Մարտիրոս Մկրտչյան

Մարտիրոս Շիրազեցի Մկրտչյան (Դավթյանց Մարտիրոս, ծննդյան և մահվան թվականներն անհայտ են), 19-րդ դարի առաջին կեսի հնդկահայ գրող, խմբագիր, գրաքննադատ։

Գործունեություն 
Կալկաթայում հրատարակել է «Շտեմարան»-ը (1821-1823 թթ.), որն առաջին աշխարհաբար պարբերականներից է։ Այստեղ էլ տպագրել է իր բանաստեղծությունները (մեծ մասամբ գրաբար), առակները («Ագռավի մասին», «Բժիշկ ամոթխած», «Դարվիշ և խափշիկ» և այլն), հոդվածները, որոնցում քննադատում է դաստիարակչական կոպիտ մեթոդներ կիրառող քահանաներին, հանդես գալիս ստրուկներին ու սպասավորներին գանակոծելու դեմ։ Հրատարակել է նաև մի կատակերգություն՝ «Խտրադիմա դժրողության» (1821), կից «Հասարակախոսություն» հավելված-ուսումնասիրությամբ, որտեղ տրվում են պիեսի ստեղծման հանգամանքները, կարևորվում թատրոնի նշանակությունը։ Մկրտչյանի գրած «Վիկտորիա» այբբենարանը (1841) երկար տարիներ ուսումնական ձեռնարկ է ծառայել Կալկաթայի հայկական դպրոցների համար։ Մասնակի թարգմանություններ է կատարել Շեքսպիրից, Մոլիերից։ Օգտագործել է Ներսես Ապողան, Անխաբ Եպիփան և այլ ծածկանուններ։

Գրականություն 
 Կարինյան Ա., Ակնարկներ հայ պարբերական մամուլի պատմության, հ. 1, Երևան, 1956։
 Թերզիբաշյան Վ., Հայ դրամատուրգիայի պատմություն, գիրք 1, Երևան, 1959։

Արտաքին հղումներ 
 Մարտիրոս Մկրտչյան 

Հնդկահայ գրողներ
Հնդկահայ խմբագիրներ
Հնդկահայ գրաքննադատներ
Հայ թարգմանիչներ
Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