Կատալին Կարադի

Կատալին Կարադի (, իսկական ազգանունը՝ Կանչլեր, ), կինոյի և թատրոնի հունգարացի դերասանուհի, երգչուհի։ Հունգարիայում 1940-ական թվականներին ամենահայտնի կինոաստղերից մեկը։

Կենսագրություն

Ծնվել է Բուդապեշտում՝ կոշկակարի ընտանիքում։ Սովորել է արհեստագործական ուսումնարանում։ Իրենից 30 տարով մեծ տղամարդու հետ անհաջող ամուսնությունից հետո սկսել է դերասանի կարիերան։ Ընդունվել է Բուդապեշտի կոմեդիայի թատրոն։

1939-1948 թվականներին կատարել է մի շարք դերեր, որոնց շնորհիվ ձեռք է բերել մեծ ճանաչում և համարվել հունգարական կինոյի ճակատագրական կինը։ Ելույթներ է ունեցել էստրադայում։ Ճակատագրական կնոջ կերպարը հմայիչ արտաքինից բացի ընդգծվել է նաև արտահայտիչ ձայնով, որ համեմատում էին Ցարա Լեանդերի ու Մառլեն Դիտրիխի ձայնի հետ։ Ֆիլմերում հաճախ է նկարահանվել կինոաստղ Պալ Յավորի հետ, ով այն տարիներին եղել է հունգարական կինոյի սեքս-սիմվոլը։

1942 թվականին Կատալին Կարադին հայտնվել է ոստիկանության ուշադրության կենտրոնում այն բանի համար, որ փորձել է ճակատամերձ գոտում գտնվող աշխատանքային ճամբարից ազատել հրեա բանաստեղծ Գեորգ Դենեսին, ով իր համար երգեր էր գրում։

Կատալին Կարադիի կարիերան ավարտվել է այն բանից հետո, երբ 1944 թվականի ապրիլի 18-ին գեստապոն ձերբակալել է նրան՝ ցուցաբերելով դաժան վերաբերմունք ու մի քանի ամիս պահելով կալանքի տակ։

1944 թվականին, երբ գերմանական զորամասերը մտնում են Հունգարիա, Կատալին Կարադին ձերբակալվում է իր սիրեկանի՝ Իշտվան Ուժասժիի հետ միասին։

Գերմանական տանջարանից դուրս գալուց հետո Կատալին Կարադին, իր թանկարժեք զարդերով կաշառելով դահիճներին, մահից փրկել է մի քանի հրեա երեխաների, որոնց պատրաստվում էին գնդակահարել Դանուբի ափին։ Մինչ 1945 թվականը, երբ Բուդապեշտն ազատագրվել է խորհրդային զորքերի կողմից, այդ երեխաներն ապրել են դերասանուհու տանը։

Պատերազմի ավարտից և Հունգարիայում խորհրդային կարգերի հաստատումից հետո Կատալին Կարադին նկարահանվել է ընդամենը մեկ ֆիլմում (1948)։ 1949 թվականին նա տեղափոխվել է Հարավային Ամերիկա՝ Բրազիլիա։ 1977 թվականից ապրել է Նյու Յորքում, որտեղ մինչ իր մահը որպես դերձակուհի աշխատել է գլխարկների ոչ մեծ խանութում։

Կատալին Կարադին մահացել է 1990 թվականի փետրվարի 8-ին Նյու Յորքում։ Նրա աճյունը վերաթաղվել է Բուդապեշտում։

2004 թվականին Կատալին Կարադին Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ հրեաներին կյանքը փրկելու համար ընդգրկվել է Հոլոքոստի «Յադ Վա Շեմ» հուշահամալիր-թանգարանում՝ Աշխարհի արդարակյացների շարքում։

Ընտրյալ ֆիլմագրություն 
Կատալին Կարադին նկարահանվել է ավելի քան 25 ֆիլմերում։
 1939 – Halálos tavasz
 1941 – Egy tál lencse
 1941 – A szűz és a gödölye
 1943 – Ópiumkeringő
 1943 – Անսանձի սանձահարումը
 1943 – Külvárosi őrszoba
 1944 – Szováthy Éva
 1944 – Machita
 1944 – Valamit visz a víz
 1948 – Տաք դաշտեր

Նշումներ

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ
 

Հունգարացի դերասաններ
Հունգարացի երգիչներ
Կանայք Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում