Գագիկ Թորոսյան

Գագիկ Հովհաննեսի Թորոսյան (), հայ քիմիկոս, քիմիական գիտությունների դոկտոր (1987), պրոֆեսոր (1994):

Կենսագրություն 
Գագիկ Թորոսյանը ծնվել է 1947 թվականի դեկտեմբերի 16-ին Երևանում։ 1970 թվականին ավարտել Է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի քիմիկատեխնոլոգիական ֆակուլտետը։ 1970-1975 թվականներին սովորել է ՀԽՍՀ ԳԱ Օրգանական քիմիայի ինստիտուտի ասպիրանտուրայում։ 1970-1989 թվականներին աշխատել ԷՀՀ ԳԱԱ Օրգանական քիմիայի ինստիտուտում, 1990-1994 թվականներին եղել է ՀՀ ԿԳՆ բարձրագույն կրթության վարչության պետ, 1995-1998 թվականներին` «Պարեն» ԳԱՄ փոխտնօրեն։ 1973-1983 թվականներին վերապատրաստվել և աշխատել է Մոսկվայի Լոմոնոսովի անվան համալսարանի Քիմիական ֆակուլտետում, ԽՍՀՄ ԳԱ Սիբիրյան բաժանմունքի Իրկուտսկի Օրգանական քիմիայի ինստիտուտում, Կազանի համալսարանում, Ուֆայի նավթային ինստիտուտում։ 1990 թվականից աշխատել է ԵրՊԻ-ում` որպես գլխավոր գիտական աշխատակից «ՀԽՍՀ ԳԱ - ԵրՊԻ - Քիմիական ռեակտիվների գործարան» համատեղ պայմանագրային թեմայով աշխատող խմբում։ 1998 թվականից աշխատում Է ՀՊՃՀ-ում, 2001 թվականից՝ քիմիական տեխնոլոգիաների և բնապահպանական ճարտարագիտության ամբիոնի վարիչ։ 2006-2008 թվականներին եղել է ՀՊՃՀ պրոռեկտոր ուսումնական հարցերի գծով, 2008 թվականից մինչև 2020 թվականը՝ ՀԱՊՀ քիմիական և բնապահպանական տեխնոլոգիաների, ապա քիմ-կենսա ու բնապահպանական տեխնոլոգիաների ամբիոնի վարիչ։ 2021 թվականից մինչ այժմ ՀԱՊՀ ԼՄևՔՏ ինստիտուտի ընդհանուր քիմիայի ու քիմիական տեխնոլոգիաների ամբիոնի վարիչ։ Կատարելագործվել և աշխատել է Ֆրանսիայի ՍիէնէՌեՍ գիտական հետազոտություների կենտրոնի համար 12 լաբորատորիայում (1982, Թիե, Փարիզի արվարձան) 7 ամիս, Իտալիայի Միլանի համալսարանի (1988), ԳՖՀ Բիլեֆելդի համալսարանի (1989) օրգանական  քիմիայի ու օրգանական սինթեզի լաբորաորիաներում (4-ական ամիս), Կաստիլիա լա Մանչայի (Իսպանիա) Սյուդադ Ռեալի և Տոլեդայի կամպուսների քիմիական լաբորատորիաներում (ընդմիջումներով, ընդհանուր առմամբ 6 ամիս), Թուրքիայի «Տյուբիտակ» Գեբզեի գիտական կենտրոնում (3 ամիս), դասավանդել է Դամասկոսի (Սիրիա) համալսարանի քիմիական ֆակուլտետում, Սուչավայի (Ռումինիա) համալսարանի պարենի տեխնոլոգիաների ֆակուլտետում, մասնակցել է միջազգային գիտաժողովների աշխարհի 60 երկրներում։ Եղել է ՀՀ ԲՈԿԻ մի շարք գիտական խորհուրդների անդամ (1996 թվականից), մի շարք տեղկան ու միջազգային մասնագիտական ամսագրերի խմբագրական կոլեգիաների անդամ։

Ստեղծագործություններ և ճանաչում 
Պարզաբանել է չորրորդային ամոնիումային աղերի վարքը ջրահիմնային միջավայրում, հայտնաբերել ալկիլման-ճեղքման ռեակցիան։ Զբաղվում է շրջակա միջավայրի պահպանության, օրգանական սինթեզում միկրոալիքային տեխնոլոգիայի կիրառման ու միջֆազային կատալիզի հետ համադրման հարցերով։

Մոտ 500 գիտական աշխատանքի, 3 տասնյակ հեղինակային իրավունքի, մոտ 350 հոդվածի հեղինակ է։ Համահեղինակ Է «Օրգանական քիմիա» (2006), «Էկոլոգիական էկոնոմիակ», «Հոսքաջրերի մաքրումը օրգանական մնացուկներից» ՀՀ ԿԳՆ կողմից հաստատված դասգրքերի։ ՀՀ Ճարտարաիտական ակադեմիայի, ՄԻջազգային ճարտարագիտական ակադեմիայի, Ուկրաինայի ճարտարագիտական ակադեմիայի արտասահմանյան, Փարիզի «Արարատ» (1973) և Նյու Յորքի (1997) ԳԱ-ների անդամ է։

Երկեր 
 էթանոլամինը տեսության մեջ և գործնականում, Երևան, 1989։
 Կենսաբանական սինթետիկ ակտիվ նյութերի քիմիական տեխնոլոգիա։ Լաբորատոր աշխատանքների մեթոդական ցուցումներ, Հովհաննիսյան Գ. Պ., Ասատրյան Ն. Լ.,  Թորոսյան Գագիկ Հովհաննեսի, Հայաստանի Հանրապետության կրթության և գիտության նախարարություն, Հայաստանի պետական ճարտարագիտական համալսարան. Քիմիական տեխնոլոգիաների և բնապահպանական ճարտարագիտության դեպարտամենտ. Օրգանական նյութերի սինթեզի տեխնոլոգիաների և բնապահպանական ճարտարագիտության սեկտոր, Երևան, ՀՊՃՀ հրատարակչություն, 2003։
 Օրգանական քիմիա, ուսումնական ձեռնարկ, 2003 (համահեղինակ)։
 Բնապահպանության հիմունքներ։ Ուսումնական ձեռնարկ, Մարուխյան Անահիտ Դերենիկի, Թորոսյան Գագիկ Հովհաննեսի, Երևան, Ճարտարագետ, 2006։
 Թունագիտության հիմունքներ։ Լաբորատոր աշխատանքների մեթոդական ցուցումներ, Թորոսյան Գագիկ Հովհաննեսի, Չերքեզյան Ա. Հ., Գալստյան Գ. Ֆ., Հայաստանի Հանրապետության կրթության և գիտության նախարարություն | Հայաստանի պետական ճարտարագիտական համալսարան. Քիմիական տեխնոլոգիաների և բնապահպանական ճարտարագիտության դեպարտամենտ. բնապահպանական ճարտարագիտության ամբիոն, Երևան, Ճարտարագետ, 2007։
 Օրգանական նյութերի քիմիական տեխնոլոգիա։ Լաբորատոր աշխատանքների մեթոդական ցուցումներ, Թորոսյան Գագիկ Հովհաննեսի, Հովհաննիսյան Գ. Պ., Նազարեթյան Ա. Խ., Իսակով Ա. Ա., Հայաստանի Հանրապետության կրթության և գիտության նախարարություն | Հայաստանի պետական ճարտարագիտական համալսարան. Քիմիական տեխնոլոգիաների և բնապահպանական ճարտարագիտության դեպարտամենտ. Օրգանական քիմիայի և բնապահպանական ճարտարագիտության ամբիոն, Երևան, Ճարտարագետ, 2007։
 Հետերոցիկլիկ միացություններ։ Ուսումնական ձեռնարկ, Թորոսյան Գագիկ Հովհաննեսի, Չերքեզյան Ա. Հ., Հայաստանի հանրապետության կրթության և գիտության նախարարություն | Հայաստանի պետական ճարտարագիտական համալսարան. Քիմիական տեխնոլոգիաների և բնապանպանական ճարտարագիտության դեպարտամենտ. Օրգանական նյութերի սինթեզի տեխնոլոգիաների և բնապահպանական ճարտարագիտության ամբիոն, Երևան, Ճարտարագետ, 2007։
 Օրգանական քիմիա։ Դասագիրք, Թորոսյան Գագիկ Հովհաննեսի, Չերքեզյան Ալիսա Հարությունի, Հայաստանի Հանրապետության Կրթության և Գիտության նախարարություն, Հայաստանի պետական ճարտարագիտական համալսարան (Պոլիտեխնիկ). Քիմիական տեխնոլոգիաների և բնապանպանական ճարտարագիտության դեպարտամենտ. Օրգանական նյութերի սինթեզի տեխնոլոգիաների և բնապահպանական ճարտարագիտության ամբիոն, Երևան, Ճարտարագետ, 2009։
 Օրգանական քիմիա։  Լաբորա­տոր և գործնական աշխատանքներ, ուսումնական ձեռնարկ, Նելլի Ռեմիկի Հովհաննիսյան, Ալիսա Հարությունի Չերքեզյան, Գագիկ Հովհաննեսի Թորոսյան, Հայաստանի պետական ճարտարագիտական համալսարան (Պոլիտեխնիկ), Երևան, Ճարտարագետ,  2010:
Ջրերի մաքրումը օրգանական մնացուկներից։ Լաբորատոր աշխատանքների մեթոդական ցուցումներ, Թորոսյան Գագիկ Հովհաննեսի, Իսակով Ա. Ա, Կրթության և գիտության նախարարություն, Հայաստանի պետական ճարտարագիտական համալսարան (Պոլիտեխնիկ), Երևան, Ճարտարագետ, 2010։
Թեստերի ժողովածու։ Թորոսյան Գագիկ Հովհաննեսի,  [կազմ.] Թադևոսյան Ա. Վ [կազմ.] Թահմազյան Կարապետ Ծերունի, Հայաստանի Հանրապետության կրթության և գիտության նախարարություն, Հայաստանի պետական ճարտարագիտական համալսարան (Պոլիտեխնիկ). Քիմիկական տեխնոլոգիաների և բնապահպանական ճարտարագիտության ֆակուլտետ. Օրգանական նյութերի սինթեզի տեխնոլոգիաների և բնապահպանական ճարտարագիտության ամբիոն, Երևան, Ճարտարագետ, 2010։
 Կենսաօրգանական քիմիա։ Ուսումնական ձեռնարկ, Թորոսյան Գագիկ Հովհաննեսի, Չերքեզյան Ալիսա Հարությունի, Հայաստանի Հանրապետության կրթության և գիտության նախարարություն | Հայաստանի պետական ճարտարագիտական համալսարան (Պոլիտեխնիկ). Քիմիական տեխնոլոգիաների և բնապահպանական ճարտարագիտության ֆակուլտետ. Քիմիական տեխնոլոգիաների ամբիոն, Երևան, Ճարտարագետ, 2011։
 Շրջակա միջավայրի քիմիա։ Ուսումնական ձեռնարկ, Թորոսյան Գագիկ Հովհաննեսի, Նազարեթյան Ա. Խ, Հայաստանի Հանրապետության կրթության և գիտության նախարարություն, Հայաստանի պետական ճարտարագիտական համալսարան (Պոլիտեխնիկ). Քիմիական տեխնոլոգիաների և բնապահպանական ճարտարագիտության դեպարտամենտ. Քիմիական տեխնոլոգիաների ամբիոն, Երևան, Ճարտարագետ, 2011։
 Կենսաօրգանական քիմիա։  Լաբորատոր աշխատանքների մեթոդական ցուցումներ, Թորոսյան Գագիկ Հովհաննեսի, Չերքեզյան Ալիսա Հարությունի, Հայաստանի Հանրապետության Կրթության և Գիտության նախարարություն, Հայաստանի պետական ճարտարագիտական համալսարան (Պոլիտեխնիկ). Քիմիական տեխնոլոգիաների և բնապահպանական ճարտարագիտության ֆակուլտետ. Քիմիական տեխնոլոգիաների ամբիոն, Երևան, Ճարտարագետ, 2013։
 Անօրգանական և օրգանական նյութերի էլեկտրաքիմիական սինթեզ։ Ուսումնական ձեռնարկ, Ամյան Անահիտ Վլադիմիրի, Քոչարյան Հասմիկ Նորիկի, Թորոսյան Գագիկ Հովհաննեսի, Հայաստանի Հանրապետության Կրթության և Գիտության նախարարություն, Հայաստանի պետական ճարտարագիտական համալսարան (Պոլիտեխնիկ). Քիմիական տեխնոլոգիաների և բնապահպանական ճարտարագիտության ֆակուլտետ. Քիմիական տեխնոլոգիաների ամբիոն, Երևան, Ճարտարագետ, 2014։
 Պոլիգրաֆիական նյութեր։ Ուսումնական ձեռնարկ, Հովհաննիսյան Նելլի Ռեմիկի, Թորոսյան Գագիկ Հովհաննեսի, Հայաստանի Հանրապետության Կրթության և Գիտության նախարարություն, Հայաստանի պետական ճարտարագիտական համալսարան (Պոլիտեխնիկ). Քիմիական տեխնոլոգիաների և բնապահպանական ճարտարագիտության ֆակուլտետ. Քիմիական տեխնոլոգիաների ամբիոն, Երևան, Ճարտարագետ, 2014։
 Պոլիգրաֆիական նյութեր։ Լաբորատոր աշխատանքների մեթոդական ցուցումներ, Հովհաննիսյան Նելլի Ռեմիկի [կազմ.], Թորոսյան Գագիկ Հովհաննեսի [կազմ.], Հայաստանի Հանրապետության Կրթության և Գիտության նախարարություն, Հայաստանի ազգային պոլիտեխնիկական համալսարան. Քիմիական տեխնոլոգիաների և բնապահպանական ճարտարագիտության ֆակուլտետ. Քիմիական տեխնոլոգիաների ամբիոն, Երևան, Ճարտարագետ, 2015։

Ծանոթագրություններ 

Հայ քիմիկոսներ
Քիմիական գիտությունների դոկտորներ
Հայ պրոֆեսորներ
ՀՊՃՀ շրջանավարտներ