Տոոլսե ամրոց

Տոոլսե ամրոց (, , ավելի վաղ՝ Vredeborch), Էստոնիայի ամենահյուսիսային ու «ամենաերիտասարդ» միջնադարյան ամրոցը, որ գտնվում է Լյաենե-Վիրումաա նահանգում՝ Կունդա քաղաքից ոչ հեռու։ Տոոլսեի ամրոցը կառուցվել է Ռակվեռե քաղաքը ծովահենների հարձակումներից պաշտպանելու նպատակով։ Ամրոցը կառուցման տարեթիվ է համարվում 1471 թ., ամրոցի հիմնադիր՝ Լիվոնյան օրդենի մագիստրոս Յոհան Վալդհաոուն ֆոն Հեերսեն։

Պատմություն 
Նախապես կառուցվել են եռահարկ ամրոց-տուն և աշտարակ, որոնք հետագայում դարձել են ամրոցի արևմտյան ծայրը։ 15-րդ դարի վերջին ամրոցը արդեն ուներ ներսի ու դրսի բակեր։ Ամրոցի պատերի բարձրությունը հասնում էր 14 մետրի, հաստությունը՝ 2 մետրի։ Հետագայում դարպասների վերևում կառուցվեց աշտարակ, որը պիտի պաշտպաներ քիչ ուշ կառուցված ճամբար-բակն ու ամրոցի հյուսիսարևմտյան անկյունը։

Հին տան հիմնական պատի հետևում կառուցվել է ռազմական կլոր աշտարակ։ Դրա կառուցմանը զուգահեռ ավելացվել է ամրոցի պատերի բարձրությունը։

Ամրոցի հիմնական գործառույթը նավահանգստի պաշտպանությունն էր, որն էլ իր հերթին հանդիսանում էր Ռակվեռեի ծովային դարպասը։

Ամրոցի շինարարությունը շարունակվել է երկու հարյուրամյակ։ Լիվոնյան պատերազմի ժամանակ ամրոցն ավերվել է։ Ամրոցը հիշատակվում է Տյավզինի հաշտության պայմանագրում, որով ռուսները հրաժարվում են էստոնական մի շարք ամրոցների տիրապետման իրավունքներից։ Հետագայում ամրոցը մասամբ վերականգնվել է, և 17-րդ դարում նրա մի մասը պիտանի էր օգտագործման համար։ Հյուսիսային պատերազմի ընթացքում ամրոցը ամբողջովին ավերվել է և լքվել։

1998 թվականին ամրոցի ավերակները գրանցվել են Էստոնիայի մշակույթի հուշարձանների պետական ռեգիստրում։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Sihtasutus Virumaa Muuseumid Toolse ordulinnusest 
 Տոոլսե ամրոցի նկարով նամականիշ
 Ամրոցի համայնապատկերը
 Ամրոցի մասին castle.lv կայքում

Ամրոցներ այբբենական կարգով
Էստոնիայի ամրոցներ