Հազազ

Մոռամբ (), արաբերեն և թուրքերեն-Հազազ, մորմազգիների ընտանիքի բազմամյա փշոտ թփերի ցեղ։ Հայտնի է մոտ 150 (այլ տվյալներով՝ 100), Հայաստանում՝ 4 տեսակ։

Կենսաբանական նկարագիր 

Ցողունի բարձրությունը մինչև 2, 5 մ է, կեղևը՝ սպիտակ, ճյուղերը՝ փռված։ Տերևները թխակապույտ են, պարզ, ամբողջաեզր, հերթադիր, հակադիր՝ հաճախ հավաքված փնջերով։ Ծաղիկները ծոցային են, փնջերով կամ մեկական, վարդագույն, կարմիր, մանուշակագույն։ Ծաղկում է ապրիլ-օգոստոսին։ Պտուղը երկբուն, բազմասերմ, սև կամ կարմիր հատապտուղ է։ Սերմերը գորշադեղնավուն են, կլորավուն, երիկամաձև։ Որոշ տեսակներ դեղաբույսեր են. պարունակում են թթուներ, յուղեր և այլն։

Տարածվածություն 
Հայտնի է մոտ 150 (այլ տվյալներով՝ 100)։

Հայաստան 
Հայաստանում տարածված է հազազի չորս տեսակ։ Դրանք են՝
Մոռամբ սեղմված (L. depressum),
Մոռամբ անատոլիական (L. anatolicum),
Մոռամբ ռուսական (L. ruthenicum)
Մոռամբ բարբարոսական (L. barbarum)։
Հանդիպում է Տավուշի և Սյունիքի մարզերի ստորին լեռնային գոտիներում։ Աճում է չոր, քարքարոտ լանջերին, աղուտներում, գետափերին։ 
Անատոլիական հազազ հանդիպում է Սյունիքի մարգում (Ագարակ ք-ի շրջակայքում)։ Աճում է քարքարոտ լանջերին, ճամփեզրերին, ջրանցքների երկարությամբ, գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

Տեսակներ 

 Lycium acutifolium
 Lycium afrum 
 Lycium ameghinoi
 Lycium amoenum
 Lycium andersonii 
 Lycium arenicola
 Lycium australe F.Muell.
 Lycium barbarum &
 Lycium bosciifolium
 Lycium berlandieri Dunal 
 Lycium brevipes – Baja desert-thorn
 Lycium californicum 
 Lycium carolinianum Walter – 
 Lycium chilense Bertero
 Lycium chinense – Chinese teaplant,
 Lycium cinereum
 Lycium cooperi – peachthorn, Cooper's wolfberry
 Lycium decumbens
 Lycium depressum Stocks
 Lycium eenii
 Lycium europaeum L. (syn. L. intricatum) – 
 Lycium exsertum A.Gray – 
 Lycium ferocissimum
 Lycium fremontii
 Lycium gariepense
 Lycium grandicalyx
Lycium hassei 
 Lycium horridum
 Lycium hirsutum
 Lycium macrodon A.Gray – desert wolfberry
 Lycium mascarenense A.M. Venter & A.J. Scott (syn. L. tenue var. sieberi)
 Lycium nodosum
 Lycium oxycarpum Dunal
 Lycium pallidum Miers – 
Lycium parishii – Parish's desert-thorn
 Lycium pilifolium
Lycium puberulum 
 Lycium pumilum
 Lycium ruthenicum Murray
 Lycium sandwicense A.Gray – 
 Lycium schizocalyx
 Lycium schweinfurthii
 Lycium shawii Roem. & Schult. – 
Lycium shockleyi 
 Lycium sokotranum
 Lycium strandveldense
 Lycium tenue L.
 Lycium tenuispinosum
 Lycium tetrandrum
Lycium texanum – 
 Lycium torreyi – 
Lycium tweedianum – 
 Lycium villosum

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Dharmananda, Subhuti (1997)։ Lycium Fruit . Retrieved 2007-OCT-17.
 Gross, Paul M. (2007)։ Goji: What It Is … and Isn’t . Version of 2007-09-04. Retrieved 2007-OCT-17.
 Gross, Paul M.; Zhang, Xiaoping & Zhang, Richard (2006). Wolfberry: Nature’s Bounty of Nutrition & Health. BookSurge Publishing, Charleston, South Carolina, United States. ISBN 1-4196-2048-7
 Hitchcock, Charles Leo (1932)։ A Monographic Study of the Genus Lycium of the Western Hemisphere. Annals of the Missouri Botanical Garden 19(2/3)։ 179—348 + 350—366.

Արտաքին հղումներ 
 Project Lycieae Homepage 

Մորմազգիներ
Դեղաբույսեր