Զմրուխտե դարաշրջան

Զմրուխտե դարաշրջան (), ամերիկացի ֆանտաստիկ ժանրի գրող Նիլ Սթիվենսոնի վեպը, հրատարակված 1995 թվականին և 1996 թվականին «Հյուգո» և «Լոկուս» մրցանակների արժանացած։

Գործողությունների վայր 
Վեպի գործողությունները տեղի են ունենում նույն վայրում, որտեղ կատարվել են նաև Նիլ Սթիվենսոնի ավելի վաղ գրված «Ձյունակույտ» վեպի գործողությունները, բայց ավելի հեռավոր ապագայում (2 սերունդ հետո)։
Ազգային կառավարությանը փոխարինելու էր եկել Ֆիլան, որը միավորում էր՝ ըստ մարդկանց էթնիկական, ազգային, կրոնական, գաղափարախոսական հատկանիշների։ Ամենամեծ ֆիլաներից էին Նոր Ատլանտիդան, որը առաջնորդվում էր Վիկտորայի ժամանակաշրջանի Անգլիայի մշակույթով, Նիպպոն (Ճապոնիա), կոնֆուցիական Չինաստան։ Ֆիլաները աշխարհագրական առումով հաճախ շատ ցրված են՝ ունենալով շատ տարածություններ այլ պետությունների մեծ քաղաքների շրջանում։ Նրանցից մի քանիսը շատ հեշտ էին ընդունում իրենց տարածքային կազմում ցանկացած ազգերի։ 
Կային նաև մարդիկ, ովքեր պատկանում էին մի քանի ֆիլաների։

Տեխնոլոգիաներ 
Վեպում նկարագրվածներից առավել նկատելի առանձնահատկությունը համարվում է նանոտեխնոլոգիաների զարգացումը։ Արտադրությունների մեծ մասը իրականացնում են մեքենաները, որոնք կարող են փոքր ատոմներից սարքել տարբեր բարդ մեխանիզմներ։ Դրանք սպասարկում են մարդկանց ջուր, կերակուր և քնելու ներքնակներ։

Սյուժե 
Գործողությունները կատարվում են Շանհայում, որը վեպի գործողությունների մեծ մասում մնում է որպես չինական քաղաք։ Այն ամբարտակներով կապված էր արհեստական կղզիների հետ։ Վեպում միմյանց զուգահեռ զարգանում են մի քանի սյուժետային գծեր։ 
Սյուժեի կենտրոնում Նելլ անունով աղջկա մասին պատմություն է, ով աղքատ և անապահով ընտանիքից էր, ում ձեռքն էր ընկել «Հիմք վեհանձն աղջիկների համար»՝ ունիկալ ինտերակտիվ գիրք մշակված նորատլանտյան ինժեներ Ջոն Փերսիվալ Հաքվորթի կողմից լորդ Ֆինքել Մակգրոուի պատվերով։ Սկզբում գիրքը նախատեսված է եղել լորդի թոռնուհու համար, սակայն Հաքվորթը անօրինականորեն ստեղծել էր դրա պատճենը իր աղջկա համար։ Տան ճանապարհին գիրքը առևանգվել էր երիտասարդների ավազակախմբի կողմից, որի գլխավորն էլ Նելլի եղբայրն էր։

Ազդեցությունը 
Call to power համակարգչային խաղում ապագայի մարդկանց զարգացման քայլերից մեկը անվանվում է «Զմրուխտե դարաշրջան» և հիմնված է նանոտեխնոլոգիաների վրա։

Ծանոթագրություններ 

1995 վեպեր
Նիլ Սթիվենսոնի գրքեր
Ամերիկյան գիտաֆանտաստիկ վեպեր