Բոկե

Բոկե (առաջացել է  Բոկէ - «աղոտություն», «ոչ հստակություն»), լուսանկարչական եզր է, որ օգտագործվում է 1990-ական թվականների վերջից։ Նկարագրում է լուսանկարի մի հատվածի սուբյեկտիվ որակը, որը ֆոկուսից դուրս է մնացել։ Շատ լուսանկարներում հետին պլանը հատուկ է նկարահանվում ոչ հստակ, որ ընդգծվի առաջին պլանում գտնվող առարկան կամ անձը։

Բոկեի ընկալումը որոշող գործոնները 
Տարբեր օբյեկտիվներ տարբեր ֆոկուսային տարածք ունեն։ Բոկեի որակը սուբյեկտիվ ցուցանիշ է, որը դժվար է որոշել օբյեկտիվի բնութագրով։ Թեև օպտիկականն սարքերի որոշ բնութագրերի ազդեցությունը պատկերին համընդհանուր գնահատական ունեն։

Աղոտության սկավառակներ 
Բոկեի բնութագրությունը որոշվում է աղոտության սկավառակներով։ Ֆոկուսային տարածքից դուրս լուսավոր կետերը վերափոխվում են սկավառակների։ Որոշ օբյեկտիվներ օգտագործելիս այդ սկավառակները լուսավորված են հավասարապես, որոշների դեպքում լուսավորված են ծայրերում, ուրիշների դեպքում լուսավոր են կենտրոնում։ Վառ կենտրոնով և եզրերում մուգ սկավառակները առավել փափուկ են ընկալվում, քան հավասարապես վառ լուսավորված կամ եզրերը լուսավորված սկավառակները։ Առաջին տարբերակը լուծվում է ընդհանուրի հետ, իսկ վառ սկավառակները ուշադրություն են գրավում, շեղելով դիտողի ուշադրությունը հիմնական օբյեկտից։

Դիաֆրագմայի անցքի ձևը 

Բոկեի վրա մեծ ազդեցություն ունի դիաֆրագմայի անցքի ձևը։ Հայելա-ոսպնյակավոր օբյեկտիվները ստեղծում են բոկե օղակների տեսքով, որը որոշ դեպքերում հետաքրքիր տպավորություն է առաջացնում, բայց կարող է և փչացնել պատկերը։ Որոշ օբյեկտիվներ օղակների փոխարեն ստեղծում են բազմանկյուններ, որը կախված է օբյեկտիվի դիաֆրագմայի թերթիկների քանակից։ Ավելի շատ թեթիկների դեպքում առավել «ակնահաճո» պատկեր է ստացվում։

Փայլերի կոնտրաստ 
Ցայտունության տարածքի բնութագրի վրա ազդում է նրա ցայտունությունը, հատկապես նրա անցումը դեպի սկավառակի լուսավոր տարածք։ Սահուն անցումից հետո այն վերափոխվում է բազմանկյուն կամ ձվածիր բծի։ Աղոտ բծերը փչացնում են պատկերը, գերադասելի են «ճիշտ» ֆորմայով կլորները։

Բոկեի այլ գործոններ 
Օբյեկտիվների մյուս պարամետրերը բոկեի վրա մեծ ազդեցություն չեն գործում և նրանց գնահատականը սուբյեկտիվ է։ Բոկեն կարևոր է դիմանկար ստեղծելիս, երբ ետին պլանի աղոտությունը հետաքրքիր տպավորություն է ստեղծում, ընդգծելով դիմանկարի հերոսին։

Օբյեկտիվներ 
Քանի որ լուսանակարահնման որոշ տեսակների համար ծայրահեղ կարևոր է բոկեի որակը (օրինակ՝ դիմապատկեր), շատ օպտիկական սարքեր արտադրողներ հատուկ օբյեկտիվներ են ստեղծել, որոնք ապահովում են «հաճելի» աղոտություն։ Վառ օրինակներն են՝ Minolta STF 135mm f/2.8 T4.5, Canon EF 135/2.8 with Softfocus, Nikon 135/2 DC և 105/2 DC օբյեկտիվները։

Բոկեի խաբկանք գրաֆիկական խմբագրիչով 

Ետին պլանի աղոտություն կարելի է ստանալ նաև գրաֆիկական խմբագրիչներով, սակայն նման բոկեն էապես տարբերվում իսկականից։ Օպտիկական սարքով ստացած բոկեում ողոտության աստիճանը կախված է առարկայի հեռավորությունից և հաջորդաբար փոխվում է։ Այս տպավորությունը 100% ստանալը բավականին դժվար է։ Ֆոտոշոփ ծրագրում այս էֆեկտը ստանալու համար առավելապես հարմար է Lens Blur ֆիլտրը։

Օրինակներ

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Դիմանկարային օբյեկտիվ Nikon 105mm f/2 DC. «Про Фото» 
 Երկու բոկե օբյեկտիվների համեմատություն — Canon EF 50mm F1.4 и Canon EF 50mm F1.8  
 Nikkor AF 50mm F1.8 
 Владимир Никитин, «Бо-кё» как качество нерезких частей фотографии // «Фотокурьер», ամսագիր 2000, № 2—3, էջ. 14, 15 

Լուսանկարչական եզրեր
Ճապոներեն բառեր և արտահայտություններ