Հայոց ցեղասպանության հուշարձան (Նիկոսիա)

Հայոց ցեղասպանության հուշարձան, հուշարձան Կիպրոսի Նիկոսիա քաղաքի Արմենիա փողոցի մոտ տեղակայված Հայկական համալիրում։

Պատմություն 
Հուշարձանը նվիրված է 1915-1923 թվականներին Օսմանյան կայսրությունում իրականացված հայերի ցեղասպանության զոհերին ու վերապրածներին։
Գտնվում է Նիկոսիայի Ակրոպոլիսի Հայկական փողոցի «Հայկական համալիրում», որն ներառում է հայկական թեմի շենքը, Սուրբ Աստվածածին տաճարը, Նարեկ հայկական դպրոցը, մարմարե խաչքարը, արքեպիսկոպոս Զարեհ Ազնավուրյանի կիսանդրին և Գրիգոր Նարեկացու արձանը։
 

Հուշարձանի ստեղծման նախաձեռնությունը պատկանում է Կիպրոսի հայկական թեմին։ Հուշարձանի հիմնարկեքը տեղի է ունեցել 1985 թվականին՝ Հայոց ցեղասպանության 70-ամյա տարելիցին, սակայն հուշարձանը տեղադրվել է ավելի ուշ։ 1989 թվականին հայկական թեմն առաջարկված նախագծերից ընտրեց ճարտարապետ Ջոն Գևհերյանի նախագիծը։ Կառուցման աշխատանքները սկսվեցին 1990 թվականին։ Այն բաղկացած է երեք հոյակերտ կամարներից, որոնք խորհրդանշում են Հայաստանը, Հայկական Սփյուռքն ու ԽՍՀՄ-ում ապրող հայերին։ Հուշարձանի առանցքային մասի՝ սև գրանիտից պատրաստված խաչի հեղինակը քանդակագործ Լևոն Թոքմաջյանն է։ Հուշարձանի բացումը տեղի է ունեցել 1992 թվականի ապրիլի 24-ին։ Բացումը կատարել է ավագ վարդապետ Եղիշե Մանճիկյանը, ներկա են գտնվել այլ բարձրաստիճան հյուրեր։

1996 թվականին Դեյր-էլ-Զորի անապատից Հայ Օգնության Միության պատվիրակության կողմից բերվեցին ցեղասպանության նահատակների ոսկորներ և ամփոփվեցին հուշարձանի մոտ։ 2000 թվականին Եղոյան և Թեմբեկիջյան ընտանիքների հովանավորությամբ կառուցված մասունքների մոտ, որոնք շրջապատված են հինգ խաչքարանման սյուներով (Անահիտ Տեր-Մովսիսյանի նվիրատվություն) ամփոփվեցին նահատակների ոսկորները։

Ծանոթագրություններ 

Կիպրահայ ճարտարապետություն
Հայոց ցեղասպանության հուշարձաններ
Նիկոսիայի շենքեր և կառույցներ