Արդեշեն

Արդեշեն (, ), քաղաք Թուրքիայի հյուսիսարևելյան մասում, Ռիզեի մարզում։ 2011 թվականի տվյալներով քաղաքի բնակչությունը կազմում է 40 700 մարդ։ Քաղաքը գտնվում է Ռիզեից 48 կիլոմետր հեռավորության վրա։

Եղել է գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Լազիստանի գավառում։ Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։

Անվան ծագումնաբանություն 
Անվանումը առաջացել է իշխան Համշեն Մարտիրոսի որդու Արտաշեսի անունից։

Պատմություն 
Հնում այս տարածքը մտել է Հռոմեական կայսրության, Մեծ Հայքի, Բյուզանդական կայսրության և Տրապիզոնի կայսրության տարածքումներում։ 1461 թվականին Կոստանդնուպոլսի անկումից հետո, քաղաքը անցել է Օսմանյան կայսրության կազմը։ 1578 թվականին Արդեշենի հայ բնակչությունը իսլամացվել է։ 1916 թվականի հունվարի 15-ից 1918 թվականի մարտի 11-ը, քաղաքը եղել է ռուսական բանակի վերահսկողության ներքո։

Աշխարհագրություն 
Արդեշեն շրջանը արևելքից սահմանակից է Ֆընդըքլըին, հարավից՝ Արդվինի մարզին, արևմուտքից՝ Չամլըհեշմին և Փազար շրջաններին։ Հյուսիսում ափերը ողողում են Սև ծովի ջրերը։ Ափագծի երկարությունը կազմում է 10 կիլոմետր։ Հարավային սահմանը անցնում է Արևելապոնտական լեռներով։ Տարեկան միջին ջերմաստիճանը կազմում է 14-15 °C:

Տնտեսություն 
Արդեշենում հիմնականում մշակում են թեյ։ Թեյի պլանտացիաները կազմում են շրջանի 10,55%-ը։ Բացի թեյից աճեցվում է նաև եգիպտացորեն, լոբի, կարտոֆիլ, կաղամբ, պնդուկ, կիվի և մանդարին։ Բնակչության շրջանում մեծապես տարածված է անասնապահությունը։

Աղբյուրներ 
 «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
 Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Ծանոթագրություններ 

Թուրքիայի քաղաքներ
Թուրքիայի ձկնորսական համայնքներ
Թուրքիայի առափնյա բնակավայրեր
Թուրքիայի սևծովյան քաղաքներ
Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Արդեշենի շրջանի համայնքներ