Հարություն Փանոսյան

Հարություն Կարապետի Փանոսյան (), հայ խորհրդային մանրէաբան, խորհրդահայ մանրէաբանության հիմնադիրներից։ ՀԽՍՀ ԳԱ թղթակից անդամ (1956), ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1966)։

ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ Գերասիմ Փանոսյանի հայրը։

Կենսագրություն 
1928 թվականին ավարտել է Երևանի համալսարանի գյուղատնտեսական ֆակուլտետը, աշխատել տեղում։ 1947–1971 թվականներին եղել է Հայկական գյուղատնտեսական ինստիտուտի բույսերի ֆիզիոլոգիայի և մանրէաբանության ամբիոնի վարիչ։ Միաժամանակ 1939 թվականին ԽՍՀՄ ԳԱ հայկական մասնաճյուղի կենսաբանության ինստիտուտում ստեղծել է մանրէաբանական խումբ (1942 թվականից՝ սեկտոր), որը 1961 թվականից վերածվել է ՀԽՍՀ ԳԱ մանրէաբանության ինստիտուտի, և մինչև 1963 թվականը եղել է վերոնշյալ կառույցի տնօրենը։

Գիտական աշխատանքները հիմնականում վերաբերում են պալարաբակտերիաների ազդեցությանը ընդավորների բերքատվության վրա, ազոտաբակտերի տարածմանը և ազոտի ասիմիլացման ընդունակությանը, աղուտների կենսաբանությանը և այլն։ Առաջինն է նկարագրել ծծումբ և հրաքար օքսիդացնող որոշ բակտերիաներ, փշատենու պալարաբակտերիաները, հայտնաբերել է ծիրանենու վնասատու մանրէներից մեկը։ Ուսումնասիրել է ազոտաբակտերի և այլ խմբերի միկրոօրգանիզմների, բույսերի և հողային մանրէների փոխհարաբերությունները, հայտնաբերել ազոտաբակտերիա ակիվացնողները և մշակել դրանց կիրառման պայմանները։ Փանոսյանի ղեկավարությամբ ուսումնասիրվել են Սևանա լճի և ջրից ազատված տարածությունների ֆոսֆորաբակտերիաները։

Երկեր 
 Գյուղատնտեսական միկրոբիոլոգիա, Երևան, 1962։
 Մթնոլորտային ազոտի կենսաբանական ֆիքսացիան Հայկական ԽՍՌ հողերում, Երևան, 1975։

Պարգևներ 
Պարգևատրվել է Լենինի, Աշխատանքային կարմիր դրոշի 2, «Պատվո նշան» շքանշաններով։

Հայ մանրէաբաններ
ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչներ
ԵՊՀ շրջանավարտներ
ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամներ