Բրայս կիրճ (ազգային պարկ)

Բրայս կանիոն (), ազգային պարկ ԱՄՆ–ում։ Գտնվում է Յուտայի նահանգի հարավարևմտյան մասում։ Պարկի մակերեսը 145 կմ² է։ Պարկի ամենադիտարժան վայրը Բրայս կանիոնն է։ Չնայած անվանմանը՝ այն ամենևին էլ կանիոն չէ, այլ ավելի շուտ հսկայական բնական ամֆիթատրոն Պաունտսաուգանտ բարձրավանդակի վրա, որ առաջացել է էրոզիայի հետևանքով։ Բրայսը առանձնանում է երկրաբանական յուրահատուկ կառուցվածքով, որը կոչվում է հուդու։ Այն ձևավորվել է գետերի էրոզիայից և լճերի նստվածքային ապարներից քամու, ջրի և սառույցի ազդեցությամբ։ Նարնջագույն և սպիտակ լեռնաքարերը անկրկնելի տեսարան են ներկայացնում հատկապես մայրամուտին ու արևածագին։

Կանիոնի մերձական տարածքը բնակեցվել է 1850-ական թվականներին։ Այն անվանվել է Էբենեզեր Բրայսի անունով, ով 1875 թվականին այդ շրջանում հիմնել է կալվածք։ Բրայս կանիոնի հարակից տարածքը 1924 թվականին նախ հռչակվել է բնության ազգային հուշարձան, ապա 1928 թվականին՝ ազգային պարկ։ Այցելությունների թվով Բրայս կանիոն ազգային պարկը զիջում է միայն Գրանդ կանիոն և Զայոն ազգային պարկերին առաջին հերթին մեկուսացած լինելու պատճառով։ Յուտա նահանգի Կանաբ քաղաքը գտնվում է ազգային երեք պարկերի միջև։

Աշխարհագրական դիրք և կլիմա 

Բրայս կանիոնը գտնվում է Յուտայի հարավարևմտյան մասում։ Բրայսն ավելի վերև է գտնվում, քան մոտակա Գրանդ կանիոն և Զայոն ազգային պարկերը։ Կանիոնի բարձրությունը կազմում է 2400–2700մ այն դեպքում, երբ Գրանդ կանիոն ազգային պարկը գտնվում է ծովի մակարդակից 2100մ բարձրության վրա։ Այդպիսով՝ պարկը խիստ տարբերվում է էկոլոգիայով և եղանակով։ Հակադրությունը լավ տեսանելի է այն զբոսաշրջիկների համար, ովքեր նույն ուղևորության ընթացքում այցելում են երեք պարկեր։

Կլիման Բրայս կանիոնում ավելի սառն է և ավելի խոնավ մյուս երկու պարկերի համեմատ։ Տեղումների տարեկան միջին քանակը 380–460 մմ է։ Տարեկան միջին մինիմումը -13 °C է, հունվարի միջինը՝ -28 °C։ Պարկում ամենաբարձր ջերմաստիճանը գրանցվել է 2002 թվականի հուլիսի 14–ին՝ 37 °C։

Համայնապատկեր

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Բրայս կանիոն ազգային պարկ։ ԱՄՆ աշխարհագրական ընկերություն
 Բրայս կանիոն։ Լուսանկարների պատկերասրահ
 Բրայս կանիոն ազգային պարկ։ Ուղեցույց

Բնության հատուկ պահպանվող տարածքներ
Կիրճեր
ԱՄՆ-ի ազգային այգիներ
Յուտա
Կատեգորիա ԲՊՀՄ II
ԱՄՆ-ի աշխարհագրություն