Պրոտագոնիստ

Պրոտագոնիստ (: ՝ «առաջին» և ՝ «մրցում եմ», ՝ «մարտիկ»), ստեղծագործության գլխավոր հերոս, գլխավոր գործող անձ, դերասան, որը խաղում է գլխավոր դերում։

Պրոտագոնիստը պատմության կենտրոնում է, նա պիտի կատարի կարևոր ու դժվար ընտրությունները և դեմ առնի այդ ընտրությունների հետևանքներին։ Պրոտագոնիստը պիտի պատմությունը առաջ տանի։ Եթե պատմվածքը ունի ենթասյուժե կամ բաղկացած է մի քանի պատմություններից, ապա ամեն պատմությունը ունի իր պրոտագոնիստը։

Պրոտագոնիստ բառը մասնավորապես օգտագործվում է դրամաներում, վեպերում, օպերաներում, համակարգչային խաղերում և ֆիլմերում։ Այսպիսի պատմություններում պրոտագոնիստը գլխավոր դերասանն է։ Իսկ անտագոնիստը այն հերոսն է, որն անընդհատ փորձում է դժվարություններ ստեղծել պրոտագոնիստի համար՝ բացահայտելով իր բնավորության թուլություններն ու առավելությունները։

Հին Հունաստան 
Առաջին անգամ կիրառվել է մ․թ․ա․ 534 թվականին ողբերգության մեջ, երբ Աթենքում իր խմբի հետ հանդես եկավ «անտիկ ողբերգության հայր» Թեսպիս։

Կեղծ պրոտագոնիստ 
1960 թվականին էկրան բարձրացան «Պսիխո» և «Արկած» ֆիլմերը, որոնք հանդիսատեսին ապշեցրին ֆիլմի սկզբում գլխավոր հերոսի հանկարծակի անհետացմամբ։ Նման կերպարին կարելի է բնորոշել որպես «կեղծ պրոտագոնիստ»։

Պրոտագոնիստ → անտագոնիստ 
Պրոտագոնիստի ևս մեկ կերպարանափոխություն (պրոտագոնիստը դառնում է անտագոնիստ) մտածվեց և իրագործվեց «Ամբողջ ծանրությամբ» սերիալում՝ գործադիր պրոդյուսեր Վինս Գիլիգանի կողմից։ Սերիալի գլխավոր հերոսը՝ Ուոլտեր Ուայթը, սովորական դպրոցի ուսուցչից վերածվում է դաժան նարկոբարոնի։ Սցենարիստի պնդմամբ նա պարոն Չիպսին դարձրեց Ալ Կապոնե։

Տես նաև 
 Անտագոնիստ
 Գրական-գեղարվեստական կերպար

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 

Թատրոն