Պյոտր Կապիցա

Պյոտր Լեոնիդովիչ Կապիցա (, ), խորհրդային ֆիզիկոս, ակադեմիկոս (1939), ԽՍՀՄ ԳԱ Նախագահության անդամ (1957 թվականից)։

Կենսագրություն 
Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1945)։ Ավարտել է Պետրոգրադի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը (1918)։
 1921 թվականին գիտական գործուղման է մեկնել Մեծ Բրիտանիա։ 
 1924-1932 թթ. եղել է Կավենդիշի լաբորատորիայի տնօրենի տեղակալը,
 1930-1934 թթ.՝ Քեմբրիջի Մոնդի անվան լաբորատորիայի տնօրեն։ 
 1935-1946 թթ. և 1955 թվականին՝ ԽՍՀՄ ԳԱ ֆիզիկական խնդիրների իր հիմնադրած ինստիտուտի տնօրենը։

Հետազոտություններ 
1920 թվականին Սեմյոնովի հետ առաջարկել է ատոմային փնջերում ատոմների մագնիսական մոմենտների որոշման մեթոդ։ 1924 թվականին առաջարկել է գերհզոր մագնիսական դաշտերի ստացման իմպուլսային մեթոդը և ստեղծել մի տեղակայանք, որի օգնությամբ ուսումնասիրել է (1928) ուժեղ մագնիսական դաշտերում մի շարք մետաղների էլեկտրական դիմադրության գծային կախումը դաշտի լարվածությունից (Կապիցայի օրենք)։

1934 թվականին նախագծել է ադիաբադ մեթոդով մեծ քանակությամբ հելիում հեղուկացնելու տեղակայանք։ 1939 թվականին մշակել է օդի հեղուկացման տուրբոդետանդերային նոր մեթոդ և կառուցել մեծ քանակությամբ հեղուկ թթվածնի ստացման հզոր տեղակայանք։

Հետազոտել է հեղուկ հելիումի հատկությունները և 1938 թ. հայտնագործել գերհոսունության երևույթը։ 1950-1955 թթ. մշակել է նոր տիպի գերբարձրհաճախային գեներատորներ (պլանոտրոն և նիգոտրոն) և հայտնաբերել, որ բարձրհաճախային պարպման դեպքում խիտ գազերում գոյանում է կայուն պլազմային թելիկ, որում էլեկտրոնների ենթադրելի ջերմաստիճանը 105-106 K է։ Այդ աշխատանքը (հրապարակվել է 1969-ին) հետազոտությունների նոր ուղղություն է բացել կառավարվող ջերմամիջուկային սինթեզի իրականացման բնագավառում։

Կապիցան Լոնդոնի թագավորական ընկերության (1929), ԱՄՆ-ի ազգային ԳԱ (1946), Դանիայի թագավորական ԳԱ (1946), Շվեդիայի թագավորական ԳԱ (1966) և մի շարք այլ երկրների ակադեմիաների և գիտական ընկերությունների անդամ է։

Մրցանակներ 
 Արժանացել է նոբելյան (1978) և ԽՍՀՄ պետական մրցանակների (1941, 1943)։
 Պարգևատրվել է Լենինի 5 շքանշանով։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն

Արտաքին հղումներ 
 «P.L.Kapitza» Կապիցա Պյոտր Լեոնիդովիչի համառոտ կենսագրությունը Ֆիզիկական խնդիրների ինստիտուտի պաշտոնական կայքում
 «Հարցազրույց Կապիցայի կնոջ հետ»  1990 թվականի փետրվարի 16-ի և 1992 թվականի նոյեմբերի 23-ի հարցազրույցը
 Նոբելյան հանձնաժողովի տեղեկությունները 
 Ա. Ն. Կրիլովի՝ դստերը ուղղված նամակներից
 Կապիցա Պյոտրի կյանքից կենսագրական փաստեր 
 Կապիցա.կյանքը և հայտնագործություններ

Ռուս ֆիզիկոսներ
ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոսներ
Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Կաթվածից մահացածներ
Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով
ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ
20-րդ դարի ֆիզիկոսներ
ԽՍՀՄ ԳԱ իսկական անդամներ
Մոսկվայի պետական համալսարանի դասախոսներ
Առաջին համաշխարհային պատերազմին մասնակցած ռուսական ռազմական գործիչներ
Մոսկվայի պետական համալսարանի պրոֆեսորներ‎
Շվեդիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ
Անձինք նամականիշերի վրա
ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ
Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամներ
Ռուս գյուտարարներ
Խորհրդային ֆիզիկոսներ
Ռուս նոբելյան մրցանակակիրներ
Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորներ
Լոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամներ
Սանկտ Պետերբուրգի պետական պոլիտեխնիկական համալսարանի շրջանավարտներ