Շճաբանություն

Շճաբանություն, սերոլոգիա (, շիճուկ և լոգիա՝ գիտություն), իմունոլոգիայի բաժին, որն ուսումնասիրում է արյան շիճուկի հակամարմինների և հակածինների փոխհարաբերությունը։

Ռեակցիաների տեսակները 
Շիճուկաբանական ռեակցիաները լինում են երկու տեսակի՝ ուղղակի (երկկոմպոնենտ) և անուղղակի (բազմակոմպոնենտ)։ Առաջինի ժամանակ տեղի է ունենում ագլյուտինացիա (սոսնձում)։ Երկրորդի ժամանակ տեղի է ունենում հեմագլյուտինացիա (սոսնձում տեղի չի ունենում)։ Բազմակոմպոնենտ ռեակցիաները չեզոքացման, արգելակման ռեակցիաներ են։

Շճաբանական մի քանի «պարզ» ռեակցիաներից գոյանում են առավել բարդերը՝ բակտերիա-լուծում, կոմպլեմենտի կապման ռեակցիա և այլն։

Այլ մեթոդներ 
Բաժանվում է ինչպես իմունային ֆլյուրոեսցենտային մեթոդները, հիմնվելով հակամարմինների՝ ֆլյուրոխրոմների գույների վրա։
Կան հատուկ սերոլոգիական թեստեր, որոնք բացահայտում են միկրոօրգանիզմների իմունոկայունությունը։
Շճաբանական ռեակցիայի հատուկ ձև է միկրոօրգանիզմների շարժուն ձևերի անշարժացումը (օրինակ, սիֆիլիսի դեպքում)։
Որոշ շիճուկաբանական տեստեր անցկացվում են ոչ թե փորձանոթներում, այլ անմիջապես կենդանիների օրգանիզմներում։

Կիրառութուն 
Շճաբանական ռեակցիաները կիրառվում են գիտական և ախտորոշիչ նպատակներով՝ վարակիչ և ոչ վարակիչ իմունոլոգիայում (արյան փոխներարկման, արյան խմբերի, սպիտակուցների տեսակային և անհատական առանձնահատկությունների որոշման համար)։ Շճաբանական հետազոտությունները կատարվում են նաև համաճարակագիտության և էպիզոոտոլոգիայի բնագավառներում՝ վարակի աղբյուրը, փոխանցման ուղիները, մարդկանց և կենդանիների իմունիտետը, վակցինացման արդյունավետությունը և այլն պարզելու նպատակով։

Շիճուկաբանության նպատակները 
Շճաբանության խնդիրներն են՝ ախտորոշիչ և բուժիչ շիճուկների ստացման մեթոդների մշակումը, դրանց ակտիվության գնահատումը և ազդեցության մեխանիզմների բացահայտումը։

Գրականություն 
 Резникова Л. С., Эпштейн-Литвак Р. В., Леви М. И. Серологические методы исследования при диагностике инфекционных болезней. — М., 1962.

Արտաքին հղումներ 
 Бактериологические и серологические методы исследования при инфекционных болезнях 
 Serology  — Հոդվածը MedlinePlus– ից

Իմունաբանություն