Ջորջ Ռեյմոնդ Ռիչարդ Մարտին

Ջորջ Ռեյմոնդ Ռիչարդ Մարտին (, ), ամերիկացի ժամանակակից գրող-ֆանտաստ։ 1970-1980-ականներին ճանաչված է դարձել գիշերային ֆանտաստիկայի ժանրով գրված պատմվածքների և երկերի շնորհիվ։ Ամենաշատ հանրաճանաչությունը նրան բերել է 1996 թվականին լույս տեսած «Սառույցի և կրակի երգ» վեպային շարքը՝ ֆանտազիայի ժանրում։ Այն էկրանավորվել է HBO կինոընկերության կողմից հայտնի «Գահերի խաղ» հեռուստասերիալում։ Այս գրքերի շնորհիվ Մարտինը քննադատների կողմից անվանվեց «ամերիկյան Տոլկին»։ 2011 թվականին Time ամսագիրը Ջորջ Մարտինին ներառեց աշխարհում ամենաազդեցիկ մարդկանցով կազմված իր ցուցակում։

Կենսագրություն 
Ջորջ Մարտինը ծնվել է 1948 թվականի սեպտեմբերի 20-ին Բեյոնում (Նյու Ջերսի նահանգ, ԱՄՆ) Ռեյմոնդ Քոլինզ Մարտինի և Մարգարետ Բրեդի Մարտինի ընտանիքում։ Մարտինը ունի երկու քույր՝ Դարլին Մարտին-Լապինսկին և Ջանեթ Մարտին-Պաթեն։

Տարրական կրթությունը ստացել է Մերի Ջեյն Դոխանյուի դպրոցում, իսկ միջնակարգ կրթությունը՝ Մերիստ-Խայ-Սկուլ դպրոցում՝ Բեյոնում։ Մանուկ հասակում զբաղվում էր ընթերցանությամբ և վաճառում էր սարսափային պատմություններ հարևան երեխաներին։ Ավագ դպրոցում դարձավ կոմիքսների երկրպագու և կալեկցիոներ։

Էվանստոնում (Իլինոյս)՝ հարավարևմտյան համալսարանում, ստացել է բակալավրի (1970) և մագիստրոսի (1971) աստիճան՝ որպես լրագրող։ Այդ ժամանակ գրում և հրապարակում է իր առաջին՝ «Հերոսը» («The Hero») պատմվածքը՝ «Galaxy Science Fiction» ամսագրում։

1972-1974 թվականներին քաղաքացիական ծառայության անցավ AmeriCorps VISTA ծրագրի շրջանակներում Կուկ շրջանի իրավաբանական օգնության ֆոնդի շնորհիվ։ 1973-1976 թվականներին զբաղվել է Մայրացամաքային շախմատային ասոցիացիայի շախմատի տուրնիրների կազմակերպմամբ։ 1976-1978 թվականներին Կլարկ քոլեջում լրագրողության դասեր է տվել՝ Դյուբուկ քաղաքում (Այովա նահանգ)։

Ութսունականներին նա տեղափոխվում է Հոլիվուդ, որտեղ երկար ժամանակ աշխատում է սցենարիստ, խմբագիր և պրոդյուսեր։

Մարտինը երկար ժամանակ կարդում էր ֆանտազիաներ և դրական էր արձագանքում Ջոն Տոլկինի «Օղակների տիրակալին»։ Նրա նախապաշարմունքը քանդվել է երկու գրողների՝ Թեդ Ուիլյամսի և Ջեկ Վենսի գրքերի շնորհիվ։ Դրանից հետո Ջորջը որոշեց նոր ժանրով գրել և հասավ մեծ հաջողությունների։ «Սառույցի և կրակի երգ» շարքը նրան բերեց համաշխարհային հանբավի։

Ապրում է Սանտա Ֆեում (Նյու Մեքսիկո)։

Ընտանիք 
 Հայր - Ռեյմոնդ Քոլինզ Մարտին, ինքնասպան է եղել
 Մայր - Մարգարետ Բրեդի Մարտին
 Քույրեր - Դարլին Մարտին-Լապինսկի և Ջանեթ Մարտին-Պաթե

