Գազ Կարյագինի

Գազ Կարյագինի (), բակլազգիների ընտանիքի, գազ ցեղի ծածկասերմ բույս։ 20-80 սմ բարձրությամբ թուփ է։ Տերևիկներն ունեն մինչև 2 սմ երկարություն և 0,5 սմ լայնություն, էլիպսաձև են կամ երկարավուն-էլիպսաձև։ Տերևակիցները նեղ, գծանման են, մինչև 1,2 սմ երկարությամբ, մեջքի կողմում մազմզուկապատ։ Բաժակն ունի մինչև 1,3 մմ երկարություն։ Պսակը մանուշակագույն է։ Առագաստի երկարությունը մինչև 2 սմ է։ Հայկական էնդեմ է։ Տարածված է Արարատյան դաշտում և Վայքում, միջին և վերին լեռնային գոտիներում, չոր, քարքարոտ թեքությունների վրա։

Նկարագրություն 
30-40 սմ բարձրությամբ համարյա մերկ, բարձիկանման, ճյուղավորված, փշոտ թուփ է։ Տերևների երկարությունը հասնում է 3-12 սմ-ի։ Կաշենման, թխակապույտ, կանաչ տերևիկները 4-7-ական զույգերով են։ 3-5 սմ տրամագծով ծաղկաբույլը տափակած-գնդաձև է։ Հազվադեպ կարմրավուն պսակը դեղին է, իսկ դրոշի երկարությունը՝ հասնում է 17-22 մմ։

Տարածվածություն 
Աճում է Երևանի (Գառնի, Գողթ, Չաթմա, Բայբուրդ գյուղերի շրջակայք, Ուղտու ակունք գետի կիրճ, Ուրծի լեռնաշղթա) և Գեղամի (Գելայսոր) ֆլորիստիկական շրջաններում։ Աճում է նաև Նախիջևանում և Հյուսիսարևմտյան Իրանում։

Էկոլոգիա 
Աճում է միջին և վերին լեռնային գոտիներում՝ ծովի մակարդակից 900-2200 մ բարձրությունների վրա, քարափլվածքների վրա, չոր քարքարոտ և խճաքարոտ լանջերին, գիհու նոսրանտառում։ Ծաղկում է հունիս-հուլիս ամիսներին, պտղաբերում՝ հուլիս-օգոստոսին։

Պահպանություն 
Վտանգված տեսակ է, որի տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 500 կմ²-ից պակաս է։ Հայտնի է մեկ պոպուլյացիա։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ, CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում ընդգրկված չէ։

Պոպուլյացիայի մեծ մասը պահպանվում է «Խոսրովի անտառ» պետական արգելոցի տարածքում։

Ծանոթագրություններ 

Բակլազգիներ
Ծածկասերմեր
Վտանգված տեսակներ
ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր