Բորիս Շապոշնիկով

Բորիս Միխայլովիչ Շապոշնիկով (), խորհրդային ռազմական գործիչ և տեսաբան, Խորհրդային Միության մարշալ (1940), պրոֆեսոր (1935), ԽՄԿԿ անդամ (1930)։

Կրթություն 
Ավարտել է Մոսկվայի ռազմական ուսումնարանը (1903) և Գլխավոր շտաբի ակադեմիան (1910)։ Մասնակցել է առաջին համաշխարհային պատերազմին (1914-1918)։ 1918 թվականին կամավոր մտել է կարմիր բանակ, տարբեր պաշտոններ է վարել շտաբներում։ Քաղաքացիական պատերազմից հետո, 1921-1925 թվականներին, եղել է ԲԴԿԲ-ի շտաբի պետի առաջինին օգնական, 1925-1928 թվականներին՝ Լենինգրադյան (նաև 1935— 1937 թվականներին) և Մոսկովյան, 1931-1932 թվականներին՝ Մերձվոլգյան ռազմական օկրուգների զորքերի հրամանատար, 1928-1931 թվականներին՝ ԲԴԿԲ շտաբի պետ, 1937-1940 թվականներին՝ Գլխավոր շտաբի պետ և Պաշտպանության ժողկոմի տեղակալ (նաև 1941 թվականին)։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ, 1941 թվականի հուլիսից 1942 թվականի մայիսը եղել է Գլխավոր (շտաբի պետ, 1942-1943 թվականներին՝ Պաշտպանության ժողկոմի տեղակալ, 1943-1945 թվականներին՝ Գլխավոր շտաբի ռազմական դեմիայի պետ։ Նշանակալի գործ է կատարել կարմիր բանակի ամրապնդման և կատարելագործման, խորհրդային ռազմական ուսմունքի զարգացման ուղղությամբ։

Ամփոփելով 1918-1920 թվականների քաղաքացիական պատերազմի փորձը՝ գրել է «Հեծելազոր» (1923), «Վիսլայի վրա» (1924) երկերը։ «Բանակի ուղեղը» (հ․ 1—3, 1927-1929) Բ․ Մ․ Շապոշնիկով Վ․ Ն․ Շապոշնիկով մարքս-լենինյան մեթոդով շարադրված աշխատության մեջ առաջին համաշխարհային պատերազմի փորձի վրա տվել է ապագա պատերազմի բնույթը, նշել նրանում Գլխավոր շտաբի դերը։

Եղել է նաև Կենտգործկոմի անդամ, ԽՍՀՄ I գումարման Գերագույն խորհրդիի դեպուտատ, ՀամԿ(բ) ԿԿ անդամության թեկնածու (1939 թվականից)։

Պարգևներ 

Պարգևատրվել է Լենինի 3, Կարմիր դրոշի 2, Սուվորովի I աստիճանի, Կարմիր աստղի 2 շքանշաններով։ Շապոշնիկովի անունով են կոչվում «Վիստրել» բարձրագույն դասընթացները։ Թաղված է Մոսկվայում, Կարմիր հրապարակում, Կրեմլի պատի մոտ։

Ծանոթագրություններ 

Խորհրդային ռազմական գործիչներ
Խորհրդային Միության մարշալներ
Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Առաջին համաշխարհային պատերազմին մասնակցած ռուսական ռազմական գործիչներ
Կարմիր աստղի շքանշանի ասպետներ
Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմի մասնակիցներ
ԽՄԿԿ անդամներ
Լենինի շքանշանի ասպետներ
Կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Տուբերկուլոզից մահացածներ
Խորհրդային հուշագիրներ