Ռաֆայել Հարությունյան (մարզիչ)

Ռաֆայել Վլադիմիրի Հարությունյան (), ԱՄՆ-ում աշխատող և բնակվող գեղասահքի հայ մարզիչ, նախկինում` գեղասահորդ։

Կենսագրություն 
Գեղասահքով սկսել է զբաղվել Թբիլիսիի խմբակում։ Սիրողական սպորտում մեծ նվաճումների չի հասել, եղել է ԽՍՀՄ սպորտի վարպետության թեկնածու։

Այնուհետև տեղափոխվել է Երևան, ավարտել Ֆիզիկական կուլտուրայի պետական ինստիտուտը։ 1976-1985 թթ. մարզիչ է աշխատել Երևանի գեղասահքի մանկապատանեկան դպրոցում։ Այնուհետև հրավեր է ստացել Մոսկվայից և 1983 թ.-ին տեղափոխվել է այնտեղ, քանի որ Երևանում չկար միջազգային չափանիշներին համապատասխանող սահադաշտ։ «Սոկոլնիկի» սպորտի պալատում աշխատել է կնոջ՝ Վերա Հարությունյանի հետ, որը ևս գեղասահքի խմբակ ուներ։

2000 թվականին տեղափոխվել է ԱՄՆ-ի Կալիֆոռնիա նահանգ և աշխատել Լեյք Էրոուհեդ քաղաքի «Ice Castle International Training Center» սահադաշտում։ Այնուհետև, 2013 թվականի օգոստոսին նրան և կնոջը՝ նույնպես գեղասահքի մարզիչ Վերա Հարությունյանին, ինչպես նաև Նադեժդա Կանաևային հրավիրել են նույն նահանգի Արտիժա քաղաքի «East West Ice Palace»։ Իսկ 2016 թվականի հունիսի 25-ից նա աշխատում է Լեյքվուդի «Lakewood ICE»-ում։ 2019 թվականի հուլիսին ստացել է ամերիկյան քաղաքացիություն։

Անվանի սաներ 
Հարությունյանի նախկին սաների թվում են Միշել Կվանը, Սաշա Քոենը, Ջեֆրի Բաթլը, Մաո Ասադան, Մայ Ասադան, Ալեքսանդր Աբտը, Սերգեյ Վորոնովը, Իվան Դինևը, Ալեքսանդր Շուբինը, Անտոն Կլիկովը։

2011 թվականին Հարությունյանը սկսել է համագործակցել պատանի Նեյթան Չենի, իսկ 2012-ին՝ ամերիկացի մեկ այլ գեղասահորդ Ադամ Ռիպոնի հետ։ 2013-2018 թվականներին մարզել է ամերիկացի գեղասահորդուհի Էշլի Վագներին, որպես նրա մարզիչ ներկա է եղել 2014 թվականի Սոչիի ձմեռային օլիմպիական խաղերին, որտեղ Վագները թիմային պայքարում դարձել է բրոնզե մեդալակիր, իսկ անհատական մրցումներում գրավել է 7-րդ տեղը։ 2016 թվականին նրա խումբ են տեղափոխվել մի քանի անվանի գեղասահորդներ՝ Մերայա Բելը, ֆրանսիացի Ռոմեն Պոնսարը և Միխալ Բրժեզինան։ Իսկ 2018 թվականին՝ ևս երկու տաղանդավոր պատանի մենասահորդուհիներ՝ ճապոնուհի Մարին Հոնդան և հարավկորեուհի Լիմ Ընսուն։ 

Ռուսաստանում Ռաֆայել Հարությունյանը հայտնի է որպես գեղասահորդ Ալեքսանդր Աբտի, իսկ Արևմուտքում՝ աշխարհի հնգակի չեմպիոնուհի Միշել Կվանի վերջին մարզիչ։

Հարությունյանի սան ամերիկացի Նեյթան Չենը 2018 թվականին դարձել է աշխարհի չեմպիոն՝ ազատ ծրագրում հաջող կատարելով վեց քառակի ցատկ։ 2019 թվականին Չենը կրկին հաղթել է աշխարհի առաջնությունում՝ ազատ ծրագրում և երկու ծրագրերի հանրագումարով սահմանելով համաշխարհային ռեկորդ։ 2022 թվականի ձմեռային օլիմպիական խաղերում նա դարձել է տղամարդկանց մենասահքի օլիմպիական չեմպիոն։

Աղբյուրներ 
 Ռաֆայել Հարությունյանը Solovieff.ru կայքում
 Ռաֆայել Հարությունյանի հարցազրույցը (2004 թ.)

Ծանոթագրություններ 

Թբիլիսի քաղաքում ծնվածներ
Հայ գեղասահորդներ