Ստեփան Միսքճյան

Սետփան Միսքճյան (1850/1852, Կոստանդնուպոլիս - 1915, օգոստոսի 5), հայ բժիշկ։

Կենսագրություն 
Ծնվել է 1850/1852 թվականին, Կոստանդնուպոլ­սում` հայ կա­թո­լիկ ընտա­նի­քում։ Դե­ղա­գործ Գրի­գոր Միսք­ճյա­նի եղ­բայրն է։
Նախ­նա­կան կրթու­թյունն ստա­ցել է Կ. Պոլ­սի Մի­ջա­գյուղ թա­ղա­մա­սի վար­ժա­րա­նում։ 1878 թվականին ավար­տել է Կ. Պոլ­սի Օս­մա­նյան կայ­սե­րա­կան բժշկա­կան վար­ժա­րա­նը և բժշկի վկա­յա­կան ստա­ցել։ Մաս­նա­գի­տա­ցել է ման­կա­բար­ձու­թյան և վի­րա­բու­ժու­թյան գծով։ 1880-1889 թվականներին ման­կա­բարձ գի­նե­կո­լոգ, վի­րա­բույժ, գլխա­վոր բժշկի տե­ղա­կալ է աշ­խա­տել սուրբ Փրկիչ հայոց ազ­գա­յին հի­վան­դա­նո­ցում։ Բնակ­վել է Կ. Պոլ­սի Մի­ջա­գյուղ թա­ղա­մա­սում։ Եղել է Մի­ջա­գյու­ղի կա­թո­լիկ եկե­ղե­ցու թա­ղա­կան խորհր­դի ան­դամ։

Եղել է բժշկա­կան և կրթա­կան եռան­դուն գոր­ծիչ։ 1915 թվականի ապ­րի­լին, եղ­բոր` դեղագործ Գրիգորի հետ ձերբակալվել և բանտարկվել է Կ. Պոլսի կենտրոնական բանտում, ապա՝ աքսորվել Չանղըրը։ Անունը փորագրվել է Չանղըրըի բանտում հավաքված համրիչի 99 հատիկներից 6-րդի վրա։ 1915 թվականի օգոստոսի 5-ին Կ. Պոլսի Օրթագյուղ թաղամասից նորից աքսորվել է։ Կոնիայից 2 ժամ հեռավորության վրա գտնվող վայրում, Ան­կա­րայի մոտ սրախողխող է արվել բժիշկ եղբոր՝ Գրիգորի հետ՝ 64 տարեկանում։ Օգոստոսի 5-ին ձերբակալվածների մեջ նրա անունը հիշատակել է Եր­վանդ Օտյա­նը։

1921 թվականի ընթացքում Կ. Պոլսի «Ճա­կա­տա­մարտ» թերթի մի քանի համարներում հարազատները հայտարարություններ են տպագրել նրան գտնելու հույսով, քանի որ նրանց համար անհայտ է եղել բժշկի ողբերգական ճակատագիրը։ Նրա անունը ընդգրկված է նաև Արշակ Ալպոյաճյանի 303 նահատակների անվանացանկում։

Գրականություն 
 Հայ բժշկութեան տուած զոհերը, ցուցակագրուած վաւերական փաստերով, Կ. Պոլիս, 1919։
 Կփնտրվին, «Ճա­կա­տա­մարտ», Կ. Պոլիս, 05-011921, ապա մայիս, հունիս, սեպտեմբեր, նոյեմբեր
 Պալաքեան Գրիգորիս ծ. վրդ., Հայ գողգոթան, Վիեննա, 1922։
 Ազգային հիւանդանոցի մէջ պաշտօնավարած բժիշկները, Ընդարձակ տարեգիրք Ազգային հիւանդանոցի, Իսթանպուլ, 1939։
 Կարոյեան Գասպար, Մեծ Եղեռնի նահատակ հայ բժիշկները (անոնց պատգամները), Պոսթոն, 1957։
 Շամտանճեան Մ., Հայ մտքին հարկը Եղեռնին, Անթիլիաս, 1965։
 Թէոդիկ, Յուշարձան նահատակ մտաւորականութեան, Բ. տպագրութիւն, Երեւան, ապրիլ 24, 1985։
 Պալաքյան Գրիգորիս ծ. վրդ., Հայ գողգոթան, Երևան, 1991։
 Յարման Արսեն, Հայերը օսմանյան առողջապահության ծառայության մեջ և պատմություն սուրբ Փրկիչ հայոց հիվանդանոցի (թուրքերեն), Ստամբուլ, 2001։
 Ավագյան Կարինե, Եղեռնահուշ մասունք կամ խոստովանողք և վկայք խաչի, Երևան, 2002։
 Ավագեան Կարինէ, «Չան­ղը­րըի 1915 թ. ապ­րի­լի 11, Յի­շա­տակ»… Թանգարանային ցուցանմոյշը, «Հան­դէս Ամ­սօ­րե­այ», 2008, հ. 1-12
 Միրդանօղլու Զաքարիա, Կփնտրվին, «Ակոս», Ստամբուլ, 23-04-2010

Աղբյուրներ 

Հայ բժիշկներ
1915 մահեր
Օգոստոսի 5 մահեր