Մխիթար (ճարտարապետ)

Մխիթար (ծննդյան և մահվան թվականներն անհայտ են), հայ ճարտարապետ։ 1263 թվականին Շնորհավոր Աղբար ճարտարապետի հետ կառուցել է Գոմուր գյուղի (նախկինում՝ ՀԽՍՀ Ազիզբեկովի շրջանում, այժմ՝ Գոմք) խաչքար-մահարձանը։ Երկթեք ծածկով որմնափակ գեղաքանդակ խաչքարին արևելքից կից է ուղղանկյուն հատակագծով, կիսաշրջանաձև փոքրիկ աբսիդով թաղակապ մատուռ-դամբարանը։ Նրա միակ՝ հյուսիսային դռան ճակտոնապատը զարդարված է խաչաձև, ծաղկեհյուս քանդակներով ու ստալակտիտներով։ Արևելյան ճակատի լուսամուտից վեր տեղադրված հարթաքանդակում պատկերված է Պռոշյանների տոհմական զինանշանը՝ թևատարած արծիվ՝ խոյը ճանկերում բռնած։ Խաչքարը և մատուռը ճարտարապետական միասնություն են կազմում, հորինվածքով ու կերպարով եզակի՝ միջնադարյան Հայաստանի հուշակոթողների շարքում։ Խաչքար-հուշարձանի շինարարական արձանագրությունում նշվում է, որ նույն ճարտարապետները գյուղում կառուցել են նաև եկեղեցի ու ժամատուն (չեն պահպանվել)։

Գրականություն 
Հ․ Եղիազարյան, Ազիզբեկովի շրջանի կուլտուրայի հուշարձանները, Ե․, 1955։
Մ․ Բարխուդարյան, Միջնադարյան հայ ճարտարապետներ ն քարգործ վարպետներ, Ե․, 1963։

Միջնադարյան հայ ճարտարապետներ