Գուսան Հայկազուն

Գուսան Հայկազուն (), իսկական անունը Գագիկ Ստեփանի Նազարյան , հայ գուսան, երգահան, երգերի հեղինակ, «Հայկազունք» երաժշտական համույթի գեղարվեստական ղեկավար, Հայաստանի Հանրապետության մշակույթի վաստակավոր գործիչ, Արցախյան պատերազմի մասնակից, «Երկրապահ կամավորական միություն» հասարակական կազմակերպության անդամ։

Կենսագրություն

Վաղ տարիներ 
Գագիկ Ստեփանի Նազարյանը ծնվել է 1951 թվականի ապրիլի 20-ին Արտաշատ քաղաքում, Հայկական ԽՍՀ։ Ընտանիքում կար նաև երեք քույր։  Արմատները Պարսկահայքի Խոյ քաղաքից են։ Վաղ հասակում կորցրել է հորը։ Միակը, ըստ գուսանի, որը իրեն մնացել է իր հորից՝  նրա որսորդական հրացանն է, որի հետ ապագա գուսանը երբեք չէր բաժանվում։

Արդեն դպրոցական տարիներին սկսել է գրել հայրենասիրական և սիրային երգեր։ 
Ըստ գուսանի, Րաֆֆի Հարությունյան անունով դասատուի շնորհիվ է նաև, որ նա սկսեց հայրենասիրական երգեր գրել։ Ավարտել է դպրոցը 1967 թվականին, ինչից հետո ընդունվել է Երևանի շինարարական տեխնիկումը։ Մասնագիտությամբ շինարար-ինժեներ է։ Երիտասարդ տարիներին ոգեշնչվում էր Հովհաննես Շիրազի բանաստեղծություններով։

Ընտրել գուսան Հայկազուն մականունը այդպիսով նշում է, որ Հայկ Նահապետի ժառանգն է։ Ըստ գուսանի, իր ստեղծագործությունները պայքարի կոչ են և այնտեղ «լացելու» մոտիվներ չկան։

Իր «Հայկազունք» երաժշտական համույթի հետ ամեն տարի Հայաստանի (այդ թվում նաև Արցախի) ավելի քան 40 դպրոցներում համերգներ է տալիս, ինչպես նաև տարին մի քանի անգամ սփյուռքում։

Արցախյան շարժում 
Մասնակցել է Արցախյան պատերազմին Արտաշատի «Երկրապահ» ջոկատում Լաերտ Սաղաթելյանի հրամանատարության ներքո։ Մարտական գործողությունները սկսել է Երասխ գյուղից, եղել է նաև Գետաշենում, Կապանում, Գորիսում, Բերձորում։ Ծանր մարտերում չի մասնակցել, քանի որ իր հրամանատարը նախընտրել է, որ գուսանը շարունակի նոր երգեր գրել։ Շատ երգեր գրել է անմիջապես մարտի դաշտում։ Ըստ գուսան Հայկազունի, նա մեկ անգամ տեսել է 
մինիին։ Հետագայում, մոտիկ շփվել է Մելքոնյանի կնոջ՝ Սեդայի հետ և մինչև հիմա կապ է պահպանում նրա ընկեր՝ Ալեք Ենիգոմշյանի հետ։ Առաջին օրերից միանալով Արցախյան շարժմանը, մեկ շաբաթվա ընթացքում գրել է իր առաջին՝ «Հայեր, միացեք» երգը։ Առաջին անգամ կատարել է այն 1988 թվականի մայիսի 17-ին (իր դստեր ծնվելու օրը) Օպերայի հրապարակում։ Այդ երգի գործիքավորումը և հեռուստատեսությամբ առաջին կատարումն արել է սասունցի Սահակ Գալոյանի (Սուսաննա Սիրադեղյանի ամուսինը) գլխավորած «Զորավար Անդրանիկ երգչախումբը։

Երգեր 
Գրել է և կատարում է ավելի քան հարյուր երգ, որոնցից ավելի քան 10 երգ ՀՀ Պաշտպանության Նախարարությունը ընդունել է որպես բանակային քայլերգ

 Հայեր, միացեք
 Գետաշեն
 Հպարտ գնացեք (1992)
 Մուսա լեռան
 Վերականգնվիր, Կիլիկիա
 Պիտի գնանք (1989)
 Մաղավուզի Կարոյի երգը
 Պարիր, արցախցի
 Մոնթե Մելքոնյան
 Սասնա Ծռեր
 Լուսաշող կարոտ

Ընտանիք 
Հայրը՝ Ստեփան Նազարյան։ Ունի երեք քույր, երեք որդի (որոնցից Սիփան Նազարյանը՝ Սիփանը Հայկազունը, երգիչ է) և մեկ դուստր։

Պարգևներ 
 Հայաստանի Հանրապետության մշակույթի վաստակավոր գործիչ (կոչումը շնորհվել է 2010 թվականի սեպտեմբերի 17-ին Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 19-րդ տարեդարձի առթիվ, մշակույթի և արվեստի բնագավառում ունեցած մեծ վաստակի համար)։
 ՀՀ սփյուռքի նախարարության Ոսկե մեդալ և շնորհակալագիր
Երախտագիտության մեդալ, 2020

Հետաքրքիր փաստեր 
 «Պիտի գնանք» երգը (1989) գուսան Հայկազունի համար ամենասիրվածն է իր երգերից։
 Գուսանը ծանոթ չէ նոտաներին, չունի երաժշտական կրթություն, չի կատարում ոչ մի երաժշտական գործիքով։

Տես նաև 
 Հայ հեղափոխական երգեր

Արտաքին հղումներ 
 
 «Արա՛, Գագո՞ն ով ա…Էդ մեր պապերի երգն ա…»
 «Սելը չի ճռռում, սելվորն է ճռռում». Գուսան Հայկազունի մեկնաբանությունը Սահակ Սահակյանի հետ հարցազրույցի վերաբերյալ

Ծանոթագրություններ 

Հայ ազատամարտիկներ
Հայ երգահաններ
Հայ հայրենասիրական երգերի կատարողներ
Հայ գուսաններ
ՀՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչներ
1951 ծնունդներ
Ապրիլի 20 ծնունդներ
Արտաշատ քաղաքում ծնվածներ
Գուսան Հայկազուն
Հայ կոմպոզիտորներ
Երախտագիտության մեդալակիրներ
Բեմական կեղծանուններ