Իշա (գետ)

Իշա, գետ Ռուսաստանում՝ Կատուն գետի աջ վտակը։ Հոսում է Ալթայի հանրապետության և Ալթայան տարածաշրջանի տարածքով։

Աշխարհագրություն 

Իշան սկիզբ է առնում Հյուսիսային Ալթայի լանջերից՝ Ալթայի Հանրապետության ծայր հյուսիսից՝ Տուրոչանսկի շրջանից, ծովի մակարդակից 550 մետր բարձրությունից։ Աղբյուրից զգալի մեծ հեռավորությունից գերազանցապես միայն դեպի հարավ է հոսում 500-1000 մետր բարձրությամբ սարերի միջով տեղակայված լայնատարած հովիտներով։ Տարածաշրջանի կենտրոնից հետո Չոյա գոտը թեքվում է դեպի հյուսիս-արևելք, ձախ կողմից միանում իր ամենամեծ վտակներից մեկին՝ Փոքր Իշային, այնուհետև կտրուկ թեքվում դեպի հյուսիս՝ այդպիսով սահման հանդիսանալով Ալթայի Հանրապետության և Ալթայի երկրամասի միջև։ Այնուհետև այն թեքվում է դեպի հյուսիս-արևելք և հոսւմ ոչ բարձր հովիտների միջով։ Նովոզիկովո գյուղից հոսում է դեպի արևելք, Ուստ-Իշա գյուղից՝ հյուսիս։

Գետաբերանը գտնվում է Կատուն գյուղից 80 կմ հեռավորության վրա։ Գետաբերանի տարածաշրջանում Իշան ունի 90-130 մետր լայնություն և մինչև 1 մետր խորություն, հոսքի արագությունը 0.4 կմ/ժ է։

Ջրաբանություն 
Երկարությունը 192 կմ է, ավազանի տարածքը՝ 3 400 կմ2։ Գետաբերանից 15 կմ հեռավորությամբ ջրի սպառման տարեկան միջին քանակը կազմում է 35.7 մ3/սմ, ամենաշատը՝ 170 մ3/սմ, ամենաքիչը՝ 2 մ3/սմ։

Ենթակառուցվածք 
Գետը հոսում է Ալթայի Հանրապետության Չոյսկի տարածաշրջանի և Ատլանտյան երկրամասի Կարմիր լեռների տարաքով։ Ինչպես նաև Իշայի ավազանը հիմնականում ընկած է այդ տարածաշրջանների սահմանով։

Գետի շրջանում բնակելի տարածքներ՝ Ուսկուչ, Իշիմսկ, Խորհրդային, Չոյա, Գուսյովկա, Կիսկա, Թայնամ Իվանովկա, Կարագայկա, Կուրլեկ, Նովոզիկովո, Կարագուժ, Իշայի գետաբերան։

Տարածաշրջանային Գորնո-Ալտայսկ-Չոյա-Արտիբաշ ավտոճանապարհը, միավորելով Ալթայի մայրաքաղաքը Տելեցկոյե լճին, տեղ-տեղ ջնջվում է նրանից մի քանի կիլոմետր։ Չոյա գյուղում գոտև հատում է կամուրջ, որով ճանապարհը հարավային մասից անցնում է հյուսիս։

Ջրային գրանցման տվյալներ 
Ռուսաստանի ջրային գրանցման պետական տվյալների համաձայն՝ գետի՝ ջրային կառավարման հատվածը Կատունն է, գետային ենթաավազանը՝ Բիա և Կատունը։ Գետի ավազանը Օբն է։

 Ջրային գրանցման տվյալների կոդ՝ 13010100312115100007227
 Հիդրոլոգիկան ստուգման կոդ՝ 115100722
 Ավազանի կոդ՝ 13.01.01.003
 Հիդրոլոգիկան ստուգման ծավալի համար՝ 15
 Հիդրոլոգիկան ստուգման թողարկում՝ 1

Ծանոթագրություններ 

Ռուսաստանի գետեր
Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր