Տիգրան Չյոկուրյան

Տիգրան Չյոկյուրյան (Չեոկուրյան) (), գրող, հասարակական գործիչ, Մեծ եղեռնի զոհ։

Կենսագրություն 
Տիգրան Չյոկյուրյանը ծնվել է Տրապիզոնի վիլայեթի Գյումուշխանե գյուղում։ Մանկությունը անցել է Տրապիզոն քաղաքում, որտեղ 1896 թվականի հայկական ջարդերի ժամանակ կորցրել է ծնողներին։ Նախնական կրթությունը ստացել է Տրապիզոնի ազգային վարժարանում։ 1907 թվականին ավարտել է Կ. Պոլսի Պերպերյան վարժարանը։

Չյոկյուրյանը զբաղվել է ուսուցչությամբ։ 1910 թվականին առանձին գրքով հրատարակել է «Հայրենի ձայներ» նորավեպերի ժողովածուն։ 1911 թվականին Մ. Շամտանճյանի հետ հրատարակել է «Ոստան» պարբերականը, որտեղ հրատարակել է «Ճամբուս վերայ» ճամփորդական նյութերը, ուսումնասիրություն «Շիրվանզադեի գրական գործը» խորագրով, թարգմանություններ ֆրանսերենից՝ Մոպասանի «Ճարպագունդ»-ը և Լ. Անդրեևի «Կարմիր ծիծաղ»-ը, գործեր Բեռնարդ Շոուից և Հ. Իբսենից։ 1914 թվականին լույս է տեսել Չյոկյուրյանի «Վանքը» վեպը (կառուցվածքը՝ օրագրային), որտեղ շոշափված են ազատ հայրենիքի, ազգապահպանության, բարբարոսական բնազդների նկատմամբ առողջ հասարակության և անհատի բանականության հաղթանակի գաղափարները, ինչպես նաև հեղինակի այն համոզումը, թե «Ազգերն առանց հեղափոխության չեն կրնալ ազատիլ»։ Տ. Չյոկյուրյանը տպագրել է նաև գրախոսություններ և հոդվածներ՝ Մեհեկան ծածկանունով։

Մի շարք հայ մտավորականների հետ միասին 1915 թվականին ձերբակալվել է և սպանվել է Այաշում։

Երկեր 
 Հայրենի ձայներ, Կ. Պոլիս, 1910, 80 էջ։
 Վանքը, Կ. Պոլիս, 1914, 164 էջ։
 Վանքը։ Հերոսը, Փարիզ, 1933, 224 էջ։
 Վանքը, Երևան, 1962, 180 էջ։
 Չյոկյուրյան Տիգրան, Տիգրան Կամսարական, Երկեր, Երևան, 1984, էջ 349-584։

Գրականություն 
 Հայկական սովետական հանրագիտարան, հատոր 9, Երևան, 1983, էջ 57։
 Հայկական համառոտ հանրագիտարան, հատոր 4, Երևան, 2003։
 Ով ով է (Հայեր։ Կենսագրական հանրագիտարան), հատոր 2, Երևան, 2007, էջ 291։
 Հյուսյան Մ., Էջեր արևմտահայ գրականության պատմությունից, Երևան, 1977։
 Հայ նոր գրականության պատմություն, հատ. 5, Երևան, 1979, էջ 743-748։
 Մարգարյան Հակոբ, Իրականության տագնապալի զգացողությամբ, տես Կամսարական Տ., Չյոկյուրյան Տ., Երկեր, Երևան, 1984, էջ 3-26։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ
Կենսագրությունը 

Հայոց ցեղասպանության զոհեր
Հայ հասարակական գործիչներ
Հայերն Օսմանյան կայսրությունում
20-րդ դարի հայ նկարիչներ
Հայ տղամարդ գրողներ
Հայ ուսուցիչներ
Օսմանյան կայսրության գրողներ
Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Սպանված գրողներ