Ջակոբո Հարության

Ջակոբո Հարության (, ), հայկական ծագումով մեքսիկացի գեներալ, ով մասնակցել է Մեքսիկական հեղափոխությանը։ Հայտնի է եղել նաև որպես բարերար, ով կառուցել է ճանապարհներ, որոնք իր քաղաքը կապել են տեղական այլ գյուղերի հետ։

Կենսագրություն 
Ջակոբո Հարությանը ծնվել է Հալեպում սիրիահայերի ընտանիքում։ Հետագայում բնակվել է Մեքսիկայի Գեռերո նահանգի Սումպանգո դել Ռիո քաղաքում։

20-րդ դարի սկզբի Մեքսիկական ճգնաժամի ժամանակ Ջակոբոն ծառայել է կառավարական զորքերում և լավ համբավ է ունեցել։ 1910 թվականին նշանակվել է Մեքսիկայի նախագահական բանակի չորրորդ կորպուսի հրամանատար։ Հեղափոխության սրացումից հետո Ջակոբոն դարձել է գեներալ Վիկտորիանո Ուերտայի կողմնակիցը։ 1911 թվականի մայիսին Ուերտոյի կողմից նշանակվել է Սան Պեդրոյի մոտ կառավարական զորքի դեմ մղվող ճակատամարտի հեծելազորի հրամանատար։ Կառավարական զորքերը պարտության են մատնել Ուերտայի գլխավոր կորպուսին, սակայն Ջակոմոյի հրամանատարությամբ հեծելազորը կարողացել է պարտության մատնել Խուան Վիլի բանակին։ Այս ճակատամարտից հետո Հարությանը նշանակվել է գեներալ Ուերտոյի գլխավոր խորհրդական, ով 1913 թվականի փետրվարին հեղաշրջում կատարելով՝ դարձել է երկրի ժամանակավոր նախագահը, իսկ Ջակոբոյին նշանակել է նախագահական բանակի գեներալ։

1914 թվականին Հարությանը և Լուիս Մեդինա Բարոնը գլխավորել են կառավարական զորքերը ընդդեմ ձախ արմատական ուժերի։ Հունիսի 23-ին Սակատեկասի մոտ տեղի է ունեցել ճակատամարտ, որի հետևանքով զոհվել են 5-6 հազար դաշնային զինվորներ և մոտ երեք հազար մարտիկ Հյուսիսային դիվիզիայից։ Կառավարական զորքերի պարտությունը թուլացրել է նախագահ Ուերտոյի դիրքը, ով ժողովրդին նոր բարեփոխումներ էր խոստացել։ Չնայած խոստումներին, Ուերտոն խստացրել է դիկտատուրան, և հիասթափված Հարությանը, հրաժարական տալով, հեռացել է հեղափոխական թև, որը գլխավորել է նրա նախկին հրամանատար և ընկեր Խուան Ալմազանը։ 1915 թվականին նա ընդունվել է հեղափոխական կոմիտեի խորհրդի անդամների գլխավոր վարչություն, սակայն, իմանալով հայ ժողովրդի նկատմամբ իրականացված ցեղասպանության մասին, մեկնել է Սիրիա, որտեղ ապրում էին հարազատները։ Համաձայն մեքսիկական արխիվների՝ Սիրիայում աջակցել է հայրենակիցներին և 1924 թվականին մեկնել է Սան Ֆրանցիսկո։

Հայտնի է, որ Ջակոբոն ակտիվ մասնակցություն է ունեցել հայ երիտասարդներին, որպես Ֆրանսիայի հայկական լեգեոնի մաս, ներգրավվելու Թուրքիայի դեմ սկսված արշավներում։

Մատենագիտություն

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Jacobo Harootian, andanzas de un armenio en la Revolución mexicana

Մեքսիկահայ ռազմական գործիչներ
Հայ գեներալներ