Ֆրենսիս ՄակԴորմանդ

Ֆրենսիս Լուիզա ՄակԴորմանդ (, ), ամերիկացի դերասանուհի, «Օսկար», «Էմմի» և «Տոնի» մրցանակների դափնեկիր։ Բեռլինի 54-րդ կինոփառատոնի հանձնաժողովի նախագահ։ Լինելով ռեժիսոր և սցենարիստ Ջոում Կոենի կինը, ՄակԴորմանդը նկարահանվել է եղբայրների բազմաթիվ ֆիլմերում, որոնցից են «Ուղղակի արյուն», «Դաստիարակելով Արիզոնային», «Ֆարգո», որը նրան «Օսկար» է բերել գլխավոր դերի համար, «Մարդ, ով չի եղել» և «Ընթերցելուց հետո այրել»։

ՄակԴորմանդը նաև երեք անգամ անվանակարգվել է «Օսկար» մրցանակի երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհու համար՝ «Միսիսիպին կրակի մեջ», «Համարյա նշանավոր» և «Հյուսիսային երկիր» ֆիլմերում խաղացած դերերի համար։ Նրա մանակցությամբ նշանակալից ֆիլմերի շարքում են «Կարճ պատմություններ», «Նախապատմական վախ», «Սեր ըստ կանոնների և առանց», «Լիալուսնի թագավորություն»։ ՄակԴորմանդը նաև ունի 5 անվանակարգում «Ոսկե Գլոբուս»-ի և 3 անվանակարգում BAFTA մրցանակների համար։

1984 թվականին դերասանուհին նորամուտել է Բրոդվեյում, խաղալով «Արթնացիր և երգիր» պիեսում։ 1988 թվականին նա անվանակարգվել է «Տոնի» մրցանակի՝ ««Ցանկություն» տրամվայ» պիեսում Ստումա Կովալսկու դերի համար, որից հետո ՄակԴորմանդը երկար ժամանակ չէր խաղում բրոդվեյան բեմադրություններում, վերադառնալով միայն 2008 թվականին։ Վերադարձից հետո նրա առաջին դերը լինում է «Գյուղական աղջիկներ»-ի թարմացված տարբերակում դերը, որը նրան անվանակարգում է բերում «Drama Desk Award» մրցանակի, իսկ 2011 թվականին ՄակԴորմանդը «Տոնի» մրցանակի է արժանանում Դեյվիդ Լինդսի-Էբերի պիեսի հիման վրա «Լավ մարդիկ» բեմադրությունում դերի համար։

Պատանեկություն 
Ֆրենսիս ՄակԴորմանդը ծնվել է 1957 թվականի հունիսի 23-ին Չիկագոյում և մեկ ու կես տարեկան հասակում որդեգրվել է ծնունդով կանադացիներ Նորին և Վերնոն ՄակԴորմանդներ զույգի կողմից։ Նորինը բուժքույր էր աշխատում, Վերնոնը՝ «Քրիստոսի աշակերտներ» եկեղեցու հովիվ էր։ Անձամբ Ֆրենսիսը ենթադրել է, որ նրա կենսաբանական մայրը կարող էր լինում Վերնոնի եկեղեցու ծխականներից մեկը։ Ընտանիքում կային ևս երկու որդեգիր երեխաներ՝ Դորոթի, ով հետագայում դառնում է կաթոլիկ քահանա և Քեննեթ։ ՄակԴորմանդները շատ կրոնասեր էին, ապագա դերասանուհին մանկությունում անկեղծորեն կիսում էր նրանց հայացքները և ամեն ամառ այցելում էր քրիստոնեական մանկական ճամբարներ, սակայն հայրական տնից հեռանալուց հետո նրա կրոնասիրությունը մարում է։

