Գաբրիելե Վինկլեր

Գաբրիելե Վինկլեր (, ), գերմանացի արևելագետ, աստվածաբան։ Նրա գիտական ուսումնասիրությունների հիմնական ոլորտը հայկական ծիսական ավանդույթն է։

Կենսագրություն 
Գաբրիելե Վինկլերն ծնվել է 1940 թվականին Մյունխենում։ 1966 - 1969 թվականներին փիլիսոփայություն և աստվածաբանություն է ուսանել Հռոմի Պապական Գրիգորյան համալսարանում։ 1969 - 1971 թվականներին բյուզանդագիտության և Արևելյան եկեղեցիների ծիսագիտության մեջ է մասնագիտացել Պապական արևելյան ինստիտուտում։ 1971 - 1974 թվականներին Մյունխենի համալսարանում, ապա 1974 - 1977 թվականներին Օքսֆորդի համալսարանում մասնագիտացել է արևելյան մի շարք լեզուների՝ ասորերենի, գրաբարի, հին վրացերենի մեջ, միևնույն ժամանակ աշխատել իր դոկտորական ատենախոսության վրա, որը նվիրված էր 9-10-րդ դարերում հայկական Պատարագի զարգացմաը։ 1977 թվականին Մյունխենի համալսարանում Վինկլերը հաջողությամբ պաշտպանում է իր դոկտորական ատենախոսությունը։ 1977 թվականին ստանձնում է ԱՄՆ Ս. Հովհաննես համալսարանի (St. John’s University) ծիսագիտության պրոֆեսորի պաշտոնը և այն վարում մինչև 1992 թվականը։ Իսկ 1992 թվականից ստանձնում է Թյուբինգենի համալսարանի ծիսագիտության ամբիոնի ղեկավարությունը և այդ պաշտոնը վարում մինչև իր հանգստի կոչվելը (2005)։ Գաբրիելե Վինկլերը՝ որպես հյուր պրոֆեսոր դասավանդել է նաև Հռոմի Պապական արևելյան ինստիտուտում և Օքսֆորդի համալսարանում։

Գիտական հետաքրքրություններ 
Գաբրիելե Վինկլերի գիտական ուսումնասիրությունների հիմնական ոլորտներից մեկը համեմատական ծիսագիտությունն է և այս ասպարեզում նա մասնագիտացած է հայկական ծիսական ավանդույթի ուսումնասիրության մեջ։ Նա իր աշխատություններում պարզաբանում է հայ ծիսական ավանդության զարգացման ընթացքը և նրա փոխհարաբերությունը ասորական, բյուզանդական և վրացական ծիսական ավանդույթների հետ։ Վինկլերի ուսումնասիրությունների երկրորդ հիմնական ոլորտը նվիրված է Արևելյան Եկեղեցիների Հավատո հանգանակների զարգացման և նրանց փոխադարձ ազդեցությունների բացահայտմանը։ Այս առումով նույնպես նրա ուշադրության կենտրոնում հայկական Հավատո հանգանակներն են։

Աշխատություններ

Մենագրություններ 
 Die Jakobus-Liturgie in ihren Überlieferungssträngen. Edition des Cod. arm. 17 von Lyon, Übersetzung und Liturgievergleich (Anaphorae Orientales IV, Anaphorae Armeniacae 4, Rom 2013) pp. XXXIX + 597
 Die armenische Liturgie des Sahak. Edition des Cod. arm. 17 von Lyon, Übersetzung und Vergleich mit der armenischen Basilius-Anaphora unter besonderer Berücksichtigung der östlichen Quellen zum »Sancta sanctis« (Anaphorae Orientales III, Anaphorae Armeniacae 3, Rom 2011) pp. XXXIV + 447
 Die Basilius-Anaphora. Edition der beiden armenischen Redaktionen und der relevanten Fragmente, Übersetzung und Zusammenschau aller Versionen im Licht der orientalischen Überlieferungen (Anaphorae Orientales II, Anaphorae Armeniacae 2, Rom 2005) pp. LX + 901
 Das Sanctus. Über den Ursprung und die Anfänge des Sanctus und sein Fortwirken (Orientalia Christiana Analecta 267, Rom 2002) pp. XLII + 281
 Über die Entwicklungsgeschichte des armenischen Symbolums. Ein Vergleich mit dem syrischen und griechischen Formelgut unter Einbezug der relevanten georgischen und äthiopischen Quellen (Orientalia Christiana Analecta 262, Rom 2000) pp. LIX + 639
 Koriwns Biographie des Mesrop Maßto8.Übersetzung und Kommentar (Orientalia Christiana Analecta 245, Rom 1994) pp. 452
 Das armenische Initiationsrituale. Entwicklungsgeschichtliche und liturgievergleichende Untersuchung der Quellen des 3. bis 10. Jahrhunderts (Orientalia Christiana Analecta 217, Rom 1982) pp. 476

