Կարապետ Փաշայան

Կարապետ Փաշայան (, Մեծ եղեռնի զոհ), հայ հասարակական, քաղաքական, ազգային-ազատագրական շարժման գործիչ։ ՀՅԴ կուսակցության անդամ։ Մասնագիտությամբ՝ բժիշկ (ակնաբույժ)։

Կենսագրություն 
Կարապետ Փաշայանը 1888 թվականին ավարտել է Կ. Պոլսի բժշկական վարժարանը։ Որպես բժիշկ աշխատել է Բալուում, Մալաթիայում։ 1890 թվականին Բագառիճում հայդուկային խմբեր կազմակերպելու համար բանտարկվել է, բայց լոկ պատահաբար խուսափել է խիստ պատժից։ 1890 թվականին նորից բանտարկվել է զինված խմբեր կազմակերպելու և զինամթերք պահելու մեղադրանքով։ Դատավարությունը տևել է շուրջ 2 տարի և ավարտվել մահապատժի դատավճռով, բայց, շնորհիվ Անգլիայի դեսպանի տիկնոջ միջնորդության, ներվել է։ 1895 թվականին անցել է Պարսկաստան, որտեղ աշխատել է որպես պալատական բժիշկ։ Օգտագործել է իր լայն հնարավորությունները՝ օգնելու իրանահայ գաղութին (այստեղ նրան շնորհվել է «Խան» տիտղոսը)։ 1903-1906 թվականներին աշխատել է Եգիպտոսում։ Ալեքսանդրիայում իր միջոցներով հիմնել է դպրոց և տպարան։ 1908 թվականին երիտթուրքական հեղաշրջումից հետո վերադարձել է Կ.Պոլիս, ընտրվել է օսմանյան պառլամենտի, նաև Ագգային ժողովի երեսփոխան։ 1915 թվականին, ի թիվս այլ հայ մտավորականների, Փաշայանը ձերբակալվել է, բանտարկվել Այաշի բանտում և շուտով սպանվել։ Գրել է մի շարք գիտական աշխատություններ, նաև գրական ստեղծագործություններ։

Երկեր 

 Ժողովրդի բարեկամները, ԿՊ, 1909։

Գրականություն
 «Մեծ եղեռնի նահատակ բժիշկները», Կարոյան Գ. Ա,, Բոստոն, 1957, էջ 24-36։

Ծանոթագրություններ  

1874 ծնունդներ
Կոստանդնուպոլիս քաղաքում ծնվածներ
1915 մահեր
Սանկտ Պետերբուրգ քաղաքում մահացածներ
Հայ բժիշկներ
Հայոց ցեղասպանության զոհեր
Հայերն Օսմանյան կայսրությունում
Ստամբուլում ծնված անձինք
Անձինք Կոստանդնուպոլսից
Օսմանյան կայսրության անձինք
19-րդ դարի Օսմանյան կայսրության անձինք
Օսմանյան կայսրության քաղաքական անձինք
ՀՅԴ անդամներ
Օսմանյան կայսրության գրողներ
Հայ հասարակական գործիչներ
Հայ քաղաքական գործիչներ
Հայ գրողներ
Հայ ակնաբույժներ