Կիբեռնետիկայի մուսան (քանդակ, Երևան)

«Կիբեռնետիկայի մուսան» քանդակ, գտնվում է Երևանի մաթեմատիկական մեքենաների գիտահետազոտական ինստիտուտի (Մերգելյան) տարածքում, Հակոբ Հակոբյան 3 հասցեում։ Տեղադրվել է 1972 թվականին։ Ընդգրկված է Երևանի Արաբկիր վարչական շրջանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։

Հեղինակ 
 Քանդակագործ՝ Երվանդ Քոչար

Պատմություն 
Մերգելյան ինստիտուտը հայ մեծանուն քանդակագործ Երվանդ Քոչարին պատվիրեց կիբեռնետիկային վերաբերող արձան քանդակել։ 1972 թվականին Քոչարը ստեղծեց «Կիբեռնետիկայի մուսան» արձանը։ Գեղարվեստական խորհուրդը, որը խորհրդային տարիներին պարտադիր պետք է հաստատեր ստեղծագործությունները, հայտարարեց, որ այսպիսի քանդակի հանրային ներկայացումը հնարավոր չէ։ Բայց քանի որ գումարն արդեն ծախսվել էր և անհրաժեշտ էր զեկուցել Մոսկվա, արձանն այնուամենայնիվ տեղադրվեց։ Քանդակը նախատեսվում էր կանգնեցնել ինստիտուտի հանդիպակաց պուրակում, սակայն այն տեղափոխվեց ինստիտուտի փակ բակ, որպեսզի տեսնողների քանակը սահմանափակ լինի, քանի որ Մերգելյան ինստիտուտը համարվում էր փակ օբյեկտ։

Վերջին տարիներին խոսվում է քանդակը քաղաքի կենտրոն, մասնավորապես՝ Հյուսիսային պողոտա տեղափոխելու մասին։ Այդ հարցը դեռևս լուծում չի ստացել։

2006 թվականին Երևանի մաթեմատիկական մեքենաների գիտահետազոտական ինստիտուտի 50-ամյակին նվիրված թողարկվել է «50-ամյակ Երևանի մաթեմատիկական մեքենաների գիտահետազոտական ինստիտուտ» նամականիշը։

Նկարագրություն 
Քանդակը պատկերում է հանգիստ, թուլացած դիրքով կիսապառկած ու կարծես մեդիտացիայի մեջ հայտնված մուսային, որը տեղ-տեղ պատված է շղարշով, իսկ տեղ-տեղ մարմնի միջից դուրս են սողոսկում մեխանիզմների բեկորները, լարերն ու զսպանակները։ Մուսան կամ նոր է մաշկ ձեռք բերում, կամ էլ դանդաղորեն քայքայվում ու մաշկափոխվում է։ Նրա կմախքանման մարմնից մնացել է հիմնական առանցքը։

Այս կիսաիրական, կիսաերևակայական մուսան հենված է շատ կոնկրետ իրի՝ հայկական կարասի վրա, որից մեղմ շիթով պետք է ջուր հոսեր։ Սակայն այսօր քանդակը ջրազրկված է։

Պատկերասրահ

Ծանոթագրություններ

Աղբյուրներ 
 Տեխնոլոգիաների մշակութային յուրացումը. Գարեգին Չուգասզյան
 Մուսաները սկզբից լռում են, իսկ հետո՝ անհետանում

Երևանի հուշարձաններ
Երվանդ Քոչարի քանդակներ