Կածարաթ ամրոց

Կածարաթ, դղյակ Հայաստանի Հանրապետության Տավուշի մարզի Տավուշ գյուղի հարավային կողմում գտնվող սարի վրա։

Աշխարհագրություն 
Ինչպես գրում էր Մակար եպ. Բարխուդարյանը 1895 թվականին հրատարակված իր «Արցախ» գրքում, «սարի բերդաբարձ մասը միապաղաղ և ապառաժ քար է, որը հարավային և արևմտյան կողմերը վիմահերձ են. իսկ արևելյան և հարավային կողմերը խիստ զառիվայր լանջեր։ Միապաղաղ քարաժայռի գագաթի շուրջը պարսպված է քարուկիր պատով և ձևացրած փոքրիկ դղյակ»։

Պատմություն 
1190-1284 թվականներին գոյություն է ունեցել Վահրամյանների Գագի իշխանությունը, որի կազմի մեջ էր մտնում նաև Կածարաթ դղյակը։

Ճարտարապետություն 
Դղյակի երկարությունը կազմում է 50 մետր, լայնությունը՝ 20։

Արևելյան մասում պատի ներսում կա վիմափոր մի ջրավազան, որի ջուրը բերված է Ճգնավորի աղբյուրից խեցեղեն խողովակներով մինչև դղյակի ստորոտը, որտեղից էլ այն կապված է ջրավազանի հետ։ Համաձայն Բարխուդարյանի. «երբեմն ելնում են խողովակներիցն գերեզման փորելու ժամանակ, քանզի մօտ է սուրբ Գէորգ մատուռն և հանգստարանն»։

Դղյակի տակ գտնվում է վիմափոր քարայր, որը մուտք ունիմիայն հյուսիսարևելյան կողմից։ Այցելուները մտնելով նախ տեսնում են մի փոքր քարայր, որից մի այլ մուտք տանում է վիմափոր քարայրին։ Դեռ 19-րդ դարի վերջին Մակար եպ. Բարխուդարյանը վկայում էր. «այժմ հող լցուած է թե առաջին և թե երկրորդ մուտքն, վասն որոյ դժուարութեամբ է մուտ գործուում ներս»։

Տավուշ (գյուղ)
Տավուշի մարզի հայկական բերդեր և ամրոցներ
12-րդ դարի հայկական բերդեր և ամրոցներ