Մանուել Տոլսա

Մանուել Տոլսա (, ), մեքսիկացի նեոդասական ճարտարապետ և քանդակագործ։

Կենսագրություն 
Մանուել Տոլսան սովորել է Վալենսիայի Սան Կառլոս Թագավորական ակադեմիայում և Մադրիդի Սան Ֆեռնանդոյի Թագավորական ակադեմիայում։ Քանդակագործություն է ուսուցանել Խոսե Պուչոլի մոտ, ճարտարապետություն՝ Ռիբելեսի, Գասկոյի և Ջիլաբերտի մոտ։ Իսպանիայում եղել է թագավորական պալատի քանդակագործ և Սան Ֆեռնանդոյի ակադեմիկոս։ 1790 թվականին նշանակվել է Մեխիկոյի Սան Կառլոս ակադեմիայի տնօրեն։ 1791 թվականին Կադիսից ճամփորդելով իր հետ Նոր Իսպանիա է բերել գրքեր, դասախոսական ցուցումներ, Վատիկանի թանգարանից դասական քանդակագործության գիպսե պատճեններ։ Ամուսանցած է եղել Մարիա Լուիզա դե Սանս Տելսեզ Գիրոն ի Էսպինոզայի հետ։

Մեխիկո ժամանելով՝ Տալսան քաղաքի կառավարման խորհրդի կողմից նշանակվում է ջրային համակարգերի մատակարարման և ոռոգման վերահսկիչ, և նրան է հանձնարարվում Ալամեդա սենտրալ զբոսայգու կանաչապատումը։ Այս պաշտոնի համար նա փոխհատուցում չէր ստանում։ Այնուհետև նա իրեն նվիրում է արվեստին։

Ստեղծել է նաև կահույք, զարդեր խորանների համար, բացել բաղնիքներ։ Սան Կառլոս ակադեմիային է նվիրել շուրջ 300 մետաղադրամ և մեդալ։

Մահ 
Տոլսան մահացել է 1816 թվականին՝ ստամոքսի խոցից։ Աճյունն ամփոփված է եղել Սանտա Վերակրուս եկեղեցում, հետագայում տեղափոխել են Սան Ֆեռնանդո։

Ստեղծագործություններ Մեքսիկայում 
Մեխիկոյի տաճարի աշխատանքներ (գմբեթ և ճակատային հատված)։ Աշխատանքներն ավարտել է 1811 թվականին։
 Մեխիկոյի հանքային թանգարան (1797-1813)
 Կառլ IV-ի ձիարձան (1796-1803)
 Վուենավիստային հին պալատը (այժմ՝ Սան Կառլոս թանգարան)
Պուեբլայի տաճարի գլխավոր խորանը
 Սան Դոմինգո եկեղեցու գլխավոր խորանը 
 Լա Պրոֆեսա եկեղեցու գլխավոր խորանը
 La Purísima Concepción եկեղեցու գլխավոր խորանը
 San Felipe de Jesús-ին նվիրված Carmelite մենաստանի գլխավոր խորանը (չի պահպանվել)
 Դեպի Տոլուկա տանող ճանապարհի սկզբնամասի ցայտաղբյուր, կոթող և բուրգ (չի պահպանվել)
 Կիսանդրի Էռնան Կորտեսի գերեզմանին
Մորելիա տաճարում Հիսուսի բրոնզե արձաններ
 Լորետո եկեղեցու նեոդասական դիզայն

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
Տոլսայի կենսագրականը 

Մեքսիկացի քանդակագործներ
Մեխիկո քաղաքում մահացածներ
Իսպանացի ճարտարապետներ
Մեքսիկացի ճարտարապետներ
Իսպանացի քանդակագործներ
Իսպանացի նկարիչներ