Մայա Ինճիկյան

Մայա Հրանտի Ինճիկյան (), հայ քիմիկոս-օրգանիկ, քիմիական գիտությունների դոկտոր (1966), պրոֆեսոր (1973), ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս 1996), թղթակից անդամ (1986)։

Կենսագրություն 
1953 թվականին ավարտել է Մոսկվայի պետական համալսարանի քիմիայի ֆակուլտետը։ 1953 թվականից աշխատում է ՀՍՍՀ ԳԱ օրգանական քիմիայի ինստիտուտում։ Գիտական աշխատանքները վերաբերում են ջրահիմնային միջավայրում, չորրորդային ամոնիումային աղերի առկայությամբ ընթացող ալկալիացման ռեակցիաների ուսումնասիրությանը։ Այդ բնագավառում Ինճիկյանը 1961 թվականին հայտնաբերել է (Ա. Թ. Բաբայանի հետ) a, |3 և |3, y—չհագեցած խմբեր պարունակող ամոնիումային աղերում ընթացող նոր փոխազդեցություն, որն անվանվեց «վերախմբավորման-ճեղքման» ռեակցիա։ Փոխազդեցության արդյունքում ստացվում են անմատչելի չհագեցած կետոններ, թթուներ և դրանց էսթետներ՝, ենամիններ և այլ նյութեր։

Աշխատանքները վերաբերում են ջրահիմնային միջավայրում չորրորդային ամոնիումային աղերի առկայությամբ ընթացող ալկիլացման ռեակցիաների ուսումնասիրությանը։ Հայտնաբերել է (1961, Ա. Բաբայանի հետ) ab և bg չհագեցած խմբեր պարունակող ամոնիումային աղերում ընթացող նոր փոխազդեցություն և անվանել «վերախմբավորման-ճեղքման ռեակցիա»։ ՀՀ-ում առաջինն է հետազոտել ֆոսֆոր և բորօրգանական միացությունները։ Ուսումնասիրել է չհագեցած խումբ պարունակող չորրորդային ֆոսֆոնիումային աղերի իզոմերիան, հիմնային հիդրոլիզի, ջերմային ճեղքման ռեակցիաները։ Ստացել է նոր տիպի ֆոսֆոբետաիններ։ Սինթեզել է բույսերի պաշտպանության մի շարք ակտիվ պատրաստուկներ, ուսումնասիրել ածխածին-տարր (ազոտ, ծծումբ, թթվածին, հալոգեն) կապի խզման ռեակցիաներ։

Պարգևներ, մրցանակներ 
 Անանիա Շիրակացու մեդալ (2003)
 Պատվո շքանշան
 Հայաստանի Հանրապետության գիտության վաստակավոր գործիչ (2012)

Աշխատություններ 
 Тезисы докладов всесоюзной конференции по молекулярным перегруппировкам.- Ереван, Изд-во АН АрмССР, 1985, 136 с.
 Հայաստանի քիմիական գիտության արդի խնդիրները.- Երևան, Ա. հ., 2008, 128 էջ։

Ծանոթագրություններ 

Հայ քիմիկոսներ
Քիմիական գիտությունների դոկտորներ
ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոսներ
Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Խորհրդային քիմիկոսներ