Կասպիական նեղմատ գեկոն

Կասպիական նեղմատ գեկոն (), գեկոնների ընտանիքի նեղմատ գեկոնների () ցեղի մողես։ ՀՀ-ում հանդիպում է Արմավիրի, Արարատի, Սյունիքի (Մեղրի) մարզերում և Երևանում։ Հայաստանի ֆաունայի ներմուծված տեսակներից է։ Կասպիական գեկոն, որպես կանոն, հանդիպում է երկաթգծերի երկայնքով, շինությունների պատերին, քարե շինությունների փլատակներում։

Արտաքին տեսք 
Մարմնի երկարությունը 2,3-7,5 սմ է, պոչը գրեթե 1,2 անգամ երկար է, ինքնահատվող։ Մարմինն ու գլուխը լավ են տարանջատված միմյանցից, լայն են ու տափակած, դունչը՝ դուրս ցցված։ Աչքերը խոշոր են, բիբը՝ օվալաձև, ուղղահայաց, ուժեղ լուսավորվածության ժամանակ ունի ուղղահայաց ճեղքի տեսք։ Ծիածանաթաղանթը ոսկեգույն է, կոպերը, ձուլվելով, Կասպիական նեղմատ գեկոն առաջացրել են աչքը ծածկող թափանցիկ թաղանթ։ Ունեն լավ արտահայտված արտաքին ականջ։ Գլխի դիմային հատվածը պատված է բազմանկյուն, իսկ գանգայինը՝ տարբեր մեծության կլոր վահանիկներով։ Մարմնի մեջքային մակերեսը պատված է մանր, երկայնակի շարքեր կազմող, խոշոր բազմանկյուն, կատարավոր թեփուկներով։ Կոկորդային թեփուկները 2-3 անգամ փոքր են որովայնի բազմաթիվ թեփուկներից, որոնք ձևավորում են ցանցանման ծածկույթ։

Մեջքային մակերես 
Մեջքային մակերեսի ընդհանուր գորշավուն գունավորման վրա արտահայտված են 5-6 շագանակագույն կտրտված լայնակի զոլեր, լայնակի զոլավոր նախշ ունի նաև պոչը։ Բերանի եզրից դեպի աչքերն ու ճակատը ձգվում են 4-6 զուգահեռ զոլեր։ Պարանոցի և իրանի մակերեսը ներքևից սպիտակ են։ Էգերն ավելի թաց են գունավորված։ Ձմեռում է աշնան կեսերից գարնան կեսերը։ Ամռանն ակտիվ է մթնշաղին և գիշերը։

Նշանակություն 
Սնվում է մանր անողնաշարավորներով։ Օգտակար է. ոչնչացնում է շինությունների թունավոր սարդակերպներին և խավարասերներին։ Զուգավորումը տեղի է ունենում ապրիլի կեսից մայիսի վերջ։ Հունիսի կեսից սեպտեմբերի կեսին քարերի արանքում, ճեղքերում դնում է մինչև 1,3 սմ երկարության 1-2 ձու։ Երիտասարդ առանձնյակները ծնվում են հուլիս-սեպտեմբերին։ Հաճախ խնամվում է անազատ պայմաններում։

Մողեսներ