Լիզոգենիա

Լիզոգենիա բակտերիաների լիզիսի ենթարկվելու ընդունակություն, որն ուղեկցվում է բակտերիոֆագի անջատումով։ Լիզոգենիաի տեսությունը մշակել են ֆրանսիացի գիտնականներ Ա. Լվովը և Ա. Հուտմանը (1950)։ Նրանք բացահայտեցին, որ լիզոգեն վիճակը կապված է բակտերիաների բջիջներում առկա պրոֆագի հետ։ Լիզոգեն բակտերիաների յուրաքանչյուր սերունդում լիզիսի են ենթարկվում բջիջների աննշան մասը (1 միլիոն բջջից մոտ 1-ը), և ազատվում է չափավոր ֆազերի 70— 150 մասնիկ։ Պրոֆագի վարակիչ վիճակի անցնելու հաճախականությունը կարող է մեծանալ մի շարք գործոններով (օրինակ, ուլտրամանուշակագույն ճառագայթներով) ազդելիս։ Բջջի վիճակը որոշվում է վարակի սկզբնական փուլում և հիմնականում կախված է իմունիտետի առաջացման ժամանակից։ Եթե իմունիտետը առաջանում է ավելի վաղ, քան վարակի ցարգացումը կհասնի ոչ դարձելի լիզիսի փուլին, ապա կարող է տեղի ունենալ լիզոգենիզացում։ Բակտերիաների գենոմում միաժամանակ կարող են պարունակվել տարբեր ֆագերի պրոֆագեր (պոլիլիզոգենիա)։ Նշված դեպքում բջիջը իմունիտետ է ունենում բոլոր ֆագերի դեմ։ Արհեստականորեն ստացվել են լիզոգեն բակտերիաներ, որոնք իրենց հատկություններով չեն տարբերվում բնական պայմաններում հայտնաբերված լիզոգեն բակտերիաներից։ Լիզոգենիան բակտերիաների վիրուսային վարակի բարդ ձևն է։

Բակտերիոֆագներ
Բակտերիաբանություն
Վիրուսաբանություն