Մատենագիտություն 
 A Song for Lya, 1976 (պատմվածքների հավաքածու)
 Songs of Stars and Shadows, 1977 (պատմվածքների հավաքածու)
 Dying of the Light / «Մահացող լույս», 1977
 The Way of Cross and Dragon / «Վիշապի և խաչի ճանապարհ», 1979
 Sandkings / «Ավազե թագավորներ», 1981 (պատմվածքների հավաքածու)
 Windhaven / «Քամիների գավան», 1981 (Լիզա Թատլի հետ միասին)
 Fevre Dream / «Ֆեվրի երազանք», 1982
 The Armageddon Rag, 1983
 Songs the Dead Men Sing, 1983 (պատմվածքների հավաքածու)
 Nightflyers / «Գիշերային թռչողներ», 1985 (պատմվածքների հավաքածու)
 Tuf Voyaging / «Տաֆի ճանապարհորդություն», 1986 (պատմվածքների հավաքածու)
 Portraits of His Children, 1987 (պատմվածքների հավաքածու)
 Dead Man’s Hand, 1990 (Ջոն Միլլերի հետ միասին)
 The Pear-Shaped Man, 1991
 The Plaque star / "Ժանտախտային աստղ", 1993 (վեպեր և պատմվածքներ)
 «A Song of Ice and Fire» շարք / «Սառույցի և կրակի երգ».
 «A Game of Thrones» / «Գահերի խաղ (վեպ)», 1996
 «A Clash of Kings» / «Արքաների պատերազմը», 1998
 «A Storm of Swords» / «Թրերի մրրիկ», 2000
 «A Feast for Crows» / «Անգղների խրախճանք», 2005
 «A Dance with Dragons» / «Պար վիշապների հետ», 2011
 «The Winds of Winter» / «Ձմռան քամիներ», 2017 (աշխատանքը ավարտման վերջին փուլում է)
 «A Dream of Spring» / «Երազանք գարնան մասին», 2020 (դեռ ավարտված չէ)
 «Սառույցի և կրակի երգ» շարքի առանձին թողարկված գրքեր.
 Պատմվածք «Blood of the Dragon» / «Վիշապի արյուն» [«Գահերի խաղ» վեպի ֆրագմենտ], 1996
 Պատմվածք «Path of the Dragon» / «Վիշապի ճանապարհ» [«Թրերի մրրիկ» վեպի ֆրագմենտ], 2000
 Պատմվածք «The Arms of the Kraken» / «Կրակենի զենք» [«Անգղների խրախճանք» վեպի ֆրագմենտ], 2003
 Վեպի գլուխ «The Captain of Guards» / «Գվարդիայի կապիտան» [«Անգղների խրախճանք» վեպի ֆրագմենտ], 2005
 Վեպի գլուխ «Daenerys» / «Դեյեներիս» [«Անգղների խրախճանք» վեպի ֆրագմենտ], 2005
 Վեպի մաս «Reek» / «Սկունքս» [«Պար վիշապներ հետ» վեպի ֆրագմենտ], 2008
 Հատված «Theon» / «Տեոն» [«Ձմռան քամիներ» վեպի ֆրագմենտ], 2011
 Հատված «Arianne» / «Արիաննա» [«Ձմռան քամիներ» վեպի ֆրագմենտ], 2013
 «Սառույցի և կրակի երգ» շարքի պրիկվել.
 «Tales of Dunk and Egg» շարք / «Պատմվածքներ Դունկի և Էքի մասին»։
 Պատմվածք «The Hedge Knight» / «Սահմանագծի ասպետ», Legends հավաքածու / «Լեգենդներ», 1998
 Պատմվածք «The Sworn Sword» / «Երդվյալ ասպետ», Legends 2 հավաքածու / «Լեգենդներ 2», 2003
 Պատմվածք «The Mystery Knight» / «Գաղտնի ասպետ», «Մարտիկներ» հավաքածու, 2010
 Quartet, 2001 (պատմվածքների հավաքածու)
 «GRRM: A RRetrospective»  / «Մոխրից աշտարակ» և «Ապակե ծաղիկ», 2003
 «Dreamsongs» / «Մոխրից աշտարակ» և «Ապակե ծաղիկ», 2006

Խմբագիր 
 New Voices
 New Voices 1: The Campbell Award Nominees, 1977 (aka New Voices in Science Fiction);
 New Voices 2: The Campbell Award Nominees, 1979;
 New Voices 3: The Campbell Award Nominees, 1980;
 New Voices 4: The John W. Campbell Award Nominees, 1981;
 New Voices 5 (aka John W. Campbell Awards Volume 5), 1984;
 New Voices 6 (aka John W. Campbell Awards Volume 6), 1987
 The Science Fiction Weight-Loss Book, 1983 (co-edited w/Isaac Asimov & Martin Harry Greenberg);
 Night Visions
 Night Visions 1: The Hellbound Heart, 1987 (редактор, автор) ;
 Night Visions 3, 1986 (редактор);
 Night Visions 5, 1987 (aka The Skin Trade) (автор)
 Wild Cards
 Wild Cards 1: Wild Cards, 1987;
 Wild Cards 2: Aces High, 1987;
 Wild Cards 3: Jokers Wild, 1987;
 Wild Cards 4: Aces Abroad, 1988;
 Wild Cards 5: Down and Dirty, 1988;
 Wild Cards 6: Ace in the Hole, 1990;
 Wild Cards 7: Dead Man’s Hand, 1990 (совместно с Джоном Дж. Миллером);
 Wild Cards 8: One-Eyed Jacks, 1991;
 Wild Cards 9: Jokertown Shuffle, 1991;
 Wild Cards 10: Double Solitaire, 1992;
 Wild Cards 11: Dealer’s Choice, 1992;
 Wild Cards 12: Turn of the Cards, 1993;
 Wild Cards Mosaic: New Cycle
 Card Sharks (Wild Cards 13), 1993 (Wild Cards New Cycle 1);
 Marked Cards (Wild Cards 14), 1994 (Wild Cards New Cycle 2);
 Black Trumps (Wild Cards 15), 1995 (Wild Cards New Cycle 3);
 Wild Cards 16: Deuces Down, 2002;
 Wild Cards 17: Death Draws Five, 2006 (совместно с Джоном Дж. Миллером);
 Wild Cards: The Next Generation
 Insight Straight (Wild Cards 18), 2008;
 Busted Flush (Wild Cards 19), 2008;
 Suicide Kings (Wild Cards 20), 2009;
 Fort Freak (Wild Cards 21), 2011
 Lowball (Wild Cards 22), 2014

Телепостановки (նկարահանված) 
 «Աղջամղջի տիրույթ» (Twilight Zone)-ի դրվագներ
 «Քամելոտի վերջին պաշտպանը» («The Last Defender of Camelot»), 1986 (Ժոջեր Ժելյազնի պատմվածքով)
 «Անցյալի և ապագայի թագավոր» («The Once and Future King»), 1986 (Բրայս Մարիտանոյի պատմվածքով)
 «Կորածներն ու գտնվածները» («Lost and Found»), 1986 (Ֆիլիս Էյզենշտեյնի պատմվածքով)
 «Կալիբանի խաղալիքները» («The Toys of Caliban»), 1986 (Թերի Մացի պատմվածքով)
 «Ճանապարհ, որով ոչ մեկ չի ճանապարհորդում» («The Road Less Travelled»), 1986 (բնօրինակ սցենար)
 «Գեղեցկուհու և հրեշի» դրվագներ (Beauty and the Beast)
 «Terrible Savior» (1987)
 «Masques» (1987)
 «Shades of Grey» (1988) with David Peckinpah.
 «Promises of Someday» (1988)
 «Ozymandias» (1988)
 «Dead of Winter» (1988)
 «Brothers» (1989)
 «When the Blue Bird Sings» (1989) with Robert John Guttke
 «A Kingdom by the Sea» (1989)
 «Ceremony of Innocence» (1989)
 «Snow» (1989)
 «Beggar’s Comet» (1990)
 «Invictus» (1990)
 Պիլոտային թողարկվածներ
 «Պորտալներ» («Doorways»)

Телепостановки (Չնկարահանված) 
 «Xmas» — բնօրինակ հեռուստասպեկտակլ, Մաքա Հեդրում, 1987։ Պատրաստվել էր նկարահանմանը, երբ սերիալը մերժված էր
 «Black Cluster» — American Broadcasting Company հեռուստասերիալի պիլոտային թողարկումը, Columbia Pictures, 1990: Չի կայացել
 «The Survivors» — CBS-ի համար երկժամյա պիլոտային թողարկում, Trilogy Entertainment, 1992: Չի նկարահանվել
 «Deep in the Heart» — «Doorways»-ի համար պահեստային սցենար, 1992
 «Starport» — Fox-ի համար երկժամյա պիլոտ, Columbia Pictures Television, 1994: Չի նկարահանվել

Սցենարներ (Չնկարահանված) 
 Fadeout — լիամետրաժ սցենար, Wildstreet Pictures, 1990.
 Wild Cards — լիամետրաժ սցենար՝ գրված Մելինդա Սնոդգրասի հետ միասին, հիմնված է «Վայրի խաղաքարտեր» պատմվածքի վրա, Hollywood Pictures/ Disney Studio, 1993—1995.
 A Princess of Mars — լիամետրաժ սցենար՝ գրված Մելինդա Սնոդգրասի հետ միասին, հիմնված է Թդգար Ռայսի պատմվածքի վրա, Hollywood Pictures/ Disney Studio, 1993-94.

