Բշտիկային խցիկ

Բշտիկային խցիկ՝ լիցքավորված տարրական մասնիկների (պրոտոններ, էլեկտրոններ, մեզոններ) հետքերը գրանցելու սարք։ Հիմնական մասը թափանցիկ հեղուկով (հեղուկ ջրածին, հելիում, ֆրեոն, քսենոն, պրոպան են) լցված անոթ է։ Գերտաքացման վիճակում գտնվող հեղուկում լիցքավորված իոնացնող մասնիկներն իրենց թռիչքի հետագծի երկայնքով ստեղծում են շոգեգոյացման կենտրոններ, որոնց առաջացրած բշտիկները հնարավոր է դիտել կամ նկարահանել։ Բշտիկային խցիկի հեղուկը տարրական մասնիկների համար ծառայում է որպես թիրախ և միջուկային բախումների կամ այլ փոխազդեցությունների դետեկտոր։ Գործնականում բոլոր բշտիկային խցիկները տեղադրվում են մագնիսական դաշտում, և մասնիկի իմպուլսը որոշվում է մասնիկի հետագծի կորության շառավղով։ Եթե մագնիսական դաշտը բացակայում է, ապա մասնիկի իմպուլսը որոշվում է կուլոնյան բազմապատիկ ցրմամբ։ Բշտիկային խցիկի առավելությունը Վիլսոնի խցիկից համասեռ և խիտ միջավայրում տարրական պրոցեսներն ուսումնասիրելու հնարավորությունն է։

Կիրառությունները 
Բշտիկային խցիկները մեծ կիրառություն ունեն արագացուցիչներում։

Պատմություն 
Առաջին Բշտիկային խցիկը նախագծել է Դ․ Ա․ Գլեզերը (1952 թ), ինչի համար ստացել է ֆիզիկայի նոբելյան մրցանակ։ Բշտիկային խցիկների ստեղծման և կատարելագործման ուղղությամբ մեծ ավանդ ունեն նաև հայ գիտնականները (Արտեմ Ալիխանյան և ուրիշներ)։

Ծանոթագրություններ 

Տարրական մասնիկների դետեկտորներ