Հրանտ Ալյանաք

Հրանտ Հովսեփի Ալյանաք (Ալյանաքյան, ), Պոլսից գաղթած և Փարիզում հանգրվանած XIX դարի հայ նկարիչ։

Կենսագրություն 
Հրանտ Ալյանաքը ծնվել է 1880 թվականին Կ. Պոլսում։ Նախնական կրթություն ստացել է քաղաքի հայկական դպրոցում, որտեղ էլ սկսել է նվիրվել նկարչությանը։ Նախակրթական դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվում է Պոլսի նկարչական վարժարան։ Ենթադրում է, որ նա այդ վարժարանում սովորել է 1893-1895 թվականներին, որովհետև Սուլթան Համիդի կազմակերպած կոտորածներից փախչելու համար հեռանում է Պոլսից։ Ապա մի քանի տարի ապրել է Կովկասում, հետո՝ Բուլղարիայում։ 1896 թվականին հեռացել է Թուրքիայից, անցել Բուլղարիա, ապա՝ Անդրկովկաս։ Ստեղծագործական առաջին քայլերն արել է Թիֆլիսում և Բաքվում։

1905 թվականին մեկնում է Փարիզ՝ ուսումը շարունակելու։ Սակայն բարձրագույն կրթության մասին որևէ տեղեկություն հայտնի չէ։ Ալյանաքն ավելի շատ զբաղվել է ինքնակրթությամբ։ Քսանհինգ տարի ապրել է Փարիզում։ Այդ ժամանակ ընդունվել է «Անկախ նկարիչների ընկերության» անդամ, մասնակցել ցուցահանդեսների։ Մահացել 1938 թվականին։

Ստեղծագործություններ 

Ալյանաքի ստեղծագործությունները բազմաժանր են՝ բնանկար, դիմանկար, կենցաղային ժանրեր։ Նա ռեալիստական դպրոցի հետևորդ է և կապված է XIX դարի եվրոպական, ռուսական ու հայկական ընդհանուր հոսանքին։ Ոճով նման է ավելի շատ հայկական արվեստին՝ Հ. Շամշինյանի, Գ. Գաբրիելյանի, Խ. Տեր-Մինասյանի Վ. Սուրենյանի կենցաղային ժանրի ստեղծագործություններին։

Մեծ ազդեցություն են թողել իր կյանքի անցյալի հիշողությունները։ Նա տրամադրությամբ ղեկավարվող նկարիչ էր։ Նրա բնանկարները ներկայացնում են Պոլսի և Փարիզի շրջակայքի բնության տեսարանները։ Հայտնի կտավներից են «Կես գիշեր», «Լճակի վրա», «Ցոլքեր», «Գարնանային ժպիտ»։ Գաղթականներին նվիրված մի ամբողջ շարք է նվիրել՝ «Գաղթականներ» անունով, ինչպես նաև «Փախստականները Հայաստանից» կտավը։

Մամուլում հանդես է եկել հրապարակումներով։ Օգտագործել է Ա., Հ. Ալ., Հր. Ալ., Հր. Ալյանաք, Հ., Հ. Ա., Հր., Հր. Ա., Հրանտ, Հրանտ-Վահե, Հրասպետ, Տ. ծածկանունները։

Պետական պարգևներ 
1925 թվականին ֆրանսիական կառավարությունը Հրանտ Ալյանաքին պարգևատրել է «Palmas Academique» արծաթե մեդալով, 1927 թվականին «Palmas Academique» ոսկե մեդալով, «Հանրային կրթության սպա» տիտղոսով։

Գրականություն 
 La France et l'Arménie à travers l'art et l'histoire / auteur(s) : Frédéric MACLER - esquisse par Frédéric Macler. Année :1917
 Jump up ^ Kurkman, Garo (2004). Armenian painters in the Ottoman empire 1600-1923. İstanbul: Matüsalem Publications.
 Jump up ^ Stepanian, Karnig (1973). Կենսագրական բառարան. Biographical Dictionariy. (in Armenian). Yerevan: Soviet Writers. p. 54.

Ծանոթագրություններ 

Հայ նկարիչներ
Հայերն Օսմանյան կայսրությունում
Օսմանյան կայսրության նկարիչներ
Կեղծանուններ