Դաստակերտի պղինձ-մոլիբդենային հանքավայր

Դաստակերտի պղինձ-մոլիբդենային հանքավայր, հանքավայր Հայաստանի Սյունիքի մարզում՝ Բարգուշատի լեռնաշղթայի հյուսիսարևմտյան լանջին։ Հայտնի է 1945 թվականից։ Միջին ջերմաստիճանի, ջրաջերմային, չափավոր խորությունների հանքավայր է։

Հանքավայրը գտնվում է ծովի մակերևույթից 2000 - 2400 մ բարձրության վրա։ Հայտնաբերել է ՀԽՍՀ ԳԱ երկրաբանական գիտությունների ինստիտուտի արշավախումբը 1945 թվականին։ Հետախուզել է հանրապետության երկրաբանական վարչությունը 1947-51 թվականներին, շահագործվել է 1947-1977 թվականներին։

Հանքավայրի շրջանը կազմված է ստորին էոցենի հրաբխածին հաստվածքից (պորֆիրներ, դրանց տուֆեր և տուֆաբրեկչիաներ), հատված վերին էոցեն-օլիգոցենի գրանոդիորիտային փոքր շտոկներով։ Հանքայնացումը հարում է հյուսիսարևմտյան տարածման բեկորատման գոտուն, որը հատում է պրոֆիրիտներին ն մասամբ հետամտվում վերջիններիս և գրանոդիորիտների շփման մակերեսի երկայնքով։ Հանքանյութերը հիմնականում երակիկացանցավոր են, տեղադրված եղջրաքարացած պորֆիրիտներում՝ մասամբ անցնելով ինտրուզիայի ներկոնտակտային գոտին։

Ուժեղ բեկորատված պորֆիրիտների մեջ զարգացած են պղնձով և հատկապես մոլիբդենով արտակարգ հարուստ բրեկչիանման հանքանյութերը, որոնց մեջ պորֆիրիտների բեկորները ցեմենտացված են մոլիբդենիտով և խալկոպիրիտով։ Հանքայնացումը ընթացել է պիրիտային, խալկոպիրիտային, խալկոպիրիտ-մոլիբդենային և գալենիտ-սֆալերիտային հաջորդական փուլերով։

Դաստակերտի պղնձամոլիբդենային հանքավայրը դասվում է չափավոր խորություններում ձևավորված միջին ջերմաստիճանային հիդրոթերմալ տիպին։ Հանքանյութը հիմնականում արդյունահանված էր, հանքավայրը՝ փակված։

Հանքավայրեր այբբենական կարգով
Հայաստանի հանքավայրեր
Դաստակերտի շենքեր և կառույցներ