Ստավրոպոլ

Ստավրոպոլ (,  — «խաչ»,  — «քաղաք» բառերից), քաղաք Ռուսաստանի Դաշնության հարավային մասում, Ստավրոպոլի երկրամասի վարչական կենտրոնը։

Գրյուշովի խուտորի հետ կազմավորում է Ստավրոպոլի քաղաքային օկրուգը։

Մշակութային, գործարար և արդյունաբերական կենտրոն է։ Հյուսիսային Կովկասի խոշոր քաղաքներից մեկն է։ Ստավրոպոլի հեռավորությունը Մոսկվայից 1410 կմ է։

Հիմնադրվել է 1777 թվականին, քաղաքի կարգավիճակ է ստացել 1785 թվականին։ Մինչև 1935 թվականը՝ Կովկասյան Ստավրոպոլ, իսկ 1935-1943 թվականներին՝ Վորոշիլովսկի։ 1918 թվականին հռչակվել է Ստավրոպոլի Խորհրդային Հանրապետության մայրաքաղաք։

Ֆիզիկական առանձնահատկություններ

Աշխարհագրական դիրք 
 
Ստավրոպոլը շրջապատված է լեռներով և գտնվում է կենտրոնական մասում, Նախակովկասում է գտնվում Ստավրոպոլի լեռնախարհը, Տաշլա գետի ակունքները 1450 կմ հարավ Մոսկվայի մայրուղիներում խաչվում են Ռոստով-Ստավրոպոլ և Աստրախան-Էլիստա-Նեվինոմիսկ-Թբիլիսի։ Ծովի մակարդակից բարձր է 230-660 մ։ Քաղաքի փողոցներից մեկը կոչվում է 45 զուգահեռներ, որն արտացոլվում է ճշգրիտ դիրքորոշմամբ։ Քաղաքի մեջ նշվում է նաև մեկ այլ հարթություն։ Կանգնած մեկը մեկի վրա, որը ամենաբարձրն է Նախակովկասում, նա եղել է ջրաբաժան Ազովի և Կասպից ծովերի միջև։
 
Քաղաքի տարածքը ընդգրկում է 276,689 կմ2։ Քաղաքի տարածքը պատկանում է Սենգիլևսկայա ջրամբարին, որի մակերեսը 42 կմ2 է։ Ջրամբարը ունի կարևոր տնտեսական արժեք, հատկապես քաղաքի ջրի մատակարարումը։
Ստավրոպոլի երկրեմասը ձգվել է հարավ-արևելք ՝ 30,5 կմ, իսկ հյուսիսից-հարավ՝ 16,5 կմ։ Երկարությունը սահմանամերձ քաղաքներում 165,3 կմ է։ Հեռավորությունը Սուրբ Միքայել քաղաքից 5 կմ է։
 
Այսօր Ստավրոպոլը ունի 530 փողոց, որոնց ընդհանուր երկարությունը 482 կմ է, ավելի քան 28,000 շենքեր, որից 23,8 բնակելի։ Քաղաքում կան 149 ուսումնական հաստատություններ, այդ թվում ՝ 20 լավագույն, 36 բյշկական, 2 թատրոն, 20 հասարակական գրադարաններ, 219 հուշարձաններ և պատմության և մշակույթի և ճարտարապետության։

Ռուսաստանի կանաչ քաղաքներից մեկն է։ Առանձնահատկություններից մեկն այն է, որ անտառները շատ են, և կանաչ տարածքը 4494 հա. է։

Ժամային գոտի 
Ստավրոպոլի ժամային գոտին համապատասխանում է միջազգային չափանիշներին, ինչպես նաև Մոսկվայի ժամանակին։

Կլիմա 
Ստավրոպոլը հարավային քաղաք է։ Ամենակարճ օրը՝ դեկտեմբերի 22-ը, սկսվում է Ստավրոպոլի 8 ժամ 40 րոպե, իսկ ամենաերկարը հունիսի 22-15-ը։ Մեծ թվով արեգակնային ջերմության (ընդհանուր արեգակի ճառագայթումը տարեկան 121.3 կկալ / սմ ) որուշում է աճող սեզոնի տևողությունը 160 օր ապրիլի 22-ից հոկտեմբերի 15-ը։

Քաղաքը նաև հայտնի է քամիների ուժգնությամբ 20-25 մ/վ։ Առավել քամոտ ամիսներ են՝ փետրվար, մարտ ամիսները։ Քամու ուղղությունները գերակշռում են արևելք և արևմուտք ուղղություններով։ Տարվա մեջ գերակշռում է բարեխառն և ցամաքային եղականը։ Ամռանը դա կապված է չոր, տաք, անամպ եղանակի հետ։ Ձմռանը Սիբիրից և Ղասախստանից գալիս են ցրտաշունչ, չոր, հստակ եղանակ։ Ատլանտյան օվկիանոսից գալիս են ցրտաղունչ օդային քամիներ, ամռանը անձրև և ամպրոպ, ձմռանը ջյուն։ Արկտիկայի օդը Բարենցովի ծովում, ուղոկցվում է ցուրտ ամպամած, իսկ Կարա ծովը սովորաբար նվազեցնում է ջերմաստիճանը, մեխացնում քամիների ուժգնությունը պատճառելով սառը ալիքներ։ Թերևս բոլոր եղանակներին էլ ներթաձանցում են արևադարձային օդի ցամաքային տեսակը, դա գալիս է Մերձավոր արևելքից և փոքր Ասիայից, նաև Իրանից բերելով տաք քամիներ։ Միջերկրական ծովի քամիները բերում են խեղդուկ, խոնավ եղանակ, ձմռանը հալեցում, գարնանը և աշնանը տաքացում։

Ստավրոպոլի միջին տարեկան տեղումները 633 մմ, տաք շրջանում 471 մմ, իսկ ցուրտ շրջանում 192 մմ։ Առավելագույնը հունիսին (192 մմ) նվազագույնը փետրվարին (28 մմ)։

Ստավրոպոլի պատմությունը 

Ստավրոպոլի նախագծի առաջին հայտնի ամսաթիվը թվագրաված է 1778 թվականին, և փաստերը ցույց են տալիս, որ ամրոցը կառուցվել է բոլոր կանոնների ժամանակ։ Այն զբաղեցնում է 10 հա։

Ամրոցը շրջապատված է բերդապատնեշներով և խրամով։ Ռազմավարական առումով ընտրությունը հաջող էր։ Լեռները գերիշխում են միջավայրից դուրս։ Հյուսիսից սահմանափակված է Տաշլի գետով, հարավից առավել վտանգավոր կողմում, իսկ պաշտպանող բերդը ձգվում է արևմուտքից դեպի արևելք։

Գրեթե ամենուր, բերդի կառուցմանը զուգահեռ կառույցներ էին կառուցում։ Այսպես, արդեն 1778 թվականին Ստավրոպոլ գյուղում, որտեղ գտնվում էր գնդի շտաբը կային 197 տներ, մի պահակատուն, և մի քանի շենքեր։

1824 թվականի սեպտեմբերի 6-ին հետևակի գեներալ Էրմոլոֆ Ալեքսանդրը պետքե հաշվետվություն փոխանցեր տարածաշրջանի պետական վայրին ՝ Գեորգրևսկի Ստավրոպոլ։

1824 թվականի, հոկտեմբերի 2-ին Ալեքսանդր I-ի հրամանագրով, բոլոր մարզային գրասենյակները թարգմանվել են Գեորգևսկի Ստավրոպոլում։ Քանի որ 1935 թվականին կոչվել է Վորոշիլովի ի պատիվ Վորոշիլովսկիին։

1938 թվականին Վորոշիլովին ձևավորել է 3 տարածքներ ՝ Կագանովի, Օրջոնիկովի և Ստալինի։
1942 թվականի օգոստոսի 3-ին գրավել են գերմանացիները։ Ստավրոպոլի քաղաքի անունը վերադարձվել է 1943 թվականի հունվարի 12-ին ՌՍՖՍՀ գերագույն խորհրդի հրամանով։
1956 թվականի օգոստոսի 7-ին Ստավրոպոլը վերացվել էր քաղաքային բնակավայրի՝ Կագանովի Օրջոնիկովի և Ստալինի։

Վարչական բաժանումը

Ազգային կազմը 
Ըստ 2010 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Ստավրոպոլի բնակչությունը կազմում է 398,236 մարդ։ Նրանցից 393,236 բնիկ են։
 Ռուսներ- 345 794 (87,9%)
 Հայեր- 17 821 (4,5 %)
 Ուկրաինացիներ- 4 091 (1,0 %)
 Հույներ-2 397 (0,6 %)
 Ադրբեջանցիներ-1 570 (0,4 %)
 Թաթարներ-1 274 (0,3 %)
 Լեզգիներ-1 148 (0,3 %)

Տեղական ինքնակառավարում 
Վարչական կենտրոնը Ստավրոպոլի թաղամասում է։

Քաղաքպետ 
 Գեորգի Սեմյոնովիչ Կոլյագին։

Վարչակազմի ղեկավար 
 Ջատդոև Անդրեյ Հասանովիչ

Ժողովրդագրություն

Տնտեսություն 
Այսօր տնտեսության հիմքը ժամանակակից արդյունաբերական ներուժն է. քաղաքում կան ավելի քան 400 ձեռնարկություններ։ Վերջին տարիների հանձնարարվել է նոր գործարանների բացումը, բժշկական դեղերի արտադրելը, տեխնիկայի զարգացմանը և այլն։ Մոդեռն արտադրություններն են՝ գարեջուր, հյութեր, պաղպաղակ և այլ արտադրանքներ։ Վերջին տարիների ապրանքների արտադրության ծավալն ավելացել է 1.6 անգամ։ Մարզի կառուցվածքի ամբողջ արդյունաբերական արտադրության տեսակարար կշռի մոտ 24%-է։

Արդյուանաբերություն 
Հիմնակական տեղը արդյունաբերության մեջ մեքենաշինությւոնն է։ Ստավրոպոլի արտադրության մեջ մեծ դեր են խաղում ՝ էլեկտրոնային սարքավորումները, ավտոմեքենաների պահեստամասերը, լիցքավորիչները, նավերի կառավարման համակարգերը, էլեկտրաքիմիական պաշտպանությանն համակարգերը և էլեկտրական հոսանքի հաշվիչները։ Քաղաքի արտադրության 35% պարենային ապրանքներն են։ Սա ըստ սննդի։ Երշիկեղենի, պահածոյացված ապրանքների, ալյուր, պանիր, կենդանական և բուսական յուղ, գարեջուր, բայց ոչ ոգելից խմիչք։ Բացի այդ տարածաշրջանը արտադրում է քիմիական բարձր տեխնոլոգիաներ։

Ճարտարագիտություն և մետաղամշակում 
 Գործարան «Կցասայլ-կամազ»
 Գործարան «Կարմիր փականագործ», ամենահին հաստոցաշինական ընկերությունը Ռուսաստանում։ Հիմնադրվել է 1902 թվականին։
 Ստավրոպոլի գործարան «Օղակաձև մխոց»

Գործիքավորում 
 «Նոպտան»
 «Էելեկտրաավտոմատիկա»
 «Էներգոմեր»

Քիմիա և բիոքիմիա 
 «Ստավրոպոլի բիոգործարան»
 «Գիտական արտադրությքան կոնցեռն»
 «Ստավխիմ»

Բարձրորակ տեխնալոգիաներ 
 «Եզակի բյուրեղ»
 «Էքսիտոն»
 «Յում»

Նավթի և գազի արդյունաբերություն 
 «Ստավգազսերվիզ»
 «Ստավրոպոլի տրանսգազ»

Հասարական սննդի հաստատություններ 

 Պիցցերիաների ցանց «Սինյորա»
 Պիցցերիաների ցանց «Жар-пицца»
 Պիցցերիաների ցանց «Դուդու»
 Արճարանների ցանց «KFC»
 Սրճարանների ցանց «Ֆլորա»
 Սուշի սրճարանների ցանց «Սուշի մոլորակ»
 Սուշի սրճարանների ցանց «Sushi-Club»

Տրանսպորտ 
Ստավրոպոլում գործում է փոխադրման հետևյալ եղանակները՝ օդային, երկաթուղային, ավտոբուսային և ծովային։

Երկաթյուղային 
XIX դարի երկրորդ կեսին ու XX դարի սկզբին երկաթգիծ է անցկացվել նաև Հյուսիսային Կովկասում։ Սակայն երկաթուղու հիմնական գիծն է՝ Ռոստով - Կովկասյան Արմավիր - Միներալնիե վոդի- Վլադիկավկազ։ 1897 թվականին կառուցվել է Կովկաս-Ստավրոպոլ մասնաճյուղը, բայց քանի որ հաստատվել են բարձր գները, դա միայն խոչընդոտ է հանդիսացել Ստավրոպոլի զարգացմանը, քանի որ Ստավրոպոլը դադարում էր լինել փակուղային երկաթուղի։ Կա երկու երկաթուղային կայան, որը կառուցվել է 1897 թվականին։ Քաղաքացիական պատերազմի հետևանքով Արմավիր-Ստավրոպոլ հատվածը շատ վնասվեց, խորհրդային ղեկավարությունը զգաց, որ աննպատակահարմար է վերականգնումը, քանի որ երկու երկաթուղիները կառուցվել են քաղաքում, և բոլոր գնացքները շարժվում են Պետրոպավսկո գյուղից, որը գնում է քաղաքի միջով։ Քաղաքը կրկին դարձավ փակուղի նաև տնտեսական և մշակութային առումով։
 
Երկաթուղու առկայությունը հիշեցնում է կամուրջներ։ Ներկայումս Ստավրոպոլում գործում է մեկ կցան՝ Ստավրոպոլ-Ռոստով։ Անմիջապես Ստավրոպոլից կարող ենք գնալ Մոսկվա, Վորոնեժ, Դոնի Ռոստովև այլն։
 
Ըստ ռազմավարության սոցիալ-տնտեսական զարգացման Հյուսիասային Կովկասի և դաշնային օկրուգի միջև 2025 թվականին ակնարկվում է կառուցել երկաթուղաին գիծ՝ Ստավրոպոլ-Նեվինոմս, որպեսզի օպտիմալացնենք տրանսպորտային կապը։

Օդային տրանսպորտ 
Ստավրոպոլի օդանավակայանը հանդիսանում է միջազգային օդանավակայան։ Առաջին ինքնաթիռը ուղևորվել է նոյեմբերի կեսին 1935 թվականին ուղևորվել է՝ Ստավրոպոլ-Պյատիգորսկ։ Ստավրոպոլի հետ կապված սեփականության իրավունքի փոխանցման տարածաշրջանային օդանավակայանում զարգացման տեմպերը արագացրել է, և չվերթի գինը նվազում էր։ Ստավրոպոլի ինքնաթիռները թռչում են մի շարք ավիաընկերություններից UTair, S7 Airlines,DonAvia, և Թուրքական ավիաուղիներ։

