Լասլո Կովաչ

Լասլո Կովաչ (}, ), հունգարական ծագումով ամերիկացի կինոգործիչ, ով 1970-ական թվականներին զգալի ներդրում ունի Ամերիկյան նոր ալիքի զարգացման գործում։ Եղել է Ամերիկյան կինեմատոգրաֆների ընկերության ակտիվ անդամ, ինչպես նաև կազմակերպության տնօրենների խորհրդի անդամ։

Կենսագրություն 
Լասլո Կովաչը ծնվել է Հունգարիայի Սեցե գյուղում Ջուլիանա և Իմրե Կովաչների ընտանիքում։ 1952-1956 թվականներին սովորել է Բուդապեշտի դրամատիկ արվեստի և կինեմատոգրաֆիայի ինստիտուտում։ Ընկերոջ՝ Վիլմոշ Ժիգմոնտի հետ միասին դպրոցից վերցրած Arriflex խցիկով 35 մմ սև ու սպիտակ ժապավենով գաղտնի նկարահանել են 1956 թվականի Հունգարական հեղափոխության զարգացումները։ Նույն տարվա նոյեմբերին մաքսանենգ ճանապարհով ֆիլմը մշակելու համար տեղափոխել են Ավստրիա, 1957 թվականին ժամանել են ԱՄՆ՝ վաճառելու տեսանյութը։ 1961 թվականին ֆիլմը հեռարձակվել է  CBS ցանցով, որը Ուոլտեր Կրոնկիթը ներկայացրել է որպես վավերագրական ֆիլմ։

Կովաչը որոշում է հաստատվել ԱՄՆ-ում և 1963 թվականին դառնում է հպատակագրված (naturalized) քաղաքացի։ Կատարել է տարբեր աշխատանքներ, այդ թվում պատրաստել է թխկենու հյութ, ապահովագրական ընկերությունում տպել միկորֆիլմերի փաստաթղթեր նախքան Վիլմոշ Ժիգմոնտի հետ զրոյական և ցածր բյուջեով ֆիլմեր նկարելը, այդ թվում՝ «Աներևակայելի տարօրինակ արարծներ, որոնք դադարելով ապրել, դառնում են խառը զոմբիներ» ֆիլմը։

Կովաչը նկարահանվել է ավելի քան 70 կինոֆիլմեր, այդ թվում 6 ֆիլմեր ռեժիսոր Պիտեր Բոգդանովվիչի համար։

Անձնական կյանք 
Կովաչը շուրջ 23 տարի ամուսնացած է եղել Օդրիի հետ։ Ունեցել են երկու դուստր՝ Ջուլիանան և Նադիան և մեկ թոռնիկ՝ Միան։ Կովաչը մահացել է 2007 թվականին Կալիֆոռնիայի Բևեռլի Հիլզի իր տանը՝ քնած ժամանակ։

Պարգևներ 
1995 թվականին եղել է Մոսկվայի 19-րդ միջազգային կինոփառատոնի անդամ։

Արժանացել է Camerimage-ի (1998), WorldFest-ի (1999), Ամերիկյան կինեմատոգրաֆների ընկերության  (2002) կյանքի ձեռքբերումների մրցանակների։ 1999 թվականին արժանացել է Հավայիի միջազգային կինոփառատոն մրցանակի, 2001 թվականին՝ Հոլիվուդի կինոփառատոնի մրցանակի։

Հիշատակ  
2008 թվականին  Ամերիկյան կինեմատոգրաֆների ընկերությունը լավագույն ուսանող կինոգործիիչների մրցանակն անվանել է Լասլո Կովաչի անունով։

2008 թվականին նկարահանված «Ենթագրերի կարիք չկա. Լասլո և Ժիգմոնտ» վավերագրական ֆիլմը ուսումնասիրւմ է Լասլոյի և Ժիգմոնտի 50-ամյա բարեկամությանը և կինոարվեստում նրանց թողած հետքը։ Ըստ կինոքննադատ Լեոնարդ Մալտինի՝ առանց Կովաչի և նրա երիտասարդ գործընկներների 1960-ականների վերջում և 1970-ականների սկզբում Ամերիկյան Նոր ալիքը չէր կարող զարգանալ նման ձևով։

