Նշխար

Նշխար, սուրբ նշխար ս. Հաղորդության նյութերից (հաց ու գինի), մեկը, որ կիրառվում է ս. Պատարագի ժամանակ։

Նշխարը փոքր, բոլորաձև, անթթխմոր հաց է, բաղարջ, վրան՝ խաչելության կամ տնօրինական մեկ այլ խորհրդի պատկեր, իսկ երկու կողմերին մակագրություն՝ Հիսուս Քրիստոս։

Պատրաստման եղանակակ 
Նշխարը թխվում է երկաթե թիթեղի վրա, առանց այրելու և առանց տապակելու, սովորաբար ունենում է 6-10 սմ տրամագիծ, 5-7 մմ հաստություն։ Տաղավար տոներին պատրաստվում են ավելի մեծ Նշխարներ՝ հաղորդվողների բազմությանը բավարարելու համար։

Նշխարի, որպես սուրբ հացի կիրառման համար հիմք են հանդիսացել Հիսուսի խոսքերը․

Առաքելական կանոնների համաձայն ս. Պատարագի հացը՝ նշխարը, պատրաստվում է նույն օրը և թարմ վիճակում բարձրացվում ս. Սեղան, իսկ այն նշխարները, որոնք տրվում են տնօրհնեքի, հոգեհանգստի և կամ սբ. Պատարագի ժամանակ հիմնականում քահանայական դասին, կարող են նախապես էլ պատրաստված լինել։ Նշխարը պատրաստվում է և բաժանվում պատարագիչ քահանայի ձեռքով։

Նշանակություն 
Ագաթանգեղոսը նշխարը հիշատակում է «Եկեղեցու օրհնյալ հաց» ձևով։ Նշխար բառացիորեն նշանակել է կտորտանք։ Ինչպես ընդհանրական, այնպես էլ նրա անբաժանելի մաս կազմող Հայ եկեղեցին։ Նշխարը դիտվում է որպես Քրիստոսի մարմնի խորհրդանշան, քանի որ սբ. Պատարագի խորհրդի կատարման ժամանակ այն փոխակերպվում է Հիսուս Քրիստոսի մարմնին, ինչպես նշվում է հայոց Խորհրդատետր Պատարագամատույցում. 

 

Եկեղեցական հայրերից նշխարի փոխակերպման մասին հիշատակություն ունեն Խոսրով Անձևացին (10-րդ դար), Ներսես Լամբրոնացին (12-րդ դար), Գրիգոր Տաթևացին (14-րդ դար) և ուրիշներ։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 

 Ներսես Լամբրոնացի, Խորհրդածութիւնք ի կարգս եկեղեցւոյ և մեկնութիւն խորհրդոյ Պատարագին, Վենետիկ, 1847
 Գրիգոր Տաթևացի, Գիրք հարցմանց, Երուսաղեմ, 1993, էջ 684
 Կարապետյան Ա., Հոգևոր բարեպաշտական արարողություններ, Էջմիածին, 1998

Պատարագ
Հացամթերք
Հայկական մշակույթ
Քրիստոնեական մշակույթ
Սնունդը կրոնում