Ստեփան Փափազյանց

Ստեփան Փափազյանց (), հասարակական-քաղաքական գործիչ, հրապարակախոս, խմբագիր, մանկավարժ։

Կենսագրություն 
Սովորել և դաստիարակվել է Սուրբ Փրկչի ազգայնական հիվանդանոցում, 1854 թվականից ուսումը շարունակել Զմյուռնիայում, հորեղբոր՝ հայագետ Անդրեաս Փափազյանի մոտ։ 1858 թվականին վերադառնալով Կոստանդնուպոլիս՝ դասավանդել է Ս․ Փրկչի ազգայնական հիվանդանոցում (1858-1861), Ղալաթիայի Մայր վարժարանում, եղել Գում-Գափուի Պեզճյան և լուսավորական երկսեռ վարժարանների տեսուչ։

1863-1867 թվականներին հրատարակել է «Ժամանակ» կիսամսյա հանդեսը, հոդվածներ տպագրել «Օրագիր», «Նոր դար», «Մամուլ», «Հայրենիք», «Մասիս» պարբերականներում, պաշտպանել աշխատավոր ժողովրդի շահերը։ Մշակել է Արևմտյան Հայաստանի ազգայնական վարժարանների ընդհանուր կանոնադրությունը («Կանոնադրություն ընդհանուր բարեկարգության ազգային վարժարանաց», 1864)։ Մ․ Խրիմյանի հանձնարարությամբ ու աջակցությամբ կազմել և Ազգայնական ժողովին է ներկայացրել «Գավառահայ հարստահարությունների տեղեկագիրը», դատապարտել թուրք աղաների և քուրդ բեկերի վայրագությունները Արևմտյան Հայաստանում, թուրքական կառավարությունից պահանջել կիրառել Բեռլինի կոնգրեսի որոշման 61-րդ հոդվածը, զինվորական պայքարի կոչել հայ ժողովրդին։

Գրել է մի շարք դպրոցական դասագրքեր («Քերականություն», «Թվաբանություն», «Ազգային և սրբազան պատմություն» և այլն), երգեր։

Աշխատություններ 
 Դասագիրք քերականութեան հայ գրաբար եւ աշխարհաբար լեզուաց։ Կոստանդնուպօլիս։ տպ. Յ. Միւհէնտիսեան, 1860։
Դասագիրք ազգային պատմութեան։ Կոստանդնուպօլիս։ Ի տպարանի Յ. Միւհէնտիսեան, 1862։
Դասագիրք քերականութեան հայերէն լեզուի։ Կոստանդնուպօլիս։ Ի տպարանի Յ. Միւհէնտիսեան, 1865։  (Չորրորդ տպագրութիւն)։
Կենսագրութիւն Յարութիւն Պէզճեան ազգային անզուգական բարերարի։ Կոստանդնուպօլիս։ տպ. Յովհաննու Միւհէնտիսեան, 1864։
Քաղաքավարութիւն համառօտ տղոց համար։ Կ. Պոլիս։ տպ. Հովհաննես Մյուհենտիսյանի, 1866։
Դասագիրք ընթերցանութեան կամ նոր նախագիտելիք մանկանց։ Յերուսաղէմ։ Ի տպարանի Առաքելական Աթոռոյ Ս. Յակովբեանց, 1869։
Նախնական դասագիրք թուագիտութեան։ Յերուսաղէմ։ տպ. Առաքելական Աթոռոյ Ս. Յակովբեանց, 1869։
Դասագիրք քերականութեան հայերէն լեզուի։ Կոստանդնուպօլիս։ Ի տպարանի Յ. Միւհէնտիսեան, 1871։

Ծանոթագրություններ 

Հայ մանկավարժներ
Հայ խմբագիրներ
Հայ հասարակական գործիչներ
Հայ քաղաքական գործիչներ