Արտաշես Ոսկերչյան

Արտաշես Կարապետի Ոսկերչյան (), հայ խորհրդային գրականագետ, քննադատ, բանասիրական գիտությունների դոկտոր (1966), պրոֆեսոր (1967), ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ (1934), Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակից։

Կենսագրություն 
Արտաշես Ոսկերչյանը 1918 թվականին գաղթել է Ալեքսանդրապոլ։ 1923-1927 թվականներին աշխատել է հայկական դիվիզիայի նվագախմբում։ 1926-1931 թվականներին սովորել է Երևանի կոնսերվատորիայում։ 1935 թվականին ավարտել է (էքստեռն) Երևանի համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։ 1938 թվականին ընդունվել է Մոսկվայի փիլիսոփայության, գրականության և պատմության ինստիտուտի ասպիրանտուրա ռուս գրականության պատմության գծով, որն ավարտել է 1941 թվականին։ 1941 թվականին Ոսկերչյանը «Շահումյանի գրական հայացքները» թեմայով դիսերտացիա է պաշտպանել և ստացել բանասիրական գիտությունների թեկնածուի աստիճան։ 

1939 թվականից դասախոսել է Երևանի բուհերում։ 1941-1943 թվականներին եղել է Երևանի Խ. Աբովյանի անվան հայկական մանկավարժական ինստիտուտի ռուս գրականության ամբիոնի վարիչը, միաժամանակ ռուս գրականություն է դասավանդել Երևանի պետական համալսարանում։ 1943-1946 թվականներին ծառայել է Կարմիր բանակում, մասնակցել Հայրենական մեծ պատերազմին։ Զորացրվելուց հետո աշխատել է Հայպետհրատում որպես գրականության խմբագրության բաժնի վարիչ, համատեղության կարգով նաև ավագ գիտաշխատող է եղել ՀԽՍՀ ԳԱ գրականության ինստիտուտում։ 1966 թվականին «Հայ մարքսիստական քննադատության հիմնադիրներ Ս. Շահումյան, Ս. Սպանդարյան» թեմայով դիսերտացիա է պաշտպանել և ստացել բանասիրական գիտությունների դոկտորի աստիճան։  1969 թվականից ռուս գրականություն է դասավանդել Վալերի Բրյուսովի անվան ռուսաց և օտար լեզուների մանկավարժական ինստիտուտում։ 

Ոսկերչյանի աշխատությունները վերաբերվում են հայ և ռուս գրականության ու հասարակական մտքի պատմության, մարքս-լենինյան գեղագիտության հարցերին։ Տպագրվել են նրա «Ստ․ Շահումյանի գրական հայացքները» (1947), «Սովետահայ գրականության և գրական ժառանգության հարցեր» (1954), «Ռուս մեծ քննադատներ և հրապարակախոսներ» (1957), «Հայ մարքսիստական քննադատության հիմնադիրները» (1962, «Ալ․ Մյասնիկյանը և գրական հարցերը» (1974), «Ռուս գրականություն։ Ակնարկներ» (1977), ինչպես նաե ռուս․ «Ստ․ Շահումյանը և գրականության հարցերը» (1959), «Սուրեն Սպանդարյանը հրապարակախոս և քննադատ» (1979) գրքերը։ ԽՄԿԿ անդամ 1942 թվականից։

Երկեր 
 Երաժշտական հարցեր, Երևան, Պետհրատ, 1937, 183 էջ։
 Ռուս գրականությունը և 1812 թվականի հայրենական պատերազմը, Երևան, Հայպետհրատ, 1943, 48 էջ։
 Կովկասի հերոսական կերպարը ռուս գրականության մեջ, Երևան, Հայպետհրատ, 1946, 105 էջ։
 Ստեփան Շահումյանի գրական հայացքները, Երևան, Հայպետհրատ, 1947, 230 էջ։
 18-րդ դարի ռուս գրականություն (քրեստոմատիա), Երևան, Հայպետհրատ, 1952, 331 էջ։
 Ռուս մեծ գրող Գոգոլը, Երևան, Հայպետհրատ, 1952, 50 էջ։
 Ռուս մեծ քննադատներ և հրապարակախոսներ, Երևան, Հայպետհրատ, 1952, 339 էջ։
 Ակնարկներ ռուս գրականության պատմության, պրակ Ա, Երևան, Հայպետհրատ, 1954, 355 էջ։
 Սովետահայ գրականության և գրական ժառանգության հարցեր, Երևան, Հայպետհրատ, 1954, 365 էջ։
 Ռուս և Անդրկովկասի ժողովուրդների դարավոր բարեկամության մասին, Երևան, Հայպետհրատ, 1956, 42 էջ։
 Վլադիմիր Մայակովսկի, Երևան, Հայպետհրատ, 1960, 32 էջ։
 Հայ մարքսիստական քննադատության հիմնադիրները, Երևան, Հայպետհրատ, 1962, 530 էջ։
 Վ. Ի. Լենինը և արվեստի հարցերը, Երևան, «Հայաստան», 1965, 71 էջ։
 Մ. Լերմոնտովի կյանքը և ստեղծագործությունը, Երևան, «Հայաստան», 1966, 60 էջ։
 Քննադատություն և հրապարակախոսություն, Երևան, «Հայաստան», 1968, 545 էջ։
 Մյասնիկյանը և գրական հարցերը, Երևան, «Հայաստան», 1974, 472 էջ։
 Ռուս գրականություն. ակնարկներ, Երևան, «Լույս», 1977, 505 էջ։
Ա. Ս. Պուշկին։ Հոդվածներ, Երևան, «Հայաստան», 1990, 132 էջ։

Ծանոթագրություններ 

Հայ գրականագետներ
Բանասիրական գիտությունների դոկտորներ
Հայ պրոֆեսորներ
Հայ քննադատներ
Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