Յանուշ Կուսոչինսկի

Յանուշ Կուսոչինսկի (, ), լեհ մարզիկ, թեթև աթլետ, 1932 թվականին դարձել է Օլիմպիական խաղերի չեմպիոն 10000 մետր վազքատարածությունում, 1934 թվականին Եվրոպայի առաջին առաջնությունում արժանացել է արծաթե մեդալի (վազք 5000 մ), աշխարհի ռեկորդակիր 3000 մ (19 հունիսի, 1932, 8.18,8) և 4 մղոն (30 հունիսի, 1932, 19.02,6) վազքատարածություններում, Լեհաստանի տասնակի չեմպիոն։ Դիմադրության շարժման մասնակից է։

Կենսագրություն 
Յանուշ Կուսոչինսկին ծնվել է 1907 թվականի հունվարի 15-ին Վարշավայում։ Դպրոցում սովորելու տարիներին խաղացել է ֆուտբոլ Վարշավայի տարբեր ակումբներում։ Թեթև աթլետիկայով սկսել է զբաղվել 1928 թվականին, երբ միացել է «Սարմատա» մարզական ակումբին, որտեղ նրա մարզիչն էր լեհ հայտնի տասնամարտիկ Ալեքսանդր Կլումբերգը։

Առաջին անգամ մասնակցելով Լեհաստանի առաջնությանը՝ Յանուշ Կուսոչինսկին հաղթել է 5000 մ վազքատարածությունում։ Հաջորդ տարի նա չի մասնակցել մրցությունների բանակում ծառայելու պատճառով, սակայն զորացրվելուց հետո 1930 և 1931 թվականների Լեհաստանի առաջնություններում հաղթել է 1500 մ և 5000 մ մրցատարածություններում, իսկ 1932 թվականին՝ 800 մ վազքատարածությունում։

1932 թվականին Յանուշ Կուսոչինսկին՝ որպես այգեգործ, աշխատել է Վարշավայում։ Լոս Անջելեսում անցկացվելիք Օլիմպիական խաղերից մեկ ամիս առաջ նա սահմանել է աշխարհի նոր ռեկորդ 3000 մ վազքատարածությունում (8:18.8), իսկ ավելի ուշ սահմանել է աշխարհի ոչ պաշտոնական նոր ռեկորդ՝ չորս մղոն վազքատարածությունն անցնելով 19:02.6 ժամանակում։ Օլիմպիական խաղերում Յանուշ Կուսոչինսկին առաջին տեղն է գրավել 10 000 մետր վազքատարածությունում (30:11.4)՝ արժանանալով ոսկե մեդալի։

1934 թվականին Թուրինում անցկացված Եվրոպայի առաջին առաջնությունում 5000 մ վազքատարածությունում երկրորդ տեղը գրավելուց հետո Յանուշ Կուսոչինսկին որոշում է ընդունել ավարտել իր մարզական կարիերան, սակայն 1939 թվականին մասնակցել է Լեհաստանի առաջնությանն ու հաղթել 10 000 մետր վազքատարածությունում։

Յանուշ Կուսոչինսկին ընդունվել է Վարշավայի ֆիզկուլտուրայի ինստիտուտ, որտեղ նրա հետ միասին սովորել է այնպիսի հայտնի մարզիկներ, ինչպիսիք են Յադվիգա Վայսը (), Ֆելիցիա Սխաբինսկան (), Մարիա Կվասնևսկայան (), Ստանիսլավա Վալասևիչը։

Որպես կամավոր՝ Յանուշ Կուսոչինսկին մասնակցել է սեպտեմբերյան շարժմանը, երկու անգամ վիրավորվել է։ Պարգևատրվել է «Krzyż Walecznych» շքանշանով։ Մասնակցել է դիմադրության շարժմանը որպես ընդհատակյա հետախուզության անդամ։ Ձերբակալվել է 1940 թվականի մարտին, ոչ ոքի չի մատնել և գնդակահարվել է Պալմիրի գյուղի մոտակայքում այլ հայտնի լեհերի հետ միասին (Մացեյ Ռատայ, Դավիդ Պշեպյուրկա և այլ մարզիկներ, մտավորականներ ու քաղաքական գործիչներ)։

Ներկայում Յանուշ Կուսոչինսկու շիրիմը գտնվում է Պալմիրիի գերեզմանատանը։

Հիշատակ 
 1954 թվականից սկսած՝ ամեն տարի անցկացվում է Յանուշ Կուսոչինսկու հիշատակին նվիրված մրցություն ()։
 Դոլսկում (Մեծ Լեհաստան վոևոդություն) տեղադրվել է Յանուշ Կուսոչինսկու հուշարձանը։
 1977 թվականին ռեժիսոր Քշիշտոֆ Ռոգուլսկին նկարահանել է «Վերջին շրջան» () ֆիլմը՝ նվիրված Յանուշ Կուսոչինսկու կյանքին 1939-1940 թվականներին։
 2009 թվականին Յանուշ Կոսուչինսկին հետմահու պարգևատրվել է Լեհաստանի Վերածննդի շքանշանի մեծ խաչով։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Լեհաստանի օլիմպիական կոմիտե 
 Յանուշ Կուսոչինսկի  - օլիմպիական վիճակագրությունը Sports-Reference.com կայքում 
 http://www.pkol.pl/pl/subpages/displayfid/294_1861.html 
 Յանուշ Կուսոչինսկու լուսանկարները Վարշավայի Ազգային արխիվի ֆոնդերում  

Լեհ թեթև ատլետներ
Լեհ օլիմպիական չեմպիոններ