Արջընկույզ

Արջընկույզ (), մորմազգիների ընտանիքի միամյա խոտաբույսերի, հազվադեպ՝ թփերի կամ ծառերի ցեղ։ Հայտնի է 10, ՀՀ-ում՝ 1 տեսակ՝  կամ աջընկույզ գարշահոտ։ Տարածված է Տավուշի, Լոռու և այլ մարզերում։ Աճում է հացահատիկի ցանքերում, այգիներում, աղբոտ վայրերում։

Նկարագիր 
Ցողունը սնամեջ է, եղանաձև ճյուղավորվող, բարձրությունը՝ 80-90 սմ. Տերևները կոթունավոր են, ակոսավոր, ատամնաեզր։ Ծաղիկները խոշոր են՝ մեկական կարճ ծաղկակոթերով, ծաղկեպսակը՝ խողովակաձագարաձև, սպիտակ։ Ծաղկում է ամռանը։ Պտուղը չորսփեղկաևի, կարծր, փշապատ տուփիկ է։ Սերմերը խոշոր են, սև, երիկամաձև, տափակ։ Թունավոր է. պարունակում է ալկալոիդներ։

Նշանակություն 
Դեղաբույս է. տերևներից ստացված պատրաստուկներն օգտագործում են նյարդացավի, բրոնխային հեղձուկի, ռևմատիզմի ժամանակ։ Կեղևները հավաքելուց հետո պետք է լավ լվացվել օճառով, իսկ մանրացնելու ժամանակ՝ օգտագործել թանզիֆից դիմակ։ Տերևների պատրաստուկներն ունեն կենտրոնական նյարդային համակարգը հանգստացնող հատկություն, հանում են ներքին օրգանների հարթ մկանունքի ջղաձգությունը և նպաստում աղեստամոքսային ուղու, գեղձերից արտազատիչ նյութերի նվազեցմանը։

Թունավոր բույսեր
Մորմազգիներ
Դեղաբույսեր