Նառնի

Նառնի (), հնագույն քաղաք և կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Ումբրիա մարզի Տեռնի գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 20345 մարդ (2007)։ Բնակչության խտությունը՝ 102,82 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 197,86 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 5030։ Հեռախոսային կոդ՝ 05035 - 05036։

Պատմություն 
Քաղաքը գրավոր աղբյուրներում առաջին անգամ հիշատակվում է մ.թ.ա 600 թվականին` Նեկվին, ) անվանումով։ Բնակավայրը հիմնադրվել է հնդեվրոպական օսկով և ումբրիա ցեղերի կողմից, ովքեր մ.թ.ա 1 հազարամյակին ապրել են Տիբեր գետի ձախ ափին։ Այն 4-րդ դարում գրավել են հռոմեացիները, և Ֆլամինիա ճանապարհի վրա այն եղել է ռոմանական հենակետ։ Հռոմեացիներից քաղաքն ազատելու համար տեղի բնակիչները ը դաշնակցել են գալլ ցեղի հետ։ Մ.թ.ա. 387 թ.-ին գալլերին հաղթելուց հետո հռոմեացիները փոխում են քաղաքի անվանումը և այն անվանակոչում են Նարի անունով անվանակոչվեց Նարնի։ Բնակավայրի հին անվանումը անհամահունչ էր նրանց համար, քանի որ մոտ էր  «չեմ կարող» և  «անպիտան» բառերին։

Մ.թ.ա. 299 թ.-ին բնակավայրը վերածվել է հռոմեական մունցիպիլատետի։ Մ.թ.ա. 292 թ.-ին բնակավայրն ավերվել է հռոմեացիների կողմից՝ Կարֆագենի դեմ պատերազմելու համար հարկատվությունից հրաժարվելու համար։ Բայց հետագայում այն վերանորոգվել է և դարձել է Իտալիայում հռոմեական բանակի հենակետներից մեկը։ Կայսր Ներվան ծնվել է նոյեմբերի 8-ին 30 թվականի։

VI դարում քաղաքը խիստ տուժել է բյուզանդա-գոթական պատերազմների պատճառով և թալանի է ենթարկվել Տոտիլայի կողմից։ Հետագայում քաղաքին աջակցել է Օտտո I Մեծ կայսրը Հռոմի Պապ Հովհաննես 17-րդի միջնորդությամբ։

XI դարում քաղաքը վերելք ապրեց, 1112 թվականին ապստամբեց Հռոմի Պապ Պասխալիյ II-ի դեմ, իսկ 1167 թվականին Ֆեդերիկ Բարբարոսսայի դեմ՝ քաղաքի նկատմամբ վերջինիս իրագործած ճնշամիջոցների համար։ 1242 թվականին, երբ Նարնիում գերակշռում էր գուելֆական կուսակցությունը, քաղաքը կայսրությանն ընդդեմ դաշինք կնքեց Պերուջիայի և Հռոմի հետ։

XIV դարում կարդինալ Ալբորնոսի օրոք քաղաքն անցավ Հռոմիձեռքը և այնտեղ կառուցվեց Ռոկկա Ալբորնոս ամրոցը։ Հետագայում քաղաքը շնորհվել է Օրսինի տոհմին։ XV դարում քաղաքը գրավել է Նեապոլի թագավոր Վլադիսլավի կողմից, բայց շուտով Բրանչո դա Մոնտոնեի ջանքերով հետ է վերադարձվում Հռոմին։ 1525 թվականի հուլիսի 15-ը շրջադարձային եղավ Նարնիի համար։ Քաղաքը գրավվեց Կառլոս V-ի վարձկանների կողմից, թալանվեց և այրվեց։ Այդ ժամանակից ի վեր քաղաքը կերցրել է իր նշանակությունը, տարածաշրջանում առաջատար դեր տալով, վաղեմի հակառակորդ Տեռնիյին։ 1860 թ.-ին քաղաքտ միացվեց Իտալիայի թագավորությունը։

Ժողովրդագրություն 
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.

Տեսարժան վայրեր 
Ինչպես Ումբրիայի շատ փոքրիկ քաղաքներում, Նարնիում ևս պահապանվում են զարմանալի միջնադարյան քարե շենքերը և քարեպատ փողոցները։ Քաղաքը հայտնի է ամենամեծ հռոմեական կամրջով, որի բարձրությունը մոտավորապես 30 մետր է, կամուրջը Ֆլամինիա ճանապարհը հատում է Ներա գետից։
 Մայր տաճար (Դուոմո)
 Սանտա Մարիա եկեղեցի-Իմպենսոլե
 Համայնքի պալատ
 Դղյակ (Ռոկկա Ալբորնոս)-այժմ ծառայում է որպես ժամանակավոր ցուցահանդեսի վայր
 Հռոմեական եկեղեցի Սանտա Պրյունդենսիանա
 Սանտ Ագոստինո եկեղեցու որմնանկարները արված են 18-րդ դարում

Հայտնի անձինք 
 Մարկ Կոսեյուս Ներվա Հռոմի կայսր 96 թվականից մինչև 98 թվական
 Էրասմո դա Նարնի հայտնի զինվորական, մականունն է «Գատտամելատա»
 Կարդինալ Բերադո Էրոլ
 Լուսիա Բրոկադելլի կաթոլիկ եկեղեցական

Պատկերասրահ

Արտաքին հղումներ 
 Պաշտոնական էջ 
 Թանգարան Էրոլի
 Նարնի

Ծանոթագրություններ