Թվանիկներ

Թվանիկներ (պահլավերեն  tuwanik — ուժեղ, զորեղ, կարող, հայերենում նաև՝ հարուստ), հասարակական խավ, գյուղական համայնքներին պատկանող հարուստ գյուղացիները Հայաստանում և հարևան մի քանի երկրներում (Իրան, Միջագետք և այն  )։ Առաջին անգամ հիշատակել է 4-րդ դարի  եկեղեցական գործիչ Բարսեղ Կեսարացին՝ նշելով թվանիկների ՝ եկեղեցուն վճարելիք հարկերի չափը. «Դ գրիւ ցորեան և Զ գրիւ գարի և ԺԶ փաս քաղցու» (Կանոնագիրք Հայոց, հ. 2, 1971, էջ 94)։ Նույնպիսի վկայություն ունի նաև 7-րդ դարի  հայ մատենագիր Մովսես Կաղանկատվացին (Պատմութիւն Աղուանից աշխարհի» ԳԻՐՔ Ա» գլուխ ԻԶ)։

Սոցիալական խավեր
Ավատատիրությունը Հայաստանում