Ալոիս Յիրասեկ

Ալոիս Յիրասեկ (, ), չեխ գրող։

Ստեղծագործությունը 
Ալոիս Յիրասեկի ստեղծագործությունը չեխ ժողովրդի պատմության կարևորագույն փուլերի գեղարվեստական տարեգրությունն է։ Հնագույն ժամանակներն են արտացոլված «Չեխական հինավուրց զրույցներ»-ում (1894, հայերեն հրատարակությունը՝ 1955)։ 1775 թվականի չեխական գյուղացիական ապստամբությանն է նվիրված նրա առաջին պատմավեպը՝ «Սկալակները» (1875)։ Հուսյան շարժումը (15-րդ դար) պատկերող «Վերջը և սկիզբը» (1882), «Օտար ծառայության մեջ» (1883), «Հոսանքների միջև» (1887-1890), «Ընդդեմ բոլորի» (1893), «Եղբայրություն» (1898-1908), «Հուսյան արքան» (1916-1920) վեպերում Յիրասեկն այդ շարժումը դիտել է որպես ժողովրդական հակաավատական շարժում։ «Շնագլխականներ» (1884), «Ժայռեր» (1886), «Խավար» (1912-1915) և այլ վեպերում նկարագրել է Սպիտակ լեռան ճակատամարտում (1620) չեխ ժողովրդի կրած պարտությունը և ազգային անկախության կորուստը։ Չեխական ազգային վերածննդի ժամանակաշրջանն է վերարտադրված Յիրասեկի մի շարք վեպերում ու վիպակներում («Դքսի պալատում», 1877, «Ֆ․ Լ․ Վեկ», 1888-1906)։ Յիրասիկը գրել է նաև «Յան Ժիժկա» (1903), «Յան Ռոհաչ» (1914) պատմական և «Վոյնարկա» (1890), «Մենություն» (1908) սոցիալ-կենցաղային դրամաները։

Երկեր

Վեպեր 
 Na dvoře vévodském (1877)
 Slavný den (1879)
 Konec a počátek (1879)
 Ráj světa (I880)
 Poklad (1881)
 Skály (1887)
 Poklad (1885)
 Na dvoře vévodském (1881)
 V cizích službách (1883)
 Psohlavci (1884)
 Maryla (1887)
 Na Ostrově (1888)
 Nevolnice (1888)
 «Չեխական հինավուրց զրույցներ» (1894, Staré pověsti české)
 «Հոսանքների միջև» (1887–1890), եռագրություն Հուսյան ժամանակաշրջանի մասին
 Ընդդեմ բոլորի (1893, Proti všem)
 Եղբայրություն (1899–1908, Bratrstvo)
 U Nás (1896–1903)
 Խավար (1914, Temno)
 F. L. Věk (1888–1906, 5 հատոր, չեխական ապստամբության սկզբի մասին)
 Փիլիսոփաների պատմությունը (1878, Filosofská historie, 1848 թվականի հեղափոխության մասին)
 Husitský král (1919, անավարտ)

Դրամաներ 
 Jan Hus (1911)
 Jan Žižka (1903)
 Jan Roháč (1914)
 Lantern (1905)
 Vojnarka (1891)
 Հայրը (1895, Otec)

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Ալեքսանդր Բոբրակով-Տիմոշկին, Փախուստ «ժանրի հիաղությունից». իդեալականացման ու ապաիդեալականացման ռազմավարությունները չեխական պատմական արձակում 

Չեխ գրողներ
Չեխիայի քաղաքական գործիչներ
Չեխ դրամատուրգներ
Կարլի համալսարանի շրջանավարտներ
20-րդ դարի վիպասաններ
Չեխ պատմաբաններ
Չեխ մանկավարժներ
20-րդ դարի տղամարդ գրողներ