Սառցաջարդ

Սառցաջարդ 1242 թվականին, ճակատամարտ ռուսական զորքերի և գերմանական լիվոնյան ասպետների միջև ապրիլի 5-ին Չուդ լճի վրա։ Գերմանական խաչակիրները, դանիական և շվեդ, ֆեոդալները ակտիվացրին իրենց ագրեսիվ գործողությունները մոնղոլական արշավանքներից թուլացած Ռուսիայի դեմ։ Լիվոնյան օրդենի խաչակիրներին հաջողվեց գրառել Իզբորսկը, Պսկովը, Կոպորիեն։ 1241 թվականին խաչակիրները որոշեցին գրավել Մեծ Նովգորոդը, Կարելիան և այլն։ Նովգորոդի վեչեի խնդրանքով Ալեքսանդր Նևսկին զորք հավաքեց և 1241 թվականին խաչակիրներին վտարեց Կոպորիեից, այնուհետև ազատագրեց Պսկովը։ 1242 թվականի գարնանը ռուս բանակը խաչակիրների գերազանց ուժերի ճնշման տակ նահանջեց արլևելք և դիրք գրավեց Չուդ լճի հարավային նեղ մասում։ Խաչակիրների զորքը «սեաաձև» մարտակարգով ապրիլի 5-ի լուսաբացին հարձակվեց ռուսական զորքի առաջատար ջոկատի վրա ու ջարդեց այն։ Սակայն Ալեքսանդր Նևսկին հարձակվեց թևերից, խուճապի մատնեց թշնամուն և ջախջախեց նրան։ Հաղթանակի շնորհիվ կասեցվել է խաչակիրների առաջխաղացումը դեպի արևելք (որի նպատակը ռուս, հողերի զավթումն էր), ինչպես նաև ուժեղացել է Լիտվայի 1-ին Պոմորիեի ժողովուրդների պայքարը ընդդեմ խաչակիրների։ 

Ռուսաստանի ռազմական պատմություն
1242 Եվրոպայում