Այվենհո (ֆիլմ, 1952)

«Այվենհո» (), ամերիկյան արկածային պատմական կոստյումային ֆիլմ, Վալտեր Սքոթի նույնանուն վեպի էկրանավորումը։ Ֆիլմը անվանակարգվել է Օսկարի երեք մրցանակներում՝ որպես լավագույն ֆիլմ, օպերատորի լավագույն աշխատանք և լավագույն սաունդթրեք, բայց ոչ մեկը չի ստացել։

«Այվենհո»-ն դարձել է Ռիչարդ Տորպի պատմական եռաբանության սկիզբը, որը շարունակվում է «Կլոր Սեղանի ասպետները» և «Քվենտին Դորվարդի արկածները»։

Սյուժե 
Ռիչարդ Առյուծասիրտ արքան, վերադառնալով խաչակրաց արշավանքից, գերի է ընկնում Ավստրիացի էրցգերցոգին։ Անգլիայում թագավորում է նրա թուլակամ ու նենգ եղբայրը՝ արքայազն Ջոնը։ Արքայազնը մտադիր չի վճարել իր վտանգավոր եղբոր համար։ Ուիլֆրիդ Այվենհո ասպետը, ով ուղեկցում էր արքային, վերադառնում է Անգլիա, որպեսզի գումար գտնի իր արքայի ազատ արձակման համար։ Նա օգնություն է փնտրում իր հոր՝ Սեդրիկի մոտ, սակայն վերջինս՝ սաքսոնական մեծատոհմիկը, չի ցանկանում փրկել նորմանական արքային։ Անգլիայի նորմանդական գրավումից հետո տեղացի պալատականները բաժանվում են արմատական սաքսերի և զավթիչ- նորմանդացիների խմբերի, անհավատ ու նախանձով լի միմյանց նկատմամբ։

Նորմանդացի ասպետներ Բրիան դե Բուա- Գիլբերն ու Հյու դե Բրեսին փորձում են թալանել հրեա ձեռնարկատեր Իսահակին՝ Սեդրիկի հյուրին։ Այվենհոն ոչնչացնում է նրանց ծրագրերը ու որոշում է ուղեկցել Իսահակին մինչև Շեֆիլդեում գտնվող նրա տունը։ Այվենհոյի ուղեկցողն է դառնում ծաղրածու Վամբան։ Իսահակի երախտապարտ աղջիկը՝ Ռեբեկան, ասպետին է նվիրում իր զարդարաքները, որպեսզի նա կարողանա իր համար հանդերձանք գնել մրցաշարի համար։ Աղջիկը սիրահարվում է Այվենհոյին, չնայած նրանց միջև սոցիալական անդունդին։

Արքայազն Ջոնը նշանակում է ասպետական մրցաշար։ Բուա- Գիլբերն ու դե Բերսին անհաղթելի են թվում մինչև ինչ-որ սաքս փակ երեսկալով վայր չի գցում երկուսին էլ ձիու վրայից։ Միայն թե ասպետը՝ նույն ինքը Այվենհոն, վիրավորվում է Բուա- Գիլբերի կողմից։ Նրան տեղափոխում են նորմանացիների զայրույթից հեռու՝ Շերվուդյան անտառ՝ ավազակախմբի առաջնորդ Ռոբին Լոկսլիի մոտ։

Նույն ժամանակահատվածում, Այվենհոյի հայրը՝ Սեդրիկը, մնացած սաքսերի ու Ռեբեկայի հետ գերի է ընկնում նորմանյան լորդ Ֆրոն դե Բեֆֆին։ Վերջինս որպես վճար է պահանջում Այվենհոյին, երիտասարդը հանձնվում է, սակայն սրիկան չի արձակում Այվենհոյի հորը։ Ռոբին Հուդի խումբը շրջափակում է ամրոցը ու ազատ արձակում գերիներին, Վամբան մահանում է Ֆրոն դե Բեֆի ձեռքից, որն էլ ընկնում է Այվենհոյի սրից։ Նորմանդացիներից հեռանալ կարողանում է միայն Բուա- Գիլբերը Ռեբեկայի հետ։ Նորմանդացին սկսում է կիրք զգալ իր գերուհու հանդեպ։

Այվենհոն դիմում է Իսահակին ու այլ հրեա վաճառականների Ռիչարդ արքայի փրկագնի համար, և նրանք համաձայնում են։ Նույն ժամանակահատվածում Ռեբեկային մեղադրում են կախարդության մեջ ու պետք է այրեն նրան։ Այվենհոն պահանջում է «Աստծո դատ»՝ մենամարտ, որը պետք է վճռի մեղադրանքների ճակատագիրը։ Ջոնը հրամայում է Բուա- Գիլբերին հաղթել Այվենհոյին։ Բրիանը, որը ոչ մի կերպ չի ցանկանում աղջկա մահը, Ռեբեկային հարցնում է նրա կարծիքը, ու վերջինս համաձայնում է։ Այվենհոյի ու Բրիանի միջև մենամարտ է տեղի ունենում, որի եզրափակչում Բուա- Գիլբերը մահանում է։ Մահից առաջ նա սեր է խոստովանում Ռեբեկային։ Մենամարտի վերջում խաչակիրների հետ միասին ասպարեզ է ժամանում ազատ արձակված ու Անգլիա վերադարձած Ռիչարդ Առյուծասիրտը։

Դերերում 
 Ռոբերտ Թեյլոր - սըր Ուիլֆրիդ Այվենհո
 Ջոան Ֆոնտեյն - լեդի Ռովենա
 Ջորջ Սանդերս - սըր Բրիան դե Բուա- Գիլբեր
 Ռոբերտ Դուգլաս - սըր Հյու դե Բերսի
 Ֆինլեյ Այլմեր - Իսահակ, հրեա վաճառական Յորքից
 Էլիզաբեթ Թեյլոր - Ռեբեկա, նրա դուստրը
 Ֆինլեյ Քերի - սըր Սեդրիկ
 Էմլին Վիլյամս - Վամբա, ծաղրածու ու զինակիր
 Նորման Վուդլանդ - արքա Ռիչարդ Առյուծասիրտ
 Գայ Ռոլֆ - արքայազն Հովհան Անհողին
 Հարոլդ Ուորենդեր - Ռոբին Հուդ- Լոկսլի
 Ֆրենսիս դե Վոլֆ - սըր Ֆրոն դե Բեֆ
 Ջեկ Չերչիլ - Ուորիկսյան ամրոցում նետաձիգ

Ծանոթագրություններ

Աղբյուրներ 
 
 
 

1952 ֆիլմեր
Ամերիկյան արկածային ֆիլմեր
Անգլերեն ֆիլմեր
Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Ամերիկյան ֆիլմեր
Ֆիլմեր Ռոբին Հուդի մասին
Բրիտանական վեպերի էկրանավորումներ
Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Անգլիայում