Կրթությունը Կիպրոսում

Կրթությունը Կիպրոսում վերահսկվում է Կրթության և մշակույթի նախարարության կողմից։

Կրթական համակարգը բաժանված է 4 մասերի՝ նախադպրոցական կրթություն (3–6 տարեկան), տարրական կրթություն  միջնակարգ կրթություն  և բարձրագույն կրթություն (18 տարեկանից բարձր)։ 5-ից 15 տարեկան երեխաների համար առկա ուսուցումը պարտադիր է։ Կրթությունը պետական պատվերի շրջանակներում, ներառյալ նաև բարձրագույն կրթությունը, ապահովվում է պետական հարկերի հաշվին։

Զուգահեռաբար գործում է նաև պաշտոնապես ճանաչված մասնավոր դպրոց, և ծնողները կարող են իրենց երեխաներին ապահովել պատշաճ կրթությամբ։ Մասնավոր դպրոցների և համալսարանների ուսման վճարները սովորաբար չեն ծածկվում պետության կողմից։
 
Բարձրագույն կրթությունը հիմնականում սկսվում է բակալավրիատի քառամյա մակարդակով։ Հետբուհական աստիճանները ներառում են մագիստրատուրա՝ ուսուցման կամ հետազոտության տեսքով, և ասպիրանտուրա (թեկնածուական աստիճան)՝ հետազոտական աստիճան, որը սովորաբար տևում է առնվազն 3 տարի։ Դիպլոմներ տալու թույլտվություն ունենալու համար համալսարանները պետք է պաշտոնապես արտոնագրված լինեն։

Տարրական կրթություն 

Նախադպրոցական կրթությունը Կիպրոսում պարտադիր է բոլոր այն երեխաների համար, ում չորս տարեկան, ութ ամսականն ուսման տարվա մեկնարկի դրությամբ լրացել է, իսկ տարրական կրթությունը՝ այն երեխաների համար, ում հինգ տարեկան, ութ ամսականն է լրացել ուսման տարվա մեկնարկի դրությամբ։ Կիպրոսում տարրական կրթությունն ուղղված է երեխաների մոտ քննադատական և ստեղծագործ մտածելակերպի զարգացմանը։ Դրա հիմնական պարտականությունն է աշակերտներին ծանոթացնել իրենց քաղաքակրթությանը, սովորույթներին, հարգանք և սեր սերմանել իրենց ազգային ժառանգության նկատմամբ, իրազեկ լինել իրենց ազգային ինքնության, հունարեն լեզվի, կրոնի և պատմության վերաբերյալ։

Կրթության և մշակույթի նախարարության տարրական կրթության բաժինը ներառում է՝ տարրական կրթություն (մասնավոր և պետական տարրական դպրոցներ), նախադպրոցական կրթություն (մասնավոր, պետական և համայնքային նախադպրոցական հաստատություններ), հատուկ կրթություն (հատուկ դպրոցներ, միություններ և սատարման ծառայություններ, որոնք գործում են հատուկ կարիքներով երեխաներին ամբողջական կրթությամբ ապահովելու համար), Կիպրոսի կրթական առաքելություն (Կիպրոսի համայնքային դպրոցներ Մեծ Բրիտանիայում), Հունաստանում սփյուռքի երեխաների կրթություն, կրթական և ամառային դպրոցներ, չափահասների կրթական կենտրոններ։

2014-2015 կրթական տարում տարրական կրթության վիճակագրությունը հետևյալն է՝ նախադպրոցական կրթական հաստատությունների քանակ՝ 351, աշակերտներ՝ 14 254, տարրական դպրոցներ՝ 334, աշակերտներ՝ 48 796։

Միջնակարգ կրթություն  
Կիպրոսում միջնակարգ կրթությունը ներկայացված է երկու բաժինների միջոցով՝ հիմնական միջնակարգ կրթություն ու տեխնիկական և արհեստագործական միջնակարգ կրթություն։

