1981 թվականի իռլանդական հացադուլ

1981 թվականի իռլանդական հացադուլ (), 1976 թվականին սկսած Հյուսիսային Իռլանդիայի հնգամյա կոնֆլիկտի գագաթնակետը, երբ Բրիտանական կառավարությունը հանեց «Special Category Status» կարգավիճակը, որը տրվում էր այս կոնֆլիկտի արդյունքում ձերբակալվածներին։ Մինչ 1981 թվականը բանտարկյալների մի շարք հացադուլներ էին տեղի ունեցել, որոնց պահանջն էր իրենց վերադարձնել կալանավորի կիսապատերազմական, քաղաքական կարգավիճակը։

1981 թվականի մարտի 1-ին, հատուկ կարգավիճակը վերացնելու տարելիցին նվիրված Մեյզ բանտում հացադուլ սկսեց Իռլանդիայի հանրապետական բանակի անդամ Բոբի Սենդսը ()։ Մարտի 15-ին նրան միացավ մեկ ուրիշը, իսկ մարտի 22-ին ևս երկուսը։

Հացադուլավորները պանջում էին՝
 բանտային արտահագուստ չկրելու իրավունք,
 բանտային աշխատանք չկատարելու իրավունք,
 այլ բանտարկյալների հետ շփվելու, նաև կրթական և զվարճանքի միջոցառումներ կազմակերպելու իրավունք,
 յուրաքանչյուր շաբաթ մեկ այցելության, մեկ նամակ և մեկ ծանրոց ստանալու իրավունք,
 լրիվ ներման իրավունք ().

1981 թվականի ապրիլին սրտի կաթվածից մահացավ Ֆերման և Հարավային Տրիոն շրջանից ընտրված Պառլամենտի անդամ իռլանդական հանրապետական Ֆրենկ Մագուայերը։ Մարտի 26-ին անազատության մեջ գտնվող Բոբի Սենդսը Ֆերմանի ընտրատարածքում տեղական ընտրությունների ժամանակ առաջադրվեց և ապրիլի 9-ին ընտրվեց, ստանալով 30492 ձայն և դարձավ պառլամենտի ամենաերիտասարդ անդամը։ Այս հաջողությունից հետո Բրիտանական կառավարությունը արգելեց առաջադրել այն անձանց թեկնածությունը, ովքեր մեկ տարուց ավելի բանտարկված են եղել։

Միացյալ թագավորության վարչապետ Մարգարետ Թետչերը չգնաց փոխզիջումների և հացադուլը ավարտվեց տասը հանրապետականների մահով։ Մայիսի 5-ին Սենդսը մահացավ բանտի հիվանդանոցում հյուծումից, հացադուլը սկսելուց 66 օր անց։ Մահվան լուրը խռովությունների ալիք բերեց։ Երկու մարդ մահացան Բելֆաստի հյուսիսում ազգայնականների ձեռքից։ Մայիսի 7-ին՝ Սենդսի թաղմանը 100000 մարդ էր եկել։

1981 թվականի հացադուլը ավարտվեց հոկտեմբերի 3-ին 1981, այդ պահին հացադուլ մեջ էին վեց հոգի։

Հացադուլը հանգեցրեց Իռլանդական ազգայնականների արմատականացմանը և իշխանությանը եկավ Շին Ֆեյնը։

Հացադուլի դեպքերի մասին 2008 թվականին նկարահանվեց «Սով» կինոնկարը։

Զոհվածները

Ծանոթագրություններ 

Հյուսիսային Իռլանդիայի կոնֆլիկտ
1981