Ֆիլմեր 

 1964 - «Արագ համբուրիր ինձ»/Kiss Me Quick!
 1964 - National Geographic Specials (հեռուստասերիալ)
 1966 - «Ֆաննի Հիլի տխրահռչակ դուստրը»/The Notorious Daughter of Fanny Hill
 1966 - «Մեղրի բույր, ծովի ծիծեռնակ»/A Smell of Honey, a Swallow of Brine
 1967 - «Դագգեր անունով մարդը»/A Man Called Dagger
 1967 - «Դժոխքի անիվներով հրեշտակները»/ Hells Angels on Wheels
 1968 - «Պսիխ աութ»/Psych-Out
 1968 - «Մոնդո Մոդ»/Mondo Mod
 1968 - «Նշանակետ»/Targets
 1968 - «Կահավորված սենյակ մեկ անձի համար»/Single Room Furnished
 1968 - «Վայրի յոթ»/The Savage Seven
 1969 - «Անհոգ ձիավոր»/Easy Rider
 1969 - «Արյուն դրակուլայի ամրոցում»/Blood of Dracula’s Castle
 1969 - «Ցուրտ օրը այգում»/That Cold Day in the Park
 1969 - «Լոս Անջելես։ Որտեղ է այն»/Los Angeles: Where It's At
 1969 - «Մեկ օր տղաների հետ»/A Day with the Boys (կարճամետրաժ)
 1970 - «Դժոխքի արյունոտ հրեշտակները»/Hell’s Bloody Devils
 1970 - «Ուղիղ»/Getting Straight
 1970 - «Իմ կյանքը իմն է»/ Five Easy Pieces
 1970 - «Լիլա»/Lila
 1970 - «Ալեքսը հրաշքների աշխարհում»/Alex in Wonderland
 1970 - «Խռովարարները»/The Rebel Rousers
 1971 - «Երիտասարդ բորսային միջնորդի ամուսնությունը»/The Marriage of a Young Stockbroker
 1971 - «Վերջին ֆիլմ»/The Last Movie
 1971 - «Ներկայացնում է Ջոն Ֆորդը»/Directed by John Ford
 1972 - «Գրպանի փողեր»/ Pocket Money
 1972 - «ԻՆչպե՞ս են գործերը, դոկ»/What’s Up, Doc?
 1972 - «Պարտեզների թագավորը»/The King of Marvin Gardens
 1973 - Սթիլյարդ բլյուզ/ Steelyard Blues
 1973 - «Վախի արտացոլանք»/A Reflection of Fear
 1973 - «Կամազուրկը»/Slither
 1973 - «Սրամիտ խարդախները»/Paper Moon
 1974 - Հեքլբերի Ֆին/Huckleberry Finn
 1974 - Հանուն Պիտերի/For Pete’s Sake
 1974 - Ֆրիբին և Բինը/Freebie and the Bean
 1975 - Վերջապես՝ սեր/At Long Last Love
 1975 - «Օճառահեղուկ»/Shampoo
 1976 - Ծովային տղան/Baby Blue Marine
 1976 - «Հարին ու Ուոլտերը գնում են Նյու Յորք»/Harry and Walter Go to New York
 1976 - «Տեսիլքների վաճառականներ»/Nickelodeon
 1977 - Նյու Յորք, Նյու Յորք/New York, New York
 1978 -  F.I.S.T
 1978 - Դրախտային ճեմուղի/Paradise Alley
 1979 - Butch and Sundance: The Early Days
 1979 - The Runner Stumbles
 1980 - «Սրտի թրթիռ»/Heart Beat
 1980 - Inside Moves
 1981 - The Legend of the Lone Ranger
 1982 - Ֆրենսիս/Frances
 1982 - «Խաղալիքը»/The Toy
 1983 - Crackers
 1984 - Ghost Busters
 1985 - «Դիմակ»/Mask
 1986 - Legal Eagles
 1987 - Grizzly II: The Concert
 1988 - «Փոքրիկ Նիկիտան»/Little Nikita
 1989 - «Մի բան ասա»/Say Anything…
 1991 - Shattered
 1992 - Radio Flyer
 1994 - Cyndi Lauper: 12 Deadly Cyns... and Then Some
 1994 - The Next Karate Kid
 1994 - The Scout
 1995 - Free Willy 2: The Adventure Home
 1995 - Copycat
 1996 - Multiplicity
 1997 - «Լավագույն ընկերոջս հարսանիքը»/My Best Friend’s Wedding
 1998 - [Jack Frost
 2000 -  Ljuset håller mig sällskap 
 2000 - «Վերադարձիր ինձ մոտ»/Return to Me 
 2000 - Miss Congeniality
 2002 - Two Weeks Notice
 2007 - Torn from the Flag: A Film by Klaudia Kovacs

Գրականություն 
 Ray Zone, New Wave King, The Cinematography of Laszlo Kovacs, ASC (2002), ASC Holding Corp., ISBN 0-935578-19-6
 Masters of Light - Conversations with cinematographers (1984) Schaefer, S & Salvato, L., ISBN 0-520-05336-2

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
Brief biography and credits 

Հունգարացի ռեժիսորներ
Ամերիկացի ռեժիսորներ
Ամերիկացի կինոօպերատորներ
Ամերիկացի կինոգործիչներ