Ալի Բաբայի և քառասուն ավազակների արկածները

«Ալի Բաբայի և քառասուն ավազակների արկածները» (, Alibaba Aur 40 Chor), գեղարվեստական ֆիլմ, որը 1979 թվականին համատեղ նկարահանվել է ԽՍՀՄ-ի և Հնդկաստանի կինեմատոգրաֆների կողմից։ Ֆիլմի հիմքում ընկած են արևելյան հեքիաթները։ Առաջին համատեղ աշխատանքն է ռեժիսորներ ազգությամբ ուզբեկ Լատիֆ Ֆեյզիևի և հնդիկ Ումեշ Մեխրայի (երկրորդ ֆիլմը 1984 թվականին նկարահանված «Լեգենդ սիրո մասին» ֆիլմն է)։

Սյուժե 
Ֆիլմ-հեքիաթը համեմված է մելոդրամայի, կատակերգության և մյուզիքլի տարրերով։ Այն նկարահանված է «1000 ու մի գիշեր» հեքիաթի մոտիվներով։ Լեգենդի հիմքում ընկած է աղքատ փայտահատ Ալի Բաբայի պատմությունը, որը գտավ աննկարագրելի մի հարստություն հեքիաթային անձավում, որտեղ բնակվում էին ավազակները։ Հեքիաթի գլխավոր թեման հարազատ եղբայրների միջև ծառացած կոնֆլիկտն է՝ անշահախնդիր ու ազնվաբարո Ալի Բաբայի և ընչաքաղց ու հիմար Քասիմի։

Ֆիլմում գործողությունները կատարվում են մտացածին արևելյան Գուլաբադ քաղաքում, լեռներում, անապատներում։

Ֆիլմի ստեղծում 

Ֆիլմը նկարահանվել է Հնդկաստանում և մի շարք խորհրդային երկրներում։ Բնապայման նկարահանությունները կատարվում են Սամարղանդում, Դուշանբեում և Տաշքենդում։ Գլխավոր դերերում ներառվեցին տարբեր ազգերի աստեղեր՝ հնդիկ, ռուս, հայ, ուզբեկ, վրացի, թուրքմեն, ղրղըզ։

Ձիերի հետ հնարքների տեսարանում նկարահանվեցին «Ղրղըզստանի ջիգիթներ» արտիստական խումբը, ղրղըզական կրկեսի դերասան Ուսեն Կուդայբերգենովը, մարզիկ Սուլթան Դիյկանբաևը և այլ կասկադյորներ Ղրղըզստանից։

1980 թվականին ֆիլմը ԽՍՀՄ կինովարձույթում գլխավոր ֆիլմներից էր և զբաղեցնում էր 5-րդ տեղը. ֆիլմը այստեղ դիտեց շուրջ 52.8 միլիոն մարդ։ Հնդկաստանում ֆիլմը էկրաններին մնաց կես տարի անընդմեջ և մեծ բյուջե ապահովեց։ ԽՍՀՄ ամենամյա կինոփառատոնին Դուշանբեում ֆիլմն ստացավ մրցանակ՝ նկարչի աշխատանք անվանակարգում։

ՌԴ-ում DVD տարբերակով ֆիլմը թողարկվեց 2009 թվականի մարտին։

Հետաքրքիր փաստեր 
 Դերասաններ Դհարմենդրան և Հեմա Մալինին, որոնք համապատասխանաբար խաղացին Ալի Բաբայի և Մարջինայի դերերը, իրական կյանքում ամուսիններ են։
 Դերասան Ռոլան Բիկովը, ով ավազակի կերպար էր խաղում, և դերասանուհի Ելենա Սանեևան, ով անձավի հոգի էր խաղում, կրկին ամուսիններ էին իրական կյանքում։
 Չնայած ֆիլմը ընտանեկան է համարվում, սակայն նրանում առկա են սպանության և բռնության տեսարաններ։ Ի դեպ, ֆիլմում ոչ մի երեխա հանդես չի գալիս, միայն մի էպիզոդում նորածին է երևում ավազակներից մեկի ձեռքին։

Դերերում

Նկարահանող խումբ 
 Սցենարիստներ՝ Շանտի Պրակաշ Բակշի, Բորիս Սաակով
 Ռեժիսորներ՝ Լատիֆ Ֆայզիև, Ումեշ Մեխրա
 Օպերատորներ՝ Պիտեր Պերեյրա, Լեոնիդ Տրավիցկի
 Կոմպոզիտորներ՝ Ռահուլ Դև Բուրման, Վլադիմիր Միլով
 Նկարիչներ՝ Էմանուիլ Քալանթարով, Բաբուրաո Պոդար
 Պարերի բեմադրիչ՝ Պ. Լ. Ռաջ
 Երգերի հեղինակ՝ Անանդ Բակշի
 Կադրից դուրս երգերը կատարում են՝ Աշա Բհոսլե, Լատա Մանգեշկար

Սաունդթրեք

Տեխնիկական տվյալներ 
 Գունավոր, լայնէկրան (հնդկական տարբերակ), սովորական ֆորմատ (խորհրդային տարբերակ), հնչյունային

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 
 Ֆիլմի լեհական պաստառը
 Երգերից մեկը, որը խորհրդային տարբերակում չկա
 Խորհրդային տարբերակը 

1979 ֆիլմեր
Հնդկական ֆիլմեր
Խորհրդային ֆիլմեր
Հնդկական մելոդրամա ֆիլմեր
Արկածային ֆիլմեր
Ընտանեկան ֆիլմեր
Մյուզիքլ
1980 ֆիլմեր
Հինդի լեզվով ֆիլմեր
Ռուսերեն ֆիլմեր
Խորհրդային արկածային ֆիլմեր