Աքքերմանի կոնվենցիա

Աքքերմանի կոնվենցիան կնքվել է Ռուսաստանի և Թուրքիայի միջև 1826 թ.-ի հոկտեմբերի 7-ին։ Նախօրյակին խիստ սրվել էին ռուս-թուրքական հարաբերությունները (հունական հարցի բարդացումների հետևանքով)։
1826 թ մարտի 17-ին Ռուսաստանի հավատարմատարը Կ.Պոլսում վերջնագիր ներկայացրեց Բարձրագույն դռանը, որով պահանջում էր՝
 Թուրքական զորքերը հանել Մոլդովայից և Վալախիայից։
 Այնտեղ վերականգնել այն կարգն ու կանոնը, որ սահմանել էր Ռուսաստանի և Թուրքիայի միջև նախկինում կնքված պայմանագրով և Թուրքերի կողմից խախտված էր 1821 թ.-ից հետո։
 Անհապաղ ազատ արձակել Կ.Պոլսում ձերբակալված սերբ դեպուտատներին։ Սերբիային վերադարձնել այն բոլոր իրավունքները, որոնք նա ստացել էր 1812 թ.-ի Բուխարեստի հաշտության պայմանագրով։
 Վերաբացել ռուս-թուրքական բանակցությունները, որ անհետևանք էին մնացել տակավին 1821 թ.-ից։

Այս բոլոր պայմանները Բ. Դուռը պետք է կատարեր վեց շաբաթվա ընթացքում։ Եվրոպական տերություններին հանգստացնելու նպատակով Նիկոլայ Ա-ն մի կողմից հայտարարեց հունական գործերում իր շահագրգռվածության մասին, մյուս կողմից, 1826 թ.-ի ապրիլի 4-ին ստորագրեց Պետերբուրգի արձանագրությունը հունական հարցում ռուս-անգլիական համատեղ ելույթի մասին։
Բ. Դուռն ընդունեց Ռուսաստանի վերջնագիրն, և 1826 թ.-ի հուլիսի 13-ին սկսվեցին ռուս-թուրքական բանակցություններն Աքքերմանում։ Ռուս դիվանագետները թելադրեցին իրենց պայմանները, որոնք թուրքերն ընդունեցին անփոփոխ։ Աքքերմանի կոնվենցիան ուներ ութ հոդված և երկու հավելված։ Այն հաստատում էր Բուխարեստի խաղաղության պայմանագիրը (1812 թ.), նրա որոշ դրույթներ հօգուտ Ռուսաստանի։ Ռուսաստանն ընդլայնում էր իր տիրույթները Սև ծովի արևելյան ափին (Անակլիա, Սուխում և Ռեդութ կալե)։ Ռուսաստանն ազատ առևտրի իրավունք էր ստանում թուրքական կայսրության բոլոր մասերում։ Ռուսաց նավատորմ ազատ նավարկության իրավունք էր ստանում թուրքական ջրերում։ Թուրքիան պարտավորվում էր Մոլդովիային և Վալախիային վերադարձնել բոլոր այն իրավունքներն ու արտոնությունները, որ այդ իշխանություններն ունեին ըստ Բուխարեստի պայմանագրի (1812 թ.) և սուլթանական հրամանագրի (1802 թ.)։

Ծանոթագրություններ 

Մոլդովայի պատմություն
Ռուս-թուրքական հարաբերություններ
Ռուսական կայսրության պայմանագրեր