Պատրանք (ֆիլմ)

Պատրանք (), 2004 թվականին մակեդոնացի կինոռեժիսոր Սվետոզար Ռիստովսկու կողմից նկարահանված գեղարվեստական ֆիլմ։ 2005 թվականին Անկորիջի միջազգային կինոփառատոնում ճանաչվել է լավագույն խաղարկային ֆիլմ, ինչպես նաև ներկայացվել է 2004 թվականի Տոկիոյի միջազգային կինոփառատոնի գրան-պրիի։

Սյուժե 
Ֆիլմի համար նախաբան է ծառայում Ֆրիդրիխ Նիցշեի խոսքը. «Հույսն ամենամեծ չարիքն է, որովհետև այն երկարացնում է մարդու տանջանքները»։

Ֆիլմի գործողությունները տեղի են ունենում Մակեդոնիայի Հանրապետության Վելես քաղաքում 2004 թվականի սեպտեմբերի 8-ից մինչև հոկտեմբերի 23-ի։

Ոչ մեծ քաղաքում՝ երկաթգծի մոտ գտնվող տանն իր ընտանիքի հետ ապրում է տասներկուամյա Մարկոն։ Նրա հայրը՝ Լազոն, հարբեցող է, որ հաճախ ծեծում է կնոջը։ Իսկ Մարկոյի ավագ քույրը՝ Ֆաննին, անառակ կյանք է վարում։ Միաժամանակ Մարկոն խնդիրներ ունի նաև դպրոցում. նրան հալածում են իր դասընկերները՝ ոստիկանության պետ Բլաշկոյի որդու՝ Լևիի գլխավորությամբ։ Մարկոյի ուսուցիչը, որ բարի, բայց վախկոտ մարդ է, փորձում է օգնել տղային, սակայն արդյունքում Մարկոն վաստակում է միայն իր դասընկերների ծաղրանքը։: Նա Մարկոյի համոզում է, թե վերջինս իր տաղանդի շնորհիվ կարող է հաջողության հասնել գրական ստեղծագործությունների մրցույթում, որի հաղթողին տանելու են Փարիզ։ Միաժամանակ ուսուցիչը Մարկոյին համոզում է իր ստեղծագործությունները կարդալ Անկախության օրվա տոնակատարության ժամանակ։

Իրեն շրջապատող դաժան աշխարհից առանձնանալու համար Մարկոն հաճախ է գնում իրենց տան հարևանությամբ գտնվող գնացքների գերեզմանոց, որտեղ ժամանակ է անցկացնում այդտեղ իշխանություններից թաքնվող հանցագործի հետ շախմատ խաղալով։ Այդ մարդը, ում Մարկոն անվանում է «Փարիզ» (անունը հայտնի չէ, նույնպես հայտնի չէ՝ նա ահաբեկիչ է, թե սովորական հանցագործ), տղային սովորեցնում է պաշտպանել ինքն իրեն։ Նա խոստանում է Մարկոյին իր հետ տանել ճանապարհորդության։ Նրա ազդեցությամբ էլ Մարկոն սկսում է խմել, ծխել ու գողանալ։ Իրենց ապագա ճանապարհորդության համար գումար հավաքելու նպատակով նրանք միասին կատարում են մի շարք գողություններ՝ կողոպտելով նաև տեղի ուղղափառ եկեղեցին։ Մարկոյին ձերբակալում են գողացված օծանելիք վաճառելիս, և Լևին, սպառնալով իր հոր ատրճանակով, Մարկոյին ստիպում է միանալ իրենց ավազակախմբին։ Նրանք գիշերը գնում են դպրոց, ավերում տնօրենի սենյակը, այրում դասամատյանը և հեռանում՝ Մարկոյին փակելով այրվող սենյակում։ Մարկոն կարողանում է փախչել, սակայն նրան տեսնում է դպրոցի պահակը։ Տղան ապաստանում է գնացքների գերեզմանոցում, սակայն հայտնաբերում է, որ Փարիզը հեռացել է՝ թողնելով միայն մի փամփուշտ։

Անկախության օրվա տոնակատարության ժամանակ ելույթ է ունենում այլ աշակերտ, ում փոխարեն բանաստեղծությունը գրել էր ուսուցիչը։ Մարկոն, Լևիից գողանալով ատրճանակը, կրակում է ուսուցչի վրա, որ խաբել էր իրեն սին հույսերով։

Դերերում 
 Մարկո Կովաչևիչ - Մարկո
 Մուստաֆա Նադարևիչ - գրականության ուսուցիչ
 Վլադո Յովանովսկի - Լազո, Մարկոյի հայրը
 Նիկոլա Ջուրիչկո - Փարիզ, իշխանություններից թաքնվող հանցագործ

Մրցանակներ 

Ֆիլմը մասնակցել է մի շարք կինոփառատոնների՝ առաջադրվելով տարբեր անվանակարգերում.
 2004 թվական - Տոկիոյի միջազգային կինոփառատոն
 2005 թվական - Անկորիջի միջազգային կինոփառատոն
 2005 թվական - Զլինի միջազգային կինոփառատոն երեխաների ու պատանիների համար (Zlín International Film Festival for Children and Youth)
 2006 թվական - Avanca Film Festival

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 
 
 
 
 

Մակեդոնական ֆիլմեր
2004 ֆիլմեր
2000-ականների դրամա ֆիլմեր