Նիկոլայ Կրիմով

Նիկոլայ Պետրովիչ Կրիմով (, ), ռուս խորհրդային նկարիչ։ ՌՍՖՍՀ ժողողովրդական նկարիչ (1956)։ ԽՍՀՄ գեղարվեստի ակադեմիայի թղթակից անդամ (1949)։ Մասնակցել է «Գոլուբայա ռոզա»-ի ցուցահանդեսին (1907), եղել «Ռուս նկարիչների միության» անդամ (1910 թվականից)։

Կենսագրություն 
Նիկոլայ Պետրովիչ Կրիմովը ծնվել է 1884 թվականի ապրիլի 20-ին (մայիսի 2) Մոսկվայում, նկարիչ Պ. Կրիմովի ընտանիքում, որը նկարել է «պերեդվիժնիկների» ոճով։ Նախնական մասնագիտական պատրաստություն է ստացել հորից։ Եղբայրը հայտնի վիրաբույժի Ալեքսեյ Կրիմովն է։

1904 թվականին ընդունվել է Մոսկվայի նկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ուսումնարան, որտեղ նախ սովորել է ճարտարապետական բաժանմունքում, իսկ 1907-1911 թվականին՝ Ապոլինարի Վասնեցովի բնանկարչության արվեստանոցում։ Մասնակցել է «Գոլուբայա ռոզա» (1907) ցուցահանդեսի, ինչպես նաև «Ռուս նկարիչների միության» ցուցահանդեսներին։ Ապրել է Մոսկվայում, տարվա զգալի մասն անցկացնելով նաև (1928 թվականից) Տարուսայում։

Արդեն իր վաղ ստեղծագործություններում հարել է սիմվոլիզմին, այդ թվում նաև որպես «Золотое руно» հանդեսի գրաֆիկական դիզայներ (1906-1909): Այդ ժամանակ նրա նատուրային տպավորությունները երբեմն վերածվել են անկայուն, գունագեղ մշուշների, որոնք ավելի շատ հիշեցնում էին գոբելեն, այլ ոչ թե նկար («Արևի տակ», , 1906, Ռուսական պետական թանգարան)։ Հետագայում Կրիմովի նկարներն ու ձևերը ավելի ու ավելի շատ են ձեռք բերում նյութական օբյեկտիվություն, բայց բնությունը առավել հաճախ ամայի է, մնում է ոչ պակաս բանաստեղծական («Դեղին մառան», , 1909, Տրետյակովյան պատկերասրահ, «Առավոտ», , 1916, Յարոսլավլի արվեստի թանգարան)։ Կենտրոնական Ռուսաստանին բնորոշ մոտիվների անպաճույճ պարզությունը վարպետի «դասական», տարուսական նկարներում («Գետակ», , 1926, «Ջրաղացի մոտ», , 1927, երկուսն էլ Տրետյակովյան պատկերասրահում) համակցված է կոմպոզիցիայի հստակ ներդաշնակության և «ընդհանուր գուներանգը» հատուկ համակարգի հետ, որը լանդշաֆտը վերածում է զուտ գեղագիտական ​​մտահայեցության։ Գեղանկարչության էությունը համարելով ոչ թե գույնը, այլ հենց գուներանգը (գույնը լույսով լցնելը), Կրիմովն առաջարկել է որպես կատարյալ ելակետ՝ այրվող լուցկին արևով վառ լուսավորված պատի ֆոնին։ Իր տեսական հայացքները շարադրել է «Լևիտանի մասին» հոդվածում (1938):

Նիկոլայ Կրիմովն զգալի ներդրում է ունեցել բեմանկարչության մեջ՝ ՄԳԱԹ-ում ձևավորելով Ալեքսանդր Օստրովսկու «Ջերմ սիրտ» (1926) և «Տաղանդներ և երկրպագուներ» (1933), ինչպես նաև Լենիդ Լեոնովի «Ունտիլովսկ» (1928) պիեսները։ 1919-1930 թվականներին շատ է աշխատել նաև որպես մանկավարժ՝ դասավանդելով Պրեչիստենսկի գործնական ինստիտուտում, Գեղարվեստա-տեխնիկական բարձրագույն արվեստանոցներում (Վխուտեմաս) և Մոսկվայի 1905 թվականի հիշատակի արվեստի մարզային ուսումնարանում։ Կռիմովի մանկավարժական շնորհի առանձնահատկությունն այն էր, որ իր ուսանողներից յուրաքանչյուրին նա տեսնում և զարգացնում էր որպես անհատականություն։ Բնանկարիչ Կրիմովի սաները դարձել են ժանրային նկարիչներ, պատմական նկարիչներ, դիմանկարիչներ, ինչպիսիք են Սերգեյ Վիկտորովը, Յուրի Կուգաչը, Միխայիլ Իվանով-Ռադկևիչը, Ֆեոդոր Ռեշետնիկովը, Նիկոլայ Սոլոմինը։

Նիկոլայ Կրիմովը մահացել է Մոսկվայում 1958 թվականի մայիսի 6-ին և թաղվել Նովոդևիչյան գերեզմանատանը։

Ծանոթագրություններ 

Ռուս նկարիչներ
Նովոդևիչյան գերեզմանատանը թաղվածներ
Մոսկվայի նկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ուսումնարանի շրջանավարտներ
20-րդ դարի ռուս նկարիչներ
Ռուս բնանկարիչներ
Ռուս մանկավարժներ
19-րդ դարի ռուս նկարիչներ
Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