Նոյեմբերյանի բենթոնիտային կավերի և ցեոլիթների հանքավայր

Նոյեմբերյանի բենթոնիտային կավերի և ցեոլիթների հանքավայր, հանքավայր ՀՀ Տավուշի մարզում, Բերդավան գյուղից 3-8 կմ հյուսիս-արևելք։ Հայտնի է վաղ անցյալից։

Բնութագիր 
Բենթոնիտային կավերի հանքավայրի հետախուզման աշխատանքներն սկսվել են 1960 թվականին (ընդհատումներով շարունակվել մինչև 1978 թվականը), ցեոլիթներինը՝ 1972 թվականին։ Ջրաջերմային հանքավայր է՝ տեղաբաշխված 4 տեղամասում։

Առաջացում 
Առաջացել է վերին կավճի թթվային հրաբխային մոխիրներից, տուֆերից, պեմզաներից՝ ջրաջերմային լուծույթների ազդեցությամբ։ Հանքամարմինները շերտաձև են։ Գենթոնիտները ներկայացված են հիմնականում ալկալի և հողալկալի տարատեսակներով։ Հանքամարմնի հաստությունը 0, 5-100 մ է, ցեոլիթինը՝ 8-80 մ։

Հանքավայրում օգտակար միներալները ներկայացված են մոնտմորիլոնիտով, հանդիպում են նաև պլագիոկլազներ, քվարց, քաղկեդոն, արևակն, կալցիտ, պիրիտ, հեմատիտ, գալենիտ, ցիրկոն և այլն։ Ցեոլիթների հանքավայրում առկա է միներալների 3 տարատեսակ՝ անալցիմ, մորդենիտ և կլինոպտիլոքար։ Արդյունաբերական նշանակություն ունեն վերջին երկուսը։ Բենթոնիտային կավերի հեռանկարային պաշարները մոտ 300 միլիոն տ են, ցեոլիթներինը՝ 520 միլիոն տ։ Հերթափոխվելով բենթոնիտային կավերի հետ՝ ցեոլիթները տալիս են խառը տարատեսակների կուտակումներ, որոնց հեռանկարային պաշարները գնահատվել են 500 միլիոն տ։

Հանքավայրեր այբբենական կարգով
Հայաստանի հանքավայրեր