Կուզմա Չորնի

Նիկոլայ Կառլովիչ Ռոմանովսկի (գրական կեղծանունը՝ Կուզմա Չորնի (Չորնի), , ), բելառուս խորհրդային գրող։ ԽՍՀՄ Գրողների միության անդամ (1934)։

Կենսագրություն 
Ծնվել է 1900 թվականի հունիսի 11-ին (24-ին) գյուղացու ընտանիքում։ Ավարտելէ Տիմկովիչիի ժողովրդական դպրոցը, 1916-1919 թվականներին սովորել է Նեսվիժի ուսուցչական սեմինարիայում։ 1923 թվականին ընդունվել է Բելառուսի պետական համալսարանի մանկավարժական ֆակուլտետի գրականության բաժին, և նույն թվականին «Савецкая Беларусь» թերթում տպագրվել է նրա առաջին ստեղծագործությունը Կուզմա Չորնի գրական կեղծանունով։ 1923 թվականից «Մալադնյակ» գրական միության անդամ է, իսկ 1926 թվականին անցել է «Ուզվիշաա» գրական միություն։ 1925 թվականին լույս են տեսել Կուզմա Չորնիի ստեղծագործությունների երկու ժողովածուներ։ 1920-ական թվականներին արդեն քննադատները նրա համար կանխագուշակում էին «բելառուսական Դոստոևսկու» ճակատագիր։ 1938 թվականի հոկտեմբերի 14-ին ձերբակալվել է ու բանտարկվել Մինսկի բանտում, որտեղ անցկացրել է 8 ամիս։ Դրանցից վեցն անցկացրել է մենախցում։ 1941 թվականից գտնվել է արտաքսման մեջ ու աշխատել «Раздавим фашистскую гадину» թերթում։ 1944 թվականին վերադարձել է Մինսկ, որտեղ մահացել է 1944 թվականի նոյեմբերի 22-ին։

Ստեղծագործությունը 
Կուզմա Չորնին համարվում է բելառուսական վեպի հիմնադիրներից մեկը։ 1927 թվականին հրատարակվել է նրա առաջին վեպը՝ «Сястра», իսկ 1928 թվականին՝ «Зямля», 1931 թվականին՝ «Бацькаўшчына» («Հայրենիք»), 1935 թվականին՝ «Трэцяе пакаленне»։ 1941-1944 թվականներին գրել է «Вялікі дзень» վեպը, 1943 թվականին՝ «Пошукі будучыні» («Ապագայի որոնումներ»), 1944 թվականին գրել է իր վերջին վեպը՝ «Млечны Шлях» («Ծիր Կաթին»)։ Եվս երեք վեպերի ձեռագրեր այրվել են Հայրենական Մեծ պատերազմի տարիներին, իսկ մի քանի վեպեր էլ մնացել են անավարտ։ Բացի դրանից՝ Կուզմա Չորնին գրել է նաև բազմաթիվ պատմվածքներ։

Կուզմա Չորնին հայտնի է նաև իր պիեսներով ու թարգամանություններով։ Նա թարգմանել է Ալեքսանդր Պուշկինի, Վլադիմիր Կորոլենկոյի, Նիկոլայ Գոգոլի, Մաքսիմ Գորկու, Յարոսլավ Հաշեկի ստեղծագործություններից։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Казека, Я. Кузьма Чорны։ Старонкі творчасці / Я. Казека. — Мінск։ Мастацкая літаратура, 1980. — 133, [2] с.
 Навуменка, І. Я. Ранні Кузьма Чорны (1923—1929) / І. Я. Навуменка. — Мінск։ Беларуская навука, 2000. — 94 с.
 Կուզմա Չորնիի փողոցը Մինսկում 

Բելառուս գրողներ
ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ
Խորհրդային գրողներ
ԽՄԿԿ անդամներ
Բելառուս թարգմանիչներ
Բելառուս մանկագիրներ
Բելառուս բանաստեղծներ
Բելառուս դրամատուրգներ
Խորհրդային թարգմանիչներ
20-րդ դարի տղամարդ գրողներ