Գուգլակ (բերդ)

Գուգլակ (նաև՝ Բերդ Կապանին, Գյուլեկ, Գյուլեկ կալե, Գյուլեկ կալեսի, Գյուլեք թեփե, Գյուլլեկ գալա, Գոուլեկ, Գուգլագ, Գուլաղ, Գուկլակ, Կապանի բերդ, Կապան Կուկլակա, Կավլակ, Կյուլեք, Կյուլեք-թեփե, Կյուկլեք, Կոգուլատ, Կոգուլատիում, Կուբլեկ ալ-Կուպլեկ, Կուլեկ կալեսի, Կուկլակ, Կուկլակա բերդ, Կուկլըկա բերդ, Կուկլկա բերդ, Հայոց Կուկլակ, Հուդայի դուռ), բերդ Կիլիկիայի հայկական թագավորությունում, Կիդնոս գետի աջ կողմում, Տարսոն քաղաքից դեպի հյուսիս, Գուգլակի լեռնանցքի (Կիլիկյան լեռնանցք) մոտ, ոչ բարձր լեռան վրա։

Այլ անվանումներ 
Բերդի դիրքն անմատչելի էր, որի համար միջին դարերում խաչակիրների պատմությանը վերաբերվող աղբյուրներում անվանվել է Հուդայի դուռ ():

Պատմություն 
Կիլիկիայի հայկական թագավորության ժամանակաշրջանում (1199-1375) Գուգլակը եղել է նրա չորս խոշոր իշխանություններից մեկի՝ Գուգլակի իշխանության կենտրոնը։ Գուգլակը պաշտպանում էր Կիլիկյան լեռնանցքը, որը 11-14-րդ դարերին կոչվել է բերդի անունով՝ «Կապանն Կուկլակայ»։ Այստեղով էր անցնում Արևելքը Արևմուտքի հետ կապող առևտրական գլխավոր մայրուղիներից մեկը, ուստի, բերդում կար մաքսատուն։

Ճարտարապետություն 
Բացառությամբ արևմտյան կողմի, որը շրջապատված էր ամրակուռ պարսպով, մյուս կողմերից եզերված էր անդնդախոր ու անմատչելի կիրճերով։ Բերդի երկարությունը 300 քայլ էր, իսկ լայնությունը՝ 100, ուներ սրբատաշ քարով կառուցված բոլորաձև աշտարակներ, որոնցից ամենամեծը արևմտյան կողմինն էր։ Բերդի ներսում ևս եղել են աշտարականման ամրություններ։

Շինություններ 
Կիլիկայի հայկական թագավորության ժամանակներում Գուգլակում արդյունահանում էին ոսկի, արծաթ, պղինձ։ Բերդն ուներ նաև ձուլարան։

Բերդի տարածքում նշմարվում են գետնափոր կացարաններ, սյունազարդ գավիթի, վիմափոր ջրամբարների, մթերանոցների և այլ շինությունների հետքեր։ Քարաժայռից դեպի ցած է իջնում մոտ 60 աստիճան ունեցող վիմափոր հսկայական սանդուղքը։

Պատկերասրահ

Գրականություն 
 «Սիսուան», Ղևոնդ Ալիշան, Վենետիկ, 1885։

Տես նաև 
 Գուգլակի իշխանություն

Ծանոթագրություններ 

Կիլիկիայի բերդեր
Հայկական բերդեր և ամրոցներ (Թուրքիա)
11-րդ դարի հայկական բերդեր և ամրոցներ
11-րդ դարի հիմնադրումներ Հայաստանում
Գուգլակի իշխանություն