Նիկոլայ Պոդվոյսկի

Նիկոլայ Իլյիչ Պոդվոյսկի (, ), ռուս բոլևիկ հեղափոխական և խորհրդային պետական գործիչ։

1898 թվականից ներքաշվել է բոլշևիկյան գործունեության մեջ։ 1901–05-ին սովորել է Ցարոսլավլի Դեմիդովյան իրավաբանական լիցեյում։ 1904–05-ին եղել է ՌԱԴԲԿ Ցարոսլավլի կոմիտեի անդամ և բոլշևիկյան ուսանողական կոմիտեի նախագահ։ 1905-ին ակտիվ հեղափոխական գործունեություն է վարել Յարոսլավլում և Իվանովո-Վոզնեսենսկում։ 1906 թվականին տարագրվել է (Գերմանիա, Շվեյցարիա)։ 1907–08-ին եղել է Պետերբուրգի «Զերնո» («Зерно») լեգալ կուսակցական հրատարակչության ղեկավարներից։ Բազմիցս ձերբակալվել է։ 1910–14-ին մասնակցել է «Զվեզդա» և «Պրավդա» թերթերի ստեղծմանը։ 1915–16-ին խմբագրել է «Վոպրոսի ստրախովանիյա» (Вопросы страхования) հանդեսը։ Եղել է ՌՍԴԲԿ ԿԿ ռուսական բյուրոյի ֆինանսական հանձնաժողովի անդամ։ Մասնակցել է Փետրվարյան հեղափոխությանը (1917), ապա եղել է ՌՍԴԲ(բ)Կ Պետրոգրադի առաջին լեգալ կոմիտեի անդամ, Պետրոգրադի խորհուրդի դեպուտատ։ Խմբագրել է «Սոլդատսկայա պրավդա» (Солдатская правда), «Ռաբոչի ի սոլդատ» (Рабочий и солдат), «Սոլդատ» (Солдат) թերթերը։ Եղել է ՌՍԴԲ(բ)Կ ԿԿ կից ճակատային և թիկունքային զինվորական կազմակերպությունների համառուսաստանյան բյուրոյի նախագահ, Կարմիր գվարդիայի կազմակերպիչներից։ Որպես պատգամավոր մասնացել է VII (ապրիլյան) կոնֆերանսի և կուսակցության VI համագումարին, Պետրոգրադի ՌՀԿ–ի և դրա բյուրոյի, Հոկտեմբերյան ապստամբությունը ղեկավարող օպերատիվ եռյակի անդամ։ Ապստամբության օրերին՝ ՌՀԿ–ի նախագահ, Ձմեռային պալատի վրա գրոհի ղեկավարներից։ Կերենսկոլ–Կրասնովի ապստամբության ճնշման ժամանակ եղել է Պետրոգրադի ռազմական օկրուգի հրամանատար։ 1917–18-ին՝ ՌՍՖՍՀ ռազմական գործերի ժողկոմ, 1918-ի հունվարից՝ կարմիր բանակի ստեղծման և կազմակերպման համառուսաստանյան կոլեգիայի նախագահ։ 1919–23-ին՝ Վսեվոբուչի (համընդհանուր ռազմական ուսուցում) և հատուկ նշանակության զորամասերի (ՉՈՆ) պետ, 7-րդ և 10-րդ բանակների հեղռագմխորհուրդների անդամ։ 1920–23-ին՝ ֆիզիկական կուլտուրայի բարձրագույն խորհրդի, 1921–27-ին՝ Սպորտինտերնի նախագահ։ Եղել է Կուսակցության XIV–XVI համագումարների պատվիրակ, XIII –XV համագումարներում ընտրվել է ԿՎՀ–ի անդամ։ 1924-ից անցել է կուսակցական աշխատանքի։ Զբաղվել է պրոպագանդիստական և գրական–ժուռնալիստական գործունեությամբ։ Պարգևատրվել է Կարմիր դրոշի շքանշանով։

Ծանոթագրություններ 

 

20-րդ դարի պատմաբաններ
Նովոդևիչյան գերեզմանատանը թաղվածներ
Խորհրդային հուշագիրներ