Ջորջ Սանտայանա

Ջորջ Սանտայանա (, , ), ամերիկացի փիլիսոփա, քննադատական ռեալիզմի ներկայացուցիչ։ Ծագումով՝ իսպանացի։

Գործունեություն 
1872-1912 թվականներին ապրել է ԱՄՆ-ում, 1907-1912 թվականներին՝ Հարվարդի համալսարանի պրոֆեսոր։ Կրել է Ու․ Ջեմսի և Ա․ Բերգսոնի ազդեցությունը, կյանքի վերջին տարիներին մոտեցել է էկզիստենցիալիզմին, Է․ Հուսեռլի ֆենոմենոլոգիային և Ա․ Ուայտհեդի «պրոցեսի փիլիսոփայությանը»։ Սանտայանայի մետաֆիզիկական համակարգը տրված է «Կեցության ոլորտները» երկում։ Փիլիսոփայության հիմնական խնդիրը Սանտայանան համարում է աշխարհի նկատմամբ բարոյական և գեղագիտական կողմնորոշում մշակելը․ փիլիսոփայությունը ոչ եկեղեցական կրոն է, այն ուղղված է մարդու «մտքին և սրտին»։ Պոեզիան, արվեստը, կրոնը մարդկային հոգեկանի բարձրագույն ձևերն են, որոնք խիստ հակադրվում են «կենդանական հավատի» (արտաքին աշխարհի գոյությունն ընդունող անմիջական համոզմունքի) վրա հիմնված կենսաբանորեն մեկնաբանվող պրակտիկային և գիտությանը։ Ընդ որում, գիտությունն ըմբռնվել է որպես աշխարհի օգտապաշտական նշանակություն Ունեցող ոչ իսկական ընկալում։ Սանտայանան «Տիրապետություն և իշխանություն» գրքում (1951) Պլատոնի ոգով մշակել է հակադեմոկրատական հասարակական-քաղաքական ուսմունք։ Հեղինակ է նաև «Վերջին պուրիտանը» վեպի (1935) և գեղագիտության, մշակույթի ու գրականության վերաբերյալ բազմաթիվ աշխատությունների։ Հայտնի է իր փայլուն գրելաոճով։ Սանտայանայի գաղափարների վրա է հիմնվում ամերիկյան հասարակական մտքի հակասցիենտիստական ուղղությունը։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Գեղեցիկի զգացողությունը - Էսթետիկական տեսության ուրվագիծ

Ամերիկացի փիլիսոփաներ
19-րդ դարի փիլիսոփաներ
20-րդ դարի փիլիսոփաներ
Հարվարդի համալսարանի շրջանավարտներ
Գեղագետներ
Իսպանացի բանաստեղծներ
20-րդ դարի բանաստեղծներ
20-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ
Հումբոլդտի համալսարանի շրջանավարտներ
Հարվարդի համալսարանի դասախոսներ
Ամերիկացի աթեիստներ
Քաղաքական փիլիսոփաներ
Ամերիկացի տղամարդ վիպասաններ
Իսպանացի գրողներ
20-րդ դարի ամերիկացի բանաստեղծներ
Ամերիկացի գրողներ
Ամերիկացի բանաստեղծներ
Քեմբրիջի համալսարանի շրջանավարտներ
Հարվարդի համալսարանի պրոֆեսորներ