Պիտեր Զեեման

Պիտեր Զեեման (, ), նիդերլանդացի ֆիզիկոս։ 1890 թվականին ավարտել է Լեյդենի համալսարանը, ուր և սկսել է դասախոսական աշխատանքը։ 1900 թվականից Ամստերդամի համալսարանի պրոֆեսոր։ 1896 թվականին հայտնագործել է մագնիսական դաշտի ազդեցությամբ սպեկտրային գծերի տրոհման երևույթը։ 1902 թվականին Հենդրիկ Լորենցի հետ միասին արժանացել է Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակի Զեեմանի էֆեկտը բացահայտելու համար։

Մանկություն և պատանեկություն 

Պիտեր Զեեմանը ծնվել է Նիդեռլանդների Շխաուվեն-Դաուվելանդ կղզու Զոննեմաիրե քաղաքում՝ Կատարինուսա Ֆորանդինուս Զեեմանի և Վիլգեմինա Վորստի ընտանիքում։

Ֆիզիկայով հետաքրքրվել է վաղ տարիքից։ 1883 թվականին Բևեռափայլը տեսանելի է եղել Նիդերլանդներում։ Զեմմանը նկարել և նկարագրել է երևույթը և ներկայացրել է Նեյչր ամսագրին, որտեղ այն տպագրվել է։ Խմբագիրը բարձր է գնահատել «Պրոֆեսոր Զեեմանի ուշադիր դիտումները Զոննեմաիրեի իր դիտակետից»։

Ավագ դպրոց ավարտելուց հետո 1883 թվականին մեկնել է Դելֆտ` դասական լեզուների լրացուցիչ կրթության համար, հետո հիմել է համալսարան ընդունելության համար։ Բնակվել է Ջ․ Ու, Լելիի տանը, որը Զոյդերզեի նախագծի պատասխանատուն էր։ Դելդտում եղած տարիներին հանդիպել է Հեյկե Կամերլինգ Օնեսի հետ, որ հետագայում դարձել է իր թեզի ղեկավարը։

Պարգևներ 
Իր ներդրումներ համար Զեեմանը ստացել է հետևյալ մրցանակները՝
 Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակ (1902)
 Մատտեչի մեդալ (1912)
 Ընտրվել է Լոնդոնի թագավորական ընկերության արտասահմանյան անդամ)
 ԱՄՆ գիտությունների ազգային ակադեմիայի կողմից ստացել է  Հենրի Ֆրեյպերի մեդալ (1921)
 Ռումֆորդի մեդալ (1922)
 Ֆրանկլինի մեդալ (1925)

Լուսնի վրա Զեեման խառնարանը կոճվել է իր պատվին։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 

 , available at Gallica. The "Address" of Gabriel Bertrand of December 20, 1943 at the French Academy: he gives biographical sketches of the lives of recently deceased members, including Pieter Zeeman, David Hilbert and Georges Giraud.
 Albert van Helden Pieter Zeeman 1865 – 1943 In: K. van Berkel, A. van Helden and L. Palm ed., A History of Science in The Netherlands. Survey, Themes and Reference (Leiden: Brill, 1999) 606 - 608.
 biography  at the Nobel e-museum and Nobel Lecture.
 Museum Boerhaave Negen Nederlandse Nobelprijswinnaars 
 P.F.A. Klinkenberg, Zeeman, Pieter (1865-1943), in Biografisch Woordenboek van Nederland.
 Biography of Pieter Zeeman (1865 – 1943) at the National library of the Netherlands.
  Anne J. Kox, Wetenschappelijke feiten en postmoderne fictie in de wetenschapsgeschiedenis , Inaugural lecture (1999).
 Pim de Bie, prof.dr. P. Zeeman Zonnemaire 25 mei 1865 - Amsterdam 9 oktober 1943  Gravesite of Pieter Zeeman
 Pieter Zeeman , Bijzondere collecties Leiden.
 photo & short info 

Հոլանդացի նոբելյան մրցանակակիրներ
Հոլանդացի ֆիզիկոսներ
Հոլանդացի պրոֆեսորներ
Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով
Լոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամներ
20-րդ դարի ֆիզիկոսներ
Փորձարարական ֆիզիկոսներ
Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Լեյդենի համալսարանի շրջանավարտներ
Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամներ
Նիդերլանդների արվեստի և գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