Լատա Մանգեշկար

Լատա Մանգեշկար (մարաթհի` लता मंगेशकर, , ), հնդիկ երգչուհի, Հնդկաստանի արտակադրային ամենահայտնի և հարգված երգչուհիներից մեկն է։ Նա երկրորդ հնդիկ երգչուհին է Մ. Ս. Սուբբուլակշմիից հետո, ով ստացել է Հնդկաստանի բարձրագույն քաղաքացիական Բհարատ Ռատնա պարգևը։ 1989 թվականին արժանացել է Հնդկաստանի ամենաբարձրագույն` Դադասահեբ Փհալկեի անվան պարգևին։ Նրա երեք քույրերը նույնպես երգչուհիներ են (Աշա Բհոսլե, Ուշա Մանգեշկար և Մինա Խադիկար), երգիչ և կոմպոզիտոր է նաև եղբայրը` Հրիդայնաթհ Մանգեշկարը։

Կենսագրություն 
Լատա Մանգեշկարի երգչական կարիերան սկսվել է 1942 թվականին և շարունակվում է արդեն իսկ յոթ տասնամյակ։ Նրա հայրը` Պանդիտ Դինանաթհ Մանգեշկարը, թատրոնի դերասան և դասական երգերի կատարող էր։ Լատան երեխաներից ավագն էր։ Նրանից հետո հերթականությամբ գալիս էին Մինա, Աշա և Ուշա քույրերը, իսկ վերջում եղբայրը` Հրիդայնաթհը։

Իր առաջին երգի դասերը Լատան ստացել է հորից։ Հինգ տարեկանում արդեն աշխատում էր իր հոր երաժշտական ներկայացումներում` որպես դերասանուհի։ Դպրոցական առաջին իսկ օրերին երգել էր սովորեցնում մյուս երեխաներին։ Երբ նա 13 տարեկան էր, հայրը մահացել է և նրանց ընտանիքի բարեկամ, ռեժիսոր Վինայակ Դամոդար Կարնատակին օգնել է Լատային` երգչուհու և դերասանուհու ուղին բռնելու գործում։

Լատա Մանգեշկարը ձայնագրել է երգեր` հազարից ավելի բոլիվուդյան ֆիլմերի համար, որոնք ներառում են երգեր` Հնդկաստանի շուրջ 36 տարբեր լեզուներով։ Նրա ձայնով երգել են հնդկական կինոյի բազմաթիվ հերոսուհիներ։ Լատան հայտնվել է Գինեսի ռեկորդների գրքում` ձայնագրությունների առավելագույն քանակի համար։ Համաձայն Գինեսի ռեկորդների գրքի 1974 թվականի գրառման, 1948-1974 թվականներին, նա կատարել է 25 հազար ձայնագրություն` 20 հնդկական լեզուներով (համաձայն 1987 թվականի հրատարակության` արդեն 30 հազար ձայնագրություն)։ Այդ փաստը մի շարք աղբյուրների կողմից ենթարկվեց քննադատության, որոնք կարծում էին, որ երգերի քանակը չափազանցված է։ Այդ կարծիքին էր նաև նրա աշխատանքային ընկեր Մոհամեդ Ռաֆին, ով 1977 թվականին գրել էր, որ եթե Լատան կատարել է 25 հազար ձայնագրություն, ապա ես կատարել եմ 28 հազար։ Ավելի ուշ երգչուհու երկրպագուները հաշվել էին նրա ձայնագրությունների քանակը` կոնկրետ անվանումներով և ստացել մինչև 6,5 հազար, որն իրականում ավելի քիչ էր, քան Մոհամեդ Ռաֆիի կատարումները։

Ներկայումս, Գինեսի ռեկորդների գրքի համաձայն, առավելագույն ձայնագրություններ ունի Լատա Մանգեշկարի կրտսեր քույրը` Աշա Բհոսլեն (գրանցման պահին երգերի քանակը կազմել է մոտ 11 հազար)։

Լատա Մանգեշկարը հանդես է եկել նաև որպես դերասանուհի, երգահան և պրոդյուսեր։

Մասնակի ֆիլմագրությունը 
Այստեղ ընդգրկված չէ այն ֆիլմերի ցանկը, որտեղ հնչում են միայն Լատայի կատարումները, այլ այն ֆիլմերի մի մասն է, որտեղ նա հանդես է եկել որպես դերասանուհի, պրոդյուսեր և կոմպոզիտոր։

Դերասանուհի
 1942 — Pahili Mangalagaur
 1943 — Chimukla Sansaar
 1943 — Maajhe Baal 
 1944 — Gajabhau 
 1945 — Badi Maa 
 1946 — Jeevan Yaatra
 1946 — Subhadra
 1948 — Mandir
 1952 — Chattrapati Shivaji 
 2000 — Pukar

Կոմպոզիտոր
 1955 — Ram Ram Pavhane
 1963 — Maratha Tituka Melvava («Anand Ghan» կեղծանունով)
 1963 — Mohityanchi Manjula («Anand Ghan» կեղծանունով)
 1965 — Sadhi Manase («Anand Ghan» կեղծանունով, ստացել է մի շարք մրցանակներ)
 1969 — Tambadi Mati («Anand Ghan» կեղծանունով)

Պրոդյուսեր
 1953 — Vaadal 
 1953 — Jhaanjhar 
 1955 — Kanchan 
 1990 — Lekin

Ծանոթագրություններ 

Հնդիկ երգիչներ
Հնդիկ դերասանուհիներ
Երաժիշտներ այբբենական կարգով
Պադմա Բհուշան շքանշանի ասպետներ
Գինեսի գրքի ռեկորդակիրներ
Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