Համբարձում Քեչեկ

Համբարձում Սերաֆիմի Քեչեկ  (1872,  (հունիսի 19), Նոր Նախիջևան, ՌԴ Դոնի Ռոստով քաղաքի շրջագծում-1948, սեպտեմբերի 3, Երևան), հայ վիրաբույժ, մանկավարժ, հասարակական գործիչ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1910), պրոֆեսոր (1925), ՀԽՍՀ գիտությունների վաստակավոր գործիչ (1935)։ ՀԽՍՀ-ում վիրաբուժական ծառայության հիմնադիրներից։

Կենսագրություն 

1897 թվականին ավարտել է Մոսկվայի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը, այնուհետև աշխատել Դոնի Ռոստովում, Վլադիկավկազում։ 1900-1910 թվականներին աշխատել է Պետերբուրգի Ռազմա-բժշկական ակադեմիայում, ուր աշակերտել է ականավոր վիրաբույժ Ն․ Վելյամինովին։ 1901-1905 թվականներին աշխատել է Գերմանիայի, Ֆրանսիայի, Անգլիայի և Դանիայի մի շարք առաջավոր կլինիկաներում։ 1910 թվականին նշանակվել է Նոր Նախիջևանի քաղաքային հիվանդանոցի գլխավոր բժիշկ և այստեղ հիմնել վիրաբուժական բաժանմունք։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին ղեկավարել է Դոնի Ռոստովի օրթոպեդիայի ինստիտուտը և սպայական լազարեթը։ 1916 թվականին Դոնի Ռոստովի Վարշավյան համալսարանում դասավանդել է ուրոլոգիա, 1919-1923 թվականներին աշխատել է Վրաստանում։ 1923 թվականին ընտրվել է Երևանի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետի վիրաբուժության ամբիոնի վարիչ, 1925 թվականից՝ դեկան, այնուհետև գիտական խորհրդատու։ 1924 թվականին նշանակվել է հանրապետական հիվանդանոցի վիրաբուժական բաժանմունքի վարիչ։ Ակտիվորեն մասնակցել է նաև բժշկական ինստիտուտի և ամբիոնների կազմակերպման աշխատանքներին։ Հայրենական պատերազմի տարիներին եղել է էվակոհոսպիտալների խորհրդատու։ Եղել է ՀԽՍՀ վիրաբույժների գիտական ընկերության նախագահ, պատվավոր անդամ։

Ստեղծագործություններ և ճանաչում 
Քեչեկը հեղինակ է ավելի քան 30 գիտական աշխատությունների։ Աշխատանքները վերաբերում են տուբերկուլոզային գայլախտի լուսաբուժության մեթոդների մշակման, ուրոլոգիայի, վիրաբուժության բազմաթիվ հարցերի ուսումնասիրություններին։ Գործնական բժշկության մեջ առաջինն է օգտագործել ֆինզենի լամպը և կիրառել միզապարկադիտումը։ Եղել է ՀԽՍՀ վիրաբույժների գիտական ընկերության նախագահ, պատվավոր անդամ։ Պարգևատրվել է Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանով։ Քեչեկի անունով է կոչվում Երևանի № 1 կլինիկական հիվանդանոցի վիրաբուժական բաժանմունքը, 1980-2001 թվականներին Երևանի պետական բժշկական համալսարանում սահմանվել է Քեչեկի անվան ուսանողական կրթաթոշակ։

Պարգևներ 
 Հայկական ԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1935)
 Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան (1945)
 «1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ անձնվեր աշխատանքի համար» մեդալ

Երկեր 
 «Лѣченіе lupus vulgaris ПО СПОСОБУ ПРОФ. FINSEN’A по данным свѣтолѣчебнаго отдѣленія академической хирургической клиники проф. Н. А. Вельяминова.» (ДИССЕРТАЦІЯ на степень доктора медицины А. С. Кечека-Кечекьянца. С.-ПЕТЕРБУРГЪ, 1910.)

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
Համբարձում Քեչեկ 
Վիրաբուժական ծառայության հիմնադիրը (Համբարձում Քեչեկի ծննդյան 140-ամյակը)

Աղբյուրներ 
 Айриян А. П. Армянские учёные-медики. - Ер., 1998 - 276 с. ISBN 99930-1-001-7
 Донская Армения. Вып.1. Ростов/Дон, 2007. ISBN 5 901377-18-4
 Ерканян В.С. Армянская культура в 1800-1917 гг. / Пер. с арм. К.С. Худавердяна. Ер., 1985

Հայ բժիշկներ
Հայ վիրաբույժներ
Նոր Նախիջևան քաղաքում ծնվածներ
Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Հայ պրոֆեսորներ
ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչներ
Հայ հասարակական գործիչներ
Հայ մանկավարժներ
Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
«Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ կատարած անձնվեր աշխատանքի համար» մեդալակիրներ