Ռեգթայմ (ֆիլմ)

Ռեգթայմ (), Միլոշ Ֆորմանի 1981 թվականին նկարահանած գեղարվեստական ֆիլմ, Էդգար Լոուրենս Դոկտորոուի «Ռեգթայմ» վեպի էկրանավորումը։ Հակառասիստական կինոյի վառ օրինակ է, որը տարբեր գույների և ազգերի մարդկանց հանդուրժողականության և փոխըմբռնման կոչ է անում։ Կինոնկարում իր վերջին դերն է կատարել Ջեյմս Կեգնին։ Ռեգթայմը ներկայացվել է ութ Օսկար կինոմրցանակի։

Սյուժե 
Ֆիլմում զուգահեռ մի քանի սյուժետային գիծ է գնում։ Գլխավորը պատմում է 20-րդ դարի սկզբի ամերիկյան ընտանիքի մասին։ Հայրը, մայր, տղան և «Կրտսեր եղբայր»-ը (անունները ֆիլմում չի նշվում) ապահովված և հանդարտ կյանք են վարում Նյու Յորքի արվարձաններից մեկում։ Մի անգամ մայրը տան մոտակայքում գտնում է մանկահասակ երեխան գրկին սևամորթ Սառային, որին ապաստան են տալիս։ Որոշ ժամանակ անց հայտնվում երեխայի հայրը՝ Ջոն Քոլհաուզ Ուոքեր կրտսերը, որը հեռացել էր սիրելիից, քանի որ չէր կարող ապահովել նրան։ Նա աշխատանք է գտել։ Ակումբում, աշխատանքի ընդունվելուց առաջ նա ռեգթայմ է նվագում։ Նրան ընդունում են աշխատանքի, նա նյութապես ապահովված է, գնում է ավտոմեքենա և ամուսնանում է Սառայի հետ։

Թվում է, թե Քոլհաուզների ընտանիքին ոչինչ չի սպառնում, բայց այստեղ սկսվում է ողբերգությունը։ Երբ Ջոնը գնում է հարսնացուի երևից, նրա ավտոմեքենան կանգնեցնում է հրշեջ խմբի պետ Ուիլի Քոնքլինը և անարգում վերջինիս ավտոմեքենան, որով փորձում է ցույց տալ Ջոնին, որ սևերն ու սպիտակները տարբեր տեսակի մարդիկ են։ Հպարտ և անկախ Ջոնը պահանջում է մաքրել ավտոմեքենան, որի արդյունքում բանտ է ընկնում։ Սառան արդարություն է փնտրում փոխնախագահ Չարլզ Ֆերբենկսի մոտ, փորձում է նրա մոտենալ կայարանում տեղի ունեցող հանրահավաքի ժամանակ։ Բայց այդ ժամանակ սևամորթ կնոջ համար դա համարձակ քայլ էր, և ոստիկանները նրան ծեծելով մահվան դուռ են հասցնում։ Ջոնը իր ընկերների հետ վրիժառության պլան է մտածում։ Նրանց է միանում ընտանիքի «Կրտսեր եղբայր»-ը, ով հրավառության մասնագետ էր։

Ջոնը ընկերների հետ գրավում են Նյու Յորքի Մորգանի անվան գրադարանի ու թանգարանի շենքը, ականպատում են այն, և պահանջում իրենց հանձնել հրշեջին, որից սկսել այս պատմությունը։ Գրադարանի փրկության գործողությունը ղեկավարում է Նյու Յորքի ոստիկանության կոմիսար Ռեյլենդեր Ուոլդոն (Ջեյմս Կեգնի)։ Առաջինը, որ նա անում է՝ հրամայում է բերել հրշեջին և հանձնել սևամորթին։

Վերջին պահին Ջոնը որոշում է ողջ թողնել հրշեջին և չպայթեցնել շենքը, բայց պահանջում է վերադարձնել իր լվացած ավտոմեքենան (դրանով նշելով իր բարոյական հաղթանակը), և երբ դա իրականանում է, սպիտակ դրոշով դուրս է գալիս գրադարանի շենքից։ Ուոլդոն հրամայում է դիպուկահարներին սպանել նրան։ Ջոնի հանցակիցները օգտագործելով նրա ավտոմեքենան, «Կրտսեր եղբոր» հնարամտության շնորհիվ խույս են տալիս ոստիկանությունից։

Սյուժեի մյուս գիծը դերասանուհի և մոդել Էվելին Նեսբիթի պատմությունն է։ Նրան սիրահարվել էր «Կրտսեր եղբայր»-ը, բայց դերասանուհին նրանից հետո հրապուրվում է հրեա վտարանդի Աշքենազիով, որը կինոպրոդյուսերի հիանալի կարիերա է անում, որը դարասկզբին նոր մասնագիտություն էր։

Մրցանակներ 
 1981, Լոս Անջելեսի կինոքննադատների ասոցիացիայի մրցանակ լավագույն երաժշտության համար։ 
 1982, առաջադրվել է Օսկար մրցանակի ութ անվանակարգում։
 1982, առաջադրվել է Ոսկե գլոբուս մրցանակի յոթ անվանակարգում։

Դերերում 
 Ջեյմս Կեգնի - կոմիսա Ռայնլենդեր Ուոլդո
 Հովարդ Ռոլինս կրտսեր - Ջոն Թոլհաուզ Ուոթեր կրտսեր
 Բրեդ Դուրիֆ - Կրտսեր եղբայր
 Ջեյմս Օլսոն - Հայր
 Մերի Սթինբերգեն - Մայր
 Էլիզաբեթ Մակգովերն - Էվելին Նեսբիթ
 Մենդի պատինկին - Թաթեհ
 Քենեթ մաթմիլան - Ուիլի Կոնկլին
 Մոուզես Գան - Բութեր վաշինգտոն
 Փետ Օ՛Բրայեն - Միստր Դելֆին Դելմաս
 Դոնալդ Օ՛Քոնոր - Էվելինի պարի ուսուցիչը
 Ալեն Դեբի - Սառա
 Ջեֆրի ԴեՄան - Հար Գուդինի
 Ռոբերտ Ջոյ - Հարի Թոու
 Նորման Մեյլեր - Սթենֆորդ Ուայթ
 Մայքլ Ջեթեր - հատուկ թղթակից
 Րեէ Նիկոլսոն - (անունը տիտրերում չկա)

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 ֆիլմի գրախոսականը  Ռոջեր Էբերտ 
 ֆիլմի գրախոսականը New York Times Վինսենտ Կենբի 

Միլոշ Ֆորմանի ֆիլմեր
1981 ֆիլմեր
Անգլերեն ֆիլմեր
Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Paramount Pictures ֆիլմեր
Ամերիկյան ֆիլմեր
Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր
Ֆիլմեր ռասիզմի մասին
Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Նյու Յորքում
Ամերիկյան վեպերի էկրանավորումներ
Նյու Ջերսիում նկարահանված ֆիլմեր
1980-ականների դրամա ֆիլմեր
Գրքերի էկրանավորումներ
Ամերիկյան կենսագրական դրամա ֆիլմեր
Ամերիկյան պատմական ֆիլմեր
Ամերիկյան գիտաֆանտաստիկ ֆիլմեր