Ծաղկի բանաձև

Ծաղկի բանաձևը լատինական տառերով, սիմվոլներով և թվերով ծաղիկների կառուցվածքի պատկերման պայմանական ձև է։

Սկսած 19-րդ դարից բուսաբանության գիտական և կրթական աշխատանքներում ծաղիկների կառուցվածքի և ձևի արտահայտման համար սկսեցին օգտագործել ծաղկի բանաձևը։

Ծաղկիների սեռը 
Բանաձևի սկզբում նշվում է ծաղկի սեռը։
  — արական ծաղիկ (պարունակում է միայն առէջներ);
  — իգական ծաղիկ (պարունակում է միայն պտղաթերթիկներ);
  — երկսեռ ծաղիկ։

Ծաղկի սիմետրիան 
Ապա նշվում է ծաղկի սիմետրիայի ձևը։
  — ծաղիկը ունի սիմետրիայի մի քանի առանցքներ(կանոնավոր կամ ակտինոմորֆ);
  — ծաղիկն ունի սիմետրիայի միայն մեկ առանցք (անկանոն կամ զիգոմորֆ);
  — ծաղիկը կազմված է երկու մասերից, որոնցից յուրաքանչյուրը ունի սիմետրիայի հորիզոնական առանցք (դիսիմետրիկ);
  — պարուրաձև ծաղիկ;
  — ցիկլիկ ասիմետրիկ ծաղիկ։

Ծաղկի սիմետրիայի տարբեր ձևերի միջև անցումներ / — ճառագայթային սիմետրիկից մինչև պարուրաձև։

Ծաղկի մասեր
Հետևալ տառերը ծաղկի բանաձևում արտահայտում են վարսանդը, առէջը և ծաղկապատը։

 Ca կամ K — բաժակաթերթիկներ (calyx);
 Co կամ C — ծաղկեպսակ կամ պսակ (corolla);
 P — պարզ ծաղկապատ (perigonium);
 A — առէջներ (անդրոցեում) (androceum);
 G կամ g — վարսանդ, պտղաթերթիկներ (գինեցեում) (gynoeceum).

Մասերի քանակը և այլ նշումներ 
Ծաղկի մասի տառի կողքին նշվում է տվյալ մասի քանակը (հնգաթերթ պսակ - , վեց առէջ ) իսկ եթե քանակը որոշակի չէ, կամ մեծ 12-ից՝ նշվում է ։

Եթե ծաղկի ինչ-որ մասեր միաձուլված են, ապա նրանց թիվը գրվում է փակագծերի մեջ՝ միաձուլված հնգամաս պսակ։

Եթե ծաղկի մասերը դասավորված են շրջանաձև, ապա թվերի միջև գրվում է «+» ։

Ծաղկում հանգույցի դասավորությունը նշվում է գծիկով։ Հանգույցի կեղծ պատերի դեպքում՝ ։

Առանձին մասերի կառուցվածքի խախտումներ։
  — ստամինոդիում;
 ° — թափվող մասի առկայություն
  — մասերի քանակի երկրորդային ավելացում

Պարզ ծաղկապատի դեպքում բաժակի և պսակի նշանները չեն օգտագործվում, գրվում է միայն P (պերիգոնիում) — ։

Օրինակներ 
Շուշանի և կակաչի ծաղկի բանաձևերը։ 

  — կանոնավոր ծաղիկ;
  — պարզ ծաղկապատ, բաժանված պսակաթերթեր, 2 շարքով շրջանաձև դասավորված;
  — առէջներն ազատ են, 2 շարքով շրջանաձև դասավոռված;
 — վարսանդը մեկն է, կազմված երեք միաձուլված պտղաթերթիկներով (ցենոկարպային վարսանդ), հանգույցը վերին է։

Այլ օրինակներ
 Խնձորենի — 
 Մասրենի — 
 Ոլոռ — 
 Կարտոֆիլ — 
 Խուլեղինջ —

Հիմնական ընտանիքների ծաղկի բանաձերը

Գրականություն 
 
 

Ծաղիկ

en:Flower#Floral formula