Արևելքի չարիքը, կամ Թուրքիայի մասին ճշմարտությունը

Արևելքի չարիքը, կամ Թուրքիայի մասին ճշմարտությունը (), Քեշիշ Բեյի 1888 թվականին Լոնդոնում հրատարակած գիրքը։

Հեղինակ 
Հեղինակի մասին ոչ մի ստույգ տեղեկություն չկա, սակայն նախաբանում նա ինքն իրեն ներկայացնում է, իբրև մի ճանապարհորդ, ով ուզում է բացահայտել Արևելքի և Արևմուտքի իսկական դեմքը։

Գրքի մասին 
Գրքում հեղինակը ներկայացնում է 19-րդ դարի վերջի Օսմանյան կայսրությունն իր բոլոր կողմերով, մատնանշելով հատկապես արևմուտքի արագ ներթափանցումն այս երկիր։ Հեղինակը վերլուծելով այդ «վտանգավոր» ներթափանցման բոլոր կողմերը, փորձ է անում կանխատեսել կայսրության, ինչպես նաև նրանում ապրող ժողովուրդների ապագան։ Գիրքը բաղկացած է 21 գլուխներից, ինչպես նաև նախաբանից, որում հեղինակը մատնանշում է Ֆրանսիային որպես Արևելքի չարիք՝ խոստանալով ընթերցողին ապացուցել այդ «ճշմարտությունը»։ Գրեթե բոլոր գլուխներում անդրադարձ կա Օսմանյան կայսրության և Արևմտյան Հայաստանի հայությանը, որոնց հեղինակը մշտապես համեմատում է կայսրության մյուս ժողովուրդների՝ հատկապես հույների, հրեաների և թուրքերի հետ։ Գլուխ XI-ը (Christians in the East.- Armenians real and sham.-The future of Armenia) բացառապես վերաբերում է հայերին, որտեղ հեղինակի կողմից փորձ է արվում արևմտահայությանը ներկայացնել դեպի եվրոպական «սին» արժեքները ձգտող մի ազգի, որին արևմուտքը իր նպատակներին հասնելու համար կօգտագործի և կզոհի, երբ հարմար առիթ կստեղծվի։ Հաջողության հասնելու դեպքում, նշում է հեղինակը, արևմուտքի այդ ժողովուրդները հայերի համար կլինի ավելի դաժան բռնակալներ, քան թուրքերն են։

Քաղվածք գրքից

Ծանոթագրություններ 

1888 գրքեր
Գրական գործեր Հայոց ցեղասպանության մասին