Եղջերասունկ

Եղջերասունկ (), պայուսակավոր սնկերի մակաբույծ ցեղ։

Հացազգիների եղջերացավ հիվանդություն 

«Եղջրացավ» հիվանդության հարուցիչ է. ախտահարում է դաշտավլուկազգի (մշակովի և վայրի) ավելի քան 170 տեսակ (առավելապես՝ աշորան)։ Հասկի մեջ ձևավորվում են մուգ մանուշակագույն եղջյուրներ՝ սկլերոցիումներ, որոնք թափվում են հողի վրա և ձմեռում։ Գարնանը ծլում և առաջացնում են երկար ոտիկի վրա Նստած կարմրավուն գլխիկներ՝ ստրոմաներ, որոնք կրում են սնկի պտղամարմինները՝ պայուսակասպորներով։

Տարածում 
Նշված բույսերի ծաղկման ժամանակ եղջերասնկի հասունացած սպորները քամու կամ միջատների միջոցով ընկնում են ծաղիկների վրա, ախտահարում սերմնարանը. սկսվում է սնկի կոնի-դիումային փուլը։ Այդ ընթացքում արտադրվում է քաղցր, կպչուն հեղուկ՝ «մեղրացող», որը գրավում է միջատներին։ Մեղրացողով պատված կոնի-դիումները կպչում են միջատներին և այդպես տարածվում։

Թունավորում 
Եղջերասնկի սկլերոցիումները թունավոր են. պարունակում են մեծ քանակությամբ պեպտիդային ալկալոիդներ, շաքարներ, սպիրտներ և այլ նյութեր։ Պատրաստուկներն օգտագործում են որպես արյունահոսությունը դադարեցնող միջոց (մանկաբարձության մեջ), նաև որոշ նյարդային հիվանդությունների և հիպերտոնիայի ժամանակ։

Claviceps purpurea ցեղեր 
Գոյություն ունի 3 ցեղ՝ Claviceps purpurea, իրարից ֆենոտիպորեն տարբերվող։
 G1 — գտնվում են հացահատիկային դաշտերում և մարգագետիններում
 G2 — անտառներում, հացահատիկներում 
 G3 (C. purpurea var. spartinae)

Ծանոթագրություններ

Գրականություն

Արտաքին հղումներ

Ռուսերեն  
 Описание спорыньи
 Д. Абсентис. Христианство и спорынья 
 Рожки спорыньи — подробное описание химического состава

Անգլերեն
 http://www.entheology.org/edoto/anmviewer.asp?a=37&z=5
 http://www.ext.nodak.edu/extpubs/plantsci/crops/pp551w.htm
 Abundant Respirable Ergot Alkaloids from the Common Airborne Fungus Aspergillus fumigatus 
 PBS Secrets of the Dead: «The Witches Curse» (concerning the Salem trials and ergot) 
 New England Journal of Medicine — Dopamine Agonists and the Risk of Cardiac-Valve Regurgitation
 HealthDay — Parkinson’s Drugs Can Damage Heart Valves 

Մակաբույծ սնկեր
Ասկոմիցետներ