Լեոս Կարաքս

Լեոս Կարաքս, ինչպես նաև Լեո Կարաքս (, իրական անունը` Ալեքս Քրիստոֆ Դյուպոն , ), ֆրանսիացի կինոռեժիսոր, սցենարիստ և դերասան։ Կաննի կինոփառատոնի մասնակից, Բեռլինի կինոփառատոնի մրցանակակիր, Սեզարի երկու անգամ առաջադրված, «Ոսկե ընձառյուծ» Լոկարնոյի կինոփառատոնի պատվավոր մրցանակակիր։

Կենսագրություն 
Ալեքս Դյուպինը ծնվել է 1960 թվականի նոյեմբերի 22-ին փարիզյան Սյուրեն արվարձանում` ֆրանսիացու և ամերիկուհու ընտանիքում։ Նրանց կողմից ընտրված անագրաման կազմված է Ալեքս և Օսկար բառերից և միացնում է ռեժիսորի և «երազանքների ֆաբրիկայի խորհրդանիշը»։ 16 տարեկան հասակում Կարաքս թողել է դպրոցը և տեղափոխվել Փարիզ, որտեղ հաճախել է ֆրանսիական սինեմատիկա և կինոյի մասին լեկցիաներ լսել Փարիզի երրորդ Նոր Սորբոնի համալսարանում, գրել «Կայե դյու սինեմայի» համար։ Կինոյում առաջին քայլերն արել է երկու կարճամետրաժ ֆիլմերով` La fille rêvée (1977) և Strangulation Blues (1980):

Կարաքսը կինոներ նկարել և ուսումնասիրել սկսել է գրեթե միաժամանակ` 16-17 տարեկան հասակում։ Երիտասարդ հասակում նա լրջորեն հետաքրքրվում էր համր ֆիլմերով, ծանոթանում 1920-30-ական թվականների ռուս և ամերիկացի ռեժիսորների արվեստներին, ովքեր նրան ամենից հոգեհարազատ էին և ֆրանսիական նոր ալիքի կինեմատոգրաֆիային, որը նրա վրա մեծ ազդեցություն թողեց։ Արդեն 25 տարեկան հասակում Կարաքսը դադարեց ֆիլմեր դիտել, քանի որ «նա իր համար ոչ մի նոր բան չէր գտնում»։

Կարաքսի առաջին լիամետրաժ ֆիլմը դարձավ «Տղան հանդիպում է աղջկան» ֆիլմը (1984), որում նկարահանվել է իր ընկերուհին` Միրա Պերյեն։ Գլխավոր հերոսի դերի համար Կարաքսը հրավիրեց այդ ժամանակ գործազուրկ Դենի Լավանին, ով իր բարեկամն էր և ով դարձավ ռեժիսորի ալտեր-էգոն։ «Ալեքսի մասին եռապատման»-ի մնացած երկու մասերում` «Պիղծ արյուն» (1986) և «Սիրեկաններ Նոր կամրջից» (1991) ֆիլմերում, գլխավոր հերոսուհու դերը հասավ Կարաքսի նոր մուսային` Ժուլիետ Բինոշին, ում հետ սիրավեպն ավարտվեց «Սիրեկանների» նկարահանումների ավարտից հետո։

Կարաքսի նոր մուսան դարձավ դերասանուհի Կատերինա Գոլուբևան։ Նա խաղում էր գլխավոր դերը իր «Պոլա X» դրամայում (1999), որը նկարված է Հերման Մելվիլի «Պիեր կամ երկակիություններ» գրքի մոտիվներով։ Այդ կինոնկարից հետո Կարաքսի արվեստի մեջ հայտնվեց բազմամյա դադար։ Երկարատև դադարի ժամանակ վերցված հարցազրույցի մեջ նա ասում է, որ «իրեն ո՛չ ռեժիսոր է համարում, ո՛չ կինեմատոգրաֆ» և որ «հոգում նա իսկական երգիչ, կոմպոզիտոր, ռոք աստղ է, ինչպես Դեյվիդ Բոուին»։

Երբեմն Կարաքսը հանդես է գալիս որպես դերասան այլ ռեժիսորների ֆիլմերում։ Մասնավորապես, նա հայտնվել է Ժան Լյուկ Գոդարի «Լիր արքա» ֆիլմում (Այս դերով նա շատ էր հպարտանում, քանի որ հիանում էր այդ ռեժիսորով) և Հարմոնի Կորինի «Միստեր միայնություն» ֆիլմերում, ինչպես նաև «977» կինոնկարում։

Ֆիլմագրություն 
 Ռեժիսոր և սցենարիստ
 1984 - «Տղան հանդիպում է աղջկան»/ Boy Meets Girl
 1986 - Պիղծ արյուն/ Mauvais Sang
 1991 - Սիրեկանները Նոր կամրջից / Les amants du Pont-Neuf
 1997 - Անանուն / Sans Titre (короткометражный)
 1999 - Պոլա X/ Pola X
 2008 - Տոկիո! / Tokyo! ( Merde)
 2012 - «Սուրբ շարժիչներ կազմակերպություն» / Holy Motors

 Դերասան
 1987 - Լիր արքա / King Lear - Эдгар
 1997 - Տուն / A casa
 2004 - Գործընթաց / Process
 2006 - 977
 2007 - Միստեր միայնակ / Mister Lonely - Ренар
 2012 - «Սուրբ շարժիչներ կազմակերպություն» / Holy Motors

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 

Ֆրանսիացի կինոռեժիսորներ
Ֆրանսիացի դերասաններ
20-րդ դարի դերասաններ
Ֆրանսիացի սցենարիստներ
Ֆրանսիացի քննադատներ
Ֆրանսիացի կինոդերասաններ
Բեմական կեղծանուններ