Թորոս Եդեսիացի

Թորոս Կուրապաղատ կամ Թորոս Ուռհայեցի (Եդեսիացի) (), հայ իշխան Եդեսիայի իշխանության կառավարիչ։

Հեթումի որդի Թորոսը հայ քաղկեդոնացի էր, սկզբնապես ծառայության մեջ էր գտնվում Բյուզանդիայում։ 1071 թ. Մանազկերտի ճակատամարտում կրած պարտության և սելջուկյան էքսպանսիայի հետևանքով Բյուզանդիան աստիճանաբար ետ էր մղվում և կորցնում իր դիրքերը։ Դրա հետևանքով առաջանում են մի շարք հայկական իշխանություններ, որոնցից մեկը Փիլարտոս Վարաժնունու պետությունն էր։ Այն ձգվում էր Եփրատի երկայնքով Միջագետքից մինչև Հայաստանի սահմաններ՝ ընդգրկելով Կիլիկիան, Տավրոսը, Սիրիայի և Անտիոքի մի մասը։ Վարուժանի կառավարման շրջանում Թորոսը դառնում է նրա թագավորության մաս հանդիսացող Մալաթիայի կառավարիչը, այնուհետև հռչակվում Եդեսիայի իշխան և այդպիսին մնում մինչ իր մահը։

Ծանոթագրություններ 

Հայերը Բյուզանդական կայսրությունում
11-րդ դարի հայեր
Շանլըուրֆայի մարզի պատմություն
Հայ իշխաններ
Հայ ռազմական գործիչներ
Հայ քաղաքական գործիչներ