Դեգու

Դեգու (հանգըլ՝ 대구시), քաղաք Հարավային Կորեայում, Գյոնգսանգբուկ-դո նահանգի վարչական կենտրոնն է։ Հարավային Կորեայի մեծությամբ չորրորդ քաղաքն է (Սեուլից, Բուսանից և Ինչհոնից հետո)։ Պաշտոնական անունն է Մետրոպոլ քաղաք Դեգու և 2016 թվականից համարվում է Կյոնսան պուտկո նահանգի մայրաքաղաքը։

Բնակչությունը՝ ։ Երկաթուղային տրանսպորտի կարևոր հանգույց է, թեթև և սննդի արդյունաբերության խոշոր կենտրոն։ Կան մեքենաշինական, քիմիական, մետաքսագործական, բամբակեղենի, կաշվի, թղթի, ծխախոտի, բրնձամաքրման, ալրաղացային ձեռնարկություններ, ռետինե իրերի արտադրություն։

Դեգուի մոտ արդյունահանվում է քարածուխ և պղնձի հանքանյութ։

Պատմություն 

Դեգուն իր պատմության ողջ ընթացքում եղել է խոշոր տրանսպորտային խաչմերուկում՝ գտնվում է Կիմհոգան և Նակտոնգան գետերի հատման կետում։ Չոսոն դինաստիայի ժամանակ եղել է Կյոնսանդոյի մարզի վարչական, տնտեսական և մշակութային կենտրոնը, հետագայում գլխավոր դերը նրանից վերցրեց Բուսանը։

Քաղաքում բազմաթիվ հնագիտական պեղումների արդյունքում հայտնաբերվել, բացահայտվել են բազմաթիվ բնակավայրեր և մ.թ.ա մինչև 1500-3000 առաջ տարիների թաղումներ։ Հնագույն տեքստերը վկայում են, որ կորեական երեք պետությունների ընթացքում Դեգուն անվանափոխել են Դելգուբելի, որի սկզբնական տարեթիվը նշվում է մ.թ.ա 261 թվականը։ Դելգուբելի վաղ շրջանի մասին ոչինչ չի հիշատակվում, միայն այն, որ մ.թ. 5-րդ դարում ներառվեց Սիլլա պետության մեջ։ Սիլլայի հաղթանակից կարճ ժամանակ անց կորեական մյուս երկու պետությունների (Պեկչե և Կոգուրյո) նկատմամբ 689 թվականին Սիլլայի թագավոր Սինմունը հրամայեց տեղափոխել պետության մայրաքաղաքը Կյոնջուից Դեգու, բայց այդպես էլ չկարողացավ իրականացնել դա։ Արքայի այս ցանկությունը հայտնի է ընդամենը «Սամգուկ Սագի»-ի մեկ տողի շնորհիվ։ Սա կարելի է համարել արքայի ցանկության ապացույց, որ ամրապնդի իր իշխանությունը և պաշտպանի Կյոնջուի քաղաքական վերնախավի ընդդմիական տրամադրությունից, որի պատճառով էլ մայրաքաղաք Սիլլան այդպես էլ չտեղափոխվեց Դեգու։

Դեգու անունը քաղաքն ստացել է 757 թվականին։

Չոսոնի դինաստիայի ժամանակ Դեգուով էր անցնում ամենակարևոր տրանսպորտային երթուղին՝ Յոնամի մեծ ճանապարհը, որով ճանապարհորդները Սեուլով Բուսան էին հասնում։

1601 թվականին Դեգուն դարձավ Կյոնսանդո նահանգի մայրաքաղաքը, և մինչ օրս համարվում է Կյոնսան պուտկո նահանգի մայրաքաղաքը նրա բաժանման՝ 1896 թվականից։ Դեգուում առաջին մշտական շուկաներն առաջացել են Չոսոն դինաստիայի ժամանակ։ Դրանցից ամենահայտնին և գործողը Յանոնսինն է՝ բուսական բժշկության շուկան։ Յանոնսին դարձել է Չոսոնի խոտաբույսերի առևտրի կենտրոններից մեկը և այդպես նա գրավել է այլ երկրների գնորդներին։ Ճապոնացի առևտրականները, որոնք այդ ժամանակներում իրավունք չունեին լինել Նակտոնգան գետի հովտում, վարձում էին սուրհանդակներ, որոնք Յանոնսից գնումներ էին կատարում իրենց համար։

