Էնկաուստիկա

Էնկաուստիկա (մոմանկարչություն), գեղանկարչական տեխնիկայի տեսակ է, որտեղ իբրև ներկերը կապակցող նյութ, ծառայում է մոմը։ Շնորհիվ նրա քիմիական փոքր ակտիվությանը մոմով կատարված ստեղծագործությունները դարերով պահպանում են լոկալ գույնի նախնական թարմությունը և գունաշերտի ամրությունը։ Մ․թ․ա․ XIV դարից մոմանկարչությունը օգտագործվել է Եգիպտոսում, տաճարների ճակատները երանգավորելու համար։ Հին Հունաստանում մ․թ․ա․ V դ․ մշակվել է տաք եղանակով մոմանկարչության ավելի կայուն տեխնոլոգիա (էնկաուստիկա, հուն.՝ έγχανότιχή, < έγχαίω - այրել)․ ուժեղ տաքացված մոմաներկերը բրոնզե շիկացված բահիկներով լցնում էին հիմնաշերտի վրա։

Էնկաուստիկան Հին Եգիպտոսում 
1887 թվականին Լիբիական անապատի Ֆայյում օազիսում հայտնաբերվ ել են մի շարք դիմանկարներ, որոնք ստեղծվել են Հին Եգիպտոսում (հելլենիստական, հռոմեական շրջան, 1-3-րդ դարեր) մոմանկարչության տեխնիկայով։ Պահպանվել է ավելի քան 900 դիմանկար։ Դիմանկարները Նկարել են տախտակների վրա։ Հին շրջանում նկարել են նաև կտավի վրա։ Մեր ժամանակներում մոմանկարչությունը կիրառվում է հիմնականում ստեղծագործությունները վերականգնելու և գունաշերտերը ամրացնելու համար։

Էնկաուստիկաները կրկնօրինակել հնարավոր չէ. Որքան էլ փորձես կրկնօրինակել, միևնույն է, ամեն անգամ ծնվում է նոր ստեղծագործություն։ Արվեստի առավելությունն այն է, որ այս տեխնիկայով կատարված ստեղծագործությունները երկար ժամանակ պահպանում են գույների պայծառությունն ու թարմությունը։

Զարգացումը Հայաստանում 
Հայաստանում  երևույթը տարածվել է Երվանդ Քոչարի շնորհիվ, բայց չի զարգացել։ Էնկաուստիկան Հայաստանում տարածված չէ, շատ քչերն են զբաղվում դրանով։ Մեր օրերում էնկաուստիկան դիտվում է, որպես նորարարություն, քանի որ նկարները ծնվում են արդուկի, մոմամատիտների և ֆոտոթղթի միաձուլմամբ։ Այսօր Շատ երեխաներ փորձում են կիրառել այս արվեստը… Հայաստանում չկան մասնագիտացված կենտրոններ էնկաուստիկա սովորելու համար։

Արտաքին հղումներ 
 Վրձնի փոխարեն` արդուկ. էնկաուստիկա

Մոմանկարչություն