Կաֆկան լողափին

Կաֆկան լողափին ( Umibe no Kafuka), 2002 թվականի վեպ, հեղինակ՝ Հարուկի Մուրակամի։

Սյուժե 
Բաղկացած է երկու առանձին, սակայն միմյանց հետ փոխկապակցված սյուժեներից։ Երկու սյուժեներում իրադարձությունները գնում են առաջ և հետ՝ անցյալ։ Յուրաքանչյուր գլուխ սկսվում է առանձին սյուժեի նկարագրությամբ։

Գլուխները պատմում են 15 ամյա Կաֆկայի մասին, ով փախչում է հայրական տնից՝ Էդիպյան անեծքից խուսափելու և քրոջն ու մորը գտնելու համար։ Մի շարք արկածներից հետո նա ապաստան է գտնում Տակամացուի մասնավոր գրադարանում՝ խելացի ու հյուրընկալ Օսիմայի և Միսս Սաեկիի մոտ։ Այնտեղ նա անցկացնում է իր օրերը՝ կարդալով Ռիչարդ Ֆրենսիսի «Հազար ու մեկ գիշերներ»-ի թարգմանությունը և Նացումի Սոսեկիի հավաքագրած աշխատանքները։ Շուտով ոստիկանությունը փնտրում է նրան՝ իր հոր դաժան սպանության դեպքերի մասին հարցաքննելու անելու համար։

Մյուս գլուխները պատմում են Նակատայի մասին։ Իր գերբնական ունակությունների շնորհիվ նա ծեր հասակում գտնում է կես դրույքով աշխատանք։ Նակատան գտնում է կորած կատուներին։ Մի կորած կատու գտնելու նպատակով նա հեռանում է իր տնից և կյանքում առաջին անգամ շեղվում է ճանապարհից։ Նա բարեկամանում է մի բեռնատարի վարորդի հետ, որը նրան վերցնում է որպես ուղևոր։ Շուտով նրանք դառնում են շատ մտերիմ։

Գլխավոր թեման 
Գրելով այս պատմվածքը, Մուրակամին բնորոշում է ժամանակակից մշակույթի խառնուրդ, անորոշություն, հումոր, կախարդական ռեալիզմ, ուժեղ կիրք։ Այն հատուկ ուշադրություն է դարձնում Ճապոնիայի կրոնական, մասնավորապես Սինտոյական ավանդույթներին։ Հիմնական կերպարները զգալիորեն տարբերվում են Հարուկիի վեպերի գլխավոր կերպարներից, որոնք 20-ից 30 տարեկան են և շատ ձանձրալի ու միօրինակ են։ Դրանցից են՝ «Toru Watanabe of Norwegian Wood» և «Toru Okada of The Wind-Up Bird Chronicle»:

