Շլյուզ

Շլյուզ (հոլանդ, sluis, (  - բացառել, պահել, անջատել ), նավարկելի, հիդրոտեխնիկական կառույց՝ տարբեր մակարդակներով ջրավազաններում նավերը ( կամ լաստերը ) մի մակարդակից մյուսը տեղափոխելու համար։ Շլյուզ կառուցում են գետային հիդրոհանգույցներում, ջրանցքներում, ծովային նավահանգիս տներում, որոնց ջրատարածությունները ենթարկվում են մակարդակի տատանման մեծ ամպլիտուդով մակընթացությունների և տեղատվությունների։ Շլյուզը կազմված է ՝
 խցերից
 գլխամասերից
 մատույցներից։
Խուցը ( որտեղ տեղավորվում են բարձրացվող կամ իջեցվող նավերը ) պատրաստում են երկաթբետոնից՝ երկու երկայնական պատերով և հատակով։ Ճակատամասերի խուցը սահմանափակված է դարպասներով ( փականներով ), որոնք գտնվում են համապատասխան գլխամասերի սահմաններում։ Շլյուզները լինում են միախուց և բազմախուց (բազմաստիճան) ։ Նավարկելի շլյուզի սխեմա
 Uվերին բիեֆ
 վերևի դարպասներ
 խցի պատեր
 ներքևի դարպասներ
 ստորին բիեֆ
 դարպասների շեմքեր
 վերևի գլխամասի ջրմուղ ստորասրահներ
 ներքևի լխլխամասի ջրմուղ ստորասրահներ
Շլյուզի թողունակությունը մեծացնելու նպատակով կառուցվում են խցերի երկու (և ավելի) զուգահեռ շարքեր։ Աոավել խոշոր շլյուզների խցերն ունեն մինչև 33 մ լայնություն և մինչև 400 մ երկարություն՝ շեմքերում 5 t/֊ից մինչև 15 մ (ծովային շլյուզներում) խորության դեպքում։ Խցերը լցվում և դատարկվում են որոշակի ժամանակամիջոցում (5-ից 15 ր)։ Գլխամասերում ( սովորաբար, զանգվածային ճնշումային կառույցներ ) , բացի դարպասներից ( որոնք պահպանում են ջրի մակարդակների տարբերությունը և կից բիեֆների մակարդակների հավասարության դեպքում ապահովում նավերի բացթողումը ), գտնվում են փականներով ջըրմուղ ստորասրահներ, ջրի էներգիայի
մարման սարքեր , նորոգման և վթարային փակոցներ և այլ սարքավորումներ։ Վերին և ստորին գլխամասերին հարող մատույցները ջրանցքներ կամ կստանային կառույցներով ու նավերի կառանման սարքավորումներով ջրատարածության տեղամասեր են։ Շլյուզով նավերի անցման պրոցեսը կոչվում էնավանցում։ Օրվա ընթացքում կատարված նավանցումների թիվը (շլյուզի անընդհատ աշխատանքի դեպքում) բնորոշում է շլյուզի ողունակությունը։

Ջրատեխնիկական կառույցներ
Ջրանցքներ
Չինական հայտնագործություններ
Շենքեր և կառույցներ
Ամբարտակներ
Հիդրոտեխնիկա
Տրանսպորտային ենթակառուցվածքներ
Ոռոգում