Հիմնական միջնակարգ կրթություն 

Կիպրոսում հիմնական միջնակարգ կրթությունն ապահովվում է 12-ից 18 տարեկան աշակերտների համար և իրականացվում է եռամյա երկու կրթաշրջաններով՝ ավագ դպրոց և լիցեյ։ Երկու կրթաշրջանները ներառում են ընդհատ մոդուլներով դասընթացներ (հունարեն, մաթեմատիկա և այլն), միջառարկայական դասընթացներ (բժշկական կրթություն, շրջակա միջավայր և այլն) և բազմաթիվ արտադպրոցական ծրագրեր (ակումբներ, ուղեևորություններ, այցելություններ և այլն)՝ ուսանողների համապարփակ ու հավասարակշռված անհատականության ձևավորման նպատակով։ Ուսուցումն անվճար է հասարակության բոլոր դասերի համար և պարտադիր մինչև 15 տարին լրանալը։

Հիմնական միջնակարգ կրթությունն ունի բազմազան նպատակներ։ Դրա հիմնական իրավասությունների մեջ են մտնում՝ պետական դպրոցների աշխատանքի մշտադիտարկում և գնահատում, մասնավոր դպրոցների աշխատանքի, պետական կրթական հաստատությունների, խորհրդատվական ծառայության և ուղղորդված ուսուցման, դպրոցների կանոնակարգման, ուսուցիչների տեսչության, անձնակազմի որոշման մշտադիտարկում, ուսանողների և չափահաս անձանց համար վերապատրաստման հնարավորությունների ստեղծում, կրթության վերաբերյալ տեղեկատվության հասանելիության ապահովում։

Տեխնիկական և արհեստագործական միջնակարգ կրթություն 
Տեխնիկական և արհեստագործական միջնակարգ կրթության ներկայիս համակարգը հիմնված է մի մոտեցման վրա, որի նպատակն է պատրաստել դպրոցն ավարտողներին այնպես, որ նրանք պատշաճ կերպով պատրաստ լինեն նոր իրավիճակներին և հնարավորություններին։ Երբ աշակերտներն ավարտում են իրենց ուսումը, նրանք արդեն պատրաստի կադրեր են աշխատանքի շուկայի համար և մրցակցային հավասար դիրքերում են գտնվում եվրոպական այլ երկրների համապատասխան մասնագետների հետ։

Կրթական նոր մոտեցումը բազմակողմ է։ Ուսման ծրագրի հիմնական նշանակետերն են.
 Հիմնական կրթություն. աշակերտներին կրթում են այնպես, որպեսզի նրանք պատրաստ լինեն փոփոխվող միջավայրին և նոր մարտահրավերներին։
 Մասնագիտացված գիտելիքների և հմտությունների շեշտադրում. դա հնարավորություն է տալիս աշակերտներին ունենալ աշխատանքի շուկայի պահանջներին համարժեք հմտություններ։
 Բնածին տաղանդի և հակումների խրախուսում ու զարգացում. ուսման 2-րդ և 3-րդ տարիներն ուղղված են աշակերտների կոնկրետ տաղանդների և հետաքրքրությունների վրա կենտրոնացմանը։ Աշակերտներն ունեն մասնագիտության ընտրության լայն հնարավորություններ։
 Քննադական մտածողության և ստեղծագործական գիտելիքների ձեռքբերման խրախուսում. ներկայումս գործող ուսուցման համակարգը ունի ճկունության բարձր աստիճան։

Բարձրագույն կրթություն 

Բարձրագույն կամ երրորդային կրթությունն ապահովվում է պետական և մասնավոր համալսարանների և քոլեջների միջոցով։ Մասնավոր համալսարաններն առաջին անգամ արտոնագրվել են 2005 թվականին, և գործունեություն ծավալելու ու դիպլոմներ տալու համար նրանց ներկայացվում է արտոնագիր ստանալու պահանջ։ Դա սահմանվել է 2005 թվականի «Մասնավոր համալսարանների մասին» օրենքով։

Ներկայումս Կիպրոսի կրթության և մշակույթի նախարարության կողմից դիպլոմներ տալու արտոնագիր ունեն 3 պետական և 5 մասնավոր համալսարաններ։

Պետական համալսարաններ   
 Կիպրոսի համալսարան
 Կիպրոսի բաց համալսարան
 Կիպրոսի տեխնոլոգիական համալսարան

Մասնավոր համալսարաններ   
 Եվրոպական համալսարան
 Ֆրեդերիկ համալսարան
 Նեապոլիս համալսարան
 Նիկոսիայի համալսարան
 Կենտրոնական Լանկաշիրի համալսարան

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Կիպրոսի կրթության և մշակույթի նախարարության պաշտոնական կայք (անգլերեն)

Կրթությունը Կիպրոսում