Յան Կոստրա

Յան Կոստրա (կեղծանունը՝ Յան Մեդնիկ, Քրիստիան Բենկո , ), չեխ բանաստեղծ, նկարիչ, էսսեիստ, թարգմանիչ։ Ստեղծագործություններ է գրել նաև մանուկների ու երիտասարդների համար։

Կենսագրություն 
Յան Կոստրան ծնվել է 1910 թվականին Ժիլինի երկրամասի Շտայավնիչկա գյուղում, անվագործի ընտանիքում։ Ավարտել է Ժիլինի ռեալական ուսումնարանը, սովորել է Պրահայի Կարլի համալսարանի գեղարվեստի ֆակուլտետում, 1930-1933 թվականներին՝ Չեխիայի տեխնիկական համալսարանի ճարտարապետության ֆակուլտետում, 1934 թվականին ուսումը կիսատ է թողել։ Աշխատել է բանվորական թատրոնում, 1933 թվականին մասնակցել է Մոսկվայի թատերական փառատոնին։ Զինվորական ծառայությունից հետո բնակվել է Բրատիսլավայում, աշխատել է որպես գրագիր, թերթերի խմբագիր, 1938-1942 թվականներին որպես խմբագիր աշխատել է Սլովակիայի ռադիոյում։ Գրական գործունեությունն սկսել է 1956 թվականից։

Իր ստեղծագործություններում Կոստրան պատկերել է Չեխոսլովակիայի այդ տարիների մռայլ իրականությունը՝ տնտեսական ճգնաժամ, գործազրկություն։ Առաջին ժողովածուն՝ «Բույնը», լույս է տեսել 1937 թվականին։ Կոստրայի 1930-1940-ական թվականների լիրիկական բանաստեղծություններում արտացոլված է բանաստեղծի դժգոհությունը բուրժուական իրականությունից, շփոթվածությունն այդ իրականության առաջ և ձգտումը փախչելու նրանից դեպի մանկության լուսավոր հիշողություններ, հայրենի բնաշխարհ։ Ժողովրդա-դեմոկրատական կարգերի շրջանում ընդարձակվեց Կոստրայի բանաստեղծական ըմբռնման հորիզոնները։ Նրա բանաստեղծություններում ի հայտ եկավ նոր, ստեղծագործ կյանքի զարկերակը։

Ստեղծագործություններ 
 «Իմ հարազատ», 1939
 «Ժանիքները ցույց տվող ժամանակը», 1940
 «Ամեն ինչ այսպես լավ է»
 «Ճաքած ծաղկաման», 1942
 «Ave, Eva», 1943
 «Անհաղթահարելի թախիծներ», 1946
 «Այս մայիսի համար», 1950
 «Թխկու տերև», 1953
 «Մասրենի և արևածաղիկ», 1958
 «Ոտանավորը քո ստեղծագործությունն է», 1960

Պարգևներ, մրցանակներ 
 Պետական մրցանակի դափնեկիր, 1951
 II աստիճանի պետական մրցանակ, 1953
 Կլեմենտ Գոտվալդի անվան գրական պետական մրցանակ, 1954
 Չեխոսլովակիայի վաստակավոր նկարիչ, 1960
 Չեխոսլովակիայի ժողովրդական արտիստ, 1969

Ծանոթագրություններ 

Չեխ բանաստեղծներ
Չեխ նկարիչներ
Չեխ թարգմանիչներ
Չեխ գրողներ