Տիրամայր Մեդիչի (Միքելանջելոյի քանդակ)

Տիրամայր Մեդիչի (, ինչպես նաև Տիրամայրը մանկան հետ), մարմարից քանդակված արձանախումբ, որը պատկերում է Մարիամ Աստվածածնին և նորածին Հիսուսին։ Քանդակը ստեղծվել է 1521-1534 թվականներին իտալացի Վերածննդի քանդակագործ Միքելանջելոյի կողմից։ Այս արձանախումբը նախատեսված էր Մեդիչիների կապելլայի համար։

Տիրամայր Մեդիչին, ինչպես մտածում է Միխայիլ Լիբմանը, կարող է համարվել Աստվածամոր ամենահիասքանչ պատկերը, որը ստեղծել է Միքելանջելոն։

Նկարագիր 
Տիրամայրը քանդակում նստած է։ Ծնկներին պահել է նորածին մանկանը։ Աջ ձեռքը գտնվում է մեջքի մասում և բռնել է նստարանը, որի վրա Մարիամը նստած է։ Իսկ ձախ ձեռքով բռնել է երեխային, որը ամբողջությամբ շուռ է եկած դիտողից։ Նա մորը հակված փնտրում է վերջինիս կուրծքը, որպեսզի կաթ խմի։ Մանկան մարմինը քանդակված է կտրուկ շուռ եկած վիճակում։ Իսկ Մարիամը քանդակված է մի քիչ առաջ հակված։ Տիրամոր գլուխը թեքված է մի փոքր դեպի ձախ։ Նրա հայացքը ուղղված է դեպի անհայտությունը։

Ընդհանուր առմամբ քանդակը հիշեցնում է Միքելանջելոյի կողմից ավելի վաղ արված «Մադոննան սանդուղքի մոտ» հարթաքանդակը։

Ստեղծման պատմություն 
Սա առաջին քանդակներից մեկն է, որը Միքելանջելոն կերտել է Մեդիչիների կապելլայի Հին խորանի համար։ Ընդհուպ մինչև 1526 թվականը արձանը պատրաստ չէր։ Իսկ արդեն 1534 թվականին քանդակագործը Ֆլորնեցիայից մեկնեց Հռոմ և էլ հետ չվերադարձավ։ Քանդակի ավարտմամբ զբաղվեց Նիկոլո Տրիբոլոն։

Տիրամայր Մեդիչին դրված է պատի կենտրոնի մոտ, պատվանդանին, խորանի դիմաց։ Դեպի արձանին են նայում Լորենցո և Ջուլիանո Մեդիչիների արձանները։

Մոսկվայի Պուշկինի անվան Կերպարվեստի թանգարանի կրկնօրինակների բաժնում պահպանվում է Միքելանջելոյի այս հրաշալի ստեղծագործության մարմարյա կրկնօրինակը։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն

Արտաքին հղումներ 
 du catalogue|site=Polomuseale.firenze.it Արձանը կայքում

Միքելանջելոյի ստեղծագործություններ
Արձաններ
Վերածննդի կերպարվեստ