Սպիտակաճակատ սագ

Սպիտակաճակատ սագ (), բադերի ընտանիքին պատկանող ջրլող թռչուն։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կրմիր գրքում։

Սպիտակաճակատ սագը տարածված է Սառուցյալ օվկիանոսի կղզիներում, ափերի տունդրայում՝ Սպիտակ ծովից մինչև Չուկոտկա ընկած տարածքներում, ինչպես նաև Հյուսիսային Ամերիկայի տունդրայում, Գրենլանդիայում և Իսլանդիայում։ Եվրոպայի Սպիտակաճակատ սագերը ձմեռում են Միջերկրական, Սև, Կասպից ծովերի ափերում, երբեմն թռչում են նաև Միջին Ասիա և Հեռավոր Արևելքի երկրներ։

Տարածվածություն 
Տարածված է Սառուցյալ օվկիանոսի կղզիներում, ափերի տունդրայում՝ Սպիտակ ծովից մինչև Չուկոտկա, Հյուսիսային Ամերիկայի տունդրայում, Գրելանդիաում և Իսպանիայում։ Ձմեռում է Եվրոպայում և Ասիայում։ Գարնանային և աշնանային չուի ընթացքում հանդիպում է Սևանա և Արփի լճերում և Արաքսի հովտում (նաև ձմռանը, բայց ոչ ամեն տարի)։

Էկոլոգիա 
Բնադրման շրջանում նախընտրում է թփուտային տունդրայի գետերով և լճերով հարուստ վայրերը, ձմռանը՝ դաշտերը, տափաստանները և ջրավազանների ափերը։ Բնադրում է խոտաբույսերով պատված թմբիկներին, որոշ դեպքում՝ հողի և ավազի վրա։ Բնի փոսիկը պատում է նախորդ տարվա չորացած խոտաբույսերով, որի վրա առատորեն փռում են աղվափետուրները։ 70-81 մմ, սպիտակավուն ձվերը 5-7 հատ են։ Թխսումը տևում է 26-28 օր։ Ծնողները ակտիվ ձևով  խնամում են ձվից դուրս եկած ձագերին։

Պահպանություն 
Չվող, բնադրող, ձմեռող, քիչ տարածված, հազվագյուտ տեսակ է, որն ԲՊՄՄ Կարմիր ցուցակում ընդգրկված է քիչ մտահոգ կարգավիճակով և գնահատվում է որպես խոցելի տեսակ։

Թվաքանակը միշտ եղել է սակավաթիվ։ Չուի և ձմեռման ընթացքում՝ սագերի խմբում 10-20 անհատ։

Վտանգման հիմնական գործոններից են Սևանա լճի ավազանում և Արաքսի հովտում անհանգստացման գործոնը և որսորդությունը։

Պապանվում է «Սևան» և «Արփի լիճ» ազգային պարկում։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Бейчек В., Штясны К. Птицы. Иллюстрированная энциклопедия. — М.: Лабиринт-пресс.
 Ганзак Я. Иллюстрированная энциклопедия птиц. — Прага: Артия 1974.
 Жизнь животных. Т.6 Птицы. — М.: Просвещение, 1986.

Արտաքին հղումներ 
 Սպիտակաճակատ սագ 

Թռչուններ
Խոցելի տեսակներ
ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված կենդանիներ
Ջրլող թռչուններ