Կլիմա և աշխարհագրություն 

Դեգուն Հյուսիսային Յոնամ շրջանի ամենախոշոր քաղաքն է։ Դեգուն տեղակայված է խոշոր հովտում, որը շրջապատված է ոչ այնքան բարձր լեռներով։ Քաղաքի հյուսիսում և արևելքում հոսում է Կիմհոգան գետը, արևմուտքում՝ Նակտոնգան գետը։ Կլիման այստեղ մուսսոնային է։

Վարչական բաժանում 
Դեգուն կազմված է 7 շրջաններից («կու» կամ «գու») և մեկ գավառից («կուն» կամ «գուն»)։

Տնտեսություն 
Քաղաքի արդյունաբերության խոշոր ճյուղերն են տեքստիլ արդյունաբերությունը, մետալուրգիան և մեքենաշինությունը։

Տրանսպորտ 

Խոշոր տրանսպորտային հանգույցներից է, կորեական գերարագ երկաթուղու կանգառներից մեկն է, ունի միջազգային օդանավակայան։

Քաղաքն ունի մետրոպոլիտենի երեք գիծ, որտեղ 2003 թվականին տեղի է ունեցել աղետալի վթար, որի ժամանակ եղավ 198 զոհ։

Մշակույթ 
2002 թվականին քաղաքային մարզադաշտում տեղի են ունեցել ֆուտբոլի աշխարհի 2002 թվականի առաջնության մի քանի խաղեր։

Քաղաքում ավանդաբար ուժեղ դիրք ունի բուդդայականությունը։ Դեգուում կան շատ բուդդայական տաճարներ։ Այստեղ տարածված է նաև կոնֆուցիականությունը և քրիստոնեությունը։

Քաղաքի ճարտարապետությունը պրագամատիկ է և չունի ոճային բազմազանություն։

Տեսարժան վայրեր 

Դեգուի ամենաճանաչված զբոսայգիներն են՝ բուդդայական տաճարներով Ապսանը, կորեական պատերազմի թանգարանը, մեխանիկական վերելակները, Պհալգոսանը իր բազմաթիվ վանքերով, Տալսոնը, որը գտնվում է ամրոցի ներսում և կառուցվել են 1500 տարի առաջ, Տուրյուն, որտեղ կա զվարճանքների այգի։

Դեգուում են գտնվում Կյոնջու քաղաքի ավերակները, որը Սիլլայի մայրաքաղաքն էր։

Դեգուի և Չհոնդոյի միջև գտնվում է Պհալջորյոնը, որը Չոսոն դինաստիայի ժամանակ Սեուլից Բուսան հիմնական ճանապարհն էր։

Կրթական համակարգը ներառում է 5 համալսարաններ՝ Կյոնբուկ պետական համալսարանը, Էնհամ ու Կիմյուն համալսարանները։

Դեգուում տեղակայված են երեք ամերիկյան ռազմաբազաներ։

Քաղաքում է գտնվում «Դեգու» ֆուտբոլային ակումբը։

Նշանակալի անձինք

Առաջնորդներ 
 Ռոհ Թաե Վու՝ բանակի գեներալ և Հարավային Կորեայի 13-րդ նախագահ
 Փակ Կըն Հյե՝ Հարավային Կորեայի գործող նախագահ, նախագահ Պարկ Չուն Գիի աղջիկը

Արդյունաբերողներ 

Կիմ Վու Ջունգ՝ կորեացի գործարար, Daewoo ընկերության հիմնադիր և նախկին նախագահ

Հոգևորականներ 
 Կիմ Սու Հվան՝ կաթոլիկ եկեղեցու առաջին կորեացի կարդինալ։ Նրա հայրը փախել է Չխունչխոնդո մարզի իր հայրենի քաղաքից՝ պահելու իր կրոնը։

Գրողներ, կոմպոզիտորներ 
 Ջաեգվոն Կիմ՝ փիլիսոփա

Դերասաններ և դերասանուհիներ 
 Շին Սյոնգ Իլ՝ 1960-1970 թվականների կորեացի դերասան
 Սոն Յե Ջին՝ դերասանուհի
 Մուն Չա Վոն՝ դերասանուհի
 Սոն Հե Քյո՝ դերասանուհի
 Մին Հյո Ռին՝ դերասանուհի
 Յու Ահ Ին՝ դերասան