Քանի որ Ֆրենսիսի հայրը աշխատում էր իր եկեղեցու համայնքների վերականգնման բնագավառում, ընտանիքը հաճախ տեղափոխվում էր։ ՄակԴորանդները հասցնում են բնակվել Իլինոյսի, Ջորջիայի, Կենտուկիի և Թենեսիի մի քանի փոքրիկ քաղաքներում, մինչ կանգ են առնում Մոնեսենում, Փենսիլվանիա, որտեղ Ֆրենսիսն այցելում էր տեղական դպրոց։ Հաճախակի տեղափոխումների պատճառով նրան դժվար է եղել ընկերներ ձեռք բերել, ընդ որում մանկությունում նա կրում էր ակնոցներ և ուներ ավելորդ քաշ։ Անձամբ Ֆրենսիսը իրեն որպես դեռահաս նկարագրում է որպես «գիրուկ գիկ» ()։ Ապագա դերասանուհին բեմում հայտնվել է անգլերենի ուսուցչուհու հրավերով։ Նա ուշադրություն է դարձրել նրան, որը աղջկան դուր է գալիս դպրոցական ծրագրում ներկայացված Շեքսպիրից հատվածները և առաջարկում է ընթերցումը շարունակել դասերից դուրս։ Այդ նույն ուսուցչուհին պատասխանատու էր նաև ամենամյա պիեսների բեմադրությունների համար, որտեղ և հրավիրում է Ֆրենսիսին, ում, սակայն, այդպիսի դերասանական փորձը հուսախաբ է անում, մեծ մասամբ լավ դեր ստանալու անհնարինությամբ. «Դրանք եղել են սովորական, հիմար պիեսներ բարձր դասարանցիների համար։ Այնպիսիներ, որտեղ կան դերեր ամենահանրահայտ աղջկա համար, ամենահանրահայտ տղայի համար, այնուհետև հանրահայտ աղջկա և տղայի ընկերների համար և միայն հետո՝ ներդերի համար»։

1975 թվականի ապագա դերասանուհին ավարտում է դպրոցը, 1979 թվականին ստանում է արվեստի բակալավրի աստիճան Արևմտյան Վիրգինիայի Բետանի քոլլեջում, որից հետո, ըստ ուսուցիչներից մեկի խորհրդի, ընդունվում է Եյլի համալսարանի դրամատիկական դպրոց, 1982 թվականին ստանալով մագիստրոսի աստիճան։ Եյլում ուսուցանելու տարիներին սենյակում Ֆրենսիսի հարևանուհին է լինում Հոլի Հանտերը, ով հետագայում նույնպես դառնում է հայտնի դերասանուհի և Ֆրենսիսի ընկերուհի։ Միասին նրանք տեղավոխվում են Նյու Յորք և բնակարան են վարձակալում Բրուքլինում։

Կարիերա

Նորամուտային դերեր։ «Օսկար»-ի առաջին անվանակարգում 
ՄակԴորմանդի առաջին պրոֆեսիոնալ դերասանական աշխատանքը լինում է խաղը պիեսում, բեմադրված Դերեկ Ուոլկոտի կողմից Տրինիդադ և Տոբագոյում։ Բեմադրության համար նա տրամադրում է իր անձնական գումարները, օգտագործելով որոշ գումար իր կողմից Մակարտուրների հիմնադրամից ստացած գրանտից։ Պիեսում ներգրավված էին տեղական դերասաններ և երկու ամերիկացիներ՝ ներառյալ ՄակԴորմանդը։ Չնայած հանդիսատեսի ոչ մեծ հետաքրքրությանը («երբեմն մենք չեղարկում էինք ներկայացումները, քանի որ նրանց ոչ մեկը չէր գալիս»), Ուոլկոտի հետ աշխատանքը, ով միաժամանակ հանդիսանում էր և բանաստեղծ, և դրամատուրգ, լավ փորձ է ծառայում սկսնակ դերասանուհու համար։

Նյու Յորք տեղափոխվելուց հետո Ֆրենսիսը գանձապահ էր աշխատում ռեստորանում, խաղում էր քիչ հայտնի պիեսներում և մի քանի անգամ նկարահանվել է գարեջրի գովոզդում, որպեսզի վճարի բնակարանի վարձը։ 1984 թվականին դերասանուհին գալիս է «Ուղղակի արյուն» ֆիլմի համար փորձարկումներին, մեծ կինոյում առաջինը նրա համար։ Դա եղել է դեռևս քիչ հայտնի Կոեն եղբայրների նորամուտային ֆիլմը։ Փորձարկումներին Ֆրենսիսիը պատահական է ընկնում՝ իր ընկերուհի Հոլի Հանտերի խորհրդով, ով նույնպես անցնում էր այդ լսումները, սակայն ստանում է մեկ այլ դեր՝ թատերական պիեսում։ Ֆիլմը Ֆրենսիսին թվում է «վայրենի», «անհասկանալի» և կարող էր, ըստ նրա կարծիքի, դառնալ «իր կարիերայում գլխավոր անհարմարությունը», սակայն լավ է ընդունվում քննադատության կողմից, սկիզբ դնելով և Կոենների և ՄակԴորմանդի կարիերային։ Դերասանուհու և Ջոել Կոենի միջև ծագած հարաբերությունները վերաճում են երկարատև ամուսնության և ստեղծագործական համագործակցության։

