Ֆուզարիում

Ֆուզարիում (Fusarium), անկատար սնկերի դաս։

Տարածվածություն 
Տարածված է Հայաստանի բոլոր մարզերում։ Բնակվում են հողում, ջրավազաններում, հիմնականում բույսերի, մնացորդների և այլ հիմնանյութերի վրա։

Կենսաբանական նկարագիրը 
Միցելիումը փափկամազ է, սարդոստայնային, սպիտակավուն, դեղնավուն, վարդագույն, մանուշակագույն և այլն։ Կոնիդիումները երկու տիպի են՝ մակրոկոնիդիումներ, որոնքնբազմաբջիջ են, իլիկաձև, իլիկամանգաղաձև, նշտարաձև և այլն, առաջանում են պարզ կամ ճյուղավորված կարճ կոնիդիակիրների վրա կամ վերջիններիս հետ ձևավորում խմբավորումներ (սպորոդոխիումներ ու պիոնոտներ) և միկրոկոնիդիումներ, որոնք միաբջիջ են կամ երկբջիջ, ձվաձև, տանձաձև, գավազանաձև, օվալաձև, դասավորված միայնակ կամ շղթայաձև։

Կիրառումը և նշանակությունը 

Ֆուզարիում սապատավորը ֆակուլտատիվ կամ խիստ արտահայտված մակաբույծ է, ֆուզարիում սրասպորայինը հարուցում է մոտ 150 տեսակ բույսերի անոթային թառամում (տրախեոմիկոզ), կարտոֆիլի ֆուզարիում՝ արմատների և պալարների փտում, կուլմորում ֆուզարիում, 
Ֆուզարիում գրամինեարումը (F.graminearum), 
Ֆուզարիում սպորոտրիխիելան (Fusarium sporotrichiella)՝ հացաբույսերի ֆուզարիոզ և այլն։

Ջրում բնակվող Ֆուզարիում ջրմուղայինը (Fusarium aquaeductum) առաջացնում է ջրատար խողովակների խցանում։ Ֆուզարիումի թույներ առաջացնող տեսակներով ախտահարված հացաբույսերը, կերաբույսերը վտանգավոր են մարդու և կենդանիների համար, հարուցում են ֆուզարիոտոքսիկոզ։ Ֆուզարիումի համրիչաձև և սրասպորային տեսակներն իրենց կենսագործունեության ընթացքում առաջացնում են բույսերի աճը խթանող ֆիզիոլոգիապես ակտիվ նյութեր՝ հիբերելիններ։

Տաքսոնոմիա

Տեսակները 

Հայտնի է մոտ 60, Հայաստանում՝ 45 տեսակ և տարատեսակ.
 Ֆուզարիում կուլմորում (Fusarium culmorum),
 Ֆուզարիում սապատավոր (Fusarium gibbosum), 
 Ֆուզարիում սրասպորային (Fusarium oxysporum), 
 Ֆուզարիում կարտոֆիլի (Fusarium solani), 
 Ֆուզարիում համրիչաձև (Fusarium moniliforme),
 Ֆուզարիում տարասպորային (Fusarium heterosporum) և այլն։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 
 
   (Общая микология։ Учебник для высших учебных заведений)

Արտաքին հղումներ 
 Doctor Fungus 
 Fusarium and Verticillium Wilts of Tomato, Potato, Pepper, and Eggplant
 Fusarium Root Rot  in Container Tree Nurseries 
 Fusarium Blight on Turfgrass
 Pea Fusarium Wilt 
 Fusarium oxysporum
 Fusarium Keratitis
 Latest News on Fusarium Eye Fungus Contact Lens Infections 
 Asan A. 2011 Checklist of Fusarium Species Reported from Turkey. Mycotaxon. 116 (1): 479

Անկատար սնկեր
Ասկոմիցետներ