Մրտավարդենու արգելավայր

Կովկասյան մրտավարդենու պետական արգելավայր, բնության հատուկ պահպանվող տարածք Հայաստանի Լոռու մարզում՝ Ֆիոլետովո, Մարգահովիտ, Լերմոնտովո և Շահումյան բնակավայրերի հարակից տարածքներում, որն ստեղծվել է  կովկասյան մրտավարդենու մնացուկային թփերի պահպանության նպատակով։ Հիմնադրվել է 1959 թվականի հունվարի 29-ին ՀՍՍՀ Մինիստրների խորհրդի թիվ 20 որոշմամբ, ունի 1000 հա տարածք։ 

Արգելավայրը տեղակայված է Փամբակի լեռնաշղթայի և Ծաղկունյաց լեռնաշղթաների հյուսիսային լանջերին՝ Աղստև գետի աջափնյակում Մարգահովիտ գյուղից հարավ։ Մրտավարդենին կարելի է տեսնել վերջինից դեպի Փամբակի լեռնաշղթայի Ամպասար (3053 մ) ընկած տարածքում, համանուն լեռնանցքն ու Մեղրաձոր գյուղը տանող գրունտային ճանապարհի հարևանությամբ։ Մրտավարդենին Հայաստանի ֆլորայի հազվագյուտ և գեղեցկագույն տեսակներից է։ Նրա մշտադալար, 20-25 սմ բարձրության թփերն ունեն գեղազարդ տեսք՝ կոշտ կաշեկերպ փայլուն տերևների և ողկույզանման ծաղկաբույլերում փունջ-փունջ աճած, սպիտակ կամ կրեմագույն ծաղիկների շնորհիվ։ Մրտավարդենու տարածքի կրճատման հիմնական պատճառն էկոլոգիական պայմանների, հատկապես կլիմայի փոփոխությունն է՝ մասնավորապես խոնավության նվազումը։ Այն աճում է ծովի մակարդակից 1900-2200 մ բարձրություններում։ 

Ռելիկտային մրտավարդենու արգելավայրը գտնվում է ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարության գերատեսչական ենթակայության տակ (կառավարող կազմակերպությունը՝ «Հայանտառ» ՊՈԱԿ)։

Պատկերասրահ

Ծանոթագրություններ 

Հայաստանի արգելավայրեր
Լոռու մարզի աշխարհագրություն