Կիսասպիտակավիզ ճանճորս

Կիսասպիտակավիզ ճանճորս (), ճանճորսների ընտանիքին պատկանող բնադրող-չվող և քիչ տարածված թռչուն, որը գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

Արտաքին կառուցվածք 
Մարմնի երկարկարությունը 13 սմ է, թևերի բացվածքը՝ 23,5-24 սմ։ Բնադրման շրջանում հասուն արուի մարմինը վերևից սև է՝ սպիտակ կիսաօձիքով, ներքևից՝ սպիտակ։ Ճակատին կա մեկ կամ երկու միջին չափի սպիտակ բծեր։ Պոչի եզրային փետուրները սպիտակ են։ Թևավերևին կա սպիտակ շերտ և խոշոր սպիտակ հատված։ Արտաքին թևի թափահարող փետուրների հիմքում կա միջին չափի սպիտակ պուտ։ Ավելի բաց գոտկատեղով էգի մարմինը վերևից մոխրադարչնագույն է, ներքևից՝ սպիտակավուն։ Թևավերևին կա սպիտակ շերտ, իսկ արտաքին թևի թափահարող փետուրների հիմքում՝ փոքր պուտ։ Երիտասարդը նման է էգին, տարբերվում է մարմնի վերին մասի բաց գույնի պուտերով և կրծքի մուգ վրձնախազերով։

Կենսակերպ 
Նստած ժամանակ կիսաթափահարում է մերթ մի թևով, մերթ մյուսով կամ երկուսը միասին՝ պոչը վեր ու վար շարժելով։ Բնակվում է սաղարթախիտ անտառներում, պտղատու այգիներում, թփուտներում, իսկ չուի ընթացքում՝ գետաձորերում։ Գարնանային վերադարձը ապրիլին է։

Սննդառություն 
Սնվում է անողնաշարավորներով (հաճախ՝ ծառերի սաղարթում ու գետնին), ինչպես նաև թռչող միջատներով։

Բնադրում 
Բնադրում է փչակներում կամ արհեստական թռչնաբներում (բնի ընտրությունը կատարում է էգը)։ Չոր խոտերից պատրաստված բույնը գավաթաձև է։ Դնում է 18 մմ տրամագծով, բաց կապույտ 3-7 ձու։ Թխսակալում է էգը՝ 13-15 օր, իսկ արուն հսկում, պաշտպանում և կերակրում է նրան։ 15-17 օրական ձագերը տիրապետում են թռիչքին և հեռանում բնից։ Աշնանային չուն սեպտեմբեր-հոկտեմբերին է։

Տարածվածություն 
Տեսակը տարածված է Կովկասում և Հյուսիսային Իրանում, ինչպես նաև դեպի արևմուտք` մինչև Բալկաններ։ Հայաստանում հանդիպում է հյուսիսում, հյուսիս-արևելքում և հարավ-արևելքում` բնակեցնելով սաղարթավոր խառը անտառները։

Պահպանություն 
Սակավ ուսումնասիրված և օլիգոտոպային տեսակ է, որն ընդգրկված է ԲՊՄՄ Կարմիր ցուցակում։

Վտանգման հիմնական գործոնները ուսումնասիրված չէ, սակայն ենթադրվում է, որ անտառահատումների հետևանքով ապրելավայրերը կրճատվում են։

Պահպանության միջոցառումներ չեն իրականացվում։

Ծանոթագրություններ 

Թռչուններ այբբենական կարգով
Քորդավորներ
Ողնաշարավորներ
Թռչուններ
Ճանճորսներ
Ճնճղուկանմաններ
ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված կենդանիներ
Եվրոպայի թռչուններ