Գուրզ

Գուրզ, հնագույն զենք։ Սկզբում՝ քարե գլխով և փայտե կոթով, հետագայում՝ մետաղյա զանգվածեղ գլխով և կոթով։ Գուրզերը եղել են գնդաձև, տանձաձև, սկավառակաձև, ելուստավոր, ատամնավոր և այլն։ Հայաստանում քարե գլխով գուրզը ի հայտ է եկել դեռևս նոր քարի դարում (գտնվել մասնավորապես Շենգավիթում)։ Մետաղյա գուրզը երևացել է բրոնզի դարում և հայտնաբերվել է Կամոյում, Լճաշենում, Ստեփանավանում, Հաղարծինում։ «Սասունցի Դավիթ» էպոսում հաճախ է խոսվում գուրզի գործածության մասին։ Որոշ ժողովուրդների մոտ գուրզը եղել է ոչ այնքան զենք, որքան իշխանության խորհրդանիշ (օրինակ, մինչև 19-րդ դար ուկրաինացիների և լեհական հետմանների մոտ)։

Զենք այբբենական կարգով
Սառը զենքեր այբբենական կարգով