Ֆրանց Բոաս

Ֆրանց Բոաս (), ամերիկացի ազգագրագետ, մարդաբան, լեզվաբան, բանահավաք։

Կենսագրություն 
Ծնվել է 1858 թվականի հուլիսի 9-ին, հրեայի ընտանիքում, Մինդեն քաղաքում (Վեստֆալիա, Գերմանիա), բայց կյանքի մեծ մասը կապված է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների հետ։ Սկզբնական շրջանում մասնագիտացել է որպես ֆիզիկ և աշխարհագրագետ, այնուհետև 1896 թվականից աշխատել է Կոլումբիայի համալսարանում պրոֆեսոր (Նյու Յորք), մարդաբանության դասախոս, 1928 թվական՝ ամերիկյան լեզվաբանական ընկերության նախագահ և ազգագրության «պատմական դպրոցի» հիմնադիր։ Գերազանցապես զբաղվել է ամերիկյան հնդկացիների, էսկիմոսների լեզուների հետազոտությամբ։ Նրա լավագույն աշակերտներից են եղել XX դարի ամերիկյան շատ հայտնի լեզվաբաններ և մարդաբաններ, որոնց թվում են՝ Ալֆրեդ Կրյոբերը, Էդվարդ Սեպիռը, Ժոզեֆ Գրինբերգը, Ռուտ Բենեդիկտը և այլք։ Բոասի հայացքները մեծ ազդեցություն են ունեցել նաև Յակոբսոնի և Լևի-Ստրոսայի վրա։ Մահացել է Նյու Յորքում 1942 թվականի դեկտեմբերի 21-ին։

Հիմնական աշխատանքներ 
Մեծ աշխատանք է կատարել ամերիկյան հնդկացիների մարդաբանական և ազգագրական ուսումնասիրության բնագավառում։ Հատկապես կարևոր են նրա կողմից հրատարակված հետևյալ աշխատությունները։
 «Ամերիկյան հնդկացիական լեզուների ձեռնարկ» (հատոր 1—2, 1911—1922 թթ.), 
 «Մարդաբանությունը և ժամանակակից կյանքը» (1929 թ.), 
 «Ընդհանուր մարդաբանություն» (1938 թ.), 
 «Ռասա, լեզու և մշակույթ» (1940 թ.)

Համոզվելով, որ ավանդական սկզբունքներով ամերիկյան բնիկների լեզուների նկարագրությունը դժվարություններ է հարուցում, առաջադրել է նորագույն մեթոդներ և դարձել ամերիկյան նկարագրական (դեսկրիպտիվ) լեզվաբանության նախահայրը։

Գրականություն 
 Алпатов В. М. История лингвистических учений. М., 1998
 Аверкиева Ю. П. Франц Боас (1858—1942). // Краткие сообщения Института этнографии АН СССР, 1946, т. 1
 Звегинцев В. А. История языкознания XIX и XX веков в очерках и извлечениях. Часть 2. М., 1964—1965
 Овчаренко В. И. Франц Боас (биография)
 Якобсон Р. Взгляды Боаса на грамматическое значение. // Якобсон Р. Избранные работы. М., 1995
 Stocking, George W., Jr. A Franz Boas Reader։ The Shaping of American Anthropology, 1883—1911 (1974) — ISBN 0-226-06243-0

Ծանոթագրություններ 

Ամերիկացի ազգագրագետներ
Ամերիկացի մարդաբաններ
Ամերիկացի լեզվաբաններ
Գերմանացի մարդաբաններ
Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Ամերիկացի աշխարհագրագետներ
Ամերիկացի փիլիսոփաներ
Բանահավաքներ
Հայդելբերգի համալսարանի շրջանավարտներ
Կոլումբիայի համալսարանի դասախոսներ
ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ
Գերմանիայի հրեաներ
Բոննի համալսարանի շրջանավարտներ
Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Բավարիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Գերմանացի ազգագրագետներ
Կոլումբիայի համալսարանի շրջանավարտներ
Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ
Գերմանացի լեզվաբաններ
Գերմանացի երաժշտագետներ
Գերմանացի գիտնականներ
Գերմանացի փիլիսոփաներ
Ամերիկացի գիտնականներ
Ամերիկացի արվեստագետներ
Հրեա գիտնականներ