Ճանապարհորդություն ի Մեծն Հայաստան

«Ճանապարհորդություն ի Մեծն Հայաստան» («Ճանապարհորդութիւն ի Մեծն Հայաստան»), Սարգիս արք. Ջալալյանցի ուղեգրության ժանրին պատկանող երկ, որը արժեքավոր և հարուստ նյութեր է պարունակում հայկական վանքերի պատմության, տեղադրության, ինչպես նաև հայ ազգագրության վերաբերյալ։

Հրատարակություն և թարգմանություն 
Սարգիս արք. Ջալալյանցի «Ճանապարհորդութիւն ի Մեծն Հայաստան» ուղեգրությունը բաղկացած է երկու մասից։ Առաջին մասը հրատարակվել է 1842 թվականին Թիֆլիսում, իսկ երկրորդ մասը՝ 1858 թվականին։

2016 թվականին մեկ հատորով լույս է տեսել սույն աշխատության արևելահայերեն թարգմանությունը՝ Սամվել Գրիգորյանի աշխատասիրությամբ։

Գիտական նշանակություն 
Չնայած նրան, որ սույն աշխատասիրությունը գրվել և լույս է տեսել ավելի քան մեկուկես դար առաջ, սակայն ինչպես նշում է պատմաբան Համլետ Դավթյանը.- Սույն աշխատությունն այսօր էլ կարող է ծառայել եւ օգտակար լինել, քանզի պահպանում է իր գիտական, ճանաչողական, դաստիարակչական եւ քաղաքական նշանակությունը։

Դա պայմանավորված է նաև նրանով, որ 20-րդ դարասկզբից Թուրքիայի և Ադրբեջանի վարած հայկական ճարտարապետական հուշարձանների հետևողական ոչնչացման քաղաքականության հետևանքով՝ բազմաթիվ հայկական վանքերից և եկեղեցիներից անգամ հետք չի մնացել (Մեծ Հայքի Արցախ, Ուտիք, Փայտակարան, Գարդմանք աշխարհներ), և միայն «Ճանապարհորդություն ի Մեծն Հայաստան» ուղեգրության շնորհիվ է, որ կարելի է հայկական ոչնչացված որոշ վանքերի տեղագրության, պատմության, նրանց շուրջ հյուսված ժողովրդական ավանդությունների վերաբերյալ տեղեկություններ ստանալ։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Սարգիս արք. Ջալալյանց, Ճանապարհորդություն ի Մեծն Հայաստան, Երևան, 2016 (PDF տարբերակ)