Դորիան Գրեյ (ֆիլմ)

«Դորիան Գրեյ» (անգլ. Dorian Gray)՝ Օլիվեր Պարկերի 2009 թվականի գեղարվեստական ֆիլմ, նկարահանված Օսկար Ուայլդի «Դորիան Գրեյի դիմանկարը» վեպի մոտիվներով։ Ֆիլմի սցենարը գրել է Թոբի Ֆինլեյը (իր գրած առաջին սցենարն է)։
կարգախոսը՝ «Ընդմիշտ երիտասարդ և անիծված հավետ»։

Սյուժե 
Վիկտորիական Անգլիա։ Գեղեցիկ և միամիտ երիտասարդ Դորիան Գրեյը ժամանում է Լոնդոն, որտեղ նրան սոցիալական հորձանուտի մեջ է ներգրավում լորդ Հարի Ուոտոնը, ով Դորիանին ծանոթացնում է քաղաքի գեդոնիստիկ մշակույթի հետ։

Հարիի ընկերը, տաղանդավոր նկարիչ Բեզիլ Հելուորդը նկարում է Դորիան Գրեի դիմանկարը, որպեսզի ցուցադրեր երիտասարդի գեղեցկությունը և մաքրությունը։ Դորիանը դիտելով դիմանկարը ցանկություն է հայտնում տալ ամեն ինչ, որպեսզի մնա այնպես ինչպես դիմանկարում, նույնիսկ իր հոգին։ Այդ պահից սկսած դիմանկարը սկսում է ծերանալ Դորիանի փոխարեն, վերցնելով նրա բոլոր վերքերը և հիվանդությունները։

Գայթակղելով օրիորդ դերասանուհի Սիբիլա Վեյնին, Դորիանը հանկարծակի հասցնում է նրան ինքնասպանության չեղյալ համարելով խոստացված ամուսնությունը։ Սիբիլայի մահվան լուրը Դորիանին բերում է Սիբիլայի եղբայր Ջիմը, ով վշտի և ցավի հետևանքով փորձում է խեղդել Դորիանին։ Սակայն Ջիմին տանում են հոգեբուժարան։
Աստիճանաբար գտնվելով Հարիի ազդեցության տակ Դորիանը դառնում է շատ անառակ, եսամոլ և կոպիտ, իսկ իր դիմանկարի վրա փակված ձեղնահարկում արտացոլվում են նրա բոլոր թերությունները։ Դորիանը տրվում է ցածրորակ կրքերին՝ մասնակցում է գինարբուքների, զբաղվում է արվամոլությամբ, սադիզմով և մազոխիզմով, փորձում է թմրանյութեր։

Բեզիլը որոշում է իր աշխատանքների ցուցահանդես կազմակերպի և Դորիանին խնդրում է տալ նրան դիմանկարը, սակայն Դորիանը մերժում է նրան, բացատրելով, որ պահպանում է այն արևի լույսից։ Մի երեկույթից հետո Դորիանը հրապուրում է Բեզիլին, նկարիչը մոտենում է Դորիանին և ստիպում, որպեսզի նա վերադարձնի դիմանկարը։ Դորիանը տանում է նրան ձեղնահարկ և ցույց է տալիս դիմանկարը։ բեզիլը սարսափում է և ասում է Դորիանին ոչնչացնի դիմանկարը, սակայն ինքն է մահանում իր ընկերոջ ձեռքով։ Բեզիլի մասնատված մարմինը Դորիանը կամրջից նետում է Թեմզայի մեջ։ Որպեսզի խուսափի հետաքնությունից Դորիանը գնում է ճանապարհորդության և վերադառնում միայն քսանհինգ տարի անց նույնպես երիտասարդ և գեղեցիկ։ Հարին համեմատում է Դորիանի նկարները արված դիմանկարի շնորհանդեսի ժամանակ և հիշում նրա խոսքերը նա կտար իր հոգին հավերժ երիտասարդ մնալու համար։

Դորիանը ծանոթանում է Հարիի դստեր՝ Էմիլիի հետ, և սիրահարվում։ Սակայն Հարին դժգոհ է նրանց փոխադարձ տարվածությամբ մեկ մեկով, քանի որ կասկածում է Դորիանի իրական լինելուն, բայց Էմիլին չի ցանկանում լսել հորը։

Դորիանի վրա հարձակվում է Ջիմը, ով այսքան տարի սպասել է այս վրեժին։ Վազքի արդյունքում երկուսն էլ հայտնվում են մետրոյում։ Ջիմը, չհասցնելով կատարել մահացու կրակոցը ընկնում է գնացքի տակ։ Վերադառնալով տուն, Դորիանը փորձում է սրով ծակել դիմանկարը, բայց կոտրում է դիմացի հայելին։ Նա նորից գալիս է Էմիլիի մոտ և ասում, որ ցանկանում է ամեն ինչը սկսել սկզբից, որից հետո կորցնում է ինքնագիտակցությունը և քնում է հենց Էմիլիի տանը հատակին։ Այդպես քնած դիրքում առավոտյան նրանց տեսնում է Հարին, ով իր զայրույթը թափում է Դորիանի վրա։ Իսկ Էմիլին վազում է գնացող Դորիանի ետևից ներողություն խնդրում հոր արարքներրի համար։

