Թամարա Դեյկարխանովա

Թամարա Քրիստափորի Դեյկարխանովա (, , ), ռուսական և ամերիկյան թատրոնի և կինոյի դերասանուհի, մանկավարժ, Կոլումբիայի համալսարանի պրոֆեսոր։

Կենսագրություն 
Ծնվել է 1889 թվականին Մոսկվայում` ազգությամբ հայ բժշկի (Դեյկարխանյան հայ ազնվական գերդաստանում) և ֆրանսուհու ընտանիքում։ 1907-1911 թվականներին նա եղել է Մոսկվայի Գեղարվեստական թատրոնի (МХТ) դերասանուհի և նշված թատրոնի առաջատար դերասան Վասիլի Կաչալովի ընտանիքի բարեկամն էր։ 1923 թվականին Թամարան ամուսնու՝ Յուրիկի հետ հաստատվել է Նյու Յորքում։ Իր վերջին կինոդերը Թամարա Դեյկարխանովան խաղացել է 1897 թվականին։

Գործունեություն 
Թամարա Դեյկարխանովան եղել է Նիկիտա Բալիևի «Չղջիկ» թատրոնի առաջատար դերասանուհին։ Պարելու և երգելու ձիրքերով օժտված Թամարան մասնակցել է Պուշկինի «Իշխան Նուլին» և «Բախչիսարայի շատրվանը», Միխայիլ Կուզմինի «Կանայք», «Նախնիների հայացքի ներքո» և այլ ներկայացումների։ Ամերիկյան թատերագետ Արթուր Փոլաքը, գրելով Դեյկարխանովայի մասին, ընդգծել է նրա խաղաոճի պարզությունն ու նրբագեղությունը։ Իսկ ամերիկացի թատերագետ Օլիվեր Սեյլորը գրել է, որ «Չղջիկը» կույր կլիներ առանց Դեյկարխանովայի։ 1935 թվականին Թամարան բացել է բեմարվեստի սեփական դպրոցը։ Նրա մոտ սովորել է նաև թատերագիր Հորթոն Ֆութը։

Դասախոսական աշխատանքին զուգահեռ Թամարա Դեյկարխանովան հանդես է եկել Բրոդվեյում։ Ամերիկյան թատրոնի պատմության մեջ առավել հիշարժան են Դեյկարխանովայի մասնակցությամբ ներկայացված Գեորգե Տաբորիի «Կայսեր հանդերձանքը» և Լեսլի Սթիվենսի «Ցլամարտ» թատերախաղերը։ Արդեն տարեց Թամարա Դեյկարխանովան հրավիրվել է նկարահանվելու նաև կինոյում և հեռատեսիլում։ 1961-ին նա մարմնավորել է Ջոնիի հայ տատին՝ Ուիլյամ Սարոյանի «Իմ սիրտը լեռներում է» պիեսի հեռուստաբեմադրության մեջ։

Դերեր 
«Բախչիսարայի շատրվանը» (Զարեմա)
«Կանայք» 
«Ասպետը, որ խաղի մեջ կնոջը տանուլ էր տվել սատանային»
«Նախնիների հայացքի ներքո»
«Իշխան Նուլին»
«Բեռնարդա Ալբայի տունը»
«Երեք քույր»
«Անաստասիա»

Ֆիլմագրություն 
«Մերկացված քաղաքը», 1959
«Իմ սիրտը լեռներում է», 1961
«Անդի», 1964
«Թագավորի երազանքը», 1969

Ծանոթագրություններ 

Ամերիկահայ դերասանուհիներ