Մանզումեի էֆքյար

«Մանզումեի էֆքյար» («Կարծիքների շարք»), Կոստանդնուպոլսում 1866-1917 թվականներին հրատարակված հայկական թերթ։

Պատմություն
Մինչև 1896 թվականը հրատարակվել է հայատառ թուրքերենով, այնուհետև՝ հայերենով։ Ունեցել է ժողովրդավարական ուղղություն, հանդես եկել Արևմտյան Հայաստանում բարենորոգումներ անցկացնելու օգտին։ Լուսաբանել է Արևմտյան Հայաստանի բնակչության հասարակական, տնտեսական, ազգային ծանր վիճակը, մերկացրել թուրքական հարստահարողներին և այդ պատճառով մի քանի անգամ արգելվել։

1878 թվականին թերթի հեղինակությունն ընկել է Հայկական հարցը արևմտահայության համար վնասակար համարելու պատճառով։ Ըստ Կ. Փանոսյանի՝ Հայկական հարցի միջազգայնացումը հայերի ապագա դժբախտությունների պատճառ կարող է դառնալ։ Թերթը հավատացել է Թուրքիայի բարենորոգմանը և դրան լծորդել Արևմտյան Հայաստանի կացության բարելավումը։

1908 թվականի երիտթուրքական հեղաշրջումից հետո «Մանզումեի էֆքյարը» քննադատել է Թուրքիայի արտաքին քաղաքականությունը, մասնավորապես՝ թուրք-գերմանաական մերձեցումը։ Հայկական հարցի առնչությամբ հանդես է եկել Արևմտյան Հայաստանի վարչական ինքնավարության օգտին։ Թերթն առանձնապես ընդգծել է հայ և հույն ժողովուրդների բարեկամության գաղափարը և հակադրվել ոչ մուսուլման ժողովուրդների մեջ հակասությունները սրելու երիտթուրքերի ձգտումներին։

«Մանզումեի էֆքյարը» կարևոր ուշադրություն է դարձրել արտասահմանում հայանպաստ կարծիքի ամրապնդմանը և բանավիճել հայատյաց ոուսական մամուլի հետ։ Լուսաբանել է Բալկանյան պատերազմները, 1912-1914 թթ. հայկական բարենորոգումների վերաբերյալ բանակցությունները, քննարկել մեծ տերությունների հակասությունները, որոնք արգելք էին Հայկական հարցի լուծման ճանապարհին։

Խմբագիրներ 
 Կարապետ Փանոսյան
 Միսաք Գոչունյան
 Ե. Տեր-Անդրեասյան
 Ա. Անտոնյան

Ծանոթագրություններ 

Օսմանյան կայսրության հայկական թերթեր
Հայկական քաղաքական պարբերականներ
Պարբերականներ այբբենական կարգով