Տաղարան (համույթ)

«Տաղարան», հնագույն երաժշտության համույթ։ Հիմնադրվել է 1981 թվականին, սկզբնապես, «Շարական» անունով (մինչև 1985)։ 1988 թվականից՝ պետական կոլեկտիվ։

Պատմություն 
Համույթը հիմնադրվել է Երևանում, 1981 թվականին։ Հիմնադիր և գեղարվեստական ղեկավար՝ Գրիգոր Դանիելյան (Դանիել Երաժիշտ)։ 1985-1987 թվականներին «Տաղարանը» գործել է առանց գեղարվեստական ղեկավարի։

1987 թվականին կոմպոզիտոր Երվանդ Երկանյանը, ստանձնելով «Տաղարանի» գեղարվեստական ղեկավարությունը, նոր շունչ բերեց համույթի համերգային, ստեղծագործական կյանքում, կարճ ժամանակամիջոցում ստեղծելով ծավալուն մի նոր նվագացանկ, որն ընդգրկում էր 300-ից ավելի հայ հոգևոր, ժողովրդական, ազգային-հայրենասիրական երգերի բարձրարժեք և նրբաճաշակ մշակումներ։

«Տաղարան» համույթի ներկայիս գեղարվեստական ղեկավար և դիրիժորն է դաշնակահար Սեդրակ Երկանյանը (1994 թվականից), ով շարունակում է զարգացնել համույթի առջև դրված գեղագիտական և գեղարվեստական խնդիրները։ «Տաղարանն» ի սկզբանե կոչված է եղել համերգային բեմ բարձրացնելու, տարածելու և քարոզելու հայ միջնադարյան հոգևոր երգարվեստի գանձերը։ Այդ է պատճառը, որ նրա նվագացանկում մշտապես կենտրոնական տեղ են գրավում 5-15-րդ դարերի հեղինակների շարականներն ու տաղերը։ «Տաղարանի» ծրագրերում առաջին անգամ նորովի մատուցումով հնչել են հայկական ժողովրդական, ազգային-հայրենասիրական երգեր և նվագներ։

Գործունեություն
Համույթի գործունեության մեկ այլ հետաքրքրական կողմը կապված է եվրոպական մինչդասական և բարոկկո շրջանի երաժշտության հետ։ Ունկնդրի դատին պարբերաբար ներկայացվում են գերմանական, ֆրանսիական, իտալական և այլ ժողովուրդների հնագույն երաժշտության ամբողջական ծրագրեր։

Համույթի երաժշտական մեկնաբանություններն աչքի են ընկնում ոճական ճշգրտությամբ, բարձր կատարողական մակարդակով, հնչերանգների հարստությամբ, մենակատարների և համույթի ներդաշնակ ու հավասարակշռված հնչողությամբ։

«Տաղարանը» համերգներով հանդես է եկել Հայաստանում, Արցախում, նախկին Խորհրդային Միության երաժշտական կենտրոններում, բազմիցս ըստ արժանվույն ներկայացրել է հայկական երաժշտական մշակույթն արտասահմանում, շրջագայել է Գերմանիայում, Ավստրիայում, Ֆրանսիայում, Բուլղարիայում, Ռումինիայում, Հարավսլավիայում, Լատինական Ամերիկայի երկրներում՝ Արգենտինա, Բրազիլիա, Ուրուգվայ, Հունաստանում, Կիպրոսում, Լիբանանում և այլուր։

Համույթն իր մասնակցությունն է ունեցել միջազգային մի շարք փառատոներում։ «Տաղարան» համույթը մասնակից է բացառիկ համերգների՝ կազմակերպված դեսպանատների կողմից։ «Տաղարան» համույթը մասնակցում է Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի կազմակերպած համերգներին։

Գործիքային կազմ 
Երկու ֆլեյտա
Ֆագոտ
Բլուլ
Դուդուկ
Հոբոյ
Լարային քառյակ
Ուդ
Սանթուր
Երգեհոն (կամ կլավեսին, դաշնամուր)

Հղումներ 
 ՀՆԱԳՈՒՅՆ ԵՐԱԺՇՏՈՒԹՅԱՆ «ՏԱՂԱՐԱՆ» ՀԱՄՈՒՅԹ
 Հնագույն երաժշտության «Տաղարան» համույթ

Ծանոթագրություններ  

Հայաստանի նվագախմբեր
Հայաստանի երաժշտական համույթներ