Շմավոն Շմավոնյան

Շմավոն Ռաֆիկի Շմավոնյան (), հայ նկարիչ, Հայաստանի Հանրապետության վաստակավոր նկարիչ (2011)։

Կենսագրություն 

Շմավոն Շմավոնյանը ծնվել է 1953 թվականին Արարատի մարզի Վերին Արտաշատ գյուղում։ Սերում է Տեր-Շմավոնյանների ակնառու գերդաստանից, որոնք Հայաստան են եկել Խոյից ու Սալմաստից 1828 թվականի Թուրքմենչայի պայմանագրի ստորագրումից հետո և հաստատվել են Արարատյան դաշտում՝ նախկինում Ղամարլու, ներկայումս՝ Արտաշատի Վերին Արտաշատ գյուղում։

Նկարել սկսել է յոթ տարեկանից։ 1971-1975 թվականներին սովորել է Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարանում։

Շմավոնյանի «Հավերժություն» կտավը՝ նվիրված 2001 թվականի սեպտեմբերի 11-ի արհավիրքի ժամանակ զոհված լոսանջելեսցի հրշեջների և ոստիկանների ընտանիքներին, գտնվում է Լոս Անջելեսի Գլենդել քաղաքի քաղաքապետարանում։ Նրա կտավներից գտնվում են ԱՄՆ-ի Սենատում, իսկ «Հույս» կտավը՝ Գլենդելի Մեմորիալ հիվանդանոցում։

2011 թվականին Կանադայի Մոնրեալ քաղաքում գործող ՄԱԿ-ի տնտեսական և սոցիալական հարցերով զբաղվող խորհրդում խորհրդատվական կարգավիճակ ունեցող ինֆորմատացման միջազգային ակադեմիան Շմավոնյանին շնորհել է ակադեմիկոսի պատվավոր կոչում։

2014 թվականին Մահթումկուլի Ֆրագիին նվիրված միջոցառումների շրջանակներում հայկական պատվիրակությունը Թուրքմենստանին է նվիրել Շմավոն Շմավոնյանի «Երկնային նժույգի թռիչքը» կտավը։

2011 թվականին Հայաստանի Նախագահի հրամանագրով շնորհվել է Հայաստանի վաստակավոր նկարչի պատվավոր կորում։

Ցուցահանդեսներ 
 Աբու Դաբի
 Մոսկվա, 1982
 Սանկտ Պետերբուրգ, 1984
 Ստամբուլ, 1992
 Ֆրանսիա, 1995
 Բեյրութ, 1996, 1998 
 Անգլիա, 1996
 Քուվեյթ, 1997
 ԱՄՆ, 1999, 2000, 2003, 2005, 2007, 2017
 «Բնության հրճվանք» անհատական ցուցահանդես Ստամբուլում, 2013

Ստեղծագործություններ 
 «Զբոսանք»
 «Ծաղկազարդ»
 «Գորիս»
 «Հանդիպում»
 «Հրեշտակներ»
 «Մեր տունը»

Պարգևներ և կոչումներ 

 Ֆրիտյոֆ Նանսենի ոսկե մեդալ (2007)
 Հայաստանի մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալ (200)
 Հայաստանի Հանրապետության վաստակավոր նկարիչ (2011)
 «Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոց» մեդալ (Մատենադարանին է նվիրաբերել «Երգ երգոց» կտավը) (2012)
 Երևանի քաղաքապետի ոսկե մեդալ (2016)
 Լոս Անջելեսում ՀՀ գլխավոր հյուպատոսության պատվոգիր (մարտի 10, 2017)

Գրքեր, ալբոմներ 
 «Արարատ» (հայերեն-անգլերեն, հայերեն-ռուսերեն), գիրք-ալբոմում ներկայացված են նկարչի այն ստեղծագործությունները, որոնք նա կերտել է 1993-2013 թվականներ, Երևան, 2013։ 2014 թվականին Մինսկում կայացած ԱՊՀ մասնակից-պետությունների «Գրքարվեստ» միջազգային 11-րդ մրցանակաբաշխությունում գիրքը «Տպագրված է Համագործակցությունում» անվանակարգում արժանացել է մրցանակի։
 Պարույր Սևակ, «Բարի երազս` ձեզ, սիրելիներ», հեղինակ՝ Յուրի Պետրոսյան (Շապիկի կազմը և ներդիրի նկարները Շմավոն Շմավոնյանի), Երևան, 2013

Մեջբերումներ Շմավոն Շմավոնյանի մասին 
«Շմավոնյանի նկարներին նայելով` տեսնում ենք իմպրեսիոնիզմի, նաև Մարկ Շագալի ազդեցության արտացոլանք։ 
Նա այս ոճը ստեղծում է օգտագործելով իր ներկապնակի վառ գույները, և վրձնի կախարդական բծերը ստեղծում են մեզ ճանաչելի թեմաներ։ Նրա կտավների թեմաներից են հայրենի բնաշխարհը, ժողովրդական տոները՝ ազգային տարազներով աղջիկների պարը։ Շմավոնյանը սիրում է իր ներկապնակը և միաժամանակ աշխատում է մի քանի կտավի վրա։ Նա համոզված է, որ իր վրձնի տեխնիկան կդառնա ճանաչված և ընդունելի ոճ։ 
Իր անցած ուղով՝ Շմավոնյանը Սարյանի հետևորդն է»։

Ջուդի Սեկլեր

«Շմավոն Շմավոնյանը հպարտորեն կանգնած է «Արվեստի ցերեկույթի» ժամանակ բացված իր կտավի մոտ, որը նվիրատվություն է Գլենդելի Մեմորիալ առողջապահական հիմնադրամին։ Շմավոնյանը ստանձնել էր ստեղծելու այս կտավն անցած աշնանը։ 
Կտավը կկախվի կրիտիկական թերապիայի բաժանմունքի դիմաց։ 
Մենք ցանկացանք այնպիսի մի կտավ, որը մարդկանց դժվար իրավիճակներում հանգստություն և խաղաղություն կբերի։ 
Սիրտս բաբախեց և աչքերս արցունքով լցվեցին, երբ առաջին անգամ տեսա այս կտավը»։

Ջոյս Ռուդոլֆ

Պատկերասրահ

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Շմավոն Շմավոնյան 
 Շմավոն Շմավոնյանի պաշտոնական կայքը
 Գունաբաժանում. Շմավոն Շմավոնյան 
 Շմավոն Շմավոնյան
 Հարցազրույց նկարիչ Շմավոն Շմավոնյանի հետ
 Շմավոնյանը նկարում է Mrs. Books'-ի դիմանկարը

Հայ նկարիչներ
1953 ծնունդներ
Փետրվարի 22 ծնունդներ
ՀՀ վաստակավոր նկարիչներ
ՀՀ մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալակիրներ
Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոցի անվան շքանշանակիրներ