Շահան Պերպերյան

Շահան Ռեթեոսի Պերպերյան (), հայ մանկավարժ, երաժշտագետ, խմբավար, հոգեբան, փիլիսոփա։

Նկարիչ Արտավազդ Պերպերյանի հայրն է։

Կենսագրություն 
Ավարտել է Կ․ Պոլսի Պերպերյան վարժարանը, 1906-1907 թվականներին նույն վարժարանում դասավանդել է գրականություն և գիտություններ։ 1908 թվականից Փարիզում հետևել է Սորբոնի համալսարանի փիլիսոփայության և արվեստների մասնաճյուղերի դասընթացներին։ 1911 թվականին ստանձնել է Պերպերյան վարժարանի տնօրինությունը (մինչև 1922 թվականը)։ 1918 թվականին ընտրվել է Հայ ուսուցչական միության կեդրոնական վարչության ատենապետ,1919 թվականին՝ Կեդրոնական ուսանողական խորհրդի անդամ, գործուն մասնակցություն է ունեցել Կ․ Պոլսի Հայ արվեստի տան (Հայարտուն) հիմնադրմանը, ստանձնել նախագահությունը։ Հրապարակախոսական աշխատանք է տարել պոլսահայ մամուլում («Ոստան»), 1922 թվականին Գ․ Գավաֆյանի, Վահան Թեքեյանի, Հակոբ Օշականի և Կոստան Զարյանի ընկերակցությամբ հրատարակել է «Բարձրավանք» գրական-գեղարվեստական հանդեսը։ 1922 թվականի աշնանը մեկնել է Գերմանիա, Դրեզդենի դալկրոզյան հաստատությունում ուսումնասիրել պարարվեստ (1922-1924 թվականներին)։ 1924 թվականին, Կահիրեում, եղբոր՝ Օննիկ Պերպերյանի հետ, վերաբացել է Պերպերյան վարժարանը։ 1934 թվականին հրավիրվել Երուսաղեմի ժառանգավորաց վարժարան, Հակոբ Օշականի հետ հիմնել Հայ մշակութային միությունը (1940—1947 թվականներ)։ 1944 թվականից Անթիլիասի դպրեվանքում դասավանդել է փիլիսոփայություն։ Լինելով Ա․ Բերգսոնի աշակերտը, Պերպերյանը որոշ առարկաներ դասավանդել է իդեալիստական և կրոնական մեկնաբանությամբ։ Պերպերյանը հիմնել և ղեկավարել է Կահիրեի Պերպերյան վարժարանի (1924-1934) և Հայ գեղարվեստասիրաց միության (1932-1934) երգչախմբերը։ Եղանակավորել է Հ․ Թումանյանի, Ա․ Իսահակյանի, Վ․ Տերյանի, Դ․ Վարուժանի, Վ․ Թեքեյանի, Ռ․ Սևակի, Հ․ Օշականի, Ռ․ Պերպերյանի և այլոց մի շարք բանաստեղծություններ, կատարել պարադրական ձևավորումներ։ Հեղինակ է բազմաթիվ երաժշտագիտական հոդվածների և «Կոմիտաս վարդապետ, անձը և գործը» (1936), «Երկու ժամանակներ» (1943) և այլ աշխատությունների։

Մատենագիտություն 
 Տէր Խաչատուրեան, Ա. Շահան Ռ. Պէրպէրեան (1891–1956), Պէյրութ, 1969։

Գրականություն 
 Սահակ Վարդապետ։ Երաժիշտը։ Հասկ։ Antelias, 1956, pp 458–9:
 Գ. Վ. [Գարեգին Վարդապետ]։ Շահան Պէրպէրեան (1891-1956). Հասկ։ 1956, pp 455–8:
 Արշակ Ալպօյաճեան։ Թորգոմ Պատրիարք Գուշակեան։ Հրատ. Մտաւորական Սպասարկութեանց Գրասենեակի։ Կահիրե, 1940։

Հայ մանկավարժներ
Հայ երաժշտագետներ
Հայ խմբավարներ
Հայ հոգեբաններ
Հայ փիլիսոփաներ
Հայերն Օսմանյան կայսրությունում
Հայ կոմպոզիտորներ
Ստամբուլում ծնված անձինք
Փարիզի համալսարանի շրջանավարտներ
Հայ ուսուցիչներ
Ստամբուլում ծնված երաժիշտներ
Օսմանյան կայսրության անձինք
Բերբերյան դպրոցի շրջանավարտներ
Հայ տղամարդ գրողներ