Միշել Ուելբեք

Միշել Ուելբեք (, իսկական ազգանունը՝ Թոմա, , ծնվ. ), ֆրանսիացի գրող։ 1998 թվականին իր «Տարրական մասնիկները» վեպի համար արժանացել է Նոյեմբեր, իսկ 2010 թվականին «Քարտեզ և տարածք»-ի համար՝ Գոնկուրյան մրցանակների։

Կենսագրություն 
Միշել Ուելբեքը ծնվել է 1956 թ. փետրվարի 26-ին Ֆրանսիային պատկանող Հնդկական օվկիանոսի Ռեյունյոն կղզում։ Կրտսեր քրոջ ծնունդից հետո հանձնվել է մոր ծնողների խնամքին, որոնք բնակվում էին Ալժիրում։ 6 տարեկան հասակում նրան իր խնամքի տակ է առնում հորական տատիկը, որը մեծ համակրանք էր դրսևորում Ֆրանսիայի կոմունիստական կուսակցության հանդեպ։ Միշելի և տատիկի հարաբերությունները հրաշալի են դասավորվում և հետագայում ապագա հեղինակը հենց տատիկի ազգանունն է ընտրում իրեն համար որպես կեղծանուն։ 1975 թ. Միշել Ուելբեքն ընդունվում է Փարիզ-Գրինոն ազգային ագրարային ինստիտուտ, որն ավարտում է 1978 թ.։ Ապա ընդունվում է Փարիզի Լուի Լյումերի անվան ազգային բարձրագույն դպրոցի կինոմատոգրաֆիայի բաժինը, որն էլ ավարտում է 1981 թ.։

Ստեղծագործություն 
Միշել Ուելբեքն դեռևս Ագրարային ինստիտուտում ուսանելու տարիներին հիմնում է «Կարամազով» անվանումով գրական ամսագիրը, որի համար էլ գրում է մի քանի պոեմներ և էսսեներ։ Սակայն վերոնշյալ ամսագիրը երկար կյանք չի ունենում։ 1991 թ. Ուելբեքը հրատարակում է իր առաջին գիրքը՝ էսսեների ժողովածուն, «Կենդանի մնալ» վերտառությամբ, որը նվիրված էր ամերիկացի նշանավոր գրող Հովարդ Ֆիլլիպս Լավկրաֆտի ստեղծագործությունների ուսումնասիրմանը։ Մեկ տարի անց նա լույս է ընծայում «Երջանկության հետապնդում» բանաստեղծությունների ժողովածուն։ 1994 թ. Ուելբեքը հրատարակում է «Պայքարի դաշտի ընդլայնում» վեպը, որը ճանաչում է բերում հեղինակին։ Այս ստեղծագործությունում խիստ քննադատության է ենթարկվում արդի արևմտյան հասարակության արժեքները՝ մասնավորապես անդրադարձ է կատարվում սեռական ազատության խնդրին։ Սեռական ազատության հիմնախնդրի խորքային լուսաբանմանը և քննադատությանն է նվիրված հեղինակի 1998 թ. լույս տեսած հաջորդ «Տարրական մասնիկները» վեպը։ Այս ստեղծագործությունն Ուելբեքին բերում է համաշխարհային ճանաչում։ 1990-ականների վերջերին Ֆրանսիայի մուսուլմանների սպառնալիքների պատճառով Ուելբեքն լքում է Ֆրանսիան և բնակություն հաստատում նախ Իռլանդիայում, ապա Իսպանիայում։ 2015 թ. սկզբներին հրատարակվում է Ուելբեքի «Հնազանդություն» հակաուտոպիական վեպը, որը նվիրված է Ֆրանսիայի իսլամացման խնդրին։

Իսլամի հանդեպ վերաբերմունքը 
Միշել Ուելբեքը հայտնի է նաև իսլամի հանդեպ իր խիստ քննադատությամբ։ 2001 թ. նա իր հարցազրույցներից մեկում նշել է, որ «իսլամը հիմար և վտանգավոր կրոն է»։ Այս արտահայտությունը դարձավ հիմք, որպեսզի Ֆրանսիայի մի շարք իսլամական կազմակերպություններ գրողին մեղադրեցին մուսուլմանների հանդեպ ատելություն տարածելու մեջ և դիմեցին դատարան, սակայն այն արդարացրեց գրողին։

Մատենագիտություն

Էսսեների ժողովածուներ 
1991 - «Հ.Վ.Լավկրաֆտ. Ընդդեմ մարդկության, ընդդեմ առաջընթացի» (H. P. Lovecraft։ Contre le monde, contre la vie)
1991 - «Կենդանի մնալ» (Rester vivant)
1998 - «Աշխարհը որպես խանութ» (Interventions)

Վեպեր 
1994 - «Պայքարի դաշտի ընդլայնում» (Extension du domaine de la lutte)
1998 - «Տարրական մասնիկները» (Les Particules élémentaires)
2000 - «Լանսարոտե» ( Lanzarote)
2001 - «Պլատֆորմ» ( Plateforme)
2005 – «Կղզու հնարավորությունը» ( La Possibilité d’une île)
2008 - «Հասարակության թշնամիները» ( Ennemis publics) (Անրի Լևի Բարնարի հետ փոխանակված նամակների ժողովածու)
2010 - «Քարտեզ և տարածք» ( La carte et le territoire) 
2015 - «Հնազանդություն» (Soumission)

Բանաստեղծությունների ժողովածուներ 
1992 - «Երջանկության հետապնդում» ( La Poursuite du bonheur)
1996 - «Պայքարի իմաստը» ( Le sens du combat)
1999 - «Վերածնունդ» (Renaissance)
2013 - «Վերջին ափի գծագրությունը» ( Configuration du dernier rivage)

Ֆիլմագրություն 
1999 - «Պայքարի դշտի ընդլայնում» (ռեժ. Ֆիլիպ Հարել)
2006 - «Տարրական մասնիկները» (ռեժ. Օսկար Ռյոլեր)
2008 - «Կղզու հնարավորությունը» (ռեժ. Միշել Ուելբեք)

Հայերեն թարգմանություն 
Միշել Ուելբեք, Տարրական մասնիկները, ֆր. թրգմ.՝ Ս. Մկրտչյան, Անտարես, 2014, 368 էջ։
Միշել Ուելբեք, Հնազանդություն, Ֆր,՝ Ռուզան Միրզոյան, Անտարես

Գրականություն 
 Fernando Arrabal: ¡Houellebecq! Le Cherche-Midi 2005, ISBN 84-933033-0-5.
 Olivier Bardolle: La Littérature à vif: Le cas Houellebecq. L’Esprit des péninsules 2004, ISBN 2-84636-055-3.
 Aurélien Bellanger: Houellebecq, écrivain romantique. Léo Scheer, Clamecy 2010, ISBN 978-2-7561-0256-6.
 Murielle Lucie Clément: Houellebecq, sperme et sang. L’Harmattan, Paris 2003, ISBN 2-7475-3999-7.
 Denis Demonpion: Houellebecq, non autorisé: Enquête sur un phénomène. Maren Sell, Paris 2005, ISBN 2-35004-022-4; dt. Ausgabe: Michel Houellebecq: Die unautorisierte Biographie. Schwarzkopf & Schwarzkopf, Berlin 2006, ISBN 3-89602-688-7
 Thomas Hübener: Maladien für Millionen. Eine Studie zu Michel Houellebecqs „Ausweitung der Kampfzone“. Wehrhahn, Hannover 2007, ISBN 978-3-86525-064-3
 Éric Naulleau: Au secours, Houellebecq revient! Chiflet, Paris 2005, ISBN 2-7556-0039-X.
 Dominique Noguez: Houellebecq, en fait. Fayard 2003, ISBN 2-213-61561-6.
 Jean-François Patricola: Michel Houellebecq ou la provocation permanente. Écriture, Paris 2005, ISBN 2-909240-66-5.
 Rita Schober: Auf dem Prüfstand: Zola – Houellebecq – Klemperer. Frey, Berlin 2003, ISBN 3-925867-72-4.
 Jörn Steigerwald/Agnieszka Komorowska: Michel Houellebecq: Questions du réalisme d’aujourd’hui. Lendemains 142/143 (2011)
 Thomas Steinfeld (Hrsg.): Das Phänomen Houellebecq. DuMont, Köln 2001, ISBN 3-7701-5623-4.
 Sabine van Wesemael (Hrsg.): Michel Houellebecq. Rodopi, Amsterdam 2004, ISBN 90-420-1743-0.
 Sabine van Wesemael: Houellebecq: le plaisir du texte. L’Harmattan, Paris 2005, ISBN 2-7475-8079-2.
 Bernard Maris: Houellebecq économiste. Flammarion, Paris 2014. ISBN 978-2-08-129607-7.

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
Քննարկում Ստյոպա Սաֆարյանի հետ. Միշել Ուելբեք «Տարրական մասնիկներ»
Միշել Ուելբեքը bookmark.am֊ում
Կայացավ Միշել Ուելբեքի «Տարրական մասնիկները» վեպի շնորհանդեսը

Ֆրանսիացի գրողներ
Ֆրանսիացի բանաստեղծներ
Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Գոնկուրյան մրցանակի դափնեկիրներ
Ֆրանսիացի կինոռեժիսորներ
Ֆրանսիացի վիպասաններ
Ֆրանսիացի սցենարիստներ
Ֆրանսիացի գիտաֆանտաստիկ գրողներ
Ֆրանսիացի դերասաններ
20-րդ դարի ֆրանսիացի վիպասաններ
Ֆրանսիացի կոմպոզիտորներ
Բանաստեղծներ այբբենական կարգով