Խալիսկո (նահանգ)

Խալիսկո,  Հալիսկո, (; իսպաներեն արտասանություն։ [xaˈlisko]), պաշտոնական անվանումը՝ Խալիսկոյի ազատ և ինքնավար նահանգ (Estado Libre y Soberano de Jalisco), Մեքսիկայի 31 նահանգներից մեկը։ Վարչական կենտրոնը Գվադալախարա քաղաքն է։ Ըստ 2010 թվականի տվյալների՝ բնակչությունը 7 350 682 մարդ է։ Տարածքը կազմում է 80 137 կմ2։

Ստուգաբանություն 
Նահանգի անվանումը նշանակում է «ավազե հարթավայր», ծագել է ացտեկական xalli բառից (նշանակում է т «ավազ» կամ «հող») և ixtli (նշանակում է «դեմք» կամ «հարթավայր») և -co (վայր) մասնիկից։

Աշխարհագրություն 

Խալիսկոն սահմաններ ունի Նայարիտ նահանգի հետ (հյուսիս-արևմուտք), Սակատեկասի և Ագուասկալենտեսի հետ (հյուսիս), Գուանախուատոյի (արևելք), Կոլիմայի և Միչոականի հետ (հարավ), արևմուտքում ողողվում է Խաղաղ օվկիանոսով։

Նահանգի տարածքը կազմում է 80 137 կմ2, որը կազմում է Մեքսիկայի տարաքի 4, 09 % -ը։

Խալիսկոյի տարածքում են գտնվում Մեքսիկական բարձրավանդակը, Արևելյան Սիեռա Մադրեն (4054 մ), Արևմտյան Սիեռա Մադրեն (3150 մ), Տրանս մեքսիկական հրաբխային գոտին։ Խալիսկոյի տարածքում է գտնվում Մեքսիկայի ամենախոշոր քաղցրահամ լիճը՝ Չապալան։

Բնակչություն 
2010 թվականին Խալիսկոյի բնակչությունը կազմել է 7 350 682 մարդ։ Կյանքի միջին տևողությունը 73 տարի է տղամարդկանց, 77, 8 տարի՝ կանանց համար։ Բնակչության 95 %-ը կաթոլիկ է։ Գվադալախարայում է բնակվում 4 434 252 մարդ։

Խոշոր քաղաքեր
 Գվադալախարա - 1 494 134 
 Սապոպան - 1 243 538 
 Տլակեպակե - 608 187 
 Տոնալա - 478 981 
 Տլախոմուլկո դե Սունգա - 416 552 
 Պուերտո Վալյարտա - 255 725 
 Լագոս դե Մերենո - 153 855 
 Էլ Սալտո - 138 585

Խալիսկոյի առավել բազմամարդ հնդկացիական էթնիկ խումբը ուինչոլիներն են, որոնք կենտրոնացած են նահանգի հյուսիսային հատվածում՝ Բոլանոս, Ուէխուկիլա օ Վիլլա Գերերո համայնքներում։ Նահանգի հարավային մասում՝ Տուսպան և Տոնիլա համայնքներում ապրում են նաուաները։ Իսպանացիների և ֆրանսիացների սպիտակամորթ ժառանգները կազմում են բնակչության 85 %-ը, մետիսները՝ 15 %-ը։

Վարչական բաժանում

Ունի 125 համայնք, որոնք ընդգրկված են 12 շրջանների մեջ։
 Regíón Norte
 Región Altos Norte
 Región Altos Sur
 Región Ciénega
 Región Sureste
 Región Sur
 Región Sierra de Amula
 Región Costa Sur
 Región Costa Norte
 Región Sierra Occidental
 Región Valles
 Región Centro

Քույր քաղաքներ 
   Վաշինգտոն
 Շանհայ, Չինաստան
   Կալիֆորնիա

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Պաշտոնական կայք
 Խալիսկո նահանգի հնդկացիների պատմությունը
 Նահանգի կոնգրեսը 
 Խալիսկոյի գերագույն դատարանը