Հյուսիսափայլ (նկար, Չըրչ)

«Հյուսիսափայլ» (), ամերիկացի նկարիչ, ռոմանտիզմի կարկառուն ներկայացուցիչ Ֆրեդերիկ Էդվին Չըրչի (, 1826-1900 թվականներ) նկարներից։ Նկարիչը կտավը վրձնել է 1865 թվականին։ Կտավի չափերն են՝ : Այսօր «Հյուսիսափայլ» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Վաշինգտոնի Ամերիկյան արվեստի Սմիթսոնյան թանգարանում։

Պատմություն 

«Հյուսիսափայլ» նկարը ստեղծելիս Ֆրեդերիկ Էդվին Չըրչը օգտագործել է հրեա նկարիչ Այզեկ Իսրայել Հայեսի «Չըրչի պիկ, Արկտիկա» () նկարը։ Այզեկը այն ստեղծել էր այն ժամանակ, երբ բևեռային էքսպեդիցիա էր կատարել 1860-1861 թվականներին։ Համաձայն Հայեսի մանրամասն նկարագրի, որը կարդում ենք նրա «Բևեռային բաց ծովը» () գրքում, իսկ ավելի ուշ Չարլզ Թոմլիսոնի գրքում, Չըրչի պիկը գտնվում է Էլսմիր կղզու արևելյան ափերին՝ Քենեդու նեղուցի կողմից, որը բաժանում է Հյուսիսային կանադական կղզիներն ու Գրենլանդիան։

Անձամբ Չըրչը 1864 թվականի դեկտեմբերի 23-ին ականատես է եղել բևեռափայլի երևույթին, որը տեսանելի է նաև Կանադայի Մեն նահանգի Մաունթ Դեզերտ կղզուց։ Նա հիանալով այդ երևույթով, ստեղծում է իր «Հյուսիսափայլ։ Մաունթ Դեզերտ կղզի։ Բար հարբորից։ Մեն» () կտավը։ Շատ ամերիկացիներ, դիտելով նրա «Հյուսիսափայլ»-ը, ընդունեցին որպես Հյուսիսի հաղթանակի նախանշան, քանի որ, տակավին, դեռ շարունակվում էր քաղաքացիական պատերազմը։ Ու արդյունքում, հենց այս հաղթանակի խորհրդանիշով ճանաչվեց «Հյուսիսափայլ» կտավը, որը Ֆրեդերիկ Էդվին Չըրչն ավարտին հասցրեց 1865 թվականին։

1911 թվականին Էլեանոր Բլոջետը (Eleanor Blodgett) «Հյուսիսափայլ» ստեղծագործությունը նվիրեց Վաշինգտոնի Ամերիկյան արվեստի Սմիթսոնյան թանգարանին։

Նկարագիր 

[[Պատկեր:Church Aurora Borealis Mt Desert Island from Bar Harbor Maine 1860.jpeg|thumb|right|250px|'''Ֆրեդերիկ Էդվին]]
«Հյուսիսափայլ» կտավում պատկերված է արկտիկական բնատեսարան, որը բաղկացած է սառույցներից և քարերից։ Ամբողջ երկնակամարում երևում է բևեռափայլը։ Առջևի մասի ձախ կողմում երևում է Այզեկ Իսրայել Հայեսի (Isaac Israel Hayes) երկկայմ առագաստանավը, որը կոչվում էր «United States'' »: Նրա հետնամասում գտնվում են մթին ժայռոտ լեռները, իսկ ավելի հեռվում ուրվագծվում է Չըրչի պիկը (), որն անվանվել է այսպես, ի պատիվ Այզեկի ընկերոջ՝ նկարիչ Ֆրեդերիկ Էդվին Չըրչի։

Այլ նկարներ 
Ֆրեդերիկ Էդվին Չըրչի մեկ այլ առավել հայտնի նկարը, որը կրկին կապված է բևեռային թեմատիկայի հետ, կոչվում է «Սառցասարեր»։ Այն նկարվել է 1861 թվականին։ Այսօր «Սառցասարեր» կտավը Դալլասի արվեստի թանգարանի սեփականությունն է հանդիսանում։ Չըրչը ևս մի քանի նկարներ ունի, որտեղ սառցասարեր են պատկերված։

Տե՛ս նաև 
 Հյուսիսափայլ

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 

 The Smithsonian American Art Museum page offers a zoomable view of the painting and photographs of the installation.
 Research Notes, Smithsonian American Art Museum, December 2011.

1865 նկարներ
ԱՄՆ-ի արվեստ
Ֆրեդերիկ Էդվին Չըրչի նկարներ
Ամերիկյան արվեստի Սմիթսոնյան թանգարանի նկարներ