Պյաոզերո

Պյաոզերո (Պուվոզերո, , ), քաղցրահամ ջրով մեծ լիճ Կարելիայի Հանրապետության հյուսիսում՝ Լոուխսկի շրջանում։

Պյաոզերոն Կումայի ջրամբարի մի մասն է (դրանից բացի ջրամբարի մաս են կազմում նաև Տոպոզերո, Ցիպրինգա, Կունդոզերո լճերը և այլն)։ Պյաոզերո լիճն իր ներկայիս տեսքով գոյություն ունի 1966 թվականից, երբ 1966 թվականին Կումա գետի վրա ամբարտակի կառուցումից հետո ջրի մակարդակը բարձրացել է միջինը 9 մետրով, ինչի հետևանքով ջրի տակ են անցել նաև ափամերձ մի քանի գյուղեր, որոնց բնակիչները տեղափոխվել են այլ բնակավայրեր։

Աշխարհագրություն
Տոպոզերոյի համեմատությամբ՝ Պյոզերոյի միջին խորությունն ավելի մեծ է, և ջուրն էլ համեմատաբար ավելի տաք է։ Հատակի ռելիեֆը բարդ է։ Հատակը հիմնականում է տիղմոտ է։ Պյաոզերոյի ափերը բարձր են, քարային-ավազային և ծածկված են անտառներով։ Լճի հարավային կողմում հանդիպում են ափի ցածր, ճահճոտ հատվածներ։

Պյաոզերո լիճ են թափվում մեծ թվով գետեր, որոնցից են՝ Սոֆյանգա, Մինինկա, Պոնչա, Պունդոմա, Կարմանգա, Տայվոյոկի և այլն։ Պյաոզերո լճից դուրս է հոսում Կովդա գետը։

Լճում կան 66 կղզիներ, որոնց ընդհանուր մակերեսը կազմում է 96,1 կմ²։ Առավել մեծ կղզիներում (Վոչկալա, Մալոշուարի, Լայդոշուարի, Տալվիշուարի, Մայաշուարի, Լուպչանգա) կան տնակներ, որոնցում բնակվում են ժամանակավորապես կղզի եկած ձկնորսները։ Մեծ կղզիներում, ինչպիսին է, օրինակ, Վուոշկալոշուարին, զբաղվում են նաև հատապտուղների հավաքմամբ։

Կենդանական և բուսական աշխարհ 
Լճում բնակվում են շերեփաձուկ, գայլաձուկ, ձամբռիկ, յազ, պերկես, մանրածածան, բրամ, սիգ, պալիա, մանրաձուկ։ Լճի բուսականության մեծ մասը եղեգներ են։

Նավագնացություն 
1948 թվականից Պյաոզերո լճում իրականացվել են ուղևորափոխադրումներ. լճում նավարկել է Փոքր լճերի ու գետերի տրանսպորտային յուրացման վարչության նավը։ 1958 թվականից Բելոմորսկ-Օնեգայի նավագնացության ձեռնարկության МК-13 մոտոկատերը նավարկել է Սոֆպորոգ-Զաշեեկի գծով։ Դրան 1960 թվականին փոխարինել է «Лосось» ջերմանավը։ Լճում կանոնավոր նավագնացության գիծը գործել է մինչև 1980-ական թվականների վերջը։

Անվանում
Լճի անունն ունի ֆիննական ծագում։ Պյայարվի բառը կազմված է երկու բաղադրիչից՝ պյա (), որ նշանակում է գլուխ, և Յարվի (), որ նշանակում է լիճ։ Այդ բառերն իրենց բառային իմաստով համապատասխանում են կարելերենի հյուսիսային բարբառին։ Այսպիսով՝ Պյայարվի կամ Պյաոզերո նշանակում է գլխավոր, գլխավոր լիճ, որի մեջ են թափվում շրջակա տարածքի գետերի մեծ մասը։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն
 
 
 Карелия: энциклопедия: в 3 т. / гл. ред. А. Ф. Титов. Т. 2: К — П. — Петрозаводск: ИД «ПетроПресс», 2009. С. 457—464 с.: ил., карт. ISBN 978-5-8430-0125-4 (т. 2)

Արտաքին հղումներ
 Озеро Пяозеро (Лоухский район, Республика Карелия). Физико-географическая характеристика. Карта озера  
 Պյաոզերո  

Ռուսաստանի լճեր
Եվրոպայի լճեր