Եմիմա Ավիդար-Չերնովիչ

Եմիմա Ավիդար-Չերնովիչ (, հոկտեմբեր, 1909, Վիլնո, Լիտվա - 20 մարտի, 1998, Երուսաղեմ), իսրայելցի գրող, ում ստեղծագործությունները դարձել են եբրայերեն ժամանակակից մանկական գրականության դասական նմուշներ։

Կենսագրություն
Եմիմա Ավիդար-Չերնովիչը ծնվել է 1909 թվականի հոկտեմբերին Վիլնոյում (ներկայում՝ Վիլնյուս)։ 1921 թվականին, երբ նա 12 տարեկան էր, տեղափոխվել է Պաղեստին։

1925 թվականին Եմիմա Ավիդար-Չերնովիչն իր ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Թել Ավիվ։ Այնտեղ նա սովորել է Հերցլիի գիմնազիայում, որն ավարտել է 1928 թվականին։ Նույն թվականին նրա մայրը մահացել է. երկար ժամանակ նա տառապել է թոքերի հիվանդությունից։ Դրանից մեկ կամ մեկուկես տարի անց մալարիայից մահացել է Եմիմա Ավիդար-Չերնովիչի հայրը։

Դպրոցն ավարտելուց հետո Եմիմա Ավիդար-Չերնովիչը հրատարակել է Ցից անունով մանկական բրոշյուրներ, մասնակցել է Ցվի Ֆրիդլանդի (1898-1967) ղեկավարությամբ գործող մանկական թատերական ստուդիայի աշխատանքներին, գրել է պիեսներ այդ ստուդիայի համար։ 1931 թվականից մինչև 1932 թվականը նա սովորել է Բեռլինի և Վիեննայի համալսարաններում՝ կրթությունն ավարտելով Բեռլինում։ Վիեննայում նա ծանոթացել է Յոսեֆ Ռոխելի հետ (1906-1995), ով այդտեղ բուժվում էր զորավարժությունների ժամանակ նռնակի պայթյունի հետևանքով աջ ձեռքից զրկվելուց հետո։ 1932 թվականին նրանք ամուսնացել են և Պաղեստին վերադառնալուց հետո բնակվել Թել Ավիվում։

Պաղեստինում Եմիմա Ավիդար-Չերնովիչն աշխատել է որպես ուսուցիչ ու դպրոցի տնօրեն, մանկական ռադիոյի եթերում հաղորդումներ է վարել լրագրող Կոլ Յերուշալաիմի հետ, նախդպրոցական ուսումնական հաստատություններում աշխատել է որպես դաստիարակ, աշխատել է Dvar HaPo’elet ամսագրի խմբագրությունում։ 1953 թվականից Եմիմա Ավիդար-Չերնովիչն ապրել է Երուսաղեմում, որտեղ էլ մահացել է 1998 թվականի մարտի 20-ին։

Ստեղծագործություն

Եմիմա Ավիդար-Չերնովիչն սկսել է ստեղծագործել դեռ վաղ տարիքում։ Նրա մահից հետո իր հարազատները գտել են եբրայերենով գրված վեց օրագրեր, որ գրվել են 1919 թվականին, երբ նա եղել է տասը տարեկան։ Այդ օրագրերում հանդիպում են առակների ու այլ գրական երկերի ստեղծման փորձեր։ Երբ Եմիմա Ավիդար-Չերնովիչը եղել է տասնչորս տարեկան, Իդեն մանկական թերթում տպագրվել է նրա «Ձիթենյաց լեռա վրա» պատմվածքը։

Մանկապարտեզում որպես դաստիարակ աշխատելու ընթացքում Եմիմա Ավիդար-Չերնովիչը գրել է իր առաջին մանկական պատմվածքները («Պատմություններ Ռամայի համար», «Անհնազանդ Մուկին», «Կուշին ու Նուշին»)։ Նրա մանկական գրքերը գրված են հիմնականում Sippurei havurah ժանրով և հիմնված են երեխաների առօրյա կյանքի դիտարկումների վրա։ Եմիմա Ավիդար-Չերնովիչը նաև գրական ստեղծագործություններ է թարգմանել եբրայերեն։

Պարգևներ
Եմիմա Ավիդար-Չերնովիչը արժանացել է Իսրայելի մրցանակի մանկական գրականության բնագավառում (1984) և Յակիր Յերուշալաիմի մրցանակի (Yakir Yerushalaim) (1992):

