Զարեհ Մուրադյան

Զարեհ Մուրադի Մուրադյան (), հայ խորհրդային բալետի արտիստ և բալետմայստեր։ ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1961)։ ՀԽՍՀ թատերական գործիչների միության անդամ, պրոֆեսոր։

Կենսագրություն 
1935 թվականին ավարտել է Երևանի պարարվեստի ուսումնարանը, այնուհետև Մեծ թատրոնի պարարվեստի պետական ուսումնարանում՝ Վ. Սեմյոնովի արվեստանոցում։ Ուսումը շարունակել է նաև Եվրոպայի և Ասիայի արվեստի տարբեր ինստիտուտներում, 1972 թվականին էքստերն կարգով ավարտել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտի ռեժիսորական ֆակուլտետը։

1935-1938 թվականներին եղել է Մոսկվայի Մեծ թատրոնի, 1938-1957 թվականներին՝ Երևանի օպերայի և բալետի թատրոնի արտիստ։

Երևանի օպերային թատրոնում բեմադրել է Սպենդիարյանի «Խանդութ» (1956, Ա․ Վարկավիցկու հետ), Է․ Հովհաննիսյանի «Մարմար» (1957, Ի․ Արբատովի հետ), Է. Խաղագորտյանի «Սոնա» (1958, Ա․ Ղարիբյանի հետ) բալետները, ինչպես նաև պարեր ազգային և դասական օպերաներում (Չայկովսկու «Եվգենի Օնեգին», Դոնիցետտիի «Լյուչիա դի Լամերմուր» ևն)։

Որպես բալետի դերասան հանդես է եկել բազմաթիվ ներկայացումներում՝ Չայկովսկու «Շելկունչիկ», «Եվգենի Օնեգին», «Կարապի լիճ», Ասաֆևի «Բախչիսարայի շատրվան», «Կովկասի գերին», Բիզեի «Կարմեն», Ռուբենշտեյնի «Դևը», Բորոդինի «Իշխան Իգոր», Մինկուսի «Դոն Կիխոտ», Պրոկոֆևի «Մոխրոտը», Ա. Տեր-Ղևոնդյանի «Անահիտ», Արամ Խաչատրյանի «Գայանե», «Երջանկություն», Ալեքսանդր Սպենդիարյանի «Խանդութ», Էդգար Հովհաննիսյանի «Մարմար», Գ. Հախինյանի «Լոռեցի Սաքոն» և այլն։

Հեղինակել է «Քաջ Նազար» ֆիլմի պարային կատարումը։ 1932-1942 թվականներին եղել է Երևանի Պարարվեստի ուսումնարանի գեղարվեստական ղեկավարը։ 1935-1938 թվականներին դասավանդել է Մոսկվայի Կամերային, 1938 թվականին՝ Վախթանգովի անվան պետական ակադեմիական թատրոններում, ապա՝ Մոսկվայի Մեծ թատրոնի պարարվեստի ակադեմիայում, Երևանի օպեևրայի և բալետի թատրոնում, Պարարվեստի պետական ուսումնարանում, Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտում։

Լավագույն դերապարեր 
 Ավետ, Կարեն (Խաչատրյանի «Երջանկություն», «Գայանե»)
 Գուսան (Սպենդիարյանի «Խանդութ»)
 Նուրալլի (Ասաֆևի «Բախչիսարայի շատրվանը»)

Պարգևներ 
 ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1961)
 Պատվո շքանշան

Հայ բալետի արտիստներ
ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ
Երևանի պարարվեստի ուսումնարանի շրջանավարտներ
Հայ բալետմայստերներ