Չարի կայսրություն

«Չարի կայսրություն» (), գրական արտահայտություն, որը դարձավ քաղաքական շրջասույթ` շնորհիվ ԱՄՆ 40-րդ նախագահ Ռոնալդ Ռեյգանի։ ԱՄՆ Ավետարանչական ազգային ասոցիացիայի համար ունեցած իր ելույթի ժամանակ, որը տեղի ունեցավ Ֆլորիդայում 1983 թ-ի մարտի 8-ին, Ռեյգանը ՍՍՀՄ-ը բնորոշեց որպես «Չարի կայսրություն» (ինչպես նաև «Չարի կայսրության կենտրոնը մերօրյա աշխարհում»)` պնդելով, որ սովետական ռեժիմն անբարո է .: Այս բնորոշումը, որը նվաստացնում է ՍՍՀՄ-ն և նրա առաջնորդներին, հանդիսացավ Սառը պատերազմի հռետորական արտացոլումը։ Այս առիթով «ՏԱՍՍ» գործակալությունը հայտարարություն տարածեց, ըստ որի «Ռեյգանի ադմինիստրացիան ունակ է մտածելու միայն այնպիսի մտքեր, որոնք լի են հակակոմունիզմի և ռազմամոլության տարրերով»».
Որոշ աղբյուրներ վկայում են, որ արտահայտության հեղինակը Ռոնալդ Ռեյգան ելույթների հեղինակ Էնթոնի Ռ. Դոլանն է։

Արտահայտության ծագումը 
Չարի կայսրությունը համարվում է տարածված գրական արտահայտություն, որը լայնորեն կիրառվում է ամերիկյան գրականության և կինեմատոգրաֆիայի մեջ 1970- ական թթ-ներից։ Արտահայտության առաջին գրական հիշատակումը եղել է Էլիֆաս Լևիի «Մոգության պատմություն» աշխատության մեջ, որը անգլերեն է թարգմանել Արթուր Էդվարդ Ուեյթը։ Այնտեղ ասվում է, որ սատանայահպատակները ստեղծում են դավադրություններ ընդդեմ ամբողջ հավատացյալ և գիտակից հանրության՝ հանուն իրենց տիրակալի աշխարհի ղեկին գալու։ Եվ այդ տիրակալը Սատանան է «».

Մինչ ՍՍՀՄ ի հայտ գալը որպես «չարի կայսրություն» ամերիկացի տեսաբանները համարում էին Հռոմեական կայսրությունը, Նացիստական Գերմանիան և այլն։

Արտահայտության հետագա ճակատագիրը 
1988 թ-ին այցելելով Մոսկվա, ամերիկա- սովետական հարաբերությունների լավացման ֆոնին и Ռոնալդ Ռեյգանը հայտարարեց, որ ՍՍՀՄ-ն այլևս չի դիտարկում որպես «Չարի կայսրություն».

Ներկայումս ամերիկյան քաղաքականության մեջ ԱՄՆ-ին հակադրվող տոտալիտար ռեժիմը մատնանշելու համար օգտագործվում է «Չարի առանցք» տերմինը, որը քաղաքական գործածության մեջ է դրվել Ջորջ Ու. Բուշի կողմից 2002 թ-ին։

2002 թ-ին ԿԺԴՀ ղեկավարությունը ի պատասխան ԱՄՆ-ի կողմից ԿԺԴՀ-ն «Չարի առանցքի» մեջ ներառելու, դիտարկեց ԱՄՆ-ն որպես երկիր, որը ունի զանգվածային խոցման զենքի ամենահարուստ պաշար ունեցող երկիր։ ԿԺԴՀ ղեկավարությունը նշում էր, որ ԱՄՆ-ն ունի ամենամեծ ռազմական բյուջեն և դրանով իսկ վտանգ է ներկայացնում ամբողջ երկրագնդի և նրա ստաբիլության համար. Այսօր, ԱՄՆ ներկայիս արտաքին քաղաքականության ֆոնին, շատ երկրներ որպես «Չարի առանցք» դիտարկում են հենց Միացյալ Նահանգները, ով էլ հենց Նոր մեծ խաղի գլխավոր դերակատարն է։

Ծանոթագրություններ 

ԱՄՆ-ի արտաքին քաղաքականություն
Սառը պատերազմ
ԽՍՀՄ-ԱՄՆ հարաբերություններ
Հակակոմունիզմ
Տերմինաբանություն ըստ գաղափարախոսության
Քարոզչությունը ԱՄՆ-ում
Մարդկանց նվաստացուցիչ անվանումներ
Հակակոմունիզմը ԱՄՆ-ում
Քաղաքական կարգախոսներ
1980-ականները ԱՄՆ-ում
ԽՍՀՄ արտաքին հարաբերություններ
Քաղաքական հաղորդակցություն