Բելա Բալաշա

Բելա Բալաշա (, ), հունգարացի տնտեսագետ։

Կենսագրություն և գիտական ներդրումներ 
Սովորել է Բուդապեշտի համալսարանում։ 1956 թվականի հունգարական հեղափոխությունից հետո արտագաղթել է Հունգարիայից։ Մագիստրոս (1958) և փիլիսոփայության դոկտոր (1959) Եյլի համալսարանում։ Դասավանդել է Եյլում և Ջոն Հոպկինսի համալսարանում։ Համարվում է համաշխարհային բանկի խորհրդատու։ Բալլաս Սամուելսոնի էֆեկտի առաջին բացահայտողներից մեկն է։

Բելա Բալաշան համարում էր, որ իր զարգացման մեջ ցանկացած ինտերգրացիոն միություն պետք է անցնի հետևյալ հինգ փուլով.
 ազատ առևտրի գոտի
 մաքսային գոտի
 ընդհանուր շուկա
 տնտեսական և տարադրամային փուլ
 քաղաքական միություն

Ցուցաբերած համեմատական առավելությունների բանաձև 
Բալաշան ուսումնասիրել է ապրանքների արտահանումների կառուցվածքը, ենթադրելով, որ դա լավագույն աստիճանում արտացոլում է երկրի համեմատական առավելությունները և առաջարկել է բանաձև, որի համաձայն պետությունը կարող է կենտրոնանալ ապրանքի արտահանման վրա, եթե նրա այդ ապրանքի առևտրային մասնաբաժինը ավելի մեծ է, քան այլ երկրների միջին ցուցանիշը.

RCAij=((xij÷Xi))⁄(xaj÷Xa )

որտեղ RCAij, ցուցաբերած համեմատական առավելությունների գործակիցն է, xij-ը j ապրանքի արտահանումն է i երկրից, Xi-ը ընդհանուր արտահանումն է i երկրից, xaj-ը j ապրքանի ընդհանուր արտահանումն է a մարզից, Xa-ը ընդհանուր արտահանումն է a մարզից։

Այս բանաձևը ստացել է ցուցաբերած համեմատական առավելությունների ինդեքի անվանումը (RCA): Համաձայն այդ ինդեքսի երկիրը ցուցաբերում է ապրանքի առևտրական առավելություններ շուկայում, որի համար գործակիցը մեծ է 1-ից։ Դա նշանակում է, որ ապրանքի արտահանումը մեծ է սպասվածից, հիմնվելով մարզում դրա պահանջարկի մասին տվյալներից։ Ներկայումս Բալաշայի ինդեքսը համարվում է ավելի տարածված շուկայում ապրանքի համեմատական առավելությունների հաշվվման մեջ, որի հիման վրա ավելի ուշ ձևավորվել են նոր, նոր տնտեսական ինդեքսներին համապատասխան բանաձևեր։

Հիմնական ստեղծագործություններ 
 «Տնտեսական ինտեգրացիայի թեորեմը» (The Theory of Economic Integration, 1961);
 «Արտադրման կառուցվածքը զարգացող երկրներում» (The Structure of Production in Developing Countries, 1971);
 «Ճապոնիան համաշխարհային տնտեսությունում» (Japan in the World Economy, 1988.

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Մատենագրություն 

Հունգարացի տնտեսագետներ
Եյլի համալսարանի շրջանավարտներ