Էդմունդ Դևիս

Էդմունդ Ջեէսոն Դևիս (, ), ամերիկացի քաղաքական գործիչ։ Տեխաս նահանգի 14-րդ նահանգապետ, Հանրապետական կուսակցության մասնակից։

Կենսագրություն

Վաղ տարիներ 
Էդմունդ Դևիսը ծնվել է Ֆլորիդա նահանգի Սենտ Օգաստիե քաղաքում։ Հայրը՝ Ուիլյամ Գոդվին Դևիսը, փաստաբան էր, մայրը՝ Մերի Էնն Չենները, տնային տնտեսուհի։ 1848 թվականին կնքում է աշխատանքային պայմանագիր և  ընտանիքի հետ միասին տեղափոխվում է Տեխաս նահանգ։ Հաջորդ տարի նա տեղափոխվում է Կորպուս Էրիստի, որտեղ ընդունվում է աշխատանքի իր մասնագիտությամբ։ 1849-1853 թվականներին դառնում է Տեխաս նահանգի գլխավոր դատախազ, այնուհետև դատավոր։

Քաղաքացիական պատերազմ 
1861 թվականին Էդմունդը պաշտոնապես փոխարինել է նախկին նահանգապետ Սեմ Հյուսթոնին։ Դևիսն առաջադրվել է «բաժանիչ» համագումարի պատվիրակների մեջ, սակայն պարտություն է կրել։ Նա իր մոտ է կանչել Ռոբերտ Լիին և ստիպել, որպեսզի նա երդվի երկրին հավատալու հարցում։ Սակայն նա չի համաձայնվում փոխադարձ երդում տալ, այդ պատճառով էլ ներկայացել է նահանգային դատարան։ Ազատ է արձակվում դատարանից, որպես անմեղ։ Նա փախել է Տեխասից և թաքնվել Լուիզիանայի Նոր Օռլեանի Միության կողմից գրավված տարածքում։ Այնուհետև նա մեկնել է Վաշինգտոն, որտեղ նախագահ Աբրահամ Լինքոլնը նրան շնորհել է գնդապետի կոչում և իրավունք տվել ձևավորել Տեխաս նահանգի 1-ին հեծելազորային գունդը։

Դևիսը հավաքել է Լուիզիանա փախած տեխասցիներից բաղկացած գունդ։ Գունդը ակտիվ մասնակցություն է ունեցել քաղաքացիական պատերազմի ավարտի մարտական գործողություններին։ 1864 թվականի նոյեմբերի 10-ին նախագահ Լինքոլնը Դևիսին շնորհել է բրիգադի գեներալի կոչում։ Դևիսը ներկա է գտնվել 1865 թվականի հունիսի 2-ին գեներալ Էդմունդ Սմիթի կապիտուլյացիայի ստորագրմանը։ 1865 թվականի օգոստոսի 24-ին Դևիսը լուծարել է իր գունդը։

Քաղաքական կարիերա 
1866 թվականին, համաշխարհային պատերազմից հետո, Դևիսը դարձել է Տեխաս նահանգի այդ իշխանության գլխավոր ներկայացուցիչ։ Նա պաշտպանել է ազատագրված ստրուկների իրավունքները և կոչ է արել Տեխասը բաժանել մի քանի նահանգների։

1869 թվականին նա ընտրվել է Տեխասի նահանգապետ՝ ընտրություններում հաղթելով Էնդրյու Հեմիլթոնին։ Վերակառուցման ժամանակ Դևիսի ընդդիմախոսները նրան մեղադրում էին Սահմանադրության առաջին ուղղումը խախտելու մեջ։ 1870 թվականի հուլիսի 22-ին Տեխասի ոստիկանությունը նահանգում սկսել է պայքարել հանցավորության դեմ, այդ թվում՝ ռասայական հանցագործությունների դեմ, ինչը հարուցել է նախկին ստրկատերերի և սեգրեգացիայի կողմնակիցների բողոքները։ Դևիսը նաև ստեղծել է «նահանգի գվարդիայի» և «պահուստային աշխարհազորի» ստորաբաժանումներ, որոնք դարձել են Տեխասի Ազգային գվարդիայի () նախորդները։

Դևիսի նահանգապետությունը նշվել է աֆրոամերիկացիների քաղաքացիական իրավունքների աջակցությամբ։ Դևիսը շատ հայտնի էր նախկին կոնֆեդերատների շրջանում, բայց նրան համարել են Միության բանակի հերոս և նա Ռիո Գրանդեի սահմանային տարածքում իսպանալեզու քաղաքացիների շրջանում հարգանք էր ձեռք բերել։ 

1873 թվականին Դևիսը ընտրություններում պարտություն է կրել դեմոկրատ Ռիչարդ Կոկից (42 633՝ համապատասխանաբար 85 549 քվեի դիմաց)։ Ընտրությունների ժամանակ խախտումներ են արձանագրվել, Դևիսը վիճարկել է արդյունքները և հրաժարվել հեռանալ Կապիտոլիումի առաջին հարկում գտնվող իր աշխատասենյակից։ Նորընտիր նահանգապետ Կոկը և դեմոկրատական կուսակցությունից Օրենսդիր ժողովի պատգամավորները հարկադրված են եղել հարկադրական աստիճաններով բարձրանալ երկրորդ հարկ՝ լեգիսլատուրայի համագումարին մասնակցելու համար։ 1874 թվականի հունվարին Նախագահ Ուլիսես Ս. Գրանթը հրաժարվել է զորքեր ուղարկել հաղթանակած նահանգապետին օգնելու համար, Դևիսը փակվել է իր աշխատասենյակում, և իրավիճակը կարգավորվել է Ջոն Ռեյգանի միջնորդությամբ։

1880 թվականին Դևիսը ևս մեկ անգամ առաջադրվել է նահանգապետի պաշտոնում, սակայն ջախջախիչ պարտություն է կրել։ Նույն թվականին նա առաջադրվել է ԱՄՆ փոխնախագահի պաշտոնում։ 1882 թվականին նա պարտվել է ԱՄՆ Ներկայացուցիչների պալատի ընտրություններում։ Դևիսին նաև առաջադրել են Գալվեստոնի մաքսային տեսուչ, սակայն ԱՄՆ նախագահ Հեյսի նկատմամբ ընդդիմության պատճառով հրաժարվել է։

Էդմունդ Դևիսը մահացել է 1883 թվականին և պատվով թաղվել է Օստինում։

Գրականություն

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 

ԱՄՆ-ի քաղաքական գործիչներ
ԱՄՆ-ի հանրապետական կուսակցության անդամներ
Ամերիկացի փաստաբաններ