Ճուռակախոտ

Ճուռակախոտ (), բագնիսոտ, աստղածաղկազգիների (բարդածաղկավորներ) ընտանիքի բազմամյա, կաթնահյութ պարունակող խոտաբույսերի ցեղ։ Հայտնի է մոտ 2000 և ավելի տեսակներ։

Հայաստանում 
Հայաստանում՝ 13 տեսակ։
Տարածված է Արագածոտնի, Շիրակի, Լոռու, Տավուշի, Գեղարքունիքի, Վայոց ձորի, Սյունիքի և այլ մարզերում։ Աճում է լեռան, արոտավայրերում, անտառներում, մարգագետիններում, բացատներում, տրոպիկներում։

Կենսաբանական նկարագիր 

Ցողունը բարձրություն՝ 20-100 սմ պարզ է կամ ճյուղավորվող՝ մերկ կամ գեղձային մազիկներով ծածկված, խիտ տերևակալած կամ առանց տերևների (վերջին դեպքում տերևներն արմատամերձ վարդակում են)։ Ծաղկաբույլը մեկական զամբյուղ է, հազվադեպ՝ հուրանանման կամ վահանանման, ծաղիկները՝ դեղին։ Ծաղկում է հունիս-հուլիսին։ Պտուղը գլանաձև սերմնապտուղ է։

Տեսակներ 
Հայտնի է 800-ից մինչև 1000 տեսակ։
 Հովանոցանման (Hieracium cymosum),
 Մազմզոտանման (Hieracium piloselloides),
 Ժայռային (Hieracium murorum),
 Մազմզոտ (Hieracium pillosella),
 Փրչոտ (Hieracium pannosum)

Նշանակություն 
Որոշ տեսակներ դեղաբույսեր են. պարունակում են աղաղանյութեր, ալկալոիդներ, ֆլավոնոիդներ, ներկանյութ։ Պատրաստուկներն օգտագործում են շնչառեույնա օրգանների, լյարդի, ստամոքսաղիքային համակարգի և այլ հիվանդությունների դեպքերում։

Փրչոտ ճուռակախոտը հանդիպում է Շիրակի (Արտենի լեռան), Վայոց ձորի (Արենի գյուղի) մարզերի միջին լեռնային գոտու ժայռոտ վայրերում,
գրանցված է ՀՀ Կարմիր գիրք։

Հյուսիսային Ամերիկայում 
 Hieracium albiflorum
 Hieracium × alleghaniense Britt. (pro sp.)
 Hieracium argutum
 Hieracium × atramentarium
 Hieracium atratum Fries
 Hieracium aurantiacum L.
 Hieracium bolanderi Gray
 Hieracium × brachiatum Berth. ex DC.
 Hieracium caespitosum Dumort.
 Hieracium canadense Michx.
 Hieracium carneum Greene
 Hieracium cynoglossoides
 Hieracium × fassettii Lepage
 Hieracium fendleri Schultz-Bip.
 Hieracium × fernaldii Lepage
 Hieracium flagellare Willd.
 Hieracium floribundum Wimmer & Grab.
 Hieracium × fuscatrum Naegeli & Peter (pro sp.)
 Hieracium glomeratum Froel.
 Hieracium gracile Hook.
 Hieracium greenei Gray
 Hieracium greenii Porter & Britt.
 Hieracium × grohii Lepage
 Hieracium gronovii L.
 Hieracium horridum Fries
 Hieracium kalmii L.
 Hieracium lachenalii K.C. Gmel.
 Hieracium lactucella Wallr.
 Hieracium laevigatum Willd.
 Hieracium lemmonii Gray
 Hieracium longiberbe T.J. Howell
 Hieracium longipilum Torr.
 Hieracium maculatum Sm.
 Hieracium marianum Willd.
 Hieracium megacephalon Nash
 Hieracium murorum L.
 Hieracium paniculatum L.
 Hieracium parryi Zahn in H.G.A. Engler
 Hieracium pilosella L.
 Hieracium piloselloides Vill.
 Hieracium praealtum Vill. ex Gochnat
 Hieracium pringlei Gray
 Hieracium robinsonii (Zahn) Fern.
 Hieracium rusbyi Greene
 Hieracium sabaudum L.
 Hieracium scabrum Michx.
 Hieracium schultzii Fries
 Hieracium scouleri Hook.
 Hieracium scribneri Small
 Hieracium triste Willd. ex Spreng.
 Hieracium umbellatum L.
 Hieracium venosum L.

Եվրոպայում 
 Hieracium lucidum Guss. – Sicilian Sparviere
 Hieracium insolitum (Zahn) Üksip
 Hieracium villosum Jacq.

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 John L. Strother։ Hieracium. In։ , online (engl.) (Abschnitt Beschreibung).
 Siegfried Bräutigam & Werner Greuter։ Hieracium. und Pilosella. In։ 
 Siegfried Bräutigam & Werner Greuter։ Hieracium. In։ Werner Greuter & Eckhard von Raab-Straube (Hrsg.)։ Compositae. Euro+Med Plantbase - the information resource for Euro-Mediterranean plant diversity. Berlin, 2007-2009, online.
 Siegfried Bräutigam & Werner Greuter։ Pilosella. In։ Werner Greuter & Eckhard von Raab-Straube (Hrsg.)։ Compositae. Euro+Med Plantbase - the information resource for Euro-Mediterranean plant diversity. Berlin, 2007-2009, online.
 David Aeschimann, Konrad Lauber, Daniel Martin Moser, Jean-Paul Theurillat։ Flora alpina. Ein Atlas sämtlicher 4500 Gefäßpflanzen der Alpen. Band 1–3. Haupt Verlag, Bern, Stuttgart, Wien 2004, ISBN 3-258-06600-0.
 Xaver Finkenzeller, Jürke Grau։ Alpenblumen. Mosaik, München 1996, ISBN 3-576-10558-1.

Արտաքին հղումներ 
 
 
 
 
 
 

Աստղածաղկազգիներ