մեկ տարի անց Ֆրենսիսը խաղում է «Բլյուզ Հիլլ սթրիթ» հանրահայտ սերիալի 6 դրվագներում, իսկ 1987 թվականին փոքրիկ դերով հայտնվում է Կոենների «Դաստիարակելով Արիզոնային» երկրորդ ֆիլմում։ Դերասանուհու համար բեկումնային է դառնում 1988 թվականը։ ««Ցանկություն» տրամվայ» պիեսում Ստելա Կովալսկու դերի համար նա անվանակարգվում է «Տոնի» մրցանակի, զիջելով Ջոան Ալենին։ Առավել մեծ հաջողության Ֆրենսիսը հասնում է մեծ կինոյում, խաղալով ամուսնու կողմից տնային ոտնձգությունների ենթարկվող հարավցու դերը, ով չի կիսում շրջապատի ռասիստական հայացքները, «Միսիսիպին կրակի մեջ» ֆիլմում։ Ալան Պարկերի իրական իրադարձությունների վրա հիմնված ֆիլմը, գլխավոր դերերում Ջին Հեքմեն և Ուիլեմ Դեֆո, արժանանում է «Օսկար»-ի 6 անվանակարգման և քննադատների ճանաչման, չնայած պատմական փաստերի աղավաղման մեջ մեղադրանքներին։ Երկրորդական դերի լավագույն դերասանուհու համար իր առաջին անվանակարգմանն է արժանանում նաև ՄակԴորմանդը, սակայն արձանիկը բաժին է հասնում Ջինա Դեյվիսին։

«Ֆարգո» 
Հաջորդ 8 տարիներին Ֆրենսիսը հազվադեպ է նկարահանվում մեծ ֆիլմերում և գլխավոր դերերում, այդ ժամանակաշրջանում առավել նշանակալից դերերից են ամերիկյան իրավապաշտպանը «Գաղտնիության վարագույրի հետևում» ֆիլմում, գլխավոր հերոսի ընկերուհին «Խավարի մարդը» ֆիլմում և դերը Ռոբերտ Օլտմենի «Կարճ պատմություններ» ֆիլմում։ Պատմության անսովոր կառուցվածքով երեք ժամանոց ֆիլմը Վենետիկի 50-րդ կինոփառատոնի «Ոսկե Առյուծ»-ը կիսում է Քշիշտոֆ Կիշլովսկիի «Երեք գույն. Կապույտ» ֆիլմի հետ և արժանանում է հատուկ «Ոսկե Գլոբուս»-ի դերասանական կազմի համար, որն անվանվում է պատմության մեջ լավագույններից մեկը։

1995 թվականին Կոեն եղբայրները սկսում են պատրաստել նախագիծ իրենց նոր ֆիլմի համար։ Գործողությունները պատք է տեղի ունենային նրանց համար հարազատ Մինեսոտայի դեկորացիաներում։ Ֆիլմում գլխավոր դերը ի սկզբանե գրվում էր ՄակԴորմանդի համար, ով նրանց մոտ վաղուց մեծ դերեր չէր խաղացել, սակայն այնսպես էե այնպես ներկա էր համարյա բոլոր նրանց ֆիլմերում։ Դերասանուհու հրաժարման դեպքում ռեժիսորները կչեղարկեին նախագիծը։ Ֆրենսիսը զարմացած էր, երբ նրանք իրեն են պարզում սցենարի կրկնօրինակը և ասում. «Ահա, խնդրեմ։ Ահա և Մարջը»։ Հատագյում նա կատակում է. «Դա առաջին անգամ էր 12 տարվա ընթացքում, որ ես քնում եմ ռեժիսորի հետ և դեր եմ ստանում առանց հարցերի»։ ՄակԴորմանդի կողմից տրված հարցին այն մասին, թե ինչու հենց նա է ընտրվում դերի համար, Իթան Կոենը պատասխանում է. «Դժվար է ասել։ Որովհետև հերոսի կերպարը հորինվում է որևէ դերասանի համար ոչ արտաքին նմանության պատճառով։ Դա, այսպես ասած, երբ ունես տանդերձանքի պահարան և ճշգրիտ գիտես, թե որ դերասանաին այն հարմար կլինի»։ Մյուս դերերին հրավիրվում են Ուիլյամ Մեյսին, Սթիվ Բուշեմին և Պետեր Ստորմարեն։

