Միրիկ

Միրիկ, գյուղական համայնք Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում, հանրապետության արևմտյան հատվածում, Բերձոր շրջկենտրոնից 39 կմ հեռավորության վրա, իսկ մայրաքաղաք Ստեփանակերտից` 89 կմ
հեռավորության վրա։

Աշխարհագրություն 
Գյուղը գսնվում է ԱՀ արևմտյան հատվածում՝ Քաշաթաղի շրջանում իսկ նախկինում՝ Սյունիքի Աղահեճք գավառում։ Բնակավայրը տեղաբախշված է Աղավնո գետի Միրիկ վտակի երկու ափերին։ Միրիկը շրջապատված է Սյունիքի լեռնաշղթայի Մեծ Իշխանասար և Բեռաթաղ լեռներով։ 

Համայնքը բարձր լեռնային է, ունի 3117,4 հա տարածք, որից 1840,8 հա գյուղատնտեսական նշանակության, 1181,3 հա անտառային հողեր։ Միրիկ համայնքի սահմանային գոտով հոսում է Աղավնո գետը։

Համայնքի տարածքում առկա են խմելու ջրի բազմաթիվ բնական աղբյուր-առվակներ։

Պատմություն 
Գյուղը պատմական աղբյուրներում հիշատակվել է Մերիկ՝ սկսած խորհրդային շրջանից՝ Միրիկ անվանաձևով։ Գյուղի հյուսիսային հատվածում գտնվող բարձր լեռան վրա է գտնվում Սբ․ Աստվածածին եկեղեցին։ Թաղածածկ, կոփածո քարով ու կրաշախաղով, անկյունները՝ սրբատաշ քարաշարով բազիլիկ եկեղեցու պատերի մեջ ագուցված են 12-13-րդ դարերի տապանաքարեր, իսկ որմերին պահպանված արձանագրությունները, որոնցում նաև տեղեկություններ կան եկեղեցու շինարարության վերաբերյալ, փաստում են, որ այն կառուցվել է 1682 թվականին Հաղնազարի կողմից։ Նրա տապանաքարը ևս թվագրված է 1654։

19-րդ դարի վերջերին Երվանդ Լալայանը, լինելով Աղավնոյի հովտում, արձանագրել է

Եկեղեցու պահպանմանը հավանաբար նպաստել է խորհրդային ժամանակներում նրա՝ որպես ակումբ օգտագործումը։ 1990-ական թվականներին Սամվել Կարապետյանի կողմից ուսումնասիրվել և չափագրվել է եկեղեցին։

2017 թվականին գյուղի տարածքում հայտնաբերվել է Վանի թագավորության ժամանակաշրջանին վերագրվող ամրոց, որը հնագիտական ուսումնասիրության փուլում է։

Վերջերս հայտնաբերված մի փաստաթղթում Քաշաթաղի գավառից Տաթևին հարկատու գյուղերի 1733 թվականին ցանկում հիշատակված է նաև Մերիկը։

Միրիկի հարևանությամբ են գտնվում Մոշաթաղ և Ղուշչի գյուղերը։ Քանի որ վերջինս  ավերված ու անմարդաբանակ է, տարածքը ներառված է Միրիկի համայնքի մեջ։  Ղուշչի գյուղի տարածքում է գտնվում Մկնատամի Խաչ վանքը, որը 12-13-րդ դարերին վերագրվող եկեղեցին կապտավուն բազալտից կառուցված միանավ, թաղածածկ շինություն է՝ ներկա դրությամբ արձանագրություններ չունի։

1924 թվականին Միրիկ գյուղի հանդամասերից մեկում հովիվները պատահաբար հայտնաբերել են 16-րդ դարի պարսկական դրամներից բաղկացած դրամական գանձ, որը տեղափոխվել է Բաքու։

18-րդ դարի վերջերին և 19-րդ դարի սկզբերին Միրիկը և շրջակա հայկական գյուղերը Ղարաբաղի խաների, քրդական ցեղերի ճնշումների տակ հայաթափվել են։ 19-րդ դարի վերջերին և 20-րդ դարի սկզբերին Միրիկում քրդեր են հաստատվել։

Գյուղը Արցախյան ազատամարտին 
1993 թվականին ԱՀ Պաշտպանության բանակի հարվածներով գյուղը ազատագրվել է։ Քաշաթաղի շրջանի ողջ տարածքի ազատագրումից հետո՝ մասնավորապես 1995 թվականին, մեկնարկել է Միրիկի վերաբնակեցման գործընթացը։ Գյուղի առաջին վերաբնակիչները 1995 թվականին փետրվարի 25-ին ՀՀ Արարատի մարզից հաստատվել են այստեղ։ Նույն թվականին էլ հիմնվել է միջնակարգ դպրոցը, որի առաջին տնօրենն էր Շ․ Սահակյանը, ապա՝ Ֆ․ Մկրչյանը, Աբգարյանը, իսկ 2008 թվականին հոկտեմբերից՝ Ն․ Սարգսյանը։

Գյուղը Արցախյան երկրորդ պատերազմին 
2020 թվականի Արցախյան երկրորդ պատերազմի հետևանքով գյուղը հայաթափվել և անցել է Ադրբեջանի հսկողության տակ։

Բնակչություն 
2015 թվականին Միրիկ համայնքի բնակչության թվաքանակը կազմում էր 179 մարդ, կար 54 տնտեսություն։

Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.

Տնտեսություն 
Բնակչությունը հիմնականում զբաղվում է գյուղատնտեսությամբ`անասնապահությամբ և հողագործությամբ։

Հասարակական կառույցներ 
2015 թվականի դրությամբ համայնքում գործում էր գյուղապետարան, միջնակարգ դպրոց, որտեղ սովորում են 29 աշակերտներ։

Պատմամշակութային կառույցներ 
Համայնքի պատմամշակութային հուշարձաններն են` Ս. Աստվածածին եկեղեցի (1682 թ.), տապանաքարեր (XVII դ.)։

Ծանոթագրություններ 

Քաշաթաղի շրջանի համայնքներ