Վանո Մուրադելի

Վանո (Հովհաննես) Եղիայի Մուրադելի (), սովետական կոմպոզիտոր։ ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1968)։

Կենսագրություն 
1931 թվականին ավարտել է Թիֆլիսի կոնսերվատորիայի կոմպոզիցիայի (դասատու՝ Ս․ Վ․ Բարխուդարյան) և դիրիժորության (դասատու՝ Մ․ Մ․ Բագրինովսկի) դասարանները։ 1934-1938 թվականներին կատարելագործվել է Մոսկվայի կոնսերվատորիայում՝ Ն․ Յա․ Մայակովսկու ղեկավարությամբ։ Աշխատել է Վրաստանի դրամատիկական թատրոններում։

Վանո Մուրադելին (1931-1934), ղեկավարել ԽՍՀՄ ռազմածովային նավատորմի կենտրոնական անսամբլը (1942-1944), 1939-1948 թվականին եղել է ԽՍՀՄ երաժշտական ֆոնդի, 1959-1970 թվականներին՝ ՌՍՖՍՀ կոմպոզիտորների միության Մոսկվայի բաժանմունքի նախագահ։ Համարվել է խորհրդային երաժշտական մշակույթի նշանավոր գործիչներից։ Նրա լավագույն համարվող երկերը տոգորված են հայրենասիրությամբ, քաղաքացիականությամբ, նվիրված են արդիականության հրատապ հիմնախնդիրներին։ Հեղափոխական իրադարձություններին են նվիրված «Մեծ բարեկամություն» (1947), «Հոկտեմբեր» (1962) օպերաները, ժամանակակից իրականությանը՝ «Մոսկվա-Փարիզ-Մոսկվա» օպերետը (1968)։ Հեղինակ է 2 սիմֆոնիաների (1938, 1945)։ Մեծ մասսայականություն են վայելում Մուրադելիի երգերը՝ «Հիմն Մոսկվային», «Ուսանողների միջազգային միության հիմն», «Երգ Լենինի մասին», «Բուխենվալդյան ահազանգ»։ ԽՍՀՄ պետական մրցանակներ (1946, 1951)։ Պարգևատրվել է Լենինի, Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշաններով։

Ծանոթագրություններ 

ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստներ
Ստալինյան մրցանակի դափնեկիրներ
Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Լենինի շքանշանի ասպետներ
Կոմպոզիտորներ այբբենական կարգով
Ռուս հուշավիպագիրներ
ԽՄԿԿ անդամներ
ԽՍՀՄ կոմպոզիտորների միության անդամներ
Հայկական ծագմամբ ռուսներ
Վրացի կոմպոզիտորներ
«Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ կատարած անձնվեր աշխատանքի համար» մեդալակիրներ
ՌԽՖՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ
ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստներ
Նովոդևիչյան գերեզմանատանը թաղվածներ
20-րդ դարի դասական կոմպոզիտորներ