Թայիս

Թայիս (, ), հայտնի աթենացի հետերա, ով մեծ հեղինակություն էր վայելում Ալեքսանդր Մակեդոնացու արքունիքում։ Եղել է Մակեդոնացու սիրուհին։ Այնուհետ ամուսնացել է Եգիպտոսի թագավոր Պտղոմեոս Լագոսի հետ, որից ունեցել երկու զավակ` որդին Լեոնտիսքոսը և դուստրը Իռանա (Էյրենա)։ Վերջինս ամուսնացել է կիպրական Սոլա քաղաքի արքա Էվնոստի հետ։

Անտիկ աղբյուրների կարծիքով (Պլուտարքոս, Դիոդորոս Սիկիլիացի, Քվինտոս Կուրտիոս Ռուփոս) Թայիսն է նախաձեռնել Քսերքսես I-ի պալատի այրումը` Մակեդոնացու կողմից գրավված Պերսեպոլիս քաղաքում (Մ.թ.ա. 330 թվական)։ Պլուտարքոսի կարծիքով, Թայիսի նպատակը եղել է Քսերքսեսից վրեժ լուծելը` մ.թ.ա. 480 թվականին վերջինիս կողմից Աթենքը այրելու համար։ Ռուփոսը նշում էր, որ Թայիսը և Ալեքսանդրը այրեցին պալատը` վերածելով «մոխրի կույտի»։ Պլուտարքոսը նույնպես գրում է այդ մասին։

Մինչև 20-րդ դարի սկիզբը գրականության մեջ Թայիսը հանդիպում է նաև Ֆաիդա ձևով։

Թայիսի պատվին է անվանվել (1236) Թայիս աստերոիդը, որը հայտնաբերվել է ռուս աստղագետ Գրիգորի Նեույմինի կողմից։

Թայիսը մշակույթում 
 Աթենացի հետերա Թայիս` Մենանդրոսի «Թայիս» և Տերենտիուսի «Ներքինի» կոմեդիաների հերոսը։ Թայիսը հիշատակված է նաև Դանթե Ալիգիերիի Աստվածային կատակերգություն աշխատության մեջ։
 «Կին աստղերը մարդկության կյանքում։ Սապփո, Ասպասիա, Թայիս Աթենուհի, Կլեոպատրա, Թամար թագուհի»` Շումով
 Նելյա Գելչուկ «Ալեքսանդր Մակեդոնացու հանելուկը»
 «Թայիս Աթենուհի»` Իվան Եֆրեմովի վեպը (1972 թվական)
 «Ալեքսանդր Մակեդոնացի և Թայիս։ Գեղեցկուհի հետերայի հավատարմությունը»` Օլգա Էրլերի վեպը (2009 թվական).

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 

Հին հույներ
Հույն կանայք
Թագավորների սիրուհիներ