Տարաֆա

Տարաֆա իբն ալ-Աբդ () (ամբողջական անուն՝ , ), Նախաիսլամական Արաբիայի յոթ հայտնի բանաստեղծներից։

Տարաֆա իբն ալ-Աբդը սերում էր բաքր ցեղից։ Պատմությունից հայտնի է, որ թաղլիբ ցեղը չորս տասնամյակ պատերազմել է մեկ այլ հայտնի՝ բաքր ցեղի դեմ (Բասուսի պատերազմ)։ Լախմիների հյուսիսարաբական պետության միջամտությամբ նրանք հաշտվել են։ Տարաֆա իբն ալ-Աբդը  կյանքի զգալի մասն անց է կացրել վտարանդիության մեջ։ Հոր մահից հետո նրա հորեղբայրները ժառանգությանը տիրանալու համար Տարաֆա իբն ալ-Աբդին վտարում են ցեղից։ Երկար թափառումներից հետո նա կրկին վերադառնում է ցեղ՝ դառնալով հովիվ։ Հետո լքում է ցեղը և տեղափոխվում է Հիրայի կառավարիչ Ամր իբն Հինդի պալատ։ Սակայն Տարաֆա իբն ալ-Աբդը չկարողացավ հարմարվել պալատական ձոներգուի դիրքին և վատաբանեց իշխանական ընտանիքը։ Ամր իբն Հինդը նրան ուղարկում է Բահրեյն՝ իր ենթակայի մոտ, որ վերջինս սպանի նրան։ Սակայն նա Տարաֆա իբն ալ-Աբդի ցեղակիցն էր և չի կատարում Ամր իբն Հինդի հրամանը։ Տարաֆա իբն ալ-Աբդին սպանում է մեկ այլ ենթակա։

Տարաֆա իբն ալ-Աբդի մուալլակայի ստեղծման համար առիթ են հանդիսացել այն բոլոր նեղությունները, որ նա կրել է իր ունեցվածքը բռնագրաված եղբոր՝ Մաբադի պատճառով։ Մուալլականերում Տարաֆան հիմնականում օգտագործել է հետևյալ ժանրերն ու ձևերը՝

 Պարսավանք (արաբերեն՝ هِجَاءٌ , հիջա)։ Բանաստեղծի առաջին հիջաները ուղղված են եղբոր դեմ։ Պարսավանքների են արժանանում նաև Հիրայի իշխանը և նրա մտերիմները։
 Փառաբանում (արաբերեն՝ فَخْرٌ , ֆախր)։ Տարաֆայի մուալլակայի կենտրոնական մասը՝ ֆախրը, կարելի է համարել բեդվինական ինքնագովերգման դասական օրինակ։ Տարաֆա իբն ալ-Աբդը իրեն է վերագրել բեդվինական բոլոր առաքինությունները։ Այդուհանդերձ՝ նրան մեղադրում էին, որ չի դադարում արբել և զվարճանալ, վաճառել և վատնել բարիքը, որ ինքն էր վաստակել։
 Նկարագրություն (արաբերեն՝ وصف, ուասֆ)։ Տարաֆան նկարագրում է արաբական անապատը, իր կյանքը։ Հանդիպում են նաև պաալատի նկարագրություններ։ Այսպիսով՝ նրա մուալլական ինքնատիպ քնարերգական մենախոսություն է, որտեղ բանաստեղծը ձևակերպում է իր կենսափիլիսոփայությունը։

Ծանոթագրություններ

Աղբյուրներ 
 Фильштинский И.М. История арабской литературы. V - начало X века. (Истории литератур Востока), 1985

Արտաքին հղումներ 
 Տարաֆայի մուալլական

Արաբ բանաստեղծներ
6-րդ դարի արաբներ