Կովկասյան ցլիկաձուկ

Կովկասյան ցլիկաձուկ (), ցլիկաձկների ընտանիքի ձուկ։ ՀՀ-ում առաջին անգամ հայտնաբերվել է 1999 թ.-ին՝ Մեծամոր գետում։ Տարածված է Արարատյան դաշտի գետերում, ջրանցքներում, լճակներում։ Վարում է մերձհատակային կենսաձև։

Կառուցվածք 
Մարմինն իլիկաձև է, երկարկարությունը՝ 2-3 (երբեմն՝ 4) սմ։ Գլուխը խոշոր է (մարմնի բարձրությանը հավասար կամ ավելի մեծ), որի վրա կան լավ զարգացած սեյսմազգայարաններ։ Բերանի կտրվածքը լայն է ու թեք։ Ստորին ծնոտը մի փոքր երկար է վերինից։ Ծնոտները զինված են մանր ատամներով։ Պոչային լողակը կորաեզր է՝ երկկողմ համաչափ։ Թեփուկներն ատամևաեզր են՝ մարմնի վրա 29-34 երկայնական շարքով։ Գլխից մինչև 2-րդ մեջքային լողակի հիմքը, խռիկային կափարիչների վրա, կրծքային լողակների շուրջ և կողագծերում թեփուկները բացակայում են։ Մեջքային լողակները Երկուսն են, 1-ինը՝ 5-6 փշաձև, 2-րդը՝ 1 փշաձև և 7-9 ճյուղավորված ճառագայթներով։ Փորային լողակները սերտաճած են. նրանց հիմքը գտնվում է կրծքային լողակների հիմքից մի փոքր առաջ։ Հետնալողակում ճառագայթները 8-9 են։ Կրծքային լողակները համեմատաբար կարճ են, կլորավուն՝ հասնում են մինչև մեջքային 2-րդ լողակի սկիզբը։ Մարմինը դեղնամոխրագույն է, փորիկը՝ սպիտակավուն, կողքերը՝ գորշ բծերով։ Կրծքային և պոչային լողակների հիմքերի մոտ կան երկարավուն մուգ բծեր։ Կրծքային, փորային լողակները և հետնալողակն անգույն են։ Մեջքային և պոչային լողակները պատված են մանր գորշ պտերի կանոնավոր շարքերով։ Աչքի ծիածանաթաղանթը ոսկեգույն է՝ սև բծերով։ Բազմացման շրջանում լավ արտահայտվում է սեռական երկձևությունը, արուների մարմինը դառնում է բաց դարչնագույն, էգերինը՝ ավազագույն։ Արուների մարմնի երկու կողմից վերից վար ձգվում են 10-12 գորշ բծեր։ Մեջքային 1-ին լողակի հետին մասում լավ արտահայտվում է խոշոր, կլորավուն սև բիծ։ Էգերի կողքերին բծերը թույլ են արտահայտված։ Կզակը գորշ է կամ սև։ Մեջքային 1-ին լողակը մուգ գորշ է՝ պատված բազմաթիվ մանր պտերով։ Կենդանակեր տեսակ է. սնվում է ջրային մանր կենդանիներով, հիմնականում՝ մոծակների թրթուրներով։ Սեռահասուն է դառնում 1 տարեկանում (մարմնի 1,5-2 սմ երկարության դեպքում)։ Բազմացումն սկսվում է գարնան սկզբին և որոշակի ընդմիջումներով շարունակվում մինչև ամռան սկիզբը։ Այդ ընթացքում սեռահասուն արուներից յուրաքանչյուրը գրավում է առանձին տարածք։ Էգը ձվադրում է բաժիններով՝ 1 տարվա ընթացքում՝ մինչև 3 անգամ։ Ընդհանուր բեղունությունը հասնում է մինչև 1000 (սովորաբար՝ 300-700) ձկնկիթի։ Արդյունագործ, նշանակություն չունի։ Կարող է օգտագործվել որպես կենսաբանական պայքարի միջոց՝ մալարիայի մոծակների թրթուրների ոչնչացման գործում։

Ձկներ