Ուբիքվիտին

Ուբիքվիտին, փոքր (8.5 կԴա) կարգավորիչ սպիտակուց, որը հայտնաբերվել է համարյա բոլոր էուկարիոտ օրգանիզմների հյուսվածքներում։ Այն հայտնաբերվել է 1975 թվականին Գոլդշտայնի կողմից և նկարագրվել 1970-80-ական թվականներին։ Մարդու մոտ ուբիքվիտինը գաղտնագրում են 4 գեներ՝ UBB, UBC, UBA52 և RPS27A։

Ուբիքվիտինացումը հետտրանսլյացիոն ձևափոխություն է, որտեղ ուբիքվիտինը միացած է սուբստրատ սպիտակուցին։ Ուբիքվիտինը սպիտակուցների վրա կարող է ներգործել տարբեր կերպ․ պրոտեասոմի վրա ունեցած ազդեցությամբ խթանում է սպիտակուցների դեգրադացիան, նրանց տեղադրությունը փոփոխում բջջում և խթանում կամ արգելակում սպիտակուցների փոխհարաբերությունները։ Ուբիքվիտինը գործում է երեկ հիմնական փուլով․ ակտիվացում, կոնյուգացիա և սոսնձում, որը տեղի է ունենում համապատասխանաբար ուբիքվիտին-ակտիվացնող ֆերմենտների (E1s), ուբիքվիտին-կոնյուգացնող ֆերմենտների (E2s) և ուբիքվիտինլիգազների միջոցով։

Սպիտակուցի ձևափոխությունները կարող են լինել կամ մեկ, կամ էլ ուբիքվիտինի մոլեկուլների շղթայի մասնակցությամբ։ Գոյություն ունի շղթայի երեք տեսակ, որոնք անվանվում են շղթան միացնող լիզին ամինաթթուներից կախված։ Լիզին 48-կապված շղթաները 48-րդ ամինաթթվի միջոցով միացածները առավել լավ են ուսումնասիրված։ Գոյություն ունեն շղթայի այնպիսի ձևեր, որոնք պրոտեոսոմի միջոցով խթանում են սպիտակուցների քայքայումն ու դուրս բերումը։ Այս հայտնաբերությունը ստացել է քիմիայի Նոբելյան մրցանակ։

Ծանոթագրություններ 

Սպիտակուցներ