Հովհաննես Գազանճյան

Հովհաննես Գազանճյան (), հայ լեզվաբան, գրականագետ, բժշկական գիտելիքների քարոզիչ։

Կենսագրություն 
Ծնվել է 1870 թվականի ապրիլի 3-ին Սեբաստիայի նահանգի Եվդոկիայի գավառի կետնրոն Եվդոկիա քաղաքում։

Հովհաննես Գազանճյանը 1889 թվականին Հ. Գասարճյանի համահեղինակությամբ գրում է «Գաղտնիք և արուեստ մոգութեան» աշխատությունը։ 1909 թվականին, օգտվելով արտասահմանցի մասնագետների աշխատություններից, գրել է «Մագնիսականութիւն եւ ոգեհարցութիւն» գիրքը, որում արծարծված են ենթագիտակցության, ինքնաթելադրության, հոգեբուժության, մագնիսականության, կամքի ուժի, քնածության կամ մագնիսական քնի, հստակատեսության, մտածումների փոխանցման, հեռակրության, ոգեհարցության, մեդիումության և այլ հարցերը։

1915 թվականի մարտի 15-ին Եվդոկիայում զոհ է դարձել Մեծ Եղեռնին՝ սպանվելով 45 տարեկան հասակում։

Աշխատություններ 
 Գաղտնիք եւ արուեստ մոգութեան (համահեղ. Հ. Գասարճեան), 1889։
 Եւդոկիոյ հայոց գաւառաբարբառը, 1899 (արժանացել է Իզմիրյանց գրական մրցանակին)։
 Մագնիսականութիւն եւ ոգեհարցութիւն։ (Ենթագիտակցութիւն, ինքնաթելադրութիւն, հոգեբուժութիւն, մագնիսականութիւն, կամքի ոյժի, քնածութիւն կամ մագնիսական քուն, հստակատեսութիւն, մտածումների փոխանցում, հեռակրութիւն, ոգեհարցութիւն, մեդիումութիւն և այլն), Կ. Պոլիս, 1909, 144 էջ։
 Պատմութիւն Հայ Գրականութեան, Ա. Հատոր՝ Սկիզբէն Մինչեւ ԺԹ. Դար, Բ. Հատոր՝ ԺԹ. Դարու Կէսէն Մինչեւ Մեր Օրերը, հրտ. ՀՍԳՄ թիւ 2, Անթիլիաս, տպ. Կաթողիկոսութեան, 1970, 265 էջ։
 Հայոց լեզվի դասագրքեր։

Գրականություն 
 Մինասյան Հարություն, 100 հայ հոգեբույժներ, Կենսագրական բառարան, գիրք Ե, Երևան, 2010, 304 էջ։

Աղբյուրներ

Ծանոթագրություններ 

Հայ լեզվաբաններ
Հայ գրականագետներ
Հայոց ցեղասպանության զոհեր