Էնդեմիկ բույսեր

Էնդեմիկ բույսեր, բնաշխարհիկ բույսեր, աշխարհագրական որևէ ոչ մեծ տարածքում սահմանափակորեն տարածված բույսեր։ Բաժանվում են երկու խմբի՝ պալեո- և նեո- էնդեմիկներ։ ՀՀ տարածքում բուսաբան-կարգաբանների կողմից տարբեր ժամանակներում (առաջին անգամ) բացահայտվել և նկարագրվել է շուրջ 400 տեսակ, որոնցից 115-ը հանդիպում է միայն Հայաստանում (285-ը հայտնաբերվել է նաև հարևան երկրներում)։

Էնդեմիկ բույսերը Հայաստանում
Հայաստանի էնդեմիկ բույսերից են
նաիրյան նշենին, 
Թախտաջյանի կաթնուկը, 
Թամամշյանի օշանը, Տիգրանի թանթրվենին,
Մաղաքյանի Կզնագին-(Մաղաքյանի ստելերոպսիս), 
հայաստանյան արոսենին, 
Արարատի իշամառոլը, 
Բարսեղյանի վուշը և այլն։ 
ՀՀ-ում տարածված են նաև մշակաբույսերի վայրի էնդեմիկ տեսակները (նախնիները)՝ 
տանձենի, 
խնձորենի, 
կեռասենի, Շլորի, սալորենի 
արոսենի, 
սզնի, 
ոլոռ, 
ոսպ, 
ճակնդեղ և այլն։ Առանձնահատուկ տեղ են գրավում վայրի էնդեմիկ հացազգիները (ցորեն, գարի, աշորա և այլն), որոնք օժտված են ներտեսակային խիստ բազմազանությամբ և արժեքավոր հատկանիշներով (երաշտադիմացկունություն, վաղահասություն, պրոտեինի և հում սոսնձանյութի պարունակություն և այլն)։

Էնդեմիկ բույսերը ՀՀ բուսաշխարհի ամենաարժեքավոր գենոֆոնդն են, ունեն մեծ գիտական և գործնական նշանակություն։ Դրանց կարգաբանական, բջջաբանական, էկոլոգոգիական բնութագրումը, աշխարհագրական տարածման և փոշոտման առանձնահատկությունների բացահայտումը մեծ նշանակություն ունեն առանձին ֆլորիստիկ. համալիրների ծագման բացատրման ժամանակ, նաև առանձին կարգաբան, խմբերում տեսակագոյացման երևույթների ճշգրիտ լուսաբանման համար։

Բնապահպանություն
Էնդեմիկներ
ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր