Պոկեմոնամոլություն

Pokémon Go, բազմաթիվ օգտատերեր ունեցող, իրապատում խաղ Pokémon շարքից։ Ստեղծվել է Niantic ընկերության կողմից և սկզբում թողարկվել է ԱՄՆ-ում, Ավստրալիայում և Նոր Զելանդիայում 2016 թվականի հուլիսի 6-ին iOS և Android օպերացիոն համակարգերի համար։ Թողարկումից հետո ընդամենը մեկ շաբաթվա ընթացքում խաղը մեծ ճանաչում ձեռք բերեց և մեծացրեց խաղը ստեղծող ընկերության` The Pokémon Company-ի շուկայական կապիտալիզացիան 32%-ով, իսկ Nintendo ընկերությանը` 8 միլիարդ դոլարով։

Խաղի չտեսնված հաջողությունը հանգեցրեց մի ֆենոմենի առաջացմանը, որը կոչվեց պոկեմոնամոլություն։

Ֆենոմեն 

Արդեն մեկ շաբաթ անց խաղը հայտնի դարձավ և բեռնումների մեծ քանակ գրանցվեց։ Google Play-ից բեռնումների քանակը հասավ 10 միլիոնի, իսկ ամբողջ ներբեռնումների քանակն իրականում ավելի շատ էր, քանի որ ոչ հասանելի շրջաններում օգտատերերը հատուկ կերպով այսպես կոչված կոտրված տարբերակներ էին բեռնում։ Ըստ Sensor Tower ընկերության տվյալների` Pokémon Go խաղից օգտվողների` խաղը օգտագործելու միջին տևողությունը օրվա մեջ կազմում էր 33 րոպե։ Դա ավելին է, քան Facebook-ի (22 րոպե), Snapchat-ի (18 րոպե), Twitter-ի (17 րոպե) ամենօրյա միջին օգտագործումը։ Ճիշտ է, այդ թիվը ռեկորդային չէ հեռախոսային հավելվածների համար. Candy Crush Saga և Game of War խաղերը ավելի երկար են օգտագործում։ Հուլիսի 12-ի դրությամբ Pokémon Go-ի համար միայն iOS օպերացիոն համակարգով և միայն ԱՄՆ-ում ամեն օր կատարվել է 1,6 միլիոն դոլարի գնումներ` ընդ որում խաղացողների միայն 5%-ն են վճարել խաղի համար։

ԶԼՄ-ներում սկսեցին հայտնվել նորություններ Pokémon Go խաղի հետ կապված տարօրինակ դեպքերի մասին։ Օրինակ` կային պատմություններ ոստիկանների հետ կապված, որոնք աշխատանքային ժամին կանգնել են պոկեստոպներում, ուսանողի մասին, որը չէր դադարել խաղալ նույնիսկ դանակով վնասվածք ստացած ժամանակ կամ Իսրայելի նախագահի մասին, որը գտել էր պոկեմոնին իր սեփական աշխատասենյակում։ ԱՄՆ-ում հանցագործները օգտագործել են Pokémon Go խաղը իրենց զոհերին գտնելու համար, իսկ ԱՄՆ-ի Վայոմինգ նահանգի բնակչուհին պոկեմոնի որոնումների ժամանակ պատահաբար գետում դիակ է գտել։

Պատճառներ 

Որոշ հոգեբանների կողմից նշվում են մարդկանց` խաղի մեջ ներգրավված լինելու կոնկրետ օգուտներ։ Օրինակ` արևմտյան հայտնի հոգեբան, հոգեբանության դոկտոր Ջոն Գրոխոլը իր բլոգում նշել է, որ խաղի յուրահատկությունն այն է, որ այն սոցիոֆոբիայի և ագորաֆոբիայի տարբեր աստիճաններով տառապող մարդկանց դուրս է հանում իրենց տներից, ստիպում է լքել իրենց կոմֆորտի տարածքից և շփվել շրջապատի մարդկանց հետ։ Իսկ դա իր հերթին բերում է նրանց սոցիալական ադապտացման մակարդակի լավացման։

Բացի այդ, խաղի ընթացքի հաջողությունների մեծամասնությունը պահանջում է ոտքով մեծ տարածությունների հաղթահարում, ինչը լավ ազդեցություն է ունենում խաղացողի առողջության վրա։ Խելախոսների վրա տեղադրված հեռավորության հաշվիչի օգնությամբ խաղին հասանելի է դառնում օգտատերի միջին արագությունը, ինչը թույլ չի տալիս խորամանկություն անել, և ցանկացած տրանսպորտային միջոցի` այդ թվում հեծանիվի օգտագործումը, արգելված է։

Հայտնիության պատճառներից է նաև այն, որ այս խաղը մարդկանց միասին է հավաքում, թույլ է տալիս նոր ծանոթություններ հաստատել և հետաքրքիր ժամանակ անցկացնել։ Pokémon Go-ն դարձավ հավելյալ իրականություն պարունակող հեռախոսային առաջին խաղը, որը հասանելի եղավ մարդկանց լայն շերտերի և չպահանջեց հատուկ ակնոցներ կամ գլխարկներ` հասանելի լինելով բոլոր նրանց, որոնք ունեն խելախոսներ։ Ինչպես նաև Pokémon Go-ն խրախուսում է ավելի ակտիվ կյանք վարել` այդ միջոցով բարելավելով խաղացողների առողջությունը ճանապարհորդելու եղանակով։ Այդ ժամանակ նաև մեծանում է հետաքրքրվածությունը հասարակական վայրերի հանդեպ, ինչպիսիք են գրադարանները և թանգարանները, որտեղ գտնվում են խաղի վիրտուալ արարածները.:

Խաղի քննադատություն 

Մի շարք միություններ և կազմակերպություններ դեմ են արտահայտվել Pokémon Go-ի օգտագործմանը հատուկ վայրերում։ Օրինակ` Վաշինգտոնում հոլոքոսթի հուշարձանը և Վիրջինիա նահանգի Արլինգթոն քաղաքի ազգային գերեզմանը հայտարարություն-խնդրանքով են հանդես եկել՝ հարգանք ցուցաբերել և պոկեմոններ չբռնել իրենց տարածքներում։ ԱՄՆ-ի ազգային պարկերի ծառայությունը հորդորել է այցելուներին վայելել բնության գեղեցկությունը` վիրտուալ արարածներ բռնելու փոխարեն։

Բուժում 

Սանկտ Պետերբուրգում խաղամոլներին պատրաստվում են բուժել հատուկ կենտրոններում։

Ծանոթագրություններ 

Pokémon Go