Սիմոն Ջանաշիա

Սիմոն Նիկոլայի Ջանաշիա (,  (26) հուլիսի, 1900, գյուղ Մաքվանեթի, Օզուրգեթի գավառ, Քութայիսի նահանգ, Ռուսական կայսրություն (ներկայում՝ Օզուրգեթի շրջան, Վրաստան) - 15 նոյեմբերի, 1947, Թբիլիսի, Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), վրացի պատմաբան և բարերար, Վրացական ԽՍՀ Գիտությունների ակադեմիայի հիմնադիրներից մեկն ու նույն ակադեմիայի ակադեմիկոս, պատմական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր։

Կենսագրություն 
Սիմոն Ջանաշիան ծնվել է 1900 թվականի հուլիսի 13-ին (26-ին) (այլ տվյալներով՝ նոյեմբերի 5-ին (18)) Մաքվանեթի գյուղում։ Նրա հայրը վրացի ճանաչված մանկավարժ, ազգագրագետ ու հասարակական բարերար Նիկոլոզ Ջանաշիան (1872-1918) է։

1922 թվականին ավարտել է Թբիլիսիի պետական համալսարանը։ 1924-1947 թվականներին նա նույն համալսարանում աշխատել է որպես դասախոս (1924-1930), պրոֆեսորի օգնական (1930-1935) և պրոֆեսոր (1935-1947)։ 1936 թվականին դարձել է ԽՍՀՄ Գիտությունների ակադեմիայի Վրաստանի մասնճյուղի Լեզվի, պատմության ու նյութական մշակույթի ինստիտուտի տնօրեն։

1941 թվականին եղել է Վրաստանի Գիտությունների ակադեմիայի հիմնադիրներից մեկը։ 1941-1947 թվականներին աշխատել է որպես Ակադեմիայի փոխնախագահ։ 1943 թվականին ընտրվել է ԽՍՀՄ Գիտությունների ակադեմիայի ակադեմիկոս։

1940-ական թվականներին Սիմոն Ջանաշիան եղել է Մցխեթում ու Արմազիում (Արևելյան Վրաստան) իրականացվող հնագիտական պեղումների կազմակերպիչներից մեկը։

1942 թվականին արժանացել է Ստալինյան առաջին աստիճանի մրցանակի (1942), իսկ 1947 թվականին «Վրաստանի պատմությունը հնագույն ժամանակներից մինչև XIX դարի սկիզբը» (Ն. Բերձենիշվիլիի ու Ի. Ջավախիշվիլիի հետ համատեղ) աշխատության համար ստացել է Ստալինյան երկրորդ աստիճանի մրցանակ։ Պարգևատրվել է Լենինի երկու շքանշանով և Աշխատանքային Կարմիր դրոշի շքանշանով։

Սիմոն Ջանաշիան մահացել է 1947 թվականին Թբիլիսիում։ Թաղված է Մթածմինդա պանթեոնում։

Դեռևս խորհրդային տարիներից Սիմոն Ջանաշիայի անունն է կրում Վրաստանի պետական թանգարանը։

Գործունեություն 
Սիմոն Ջանաշիայի գիտական ուսումնասիրությունները վերաբերում են հետևյալ ոլորտներին՝
 վրացիների ու իբերակովկասյան այլ ժողովուրդների էթնոգենեզ,
 ավատատիրությունը Վրաստանում ու Կովկասում,
 Հին Վրաստանի պատմություն,
 հին Վրաստանի հնագիտություն,
 Իբերիայի և Կոլխիդայի թագավորությունների պատմություն,
 քրիստոնեության պատմությունը Վրաստանում,
 Վրաստանի ու Կովկասի պատմության աղբյուրներ,
 վրացերեն, սվաներեն, աբխազերեն, ադիգեերեն և այլ լեզուներ։

Սիմոն Ջանաշիան ավելի քան հարյուր գիտահետազոտական աշխատությունների հեղինակ է (որոնց թվին են պատկանում տասը մենագրություններ)։ 1949-1968 թվականներին Թբիլիսիում հրատարակվել է նրա աշխատությունների ժողովածուն։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 «Սիմոն Ջանաշիա», Թբիլիսի, 1948 (վրացերեն)։
 Շոթա Մեսխիա «Վրաստանի պատմության ակնառու ուսումնասիրողը», Թբիլիսի, 1960 (վրացերեն)։
 Սիմոն Ջանաշիա (1900-1947)։ Կենսամատենագրություն, Թբիլիսի, 1976 (վրացերեն, ռուսերեն և անգլերեն)։

Վրացի պատմաբաններ
Թբիլիսի քաղաքում մահացածներ
Պատմական գիտությունների դոկտորներ
Ստալինյան մրցանակի դափնեկիրներ
Լենինի շքանշանի ասպետներ
Մթածմինդա պանթեոնում թաղվածներ
Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Թբիլիսիի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Վրաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի ակադեմիկոսներ
ԽՍՀՄ ԳԱ իսկական անդամներ
20-րդ դարի պատմաբաններ
Խորհրդային պատմաբաններ