Վահանապտեր

Վահանապտեր (), լեզվապտերազգիների ընտանիքի բազմամյա, կարճ ու հաստ կոճղարմատով խոտաբույսերի ցեղ։ Հայտնի է մոտ 150 տեսակ։

Դասի լատիներեն անվանումը՝ Dryopteris ծագել է , որը նշանակում է կաղնի, և  - պտեր բառերից։

Հայաստանում 
ՀՀ-ում 2 տեսակ՝ 
 Վահանապտեր արական () 
 Վահանապտեր աղեղնավոր ()։

Առաջինը տարածված է գրեթե բոլոր, իսկ երկրորդը՝ Լոռու և Կոտայքի մարզերում։ Աճում է խոնավ, ստվերոտ վայրերում, անտառներում, հաճախ առաջացնում միատարր բուսուտներ։

Կենսաբանական նկարագիր 

Կոճղարմատը ծածկված է թուխ թեփուկներով։ Բույսի բարձրությունը 30-150 սմ է։ Տերևները փետրաձև են կամ բարդ-փետրաձև։ Մատղաշ տերևի գագաթը խխունջաձև ոլորված է։ Ամռանը տերևների ստորին մակերեսին առաջանում են կլորավուն սորուսներ (սպորանգիումի խմբեր), որոնք դասավորվում են ջղերի երկարությամբ և ծածկվում կլորավուն կամ երիկամաձև, մի եզրով տերևին ամրացած ծածկաթեփուկով (ինդուզիում)։

Նշանակություն 
Դեղաբույս է. պարունակում է թթուներ, աղաղանյութեր և այլն։ Կոճղարմատի թուրմը ճիճվամուղ է։

Տեսակներ 

Dryopteris abbreviata
Dryopteris aemula 
Dryopteris affinis 
Dryopteris alpestris
Dryopteris amurensis
Dryopteris apicisora
Dryopteris arguta 
Dryopteris azorica
Dryopteris barbigera
Dryopteris bissetiana
Dryopteris blandfordii
Dryopteris bodinieri
Dryopteris borreri
Dryopteris cambrensis 
Dryopteris campyloptera 
Dryopteris canaliculata
Dryopteris carthusiana 
Dryopteris caucasica
Dryopteris caudifrons
Dryopteris celsa 
Dryopteris championi
Dryopteris changii
Dryopteris chapaensis
Dryopteris chinensis
Dryopteris chrysocoma
Dryopteris cinnamomea 
Dryopteris clintoniana 
Dryopteris confertipinna
Dryopteris cordipinna
Dryopteris corleyi
Dryopteris costalisora
Dryopteris crassirhizoma
Dryopteris crinalis
Dryopteris crispifolia
Dryopteris cristata 
Dryopteris cyatheoides
Dryopteris cycadina
Dryopteris cyclopeltiformis
Dryopteris decipiens
Dryopteris dehuaensis
Dryopteris dickinsii
Dryopteris dilatata 
Dryopteris discrita
Dryopteris enneaphylla
Dryopteris erythrosa
Dryopteris erythrosora 
Dryopteris expansa
Dryopteris fibrilosa
Dryopteris fibrilosissima
Dryopteris filix-mas -
Dryopteris floridana
Dryopteris formosana
Dryopteris fragrans 
Dryopteris fructuosa
Dryopteris fuscipes
Dryopteris gamblei
Dryopteris goerigiana
Dryopteris goldiana -
Dryopteris gongboensis
Dryopteris guanchica
Dryopteris gushanica
Dryopteris gushiangensis
Dryopteris gymnophylla
Dryopteris gymnosora
Dryopteris hendersoni
Dryopteris hirtipes
Dryopteris huanganshanensis
Dryopteris hupehensis
Dryopteris hwangii
Dryopteris hypophlebia
Dryopteris immixta
Dryopteris inaequalis 
Dryopteris incisolobata
Dryopteris integriloba
Dryopteris integripinnula
Dryopteris intermedia 
Dryopteris junlianensis
Dryopteris juxtaposita
Dryopteris kinkiensis
Dryopteris labordei
Dryopteris lacera
Dryopteris lancipinnula
Dryopteris lepidopoda
Dryopteris lepidorachis
Dryopteris liyangensis
Dryopteris ludoviciana 
Dryopteris macropholis
Dryopteris manshurica
Dryopteris marginalis 
Dryopteris matsumurae
Dryopteris minjiangensis
Dryopteris monticola
Dryopteris montigena
Dryopteris nanpingensis
Dryopteris neolepidopoda
Dryopteris nigrosquamosa
Dryopteris nyalamensis
Dryopteris nyingchiensis
Dryopteris odontoloma
Dryopteris oreades 
Dryopteris pacifica
Dryopteris pallida
Dryopteris paludicda
Dryopteris panda
Dryopteris parasparsa
Dryopteris pedata
Dryopteris peninsulae
Dryopteris podophylla
Dryopteris polita
Dryopteris prosa
Dryopteris pseudo-sikkimensis
Dryopteris pseudoatrata
Dryopteris pseudodontoloma
Dryopteris pseudofibrillosa
Dryopteris pseudomarginata
Dryopteris pseudouniformis
Dryopteris pulcherrima
Dryopteris qandoensis
Dryopteris quatanensis
Dryopteris reflexosquamata
Dryopteris remota 
Dryopteris rigida
Dryopteris rosthornii
Dryopteris sacrosancta
Dryopteris sanmingensis
Dryopteris saxifraga
Dryopteris scottii
Dryopteris semipinnata
Dryopteris sericea
Dryopteris serrato-dentata
Dryopteris shensicola
Dryopteris shibipedis
Dryopteris sichotensis
Dryopteris sieboldii
Dryopteris sikkimensis
Dryopteris silaensis
Dryopteris sino-sparsa
Dryopteris sinoerythrosora
Dryopteris sinofibrillosa
Dryopteris sordidipes
Dryopteris sparsa
Dryopteris squamifera
Dryopteris squamiseta
Dryopteris stenolepis
Dryopteris subatrata
Dryopteris subbarbigera
Dryopteris subexaltata
Dryopteris sublacera
Dryopteris sublaeta
Dryopteris submarginata
Dryopteris submontana 
Dryopteris subtriangularis
Dryopteris tarningensis
Dryopteris tenuicula
Dryopteris tenuissima
Dryopteris thibetica
Dryopteris tieluensis
Dryopteris tokyoensis 
Dryopteris tsangpoensis
Dryopteris tyrrhena
Dryopteris uniformis
Dryopteris varia
Dryopteris venosa
Dryopteris villarii
Dryopteris wallichiana
Dryopteris wenchuanensis
Dryopteris wuyishanensis
Dryopteris yigongensis
Dryopteris yungtzeensis
Dryopteris zayuensis

Մատենագիտություն 
 Gardeners’ Encyclopedia of Plants & Flowers. - Dorling Kindersley Limited, London, 1995.
 Сааков С. Г. Ջերմոցային և տնային բույսեր։ - Լ.։ Գիտություն.- 1983.

Ծանոթագրություններ

Գրականություն

Արտաքին հղումներ 
 Flora of North America: Drypopteris հաստատվել է մարտի 15, 2009 
 Flora of China: Drypopteris species list հաստատվել է մարտի 15, 2009
Flora Europaea: Dryopteris
 Flora of North America: Dryopteris
 Flora of China: Dryopteris species list

Լեզվապտերազգիներ
Դեղաբույսեր