Թոքային ծավալներ

Թոքային ծավալներ, ներշնչման և արտաշնչման խորությունից կախված, թոքեր մտնող կամ դուրս եկող օդի տարբեր ծավալներ։ Կիրառվում է թոքերի ֆունկցիոնալ հետազոտման համար։

Տեսակներ 
 Շնչառական ծավալ` հանգիստ ներշնչման կամ հանգիստ արտաշնչման ժամանակ թոքեր մտնող կամ դուրս եկող օդի ծավալն է։ Մարդունը՝ 0,5 լ է, շներինը 0,3-0,5 լ, ձիերինը` 5-6 լ։
 Ներշնչման պահուստային ծավալ՝ հանգիստ ներշնչումից հետո կատարվող առավելագույն ներշնչման ժամանակ թոքեր մտնող օդի ծավալն է։ Մարդունը 2.5-3 լ է, շներինը՝ 0,5-1 լ, ձիերինը՝ 10-12 լ։
 Արտաշնչման պահեստային ծավալ՝ հանգիստ արտաշնչումից հետո կատարվող ամենախոր արտաշնչման ժամանակ թոքերից դուրս եկող օդի ծավալն է։ Մարդունը՝ 1,3-1,5 լ է, ձիերինը՝ 7 լ, տավարինը՝ 3-4 լ։
 Թոքերի կենսական տարողություն՝ օդի այն առավելագույն ծավալն է, որը կարելի է ամբողջությամբ արտաշնչել ամենախորը ներշնչումից հետո։ Որոշվում է շնչառական, ներշնչման և արտաշնչման պահեստային ծավալների գումարով։ Թոքերի կենսական տարողության մեծությունը կախած է կենդանի օրգանիզմի տեսակից, տարիքից, սեռից, առողջական վիճակից, մարզվածության աստիճանից և այլ ցուցանիշներից։ Մարդունը՝ 4,5-5 լ է, շներինը՝ 1,5-3 լ, ձիերինը՝ 26-30 լ։
 Մնացորդային ծավալ՝ ամենախորը արտաշնչումից հետո թոքերում մնացող օդի ծավալն է։ Այն դուրս է գալիս թոքերից միայն մահից հետո, այն էլ ոչ ամբողջությամբ։ Մարդունը 1,3-1,5 լ է, ձիերինը՝ 10 լ։
 Ֆունկցիոնալ մնացորդային ծավալ՝ հանգիստ արտաշնչումից հետո թոքերում մնացած օդի ծավալն է, որն իրենից ներկայացնում է մնացորդային և արտաշնչման պահուստային ծավալների գումարը։ Մարդունը՝ 2,6-3 լ է, ձիերինը՝ 17 լ։
 Թոքերի ընդհանուր տարողություն՝ օդի այն առավելագույն ծավալն է, որը կարող են տեղավորել թոքերը։ Այն իրենից ներկայացնում է թոքերի կենսական տարողության և մնացորդային ծավալի գումարը։ Մարդունը 6-6,5 լ է, ձիերինը՝ 34 լ։

Գրականություն 
 Մարդու ֆիզիոլոգիայի հիմունքներ, Խուդավերդյան Դ. Ն և ուրիշ., Եր., ԵՊԲՀ, 1998, 720 էջ
  Ընտանի կենդանիների ֆիզիոլոգիա, Տերտերյան և ուրիշ., Եր., ՀԱԱՀ, 2014, 578 էջ

Ծանոթագրություններ 

Շնչառության ֆիզիոլոգիա
Շնչառություն