Պլատինային մետաղներ

Պլաստինային մետաղներ, տարրերի պարբերական համակարգի 8 խմբի երկրորդ և երրորդ եռյակների քիմիական տարրերը՝
 ռութենիում՝ Ru, 
ռոդիում Rh, 
պալադիում Pd, 
օսմիում Օտ, 
իրիդիում Ir, 
 պլատին Pt։

Բնության մեջ 
Չափազանց հազվագյուտ տարրեր են։ Երկրակեղևում ամենատարածվածը Os է (5•106 զանգվ․ %), ամենաքիչ տարածվածները՝ Rh և lr (1•10−7 զանգվ․ %)։ Պլաստինային մետաղների պարունակությունը համեմատաբար մեծ է ուլտրահիմքային և հիմքային հրաբխային ապարներում, ավելի մեծ՝ երկնաքարերում (ո•10−4-ո•10−5 զանգվ․ %)։

Ֆիզիկական հատկություններ 
Սպիտակ, արծաթափայլ, դժվարահալ մետաղներ են։ d տարրեր են։ Քիմիական կայունության և գեղեցիկ տեսքի շնորհիվ արծաթի և ոսկու հետ դասվում են ազնիվ մետաղների շարքին։ Ru, Rh և Pd, որոնց խտությունը մոտ 12000 կգ/մ3 է, կոչվում են թեթե, իսկ Os, Ir և Pt (մոտ 22000 կգ/մ3)՝ ծանր պլաստինային մետաղներ։

Քիմիապես պասսիվ են։ Խմբի համարին (8) համապատասխանող օքսիդացման աստիճան (+8) ցուցաբերում են միայն Os և Ru (մյուսների առավելագույնը +6 է), այդ պատճառով տարրերի պարբերական համակարգի որոշ տարբերակներում պլաստինային մետաղներ 8-րդ խմբում չեն տեղավորված։
Պլաստինային մետաղներ հատկությունները

Քիմիական հատկություններ 
Քիմիական հատկություններով նման են իրար։ Պլաստինային մետաղինին հատուկ է կոմպլեքսային միացություններ առաջացնելը։ Ըստ ատոմի կառուցվածքի և հատկությունների նմանության Պլաստինային մետաղներ հաճախ բաժանում են երկտարր խմբերի՝ Ru և Os, Rh և Ir, Pd և Pt։ Պլաստինային մետաղների ֆիզիկական և քիմիական հատկությունների, ստացման և կիրառությունների մասին տես առանձին տարրերի մասին հոդվածներում։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 «Металлы и сплавы в электротехнике», 3 изд., т. 1-2, М.- Л., 1957;
 Бузланов Г. Ф., «Производство и применение металлов платиновой группы в промышленности», М., 1961։
 Йорданов Х. В., «Записки по металлургия на редките метали», София, 1959;
 Федоренко Н. В. Развитие исследований платиновых металлов в России. М.։ Наука, 1985. 264 с.
 Ливингстон С. Химия рутения, родия, палладия, осмия, иридия, платины. М.։ Мир, 1978. 366 с.
 Генкин А. Д. Минералы платиновых металлов и их ассоциации в медно-никелевых рудах Норильского месторождения. М.։ Наука, 1968. 106 с.
 Металлургия благородных металлов / Под ред. Л. В. Чугаева. М.։ Металлургия, 1987. 432 с.
 Синицын Н. М. Благородные металлы и научно-технический прогресс. М.։ Знание, 1987. 46 с.
 Что мы знаем о химии?։ Вопросы и ответы / Под ред. Ю. Н. Кукушкина. М.։ Высш. шк., 1993. 303 с.
 Додин Д. А., Чернышов Н. М., Полферов Д. В., Тарновецкий Л. Л. Платинометальные месторождения мира. М.։ Геоинформмарк, 1994. Т. 1, кн.1։ Платинометальные малосульфидные месторождения в ритмично расслоенных комплексах. 279 с.
 Додин Д. А., Чернышов Н. М., Яцкевич Б. А. и др. Состояние и проблемы развития минерально-сырьевой базы платиновых металлов // Платина России. М.։ Геоинформмарк, 1995. С. 7-48.
 Кривцов А. Н. Месторождения платиноидов։ (Геология, генезис, закономерности размещения) // Итоги науки и техники. Рудные месторождения. 1988. Т. 18. 131 с.
 Рудные месторождения СССР. М.։ Недра, 1974. Т. 3. 472 с.
 Чернышов Н. М., Додин Д. А. Формационно-генетическая типизация месторождений металлов платиновой группы для целей прогноза и металлогенического анализа // Геология и геофизика. 1995. Т. 36. С. 65-70.

Արտաքին հղումներ 
 Платиновые металлы и их роль в современном обществе (Буслаева Т. М., 1999), Химия
 Где добывают платиновые металлы (Чернышов Н. М., 1998), Науки о Земле   
 Статистические исследования на сайте mineral.ru։ Металлы платиновой группы, 
Металлы платиновой группы, Рынок металлов платиновой группы в 2007 и 2008 гг.

Պլատինի խմբի մետաղներ