Հովարդ Գարդներ

Հովարդ Գարդներ (, ), ամերիկացի հոգեբան, բազմաբնույթ մտածողության տեսության հիմնադիր, բուժական հոգեբանության և նյարդահոգեբանության մասնագետ։

Կենսագրություն 
Հովարդ Գարդները ծնվել է 1943 թ. հուլիսի 11-ին Փենսիլվանիայում (ԱՄՆ)։ Նրա ծնողները 1938 թ. գաղթել էին Գերմանիայի Նյուրնբերգ քաղաքից։

Հ. Գարդները հաճախում է Փենսիլվանիայի Քինգստոն քաղաքի նախապատրաստական դպրոց (Վայոմինգի սեմինարիա)։ 1961 թ. ընդունվում է Հարվարդի համալսարան՝ մտադրված լինելով ուսումնասիրել պատմություն, սակայն Էրիկ Էրիկսոնի ազդեցության շնորհիվ սկսում է հետաքրքրվել հոգեբանությամբ և հարակից այլ բնագավառներով։ Ժան Պիաժեի աշխատանքներին և Ջերոմ Բրուների հետ ծանոթանալուց հետո Գարդները մի անգամ ևս փոխում է մասնագիտացումը։

Գարդները որոշ ժամանակ Ջերոմ Բրուների հետ աշխատում է Macos («Մարդն ուսումնասիրության դասընթաց») ծրագրում։ 1966 թ. նա ընդունվում է Հարվարդի դոկտորանտուրա և հաջորդ տարի Նելսոն Գուդմանի հետ միասին սկսում է աշխատել «Զրո ծրագիր» հետազոտական խմբում։ 1971 թ. նա պաշտպանում է դոկտորական թեզը՝ նվիրված երեխաների զգայությունների տեսակներին։ 1971-1986 թթ. շարունակում է իր դասախոսական աշխատանքը Հարվարդի համալսարանում և 1986 թ. ստանում պրոֆեսորի գիտական կոչում։

Տեսությունը 
Որպես մանկավարժ-հոգեբան՝ Հ. Գարդներն առավել ճանաչված է իր բազմաբնույթ մտածողության տեսությամբ։ Նա գտնում էր, որ յուրաքանչյուր մարդու հատուկ է մտածողության, ընկալման և իմաստավորման բազմապիսի ձևեր, որոնք հազվադեպ են գործում իրարից անկախ։ Դրանք օգտագործվում են միաժամանակ և մարդու կարողությունների զարգացման կամ խնդիրների լուծման ընթացքում ունեն միմյանց լրացնելու հակում։ Գարդներն առանձնացնում էր մտածողության 7 տիպեր՝ լեզվական, տրամաբանական-մաթեմատիկական, տարածական, երաժշտական, մարմնաշարժողական, միջանձնային և ներանձնային մտածողություններ։

Հ. Գարդների և նրա գործընկերների համապատասխան հետազոտությունների արդյունքում ավելացվեցին մտածողության ևս 3 տիպեր՝ բնագիտական, իրական (էքզիստենցիալ) և հոգևոր։

Ծանոթագրություններ 

Ամերիկացի հոգեբաններ
Սկրանտոն քաղաքում ծնվածներ
Հարվարդի համալսարանի շրջանավարտներ
Հարվարդի համալսարանի դասախոսներ
Լոնդոնի տնտեսագիտության և քաղաքական գիտությունների դպրոցի շրջանավարտներ
Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