Ֆիտոնցիդներ

Ֆիտոնցիդներ ( — «բույս» և  — «սպանում եմ»), բույսերում առաջացող կենսաբանորեն ակտիվ մանրեասպան նյութեր, որոնք ոչնչացնում կամ ճնշում են բակտերիաների, մանրադիտակային սնկերի, նախակենդանիների աճը և զարգացումը։ Կարևոր դեր են կատարում բույսերի իմունիտետի և կենսաերկրացենոզներում օրգանիզմների փոխհարաբերությունների պրոցեսներում։ Ֆիտոնցիդները հայտնաբերել է խորհրդային գիտնական Լենինգրադի համալսարանի կենսաքիմիկոս Բ․ Տոկինը, 1928 թվականին։

Հետաքրքիր փաստեր 
Դենդրոպարկի սոճիների փոշոտման ընթացքում (տարվա մեջ միայն մի կարճ ժամանակաշրջան` մայիս-հունիս ամիսներին), սոճու անտառներում արտադրվում են ֆիտոնցիդ նյութեր։ Այն օժտված է բուժական հատկություններով, չափազանց կազդուրիչ է շնչառական ուղիների, հատկապես թոքային հիվանդություններով տառապող անձանց համար։ Մանկահասակ երեխաների համար հատկապես անփոխարինելի են սոճիների արտազատած նյութերը, որոնք ունենալով արտահայտված հակաբորբոքային և հակավիրուսային ազդեցություն, շնչառական ուղիներով անցնում են թոքեր և մանրէազերծում դրանք։

Ֆիտանցիդներ են պարունակվում սխտորում, սոխում, դառը օշինդրում, խրենում, կարմիր պղպեղում, 

Կոսմետոլոգիական բնագավառում ալոճենին հայտնի է որպես բնական արդյունավետ ֆիտոնցիդ, այսինքն՝ կանխում է բակտերիաների և միկրոսկոպիկ սնկերի աճն ու զարգացումը։

1 հա գիհու անտառն օրական մթնոլորտ է նետում մոտ 30 կգ ֆիտոնցիդ։ Ըստ էության փշատերև անտառներում (հատկապես երիտասարդ սոճու անտառներում) օդը գործնականում ստերիլ է ( ընդամենը մոտ 200-300 բակտերիալ բջիջ/1 մ³-ում), ինչով հետաքրքրված են հիգիենիստները, այգեգործության մասնագետները և այլն։

Ծանոթագրություններ 

Բույսերի ֆիզիոլոգիա