Թեժլեռան նեֆելինային սիենիտների հանքավայր

Թեժլեռան նեֆելինային սիենիտների հանքավայր, հանքավայր ՀՀ Կոտայքի և Լոռու մարզերի սահմանագլխին՝ Փամբակի լեռնաշղթայի կենտրոնական մասում։ Հայտնաբերվել է 1932 թվականին, ուսումնասիրվել 1950 թվականին։ Մագմայական հանքավայր է՝ առաջացած վերին էոցեն-օլիգոցենում, բաղկացած է խոշոր (45 կմ²) կալիում-ալկալիական օղակային ներժայթուքից և հրաբխային ապարներով եզրավորված կենտրոնական զանգվածից։ Al2O3-ի ալկալիների մեծ պարունակությամբ նեֆելինային սիենիտները Al-ի, հազվագյուտ տարրերի (Rb, Cs, Li, Be, Nb և այլն), սոդայի, պոտաշի և կալցիումի մոնոսիլիկատի հումք են։ Գործնական նշանակություն ունեն 21, 5-23, 5% Al2O3 պարունակող կեղծ լեյցիտային նեֆելինային սիենիտները, որոնք ձգվում են կենտրոնական ապարազանգվածում․ երկարությունը՝ 1, 3-3 կմ, լայնությունը՝ 100-200 մ։ Հանքանյութի կարևոր բաղադրիչներն են՝ Al2O3 (22, 6%), K2O (8, 85%), Na2O (4, 36%)։

Հայաստանի հանքավայրեր