Հովհաննես Քարմատանենց

Հովհաննես Քարաստանենց, (ծննդյան և մահվան թվականներն անհայտ են) XVII դարի հայ տպագրիչ, քահանա։

Բնակվել է Բաղեշում, ընտանիքով փոխադրվել է Լվով։ 1615 թվականին քաղաքի հայկական թաղամասում՝ հայոց Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու մոտ, սարքավորել է տպարան և 1616 թվականին տպագրել Սաղմոսարան, պահպանված միակ օրինակը գտնվում է Վենետիկի Մխիթարյան մատենադարանում։ 1618 թվականին տպագրել է հայատառ ղփչաղերեն (կոմաներեն) «Աղօթք հասարակաց» աղոթագիրքը, որից նույնպես պահպանվել է մեկ օրինակ, որն այժմ գտնվում է Հոլանդիայի Լայդեն քաղաքի համալսարանական գրադարանում, ինչպես նաև մի տպագրել է բժշկարան-աղթարք, որից ոչ մի օրինակ չի պահպանվել։ Ենթադրվում է, որ 1630 թվականին Լվովում հրատարակված լեհերեն մի գիրք՝ ուղղված հայերի կաթոլիկացման դեմ, նույնպես տպագրվել է Հովհաննես Քարմատանենցու տպարանում։ Հովհաննես Քարմատանենցու տպագրական գործունեությունը կարևոր նշանակություն է ունեցել Հարավ-Արևելյան Եվրոպայի հայ բնակչության մշակութային կյանքում։ «Աղօթք հասարակաց»-ը մեսրոպատառ առաջին տպագիր գիրքն է Լվով-Ստանիսլավի շրջանի հայության մեծ մասի համար խոսակցական լեզվով՝ ղփչաղերենով։

Ծանոթագրություններ 

Հայ տպագրիչներ
Հայ քահանաներ