DIY

DIY, D.I.Y. (անգլ․ do it yourself), 1950-ական թվականների սկզբին ինքնուրույն աշխատանք տան գործերում ՝ էլեկտրական սարքավորումների վերանորոգում, կենցաղային տեխնիկայի, կահույքի ստեղծում և այլն։ Սկսած 1980-ական թվականներից այն դարձել է ֆորմալ մշակույթի կարգախոսը՝ «Երկրպագության ինքնուս»։

Կրեյգ Օ'Հարան «Փանկի փիլիսոփայություն»-ում բնութագրում է DIY-ի շահագործման սկզբունքը հարդքոր-միջավայրում այսպես՝

DIY գաղափարների գործողության մի վառ օրինակ է Fugazi խումբը, որը չի հրապարակել իր ալբոմներից ոչ մեկը խոշոր պիտակով, չի արտադրել ապրանքներ, օրինակ՝ կրծքանշաններ իրենց խորհրդանիշով, սպորտային շապիկներ և նրանց համերգների մուտքի գումարը չափազանց ցածր է։

«DIY»-ը ԽՍՀՄ-ում 
70-ական թվականների ավարտին սկսեց ձևավորվել «Սամիզդատ» մշակույթը։ Սկսեցին դուրս գալ առաջին ռոք-ամսագրերը, ինչպիսիք են՝ «Roxy», «UrLayt», «KontKultUR'a»։ Այս տեղեկամատյանները ինքնուրույն են կազմվել, իսկ օրինակ՝ «Rock Messenger» ամսագիրը ամբողջովին ձեռագիր է, բայց բավակնին ծավալուն։ Այսպես է նկարագրված ուկրաինական DIY-ակումբի փանկ-սամիզդատը ՝ «DIY-մշակույթ» հոդվածում․

«DIY»-ը Ռուսաստանում 
ԽՍՀՄ-ի փլուզումից հետո DIY-ը սկսեց իր ակտիվ զարգացումը Ռուսաստանում։ Սկսեցին հրատարակվել բազմիաթիվ փանկ-ամսագրեր և փանկ-պարբերականներ, որոնք հիմնված էին DIY սկզբունքի վրա։

1990-ականների կեսերին հետխորհրդային տարածքում փանկ-շարժումը հենված էր DIY սկզբունքի հիման վրա։ DIY-փանկի առաջին դրսևորումները նախկին ԽՍՀՄ-ի տարածքում դարձել են ֆենզինները։ Ըստ հիմնարար սկզբունքների՝ (քաղաքականության և երաժշտության համադրումը, ինքնուրույն արտադրությունը, տարածումը, հիմնականում փոստով կամ համերգով) այն էր, ինչ նույն հետվերակառուցումային ինքնակառավարման հրատարակչական նախընտրականը, բայց, իրոք, ֆենզինները չեն համարվում նրա հետևորդները, կողմնորոշվելով բացառապես միջազգային անալոգների վրա, այն ինչ կոչվում է փանկ ամբողջ աշխարհում։

«DIY»-ը նախկին ԽՍՀՄ-ի հանրապետություններում 
Օլգա Ակսյուտինայի՝ «Փանկի փիլիսոփայություն» գրքից բնութագիր։

Այդ ժամանակ ինչպես Ուկրաինայում, այնպես էլ օրինակ՝ Ուզբեկստանում DIY փանկ-մշակույթը գոյություն ունի սաղմնային վիճակում։

Ծանոթագրություններ 

Շինարարություն
Հմտություններ