Ցեզիումի նիտրատ

Ցեզիումի նիտրատ, ալկալիական մետաղ ցեզիումի և ազոտական թթվի աղը՝ CsNO3 բանաձևով։ Ունի անգույն հիդրոսկոպիկ փոշիներ՝ անհոտ։ Առաջացնում է բյուրեղահիդրատներ։

Ստացում 
Ցեզիումի նիտրատը ստացվում է ազոտական թթվի և ցեզիումի, նրա օքսիդի, հիդրօքսիդի և կարբոնատի փոխազդեցությունից․

Ֆիզիկական հատկություններ 
Ցեզիումի նիտրատը առաջացնում է անգույն հիդրոսկոպիկ բյուրեղներ, տարածական խումբը՝ P m2 կամ P 2m, a = 1,074 նմ, c = 0,768 նմ։ 154°С ջերմաստիճանային պայմաններում անցնում է խորանարդային ֆազի՝ a = 0,4499 նմ (170°С) մոլեկուլային պարամետրով։

Ջրային լուծույթում դիտվում են CsNO3•H2O (հալման ջերմաստիճան՝ 100°С) և CsNO3•2H2O (հալման ջերմաստիճան 32-36°С)։

Վակուումում՝ 450-500°С ջերմաստիճանային պայմաններում սուբլիմվում է առանց քայքայվելու, որը օգտագործվում է նրա մաքրման համար։ Հալված ցեզիումի նիտրատը ուժեղ օքսիդիչ է․ այն փոխազդում է քվարցի, պլատինի և շատ մետաղների հետ։

Քիմիական հատկություններ 
 Բարձր ջերմաստիճանային պայմաններում քայքայվում է․

 Փոխազդում է կոնցենտրիկ թթուների հետ՝ առաջացնելով բազմակի աղեր (n=1÷2)․

 Ցեզիումի նիտրատը վերականգնվում է ատոմական ջրածնով․

Գրականություն 
 Лидин Р.А. и др. Химические свойства неорганических веществ: Учеб. пособие для вузов. — 3-е изд., испр. — М.: Химия, 2000. — 480 с. — ISBN 5-7245-1163-0.
 Плющев В. Е., Степин Б. Д. Химия и технология соединений лития, цезия и цезия. — М.: «Химия», 1970. — 408 с.
 Справочник химика / Редкол.: Никольский Б.П. и др.. — 2-е изд., испр. — М.-Л.: Химия, 1966. — Т. 1. — 1072 с.
 Справочник химика / Редкол.: Никольский Б.П. и др.. — 3-е изд., испр. — Л.: Химия, 1971. — Т. 2. — 1168 с.
 Химическая энциклопедия / Редкол.: Зефиров Н.С. и др.. — М.: Большая Российская энциклопедия, 1998. — Т. 5. — 783 с. — ISBN 5-85270-310-9.

Ծանոթագրություններ 

Նիտրատներ
Ցեզիումի միացություններ