Դաղստանյան լեզուներ

Դաղստանյան լեզուներ, իբերա-կովկասյան լեզվաընտանիքի ճյուղերից մեկը։ Խոսվում է Դաղստանի, մասամբ նաև՝ Ադրբեջանի հյուսիսային շրջաններում, Վրաստանի և Չեչենա Ինգուշական որոշ բնակավայրերում։

Խոսողների թիվը՝ ավելի քան 1,3 միլիոն (1970)։ Դաղստանյան լեզուներ բաժանվում են երեք լեզվախմբի․ 
 1․ ավար-անդի-դիդոյական [ավարերեն, անդիական (անդիերեն, բոտլիխերեն, գոդոբրիներեն, ճամալիներեն, բագուլալերեն, տինդիներեն, կարաւոիներեն, ախվախերեն) և դիդոյական (դիդոյերեն կամ ցեզերեն, խվարշիներեն, գինուխերեն, բեժիւոիներեն կամ կապուչիներեն, գունզեբերեն) լեզուներ], 
 2․ լեզգիական (լեզգիերեն, ագուլերեն, ռուտուլերեն, թաբասարաներեն, ուտիերեն, ծախուրերեն, կրիզերեն կամ բուդուխերեն, խինալուղերեն, արչիներեն), 
 3․ դարգվա-լակյան (դարգիներեն, որի բարբառներից կուբաչիներենը ն կայթաղերենը երբեմն դիտվում են առանձին լեզուներ, և լակերեն)։

Դաղստանյան լեզուների հնչյունական և քերականական կառուցվածքն ունի բազում յուրահատկություններ։ Հատկապես բարդ է բաղաձայնական համակարգը, ուր կան կողմնական (կողքային), լեզվաքմային (լեզվակային), ըմպանային, կոկորդային հնչյուններ։ Քերականության մեջ բնորոշ են նախադասության էրգատիվ կառուցվածքը, հոլովների մեծ քանակությունը (թաբասարաներենում՝ 40), գոյականների դասի առկայությունը (որոշ լեզուներում հասնում է 6-ի)։ Դաղստանյան լեզուներից գիր անեն ավարերենը, լակերենը, դարգիներենը, լեզգիերենը ն թաբասարաներենը։ Գրությունը մինչև 1928-ը՝ արաբագիր, 1928-1938-ը՝ լատինագիր, ապա՝ ռուսագիր։

Իբերակովկասյան լեզվաընտանիք
Ռուսաստանի լեզուներ