Ինդան

Ինդան (2,3-դիհիդրոինդեն, հիդրինդեն), ցիկլոալկանների և արոմատիկ միացությունների դասերին պատկանող ածխաջրածին։

Ֆիզիկական հատկություններ 
Ինդանը իրենից ներկայացնում է անգույն յուղանման հեղուկ, որի հալման ջերմաստիճանը` −51 °C, եռման ջերմաստիճանը` 176°С, չի լուծվում ջրում, բայց խառնվում է էթանոլի և դիէթիլ եթերի հետ։

Քիմիական հատկություններ 
Հիմնային միջավայրում ինդանը օքսիդանում է կալիումի պերմանգանատով մինչև ֆթալաթթու։ 470-530оC քրոմի օքսիդով ինդանի դեհիդրումից առաջանում է ինդեն։ Ինդանը պլատինե կատալիզատորով հիդրելուց առաջացնում է 1-մեթիլ-2-էթիլբենզոլ։

Ինդանը ռեակցվում է բրոմի հետ առաջացնելով 4-բրոմինդան և 5-բրոմինդան։

Կոնցենտրիկ ծծմբական թթվով ինդանը ենթարկվում է սուլֆատացման առաջացնելով ինդան-5-սուլֆոթթու։ Քլորսուլֆոնային թթուն ինդանին փոխարկում է ինդան-4- և ինդան-5-սուլֆոքլորիդների խառնուրդի։

Ածանցյալներ 
Ինդանի ածանցյալներ կարող են առաջանալ ազդելով մեթիլացնող ագենտներով ինդանի ցիկլերի վրա։ Հնարավոր է նաև այլ ածանցյալների ստացում դիէթիլֆթալատի և էթիլացետատի համակցված ազդեցությամբ նատրիումի և էթանոլի ներկայության պայմաններում։

Ինդանը կատալիտիկ ռեակցիայով կարող է փոխակերպվել քսիլոլի։

Տարածվածություն 
Ինդանը հայտնաբերվել է քարածխային հանքում (0,1%), ինչպես նաև նավթի նավթալինային ֆրակցիայում (0,9%)։

Ստացում 
Ինդան ստանում են 200оС մանրադիսպերս նիկելով ինդենի հիդրումից։

Կիրառություն 
Ինդանը ելանյութ է հանդիսանում 2-, 4- և 5-ինդանոլների սինթեզի համար, որոնք օգտագործվում են դեղերի արտադրության մեջ։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Кнунянц И. Л., Химическая энциклопедия, 1990

Ցիկլոալկաններ
Արոմատիկ ածխաջրածիններ