Կռունկ կոմիտե

«Կռունկ» կոմիտե, հասարակական-քաղաքական կազմակերպություն Լեռնային Ղարաբաղում, որը Հայաստանի ԽՍՀ-ում գործող «Ղարաբաղ» կոմիտեի հետ զուգահեռ կազմակերպել է արցախահայության ազատագրական պայքարը՝ նպատակ ունենալով ԼՂԻՄ-ը դուրս բերել Ադրբեջանական ԽՍՀ կազմից ու վերամիավորել Հայկական ԽՍՀ-ին։

Պատմությունը 
1988 թվականի փետրվարի 13-ի ցույցի ժամանակ չստանալով ԼՂԻՄ մարզկոմի առաջին քարտուղար Բորիս Կևորկովի համաձայնությունը միանալու հանրահավաքին ու տալ կոնկրետ պատասխաններ՝ Արկադի Մանուչարովը առաջարկեց, որ ժողովրդի կողմից առաջադրվեն ակտիվիստներ, ովքեր կկառավարեն ցույցերն ու շարժումը։ Բազմության կողմից մի քանի ցանկ կազմվեց, որտեղից կրկնվող անունները հեռացնելով ստեղծվեց 66 հոգուց բաղկացած ցուցակ։ Ըստ Համլետ Գրիգորյանի հուշերի՝ կազմկոմիտեի կազմ ընտրվեցին 11-ը․

 Արկադի Մանուչարով (նա­խա­գահ)
 Ռո­լես Ա­ղա­ջա­նյան
 Վար­դան Հա­կո­բյան
 Ռազ­միկ Պետ­րո­սյան
 Համ­լետ Գրի­գո­րյան
 Մաք­սիմ Միր­զո­յան
 Ար­կա­դի Կա­րա­պե­տյան
 Բո­րիս Ա­ռու­շա­նյան
 Ռո­բերտ Բաղ­դա­սա­րյան
 Համ­լետ Մով­սի­սյան
 Վլա­դի­միր Գևոր­գյան 

Ըստ Ղարաբաղյան ազատագրական պատերազմ հանրագիտարանի՝ կազմկոմիտեի անդամ ընտրվեց 13 մարդ՝

 Արկադի Մանուչարով (նախագահ)
 Ռոբերտ Քոչարյան (տեղակալ)
 Վարդան Հակոբյան (տեղակալ)
 Մաքսիմ Միրզոյան (տեղակալ)
 Գ. Գաբրիելյան
 Հրաչյա Բեգլարյան
 Ժաննա Գալստյան
 Համլետ Գրիգորյան
 Արկադի Կարապետյան
 Վ. Մարության
 Հ. Հովհաննիսյան
 Յուրի Ներսիսյան
 Բենիամին Օվչյան

Անվանումը 
Քանդակագործ Արմեն Հակոբյանի առաջարկությամբ կոչվել է «Կռունկ», որը բացի խորհրդանշական թռչունի անունից նաև հապավում էր՝ Լեռնային Ղարաբաղի Հեղափոխական Կառավարման Կոմիտե (Комитет революционного управления Нагорного Карабаха)։

Կառուցվածքը 
Ծրագիրն ու կանոնադրությունը մշակել են Գեորգի Պետրոսյանն ու Ռոբերտ Քոչարյանը։

Հանձնաժողովներ

Հանրահավաքների կազմակերպման բաժին․

 Ժաննա Գալստյան (նախագահ)
 Ռ. Գրիգորյան
 Ա. Գրիգորյան
 Վ. Բադալյան

Կարգախոսների ստեղծման բաժին․

 Էդ. Ղազարյան
 Ա. Հակոբյան
 Հ. Զաքարյան

Ֆինանսների բաժին․

 Ռոլես Աղաջանյան
 Հ. Մովսիսյան
 Ա. Հարաթյունյան

Նկարահանումների, տեսաժապավենների, լուսանկարների պահպանման բաժին․

 Ա.Նազարյան
 Մ. Բալայան
 Ս. Ասրյան
 Բ. Կարապետյան

Միգրացիայի և էմիգրացիայի բաժին․

 Ռ. Պետասյան
 Վ. Սարգսյան
 Բենիամին Օվչյան

Քաղաքական հարցերի բաժին․

 Ռոբերտ Քոչարյան
 Սերժ Սարգսյան
 Մաքսիմ Միրզոյան
 Վասիլի Աթաջանյան
 Գեորգի Պետրոսյան
 Շ. Հարաթյունյան

Լրատվության բաժին․

 Հ. Բեգլարյան

 Վ. Հակոբյան

 Գ. Գաբրիելյան

Հասարակական կապի պահպանման բաժին․

 Յու. Ջահանգիրյան

 Ա. Լաչինյան

 Մ. Բաղդասարյան

 Ռ. Բաղդասարյան

 Կ. Բարսեղյան և ուրիշներ

Անվտանգության բաժին․

 Վ. Գևորգյան
 Է. Հայրապետյան
 Ս. Ծատրյան
 Ռ. Անանյան
 Բորիս Առուշանյան
 Օ. Մելքումյան
 Է. Շահրամանյան

Քարտուղարություն․

 Ս. Խատատրյան
 Կ. Օհանջանյան
 Կ. Անդրյան։

Գործունեությունը 
1988 թվականի մարտի 1-ին Ա. Մանուչարովի և Ռ. Քոչարյանի կոչով դադարեցվել է գործադուլը, մարտի 6-ին Սումգայիթի ցեղասպանության զոհերի հիշատակին և հանրահավաք է կազմակերպվել Ստեփանակերտի հուշահամալիարմ։ Մարտի 8-ին Ռ. Քոչարյանի զլխավորությամբ 7 հոգուց բաղկացած պատվիրակությունը Մոսկվայում հանդիպել է Եգոր Լիգաչովի և Անատոլի Պրիմակովի հետ. ներկայացրել սումգայիթյան ցեղասպանության շարժառիթները և կազմակերպիչներին։ «Կռունկ» կոմիտեի կազմակերպած ցույցի մասնակիցների ճնշմամբ մարտի 17-ին կայացել է կուսակցության մարզկոմի պլենումը, որոշում է ընդունվել՝ խնդրել ԽՄԿԿ ԿԿ-ին դրականորեն լուծել ԼՂԻՄ-ը ՀԽՍՀ-ին վերամիավորելու հարցը։

Խորհրդի անկումը 
1988 թվականի մարտի 24-ին Ադրբեջանական Գերագույն խորհրդի որոշմամբ Կռունկ կոմիտեն համարվում էին օրենքից դուրս, իսկ նրա անդամների դեմ սկսվում են հետապնդումներ։ Կոմիտեն անցել է ընդհատակ, 1988 թվականի հուլիսի 29-ին տրոհվել է, ստեղծվել են տնօրենների խորհուրդը և «Միացում» շարժումը։

Ծանոթագրություններ 

Արցախ
Հասարակական կազմակերպություններ
Քաղաքական կազմակերպություններ