Ակակիուս (պրոկոնսուլ)

Ակակիուս (), հայազգի հռոմեական պրոկոնսուլ Առաջին Հայքում () մոտ 536-539 թվականներին Հուստինիանոս I կայսեր օրոք։ Կենսագրության հիմնական աղբյուրը Պրոկոպիոս Կեսարացին է։

Կենսագրություն

Վաղ շրջան 
Պրոկոպիոս Կեսարացին Ակակիուսին և նրա տղա Ադոլիուսին համարում է հայ 

Ակակիուսի առաջին անգամ հիշատակվում է, երբ դավաճանության մեջ մեղադրեց իր ընկեր Համազասպին։ Շուտով Հուստինիանոսի կարգադրանքով Ակակիուսը սպանեց վերջինիս։

Առաջին Հայքի ղեկավար 

536 թվականի մարտի 18-ին, Հուստինիանոսի նոր օրենքների համաձայն տեղի ունեցավ Հռոմեական Հայաստանի վարչական բաժանման փոփոխություն։ Հավանաբար Ակակիուսն արդեն Ներքին Հայքի կառավարիչն էր և ենթադրվում է, որ նա կրել է Արմենիա Մագնայի (Ներքին Հայք) կոնսուլարիս տիտղոսը։ Համաձայն նոր օրենքների Ակակիուսը դարձավ Առաջին Հայքի ղեկավար և ստացավ պրոկոնսուլի տիտղոս։ 536 թվականին Ակակիուսը պաշտոնական փաստաթղթի լատիներեն տարբերակում նշվում է որպես Առաջին Հայքի պրոկոնսուլ, իսկ հունական տարբերակում Հայաստանի անտիպաթոս ()։ Այս օրենքները հիմանականում ուղղված էին խարխլելու հայ ազնվականության դիրքերը Հռոմեական Հայաստանում և հայ ժողովրդի մետ մեծացրին հակակրանքը դեպի Արևելահռոմեական կայսրությունը։

Մահ 

Իր դաժանության և ագահության համար Ակակիուսը սիրված չէր նահանգի հայ բնակչության կողմից։ Շուտով կայսրության հայաբնակն տարածքներում սկսվեց հայկական ապստամբություն, որի ընթացքում Ակակիուսը սպանվեց 538 կամ 539 թվականներին։ Ըստ Պրոկոպիոսի նրանց սպանեց հայ ազնվական Արտավանը։

Ծանոթագրություններ

Աղբյուրներ 
 
 

Հայերը Բյուզանդական կայսրությունում
Հայ պետական գործիչներ