Գայլլարդիա

Գայլլարդիա (), բարդածաղկավորների () ընտանիքի ցեղ։ Տարածվել է Հարավային և Հյուսիսային Ամերիկաներից։ Չորադիմացկուն բազմամյա կամ միամյա բույս է։ Ծաղկային այս ցեղն իր անունն ստացել է ի պատիվ 18-րդ դարի ֆրանսիացի դատավոր Գիլարդ դե Չարենտոնեուի (Gaillard de Charentonneau):

Դեկորատիվ ծաղկեգործության մեջ օգտագործում են միամյա գալադիայի տեսակները, որոնք լավ ծաղկում են մինչև ուշ աշուն։ Օգտագործվում են երկամյա և բազմամյա տեսակները։ Միամյաներից Gaillardia pulhcella Pong-ը ձմռանը լավ ծաղկում է ջերմատներում։

Նկարագիր 
Ծաղիկը ձևով նման է երիցուկին, իսկ տեսքով՝ արևի։ Ունի 45-70 սմ երկարություն։ Կարող է լինել երկարացողուն՝ 1 մ բարձրությամբ և ցածրացողուն՝ 25-35 սմ երկարությամբ։ Ծաղիկները կարող են լինել միաթերթ և լիաթերթ։ Դա կախված է սորտից ու տեսակից։ Սրածայր թերթերի գույնը կարող է լինել դեղնանարնջագույնից մինչև կարմրաշագանակագույն երանգով, որոնք հավաքված են 10 սմ տրամագծով ծաղկաբույլի շուրջ։ Թերթիկները կարող են լինել բազմաձև։ Թերթիկները սովորաբար ծածկված են լինում մազիկներով, թավ են։ Արմատամերձ տերևները նշտարաձև են։ Սերմերը ձագարաձև են, երբեմն փոքր-ինչ տափակ, եզրերը սպիտակ են, կոշտ, ծակող գորշ արծաթագույն մազերով։

Ծաղկումը սկսվում է հունիս ամսից և տևում մինչև ուշ աշուն։ Բազմամյաները Երևանի պայմաններում ձմեռում են բաց գրունտում։

Տեսակներ

Տեսակներ Հյուսիսային Ամերիկայից 
 Gaillardia aestivalis
 Gaillardia aestivalis var. aestivalis
 Gaillardia aestivalis var. flavovirens
 Gaillardia aestivalis var. winkleri
 Gaillardia amblyodon
 Gaillardia aristata
 Gaillardia arizonica
 Gaillardia arizonica var. arizonica
 Gaillardia arizonica var. pringlei
 Gaillardia coahuilensis
 Gaillardia flava
 Gaillardia ×grandiflora [Gaillardia aristata × Gaillardia pulchella]
 Gaillardia multiceps
 Gaillardia multiceps var. microcephala
 Gaillardia multiceps var. multiceps
 Gaillardia parryi
 Gaillardia pinnatifida
 Gaillardia pinnatifida var. linearis
 Gaillardia pinnatifida var. pinnatifida
 Gaillardia pulchella
 Gaillardia pulchella var. australis
 Gaillardia pulchella var. picta
 Gaillardia pulchella var. pulchella
 Gaillardia spathulata
 Gaillardia suavis

Տեսակներ Հարավային Ամերիկայից 
 Gaillardia cabrerae
 Gaillardia megapotamica
 Gaillardia megapotamica var. radiata. Էնդեմիկ Արգենտինայից
 Gaillardia megapotamica var. scabiosoides
 Gaillardia tontalensis Էնդեմիկ Արգենտինայից

Մշակում 
Բույսն առանձնապես հատուկ խնամք չի պահանջում։ Ծաղկում է ամբողջ ձմռան և վաղ գարնան ընթացքում։ Շատ շուտ է վարակվում լվիճներով։ Տնկման ժամանակ միջբուսային տարածությունը պետք է լնի 30-40 սմ։ Տնկում ե արևոտ վայրերում, բայց ծաղկում է նաև կիսաստվերոտ տեղերում։ Հողի նկատմամբ պահանջկոտ չէ։ Բազմանում է սերմերով, իսկ բազմամյաները՝ նաև արմատածիլերով։ Ծլունակությունը պահպանվում է 2-3 տարի։ Ծլում է 6-8 օրվա ընթացքում։ Ցանքը կատարվում է մարտ ամսին՝ ջերմատանը, ցանքարկղերում կամ ուղղակի ջերմոցի գրունտում։

Եթե ձմեռը խիստ է, բույսերը անհրաժեշտ է ծածկել ծղոտով կամ ցողունների մնացորդներով, ծառի տերևներով։

Պատկերասրահ

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Հ.Նարինջյան - Ծաղկաբուծություն, «Հայաստան» հրատարակչություն, 1964 թվական, 456 էջ, 78-80 էջեր

Աստղածաղկավորներ