Վարիացիա (այլ կիրառումներ)

Վարիացիա (առաջացել է լատիներեն «ariatio» բառից, որը թարգմանաբար նշանակում է  «Փոփոխություն»)

 երաժշտական թեմայի, նրա մեղեդու, նվագակցության կամ այլ տարրերի (երբեմն՝ միաժամանակ մի քանիսի) փոփոխությունն է։ Վարիաավ ցիան  երաժշտական կերպարի փոփոխման, զարգացման միջոց Է։ Վարիացիայի մեջ հետևողականորեն բացվում և զարգանում են պատկերի տարբեր կողմերը, որոնք, հարստանալով նոր գծերով, կարող են ձեռք բերել նախնականից տարբեր նոր բնույթ, բնութագիր։ 
 Կոմպոզիցիայով ծավալուն, սովորաբար տեխնիկապես բարդ, ոչ մեծ դասական մենապար բալետում։ Միջնադարյան հայ գրականության մեջ վարիացիայի ժանրը զարգանում էր աստվածաշնչյան մոտիվների հիման վրա, և այն հասավ իր բարձրակետին Գր. Նարեկացու «Ողբերգության մատյանում»։

Գրականություն 

 1923 Բ.Պաստեռնակ «Թեմա և վարիացիաներ»
 1977  Ջրբաշյան Էդ., Մախչանյան Հ. «Գրականագիտական բառարան»