Նովգորոդի հանրապետություն

Նովգորոդի Հանրապետություն, ռուսական միջնադարյան պետություն, որը գոյություն է ունեցել 1136-1478 թվականներին և ձգվում էր Բալթիկ ծովից մինչև Ուրալյան լեռներ։

Պատմություն 
Նովգորոդի՝ Կիևյան Ռուսիայից անկախություն ձեռք բերելու առաջին փորձերը տեղի ունեցան 11-րդ դարում։ Նովգորոդի իշխանները քաղաքային բնակչության օգնությամբ ցանկանում էին ազատվել Կիևի հարկումից և իրենց բանակն ստեղծել։ 1136 թվականին իշխան Վսևոլոդ Մստիսլավիչի արտաքսումից հետո Նովգորոդի հողերում հաստատվեց հանրապետական իշխանություն։

Ռուսաստանի վրա մոնղոլական և Հորդայի արշավանքների ժամանակ Նովգորոդին հաջողվեց խուսափել սնանկացումից հանրապետության՝ հեռու գտնվելու շնորհիվ։ Սակայն Նովգորոդի հարավարևելյան քաղաքները (Տվեր, Տորժոկ, Վոլոկ, Վոլոգդա, Բեժեցկ) թալանվեցին և ամայացվեցին։ 1259 թվականին Նովգորոդի հողը Ալեքսանդր Նևսկու աջակցությամբ ընկավ թաթար-մոնղոլական լծի տակ։ 1236-1240 և 1241-1252 թվականներին Նովգորոդում իշխում էր Ալեքսանդր Նևսկին, իսկ 1328-1337 թվականներին՝ Իվան Կալիտան։ Մինչև 1478 թվականը նովգորոդի իշխանական գահը զբաղեցնում էին հիմնականում Սուզդալի և Վլադիմիրի, այնուհետև Մոսկվայի, հազվադեպ՝ Լիտվայի իշխանները։

Մինչև 15-րդ դարը Նովգորոդի տարածքը ընդարձակվեց դեպի արևելք և հյուսիս-արևելք։ Հանրապետությունը տարածքներ ձեռք բերեց Լադոգայի լճի շրջակայքում՝ Հյուսիսային Դվինա գետի և Սպիտակ ծովի ափի մոտ։ Ուսումնասիրվում էր նաև Հյուսիսային Սառուցյալ օվկիանոսը, Կարայի ծովը, Հյուսիսային Ուրալի արևմուտքը։ Մայրաքաղաքից հյուսիս-արևելք ընկած հատվածը հարուստ էր կենդանական աշխարհով և հողով։ Այդ ռեսուրսները մեծ դեր ունեին Նովգորոդի հանրապետության տնտեսության համար, որի հիմնական մասը առևտուրն էր։

Գրականություն 
  — Русский город (Архитектурно-краеведческая библиотека)

Արտաքին հղումներ 

 Վ․ Անդրեև «Միջնադարյան Նովգորոդի պատմությունից հատվածներ», 1989թ
 Նովգորոդի Հանրապետություն, 1136-1478թթ
 

Ռուսաստանի պատմություն
Պատմական սլավոնական երկրներ