Մնացական Մանուկյան

Մնացական Մալխասի Մանուկյան (2008թ. Ապրիլի 15), հայ ։ Մանկավարժական գիտությունների դոկտոր (1996), պրոֆեսոր (2000), ՀՀ վաստակավոր մանկավարժ (2007)։ Հայաստանի ՄԳԱ փոխնախագահ (2000 թվականից)։

Կենսագրություն 
Սովորել է Գյումրու Վլադիմիր Մայակովսկու անվան թիվ 5 դպրոցում, 1943-1952 թվականներին՝ Լենինականի Մերկուրովի անվան կերպարվեստի ուսումնարանում։ 1958 թվականին ավարտել է Գյումրու մանկավարժական ինստիտուտի պատմա-բանասիրական ֆակուլտետը։ 1952-1953 թվականներին աշխատել է Գյումրու խնայդրամարկղում, որպես վերահսկիչ-գանձապահ, 1953 թվականին՝ Գյումրու տեքստիլ կոմբինատի գործվածքային ֆաբրիկայում որպես ջուլհակ, 1957-1958 թվականներին՝ Գյումրու Միքայել Նալբանդյանի անվան պետական մանկավարժական ինստիտուտի ԼԿԵՄ կոմիտեի քարտուղար, 1958-1960 թվականներին՝ Գյումրու Ս. Լուկաշինի անվան մանվածքային ֆաբրիկայի ԼԿԵՄ կոմիտեի քարտուղար, 1960-1961 թվականներին՝ Հայաստանի ԼԿԵՄ Գյումրու քաղկոմի երկրորդ քարտուղար, 1961-1962 թվականներին՝ Հայաստանի ԼԿԵՄ Գյումրու քաղկոմի առաջին քարտուղար, 1962-1970 թվականներին՝ Գյումրու Մեսրոպ Մաշտոցի անվան թիվ 29 դպրոցի տնօրեն, 1970-1972 թվականներին՝ Գյումրու Միքայել Նալբանդյանի անվան պետական մանկավարժական ինստիտուտի տարրական կրթության ֆակուլտետի հիմնադիր դեկան, 1972-1974 թվականներին՝ Գյումրու Միքայել Նալբանդյանի անվան պետական մանկավարժական ինստիտուտի տարրական կրթության մեթոդիկայի ամբիոնի հիմնադիր վարիչ, 1974-1976 թվականներին՝ Երևանի թիվ 158 դպրոցի տնօրեն, 1976-1980 թվականներին և 1987-1992 թվականներին՝ Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի ընդհանուր մանկավարժության ամբիոնի դոցենտ, 1980-1982 թվականներին՝ Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի հումանիտար մասնագիտությունների ֆակուլտետի դեկան, 1982-1984 թվականներին՝ Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի ժողովրդական կրթության ղեկավար աշխատողների որակավորման բարձրացման ֆակուլտետի դեկանի տեղակալ, 1984-1987 թվականներին՝ Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի ժողովրդական կրթության ղեկավար, աշխատողների որակավորման բարձրացման ֆակուլտետի դեկան, 1992-2007 թվականներին՝ Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի ընդհանուր մանկավարժության ամբիոնի վարիչ, 2007 թվականից՝ Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի մանկավարժության տեսության և պատմության ամբիոնի պրոֆեսոր։

Հանդիսացել է
 ՀՀ կառավարությանն առընթեր պետական բյուջեից ֆինանսավորվող մանկավարժական և հոգեբանական գիտությունների համակարգի գիտական թեմաների գնահատման փորձագիտական հանձնաժողովի նախագահ
 ՀՀ կառավարությանն առընթեր լեզվի բարձրագույն խորհրդի նախկին տերմինաբանական կոմիտեի անդամ
 «Տաթև» գիտակրթական համալիրի Մանկավարժական միտք գիտական հանդեսի հիմնադիր, գլխավոր խմբագիր 2000-2002 թվականներին, խմբագրական խորհրդի անդամ 2003 թվականից
 «Հոգեբանությունը և կյանքը» գիտական հանդեսի խմբագրական խորհրդի անդամ 2000-2007 թվականներին
 ՀՀ մանկավարժահոգեբանական գիտությունների ակադեմիա ՀԿի փոխնախագահ և գլխավոր գիտնական քարտուղար 1997 թվականից
 Մանկավարժական գիտությունների համակարգի, առարկաների գծով թեկնածուական մինիմումի քննություններ ընդունող մասնագիտական հանձնաժողովի նախագահ 1996-2007 թվականներին
 Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի գիտական խորհրդի անդամ 1992-2007 թվականներին
 Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի կառավարման խորհրդի անդամ (2000-2007)
 ՀՀ կառավարությանն առընթեր բարձրագույն որակավորման հանձնաժողովի Գիտական աստիճաններ շնորհող 020 մասնագիտական խորհրդի անդամ 1992 թվականից առ այսօր
 Արդեն պաշտպանած 25 ատենախոսությունների գիտական ղեկավար
 ՀԿԿ Գյումրու քաղկոմի բյուրոյի անդամ, 1961-1964 թվականներին
 Հայաստանի ԼԿԵՄ Կենտկոմի բյուրոյի անդամ, 1960-1964 թվականներին
 Համամիութենական ԼԿԵՄ կենտրոնական կոմիտեի պլենումի անդամ, 1961-1964 թվականներին
 Գյումրու քաղաքային խորհրդի պատգամավոր, 1960-1964 թվականներին
 Հայաստանի Գերագույն խորհրդի պատգամավոր, 1961-1964 թվականներին

