Ինտերպոլ

Ինտերպոլ, ամբողջ անվանումը՝ Քրեական ոստիկանության միջազգային կազմակերպություն (ֆր.՝ Organisation Internationale de Police Criminelle, OIPC, անգլ.՝ International Criminal Police Organization, ICPO), որի հիմնական խնդիրն է միավորել ազգային իրավապահ մարմիններին մասնակից երկրներում հանցագործությունները հայտնաբերելու համընդհանուր պայքարում։ Ինտերպոլի Սահմանադրության 3-րդ հոդվածի մասով ինտերպոլին արգելվում է զբաղվել քաղաքային, ռազմական, կրոնական կամ ռասայական բնույթի հանցագործությունների քննումով։

Պատմություն 
1914 թվականին Մոնակոյի իշխան Ալբերտ I-ի ակտիվ մասնակցության ներքո կայացավ միջազգային Քրեական ոստիկանության առաջին կոնգրեսը, որին մասնակցում էին 14 երկրների ոստիկանության ներկայացուցիշներ։ Կոնգրեսի ժամանակ հանձնաժողովը հաստատեց միջազգային Քրեական ոստիկանություն ստեղծելու նախաձեռնությունը, սակայն, այն տեղի չունեցավ Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկսվելու պատճառով։ 1923 թվականին Վիեննայում երկրորդ կոնգրեսի ժամանակ հանձնաժողովը համակարգել է Քրեական ոստիկանություն ստեղծելու մասին նախագիծը։ Հանձնաժողովը ձևականորեն շարունակում է իր գործունեությունը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։ Ըստ կանոնադրության հանձնաժողովի նախագահն հանդիսանում է Ավստրիայի ոստիկանության պետը։ 1938 թվականից նախագահողը դառնում է Ֆաշիստական Գերմանիան, Ինտերպոլի գլխավոր գրասենյակը տեղափոխվում է Բեռլին, իսկ կազմակերպության նախագահներ են դառնում Ռայնիպդ Հեդրե (1940-1942), Արտուրնե Բեն (1942-1943) և Էռնեստ Կալտենբռուն (1943-1945) գեներալները ։ Արդյունքում պետությունների մեծամասնությունը դադարեց իր մասնակցությունը և փաստորեն ինտերպոլը, որպես միջազգային կազմակերպություն գոյություն չուներ։ Ինտերպոլի վերականգնումը տեղի ունեցավ միայն 1946 թվականին և գլխավոր գրասենյակը տեղափոխվեց Փարիզ։ Գործող կանոնադրությունը ընդունվել է 1956 թվականին, որով էլ հաստատվել է կազմակերպության նոր անվանումը՝ «Քրեական ոստիկանության միջազգային կազմակերպություն»։ Ավելի ուշ՝ 1989 թվականին Ինտերպոլի գլխավոր գրասենյակը տեղափոխվում է Լիոն, միաժամանակ, այդ քաղաքում կազմակերպվում է գլխավոր քարտուղարության ժամանակակից կոմպլեքսի շինարարությունը։
Ներկայումս Ինտերպոլին անդամակցում է 190 պետություն։

Կառուցվածք 
Ինտերպոլի բարձրագույն մարմնի նախագահը ընտրվում է տարեկան հանդիպման ընդհանուր ժողովի ժամանակ։ Ընտրվել են.՝
 2008-2012 թթ. Սինգապուրի ներկայացուցիչը՝ Քյու Վենհուեյ
 2012-2016 թթ. Ֆրանսիայի ներկայացուցիչ՝ Միրեյ Բալեստրազի (Ինտերպոլի առաջին կին նախագահը)

Երկրորդ մարմինը քարտուղարությունն է։ Գլխավոր քարտուղարն է Ռոնալդ Նոբուլը, ով առաջին անգամ ընտրվել է 2000 թվականին, այնուհետև վերընտրվել 2010 թվականին 5 տարի ժամկետով։
Ինտերպոլի Գործադիր կոմիտեն խորհրդարանական մարմինն է, ունի 13 անդամ, ովքեր ընտրվում են 3 տարին մեկ ընդհանուր ժողովի կողմից։ Գործադիր կոմիտեի հիմնական գործառույթներն են.
 Գլխավոր քարտուղարի աշխատանքների վերահսկումը
 Գլխավոր Ասամբլեայի որոշումների կատարումը

1946 թվականից Ինտերպոլի պաշտոնական օրգանը դառնում է «International Criminal Police Review» ամսագիրը։
Ինտերպոլի մարմինների մշտական կենտրոնակայանն է Լիոն քաղաքը։

Խնդիրներ 
Ինտերպոլի հիմնական խնդիրն է համակարգել առանձին երկրների միասնական քաղաքականությունը համընդհանուր հանցագործությունների դեմ։ Հիմնական խնդիրներից են.
 միջազգային հետաքննությունը
 պայքարը հանցագործությունների դեմ (մարդկանց թրաֆիկինգ, թմրանյութերի վաճառք, կեղծ արժեթղթերի վաճառք)

Պաշտոնական լեզուներ 
Անգլերեն
Ֆրանսերեն
պարսկերեն 
Արաբերեն

Ժամանակագրություն 
1914 – Մոնակոյում կայացավ քրեական ոստիկանության 1-ին Կոնգրեսը, որին մասնակցել են 23 երկրներ 
1923 – Վիեննայում Քրեական ոստիկանության միջազգային հանձնաժողովի ստեղծում 
1946 – Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո կազմակերպության վերականգնում Փարիզում. Քարտային համակարգի ստեղծում և կարմիր անկյունով առաջին քարտերի հրապարակում
1956 – Կազմակերպությունը վերանվանվեց՝ Քրեական ոստիկանության միջազգային կազմակերպության - Ինտերպոլ
1971 – Ինտերպոլը ՄԱԿ-ի կողմից ճանաչվեց որպես միջկառավարական կազմակերպություն
1989 – Գլխավոր քարտուղարությունը Փարիզից տեղափոխվում է Լիոն
1992 – Հայաստանի Հանրապետության անդամակցություն Ինտերպոլին
2004 – ՄԱԿ-ում Ինտերպոլի ներկայացուցչության ստեղծում
2008 – Եվրոպական միությանը կից Ինտերպոլի ներկայացուցչության ստեղծում Բրյուսելում։

Անդամ պետություններ 
|}

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
Միջազգային ոստիկանության կայք
ՀՀ Ոստիկանության կայք 

Միջազգային կազմակերպություններ
Միջկառավարական կազմակերպություններ