Կրթություն 

Ներկայումս կրթական համակարգը ներառում է 48 կրթական հաստատություններ, այդ թվում չորս վարժարաններ։
Քաղաքն ունի 69 մանկապարտեզներ, որոնցից 57 մանկատներ և 27 հավելյալ կրթութական հաստատություններ։ Ստավրոպոլի 20 բարձրագույն հաստատություններ։

Գիտահետազոտական համալսարաններ 
 Հյուսիսային-Կովկասում կա բնական գազի քիտահետազոտական համալսարան
 Կաթի հետազոտական համալսարաններ
 Ստավրոպոլի գիտահետազոտական համալսարաններ
 Ստավրոպոլի գիտահետազոտական հակա ժանտախտային համալսարան։ Հիմանադրվել է 1952 թվականին, որպես գիտահետազոտական համալսարան Կովկասում և Անդրկովկասից դուրս։

Մշակույթ 
Ցանցի մշակութային հաստատությունները բաղկացած են ՝20 քրադարան, 6 թանգարան, 17 ակումբներ։

Գրադարաններ 
 Լոմոնոսովի անվան Ստավրոպոլի մարզային համընդհանուր գիտական գրադարան։
 Ստավրոպոլի մարզային գրադարան  երիտասարդների համր։ Փակվել է 1978 թվականին։

Թանգարաններ 

 Պրոզրիտելովայի անվան Ստավրոպոլի պետական երկրագիտական թանգարան
 Կերպարվեստի տարաջաշրջանային թանգարան
 Հայրենական պատերազմի թանգարան հիշատակվում է 1941-1945 թվականներից։

Մշակույթի կենտրոններ և մշակույթի տներ 
 Ստավրոպոլի Պալատում մշակույթ և սպորտ(1462 տեղ)
 Ստավրոպոլի Պալատում մանկական արվեստ (750 տեղ)
 Ստավրւպոլի քաղաքային մշակույթի Տուն (150 տեղ)
 Մշակույթի տուն «Ստավրոպոլեց» (163 տեղ)
 Մշակույթի տուն «Աշխարհ»(135 տեղ)

Թատրոններ 

 Լերմոնտովի անվան Ստավրոպոլի դրամատիկական թատրոն (630 տեղ)
 Ստավրւպոլի տիկնիկային թատրոն

Բացի այդ 
 Ստավրոպոլի մարզային պետական ֆիլարմոնիկ
 Ստավրոպոլի պետական կրկես
 Ստավրոպոլի մարզային զոեկզոտարիում

Համերգային կազմակերպություններ 
 Համերգների և ստեղծագործական ասոցացիայի համաձայնություն
 Կազակների երգի և պարի համույթ «Ազատ տափաստան»
 Համույթ «կազակների պիկետ»»
 Պետական կազակային երգի և պարի համույթ «Ստավրոպոլ»

Զբոսայգիներ և հանգստի տներ 
 Սպառողական հասարակության ակտիվ հանգստի զբոսայգի
 Սպառողական հասարակության ակտիվ հանգստի զբոսայգի «Հաղթանակ»

Թատրոններ 
Քաղաքն ունի 8 կինոթատրոններ։
 «Ատլանտիս»
 «Мир»
 «Հոկտեմբեր»(3D-կինո) (երկու սրահներ, 295 և 108 տեղ)
 «Պիոներ» (փակված)
 «Պրեմիերա» - կինոթատրոնը ժամանակավորապես փակ է
 «Սալյուտ» (3D-կինո) (երկու սրահները, 440 և 293 տեղ)
 «Ստավրոպոլեց» - փակ է

Ցուցահանդեսի կենտրոններ 
 Մասնագիտացված ցուցահանդեսի կենտրոն «Պրոգրես»
 Մասնագիտացված ցուցահանդես կենտրոն «Ստավրոպոլ»

Կրոն

Ռուս ուղղափառ եկեղեցիներ 
Ստավրոպոլ՝ քաղաք Ստավրոպոլում է գտնվում արքեպիսկոպոսի նստավայրը։
 Տիրամոր տաճար Կազան քաղաքում
 Սուրբ Ալեքսանդր Նևսկի
 Մեծ իշխան Դմիտրիի եկեղեցի
 Սուրբ և արդար նախնիների տաճար
 Սուրբ երրորդություն
 Սեմֆիրոպպոլու Լյուկ արքեպիսկոպոսի եկեղեցի

Հայկական եկեղեցի 
 Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ

Իսլամ 
Հոգևոր վարչակազմե մուսուլմաններ

Այլ կրոններ 
 Եկեղէցի «կերպարանափոխում» ավետարանական եկեղեցիներ
 Քրիստոնեական եկեղեցի յոթերորդ օրվա ադվենիստներ

