Սամեհան

Սամեհան (ծնված և մահվան թվականները անհայտ են), միջնադարյան հայ ճարտարապետ։

Ըստ շինարարական արձանագրության, որտեղ Սամեհանը կոչվում է «ճարտարապետ աբեղա» (դա ճարտարապետ բառի օգտագործման վաղագույն օրինակն է հայ վիմագրության մեջ), նա 980—985 թվականներին կառուցել է Հայկաձոր գյուղի Սբ․ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցին։ Այն ունի գմբեթավոր դահլիճի հորինվածք՝ երկու զույգ որմնամույթերով, կառուցված է կարմիր գույնի տուֆի սրբատաշ քարերից, բավական լավ է պահպանված։ Ընդարձակ աղոթասրահը արևելքում ավարտվում է բեմի կիսաշրջանաձև խորանով, որի երկու կողմում ուղղանկյուն, փոքր աբսիդներով ավանդատներ են։ Միակ մուտքը հարավից է։ Գմբեթն ունի գլանաձև թմբուկ և ներսից զարդարված է որմնանկարներով։ Ճակատները (բացառությամբ արևմուտքի) մշակված են եռանկյունաձև կտրվածքով «հայկական» խորշերով։ Սամեհանի մեզ հայտնի այս միակ գործը Հայաստանի 10-րդ դարի լավագույն հուշարձաններից է։

Միջնադարյան հայ ճարտարապետներ