Յորիս Իվենս

Յորիս Իվենս (; ), հոլանդացի կինոռեժիսոր և օպերատոր։

Կենսագրություն 
Յորիս Իվենսը ծագումով հոլանդացի է ։ Ծնվել է 1898 թվականին Նեյմեգենում (Հոլանդիա)։ Ուսումը ստացել է Ռոտերդամի տնտեսագիտական բարձրագույն դպրոցում, ինչպես նաև Շարլոտենբուրգի համալսարանում։ Իր կինոկամերայի օգնությամբ, «Թռչող հոլանդացին» անունը վաստակած Իվենսը ճշմարտացիորեն պատմեց աշխարհին ԽՍՀՄ-ի, Ֆրանսիայի, Իսպանիայի, ԱՄՆ-ի, Չիլիի, Չինանտանի, Կանադայի, Կուբայի և այլ երկրների կյանքում կատարված կարևոր իրադարձությունների մասին։ Իվենսը ստեղծել է մեծ քանակությամբ վավերագրական ֆիլմեր։
Առաջին կինոնկարներից են՝ «Կամուրջ» (1928 թ.), «Անձրև» (1929 թ.), պոեզիայի և ստեղծագործ աշխատանքի գեղեցկությունը բացահայտող՝ «Զյոյդեր Զե» (1930 թ.), «Նոր երկիր» (1934 թ.)։ 1930 թվականին այցելել է ԽՍՀՄ, նկարահանել Մագնիտագորսկի շինարարներին նվիրված «Երգ հերոսների մասին» կինոնկարը (1932 թ.)։ Լավագույն ֆիլմերից են՝ «Բորինաժ» (1933 թ.), «Իսպանական հող» (1937 թ.), «Չորս հարյուր միլիոն» (1938 թ.), «Մեր ռուսական ճակատը» (1941), «Ճանաչիր քո թշնամուն» (1941), «Խոսում է Ինդոնեզիան» (1945 թ.)։ Խաղաղության համար մրվող պայքարն են արտացոլում «Խաղաղությունը կհաղթի ամբողջ աշխարհում» (1951 թ.), «Մենք խաղաղության կողմն ենք» (Իվան Պիրևի, Ա. Տորնդայկի և ուրիշների հետ, 1952 թ.), «Մեծ գետերի երգը» (1954 թ., Խաղաղության միջազգային մրցանակ, 1955 թ.) ֆիլմերը։ 1957 թ. նկարահանել է «Սենան դիմավորում է Փարիզին», «Վալպարեսո» (1962), «Երկինքը, երկիրը» (1965), 1968 թվականին՝ «17-րդ զուգահեռական» (մարտնչող Վիետնամի մասին) կինոնկարները։

Իվենի ստեղծագործությունը նպաստել է վավերագրական կինոյի զարգացմանն ամբողջ աշխարհում։

Արժանացել է «Ժողովուրդների խաղաղությունն ամրապնդելու համար» միջազգային լենինյան մրցանակի (1968 թ.)։
1970 թվականին «Կինոկամերան և ես» վերնագրով հրապարակվել է Իվենսի գիրքը. «Իմ կյանքի հենց սկզբից ես կապված եմ եղել լուսանկարչության հետ,- գրել է նա:- Դրա պատճառը եղել է այն, որ ես ծնվել եմ լուսանկարչի ընտանիքում»։

Ծանոթագրություններ 

Հոլանդացի կինոռեժիսորներ
Հոլանդացի օպերատորներ
Հոլանդացի սցենարիստներ