Ռաբբուլա Եդեսացի

Ռաբբուլա Եդեսացի (), ականավոր աստվածաբան և եկեղեցական գործիչ, ասորական հայրաբանության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը։ 412 թվականից մինչև իր վախճանը եղել է Եդեսիայի եպիսկոպոսը։

Կենսագրություն 
Ռաբբուլայի մասին կարևոր կենսագրական տվյալներ է հաղորդում ասորերեն լեզվով գրված նրա վարքը, որը հավանաբար ստեղծվել է 436-457 թվականների միջև ընկած ժամանակահատվածում՝ եդեսացի անհայտ հեղինակի կողմից։ Ռաբբուլայի հայրը եղել է հեթանոս քուրմ, իսկ մայրը՝ քրիստոնյա, ում շնորհիվ էլ նա սերտ կապեր է ունեցել քրիստոնյաների հետ։ Նա սկզբնական շրջանում եղել է պետական ծառայող։ Ռաբբուլայի քրիստոնյա դառնալու գործում կարևոր ազդեցություն են ունեցել նրա ծանոթությունը Աբրահամ միայնակյացի, Խալկիսի Եվսեբիոս և Հալեպի Ակակիոս եպիսկոպոսների հետ, որոնց ազդեցության տակ Ռաբբուլան մեկնում է Պաղեստին և մկրտվում Հորդանան գետում, այնուհետև սկսում է վարել ճգնավորական կյանք։ 412 թվականի գարնանը Ռաբբուլան ընտրվում է Եդեսիայի եպիսկոպոս։ Նրա հետևողական ջանքերի շնորհիվ շուտով Եդեսիայի թեմը ծաղկում է ապրում և դառնում իր ժամանակի գիտական կենտրոններից մեկը։ Ռաբբուլան աչքի էր ընկնում նաև աղանդավորական և հերետիկոսական շարժումների դեմ իր անհաշտ պայքարով։ Նա հանդիսանում էր հականեստորական շարժման գլխավոր դեմքերից մեկը և Կյուրեղ Ալեքսանդրացու քրիստոսաբանության ջերմ ջատագովը։ Ռաբբուլան հականեստորական այս պայքարի ընթացքում Մելիտենեի եպիսկոպոս Ակակիոսի միջնորդությամբ նամակագրական կապ է հաստատել Հայոց Կաթողիկոս Սահակ Ա Պարթևի հետ՝ նրան զգուշացնելով Մեծ Հայքի տարածքում հայտնված նեստորական քարոզիչների վտանգից։ Ռաբբուլան վախճանվել է 435 կամ 436 թվականի օգոստոսի 8-ին։ Նրա գրական ժառանգությունից պահպանվել են միայն մի քանի պատառիկներ։

Գրականություն 
 Karl Pinggéra: Rabula von Edessa † 435/6. In: Wassilios Klein (Hrsg.)։ Syrische Kirchenväter. Stuttgart 2004, S. 57–70.
 Klaus-Peter Todt: Rabbula. In: Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL). Band 7, Bautz, Herzberg 1994, ISBN 3-88309-048-4, Sp. 1156–1159.
 Georg Günter Blum: Rabbula von Edessa. Der Christ, der Bischof, der Theologe, CSCO 300, Subs. 34, Louvain 1969.

Ծանոթագրություններ

Տես նաև 
 Ասորական եկեղեցական հայրեր

Ասորական գրականություն
Եկեղեցական հայրեր
4-րդ դարի հռոմեացիներ
Եկեղեցու հայրեր