Հոդվածներ 
 The Armenian Night Office II: The Unit of Psalmody, Canticles, and Hymns with Particular Emphasis on the Origins and Early Evolution of Armenia's Hymnography, Revue des études arméniennes 17 (1983), 471-551
 Ein bedeutsamer Zusammenhang zwischen der Erkenntnis und Ruhe in Mt 11, 27-29 und dem Ruhen des Geistes auf Jesus am Jordan. Eine Analyse zur Geist-Christologie in syrischen und armenischen Quellen, Le Muséon 96 (1983), 267-326
 The Armenian Night Office I: The Historical Background of the Introductory Part of Gišerayin Öam, Journal of the Society for Armenian Studies 1 (1984), 93-113
 An Obscure Chapter in Armenian Church History (428-439), Revue des études arméniennes 19 (1985), 85-180
 Nochmals das armenische Nachtoffizium und weitere Anmerkungen zum Myrophorenoffizium, Revue des études arméniennes 21 (1988-89), 501-519
 Der armenische Ritus: Bestandsaufnahme und neue Erkenntnisse sowie einige kürzere Notizen zur Liturgie der Georgier, in: Orientalia Christiana Analecta 251, Rom 1995, 265-298
 Über die Bedeutung einiger liturgischer Begriffe im georgischen Lektionar und Iadgari sowie im armenischen Ritus, Studi sull'Oriente Cristiano 4 (2000), 133-154
 A Decade of Research on the Armenian Rite 1993-2003, in: Orientalia Christiana Analecta 271, Rom (2004), 183-210
 Nochmals die ‚Dritte Stunde’ und die ‚Heiligen Mysterien’ in syrischen und armenischen Quellen, Orientalia Christiana Periodica 73 (2007), 207-222
 Einige bemerkenswerte christologische Aussagen im georgischen Iadgari. Ein Vergleich mit verwandten armenischen Quellen, Oriens Christianus 91 (2007), 134-163
 Fragen zur zeitlichen Priorität der ägyptischen Textgestalt gegenüber den längeren Versionen der Basilius-Anaphora, Bollettino della Badia Greca di Grottaferrata III/4 (2007), 243-273
 Armenia's Liturgy at the Crossroads of Neighbouring Churches, Orientalia Christiana Periodica 74 (2008), 363-387
 Über das christliche Erbe Henochs und einige Probleme des Testamentum Domini, Oriens Christianus 93 (2009), 201-247
 Unsolved Problems Concerning the Background and Significance of the Vocabulary of Praise in Some of the Oldest Eucharistic Prayers, in: Eastern Chr. Studies 12 (Löwen 2012), 135-172
 Some of the New Findings Concerning the Armenian Anaphoras and Their Significance, in: Proceedings of the Association Internationale des Études Arméniennes. Thirteenth General Conference Held in the Matenadaran, 9-11 Oct. 2014 (Banber Matenadarani 21, Erevan 2014), 35-48

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Գաբրիլե Վինկլերի ինքնակենսագրությունը 
 Գաբրիելե Վինկլերի աշխատանքների մատենագիտությունը 

Գերմանացի արևելագետներ
Գերմանացի աստվածաբաններ
Մյունխենի համալսարանի շրջանավարտներ
Օքսֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