Թումանյանի հրակայուն կաոլինային ապարների հանքավայր

Թումանյանի հրակայուն կաոլինային ապարների հանքավայր, հանքավայր ՀՀ Լոռու մարզում՝ Թումանյան քաղաքից 3,5 կմ հյուսիս՝ Քոբայր երկաթուղային կայարանի ճանապարհին։

Հայտնաբերվել է 1934 թվականին, շահագործվել 1939 թվականից՝ բաց եղանակով։ Երկրաբանական կառուցվածքում մասնակցում են միջին էոցենի հրաբխածին-նստվածքային տուֆեր, տուֆափշրաքարեր և անդեզիտային պորֆիրիտներ։ Հրակայուն կավերի առաջացումը կապված է գրանոդիորիտային և դիորիտային ներժայթուքների ջրաջերմային փոփոխման (կաոլինացման) հետ։ Հանքավայրի արդյունավետ շերտը ձգվում է տեկտոնական խախտման ուղղությամբ։ Անհամասեռ միներալային կազմում մասնակցում են կաոլինիտ, սերիցիտ, պիրոֆիլիտ, քվարց, ալունիտ, քլորիտ, պիրիտ, երկաթի հիդրօքսիդ և այլն։

Հանքանյութն օգտագործվում է խեցեգործության, տեխնիկական ու տնտեսական ճենապակու, հախճապակու, շինանյութերի արտադրության մեջ։

Ինտենսիվ հիդրոթերմալ պրոցեսների հետևանքով ապարները ենթարկվել էին խիստ փոփոխության (հիմնականում կաոլինացման) և դարձել հրակայուն։ Հանքանյութի արդյունավետ շերտը (երկարությունը՝ մոտ 30 կմ) ձգվում էր տեկտոնական խախտման ուղղությամբ։ Հրակայուն կավերի հետախուզված պաշարները կազմում են 3630000։

Հայաստանի հանքավայրեր