Հայկական բաստիոն

Հայկական բաստիոն, Ուկրաինայի Կամենեց-Պոդոլսկ քաղաքի պաշտպանական, ամրաշինական կառույց, որը կառուցվել և սպասարկել է քաղաքի հայ բնակչությունը։ Պաշտպանել է քաղաքի երեք մուտքերից ամենավտանգավորը։ Կառուցվել է 16-րդ դարից առաջ։

Պատմություն
Հին ժամանակներից հայերը կազմելով խոշոր համայնքներ բնակվել են ժամանակակից Ուկրաինայի տարածքում։ Կամենեց-Պոդոլսկի քաղաքում հայերը բնակվել են 11-րդ դարից։ 17-րդ դարում քաղաքում կար 1200 հայ ընտանիք։ Կազմելով քաղաքի բնակչության զգալի մասը՝ հայերը ներքաշվել են նրա մշակութային, տնտեսական և ռազմական կյանքի մեջ։ Քաղաքի պաշտպանությանը մասնակցելուց բացի հայկական համայնքը մասնակցել է քաղաքի ամրաշինական կառույցների ստեղծման և սպասարկմանը։ Ամրության մի մասը՝ «Հայկական բաստիոն» անունով, պահպանվել է մինչև մեր օրերը։

Բաստիոնի կառուցման ճիշտ ժամանակը հայտնի չէ։ Միայն հայտնի է, որ դա եղել է 16-րդ դարից առաջ։ Ամրությունը գտնվում է Ամրոցի կամրջից վեր երրորդ դարատափի վրա, որը գերիշխող դիրք ունի Հին քաղաքի հրվանդանային հատվածի վրա։ 17-րդ դարի սկզբին բաստիոնը արդեն լուրջ վնասվածքներ ուներ։ 17-րդ դարում կատարվել են վերականգնման և արդիականացման աշխատանքներ։ 18-րդ դարի 30-ական թվականներին Հայկական բաստիոնում կառուցվել են հողապատնեշներ, որոնք շուտով ճարտարագետ Կ․ Դալկեն վերակառուցել է քարով։ Վերին հատվածում վերջին վերակառուցողական աշխատանքները կատարվել են 18-րդ դարի 60-ական թվականներին։ Կառույցը հին տիպի բաստիոններից է՝ ոչ մեծ ելման բութ անկյունով։ Կառուցված է քարից, տեղադրված է ժայռի վրա։ Հատակագծում վեցանկյան տեսք ունի, որը բաց է արևելյան՝ քաղաքի կողմից։ Արտաքին հարթությունները դրական թեքություն ունեն։ Պատերի բարձրությունը փոփոխական է, ամենաբարձրը արևմտյան մասում է՝ 12 մետր ժայռի հիմքից. Քաղաքի պաշտպանական կառույցների համակարգում «Հայկական բաստիոն»-ը պաշտպանության գլխավոր օղակներից մեկն էր, քանի որ պաշտպանում էր ամենավտանգավոր մուտքերից մեկը։

Ծանոթագրություններ 

Ուկրաինայի ամրոցներ
Ամրոցներ այբբենական կարգով
Հայկական մշակութային ժառանգություն Ուկրաինայում