Պենտամետր

Պենտամետր ( - բռց. «հնգաչափ»), անտիկ տաղաչափության մեջ հնգոտնյա դակտիլով գրված տող։

Պենտամետրի երկրորդ անդամում ոտքերը միշտ մնում են դակտիլային, իսկ առաջին անդամում դակտիլներին կարող են փոխարինել երկու անընդմեջ շեշտված վանկերով չափը։ Պենտամետրը առաջին անգամ հանդես է եկել հունական քնարերգության մեջ Ք. ա. 7-6-րդ դդ., և այդ ժամանակից իսկ այն սովորաբար առանձին չէր կիրառվում, այլ միանում հեկզամետրի հետ՝ կազմելով, այսպես կոչված, էլեգիական դիստիքոսի երկրորդ տողը։ Էլեգիական դիստիքոսի կազմում պենտամետրը փոխառնվել է հռոմեական քնարերգուների կողմից Ք. ա. 1-ին դարում, մասնավորապես՝ Օվիդիուսի կողմից։ Բրոքհաուսի և Եփրոնի հանրագիտական բառարանում նշվում է, որ էլեգիաներում պենտամետրին և հեկզամետրին տարբեր դերեր էր բաշխված. հեկզամետրային տողում նկարագրվում էր իրողություն, իսկ պենտամետրային տողում հեղինակը պատմում էր իր զգացմունքների մասին՝ կապված այդ իրողությունների հետ։

Միջնադարյան լատինական տաղաչափության մեջ հայտնվում է այսպես կոչված լեոնինը՝ մեջտեղում պարտադիր հատածով պենտամետրը։

Համաշեշտ ոտանավորում պենտրամետրը հանդես է եկել որպես դակտիլաքորեյային բանաստեղծություն՝ սովորաբար անտիկ ձևի ընդօրինակման նպատակով։

Այժմ պենտամետր () արևմուտքում կոչում են նաև հնգոտնյա յամբը։

Տես նաև 
 Դիստիքոս
 Քորեյ
 Դակտիլ
 Չափական ոտանավոր
 Անտիկ տաղաչափություն
 Հեկզամետր

Ծանոթագրություններ 

Տաղաչափություն