Կարլ Բյուլեր

Կարլ Լյուդվիգ Բյուլեր (, ), գերմանացի հոգեբան և լեզվաբան, մտածողության և լեզվի հոգեբանության, ընդհանուր լեզբավանության հոգեբանության մասին աշխատությունների հեղինակ։

Ծնվել է Գերմանիայում։ Եղել է Օ.Կյուլպեի աշակերտը։ Մինչև նացիստական ռեժիմի հաստատումը Բյուլլերը աշխատում էր Վյուցբուրգի, Բոննի և Մյունխենի համալսարաններում, իսկ 1922-1938 թթ. Վիենայում։ Ավստրիայի անշլյուսից հետո Բյուլերը աշխատել է Մինենսոտսկի (1940 թվականից) և Լոս-անջելեսի (1945 թվականից) համալսարաններում։ Նրա կինը՝ Շարլոտա Բյուլերը, մանկական հոգեբանության մասնագետ է։

Հոգաբանության մեջ համարվում է վյուցբուրգյան դպրոցի հետևորդը, այսպես կոչված «ամբողջական հոգեբանական վերլուծության»` կապված գեշտալտ հոգեբանության հետ։ Մշակել է լեզվի լեզվի սկզբնական կոնցեպցիան, որը շատ դեպքերում հեռվանում է Ֆերդինանդ դը Սոսյուրի «Լեզու և խոսք» երկճյուղումից։ Բյուլերը նաև առաջարկել է խոսքային գործողության տեսությունը, ներմուծել է կոնոտացիա հասկացությունը, որը համարվում է լեզվի դեյկտիկ  միավորների սկզբնաղբյուրներից մեկը։ Երեխայի հոգեկան զարգացվածության խնդրի մշակման գործում ունի մեծ ներդրում՝ զարգացնելով հոգեբանական զարգացման երեք հիմնական փուլերի («բնազդ», «վարժեցում», «Ինտելեկտ») երկդիմի կոնցեպցիան։

Բյուլլերի աշխատությունները լեզվաբանության վերաբերյալ ազդեցություն են ունեցել Պրահայի դպրոցի ներկայացուցիչների վրա։

Աշխատություններ 
 Handbuch der Psychologie. — Jena, 1922.
 Ausdruckstheorie. — Jena, 1933.
 Sprachtheorie. Die Darstellungsfunktion der Sprache. — Jena, 1934.

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Կարլ Բյուլեր, «Աշխարհի շուրջը» հանրագիտարան (Бюлер, Карл в Энциклопедии «Кругосвет») 
 Կարլ Բյուլեր «Փիլիսոփայության հանրագիտարան» (Бюлер Карл в «Философской энциклопедии») 

Գերմանացի լեզվաբաններ
Գերմանացի հոգեբաններ
Ամերիկացի հոգեբաններ