Յոհան ֆոն Պալավիչինի

Յոհան ֆոն Պալավիչինի (հունգարերեն Pallavicini János őrgróf, գերմաներեն Johann Markgraf von Pallavicini, ), ավստրո-հունգարակական դիվանագետ, մարքիզ, Ավստրո-Հունգարիայի վերջին դեսպան Օսմանյան կայսրությունում, մասնավորապես ծառայելով որպես դեսպան Բարձր Դռանը Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում։

Կենսագրություն 
Ծնվել է 1848 թվականի մարտի 18-ին Պադուայում, իտալական Պալավիչինո ազնվական ընտանիքում։ Կրթությունը ստացել է Էդինբուրգում (ներկայումս Շոպրոն) և Վիենայում, որից հետո անցել է ավստրո-հունգարական դիվանագիտական ծառայության։ 1871 թվականին նշանակվել է Գերմանիայի դեսպանատան ատաշե, 1878 թվականին Ֆրանսիայում, 1880 թվականին Մեծ Բրիտանիայում։ 1887 թվականին Սերբիայի դեսպանատան քարտուղար է դարձել։ 1894 թվականին աշխատել է փաստաբան Մյունխենում, նույն թվականին դիվանագիտական աշխատանքի է անցել Ռուսաստանում։ 1899 թվականի հունվարին դարձել է բանագնաց Ռումինիայում։

1906 թվականի հոկտեմբերի 5-ին մարքիզ ֆոն Պալավիչինին Ֆրանց Յոզեֆ I-ի կողմից նշանակվել է դեսպան Օսմանյան կայսրությունում։

Մարքիզ ֆոն Պալլավիչինին լայնորեն հայտնի էր որպես հարգված դիվանագետ և Երկակի միապետության կողմնակից էր ի տարբերություն կոմս Ալոիս Լեքսա ֆոն Էիրենթալի և Բալհաուզպլացի շատ երիտասարդ դիվանագետների նման դեմ էր Բոսնիայի անեքսիային։ 1911 թվականին կոմս Ալոիս Լեքսա ֆոն Էիրենթալի հիվանդության ընթացքում նշանակվել է Ավտրո-Հունգարիայի արտաքին գործերի նախարարի ժամանակավոր պաշտոնակատար։ 1908 թվականին հանդես է եկել Բոսնիայի բռնակցման դեմ։

Պալավիչինին էական դերակատարում է ունեցել Առաջին համաշխարհային պատերազմը սկսվելուց հետո Օսմանյան կայսրությանը Կենտրոնական տերությունների շարքերում պատերազմի մեջ ներգրավվելու գործում։ 1915 թվականին տեղեկացրել է հայկական բնակչության երկրում իրականացվող բնաջնջման մասին։ Քանի որ երկար պաշտոնավարել է և Պոլսում դիվանագիտական կորպուսի դեկան է եղել, հետևաբար համարվում է, որ մեծ ազդեցություն է ունեցել Օսմանյան կայսրությունում կատարվող իրադարձությունների վրա։ Սակայն Հայկական հարցի հետ կապված նրա դերը տարիների քննարկման նյութ է եղել պատմաբանների կողմից և քննադատության է արժանացել, քանի որ բավականաչափ չի բարձրաձայնել իր բողոքը։

Վիեննա ուղարկած նրա հաշվետվություններից հստակ երևում է, որ Պալավիչինին տեղյակ է եղել բռնության վերաբերյալ Օսմանյան նախաձեռնությանը և որ նա ներգրավված է եղել «կենտրոնացված պլանային և կազմակերպված ոչնչացմանը»։ Արդեն 1915 թվականի հունիսին նա գրել է Վիեննա, որ «հայկական բնակչությունը ... ոչ միայն ենթարկվում է մեծագույն թշվառության, այլև բնաջնջման (einer gänzlichen Ausrottung)»: Ի պաշտպանություն, սակայն, գրառումները ցույց են տալիս նաև, որ նա բողոքել է, բայց ապարդյուն։

1917 թվականի ապրիլին մարքիզ ֆոն Պալավիչինին հրաժարվել է Ավստրո-Հունգարիայի արտաքին գործերի նախարարի պաշտոնը զբաղեցնելու Կառլոս I-ի առաջարկից։

Պարգևներ և կոչումներ 
 Հունգարիայի Ս. Ստեփանոս թագավորական շքանշան (1917)
 Հունգարիայի խորհրդարանի Վերին պալատի անդամ (սկսած 1927 թվականից)

Վախճան 
Մահացել է 1941 թվականի մայիսի 4-ին Հունգարիայում, Պուստարադվանիի (Pusztaradvány) իր դղյակում։

Տես նաև 
Հայոց ցեղասպանության ապացույցներ

Գրականություն 
 William D. Godsey, Aristocratic Redoubt: The Austro-Hungarian Foreign Office on the Eve of the First World War, West Lafayette, Purdue University Press, 1999
 Österreichisches Biographisches Lexikon 1815—1950 (ÖBL). Band 7, Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften, Wien 1978

Ծանոթագրություններ

Աղբյուրներ 
	Pallavicini, János von KATALOG DER DEUTSCHEN NATIONALBIBLIOTHEK

Հայոց ցեղասպանության ականատեսներ
Ավստրիայի քաղաքական գործիչներ
Ավստրիացի դիվանագետներ