Թուրքական անուն

Թուրքիայում անձանց լրիվ անվանումը կազմված է անունից և ազգանունից։ Ազգանունները սկսել են օգտագործել միայն 20-րդ դարի առաջին կեսից` «Ազգանունների մասին» օրենքի ընդունումից հետո։ Մինչ այդ առավել տարածված էր արաբական անվանական ձևը։ 
Թուրքական անվանունների մեծ մասը ուներ արաբական, թյուրքական և պարսկական ծագումնաբանություն, և անվանումների մեծամասնությունը հստակ իմաստ են պարունակում։ Այսպես, Թուրքիայում ամենատարածված անվանումներից մեկը Մեհմեդն է (նույնն է, ինչ Մուհամմեդը ) արաբերենից թարգմանվում է որպես «գովեստի արժանի», իսկ կանացի Այլին () անվանումը որպես «լուսնային փառապսակ»։ Նույն ձևով թարգմանվում են նաև ազգանունները։ Այսպես Ակգյուլ () ազգանունը թարգմանվում է որպես «սպիտակ վարդ։ Որոշ անվանուններ կարող են օգտագործվել և որպես անուն, և որպես ազգանուն։

Շատ թուրքական անուններ արտահայտում են ժամանակի այն պահը, երբ ծնվել է երեխան։ Օրինակ, Ջումա ()` «ուրբաթ», Ռամազան () ` «Ռամադան» և այլն։ Օրվա տարբեր պահերը նույնպես իրենց արտացոլումն կարող են ունենալ անվանումների մեջ, օրինակ, Շաֆակ ()` «լուսաբաց», Տան ()` «մթնշաղ» և այլն։

Թուրքերի մոտ տարածված են նաև ղուրանական ծագմամբ, պատմական դեմքերի, զորահրամանատարների և քաղաքական գործիչների անունները։ Օրինակ, Աբդուլահ (), Աբդուրահման (), Ահմեդ (), Ալի (), Բեքիր (), Այշե (), Ֆաթմա (), Խադիջե (), Մեհմեդ (), Մուստաֆա (), Օմեր () և Ռեսուլ ()։

Գոյություն ունեն նաև անուններ, որոնք առաջացել են այս կամ այն աշխարհագրական, բնակլիմայական, աստղագիտական անվանումներից։ Այսպես, Դաղ ()` «լեռ», Գյոք ()` «երկինք», Դենիզ ()` «ծով», Այ ()` «լուսին», Գյուն ()` «օր», Յըլդըզ ()` «աստղ», Գյունեշ ()` «արև», Այնուր ()` «լուսնի լույս », Կորայ ()` «կարմիր լուսին», Շենայ ()` «ուրախ լուսին», Յըլդըրըմ ()` «կայծակ»։ Այստեղ հատկապես տարածված են գետերի անվանումների կիրառումը որպես մարդու անուն։ Օրինակ, Ֆըրաթ ()` «Եփրատ», Դիջլե ()` «Տիգրիս», Տունա ()` «Դանուբ», Մերիչ ()` «Մարիցա» և Պընար ()` «Պինար»։

Պատմություն 
1934 թվականի հունիսի 21-ին Թուրքիայի նախագահ Մուստաֆա Քեմալ Աթաթուրքը ստորագրեց «Ազգանունների մասին» օրենքը։ Համաձայն օրենքի, Թուրքիայի բոլոր քաղաքացիները պետք է ստանային ազգանուններ։ Ի հավելումն սրա, 1934 թվականի նոյեմբերի 26-ին ընդունվեց «Անուններին տիտղոս կամ կոչում ավելացնելն արգելելու մասին» օրենքը։ Սույն օրենքի համաձայն Մուստաֆա Քեմալը ստացավ Աթաթուրք ազգանունը ()` «թուրքերի հայր»։

Որոշ ազգանուններ ի հայտ եկան անձանց մասնագիտություններից և մասնագիտացումներից։ Այսպես Բեյզատ ազգանունը ստուգաբանվում է որպես բեյ` զինհրամանատար և զատ` ցեղ բառերից։

Ծանոթագրություններ 

Թուրքիա
Թուրքերեն
Թուրքիայի մշակույթ