Էլիֆ Շաֆաք

Էլիֆ Շաֆաք (, ), թուրքական արմատներով բրիտանացի գրող, էսսեիստ, ակադեմիկոս, հանրային խոսնակ և կանանց իրավունքների ակտիվիստ։ Անգլերենով հրապարակել է անգլիականացած Էլիֆ Շաֆաք գրական կեղծանվամբ։

Շաֆաքը դասավանդել է աշխարհի մի շարք համալսարաններում, իսկ վերջերս դասավանդել է Օքսֆորդի Սուրբ Աննայի քոլեջում։

Շաֆաքն ստեղծագործում է թուրքերենով և անգլերենով, հրապարակել է 16 գիրք, որից տասը վեպեր են, ներառյալ «Ստամբուլի բիճը», «Սիրո քառասուն կանոնը» և «Եվայի երեք դուստրերը»։ Նրա գրքերը թարգմանվել են աշխարհի 49 լեզվով և արժանացել են «Արվեստի և գրականության մրցանակ»-ին (:

2012 թվականին «Անտարես» հրատարակչության կողմից Շաֆաքի «Ստամբուլի բիճը» վեպը հրատարակվել է հայերեն։

Նա կանանց և փոքրամասնությունների իրավունքների ակտիվիստ է, պայքարում է խոսքի ազատության համար։ Նա նաև գրում և խոսում է մի շարք հարցերի վերաբերյալ, ներառյալ համաշխարհային ու մշակութային քաղաքականությունը, Եվրոպայի, Թուրքիայի և Մերձավոր Արևելքի ապագան, ժողովրդավարությունը և բազմակարծությունը։ Նա երկու անգամ եղել է TED-ի համաշխարհային խոսնակ, Դավոսի ստեղծագործական տնտեսության վերաբերյալ Weforum Համաշխարհային օրակարգի խորհրդի անդամ է և ԵՄ արտաքին հարաբերությունների խորհուրդի հիմնադիր անդամ է։ 2017 թվականին «Politico» մեդիա կազմակերպության կողմից դարձել է այն 12 մարդկանցից մեկը, որը «ձեր սրտին կտա մեծ անհրաժեշտության աճ»։

Կենսագրություն

Վաղ տարիներ 
Էլիֆ Շաֆաքը ծնվել է 1971 թվականի հոկտեմբերի 25-ին դիվանագետների ընտանիքում։ Հայրը փիլիսոփա էր։ Ծնողների ամուսնալուծությունից հետո վերադարձել է Անկարա (Թուրքիա) և ապրել է մոր և տատիկի հետ։ Նա նշել է, որ ոչ լիարժեք ընտանիքում ապրելը բազմաթիվ պատճառներով բարդ է եղել նրա համար, սակայն առանց հայրիշխանության ապրելը իր վրա դրական ազդեցություն է թողել։ Ապրել է Իսպանիայում և Հորդանանում, իսկ ավելի ուշ տեղափոխվել Թուրքիա։ Էլիֆ Շաֆաքը մեծացել է առանց հոր, իսկ իր խորթ եղբայրների հետ առաջին անգամ հանդիպել է, երբ քսան տարեկան էր դառնում։ Պատանեկան տարիներն անցկացրել է Օմանում և Մադրիդում։ Մինչև Միացյալ Թագավորությունում հաստատվելը՝ ապրել է Թուրքիայում։ Ավարտել է Անկարայի Միջին Արևելքի տեխնիկական համալսարանի միջազգային հարաբերությունների ֆակուլտետը և նույն համալսարանի քաղաքագիտության ֆակուլտետում ստացել մագիստրոսի կոչում։ Մեկ տարի վերապատրաստվել է ԱՄՆ-ում, որի արդյունքում դասախոսությունների է հրավիրվել տարբեր համալսարանների կողմից։ Սովորել է նաև Միչիգանի համալսարանում և Արիզոնայի համալսարանի Մերձավոր Արևելքի ուսումնասիրությունների ֆակուլտետում։ Ապրում է Թուրքիայում և ԱՄՆ-ում, գրում է թուրքերենով և անգլերենով։ Շաֆաքն ունի երկու երեխա և ներկայումս ապրում է Լոնդոնում՝ «սրտում պահելով Ստամբուլը»։

2006 թվականին Էլիֆ Շաֆաքը «Ստամբուլի բիճը» վեպի պատճառով երկու անգամ կանգնել է դատարանի առաջ։ Շաֆաքին մեղադրանք էր առաջադրվել 301-րդ հոդվածի համաձայն՝ թրքությունը վիրավորելու համար։ Դատավարության պատճառն այն էր, որ ստեղծագործության հերոսներից մեկն ապացուցում է Առաջին աշխարհամարտի ընթացքում տեղի ունեցած Հայոց ցեղասպանության փաստը։ Ապացույցների անբավարարության պատճառով երկու մեղադրանքներն էլ հանվում են։

Ստեղծագործությունը 
Շաֆաքի գրքերի մեծ մասը սուֆիզմի հետ կապված պատմական վեպեր են։ Գրում է երգեր՝ ռոք-համույթների համար, և աշխատություններ՝ մշակույթի և քաղաքականության թեմաներով։

Գրքերը

Թուրքերենով 
 Kem Gözlere Anadolu (1994)
 Փինհան/ Pinhan (1997, «Սևլանա» մրցանակ)
 Քաղաքի արտացոլանքը/ Şehrin Aynaları (1999)
 Մահրամ/ Mahrem (2000, Թուրքիայի գրողների միության մրցանակ)
 Լվական ամրոց/ Bit Palas (2002)
 Քավարան/ Araf (2004)
 Beşpeşe (2004)
 Med-Cezir (2005)
 Baba ve Piç (2006)
 Սև կաթ/ Siyah Süt (2007)
 Սեր/ Aşk (2009)
 Kâğıt Helva (2010)
 İskender (2011, Ֆրանսիայի գրախանութների ցանցի Relay մրցանակ, 2013)
 Şemspare (2012)
 Ստամբուլի բիճը

Անգլերենով 
 The Saint of Incipient Insanities (2004)
 The Bastard of Istanbul (2006)
 The Forty Rules of Love (2010)

Ռուսերենով 
 Սիրո քառասուն կանոն (2012)
 Պատիվ (2014)

Ծանոթագրություններ

Հղումներ 
 Թուրքիան կոլեկտիվ ամնեզիայի երկիր է. Էլիֆ Շաֆաք

Թուրք գրողներ
Արվեստի և գրականության ֆրանսիական շքանշանի ասպետներ
Ստամբուլում ծնված գրողներ
Թուրք վիպասաններ
20-րդ դարի վիպասաններ
Թուրք կին գրողներ
Ոչ գեղարվեստական ժանրի թուրք գրողներ
Թուրք լրագրողներ
Անձինք Անկարայից
Թուրք ակադեմիկոսներ
Թուրք սյունակագիրներ
Մերձավոր Արևելքի տեխնիկական համալսարանի շրջանավարտներ
Թուրք ֆեմինիստներ
ԼԳԲՏ վիպասաններ