Էսկիմոս

Էսկիմոսներ, բնիկ ժողովուրդներ, ովքեր պատմականորեն բնակություն են հաստատել Երկրագնդի հյուսիսային շրջաններում ՝ արևելյան Սիբիրից (Ռուսաստան) մինչև Ալյասկա (ԱՄՆ), Հյուսիսային Կանադա, Նունավիկ, Նունացիավուտ և Գրենլանդիա։

Էսկիմոս համարվում են երկու հիմնական ժողովուրդներ ինուիթները (ներառյալ ալյասկյան ինուպիատները, Գրենլանդական ինուիթները և Կանադայի ինուիթները) և յուպիկները արևելյան Սիբիրից և Ալյասկայից։ Երրորդ հյուսիսային ժողովուրդը ալեուտներն են, որոնք մոտ կապ ունեն այս երկուսին։ Նրանք ունեցել են միասնական նախնի և լեզվախումբ էսկիմո-ալեուտ լեզուներ։ 

Շատ ինուիթներ, յուպիկներ, ալեուտներ և այլ ժողովուրդներ համարում են Էսկիմոս տերմինը անընդունելի։ Բառը չունի հստակ հոմանիշ։

Էսկիմոսների ոչ ինուիթ ենթաճյուղ Էսկիմո-Ալեուտ լեզվաընտանիքի մեջ մտնում է չորս յուպիկ լեզուներ, որոնցից երկուսն օգտագործվում են Ռուսաստանի հեռավոր արևելքում և Սուրբ Լավրենտի կղզում, իսկ մյուս երկուսը՝ Ալյասկայում։

Ըստ վերձին գենետիկ հետազոտությունների արևելյան Սիբիրի չուկչաների ամենամոտ կապը Սիբիրյան յուպիկների հետ է։

Աշխարհում ներկայումս ապրում է ավելի քան 183․000 էսկիմոս, որոնցից 135․000-ը ավանդական բևեռային շրջաններում։
Կանադայի և ԱՄՆ-ի կառավարությունները քայլեր ձեռնարկեցին, որպեսզի չօգտագործվի Էսկիմոս տերմինը պաշտոնական փաստաթղթերում, սակայն այն ամբողջությամբ չի վերացվել, քանի որ բառը որոշ տեղերում գրված է ցեղային և հետևաբար, ազգային տերմինաբանության մեջ։ Կանադան պաշտոնապես օգտագործում է Ինուիթ տերմինը երկրի հյուսիսային շրջանում ապրող բնիկների համար։ Միացյալ Նահանգների  կառավարությունը պաշտոնապես գործածում է Ալյասկայի բնիկներ տերմինը յուպիկների, ինուիթների և ալեուտների համար։

Էսկիմոսները Ռուսաստանում

Բնակչությունը 2002 թվականի տվյալներով 
 գյուղ Նովոե Չապլինո - 279 մարդ
 գյուղ Սիրենիկի - 265 մարդ
 գյուղ Լավրենտիյա - 214 մարդ
 գյուղ Պրովիդենիյա - 174 մարդ
 գյուղ Անադիր - 153 մարդ
 գյուղ Ուելկալ - 131 մարդ

Ծանոթագրություններ 

Ռուսաստանի ազգեր
Հյուսիսամերիկյան հնդկացիներ
Ժամանակակից քոչվորներ