Մժեղներ

Մժեղներ (), երկթևանիների կարգի արյունածուծ միջատների ընտանիք։ Մարմնի երկարությունը 1,5-7 մմ է։ Արտաքինից նման են ճանճերին։ Կուրծքը սապատավոր է, հանգիստ վիճակում թևերը ծալվում են իրար վրա։ Թրթուրը և հարսնյակը, զարգանում են հոսող ջրերում։ Ձմեռում են ձվերը, երբեմն՝ թրթուրները։ Տարեկան տալիս են 1-4 սերունդ։ Արուները սնվում են բույսերի հյութով, էգերը սովորաբար արյունածուծ են։ Թուքը թունավոր է, առաջացնում է ընդհանուր թունավորման երևույթներ (թուլություն, ջերմության բարձրացում, գլխացավ, սրտխառնոց)։ Ակտիվ են առավոտյան և երեկոյան ժամերին։ Մժեղները մարդու և ընտանի կենդանիների ճիճվային և վարակիչ հիվանդությունների հարուցիչների փոխանցողներ են (օնխոցերկոզ, տուլարեմիա և այլն)։

Տարածվածություն 
Տարածված են երկրագնդի տարբեր շրջաններում, սակայն որպես օնկոցերխոզ հիվանդության հարուցիչների փոխանցողներ հանդիպում են միայն Աֆրիկայում և Հարավային ու Կենտրոնական Ամերիկայում։ Դրանք խայթում են հիմնականում մարդու ազդրի և իրանի կողային մասերը, որտեղ և կուտակվում են օնկոցերկայի միկրոֆիլարիաներ ը։

Հայտնի է մժեղների ավելի քան 1200 տեսակ։ ՀՀ ցածրադիր վայրերում տարածված մժեղները տարեկան տալիս են 2-4 սերունդ։ Ցուրաքանչյուր սերնդի զարգացման տևողությունը 18-25 օր է։ Լեռնային բարձրադիր շրջանների հոսող ջրերում տալիս են 1 սերունդ, որի զարգացման տևողությունը 80—105 օր է։ Հայաստանում առավել վտանգավոր են համարվում Wilhelmia paraequina, W․ mediterranea, Odagmia kiritschenkoi, Od․ caucasica, Testisimulium condici տեսակները։ Պայքարի միջոցները՝ ինսեկտիցիդներ և վախեցնող նյութեր՝ ռեպելենտներ։

Երկբեղիկներ