Տիեզերական արագություն

Տիեզերական արագություն (առաջին 1, երկրորդ 2, երրորդ 3 և չորրորդ 4), այն նվազագույն արագությունն է, որով ազատ շարժվող մարմինը կարող է երկնային մարմնի մակերևույթից
 1 (շրջանային արագություն)` դառնալ այդ մարմնի արբանյակ 
 2 (պարաբոլային արագություն)` հաղթահարել երկնային մարմնի ձգողականությունը և հեռանալ անսահմանություն 
 3` հաղթահարել աստղի ձգողականությունը և հեռանալ աստղային համակարգից 
 4` հեռանալ գալակտիկայից

Երրորդ և չորրորդ տիեզերական արագությունները անհամեմատ ավելի քիչ են գործածվում։ Երկրորդ տիեզերական արագությունը հաշվում են անտեսելով շրջապատում գտնվող այլ երկնային մարմինների ձգողականությունը։

Առաջին և երկրորդ տիեզերական արագությունների միջև կա հետևյալ առնչությունը

 

Երկնային մարմնի մակերևույթին շրջանային արագության քառակուսին հավասար է նյուտոնյան պոտենցիալին () հակառակ նշանով

 , ուր  — մոլորակի զանգվածն է,  — երկնային մարմնի շառավիղն է,  — գրավիտացիոն հաստատունն է։

Երկնային մարմնի մակերևույթին պարաբոլային արագության քառակուսին հավասար է կրկնակի նյուտոնյան պոտենցիալին () հակառակ նշանով

Տարբեր երկնային մարմինների առաջին և երկրորդ տիեզերական արագությունները

Տես նաև 
 Առաջին տիեզերական արագություն
 Երկրորդ տիեզերական արագություն
 Երրորդ տիեզերական արագություն
 Չորրորդ տիեզերական արագություն

Աստղադինամիկա
Ֆիզիկական մեծություններ