Գերարյունություն

Գերարյունություն, հիպերեմիա ( - արյուն, հիպեր...), հյուսվածքների կամ օրգանների տեղական գերարյունալեցում։ Տարբերում են զարկերակային և երակային գերարյունություն։ Զարկերակայինը (ակտիվ) առաջանում է անոթալայնիչ նյարդերի տոնուսի բարձրացման կամ անոթասեղմիչ նյարդերի տոնուսի անկման դեպքում։ Պատճառներն են՝ ֆիզիոլոգիական գրգռիչների, մանրէների թույների, բարձր ջերմության, հյուսվածքների քայքայումից առաջացած նյութերի հանդեպ արյան անոթների զգայնության բարձրացումը և նյարդահոգեկան գործոնները (ամոթ, վախ)։ Արտահայտվում է զարկերակային լայնացումով, արյան ուժեղ հոսքով, տեղական կարմրությամբ, ջերմության բարձրացմամբ։ Ուղեկցվում է նյութափոխանակության պրոցեսների արագացմամբ։ Արյան անոթների ախտահարումների ժամանակ կարող է արյունազեղումների պատճառ դառնալ։ Բուժական նպատակով զարկերակային գերարյունությունը առաջացնում են մանանեխի և բժշկական բաժակների միջոցով։ Երակայինը (պասիվ, կանգային) նկատվում է երակներով արյան ետհոսքի դժվարացման ժամանակ։ Պատճառներն են՝ երակների պատերի վրա երկարատև ճնշումը (սպի, ուռուցք, երակների հանգուցավոր լայնացում, այտուց), սիրտ-անոթային համակարգի անբավարար գործունեությունը։ Բնորոշվում է արյան հոսքի դանդաղումով (երբեմն, ախտահարված հատվածում՝ արյունականգ), հյուսվածքներում թթվածնային քաղցի զարգացմամբ, անոթների պատերի թափանցելիության բարձրացմամբ և այտուցի առաջացմամբ։

Ֆիզիոլոգիա