Վաղարշակ Ջրբաշյան

Վաղարշակ Հակոբի Ջրբաշյան (1929, հուլիսի 27, Երևան - 2000, մարտի 17, Երևան), հայ խորհրդային ֆիզիկոս, ֆիզմաթ գիտությունների դոկտոր (1974 թ.), ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս (1996 թ.), թղթակից անդամ (1982 թ.)։ ԽՄԿԿ անդամ 1951 թվականից։

Կենսագրություն 
1952 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1956 թվականից աշխատել է Երևանի ֆիզիկայի ինստիտուտում (1962 թվականից՝ ավագ գիտաշխատող)։

Աշխատանքները վերաբերում են հիմնականում տարրական մասնիկների ֆիզիկայի և միջուկային ֆիզիկայի տեսական հարցերին։ 1958 թվականին ցույց է տվել, որ մեզոնների բևեռացման փոքր աստիճանը պայմանավորված է մեզոատոմային անցումների ժամանակ սպին ուղեծրային կապով։ Դրանով իսկ մեզոնների թույլ փոխազդեցություններում զույգության խախտման վերաբերյալ տեսությունը համաձայնեցվեց բազմաթիվ փորձերի արդյունքներին։

Ջրբաշյանն առաջինն է դիտարկել էլեկտրոնային թաղանթի ազդեցությամբ մեզոնների լրացուցիչ ապաբևեռացման հնարավորությունը, որն ընկած է մյուոնային ազատ ատոմի կազմավորման երևույթի հայտնագործության (1978 թ.) հիմքում։ Ուսումնասիրել է ատոմային միջուկների գրգռման պրոցեսը՝ էլեկտրամագնիսական ուժերի հետ մեկտեղ հաշվի առնելով միջուկային ուժերը։ Զբաղվել է բարձրագույն սիմետրիաներով, մասնավորապես հաշվել է պրոտոնի մագնիսական ընկալունակությունը խախտված ՏՍ(6) սիմետրիայում։ Խմբերի ներկայացումների տեսության կիրառությամբ տվել է նաև միջուկի P-տրոհման ժամանակ զույգության խախտման վերաբերյալ կատարված փորձերի արդյունքների լրիվ բացատրությունը։ Ունի նաև ճառագայթման տեսությանը և հատուկ ֆունկցիաների (մասնավորապես, Բեսելի ֆունկցիաների ինտեգրալների) տեսությանը վերաբերող աշխատանքներ։

Նոր, ավելի բնական սպինորներ մտցնելով՝ վերացրել է բացասական Էներգիայով Էլեկտրոնների գոյության հնարավորության հետ կապված դժվարությունը։

Ստեղծել է պոզիտրոնի ռելյատիվիստական տեսությունը, որտեղ բացակայում են անվերջ մեծ թվով չդիտվող օբյեկտները։

Երկեր 
Сохранение полного момента при атомных и ядерных переходах, Е., 1989.

Ծանոթագրություններ 

1929 ծնունդներ
Հուլիսի 27 ծնունդներ
Հայ ֆիզիկոսներ
ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոսներ
ԵՊՀ շրջանավարտներ
Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորներ
ԽՄԿԿ անդամներ