Միխայիլ Կոլցով

Միխայիլ Եֆիմովիչ Կոլցով (, ի ծնե՝ Մոիսեյ Խաիմովիչ Ֆրիդլյանդ [Моисей Хаимович Фридлянд], ), ռուս բոլշևիկ հեղափոխական, խորհրդային գրող, լրագրող, ԽՍՀՄ Ներքին գործերի ժողովրդական կոմիսարիատի (ՆԿՎԴ) գործակալ։ ԽՍՀՄ ԳԱ թղթակից անդամ (1938)։ ԽՄԿԿ անդամ (1918-1940)։ 1917 թվականի Փետրվարյան և Հոկտեմբերյան հեղափոխությունների մասնակից։

1918 թվականին դարձել է բոլշևիկյան կուսակցության անդամ, մասնակցել է Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմին։ Տվյալ ժամանակահատվածում համարվել է խորհրդային մտավոր վերնախավի առանցքային դեմքերից, և, ենթադրաբար, ամենահայտնի լրագրողը ԽՍՀՄ-ում՝ շնորհիվ գրված ծաղրական գործերի («Բթամտության հարցի առթիվ», 1931 թ., «Իվան Վադիմովիչ, մակարդակով մարդ», 1933 թ.), որոնցում քննադատում էր բյուրոկրատիան և խորհրդային իրականության այլ երևույթներ։ Պարգևատրվել է Լենինի շքանշանով։

Որպես ՆԿՎԴ գործակալ անցել է Իսպանիա և լուսաբանել քաղաքացիական պատերազմը։ 1936—1937 թթ.-ին «Պրավդա»-ում տպագրված ակնարկաշարը 1938 թ.- ին լույս է ընծայել առանձին գրքով՝ «Իսպանական օրագիր» խորագրով։ Հիմնադրել ու խմբագրել է «Օգոնյոկ» («Огонек»), «Չուդակ» («Чудак») «Կրոկոդիլ» («Крокодил») հանդեսները, Մաքսիմ Գորկու հետ պատրաստել «Աշխարհի օրը» (1937 թ.) ժողովածուն։

1937 թվականին վերադարձել է ԽՍՀՄ և մտերմացել այն ժամանակվա Ներիքին գործերի ժողկոմ Նիկոլայ Եժովի կնոջ՝ Եվգենիա Եժովայի հետ։ Եժովայի ինքնասպանությունից և Եժովի պաշտոնազրկվելուց հետո 1938 թվականի դեկտեմբերին Կոլցովը ձերբակալվել է։ 1939 թվականին, երբ Եժովը ձերբակալվեց, հարցաքննողներին ասաց, որ Կոլցովն ու Եժովան սիրեկաններ են եղել։ Կոլցովի անունն ընդգրկվեց մահապատժի ենթակա 346 «ժողովրդի թշնամիների» ցուցակում, որը նոր ժողկոմ Լավրենտի Բերիան 1940 թվականի հունվարի 16-ին ներկայացրել էր Քաղբյուրոյի դատին։ Ցուցակում ներառված էին Եժովը, առնվազն 60 նախկին ՆԿՎԴ սպաներ և Եժովայի՝ առնվազն երկու նախկին սիրեկաններ, որոնցից մեկը գրող Իսահակ Բաբելն էր։ Կոլցովը գնդակահարվեց 1940 թվականի փետրվարի 2-ին։ Նրա երրորդ կինը ՝ Մարիա Օստենը նույնպես դատապարտվեց մահապատժի։

Ծանոթագրություններ 

 

Ռուս գրողներ
Ռուս լրագրողներ
Մոսկվա քաղաքում մահացածներ
Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
ԽՄԿԿ անդամներ
Ռուս հասարակական գործիչներ
ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ
ԽՍՀՄ ԳԱ թղթակից անդամներ
Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշանով պարգևատրվածներ
Խորհրդային լրագրողներ
Խորհրդային հետախույզներ
Նոր Դոնսկի գերեզմանատանը թաղվածներ
20-րդ դարի լրագրողներ
Ռուս հեղափոխականներ