Ռադիոգալակտիկա

Ռադիոգալակտիկաներ, օպտիկական ճառագայթման կարգի ռադիոճառագայթում (1040—1043 էրգ/վրկ) ունեցող գալակտիկաներ։ Ռադիոգալակտիկաներ էլիպսաձև, տարածված ու անհամասեռ թաղանթներով կամ կոմպակտ գերհսկա գալակտիկաներ են։ Դրանք, սովորաբար, գալակտիկաների կույտերի կենտրոնական, պայծառ անդամներ են։ Ռադիոճառագայթման հիմնական մասի աղբյուրը գալակտիկայիցդուրս և նրա նկատմամբ գրեթե սիմետրիկ դասավորված երկու ամպերն են, որոնց չափերը զգալիորեն ավելի մեծ են գալակտիկայի չափերից։ Այդ ամպերում ռադիոճառագայթումը անհամասեռ է բաշխված, կան փոքր չափերի առանձին խտացումներ։ Երբեմն դիտվում են երկուսից ավելի ռադիոճառագայթող տիրույթներ։ Ռադիոճառագայթող ամպերը սովորաբար ճշտորեն մեկ ուղիղ գծի վրա չեն դասավորված։ Դրանց հեռավորությունը գալակտիկայից հասնում է մինչև 500 կպս-գ իսկ առանձին դեպքերում՝ մինչև 2—3 Մսյսի։

Վիճակագրական ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ ռադիոճառագայթող ամպերը դուրս են շպրտված գալակտիկաներից՝ լույսի արագության հետ համեմատելի արագություններով։ Երբեմն այդ ամպերը կապված են լինում գալակտիկայի հետ թույլ ռադիոճառագայթում ունեցող կամրջակներով։ Համեմատաբար թույլ ռադիոճառագայթում հաճախ դիտվում է նաև ռադիոգալակտիկաների կենտրոնական տիրույթներից՝ կորիզներից։

Ռադիոգալակտիկաների ռադիոճառագայթումը ոչ ջերմային է, ունի սինխրոտրոնային բնույթ։ Ռադիոգալակտիկաների ուսումնասիրումը Վիկտոր Համբարձումյանին հանգեցրեց գալակտիկաների կորիզների ակտիվության երևույթի հայտնադործմանը, ըստ որի ռադիոգալակաների հզոր ռադիոճառագայթումը բացատրվում է որպես գալակտիկաների կորիզներում նախաստղային գերխիտ նյութի պայթյունի հետևանք։ Ռադիոգալակտիկաների հզոր ռադիոճառագայթման բացատրության համար առաջարկված մյուս բոլոր տեսություններից ոչ մեկը լիովին չի բավարարում դիտողական տվյալներին։

Գալակտիկաներ