Ունո

Ունո, թղթախաղի ամերիկյան տարատեսակ։ Անունը իտալերենից և իսպաներենից թարգմանվում է «մեկ»։ Խաղն արտոնադրել է Մեռլ Ռոբինսը 1971 թվականին, իսկ այսօր այս ապրանքանիշի իրավունքը պատկանում է Mattel ընկերությանը։ Ունո խաղը հիմնականում համընկնում է եվրոպական մաումաու հայտնի խաղի հետ, որն առավել հայտնի է որպես «հարյուր մեկ», սակայն, պահանջում է հատուկ խաղաթղթերի հատուկ հավաքածու։ Խաղաժամանակը՝ սկսած 20 րոպեից։

Խաղաքարտի տեսակներ 
Խաղի մեջ կա 108 խաղաթուղթ (112 դատարկ քարտեր)
 Խաղաթղթերը 4 գույնի են (կապույտ, դեղին, կանաչ, կարմիր), թվերը՝ 0-9 (76 հատ, ամեն գույնից 2 հատ 1-9 թվերով, և մեկ հավաքածու 0)՝ սովորական խաղաթղթեր
 8 խաղաքարտ «Վերցրեք երկու», 8 խաղաքարտ «Քայլ հետ», 8 խաղաքարտ «Բաց թող քայլդ» յուրաքանչյուր գույնից 2 հատ՝ գործողության խաղաթղթեր
 4 խաղաքարտ «Գույն պատվիրել», 4 խաղաքարտ «Վերցրու 4» սև ֆոնի վրա՝ գործողության խաղաթղթեր
Խաղը նաև ունի չորս «Դատարկ» խաղաքարտեր, որոնք նախատեսված են կորցրած խաղաքարտերը փոխարինելու կամ լրացուցիչ կանոնների համար

Խաղի հիմնական կանոնները 
 Սկզբում խաղին որոշվում է դիլեր։ Բոլորը վերցնում են խաղաքարտերի կապոցից խաղաքարտ, ապա ստուգում են, թե ում մոտ ավելի մեծ է խաղաքարտը, նա էլ դառնում է խաղի դիլերը։ Եթե ինչ-որ մեկը քաշել է գործողության խաղաքարտ, ապա մի անգամ էլ է քաշում։ Եթե գոնե մի հոգի քաշել է ամենամեծ խաղաքարտը, ապա քաշում է երկրորդ անգամ։
 Երբ դիլերը որոշվում է, նա խաղացողներին բաժանում է 7-ական խաղաքարտ։ Ցանկալի է բաժանել մեկ-մեկ։ Բանկի վերևի քարտը բացվում է և խաղը սկսվում է (այդ քարտը խաղի սկզբնական քարտն է)։ Եթե այդ քարտը գործողություն է (բացի «Վերցրու 4»), ապա ժամացույցի սլաքի ուղղությամբ հաջորդ խաղացողը կատարում է գործողությունը։ Եթե այդ քարտը «Վերցրու 4»-ն է ապա այդ քարտը փոխարինում են ուրիշով։
 Խաղը սկսվում է ժամացույցի սլաքի ուղղությամբ։
 Խաղացողը իր հերթին պետք է դնի քարտ, որը պետք է համընկնի գույնով կամ նկարով։ Եթե խաղացողը չունի այդպիսի խաղաքարտ, ապա նա բանկից վերցնում է մեկ քարտ, եթե այդ քարտը բավարարում է պայմաններին, ցանկության դեպքում կարող է խաղալ։ Եթե խաղացողը բանկից վերցնում է այնպիսի քարտ, որով կարող է խաղալ, բայց չի խաղում, նա տուգանք չի ստանում։ Խաղացողը միշտ կարող է խաղալ սև ֆոնի քարտով, ինչպիսի քարտ էլ դրված լինի։
 Հաջորդը խաղում է խաղացողը ժամացույցի սլաքի ուղղությամբ, կամ հակառակ ժամացույցի սլաքի ուղղությամբ, եթե դրված է եղել «Քայլ հետ» քարտը։
 Երբ բանկը վերջանում է, վերևի քարտը թողնում են, իսկ մնացած քարերը նորից դառնում են բանկ։
 Խաղացողը, երբ դնում է իր նախավերջին քարտը նա պետք է ասի «Ունո՛» մինչև այն պահը, երբ հաջորդ խաղացողը կխաղա։ Եթե խաղացողը չի հասցնում ասել «Ունո՛», ապա նա բանկից վերցնում է 2 քարտ։
 Երբ խաղացողը դնում է իր վերջին քարտը մնացած խաղացողները հաշվում են իրենց քարտերի միավորները։ Սովորական քարտերի միավորները հավասար են իրենց վրա գրված թվին (9 միավոր 9 քարտի համար), գունավոր ֆոնի վրա գործողությունները՝ 20 միավոր, սև ֆոնի վրա՝ 50 միավոր։ Միավորները գումարվում են և հաշվում են այն խաղացողի օգտին ով առաջին է վերջացրել։
 Սովորաբար խաղը խաղում են մինչև 500 միավոր, բայց խաղում են նաև մինչը 1000, 1500 միավոր։
 Կա նաև ուրիշ տարբերակ, երբ յուրաքանչյուրի միավորները հաշվում են իրենց (ով առաջինը հասավ 500-ի պարտվում է)։

Արտաքին հղումներ 
 Current official rules, from Mattel

Աղբյուրներ 
 Official Mattel Uno site
 Uno Rules at UnoRules.com
 Uno Variations at UnoVariations.blogspot.com
 Uno variants at pagat.com
 Uno News at Wonkavator
 Advanced UNO strategy at UNOtips.org

Թղթախաղ
Ամերիկյան հայտնագործություններ