«Ֆարգո» ֆիլմը թողարկվում է 1996 թվականի մարտին և անմիջապես արժանանում քննադատների բարձրագույն արձագանքների։ Ականավոր ամերիկացի քննադատ Ռոջեր Էբերտը «Ֆարգո» ֆիլմը անվանում է «լավագույն ֆիլմերից մեկը, որը նա դիտել է» և ասում, որ ««Ֆարգո»-ի նման ֆիլմերի համար հենց նա սիրում է կինեմատոգրաֆը»։ Ֆիլմի գործողությունները պատմում են այն մասին, թե ինչպես ոստիկանության հղի սպա Մարջ Հանդերսոնը՝ խաղացած ՄակԴորմանդի կողմից, աստիճանաբար բացահայտում է գողության հետ կապված խաբեությունը, որը բերում էր բազմաթիվ սպանությունների։ Հիշվող կերպարները և բարձրակարգ դերասանական խաղը դառնում են ֆիլմի զարդը։

«Empire» ամսագիրը Մարջ Հանդերսոնին տալիս է 75-րդ հորիզոնականը «100 ականավոր կինոհերոսների» ցուցակում, իսկ ՄակԴորմանդի խաղը անվանում է «լավագույնը կարիերայում»։

Դերի նախապատաստման համար ՄակԴորմանդը չի ուսումնասիրում կին-ոստիկանների պատվածքը և որոշում է վստահել սեփական բնազդին։ Ինչպես և մյուս դերասաններին, նա ստիպված էր սովորել մինեսոտական բարբառը, որը դառնում է ֆիլմի այցեքարտը։ Հղիության նմանակման համար նա նկարահանման ամբողջ ժամանակահատվածում կրում էր դնովի, կեղծ փոր և կուրծք։

Մարջ Հարիսոնի դերի համար Ֆրենսիսը անվանակարգման է արժանանում համարյա բոլոր հիմնական կինոմրցանակներին։ Դերասանուհին BAFTA մրցանակը զիջում է Բրենդա Բլետինին և կատակերգական «Ոսկե Գլոբուս»-ը Մադոննային, սակայն ստանում է «Սպուտնիկ», «Անկախ ոգի» մրցանակները և դառնում է լավագույն դերասանուհին ըստ ԱՄՆ կինոդերասանների գիլդիայի կարծիքի։ Նա նաև ստանում է իր երկրորդ անվանակարգումը «Օսկար»-ին (առաջին անգամ գլխավոր դերի համար) և 1997 թվականի մարտի 24-ին ստանում է արձանիկը։

Բացի «Ֆարգո»-ն, 1996 թվականին թողարկվում են դերասանուհու մասնակցությամբ ևս երեք հաջող ֆիլմեր։ «Showtime»-ի հեռուստատեսային «Թաքցրած է Ամերիկայում» դրամայում դերը նրան բերում է անվանակարգում «Էմմի» մրցանակին՝ «Երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհու համար»։ ՄակԴորմանդը նաև հայտնվում է քննադատների կողմից լավ ընդունված «Շերիֆի աստղը» վեստերնում և խաղում է հոգեբան Մոլի Էրինգտոնի դերը դրամարկղային հաջողություն ունեցած «Նախապատմական վախ» թրիլերում, Ռիչարդ Գիրի և Լորա Լինիի և մեծ կինոյում նորամուտող Էդվարդ Նորթոնի հետ։

