Շնկոտեմ

Շնկոտեմ (), կաղամբազգիների (խաչածաղկավորներ) ընտանիքի միամյա կամ բազմամյա խոտաբույսերի ցեղ։

Կենսաբանական նկարագիր 

Ցողունը կանգուն է, երբեմն՝ թույլ ճյուղավորվող, բարձրությունը՝ 5-60 սմ։ Տերևները սրտաձև են, ամբողջաեզր կամ ատամնաեզր։ Ծաղկաբույլը զամբյուղ է, ծաղիկները՝ երկսեռ, սպիտակ, վարդագույն։

Ծաղկում է ապրիլ-հուլիսին։ Պտուղը երկսերմ կամ բազմասերմ պատիճակ է։ Սերմերը հարթ են կամ կետիկավոր։

Հայաստանում 
Հայտնի է 70, Հայաստանում՝ 9 (11) տեսակ՝
 շնկոտեմ դաշտային (Thlaspi arvense),
 շնկոտեմ հարթապտղանի (Thlaspi platycarpum),
 շնկոտեմ հովանոցավոր (Thlaspi umbellatum),
 շնկոտեմ Շովիցի (Thlaspi szovitsianum),
 շնկոտեմ Զանգեզուրի (Thlaspi zangezuricum)։

Տարածվածություն 
Տարածված է Արագածոտնի, Շիրակի, Լոռու, Գեղարքունիքի, Սյունիքի և այլ մարզերում։ Աճում է ստորինից մինչև վերին լեռնային գոտիների խոնավ բացատներում, խոտածածկ լանջերին, գետափերին, թփուտներում և այլն։

Հոմանիշներ 

Հոմանիշներ

Քիմիական կազմ 
Որոշ տեսակներ դեղաբույսեր են. պարունակում են ֆլավոնոիդներ, ալկալոիդներ, վիտամին C, կարոտին (A-նախավիտամին), սապոնին, սերմերը՝ 20-33% ճարպայուղեր։

Կիրառում 
Օգտագործվում են տեխնիկական նպատակներով և սննդի մեջ, պատրաստուկները՝ որպես հակաբորբոքային միջոց։ Ձանգեզուրի շնկոտեմ հազվագյուտ բնաշխարհիկ է, հանդիպում է Սյունիքի մարզի ալպյան և ենթալպյան գոտիներում։ Աճում է ժայռաճեղքերում։ Ծաղիկները թանաքավարդագույն են. գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

Դասակարգում

Տաքսոնոմիա 
Դասը մտնում է  ընտանիքի և  կարգի մեջ.

Տեսակներ 
Հայտնի է մոտ 70 տեսակ, նրանցից մի քանիսը.

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 
 Буш Н.А. Род 681. Ярутка — Thlaspi. // Флора СССР. В 30 т. / Гл. ред. акад. В. Л. Комаров; Ред. тома Н. А. Буш. — М.—Л.։ Изд-во АН СССР, 1939. — Т. VIII. — С. 576—590. — 696 + XXX с. — 5200 экз.

Արտաքին հղումներ 
 Շնկոտեմ 
 Շնկոտեմ 

Բույսեր այբբենական կարգով
Ծաղկավոր բույսեր