Այծացախակեռաս

Այծացախակեռաս,այծատերև, ցախակեռաս բուրավետ, ճանկիկ, սիսղանի կամ տիկնաթաթիկ (), ցախկեռասազգիների ընտանիքին պատկանող լիանանման տերևաթափ թուփ։ Ցեղն ընդգրկում է մոտ 200 ամենատարբեր կենսաէկոլոգիական առանձնահատկություններ և տարածվածություն ունեցող տեսակ։

Ստուգաբանություն 

Տեսակների «caprifolium» անվանումը ծագել է  - այծ և folium տերև բառերից։

Նկարագրություն 
Լիանանման տերևաթափ թուփ է՝ 5-7 մ երկարությամբ ճյուղերով։ Տերևները էլիպսաձև են, խոշար, կլոր և փայլուն, կապտականաչ, նստադիր, հակադիր դասավորված, բթածայր, 4-10 սմ երկարությամբ և 3,5-6 սմ լայնությամբ, կարճ կոթունավոր, վերևից մուգ կանաչավուն, ներքևից ծխագույն։ Վերին 2-3 զույգ տերևները սերտաճած են՝ կիպ գրկելով ցողունը և առաջացնելով տերևային սկավառակ։ Երիտասարդ ընձյուղները դեղնագորշավուն են։  Ծաղիկները նստադիր են, հավաքված 1-2 փնջերում, սերտաճած տերևածոցերում։ Պսակի երկարությունը 4-5 սմ է, սկզբում սպիտակ է, մուգ վարդագույն, այնուհետև դեղնում է՝ աչքի ընկնելով ուժեղ, հաճելի բուրմունքով։ Հատապտուղները նարնջակարմրավուն են, ուտելու համար պիտանի չեն։ Ծաղկում է մայիս-հունիս ամիսներին, պտուղները հասունանում են օգոստոսին։ Հատապտուղները նարնջակարմրավուն են։

Տարածվածություն 
Տարածված է Կովկասում, Արևմտյան Եվրոպայում, Փոքր Ասիայում։ Աճում է Կովկասում, Ղրիմում և Հարավային Եվրոպայում։ Հայաստանում հանդիպում է հյուսիսարևելյան շրջանների ստորին անտառային գոտում՝ խառն անտառներում և թփուտներում, ծովի մակարդակից մինչև 1700 մ բարձրությունների վրա։ Մագլցում է ծառերին կամ փռվում հողի մակերեսին։ Հեշտությամբ է բազմանում սերմերով և անդալիսով։ Պիտանի է Հայաստանի ստորին և միջին լեռնային գոտիների համար։ Պահանջկոտ չէ աճման պայմանների նկատմամբ, սակայն աչքի չի ընկնում բավարար ձմեռնադիմացկունությամբ։ Բույսի զանազան օրգանները պարունակում են սապոնին, իսկ ծաղիկներրը՝ 0,7 % եթերայուղեր։

Նշանակություն 
Բարձր գեղազարդիչ է, օգտագործվում է ուղղաձիգ կանաչապատման մեջ։ Որպես դեկորատիվ բույս օգտագործվում է տաղավարները, կամարները կանաչապատելու համար։

Հոմանիշներ 

 Caprifolium atropurpureum K.Koch
 Caprifolium germanicum Delarbre
 Caprifolium hortense Lam.
 Caprifolium italicum Medik.
 Caprifolium magnevilleae Dippel
 Caprifolium pallidum Schur
 Caprifolium perfoliatum Röhl.
 Caprifolium rotundifolium Moench
 Caprifolium sylvaticum Lam.
 Caprifolium vulgare Medik.

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Ծառագիտություն, Ժ. Հ. Վարդանյան
 
 
 Декоративное садоводство для любителей и профессионалов /Е.Аксенов, Н.Аксенова - М.։ "Аст-пресс", 2001. - с.302

Արտաքին հղումներ 
 Բուսաբանական նկարագիրը և նկարները Plantarium.ru-ում 
 Gifte.de – Lonicera caprifolium.
 Weitere Bilder vom Gartengeißblatt. 

Ցախակեռասազգիներ
1753 թվականին նկարագրված բույսեր