Սիրիզա

Ձախերի արմատական կոալիցիա (, առավել հայտնի է վանկային հապավումով՝ Սիրիզա (հունարենից թարգմանաբար նշանակում է «արմատապես», որպես հապավում՝ ՍԻՐԻԶԱ (), Հունաստանում գործող ձախակողմյան քաղաքական կուսակցություն։

Կուսակցությունը հիմնադրվել է 2004 թվականին՝ որպես ձախերի կոալիցիա և արմատական միություն։ 2012 թվականից Հունաստանի Հանրապետությունում պաշտոնապես գործում է որպես քաղաքական կուսակցություն։

Սիրիզան համարվում է Հունաստանի խորհրդարանի գերակշռող կուսակցությունը, որի առաջնորդն է Հունաստանի ներկայիս վարչապետ Ալեքսիս Ցիպրասը։ Վերջինս վարչապետի պաշտոնում է դեռևս 2015 թվականի սեպտեմբերի 21-ից։

Կուսակցության խորհրդանշական գույներն են կարմիրը (ձախակողմյան քաղաքականություն), կանաչը (կանաչ քաղաքականություն) և մանուշակագույնը (սոցիալական շարժում)

Պատմություն 
Սիրիզա ձախակողմյան կուսակցության նախատիպի ստեղծումը պայմանավորված էր նրանով, որ 2004 թվականին Հունաստանի Հանրապետությունում ձախակողմյան ծայրահեղականնրը կատարեցին հեղափոխություն։

Հունաստանում գործող ստալինյան կոմունիստական կուսակցությունը գնալով թուլանում էր և այլևս չէր կարողանում ամրապնդել իր դիրքերը Հունաստանում։ 1991 թվականին Հունաստանի ձախերի կոալիցիան և բնապահպանական կանաչների շարժումը (Սինասպիսմոս կամ ԻՆՍ) միասին դաշինք են կնքում և սկսում են քաղաքական ասպարեզում հանդես գալ որպես մեկ կուսակցություն։ Այս կուսակցությունը դառնում է հիմք հետագայում Սիրիզա կուսակցության ստեղծման համար։

2000 թվականին երկու կուսակցությունների միավորման հետևանքով ստեղծվում է նաև Նորացված էկոլոգիական և կոմունիստական ձախերի կուսակցությունը, որը կոմկուսի իրավահաջորդն էր Հունաստանում։ Այս կուսակցությունը ուներ առավելապես ռուսամետ մտքեր և գաղափարներ։

Մի շարք գաղափարներով տարբեր երկու կոալիցիաների հիմնական վեճի առիթն էր սոցիալական ծառայությունների սեփականաշնորհման մերժումը, ազգայնացրել ձեռնարկությունների ստեղծումը, սոցիալական ապահովվածությունը, Կոսովոյի պատերազմի դատապարտումը, կենսաթոշակային բարեփոխումները և ընդդիմությունը նոր «հակաահաբեկչական» օրենքների։

Կարևոր վեճի առիթ էր այն, թե կոալիցիաներից որի ներկայացուցիչը կմասնակցեր մեծ ութնյակի երկրների դեմ գագաթնաժողովին։

Տես նաև 
 Հունաստանի Հանրապետություն
 Հունաստանի խորհրդարան
 Ալեքսիս Ցիպրաս

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 

 Ecological Intervention 
 Internationalist Workers Left
 The Greek crisis is not just about Greece. Greece, Financialization and the EU: The Political Economy of Debt and Destruction.
 Xekinima 
 SYRIZA MPs - Vouliwatch.gr
 Only Syriza Can Save Greece. James K. Galbraith and [[Yanis Varoufakis. The New York Times, 23 June 2013.
 Kitsikis/article Grèce. Le Synaspismos tiraillé entre social-démocratie et anarchisme, Grande Europe, no.16, janvier 2010, La Documentation Française. Read on Line
 Greece: Phase One. Jacobin. 22 January 2015.
 The pro-worker, pro-growth experiment in Greece is under threat. Senator Bernie Sanders for The Guardian. 17 February 2015.
 Indebted yes, but not Guilty  by Slavoj Žižek, Potemkin Review, 22 February 2015.

Հունաստանի կուսակցություններ
Սոցիալիզմը Հունաստանում