Վիկտոր Վարդանյան

Վիկտոր Վարդանի Վարդանյան (), հայ խորհրդային բանաստեղծ-մանկագիր, դրամատուրգ։ ԽՄԿԿ անդամ 1941 թվականից, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակից։ ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1938 թվականից։

Կենսագրություն 
Վիկտոր Վարդանյանը ծնվել է 1910 թվականին Արևմտյան Հայաստանի Բիթլիս (Բաղեշ) քաղաքում։ 1915 թվականին զրկվել է ծնողներից։ Մինչև 1927 թվականը եղել է Նախիջևանի, Նոր Բայազետի և Լենինականի մանկատներում։ 1928- 1936 թվականներին աշխատել է որպես ցրիչ, սևագործ բանվոր, սանիտար։
Ավարտել է Երևանի ատամնաբուժական դպրոցը (1938), միաժամանակ սովորել է Հայաստանի գրողների միությանն առընթեր գրական համալսարանում։ 1940-1946 թվականներին ծառայել է խորհրդային բանակում. եղել է դիվիզիայի ատամնաբույժը։ 1946-1950 թվականներին աշխատել է որպես Երևանի կենտրոնական ատամնապրոտեզարանի տնօրեն, այնուհետև մինչև 1958 թվականը դասավանդել է Երևանի բժշկական ուսումնարանում։ Եղել է Համամիութենական հեղինակային իրավունքների պաշտպանության վարչության հայկական բաժանմունքի ղեկավար (1958֊1970)։ 1970-1977 թվականներին աշխատել է Հայաստանի ժողովրդական ստեղծագործության հանրապետական տանը որպես բանահյուսության բաժնի վարիչ։ Նրա բանաստեղծությունների տեքստերով հայ կոմպոզիտորները ստեղծել են բազմաթիվ երգեր։ Վարդանյանը հեղինակ է բազմաթիվ գրքերի («Փոքրիկ կառուցողները», 1931, «Հանելուկներ», 1935, «Գարնան ծիլեր», 1950, «Գարնան երգը», 1960, «Ի՞նչ են երգում ճնճղուկները», 1963, «Լուսաբացից լուսաբաց»,1966, «Կարկաչահոս աղբյուրի պես», 1971, «Արևականչ», 1978, «Ուլիկն ու պուլիկը», 1981 և այլն), որոնցում ամփոփված բանաստեղծությունների ու պոեմների հիմնական թեման հայրենասիրությունն է, ընկերասիրությունը։ Մանկագրի առանձին գործեր զետեղվել են դպրոցական դասագրքերում։

Վարդանյանը գրել է նաև շուրջ 50 մանկական պիես («Հազարան բլբուլը», «Չարաբաստիկ կապոցը», «Ծաղիկն ու փուշը»,«Ծովինար», «Բարի գալուստ, «Ծիծեռնակ» և այլն), որոնցից շատերը բեմադրվել են հանրապետության տարբեր թատրոններում, Թբիլիսիում, Բուլղարիայում։ Վարդանյանի առանձին գործեր թարգմանվել են ռուսերեն և վրացերեն։

Պարգևներ 
 Կարմիր աստղի շքանշան

Երկեր 
 Փոքրիկ կառուցողները, Երևան, Պետհրատ, 1931, 10 էջ։
 Սոցմրցում, Երևան, Պետհրատ, 1932, 8 էջ։
 Հանելուկներ, Երևան, Պետհրատ, 1935, 10 էջ։
 Դերձակն ու մոծակը, Երևան, Պետհրատ, 1936, 16 էջ։
 Խաղալիքների արշավը, Երևան, Պետհրատ, 1937, 14 էջ։
 Ծտերի հունձը, աղվեսի դունչը, Երևան, Պետհրատ, 1938, 16 էջ։
 Առյուծին հաղթեցին, Երևան, Պետհրատ, 1940, 20 էջ։
 Երջանիկ մանկություն, Երևան, Հայպետհրատ, 1946, 28 էջ։
 Գարնան ծիլեր, Երևան, Հայպետհրատ, 1950, 40 էջ։
 Սալյուտ, Երևան, Հայպետհրատ, 1953, 34 էջ։
 Այ այսպես, Երևան, Հայպետհրատ, 1954, 18 էջ։
 Գարնանային առավոտ, Երևան, Հայպետհրատ, 1956, 22 էջ։
 Արևիկ, Երևան, Հայպետհրատ, 1957, 94 էջ։ 
 Ուլիկն ու պուլիկը, Երևան, Հայպետհրատ, 1958, 14 էջ։
 Ցայտաղբյուր, Երևան, Հայպետհրատ, 1959, 78 էջ։
 Համերաշխ ընտանիք, Երևան, Հայպետհրատ, 1959, 20 էջ։
 Գարնան երգը, Երևան, Հայպետհրատ, 1960, 170 էջ։
 Թմբուկը, Երևան, Հայպետհրատ, 1962, 12 էջ։
 Ինչ են երգում ճնճղուկները, Երևան, Հայպետհրատ, 1963, 116 էջ։
 Լուսաբացից լուսաբաց, Երևան, «Հայաստան», 1966, 136 էջ։
 Տնակը, Երևան, «Հայաստան», 1970, 9 էջ։
 Կարկաչահոս աղբյուրի պես, Երևան, «Հայաստան», 1971, 147 էջ։
 Հնչիր մեր զանգ, Երևան, «Հայաստան», 1975։
 Արևականչ, Երևան, «Սովետական գրող», 1978, 30 էջ։

Գրականություն 
 Վիկտոր Վարդանյան։ Կենսամատենագիտություն, Երևան, 1981

Ծանոթագրություններ 

Հայ բանաստեղծներ
Հայ մանկագիրներ
Հայ դրամատուրգներ
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին մասնակցած հայեր
ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ
ԽՄԿԿ անդամներ