Ռոբերտ Ֆոգել

Ռոբերտ Ֆոգել (, ), ամերիկացի ականավոր տնտեսագետ, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր՝ տնտեսության պատմության ուսումնասիրության նոր ուղղության ստեղծման համար («Կլիոմետրիա»), որը ենթադրում է տնտեսական վիճակագրության կիրառում տնտեսական զարգացման պատմության ուսումնասիրության ժամանակ (1993)։ Համարվում է կլիոմետրիայի համահիմնադիրներից մեկը։

Կենսագրություն 
Ծնվել է հրեա ընտանիքում, ովքեր 1922 թվականին Կոստանդնուպոլսով ներգաղթել են ԱՄՆ խորհրդային Օդեսայից։ Ծնվելուց մեկ տարի անց հայրը (նախկինում Խարկովի տեխնոլոգիական ինստիտուտի ուսանող) սկսեց զբաղվել բիզնեսով՝ 1933 թվականին եղբոր հետ բացելով մսի արտադրության ընկերություն, որտեղ 1940 թվականին արդեն աշխատում էր ավելի քան 100 աշխատող։

Մեծացել է Ստորին Մանհեթենի Իսթ Սայդում։ 1944 թվականին ավարտել է Ստայվեսանտի անվան շնորհալի երեխաների ավագ դպրոցը։ Սովորել է Կորնելի (1944-1948, բակալավրիատ) և Կոլումբիայի համալսարաններում (1956-1960, մագիստրատուրա)։ Ջոն Հոփկինսի անվան համալսարանում 1963 թվականին Ս․ Կուզնեցի ղեկավարությամբ ստացել է դոկտորի աստիճան։ Երիտասարդ տարիքում մասնակցել է կոմունիստամետ ծրագրերի։ 1948-1956 թվականներին աշխատել է հոր մսապատրաստման և մսավերամշակման ընկերությունում, մասնակցել է Գ․ Ուոլեսի նախընտրական արշավին, որտեղ 1948 թվականին ծանոթացավ իր ապագա կնոջ՝ Էնիդ Մորգանի հետ։ Դասավանդել է Հարվարդի և Չիկագոյի համալսարաններում։

1998 թվականին եղել է Ամերիկայի տնտեսագիտական ասոցիացիայի նախագահը։

Ըստ նրա՝ արդյունաբերության մեջ ոչ մեծ նորամուծությունները ավելի շատ են նպաստում վերջինիս էվոլյուցիային, քան տեխնոլոգիական խոշոր հայտնագործությունները։ Հիմնովին ուսումնասիրել է հետևյալ թեման․ «ի՞նչ կլիներ ԱՄՆ տրանսպորտային համակարգի հետ, եթե երկաթգծերը չհայտնաբերվեին»։

Ընտանիք 
 Եղբայրը՝ Եֆիմ Ֆոգել ( նոյեմբերի 15, 1920, Օդեսա - հունիսի 13, 1992, Իթակա), պոետ, լեզվաբան և գրականագետ, թարգմանիչ, ով անգլերեն է թարգմանել Օսիպ Մանդելշտամի ստեղծագործությունները, Կորնելի համալսարանի անգլերեն լեզվի և գրականության ամբիոնի վարիչ, պրոֆեսոր։
 Կինը՝ Էնիդ Ֆոգել (1948 թվականից) (բնածին անուն՝ Էնիդ Կասանդրա Մորգան, , 1923-2007) 2 որդի՝ Մայքլ () և Ստիվեն ()։

Աշխատություններ 
 Railroads and American Economic Growth։ Essays in Econometric History (1964)
 Time on the Cross։ The Economics of American Negro Slavery (1974)
 Scientific History and Traditional History (1982)

Գրականություն

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Ինքնակենսագրությունը Նոբելյան մրցանակի կայքում 
 Ռոբերտ Ֆոգելի կենսագրությունը economicus.ru կայքում

Ամերիկացի տնտեսագետներ
Կոլումբիայի համալսարանի շրջանավարտներ
Ամերիկացի նոբելյան մրցանակակիրներ
Հարվարդի համալսարանի դասախոսներ
ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ
20-րդ դարի ամերիկացի տնտեսագետներ
Կոռնելի համալսարանի շրջանավարտներ
Ամերիկացի պատմաբաններ
Հրեա նոբելյան մրցանակակիրներ
Բժշկության կամ ֆիզիոլոգիայի բնագավառում Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրներ
Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