Կորալ

Կորալ, մարջան, բուստ (), կորալյան պոլիպների կմախքի մնացորդներ։ Կորալների մեծ կուտակումը հանգեցնում է կորալային խութերի և կղզիների առաջացմանը։ Բարենպաստ պայմաններում կորալի տարեկան աճը 1 սմ է, այդ պատճառով միջին չափի խութի գոյացման համար պահանջվում են հարյուրամյակներ, իսկ կղզու համար` հազարամյակներ։ Մարջանները ակտինիաների ազգակիցներ են, չնայած սկզբունքային տարբերություններ ունեն նրանց հետ։

Նկարագրություն և տարածում 

Կորալները փայտի նման ունեն շրջանակներ, որոնք ավելանում են տարիների հետ։ Կորալային որոշ ճյուղեր հարյուրավոր տարիների պատմություն ունեն։

Ուղեղի նմանվող կորալները հանդիպում են արևադարձային գոտում, որտեղ ջուրը տաք է ամբողջ տարին։ Ամուր կառուցվածք ունենալու շնորհիվ` նրանք կարող են ապրել օվկիանոսային հոսանքներում։ Առավել նուրբ կառուցվածքով բուստերն ապրում են խոր ջրերում կամ պաշտպանված մասերում։ Կորալները հաճախ մաքրման միջոց են ծառայում որոշ կենդանիների և ձկների համար։

Ուլտրամանուշակագույն լույսը կարող է վնասել փոքր ջրերի կորալներին։ Եթե Երկրի օզոնային շերտը վնասվի, և ուլտրամանուշակագույն ճառագայթները ավելի շատ թափանցեն Երկիր, ապա բույսերը կարող են վերանալ։

 Կորալային խութեր են հայտնաբերվել Ատլանտյան օվկիանոսի սառը ջրերում` Շոտլանդիայի մոտ։
 Բուստերը լինում են տարբեր տեսակների` ծառանման, հովհարանման և այլն։
 Կորալային ամենամեծ խութը գտնվում է Ավստրալիայի ափերի մոտ։ Այն ձգվոմ է 2.200 կմ։

Քիմիական կառուցվածք և հատկություն 
Կորալները հիմնականում կազմված են կալցիումի կարբոնատից մագնեզիումի կարբոնատի խառնուրդով։ Պարունակում են մոտ 1 % օրգանական նյութեր։ Հնդկական սև կորալը գրեթե ամբողջությամբ օրգանական նյութերից է բաղկացած։

Կորալների խտությունը 2.6-2.7 է, կարծրությունը` Մոոսի սանդղակով 3.75: Սև բուստերը թեթև են, նրանց խտությունը կազմում է 1.32-1.35:

Կիրառում 

Բնության մեջ հանդիպում են ավելի քան 3.500 տեսակի կորալներ` մոտ 350 երանգով։ Կորալները հումք են հանդիսանում հանգած կիր ստանալու համար։ Որոշ տեսակներից պատրաստում են թանկարժեք զարդեր։ Այս դեպքում հատկապես թանկ են գնահատվում սև («աքքաբար»), սպիտակ և արծաթափայլ («հրեշտակի մարմին») մարջանները։ Ամենատարածված գույներն են կարմիրը և վարդագույնը։ Վերջիններս ամենից հաճախ են օգտագործվում զարդեր պատրաստելու համար։ Կորալի գույնը պայմանավորված է նրանց կառուցվածքով և օրգանական միացությունների քանակով։

Հնդկաստանում և Չինաստանում արդյունահանում են սև կորալ։

Ինչպես ադամանդների, այնպես էլ կորալների դեպքում մեծ պահանջարկը հանգեցնում է բազմաթիվ կեղծումների։ Մի քանի երկրներում, օրինակ` Եգիպտոսում, Թայլանդում, գործում է օրենք, որով արգելվում է կորալների դուրսբերումը երկրից։ Եգիպտոսից դրա դուրս բերման համար սահմանված է 1.000 դոլար տուգանք։

Ծանոթագրություններ

Պատկերասրահ

Գրականություն

Արտաքին հղումներ 
 Կորալ քարը

Կորալային խութեր
Կորալյան պոլիպներ