Բաշկորտոստանի պետական համալսարան

Բաշկորտոստանի պետական համալսարան (), 1909 թվականին հիմնադրված Բաշկորտոստանի մայրաքաղաք Ուֆայում գործող համալսարան։ Համարվում է Ռուսաստանի 10 առաջատար դասական համալսարաններից մեկը։ Բաշկորտոստանի առաջին բարձրագույն ուսումնական հաստատությունն է։ Ռուսաստանի առաջատար համալսարանների վարկանիշով 2013 թվականին զբաղեցրել է 89-90-րդ տեղը։

Պատմություն 
Ուֆայում առաջին մանկավարժական բարձրագույն ուսումնական հաստատություն ստեղծելու հարցը բարձրացվել է 1905 թվականին, երբ Օրենբուրգի ուսումնական շրջանի կենտրոնը, որը սպասարկում էր Օրենբուրգի, Ուֆաի, Պերմի մարզերը և Ուրալի շրջանը, Օրենբուրգից տեղափոխվել էր Ուֆա։

1909 թվականի հուլիսի 2-ին Ռուսաստանի ազգային կրթության նախարար Ա. Ն. Շվարցը թույլատրել է Ուֆայում բացել եռամյա ուսուցիչների համար նախատեսված ինստիտուտ։ Միաժամանակ, կրթության նախարարությունը հանձնարարել է Օրենբուրգի ուսումնական շրջանի հոգաբարձուներին գտնել տնօրենի հարմար թեկնածու։ Ընտրվել է Ուֆայի շրջանի գիմնազիայի ուսուցիչ Ալեքսանդր Նիկոլաևիչ Լիսովսկին։

1909 թվականի հոկտեմբերի 4-ին Տելեգրաֆնոե փողոցի 9 շենքում սկսեց գործել Ուֆայի մանկավարժական ինստիտուտը (այժմ՝ Ուֆա գեղարվեստի ակադեմիայի մասնաշենքերից մեկն է)։

1912 թվականին համալսարանը տվել է իր առաջին շրջանավարտները. 24 մարդ ավարտել է ուսումնառության լիարժեք դասընթացը։ Համաձայն մանկավարժական խորհրդի 1912 հունիսի 4-ի որոշման՝ նրանց շնորհվել է քաղաքի դպրոցների ուսուցիչների որակավորում։ Ինստիտուտը ոսկե մեդալով են ավարտել Միխայիլ Բորտկևիչը և Նիկոլայ Սամարինը, արծաթե մեդալով՝ Իոսիֆ Անտոնյուկը, Նիկիտա Մլադենցևը, Իոսիֆ Պանկովը, Նիկոլայ Պրոսկուրյանկովը և Դմիտրի Տոլմաչովը։

1917 թվականի սեպտեմբերին 2-րդ կուրսի դասընթացները բաժանվել են երկու հոսքերի՝ ֆիզիկա-մաթեմաթիկական և բնական-աշխարհագրական։ Առաջին կուրսի ընդունելությունը կատարվել է յուրաքանչյուր բաժնի համար առանձին՝ գրական-պատմական, ֆիզիկա-մաթեմատիկական և բնական-աշխարհագրական։

1919 թվականին Ուֆայի մանկավարժական ինստիտուտը վերակազմավորվել է Ազգային կրթության ինստիտուտի։ 1923 թվականին ինստիտուտը դարձել է գործնական և սկսել է պատրաստել գյուղատնտեսության գծով մասնագետներ։ 1929 թվականին դրա հիման վրա ստեղծվել է Բաշկորտոստանի Տիմիրյազևի անվան պետական մանկավարժական ինստիտուտը (БГПИ)։ 1930 թվականի ներքին վերակազմակերպման արդյունքում ամբիոնները վերանվանվել են ֆակուլտետներ (Ֆիզիկա-մաթեմատիկան, բնական գիտությունների, աշխարհագրության, պատմության և բանասիրության), որոնցում գործել են 15 բաժիններ։ Նույն տարում բացվել է հեռակա, իսկ հաջորդ տարում՝ երեկոյան դասընթացներ։

ԽՍՀՄ նախարարների խորհրդի 1957 թվականի հուլիսի 20-ի որոշմամբ մանկավարժական ինստիտուտը վերակազմավորվել է Բաշկորտոստանի պետական համալսարանի։ Նոյեմբերի 6-ին տեղի է ունեցել համալսարանի հանդիսավոր բացման արարողությունը։ Համալսարանի ռեկտոր է նշանակվել Շայխուլա Չանբարիսովը։

2014 թվականին «Эксперт РА» գործակալության կողմից համալսարանն ընդգրկվել է ԱՊՀ լավագույն բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների ցանկում և արժանացել է վարկանիշային "E" դասի։

Ինստիտուտներ և ֆակուլտետներ 

Բաշկորտոստանի պետական համալսարանը ունի մի քանի ֆակուլտետներ՝
 Բաշկորտոստանի համապարփակ բիզնես անվտանգության և ապահովության ակադեմիա
 Իրավագիտության ինստիտուտ
 Ֆիզիկայի և տեխնոլոգիայի ինստիտուտ
 Բանասիրության և ժուռնալիստիկայի ֆակուլտետ, կենսաբանության ֆակուլտետFaculty of Bashkir Philology and Journalism, Faculty of Biology,
 Քիմիայի ֆակուլտետ
 Տնտեսագիտության ֆակուլտետ
 Աշխարհագրության ֆակուլտետ
 Պատմության ֆակուլտետ, Քիմիայի և տեխնոլոգիայի ֆակուլտետ, Մաթեմատիկայի և ինֆորմացիոն տեխնոլոգիաների ֆակուլտետ
 Բանասիրական ֆակուլտետ, Փիլիսոփայության և սոցիոլոգիայի ֆակուլտետ
 Հոգեբանության ֆակուլտետ, Ռոմանա-գերմանական բանասիրության ֆակուլտետ, Հասարակագիտական մասնագիտությունների ֆակուլտետ
 Հասարակագիտական մասնագիտությունների ֆակուլտետ
 Բաշկորտոստանի պետական համալսարանի քոլեջ

Ընդհանուր բաժիններ
 Կենսաանվտանգության և շրջակա միջավայրի պահպանության բաժին
 Օտար լեզուների ամբիոն
 Օտար լեզուների բաժին
 Մանկավարժական բաժին
 Ֆիզիկական դաստիարակության և սպորտի բաժին

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Բաշկորտոստանի պետական համալսարանի պաշտոնական կայքը

Ռուսաստանի համալսարաններ