Պարբերական գիսաստղերի ցանկ

Պարբերական գիսաստղեր (կամ կարճ պարբերությամբ գիսաստղեր), գիսաստղեր են, որոնց ուղեծրի պարբերությունը փոքր է 200 տարուց, կամ նրանք դիտարկվել են ավելին անգամ քան մեկ պերիհելիով անցումը (օրինակ՝ 153P/Իկեյա-Ժանգ)։ «Պարբերական գիսաստղ» երբեմն անվանում են նաև ցանկացած պարբերական ուղեծրով գիսասղտի դեպքում, նույնիսկ եթե նրա պարբերությունը մեծ է 200 տարուց։

Պարբերական գիսաստղերը սովորաբար ստանում են հաստատուն համար միայն իրենց պերիհելիով երկրորդ անգամ անցումից հետո, այդ է պատճառը, որ դեռևս կան չհամարակալված պարբերական գիսաստղեր, այնպիսիք, ինչպես՝ P/2005 T5 (Բրոուտոն)։ Այն գիսաստղերը, որոնք չեն դիտարկվել մի քանի անցումներից հետո, համարվում են կորսված կամ ոչնչացած, և ստանում են D նշանակումը համարից հետո (պարբերականները ստանում են P նշանը), օրինակ 3D/Բիելա կամ 5D/Բրորսեն։

Համարյա բոլոր դեպքերում գիսաստղերը անվանվում են նրանց հայտնաբերողի անունով, սակայն որոշ դեպքերում, ինչպես օրինակ 2P/Էնկե և 27P/Կրոմելին, նրանք անվանվել են իրենց ուղեծիրը հաշվարկողի անունով։ Երկար պարբերությամբ գիսաստղերի ուղեծրերը դժվար է հաշվարկել, մոլորակների ազդեցությունների հավաքական ազդեցությունների հաշվարկման բարդության պատճառով, և մինչ նամակարգչային հաշվարկների ներդրումը որոշ մարդիկ ամբողջ իրենց գործունեությունը նվիրում էին այս գործին։

Պարբերական գիսաստղերը երբեմն ունենում են միևնույն անունը (օրինակ՝ կան ինը Շումեյկեր-Լևի գիսաստղեր կամ քսանչորս ՆԻԹ գիսաստղեր), ՄԱՄ-ի նշանակմամբ այս գիսաստղերը տարբերվում են առջևում դրվող համարներով (օրինակ՝ 181P և 192P գիսաստղերը երկուսն էլ ունեն «Շումեյկեր-Լևիի գիսաստղ» անունը)։ Գրականության մեջ հաճախ այս գիսաստղերը անվանվում են համարակալված, այսպես 181P և 192P գիսաստղերը հայտնի են նաև համապատասխանաբար, որպես՝ «Շումեյկեր-Լևիի գիսաստղ 6» և «Շումեյկեր-Լևիի գիսաստղ 1»։

Գիսաստղերի անվանումաբանության մեջ, «/» նշանից առաջ օգտագործվող լատինատառ տառերը նշանակում են՝ «C» - ոչ-պարբերական, «P» - պարբերական, «D» - կորսված կամ ոչնչացած, «X» - գիսաստղ, որի համար արժանահավատ ուղեծիր չի հաշվարկվել, սովորաբար դա պատմական գիսաստղեր են), կամ «A» - երկնային մարմին, որը սխալմամբ անվանվել է որպես գիսաստղ, սակայն հանդիսանում է փոքր մոլորակ։

Որոշ ցանկերում 30 տարի և ավելի պարբերությամբ գիսաստղերը առայժմ նշվում են «C» տառով, , մինչ նրանց հաստատված վերադարձը։

Համարակալված գիսաստղեր

Հալեյի տիպի գիսաստղեր

Չհամարակալված Յուպիտերի ընտանիքի գիսաստղերի ցանկ 
Յուպիտերի ընտանիքի գիսաստղերը հիմնականում սահմանվում են որպես 2< TՅուպիտեր <3, սակայն այս ընտանիքին են հատկացնում նաև 20 տարուց փոքր պարբերությամբ, ցածր ուղեծրի թեքմամբ և Յուպիտերի ուղեծրին մոտ ուղեծրով գիսաստղերը։ Այս գիսաստղերը հաճախ չեն գտնվում իրենց սպասվող ուղեծրերում, քանի որ մոլորակի ձգողական դաշտի կողմից ենթարկվում են խոտորումների, և հաճախ կորում են։ Բացի այդ, նրանց համեմատաբար ցածր ալբեդոն և Արեգակին հաճախ մոտեցումը, համեմատած Օորտի ամպի գիսաստղերի հետ, հանգեցնում է նրանց արագ ծերացմանը, դարձնելով նրանց ավելի բարդ դիտարկելի։

Տես նաև 
 Գիսաստղերի ցանկեր ըստ տեսակի
 Համարակալված գիսաստղերի ցանկ
 Ոչ պարբերական գիսաստղերի ցանկ

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Փոքր Մոլորակների Կենտրոն, Պարբերական գիսաստղերի համարները 
 Cometography.com - Պարբերական գիսաստղեր 
 Սեյչի Յոշիդայի գիսաստղերի կատալոգ 
 ՓՄԿ. Գիսասղտերի դիտարկումների վերջին ամսաթվերը (պարբերական և ոչ-պարբերական) 

Գիսաստղերի ցանկեր