Առողջապահություն 
Քաղաքն ունի 13047 առողջապահական հաստատություններ։

 Տարածաշրջանի կլինիկական հիվանդանոցշ բացվել, օգոստոսի 1, 1953 թվական
 Հոգեբուժական հիվանդանոգ № 1
 Սահմանային հիմքերի կենտրոն
 Սահմանային մանկական առողջարան, բագվել է հունվար, 1951 թվականին
 Տարածաջրջանային սրտաբանության կլինիկա
 Տարածաջրջանային մաշկավեներական հիվանդությունների կլինիկաр
 Տարածաջրջանային կլինակական խորհրդատվական, ախտորոջիչշ ուռուցքաբանական կենտրոն
 Տարածաջրջանային պերինտալ կենտրոն
 Տարածաջրջանայի կենտրոն ֆիզիկական թերապիա և սպորտայի բժշկություն
 Տարածաջրջանային կենտրոն կանխարքելման և վերահսկման ՁԻԱՀ-ի և վարակիչ հիվանդությունների
 Մանկական կլինիակա թիվը 3
 Մանկական ստամատոլոքիկական կլինակ
 Քաղաքային կլինիկական հիվանդանոց № 3
 Քաղաքի արտակարք իրավիճակների հիվանդանոգ
 Կլինիկական պոլոկլոնիկա թիվ 6
 Մանկան առւղջության և ֆիտնէս կենտրոն
 Պրակտիկ ընտանեկան կենտրոն

Սպորտ

Սպորտի ձևերը 
 Ֆուտբոլային ակումբ «Դինամո ГТС»
 Ֆուտբոլային ակումբ «Ստավրոպոլ»
 Ֆուտբոլային ակումբ «Էլեկրոավտոմատիկա»
 Համդբոլի դաշտ
 Բասկետբոլի թիմ «Դինամո Ստավրոպոլ», նախկինում անվանվել է «Սահմանապահ Ստավրոպոլ»
 Մարտարվեստը Ստավրոպոլում ներկայացրել է ավանդական դպրոցներում
 Աշխատում են շատ բիլիարդի և բոուլինգի ակումբներ
 Շախմատի ակումբ

Մարմնամարզական հաստատություններ 
 Բազմաֆունկցիոնալ մարզադաշտ «Դիանմո» 16000 տեղանոց
 Ֆուտբոլի դաշտերը ուսումնական տարածքներում
 Փակ լողավազան «Երիտասարդական»
 Առևտրի կենտրոնից «Gallery» փոքրիկ սահադաշտ

Կապ

Բջջային կապի օպեռատորներ 

2000-х թվականներին քաղաքում քործում են օպերատորներ՝ «Ստավրոպոլի հեռախոսակապ», «Ստավրոպոլի շարժական բջջային կապ», «Ռուսական կապ» շառայությունները մատուցվել են 2010 թվականի հուլիսի 1-ին։

Ինտերնետ օպերատորներ

ԶԼՄ-ներ

Թերթեր 
 Ավտո Ստավրոպոլ
 Բժիշկ
 Հյուսիսային Կովկասի արքումենտներ և փաստեր
 Բժիշկ
 Ստավրոպոլի երեկո
 Բոլորե ձեզ համար
 Մեր Ստավրոպոլե
 Ուրախ թերթ
 Ստավրոպոլը ճիշտ է
 Ստավրոպոլո մարզային թերթ
 Ստավրոպոլի բիզնես
 Ստավրոպոլը XXI-դարում
 Ֆլիրտ
 Հավելյալ բիզնես

Ամսագրեր 
 Ամսագիր LOL
 Իշխանամետ ամսագիր
 Մետր հրատարակ
 Զրույց ամսագիր
 Ստավրոպոլը այսօր առանց ամսագրի
 Անձի պաշտամունք

Միջազգային հարաբերություններ 
 Ներկայացուցչությունը պատվավոր հյուպատոսության և Իտալիայի միջև, մուտքի արտոնաքրերի կենտրոն է
 Մուտքրերի արտոնաքրերի կենտրոն լէհաստանում

Մարդիկ,որոնք կապված են քաղաքի հետ

Քաղաքի հիմնադիրները 
 Սուվորով Ալեքսանդր Վասիլևիչ (1729-1800), մեծ ռուս հրամանատար, ռազամական արվեստի հիմնադիրներից մեկն է։ Ողջ կյանքի ընթացքում պարտություն չի կրել։ 1778-1779 թվականներին նա գլխավորել է Ստավրոպոլ բերդի կառուցումը։
 Պոտեմիկ Գրիգորի Ալեքսանդրովիչ (1739-1791), Ռուսաստանի պետական և ռազմական առաջնորդ, դիվանագետ։ Նրա պատվերով 7-րդ գյուղը Ազովի-Մոզդոկ գիծը հայտնի դարձավ որպես Ստավրոպոլի։
 Շուլց Խրիստյան Միխայելովիչ, գերմաներեն Բարոն, նախկին պրուսական մարմնավոր հրամանատար, Վլադիմիր Դրագոն գնի գնդապետ, սկսէգ ռուսական բանակի ծառայությունը դեռևս Ելիզաբեթ թագուհու օրոք։
 Կանոն Ուստիոնովին, բանակի գնդապետ և մեծ հրամանատար։
 Յակոբի իվան Վարֆոլոմեեվիչ, գենեռալ, Ասրախանի մարզպետ։

