ԽՍՀՄ շքանշաններ

ԽՍՀՄ շքանշաններ, բարձրագույն պետական պարգևներ նախկին Խորհրդային Միությունում՝ պաշտպանության և քաղաքացիական բնագավառներում ունեցած վաստակի համար։

ԽՍՀՄ շքանշանների պատմություն 
Խորհրդային առաջին՝ Կարմիր դրոշի շքանշանը սահմանվել է 1918 թվականի սեպտեմբերի 16-ին, Համառուսաստանյան Կենտգործկոմի դեկրետով՝ մարտական գործունեության բնագավառում «հատուկ խիզախություն և արիություն ցուցաբերած» քաղաքացիներին պարգևատրելու համար։ 1920—1921 թվականներին սահմանվել են Կարմիր դրոշի, Կարմիր կիսալուսնի, Արծաթյա աստղի, Կարմիր աստղի մարտական շքանշաններ նաև մյուս հանրապետություններում։ 1924 թվականի օգոստոսի 1-ին միասնական-միութենական Կարմիր դրոշի շքանշանի սահմանումով, հանրապետական շքանշանով պարգևատրումը դադարեցվել է։ 1920 թվականի դեկտեմբերի 28-ին Սովետների համառուսաստանյան 8-րդ համագումարը «աշխատանքային սխրանքների» համար սահմանեց ՌՍՖՍՀ Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան։ 
Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան է սահմանվել նաև խորհրդային մյուս հանրապետություններում։ 1928 թվականի սեպտեմբերի 7 թվականին միասնական-միութենական Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի սահմանումով հանրապետական շքանշանով պարգևատրումը դադարեցվել է։ ԽՍՀՄ շքանշանով պարգևատրելու հետ կապված ընդհանուր հարցերը կարգավորվում էին ԽՍՀՄ շքանշանների մասին ընդհանուր կանոնադրությամբ, որը հաստատվել էր 1936 թվականի մայիսի 7-ին, և «ԽՍՀՄ շքանշաններով ու մեդալներով պարգևատրելու կարգի մասին» ԽՍՀՄ Գերագույն սովետի Նախագահության 1958 թվականի փետրվարի 11-ի հրամանագրով։ 

ԽՍՀՄ շքանշանով պարգևատրվում էին անհատներ (խորհրդային քաղաքացիներ և օտարերկրացիներ), կոլեկտիվներ, ձեռնարկություններ, հիմնարկություններ, կազմակերպություններ, ինչպես նաև հանրապետություններ, երկրամասեր, մարզեր, քաղաքներ և այլ բնակավայրեր, զորամասեր ու միավորումներ։

ԽՍՀՄ շքանշաններ 
ԽՍՀՄ սահմանադրությամբ (հոդված 121) շքանշան սահմանելու և պարգևատրելու իրավունքը պատկանոմ է ԽՍՀՄ Գերագույն սովետի Նախագահությանը։ «Մայրական Փառք» շքանշանով բազմազավակ մայրերի պարգևատրումը կատարում են միութենական և ինքնավար հանրապետությունների Գերագույն սովետների Նախագահությունները՝ ԽՍՀՄ Գերագույն սովետի Նախագահության լիազորությամբ և նրա անունից։ ԽՍՀՄ շքանշաններ են՝

 
Յուրաքանչյուր շքանշան ունեցել է ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի Նախագահության կողմից հաստատված իր կարգավիճակը, որոնցում պետք է սահմանված լինեին պետությանը և հասարակությանը մատուցած այն հատուկ ծառայությունները, որոնց համար կատարվել էր պարգևատրումը։

Արտաքին հղումներ 
 ԽՍՀՄ շքանշաններ ու մեդալներ
 ԽՍՀՄ շքանշաններ ու մեդալներ
 ԽՍՀՄ շքանշաններով, մեդալներով ու կրշքանշաններով պարգևատրվածներ ցանկեր 

ԽՍՀՄ շքանշաններ