Արախիշ (գյուղ, Քաշաթաղի շրջան)

Արախիշ, գյուղ Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում։ Տեղաբաշխված է հանրապետության հարավարևմտյան հատվածում։ Բերձոր շրջկենտրոնից գտնվում է 80 կմ հեռավորության վրա, իսկ մայրաքաղաք Ստեփանակերտից՝ 130 կմ հեռավորության վրա։

Աղբրաձոր, Գահանիստ, Հայթաղ, Մովսեսաշեն, Վազգենաշեն և Քարաբակ գյուղերի հետ միասին կազմում է Արախիշ համայնքը։

Աշխարհագրություն 
Համայնքը հարթավայրային է, ունի 3092.0 հա տարածք, որից 2673.8 հա գյուղատնտեսական նշանակություն։ Համայնքի սահմանային գոտով հոսում է Շալվա գետը։

Պատմություն 
2020 թվականի Արցախյան երկրորդ պատերազմի արդյունքում գյուղը հայաթափվել և անցել է Ադրբեջանի հսկողության տակ։

Բնակչություն 
2015 թվականին Արախիշ գյուղի բնակչության թվաքանակը կազմում է 12 մարդ, կա 5 տնտեսություն։

Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.

Տնտեսություն 
Բնակչությունը հիմնականում զբաղվում է գյուղատնտեսությամբ՝ անասնապահությամբ և հողագործությամբ։

Պատմամշակութային հուշարձաններ 
Համայնքի պատմամշակութային հուշարձաններն են՝ եկեղեցի «Զորախաչ» (1246 թ.), եկեղեցի «Արախիշ» (XII-XIII դդ.), գերեզմանոց (IX-XVII դդ.), խաչքար (XVI-XVII դդ), խաչքար (IX-XI դդ.), 2 տապանաքարեր (XVII դ.), տապանաքար (1295 թ.), ժայռախաչ (XV-XVI դդ.), գերեզմանոց (IX-XVII դդ.), տապանաքար (XII դ.):

Վազգենաշեն գյուղում պատմամշակութային հուշարձաններն են` գերեզմանոց խաչքարերով (XV-XVI դդ.), 13 խաչքարեր (XV-XVI դդ.), եկեղեցի (XV-XVI դդ.), ժայռախաչ «Վազգենաշեն» (XV-XVI դդ.), կամուրջ «Կոտրած» (XVII-XVIII դդ.), կամուրջ «Կոտրած» (XVII-XVIII դդ.), իսկ Աղբաձոր գյուղում հետևյալ հուշարձաններն են` եկեղեցի «Մայրեջրի վանք» (XI-XII դդ.), գերեզմանոց «Մայրեջրիվանք» (XI-XVII դդ.), տապանաքար (1641 թ.), տապանաքար (XII-XIII դդ.), տապանաքար (XVI-XVII դդ.), խաչքարեր (XII-XIII դդ.), խաչքար (1075 թ.), 3 խաչքարեր (XI-XII դդ.), խաչքար (XV-XV դդ.), խաչքար (1069 թ.), խաչքար (1068 թ.), խաչքար (XIII դ.), խաչքար (1244 թ.), խաչքարի պատվանդան (XI դ.), պարսպապատ (XI-XIIդդ.), դամբանաբլուր (մ.թ.ա. 2-1 հազ.):

Հասարարակական կառույցներ 
2015 թվականի դրությամբ համայնքում գործում էր գյուղապետարան։ Արախիշ համայնքում գործում է Մովսեսաշենի հիմնական դպրոցը, որտեղ սովորում էին 12 աշակերտներ։

Ծանոթագրություններ 

Արցախի Հանրապետության բնակավայրեր
Արցախի Հանրապետության աշխարհագրություն