Էռնեստ Բիրզնիեկս-Ուպիտիս

Էռնեստ Բիրզնիեկս-Ուպիտիս (, ), լատվիացի գրող, թարգմանիչ։ Լատվիայի ԽՍՀ ժողովրդական գրող (1947)։

Կենսագրություն 
Էռնեստ Բիրզնիեկս-Ուպիտիսը ծնվել է 1871 թվականի ապրիլի 6-ին, Թեոդոր Բիրզնիեկսի ընտանիքում։ 1887-1889 թվականներին սովորել է Տուկումսկի քաղաքային դպրոցում, այնուհետև հանձնել է քննություն դասավանդման համար։ Որպես ազգային ուսուցիչ շատ է շրջել Լատվիայում, Ռուսաստանում և իր ստեղծագործություններում հմտորեն և մեծ սիրով ներկայացրել է աշխատավոր մարդկանց կյանքը։ Շարունակել է լատիշ գրող Ռուդոլֆ Բլաումանիսի ավանդույթները, իր պատմվածքներում ներկայացրել է շրջապատող իրականության ճշմարիտ ու իրատեսական արտացոլումը։ Նրա լավագույն պատմությունները նվիրված են գյուղացիությանը։ Մեծ վարպետությամբ նա ներկայացնում է աղքատ բանվորների, գյուղացիների, աշխատավորների ամբողջական պատկերը։ Նրա հերոսը փոքր, աչքի չընկնող, շահագործվող ու ճնշվող բանվորն է։
Հատկապես ուժեղ են 1905 թվականի հեղափոխությանը նվիրված Բիրզնիեկս-Ուպիտիսի ստեղծագործությունները, որտեղ նա հմտորեն ներկայացնում է հեղափոխության ժամանակ լատվիացի գյուղացիության ողբերգությունը։ Պատանիների համար գրված իր ստեղծագործություններում (հեքիաթներ, պատմվածքներ) Բիրզնիեկս-Ուպիտիսը ընթերցողին սովորեցնում է սիրել բնությունը, մարդուն, իր ժողովրդին։

Իր «Այդ օրերին» պատմվածքում անդրադարձել է 1905 թվականին Բաքվի և շրջակայքի հայերի կոտորածին։

Մահը
Մահացել է 1960 թվականի դեկտեմբերի 30-ին։ Թաղված է Յուրմալայի Լիելուպես գերեզմանատանը։

Ստեղծագործություններ 
 «Ուպիտիսի պատմվածքները» (1900)
 «Առավոտից» (1912)
 «Գորշ քարի պատմվածքները» (1914)
 «Կովկասյան լեռներում» (1924)
 «Կովկասյան պատմվածքներ» (1927)
 «Նինայի հեքիաթները» (հ. 1-2, 1922-1924 թվականներ)
 «Մեր ընկերները» (1925 )
 «Պաստարինի օրագիրը» (1922)
 «Պաստարինը դպրոցում» (1923)
 «Պաստարինը կյանքում» (1924)

Պարգևներ, մրցանակներ 
 «Երեք աստղ» IV աստիճանի շքանշան (1927)
 Լատվիայի ԽՍՀ ժողովրդական գրող (1947)

Հիշատակ 
 1972 թվականին գրողի հայրենիքում բացվել է նրա տուն-թանգարանը
 1971 թվականին թողարկվել է Էռնեստ Բիրզնիեկս-Ուպիտիսին նվիրված ԽՍՀՄ նամականիշ 
 Տուկումսկի առաջին տարրական դպրոցը կոչվում է Էռնեստ Բիրզնիեկս-Ուպիտիսի անունով

Գրականություն

Ծանոթագրություններ 

Լատիշ գրողներ
Լատիշ թարգմանիչներ
Լատիշ մանկագիրներ
Անձինք նամականիշերի վրա