Սատուրնի վեցանկյուն

Սատուրնի վեցանկյուն, վեցանկյուն ամպերի հաստատուն գոյացություն Սատուրն մոլորակի հյուսիսային բևեռի շուրջ, գտնվում է մոտ 78° հյուսիսային լայնության վրա։ Վեցանկյան կողմերը ունեն մոտ 13800 կմ երկարություն, ինչը գերազանցում է Երկրի տրամագծին (մոտ 12 700 կմ (7900 մղոն))։
Այն պտտվում է 10 ժ 39 րոպե 24 վայրկյան պարբերությամբ, այս պարբերությունը համընկնում է Սատուրնի ընդերքից ժայթքող ռադիո ճառագայթման պարբերության հետ։
Այնուամենայնիվ, վեցանկյունը չի տեղափոխվում լայնություններով ինչպոս մյուս տեսանելի մթնոլորտային ամպային գոյացությունները։

Սատուրնի հարավային բևեռում համաձայն Հաբբլ տիեզերական աստղադիտակից կատարված դիտարկումների այսպիսի գոյացություն չկա։ Սակայն այնտեղ կա հողմապտույտ, ինչպիսինն առկա է հյուսիսային բևեռում։

Սատուրնի հյուսիսային վեցանկյունը հայտնաբերվել է Վոյաջեր ծրագրի ժամանակ 1981 - 82 թվականներին, դրանից հետո 2006 թվականին այն ևս մեկ անգամ դիտարկվել է Կասինի-Հյուգենս տիեզերական սարքից։ Միայն Կասինի սարքի միջոցով է հնարավոր եղել լուսանկարել վեցանկյունը ինֆրակարմիր լույսում, երբ այն հայտնվել է Արեգակի լույսի տակ 2009 թվականին։ Կասինի սարքի միջոցով հնարավոր է եղել նաև չափել վեցանկյուն գոյացության շարժման արագությունը, երբ սարքը շարժվում էր մոլորակի հետ նույն արագությամբ, այսպիսով գրանցում էր միայն վեցանկյան արագությունը։ Հայտնաբերումից հետո, և երբ վեցանկյունը հայտնվեց Արեգակի լույսի տակ, աստղագետներին նաև հաջողվեց դիտարկել այն Երկրից։

Բացատրություն 
Համաձայն մի վարկածի, որը առաջ է քաշվել Օքսֆորդի համալսարանում, վեցանկյունը առաջացել է Սատուրնի մթնոլորտում քամիների արագության կտրուկ լայնությունային գրադիենտի պատճառով։ Նմանա կանոնավոր ուրվագծեր են ստացվել լաբորատորիայում, երբ շրջանաձև հեղուկով լի տարողության կենտրոնական և արտաքին մասերը պտտվում էին տարբեր արագություններով։ Ամենաշատ հանդիպող երկրաչափական մարմինը վեց կողմ ուներ, սակայն հնարավոր է եղել ստանալ նաև մինչև ութ կողմ ունեցող մարմիններ։ Այս մարմինները առաջանում էին երկու տարբեր արագությամբ պտտվող տարբեր հեղուկների շփման մասում, որտեղ առաջանում էին մրրկային հոսքեր։

Պատկերասրահ

Տես նաև 
 Ռեյնոլդսի թիվ

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 

 Սատուրնի պտույտը 175 , Կասինիի լուսանկարները, 27 նոյեմբերի, 2012 
 Սատուրնի տարօրինակ վեցանկյունը, իրական գույներում - Universe Today 
 Վեցանկյան կողմը Մոլորակների ֆոտոամսագրից 
 Սատուրնի վեցանկյունը դուրս է գալիս լույսի տակ, APOD 22 հունվարի, 2012 
 Սատուրնի հյուսիսային բևեռի հողմապտույտի կենտրոնում, Աստղագիտության օրվա լուսանկար, 4 դեկտեմբերի, 2012 
 Վեցանկյան պտույտի ձայնագրություն, ՆԱՍԱ 
 ՆԱՍԱ-ի Կասինի կայանը կատարել է Սատուրնի վեցանկյան լավագույն լուսանկարները  (4 դեկտեմբերի, 2013) 
 Հողմապտույտի անիմացիան (TPS) 
 Սատուրնի վեցանկյունը կրկնվել է լաբորատորիայում, վիդեո

Սատուրն
Մոլորակների գոյացություններ