Գրիգոր Վարդանյան

Գրիգոր Մինասի Վարդանյան  (), Անդրկովկասում ու Հայաստանում բոլշևիկյան հեղափոխական շարժումների և խորհրդային ռեժիմի հաստատման մասնակից։ ԽՄԿԿ անդամ 1905 թվականից։

Գործունեություն 
Մինչև 1905 թվականը եղել է հնչակյան կուսակցության անդամ։ 1889 թվականին տեղափոխվել է Բաթում, աշխատել նավթագործարանում։ 1895 թվականին, որպես հնչակյան կուսակցության գործիչ, ձերբակալվել է թուրքական կառավարության կողմից և դատապարտվել 15-ամյա ուղղիչ աշխատանքի։ 1896 թվականին ընդհանուր ներմամբ ազատվել է և արտաքսվել է Ռուսաստան։ 1897 թվականից բնակություն է հաստատել Բաքվում։ Հեռանալով «Հնչակյան» կուսակցությունից, Ստեփան Շահումյանի ղեկավարությամբ մասնակցել է «Կայծ» և «Նոր խոսք» թերթերի հրատարակմանը։ 1906 թվականից Թիֆլիսում զբաղվել է ուսուցչությամբ, պրոպագանդիստական աշխատանք տարել ուսուցիչների շրջանում, մամուլում դեմ է արտահայտվել դաշնակցության գաղափարներին։ 1907 թվականին կուսակցության Թիֆլիսի կազմակերպությունից մասնակցել է Բաքվի Անդրկովկասյան կազմակերպությունների կոնֆերանսին։ 1915 թվականին զորակոչվել է Կովկասյան ռազմաճակատ։ 1917 թվականին ընտրվել է Խոյի ռազմահեղափոխական կոմիտեի անդամ։ Նույն թվականին զորացրվել է, աշխատակցել Թիֆլիսի «Պայքար» և բոլշևիկյան «Բանվոր» թերթերին։ 1918 թվականին Թիֆլիսում հրատարակել է «Կարմիր օրեր», «Կարմիր դրոշակ», 1919 թվականին Մոսկվայում՝ «Կարմիր դրոշակ» թերթերը։ 1920-1921 թվականներին աշխատակցել է Բաքվի «Կոմունիստ» թերթին։ 1921 թվականի փետրվարին XI կարմիր բանակի հետ մտել է Զանգեզուր։ 

Խորհրդային Ռուսաստանի 11-րդ կարմիր բանակի կողմից Հայաստանը գրավելուց և այնտեղ խորհրդային կարգեր հաստատելուց հետո ՀԽՍՀ ժողկոմխորհի կողմից ուղարկվել է Թավրիզ և կազմակերպել 6 հազար հայ փախստականների վերադարձը Զանգեզուր։ Եղել է եկեղեցական գործերով ՀԽՍՀ ժողկոմխորհի ներկայացուցիչ։ 1924 թվականից Վարդանյանը ՀՕԿ-ի պատասխանատու քարտուղարն էր, գլխավոր վարչության նախագահը։ Խորհրդային Միության, Եվրոպայի և Ամերիկայի տարբեր քաղաքներում կազմակերպել է ՀՕԿ-ի բաժանմունքներ։ Ընտրվել է ՀԽՍՀ Կենտգործկոմի անդամ։

Ծանոթագրություններ 

Հայ հեղափոխականներ