Թադեուշ Բարոնչ

Թադեուշ Յակոբի Բարոնչ (, , (թաղված է Լվովի Լիչակովյան գերեզմանոցի տոհմական դամբարանում)), լեհահայ քանդակագործ։ Սերում է հայտնի լեհահայ Բարոնչների գերդաստանից։

Կենսագրություն

Ընտանիք 
Թադեուշ Բարոնչը ծնվել է Լվովում, «Կրակովյան» հյուրանոցի սեփականատեր հայազգի Հակոբ Բարոնչի և Տրուխլինսկիների տոհմից Թերեզայի ընտանիքում։ Հինգ եղբայրներից ավագը Թադեուշն էր. Ռոմանը՝ բժիշկ-վիրաբույժ, Լվովի համալսարանի վիրաբուժության պրոֆեսոր, Էրազմը՝ լեռնային ինժեներ, Ստանիսլավը՝ բանաստեղծ, թարգմանիչ, Վլադիսլավը՝ դերասան, Լվովի թատրոնի տնօրեն։

Կրթություն 
1860-1864 թվականներին սովորել է Հայնբուրգի կադետների դպրոցում, 1864-1868 թվականներին՝ Լվովի ռեալական դպրոցը, 1868-1869 թվականներին՝ Կրակովի Գեղարվեստի դպրոցում՝ Վ. Լուզչկիեվիչի և Հ. Կոսսովսկու դասարանում, 1869-1871 թվականներին՝ Մյունխենի Գեղարվեստի ակադեմիայում՝ Մ. Վիեդմանի դասարանում։

1872-1875 թվականներին ապրել է Ֆլորենցիայում, աշխատել Ա. Ռիվալտոյի ղեկավարության ներքո։ Վերադառնալով Լվով, բացել է սեփական արվեստանոց։

Գործունեություն 
Անդամակցել է Լվովի «Գեղարվեստի բարեկամներ» ընկերությանը (լեհերեն՝ Towarzystwo Przyjaciół Sztuk Pięknych/TPSP/), եղել Լեհաստանի նկարիչների միության անդամ (լեհերեն՝ Związku Artystów Polskich we Lwowie)։

Ստեղծագործությունների մեծ մասը գտնվում են Լվով և այլ քաղաքների հրապարակներում ու թանգարաններում։ Ավելի քան 50 աշխատանքներ գտնվում են Լվովի գեղարվեստի պատկերասրահում։

1897 թվականին «Յան Սոբեսկի» քարակերտ արձանը Վիեննայում ձուլվել է բրոնզից և կանգնեցվել Լվովում։ ԽՍՀՄ կառավարությունն այն նվիրել է Լեհաստանին (այժմ՝ Գդանսկ քաղաքում)։

Ստեղծագործություններ 
 Լեհական մշակութային և հասարակական վեց գործիչների՝ Դլոգուշի, Կոպերնիկի, Միցկևիչի, Չացկու, Օսոլինսկու և Սնյադեցկու բարձրաքանդակ։ 1876 
 Կատակերգություն խորհրդանշող բարձրաքանդակը։ 1899, Լվովի օպերայի և բալետի թատրոնի շենք
 Թագավոր Յան Գ. Սոբեսկու կիսանդրի, 1883, քաղաքային հրաձգարանի դղյակի առջև
 Թագավոր Յան Գ. Սոբեսկու հուշարձան, 1898 
 Ադամ Միցկևիչի կիսանդրի, 1898 
 Ադամ Միցկևիչի հուշարձան-կիսանդրին
 Յուլիան Կոնստանտին Օրդոնի գերեզմանի հուշարձան-կոթող, 1896
 Կոմպոզիտոր և երաժշտության ուսուցչուհի Մատիլդա Ժլոբիցկայի գերեզմանի հուշարձան, 1895
 Լևիցկիների տոհմական դամբարանի հուշարձան, 1900, Լիչակովյան գերեզմանոց
 Կրուվչինսկիների տոհմական դամբարանի հուշարձան, 1893, Լիչակովյան գերեզմանոց
 Թադեուշ Կոստյուշկո հրամանատարի հուշարձան 1893, Չիկագո
 Նստած լեռնցին (լեհ. Siedzący góral)։ Բրոնզ փայտե հիմքի վրա։ Հիմքի լայնությունը՝ 50 սմ, բարձրությունը՝ 32 սմ (մասնավոր հավաքածու)։

Մրցանակներ 
 Բեռլինի միջազգային ցուցահանդեսի պատվոգիր, 1891 
 Չիկագոյի մրցույթում Թ. Կոստյուշկոյի հուշարձանի համար առաջին մրցանակ, 1892 
 Կրակովի մրցանակաբաշխությանը երկրորդ մրցանակ Ա. Միցկևիչի հուշարձանի համար

Գրականություն 
 Бирюлев Юрий Александрович, Баронч Тадеуш, Энциклопедия Львова, А. Козицкого и И. Подковы, Львов, Летопись, 2007 , том = 1 , 184 ст.isbn = 978-966-7007-68-8.
 'Семочкин И. В. В традициях львовских амбиций, или в глубине творческих конфликтов конца XIX в. Галицкие ворота — № 11, 1996. — С. 15.
 Biriulow J. Rzeźba lwowska. — Warszawa։ Neriton, 2007. — S. 93-100. — ISBN 978-83-7543-009-7.

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Մաս Ա։ Lեհահայ քանդակագործ Բարոնչ Թադեուշ
 Մաս Բ։ Lեհահայ քանդակագործ Բարոնչ Թադեուշ

Լեհահայ քանդակագործներ