Անգլո-ռուսական համաձայնագիր

Անգլո-ռուսական համաձայնագիր 1907 թվական կամ Անգլո-ռուսական կոնվենցիա 1907 թվական (, ), կնքվել է օգոստոսի 18 (31)-ին, Սանկտ Պետերբուրգում։ Դրանով վերջ դրվեց Կենտրոնական Ասիայում տեղի ունեցող երկարատև մրցակցությանը և երկու երկրներին հնարավորություն ընձեռեց շրջանցել գերմանացիներին, որոնք սպառնում էին Բեռլինը Բաղդադին միացնել նոր երկաթուղով։

Բովանդակություն 
Աշխարհի բաժանման համար գերտերությունների մղած պայքարում անգլո-գերմանական և ռուս–գերմանական հակասությունների սրման արդյունքն էր։ Երկու կողմերը ճանաչեցին Տիբեթի տերիտորիալ անձեռնմխելիությունը։ Իրանը բաժանվում էր երեք գոտու 1.ռուսական ազդեցության (հյուսիսային), 2.անգլիական ազդեցության (հարավային) և 3. չեզոք (անգլիականի և ռուսականի միջև)։ 3-րդ գոտին դարձավ անգլո-ռուսական մրցակցության ասպարեզ։ Ռուսաստանը ճանաչում էր Անգլիայի ազդեցությունը Աֆղանստանում՝ պայմանով, որ պահպանվի նրա տերիտորիալ ամբողջականությունը։ Համաձայնագիրը Անտանտի ձևավորման կարևոր փուլ էր, միևնույն ժամանակ ուղղված էր Արևելքի ժողովուրդների ազգային-ազատագրական շարժման դեմ։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Abrahamiam, Ervand, A History of Modern Iran (Cambridge University Press, 2008)
 Adelson, Roger, London and the Invention of the Middle East: Money, Power, and War, 1902–1922 (St. Edmundsbury Press, 1995)
 Klein, Ira. "The Anglo-Russian Convention and the Problem of Central Asia, 1907-1914," Journal of British Studies (1971) 11#1 pp. 126–147 in JSTOR
 Palace, Wendy. The British Empire and Tibet (Studies in the Modern History of Asia), (Milton Park, England: RoutledgeCurzon, 2005)
 Siegel, Jennifer, Endgame: Britain, Russia and the Final Struggle for Central Asia (New York: I.B. Tauris, 2002)
 Tomaszewski, Fiona K., A Great Russia: Russia and the Triple Entente (Greenwood Publishing Group, 2002)

Արտաքին հղումներ 
 Текст соглашения о Персии 
 Текст соглашения о Тибете 
 Д. М. Демурин. Русско-британское противостояние в Персии

Իրանի արտաքին հարաբերություններ
Ռուսական կայսրության պայմանագրեր
Անգլիայի պայմանագրեր
Ռազմաքաղաքական դաշինքներ