Քիր ու Ախպեր ամրոց

«Քիր ու Ախպեր» ամրոց («Աղջիկ-տղի» բերդ, «Քույր-եղբոր» բերդ), ամրոց Լոռու մարզի Ձորագյուղ գյուղում։ Ընդգրկված է Ձորագյուղի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։

Պատմություն
«Քիր ու Ախպեր» ամրոցը գտնվում է Ձորագյուղ գյուղից հյուսիս, Ձորագետի էլեկտրակայանի մոտ, Ձորագետի աջ և ձախ ափերին, 2 ժայռերի կատարների վրա։ Թեև թվագրվում է 10-13-րդ դարեր, սակայն որպես դիտակետ-ամրոց ծառայել է դեռևս հնագույն ժամանակներից։ Ամրոցի տարածքից հսկվել են կիրճի եզրերով անցնող ճանապարհներն ու գետը։ Գտնվում է ավերակ վիճակում։ Ժայռերի վրա երևում են բերդապարսպի շարվածքի մնացորդներ։
Տեղանքն ուսումնասիրված չէ։
Ամրոցի անվանման հետ կապված կա մի ավանդազրույց, որը պատմում է իշխանական ծագում ունեցող երիտասարդի և նրա քրոջ մասին, ովքեր իրենց ռազմական կարողությունները ստուգելու համար ժայռերի բարձր գագաթներին կառուցել են ամրոցներ և մենամարտել իրար հետ՝ ցուցադրելով զենքերի օգտագործման իրենց հմտությունները։

Ծանոթագրություններ 

Գուգարքի շրջան
Լոռու մարզի հայկական բերդեր և ամրոցներ
10-րդ դարի հայկական բերդեր և ամրոցներ