Ալբերտ Մուշեղյան

Ալբերտ Վարազդատի Մուշեղյան (), հայ գրականագետ, բանասեր, թարգմանիչ։ Բանասիրական գիտությունների դոկտոր (1996)։ Հայաստանի գրողների միության անդամ (1979)։

Կենսագրություն 
Ալբերտ Մուշեղյանը ծնվել է 1931 թվականին Երևանում։ Վեց տարեկանում դինամիտի պայթյունից կորցրել է տեսողությունը։ 1939-1946 թվականներին սովորել է Երևանի կույր երեխաների գիշերօթիկ յոթնամյա դպրոցում։ 1949 թվականին ավարտել է Երևանի N3 երեկոյան դպրոցը։ 1949 թվականին ընդունվել և 1954 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետի ռոմանո-գերմանական բաժինը, այնուհետև՝ ասպիրանտուրան՝ ավստրո-գերմանական գրականության գծով։

1965-1973 թվականներին եղել է Հայաստանի կույրերի միավորման կենտրոնական վարչության նախագահը։ Ուսումնասիրությունները կատարել է կնոջ՝ բանասեր, թարգմանչուհի Ռիմա Հարությունյանի (1932-1997) օգնությամբ։ 1956 թվականին կազմակերպել է բրայլյան տպարան՝ կույրերի համար ուռուցիկ տառերով գրքեր տպագրելու համար և նշանակվել է գլխավոր խմբագիր, տպագրության պատրաստել և լույս է ընծայել հայկական առաջին բրայլյան գրքերը (Րաֆֆու «Սամվել» վեպը, Եղիշե Չարենցի բանաստեղծությունների ժողովածուն, Մովսես Խորենացու «Հայոց պատմությունը» և այլն)։ 1958-1973 թվականներին եղել է Կույրերի միավորման բրայլյան ամսագրի հիմնադիր-խմբագիրը, 1963-1975 թվականներին՝ բրայլյան հրատարակչության պետ, 1974 թվականից աշխատել է ՀՀ ԳԱԱ արվեստի ինստիտուտում, 1978 թվականից՝ ՀՀ ԳԱԱ Մանուկ Աբեղյանի անվան գրականության ինստիտուտի ավագ գիտաշխատող։ Բնական և հասարակական գիտությունների միջազգային ակադեմիայի անդամ է։ ԽՄԿԿ անդամ 1957 թվականից։

1980 թվականին «Ավետիք Իսահակյանի կյանքի և ստեղծագործության վաղ շրջանը» թեմայով դիսերտացիա է պաշտպանել և ստացել բանասիրական գիտությունների թեկնածուի աստիճան։

Հեղինակ է շուրջ 100 գրականագիտական և հայագիտական ուսումնասիրությունների՝ նվիրված հատկապես հայ հին գրականության չլուծված խնդիրներին։

Երկեր 
 Տիգրան Մեծը Մովսես Խորենացու և հունա-հռոմեական աղբյուրների գնահատմամբ, Երևան, 2011։
 Մովսես Խորենացու դարը (մենագրություն), Երևան, 2008։
 «Սուրբ գիրքը հայերեն թարգմանելու հանգամանքները և Մեսրոպ Մաշտոցի համառոտ աստվածաշունչը» («Հայ գրականությունը և քրիստոնեությունը») ժողովածու, 2002։
 «Հայ եկեղեցու և հայոց պետության փոխհարաբերությունները 5-րդ դարի հայ մատենագրության մեջ» («Հայոց եկեղեցի և պետություն») ժողովածուներ, 2000։
 Դարի հայ մատենագրության ժամանակագրական խնդիրներ, Երևան, 1996։
 «Ավետիք Իսահակյան. վաղ տարիներ. 1875-1898» (մենագրություն), Երևան, 1983։

Թարգմանություններ (գերմաներենից) 

 Արմին Թ. Վեգներ, Ճանապարհ առանց տունդարձի, (համահեղինակ), Երևան, 2000։
 Վոլֆգանգ Գյոթե, Բանաստեղծություններ, Երևան, 1993։
 Վոլֆգանգ Գյոթե, Վայմարյան քնար, Երևան, 1985։
 Հայնրիխ Հայնե, Բանաստեղծություններ և գեղոններ, Երևան, 1983։
 Հայնրիխ Հայնե, Գերմանիա, Ձմեռային հեքիաթ (պոեմ), Երևան, 1959։

Պարգևներ 
 «Պատվո նշան» շքանշան, 1967
 ԵՊՀ Ոսկե մեդալ, 2010
 ՀԳՄ «Գրական վաստակի համար» մեդալ, 2009
 Մանուկ Աբեղյանի անվան արծաթե մեդալ, 2009
 Մովսես Խորենացու մեդալ, 2020։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Ալբերտ Մուշեղյան. «Չտեսնող մարդիկ ոչ մի արտոնություն չունեն»

Հայ բանասերներ
Հայ գրականագետներ
Հայ թարգմանիչներ
Բանասիրական գիտությունների դոկտորներ
Կույրեր
Գերմաներենից հայերեն թարգմանիչներ