Միրնի (անտարկտիկական գիտակայան)

Միրնի, գիտակայան (1956-1972) և խորհրդային անտարկտիկական արշավախմբի գլխավոր նյութատեխնիկական բազան մինչև 1971 թվականը։ Գտնվում է հարավային լայնության 66°33՛ և արևելյան երկայնության 93°01՛-ի միջև, մայրցամաքային սառույցի և ծովի մակարդակից 35 մ բարձրության ժայռի վրա (Դևիսի ծովի «Բերեգ Պրավդը»  ափին), Թագուհի Մերիի Երկիր տարածքում։ Հիմնադրվել է Միջազգային երկրաֆիզիկական տարվա կապակցությամբ։ Միրնիում կառուցվել են 20 հիմնական շենք, մագնիսական, սեյսմիկ և օդերևույթաբանական հատուկ տաղավարներ, երկրաֆիզիկական, երկրաբանական, սառցադաշտաբանական, աէրոլուսանկարչական , ծանրաչափական և այլ լաբորատորիաներ, Մոսկվայի հետ ուղիղ կապ ունեցող ռադիոկայան։ Դիտակայանը «Միրնի» է կոչվել ռուսական «Միրնի» եռակայմ առագաստանավի անունով։

Անվանում 
Հիմնադրվել է 1956 թվականին՝ Միջազգային երկրաֆիզիկական տարվա անցկացման առիթով և կոչվել է Մ․ Պ․ Լազարևի և Ֆ․ Ֆ․ Բելինսհաուզենի 1819-1821 թվականին, ռուսական անտարկտիկական արշավախմբի «Միրնի» եռակայմ առագաստանավի անունով։

Պատմություն 
1956 թվականի հունվարի 5-ին Խորհրդային Անտարկտիկայի 1-ին արշավախմբի «Օբ» նավը (Միխայիլ Սոմովի գլխավորությամբ) կանգ առավ Անտարկտիկայի ափերի մոտ՝ Ֆար Բեյում, սակայն այդ տարածքում կայանի կառուցման համար հարմար տեղ չկար Հունվարի 15-ին Օբը մոտեցավ Հասուել կղզու տարածքում գտնվող ափին, որտեղ ընտրվեց շինհրապարակ։ Կայանը բացվեց 1956-ի փետրվարի 13-ին,, այդ օրը ռադիոտեխնիկ Պյոտր Ցելիշչևը կայանի վրա բարձրացրեց ԽՍՀՄ պետական դրոշը։ Սա առաջին սովետական անտարկտիկական կայանն է։ Կառուցվել է 21 շենք և օդանավակայան։ Միրնիի ժամանակակից շենքերը կառուցվել են 1971-1978 թվականներին։ Այնտեղ նույնիսկ Լենինի անվան փողոց կա։

Նկարագրություն 

Անտարկտիկական արշավախմբի ղեկավարման բազան նախկինում տեղակայված էր Միրնիում, որտեղից վերահսկվում էին գործող բոլոր ռուսական անտարկտիկական կայանները։ Ներկայումս արշավախմբերի ղեկավարումը իրականացվում է  Նովոլազարևսկայա կայարանից։ «Միրնի» կայանի ղեկավար բազմակի անգամ  ընտրվել է Վլադիսլավ Գերբովիչը։

Կայանը գործում է ամբողջ տարվա ընթացքում։ 55-րդ ռուսական Անտարկտիկայի արշավախմբից առաջ, ամռանը բնակչությունը կազմում էր 160-200 մարդ, իսկ ձմռանը՝ մոտ 40-50։ Ռուսական անտարկտիկական 55-րդ արշավախմբից սկսած՝ բնակչությունը կազմում է 15–20 մարդ։

Ամենամոտ անտարկտիկական կայանը (678 կմ) Դեյվիսն է (Ավստրալիա)։

Միրնի կայանը տեղակայված է մի ելուստի վրա, որը ստացել է Միրնի թերակղզի անվանումը։ Թերակղզուն մոտ՝ ծովում տեղակայված են ժայռոտ Հասվելլ կղզիների խումբը։ 1956 թ.-ի Խորհրդային Անտարկտիկայի 2-րդ արշավախումբը վերանվանեց ափամերձ մի քանի փոքր կղզիներ՝ տալով նոր անուններ՝ Զիկով և Բուրոմսկու կղզիներ։

Կայանի տարածքում տարվա մեծ մասը առկա է ֆիքսված սառույց, գոյացող ծովափի երկայնքով (պրիպայ), որի լայնությունը ձմռան ավարտին  հասնում է 30-40 կմ։  Ոչ վաղ անցյալում Միրնի աստղադիտարանը Անտարկտիդայում ռուսական հետազոտությունների հիմնական բազան էր։ Միրնի կայանի աստղադիտարանի կարևոր գործառույթներից մեկը, մինչև 55-րդ անտարկտիկական արշավախումբը, աջակցել Վոստոկ կայանի կյանքին, որն իրականացվում էր Միրնիից ցամաքային տրանսպորտով։ Օդերևույթաբանների խումբը, որն անընդհատ աշխատում էր կայանում, տեղեկություններ էր տրամադրում սահնակ-թրթուրային տրանսպորտային ուղևորությունների համար` Միրնի - Վոստոկ - Միրնի երթուղով, նավարկության ժամանակահատվածում մերկասառույցի և ճանապարհների բեռնափոխադրումների, ինչպես նաև մի շարք այլ գործառույթներ։ Ներկայումս ճեղքերի գոտու աճի և վտանգի մեծացման պատճառով, սահնակ - թրթուրավոր տրանսպորտային երթուղին դեպի Վոստոկ իրականացվում է Պրոգրես կայանից։

Կլիմայական պայմանները 

Տարեկան միջին ջերմաստիճանը մոտավորապես − 11°C է։ Առավելագույն ջերմաստիճանը + 6°C է, նվազագույնը՝ -40°C: Կայանը բնութագրվում է ուժեղ քամիով. Տարեկան 220 օր, քամու ուժը 15 մ / վ-ից ավելի է։

Հիշողություն 
Անտարկտիկական հետազոտական կայանի անունով անվանել են.
 Միրնի ավանը՝ միկրոշրջան Լիպեցկի Խորհրդային օկրուգում։

Տես նաև 
 Վոստոկ (անտարկտիկական գիտակայան)
 Պրոգրես (անտարկտիկական գիտակայան)

Պատկերասրահ

Գրականություն

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 

 

Անտարկտիկա
1956 հիմնադրումներ Անտարկտիկայում
Անտարկտիդայի աշխարհագրական օբյեկտներ
Անտարկտիդայի աշխարհագրություն
Գիտությունը ԽՍՀՄ-ում
Գիտությունը Ռուսաստանում
Անտարկտիդա