Երդվյալ կույս

Երդվյալ կույս (), կին, որ ինքնակամ տալիս է չամուսնանալու երդում (բոլորովին հրաժարվում են ամուսնական ու սեռական կյանքից) և ընտանիքում փոխարինում է տղամարդուն՝ կատարելով նրան վերապահված պարտականություններ։ Համայնքի ավագանու առաջ երդում տալուց հետո այդ կանանց վերաբերվում են այնպես, ինչպես տղամարդկանց։ Երդվյալ կույսը հագնում է տղամարդու հագուստ, վարում է տղամարդուն հատուկ կենսակերպ և համայնքի ղեկավարման հարցում ունի տղամարդկանց հավասար ձայնի իրավունք։

Այս երևույթը տարածում ունի Ալբանիայում ու Մոնտենեգրոյում։ Երդվյալ կույսերի մասին արևմտաեվրոպական հետազոտողներին ու ճանապարհորդներին առաջին անգամ հայտնի է դարձել 19—20-րդ դարերի սահմանագլխին։ Ներկայումս երևույթը դեռևս հանդիպում է Ալբանիայի հյուսիսի պահպանողական գավառներում, թեև աստիճանաբար վերանում է։

Չամուսնանալու երդում տալու պատճառներից մեկը ստիպողաբար չամուսնանալուց խուսափելու ձգտումն է։ Նշանակալի պատճառներից կարող է լինել նաև ընտանիքը գլխավորող տղամարդու բացակայությունը։ Այդ դեպքում կանայք մնում են անպաշտպան և չեն ունենում իրենց ներկայացուցիչը համայնքի խորհրդում։ Եվ միայն այն ժամանակ, երբ կանանցից մեկն իր վրա է վերցնում տղամարդու պարտականությունները, ընտանիքը նորից ունենում է խորհրդում իր շահերի պաշտպանը։ Ընտանիքն այդպիսի հանգամանքներում կարող է հայտնվել, օրինակ, հոր մահից հետո, եթե ընտանիքում չկան չափահաս տղամարդիկ։ Նման դեպքում ընտանիքի չամուսնացած կանանցից մեկը տալիս է չամուսնանալու երդում ու դառնում ընտանիքի գլխավորը։

Գրականություն 
 René Grémaux։ Woman Becomes Man in the Balkans. In։ Third Sex Third Gender։ Beyond Sexual Dimorphism in Culture and History Gilbert Herdt (Editor), 1996, ISBN 0-942-29982-5
 Antonia Young։ Women Who Become Men։ Albanian Sworn Virgins. 2000, ISBN 1-859-73335-2
 Susan E. Pritchett Post։ The Myth of the Burrnesh, paper, 1999, London։ Center for South East European Studies
 Robert Elsie։ Sworn Virgin. In։ Historical dictionary of Albania (= European historical dictionaries 42) Lanham 2004. ISBN 0-8108-4872-4 S. 405—406.
 Alice Munro։ The Albanian Virgin. In։ Open Secrets 1994, ISBN 0-679-43575-1

Արտաքին հղումներ 
 Joshua Zumbrun. The Sacrifices of Albania’s Sworn Virgins // The Washington Post, 11.08.2007 
 Dan Bilefsky. Albanian Custom Fades։ Woman as Family Man // New York Times, 25.06.2008 
 Dan Bilefsky. Sworn to virginity and living as men in Albania // New York Times, 23.06.2008 
 Das Leben hat sie zu Männern gemacht // Stern, 03.04.2009 
 Տեսանյութ. «Sworn Virgins»  // National Geographic (4 րոպե)

Ալբանիայի մշակույթ
Մարդու սեռականություն
Սեքսիզմ