Երկայնագանգություն

Երկայնագանգություն, դոլիխոկեֆալյա (հին հունարեն՝ δολῐχός - երկար և ϰεφαλή - գլուխ), գանգի ամենամեծ երկարության և ամենամեծ լայնության այն հարաբերությունը, երբ լայնությունը երկարության 0,75-ից պակաս է։ Բնորոշ է Ավստրալիայի, Աֆրիկայի, Մելանեզիայի, Հնդկաստանի բնակչության մեծ մասին, տարածված է Եվրոպայի հարավում և հյուսիսում։ Մ. թ. ա. 4-2-րդ հազարամյակների գրեթե առաջավորասիական գանգաբանական բոլոր նմուշները (Բողազքյոյի, Ուրի, Կիշի և այլն) ցույց են տալիս, որ այդ ժամանակահատվածում երկայնագանգությունը ավելի է տարածված եղել։ Հայաստանի տարածքում բրոնզի, երկաթի դարերի և վաղ հայկական ժամանակաշրջանի բնակչության մեջ գերակշռել են երկայնագանգությունը և միջնագանգություն, իսկ միջնադարից սկսած երկայնագանգության տոկոսը խիստ նվազել է՝ Փոքր Ասիայում երկայնագանգություն սկսել է վերանալ մ. թ. ա. 1-ին հազարամյակում, որոշ վայրերում (օրինակ, Օսեթիայում)՝ միայն 19-20-րդ դարերին։ Արդի հայկական էթնիկական խմբերում երկայնագանգությունը փաստորեն բացակայում Է։

Գրականություն 
 Бунак В. В․, Древнейшие краниологические типы Передней Азии, «Краткие сообщения инта этнографии», 1947 Рогинский Я․ Я․, Левин М․ Г․, Антропология, 2 изд․, испр․ и доп․, М․, 1963

Անատոմիա