Սողոմոն Գուգենհայմի թանգարան

Սողոմոն Գուգենհայմի թանգարան (), արվեստի թանգարան ԱՄՆ-ում, որը աշխարհում ժամանակակից արվեստի հավաքածուներով առաջիններից մեկն է։ Այն հիմնադրվել է 1937 թվականին Գուգենհայմի հիմնադրամի շնորհիվ։ Թանգարանի հիմնադիրն է բարերար Սողոմոն Գուգենհայմը։

Թանգարանի կառուցման պատմություն 
1943 թվականի հունիսին հիմնադրամն ամերիկացի ճարտարապետ Ֆրենկ Լլոյդ Ռայթին պատվիրեց թանգարանի նոր շենքի կառուցման ճարտարապետական գործը։

Թանգարանի շենքի ճարտարապետության մասին 

Ճարտարապետ Ֆրենկ Լլոյդ Ռայթը ապրել է 92 տարի։ Նա իր 72 տարվա ստեղծագործական գործունեության ժամանակ նախագծել է 800 շենք և կառուցել 400-ը։ Բացի թանգարանից, նրա առավել հայտնի փայլուն նախագծերն են. «Ջեկոբայի տունը» Մեդիսոնում (Վիսկոնսինի նահանգ), «Ջոնսոն — Ուեյքս» Ռասինում (Վիսկոնսինի նահանգ, հինությունը առանց պատուհանների է)։ «Տուն ջրվեժի տակ» շքեղ ամառանոցը (Ֆոլլինգ-Ուոթեր) Բեր Ռանեում (Փենսիլվանիայի նահանգ), որը քննադատների կողմից անվանվել է 20-րդ դարի հիանալի շինությունը։ Школа-мастерская в Սքոթթսդեյլում գտնվող դպրոց-արվեստանոց (Արիզոնայի նահանգ), ստացել է «Թեյլիզին Ուեյթս» անվանումը։

Որպես Գուգգենհայմի թանգարանի կառուցման վայր ընտրվեց Հինգերորդ պողոտայի 88-րդ և 89-րդ փողոցների միջև գտնվող Կենտրոնական այգու կանաչ տարածքը։
Նախագծելով կառույցը՝ ճարտարապետը հեռացավ արդեն գոյություն ունեցող մոդելից, առաջարկեց վերելակով բարձրանալ վերջին հարկ և շարունակական պարույրներով իջնել ներքև՝ ճանապարհին ուսումնասիրելով էքսպոզիցիան։

Ճարտարապետություն 
Թանգարանն արտաքնապես նման է շրջված բրգանման ամրոցի։ Այս շենքը համարվում է 20-րդ դարի ճարտարապետության ամենավառ ստեղծագործություններից մեկը։
Թանգարանի շինարարությունը ավարտվել է 1959 թվականին, երբ Սողոմոն Գուգենհայմը և Ֆրենկ Լլոյդ Ռայթը արդեն ողջ չէին։

Տնօրեններ 
 1961-1988 թթ. — Թոմաս Մեսսեր (1920-2013 թթ.)

Թանգարանի մասնաճյուղեր 
  մասնաճյուղ Վենետիկում
  մասնաճյուղ Լաս Վեգասում (2001-2008 թթ.)
  մասնաճյուղ Բեռլինում
 Սողոմոն Գուգենհայմի թանգարան Իսպանիայում
 Սողոմոն Գուգենհայմի թանգարան ԱՄԷ-ում (կառուցվում է)
 Սողոմոն Գուգենհայմի թանգարան Մեքսիկայում (կառուցվում է)
 Սողոմոն Գուգենհայմի թանգարան Լիդտվիայում (նախագծվում է)
 Սողոմոն Գուգենհայմի թանգարան Ֆինլանդիայում (նախագծում)

Հետաքրքիր փաստեր 
 Սողոմոն Գուգենհայմի թանգարանը օգտագործվել է այնպիսի ֆիլմերում, ինչպիսիք են «Ինթերնեյշնլ», (The International), «Սևազգեստ մարդիկ» (Men in Black), «Մի անգամ Հռոմում» (When in Rome), «Միստեր Պոպերի պինգվինները» (Mr. Popper’s Penguins)։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Թանգարանի պաշտոնական կայքը 

ԱՄՆ-ի թանգարաններ
Ժամանակակից արվեստի թանգարաններ
1937 հիմնադրված թանգարաններ