Էլեկտրամագնիսական դաշտի համարժեք աղբյուրներ



Էլեկտրամագնիսական դաշտի համարժեք(էքվիվալենտ) աղբյուրներ

Հյուգենս- Կիրխհովի սկզբունքը 
Կոնկրետ ճառագայթողհամակարգեր դիտարկելիս հաճախ հայտնի չի լինում համակարգում հոսանքների բաշխվածությունը, կամ էլ այն շատ բարդ բնույթ է ունենում, բայց դրա հետ մեկտեղ ճառագայթող համակարգը շջապատող որոշ փակ մակերեսում դաշտը կարելի է լինում հայտնի համարել։ Այդպիսի դեպքերում, դաշտը, որը համակարգն է ճառագայթում, կարելի է գտնելայդ մակերեսին E ⃗ կամ H ⃗ վեկտորների արժեքով։ Օրինակ, տարրական ճառագայթիչները ուսումնասիրելիս դրանց ճառագայթած դաշտը կարելի է հաշվարկել դրանցով հոսող հոսանքներով և վիբրատորների մակերեսին E_τ և H_τ տանգենցիալ բաղադրիչների արժեքներով։ Տրված E ⃗ և >H ⃗ արժեքներով S մակերեսում դաշտի որոշման խնդիրը կարելի է փոխարինել այդ մակերեսին հայտնի կեպով բաշխված էլեկտրական և մագնիսական հոսանքների և լիցքերի միջոցով տրված դաշտի խնդրով։ Այդ մեթոդը կոչվում է համաժեքության սկզբունք, իսկ հոսանքներն ու լիցքեը էլեկտրամագնիսական դաշտի աղբյուրներ։
 
Համժեքության սկզբունքը կապված է Հյուգենսի սկզբունքի հետ, որի համաձայն որևէ առաջնային աղբյուրի ստեղծած ալիքի երկրորդային աղբյուր
 
Ալիքային ճակատ հասկացությունը առհասարակ նշանակում է մակերես, ուր տվյալ պահին տեղի են ունենում տատանումները այն միջակայքից, ուր ալիքը դեռ չի հասցրել տարածվել։ Մանոխրոմատիկ էլեկտրամագնիսական ալիքների դեպքում, որոնք անսահման միջավայրում են տարածվում, ալիքային ճակատը իրենից ներկայացնում է հավասար փուլերի ցանկացած մակերես։
 
Ենթադրենք հայտնի է S_ 1 հարթությունը, որի վրա ալիքը բնութագրող ֆունկցիայի փուլը t=t_0 պահին հավասար է ինչ-որ Ψ_0 արժեքին։ Ժամանակի t=t_0+∆t հաջորդ պահին հաթությունը, որը համապատասխանում է Ψ_0 արժեքին արդեն չի համընկնի S_1-ի հետ։ Այդ նոր հարթության որոշման համար։ Հյուգենսի սկզբունքի համաձայն անհրաժեշտ է S_1 մակերեսի ամեն մի կետն ընդունել որպես r_0=V_0∆t մեծության շառավղով գունդ։ Այդ դեպքում, S_2 մակերեսը , որն այդ ձևով կառուցված գնդեի խմբի պարուրիչ է, որը կառուցված է՝ ալիքի տարածման ուղղությունը հաշվի առնելով, կլինի հենց որոնելի մակերեսը, որի վրա t=t_0+∆t ժամանակի պահին փուլը հավասար է Ψ_0-ի։
 
Ճառագայթման ցանկացած կետային աղբյուր գնդաձև ալիքի աղբյու է, ընդ ոում, այդ ճակատի ցանկացած կետ կարող է դիտարկվել որպես գնդաձև ալիքի ինքնուրույն կետային աղբյուր։
Հյուգենսի սկզբունքի մաթեմատիկական ձևակերպումն առաջին անգամ Կիրխհովի կողմից էր կատարվել։
 
Այդպիսի դատողություններ կատարելիս կարելի է տալ հետևյալ եզրակացությունը. Որևի աղբյուի ստեղծած դաշտը հեռվում այդ աղբյուրի մոտակայքում ստեղծած դաշտի ֆունկցիան է։

Էլեկտրամագնիսականություն