Մառա Զալիտե

Մառա Զալիտե (, ծնվել է՝ 18 փետրվարի, 1952, Կրասնոյարսկի երկրամաս, ՌՍՖՍՀ, ԽՍՀՄ), լատվիացի բանաստեղծուհի, դրամատուրգ ու հասարակական գործիչ։ Լատվիայի Գիտությունների ակադեմիայի պատվավոր անդամ (1998)։

Կենսագրություն 
Մառա Զալիտեն ծնվել է 1952 թվականի մարտի 18-ին Ռուսաստանի Կրասնոյարսկի երկրամասում, աքսորականների ընտանքիում։ 1956 թվականին ընտանիքի հետ վերադարձել է Լատվիա։

Սովորել է Զեմգալեսի միջնակարգ դպրոցում։ Ավարտել է Լատվիայի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը (1975)։ Աշխատել է Լատվիայի ԽՍՀ գրողների միությունում (1974-1979), «Liesma» ամսագրում աշխատել է որպես գրական խորհրդատու (1977-1990), եղել է «Karogs» գլխավոր խմբագիր (1989-2000), Լատվիացի գրողների միության նախագահը (2000 թվականից), Լեզվի պետական տեսչության նախագահը (2002-2004)։ Լատվիայի ազգային գրադարանի նախագահության անդամ է, ինչպես նաև Հեղինակային իրավունքների խորհրդակցական խորհրդի ու Լատվիայի Հանրապետության կառավարությանը կից մշակութային հարցերի ազգային խորհդրի անդամ։

Ստեղծագործություն 
Մառա Զալիտեի առաջին բանաստեղծությունը տպագրվել է շրջանային թերթում 1971 թվականին։ Գրական ստեղծագործությունները սկսել են պարբերաբար տպագրվել 1972 թվականին։ Մառա Զալիտեի ստեղծագործությանը հատուկ է բազմաժանրությունը։ Նա հեղինակել է բանաստեղծություններ, պիեսներ, էսսեներ, երգերի տեքստեր, կանտատների ու օրատորիաների տեքստեր, ինչպես նաև լիբրետոներ լատվիացի կոմպոզիտորներ Ռայմոնդ Պաուլսի, Յանիս Լուսենսի, Յուրիս Կառլսոնսի, Զիգմար Լիեպինշի, Պետերիս Վասկսի բեմադրությունների համար։ Մառա Զալիտեի ստեղծագործությունները թարգմանվել են ռուսերեն, անգլերեն, շվեդերեն, ֆրանսերեն, լիտվերեն, էստոներեն, բելառուսերեն, վրացերեն, ղազախերեն, ղրղզերեն, մոլդավերեն, թուրքմեներեն և իտալերեն։

Մրցանակներ 

 Վ. Մայակովսկու անվան գրական մրցանակ (Վրաստան, 1979)
 Ա. Ուպիտի անվան գրական մրցանակ (Լատվիա, 1985)
 Օ. Վացիետիսի անվան գրական մրցանակ (Լատվիա, 1989)
 Ասպազիի անվան գրական մրցանակ (Լատվիա, 1992)
 Գ. Հերդերի անվան գրական մրցանակ (Գերմանիա, 1993)
 Լատվիայի տարվա գրական մրցանակ (2001, 2004)
 Երեք աստղի IV աստիճանի շքանշան (1995)
 Ճանաչման խաչ II աստիճանի (2008)

Ստեղծագործություններ

Քնարերգություն 
 Vakar zaļajā zālē (1977)
 Rīt varbūt (1979)
 Deviņpuiku spēks (1985)
 Nav vārdam vietas (1985)
 Debesis, debesis (1988)
 Apkārtne (1997)
 Dzeja (2003)
 Vējš meklē mājas (2004)

Դրամաներ 
 «Pilna Māras istabiņa» (1981)
 «Դատ» (Tiesa, 1985)
 «Անմահական ջուր» (Dzīvais ūdens (1988)
 «Ոզնու փշեր» (Vikas pirmā balle, 1991)
 «Մարգարիտա» (Margarēta, 2000)
 «Տոբագո» (Tobāgo!, 2001)
 «Հողահարկ» (Pa valzivju ceļu, 1965)
 «Še tev Žūpu Bērtulis!» (2004)

Լիբրետոներ 
 Lāčplēsis (1987)
 Meža gulbji (1995)
 Putnu opera (1997)
 Kaupēn, mans mīļais! (1998)
 Indriķa hronika (1999)
 Neglītais pīlēns (2000)
 Sfinksa (2000)

Էսսեների ժողովածուներ 
 Brīvības tēla pakājē (1990)
 Kas ticībā sēts (1997)

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Մարա Զալիտեի պաշտոնական կայքը

Լատիշ բանաստեղծներ
Լատիշ դրամատուրգներ
Լատիշ կին գրողներ
Խորհրդային բանաստեղծուհիներ
Բանաստեղծներ այբբենական կարգով