Սրբեր 
 Սուրբ Իքնատիոս, Կոգկասի և Սև ծովի եպիսկոպոս(1807-1867)։

Կառավարիչ 
Ամբողջ ցանկը Ստավրոպոլի քաղաքապետների

Առաջին քարտուցարները 
 Վեշև Սերգեյ Պավլովիչ 1931-1935 թվականներին
 Բորոդաևսկի Վ.Ե 1935 թվական
 Լեոնով Ի. Գ. 1936 թվական
 Պոտապենկո Ռոման Ֆեդոտովիչ 1937 թվական
 Սուրկով Կոնսանծին Իվանովիչ 1937-1939 թվականներին
 Սուսլով Միխայիլ Անդրեևիչ 1939-1944 թվականներին
 Օռլով Ալեքսանդոր Լեոնիդովիչ 1944-1946 թվականներին
 Բոիցով Իվան Պավլովիչ 1946-1949 թվականներին
 Դորոխով Միխայիլ Ակիմովիչ 1950-1952 թվականներին
 Կոլոնուտով Վեորգի Իվանովիչ 1952 թվական
 Զենչենկո Նիկալայ Սերգեյովիչ 1952-1956 թվականներին
 Ալեշին Պավել Պավլովիչ 1957-1963 թվականներին
 Նիկիծին Կոնստանծին Նիկոլաևիչ 1965-1966 թվականներին
 Գորբաչով Միխաել Սերգեևիչ 1966-1968 թվականներին
 Վիսիլեև Առնոլդ Ալեքսեևիչ 1968-1970 թվականներին
 Մուռխովսկի Վսևոլոդ Սերաֆիմովիչ 1970-1974 թվականներին
 Կազանեև Վիկտոր Ալեքսեևիչ 1974-1976 թվականներին

Նախագահ, քաղաքային խորհրդի գործադիր կոմիտե 
 Լոգվինենկո Անդրեյ Վասիլևիչ 1932-1935 թվականներին
 Ժիքաիլո Անտոն Պետրովիչ 1937 թվականին
 Պոպով Վասիլի Նիկիտովիչ 1937-1939 թվականներին
 Բարկով Ալքսանդր Նիկոլաևիչ 1940-1941 թվականներին
 Ելագի Ալքսանդր Նիկոլաևիչ 1941-1943 թվականներին
 Ռակով Ֆեդոր Աֆանասևիչ 1941-1943 թվականներին
 Բոգդանով Իվան Վասիլևիչ 1943-1944 թվականներին
 Գոսպոդնեև 1944-1945 թվականներին
 Դոռխով Միխայիլ Ակիմովիչ 1950-1952 թվականներին
 Պետրոխալկո Ալէխսեյ Կոնստանտինովիչ 1950-1955 թվականներին
 Կաշենկո Անդրեի Անդրեովիչ 1955-1958 թվականներին
 Կլնկով Գեննդաի Ալքսանդրովիչ 1958-1959 թվականներին
 Իվանով Պյոտր Իվանովիչ 1959-1963 թվականներին
 Պոզնյակով Լեոնիդ Բասիլեևիչ 1963-1967 թվականներին
 Նայմով Նիկոլայ Քեորքիևիչ 1967-1971 թվականներին
 Կոնովալով Ալեքսանդր Տիմոֆեեվիչ 1971-1974 թվականներին
 Մարկարյանց Վլադիմիր Սուրենովիչ 1974-1975 թվականներին
 Ռոդիմով Դմիտրի Դմիտրեևիչ 1975-1978 թվականներին
 Ուսով Միխաել Անտոնովիչ 1978-1984 թվականներին
 Մասլով Նիկոլայ Ալէքսանդրովիչ 1984-1987 թվականներին
 Ստարոստին Գենադիի Պետրովիչ 1987-1989 թվականներին
 Մարչենկո Պյոտր Պետրովիչ 1989 թվականին
 ԵՎգենիի Սեմենովիչ Կուզենցով 1990-1991 թվականներին

Քաղաքի ղեկավարները 
 Կուզմին Միխայիլ Վլադիմիրովիչ (1991 թվականի դեկտեմբերի 11-ից)
 Տիմաշենկո Իվան Միխելովիչ (2001 թվականի դեկտեմբերի 16-ից)
 Կուզմին Դմիտրի Սերքեևիչ (2002 թվականի սէպտէմբերի 26-ից), վարչկական կազմի ղեկավար, 2003 թվականին քաղաքի ղեկավար է ընտրվել։ 2007 թվականին միջազգային հետախուզման մեջ է քտնվել։ 2008 թվականի ոգոստոգին Դմիտրին ձերբակալվել է Վիննայի օդանավակայանում։
 Լուցենկո Եվքենի Իվանովիչ
 Պալցև Նիկոլաի Իվանովիչ
 Բեստուժին Իքոր Ալեխսանդրովիչ
 Դժատդոև Անդրեի Խասանովիչ

