Խոհանոցային դանակ

Խոհանոցային դանակ, դանակի տեսակ, որը նախատեսված է սննդի պատրաստման համար։ Սովորաբար սնունդ կարելի է պատրաստել մի քանի ունիվերսալ դանակների օգնությամբ։ Սակայն գոյություն ունեն բազմաթիվ մասնագիտացված դանակներ, որոնք նախատեսված են հստակ խնդիրների լուծման համար։

Տերմինաբանություն

Շեղբ

Նյութ 
 Ածխածնային պողպատ
 Չժանգոտող պողպատ
 Բարձր ածխածնային չժանգոտող պողպատ
 Բազմաշերտ
 Տիտան
 Կերամիկա
 Պլաստիկ

Դանակների պատրաստման նյութեր 
 Չժանգոտող պողպատն իրենից ներկայացնում է երկաթի ձուլվածք՝ մոտավորապես 10-15 % քրոմ, հնարավոր է, նիկելի կամ մոլիբդենի հետ, ածխածնի ոչ մեծ քանակությամբ։ Չժանգոտող պողպատից տիպիկ դանակները պատրաստված են 420 չժանգոտող պողպատից, որոնք պարունակում են մեծ քանակությամբ քրոմ։ Չժանգոտող պողպատից հաճախ պատրաստում են սեղանի սպասք։ 
 Տիտանը համարվում է ավելի թեթև և մաշվածության հանդեպ կայուն, սակայն չի համարվում աշխարհի ամենածանր մետաղը։ Այնուամենայնիվ, այն ապահովում է մեծ ճկունություն, քան պողպատը։ Տիտանը սննդին ոչ մի համ չի հաղորդում։ Այդ մետաղն, որպես կանոն, թանկ է և այնքան էլ հարմար չէ սեղանի սպասքի համար։ Ունի բարձր թանձրություն։ Սովորական ջերմաստիճանի տակ այն ծածկվում է TiO2 օքսիդի պաշտպանիչ շերտով, ինչի շնորհիվ կոռոզիայի չի ենթարկվում գրեթե ցանկացած միջավայրում (բացի ալկալային միջավայրից)։

Շեղբի պատրաստում 
 Պողպատի կռում
 Դրոշմում

Բռնակ 
Բռնակը կարող է պատրաստվել հետևյալ նյութերից՝
 Փայտ
 Պլաստիկ
 Կոմպոզիտ
 Չժանգոտող պողպատ

Ընդհանուր նշանակության խոհանոցային դանակներ

Շեֆ-խոհարարի դանակ (CHEF’s, ՇԵՖ, GYUTO) 

Հայտնի է նաև Խոհարարի դանակ կամ Ֆրանսիական դանակ անվանումներով, չնայած նրան, որ ի սկզբանե այն կոչվում էր «Խոհարարի գերմանական դանակ»։ Շեֆ-խոհարարի դանակը բազմանպատակ օգտագործման դանակ է։ Նրա շեղբի ձևը թույլ է տալիս տեղաշարժել այն տախտակի վրա և անել հստակ կտրվածքներ։ Առավել տարածված են համարվում 15-30 սմ շեղբի երկարություն ունեցող շեֆ-խոհարարի դանակները։ Շեղբի ամենաօգտագործվող չափսը 20 սմ է։ Երկարության հետ սովորաբար մեծանում է նաև դանակի լայնությունը։ Հիմնականում նախատեսված է բանջարեղենի մանր կտրատման և մսի կտրատման համար։ Կռնակով կարելի է միս ծեծել։

Դանակ բանջարեղենի մաքրման համար (PARING, PEELING) 
Բանջարեղենի մաքրման համար նախատեսված դանակը ոչ մեծ, ուղիղ կամ ճանկի նման կորացված շեղբով («BIRD’s BEAK») դանակ է։ Այդպիսի շեղբը իդեալական է բանջարեղենի մաքրման կամ դրանից քանդակներ պատրաստելու համար։ Ըստ էության, դանակի նշանակությունը գալիս է դրա անվան թարգմանությունից, ինչը նշանակում է «հանել կեղևը», «մաքրել»։ Բանջարեղենի դանակի շեղբի երկարությունը կազմում է 6-10 սմ, արտաքինով նման է շեֆ-խոհարարի դանակին։

Հացի դանակ 

Ատամնավոր դանակները ունակ են կտրել փափուկ հաց՝ առանց այն ճզմելու։ Այդպիսի դանակներից մեկը ներկայացվել է 1893 թվականին Չիկագոյում անցկացվող Համաշխարհային կոլումբիական ցուցահանդեսի ժամանակ Friedrich Dick (Գերմանիա) ընկերության կողմից ։ Այդպիսի դանակների մեկն արտոնագրվել է ԱՄՆ-ում Նյու Յորքի Սիրակյուս քաղաքից Ջոզեֆ Բուրնսի կողմից։

Դանակ կարագի համար 
Կարագի համար նախատեսված դանակն ունի բութ սայր և սովորաբար օգտագործվում է կարագը քսելու համար։ Համարվում է և՛ սեղանի աքսեսուար, և՛ մանրացնելու գործիք։

Ոստրեի դանակ 
Կարճ դանակ, որը սովորական դանակների հետ համեմատած ունի հաստացված շեղբ, ոստրեի խեցին բացելու համար։ Խորհուրդ է տրվում կիրառել այն օղազրահապատ ձեռնոցի հետ համատեղ։

Տես նաև 
 Դեբա բոտյո - ճապոնական կտրատող դանակ
 Սանտոկու բոտյո - ունիվերսալ ճապոնական խոհանոցային դանակ

Ծանոթագրություններ 

Խոհանոցային դանակներ
Դանակներ
Խոհանոցային գործիքներ