Սարանդա

Սարանդա (), առողջարանային քաղաք Ալբանիայի Վլյորայի գավառում։

Պատմություն 
Քաղաքի ներկայիս անվանումը գալիս է Ագիի Սարանդա () կամ Սանտի-Կուրանտա (Santi Quaranta) մենաստանի անունից։ Հնում քաղաքը կոչվում էր Օնչեսմուս. այդպես այն անվանել էր Կաոն (Կաոնիանս) ցեղախումբը (որոշ տվյալներով՝ հին հունական ցեղ, այլ տվյալներով՝ իլլիրյան)։ 1912 թվականի նոյեմբերի 28-ին քաղաքից ոչ հեռու՝ Վլյորայում, հռչակվել է Ալբանիայի անկախությունը, սակայն փաստացիորեն այդ ժամանակվանից մինչ 1920 թվականը երկրի տարածքը պարբերաբար շրջափակման էր ենթարկվում իտալական, սերբական ու հունական զորքերի կողմից։

Երբ 1939 թվականին քաղաքը գրավվեց իտալական բանակի կողմից, շրջափակողներն այն վերանվանեցին Պորտո-Էդդա ()՝ ի պատիվ Բենիտո Մուսոլինիի ավագ դստեր՝ Էդդա Մուսոլինիի։ Սակայն հույները, որ դեռ հնուց այս տարածաշրջանը՝ Հյուսիսային Էպիրը (), համարում են Մեծ Հունաստանի մաս, 1940 թվականին արագորեն վտարեցին իտալացիներին, թեև ոչ երկար ժամանակով։ Գերմանիան, Իտալիան ու Բուլղարիան 1941 թվականին սկսեցին Հունաստանի շրջափակումը։ Իտալացիերը պարտություն կրեցին 1943 թվականին, և նրանց զորքերը հեռացան Ալբանիայից։ 1944 թվականին գերմանացիները վտարվեցին երկրից, իսկ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո Սարանդան Վլյորայի գավառի Սարանդայի շրջանի վարչական կենտրոնն է։

1997 թվականին Սարանդան դարձավ Ալբանիայում լայն տարածում գտած անկարգություների անցկացման վայրերից մեկը։

Տեսարժան վայրեր 
Սարանդայի հենց կենտրոնում գտնվում են ուղղափառական տաճար և միջնադարյան սինագոգ։ Ոչ հեռու տեղակայված է հնագիտական թանգարան-արգելավայրը՝ հնագույն Բուտրինտի քաղաքի ավերակները, որ ընդգրկված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում, ինչպես նաև մեկ այլ անտիկ քաղաքի՝ Ֆինիչիի ավերակները, որտեղ, ըստ որոշ հետազոտողների, գտնվում է հունականին նման Ակրոպոլ, բայց զգալիորեն ավելի մեծ չափերի։
 Ժողովրդագրական թանգարան,
 հնագույն տաճար,
 Ֆոյնիկեի ավերակները,
 հրեական սինագոգներ,
 «Ալի Փաշ Տեպելենի» ամրոցը,
 Հին եկեղեցի Շեն Կոլ վայրում (Սուրբ Կոլ)։
 «Կապույտ աչք» ակունքները, որ գտնվում են Սարանդայից 18 կմ հեռավորության վրա։
Սարանդայի շրջակայքում են գտնվում նաև քարե դարի՝ Ալբանիայում հայտնաբերված ամենաշատ հուշարձանները, այդ թվում՝ Կոստանդնուպոլսյան քարանձավները։

Տնտեսություն 
Քաղաքի տնտեսության կարևորագույն ոլորտն է զբոսաշրջությունը, որ պայմանավորված է տեղի կլիմայի առանձնահատկություններով. այստեղ տարվա մեջ լինում են միջինը 300 արևոտ օրեր։ Զբոսաշրջության զարգացմանը նպաստում են նաև լողափերի առկայությունը, ինչպես նաև ոչ հեռու համաշխարհային ճանաչում ունեցողհունական Քորֆու կղզուց ոչ հեռու տեղակայված լինելը։

Քույր-քաղաքներ 
  Տիրանա, Ալբանիա
  Գիրոկաստրա, Ալբանիա
  Դելվինա, Ալբանիա
  Քորֆու, Հունաստան
  Իգումենիցա, Հունաստան
  Օտրանտո, Իտալիա
  Մարսել, Ֆրանսիա
  Սփլիթ, Խորվաթիա
  Պուլա, Խորվաթիա
  Ուլցին, Մոնտենեգրո
  Մարմարիս, Թուրքիա
  Սուվա Ռեկա, Կոսովո

Պատկերասրահ

Ծանոթագրություններ 

Ալբանիայի քաղաքներ