Ճապոնիայի սահմանադրաիրավական կառուցակարգը

Ճապոնիայի սահմանադրաիրավական կառուցակարգը, նրա հիմունքները սահմանված են Ճապոնիայի սահմանադրությամբ (ընդունվել է 1947 թ. մայիսի 3-ին)։ Այն համարվում է երկրի հիմնական օրենքը և մանրամասնորեն կարգավորում է ինչպես մարդու և քաղաքացու հիմնական իրավունքների, այնպես էլ երկրի պետական իշխանության մարմինների հետ կապված հիմնական հասարակական հարաբերությունները։ Սահմանադրությունը կազմված է պրեամբուլայից, 11 գլխից, 103 հոդվածից։ Պրեամբուլան սահմանում է սահմանադրության ընդունման անհրաժեշտությունը, հիմնավորում դա։

Կայսր 

Ճապոնիայի կայսերական դինաստիան աշխարհում հնագույններից մեկն է։ Ըստ սահմանադրության հ. 1-ինի՝ կայսրը համարվում է պետության գլուխը և երկրի միասնության խորհրդանիշը, նրա կարգավիճակը կանխորոշում է ժողովուրդը՝ օժտված սուվերեն իշխանությամբ։ Կայսերական թագը փոխանցվում է ժառանգաբար՝ ըստ պառլամենտի ընդունած օրենքի։ Կայսրը իրականացնում է միայն այնպիսի գործողություններ, որոնց համար լիազորված է սահմանադրությամբ։ Մասնավորապես, ըստ հիմնական օրենքի, կայսրը՝ Կաբինետի (գործադիր իշխանություն) համաձայնությամբ՝
 հրապարակում է սահմանադրությունը, օրենքները, պայմանագրերը,
 հրավիրում է պառլամենտ,
 հայտարարում է պառլամենտի ընտրության մասին,
 նշանակում և պաշտոնից ազատում է պետական նախարարներին,
 նշանակում է Գերագույն դատարանի նախագահին,
 շնորհում է ներում,
 շնորհում է պետական պարգևներ,
 ընդունում է այլ պետությունների դիվանագիտական ներկայացուցիչներին։

Պառլամենտ 

Համարվում է երկրի բարձրագույն օրենսդիր մարմինը։ Ունի երկպալատ կառուցվածք՝ Ներկայացուցիչների պալատ (ստորին) և Խորհրդականների պալատ (վերին)։ Առաջինն ունի 512, իսկ երկրորդը՝ 252 անդամ։ Երկու պալատներն էլ ընտրվում են ժողովրդի կողմից։ Ներկայացուցիչների պալատի գործունեության ժամկետը 4, իսկ Խորհրդականների պալատինը՝ 6 տարի է։ Վերջինիս 1/2 մասը երեք տարին մեկ վերընտրվում է։ Պատգամավորը միաժամանակ չի կարող լինել 2 պալատի անդամ։
Պառլամենտը իր գործունեությունը իրականացնում է նիստերի միջոցով, որը հրավիրվում է տարին մեկ անգամ։ Նիստերը կարող են լինել հերթական, արտահերթ, հատուկ։ Հերթական նիստ հրավիրվում է տարին մեկ անգամ, ընդ որում՝ յուրաքանչյուր տարվա դեկտեմբերին, արտահերթը՝ մեկ պալատի 1/4-ի համաձայնությամբ, իսկ հատուկը՝ պառլամենտի արձակման ժամանակ։
Պառլամենտում գործում է 20 մշտական հանձնաժողով։
Պառլամենտի գործունեության հիմնական նպատակը օրենքի ընդունումն է։ Օրինագծերը քննարկվում են ստորին, հետո՝ վերին պալատում։ Կա քվեարկության 3 ձև՝

 ոտքի կանգնել,
 գաղտնի քվեարկություն,
 ըստ քվեաթերթիկի գույնի՝ սպիտակ (կողմ) և կապույտ (դեմ)։

Կաբինետ 

Համարվում է երկրի բարձրագույն գործադիր մարմինը։ Այն կազմված է վարչապետից և մյուս պետական նախարարներից։
Որպես կանոն, վարչապետը սովորաբար իշխող կուսակցության ղեկավարն է։ Նա կարող է նշանակել առավելագույնը 20 նախարարի։
Վարչապետի իրավասությանն են պատկանում՝
 Կաբինետի գործունեության նկատմամբ վերահսկողությունը,
 նախարարների նշանակումը,
 օրինագծերի առաջադրումը,
 պառլամենտին հաշվետվություն ներկայացնելը,
 օրենքների ստորագրումը և հրապարակումը։

Դատական համակարգ 

Այն ունի քառաստիճան կառուցվածք՝
 Գերագույն դատարան,
 վերաքննիչ դատարան (8),
 տեղական դատարան (50),
 առաջին ատյանի (450) և ընտանեկան դատարաններ (50)։

Որպես բարձրագույն ատյան հանդես է գալիս Գերագույն դատարանը։ Դատավորները պաշտոնավարում են մինչև 70 տարեկանը լրանալը։

Ծանոթագրություններ 

Ճապոնիայի պատմություն