Խոսե Խերվասիո Արտիգաս

Խոսե Խերվասիո Արտիգաս (), ), ուրուգվայցի զինվորական և քաղաքական գործիչ։ Ձգտել է ԱՄՆ-ի օրինակով Հարավային Ամերիկայում ստեղծել դաշնային պետություն՝ միավորված նահանգների տեսքով։ 1811 թվականին ղեկավարել է իսպանական գաղութարարերի դեմ Արևելյան ափի (այժմյան Ուրուգվայ) ժողովրդական ապստամբությունը և հաղթանակ տարել Լաս–Պիեդրասի մոտ։ 1815-ի սկզբին նրա գլխավորած ուրուգվայական հայրենասերների բանակը ջախջախեց Բուենոս Այրեսի կառավարական զորքը, որը ձգտում էր իր իշխանությանը ենթարկել Արևելյան ափը։

1816–1820 թվականներին Արտիգասը ղեկավարել է Բրազիլիայից ներխուժած պորտուգիական և բրազիլիական զորքերի դեմ պայքարը, բայց պարտություն է կրել։ 1820 թվականին անցել է Պարագվայ և մնացել այնտեղ մինչև կյանքի վերջը՝ աղքատության մեջ և գրեթե մոռացված։ Նրա անվան շուրջ նույնիսկ «սև լեգենդ» է հյուսվել։ Հետագայում Արտիգասի նկատմամբ վերաբերմունքը փոխվել է։ 1977 թվականին նրա աճյունը տեղափոխվել է Մոնտեվիդեո, ամփոփվել Անկախության հրապարակի մոտ նրա պատվին կառուցված թանգարանում։

Ուրուգվայական ժողովուրդը Արտիգասին մեծարում է որպես ազգային հերոսի, նրան շնորհել է «հայրենյաց հայր» պատվանունը, նրա պատվին բազմաթիվ հուշարձաններ կանգնեցրել։

Պատկերասրահ

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Félix Luna, José Artigas: El caudillo revolucionario (José Artigas: The Revolutionary Leader). Buenos Aires: Planeta de Agostini, 2009.
 Tyson Reeder, "'Sovereign Lords' and 'Dependent Administrators': Artigan Privateers, Atlantic Borderwaters, and State Building in the Early Nineteenth Century," Journal of American History, vol. 103, no. 2 (September 2016), pp. 323–346.

Արտաքին հղումներ 

Biblioteca Artiguista 
Pictures of the Artigas Mausoleum in Montevideo Uruguay
todobuenosaires.com 

Ուրուգվայի քաղաքական գործիչներ
Անկախության ակտիվիստներ