ԴՆԹ-ի ռեպարացիա

Ռեպարացիա (, վերականգնում), հատուկ ֆունկցիայի բջիջներ, ունակ են ուղղել քիմիական վնասը և ԴՆԹ-ի մոլեկուլների ընդհատումը, վնասում են ԴՆԹ-ի կենսասինթեզի բջիջները և բացահայտում է քիմիական կամ ֆիզիկական գործակալները։ Կենսագործում է հատուկ ֆերմենտների համակարգի բջիջները։ Մի շարք ժառանգական հիվանդությունների (օրինակ՝ պինգմենտային հիվանդություն) խանգարումների հետ կապված համակարգը։

Պատմության բացահայտում 
Ուսումնասիրությունների սկիզբը դրեց Ա. Կելեներան (ԱՄՆ), ով 1948 թվականին հայտնաբերվել է ֆոտոռեակտիվացիան՝ որը նվազեցնում է կենսաբանական վնասները, այն պայմանավորված է ուլտրամանուշակագույն ճառագայթների հետ, որը հետագայում փոխարինվեց լուսային ճառագայթների (լուսային ռեպարացիա)։ Ռ. Սետլոուն, Կ. Ռուպերտը և ուրիշներ վաղ հաստատեցին, որ ֆոտոռեակտիվացիան ֆոտոքիմիական գործընթաց է։ Առաջացնում է հատուկ ֆերմենտներ, որոնք հագեցնում են թիմինին և կատարվում է ԴՆԹ-ի սինթեզումը ուլտրամանուշակագույն ճառագայթներով։

ԴՆԹ-ի վնասման աղբյուրները 
 Ուլտրամանուշակագույն ճառագայթներ
 Իոնացնող ճառագայթում
 Քիմիական միացություններ
 ԴՆԹ-ի կրկնապատկում
 Դեզամինացում

ԴՆԹ-ի վնասման հիմնական տեսակները 
 Վնաս է մեկ նուկլեոտիդը։
 Վնաս է զույգ նուկլեոտիդը։
 Վնաս է միայնակ և կրկնակի ԴՆԹ-ի շղթայի խաթարումը։

Ռեպարացիայի համակարգի կառուցվածքը 
Յուրաքանչյուր ռեպարացիայի համակարգի կառուցվածքը պարունակում է հետևյալ բաղադրիչները՝
 Էկզոնուկլեազներ՝ ֆերմենտ, որը վերացնում է վնասված մասը։
 ԴՆԹ-ի պոլիմերազա՝ ֆերմենտ, որը համադրում է ԴՆԹ-ի համապատասխան միացման մասը։
 ԴՆԹ-ի լիգազներ՝ ֆերմենտ, որը պոլիմներների շղթայի վերջին փակման օղակն։

Ծանոթագրություններ 

ԴՆԹ-ի ռեպարացիա
Բջջային գործընթացներ
Մուտացիա
Ծերացում