Օպտիկական ակտիվություն

Օպտիկական ակտիվություն, միջավայրի՝ իր միջով անցնող օպտիկական ճառագայթման (լույսի) բևեռացման հարթությունը պտտելու հատկություն։

Հայտնաբերել է (1811) ֆրանսիացի գիտնական Դ․ Ֆ․ Արագոն՝ քվարցում։ 1815 թվականին Ժ․ Բ․ Բիոն հայտնաբերել է մաքուր հեղուկների (սկիպիդարի), ապա նաև ուրիշ շատ նյութերի (գլխավորապես, օրգանական) լուծույթների ու գոլորշիների օպտիկական ակտիվություն։ Նա էլ հենց պարզել է, որ՝

 լուծույթի դեպքում բևեռացման հարթության պտտման  անկյունը գծայնորեն է կախված լուծույթի շերտի 1 հաստությունից և ակտիվ նյութի с կոնցենտրացիայից․

 գործակիցը կոչվում է տեսակարար oպտիկական ակտիվություն։

 պտույտը տեղի է ունենում կամ ժամացույցի սլաքի ուղղությամբ (), կամ դրան հակառակ (), եթե դիմացից ենք նայում լույսի ճառագայթների ընթացքին։

Համապատասխանաբար, բնական oպտիկական ակտիվություն դրսևորող օպտիկապես ակտիվ նյութերը պայմանականորեն բաժանվում են՝
 աջ (կամ դրական) պտտող 
ձախ (կամ բացասական) պտտող նյութերի։

Որոշ նյութեր օպտիկապես ակտիվ են միայն բյուրեղային վիճակում (օրինակ, քվարցը), ուստի դրանց օպտիկական ակտիվություն ամբողջ բյուրեղի հատկությունն է։ Այդ նյութերի տեսակարար օպտիկական ակտիվություն, ի տարբերություն լուծույթների, նշանակվում է պարզապես , և Բիոյի բանաձևը գրվում է՝  տեսքով։ Գոյություն ունի նաև արհեստական կամ մակածված օպտիկական ակտիվություն, որը դրսևորվում է, երբ օպտիկապես ոչ ակտիվ նյութը տեղավորվում է մագնիսական դաշտում (Ֆարադեյի երևույթ)։

Օպտիկական ակտիվությունյան ֆենոմենոլոգիական տեսությունը մշակել է Օ․ Ֆրենելը, 1823 թվականին։ Ըստ այդ տեսության, օպտիկական ակտիվություն պայմանավորված է աջ և ձախ շրջանային բևեռացման լուսային ալիքների համար միջավայրի բեկման ցուցիչների տարբերությամբ։

Տես նաև 
Բիոյի օրենք
Լույսի բևեռացում

Գրականություն 
 Ֆեյնմանի դասախոսությունը օպտիկական ակտիվության մասին
 Լանդսբերգ Գ․ Ս․, Օպտիկա, Ե․ է 1973 (Ֆիզիկայի ընդհանուր դասընթաց, հ․ 3)

Օպտիկա