Ռիո (մուլտֆիլմ)

Ռիո (), ամերիկա-բրազիլական լիամետրաժ մուլտիպլիկացիոն երաժշտական ֆիլմ (2011 թվական)։ Նկարահանվել է Blue Sky Studios և 20th Century Fox Animation ստուդիաներում։ Ռեժիսորն է Կառլոս Սալդանան։

Ֆիլմի անգլերեն տարբերակում գլխավոր դերերը հնչյունավորել են Ջեսսի Այզենբերգը և Էն Հետուեյը, իսկ ռուսերենը` Պավել Դերևյանկոն և Տատյանա Շիլինան։ Թողարկվել է եռաչափ (3D) ֆորմատի համար։ Ֆիլմը ստացել է «Օսկար» «Լավագույն երգ» անվանակարգում։ 
Ֆիլմի անունը գալիս է Բրազիլիայի Ռիո դե Ժանեյրո քաղաքի անվանումից, որտեղ էլ տեղի են ունեցել հիմնական իրադարձությունները։

Մուլտֆիլմը երկու անտրոպոմորֆիկ՝ իգական և արական արա թութակների արկածների մասին է։ Իրենց տեսակից մնացած միակ անդամներն են, որոնք ապօրինի առևանգվել էին ավազակների կողմից, որպես հազվագյուտ տեսակի թռչուններ։

Կերպարներ

Կենդանիներ 
 Կապույտիկ () - կապույտ արա արու թութակ։ Մուլտֆիլմի գլխավոր հերոսը։ Ամբողջական անունը՝ Թայլեր Կապույտիկ Հենդերսոն։
 Գոհար () - կապույտ արա էգ թութակ։ 
 Ռաֆայել () - մեծ տուկան։
 Պեդրո () - կարմիր սրածայր կարդինալ։
 Նիկո () - ընտանի դեղձանիկ։
 Լուիզ () - բուլդոգ շուն։
 Նայջել () - մեծ սրածայր կակադու։
 Եվա () - ծիածանափայլ տուկան, Ռաֆայել կինը։ 
 Մաուրո () - տարածբած ամերիկյան փոքրիկ կապիկ։
 Կիպո () - վարդագույն կոլպիցա։
 Ալիսա և Քլոե () - կանադական սագ։

Մարդիկ 
 Լինդա () - Կապույտիկի տիրուհին։
 Տուլիո () - թռչնաբան։
 Ֆեռնանդո () - տղա, նախկինում Մարսելի օգնականը։
 Մարսել () - որսագող։
 Արմանդո () - Մարսելի օգնականը։
 Տիպա () - Մարսելի օգնականը։
 Սիլվիո () - թիկնապահ։

Հնչյունավորում 
 Ջեսսի Այզենբերգ - Կապույտիկ
 Էն Հետուեյ - Գոհար
 Լեսլի Ման - Լինդա
 Ջեմեյն Կլեմենտ - Նայջել
 Ջորջ Լոպես - Ռաֆայել
 Ուիլ այ էմ - Պեդրո
 Ջեյմի Ֆոքս - Նիկո
 Կարլոս Պոնսե - Մարսել
 Ջեֆ Գարդժի - Տիպա
 Դևի Վիերա - Արմանդո
 Ռոդրիգո Սանտորո - Տուլիո
 Ջեյք Օսթին - Ֆերնանդո
 Թրեյսի Մորգան - Լուիզ
 Բերնարդո դե Պաուլո - Սիլվիո
 Ֆրանցիսկո Ռամոս - Մաուրո
 Բեբել Ժիլբերտու - Եվա
 Սոֆիա Սկարպա Սալդանա - երիտասարդ Լինդա

Եկամուտ 
Մուլտֆիլմի եկամուտը կազմել է 484 634 335 դոլար։ ԱՄՆ-ում մուլտֆիլմի եկամուտը կազմել է 143 619 809 դոլար, իսկ մնացած վայրերում՝ 341 015 951 դոլար։ Ռուսաստանում առաջին շաբաթվա վերջին կազմել է 10.4 միլիոն դոլար։
Մուլտֆիլմը 33-րդ տեղն է զբաղեցնում ամենաշահութաբեր լիամետրաժ մուլտիպլիկացիոն ֆիլմերի և 10-րդը 2011 թվականի ամենաշահութաբեր ֆիլմերի մեջ։ Սա 2011 թվականի առաջին ֆիլմն էր, որին հաջողվեց հաղթահարել արգելքը՝ ԱՄՆ-ում 400 միլիոն դոլար եկամուտ կազմելով։

Քննադատություններ 
«Ռիո»-ն կինոքննադատների մեծամասնության կողմից լավ է ընդունվել։ 2011 թվականի սեպտեմբերին մուլտֆիլմի ռեյտինգը Rotten Tomatoes-ում հասնում էր 71%-ի։

«Entertainment Weekly» ամսագրի կինոքննադատը 4-ից 2 միավոր է տվել, ավելացնելով.
 
Los Angeles Times քննադատ թերթը որակավորել է, որպես դրական մուլտֆիլմ և ասել.
 
Մետյու Թերներ, ViewLondon.

Ռոզ Լոուս, Birmingham Post.

Նայջել Էնդրյուս, Financial Times.

Անտոն Բայտել, Eye for Film.

Մարքեթինգ

Տեսանյութ 
Տեսանյութը, որը նկարահանված է մուլտֆիլմի հիման վրա թողարկվել է 2011 թվականի ապրիլի 12-ին Wii, Nintendo DS, PlayStation 3 և Xbox 360 հարթակներում։

Հետաքրքիր փաստեր 

 Թութակների ոչնչացման հետ կապված պատմությունը հորինված չէ, այլ իրականություն։ Կապույտ արա թութակների պահպանման կազմակերպությունները ևս ոչնչացման վտանգի տակ են գտնվում։ 
 Մուլտֆիլմի բովանդակության հիման վրա ստեղծվել է «Angry Birds» խաղի երրորդ տարբերակը՝ «Angry Birds Rio»։ 
 Իրականում արա թութակի գլուխը կապույտ չէ, այն սպիտակ է։ Սակայն ամբողջությամբ կապույտ՝ հակինթի արաների պես։ Հետաքրքիր է նաև այն, որ թռչնաբան Տուլիոն երբեք նրանց չի անվանել «կապույտ» արաներ։
 Ալեքսանդր Գրուզդևը, ով հնչյունավորել է Մարսելի կերպարը, «Սառցե դարաշրջան» մուլտֆիլմում հնչյունավորել է Դիեգո վագրի կերպարը ևս։
 Ռուսերեն տարբերակում «Fly Love» երգի փոխարեն հնչում է «Ararinha» երգը, որը երգում է Ջեյմս Ֆոկսը։

Երաժշտություն 

2011 թվականի մարտի 18-ին երգիչ-երգահան Տայո Քրուզը Յություբ «Telling the World» տեսահոլովակն է տեղադրել, որպես սաունդթրեք։
Պաշտոնական թողարկվել է ԱՄՆ-ի 20th Century Fox-ում 2011 թվականի մարտի 29-ին համացանցի առցանց բեռնելու օգնությամբ և Interscope Records ստուդիայում ապրիլի 5-ին CD ֆորմատով։
Բրազիլական տարբերակում որոշ երգեր հնչում են պորտուգալերեն։ «Real in Rio» դարձել է «Favo de Mel» (Honeycomb), բայց այն կատարում են նույն երգիչները, ովքեր կատարում են անգլերեն տարբերակը (առաջին կեսը թարգմանված է, իսկ շարունակությունը մնացել է անգլերենով)։

Գործիքային երաժշտություն 

Գործիքային երաժշտությունը պատրաստել է Ջոն Պաուելը և այն թողարկվել է 2011 թվականի ապրիլի 19-ին
Varese Sarabande Records ընկերության հետ։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ

Պաշտոնական կայքեր 
 http://www.riomovies.com/
 http://rio-3d.ru/

Արձագանքներ 
 
 «Ռիո» ֆիլմը Metacritic կայքում
  
 «Ռիո»  ֆիլմը Allrovi կայքում

Լրացուցիչ 
 Рио на Blu-ray
 Тексты некоторых песен мультфильма «Рио» 

Մուլտֆիլմեր թռչունների մասին
2011 մուլտֆիլմեր
Ամերիկյան մուլտֆիլմեր
Ամերիկյան եռաչափ ֆիլմեր
20th Century Fox ֆիլմեր
Անգլերեն ֆիլմեր
Ամերիկյան ֆիլմեր
3D մուլտֆիլմեր
Պորտուգալերեն ֆիլմեր