Հերոստրատոս

Հերոստրատոս (, ), եփեսոսցի հույն, որն իր անունն անմահացնելու համար, մ.թ.ա. 356 թ. այրել է Եփեսոսի Արտեմիսի տաճարը (աշխարհի 7 հրաշալիքներից մեկը)։ Պատմիչ Թիմայոսը, նրան հետևելով՝ նաև Կիկերոնն ու Պլուտարքոսը հայտնում են, որ տաճարն այրվել է Ալեքսանդր Մակեդոնացու ծնվելու գիշերը։ Հոնիական քաղաքների բնակիչները որոշել են մոռացության տալ Հերոստրատոսի անունը, սակայն նրա մասին հիշատակել է հույն պատմիչ և հռետոր Թեոպոմպոսը (մ.թ.ա. 4-րդ դար)։ Հինհռոմեացի գրող Էլիանուսն իր «Կենդանիների բնույթի մասին» երկում Հերոստրատին հիշատակում է աստվածությունների թշնամիների շարքում՝ առաջին աթեիստներ Հիպպոնի և Դիագորոսի անունների կողքին։ Հերոստրատոսի անունն ստացել է բացասական իմաստ. Հերոստրատոս անվանում են փառամոլ մարդկանց։

Ստրաբոնի վկայությամբ՝ Հերոստրատի այրած տաճարի տեղում եփեսոսցիները կառուցել են Արտեմիսին նվիրված մի նոր հրաշալի տաճար։

Կերպարը գեղարվեստական գրականության մեջ 
 Իտալացի գրող Ալեսսանդրո Վեռին հեղինակել է մի ոչ մեծածավալ վեպ «Հերոստրատոսի կյանքը» վերնագրով (1818), որտեղ արտացոլվել է ատելությունը Իտալիան զավթած Նապոլեոն Բոնապարտի նկատմամբ ևս։
 1972 թվականին առաջին անգամ բեմականացվել է Գրիգորի Գորինի «Մոռանալ Հերոստրատին» պիեսը։

Ծանոթագրություններ 

Հին հույներ
Վանդալիզմ