Չորս առաքյալները

Չորս առաքյալները (), գերմանացի գեղանկարիչ Ալբրեխտ Դյուրերի կտավը։ Կտավը, որ նկարիչն ավարտել է 1526 թվականին, հեղինակի վերջին խոշոր գործն է։ Կտավը մեծ նշանակություն է ունեցել։ Այնտեղ արտահայտված են գաղափարներ, որոնք մտահոգել ու հուզել են Դյուրերին, այն է` հեղինակի պատկերացումները մարդու մասին։ Նկարիչը կտավը նվիրել է հարազատ Նյուրնբերգին 1526 թվականի աշնանը։ Այն կախված է եղել քաղաքապետարանում, որտեղ լուծվել են տեղական կառավարման բազմաթիվ հարցեր։ Կուրֆյուրստ Մաքսիմիլիան 1-ինը գրեթե բռնի կերպով կորզել է կտավը նյուրնբերգցիներից։ Քաղաքացիները նկարը ուղարկել են Մյունխեն` ներքուստ հույս փայփայելով, որ առաքյալների մոտ լյութերական ոճով գրված տեքստը կստիպի կուրֆյուրստին նկարը հետ ուղարկել։ Սակայն Մաքսիլիանը հրամայում է կտրել «հերետիկոսական» տեքստը և կտավը հետ ուղարկել։ Միայն 1922 թվականին կտավն ու տեքստը վերականգնվում են կտավի հեղինակային հին շրջանակում։

Կտավը երկփեղկ սրբանկար է (դիպտիխ), որ կազմված է իրար ամրացված ուղղահայաց փեղկերից։ Ձախ մասում պատկերված են Հովհաննես ու Պետրոս առաքյալները, իսկ աջում` Մարկոս և Պողոս առաքյալները։ Առաքյալները գտնվում են միևնույն տարածության մեջ, կանգնած են նույն գետնին։ Կոմպոզիցիայով նրանք միաձուլված են, հոգեպես բացարձակ միասնական են թվում։ Սակայն նրանք տարբերվում են ամուր կամքով և պայքարողի իրենց տարբերությամբ։ Հոգեկան ակտիվությունը, իրենց միացնող թեմայի շուրջ մտածողությունը ոչ միայն միավորում են նրանց, այլև ստիպում են շարունակել մտավոր որոնումները։ Առաքյալների կերպարները ներքուստ ունեն փիլիսոփա-բարոյական բովանդակություն։ Դյուրերը կերտել է նրանց` հույս ունենալով ցույց տալ մարդկային բնավորությունների, հոգևոր վեհ ձգտումների, խելքի ու մտքի կատարյալ օրինակներ։

Գեղագիր Յոհան Նեյդյորֆերի կարծիքով նկարի գրություններով հեղինակը չորս առաքյալների կերպարներով ներկայացրել է բնավորության չորս տիպերը.
 Հովհաննես առաքյալ - սանգվինիկ
 Պետրոս առաքյալ - ֆլեգմատիկ
 Մարկոս առաքյալ - խոլերիկ
 Պողոս առաքյալ - մելանխոլիկ

Իսկապես, Դյուրերը փորձել է ներկայացնել մարդկանց տարբեր տեսակներ` ակտիվ կենսագործունեության իրենց կարողություններով։ «Չորս առաքյալները» կտավը գերմանացի մեծ հումանիստ նկարչի յուրօրինակ կտակն է ժամանակին ու սերունդներին։

Հովհաննես առաքյալի կերպարի տակ Պետրոս առաքյալի երկրորդ ընդհանրական թղթից մեջբերում է.

Չորս առաքյալները կարող են խորհրդանշել նաև չորս տարիքները, տարվա չորս եղանակները։

Գրականություն 
 Боргези С. Старая пинакотека: Мюнхен: Альбом. 2003.
 Седова Т. А. Старая пинакотека в Мюнхене. М.: Искусство, 1990
 Heinecke G. Albrecht Dürer- Die vier Apostel. GRIN Verlag, 2003, с. 19, ISBN 978-3-638-16440-5
 Ritters V. 'Die Vier Apostel' in den beiden Darstellungen von Albrecht Dürer: Die Verborgene Geometrie und die Echtheitsfrage. BoD – Books on Demand, 2001 c. 207

Ծանոթագրություններ 

Ալբրեխտ Դյուրերի նկարներ
Հին պինակոտեկ թանգարանի նկարներ
1526 նկարներ
Գերմանիայի արվեստ
Նոր Կտակարանի սյուժեով նկարներ