Ամորֆա թփային

Ամորֆա թփային (), բակլազգիների ընտանիքի թիթեռածաղկավորների ենթաընտանիքի բույս։ Տերևաթափ բույս է՝ մինչև 6 մ բարձրությամբ, դեպի վեր ուղղված բազմաթիվ ճիպոտանման ճյուղերով։ Դրանք սկզբում ծածկված են լինում աղվամազով, որից ազատվում են հետագայում։ Ճյուղերը մոխրադարչնագույն են։ Ջերմասեր ու լուսասեր բույս է։ Կարող է հարմարվել ցանկացած հողի մեջ։ Բավականին չորադիմացկուն է։ Օգտագործվում է թեք լանջերի անտառապատման համար։ Աճում է այնպիսի պայմաններում, որում այլ բույսեր կարող են ոչնչանալ։

Բույսի պտուղները պարունակում են ամորֆին գլյուկոզ (), վատ է լուծվում սառը ջրում։ Ամորֆինն ունի հանգստացնող հատկություն։

Տարածում 
Բնական պայմաններում աճում է Հյուսիսային Ամերիկայում՝ Հյուսիսային Կարոլինա, Ինդիանա, Այովա, Միսսուրի, Կանզաս, Նեբրասկա։

Թփային ամորֆա բույսն աճում է Կանադայի արևմտյան մասը։ Ընդհանուր առմամբ ընդգրկում է ողջ ԱՄՆ-ի տարածքը, Մեքսիկայի հյուսիսային շրջանները։ Ժամանակի ընթացքում ադապտացվել է Եվրոպայի և Ասիայի կլիմային և պայմաններին։

Հայաստան ներմուծվել է 20-րդ դարի 30-ական թվականներին։ Լայնորեն տարածում է գտել Հայաստանի ցածրադիր վայրերում, տաք գոտու արհեստական անտառներում։

Կենսաբանական նկարագիր 
Միջինում 1-2 մ բարձրությամբ թուփ է։ Տերևները բարդ փետրաձև են, մինչև 30 սմ երկարությամբ։ Կազմված են 11-25 տերևիկներից, որոնք նեղ կամ լայն էլիպսաձև են։ Տերևներն ունեն 1,5-4 սմ երկարություն և 0,6-1,8 սմ լայնություն։ Վերին հատվածում վառ կանաչ են, իսկ ներքևի մասում՝ բաց կանաչավուն։ Կեղևը մուգ մոխրագույն է կամ դարչնագույն։ Կոթունները կարճ են։ Ծաղիկները ծիրանակապտավուն են։ Ծաղիկները հավաքված են 7-15 սմ երկարությամբ հուրաններում։ Բույսի ունդերն ունեն 0,8-0,9 սմ երկարություն, որոնցից յուրաքանչյուրում գտնվում է մեկական սերմ։ Արմատային առատ մացառներ է տալիս։

Բույսը ծաղկում է մայիսից հունիս ամիսների ընթացքում։ Ծաղկումը տևում է 25 օր։ Պտուղները հասունանում են սեպտեմբեր ամսին։

Դասակարգում

Հոմանիշներ 
 Amorpha angustifolia F.E.Boynton
 Amorpha arizonica Rydb.
 Amorpha bushii Rydb.
 Amorpha croceolanata Watson
 Amorpha curtissii Rydb.
 Amorpha dewinkeleri Small
 Amorpha emarginata Sweet
 Amorpha emarginata Eastw Amorpha fragrans Sweet Amorpha humilis Tausch Amorpha occidentalis Abrams Amorpha pendula Carriere Amorpha tennesseensis Kunze Amorpha virgata Small''

Պատկերասրահ

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Мазнев Н. И. - Энциклопедия лекарственных растений, 3-е издание, 2004, 496 страницы
 Լ.Վ.Հարությունյան - «Քո շրջապատի թփերը»

Արտաքին հղումներ 
 Jepson Manual Treatment
 USDA Plants Profile
 GRIN Species Profile 
 Photo gallery
 Amorpha fruticosa L. Medicinal Plant Images Database (School of Chinese Medicine, Hong Kong Baptist University)

Բակլազգիներ
Հայաստանի թփատեսակներ
1753 թվականին նկարագրված բույսեր