Լեհաստանի ազգային գրադարան

Լեհաստանի ազգային գրադարան (), Լեհաստանի խոշորագույն հետազոտական գրադարան, որը ենթակա է Մշակույթի և ազգային ժառանգության նախարարությանը։ Գրադարանը գտնվում է Վարշավայում։ Հատուկ ֆոնդը պահպանվում է Կրասինսկի ամրոցում։ Լեհաստանի ազգային գրադարանը պարտադիր ստանում է նմուշ բոլոր հրատարակություններից, որոնք լույս են տեսնում Լեհաստանում։ Բացի Վարշավայի գրադարանից, ազգայինի կարգավիճակ ունի նաև Կրակովի Յագելոնյան համալսարանի գրադարանը։

Պատմություն 
Լեհաստանի առաջին ազգային գրադարանը հիմնադրվել է 18-րդ դարում։ Այն հիմնադրել են եպիսկոպոս Զալուսկի եղբայրները և ներառում էր նմուշներ Յան 3-րդ Սոբեսկու հավաքածուից, որն էլ ստացել էին նրա թոռնուհի դքսուհի Մարիա Կարոլինա Սոբեսկուց։ 1774 թվականին Զալուսկիների գրադարանը տեղափոխվեց Ազգային կրթության հանձնաժողով։ Լեհաստանի երկրորդ բաժանման ժամանակ Ռուսաստանի կայսրուհի Եկատերինա 2-րդի զորքերը բռնագրավեցին Զալուսկիների հավաքածուն և ուղարկեցին այն Սանկտ Պետերբուրգ, որտեղ Կայսերական հանրային գրադարանի հիմնադրման ժամանակ մաս կազմեցին 1795 թվականին։ Անխնա օգտագործման, Ռուսաստան տեղափոխման պատճառով հավաքածուի մի մասը կորավ, գողացվեց և կամ ոչնչացավ։ Ըստ պատմաբան Յոախիմ Լելեվելի՝ Զալուսկիների գրքերը «հնարավոր էր զամբյուղով գնել Գրոդնոյում»։

1918 թվականին Լեհաստանում անկախության վերահաստատումից հետո չկար կենտրոնական հաստատություն, որը ծառայեր որպես ազգային գրադարան։ 1928 թվականի փետրվարի 24-ին նախագահ Իգնացի Մոսցիցկու հրամանագրով Ազգային գրադարանն ստեղծվեց ժամանակակից տեսքով։ Այն բացվեց 1930 թվականին և սկզբնապես ուներ 200 հազար նմուշ օրինակ։ Գրադարանի ծավալն արագորեն ընդլայնվում էր։ Այսպես՝ 1932 թվականին նախագահ Մոսցիցկին Վիլյանուվյան պալատ-թանգարանի բոլոր գրքերը և ձեռագրերը նվիրաբերեց գրադարանին, Ստանիսլավ Կոստկա Պոտոցկու հավաքածուից 40 հազար կտոր գիրք և 20 հազար նկար։

Կառուցվածք 
 Գրադարան
 Ազգային գրադարանի մատենագիտական ինստիտուտ
 Գրքի և ընթերցողների ինստիտուտ

Ծանոթագրություններ

Աղբյուրներ 
 Biblioteka Narodowa 

Լեհաստանի գրադարաններ
Ազգային գրադարաններ
Վարշավայի շենքեր և կառույցներ
1928 հիմնադրումներ Եվրոպայում
Լեհաստանի մշակույթ
Եվրոպայի գրադարաններ
Վարշավայի մշակույթ