Շիրակի ջրանցք

Շիրակի ջրանցք, Լենինի անվան Շիրակի ջրանցք, Շիրկանալ կամ Շիրջրանցք,  ջրանցք Հայաստանի Շիրակի մարզում։ Սկիզբ է առնում Ախուրյան գետի ձախ ափից՝ Կապս գյուղի մոտ։ Հայաստանի առաջին ոռոգողական ջրանցքն է, կառուցվել է 1922– 1925 թվականներին։ Բացումը կատարվել է 1925 թվականի հունիսի 21-ին՝ մեծ հանդիսավորությամբ, որին մասնակցել է նաև հայ ժողովրդի մեծ բարեկամ Ֆ. Նանսենը, որն իր «Խաբված ժողովուրդ» գրքում գրել է նաև այդ մասին։ 

Ոռոգման համակարգի երկարությունը 46,3 կմ է, մայր ջրանցքինը՝ 21,3 կմ (2,6 կմ թունել)։ Գլխամասում ջրթողունակությունը 6,6 մ3/վ է։ Ոռոգում է Շիրակի մարզի շուրջ 9,8 հզ հա (նախկինում 11 հազար հա) հողատարածք։ Ջրանցքի վրա կան մի շարք կառույցներ, իսկ թունելի վերջում գտնվում է Գյումրիի ՀԷԿ-ը։

Շիրակի ջրանցքի բացումը 1925 թվականի հունիսի 21-ին 
Աշխատանքի միջազգային կազմակերպությունը (ԱՄԿ) և Ազգերի լիգայի խնդրանքով Ֆրիտյոֆ Նանսենը նշանակված փորձագետների կոմիտեի հետ միասին 1925 թվականի հունիսի 7-ից հուլիսի 2-ն ընկած ժամանակահատվածում եղել է Հայաստանում և ուսումնասիրել անապատի որոշ հատվածների արհեստական ոռոգման ծրագրերը՝ հայ փախստականներին այնտեղ տեղափոխելու նպատակով։ 

Ֆրիտյոֆ Նանսենը շրջագայության ընթացքում լուսանկարել է 1925 թվականի հունիսի 21-ին Շիրակի ջրանցքի բացումը, որտեղ ներկաների թվում էին Վիդկուն Աբրահամ Լաուրից Յոնսոն Քվիսլինգը, Արամայիս Եզնկյանը և Վրաստանի Հանրապետության նախագահը։ Նանսենի լուսանկարները պահպանվում են Նորվեգիայի ազգային գրադարանում։

Ծանոթագրություններ 

Շիրակի մարզի ջրանցքներ