Գոթայի ծրագիր

Գոթայի ծրագիր, գերմանական սոցիալ-դեմոկրատների ծրագիրը՝ ընդունված Գոթայի համագումարում (1875 թվական), որտեղ այզենախակաևները (սոցիալ-դեմոկրատական բանվորական կուսակցություն) և լասալական Գերմանական համընդհանուր բանվորական միությունը միավորվեցին Գերմանիայի սոցիալիստական բանվորական կուսակցության մեջ։ Ծրագրում ձևակերպվել է այն դրույթը, որ բանվոր դասակարգի ազատագրումը պահանջում է փոխել արտադրության միջոցների մասնավոր սեփականությունը հասարակականով։ Կուսակցության առաջ նպատակ է դրվել ազատագրել բանվոր դասակարգին և ստեղծել սոցիալիստական հասարակարգ։ Դրա հետ միասին Գոթայի ծրագիրը պարունակում Էր պրոլետարական շարժման ծրագրային և ռազմավարական մի շարք հարցերի լուծման ոչ ճիշտ դրույթներ։ Կարլ Մարքսը և Ֆրիդրիխ Էնգելսը քնևադատության են ենթարկել Գոթայի ծրագիրի օպորտունիստական դրույթները՝ պրոլետարիատի կողմից քաղաքական իշխանության նվաճման և սոցիալիստական հեղափոխության գաղափարի անտեսում, գյուղացիության հեղափոխականության ժխտում, արտադրական ասոցիացիաների հիմնում և այլն։ Քննադատելով պետության դասակարգային Էության նսեմացումը՝ Գոթայի ծրագիր նախագծում Կարլ Մարքսը ընդգծել Է, որ պրոլետարիատի հեգեմոնիայի ապահովման և սոցիալիստական հասարակարգի կառուցման համար անհրաժեշտ է պրոլետարիատի դիկտատուրա։ Մարքսն ու Էնգելսը ժամանակին ձեռնպահ մնացին ծրագրի հրապարակային պարսավումից, բայց երբ էրֆուրտյան (1891 թվական) համագումարից առաջ սոցիալ-դեմոկրատիայի ծրագրի վերանայումը օրակարգի հարց դարձավ, էնգելսը հրատարակեց «Գոթայի ծրագրի քննադատությունը» աշխատությունը, որը Մարքսը գրել էր դեռևս 1875 թվականի մայիսի սկզբներին։

Գերմանիայի պատմություն