Կտավախոտ

Կտավախոտ (Linaria), կտավատախոտ, վուշախոտ, Ջղախոտազգիների ընտանիքի միամյա կամ բազմամյա խոտաբույսերի ցեղ։

Աշխարհագրական տարածում 
Տարածված է գրեթե բոլոր մարզերում։ Աճում է քարքարոտ, խճոտ լանջերին, ժայռերի մեջ, հրաբխային ապարաթափվածքներում, անտառատափաստաններում, անտառի բացատներում և անտառներում, ենթալպյան մարգագետիններում (700-2300 մ բարձրություններում) և այլն։ Կատվախոտ բրգաձևը (K. pyramidata) հանդիպում է Արայի լեռան խառնարանում (1500-2400 մ բարձրություններում՝ Ծաղկավանքի բնասահմանում)։

Կենսաբանական նկարագիր 
Ցողունը հիմնականում կանգուն է, վերին մասում՝ ճյուղավորվող, բարձրությունը՝ մինչև 100 սմ։ Տերևները նստադիր են, գծանշտարաձև, հերթադիր կամ փնջերով։ Ծաղկաբույլը ողկուզանման է կամ հասկանման, ծաղիկները՝ դեղին, մանուշակագույն, կապույտ կամ սպիտակ։ Ծաղկում է մայիս-օգոստոսին։ Պտուղը տուփիկ է, սերմերը՝ փափուկ, սկավառակաձև։

Կտավախոտը բժշկության մեջ 
Որոշ տեսակներ դեղաբույսեր են, պարունակում են ալկալոիդներ, գլիկոզիդներ, ասկորբինաթթու, կարոտին և այլն։ Մեղրատու է և գեղազարդիչ։ Մոլախոտ է։

Տեսակները 
Հայտնի է 29 տեսակ։ Հայտնի է մոտ 150, ՀՀ-ում՝ 13 տեսակ՝ Կտավախոտ սովորական (L․ vulgaris), Կտավախոտ հայկական (L․ armeniaca), Կտավախոտ խոշորածաղիկ (L․ grandiflora), Կտավախոտ քրդական (L․ Kurdica) և այլն։

Մի քանի տեսակների ցուցակը՝
 Linaria amethystea. 
 Linaria araratica. 
 Linaria arvensis.Կենտրոնական և Հարավային Եվրոպայում, Հյուսիսային Աֆրիկա
 Linaria bipartita. Մարոկկո
 Linaria buriatica. Իրան, Թուրքիա
 Linaria dalmatica. Եվրոպա, Կովկաս, Մալթա, Արևմտյան Սիբիրում, Ղազախստանը, Թուրքիան
 Linaria genistifolia.
 Linaria hirta. 
 Linaria incarnata  Մարոկկո, Պորտուգալիա, Իսպանիա
 Linaria incompleta. 
 Linaria japonica. Սախալին, Կուրիլյան կղզիներ, Ճապոնիա, Չինաստանը, Կորեայի թերակղզում
 Linaria maroccana. Մարոկկո 
 Linaria micrantha. 
 Linaria pinifolia. Ալժիր, Թունիս
 Linaria loeselii.
 Linaria pseudolaxiflora.էնդեմիկ կղզու Մալթա և հարևան կղզիներ 
 Linaria purpurea. Իտալիա, այդ թվում, Սիցիլիա
 Linaria repens.
 Linaria saxatilis. Պորտուգալիա, Իսպանիա
 Linaria spartea. 
 Linaria supina. Շվեյցարիա, Իտալիա, Ֆրանսիա, Պորտուգալիա, Իսպանիա
 Linaria triornithophora. Չինաստան, Ճապոնիա
 Linaria triphylla. Հյուսիսային Ռուսաստան, Կենտրոնական Ասիա
 Linaria tristis. Սիցիլիա (էնդեմիկ).
 Linaria vulgaris. Եվրոպա, Թուրքիա, Սիբիր, Հեռավոր Արևելք, Չինաստան

Պատկերասրահ

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Энциклопедия декоративных садовых растений: льнянка

Եվրասիայի ֆլորա
Աֆրիկայի ֆլորան
Խոտաբույսեր
Ջղախոտազգիներ