Կառլո Սկարպա

Կառլո Սկարպա (, ), իտալացի ճարտարապետ, ում գործունեության վրա մեծ ազդեցություն է ունեցել վենետիկյան մշակույթի պատմությունն ու Ճապոնիան։ Պատմության, ռեգիոնալիզմի, գյուտարարության, արտիստական տեխնիկայի հանդեպ հետաքրքրություններն արտահայտել է ապակու և կահույքի դիզայնի մեջ։

Կենսագրություն 
Սկարպան ծնվել է Վենետիկում։ Վաղ մանկությունն անցել է Վիչենցայում, որտեղ ընտանիքը տեղափոխվել էր, երբ նա երկու տարեկան էր։ Տասներեք տարեկանում, կորցնելով մորը, հոր և եղբոր հետ տեղափոխվել է Վենետիկ։ Սովորել է տեղի գեղարվեստի դպրոցում, որտեղ կենտրոնացել է ճարտարապետական ուսումնասիրությունների վրա, աշակերտել է ճարտարապետ Ֆրանչեսկո Ռինալդոյին և ամուսնացել  նրա զարմուհու՝ Նինի Լացցարիի հետ (Օնորինա Լացցարի)։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո Սկարպան չի հանձնում Իտալական կառավարության կողմից սահմանված pro forma մասնագիտական քննությունները։ Դատարանի առջև է կանգնել առանց լիցենզիայի ճարտարապետական պրակտիկայի համար, սակայն արդարացվել է։ Սկարպայի հաճախորդները, համախոհները նրան անվանել են «պրոֆեսոր», և ոչ՝ «ճարտարապետ»։

Որպես դիզայներ առաջին պատվերն ստացել է դեռևս գեղարվեստի դպրոցում սովորելու տարիներին՝ համագործակցելով Վենետիկի ապակյա արտադրանքների գործարանի հետ։ 1926 թվականին ավարտելով ակադեմիան՝ դասավանդել է Վենետիկի  ճարտարապետության (Istituto universitario di architettura di Venezia)  համալսարանում։ Կահույքի առաջին գործերը արել է 1920-ական թվականներին, եղել է ինտելեկտուալ շրջանակներում, որտեղ հանդիպել է Ջուզեպպե Ունգարետտիին, Կառլո Կարային, Ֆելիչե Կազորտիին։ 1933-1947 թվականներին աշխատել է Վենետիկի ապակյա արտադրանքների գործարանում։ 1932 թվականին Վենետիկի Բիենալեի ժամանակ կազմակերպվել է նրա առաջին ցուցահանդեսը, որին մեկ տարի անց հաջորդել է Միլանի տրինալեն։

Թեև Սկարպայի կառուցած աշխատանքների մեծ մասը գտնվում է Վենետոյում, նա կատարել է նաև լանդշաֆտների, այգիների, շենքերի, նախագծեր Իտալիայի, Կանադայի, ԱՄՆ-ի, Սաուդյան Արաբիայի,  Ֆրանսիայի և Շվեյցարիայի շրջանների համար։ Նրա անունն ունի 11 տառերը, որոնք նա բազմիցս օգտագործել է իր ճարտարապետության մեջ։

Սկարպայի վերջին նախագծերից մեկը մնացել է անավարտ նրա մահվան պատճառով։ 2006 թվականի հոկտեմբերին նրա որդին Տոբիան փոփոխություններ է կատարել Մոնսելիչեի Villa Palazzetto կառույցում, որը Սկարպայի առավել հավակնոտ լանդշաֆտային, պարտեզային նախագծերից էր։

1978 թվականին Ճապոնիայի Սենդայ քաղաքում մահացել է դժբախտ պատահարի արդյունքում։ Թաղված է Վենետոյի Բրիոն գերեզմանատանը։

Հայտնի աշխատանքներ 
Վենետիկի Ակադեմիայի պատկերասրահ, Վենետիկ, Իտալիա
 Padiglione del libro d'arte, Giardini di Castello, Վենետիկի Բիենալե, 1950-1952
 Palazzo Abatellis: La Galleria Di Sicilia,Պալերմո, 1953-1954
Palazzo Ca'Foscari, Վենետիկ, Իտալիա, 1935 – 1956
 Venezuelan Pavilion (1954–1956), Բիենալե, Վենետիկ, Իտալիա
 Veritti տուն, Ուդինե, Իտալիա 1955 - 1961
 Museo Canova di Possagno, Իտալիա, 1955 - 1957
Կաստելվեկկոյի թանգարան, Վերոնա, Իտալիա, 1956 – 1964
 Negozio Olivetti, piazza S. Marco, Վենետիկ, Իտալիա, 1957 – 1958
Քվերինի Ստամպալիայի հիմնադրամ, Վենետիկ 1961–1963
Բրիոն գերեզմանատուն, San Vito d'Altivole, Իտալիա, 1969 – 1978
Banca Popolare di Verona, Իտալիա, 1973 - 1978

Մատենագրություն 
 Francesco Dal Co; Giuseppe Mazzariol (1984). Carlo Scarpa : Opera Completa. Milan: Electa.
 Francesco Dal Co; Giuseppe Mazzariol (1985). Carlo Scarpa : The Complete Works. Milan: Electa; New York: Rizzoli. 
 Maria Antonietta Crippa, edited by Marina Loffi Randolin.(1986). Carlo Scarpa : Theory, Design, Projects. Cambridge, Mass : MIT Press
 Nicholas Olsberg, et al. (1999). Carlo Scarpa Architect: Intervening With History. Montréal, Quebec : Canadian Center for Architecture; New York : The Monacelli Press
 Sergio Los (1967). Carlo Scarpa : architetto poeta. London: RIBA.
 Sergio Los (1995). Carlo Scarpa, guida all’architettura.Venice: Arsenale. 
 Sergio Los (2009). SCARPA. Taschen, Koln.
 Franca Semi (2010). A Lezione Con Carlo Scarpa. Venice : Cicero
 Carla Sonego (1995). Carlo Scarpa. Gli anni della formazione. Venice: IUAV, (unpublished thesis, Professor Marco De Michelis, Supervisor).

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Կառլո Սկարպայի թվային արխիվ

Իտալացի ճարտարապետներ