Կլայպեդա

Կլայպեդա (, ), քաղաք Լիտվայում։ Չսառչող նավահանգիստ է Բալթիկ ծովի ափին, երկաթուղային կայարան, ավտոճանապարհների հանգույց։ Լիտվայի հնագույն քաղաքներից է։

Անվանում 
Որպես բալթերի ավան հայտնի է մեր թվարկության առաջին դարերից։ Ենթադրում են, որ անվանման հիմքում Peda ― «տարածք» բառն է։ 1252 թվականին Տևտոնյան օրդինի՝ Լիտվա ներխուժած ասպետներն այստեղ հիմնադրում են մի քաղաք և անվանում Մեմել (Նեման գետի անվան գերմաներեն ձևափոխումը)։

1923 թվականին պաշտոնապես վերականգնվել է լիտվական ազգային անվանումը։

Տնտեսություն 
Զարգացած են նավաշինությունն ու նավանորոգումը, ձկնեղենի, թեթև, սննդի, փայտամշակման արդյունաբերության ճյուղերը։ Կան միջնակարգ մասնագիտական ուսումնական հաստատություններ, դրամատիկական թատրոն, հայրենագիտական թանգարան և այլն։ Քաղաք է 1252-1253 թվականներից։

Ազգային կազմ 
1950-ական թվականներին քաղաքում գերակշռում էին ռուսները, իսկ 60-ակաների սկզբներին լիտվացիները։ կանյին նաև փոքրամասնություն կազմող սլավոնացիներ (23,2 %)։

Լիտվացիների թիվը Կլայպեդայում համաձային հետպատերազմյան մարդահամարի.
 1959 – 55,2 %
 1970 – 60,9 %
 1979 – 61,5 %
 1989 – 63,0 %
 2001 – 71,3 %
 2011 – 73,9 %

Ազգային կազմը, ըստ 2011 թվականի հաշվառման՝

 73,84% (119 894) — լիտվացիներ,
 19,63% (31 872) — ռուսներ,
 1,92% (3 120) — ուկրաինացիներ,
 1,66% (2 698) — բելառուսներ,
 0,33% (540) — լեհեր,
 0,21% (337) — գերմանացիներ,
 0,15% (241) — հրեաներ,
 0,11% (184) — թաթարներ,
 0,11% (181) — լատվիացիներ,
 0,10% (166) — հայեր,
 0,49% (790) — այլ ազգեր,
 1,44% (2 337) — հաշվառված չեն։

Լրատվամիջոցներ

Ռադիո 
 Radijo 9 91,4 FM
 Opus3 91,9 FM
 Zip FM 92,5 FM
 La Luna 94,9 FM
 Power Hit Radio 96,7 FM
 Vox Maris 99,0 FM
 Kelyje 99,8 FM
 Vakarų FM 100,4 FM
 Радиостанция Радуга 100,8 FM
 European Hit Radio 104,1 FM

Թերթ  
 Vakaru Ekspresas
 Կլայպեդիայի թերթ
 15 րոպե
Հանրապետություն
 Լիտվայի կուրիեր

Անելիքներ

Եղբայր քաղաքներ 
  Գդինյա (), Լեհաստան (1993 թվականին)
  դեբրեցեն (), Հունգարիա (1970/1989 թվականներին.)
  Կալինինգրադ, Ռուսաստան (1993)
  Կառլսկրոնա (), Շվեդիա (1989)
  Կյոգե (), Դանիա (1995 թվականից)
  Կոտկա (), Ֆինլանդիա (1994)
  Կուջի (), Ճապոնիա (1989)
  Լեիպզիգ (), Գերմանիա (2002 թ.)
  Լիեպաջա (), Լատվիա (1997)
  Լուբեցկ (), Գերմանիա (1990)
  Մանհայմ (), Գերմանիա (2002 թ.)
  Մահիլյոու (, ), Բելառուս (1997)
  Հյուսիսային Թայսնսայդ (), Անգլիա (1995 թ.)
  Օդեսա, Ուկրաինա (2004)
  Ռուգեն (), Գերմանիա (1993)
  Ցինդաո (), Չինաստան (1993)
  Չերեպովց, Ռուսաստան (1992)
  Շեցին (), Լեհաստան (2002 թ.)
  Քլիվլենդ, ԱՄՆ (1992)

Արտաքին հղումներ 
 պաշտոնական կայք города (доступна на русском) 
 ВАЖНЕЙШИЕ ДАТЫ ИСТОРИИ КЛАЙПЕДЫ // «Балтийский альманах»
 Клайпеда на Официальном сайте Офиса по турзиму Литвы 
 Как немецкий Мемель стал литовской Клайпедой 
 Клайпеда. Взгляд в советское прошлое
 Старый Мемель (фотографии) 
 Официальный сайт Морского музея и дельфинариума (доступен на русском)

Ծանոթագրություններ 

Լիտվայի քաղաքներ
Բալթիկ ծովի նավահանգստային քաղաքներ
1252 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր