Ալվարո Օբրեգոն

Ալվարո Օբրեգոն (; ), մեքսիկացի զինվորական և քաղաքական գործիչ։ Մեքսիկական հեղափոխության մասնակից և Նոգալեսի ճակատամարտի հրամանատար։ 1920 թվականի դեկտեմբերի 1-ից մինչև 1924 թվականի նոյեմբերի 30-ը եղել է Մեքսիկայի նախագահ։ Նա աջակցեց Սոնորայի որոշմանը հետևել Կոաուիլայի նահանգապետ Վենուստիանո Կառանսային որպես հեղափոխության ղեկավար ընդդեմ Հուերտա ռեժիմի։ Կառանսան նշանակեց Օբրեգոնին Մեքսիկայի հյուսիս արևմուտքում հեղափոխական զորքերի հրամանատար, 1915 թվականին նրան նշանակեց պատերազմի նախարար։ 1920 թվականին Օբրեգոնը հեղափոխություն կազմակերպեց արդեն Կառանսայի դեմ, որում Կառանզան սպանվեց։ Նա հաղթեց հաջորդ ընտրություններում՝ հավաքելով ընտրողների ձայների մեծամասնությունը։

Օբրեգոնի նախագահությունը առաջին խաղաղ նախագահությունն էր սկսած 1910 թվականից, երբ հեղափոխությունը բռնկվեց։ Նա սկսեց լայնամաշտաբ կրթական բարեփոխումներ (Մեքսիկական մուրալիզմը ծաղկունք ապրեց), վերսկսեց հողային բարեփոխումները և աշխատանքային օրենքներում կատարեց փոփոխությունները, որը բերեց Մեքսիկայի բանվորների տարածքային կոնֆեդերացիայի հզորացմանը։ 1923 թվականի օգոստոսին նա ստորագրեց Նուկարելիի պայմանագիրը, որը հստակեցրեց Մեքսիկայի իրավունքները և ԱՄՆ հետաքրքրությունները նաֆթի պաշարների նկատմամբ և բերեց նրան, որ ԱՄՆ-ն դիվանագիտորեն ճանաչեց նրա կառավարությանը։ 1923-24 թվականներին Օբրեգոնի ֆինանսների նախարար Ադոլֆո դե լա Հուերտան կազմակերպեց ապստամբություն՝ մասամբ Բուկարելիի պայմանագրին դեմ լինելով, Օբրեգոնը ստիպված էր վերադառնալ պատերազմի դաշտ ճնշելու ապստամբությունը։ Նրա հաղթանակի մեջ մեծ ներդրում ունեցավ ԱՄՆ-ն որը ռմբակոծեց Հուերտայի աջակիցների դիրքերը։

1924 թվականին Օբրեգոնը իրեն որպես հետևորդ հայտարարեց իր նախկին զինակից Պլուտարկո Էլիաս Կալեսին, ով ընտրվեց նախագահ և չնայած Օբրեգոնը վերադարձավ Սոնորա, նա մեծ ազդեցություն ունել Կալեսի վրա։ Իրագործելով սահմանադրական բարեփոխումներ, որը հնարավորություն էր տալիս նախագահին ևս մեկ անգամ վերընտրվել, Օբրեգոնը նորից ընտրվեց նախագահ 1928 թվականի ընտրություններում, սակայն սպանվեց Խոսե դե Լեոն Տորալի կողմից, մի մեքսիկացի, ով դժգոհ էր կառավարության հակակրոնական օրենքներից։ Օբրեգոնը սպանվեց մինչև նախագահի պաշտոնը ստանձնելը։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Buchenau, Jurgen. (2011). The Last Caudillo: Alvaro Obregón and the Mexican Revolution. Chichester, England: Wiley-Blackwell.
 Eggli, Urs and Leonard E. Newton. (2004). Etymological Dictionary of Succulent Plant Names. Berlin: Springer. ISBN 978-3-540-00489-9; OCLC 248883002
 Hall, Linda B. "Alvaro Obregón and the Politics of Mexican Land Reform, 1920-1924," Hispanic American Historical Review (1980) 60#2 pp. 213–238 in JSTOR
 Hall, Linda B. Alvaro Obregón: Power & Revolution in Mexico, 1911-1920 (1981) 320pp.
 Katz, Friedrich. (1998). The Life and Times of Pancho Villa. Stanford: Stanford University Press. ISBN 978-0-8047-3045-7; ISBN 978-0-8047-3046-4; OCLC 253993082
 Krauze, Enrique. (1997). Mexico: Biography of Power: A History of Modern Mexico, 1810–1996. New York: HarperCollins. ISBN 978-0-06-016325-9; OCLC 35128211
 Lomnitz-Adler, Claudio. (2001). Deep Mexico, Silent Mexico: an Anthropology of Nationalism. University of Minnesota Press.
 Lucas, Jeffrey Kent (2010). The Rightward Drift of Mexico's Former Revolutionaries: The Case of Antonio Díaz Soto y Gama. Lewiston, NY: Edwin Mellen Press. ISBN 978-0-7734-3665-7
 Slattery, Matthew. (1982). Felipe Ángeles and the Mexican Revolution. Parma Heights, Ohio: Greenbriar Books. ISBN 978-0-932970-34-3; OCLC 9108261
 Jose Antonio Villareal (1959) Pocho New York, NY: Anchor Books
 Jaymie Heilman, "The Demon Inside: Madre Conchita, Gender, and the Assassination of Obregon." Mexican Studies/Estudios Mexicanos, 18.1 (2002)։ 23-60.

Մեքսիկայի նախագահներ
Մեքսիկայի քաղաքական գործիչներ
Ռազմական գործիչներ