Էգոն Շիլե

Էգոն Շիլե (, ), ավստրիացի գեղանկարիչ և գրաֆիկ, ավստրիական էքսպրեսիոնիզմի ամենավառ ներկայացուցիչներից մեկը։

Կենսագրություն 
Էգոն Շիլեի մայրը հարավային Բոհեմյայի Չեսկի Կրումլովում ծնված չեխ էր։ Հայրը վիեննացի էր, երկաթուղային ծառայող՝ մահացել է սիֆիլիսից 1905 թվականին և Էգոնը դաստիարակվել է քեռու՝ Լեոպոլդ Չիխանեկի ընտանիքում։ 1906 թվականին ընդունվում է Վիենայի Արվեստի և արհեստների դպրոց, իսկ հետո Վիեննայի կերպարվեստի ակադեմիա։ 1907 թվականից Գուստավ Կլիմտը սկսում է հովանավորել Էգոն Շիլեին։ 1908 թվականին Վիեննայի կից Կլոստերնոյբուրգ քաղաքում, որտեղ նա առաջ սովորել էր, բացվում է Էֆոնի առաջին ցուցահանդեսը։ 1909 թվականին Կլիմտը հրավիրում է Շիլեին մասնակցելու Վիեննայի պատկերասրահում, որտեղ նրա գործերը ցուցադրվում են Կլիմտի, Վան Գոգի, Էդվարդ Մունքի կողքին։ 1911 թվականին Էգոն Շիլեն Կլիմտի սիրեցյալի և մոդել Վալերի Նոյզելի հետ փախնում են Վիենայի բոհեմական կյանքից Չեխական Կրումլով, իսկ հետո տեղափոխվում են Նոյլենգբախ, որտեղ 1912 թվականին Շիլեին ձերբակալում են անչափահասի հետ կապի մեջ լինելու մեղադրանքով։ Խուզարկության ժամանակ ոստիկանությունը Շիլեի մոտ գծանկարներ գտավ, որոնք պոռնոգրաֆիկ բնույթի հայտարարվեցին։ Նկարչին դատապարտեցին կարճատև ազատազրկման։

1912-1916-ազկան թվականներին Շիլեն բազմաթիվ ցուցահանդեսների է մասնակցում՝ Վիենայում, Բուդապեշտում, Մյունխենում, Պրահայում, Համբուրգում, Շտուտգարտում, Ցյուրիխում, Հագենում, Դրեզդենում, Բեռլինում, Հռոմում, Քյոլնում, Բրյուսելում, Փարիզում։ 1917 թվականին վերադառնում է Վիենա։ 1918 թվականին հղի կնոջ մահվանից երեք օր անց մահանում է և ինքը այդ տարի հազարավոր կյանքեր խլած իսպանական գրիպից։

Շիլեի մեկենասներից մեկը ավստրիացի հավաքորդ Հենրիխ Բենեշն էր, ապագա արվեստաբան Օտո Բենեշի հայրը։

Ժառանգություն և հիշատակ 
Էգոն Շիլեն թողել է մոտ 300 երփնագիր նկար և մի քանի հազար գծանկար։ Մահվանից հետո նրա նկարները ցուցադրվել են և շարունակում են ցուցադրվել աշխարհի խոշոր պատկերասրահներում։ Շիլեի կյանքին անդրադարձել են Ջոան Սքոթը «Մեծամտություն» (1990) և Լյուիս Կրոֆտսը «Պոռնոգրաֆը Վիենայից» (2007)։ 1981 թվականին նկարահանվել է «Էգոն Շիլե-Կյանքը, որպես էքսցես» կինոնկարը։ Միլեն Ֆարմերը իր հայտնի երգերից մեկում՝ «Je te rends ton amour» (1999), հիշատակում է նկարչին՝ «Je te rends ton amour/Redeviens les contours/De mon seul maître: Egon Shiele et…» (Ես վերադարձնում եմ քո սերը/Նկարում նորից գիծ կդառնամ/Իմ միակ ուսուցչի՝ Էգոն Շիլեի և․․․)։ Ռաուլ Ռուիսի «Կլիմտ» կինոնկարում (2005) Էգոն Շիլեի դերը կատարում է Նիկոլայ Կինսկին։

Էգոն Շիլեն պատկերված է 1990 թվականի Ավստրիայի փոստային նամականիշի վրա։

Պատկերասրահ

Գրականություն 
 Comini A. Egon Schiele’s portraits. Berkeley։ University of California Press, 1974. 
 Sabarsky S. Egon Schiele. New York։ Rizzoli, 1985 
 Nebehay C.M. Egon Schiele sketchbooks. New York։ Rizzoli, 1989 
 Kallir J. Egon Schiele, the complete works. New York։ H.N. Abrams, 1990 
 Werkner P. Egon Schiele։ art, sexuality, and Viennese modernism. Palo Alto։ Society for the Promotion of Science and Scholarship, 1994. 
 Leopold R. Egon Schiele։ landscapes. Munich; New York։ Prestel, 2004 
 Kuhl I. Egon Schiele. München։ Prestel, 2006 
 Die Tafelrunde։ Egon Schiele und sein Kreis/ Tobias G. Natter, Thomas Trummer (Hrsg). Köln։ DuMont, 2006 
 Иван Чечот. Эгон Шиле. Заметки в кабинете

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Словарь терминов изобразительного искусства 
 Биография Эгона Шиле на русском  
 Более 200 работ Эгона Шиле 
 Сайт Центра Шиле в Чешском Крумлове  
 Сайт Музея Шиле в Тульне  
 www.schiele-egon.de 
 Работы в музеях мира 
 Шиле Эгон. Картины 

Ավստրիացի նկարիչներ
Ավստրիացի դիզայներներ
Ավստրիացի լուսանկարիչներ
Էգոն Շիլե