Մովսես Գրիգորյան

Մովսես Մանուկի Գրիգորյան (), հայ սովետական փիլիսոփա։ Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտոր (1955), պրոֆեսոր (1958)։

Կենսագրություն 
Մովսես Գրիգորյանը ծնվել է 1905 թվականի հունիսի (19) 3-ին Սասիկ (Բիթլիսի վիլայեթ) գյուղում։ Տասը տարեկան էր Մովսեսը, երբ բռնել է գաղթի ճանապարհը։ Միջնակարգ դպրոցն ավարտելուց հետո նախկին գրաշարին և Ալավերդու ԼԿԵՄ շրջկոմի քարտուղարին գործուղել են սովորելու Անդրկովկասի կոմունիստական համալսարանում։ 1926 թվականին ավարտել է Անդրկովկասի կոմունիստական համալսարանը, նույն թվականին ընդունվել ԽՄԿԿ շարքերը, ղեկավարել է ՀԼԿԵՄ Կենտկոմի ագիտբաժինը, եղել է ՀԿԿ Նոր Բայազետի գավկոմի քարտուղար։ 1930 թվականին ընդունվել է Մոսկվայի կարմիր պրոֆեսուրայի ինստիտուտը, որը հաջողությամբ ավարտելուց հետո 1934 թվականին ընդունվել է ասպիրանտուրան։ Աշխատել է ԽՍՀՄ ԳԱ փիլիսոփայության ինստիտուտում, որպես ավագ գիտական աշխատող։ 

Մասնակցել է Հայրենական մեծ պատերազմին։ Բանակում խմբագրել է «Հայրենիքի փառքի համար», «Առաջ դեպի հաղթանակ», «Առաջ հանուն հայրենիքի» թերթերը։ Հյուսիսային Կովկասից մինչև Բեռլին է ձգվել ռազմի ճանապարհը։ Պարգևատրվել է Կարմիր աստղի և «Հայրենական մեծ պատերազմի» 2-րդ աստիճանի շքանշաններով, արժանացել է «Մարտական ծառայության համար», «Կովկասի պաշտպանության համար», Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար և բազմաթիվ այլ  մեդալների և շնորհակալագրերի։ (1949-1995) դասախոսել է ԽՄԿԿ ԿԿ-ին կից հասարակական գիտությունների ակադեմիայում։ ԽՍՀՄ պետական մրցանակի դափնեկիր (1944, «Փիլիսոփայության պատմության» I և II հատորներին աշխատակցելու համար)։ Աշխատությունները վերաբերում են արևմտաեվրոպական և ռուսական փիլիսոփայության պատմությանը։  ԽՄԿԿ անդամ՝ 1926 թվականից։

Պարգևներ  
 Կարմիր աստղի շքանշան
 Հայրենական մեծ պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշան
 «Մարտական ծառայության համար» մեդալ
 «Կովկասի պաշտպանության համար» մեդալ
 Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար մեդալ
 ԽՍՀՄ պետական մրցանակի դափնեկիր

Երկեր 
 «17-րդ դարի անգլիական մատերիալիզմը»։ Հ. 2-րդ, 1941։
 «Լյուդվիգ Ֆոյերբախ»։ Հ. 3-րդ, Մոսկվա, 1943։
 Английский материализм XVII в․ 
 История философии, т․ 2, [М․], 1941; 
 Мировоззрение Н․ Г․ Чернышевского, в кн․ Чернышевский Н․ Г․, Избр․ философские соч․, т․ 1, [М․], 1950. 
 Чаадаев и его философская система, в сб․։ Из истории философии, в․ 2, М․, 1958. 
 Курс лекции по истории атеизма, 2 изд․, М․, 1974․

Ծանոթագրություններ 

Հայ փիլիսոփաներ
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին մասնակցած հայեր
Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորներ
Հայ պրոֆեսորներ
ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