Կուշչի Արմավիր

Կուշչի Արմավիր (մինչ 1936 թվականը` Խաչակապ), գյուղ Արցախի Հանրապետության Շահումյանի շրջանում։ Գտնվում է Գետաշենից 2 կմ հարավ-արևմուտք՝ 1100 մ բարձրության վրա, Քյումբակչայ գետի աջ ափին։ 1990-ական թվականների հայ-ադրբեջանական պատերազմից հետո գտնվում է հակառակորդի հսկողության տակ։

Պատմություն

Հայ-ադրբեջանական հակամարտություն, 1988-1994 
1990 թվականին բնակչությունը բռնագաղթել է։ 

1990 թվականի հունվարի 9-ին, երբ Շահումյանի շրջանի հայազգի ղեկավար բարձրաստիճան պաշտոնատար անձինք Շահումյանի շրջանից ավտոմեքենաներով մեկնում են Գետաշենի ենթաշրջանի Գետաշեն գյուղ, որպեսզի մասնակցեն նախօրեին ադրբեջանցիների կողմից սպանված գյուղատնտես Ապրես Բեգլարյանի հուղարկավորությանը։ Նույն թվականին ավելի վաղ հայաթափված Կուշչի Արմավիր բնակավայրի մոտ Ադրբեջանի ժողովրդական ճակատի գրոհայինները կանգնեցնում են հայերի ավտոմեքենաները, թվով 19-ը բոլոր ուղևորներին, այդ թվում՝ Շահումյանի շրջանի առաջին քարտուղար Վ․ Աղաջանյանին, շրջանի գործադիր կոմիտեի ղեկավար Շ․ Մեղրյանին, շրջանի դատախազին, շրջանային Ժողովրդական վերահսկողական կոմիտեի նախագահին, գերևարում են։ Ադրբեջանցիները նրանց տեղափոխում են Կիրովաբադ (Գանձակ) քաղաքի մեկուսարան, որտեղ պահում շուրջ մեկ ամիս։ Գերևարվածները այդ ընթացքում ենթարկվում են ծեծի, ծաղրանքի, մարդկային և ազգային արժանապատվության նվաստացման։ Միայն մեծ փրկագնի վճարումից հետո նրանք վերադարձվում են հայկական կողմին։

Բնակչություն 
Բնակչությունը 1990 թվականի տվյալներով 800 մարդ է։

Տնտեսություն 
Զբաղվում են անասնապահությամբ և դաշտավարությամբ։

Պատմամշակութային կառույցներ 
Գյուղում են Ամենափրկիչ եկեղեցին և գերեզմանատունը՝ խաչքարերով։ Հիմնադրել էին Դաշքեսանի Խաչակապ գյուղից եկած հայերը` 1888 թվականին։

Հասարարակական կառույցներ 
Ուներ ութամյա դպրոց, ակումբ, գրադարան։

Ծանոթագրություններ 

Ադրբեջանի կողմի բռնազավթված տարածքներ
Բնակավայրեր այբբենական կարգով