Միացյալ Նահանգների և Կանադայի թեմ

Հայ կաթողիկե եկեղեցու Հյուսիսային Ամերիկայի թեմ, Ամերիկահայ առաջին կաթոլիկ հոգևորականը Մարտիրոս Մկրյանն էր, որը 1899 թվականին ժամանելով Նոր Երկիր՝ ստանձնել է Բոստոնի հայ կաթոլիկ համայնքի հոգևոր հովվի պարտականությունը։ Շուտով հայ կաթոլիկ համայնրնևր են ձևավորվել նաև Փեթերսոնում, Ֆիլադելֆիայում, Ուոթերթաունում, Լոս Անջելեսում և այլուր։ Սակավաթիվ լինելու պատճառով հայ կաթոլիկները սեփական եկեղեցիներ չեն ունեցել և իրենց հոգևոր ծառայություններն իրականացրել են ամերիկյան կաթոլիկ եկեղեցիներում։ 1910 թվականին Նյու Յորրում ստեղծվել է հայ կաթոլիկ առաջին աղոթատեղին։ Հայ կաթոլիկ եկեղեցիներ հիմնվել են 1920-ական թվականների սկզբին՝ Քեմբրիջում, Ուինվաղում և այլուր։

Հետագա տարիներին հայ կաթոլիկ ոչ ստվար համայնբներ են ձևավորվել նաև այլ հայաշատ բադաթներում։ Կազմավորվել է Հայ կաթողիկե եկեղեցու Հյուսիսային Ամերիկայի բեմը (ներառում է նաև Կանադան)։ Առաջնորդարանը գտնվում է Նյու Յորքում։ Ներկայումս ԱՄՆ-ում բեմն ընդգրկում է 8 համայնբային կենտրոններ՝ իրենց եկեղեցիներով [Նյու Յորք, Պետերսոն, Ֆիլադելֆիա, Դետրոյա, Լիթըլ Ֆոլզ, Լոս Անջելես (երկու), Սան Դիեգո, Ուինվաղ, Քեմբրիջ]։ Անարատ հղության թույրերի (Ֆիլադելֆիա, Բոստոն, Լոս Անջելես) և Մխիթարյան հայրերի (Լոս Անջելես) միաբանություն ների ղեկավարությամբ գործում են դպրոցներ։

Հրատարակել են “Itemal Flame” (Նյու Ցորք) և «Վարղենիկ» (Դիրբոռն) անգլերեն և հայերեն պարբերաթերթերը։ Լոս Անջելեսում հայ կաթոլիկները հրատարակել են «Վերելք» (1982-1999) և «Ավհտաբհր» (1985 թվականից) պարբերաթերթերը։ Ներկայումս այս երկուսի միավորումով լույս է տեսնում «Ավհտաբհր Վերելք» (2000 թվականից՝ Գլենդել) հանդեսը՝ որպես ԱՄՆ-ի արևմտյան հատվածի հայ կաթոլիկ համայնքի պաշտոնաթերթ։

Եկեղեցիներին կից գործում են նաև տիկնանց և երիտասարդական միություններ։

Հայ կաթողիկե եկեղեցու Հյուսիսային Ամերիկայի բեմի առաջնորդն է հայր Հովհաննես Դերձակյանը (1995 թվականից)։

Միացյալ Նահանգների և Կանադայի թեմ