Ցեստիոսի բուրգ

Ցեստիոսի բուրգ (a), անտիկ բուրգ Իտալիայում, Հռոմում Սան Պաոլո դարբասի և Հռոմի ոչ կաթոլիկական գերեզմանատան մոտ։ Գտնվում է երկու անտիկ ճամփաբաժանների միջև՝ Վիա Օստիենսիսի և մեկ ուրիշ ճանապարհի, դեպի արևմուտք, Տիբեր գետի երկայնքով դեպի Via della Marmorata: Լինելով քաղաքի ամրաշինության մի մաս՝ այն այսօր Հռոմի ամենալավ պահպանված անտիկ կառույցներից մեկն է։

Նկարագրություն 
Բուրգը կառուցվել էր Ք.ա. 18-12-րդ դարերում որպես դամբարան Գայոս Ցեստիոսի համար։ Վերջինս հանդիսանում էր Հռոմում չորս խոշոր քրմական կոլեգիաներից մեկի՝ Էպուլոնների անդամ և իշխան։ Բուրգը պատրաստված է աղյուսից-բետոնից, պատված է ճերմակ մարմարով, կանգնած է տրավերտինե պատվանդանի վրա, հիմքը՝ 100 ոտնաչափ քառակուսի, բարձրությունը՝ 125 ոտնաչափ։ Բուրգի ներսում կա 5.95 մ երկարությամբ, 4.10 մ լայնությամբ և 4.80 մ բարձրությամբ դամբարան։ Կողքին Հռոմի ոչ կաթոլիկական գերեզմանատունն է, որտեղ ամփոփված են Շելլիի, Քիթսի և Բրյուլովի շիրիմները։ Կոթողը հիշեցնում է Մերոեյում նուբիական բուրգերը։ Ենթադրվում է, որ Ցեստիոսը մասնակցել է Ք.ա. 23 թվականին այդ վայրերում տեղի ունեցած հռոմեական մարտերին։ Հեռավոր անցյալում գերեզմանը կնքված է եղել, սակայն դա չի խոչընդոտել կողոպտել այն հետագա տարիներին։ Ավրելիանոսի պատի կառուցման ժամանակ (271-275 թթ.) բուրգն ընդգրկվել է կառույցի մեջ, որպես եռանկյուն բաստիոն։ Ցեստիոսի բուրգը միակը չէր Հռոմում։ Մինչև 16-րդ դարը ավելի մեծ չափսերով կառույցներ պահպանվել են նաև Վատիկանում։ Միջնադարում կարծում էին, որ Ցեստիոսի բուրգում թաղված էր Հռեմոսը, իսկ Վատիկանում՝ Հռոմուլոսը։ Այս մասին մասնավորապես գրել է Ֆրանչեսկո Պետրարկան։ Միայն 1660-ական թվականների պեղումների ժամանակ, որը նախաձեռնվել էր Ալեքսանդր VII Պապի կարգադրությամբ, բացվեց մուտք դեպի բուրգը։ Ֆրեսկոների հետքերը, մարմարե արձանագրությունները վկայեցին նրա կառուցման հանգամանքների մասին։ Ցեստիոսի բուրգը եկար ժամանակ գրավել է Հռոմ այցելած օտարերկրացիներին։ Հատկապես մեծ ճանաչում էին վայելում բուրգի պատկերով նկարներն ու փորագրությունները։ Ամենահայտնի նկարը պատկանում է Պիրանեզիին։ 2015 թվականին, մինչև վերականգնողական աշխատանքների ավարտը, այցելուներին հասանելի չէր մտնել դամբարան։ Հատուկ թույլատվություն ունեին միայն գիտնականները։ 2015 թվականի մայիսից բուրգը բաց է հանրության առաջ յուրաքանչյուր ամսվա ամեն երկրորդ և չորրորդ շաբաթ օրերը։

Արձանագրություններ 
Բուրգի արևելյան և արևմտյան երեսակներին, որպեսզի տեսանելի լինի երկու կողմից, փորագրված է հետևյալ մակագրությունը՝
C · CESTIVS · L · F · POB · EPULO · PR · TR · PL
VII · VIR · EPOLONVM
Գայոս Ցեստիոսը՝ Լուցիայի որդին, Պոբիլիաների տոհմից, Էպուլոնների Կոլեգիայի անդամ, ազգային տրիբունայի անդամ, Էպուլոնների septemviri:
Բուրգի արևելյան կողմում, ներքևում փորագրված է կառուցելու հանգամանքներին վերաբերող մակագրություն՝
OPVS · APSOLVTVM · EX · TESTAMENTO · DIEBVS · CCCXXX
ARBITRATV
PONTI · P · F · CLA · MELAE · HEREDIS · ET · POTHI · L
Աշխատանքն արվել է ըստ կտակագրի, 330 օրվա ընթացքում, Պոնտա Մել ժառանգի որոշմամբ՝ Կլավդիա տոհմից Պուբլիայի և Պոտուսի որդու։
Մեկ այլ փորագրություն արևելյան կողմում արվել է 1663 թվականին Ալեքսանդր VII Պապի պատվերով՝ 
INSTAVRATVM · AN · DOMINI · MDCLXIII. 
Նշվում է 1660-1662 թթ. պեղումների և վերականգնողական աշխատանքների մասին։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Sepulchrum Caii Cestii in Platner's Topographical Dictionary of Ancient Rome
 Description in the site of the "Soprintendenza Speciale per il Colosseo, il MNR e l'Area archeologica di Roma" 

Հին Հռոմի ճարտարապետություն
Հռոմի տեսարժան վայրեր