«Օսկարի» ստացումից հետո 
Հաջող 1996 թվականից հետո ՄակԴորմանդը հիշվող դերեում չի հայտնվում ընդհուպ մինչև 2000 թվականին Քեմերոն Կրոուի «Համարյա նշանավոր» ֆիլմի թողարկումը։ Հիմնված անփամբ Կրոուի հիշողությունների վրա, ֆիլմկ պատմում է դեռահասի մասին, ով երազում է դառնալ երաժշտական քննադատ, ով պատահականորեն դառնում է «Rolling Stone»-ի լրագրող և շրջագայության է մեկնում «Stillwater» ռոք-խմբի հետ։ ՄակԴորմանդկ ներակայանում է Էլեյնի՝ գլխավոր հերոսի մոր կերպարում, քոլլեջի պրոֆեսոր, խիստ և չափից առավել հովատար կնոջ, ով, վիճելով դստեր հետ, չի ցանկանում ռոք-երաժշտության արատավոր աշխարհում կորցնել նաև որդում։ Ֆիլմն արժանանում է քննադատների բարձր գնահատականների։ Մասնավորապես, Ռոջեր Էբերտը և Պիտեր Թրևերսը «Համարյա նշանավորը» ճանաչում են տարվա լավագույն ֆիլմ, իսկ կինոակադեմիան «Օսկար» է շնորհում «Լավագույն յուրահատուկ սցենարի համար»։ ՄակԴորմանդը, ում Էլեյնը՝ ըստ Թրևերսի, ստացվել է «անհավանական զվարճալի», առաջին անգամ «Ֆարգո»-ից հետո արժանանում է անվանակարգման բոլոր հիմնական մրցանակներին, ընդ որում նրանցից մեծամաենությունում նա ստիպված է լինում մրցակցել Քեյթ Հադսոնի հետ, նույնպես նկարահանված «Համարյա նշանավոր»-ում և արժանացած դրական քննադատության։ Հենց Հադսոնն է ստանում «Ոսկե Գլոսուս»-ը, իսկ «Օսկար»-ի համար պայքարում երկու դերասանուհիներն էլ զիջում են Մարշա Գեյ Հարդենին։ Բացի դրանից, Ֆրենսիսը անվանակարգվում է BAFTA, «Սպուտնիկ» և ԱՄՆ կինոդերասանների գիլդիայի մրցանակների։

2000 թվականին, մի փոքր ուշ, թողարկվում է «Հրաշամանուկները» ֆիլմը, որում Ֆրենսիսը խաղում է դեկան Սառա Գասկելին։ Ֆիլմը, որում գլխավոր դերը կատարում է Մայքլ Դուգլասը, լավ է ընդունվում քննադատների կողմից, սակայն տապալվում է վարձույթում։ Մեկ տարի անց դերասանուհին խաղում է Կոենների ֆիլմում, առաջին անգամ նկարահանվելով եղբայրների մոտ «Ֆորգո»-ից հետո։ «Մարդ, ով չի եղել» սև-սպիտակ նոենուարը պատմում է սակավախոս վարսավիր Էդ Կրեյնի (Բիլի Բոբ Տորնտոն) մասին, ով մտադրում է ոչ բարդ խաբեություն, որը, սակայն, դուրս է գալիս վերահսկողությունից և ավարտվում է մի քանի սպանություններով։ ՄակԴորմանդը խաղում է գլխավոր հերոսի կնոջը, ով գոհ չէ ամուսնությունից, ալկոհոլի հետ խնդիրներ ունեցող կնոջ, դավաճանած ամուսնուն ղեկավարի հետ, իսկ հետագայում սխալմունքի պատճառով բանտ ընկած։ «The Guardian»-ի գրախոսականում դերասանուհու խաղը անվանում են «երկրորդ ծանրագույն պատճառ ֆիլմը դիտելու համար» (Ռոջեր Դիքինսի օպերատորական աշխատանքից հետո)։ Անձամբ Ֆրենսիսը ուրախ էր սև-սպիտակ ֆիլմում նկարահանվելու հնարավորությունից և դա համարում է իր գլխավոր նվաճումներից մեկը։ Ֆիլմն արժանանում է Կոենների համար ավանդական բարձր գնահատականների քննադատների կողմից, չնայած և չի մտնում եղբայրների լավագույն աշխատանքների շարքը։

2002 թվականին թողարկվում են դերասանուհու մասնակցությամբ երկու ֆիլմեր։ «Լամարկի վերջին գործը» դրամայում նա ներկայացել է գլխավոր հերոսի՝ խաղացած Ռոբերտ Դե Նիրոյի կողմից, ընկերուհու դերում, « ոստիկանի մասին պատմող կինոյի կաղապարային կնոջը դարձնելով ֆիլմի կարևոր մաս»։ Մյուս ֆիլմը դառնում է երիտասարդ ռեժիսոր Լիզա Խոլոդենկոյի «Լորել Կանյոնը»։ Ջեյնը՝ ՄակԴորմանդի կերպարը, հաջողակ երաժշտական պրոդյուսեր է, ով ապրում է առանց պարտավորությունների անպարկեշտ կյանքով, հաշվի չառնելով մեծահասակ որդու առկայությունը, ով հավանություն չի տալիս նրա վարքին։ Չնայած միջակ արձագանքներին («Խոլոդենկոն աշխույժ սատիրայի բարձր արվեստից թեթևությամբ գլորվում է կալիֆորնիական կյանքին, համարյա «օճառային օպերայի» տարերքին՝ «Սանտա Բարբարա»-ի ոգով), Ֆրենսիսի ստեղծած կերպարը «ծածկում է ֆիլմի արատները»։ Քննադատ Ջեյմս Բերարդինելին նրա խաղը նշում է որպես ընդհանուր առմամբ անհաջող ֆիլմի միակ դրական պահը։ Ջեյնի դերի համար դերասանուհին անվանակարգում է ստանում «Անկախ ոգի» մրցանակին, սակայն այն զիջում է Շոհրե Աղդաշլուին։ Մեկ տարի անց էկրան է բարձրանում ֆինանսապես հաջողակ «Սեր ըստ կանոնների և առանց» ռոմանտիկ կատակերգությունը ՄակԴոնալդի մասնակցությամբ՝ գլխավոր հերուսուհու (խաղացած Դայան Քիթոնի կողմից) քրոջ դերում։ 2004 թվականին դերասանուհին դառնում է Բեռլինի 54-րդ կինոփառատոնի հանձնաժողովի նախագահը։ Գլխավոր մրցանակը շնորհվում է Գերմանիա ներգաղթած խուրքերի մասին պատմող «Գլխով պատին» ֆիլմին։

