Իսավրյան դինաստիա

Իսավրյան դինաստիա () - կայսերական դինաստիա Բյուզանդիայում 717- 802 թվականներին։

Պատմություն
Հիմնադիրն էր Լևոն III Իսավրացին։ Արքայատոհմի անվանումը՝ Իսավրյան, պայմանական է և կապված է հիմնադրի՝ Լևոն III-ի մականվան հետ՝ («Իսավր»), թեև իրականում նրա տոհմը ծագում է ոչ թե Իսավրիայից, այլ Սիրիայից։

Իսավրյան դինաստիայի օրոք վերջնականապես ձևավորվել է նահանգների կառավարման բանակաթեմային համակարգը, ազատ գյուղացիությունը դարձել է կայսրության ֆինանսական և ռազմական հզորության հիմքը, սկզբնավորվել է պատկերամարտությունը։ Լայն չափեր է ընդունել Պավլիկյան շարժումը։ Իսավրյան դինաստիայի կայսրերը կապեր են պահպանել արաբական տիրապետության տակ գտնվող Հայաստանի առանձին նախարարների հետ։ Գրիգոր Բ Մամիկոնյանը գաղտնի համաձայնություն է կնքել Կոստանդին V-ի հետ Խալիֆայության դեմ ապստամբության (748) նախօրեին։ Նրանց օրոք ուժեղացել է հայերի արտագաղթը Բյուզանդիա, մեծացել հայերի դերը բյուզանդական ռազմական ավագանու կազմում։ Որոշ ուսումնասիրողներ (Լ. Բրեյե, սկզբում նաև՝ Ն. Ադոնցը) Իսավրյան դինաստիան համարել են հայկական, թեև առայժմ այդ բանը հաստատող ուղղակի փաստեր չեն հայտնաբերվել։

Տիրակալներ 
Իսավրյան դինաստիայի ներկայացուցիչները բյուզանդական գահին. 
 Լևոն III Իսավրացի ( 717 - 741 թթ.)
 Կոստանդին V  (741 - 775), Լևոն III-ի որդին
 Արտավազդ (ուզուրպատոր։ 742—743), Լևոն III-ի դստեր՝ Աննայի ամուսինը 
 Լևոն IV Խազար (775 - 780), Կոստանդին V-ի որդին
 Կոստանդին VI Կույր (780 - 797),  Льва IV-ի որդին
 Իրինա (797—802), Լևոն IV-ի այրին, Կոստանդին VI-ի մայրը

Հղումներ 
 
 

Բյուզանդիայի տոհմեր