Արմենակ Հայկունի

Արմենակ Հայկունի (Համբարձում Հարությունի Ճիզմեճյան , ), հայ գրող, մշակութային գործիչ։

Կենսագրություն 
Արմենակ Հայկունին ծնվել է 1835 թվականին, Կոստանդնուպոլսում։ Սովորել է ծննդավայրի Սուրբ Հովհաննես վարժարանում և Գում-Գափուի «Մայր վարժարանում», 1846-1953 թվականներին՝ Սայրըս Համլինի աստվածաբանական քոլեջում։ 1857-1958 թվականներին հրատարակել է «Մուսայք Մասյաց» թատերական պարբերականը, 1858 թվականին հիմնադրել «Հայկազյան ընկերությունը», որը գոյություն է ունեցել մինչև 1861 թվականը։ Գ. Չիլինկիրյանի հետ հրատարակել է «Ծաղիկ» հանդեսը (մինչև 1862)։ «Մուսայք Մասյաց»-ում տպագրել է թատերագիտական հոդվածներ և «Արա Գեղեցիկ», «Օղիմպիադա», «Երնջակ» պատմական ողբերգությունները, երկեր, որոնք գալիս էին հակադրվելու հայկական կլասիցիստական ողբերգությանը և հաստատելու նոր՝ ռոմանտիկական դրամատուրգիայի առկայությունը։

1861 թվականին լույս է տեսել նրա «Էլիզիա»-ն՝ նվիրված Ղրիմի պատերազմին, որը ռոմանտիկական երկրորդ վեպն է արևմտահայ գրականության մեջ (Մինաս Հիսարյանի «Խոսրով և Մաքրուհի» վեպից հետո)։ 1863 թվականին հանդես է եկել 4 գրքույկով՝ «Գարնան ծաղիկներ...», «Գաղտնիք բնության...», «Գերեզմանք երիտասարդաց...», «Աշնան տերևներ...», որոնցում քննել է առողջապահական հարցեր։ Գրել է շուրջ 30 բանաստեղծություն, հիմնականում՝ հայրենասիրական բնույթի։ 1861 թվականին Զմյուռնիայում ծանոթացել է Միքայել Նալբանդյանի հետ, պրոպագանդել նրա «Երկրագործության» հիմնադրույթները։ 1864 թվականին խմբագրել է «Մեղու» պարբերականը։

Երկեր 
 Գարնան ծաղիկներ կամ երիտասարդաց արդի կացութիւնը, 1863։
Ճերմակ կամ պարոն Ս. Փափազեան եւ իւր ժամանակը, 1863։
 Գաղտնիք բնութեան կամ սկզբունք մարդկային ծննդականութեան։ Եւրոպիոյ իմաստասիրաց արդի դրութեան համեմատ, 1863։
 Գերեզմանք երիտասարդաց կամ տռփական հիւանդութիւնք։ Եւրոպիոյ իմաստասիրաց արդի դրութեան համեմատ, 1863։
 Համառոտ պատմություն և աշխարհագրություն հայոց, Կոստանդնուպոլիս, 1864։

Գրականություն 
 Ստեփանյան Գ. Խ., Արմենակ Հայկունի, Երևան, 1955։

Ծանոթագրություններ 

Արևմտահայ դրամատուրգներ
Արևմտահայ արձակագիրներ
Արևմտահայ բանաստեղծներ
Հայ խմբագիրներ
Հայ ուսուցիչներ
Արևմտահայ գրողներ
Հայ մշակութային գործիչներ