Պատմվածքներ, որ ադապտացվել են ֆիլմերի և հեռուստատեսության համար 
 «Հիշելով երաժշտություններ» () — դրվագ «The Hitchhiker»-ից, Home Box Office, նոյեմբեր 1984
 «Գիշերային թռիչք» — նկարչական ֆիլմ, Vista Films 1987, Ռոբերտ Յաֆեի սցենարով, ռեժիսոր՝ Ռոբերտ Կոլեքտոր

Մրցանակներ և պարգևներ 
 1975, «Հյուգո» — վեպ (Novella) — «Լյայի մասին երգ» («A Song for Lya»), 1974
 1976, «Լոկուս» — վեպ— «Փոթորիկ քամիների գավանում» («The Storms of Windhaven»), 1975
 1977, «Լոկուս» — հեղինակային հավաքածու (Author collection) — «Լյայի մասին երգ» («A Song for Lya and Other Stories»), 1976
 1979, «Նեբյուլա» — կարճ պատմվածք (Novellette) — «Ավազե թագավորներ» («Sandkings»), 1979
 1980, «Հյուգո» — կարճ պատմվածք — «Ավազե թագավորներ»
 1980, «Հյուգո» — պատմվածք (Short Story) — «Վիշապի և խաչի ճանապարհ» («The Way of Cross & Dragon»), 1979
 1980, «Լոկուս» — կարճ պատմվածք — «Ավազե թագավորներ»
 1980, «Լոկուս» — պատմվածք — «Վիշապի և խաչի ճանապարհ»
 1981, «Լոկուս» — վեպ — «Գիշերային թռչողները» («Nightflyers»), 1980
 1982, Daikon («Հյուգո»-ի ճապոնական տեսակ) — Լավագույն թարգմանված վեպ— «Գիշերային թռչողները»
 1982, «Լոկուս» — կարճ պատմվածք — «Պահապանները» («Guardians»), 1981
 1982, «Լոկուս» — հեղինակային հավաքածու — «Ավազե թագավորներ»
 1984, «Բարլոգ» — վեպ — «Արմագեդոնի աղմուկ» («The Armageddon Rag»), 1982
 1984, Gigamesh (Իսպանիա) — Լավագույն վեպ — «Ֆեվրի երազանքը» («Fevre Dream»), 1982
 1984, «Լոկուս» — կարճ պատմվածք — «Կապիկներով բուժում» («The Monkey Treatment»), 1983
 1985, «Նեբյուլա» — կարճ պատմվածք — «Նրա երեխաների դիմանկարները» («Portraits of His Children»), 1985
 1987, Gigamesh (Իսպանիա) — հավաքածու — «Երգեր, որ երգում են մահացածները» («Songs the Dead Men Sing»)
 1987, «Daedelus» — «Վայրի խաղաքարտեր» («Wild Cards») (որպես խմբագիր)
 1987, Բրեմ Ստոկերի մրցանակ — կարճ պատմվածք (Long Fiction Novella/Novelette) — «Տանձի ձևով մարդը» («The Pear-Shaped Man»), 1987
 1989, «Համաշխարհային ֆենտեզի մրցանակ» — վեպ — «Վեց արծաթե փամփուշտներ» («The Skin Trade»), 1988
 1989, Gigamesh (Իսպանիա) — Best Novel — «Տաֆի ճանապարհորդությունը» («Tuf Voyaging»), 1986
 1997, «Հյուգո» — պատմվածք — «Վիշապի արյուն» («Blood of the Dragon»), 1996
 1997, «Լոկուս» — ֆենտեզի վեպ (Fantasy Novel) — «Գահերի խաղ» («A Game of Thrones»), 1996
 1999, «Լոկուս» — ֆենտեզի վեպ — «Արքաների պատերազմը» («A Clash of Kings»), 1998
 2001, «Լոկուս» — ֆենտեզի վեպ — «Թրերի մրրիկ» («A Storm of Swords»), 2000

Ծանոթագրություններ 

Ամերիկացի գրողներ
Ամերիկացի ֆանտաստ գրողներ
Ամերիկացի սարսափ ժանրի գրողներ
Սառույցի և կրակի երգը
20-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ
Ամերիկացի հեռուստապրոդյուսերներ
Ամերիկացի սցենարիստներ
Ամերիկացի խմբագիրներ
Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
ԱՄՆ-ի դեմոկրատական կուսակցության անդամներ
21-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ
Ամերիկացիներ իռլանդական ծագմամբ
Ամերիկացի տղամարդ վիպասաններ
20-րդ դարի ամերիկացի պատմվածքագիրներ