Օքսիդացում և վերականգնում

Օքսիդացում և վերագանգնում, օքսիդացման–վերականգնման ռեակցիաներ, օքսիդավերականգնման ռեակցիաներ, քիմիական ռեակցիաներ։

Բնութագրում 

Ուղեկցվում են ռեակցող նյութերի մեջ մտնող ատոմների օքսիդացման աստիճանների փոփոխությամբ՝ ռեագենտներից մեկի ատոմից (վերականգնիչ) մյուսի ատոմին (օքսիդիչ) էլեկտրոնների անցման շնորհիվ։ Օրինակ, 
2H2S−2+3Օ2° = 2H2Օ−2+2Տ+4Օ<sub>
(աջից՝ վերևում նշված թվերը ցույց են տալիս ատոմների օքսիդացման աստիճանները)։ Որպես օքսիդիչներ լայնորեն կիրառվում են 02, H202, հալոգեններ, HN03,KMnՕ4 K2Cr2Օ7 և այլն, վերականգնիչներ՝ С, Н2, H2S, Տ02, Տռ2+-ի և Fe+2-ի միացություններ և այլն։ Տարբերում են օքսիդավերականգնման ռեակցիաների հետևյալ տեսակները, միջմոլեկուլային (վերևում բերված օրինակը), ներմոլեկուլային, երբ օքսիդացող և վերականգնվող ատոմները գտնվում են միևնույն նյութի մեջ․ 
(N−3H4)2Cr2+6Օ7 = N2Օ+Cr2+3Օ3+4H2Օ
ինքնաօքսիդացում–ինքնավերականգնում (կոչվում է նաև ապահամամասնացում՝ դիսպրոպորցիոնացում)՝ արդյունքում առաջացող նյութերը պարունակում են միևնույն քիմիական տարրի ատոմներ՝ տարբեր օքսիդացման աստիճաններով․ 
4КСl+5Օ3 = 3KCl+7Օ4+KCl−1
ինքնաօքսիդացում (աուտոօքսիդայում)՝ օդի թթվածնով օրգանական նյութերի ռադիկալաշղթայական օքսիդացում, որպես միջանկյալ նյութ հիդրոպերօքսիդների առաջացմամբ։ Այն նյութը կամ տարը,որը վերցնում է էլեկտրոն վերականգնվում է, կոչվում է օքսիդիչ կամ օքսիդացնող։

	Reduction
	Oxidant + e– &xrarr; Product
	(Electrons gained; oxidation number decreases)
	
	Oxidation
	Reductant &xrarr; Product + e–
	(Electrons lost; oxidation number increases)Օքսիդացում և վերականգնում

Պատկերասրահ

Տես նաև 
Արժեքականություն
Անոթային օքսիդացում
Մղտագունում

Գրականություն  
Хомченко Г․ П․, Севастьянова К․ И․, Окислительно-восстановительные реакции, М․, 1980 год.

Արտաքին հղումներ 
տեսահոլովակ 
օքսիդավերականգնման ռեակցիաների հաշվիչ
օքսիդավերականգնման ռեակցիաների սահմանում

Քիմիական ռեակցիաներ
Քիմիականա տարրեր