Ռեթեոս Պերպերյան

Ռեթեոս Հակոբի Պերպերյան (), հայ բանաստեղծ, մանկավարժ, հրապարակախոս, տնտեսագետ։

Օննիկ և Շահան Պերպերյանների հայրը։

Կենսագրություն
Ռեթեոս Պերպերյանը ծնվել է Կոստանդնուպոլսի Խասգյուղ թաղամասում։ 1866 թվականին ավարտել է Կ. Պոլսի Ներսեսյան վարժարանը, զբաղվել ուսուցչությամբ։ 1876 թվականին հիմնել է Պերպերյան վարժարանը։ Պերպերյանի «Առաջին տերեւք» (1877), «Խոհք եւ յուշք» (1904) ժողովածուները կրում են ֆրանսիական ռոմանտիզմի, մասնավորապես Լամարթինի ազդեցությունը։ Վերջինիս մի շարք բանաստեղծությունները թարգմանել է հայերեն՝ «Մահ Սոկրատա», «Լիճ» և այլն։ Անդրանիկ բանաստեղծությունները սիրո և բնության երգեր են, վերջին շրջանի գործերում իշխում է փիլիսոփայական խոհը։

Պերպերյանի մանկավարժական-բարոյագիտական հայացքները («Դաստիարակի մը խօսքերը», 1901, «Դպրոց եւ Դպրութիւն», 1907) հիմնված են գեղեցիկի, բարու և ճշմարիտի սկզբունքների վրա։ Կարևորել է կնոջ դերը հասարակության մեջ։ Ըստ նրա՝ բարոյական դաստիարակության ամենազորեղ միջոցը դաստիարակի անձնական օրինակն է։

Պերպերյանը գրել է նաև հրապարակախոսական-փիլիսոփայական աշխատություններ։ Տնտեսագիտության հիմնական խնդիրներին մոտեցել է դասական քաղաքատնտեսության դիրքերից։ Հարստության ստեղծման, ապրանքի արժեքի, փողի մասին դատել է՝ ելնելով արժեքի աշխատանքային տեսության սկզբունքներից։ Վերլուծելով աշխատավարձի էությունը՝ աշխատավորի համար գլխավորը համարել է իրական աշխատավարձը և այն անմիջականորեն կապել կենսամիջոցների գների հետ։ Կապիտալը բնորոշել է որպես «խնայված» հարստություն և ոչ թե շահագործման արդյունք։

Հանդես է եկել նաև Հրաչյա կեղծանունով։ Մահացել է Սկյուտարում։

Տես նաև 
 Պերպերյան վարժարան (Եգիպտոս)
 Պերպերյան վարժարան (Թուրքիա)

Երկեր  
Երկու բանախօսութիւնք, ԿՊ, 1880
Համառօտ քաղաքական տնտեսութիւն...ԿՊ, 1883
Դրամ, ԿՊ, 1886

Գրականություն  
Կարապետյան Պ, Մեծ դաստիարական և ուսոցչապետ Ռեթէոս Յ. Պէրպէրյան, ԿՊ, 1933։
Թևոսյան Ա. Ռեթեոս Պերպերյան։ Փիլիսոփայական և հասարակական-քաղաքական հայացքները, Երևան, 1989։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Ռեթեոս Պերպերյան 

Հայ բանաստեղծներ
Հայ մանկավարժներ
Հայ հրապարակախոսներ
Հայ տնտեսագետներ
1848 ծնունդներ
Հոկտեմբերի 10 ծնունդներ
Կոստանդնուպոլիս քաղաքում ծնվածներ
1907 մահեր
Ապրիլի 7 մահեր
Կոստանդնուպոլիս քաղաքում մահացածներ
Հայերն Օսմանյան կայսրությունում
19-րդ դարի Օսմանյան կայսրության գրողներ
20-րդ դարի Օսմանյան կայսրության գրողներ
Հայ գրողներ
Ստամբուլում ծնված գրողներ
Անձինք Կոստանդնուպոլսից
Հայ ուսուցիչներ
Օսմանյան կայսրության անձինք
19-րդ դարի Օսմանյան կայսրության անձինք
Հայ տղամարդ գրողներ
Օսմանյան կայսրության կրթական գործիչներ
20-րդ դարի տղամարդ գրողներ
Հայ լրագրողներ