Շտրաուխի անապատային մողեսիկ

Շտրաուխի անապատային մողեսիկ (), Շտրաուխի մողեսիկ, փոքրասիական մողեսիկ, իսկական մողեսների ընտանիքի անապատային մողեսիկների ցեղի մողեսիկ։

Բնակություն 
Բնակվում է կիսաանապատային բուսականությամբ, ավազուտային, կավահողային ու քարքարոտ չորային վայրերում։ Ձմեռում է սեպտեմբերի վերջից ապրիլի սկիզբը։ Թաքնվում է փորող կենդանիների կամ սեփական բներում, քարերի տակ։

Արտաքին տեսք 
Մարմնի երկարությունը՝ 3-8 սմ է, պոչը՝ կրկնակի երկար։ Գլուխը բարձր է, դիմային հատվածը՝ նեղ։ Մեջքային մակերեսը ծածկված է մանր թեփուկներով, որովայնային վահանիկները մանր են և կազմում են 6-ից ավելի երկայնակի շարքեր։ Բավական խայտաբղետ է. մեջքային մակերեսի ընդհանուր գունավորումը գորշավուն Է։ Կողմնային հատվածները ծածկված են բաց գույնի կլորավուն խալերից բաղկացած 5-6 երկայնակի շարքերով։ Խալերն իրարից անջատված են մուգ, գրեթե սև միաձուլված եզրագծերով։ Ներքևի 2 շարքի (սալերի դեղնավուն հատվածները միաձուլվելով առաջացնում են տձև բաց բծեր։ 4-րդ շարքի խալերը էգերի մոտ բաց երկնագույն են, արուների մոտ՝ դեղնականաչավուն։ Վերևի եզրային շարքի խալերը մանր են և սպիտակավուն, երբեմն ձուլվելով միմյանց՝ առաջացնում են կտրտված երկայնակի զոլեր։ Արուների փորիկը դեղնավուն է, եզրերինը՝ սպիտակ։ Ազդրերի վերին մակերեսին կան բաց գույնի ակնաձև բծեր։ Պոչի ստորին մակերեսը դեղին կամ սպիտակաշագանակագույն է։ Երիտասարդ առանձնյակների գունավորումն ավելի վառ է, հաճախ, բացի դեղնավուն խալերից, բնորոշվում է նաև ողնաշարի ուղղությամբ ձգվող զույգ դեղնավուն զոլերով, պոչի վերին մակերեսը կապտամոխրագույն է։

Սննդառություն 
Սնվում է մանր հոդվածոտանիներով։

Զուգավորում 
Զուգավորումը՝ ապրիլ-հունիսին։ Ձվադրում է 1-2 անգամ՝ հունիսից օգոստոսի սկիզբը։ Դնում է 13-15x9 մմ տրամագծով 3-7 ձու։ Ձագերը ծնվում են հուլիսի կեսից օգոստոսի կեսը։ Սեռահասուն են դառնում 1 տարեկանում։ Օգտակար է. կարգավորում է միջատների թվաքանակը։

Օգտագործում 
Պահպանության նպատակով, նաև որպես գեղազարդիչ կենդանի՝ խնամվում է անազատ պայմաններում։ Օգտագործվում է գիտահետազոտական նպատակով։

Տարածվածություն 
Հայաստանում տարածված է Արմավիրի, Արագածոտնի, Կոտայքի, Արարատի, Վայոց ձորի և Սյունիքի մարզերում, Երևանի շրջակայքում։

Տեսակներ 
 Eremias acutirostris
 Eremias afghanistanica
 Eremias andersoni
 Eremias argus
 Eremias arguta
 Eremias aria
 Eremias brenchleyi
 Eremias buechneri
 Eremias fasciata
 Eremias grammica
 Eremias intermedia
 Eremias lalezharica
 Eremias lineolata
 Eremias montanus
 Eremias multiocellata
 Eremias nigrocellata
 Eremias nigrolateralis
 Eremias nikolskii
 Eremias persica
 Eremias pleskei
 Eremias przewalskii
 Eremias quadrifrons
 Eremias regeli
 Eremias scripta
 Eremias strauchi
 Eremias suphani
 Eremias velox
 Eremias vermiculata

Մողեսներ