Վաղա

Վաղա (վրաց.` ვაყა), գյուղ Վրաստանի Շիդա Քարթլիի մարզի Խաշուրի շրջանում, Ճերաթխևի գետակի ափին, Խաշուր քաղաքից 16 կմ հեռավորության և ծովի մակարդակից 670 մ բարձրության վրա։

Բնակչությունը 

Համաձայն 2002 թվականի տվյալների, գյուղն ուներ 1423 բնակիչ, հիմնականում վրացիներ և հայեր։ 2014 թվականի տվյալների համաձայն, գյուղում ապրում էր 1160 մարդ։

Պատմական հուշարձաններ 

Գյուղի տարածքում կան բրոնզի դարի և անտիկ շրջանի հնավայրեր։ 17-րդ դարում գյուղը տրվել է իշխանական տիտղոս ստացած և Քարթլիի թագավորների արքունիքում ատենադպիրի պաշտոն վարող Շանշեյան-Բեկթաբեկյան ընտանիքին՝ իբրև տիրույթ։ Այս տան ներկայացուցիչներից Ավթանդիլ ատենադպիրը նորոգել ու նոր շինություններով է օժտել հին եկեղեցին։ 1750-ական թվականներին, ըստ վրացերեն շինարարական արձանագրության, Սուլխան Բեկթաբեկյան-Բեկթաբեգաշվիլին ավելացրել է նախասրահ, երկու ժամատուն, եկեղեցի՝ տոհմական տապանատան վրա, և զանգակատուն։ Նախասրահում զետեղված են խնամքով մշակված և հայերեն արձանագրություններով երկու խաչքար։

Վաղայի հնագույն եկեղեցին գտնվում է համալիրի հարավարևելյան կողմում։ Այն ունի թաղածածկ դահլիճի հորինվածք, կիսաշրջանաձև խորանի երկու կողմում ուղղանկյուն ավանդատներով։ Դահլիճը թաղակիր կամարով և մեկ զույգ որմնամույթերով բաժանվում է երկու մասի։ Եկեղեցու ուշագրավ առանձնահատկությունը սովորականից մեծ բեմն է, որը գրավում է դահլիճի կեսը։ Արևմուտքից և հյուսիսից կից են թաղածածկ ժամատները, որոնցից դռներ են բացվում դեպի ուղղանկյուն երկհարկանի (երկրորդ հարկում միանավ թաղածածկ եկեղեցի է) տապանատունը։ Տապանատանը հյուսիսից կից է թաղածածկ նախասրահը։

Ծանոթագրություններ 

Վրաստանի գյուղեր
Խաշուրի շրջանի գյուղեր
Վրաստանի հայաբնակ գյուղեր