Դեղնափորիկ

Դեղնափորիկ (),  (ժող.՝ լորտու), իլիկամողեսների կամ սղոսկուկների ընտանիքի զրահավոր իլիկամողեսների ցեղի մողես։

Հայաստանում տարածված է գրեթե բոլոր մարզերում (բացառությամբ Գեղարքունիքի)։ Բնակվում է կիսաանապատային, չոր տափաստանային, թփուտային, նոսրանտառային ու ջրամերձ անտառային բուսականությամբ, ինչպես նաև քարքարոտ վայրերի տնկարկներում։

Արտաքին կառուցվածք

Մարմնի երկարությունը 10-54 սմ է, պոչը՝ մոտ 1, 5 անգամ երկար, չհատվող։ Գլուխը գրեթե չի տարանջատվում մարմնից և ծածկված է խոշոր վահանիկներով։ Կոպերը շարժուն են, աչքի ծիածանաթաղանթը՝ վարդագույն, բիբը՝ կլոր։ Ունի արտաքին լսողական անցք։ Մեջքային և որովայնային մակերեսների մաշկը ծածկված է ռոմբաձև, փայլուն թեփուկներով, որոնք մարմնի մեջքային մակերեսի և պոչի վրա կատարավոր են։ Մաշկը շատ պինդ է՝ զրահանման։

Մարմնի կողքերով անցնում են մանր թեփուկներով ծածկված երկայնակի ծալքեր, որոնք, մեկուսացնելով մարմնի որովայնային և մեջքային զրահանման գոյացությունները, ապահովում են կենդանու շնչառությունը։ 
Երիտասարդի մարմինը դեղնամոխրագույն է՝ զուգահեռ լայնակի ձգված, տձև, կանաչավունից շագանակագույն զոլերով ու բծերով։ Բծեր կան նաև գլխի կողքերին և ստորին մասում։ Տարիքի հետ ընդունում է համեմատաբար միապաղաղ՝ դեղնակարմրավուն, մուգ կանաչավուն, կամ գորշ շագանակագույն գունավորում։ Փորիկը սովորաբար ավելի բաց է գունավորված։

Սննդառություն
Սնվում է անողնաշարավորներով և մանր ողնաշարավորներով, ինչպես նաև բուսականությամբ։ Օգտակար է, կարգավորում է միջատների թվաքանակը։ Ձմեռում է աշնան 2-րդ կեսից գարնան սկիզբ։

Բազմացում և զարգացում 
Զուգավորումը տեղի է ունենում մայիսից հունիսի սկիզբ։ Հունիսի վերջից հուլիս էգը դնում է 6-12 ձու։ Երիտասարդ մողեսներն ի հայտ են գալիս հունիսից սեպտեմբեր։ Սեռահասում են դառնում 4 տարեկանում։

Պահպանության նպատակով խնամվում է անազատ պայմաններում։ Օգտագործվում է գիտահետազոտական նպատակով, միսը՝ որպես սնունդ։ 

Իլիկամողեսներ