Տանձենի կովկասյան

Տանձենի կովկասյան (), վարդազգիների ընտանիքի, տանձենի ցեղի բույս։

Նկարագրություն 
Տերևաթափ խոշոր ծառեր են` 20-25 մ բարձրությամբ և 60-80 սմ բնի տրամագծով։ Սաղարթը բրգաձև է, երիտասարդ ճյուղերը մերկ են, ծածկված մոխրագույն կեղևով, փշապատ։ Տերևները կլորավուն են կամ լայն ձվաձև, երբեմն մի փոքր երկարավուն, հազվադեպ՝ շեղանկյուն, 3-4 (երբեմն՝5) սմ երկարությամբ, կլորավուն հիմքով, բթածայր կամ միանգամից սրացող, ամբողջաեզր մերկ կամ ներքևից ու եզրերից սարդոստայնանման աղվամազով ծածկված, կիսակաշվեկերպ, վերևի կողմից փայլուն,ներքևից՝ անփայլ, երկար կոթունավոր և 2-3 անգամ գերազանցում են տերևաթիթեղի երկարությանը։ Պտուղը մերկ է, կլոր կամ սեղմված, հասունները սևավուն, գագաթին պահպանվում է ծաղկի բաժակը։ Ծաղկում է ապրիլ-մայիս, պտղաբերում է հուլիս-սեպտեմբեր ամիսներին։ Պտուղները թափվում են հոկտեմբերին։

Չափազանց ցրտադիմացկուն է, դիմանում է մինչև -40 °C սառնամանիքներին, բավականին լուսասեր է և խոնավասեր, սակայն լավ է աճում նաև չոր վայրերում։ Հողի նկատմամբ պահանջկոտ չէ։ Ջերմադիմացկուն է, բավականին արագ է աճում։

Հայաստանի անտառներում պատվաստված ծառերը բավականին բարձր բերք են տալիս։ Պտուղը պարունակում է մեծ քանակությամբ շաքարներ, օրգանական թթուներ, վիտամիններ։ Ապրում է մինչև 300 տարի։

Տարածվածություն 
Տարածված է Կովկասում։ Հայաստանի տարածքում հանդիպում է Աշոցքում (Վերին Ախուրյան), Լափում, Նոյեմբերյանի, Շամշադինի, Գուգարքի, Թումանյանի շրջաններում։ Աաճում է ստորինից մինչև վերին լեռնային գոտիներում, կաղնեբոխային անտառներում, գետափերին։ Տարածված է Լոռու, Տավուշի, Արագածոտնի մարզերում, Սյունիքի մարզի հյուսիսային շրջաններում և Արցախում։

Նշանակություն 
Բուժական նպատակներով օգտագործում են պտուղներն ու տերևները։ Տանձենու պտուղների եփուկն օգտագործում են որպես միզամուղ միջոց երիկամների, միզապարկի և միզուղիների բորբոքումների բուժման համար։ Թարմ պտուղներից պատրաստում են մուրաբա, ջեմ, կիսել, քաղցր ըմպելիքներ և մրգային գինի։

Ծանոթագրություններ 

Բույսեր այբբենական կարգով
Վարդազգիներ
Դեղաբույսեր
Բազմամյա բույսեր
Ծածկասերմեր