Վերածնունդ հուշահամալիր (Ապարան)

«Վերածնունդ» հուշահամալիր, Բաշ-Ապարանի հերոսամարտի հուշակոթող, հուշահամալիր Հայաստանի Արագածոտնի մարզի Ապարան քաղաքի մերձակայքում։ Ընդգրկված է Ապարանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։

Պատմություն 
Հուշահամալիրը կառուցվել է ի հիշատակ Մեծ եղեռնի, Ապարանի հերոսամարտի և Երկրորդ աշխարհամարտում զոհվածների։ Հուշահամալիրը բաղկացած է երեք առանձին հուշակոթողներից՝
 1915 Մեծ Եղեռնի նահատակներին
 1918 Ապարանի ճակատամարտի հերոսներին
 1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում զոհված ապարանցիներին

Հուշարձանը կառուցված է սև տուֆից։

1994 թվականին հուշահամալիրի սկզբնամասում՝ անտառի մեջ, հիմնադրվել է զինվորական պանթեոն, որտեղ գտնվում են 1991-1994 թվականներին տեղի ունեցած Արցախյան ազատամարտի, հետագա տարիներին հայ-ադրբեջանական շփման գծում տեղի ունեցած սահմանային բախումների և 2020 թվականին տեղի ունեցած հայ-ադրբեջանական պատերազմի ժամանակ զոհված հայ ազատամարտիկների, զինծառայողների գերեզմանները։

2000 թվականի մայիսի 28-ին «Վերածնունդ» հուշահամալիրի արևմտյան եզրաթմբի վրա հուղարկավորվել է Ապարանի հերոսամարտի ղեկավար Դրոյի՝ Դրաստամատ Կանայանի աճյունը։ Դրաստամատ Կանայանի գերեզմանն ունի բազալտե բրգի տեսք և ընդգրկված է Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։

Հեղինակ
 Ճարտարապետ՝ Ռաֆայել Իսրայելյան

Տես նաև 
 Հայոց ցեղասպանության հուշարձանների ցանկ
 Բաշ-Ապարանի ճակատամարտ

Պատկերասրահ

Ծանոթագրություններ 

Արագածոտնի մարզի հուշարձաններ
Հայոց ցեղասպանության հուշարձաններ
Ապարանի շենքեր և կառույցներ