Ճստիկ սպիտակատամ

Ճստիկ կամ պստիկ սպիտակատամ (), գետնափորների ընտանիքի կենդանի։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

Տարածվածություն 
Հանդիպում է Հարավային Եվրոպայում, Արաբական թերակղզում, Իրանում, Միջին Ասիայում, Հնդկաստանում, Շրի-Լանկայում, Ճապոնիայում, Հարավարևելյան Չինաստանում, Մալայան կղզեխմբիում, Հայաստանում։ Արցախում տարածված է Մարտունու, Մարտակերտի, Հադրութի լեռնատափաստանային գոտիներում։

Կենսակերպ 
Կարող է բնակվել այգիներում, մարդկային կառույցներում։ Որպես բնակատեղեր օգտագործում է մանր կաթնասունների բները, հողերի ճեղքերը։ Վարում է թաքնված ու գիշերային կենսակերպ։

Արտաքին տեսք 
Մորթախավը խիտ է ու փափուկ, մեջքի կողմում գունավորումը բաց գորշամոխրագույն է, որովայնի կողմը` սպիտակամոխրագույն։ Մեջքի և որովայնի միջև գունավորման անցումը աստիճանական է։ Մարմնի երկարությունը՝ 35 մմ է, պոչինը՝ 25 մմ, ետին թաթինը՝ 11 մմ, քաշը՝ 1,2-1,5 գրամ։

Թշնամիներ 
Թշնամիներն են աքիսները, ցերեկային և գիշերային գիշատիչ թռչունները։

Հիվանդություններ 
Վարակվում է էկտո և էնդոմակաբույծներով։

Նշանակություն 
Վնասակար միջատների սպառող և էկոլոգիական համակարգերի սննդային շղթայի օղակ է։

Պահպանություն 
Հազվադեպ հանդիպող տեսակ է։ ԲՊՄՄ Կարմիր ցուցակի չափորոշիչներով գնահատվում է որպես խոցելի տեսակ։

1915 թվականին Հայաստանում հայտնաբերվել է մեկ առանձնյակ, իսկ 2000 թվականին` 11։

Վտանգման հիմնական գործոնները ուսումնասիրված չեն։

Արեալի մի մասը գտնվում է «Սևան» ազգային պարկի տարածքում։

Ծանոթագրություններ 

Ողնաշարավորներ
ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված կենդանիներ
Խոցելի տեսակներ
Գետնափորներ
Կաթնասուններ
Ասիայի կաթնասուններ