Թոմաս Աբտ

Թոմաս Աբտ (, )՝ գերմանացի փիլիսոփա, գրող։ Թոմաս Աբտը ծնվել է կեղծամների վարպետի ընտանիքում։ Ուլմի գիմնազիայում սովորելուց հետո նա 1756 թվականին ընդունվում է Գալլեյի համալսարան, որտեղ ուսումնասիրում է փիլիսոփայություն և մաթեմատիկա։ 1760 թվականից Աբտը դասավանդում է փիլիսոփայություն Օդերի Ֆրանկֆուրտում, հետո մաթեմատիկա՝ Ռինտելնում, վերջապես, 1761 թվականից մինչև 1762 թվականը այս երկու առարկաներն էլ՝ Բեռլինում։

Բեռլինում դասավանդելու տարիներին Աբտը ծանոթանում է Քրիստոֆ Ֆրիդրիխ Նիկոլայի հետ և մտնում նրա «Բեռլինյան շրջան»-ը, ինչպես նաև մտերմանում է Մոզես Մենդելսոնի հետ, «Վ» կեղծանվամբ համագործակցում է «Նամակներ ժամանակակից գերմանական գրականության մասին» ամսագրի հետ։ Ֆրանսիայում համարյա մեկ տարի մնալուց հետո Աբտը Ժնևի Ֆերնեյում այցելում է Վոլտերին։

Նրան մեծ ճանաչում է բերում 1765 թվականին Բեռլինում հրատարակված «Արժանիքների մասին» («Vom Verdienst») աշխատությունը։ Նույն թվականին Աբտը ընդունում է կոմս Վիլհելմ Շաումբուրգ Լիպսկիի պալատական խորհրդական դառնալու առաջարկությունը և շատ քիչ անց մահանում թութքից։

Մահվանից հետո նրա աշխատությունները հրատարակել է Ք. Ֆ. Նիկոլայը՝ «Vermischten Werke» (6-րդ հատոր 1768-1781 թվականներ, 2-րդ հրատարակչություն 1790 թվական)։

Մատենագրություն 
 Նիկոլայ, «Ehrengedächtnis Thomas A-s.» Բեռլին, 1767 թ.)
 Հերդեր, «Ueber Thomas A-s Schriften» (Ռիգա, 1768 թ.)
 Annie Bender՝ Thomas Abbt. Bonn, Cohen, 1922
 Eva J. Engel՝ Moses Mendelssohns Briefwechsel mit Lessing, Abbt und Iselin. Leipzig, Rosa-Luxemburg-Verein 1994 ISBN 3-929994-30-5
 Edmund Pentzhorn՝ Thomas Abbt. Giessen, Univ. Diss., 1884

Աղբյուրներ 
 Аббт // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона ։ в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

Ծանոթագրություններ 

Գերմանացի փիլիսոփաներ
Գերմանացի գրողներ
18-րդ դարի փիլիսոփաներ
Գերմանացի մաթեմատիկոսներ