Կոնստանտին Սկրյաբին

Կոնստանտին Իվանովիչ Սկրյաբին (, ), խորհրդային հելմինթոլոգ, հելմինթոլոգիայի հիմնադիրը ԽՍՀՄ-ում։ ԽՍՀՄ ԳԱ 1939, ՀամԳԳԱ 1935, ԲԳԱ 1944 ակադեմիկոս։ Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս 1958։

Կենսագրություն 
1905 թվականին ավարտել է Յուրևի (Տարտու) անասնաբուժական ինստիտուտը։ 1917-1920 թվականներին Նովոչերկասկի, 1920 թվականից՝ Մոսկվայի անասնաբուժարան (այժմ՝ Մոսկվայի անասնաբուժ․ ակադեմիա) ինստ-ների պրոֆեսոր։ 1920 թվականին միաժամանակ Փորձառական անասնաբուժության (1931 թվականից՝ հելմինթոլոգիայի համամիութենական), 1921-1949 թվականներին՝ Տրոպիկական բժշկության (այժմ՝ Ե․ Մարցինովսկու անվան բժշկական պարազիտոլոգիայի և տրոպիկական բժշկության) հելմինթոլոգիայի բաժինների վարիչ, 1942 թվականից՝ ԽՍՀՄ ԳԱ հելմինթոլոգիայի լաբորատորիայի ղեկավար, 1943-1952 թվականներին՝ ԽՍՀՄ ԳԱ Կիրգիգ․ մասնաճյուղի նախագահության նախագահ, 1956-1961 թվականներին՝ ՀամԳԳԱ-ի փոխպրեզիդենտ։

Գիտական աշխատանքները վերաբերում են հելմինթների (մակաբույծ որդեր) մորֆոլոգիայի, կենսաբանության, էպիզոոտոլոգիայի, կարգաբանության և համաճարակագիտության հարցերի ուսումնասիրությանը։ Սկրյաբինի ղեկավարությամբ կազմակերպվել են ավելի քան 300 գիտարշավներ, որոնք նպաստել են մարդու, ԽՍՀՄ-ում տարածված ընտանի և վայրի կենդանիների հելմինթոֆաունայի ուսումնասիրությանը են։ Սկրյաբինը հայտնաբերել և նկարագրել է հելմինթների ավելի քան 200 նոր տեսակ և հիմնավորել 120 նոր սեռ։ Ճիճվաթափության և դևաստացիայի (ոչնչացման) վերաբերյալ Սկրյաբինի մշակած սկզբունքները մարդկանց, գյուղատնտեսական կենդանիների և բույսերի ճիճվային հիվանդությունների դեմ պայքարի և միջոցառումների հիմքն են։ 1922 թվականին Սկրյաբինը հիմնել է Ռուսաստանի հելմինթոֆաունայի ուսումնասիրության մշտական հանձնաժողով (1940 թվականին վերակազմավորվել է ԽՍՀՄ դա հելմինթոլոգների համամիութենական ընկերության)։ Սկրյաբինը եղել է արտասահմանյան մի շարք երկրների (Ֆրանսիա, Բուլղարիա, Հունգարիա, Հարավսլավիա են) ակադեմիաների անդամ և արտասահմանյան մի շարք գիտական ընկերությունների պատվավոր անդամ։ ԽՍՀՄ II—III գումարումների Գերագույն սովետի դեպուտատ։ Սկրյաբինի անունով են կոչվում հելմինթոլոգիայի համամիութենական ինստիտուտը, Մոսկվայի անասնաբուժական ակադեմիան, Կիրգիզ․ գյուղատնտնտեսական ինստիտուտը։ 1973 թվականին սահմանվել է Սկրյաբինի անվան ոսկե մեդալ ԽՍՀՄ պետական (1941, 1950) և լենինյան ( 1957) մրցանակներ։

Պարգևներ 
 Ստալինյան մրցանակ
 Լենինի շքանշան
 Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս
 Աշխատանքային Կարմիր դրոշի շքանշան
 Կարմիր Աստղի շքանշան
 մեդալ «Անձնվեր աշխատանքի համար Մեծ հայրենական պատերազմի ժամանակ»
 Լենինյան մրցանակ
 ՌՍՖՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ

Ծանոթագրություններ 

Խորհրդային գիտնականներ
Կենսաբանական գիտությունների դոկտորներ
ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոսներ
ԽՍՀՄ ԳԽ 2-րդ գումարման պատգամավորներ
ԽՍՀՄ ԳԽ 3-րդ գումարման պատգամավորներ
ԽՍՀՄ ԳԱ իսկական անդամներ
Մոսկվայի պետական համալսարանի պրոֆեսորներ‎
Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Անասնաբուժական գիտությունների դոկտորներ
Խորհրդային հուշագիրներ
ԽՍՀՄ քաղաքական գործիչներ
Խորհրդային կենսաբաններ
Խորհրդային կենդանաբաններ