Հրատարակություններ

Եբրայերեն գրքեր 

 Պատմություններ Ռամայի համար (Sipurim Le-Rama), Stybel, 1936
 Դալիա, Hatkufah, 1940
 Անհնազանդ Մուկին (Muki HaShovav), Massada, 1943
 Գարնանային զարթոնք (Ura Ma`ayan), Yavne, 1943
 Ծիծեռնակն ասաց ինձ (HaSnunit Mesaperet), Massada, 1944
 Ութը մեկին հետապնդելիս (Shmonah BeIkvot Ehad), Twersky, 1945; Keter, 1996
 Նա կտանի նրանց (Hu Yavi Otam), Twersky, 1945
 Մի զույգ կոշիկ (Zug Na`alaim), Twersky, 1945
 Լուսին պաիկը (Saba Yareah), Yavne, 1945
 Մեզնից մեկը (Ehad MiShelanu), Twersky, 1947
 Մանկապարտեզի երգեր (Gan Gani Alef, Three volumes, with Levin Kipnis), Twersky, 1947-1952
 Խաղալիքների այցելություն (Bikur HaTza`atzuim), Massada, 1949
 Երկու ընկեր ճանապարհին (Shnei Re`im Yatzu LaDerech), Twersky, 1950
 Կախարդական շղթա (Sharsheret HaKesamim), Newmann, 1952
 Ոլորապտույտ արահետ (BaShvil HaMitpatel), Twersky, 1955
 Կուշին ու Նուշին (Kushi Ve- Nushi), Massada, 1955
 Գաղտնի շրջան (BeMa`agal HaStarim), Dvir Li- Yladim, 1955
 Տուն (Habaita), Am Oved, 1960
 Պատմություններ Նիվիի համար (Sipurim LeNivi), Massada, 1962
 Տատիկի աղավնին (HaYonah Shel Savta), Massada, 1963
 Դուստրը (HaBat), Massada, 1966
 Նունու, Twersky, 1967
 Աշտարակներ Երուսաղեմում (Migdalim B`Yerushalayim), Massada, 1968
 Ջանասեր աղջիկներ (Yeladot Harutzot), Yizre՝el, 1968
 Օպերացիա 52 (Mivtzah 52), Massada, 1971
 Միխալի (Michali), Massada, 1974
 Իսկապե՞ս (BeEmet?), Sifriat Poalim, 1978
 Fire Chariot (Rechev Esh), Lichtenfeld-Bronfman, 1979
 Տանտանը գալիս է այցելության (Tantan Ba LeHitareah), Massada, 1979
 Մուկին զայրացել է մայրիկի վրա (Muki BeRogez Al Ima), Massada, 1980
 Տատիկի Թեդի րջուկը գնում է հյուսիս (Duby Shel Savta Yotze LaTzafon), Sifriat Poalim, 1982
 Երեք ջանասեր ազջիկներ (Shalosh Yeladot Harutzot), Domino, 1983
 Բարև, տատիկ, ես եմ խոսում (Hallo Savta, Zo Ani Medaberet), Keter, 1984
 Հայրիկի դեսանտավորի կոշիկները (Na`alei HaTzanhanim Shel Aba), Lichtenfeld, 1984
 Մայրիկ, ես ձանձրացա (Ima, Mesha`amem Li!), Keter, 1986
 Տատիկը հագնում է մարզահագուստ (Savta Be Training), Massada, 1988
 Դու չես պահի ինձ տանը (Oti Lo tashiru BaBait), Keter, 1988
 Փոքր երգեր (Shkarim Ktanim), Keter, 1990
 Ո՞վ է առևանգել Բոազին (Mi Hataf Et Boaz?) Keter, 1992
 Պատմություններ Ռոեի համար (Sipurim LeRoee), Keter, 1993
 Եմիմա Ավիդար-Չերնովիչի մեծ գիրքը (HaSefer HaGadol Shel Yemima Avidar-Tchernovitz), Am Oved, 1995
 Տատիկը պատուհանից այն կողմ (Savta Yatza MeHaHalonot), Keter, 1997

Թարգմանություններ 
 Մանկապարտեզի երգեր — անգլերեն՝ Tel Aviv, Twersky, 1957.
 Իսրայելցի սզջկա օրագիրը - Ramat Gan, Massada Press, 1969.
 Տուն - իսպաներեն՝ Buenos Aires, Editorial Israel, 1961.
 Մեզնից մեկը - իսպաներեն՝ Buenos Aires, Editorial Israel, 1953.
 Երկու ընկեր ճանապարհին - ռուսերեն՝ Иерусалим, Алия, 1993.

Ծանոթագրություններ

Գրականություն
 Ofek, Uriel. "Yemima Tchernovitz-Avidar, " Children’s Hebrew Literature 1900—1948 (Hebrew), Vol. 2, 512—519. Tel Aviv: 1988;
 "Yemima Tchernovitz-Avidar, " In The Ofek Lexicon of Children’s Literature (Hebrew), Vol. 1, 294—296. Tel Aviv: 1985;
 Ministry of Education, Israel Prize for 1984, the program of prize recipients (1984); Shavit, Ya’akov, et al. (eds.),
 "Avidar-Tchernovitz, Yemima, " In Personalities in Eretz-Israel, 1799—1948: A Biographical Dictionary (Hebrew), 246—247. Tel Aviv: 1983; * Ofek, Uriel. "Yemima Tchernovitz-Avidar, " In A Young World: Encyclopedia of Children’s Literature (Hebrew), 336—338. Ramat Gan: 1970;
 Ofek, Uriel. From Tarzan to Hasamba: How Children’s Adventure Stories Were Written (Hebrew). Tel Aviv: 1969;
 Ofek, Uriel. Give Them Books: Selected Children’s Literature (Hebrew). Tel Aviv: 1978; Tsur, Jacob. Yesterday’s Dawn (Hebrew). Tel Aviv: 1965.

Արտաքին հղումներ
 YEMIMATCHERNOVITZ-AVIDAR

Հրեա գրողներ
20-րդ դարի կին գրողներ
Կին մանկագիրներ