Բակտերիոռոդուպսին

Բակտերիոռոդուպսինի տրիմեր (տեսքը վերևից)Բակտերիոռոդուպսին, լուսազգայուն սպիտակուցային թաղանթ, որը հանդիպում է արքեաների մոտ։

Բակտերիոռոդուպսինները կատարում են պրոտոնների փոխադրում պլազմալեմային մեմբրանի միջով, այսպիսի կառուցվածքներ կան կաթնասունների ռոդապսներում։

Սպիտակուցի կառուցվածքը 
Բակտերիոռոդուպսինի տրանսմեմբրանային մասը կազմված է 7 կանոնավոր ալֆա-սպիրալներից, կառուցված է եզրային մասով միմյանց հարող մեմբրաններից, իսկ միայնակ բետտա-սպիրալը 7 միցման մյուս անկանոն մասերը (կապող սպիրալ-հանգույց) դուրս են գտնվում մեմբրանից։ Ալֆա-սպիրալների վրա եղող հիդրոֆոբ խմբերը ուղղված են դեպի լիպիդային մեմբրանները, որոնք նույնպես հիդրոֆոբ են։

Մեմբրանի միջով պրոտոնի փոխադրումը 
Պրոտոնների ջերմահազորդականությունը իրականացվում է ամրացված սպիրալների ճառագայթման ընթացքում։ Այն ընդգրկում է բակտերիոռոդուպսինի կենտրոնական ալիքը։ Կլանում է ֆոտոն, ցանցաթաղանթը փոփոխփլով տրանս-13 ձևով։ Այսպիսով այն տեղափողում է պրոտոնները մինչև վերջ։ Այնուհետև վերադառնում է առանց պրոտոնի։

Բակտերիոռոդուպսինի օգտագործումը նանոտեխնոլոգիայում 
1971 թվականին Օստերհելթին (Գերմանիա) և Ստրոխենիուսին (ԱՄՆ) հաջողվել է բակտերիոռոդուպսին հալոբակտերիայի մեմբրանից առանձնացնել Halobacterium halobium հալոբակտերիան։ 1994 թվականին մի խումբ ռուս գիտնականներ աշխարհում առաջին անգամ ստացել են բակտերիոռոդուպսինի թիթեղներ։ Թիթեղային բակտերիոռոդուպսինները կարող են օգտագործվել մելեկեւլային էլեկտրոնիկայում։ Կարևոր ձեռքբերում է կողմնորոշիչ մանուշաագույն մեմբրանի հայտնաբերումը, որոնք պարունակվում են հիդրոֆոբ և հիդրոֆիլ միջավայրերում։

Պատկերասրահ

Ծանոթագրություններ 

Սպիտակուցներ
Ֆոտոսինթեզ