Ողկուզակ

Ողկուզակ, խնդակ, խանթեփար, հացենյակ, դեղուկ (), սատապազգիների ընտանիքին պատկանող բազմամյա խոտաբույս։ Հայտնի է 6 (այլ տվյալներով՝ 2) տեսակ։

Տարածում 
Տարածված է Լոռու, Գեղարքունիքի, Տավուշի, Շիրակի և Սյունիքի մարզերում։ Աճում է թփուտների մացառուտներում, լուսավոր անտառներում։ Հայաստանի Հանրապետությունում տարածված է 1 տեսակ՝ ողկուզակ կովկասյան (D. caucasicus)։

Նկարագրություն 
Ցողունի բարձրությունը 50-100 սմ է, վերին մասը՝ գանգուր մազիկներով պատված, ստորինը՝ մերկ։ Տերևները բարդ կենտփետրաձև են։ Ծաղկաբույլը ողկույզ է, ծաղիկները՝ խոշոր, վարդագույն, սպիտակ, մանուշակագույն։ Ծաղկում է ամռան առաջին կեսին։ Պտուղը 5 բլթականի տուփիկ է։ Ունեն նաև 10 ներքև թեքված առէջներ։

Նշանակություն 
Դեղաբույս է, պարունակում է եթերային յուղեր, ասկորբինաթթու և այլն։ Թունավոր է, բույսին դիպչելիս առաջանում է այրվածք։ Բուժական նպատակով օգտագործում են ամբողջ բույսը՝ առանց ստորին փայտացած մասերի։ Արմատի եփուկն օգտագործում են որպես սպազմալիտիկ, ջերմիջեցնող, ճիչվամուղ միջոց, նաև լուծի, փքվածության, մալարիայի բուժման համար։ Սերմերի եփուկն օգտագործում են օծանելիքի արտադրության մեջ։

Ծանոթագրություններ 

Դեղաբույսեր
Ծածկասերմեր
Սատապազգիներ
Խոտաբույսեր
Բազմամյա բույսեր
Թունավոր բույսեր
Բույսեր այբբենական կարգով