Ֆրիդրիխ Գրյունանգեր

Ֆրիդրիխ Գրյունանգեր (, , հունվարի 24, 1856, Շեսբուրգ (ներկայում՝ Սիգիշորա, Ռումինիա) - դեկտեմբերի 14, 1929, Զալցբուրգ), ավստրիական ծագմամբ բուլղարացի ճարտարապետ։ Աշխատել է մեծ մասամբ նեոբարոկկո և վիեննական սեցեսիոն ոճերում։

Կենսագրություն
Ֆրիդրիխ Գրյունանգերը ծնվել է 1856 թվականի հունվարի 24-ին Շեսբուրգ քաղաքում (ներկայում՝ Սիգիշորա, Ռումինիա)։

1877 թվականից մինչև 1879 թվականը Ֆրիդրիխ Գրյունանգերը սովորել է Վիենայի Գեղարվեստի ակադեմիայում՝ աշակերտելով Ֆրիդրիխ ֆոն Շմիդտին։ 1879 թվականին Ֆրիդրիխ Գրյունանգերն ընտրվել է Բուլղարիայի ներքին գործերի նախարարությանը կից հասարակական կառույցների տնօրեն։ Նա եղել է նաև Ռազգրադ քաղաքի գլխավոր ճարտարապետ, իսկ հետագայում դարձել է պալատական ճարտարապետ՝ այդ պաշտոնը վարելով Բուլղարիայի առաջին իշխան Ալեքսանդր Բատենբերգի ու նրա հաջորդի՝ Բուլղարիայի թագավոր Ֆերդինանդ I-ի օրոք։

Ֆրիդրիխ Գրյունանգերն ապրել ու աշխատել է Սոֆիայում։ 1908 թվականին նա վերադարձել է Ֆերդինանդ I, որտեղ մի որոշ ժամանակ ապրել է Զալցբուրգում, սակայն 1911 թվականին կրկին վերադարձել է Բուլղարիա, որտեղ աշխատել է մինչև 1914 թվականը, երբ սկսվել է Առաջին համաշխարհային պատերազմը։

Ֆրիդրիխ Գրյունանգերը մահացել է 1929 թվականի դեկտեմբերի 14-ին Զալցբուրգում։

Ֆրիդրիխ Գրյունանգերի անունն է կրում Սոֆիայի փողոցներից մեկը։ Բուլղարայում գոյություն ունի Ֆրիդրիխ Գրյունանգերի անվան ճարտարապետական մրցանակ։

Աշխատանքներ
Բուլղարիայում անսկացրած իր երեսնամյա աշխատանքային գործունեության ընթացքում Ֆրիդրիխ Գրյունանգերն նախագծել ու կառուցել է հասարակական ու բնակելի բազմաթիվ շինություններ, որոնց մեծ մասը գտնվում են երկրի մայրաքաղաքում՝ Սոֆիայում։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն
 Енциклопедичен речник КЮСТЕНДИЛ А-Я, София, 1988 г., изд.БАН., с.159;
 Енциклопедия на изобразителните изкуства в България, С. (БАН) 1980, т. 1, с. 209-210
 Щерн, Марчелла. "Архитект Фридрих Грюнангер". - В: Австрийски архитектурни влияния в София в края на XIX - началото на ХХ век. С., 1998, с. 22-24; www.papertiger-bg.com/Wien1998_web.pdf

Արտաքին հղումներ
 Австрийски архитектурни влияния в София 
 Архитектурата на Семинарията - Фридрих Грюнангер (1856-1929) 

Բուլղարացի ճարտարապետներ