Ժան Ռոբինե

ժան Բատիստ Ռընե Ոոբինե (, ), մատերիալիստ-փիլիսոփա։

Ծնվել է տպագրիչի ընտանիքում, սովորել է ճիզվիտական քոլեջում։ Ողջունել է ֆրանսիական հեղափոխությունը, որի սկզբնական շրջանում եռանդուն մասնակցել է քաղաքական պայքարին։ Մահից առաջ եկեղեցու պնդմամբ հրաժարվել է իր հայացքներից։ Ռոբինեի փիլիսոփայական հայացքները բնորոշելու համար էական նշանակություն ունի նրա երիտասարդ տարիների գործունեությունը, երբ, խզելով հարաբերությունները ճիզվիտների հետ, անանուն հրատարակել է «Բնության մասին» (1761—1766 թվականներին) հայտնի աշխատությունը։

Նրա հայացքների հիմնական գաղափարական ակունքները Ջոն Լոկի, Լայբնիցի և է․ Կոնդիլյակի ուսմունքներն են։ Ռոբինեն մատերիալիստական դեիզմի հետևորդ էր։ Ընդունել է օբյեկտիվ աշխարհի գոյությունը։ Մատերիան և շարժումը, ըստ նրա, անոչնչանալի են, մատերիական սուբստանցը անվերջ է տարածության և ժամանակի մեջ։ Բնության բազմազանությունը բացատրել է իրերի պատճառական կապով պայմանավորված համընդհանուր միասնության ու ներդաշնակության սկզբունքով։ Ռոբինեն տարբերել է երեք տեսակի ճանաչողություն՝ զգայություն, կշռադատություն և ինտուիցիա, դրանց համապատասխան՝ երեք տեսակի հավաստիություն՝ զգայական, ակնառու և ինտուիտիվ։

Ըստ նրա, զգայությունները իմացության (այդ թվում տեսական մտածողության) աղբյուր են։ Ռոբինեի գաղափարները հավաքել է օբյեկտների պատճեններ, քննադատել Պլատոնի իդեալիզմը։ Ռոբինեն հիլոզոիզմի կողմնակից էր․ զգայության և մտածողության ընդունակություն էր վերագրում մատերիայի բոլոր ձևերին։

Աշխատություններ 
 De la nature, 1761
 Considérations philosophiques de la gradation naturelle, 1768
 Les vertus, réflexions morales en vers, 1814
 Parallèle de la condition et des facultès de l'homme, avec celles des autres animeaux, trad. de l'anglais, 1769

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Луппол И․ К․, Историко-философские этюды, М․—Л․, 1935, с․ 136—65; Ситковский Е․, Философия Ж․ Б․Робинэ, М․, 1936․

Արտաքին հղումներ 
 Կենսագրություն
 Գաղափարական ակունքներ 

Ֆրանսիացի փիլիսոփաներ
Ֆրանսիացի թարգմանիչներ
Ֆրանսիացի գիտնականներ