Ֆրանտիշեկ Հալաս

Ֆրանտիշեկ Հալաս, (, ), չեխ բանաստեղծ, 20-րդ դարի չեխ խոշորագույն քնարերգուներից մեկը։

Կենսագրություն 
Ծնվել է Մորավիայում։ Տեքստիլ աշխատողի որդի էր։ Հալասը 6 տարեկան էր, երբ մայրը տուբերկուլոզից մահացավ։ Բարձրագույն կրթություն չի ստացել, ծառայել է գրախանութում։ Որպես բանաստեղծ առաջին անգամ հրատարակվել է 1921 թվականին «ձախ» մամուլում, եղել է մի շարք ավանգարդ հրատարակությունների գլխավոր խմբագիր։ 1926 թվականից աշխատել է Պրահայի Օրբիս հրատարակչությունում։ Մտերիմ է եղել պոետիզմին, ընկերացել Վլադիմիր Գոլանի, Յարոսլավ Սեյֆերտի հետ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին մասնակցել է դիմադրության շարժմանը, թաքնվել գեստապոյից։ Հաղթանակից հետո ծառայել է տեղեկատվության նախարարությունում, գլխավորել Չեխոսլովակիայի Գրողների միությունը։

Մանկական բանաստեղծությունների հեղինակ է։ Չնայած Հալասը երկար տարիներ համագործակցել է կոմունիստական հրատարակչությունների հետ, 1948 թվականից նրա պոեզիան ուղղափառ կուսակցականների կողմից ենթարկվել է սուր քննադատության։ Նրա բազմաթիվ ստեղծագործություններ հրատարակվել են միայն նրա մահից հետո։

Մահացել է սրտի քրոնիկ հիվանդության սրացումից։ Թաղված է Քունշտատում։

Բանաստեղծությունների և բանաստեղծական արձակի գրքեր 
 Սեպիա/ Sepie (1927)
 Աքաղաղը վախեցրեց մահին/ Kohout plaší smrt (1930)
 Դեմք/ Tvář (1931)
 Hořec (1933)
 Dělnice (1934)
 Ծեր կանայք/ Staré ženy (1935)
 Dokořán (1936)
 Torzo naděje (1938)
 Աստվածածին Բոժենա Նեմցովան/ Naše paní Božena Němcová (1940)
 Ladění (1942)
 Já se tam vrátím (1947)
 V řadě (1948)
 A co? (տպագր. 1957)

Էսսե 
 Magická moc poezie (հրատ․ 1958)
 Obrazy (հրատ․ 1968)
 Imagena (հրատ․ 1971)

Թարգմանական գործունեություն 
Թարգմանել է Միքելանջելոյին, Ալեքսանդր Պուշկինին, Ադամ Միցկևիչին, Յուլիա Սլովացկիին, Էնդրե Ադիին, Ժյուլ Լաֆորգին և ուրիշներին։

Ճանաչում 
Հալասի բանաստեղծությունները թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Այդ թարգմանությունները կատարվել են ազգային խոշոր բանաստեղծների կողմից։ Հալասի լիրիկան ռուսերեն թարգմանել է Իոսիֆ Բրոդսկին։

Ռուսերեն հրատարակություն 
 Стихи. М.: Художественная литература, 1974

Գրականություն 
 F. Halas: spolutvůrce pokrokové kulturní politiky: sborník z konference. Brno: Muzejní a vlastivědná společnost, 1987
 Bauer M. Tíseň tmy, aneb, Halasovské interpretace po roce 1948. Praha: Akropolis, 2005

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 В Словаре чешской литературы 
 Կենսագրություն 
 Կենսագրություն  

Չեխ բանաստեղծներ
Չեխ թարգմանիչներ
Չեխ կոմունիստներ
20-րդ դարի բանաստեղծներ
20-րդ դարի թարգմանիչներ
Չեխ լեզվաբաններ
Չեխ գրողներ