Զբրուչ (գետ)

Զբրուչ (), գետ Ուկրաինայի արևմտյան մասում. Դնեստրի ձախ վտակը։

Աշխարհագրություն 
Սկիզբ է առնում Պոդոլյան բարձրավայրից, հոսում հիմնականում հարավային ուղղությամբ, անցնում Ուկրաինայի Տերնոպոլի և Խմելնիցկու մարզերով՝ մասամբ սահման հանդիսանալով այդ մարզերի համար։ Դնեստր է թափվում Խոտինից մոտավորապես 5 կիլոմետր դեպի հյուսիս-արևմուտք՝ Օկոպի գյուղի մերձակայքում։ Զբրուչի ափերին են գտնվում Վոլոչիսկ քաղաքը, Պոդվոլոչիսկ, Գուսյատին, Սկալա Պոդոլսկայա գյուղերը, Սատանով ավանը, Կուդրինեցկի, Չեռնոկոզինեցկի ամրոցները, «Մեդոբոռի» արգելոցը, Պոդոլյան Տովտրաներ ազգային պարկը։ Մեծ վտակներն են՝ աջից՝ Գնիլայան, ձախից՝ Բովենեցը։

Հիդրոգրաֆիա 
Զբրուչ գետի երկարությունը 247 կմ է, ջրահավաք ավազանի մակերեսը՝ 3395 կմ2, ջրի միջին ծախսը՝ վայրկյանում 7 խորանարդ մետր (չափումը կատարվել է Վիտկովիցի գյուղի մոտ)։ Սնվում է անձրևներով ու ձնհալի ջրերով։ Միջին խորությունը 1.5–2 մետր է, միջին լայնությունը՝ 8–11 մետր, թեքությունը՝ 0.8 մ / կմ, ջրի միջին հոսքը՝ 15,54 մ³ / վրկ.:

Գետի վրա կառուցվել են ոչ մեծ մի քանի հիդրոէլեկտրակայան (Սատանիվսկա, Բոդնարիվսկա, Մարտինիվսկա), ինչպես նաև ջրաղաց։ Ունի մոտավորապես 140 լճակ, մեկ ջրամբար՝ Տառնոռուդյանը (Тарнорудське водосховище):

Պատմություն 

1772-ից մինչև 1918 թվականը Զբրուչով է անցել սահմանը ռուսական կայսրության և Հաբսբուրգների միապետությանը պատկանող Գալիցիայի միջև, իսկ 1921-1939 թվականներին՝ սովետա-լեհական սահմանի մի հատվածը։

1848 թվականին գետի՝ Գուսյատին գյուղի մոտ գտնվող հատվածում հայտնաբերել են զբրուչյան նշանավոր քարե կուռքը, որը եղել է տեղի սլավոնական ցեղի պաշտամունքի առարկան հեթանոսական ժամանակներում։

Տեղագրական քարտեզ 

 М-35-В М 1:500000

Պատկերասրահ

Տես նաև 
 Ակունք և Գետաբերան

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 

 Ковальчук І. П. Збруч Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160807075927/http://esu.com.ua/search_articles.php?id=16567  
 Хведченя С. Б. Збруч Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160806123705/http://www.history.org.ua/?encyclop&termin=Zbruch

Արտաքին հղումներ

 Զբրուչ գետ https://web.archive.org/web/20140924010348/http://www.tourclub.com.ua/uk/info/usefull-info/local-lore-tours/zbruch_local_inf 
 Дмитро Панаїр. Збруч: леґенди старого кордону // Zbruch, 06.02.2013 https://web.archive.org/web/20150716030356/http://zbruc.eu/node/1229 
 Дмитро Полюхович. Збруч змілів. Це тимчасово // Zbruch, 15.07.2015 https://web.archive.org/web/20150716020652/http://zbruc.eu/node/39032 
 Нардеп Олег Барна лобіює побудову гідроелектростанцій на Дністрі https://web.archive.org/web/20170112161843/http://provse.te.ua/2015/12/nardep-oleh-barna-lobiyuje-pobudovu-hidroelektrostantsij-na-dnistri/ 
 Стрімкі і тихі води річок Хмельниччини
 Զբրուչ գետի մասին Ժամանակակից աշխարհագրական անվանումների բառարանում

Ուկրաինայի գետեր
Ուկրաինայի աշխարհագրություն