Հասարակական և քաղաքական գործիչներ 
 Գորբաչով Միխայիլ Սերգեևիչ
 Գորբաչով Ռաիսա Մաքսիմովնա
 Իվանովա Իրինա Միխաելովնա
 Լոպատին Գըրման Ալեքսանդրովիչ
 Ռազին Անդրեի Ալեխսանդրովիչ
 Պովլուշենկո Ռոմնա Անատոլևիչ
 Գանգարդ Նիկոլայ Իվանովիչ
 Գանգարդ Ալեքսեևիչ Բէլիկով

Պատվավոր քաղաքացիներ 
 Ակուլով Մաքսիմ Սերգեևիչ (1897-1924), նշանավոր հասարակակն գործիչ, սոցիալ-դեմոկրատական երիտասարդական խմբի կազմակերպիչներից մեկը։
 Ալաֆուզով Իվան Անտոնովիչ (1813-1888), 1-ին գիլիդիայի վաճառական, բարերար։ Հիմնադրել է պատկերասրահ։
 Ապանասենկո Իոսիֆ Ռոդիոնովիչ (1890-1943) նշանավոր զորահրամանատար, բանակի գեներալ, անդամակցել է Քաղաքացիական և Մեծ Հայրենական պատերազմին։
 Բագաև Օլգա Գիորգիևնա (1895-1986) հասարակական-քաղաքական գործիչ, խորհրդային իշխանության ակտիվ անդամ։
 Բուրմիստրով Իվան Ալեքսեևիչ (1903-1962), մասնակից ֆաշիզմի դեմ պայքարում Իսպանիայի և Մեծ Հայրենական պատերազմի տարիներին։ Խորհրդային Միության հերոս։
 Բելիկով Գերման Ալեքսեևիչ
 Վլաստով Գեորգի Կոնստանտինովիչ (1827-1899), 1865-1873 թվականներին Ստավրոպոլի նախագահ։ Մեծ ժառանգություն է թողել Ստավրոպոլի մշակույթի և տնտեսության մեջ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվել կրթությանը։
 Վոլոև Իգնատին Յուդինովիչ (1774-1854)
 Գեդեոն (1929-2003) Ստավրոպոլի մետրոպոլիտեն։
 Գանիլովսկի Իվան Գրիգիրևիչ
 Գնիլովսկի Վլադիմիր Գիորգիևիչ (1907-1980), նշանավոր գիտնական և տեղական, պատմաբան, մանկավարժ, հիմնադիր Ստավրոպոլի գիտական աշխարհագրական դպրոցի։ Հեղինակ է բազմաթիվ աշխատանքների պատմության, աշխարհագրության և տեղական պատմության։
 Գոլոդնիկով Նիկոլայ Գառասիմովիչ (1921-2010), վետերան Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի։ Պարգևատրվել է բազմաթիվ ռազմական զարդերով ու մեդալներով։
 Գրեչիշկին Պավէլ Մոիսեևիչվաստակավոր արտիստ, Ռուսաստանի Դաշնության, վետերան Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի։
 Դերևշիկով Սերգեի Ֆեդոտովիչ
 Դիդրիխսոն Նիկոլայ Գերմանովիչ
 Դիննիկ Նիկոլաի Յակովլեվիչ(1847-1917), նշանավոր բնագետ, աշխարհագրագետ և գլացիոլոգ, հետազոտող է Կովկասում։ Ավելի քան 40 տարի իր կյանքի ուսուցման։
 Կազանցև Վիկտոր Գերմանովիչ
 Կազանչև Վիկտոր Ալեքսեևիչ
 Կռուպինսկի Իոսիֆ Անտոնովիչ
 Կուշինսկի Իվան Պոլկարպովիչ
 Լոպատին Գերման Ալեքսանդրովիչ
 Մարկարյանց Վլադիմիր Սուրենովիչ
 Պաշենկո Կոնստանտին Լվովոիշ
 Պլոտնիկով Նիկիտա Միխայիլովիչ
 Պռոզրիտելև Գրիգորի Նիկոլայևիչ

Հերոսներ 
 Յուրի Նիկոլայևիչ Գլազկով տիեզերագնաց, հերոս, Խորհրդային Միության, տեխնիկական գիտությունների դոկտոր
 Դուխին Վլադիսլավ (1980-2000),հերոս Ռուսաստանի, Ստավրոպոլի բնիկ քաղաքացի
 Կրամարենկոն Գրիգորի Իվանովիչ (1925-2012, քաղաքի Ստավրոպոլի) հերոս, Խորհրդային Միության
 Սիպյագին Նիկոլայ Իվանովիչհերոս Ռուսաստանի, Ստավրոպոլի բնիկ քաղաքացի

Գրողներ, արվեստագետներ, գիտնականներ 
 Աբոնեև Վասիլի Վասիլևիչ
 Աբրամով Յակոբ Վասիլևիչ
 Բելիկով Գերման Ալեքսեևիչ
 Գոլովկո Վյաչեսլավ Միխաելովիչ
 Դվորնիչենկո Անդրեի Յուրևիչ
 Զվյաքինցև Վասիլի Դմիտրիևիչ
 Կալինովսկի Գենադիի Վլադիմիրովիչ
 Լիվինսկի Ստանիսլով Ալիկովիչ
 Պերեֆերկովիչ Նաում Աբրամովիչ
 Գեորգի Շումարով

Ճարտարապետներ 
 Կնորե Ֆյոդոր Կարլովիչ
 Լիսկով Անատոլի Քիորքիևիչ
 Նիվինսկի Իքնատին Իգնատիևիչ

Սպորտսմեններ 
 Արմեն Ալեկյան, Եվրոպայի չեմպիոն ծանրամարտի
 Եվգենի Կուզնեցովը արծաթե մեդալակիր 2012 թվականի օլիմպիական խաղերում

Զարգացումներ 
 Ստավրոպոլի, 2009-ից մինչև 2011 թ. Տեղի է ունեցել տարածաշրջանային ՏՏ ասուլիս LinuxFest Ստավրոպոլի, նվիրված Լինուքսին և ազատ Software։
Ստավրոպոլի, Ռուսաստանի երիտասարդական միությունը անց է կացնում ամենամյա ռուս մրցույթ «Միսս ուսանողուհի Ռուսաստանից» Պարզապես գնում տարածաշրջանային մրցակցությունը «Միսս ուսանողուհի Ստավրոպոլի երկրամասի»

Հետաքրքիր փաստեր 
 Ըստ ամսագրի, «Կոմերսանտ» - ի 2012 թվականին Քաղաք Ստավրոպոլի 100-ից 12-րդ տեղն է Ռուսաստանի լավագույն քաղաքների մեջ։
 2013 թվականին, Ստավրոպոլը ստացել է «Ոսկե Mercury» անվանակարգում «լավագույն քաղաք է առավել բարենպաստ պայմաններ բիզնեսի զարգացման համար»։
 2013 թվականին Ստավրոպոլը առավել հարմարավետ քաղաք է Ռուսաստանի Դաշնությունում։
 Ստավրոպոլում մոխիր բանակի հրամանատար Ի.Ր. Ապանասենկո

Քույր քաղաքներ 
  Բեզիե
  ԱՄՆ Դե Մոյն

Հուշարձաններ, տեսարժան վայրերը 

 Դեղատներ Բայքերայիգ քիչ ներքև
 Բուլվար նկարագրված է Լև Տոլստոյի աշխատանխներում
 Մարզպետի տուն, որը տեղավորված է առաջին խորհրդին Ժողովրդական կոմիսարների Ստավրոպոլի Ստավրոպոլի մարզում. 1896-1898, 1918
 Նկարիչ Սմիրնովի տուն, որտեղ նա ապրում էր բանաստէղծ Կ.Լ. Խետարքուրովի հետ։
 Շահավետ տուն
 Շենքը, որտեղ հանդիպումը տեղի ունեցավ I խորհրդում Աշխատողների պատգամավորների հետ։
 Շենքը, որը ձևավորվել Կարմիր բանակի զորքերը
 Շենքը, որը տեղավորված է Աղջիկների դպրոց հանրակացարանում։
 Շենքը, որտեղ տեղի է ունեցել սոցիալ-դեմոկրատների հավաք։
 Պետ Դեպո շենք
 Շենք տեղական պատմության թանգարան, առաջին Հյուսիսային Կովկասում։
 Շենքը առաջինն է Կովկասում, ռուսական դրամատիկական թատրոն
 Շենքը առաջին աղջիկների դպրոց է Կովկասում
 Առաջին կանանց գիմնազիայի շենքը Կովկասում
 Առաջին քարե տունը քաղաք Ստավրոպոլում
 «Խոպերսկայա վրան» մոնումենտալ համալիր պատիվ քաղաքի Ստավրոպոլի 200-ամյակին։
 Զանգվածային զինվորների գերեզմաններ
 Հուշարձան Երկրորդ Համաշխարհային պատերազմի նահատակների
 Հուշարձան ի հիշատակ 50-ամյակը ազատագրման Ստավրոպոլի
 Զանգվածային գերեզման քաղաքացիական կողմից բռնության ենթարկված ֆաշիստական զավթիչների ընթացքում Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի. գերեզմանի կոթող
 Հուշարձան «Սառը Գարուն»
 Հուշարձանը Կարլ Մարքսի
 Հուշարձանը Լենինի
 Հուշարձան Խորհրդային Միության հերոս Սեվրյուկովի
 Հուշարձան Խորհրդային Միության հերոս Սկոկովի
 Հուշարձան Ալեքսանդր Սուվորովի
 Ստավրոպոլի նշան
 Ստավրոպոլի բուսաբանական այգի

Պատկերասրահ

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Ստավրոպոլ քաղաքի վարչակազմը 
 Ստավրոպոլ քաղաքին նվիրված ամսագիրը 
 Ստավրոպոլը տիեզերքից (Wikimapia)
 Ստավրոպոլ քաղաքի նկարները 
 Ստավրոպոլը քարտեզի վրա

Ստավրոպոլի երկրամասի քաղաքային բնակավայրեր
1777 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր