Սերոբ Պողոսյան

Սերոբ Պողոսի Պողոսյան (1904, հոկտեմբերի 15, գ․ Վերին Հյուրուկ (Սպարկերտի գավառում) - 1983, ապրիլի 5, Երևան), հայ խորհրդային պատմաբան։ Պատմական գիտությունների դոկտոր (1956), պրոֆեսոր (1959), ՀԽՍՀ գիտությունների վաստակավոր գործիչ (1965)։ Երևան Պետական համալսարանի ԽՄԿԿ անդամ 1929 թվականից։

ԵՊՀ Հայ ժողովրդի պատմության ամբիոնի վարիչ, Պատմության ֆակուլտետի դեկան։

Կենսագրություն 
Սերոբ Պողոսյանը ծնվել է 1904 թվականի հոկտեմբերի 15-ին Բիթլիսի նահանգի Վերին Հյուրուկ գյուղում։ Սկզբնական կրթությունն ստացել է ծննդավայրի ծխական դպրոցում։ Հրաշքով փրկվելով 1915 թվականի Մեծ եղեռնից՝ նրանց ընտանիքն ապաստանել է Կոտայքի շրջանի Ելղովան (այժմ՝ Կոտայք) գյուղում։ Ընդհատված ուսումը շարունակել է գաղթականների երեխաների համար Թազագյուղում (այժմ` Նոր Գյուղ) բացված դպրոցում։ 1921-1924 թվականներին սովորել է Երևանի Ալ. Մյասնիկյանի անվան միջնակարգ դպրոցում։

Բարձրագույն կրթություն 
1926-1931 թվականներին սովորել է  Երևանի պետական համալսարանի մանկավարժական ֆակուլտետի Պատմագրության բաժնում, որտեղ հետագայում անընդմեջ և մինչև կյանքի վերջը դասախոսելու էր։ 1931-1932 թվականներին սովորել է Մանկավարժական ինստիտուտի պատմագրական ֆակուլտետում, որից հետո 1932-1935 թվականներին՝ ԵՊՀ ասպիրանտուրայում։

1939 թվականին Սերոբ Պողոսյանը պաշտպանել է թեկնածուական, 1956 թվականին՝ դոկտորական ատենախոսություն։ 1959 թվականին նրան շնորհվել է պրոֆեսորի կոչում։

Գործունեություն 
Բարձրագույն կրթություն ստանալու տարիներին՝ ուսումնառությանը զուգընթաց աշխատել է Երևանի քաղաքային խորհրդում որպես հրահանգիչ, Երևանի երկաթուղային հանգույցում՝ կոմերիտական կազմակերպության քարտուղար։

Ասպիրանտուրան ավարտելուց հետո մինչև կյանքի վերջը դասավանդել է ԵՊՀ-ում։ Որպես ինքնուրույն միավոր՝ Պատմության ֆակուլտետը կազմավորվել է 1936 - 1937 ուսումնական տարում և Սերբ Պողոսյանը 1937-1941 թվականներին եղել է Հայ ժողովրդի պատմության ամբիոնի վարիչ։ 1955-1960 թվականներին և 1964-1968 թվականներին ԵՊՀ պատմության ֆակուլտետի դեկան։

Սերոբ Պողոսյանը 1937-1940 թվակակններին եղել է Հայաստանի պատմության պետական թանգարանի տնօրեն։

1941-1945 թվականներին մասնակցել է Հայրենական մեծ պատերազմին։

Նա բազմիցս ընտրվել է Երևանի քաղաքային և Սպանդարյանի շրջանային խորհուրդների պատգամավոր։

Գիտական ժառանգություն 
Գիտական հետազոտությունները վերաբերում են Հայաստանում ֆեոդալիզմի ծագմանը և սոցիալ-տնտեսական հարաբերություններին, հայ ժողովրդի ազատագրական և դասակարգային պայքարին, քաղաքական ու մշակութային պատմության հարցերին, պատմագրությանը։ Սերոբ Պողոսյանի ղեկավարությամբ պաշտպանվել է թեկնածուական 3 ատենախոսություն։ Եղել է գիտական աստիճաններ շնորհող ԵՊՀ մասնագիտական խորհրդի նախագահ։ Մասնակցել է նաև հայ ժողովրդի պատմության բուհական և դպրոցական ձեռնարկների ու դասագրքերի ստեղծմանը։ Սերոբ Պողոսյանի գիտական ժառանգության մեջ առանձնակի արժեք ունեն՝

 «Ֆրիկի դարաշրջանը» (Եր., 1937)
 «Գյուղացիների ճորտացումը և գյուղացիական շարժումները Հայաստանում IX-XIII դարերում» (Երևան, 1956) 
 «Հայ ժողովրդի պատմության ուսումնասիրությունը 50 տարում» (Եր., 1971)
 «Հայ ժողովրդի պատմություն» բուհական դասագրքի համահեղինակ, որն ունեցել է մի քանի հրատարակություն (Երևան, 1958-1960, 1963, 1975)։

Մահ 
Սերոբ Պողոսյանը վախճանվել է 1983 թվականի ապրիլի 5-ին, Երևանում։

Պարգևներ և կոչումներ 
1965 թվականին Սերոբ Պողոսյանն արժանացել է Գիտության վաստակավոր գործչի կոչման։ Պարգևատրվել է «Պատվո նշան» շքանշանով և մարտական շքանշաններով ու մեդալներով։

Ծանոթագրություններ 

Հայ պատմաբաններ
1904 ծնունդներ
Հոկտեմբերի 15 ծնունդներ
1983 մահեր
Ապրիլի 5 մահեր
Անձինք այբբենական կարգով
Պատմական գիտությունների դոկտորներ
Հայ պրոֆեսորներ
ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչներ
ԽՄԿԿ անդամներ
ԵՊՀ շրջանավարտներ
ԵՊՀ դասախոսներ