Դերերում

Մարդիկ 
 Կաֆկա Տամուրա, կերպարի իրական անունը երբեք չի բացահայտվում ընթերցողին։ Տնից հեռանալուց հետո նա ընտրում է Կաֆկա անունը ի պատիվ Ֆրանց Կաֆկայի։ Կաֆկան բարձրահասակ, գեղեցիկ, մեջքին ուսապարկ կրող և հայտնի քանդակագործ Կոիչի Տամուրայի որդին է։ Իր քույրը և մայրը լքել են ընտանիքը երբ նա դեռ նոր էր դառնում գիտակից։ Կաֆկան ժամանակ առ ժամանակ համագործակցում է իր երկրորդ եսի՝ «Ագռավ անունով տղայի» հետ (Չեխերենից թարգմանաբար Կաֆկա անունը նշանակում է ագռավ)։ Ագռավը ամբողջ վեպի ընթացքում ասում է Կաֆկային, որ նա պետք է լինի աշխարհի ամենախելացի 15-ամյա տղան։
 Սատորու Նակատա, իր մտավոր ունակությունները Նակատան կորցրել էր դեռ 16 տարեկան հասակում, երբ Երկրորդ Համաշխարհային պատերազմի ժամանակ սունկ հավաքելու ընթացքում կորցրել էր գիտակցությունը՝ երկնքում խորհրդավոր լույս տեսնելուց հետո։ Ի տարբերություն մյուս երեխաների, ովքեր կորցրել էին գիտակցությունը կարճ ժամանակով, Նակատան այդ վիճակում մնացել էր շաբաթներ շարունակ։ Արթնանալուց հետո նա հասկացավ, որ կորցրել է իր հիշողությունն ու կարդալու իմացությունը, ինչպես նաև իր բարձր մտավոր կարողությունները։ Սակայն, Նակատան պարզել էր, որ կարողանում է խոսել կատուների հետ։ Նակատան և Կաֆկան կարող են նույն անձի տարբեր մասերը լինել։
 Օսիմա, 21-ամյա գեյ տրանսգենդեր։ Նա գրադարանավար է, ով դառնում է Կաֆկայի ամենամտերիմ մարդն ամբողջ վեպի ընթացքում։
 Հոսինո, բեռնատար մեքենայի վարորդ է, ով դառնում է Նակատայի ամենամտերիմ մարդը՝ նմանեցնելով նրան իր պապիկին։ Նա ամբողջ վեպի ընթացքում օգնում է Նակատային՝ իր անորոշ նպատակին հասնելու համար։
 Միսս Սաեկի, գրադարանի տնօրենն է, որտեղ աշխատում է Օսիման և վեպի մեծ մասն ապրում է Կաֆկան։ Նա երգչուհի է և գրել է «Կաֆկան՝ ծովափին» երգը, որտեղից էլ ընտրվել է վեպի անունը։ Հնարավոր է նաև, որ նա Կաֆկայի մայրն է։
 Սակուրա, երիտասարդ կին, ով հանդիպում է Կաֆկային և օգնում է նրան։ Նա կարող է լինել Կաֆկայի քույրը։
 Ջոնի Ուոքեր, Կատուների սպանողը, ով ցանկանում էր կատուների հոգիներից քնար ստեղծել։ Հնարավոր է, որ նա Կաֆկայի հայրն է՝ հայտնի քանդակագործ Կոիչի Տամուրան։ Նրա անունը ընտրվել է Շոտլանդական վիսկիի բրենդից։

Կատուներ 
 Գոմա, միսիս Կոիզումիի կորած կատուն։
 Օցուկա, սև տարեց կատու, որի հետ Նակատան շատ հեշտությամբ էր շփվում։
 Կավամուրա, կատու, որին հարվածել էին հեծանիվով և որի նախադասություններց Նակատան ոչինչ չէր հասկանում։
 Միմի, խելացի Սիամական կատու։
 Տորո, սև կատու։

Նովելի հասկացությունը 
Վեպը հրատարակելուց հետո Մուրակամին իր կայքում պատասխանել է գրքի իմաստի հետ կապված շուրջ 1000-8000 հարցերին։

Իր անգլիական կայքում տված հարցազրույցի ընթացքում նա ասում է, որ գիրքը հասկանալու համար այն պետք է կարդալ մի քանի անգամ, քանի որ անյ ունի շատ հանելուկներ, սակայն չունի համապատասխան լուծումները։ Այդ հանելուկների լուծումները տարբեր են յուրաքանչյուր ընթերցողի համար։ «Դժվար է բացատրել, բայց սա վեպի այն ձևն է, որը ես ձեռնամուխ եմ եղել գրելու». -ասում է Մուրակամին։

Մուրակամիի բազմաթիվ երկրպագուներ պնդում են, որ վեպը կարելի է լավ հասկանալ միայն նրա նախկին գրքերը կարդալուց հետո։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Exorcising Ghosts  Page with plenty of links to reviews
 Official Haruki Murakami Website
 New Yorker Review by John Updike
 Kafka on the Shore Reviews  at Metacritic.com
 'A Sure Path... to Where?', review of Kafka on the Shore in the Oxonian Review
 Review of Kafka on the Shore, Shogokawada.com 
 Review of Kafka on the Shore, ARC Review
 Review of Kafka on the Shore, Complete-review.com
 Kafka on the Shore, reviewed by Ted Gioia (The New Canon)
 Summary of the book

2002 գրքեր
Հարուկի Մուրակամիի վեպեր
Ճապոնական մոգական ռեալիստական վեպեր