Դեսպան Մորգենթաուի պատմությունը

«Դեսպան Մորգենթաուի պատմությունը» (), 1918 թվականին Նյու Յորքում հրատարակված Օսմանյան կայսրությունում ԱՄՆ դեսպան Հենրի Մորգենթաուի հուշերն են։ 1919 թվականին թարգմանվել է հայերեն։

Հենրի Մորգենթաուն «Դեսպան Մորգենթաուի պատմությունը» գրքում ներկայացրել է Օսմանյան կայսրությունում և մասնավորապես Կոստանդնուպոլսում տիրող իրադրությունը, անդրադարձել է կայսրությունում Գերմանիայի դեսպան Հանս Վանգենհայմի հետ ունեցած իր հանդիպումներին՝նշելով Առաջին աշխարհամարտի տարիներին մի շարք հարցերի վերաբերյալ Գերմանիայի ունեցած դիրքորոշումը։ Մորգենթաուն նշում է, որ 1915 և 1916 թվականներին իրականացված հայերի տեղահանությունը թուրքական նոր մեթոդ էր՝ մինչ այդ երբևէ չկիրառված։ Հեղինակի կարծիքով մարդկանց զանգվածային տեղահանության գաղափարը զուտ գերմանական էր։ Մորգենթաուն ներկայացրել է նաև հայկական հարցի շուրջ երիտթուրք առաջնորդների հետ ունեցած իր զրույցները։ Նա առանձին գլխում անդրադառնում է Օսմանյան կայսրությունում հայերի նկատմամբ իրականացված ցեղասպանության քաղաքականությանը և առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնում այն փաստին, որ հայերի տեղահանությունը, ձերբակալություններն ու ջարդերը նախապես մշակված ծրագրի հետևանք էին։

Հեղինակը 
Հենրի Մորգենթաու (1856-1946 թթ.). Նրա ընտանիքը 1866 թ. ԱՄՆ է տեղափոխվել Գերմանիայի Մանհայմ քաղաքից և հաստատվել Նյու Յորքում, որտեղ Հենրի Մորգենթաուն ստացել է իրավաբանական կրթություն։ Վուդրո Վիլսոնի` ԱՄՆ նախագահ ընտրվելուց հետո` 1913 թվականին, Մորգենթաուն նշանակվել է Օսմանյան Կայսրությունում Միացյալ Նահանգների դեսպան՝ դիվանագիտական ծառայություն իրականացնելով մինչ 1916 թվականը։

Քաղվածքներ 
Մորգենթաուն Օսմանյան կայսրությունից հեռանալու նախօրեին հանդիպում է Թալեաթի հետ՝ կրկին բարձրացնելով հայերի խնդիրը, ինչին Թալեաթը պատասխանում է.

Ծանոթագրություններ 

1918 գրքեր
Գրական գործեր Հայոց ցեղասպանության մասին
Հայոց ցեղասպանություն
Հուշագրություններ