Ինժեներական հոգեբանություն

Ինժեներական հոգեբանություն, ժամանակակից հոգեբանության կիրառական բաժիններից։ Առաջացել Է 1940-ական թվականներին և սկզբում զարգացել որպես աշխատանքի հոգեբանության առանձին ուղղություն, որի հետագա առաջընթացը պայմանավորված Էր արտադրության ավտոմատացմամբ և օբյեկտները հեռավորությունից հսկելու և կառավարելու միջոցների զարգացմամբ։ Ինժեներական հոգեբանության ուսումնասիրության առարկան հետևյալ փոխկապակցված խնդիրներն են. 
 վերլուծությունը կառավարման և ինֆորմացիայի մշակման համար նախատեսված «մարդ և մեքենա» համակարգերում և դրանցում մարդկանց գործունեության արդյունավետ կազմակերպումը
 ֆունկցիաների նպատակահարմար բաշխումը մարդուն ավտոմատացման տեխնիկայի միջոցների միջև
 ինֆորմացիայի ընդունման և վճիռների կայացման ապրոցեսների օպտիմալացումը
 օպերատորների ընտրության, ուսուցման ու մարզման մեթոդների ընտրությունը
 կոնկրետ համակարգերում օպերատորների գործունեության բացահայտումը, արտադրական և կազմակերպական համակարգեր մշակելիս մարդու հոգեֆիզիոլոգիական առանձնահատկությունների, «մարդկային գործոնների» ազդեցության հաշվի առնելը
 ինֆորմացիոն ռացիոնալ մոդելների և կառավարման օրգանների նախագծումը
 էլեկտրոնային հաշվողական մեքենաների ալգորիթմներին և օպերատորի՝ խնդրի լուծման հնարներին ներկայացվող պահանջների ձևակերպումը
 օպերատորների ֆունկցիոնալ վիճակները (հոգնածություն, հուզական լարվածություն) հսկելու եղանակների մշակումը։ 
Ինժեներական հոգեբանությունը վերլուծում է նաև աշխատանքային կոլեկտիվի կառուցվածքը, ուսումնասիրում աշխատանքային փոքր խմբի անդամների հոգեբանական համատեղելիության պրոբլեմը։ «Մարդ և մեքենա» տիպի մեծ համակարգերում մարդու գործունեությունը ծրագրավորելիս ինժեներական հոգեբանությունը հիմնվում Է մարդու բարձր հոգեկան ֆունկցիաների՝ ընկալման, հիշողության և մտածողության արմատական վերլուծության վրա և հաշվի է առնում մարդու գործունեության ներքին հոգեբանական տվյալները՝ փորձը, գիտելիքները, հմտությունները, ծրագրերը։ Վերջիններս զուգակցվում են արտաքին միջոցների՝ ինֆորմացիոն մոդելների, մեքենայական ալգորիթմների, հաղորդակցման և այլ միջոցների հետ, որոնք իրագործում են կրկնվող հաշվողական գործողությունները և ինֆորմացիայի մշակումն ու պահպանումը։ Իրադրությունների տրամաբանական վերլուծության և գնահատման խնդիրները, որոնք ստեղծագործականո բնույթ ունեն, կատարում Է մարդը։ Այդ խնդիրները լուծելիս ինժեներական հոգեբանությունը օգտագործում է տեսական և փորձարարական հոգեբանության մի շարք բնագավառների (անձի հոգեբանություն, սոցիալական հոգեբանություն, աշխատանքային հոգեբանություն և այլն) նվաճումները։ Ինժեներական հոգեբանությունը փոխներգործում Է տեխնիկական գիտությունների, կիրառական մաթեմատիկայի որոշ բաժինների և էրգոնոմիկայի հետ։

Ինժեներական հոգեբանություն