Գեղանի կռունկ

Գեղանի կռունկ (), կռունկների ընտանիքի թռչուն, որը գրանցված է ՀՀ Կարմիր գրքում։ Չվող է, քիչ տարածված։

Արտաքին կառուցվածք 
Մարմնի երկարությունը 90-100 սմ է, թևերի բացվածքը՝ 165-185 սմ, կենդանի զանգվածը՝ 2,5-3,5 կգ։ Հասունի փետրածածկը միատարր մոխրագույն է, դիմային և վզի առջևի մասերն ու կուրծքը՝ սև, գագաթը՝ մոխրագույն։ Երիտասարդի գլուխը մոխրագույն է, դիմային նախշը բացակայում է։ Թռչում է մոխրագույն կռունկի նման։ Բնակվում է արոտավայրերում, բաց դաշտերում, խոնավ մարգագետիններում, լճերի ու լճակների մոտ, բնակավայրերի հարևանությամբ։

Սննդառություն 
Սնվում է բույսերով, միջատներով, մանր ողնաշարավորներով։

Կենսակերպ 
Գարնանային վերադարձը մարտի 20-ից մինչև ապրիլի վերջն է, աշնանային չուն՝ օգոստոս-սեպտեմբերին։ Չուի ընթացքում թռչում է սեպաձև երամ կազմած (հաճախ գիշերները)։ Ամպամած եղանակների, խիտ մառախուղի, առատ ձյան պայմաններում երամը երբեմն մոլորվում է, կորցնում չուի ճանապարհը և մեծ կորուստներ կրում՝ բախվելով էլեկտրական լարերին, բարձր ծառերին և շինություններին։

Տարածվածություն 
Տարածված է Աֆրիկայում, Իսպանիայից մինչև Բայկալ, Մոնղոլիայում, Միջին Ասիայում, Փոքր Ասիայում, Անդրկովկասում։ Առավելապես հանդիպում են հանրապետության կենտրոնական և հյուսիսային շրջաններում։ 200-300 առանձնյակներից կազմված երամներով հանրապետությունում հանդիպում են միայն աշնանային և գարնանային չուի շրջաններում։ Հանգստի համար օգտագործում են վարելահողերը և գյուղատնտեսական ցանքատարածությունները։

Պահպանություն 
Հայաստանի համար քիչ տարածված, չվող, հազվագյուտ տեսակ է, որն ընդգրկված է ԲՊՄՄ Կարմիր ցուցակում և  գնահատվում է որպես խոցելի տեսակ։

Թվաքանակը վերջին տարիներին զգալիորեն կրճատվել է։ Աշնանային և գարնանային չուի շրջաններում հանդիպում են 200-300 առանձնյակներից բաղկացած երամներով, որոնք հանգստի համար օգտագործում են առավելապես Սևանի ավազանի ցանքատարածությունները։

Վաղ գարնան շրջանում եղանակի կտրուկ փոփոխման հետևանքով կարող են ցրտահարվել։

Ծանոթագրություններ 

Թռչուններ
Կռունկներ
Խոցելի տեսակներ
Քորդավորներ
Ողնաշարավորներ
ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված կենդանիներ
Կենտրոնական Ասիայի թռչուններ