Զուրաբ Ավալիշվիլի

Զուրաբ Դավիդի Ավալիշվիլի (, 1876, Թիֆլիս — 21 մայիսի, 1944, Շվարցենֆելդ, Գերմանիա), վրացի պատմաբան, դիվանագետ ու իրավաբան։ Աշխատել է Վրաստանի Դեմոկրատական Հանրապետությունում։

Կենսագրություն
Զուրաբ Ավալիշվիլին ծնվել է 1876 թվականին Թիֆլիսում։ Սերում է Ավալիշվիլիների իշխանական տնից։

1900 թվականին ոսկե մեդալով ավարտել է Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանը՝ ստանալով իրավաբանական կրթություն։ Հետագայում կրթությունը շարունակել է Սորբոնի համալսարանում, որտեղ սովորել է 1901—1903 թվականներին։ 1917 թվականին Զուրաբ Ավալիշվիլին ընտրվել է սահմանադիր ժողովի անդամ, սակայն ցանկություն է հայտնել ծառայել Վրաստանի Դեմոկրատական Հանրապետությանը։ Վրաստան վերադառնալուց հետո՝ 1918 թվականին, Ավալիշվիլին դարձել է գլխավոր խորհրդական արտաքին գործերի գծով։

Զուրաբ Ավալիշվիլին մասնակցել է Թիֆլիսի պետական համալսարանի հիմնադրմանը, որտեղ դասավանդել է 1918—1921 թվականներին։

Ստացած լինելով իրավաբանական կրթություն՝ Զուրաբ Ավալիշվիլին մեծ ներդրում է ունեցել Վրաստանի Սահմանադրության ստեղծման գործում։ Որպես Վրաստանի գլխավոր դիվանագետ՝ Ավալիշվիլին հասել է Գերմանիայի հետ Վրաստանի հարաբերությունների լավացմանը, ինչի շնորհիվ Գերմանիան ճանաչում է Վրաստանի Դեմոկրատական Հանրապետության ինքնիշխանությունը։ Զուրաբ Ավալիշվիլին 1919 թվականին Վրաստանը ներկայացրել է Փարիզի խաղաղության վեհաժողովում, որտեղ պնդել է Արևմտյան Վրաստանի հողերի՝ Վրաստանի Դեմոկրատական Հանրապետությանը պատկանելու հարցը և դեմ է հանդես եկել Բաթումի մարզը երեք մասի բաժանելուն ու Բաթումը անկախ քաղաք հռչակելուն, ինչից կարող էին օգտվել Ազգերի լիգայի ենթակայության տակ գտնվող երկրները։ Վրաստանի ու ԽՍՀՄ միջև տեղի ունեցած պատերազմից հետո Ավալիշվիլին մեկնել է Գերմանիա։ Այստեղ նա դարձել է Գերմանիայում Վրացական միության հիմնադիրներից մեկը, աշխատել է «Գեորգիկա» և «Բիզանտիոն» ամսագրերի խմբագրություններում։ Գրել է բազմաթիվ հոդվածներ Կովկասի, Վրաստանի պատմության ու գրականության, դիվանագիտության ու այլ հարցերի վերաբերյալ։

Իշխան Զուրաբ Ավալիշվիլին մահացել է 1944 թվականին Գերմանիայի Շվարցենֆելդ քաղաքում։ 1993 թվականի մայիսին նրա աճյունը տեղափոխվել է Վրաստան և թաղվել Թիֆլիսում՝ պետական ու հասարակական գործիչների Դիդուբեի պանթեոնում։

Ծանոթագրություններ

Աշխատություններ 
 Авалов З. Д. Присоединение Грузии к России. — СПб.: Тип. А. С. Суворина, 1901. на сайте Руниверс (Repr. New York: Chalidze Publications, 1981)
 Авалов Зураб. Областные сеймы (федерализм. Отт. из кн. «Конституционное государство». Сб. ст. Изд. I. СПБ. 1905, с. 273—312
 Авалов Зураб. Независимость Грузии в международной политике 1918—1921 гг.: Воспоминания. Очерки. — Париж, 1924
 ზ. ავალიშვილი, ჯვაროსანთა დროიდან (ოთხი საისტორიო ნარკვევი), პარიზი, 1929 (მე-2 გამ. თბ., 1989)
 ზურაბ ავალიშვილი, სოციალისტური პროპაგანდის წარმატება საქართველოში / ზურაბ ავალიშვილი ; თარგმნ. დ. აბაშიძემ // ჩვენი მწერლობა. — თბილისი, 2008. — აგვისტო. — N16(68). — გვ.2—4
 ზურაბ ავალიშვილი, «საქართველოს დამოუკიდებლობის» წინასიტყვაობა: ერი და ბედისწერა; ინგლ. თარგმნა დ. აბაშიძემ // ჩვენი მწერლობა. — თბილისი, 2009. — ISSN: 1987-7730

Գրականություն
 Баринов Д.А., Ростовцев Е.А. Авалишвили (Авалов) Зураб Давидович // Сетевой биографический словарь историков Санкт-Петербургского университета XVIII-XX вв. СПб., 2012-2014.
 Гиоргидзе М. Грузины в Петербурге. Тбилиси, 1976. С.179-181.
 Катели Л. Будущее всегда гадательно // Вечерний Тбилиси. Март 2012. №20 (18444)

Վրացի հասարակական գործիչներ
Վրացի պատմաբաններ
Վրացի դիվանագետներ
Թիֆլիս քաղաքում ծնվածներ
Դիդուբեի պանթեոնում թաղվածներ
Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Անձինք Թբիլիսիից