Ռոմեո և Ջուլիետ (ֆիլմ, 1968)

«Ռոմեո և Ջուլիետ» (, , Ուիլյամ Շեքսպիրի համանուն պիսեի հիման վրա նկարահանված անգլոիտալական ֆիլմ, Ֆրանկո Ձեֆֆիրելլիի կողմից (1968)։ Արժանանցել է երկու Օսկարի, երեք Ոսկե գլոբուսի և այլ մրցանակների։ Մինչև Ֆրանկո Ձեֆֆիրելլիի կողմից ֆիլմի ստեղծումը արդեն նկարահանված են եղել մոտ 26 ֆիլմեր այդ պիսերի հիման վրա, իսկ 1968 թվականից հետո՝ ևս 15-ը, սակայն ձեֆֆիրելլյան տարբերակը համարվում է դրանցից լավագույնն ու դասականը։

Ֆիլմի առանձնահատկություններ 
Ֆիլմը բավականին մոտ է շեքսպիրյան տարբերակին, բացառությամբ որոշ դեպքերի։ 16-ամյա Օլիվիա Հասսի և 17-ամյա Լոենարդ Ուայթինգի համար ֆիլմը դեբյուտային էր դեպի կինո աշխարհ։

Ֆիլմն արժանացավ բավականին դրական գնահատականների՝ կինոքննադատների և, հատկապես, հանդիսատեսի կողմից։

Դերասանների և ռեժիսորի ամենամեծ արժանիքն այն է, որ կենդանի շունչ հաղորդեցին շեքսպիրյան տողերին։ Փորձառու դերասանները հավանաբար չկարողանային այդքան կատարյալ ներկայացնել սերը, անմեղությունն ու կիրքը։

Մամուլում բազմաթիվ անգամ շահարկվեց ֆիլմի բաց տեսարանը գլխավոր հերոսների մասնակցությամբ։ Այս առիթով ռեժիսորն ասել է. «Երբ գնում էք թանգարան, արդյոք գլուխներդ թեքում եք..»

Ֆիլմը բացառիկ են դարձնում դերասանների բնական խաղը, հագուստների ընտրությունը, երաժշտության զուգորդությունը, բնական տեսարանները, որոնք դժվար էին այն ժամանակվա տեխնիկայի պայմաններում և թեթև հումորը, որն առկա է ֆիլմում։

Դերակատարներ 
 Լեոնարդ Ուայթինգ ()՝ Ռոմեո
 Օլիվիա Հասսի ()՝Ջուլիետ
 Ջոն Մաքիների ()՝ Մերկուցիո
 Մայլո Օ՛Շի ()՝ աբբահայր Լորենցո
 Պետ Հեյվուդ ()՝ Ջուլիետի ստնտու
 Ռոբերտ Սթիվենս ()՝ Վերոնայի հերցոգ
 Մայքլ Յորք ()՝ Տիբալթ
 Բրյուս Ռոբինսոն ()՝ Բենվոլիո
 Պոլ Հորդվիք ()՝ սինյոր Կապուլետի
 Նատաշա Պերրի ()՝ սինյորա Կապուլետի
 Անտոնիո Պիերֆեդերիցի ()՝ սինյոր Մոնտեքի
 Էսմերալդա Ռուսպոլի ()՝ սինյորա Մոնտեքի
 Ռոբերտո Բիսակո ()՝ կոմս Պարիս

Նկարահանող խումբ 
 ռեժիսոր՝ Ֆրանկո Ձեֆֆիրելլի
 սցենար՝ Ֆրանկո Բրուսատի, Մազոլինո Դ՛ամիկո, Ֆրանկո Ձեֆֆիրելլի
 կոմպոզիտոր՝ Նինո Ռոտա
 օպերատոր՝ Պասկուալինո Դե Սանտիս
 հագուստներ՝ Դանիլո Դոնաթի
 սուսերամարտերը՝ Նիկոլո Պերնա
 արտադրող՝

Մրցանակներ և անվանակարգեր 
 Օսկար (1969)
 Լավագույն օպերատորական աշխատանք (Պասկուալինո Դե Սանտիս)
 Հագուստների լավագույն դիզայն (Դանիլո Դոնաթի)
 Օսկար անվանակարգ
 Լավագույն ֆիլմ, լավագույն ռեժիսոր
 Ոսկե գլոբուս (1969)
 Լավագույն անգլիալեզու ֆիլմ
 կանացի ամենախոստումնալից դեբյուտ (Օլիվիա Հասսի)
 տղամարդու ամենախոստումնալից դեբյուտ (Լեոնարդ Ուայթինգ)
 Ոսկե գլոբուս անվանակարգ (1969)
 Լավագույն ռեժիսոր, լավագույն երաժշտություն
 Премия ԱՄՆ կինոքննադատների ազգային խորհրդի մրցանակ (1969)
 ռեժիսորական լավագույն աշխատանք (Ֆրանկո Ձեֆֆիրելլի)
 BAFTA մրցանակ (1969)։
 Հագուստների լավագույն դիզայն (Դանիլո Դոնաթի)
 անվանակարգ
 Լավագույն ռեժիսոր, մոնտաժ, երաժշտություն, նկարիչ, երկրորդ պլանի լավագույն դերասան, դերասանուհի
 Դավիթ դի Դոնաթելլո կինոմրցանակ (1969)
 Լավագույն ռեժիսոր (Ֆրանկո Ձեֆֆիրելլի)
 Կինոժուռնալիստների իտալական կինոսինդիկատի մրցանակ «Արծաթյա ժապավեն» (1969)
 Լավագույն ռեժիսոր, երաժշտություն, մոնտաժ, օպերատոր

