Ռեդուկցիոնիզմ

Ռեդուկցիոնիզմ ( — վերադարձ, ետբերում), մեթոդոլիական մոտեցում, համաձայն որի՝ բարդ երևույթները կարող են բացատրվել բոլոր այն օրենքներով, որոնք հատուկ են պարզ երևույթներին։ Օրինակ՝ սոցիոլոգիական երևույթները բացատրվում են կենսաբանական կամ տնտեսագիտական օրենքներով։ Ռեդուկցիոնիզմը կատարելագործում է ռեդուկցիայի մոտեցումը։ Այսինքն ՝ բարդ երևույթների բացատրումը պարզերով և բարձրագույնը՝ նվազագույնով։

Ավելի շատ տարածված է ռեդուկցիոնիզմի փիլիսոփայական մոտեցումը։ Ռեդուկցիոնիզմի առաջ գալը՝ որպես փիլիսոփայական մոտեցում, պատմականորեն սահմանափակեց հոլիզմի բնույթը։ Ռեդուկցիոնիզմի առաջին հետևորդներից մեկը, որը նաև շարունակել է անտիկ փիլիսոփա Դեմոկրիտի ավանդույթները, Ռենե Դեկարտն էր (1590-1650)։ Ահա նրա մտքերից մեկը. 

Սոցիոլոգիայում ռեդուկցիոնիզմը գոյություն ունի նատուրալիզմի և մեխանիցիզմի տեսքով։ Ժամանակակից արևմտյան փիլիսոփայության մեջ ռեդուկցիոնիզմը կրկին զիջել է իր դիրքերը հոլիզմին։ Վերջինիս մասին հասկացությունը շրջանառության մեջ է դրվել Յա. Սմեթսի կողմից (1870-1950)։ Նա մեջբերեց Արիստոտելի «Մետաֆիզիկա»-ից․ 

Ինչպես նշում էր Վ. Շվիրյովը, տրամաբանական պոզիտիվիստները ստիպված եղան հրաժարվել բնության վերաբերյալ գիտական գիտելիքների մասին իրենց ֆենոմենալ-էմպիրիկ պատկերացումներից, որոնք ենթադրում են ռեդուկցիայի թեորիտիկ եզրերի հնարավորությունը և ճանաչում են այն փաստը, որ գոյություն ունի գիտական մտքի թեորիտիկ մակարդակ, որը չի տանում էմպիրիկ գիտելիքի և նրա համակցությունների։

Ծանոթագրություններ 

Փիլիսոփայական տեսություններ
Իմացաբանական տեսություններ
Վերլուծական փիլիսոփայություն