Կուրծ

Կուրծ, գյուղատնտեսական կենդանիների, հատկապես որոճողների՝  խոշոր եղջերավոր անասունների, այծերի, ոչխարների և եղնիկների կաթնագեղձը։ Որոճողների և զամբիկների կուրծը գտնվում է ազդրերի միջև, աճուկային հատվածում, իսկ մերուններինը՝ որովայնի «սպիտակ» գծի երկարությամբ (սիմետրիկ) աջ և ձախ մասերում։ Արուների մոտ կուրծը կճատ է։ Կովերի, ուղտերի և հյուսիսային եղջերուների կուրծը բաղկացած է իրարից բաժանված երկուական առջևի (որովայնային) և ետևի (ազդրային) մասերից։ Կաթը սինթեզվում է ալվեոլներում (մանրագույն խոռոչների արտազատող էպիթելներում)։ Դրանք կաթնածորանների շուրջը տեղադրված են ճառագայթաձև։ Կաթնածորանները միանալով խոշորանում են և բացվում կաթնամբարի մեջ։ Կաթը կուրծում պահվում է մազականության, ինչպես նաև պտուկներում սֆինկտերների առկայության շնորհիվ։ Կուրծը մատակարարվում է մեծ քանակության արյունով, քանի որ 1 կգ կաթի առաջացման համար կուրծով պետք է անցնի մոտ 500 լ արյուն։ Երինջների մոտ կուրծի գեղձային հյուսվածքն սկսում է աճել սեռական հասունացման սկզբնաշրջանում և ավելի ինտենսիվ՝ ծնից մեկ ամիս առաջ, իսկ հղի կովերի մոտ՝ ցամաքի շրջանի երկրորդ կեսին (ծնից մեկ ամիս առաջ)։ Մաքիների, այծերի, զամբիկների կուրծը կազմված է գեղձերի երկու համալիրից և երկու պտուկներից։

Ծանոթագրություններ 

Կաթնագեղձեր
Կաթնասունների անատոմիա