Էտիեն Այդու

Էտիեն Այդու (Իշթվան Հայդու,  ; ), ֆրանսիացի ճարտարապետ, գրաֆիկ, գրքեր նկարազարդող։ Պատկանում է Փարիզի դպրոցին։

Կենսագրություն 
Էտիեն Այդուն ծնվել է 1907 թվականի օգոստոսի 12-ին, Ռումինայի Տրանսիլվանիա պատմական շրջանում։ 1927 թվականին սովորել է Վիեննայի գեղարվեստի դպրոցում, նույն թվականին տեղափոխվել է Ֆրանսիա, սովորել է Գրանդ Շոմիեր ակադեմիայում Էմիլ Անտուան Բուրդելի մոտ։ 1930 թվականին ստացել է ֆրանսիական քաղաքացիություն։

Կարիերա 
1930-ական թվականներին Էտիենն Այդուն գաղթում է Փարիզ, որտեղ դառնում է հունգարական գեղարվեստի ոլորտի անդամ։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ 
Էտիեն Այդուն դառնում է ֆրանսիական դիմադրության շարժման ակտիվ գործիչ։ Նրա հետ միասին դիմադրում էին նաև բազմաթիվ հունգարացիներ, այդ թվում նաև արվեստագետներ, գրողներ և այլ մարդիկ։ Շատերը պայքարում էին Փարիզի սահմաններից դուրս, քանի որ օտարները պաշտոնապես տարհանվել էին 1939 թվականի սեպտեմբերի պատերազմի սկսվելուց հետո։

Ստեղծագործություններ 
Իր առաջին անհատական ցուցահանդեսը կազմակերպել է 1939 թվականին, Փարիզում՝ Ժաննա Բյուշեի պատկերասրահում (Արփադ Սենեշեմի և Մարիա Վիեյրա դա Սիլվայի հետ միասին)։ Էտիենը զբաղվել է նաև Պիեռ Լեկյուիրի, Ժան Դյուպենի և այլ հեղինակների գրքերի ձևավորմամբ։

Ճանաչում 
Նկարչի մասին առաջին մենագրությունը պատկանում է Միշել Սյոֆորուի գրչին։

1965 թվականին արժանացել է Հյուսիսային Հռենոս-Վեսթֆալիայի նկարչական պարգևի։ 1993 թվականին «Ֆրանսիայի ազգային մեծ պարգև» մրցանակին, իսկ 1996 թվականին Ֆրանսիայի ազգային շքանշան Պատվավոր Լեգեոնի շքանշանին։

Վախճան 
Էտիեն Այդուն մահացել է Ֆրանսիայի Բանյո քաղաքում։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Pierre Tal Coat: Bilder. Etienne Hajdu: Reliefs und Skulpturen. Bern: Kunsthalle, 1957
 Étienne Hajdu. Paris: Éditions des musées nationaux, 1973.
 Étienne Hajdu. Paris: Fondation de Coubertin, 1993.
 Seuphor M. Etienne Hajdu. París, 1950.
 Ganzo R. Etienne Hajdu. París, 1957
 Jianou I.Etienne Hajdu. Paris: Arted, 1972
 Deac M. Etienne Hajdu. Bucarest: Meridian, 1976
 Dupin J. La sculpture d’Etienne Hajdu// Dupin J. L’Espace autrement dit. Paris: Galilée, 1982, p. 81-89.
 Descargues P. Etienne Hajdu, Dessins. París: Aréa,1987
 Kurucz Gy. Hajdu István. Budapest: Corvina, 1989.
 Hajdu, bas-reliefs et hauts-reliefs. Paris: Louis Carré & Cie, 1999

Արտաքին հղումներ 
 Էթենն Այդու 
 Էթենն Այդու 
 Էթենն Այդու  

Ֆրանսիացի նկարիչներ
Ֆրանսիացի ճարտարապետներ
Ֆրանսիացի գրաֆիկներ
Ֆրանսիացի քանդակագործներ