Սուրեն Մելիք-Իսրայելյան

Սուրեն Սամսոնի Մելիք-Իսրայելյան (), հայազգի խորհրդային բժիշկ, վիրաբույժ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1967 թվական), պրոֆեսոր (1970 թվական)։

Կենսագրություն 
Ծնվել է 1908 թ. Հայաստանի Արարատի մարզի Վերին Արտաշատ գյուղում։  Սովորել է Երևանի գիմնազիայում, ապա Խ. Աբովյանի անվան միջնակարգ դպրոցում։  1927 թ. ընդունվել է Երևանի բժշկական ինստիտուտի բուժական ֆակուլտետը և այն ավարտել հաջողությամբ 1933 թ.։

Մելիք-Իսրայելյանն իր աշխատանքային գործունեությունն սկսել է գյուղում։ Սկզբում աշխատել է որպես Վեդիի շրջանի ամբուլատորիայի վարիչ, ապա Վեդիի հիվանդանոցում՝ որպես գլխավոր բժիշկ և վիրաբույժ։ 1936 թ. 2 տարով կատարելագործման է ուղարկվել Երևանի 1-ին կլինիկական հիվանդանոց և աշխատել վիրաբուժական բաժանմունքում։ 
1939 թ. Սուրեն Մելիք-Իսրայելյանը վերադարձել է Եղեգնաձոր (նախկինում՝ Միկոյանի շրջան)՝ որպես շրջկենտրոնի նորակառույց հիվանդանոցի գլխավոր բժիշկ և վիրաբույժ։ 1930-1940 թթ. Եղեգնաձորում բուժօգնության խիստ կարիք կար։ Մելիք-Իսրայելյանը կարողացավ վաստակել տեղի, ինչպես նաև հարևան շրջանի բնակչության վստահությունն ու հավատը՝ շուրջօրյա բուժօգնություն տրամադրելով նրանց և հաճախ մեկնելով գյուղից գյուղ։

Հայրենական մեծ պատերազմը սկսվելուն պես 1941 թ. հունիսի 22-ին Մելիք-Իսրայելյանը հայրենիքի առաջին կոչով հրաժեշտ է տվել բարեկամներին ու հարազատներին և մեկնել խորհրդային բանակ՝ տանը թողնելով ծնողներին, կնոջն ու 3 երեխաներին։ Նա մեկնել է մարտադաշտ, մասնակցել հարավային ռազմաճակատի թեժ մարտերին, ինչպես նաև Տագանրոգի, Ռոստովի պաշտպանական մարտերին։ Այդ ժամանակ նա 16-րդ բժշկական գումարտակի վիրաբուժական և ընդունման-տեսակավորման վաշտի պետն էր։ Զորամասը, որտեղ ծառայում էր Մելիք-Իսրայելյանը, ռմբակոծության ենթարկվեց։ Դրա հետևանքով նա մնաց ձյան մեջ, ստացավ կոնտուզիա, թոքերի բորբոքում և ծանր վիճակում տեղափոխվեց Ռոստովի զինվորական հոսպիտալ, որտեղ մեկ ամիս բուժվելուց հետո տեղափոխվեց  Երևան։ Այստեղ բուժվել է մինչև 1942 թ.։ 

1943 թ. Առողջապահության նախարարության հատուկ գործուղմամբ մեկնել է Իրան՝ աշխատելու Թավրիզում որպես խորհրդային հիվանդանոցի տնօրեն և առաջատար վիրաբույժ։  1945 թ. վերադարձել է հայրենիք և պարգևատրվել «Առողջապահության գերազանցիկ» կրծքանշանով։

1945 թվականին վերադառնալով Երևան՝ Մելիք-Իսրայելյանն աշխատանքի է անցել Երևանի բժշկական ինստիտուտի ընդհանուր վիրաբուժության ամբիոնում՝ որպես ասիստենտ։ 
1951 թ. պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսությունը։ 1953 թ. դարձել է Երևանի բժշկական ինստիտուտի ընդհանուր վիրաբուժության ամբիոնի դոցենտ։  1967 թ. պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսությունը, իսկ 1969 թ. ստացել պրոֆեսորի կոչում։

1973 թ. առողջության վատթարացման պատճառով Մելիք-Իսրայելյանը անցել է թոշակի և մինչև կյանքի վերջը կատարել Երևանի բժշկական ինստիտուտի տրավմատոլոգիայի, օրթոպեդիայի և ռազմադաշտային վիրաբուժության կոնսուլտանտի պարտականությունները։

Մահացել է 1975 թ. Երևանում։ Թաղված է Երևանի Թոխմախի գերեզմանատանը։

Գիտական գործունեություն

Պրակտիկ գործունեությանը զուգընթաց Սուրեն Մելիք-Իսրայելյանը զբաղվել է նաև գիտական բեղմնավոր աշխատանքով։ Շուրջ 50 գիտական աշխատությունների հեղինակ է։ Զեկուցումներով հանդես է եկել համամիութենական և հանրապետական բազմաթիվ գիտաժողովներում, խորհրդաժողովներում և համագումարներում։ Անցկացրել է բազմաթիվ դասախոսություններ ու պրակտիկ պարապմունքներ։ 

Գիտական աշխատանքները հիմնականում վերաբերում են վիրաբուժական ախտաբանության կարևորագույն պրոբլեմների, ջերմային այրվածքների ախտաբանության ու բուժման ուսումնասիրությանը։ Մելիք-Իսրայելյանն առաջարկել է նշված այրվածքների բուժման մեթոդ, որի շնորհիվ զգալիորեն նվազում է մահացությունը։

Որպես բարձր որակավորում ունեցող վիրաբույժ-կլինիցիստ՝ մշտական օգնություն է ցուցաբերել առողջապահական մարմնին՝ կատարելով սան-ավիացիայի գծով և պլանային կարգով կոնսուլտացիաներ, օգնել տարբեր հեռավոր շրջանների հիվանդներին։

Պարգևներ
Սուրեն Մելիք-Իսրայելյանն իր բեղմնավոր աշխատանքային գործունեության ընթացքում պարգևատրվել է մի շարք մեդալներով և շքանշաններով։

Ծանոթագրություններ 

Հայ բժիշկներ
Հայ վիրաբույժներ
Սեպտեմբերի 29 ծնունդներ
1908 ծնունդներ
Վերին Արտաշատ գյուղում ծնվածներ
Մարտի 12 մահեր
1975 մահեր
Երևան քաղաքում մահացածներ
Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Երևանի պետական բժշկական համալսարանի շրջանավարտներ
Հայ պրոֆեսորներ