Սպիտակապոչ եղտյուրիկ

Սպիտակապոչ եղտյուրիկ (), քարադրների ընտանիքին պատկանող, բնադրող-չվող և հազվագյուտ թռչուն։ Մարմնի երկարությունը 26-29 սմ է, թևերի բացվածքը՝ 67-70 սմ։ Պոչը սպիտակ է, ոտքերը՝ երկար և դեղին։ Վիզն ու մարմինը վերևից մոխրագույն-դարչնագույն են, գլուխը՝ միատարր բաց մոխրագույն։ Կուրծքը մոխրագույն է, գոտկատեղը, պոչը և մարմինը՝ ներքևից սպիտակավուն։ Բազկաթևի և սև առաջնային փետուրների վրա կա սպիտակավուն լայնակի շերտ։ Կերակրվում է քայլելով կամ վազքի ընթացքում, կանգ է առնում զոհին բռնելու համար։ Բնակվում է ծանծաղ և խոնավ տարածքներում, լճակների տղմոտ ափերին։ Որպես բնադրող տեսակ՝ Հայաստանի Հանրապետությունում հայտնաբերվել է 1980-ական թվականներին՝ Արարատյան դաշտի ձկնաբուծական տնտեսություններում, Սուրենավան գյուղի (Արարատի մարզ) շրջակայքում։ Սնվում է անողնաշարավորներով։ Գարնանը վերադառնում են ապրիլ-մայիս ամիսներին։ Առաջին ձվերը բներում հայտնվում են մայիսի վերջին տասնօրյակին։ Հուլիսի 3-րդ տասնօրյակից հայտնվում են վտանգի դեպքում ինքնուրույն թաքնվող ձագեր։ Ծնող թռչուններն այդ ընթացքում խիստ աղմկարար են և շարունակ անհանգիստ թռիչքով աշխատում են հեռացնել ձագերին սպառնացող վտանգը։ Որպես հազվագյուտ տեսակ անհատական պաշտպանության կարիք ունի։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

Տարածվածություն 
Տարածված է Պակիստանում և Հյուսիսարևմտյան Հնդկաստանում, Կենտրոնական Թուրքիայից, Իրաքից և Իրանից դեպի արևելք։

Վերջին տարիներին Հայաստանի տարածքում առաջացնում է գաղութներ։ Բնադրավայրերը հայտնաբերված են Արարատի մարզի Արմաշի ձկնաբուծական տնտեսության տարածքում։

Էկոլոգիա 
Ապրում է ջրավազանների մոտ գտնվող կավային աղուտային տեղամասերում։

Հայաստանում չվող տեսակ է։ Բնադրավայրերում հանդիպում է ապրիլից մինչև սեպտեմբեր։ Ձվադրում է տարեկան մեկ անգամ՝ ապրիլին և մայիսի սկզբին, բնադրում՝ հողի վրա՝ դնելով 3, հազվադեպ` 4 ձու։ Ձարգացումը տևում է 22-24 օր։

Պահպանություն 
Հայաստանում խիստ սահմանափակ արեալով հազվագյուտ տեսակ է։ Քիչ մտահոգ կարգավիճակով ընդգրկված է ԲՊՄՄ Կարմիր ցուցակում և գնահատվում է որպես խոցելի տեսակ։

Բնադրավայրերը հայտնի են միայն Արմաշի ձկնաբուծական տնտեսության տարածքում։ Պոպուլյացիայում հաշվառվում է հավանաբար 30-40 զույգ։

Սպառնացող վտանգներից է փոքր թվաքանակը, տնտեսական գործունեության արդյունքում բնորոշ բնադրավայրերի ոչնչացումը, անմիջապես բնադրավայրերի մոտ անասունների արածեցումն ու որսագողությունը։

Պահպանության միջոցառումներ չեն իրականացվում։ Տեսակը խիստ պահպանման կարիք ունի։

Ծանոթագրություններ 

Քարադրներ
Խոցելի տեսակներ
Թռչուններ
Ողնաշարավորներ
ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված կենդանիներ
Կենտրոնական Ասիայի թռչուններ