Պավել Պեստել

Պավել Իվանովիչ Պեստել (), ռուս ազնվական հեղափոխական, դեկաբրիստ, գնդապետ։

Մասնակցել է 1812 թվականի Հայրենական պատերազմին և ռուսական բանակի 1813-1814 թվականի արտասահմանյան արշավանքներին։ 1816 թվականին մտել է դեկաբրիստների «Փրկության միություն» ընկերության մեջ (որի կանոնադրության հիմնական հեղինակն էր), 1818 թվականին կազմակերպել է «Բարօրության միություն»-ը, 1821 թվականի մարտին ստեղծել և գլխավորել է դեկաբրիստների Հարավային ընկերությունը։ Մշակել է Ռուսաստանում սոցիալտնտեսական և քաղաքական բարեփոխումների նախագիծ (1824 թվականին կոչել է «Ռուսկայա պրավդա»), որը պահանջում էր ինքնակալության տապալում, ճորտատիրական իրավունքի վերացում, հանրապետության հաստատում (Պեստելը ռուսական ազատագրական շարժման մեջ հանրապետական ավանդների հիմնադիրն է)։ Պեստելի ծրագիրը սոցիալ-տնտեսական առումով բուրժուական էր՝ որոշ դեմոկրատական տարրերով, կրոնափիլիսոփայական տեսակետից դեիստական։ Պատմական պայմանների բերումով Պեստելը չկարողացավ հետևողականորեն լուծել կալվածատիրական հողատիրության հարցը, առաջարկում էր ճորտերին ազատել հողով և սահմանափակել կալվածատերերի հողատիրությունը, ինչպես նաև զինվորական հեղափոխություն, առանց ժողովրդական զանգվածների մասնակցության։ Ձերբակալվել է 1825 թվականի դեկտեմբերի 13-ին՝ ապստամբության նախօրեին, կախաղան է բարձրացվել 1826 թվականի հուլիսի 13-ին, չորս այլ դեկաբրիստների հետ, Պետրոպավլովյան ամրոցում։

Ծանոթագրություններ 

Ռուս հեղափոխականներ
Ռուս դեկաբրիստներ