Պատվաստումներ

Կանխարգելիչ պատվաստումները պաշտպանում են երեխաներին և մեծահասկաներին մի շարք վարակիչ հիվանդություններից։ Այդ հիվանդություններն են տուբերկուլոզը, կարմրուկը, կարմրախտը, խոզուկը, պոլիոմիելիտը, հեպատիտ Բ-ն, կապույտ հազը, դիֆթերիան, փայտացումը և հեմոֆիլուս ինֆլուենցա Բ վարակը։ Պատվաստումներն առաջացնում են տվյալ հիվանդության հանդեպ իմունիտետ, սակայն այն կարող է լինել կարճատև, ինչի պատճառով կատարում են կրկնապատվաստում։ Պատվաստանյութերը կենսաբանական նյութեր են, որոնք օրգանիզմում մշակում են հակամարմիններ և պաշտպանում տվյալ հիվանդությունից։ Պատվաստանյութերը պատրաստում են սպանված կամ կենդանի թուլացված մանրէներից կամ նրանց թույներից։ Անատոքսինը ձևափոխված բակտերիալ թույն է, որը հատուկ մշակման ընթացքում կորցրել է իր թունավոր հատկությունները, բայց պահպանել իմունիտետ առաջացնելու հատկությունը։

Ներմուծման եղանակներ 
 Բերանով - Օրալ հակապոլիոմիելիտային պատվաստանյութ 
 Ներմաշկային - ԲՑԺ (BCG` հակատուբերկուլոզային)
 Միջմկանային - հնգավալենտ վակցինա (հեմոֆիլուս ինֆլուենցա Բ, հեպատիտ Բ, կապույտ հազ, դիֆտերիա, փայտացում)
 Ենթամաշկային-ԿԿԽ (կարմրուկ, կարմրախտ, խոզուկ)

Հակացուցումներ 
 Անաֆիլակտիկ շոկ
 Էնցեֆալիտ
 Աֆեբրիլ ցնցումներ
 Իմունաանբավարարություն
 Չարորակ նորագոյացումներ

Հնարավոր բարդություններ 
Կարող է առաջանալ անաֆիլակտիկ շոկ, էնցեֆալոպաթիա, ցնցումներ, լիմֆադենիտ, խրոնիկ արթրիտ, ուսային նյարդի նևրիտ, տրոմբոցիտոպենիկ ծիրանացան։ Պատվաստումից հետո որոշ երեխաներ տկարություն են զգում, երբեմն մի փոքր բարձրանում է ջերմությունը, իսկ ներարկման տեղը կարող է կարմրել, բորբոքվել և այտուցվել։ Եռակի պատվաստանյութի (ԱԿԴՓ) սրսկման օրվա ընթացքում երեխան կարող է անհանգիստ լինել, գրգռված կամ ընդհակառակը՝ խեղճացած։ Կարմրուկի և խոզուկի դեմ պատվաստումները գործնականում ոչ մի բարդություն չեն առաջացնում, թեև որոշ երեխաների մոտ ներարկումից 5-10 օր հետո ջերմությունը բարձրանում է և առաջանում է ցան։
Պատվաստումը կատարվում է առողջ երեխաներին, ովքեր չունեն հակացուցումներ համարվում են ակտիվ իմունիզացիա։
Պասիվ իմունիզացիա կատարում են շփվողներին միջմկանային գամմագլոբուլին ներարկելով։

Պատվաստումների ազգային օրացույց (Հայաստան)

Աղբյուրներ 
 "Մոր և մանկան խնամքը" Էլիզաբեթ Ֆենուիք

Արտաքին հղումներ 
 Պատվաստումներ
 Հիվանդությունների վերահսկման և կանխարգելման ազգային կենտրոն
 Մահաբեր ընտրություն

Պատվաստում
Կենսատեխնոլոգիա
Կանխարգելիչ բժշկության
Բժշկություն