Յան Արտյուս-Բերտրան

Յան Արտյուս-Բերտրան (, ծնվել է ), ֆրանսիացի լուսանկարիչ, ֆոտոլրագրող, Պատվո լեգեոնի շքանշանի և բազմաթիվ այլ պարգևների դափնեկիր։ Տուն էկոլոգիական ֆիլմի ռեժիսորն է (Լյուկ Բեսոնի հետ համատեղ)։

Ստացել է համաշխարհային համբավ շնորհիվ իր մի շարք լուսանկարների, որոնք արվել են օդից Երկրի տարբեր անկյուններում. նախագիծ «Երկիրը երկնքից» (; 1995). Համանուն գիրքը լույս է տեսել նաև ռուսերեն լեզվով 2002 թվականին։

Ռուսաստանում կազմակերպվել են նրա ցուցահանդեսները բաց երկնքի տակ՝ Սամարայի ծովափում ու Մոսկվայում՝ Մաքուր լճակներում։ Աշխարհում իր լուսանկարներով վաճառվել է 3 միլիոն գիրք։

Կենսագրություն 
Պատանեկության տարիներին ավարտել է Փարիզյան արվեստի դպրոցի դերասանական ֆակուլտետը։ Չորս տարի աշխատել է կինոստուդիայում՝ սկզբում տնօրենի օգնական, այնուհետև որպես դերասան (այդ թվում նաև Միշել Մորգանի հետ խաղացել է «Ասա ինձ, ով ես դու» ֆիլմում)։ 21 տարեկանում անսպասելիորեն մեկնել է սկզբում Օվերինի լեռները, իսկ հետո, 1976 թվականին Քենիա՝ հենց այստեղ էր նա արել է իր առաջին «օդային» նկարները ուղղաթիռից։

Վերադառնալով Փարիզ, Յանն աշխատել է որպես ֆոտոլրագրող, մասնագիտանալով սպորտին, արկածներին և բնությանը։ 1989 թվականին նա կազմակերպեց մրցույթ ֆրանսիացի 100 լավագույն լուսանկարիչների միջև, որը կոչվում էր «3 օր Ֆրանսիայում»։

Յան Արտյուս-Բերտրանի լուսանկարները հրապարակվել են այնպիսի ամսագրերում, ինչպիսիք են Paris Match-ը, Geo-ն, Life-ն, National Geographic-ը։

Գրքեր 
Արտյուս-Բերտրանը հրատարակել է շուրջ 60 գիրք նկարներով, որոնք արված են բարձրությունից։ Առավել հայտնի գրքերն են.
 «Առյուծներ» (1981) - Արտյուս-Բերտրանի առաջին գիրքը, որում օգտագործվել են լուսանկարներ, որոնք լուսանկարվել են օդապարիկից։
 «3 օր Ֆրանսիայում» (1989) - ֆրանսիական հարյուր լավագույն լուսանկարների հավաքածու։
 «365 օր. Երկիրը բարձրությունից»

Ֆիլմագրություն

Դերասան 
 1965: Dis-moi qui tuer by Étienne Périer: Galland
 1970: OSS 117 prend des vacances by Pierre Kalfon: Yann

Ռեժիսոր 
 2004: Երկիրը բարձրությունից
 2009: Տուն, հասանելի է առցանց
 2010: Փարիզ, view from above
 2012: Planet Ocean
 2013: Metz and the Messin pays, view from above
 2014: Շվեյցարիան բարձրությունից Շվեյցարիայի զբոսաշրջության համար, հասանելի է առցանց
 2015 : Տերրա
 2015 : Ալժիրի Ժողովրդավարական Դեմոկրատական Հանրապետությունը բարձրությունից
 2015: Մարդ, հասանելի է առցանց

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Պաշտոնական կայք 
 
 A wide-angle view of fragile Earth (TED2009)
 The HOME movie official website 
 GoodPlanet organisation website
 Action Carbone 

Ֆրանսիացի լուսանկարիչներ
Ֆրանսիացի բնապահպաններ
Ֆրանսիացի լրագրողներ
Ֆրանսիացի սցենարիստներ
Ֆրանսիացի կինոռեժիսորներ