Հյուսիսային Ամերիկայի արևմտյան թեմ

Հյուսիսային Ամերիկայի արևմտյան թեմ, Մեծի Տանն Կիլիկիո Կաթողիկոսության թեմ, կազմավորվել է 1972 թվականին, երբ ԱՄՆ-ի Արևմտյան շրջանի Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնից բաժանված եկեղեցիներն անջատվել են Նյու Յորքում գտնվող իրենց անթիլիասական կենտրոնից և կազմել նոր թեմ՝ դարձյալ Կիլիկիո աթոռին ենթակա։ Առաջնորդանիստը Հոլիվուդի (Լոս Անջելես) Սուրբ Հովհաննես-Կարապետ եկեղեցին է։

Առաջին առաջնորդ Սմբատ արքեպիսկոպոս Լափաճյանի օրոք կազմակերպվել է Օրինջ Քաունթիի համայնքը, հիմնվել են Գլենդելի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին և ամենօրյա վարժարանը (հետագայում՝ Անուշ և Վահան Շամլյան ազգային վարժարան), սկսվել է Հոլիվուդի Սուրբ Հովհաննես Կարապետ եկեղեցու կառուցումը։ 1977-1985 թվականներին թեմի առաջնորդն էր Եփրեմ վրդ. Թապազյանը (1980 թվականից՝ եպիսկոպոս)։ Կառուցվել են Ազգային առաջնորդարանի նոր շենքը, Ֆերահյան վարժարանի նոր համալիրը, Սան Ֆրանցիսկոյի Գռուզյան-Զաքարյան Վասպուրական վարժարանը, ավարտվել է Հոլիվուդի Սուրբ Հովհաննես Կարապետ եկեղեցու շինարարությունը, կատարվել է Օրինջ Քաունթիի Սուրբ Քառասնից մանկանց եկեղեցու հիմնարկեքը։ Օծվել է Փասադենայի Սուրբ Սարգիս եկեղեցին, գնվել նոր եկեղեցի Գլենդելում և այլն։

ԱՄՆ-ի հայ երեխաներին հայեցի դաստիարակություն տալու նպատակով թեմի աջակցությամբ կազմվել և հրատարակվել է «Կանթեղ», հայոց լեզվի, պատմության և Հայ դատի դասագրքերը, «Հռոմկլա» Հոլիվուդի Սուրբ Հովհաննես Կարապետ առաջնորդանիստ եկեղեցին տարեգիրքը, ինչպես նաև Առաջնորդարանի «Պրիսմակ» երկլեզկյա տեղեկատու ամսաթերթը, բազմաթիվ հայագիտական գրքեր։ 1985-1996 թվականներին թեմի առաջնորդն էր Տաթև արքեպիսկոպոս Սարգիսյանը։ Նրա պաշտոնավարության ժամանակ օծվել են Օրինջ Քաունթիի Սուրբ Քառասնից մանկանց և Գլենդելի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցիները, բացվել են Փասադենայի Լեոն և Հասմիկ Թավլյան և Գլենդելի Թուֆենկյան մանկապարտեզները, տպագրվել են հայոց լեզվի և պատմության դասագրքեր։ Առաջնորդարանի հովանավորությամբ 1995 թվականից գործում է Կալիֆոռնիայի հանրային դպրոցների հայ ուսանողների հարցերով զբաղվող հանձնախումբը (California Armenian Students of Public Schools-CASPS), որը ներկայումս եռանդուն աշխատանք է իրականացնում Գլենդելում։

Հյուսիսային Ամերիկայի Արևմտյան թեմի առաջնորդն է Մուշեղ արքեպիսկոպոս Մարտիրոսյանը (1996-ից)։

Հյուսիսային Ամերիկայի արևմտյան թեմ