Սիրահարված Շեքսպիրը

Սիրահարված Շեքսպիրը ( ), անգլոամերիկյան արտադրության ֆիլմ՝ նկարահանված 1998 թվականին Անգլիայում
Miramax Films և Universal Pictures կինոընկերությունների կողմից, Մարկ Նորմանի և Թոմ Սթոփփարդի սցենարի հիման վրա, Ջոզեֆ Ֆայնսի և Գվինեթ Փելթրոուի գլխավոր դերակատարմամբ։ Ֆիլմի ռեժիսորն է Ջոն Մադենը, պրոդյուսերները՝ Հարվի Վանշթեյնը, Դոննա Ջիլոթթին, Մարկ Նորմանը, Դեյվիդ Փարֆիթը և Էդուարդ Ցվիքը։ Ֆիլմն առաջին անգամ էկրանին ցուցադրվել է 1998 թ. դեկտեմբերի 11-ին։

Ֆիլմի սյուժեի հիմքում ընկած են երիտասարդ դրամատուրգ Ուիլյամ Շեքսպիրի (Ջոզեֆ Ֆայնս) և Վիոլա դը Լեսսեպսի(Գվինեթ Փելթրոու) սիրային, ռոմանտիկ հարաբերություններն այն ժամանակ, երբ դրամատուրգը գրում էր իր ամենահայտնի սոնետներից մեկը՝ Ռոմեո և Ջուլիետը։ Ֆիլմում թույլ են տրված իրադարձությունների, ժամանակային և կերպարային շեղումներ։ Որոշ կերպարներ իրական են, որոշ կերպարներ և իրադարձություններ էլ վերցված են Շեքսպիրի մյուս հայտնի ստեղծագործություններից։

Ֆիլմը մեծ հաջողություն է ունեցել ամբողջ աշխարհում, մասնակցել է մեծ թվով կինոփառատոնների և բազմաթիվ մրցանակների է արժանացել որպես լավագույն ֆիլմ և այլ անվանակարգերում։
Ամերիկյան կինոակադեմիայի 71-րդ մրցանակաբաշխության ժամանակ ֆիլմը առաջադրվել է միանգամից տասներեք անվանակարգում, որից յոթում Օսկար մրցանակի է արժանացել այդ թվում նաև տարվա լավագույն ֆիլմ։
Բրիտանական կինոակադեմիայի BAFTA 52-րդ մրցանակաբաշխությանը առաջադրվել է տասնչորս և շահել է չորս անվանակարգերում՝ լավագույն ֆիլմ, երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհի, երկրորդ պլանի լավագույն դերասան և լավագույն մոնտաժ։
Ոսկե Գլոբուսի կողմից վեց անվանակարգերում առաջադրված լինելով՝ արժանացել է երեք Ոսկե Գլոբուսի։
ինչպես նաև Բեռլինյան միջազգային կինոփառատոնում մեկ Արծաթե արջ մրցանակի։ Ընդհանուր թվով վաթսունինը մրցանակ է շահել։



Սյուժե 
1593 թ. երիտասարդ դրամատուրգ՝ Ուիլյամ Շեքսպիրը գտնվում է ֆինանսական և ստեղծագործական ճգնաժամի մեջ։ «Ռոզա» թատրոնի սեփականատեր՝ Ֆիլիպ Հենսլոուն, որը նույնպես գտնվում է ֆինանսական դժվարությունների մեջ, պատվիրում է դրամատուրգին կատակերգություն գրել «Ռոմեոն և Էթելը՝ պիրատի դուստրը» վերնագրով, որպեսզի ներկայացման հաջողությունից հետո, վերջինս կարողանա փակել իր հաշիվները պարտատիրոջ հետ։ Վիոլա դը Լեսսեպսը, որը հաճախ է ներկա լինում Ելիզաբեթ թագուհու համար բեմադրվող ներկայացումներին, որոնց հեղինակը հաճախ Շեքսպիրն է, մեծ հիացմունք է տածում սիրո քնքուշ պոետի նկատմամբ։ Նա նվիրական երազանք ունի՝ խաղալ թատրոնում, չնայած որ դա անթույլատրելի է. կանանց արգելվում է թատրոնում խաղալ։ Տեղեկանալով՝ որ «Ռոզա» թատրոնին դերասաններ են հարկաոր նոր բեմադրության համար, Վիոլան զգեստափոխվում է և տղամարդու հագուստով ներկայանալով որպես Թոմաս Քենթ՝ մասնակցում է դերասանական լսումներին։ Տաղանդավոր Թոմասին անմիջապես նկատում է հենց ինքը՝ վարպետ Շեքսպիրը, սակայն անակնկալի գալով պոետի բուռն պահվածքից և մտավախություն ունենալով, որ կբացահայտվի իր կին լինելը՝ Վիոլան շփոթված փաղչում է թատրոնից։ Պոետը հետևում է Քենթին մինչև նրա դղյակ մտնելը և խնդրում է երկտող փոխանցել Թոմասին։ Դղյակում, Լորդ Ուեսսեքսի պատվին, որը պատրաստվում է Վիոլային ամուսնության առաջարկ անել բարելավելու համար իր ֆինանսական դրությունը, պարահանդես է կազմակերպված։ Շեքսպիրն իրեն ծանոթ երաժիշտների հետ կարողանում է դղյակ մտնել և պարահանդեսի ժամանակ հանկարծ տեսնում է գեղեցկուհի Վիոլային և սիրահարվում նրան առաջին հայացքից, փոքրագույն անգամ կասկած չունենալով, որ նա Թոմաս Քենթն է։ Փոխադարձ, գեղեցիկ զգացմունքներ են ծնվում նաև Վիոլայի մեջ պոետի նկատմամբ։ Թոմաս Քենթն ընտրվում է Ռոմեոյի կերպարը խաղալու ներկայացման մեջ և սկսվում են փորձերը։ Վիոլայի գեղցկությունից և սիրուց ներշնչված՝ Շեքսպիրը սկսում է գրել «Ռոմեոն և Էթելը՝ պիրատի դուստրը»։ Թոմաս Քենթի միջոցով Շեքսպիրը նամակ է ուղարկում Վիոլային՝ մեծարելով նրա գեղեցկությունն ու հմայքը։ Սակայն Վիոլան, իր հոր և Ելիզաբեթ թագուհու կարգադրությամբ, ստիպված է երեք շաբաթ անց ամուսնանալ լորդ Ուեսսեքսի հետ։ Նա այդ մասին գրում է Շեքսպիրին իր պատասխան նամակում։ Բոլորովին պատահական Շեքսպիրը պարզում է, որ Վիոլան նույն ինքը՝ Թոմաս Քենթն է, և այդ պահից գեղեցիկ, սիրային հարաբերություններ են սկսվում պոետի և Վիոլայի միջև։

«Ռոմեո և Էթելը՝ պիրատի դուստրը» հետզհետէ կատակերգությունից փոխակերպվում է սիրային ողբերգության և վերջնականապես փոխվում է նաև վերնագիրը՝ «Ռոմեո և Ջուլիետ»։ Եվ ահա, երբ համարյա ավարտվում են «Ռոմեո և Ջուլիետի» ներկայացման փորձերը և այն շուտով պիտի բեմադրվի «Ռոզա» թատրոնում, հանկարծ պարզվում է, որ այնտեղ կին է խաղում։ Հրամայվում է փակել թատրոնը։ Եվ այն պահին, երբ թատերախումբը հուսահատության մեջ է, «Վարագույր» թատրոնի սեփականատեր Ռիչարդ Բարբիջն առաջարկում է պիեսն իր թատրոնում բեմադրել։ Շեքսպիրը փոխարինում է Քենթին՝ Ռոմեոյի դերում։
Երեք շաբաթ անց Վիոլա դը Լեսսեպսն ամուսնանում է Լորդ Ուեսսեքսի հետ և պսակադրության օրն իմանում է, որ «Վարագույր» թատրոնում քիչ անց բեմադրվելու է «Ռոմեո և Ջուլիետը»։ Փոքրիկ խորամանկությամբ նա կարողանում է ազատվել ամուսնու ուշադրությունից և ծլկում է թատրոն։ Դահլիճը լի է հանդիսատեսով և բոլորն անհամբեր սպասում են ներկայացման սկզբին։ Սակայն թատերախումբը մեծ անախորժության առաջ է կանգնել, երիտասարդ տղան, ով պիտի Ջուլիետին խաղար, հուզմունքից կորցրել է ձայնը և չի կարող բեմ բարձրանալ։ Վիոլան տեղեկանում է այդ մասին՝ լսելով Հենսլոուի և Բարբիջի խոսակցությունը և քանի որ ամբողջ պիեսին հիանալի տիրապետում էր, առաջարկում է փոխարինել Ջուլիետին։ Ներկայացումը ցնցող հաջողություն է ունենում։ Նույնիսկ Թագուհին, որը ծպտված ներկա էր թատրոնում, որը կատակերգության մեծ սիրահար էր, մեծ տպավորություն է ստանում սիրային ողբերգությունից։ Նա պատվիրում է Վիոլային Շեքսպիրին փոխանցել, որ մի որևէ ուրախ բան գրի Տասներկուերորդ գիշերվա համար։

Վիոլան արդեն ամուսնացած կին է։ Նա իր ամուսնու հետ մեկնում է հեռավոր Ամերիկա, Վերջինիա։ Վերջին րոպեներն են և Շեքսպիրը հավերժ հրաժեշտ պիտի տա իր չքնաղ Վիոլային, իր մուսային, իր սիրուն։ Վիոլան փոխանցում է Շեքսպիրին թագուհու պատվերն ուրախ բան գրելու, որտեղ ամեն ինչ լավ պիտի վերջանա...

Շեքսպիրը գրում է Տասներկուերորդ գիշերը, որտեղ մի աղջիկ նավով լողում է հեռավոր մի երկիր։ Հետո նավաբեկություն....բայց նա կփրկվի ու նոր կյանք կսկսի օտար ափերում։ Նա կլինի Շեքսպիրի հավերժական հերոսուհին։ Եվ նրա անունը կլինի Վիոլա։

Դերասանական կազմ 

 Ջոզեֆ Ֆայնս Ուիլյամ Շեքսպիր
 Գվինեթ Փելթրոու Վիոլա դը Լեսսեպս
 Ջեֆրի Ռաշ Ֆիլիպ Հենսլոու
 Քոլին Ֆերտ Լորդ Ուեսսեքս
 Ջուդի Դենչ Ելիզաբեթ
 Բեն Աֆլեք Նեդ Ալեյն
 Թոմ Ուիլքինսոն Հյու Ֆենիման
 Իմելդա Սթաունթոն դայակ
 Մարտին Քլունս Ռիչարդ Բարբիջ
 Ռուփերտ Էվերետ Քրիստոֆեր Մարլոու
 Սայմոն Քելոու Էդմոն Թիլնի
 Մարկ Ուիլյամս Ուաբաշ
 Ջիմ Քարտեր Ռալֆ Բաշֆորդ
 Դանիել Բրոուքլբանք Սեմ Գոս
 Ջիլ Բեյքեր Լեդի դըԼեսսեպս

Մրցանակներ

Աղբյուրներ 

Ջոն Մեդենի ֆիլմեր
1998 ֆիլմեր
Անգլերեն ֆիլմեր
Ամերիկյան պատմական ֆիլմեր
Բրիտանական ֆիլմեր
Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոնդոնում
Ամերիկյան ֆիլմեր
Universal Pictures ֆիլմեր
Լավագույն երաժշտության համար Օսկարի մրցանակակիր ֆիլմեր
Ամերիկյան ռոմանտիկ կինոկատակերգություններ
BAFTA մրցանակի դափնեկիր ֆիլմեր
Ամերիկյան ռոմանտիկ կատակերգական դրամա ֆիլմեր
Ռոմեո և Ջուլիետ
Բրիտանական կենսագրական ֆիլմեր