Սպորտ 
 Լի Ման Սու՝ բեյսբոլիստ
 Յանգ Ջուն Հյուկ՝ բեյսբոլիստ
 Լի Սունգ Յոփ՝ բեյսբոլիստ
 Պարկ Չու Յունգ՝ ֆուտբոլիստ
 Ջին Սու Յու՝ կարճ մրցատարածքի չմշկորդ, 2006 թվականի ձմեռային օլիմպիական խաղերի եռակի մեդալակիր
 Բաե Սանգ Մուն՝ գոլֆիստ, 2011 թվականի ճապոնիայի Golf տուր մրցաշրջանում առաջատար հաղթողը
 Չոի Դու Հո՝ մարտարվեստի մարզիկ

Գեղեցկուհիներ 
 Չանգ Յուն Ջոնգ՝ 1988 թվականին «Միսս տիեզերք» մրցույթի մրցանակակիր, 1987 թվականին «Միսս Կորեա» մրցույթի հաղթող
 Սոն Թաե Յոնգ՝ 2000 թվականին «Միսս աշխարհ» մրցույթի մրցանակակիր, 2000 թվականին «Միսս Կորեա» մրցույթի 2-րդ մրցանակակիր, դերասանուհի
 Սեո Էուն Մի՝ 2009 թվականի «Միսս աշխարհ» մրցույթի մրցանակակիր, 2009 թվականի «Միսս Կորեա» մրցույթի մրցանակակիր
 Յու Յե Բին՝ 2013 թվականի «Միսս Կորեա» մրցույթի հաթող, 2014 թվականին մասնակցել է «Միսս տիեզերք» մրցույթին

Կուռքեր 
 Բե Ջուհյուն (բեմական անունը՝ Irene)` քեյ փոփ աղջիկների խմբի լիդեր, Red Velvet (խումբ)
 Չոի Սեունգչոլ (բեմական անունը՝ S.Coups)` քեյ փոփ տղաների խմբի լիդեր և անդամ, Seventeen (խումբ)
 Կիմ Կիբում (բեմական անունը՝ Key)` քեյ փոփ տղաների խմբի անդամ, SHINee
 Կիմ ՄինՋուն (բեմական անունը՝ Jun. K)` քեյ փոփ տղաների խմբի մեմբեր, 2PM (խումբ)
 Կիմ Թեհյոն (բեմական անունը՝ V)`քեյ փոփ տղաների խմբի անադամ, Bangtan Boys (BTS)
 Մին Յունգի (բեմական անունը՝ Շուգա)՝ քեյ փոփ տղաների խմբի անդամ, Bangtan Boys (BTS)
 Կիմ Յու Ջին՝ (բեմական անունը՝ Ուի)՝ քեյ փոփ աղջիկների խմբի անդամ, After School
 Լի Հի Ջին (բեմական անունը՝ Ռեդ)՝ մոդել և Pungdeng-.E քեյ փոփ խմբի անդամ
 Լի Ջուհյոն՝ քեյ փոփ տղաների խմբի անդամ, Monsta X
 Փակ Ջի Յունգ (բեմական անունը՝ Քահի)՝ նախկին առաջնորդ և անդամ After School խմբում
 Փակ Սոջին՝ քեյ փոփ աղջիկների խմբի լիդեր և անդամ, Girl’s Day

Այլ 
Սունգ Ջայգի՝ իրավապաշտպան

Քույր քաղաքներ 

  Ատլանտա, ԱՄՆ (նոյեմբերի 10, 1981)
  Ալմա Աթա, Ղազախստան (նոյեմբերի 26, 1990)
  Ցինդաո, Չինաստան (դեկտեմբերի 4, 1993)
  Մինաս Ժերայս, Բրազիլիա (հունիսի 21, 1994)
  Հիրոսիմա, Ճապոնիա (մայիսի 2, 1997)
  Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսաստան (նոյեմբերի 3, 1997)
  Միլան, Իտալիա (դեկտեմբերի 4, 1998)
  Պլովդիվ, Բուլղարիա (հոկտեմբեր 14, 2002)

Ծանոթագրություններ 

Հարավային Կորեայի քաղաքներ
Բնակավայրեր այբբենական կարգով
Հարավային Կորեայի համալսարանական քաղաքներ