Թուլսիդաս

Թուլսիդաս (հինդի՝ तुलसीदास, -1624), հնդիկ բանաստեղծ, Շրի Ռամային նվիրվածության համար հաճախ անվանում էին բարեփոխիչ և փիլիսոփա Ռամանանդի Սամփրադայայից։ Թուլսիդասը ունի մի քանի հայտնի աշխատություններ՝ գրված սանսկրիտով և ավադխիով։ Հայտնի է որպես էպիկական Ռամաչարիտամանասայի հեղինակ, որը սանսկրիտով Ռամայանայի վերապատումն է։

Թուլսիդասը համարվում էր Վալմիկիի՝ սանսկրիտով բնօրինակ Ռամայանայի հեղինակի վերամարմնավորումը։ Նա նաև համարվում է Հանումանին նվիրված հայտնի հիմնի՝ Հանուման Չալիսայի հեղինակը։

Թուլսիդասն իր կյանքի մեծ մասն անց է կացրել Վարանասի քաղաքում։ Վարանասիում Գանգեսի վրա գտնվող Թուլսի Գաթը կրում է նրա անունը։ Վարանասիում կառուցել է Հանումանի նվիրված Սանկատմոչան տաճարը, հենց այն վայրում, որտեղ նրան ի հայտ եկավ Հանումանի տեսիլքը։ Թուլսիդասը սկսեց Ռամլիլա պիեսների բեմադրությունը՝ Ռամայանայի ադապտացված ժողովրդական թատերական ներկայացումները։

Նա համարվում է Հնդկաստանի և աշխարհի մեծագույն բանաստեղծներից մեկը։ Թուլսիդասի և նրա ստեղծագործությունների ազդեցությունը Հնդկաստանի արվեստի, մշակույթի և հասարակության վրա մեծ է, որը կարելի է տեսնել Ռամլիլա պիեսներում, Հինդուստանի դասական և ժողովրդական երաժշտության, հեռուստատեսային սերիալների մեջ։

Անվան ստուգաբանություն 
Թուլսիդասի անունը սանսկրիտով ունի 2 ստուգաբանություն։ Բնօրինակ սանսկրիտով այն գրվում է Tulasīdāsa։ Հունտերյան գրադարձությամբ գրվում է Tulsidas կամ Tulsīdās՝ պահպանելով տեղական արտասանությունը (գրավոր հնդկերեն խոսքում պահպանվում է չարտասանվող տառերի գրությունը)։ Կորսված ձայնավորները հնդկական լեզուներից ջնջված շչվա ձայնարկություններն են, որոնք տարբերվում են շրջանից շրջան։ Թուլսիդաս անունը կազմված է 2 սանսկրիտերեն բառերից՝ Tulasī, որը Ocimum tenuiflorum (Թուլսի) բույսի հնդկական տարատեսակն է և Dāsa, որը նշանակում է ծառա, ստրուկ և նվիրյալ։ Այսպիսով, Թուլսիդաս նշանակում է Թուլսի բույսի ծառա։

Ստեղծագործություններ 
Թուլսիդասի գլխավոր երկը 7 գրքից բաղկացած «Ռամայանա» (մոտ 1575) պոեմն է՝ գրված համանուն էպոպեայի սյուժեով։ Հեղինակն է «Օրհներգություններ» (մոտ 1570), «Գովք աստվածուհի Փարվաթին» (1586), «Գովք Սիթային» (1586), «Բանաստեղծությունների ծաղկաշղթա» (1612-1614) ժողովածուների։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 The Ramcharitmanas of Tulasidas, published by Gita Press 

Հնդիկ բանաստեղծներ
Հնդիկ գրողներ
Հնդիկ փիլիսոփաներ
Բանաստեղծներ այբբենական կարգով