Վալերիան Գունիա

Վալերիան (Վալիկո) Լևանի Գունիա (, ), վրացի դերասան, դրամատուրգ, ռեժիսոր, թատերական գործիչ, քննադատ, թարգմանիչ։ Վրացական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1933)։

Կենսագրություն
Վալերիան Գունիան ծնվել է 1862 թվականին Էկի գյուղում, ազնվականի ընտանիքում։ Սովորել է Մոսկվայի Պոտրովս-Ռազումովսկի գյուղատնտեսական ակադեմիայում։ Վերադառնալով Վրաստան՝ ելույթներ է ունեցել սիրողական ու պրոֆեսիոնալ ներկայացումներում, կազմակերպել է ներկայացումներ, աշխատել որպես լրագրող ու հրատարակիչ։ Վալերիան Գունիան թարգմանել է ռուս ու արևմտաեվրոպացի հեղինակների (Նիկոլայ Գոգոլ,Ալեքսանդր Օստրովսկի, Վիլյամ Շեքսպիր, Մոլիեր, Վիկտոր Հյուգո, Հենրիկ Իբսեն, Գերհարդ Հաուպտման) պիեսներ և գրել Վրաստանի թատրոնի պատմությունը։ 1913 թվականից Գունիան նաև նկարահանվել է վրացական մի շարք ֆիլմերում։

Վրաստանում խորհրդային կարգերի հաստատումից հետո մասնակցել է թատերական գործերի կազմակերպմանը։

Ստեղծագործություն

Երկեր 
 «Ապօրինածինը» (պիես, 1882)
 «Քույր ու եղբայր» (դրամա)
 «Երկու հերոս» (դրամա)
 «Զորաշարժեր» (կատակերգություն)
 Գոգնիաշվիլիի «Քրիստոնյաներ» օպերայի լիբրետոն
 Զաքարիա Փալիաշվիլիի «Դաիսի» օպերայի լիբրետոն, 1923
 Դիմիտրի Առաքիշվիլիի «Դինարա» օպերայի լիբրետոն, 1924

Օպերաների լիբրետոների վրացերեն թարգմանություններ 
 «Սևիլյան սափրիչ», Ջոակինո Ռոսսինի
 «Կարմեն», Ժորժ Բիզե
 «Ռիգոլատո», Ջուզեպե Վերդի

Դերերը թատրոնում 
 «Լիր արքա», Շեքսպիր — Լիր
 «Օթելլո», Շեքսպիր — Օթելլո
 «Կակո ավազակը», Իլյա Ճավճավաձե — Կակո
 «Խելքից պատուհաս», Ալեքսանդր Գրիբոյեդով — Սկալոզուբ
 «Էդիպուս արքա», Սոֆոկլես — Էդիպ
 «Կին», Ալեքսանդր Դյումա (որդի) — Կին
 «Ռևիզոր», Նիկոլայ Գոգոլ — Օսիպ
 «Դավաճանություն», Սումբատով Յուժին — Օթար բեկ
 «Ջարդում», Բորիս Լավրենյով — Բերսենև
 «Պատարա Կախի», Ակակի Ծերեթելի — Գելա

Ֆիլմագրություն 
 1913 – Կովկասի նվաճումը
 1921 – Արսեն Ջորջիաշվիլի – գեներալ
 1922 – Սուրամի բերդ – գեներալ
 1926 – Խանումա – Վարախիձե
 1927 – Ամոկ
 1927 – Լեռների օրենքը

Գրականություն 
 Театральная энциклопедия. Гл. ред. П. А. Марков. М.: Советская энциклопедия.

Ծանոթագրություններ 

Վրացի գրողներ
Վրացի կինոդերասաններ
Վրացի դրամատուրգներ
Վրացի կինոռեժիսորներ
Վրացի թարգմանիչներ
Վրացական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստներ
Վրացի քննադատներ
20-րդ դարի դերասաններ
Թատրոնի վրացի դերասաններ
19-րդ դարի թարգմանիչներ
20-րդ դարի թարգմանիչներ
Վրաստանի ժողովրդական արտիստներ