Ալեն Ժյուպե

Ալեն Ժյուպե (, ), ֆրանսիացի քաղաքական և պետական գործիչ, աջ հայացքների կրող, «Միավորում ի աջակցություն Հանրապետության» կուսակցության, ապա «Միություն հանուն Նախագահական մեծամասնության» կուսակցության գործիչ, 1995—1997 թթ. - Ֆրանսիայի վարչապետ, 2000-ականներին՝ Բորդոյի քաղաքապետ։ 2007 թ. մայիսի 18-ից հունիսի 18-ը՝ պետական նախարար, շրջակա միջավայրի հարցերով նախարար։ 2007 թ. իր ընտրատարածքում պարտվել է ընտրություններում և հրաժարական տվել նախարարի պաշտոնից։ 2010 թ. նոյեմբերի 14-ից 2011 թ. փետրվարի 27-ը՝ պետական նախարար, պաշտպանության և վետերանների գործերով նախարար։ 2011 թ. փետրվարի 27-ից 2012 թ. մայիսի 10-ը՝ պետական նախարար, Ֆրանսիայի արտաքին գործերի նախարար։

Կրթություն 
Ավարտել է Լյուդովիկոս Մեծի վարժարանը, Քաղաքական հետազոտությունների ինստիտուտը և Կառավարման ազգային դպրոցը։

Կարիերայի մեկնարկը 
Ֆրանսիայում հայտնի է «քայլող համակարգիչ» մականունով մաթեմատիկական փայլուն ունակությունների համար։ 1976 թ. սկսել է որպես Ժակ Շիրակի ելույթների հեղինակ։ Ավելի ուշ եղել է Շիրակի օգնականը ֆինանսական հարցերով, երբ վերջինս Փարիզի քաղաքապետն էր։

Պետական գործունեությունը 
 1983-1995 թթ. — Փարիզի փոխքաղաքապետ։
 1986, 1989-1993, 1997-2004 թթ. — Ֆրանսիայի Ազգային ժողովի պատգամավոր։
 1984-1986 թթ. - Եվրոպական խորհրդարանի պատգամավոր։
 1986-1988 թթ. — Բյուջեի նախարար և կառավարության խոսնակ Ժակ Շիրակի կառավարությունում։
 1988-1995 թթ. — «Միավորում ի աջակցություն Հանրապետության» կուսակցության գլխավոր քարտուղար։
 1993—1995 թթ. — արտաքին գործերի նախարար Էդուար Բալադյուրի կառավարությունում։
 1995-1997 թթ. — Ֆրանսիայի վարչապետ։
 1997 թ. հրաժարական է ներկայացրել խորհրդարանական ընտրություններում սոցիալիստական կուսակցության հաղթանակից հետո։
 1995-2004 թթ. և 2006 թվականից — Բորդոյի քաղաքապետ։
 2002-2004 թթ. - «Միություն հանուն Նախագահական մեծամասնության», կուսակցության առաջին նախագահ։

Կոռուպցիոն սկանդալը 
2004 թ. Ժյուպեին մեղադրանք է առաջադրվել վարչապետ եղած ժամանակ պետական միջոցները վատնելու մեջ։ Բանն այն էր, որ Ժյուպեն Փարիզի քաղաքային բյուջեի հաշվին ապօրինի կերպով ֆինանսավորել է «Միավորում ի աջակցություն Հանրապետության» կուսակցությունը։ Դատարանի որոշմամբ նա դատապարտվել է պայմանական ազատազրկման 1.5 տարի ժամկետով, քաղաքացիական իրավունքների սահմանափակմանը՝ 5 տարի ժամկետով և ընտրովի պաշտոններ զբաղեցնելու արգելքի՝ 10 տարի ժամկետով։ Բողոքարկումից հետո ժամկետները կրճատվեցին, սակայն դատավճիռը մնաց ուժի մեջ։ Արդյունքում Ժյուպեն պաշտոնանկ արվեց Բորդոյի քաղաքապետի և իշխող կուսակցության ղեկավարի պաշտոնից։ Վերջին պաշտոնը զբաղեցրեց Նիկոլա Սարկոզին։

Տարածված է կարծիք, ըստ որի Ժյուպեին մեղսագրվեղ խախտումների համար պատասխանատու է նաև երկրի Նախագահ Ժակ Շիրակը։ Շիրակի անվան հետ մի շարք կոռուպցիոն սկանդալներ կապվում են դեռ վերջինիս՝ Փարիզի քաղաքապետ եղած ժամանակից, քանզի Ժյուպեն այդ ժամանակ ևս աշխատել է Շիրակի հետ։ Սակայն դեռ 1999 թ. դատարանը ընդունեց որոշում, ըստ որի Հանրապետության Նախագահի պաշտոնը զբաղեցնող անձի անձեռնմխելիության ուժով վերջինս չի կարող ոչ ներկայացվել դատարանին, ոչ էլ հրավիրվել ցուցմունքներ տալու։

Վերադարձ քաղաքականություն և կառավարություն 
Դատարանի վճռից հետո Ժյուպեն շուրջ մեկ տարի դասախոսել է Մոնրեալի ինստիտուտներից մեկում։ 2006 թ. նա վերադարձավ և 56 տոկոս ձայներով կրկին ընտրվեց Բորդոյի քաղաքապետի պաշտոնում։

2007 թ. Նիկոլա Սարկոզիի կողմից Նախագահի պաշտոնը ստանձնելուց հետո Ժյուպեն նշանակվում է պետական նախարար, շրջակա միջավայրի հարցերով նախարար Ֆրանսուա Ֆիյոնի կառավարությունում։ Նրան ենթակա էր նաև տրանսպորտի պետական քարտուղարը։ Սա երրորդ դեպքն էր Հինգերորդ Հանրապետության պատմության մեջ, երբ նախկին վարչապետը հետագայում զբաղեցնում է նախարարի պաշտոն։

2007 թ. իր ընտրատարածքում խորհրդարանական ընտրությունների երկրորդ փուլում պարտվել է և հրաժարական տվել նախարարի պաշտոնից։

2010 թ. նոյեմբերի 14-ից 2011 թ. փետրվարի 27-ը՝ պետական նախարար, պաշտպանության և վետերանների գործերով նախարար Ֆրանսուա Ֆիյոնի երրորդ կառավարությունում։ 2011 թ. փետրվարի 27-ին, Միշել Ալիո-Մարիի հրաժարականից հետո զբաղեցրեց պետական նախարար, Ֆրանսիայի արտաքին գործերի նախարարի պաշտոնը՝ վերադառնալով ԱԳ նախարարի աթոռին 15 տարվա ընդմիջումից հետո։

2012 թ. մայիսի 10-ին Ֆրանսուա Ֆիյոնի երրորդ կառավարության հետ միասին ներկայացրչել է հրաժարական նորընտիր Նախագահ Ֆրանսուա Օլանդին։

Պարգևներ 
 Լեհաստանի Ծառայությունների համար ազգային շքանշանի Մեծ Խաչի ասպետ (2000)։
 Պատվո լեգեոնի շքանշանի գրանդ-սպա։
 Քվեբեկի ազգային շքանշանի սպա։
 Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոցի շքանշանի ասպետ (2011)։

Ծանոթագրություններ 

Ֆրանսիայի քաղաքական գործիչներ
Ֆրանսիայի վարչապետներ
Ֆրանսիայի արտաքին գործերի նախարարներ
1945 ծնունդներ
Օգոստոսի 15 ծնունդներ
Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոցի շքանշանի ասպետներ
Ֆրանսիացի պետական գործիչներ
Ֆրանսիացի դիվանագետներ
Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