Կարել Տոման

Կարել Տոման (իսկական անունը՝ Անտոնին Բեռնաշեկ, , ), չեխ գրող, ով հայտնի է իր էպիկական սիրային բանաստեղծություններով։ Չեխիայի պետական մրցանակի դափնեկիր, ազգային գործիչ, ժողովրդական արտիստ (1945)։

Կենսագրություն 
Անտոնին Բեռնաշեկը ծնվել է 1877 թվականի փետրվարի 25-ին Կոկովիցե գյուղում (Կենտրոնական Չեխիա)։ Սովորել է Պրշիբրամի սեմինարիայում, այնուհետև՝ Պրահայի համալսարանի իրվաբանական ֆակուլտետում, որը սակայն չի ավարտել։ Տարվել է գրականությամբ՝ հանդես գալով Կարել Տոման գրական անվամբ։ Հանդիպել է բազմաթիվ անվանի չեխ գրողների հետ (հատկապես մտերիմ է եղել Ֆրանյա Շրամեկի հետ)։ Ավելի ուշ տեղափոխվել է Վիեննա, որտեղից էլ ճամփորդել է Արևմտյան Եվրոպայում, հաճախ ոտքով։ Ոչ մի վայրում երկարատև չի հանգրվանել և մշտական եկամուտ չի ունեցել։

Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո Կարել Տոմանը դարձել է հայտնի, սկսել է հրատարակվել, ստանալ մրցանակներ և պարգևներ, միաժամանակ եղել է տարբեր թերթերի խմբագիր :

Մահացել է 1946 թվականին Պրահայում։

Ստեղծագործություններ 
Տոմանի բանաստեղծությունները տեղ են գտել հետևյալ ժողովածուներում՝
 «Արյան հեքիաթներ», 1913 
 «Մելամաղձոտ ուղի», 1906
 «Արևի ժամացույց», 1913 
 «Ընտանեկան և այլ բանաստեղծություններ», 1914-1917
 «Ամիսներ», 1915 
 «Լռության ձայնը», 1923
 «Հարյուրամյա օրացույց», 1926 
Տոմանի վաղ շրջանի ստեղծագործություններին բնորոշ է անարխիզմի և դեկադենտական գրականության հանդեպ ունեցած հրապուրանքը։ Հետագայում նա ժխտել է արվեստն արվեստի համար տեսությունը, գիտակցաբար հաղթահարել է իր ստեղծագործություններում եղած պասիվությունն ու հիասթափությունը։ Նրա լավագույն բանաստեղծություններն աչքի են ընկնում կեցության զգացողությամբ, մարդու հանդեպ ունեցած սիրով, գեղեցիկի նրա իդեալն անքակտելիորեն կապված է կյանքի հետ։ Տոմանի շատ բանաստեղծություններ հնչում են իբրև բողոքի կոչ բուրժուական քաղքենիական աշխարհի դեմ։ Մեծ է եղել Տոմանի հայրենասիրական բանաստեղծությունների դերը չեխ ժողովրդի ազգային ինքնուրույնության համար մղված պայքարի տարիներին։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Karel Toman

Չեխ բանաստեղծներ
Չեխ գրողներ
Չեխ լեզվաբաններ
Չեխ թարգմանիչներ
Չեխ լրագրողներ
Կարլի համալսարանի շրջանավարտներ
Անարխիստ գրողներ
Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Անձինք նամականիշերի վրա