Անատոլի Մկրտչյան

Անատոլի Աշոտի Մկրտչյան (), հայ պատմաբան, դիվանագետ։ ՀԽՍՀ արտաքին գործերի նախարար (1986-1991)։

Կենսագրություն 
1954 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի պատմության ֆակուլտետը։ Մանկավարժական աշխատանքի է անցել ռազմաօդային ուժերի Երևանի հատուկ դպրոցում։ 1955-1959 թվականներին աշխատել է «Կոմունիստ» հանրապետական թերթի խմբագրությունում որպես գրական աշխատող, 1959-1962 թվականներին` բաժնի վարիչ։ 1962-1965 թվականներին ուսանել է ԽՄԿԿ կենտկոմին առընթեր հասարակական գիտությունների ակադեմիայում, որն ավարտելուց հետո պաշտպանել է գիտական թեզ, ստանալով պատմական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճան։ Ասպիրանտուրայի տարիներին ստաժավորվել է Կոլումբիայի համալսարանում (ԱՄՆ)։ Անատոլի Մկրտչյանը գրել է ԱՄՆ-ում բանվորական շարժման ու արհմիությունների պատմությանը վերաբերող մենագրություններ, որոնք լույս են տեսել նաև արտերկրում։ 1965-1969 թվականներին դասավանդել է ԽՄԿԿ կենտկոմի պրոպագանդայի բաժնում, 1969-1972 թվականներին եղել է հրահանգիչ։

1972-1976 թվականներին Անատոլի Մկրտչյանն աշխատել է ԱՄՆ-ում ԽՍՀՄ դեսպանության խորհրդական, միաժամանակ` Միացյալ Նահանգներում «Նովոստի» լրատվական գործակալության գրասենյակի վարիչ և «Սովյետ լայֆ» ամսագրի գլխավոր խմբագիր։ 1976-1982 թվականներին եղել է Հայաստանի կոմկուսի կենտկոմի պրոպագանդայի և ագիտացիայի բաժնի վարիչ։ 1982-1986 թվականներին գործուղվել է Նյու-Յորք, ուր գլխավորել է Միավորված Ազգերի Կազմակերպության հասարակական տեղեկատվության դեպարտամենտի արտաքին կապերի բաժինը։

1986 թվականի օգոստոսից մինչև 1991 թվականի մարտը եղել է ՀԽՍՀ արտաքին գործերի նախարար։ Նրա ղեկավարությամբ նախարարությունը մեծ աշխատանք է իրականացրել հանրապետության արտաքին կապերի ընդլայնման, 1988 թվականին Սպիտակի երկրաշարժից հետո փրկարարական աշխատանքները կազմակերպելու, ողջ աշխարհից ժամանող փրկարարների ու մարդասիրական օգնություն ընդունելու գործում։

1977-1985 թվականներին ընտրվել է Հայկական ԽՍՀ Գերագույն Խորհրդի պատգամավոր։

1991 թվականի մարտին նշանակվել է Լեսոտոյի Թագավորությունում ԽՍՀՄ, այնուհետև՝ Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան՝ այդ պաշտոնում մնալով մինչև 1992 թվականի նոյեմբերը։ Եղել է Կամբոջայում, Հայիթիում ՄԱԿ-ի միջազգային առաքելությունների աշխատակից։ Հայաստանում միջազգային հարաբերությունների ու դիվանագիտության պատմություն է դասավանդել Երևանի «Հրաչյա Աճառյան» համալսարանում։

Պարգևներ 
 Արտակարգ և լիազոր դեսպանի դիվանագիտական աստիճան
 Ժողովուրդների բարեկամության շքանշան
 ՀԽՍՀ Գերագույն խորհրդի նախագահության պատվոգիր

Ծանոթագրություններ 

1931 ծնունդներ
Հոկտեմբերի 6 ծնունդներ
Գյումրի քաղաքում ծնվածներ
2011 մահեր
Հոկտեմբերի 26 մահեր
Երևան քաղաքում մահացածներ
Հայ պատմաբաններ
Հայ քաղաքական գործիչներ
Հայ դիվանագետներ
Դիվանագետներ այբբենական կարգով
ԵՊՀ պատմության ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Ժողովուրդների բարեկամության շքանշանի դափնեկիրներ
Հայկական ԽՍՀ Գերագույն Խորհրդի պատգամավորներ
ՀԽՍՀ նախարարներ