Կարլիս Սկալբե

Կարլիս Սկալբե (, 7 նոյեմբերի, 1879, Վեցպիեբալգա, Վենդենի կոմսություն, Լիֆլյանդիա, Ռուսական կայսրություն – 14 ապրիլի, 1945, Ստոկհոլմ, Շվեդիա), լատվիացի գրող և հասարակական գործիչ։

Կենսագրություն 
Կարլիս Սկալբեն ծնվել է 1879 թվականի նոյեմբերի 7-ին Լիֆլյանդիայի նահանգի Վենդենի կոմսության Վեցպիեբալգա գյուղում, գյուղական դարբնի ընտանիքում։

Ավարտել է Վեցպիեբալգայի եկեղեցական-թեմական դպրոցը (1893)։ Հանձնել է քննություն (1901) և որպես ուսուցիչ աշխատել Էրգլիի դպրոցում (1901-1904)։ Ռուսաստանում տեղի ունեցած հեղափոխության ժամանակ՝ 1905 թվականին, խմբագրել է ընդդիմադիր «Kāvi» ամսագիրը։ Հետագայում ստիպված է եղել հեռանալ երկրից, ապրել է Ֆինլանդիայում և Նորվեգիայում (1906-1909)։ Ձերբակալվել է և 1911-1913 թվականներին եղել ազատազրկության մեջ։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին մի շարք լրագրերում եղել է թղթակից անդամ։ 1918 թվականին եղել է Ազգային ժամանակավոր խորհրդի անդամ (ավելի ուշ՝ Լատվիայի ժողովրդական խորհուրդ), Լատվիայի օրենսդիր ժողովի պատգամավոր (1920-1922), Լատվիայի Սեյմի պատգամավոր (1922-1925, 1931-1934)։

Կարլիս Սկալբեն եղել է «Jaunākās Ziņas» թերթի գրական բաժնի վարիչ (1920-1940), «Piesaule» (1928-1935) և «Latvju Mēnešraksts» (1942-1944) ամսագրերի խմբագիր, Լատվիայի լրագրողների ու գրողների միության նախագահ (1929-1931)։ 1944 թվականին տեղափոխվել է Շվեդիա։

Կարլիս Սկալբեն ամուսնացած է եղել թարգմանչուհի Լիզետա Սկալբեի հետ։ Մահացել է 1945 թվականի ապրիլի 14-ին Ստոկհոլմում։ 1992 թվականին Կարլիս Սկալբեի աճյունը վերահուղարկավորվել է հայրենիքում։ 1984 թվականին բացվել է Կարլիս Սկալբեի տուն-թանգարանը։

Պարգևներ 
 Երեք աստղի III աստիճանի շքանշան
 Լիտվայի մեծ իշխան Գյադիմինասի շքանշան

Ստեղծագործություններ

Քնարերգություն 
 Pie jūras (1898)
 Cietumnieka sapņi (1902)
 Kad ābeles zied (1904)
 Zemes dūmos (1906)
 Veļu laikā (1907)
 Emigranta dziesmas (1909)
 Sirds un saule (1911)
 Sapņi un teikas (1912)
 Daugavas viļņi (1918)
 Pēclaikā (1923)
 Vakara ugunis (1927)
 Zāles dvaša (1931)
 Klusuma meldijas (1941)

Հեքիաթներ 
 Kā es braucu Ziemeļmeitas lūkoties (1904, թարգմանվել է հայերեն՝ «Ինչպես գնացի Հյուսիսի Աղջկա մոտ»)
 Ezerieša meita (1907)
 Pazemīgās dvēseles (1911)
 Ziemas pasakas (1913)
 Pasaka par vecāko dēlu un citas pasakas (1924)
 Muļķa laime (1932)
 Garā pupa (1937)
 Pasaka par zelta ābeli
 Kaķīša dzirnavas
 Pelnrušķīte
 Klusais burvis
 Pasaka par vērdiņu

Հրապարակախոսություն 
 Mazās piezīmes (1920)

Ժողովածուներ 
 Raksti, 1-2. R.։ D.Zeltiņš (1906-1910)
 Kopoti raksti, 1-5. R. (1922-1923)
 Kopoti raksti, 1-10. R. (1938-1939)
 Raksti, 1-6. Stokholma (1952-1955)
 Pasakas. R.։ LVI (1957)
 Dzeja. R.։ LVI (1957)
 Saules vārdi (dzejas izlase). R.։ Liesma (1969)
 Pasakas. R.։ Liesma (1979)
 Dzīvības siltums (stāsti un tēlojumi). R.։ Liesma (1980)
 Pasakas (izlase). R.։ Atēna (1998)
 Pasakas (izlase). R.։ Zvaigzne ABC (1998)
 Mūža raksti, 1-12. R.։ Elpa (2001)

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Ē.Zimule «Literatūras rokasgrāmata skolēniem», R։ Zvaigzne ABC, 1995, 
 D.Lūse, Z.Lasenberga, L.Vēze «Latviešu literatūras konspekti», R։ Zvaigzne ABC, 1998.

Արտաքին հղումներ 
 Կարլիս Սկալբեի կենսագրությունը  

Լատիշ գրողներ
Լատիշ հասարակական գործիչներ
Ստոկհոլմ քաղաքում մահացածներ