Գյուրջի քարվանսարա

Գյուրջի քարվանսարա, հին Երևանի 7 իջևանատներից ամենամեծը՝ «վրացականը» («գյուրջի»)։ Կառուցվել է 17-18-րդ դարերին շուկայական հրապարակի՝ «Ղանթարի» մոտ՝ Մռավյանի անվան դպրոցի տեղում։

18-րդ դարում Երևանում կար 12 000 բնակչություն, որի կեսից ավելին հայեր էին։ Քաղաքում կար 1730 տնտեսություն, որոնք տեղաբաշխված էին հետևյալ կերպ՝ 792-ը գտնվում էր Բուն քաղաքում կամ Շահարում, 622-ը՝ Կոնդում, իսկ 322-ը՝ Քարահանքում կամ Դամըռ-Բուլաղում։ Երևանը ուներ տնտեսական շատ նպաստավոր պայմաններ, որի հետևանքով այդտեղով էր անցնում Պարսկաստան տանող տրանզիտային ուղին, որը կոչվում էր Խան-յոլի։ Այդ ուղին Երևանը դարձնում էր առևտրական մեծ կենտրոն։ Քաղաքում կային թվով ութ խոշոր իջևաններ՝ քարվանսարաներ։ Առավել նշանավորներն էին Գյուրջի և Զառաբի խան քարվանսարաները։ Գյուրջի է կոչվել, որովհետև այդտեղ են իջևանել Թիֆլիզի (Թբիլիսի) ճանապարհով եկող քարավանները։

Քարվանսարան բաղկացած էր հյուրասենյակներից, պահեստներից, ախոռից, ուներ 62 խանութ և կրպակ։ Միահարկ, աղյուսաշեն կառույցը սլաքաձև կամարներով պսակված բացվածքներով ուղղված էր քառանկյունի ընդարձակ բակի կողմը։ Կից գտնվում էր 24 կրպակների խանութաշարքը՝ «չարսուն»։

Տես նաև 

 Սելիմի քարվանսարա

Ծանոթագրություններ 

Երևանի հուշարձաններ
Հայաստանի իջևանատներ