Զիկկուրատ

Զիկկուրատ (աքադերեն sigguratu բառից, որը նշանակում է «բարձունք» կամ «լեռան գագաթ»), բազմաստիճան պաշտամունքային կառույց Հին Միջագետքում, որը տիպիկ էր շումերական, ասորական, բաբելոնյան և էլամյան ճարտարապետության համար։ Այլ տիպերի կողքին առաջացել է մ. թ. ա. 3-րդ հազարամյակի վերջերին, այնուհետև դարձել հին Միջագետքի ամենաբնորոշ շինություններից։

Ձևով աստիճանավոր, հոծ զանգվածեղ բուրգ էր` բաղկացած հաջորդաբար փոքրացող, մեկը մյուսին դրված հատած բուրգերից, որոնց փոխադարձ անցումն աստիճանների և թեք հարթակների (պանդուսների) միջոցով էր։ Բուրգն ավարտվում էր տաճարով, որ քաղաքի գլխավոր աստծո «բնակատեղին» էր։ Շինանյութը հում, երբեմն թրծված աղյուսն էր։ Տարբեր գույնի (հիմնականում՝ սև, կարմիր, սպիտակ) հարկերի պատերը մշակվում էին ուղղանկյուն, ոչ խորը խորշերով կամ ելուստներով, իսկ հարթակները՝ կանաչազարդվում։ Չափերով շատ մեծ էին․ էտեմենանկի զիկկուրատի («Բաբելոնի աշտարակ») միայն առաջին հարկն ուներ 33 մ բարձրություն` 90մХ90մ հատակագծային չափերով։ Զիկկուրատի կողքին, որը «վերինն» էր, պարտադիր լինում էր մի այլ տիպի «ներքևի» տաճարը։ Զիկկուրատներ պահպանվել են ժամանակակից Իրաքի (Բորսիպպա, Բաբելոն, Դուր Շարրուքին, բոլորը` մ.թ.ա. 1 հազարամյակից) ու Իրանի (Չողա Զանբիլ հնավայր, մ.թ.ա. 2 հազարամյակ) տարածքներում։

Համեմատաբար լավ է պահպանվել Ուրի զիկկուրատը։

Որոշ աստվածաշնչագետներ Բաբելոնի աշտարակի առասպելը կապում են Միջագետքի բարձր զիկկուրատների հետ։.

Տես նաև 
 Բաբելոնի աշտարակ
 Կանչո Ռոանչո
 Ուրի զիկկուրատ

Արտաքին հղումներ 
 Վարդան Հովհաննիսյանի «Վարդանանք» հաղորդման թողարկումը նվիրված զիկկուրատներին

Գրականություն 
 Б.Байер, У. Бирштайн и др. История человечества 2002 ISBN 5-17-012785-5

Ծանոթագրություններ 

Կրոնական կառույցներ