Եղևնու խաչկտուց

Եղևնու խաչկտուց (), սերինոսների ընտանիքին պատկանող փոքր թռչուն է, որը գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։ Նստակյաց և հազվագյուտ տեսակ է։

Արտաքին կառուցվածք
Մարմնի երկարությունը 16,5 սմ է, թևերի բացվածքը՝ 27–30 սմ, կենդանի զանգվածը՝ 43–57գ։ Վերին և ստորին կտուցների ծայրերը խաչվում են (այստեղից՝ անվանումը)։ Արուն առավելապես կարմիր է, էգը՝ մոխրագույն-կանաչ, գոտկատեղը՝ դեղնավուն, երիտասարդը՝ դեղնադարչնագույն։ Կազմում է փոքր ընտանեկան խումբ-երամներ։ Բնակվում է բարձրաբուն ասեղնատերև անտառներում։ Տարածված է Լոռու մարզի ասեղնատերև անտառներում, «Սոճուտ» դենդրոպարկում։

Սննդառություն
Սնվում է ասեղնատերև ծառերի սերմերով (կոներից դուրս է հանում խաչկտուցով) և որոշ անողնաշարավորներով։

Բազմացում և զարգացում 
Բնադրում է ձմռանը, գարնանը, աշնանը՝ կապված կերի առկայության հետ։ Բույնը հարթակ է՝ ճյուղերից։ Դնում է 22 մմ տրամագծով, կապտավուն-սպիտակ, պտավոր 3-4 ձու։ Թխսակալում է էգը՝ 12-13 օր։ 18-15 օրական ձագերը բնից դուրս են գալիս և երկար ժամանակ կերակրվում ծնողների կողմից։

Հաջողությամբ ընտելանում է անազատ պայմաններին։

Տարածվածություն 
Տեսակը տարածված է Ղրիմում, Կովկասում, Թուրքիայում և Կիպրոսում։ Հայաստանում հանդիպում է հյուսիս-արևելքում՝ բնակեցնելով խառնանտառները։

Պահպանություն 
Սակավաթիվ, օլիգոտոպային տեսակ է, որը ընդգրկված է ԲՊՄՄ Կարմիր ցուցակում տվյալների անբավարարություն կատեգորիայով։

Թվաքանակի արդի վիճակը գնահատելու համար տվյալները բավարար չեն։ Անազատ պայմաններում պահելու վերաբերյալ տեղեկությունները բացակայում են։

Վտանգման հիմնական գործոններն բավարար ուսումնասիրված չէ։ Հավանաբար, ապրելավայրերը կրճատվում են անկանոն անտառահատումների, մասնավորապես՝ սոճու հատման հետևանքով։

Ծանոթագրություններ 

Կենդանիներ այբբենական կարգով
Ողնաշարավորներ
Քորդավորներ
Խոցելի տեսակներ
ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված կենդանիներ
Սերինոսներ