Դևը նստած

Դևը նստած (), ռուս նկարիչ Միխայիլ Վրուբելի կտավը՝ ստեղծված 1890 թվականին։ Պահվում է Տրետյակովյան պատկերասրահում։ Նկարի չափերը՝ 116,5 х 213,8 սմ։

Պատմություն 
1891 թվականին Միխայիլ Վրուբելն ստեղծում է 30 նկարազարդում Միխայիլ Լերմոնտովի ստեղծագործությունների հոբելյանական հրատարակության համար, որ լույս է տեսնում Պյոտր Կոնչալովսկու խմբագրությամբ։ Վրուբելի աշխատանքների մեծ մասը վերաբերում էին Լերմոնտովի «Դևը» պոեմին։

«Նստած դևը» նկարի էսքիզն ստեղծվել է 1890 թվականին։ Ներկայում այն պահվում է Տրետյակովյան պատկերասրահում։ «Նստած դևը» կտավը Վրուբելը նկարել է 1891 թվականին Մոսկվայում՝ Սավվա Մամոնտովի տանը։ Տրետյակովյան պատկերասրահին է փոխանցվել 1971 թվականին Վլադիմիր Գիրշմանի հավաքածուից։ Պատկերասրահի ինվենտար գրքում գրանցված է 5600 համարի ներքո։ Պ. Կլիմովի կարծիքով՝ «Նստած դևը» Վրուբելի նկարածներից ամենահայտնին է և առավել զերծ է գրական զուգորդումներից։

Սյուժե 
Նկարի սյուժեն գալիս է Լերմոնտովի «Դևը» պոեմից։ Վրուբելն իր աշխատանքի մասին գրում է.

Դևը ոչ այնքան չար ոգի է, որքան տառապող ու թախծոտ, այնուամենայնիվ նա իշխող ու վեհապանծ ոգի է...

Դևն արտացոլում է մարդկային ոգու ուժի, նրա ներքին պայքարի ու կասկածների գաղափարը։ Ողբրգականորեն իրար հագցնելով մատները՝ Դևը նստած է տխուր՝ ուղղած մեծ աչքերն հեռուն ուղղված, շրջապատված ծաղիկներով։ Նկարի ֆոնը լեռնային տեսարանն է ու ալ կարմիր մայրամուտը։ Նկարի կոմպոզիցիան ընդգծում է դևի ճնշվածությունը, ով կարծես սեղմված լինի շրջանակի վերին ու ստորին եզրերի արանքում։ Նկարն ստեղծված է Վրուբելի անհատական ոճին համապատասխան՝ բյուրեղային եզրերի էֆեկտներով, ինչը նկարը նմանեցնում է ապակենկարի կամ պաննոյի։

Այլ «Դևեր» 
Դևի կերպարը հաճախ է հանդիպում Միխայիլ Վրուբելի ստեղծագործություններում։ 1899 թվականին նկարիչն ստեղծում է «Թռչող դևը» նկարը, որտեղ դևը պատկերված է որպես աշխարհի հզոր տիրակալ։ 1901-1902 թվականներին նա նկարում է «Դևը տապալված» կտավը, որի հերոսը գտնվում է կործանման եզրին։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ
 На официальном сайте ГТГ 
 Картины и рисунки Врубеля к поэзии Лермонтова

Միխայիլ Վրուբելի նկարներ
1890 նկարներ
Տրետյակովյան պատկերասրահի նկարներ