Փաստեր 
 Մինչև ֆիլմի ստեղծումը, 1960 թվականին Ֆրանկո Ձեֆֆիրելլին հաջողությամբ բեմադրել էր այդ պիեսը լոնդոնյան Օլդ Վիքում ()։ 1964 թվականին այն բեմադրվել է նաև Վերոնայում, իսկ 1966 թվականին ցուցադրվել է Մոսկվայում։.
 Նինո Ռոտայի երաժշտությունը, գրված բեմադրությունների համար, հետագայում որոշ փոփոխություններով մտավ ֆիլմի մեջ։.
 «What Is a Youth» («Ինչ է նշանակում երիտասարդություն») երգը համարվում է ամենաճանաչված երգերից մեկը։ 
 Նկարահանումներն իրականացվել են Իտալիայի տարբեր վայրերում։ Տուսկանիայի Սուրբ Պետրոս բազիլիկում նկարահանվեց Ռոմեոյի և Ջուլիետի ամուսնության դրվագը, ինչպես նաև եկեղեցում կատարվող բոլոր դեպքերը։ Գուբբիոում նկարահանվեց Ռոմեոյի առաջին հայտնվելը, ինչպես նաև Մոնտեքիների տան դրվագները, Ռոմեոյի և Տիբալթի մենամարտը և այլ դրվագներ։ Պենցայում նկարահանվեց Կոպուլետիների տան դրվագները, Մերկուցիոյի մենախոսությունը։ Հռոմի մոտ գտնվող Արթենայում նկարահանվեց Կապուլետիների այգու գիշերային դրվագը պատշգամբում։.
 Ըստ Լեոնարդ Ուայթինգի, բավականին դժվար էր արտասանել շեքսպիրյան տեքստը, քանի որ շատ հանրահայտ արտահայտություններ հանդիսատեսն ավելի շուտ է գլխի ընկնում, քան դերասանները կարտասանեն այն, այդ պատճառով շատ կարևոր էր դրանց ժամանակի արտասանումը, այլապես ազդեցությունն այն չէր լինի։.
 Լեոնարդը ստիպված էր մի ամբողջ շաբաթ բարձրանալ Ջուլիետի պատշգամբի կողքի ծառը, նախքան կկարողանար համոզել նկարահանող խմբին աստիճաններ ավելացնեն այնտեղ։
 Ֆրանկո Ձեֆֆիրելլին դերասանների հետ հանդիպեց ևս մեկ անգամ՝ «Հիսուսը Նազարեթից» (Jesus of Nazareth, 1977) ֆիլմի նկարահանման ժամանակ։ Լոուրենս Օլիվյեն խաղաց կույս Մարիամի դերը, իսկ Լոուրենս Օլիվյեն, որը կարդում էր Ռոմեո և Ջուլիետի տեքստը, խաղաց Նիկոդիմի դերը։
 2003 թվականին, երբ տոնեցին Ֆրանկո Ձեֆֆիրելլիի 80-ամյակը, Վերոնայի բնակիչները հարգանքի տուրք մատուցեցին 1968 թվականին նկարահանված և քաղաքը հավերժացրած ֆիլմին։ Վերոնայի «Ջուլիետի տուն» թանգարանում ցուցադրվեց ռեժիսորի կողմից նվիրված ցուցանմուշները։ Սենյակներից մեկում տեղադրվեց լեգենդար ամուսնական մահիճն ու գլխավոր հերոսների հագուստները, և ռեժիսորի կողմից ստեղծված մի քանի էսքիզներ։
 2014 թվականի աշնանը Օլիվիա Հասսին և Լեոնարդ Ուայթինգը մասնակցեցին բրիտանացի ռեժիսոր Բրյուս Ուեբբի () «Սոցիալական ինքնասպանություն» () ֆիլմի նկարահանմանը։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Ֆիլմի ստեղծման պատմություն
 Ֆիլմի մասին տեղեկություններ
 Подборка отзывов и рецензий 

1968 ֆիլմեր
Ֆրանկո Ձեֆֆիրելլիի ֆիլմեր
Անգլերեն ֆիլմեր
Բրիտանական դրամա ֆիլմեր
Իտալական դրամա ֆիլմեր
Բրիտանական ֆիլմեր
Իտալական ֆիլմեր
Pinewood Studios-ում նկարահանված ֆիլմեր
Paramount Pictures ֆիլմեր
Ռոմեո և Ջուլիետ