ՄակԴորմանդի կարիերայում հաջորդ կարևոր ֆիլմը դառնում է «Հյուսիսային երկիր»-ը, «հնամյա, պահպանողական, արցունքաբեր ֆիլմ ճշմարտության և արդարադատության մասին», դրամա սեքսուալ ոտնձգությունների մեղադրանքով առաջին խմբակային հայցի մասին, Շարլիզ Թերոնի հետ գլխավոր դերում։ Ֆրենսիսը խաղացել է գլխավոր հերոսուհու ընկերուհու դերը, փորձառու հանքահորի, հիվանդ անբուժելի հիվանդությամբ։ Ռոջեր Էբերի կարծիքով այդ երկու կանայք (և անձամբ դերասանուհիները, և անձամբ նրանց խաղացած կերպարները) լրացնում են մեկը-մյուսին. «Միասին նրանք կարող են հասնել ինչի ցանկանան և հետևել դրան մեծ հաճույք է»։ «Հյուսիսային երկրում» դերի համար ՄակԴորմանդը և Թերոնը անվնակարգում են ստանում բոլոր հիմնական մրցանակներին (Թերոնը գլխավոր դերի համար, ՄակԴորմանդը՝ երկրորդական), ներառյալ «Օսկար», սակայն ոչ նա, ոչ մյուսը, չեն կարողանում հաղթել դրանցից և ոչ մեկում։ Նույն թվականին այդ դերասանուհիները միասին հայտնվում են միևնույն ֆիլմում՝ «Զոն Ֆլաքս» ձախողակ ֆանտաստիկ բլոկբաստերում։

Հետագա 6 տարիների ընթացքում թողարկվում է դերասանուհու մասնակցությամբ ընդամենը երեք ֆիլմ։ 2006 թվականին թողարկվում է «Ընկերներ փողի հետ» տրագիկոմեդիան, որը նրան անվանակարգում է բերում «Անկախ ոգի» մրցանակին, որպես «Երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհի», իսկ 2008 թվականին՝ «Միսս Պետիգրյուն ապրում է մեկ օրով», որտեղ Ֆրենսիսը անհաջողակ տնային դաստիարակչուհու գլխավոր դերը, ով հեռացումների շարքից հետո դառնում է սպասուհի, իսկ այնուհետև նաև երիտասարդ դերասանուհու անձնական քարտուղարուհի, և Կոեն եղբայրների հերթական «Ընթերցումուց հետո այրել» նախագիծը։ ՄակԴորմանդը և Բրեդ Փիթը խաղում են մարզասրահի աշխատողներին, ովքեր ԿՀՎ-ի գործակալի անձնական տեղեկություններով մոռացված սկավառակը դնում են գաղտնի տեղեկությունների տեղ և փորձելով դրանում գումար վաստակել։ «Ոչ լավագույն ֆիլմը Կոենների ֆիլմերից», նա, սակայն, ՄակԴորմանդին բերում է երկրորդ անվանակարգումը կատակերգական «Ոսկե Գլոբուս»-ին։ Դերասանուհին նաև հայտնվում է հրավիրված աստղի դերում «Սիմփսոնները» մուլտսերիալի «Girls Just Want to Have Sums» դրվագում, ձայնավորելով դպրոցի ֆեմինիստ տնօրենի, ով նրան դասակարգում է ըստ սեռական հատկանիշների։ 2012 թվականին ՄակԴորմանդը կրկին մասնակցություն է ունենում մուլտսերիալի ձայնավորմանը, այս անգամ լիամետրաժ՝ «Մադագասկար 3»։ Մինչ այդ նա դերեր է ունեցել դերասանուհու համար անսովոր խոշորաբյուջե «Տրանսֆորմերներ․ Լուսնի մութ կողմը» բլոկբաստերում և Պաոլո Սորենտինոյի «Որտեղ էլ որ դու լինես» ֆիլմում։

2008 թվականին տեղի է ունենում դերասանուհու վերադարձը Բրոդվեյ։ Վերադարձից հետո նրա առաջին դերը «Գեղջկական աղջիկներ»-ի թարմացված տարբերակում անվանակարգում են բերում «Դրամա Դեսկ» մրցանակին, իսկ 2011 թվականին ՄակԴորմանդը ստանում է իր առաջին թատերական մրցանակը՝ «Տոնի», Դեյվիդ Լինդսի Էբերի «Լավ մարդիկ» պիեսում գլխավոր դերի համար։ «Դա մեծ հաջողություն է, որ մեզ հնարավորություն է ընձեռնվել օգնել Դեյվիդին նրա նոր պիեսի իրականացման գործում։ Մենք հավատում ենք, որ դա նոր ամերիկյան կլասիկա է» — ասել է նա մրցանակի շնորհման արարողության ժամանակ։

ՄակԴորմանդը մասնակցություն է ունեցել Ուես Անդերսոնի «Լիալուսնի թագավորություն» 7-րդ լիամետրաժ ֆիլմի նկարահանումներին, թողարկված 2012 թվականին։ Նա դարձել է տպավորիչ դերասանակ կազմի մասնիկ, որի մեջ նաև ընդրգկվել են Բրյուս Ուիլիսը, Էդվարդ Նորթոնը, Բիլ Մյուրեյը և Թիլդա Սուինտոնը։ Ֆիլմն արժանանում է դրական արձագանքների և հաջողակ էր վարձույթում։ 2012 թվականին թողարկված Ֆրենսիսի երկրորդ ֆիլմը լինում է Հաս Վան Սենտի «Ավետյաց երկիր» ֆիլմը, նկարահանված ըստ Մեթ Դեյմոնի և Ջոն Կրասինսկիի սցենարի։ Ֆիլմն արժանանում է խառը արձագանքների։

Գնահատականներ 
Ականավոր քննադատ Ռոջեր Էբերտը հայտարարում էր, որ «Չի հասկանում, թե ՄակԴորմանդին ինչպես է հաջողվում ստեղծել իր կերպարներին» և, որ այն պահից, ինչ նա առաջին անգամ նրա վրա ուշադրություն էր դարձրել «Միսիսիպին կրակի մեջ»-ում, «նա ամեն անգամ ցուցադրում է յուրահատուկ ունակություն հաջող կատարել իր ցանկացած դերերից յուրաքանչյուրը։ Համարյա միշտ նա կերտում է անմիջական, իրական, կենդանի կերպարներ», միևնույն ժամանակ նշելով այն, թե ինչ թեթևությամբ են նրա մոտ ստացվում բացարձակ տարբեր հերոսուհիներ։

ՄակԴոնայդի կարերայում առավել նշանակալից դերերի հակադրությունը ի հայտ է գալիս «Համարյա նշանավոր» և «Լորել Կանյոն» ֆիլմերի օրինակում։ Երկու դեպքերում էլ դերասանուհտն խաղում է միջին տարիքի ամուրի միայնակ-կնոջ։ Սակայն, եթե «Համարյա նշանավոր»-ում դա Էլեյնն էր՝ հոգատար, խիստ կին, ով ապրում է հանուն իր երեխաների և փորձում նրանց հետ պահել չմտածված քայլերից, ապա «Լորել Կանյոն»-ում նա Ջեյնը ազատ է, վարում է աէմկոտ կյանք և ուշադրություն չի դարձնում դրա նկատմամբ որդու հետաքրքրություններին։ Էլեյնի մասնակցությամբ դասական դրվագ է համարվում հեռախոսային զրույցը, որտեղ նա ռոք-խմբի կիթառահարին, ում մասին նրան գրել էր որդին, խնդրում է նրան անվնաս վերադարձնել տուն։ Իսկ Ջեյնը բացահայտվում է լողավազանում մերկ դրվագում (առաջինը ՄակԴորմանդի կարիերայում, որում նա շատ էր ուզում նկարահանվել), որտեղ «մենք հետևում ենք Վեներայի ծննդին»։

ՄակԴորմանդի աշխատանքների յուրահատկություններից են հանդիսանում նաև ԱՄՆ տարբեր մասերից կերպարների ստեղծումը։ Այսպես, «Միսիսիպին կրակի մեջ»-ում նա «հոգատար հարավցի է», իսկ «Ֆարգո»-ում՝ Մինեսոտայում ծնված՝ բնորոշ բարբառով։

ՄակԴորմանդի լավագույն դեր է համարվում Մարջ Հանդերսոնը «Ֆարգո»-ից։ Լրագրողի հարցին այն մասին, թե ինչ նոր բան է դերասանուհին ավելացրել իր կերպարի խառնվածքում, Իթան Կոենը, ֆիլմի ռեժիսորներից մեկը, պատասխանում է. «Ամեն ինչ։ Իրականում այդ մենք ենք Ջոելի հետ միասին ստեղծում հերոսի իրական խառնվածքը»։ Շնորհիվ ՄակԴորմանդի խորհրդի, հայտնվում է նաև հանրահայտ նոպաներով առավոտյան սրտխառնոցի Մարջի դրվագը հանցագործության վայրում («նա պետք է սրտխառնոց ունենա, քանի որ բոլոր հղիներն առավոտյան սրտխառնոց են ունենում»)։ Ըստ Rolling Stone-ի կարծիքի, 1997 թվականին Ֆրենսիսին «Օսկար»-ի հանձնումը այն դեպքերից մեկն է, երբ կինոակադեմիան չի սխալվել հաղթողին ընտրելիս, իսկ Շոն Դուլիթլը՝ «The Cornell Daily Sun»-ից, «Ֆարգո» սերիալի գրախասականում նշում է, որ իրեն որոշակիորեն պակասում է ՄակԴորմանդը Մարջի դերում, ում խաղը «լավագույնն է նրանցից, որը եղել է բնօրինակ ֆիլմում», իսկ կերպարը՝ «ժամանակակից կինոյի հերոսուհիներից «ամենաթարմերից» մեկն է»։

Անձնական կյանք 
1984 թվականից Ֆրենսիս ՄակԴորմանդը ամուսնացած է սցենարիստ և ռեժիսոր Ջոել Կոենի հետ։ Նրանք ծանոթացել են մեծ կինոյում դերասանուհու առաջին փորձարկումների ժամանակ, «Ուղղակի արյուն» ֆիլմի, որը նաև դառնում է Ջոելի նորամուտային աշխատանքը։ Ֆիլմը վարձույթ դուրս գալու պահին նրաաք արդեն ամուսնացած էին։

1994 թվականին զույգը որդեգրում է վեց ամսական տղա Պարագվայից՝ Պեդրո ՄակԴորմանդ Կոեն։ Որդու հայրենիքի նկատմամբ հարգանքի պատճառով Ֆրենսիսիը իսպաներեն լեզվի դասեր էր վերցնում։ Մայր դառնալով նա խոստովանում է, որ այժմ այլ կերպ է անդրադառնում բռնությունների հաճախակի դրվագներով ֆիլմերին և թույլ չի տա Պեդրոյին դիտելու հոր աշխատանքները, մինչ նա չհասնի, գոնե, դեռահասության տարիքի։ Ընտանիքն ապրում է Նյու Յորքում, Մանհեթենում։

«High Times» ամսագրին տված հարցազրույցում ՄակԴորմանդը խոստովանում է, որ երբեմն մարիխուանա է ծխում հանգստանալու նպատակով, սակայն դա չի հանդիսանում նրա կյանքի նշանակալից մասը։ Դերասանուհին առանց ոգևորության է անդրադառնում մարիխուանայի օրինականացման գաղափարին, սակայն ճիշտ է համարում բժշկական նպատակներով նրա օգտագործումը։

Ֆիլմագրություն

Մրցանակներ և անվանակարգումներ

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Ֆրենսիս ՄակԴորմանդը Internet Movie Database կայքում
 Ֆրենսիս ՄակԴորմանդը Internet Broadway Database կայքում

Ամերիկացի դերասանուհիներ
Հոլիվուդյան դերասաններ
Օսկարակիրներ
Էմմի
Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
BAFTA մրցանակի դափնեկիրներ
«Թոնի» մրցանակի դափնեկիրներ
Եյլի համալսարանի շրջանավարտներ
21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ
Լավագույն դերասանուհի Օսկարի մրցանակակիրներ