Ալեքսանդր Վինոգրադով

Ալեքսանդր Պավլովիչ Վինոգրադով (, ), խորհրդային երկրաքիմիկոս։ ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոս (1953 թվական), սոցիալիստական աշխատանքի կրկնակի հերոս (1949, 1975 թվականներ)։

Ավարտել է Ռազմա–բժշկական ակադեմիան և Լենինգրադի համալսարանի քիմիական ֆակուլտետը (1924 թվական)։ Եղել է Վերնադսկու աշակերտը և մերձավոր աշխատակիցը։ ԽՍՀՄ ԳԱ Վերնադսկու անվան երկրաքիմիայի և անալիտիկ քիմիայի ինստիտուտի տնօրեն (1947 թվականից), Մոսկվայի համալսարանի երկրաքիմիայի ամբիոնի վարիչ (1953 թվականից), ԽՍՀՄ ԳԱ փոխնախագահ (1967 թվականից)։ Վինոգրադովի հետազոտություններն ունեն լայն ընդգրկում՝ կենսաերկրաքիմիայից մինչև տիեզերաքիմիա։ Ուսումնասիրել է օրգանիզմների քիմիական կազմի փոփոխությունները, գիտության մեջ է մտցրել կենսաերկրաքիմիայի պրովինցիաներ հասկացությունը։ Երկրաքիմիայի բնագավառում առաջ է քաշել երկրաբանական պրոցեսների ֆիզիկաքիմիայի տեսության ստեղծման գաղափարը։ Մշակել է Երկրի քիմիական զարգացմանը, իզոտոպների երկրաքիմիային վերաբերող և մի շարք այլ հարցեր։ ԽՍՀՄ գիտության մեջ ստեղծել է իզոտոպների երկրաքիմիա գիտական ուղղությունը։ Նրա ղեկավարությամբ է կատարվել Լուսնից «Լուսին—Т6» ապարատով երկիր բերված բնահողի նմուշի ուսումնասիրությունը։ Կատարել է ռադիոքիմիական հետազոտություններ և անմիջականորեն մասնակցել ատոմային արդյունաբերության ստեղծմանը։ Վինոգրադովը միջազգային Պագուոշյան կոնֆերանսների անդամ էր, մի շարք արտասահմանյան ԳԱ-ների անդամ, ամերիկյան և ֆրանսիական երկրաբանական ընկերությունների պատվավոր անդամ, երկրաքիմիայի և տիեզերաքիմիայի միջազգային ասոցիացիայի պատվավոր նախագահ։ Լենինի անվան մրցանակ (1934 թվական), ԽՍՀՄ 3 պետական և լենինյան մրցանակներ։ Պարգևատրվել է Լենինի 5 շքանշանով։

Ծանոթագրություններ 

Ռուս կենսաքիմիկոսներ
Ռուս հանքաբաններ
Մոսկվա քաղաքում մահացածներ
Խորհրդային երկրաքիմիկոսներ
ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոսներ
ԽՍՀՄ ԳԱ իսկական անդամներ
Սոցիալիստական աշխատանքի կրկնակի հերոսներ
Քիմիական գիտությունների դոկտորներ
Մոսկվայի պետական համալսարանի դասախոսներ
Շվեդիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ
Ռուս գյուտարարներ