Օդի հարաբերական խոնավություն

Հարաբերական խոնավություն, ջրային գոլորշիների պարցիալ ճնշման հարաբերակցությունը գազում (առաջին հերթին, օդում) հագեցած գոլորշիների հավասարակշռված ճնշմանը տվյալ ջերմաստիճանի դեպքում։ Նշանակվում է հունարեն φ տառով։

Բացարձակ խոնավություն 
Օդի բացարձակ խոնավությունն օդի մեկ խորանարդ մետրում պարունակող խոնավության քանակությունն է։ Փոքր քանակության պատճառով սովորաբար չափվում է գ/մ³-ով։ Սակայն, հաշվի առնելով այն, որ օդի որոշակի ջերմաստիճանի դեպքում, նրա մեջ առավելագույնս կարող է պարունակել միայն որոշակի քանակությամբ խոնավություն (ջերմաստիճանի բարձրացմամբ խոնավության այդ առավելագույն հնարավոր քանակությունը մեծանում է, օդի ջերմաստիճանի իջեցմամբ օդի առավելագույն հնարավոր խոնավության քանակությունը նվազում է), ստեղծվել է «բացարձակ խոնավություն» հասկացությունը։

Հարաբերական խոնավություն 
Համարժեք սահմանումը օդում առկա ջրային գոլորշու համադրությունն է առավելագույն հնարավոր խոնավությանը տվյալ ջերմաստիճանի դեպքում։ Չափվում է տոկոսով և որոշվում է բանաձևով՝
 

որտեղ՝  - դիտվող զանգվածի (օդի) հարաբերական խոնավությունն է,

 - զանգվածում առկա գոլորշիների պարցիալ ճնշումն է,

 - հագեցված գոլորշու հավասարակշռված ճնշումն է։

Ջրի հագեցած գոլորշիների ճնշումը ուժեղ աճում է ջերմաստիճանի բարձրացման ժամանակ։ Այդ պատճառով գոլորշու հաստատուն կոնցենտրացիայի հետ օդի իզոբար (այսինքն մշտական ճնշման դեպքում) սառեցման դեպքում գալիս է այն պահը (ցողի կետ), երբ գոլորշին հագենում է։ Ընդ որում, «ավելորդ» գոլորշին կոնդենսացվում է մառախուղի կամ սառույցի բյուրեղիկների տեսքով։ Ջրային գոլորշու հագեցման և կոնդենսացման գործընթացները մեծ դեր են խաղում մթնոլորտի ֆիզիկայում։

Հարաբերական խոնավության գնահատում 
Ջրա-օդային զանգվածի հարաբերական խոնավությունը կարող է գնահատվել, եթե հայտնի է նրա ջերմաստիճանը (T) և ցողի կետի ջերմաստիճանը (Td)։ Որոշվում է հետևյալ բանաձևով՝

 

որտեղ Ps – հագեցած գոլորշու ճնշումն է համապատասխան ջերմաստիճանի համար, որը կարող է որոշվել Արդեն Բակի բանաձևով։

 

որտեղ T – ջերմաստիճանն է Ցելսիուսի սանդղակով, Ps – ճնշումն ըստ Պասկալի։ Բացասական ջերմաստիճանների համար հեղուկ փուլի բացակայության դեպքում կիրառվում է Բակի այլ բանաձև՝

 
Ավելի ճշգրիտ հաշվարկների համար կարելի է օգտվել Գոֆ Գրետչի կամ ավելի ժամանակակից՝ Ա. Վեքսլերի, ITS-90 մոդելներից, Д. Зонтага.:

Մոտավոր հաշվարկ 
Հարաբերական խոնավությունը մոտավոր կարելի հաշվարկել հետևյալ բանաձևով՝

 

Այսինքն, օդի ջերմաստիճանի և ցողի կետի Ցելսիուսի յուրաքանչյուր աստիճանի հետ հարաբերական խոնավությունը իջնում է 5 %-ով։ 
Բացի այդ, հարաբերական խոնավությունը կարելի է գնահատել խոնավաչափային դիագրամով։

Տես նաև 
 Գոլորշացում
 Հագեցած գոլորշի
 Գերհագեցած գոլորշի

Ծանոթագրություններ 

Ֆիզիկական մեծություններ
Կլիմա