Յան Սնյադեցկի

Յան Սնյադեցկի (, , ), լեհ գիտնական, լուսավորիչ։ 1781-1803 թվականներին՝ Կրակովի ակադեմիայի, 1806-1825 թվականներին՝ Վիլնոյի համալսարանի պրոֆեսոր, 1807-1815 թվականներին՝ նույն համալսարանի ռեկտոր։ Պետերբուրգի ԳԱ թղթակից անդամ (1811)։ Գործուն մասնակցություն է ունեցել 1794 թվականի լեհական ազգային-ազատագրական ապստամբությանը, պաշտպանել արմատական հասարակական բարեփոխումների ծրագիրը, մասնավորապես, գյուղացիներին հող հատկացնելու պահանջը։ Հետագայում բռնել է առավել չափավոր դիրք։ Փիլիսոփայության հարցերում Սնյադեցկին դեիստ էր, Ֆրենսիս Բեկոնի, Ջոն Լոկի և 18-րդ դարի ֆրանսիական մատերիալիստների հետևորդը։ «Սետաֆիզիկայի մասին» (1814), «Փիլիսոփայության մասին» (1819), «Մարդկային բանականության փիլիսոփայությունը» (1822) երկերում անհետևողական սենսուալիզմի դիրքերից քննադատել է կանտականությունը։ Փիլիսոփայության քննադատության մեշ հանդես է գալիս որպես պոզիտիվիզմի նախակարապետ։ Լուսավորական ռացիոնալիզմի ավանդույթներով պայքարել է աստվածաբանության, սխոլաստիկայի և ռոմանտիզմի դեմ։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Снядецкий Иван Андреевич (Биография.ру: Биографическая энциклопедия)
 Śniadecki Jan (Encyklopedia WIEM) 
 Jan Śniadecki (Kopernik.pl)
 Jonas Sniadeckis 

Լեհ գիտնականներ
Լեհ լուսավորիչներ
Մաթեմատիկոսներ այբբենական կարգով
Լեհ փիլիսոփաներ
Լեհ մաթեմատիկոսներ
Կրակովի համալսարանի շրջանավարտներ
Լեյդենի համալսարանի շրջանավարտներ
Գյոթինգենի համալսարանի շրջանավարտներ
Լեհ աստղագետներ
Լեհ ֆիզիկոսներ
Սանկտ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամներ
Լեհ աշխարհագրագետներ