Դորիանը և Էմիլին ամուսնանում են և պատրաստվում են գնալ Միացյալ Նահանգներ, որպեսզի սկսեն կյանքը Նոր Օրլեանում։ Հրաժեշտի երեկույթի ժամանակ Հարիի տանը Դորիանը փնտրում է նրան, և պատուհանից տեսնում է, որ նա նստեց մեքենա և հեռացավ։ Դորիանը վազում է մեքենայի ետևից, որը կանգնում է իր տան դիմաց։ Դորիանը տեսնում է Հարիին հոր դիմանկարի դիմաց, իրենց կռվի ժամանակ Հարին նկատում է այսքան տարի սպանված Բեզիլի շարֆը ձեղնահարկի անկյունում, և դիմանկարի վարագույրի միջից երևում է տարօրինակ շարժում։ Նրանց միջև կռիվ է բռնկվում, որը կանգնեցնում է Էմիլիի ձայնը։ Հարին հարվածում է Դորիանի երեսին և նա միանգամից ուշագնաց է լինում, իսկ Հարին չկորցնելով պահը վերցնում է դիմանկարի երեսից կտորը և տեսնում է՝ ծեր, կնճռոտ, ճաղատ մի այլանդակի, նա ընդամենը աջ աչքով էր նման Դորիանին։ Հարի վերցնում է սեղաին դրված կերոսինե լամպը և նետում է դիմանկարի վրա, նա վարվում է (ուշքի եկած Դորիանը կարող էր գոռալ միայն «Ոչ!»)։ Դորիանի դեմքը սևանում է և աղավաղվում։ Հարին դուրս է գալիս սենյակից և փակում դռան վանդակը, հետո փակում է պատի վրայի խողովակը, որի միջից գազ էր դուրս գալիս։ Էմիլին վազում է ձեղնահարկ և աղաչում Դորիանին տալ բանալին, որ նա կարողանա արձակել նրան վառվող սենյակից, բայց Դորինաը բաց է թողնում նրա ձեռքը և ասում, որ իր սիրտը հավերժ նրան է պատկանում։ Հարին ուժով գրկում է Էմիլիին և դուրս բերում, որովհետև շուտով պայթյուն կլիներ։ Դորիանը, հստակ որոշելով վճարել իր բոլոր հանցանքների համար, վերցնում է մի հաստ ասեղ և ոչնչացնում դիմանկարը։ Կիսավառ դիմանկարը գոռում է անմարդկային ձայնով, և բոլոր իր տգեղությունը սկսում է վերադառնալ իր իրական սեփականատիրոջը՝ Դորիանին։ Գազը բոցավառվում է, և Դորիանը ողջակիզվում է։

Էմիլին հեռանում է հորից։ Հարին մտնում է Գրեի լքված խցիկը, մոտենում է Դորիանի դիմանկարին, որը դարձել է այնպիսին, ինչպիսին ստեղծվել էր, միայն վառված շրջանակով։ Հարին ծանր շնչում է, և փակում է պահեստում։ Կիսախավարի մեջ դիմանկարի աչքերը լուսավորվում են և մի քիչ լայնանում, վկայելով, որ Դորիան Գրեի հոգին հավերժ կմնա դիմանկարի մեջ։

Դերերում 
 Բեն Բարնս՝ Դորիան Գրեյ
 Կոլին Ֆյորտ՝ լորդ «Հարի» Հենրի Ուոտոն
 Բեն Չապլին՝ Բեզիլ Հոլուորդ
 Ռեբեկկա Հոլլ՝ Էմիլի Ուոտոն
 Դուգլաս Հենշել՝ Ալան Կեմպբել
 Ռեյչել Հորդ-Վուդ՝ Սիբիլա Վեյն
 Մերիամ դ'Աբո՝ Գլեդիս
 Մայքլ Քալքին՝ լորդ Ռիդլի
 Էմիլիա Ֆոքս՝ լեդի Վիկտորիա Ուոտոն
 Կերոլայն Գուդոլլ՝ լեդի Ռեդլի
 Ջոնի Հարիս՝ Ջիմ Վեյն
 Փիփ Թորենս՝ Վիկտոր
 Ֆիոնա Շոու՝ Ագատա
 Մաքս Այրոնս՝ Լյուցիուս

Նկարահանման խումբ 
 Սցենարի հեղինակ՝ Թոբի Ֆինլեյ, հիմնվելով Օսկար Ուայլդի վեպի վրա
 Ռեժիսոր՝ Օլիվեր Պարկեր
 Օպերատոր՝ Ռոջեր Պրետ
 Նկարիչներ՝
 Ջոն Բիրդ
 Ռոդ Մակլին
 Ռուտ Մայերս 
 Կոմպոզիտոր՝ Չառլի Մոուլ
 Մոնտաժ՝ Գայ Բենսլի
 Պրոդյուսեր՝ Բարնաբի Թոմփսոն

Ֆիլմի նկարահանումներ 
Ֆիլմի նկարահանումները սկսվել են 2008 թվականի ամռանը Ealing Studios-ում նաև Լոնդոնի տարբեր վայրերում և վերջացել հոկտեմբերին։
Անգլիայում ֆիլմի պրեմիերան տեղի է ունեցել 2009 թվականի սեպտեմբերի 9-ին, իսկ ռուսական պրեմիերան 2010 թվականի փետրվարի 4-ին։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 
  «Դորիան Գրեյ» ֆիլմը

2009 ֆիլմեր
Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոնդոնում
Լոնդոնում նկարահանված ֆիլմեր
Անգլերեն ֆիլմեր
Բրիտանական ֆիլմեր
Բրիտանական վեպերի էկրանավորումներ