Ուսումնասիրությունները նվիրված են կրթության համակարգի կառավարման և արտադպրոցական դաստիարակության հարցերին։ Համահեղինակ է «Հայ դպրոցն ու մանկավարժական միտքը 20-րդ դարում» (2005) գրքի։ Գիտական համագործակցության և ստեղծագործական կապերի մեջ է եղել անձնական մտերմություն ու բարեկամություն է ունեցել 20-րդ դարի մեծանուն մանկավարժ ու հոգեբան, բարոյագետ ու գեղագետ, փիլիսոփա և մեթոդիստ Վ. Ա. Սուխոմլինսկու հետ։

Պարգևներ, կոչումներ 
 Հայաստանի Գերագույն խորհրդի նախագահության պատվոգիր, 1961 
 Խաչատուր Աբովյան շքանշան, 1966 
 Ժողովրդական տնտեսության նվաճումների ցուցահանդեսի Ժողովրդական կրթության տաղավարի ոսկե մեդալ, 1968 
 Մանկավարժական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճան, 1969 
 Դոցենտի գիտական կոչում, 1972 
 Մանկավարժական գիտությունների դոկտորի գիտական աստիճան, 1995 
 Ամերիկայի ազգային ակադեմիայի Տարվա մարդ դիպլոմ, 1998 
 Պրոֆեսորի գիտական կոչում 2000 
 ՀՀ կրթության և գիտության նախարարության ոսկե մեդալ, 2003 
 ՀՀ վաստակավոր մանկավարժի պատվավոր կոչում, 2007

Երկեր 
Արտադասարանական դաստիարակչական աշխատանքների հարցերը դպրոցի ռեֆորմի լույսի ներքո, Ե., 1986։
Սիրո փիլիսոփայական, հոգեբանական, մանկավարժական մեկնաբանման հայկական գանձարան, Ե., 2003։
Իմաստուն մտքերի շտեմարան, Ե., 2005. (համահեղինակ)։

Հեղինակ է 12 մենագրությունների, 8 գրքերի և ուսումնական ձեռնարկների, 2 ուսումնական ծրագրերի, 114 գիտական հոդվածների, որոնցից
55 ամսագրային այդ թվում միջազգային
46 լրագրային
1 մեթոդական մենագրություն
9 հոգեբանական

Խմբագրել է 36 և գրախոսել 18 գիրք, դասագիրք, ուսումնական ձեռնարկ։

Համագործակցություն 
Անվանի մանկավարժ-տեսաբաններ 
 Ա. Ռեզնիկի, Ռուսաստան
 Կ. Նաստասևի, Ուկրաինա 
 Կավլոշի Շանդորի, Հունգարիա, Յա. 
 Տադեուշ Վիլեխի, Լեհաստան
 Ա. Գոլանդի, Ռուսաստան
 Վ. Կարակովսկու, Բաշկիրիա
 Ա. Բախտիարովայի, Թաթարստան, Վ. Կորոտովի Ռուսաստան
 Վ. Շատալովի, Դոնբաս
 Ա. Կուզինի, Ռուսաստան 
 Մեծանուն մաթեմատիկոս Ա. Կոլմոգորովի, Ռուսաստան
 Տաղանդավոր հոգեբաններ Ա. Պետրովսկու, Ռուսաստան, «Շ. Ամոնաշվիլու -Վրաստան, Ա. Շչերբակովի -Բելառուսիա
 Ճանաչված փիլիսոփա-սոցիոլոգ Ի. Կոնի, Ռուսաստան
 Հայ արվեստի ու գրականության մեծերի Մ. Մկրտչյանի, Ա. Մկրտչյանի, Հ. Մալյանի, Ա. Յավուրյանի, Ֆ. Դովլաթյանի, Մինասի, Հովհ. Շիրազի, Հ. Հակոբյանի, Հ. Անանիկյանի, Չուբարի, Վ. Պետրոսյանի հետ.

Դասընթացներ 
Հատուկ դասընթացներ է վարել
 Մոսկվայի մարզային մանկավարժական համալսարան, 2006 
 Մինսկի միջազգային մանկավարժական գիտաժողով, 1989 
 Եկատերինբուրգի նախկին Սվերդլովսկ, Կ. Լիբկնեխտի անվան մանկավարժական համալսարան, 1972 
 Սանկտ Պետերբուրգի նախկին Լենինգրադ Գերցենի անվան պետական համալսարան, 1967 
 Թբիլիսիի Ղ. Ամոնաշվիլու անվան թիվ 2 համալիր միջնակարգ հանրակրթական դպրոց, 1968 
 Մոսկվայի կուսակցական բարձրագույն դպրոց, 1968 
 Ղրիմի Սիմֆերոպոլ քաղաքի միջնակարգ դպրոցների աշակերտական գիտական ընկերության Որոնող փոքր ակադեմիա, 1968 
 Երևանի Մ. Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարան, 2005-2006

Ծանոթագրություններ  

Հայ մանկավարժներ
Հայ գիտնականներ
Մանկավարժական գիտությունների դոկտորներ
Հայ պրոֆեսորներ