

Ընտանիք 
 Դուստր՝ Նատալիա Գավրիլովեց Տիմոֆեևնա, խմբագիր
 Թոռնուհի՝ Յուլյա Չեռնավսկայա, մշակութաբան, գրականագետ
 Թոռնուհի՝ Մարիա Առալովա, պրակտիկ հոգեբան

Մատենագիտություն 
 Բանաստեղծությունների ժողովածուներ 
  («Կոփում») (1943)
  («Կեսօր») (1946)
  («Հավատարմություն») (1953)
  («Վարդ և սվին») (1958)
  («Ստուգում») (1961)
  («Բանաստեղծություններ») (1968)
  («Բելառուսական օրորոցային») (1971)
  («Հրաժեշտ ամռանը») (1972)
  («Լույսի գագաթ») (1977)
  («Слутчина») (1981)
  («Երրորդ աքլորը») (1988)

 Երգիծական ժողովածու 
  («Տան համար, ալբոմի համար մի քիչ էլ դարի համար») (1983)

 Մանկական բանաստեղծություններ 
  («Բելկինի վիշտը») (1948)
  («Արագիլի ամառը») (1958)
  («Հեքիաթ Զուբր թագավորի մասին») (1960)
  («Սրնգահարը») (1964)
  («Վասյա Վելյոլկինի այբուբենը») (1965)
  («Հեքիաթներ») (1968)
  («Գունավորման քրեսոմատիա») (1971)
  («Ով է օգնում արևին») (1975)
  («Հեքիաթներ») (1976)
  («Ладушки-ладки») (1977)
  («Մենք մետրո ենք կառուցում») (1979)
  («Մինսկյան բալադներ») (1982)
  («Հեքիաթներ և գույներ») (1984)
  («Հյուրեր») (1984)
  («Հանելուկ հացահատիկի մասին») (1984)
  («Երեխաների հատընտիր ժողովածու») (1986)
  («Բարեկամության տոն») (1987)

 Մանկական արձակ գրքեր 
  («Ջրասուզակ նապաստակը») (1962)

 Օրագրեր, էսսեներ, պատմվածքներ 
  («Երեխաները և մենք») (1977)

 Ակնարկներ 
  («Դասեր») (1982)
  («Հոգու այբուբեն») (1988)

 Ընթերցանության քրեստոմատիա 
  («Մայրենի խոսք 1-ին, 2-րդ, 3-րդ դասարանների համար») (1969, 1970, 1988)

 Պիեսներ 
  («Ապագայի շող» (1948)
  («Բանաստեղծի երջանկություն» (1951)

 Հատընտիր 
  («Ընտրանի 2 հատորով» (1973)

 Թարգմանություններ ռուսերենից 
Բելառուսերեն է թարգմանել ռուսերենից, ուկրաիներենից, լատիշերենից, բուլղարերենից և լեհերենից։

 «Хорошо!» () Վլադիմիր Մայակովսկի (1940, Գ. Լինկովի հետ համատեղ)
 «Господа Головлёвы» () Միխայիլ Սալտիկով-Շչեդրին (1956)
 «Голубые журавли» () Վասիլի Սուխոմլինսկի (1971)

 Ռուսերեն հրատարակություններ 
 Витка, В. Белкино горе : Сказки в стихах / В. Василь; пер. с бел.; Художники Н. Мунц, А. Келейникова. — Москва : Детгиз, 1958. — 64 с.
 Витка, В. Три сказки / В. Василь; Авториз. пер. с бел. А. Шарапова, Н. Кислика; Художник В. Тихонович. — Москва : Госиздат, 1962. — 75 с.
 Витка, В. Свирель : Стихи / В. Василь; Пер. с бел.; Художник Б. Жуков. — Ташкент : Ёш гвардия, 1966.
 Витка, В. Дударик : Игры, шутки, сказки, прибаутки / В. Василь; Пер. с бел. А. Шарапова; Художники Е. Лось, Г. Якубеня. — Минск : Беларусь, 1966. — 47 с.
 Витка, В. Дударик : Стихи / В. Василь; Пер. с бел. А. Жуковского; Художники Е. Лось, Г. Якубеня. — Вильнюс : Вага, 1972. — 48 с.
 Витка, В. Стихи для детей : Чытанка-рисованка / В. Василь; Пер. с бел. М. Веэтами; Художник А. Луцевич. — Таллинн : Ээсти раамат, 1980.
 Витка, В. Трудная дружба : Рассказы / В. Василь; Пер. с бел. — Фрунзе : Мектеп, 1984.
 Витка, В. Полдень : Стихи / В. Василь; Пер. с бел. И. В. Виеру; Художник И. Л. Либерман. — Кишинев : Литература артистикэ, 1984.
 Витка, В. Воробей в гостях / В. Василь; Пер. с бел. П. Стефановича; Художник В. Савич. — Минск : Юнацтва, 1985. — 8 с.
 Витка, В. Бабушкины гости : Стихи / В. Василь; пер. с бел. И. Токмаковой; Художник В. Дувидов. — Москва : Детская литература, 1987. — 14 с.
 Витка, В. Роза и штык : Лирика / В. Василь; Пер. с бел. — Минск : Мастацкая літаратура, 1992. — 173 с.

Գրականություն 
 Лынькоў, М. Шукальнiк запаветнага слова / М. Лынькоў. - «Маладосць». - 1961. - № 5.

Ծանոթագրություններ 

Բելառուս գրողներ
ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ
20-րդ դարի բանաստեղծներ
Խորհրդային գրողներ
Խորհրդային բանաստեղծներ
Խորհրդային թարգմանիչներ
Բելառուս դրամատուրգներ
Քննադատներ
Բելառուս մանկագիրներ
Բանաստեղծներ այբբենական կարգով