Բութադիեն

Բութադիեն-1,3 (դիվինիլ), СН2=СН—СН=СН2 քիմիական բանաձևով չհագեցած ածխաջրածին, զուգորդված դիենների առաջին ներկայացուցիչը։

Ֆիզիկական հատկություններ 
Բութադիենը իրենից ներկայացնում է բնորոշ հոտով գազ, որի եռման ջերմաստիճանը` -4,5 °C, հալման ջերմաստիճանը` −108,9 °C, բռնկման ջերմաստիճանը` −40 °C, սահմանային թույլատրելի կոնցենտրացիան օդում(ՍԹԿ)` 0,1 գ/մ3, խտությունը՝ 0,650 գ/սմ3 (−6 °C)։

Բութադիենը վատ է լուծվում ջրում, բայց լավ է լուծվում ացետոնում, սպիրտում և եթերում։

Քիմիական հատկություններ 
Բութադիենը ընդունակ է պոլիմերվելու։ Այն հեշտ օքսիդացվում է օդով, հանգեցնելով պերօքսիդային միացությունների առաջացմանը, որոնք արագացնում են պոլիմերումը։

Ստացում 
 Բութադիեն ստանում են Լեբեդևի եղանակով. էթիլ սպիրտը անց են կացնում կատալիզատորի վրայով։
 2CH3CH2OH → CH2=CH—CH=CH2 + 2H2O + H2

 Բութադիեն հնարավոր է ստանալ նաև սիլիցիումի կատալիզատորի ներկայությամբ էթանոլի և քացախալդեհիդի միջև ընթացող ռեակցիայով։
CH3CH2OH + CH3CHO → CH2=CH–CH=CH2 + 2 H2O

 Նավթաքիմիական արդյունաբերությունում բութադիեն հիմնականում ստանում են ալյումին-քրոմային կատալիզատորով բութենի դեհիդրոգենացումից։
 CH3-CH2—CH2—CH3 → CH2=CH—CH=CH2 + 2Н2

Կիրառություն 
 Բութադիենի պոլիմերացումից ստանում են կաուչուկներ
 Բութադիենի, ակրիլոնիտրիլի և ստիրոլի սոպոլիմերումից ստանում են ակրիլոնիտրիլ բութադիեն ստիրոլ (ABS, C8H8)x· (C4H6)y·(C3H3N)z)

Տես նաև 
 Ցիկլոբութադիեն
 Բութեն
 Բութին
 Բութան

Ծանոթագրություններ 

Դիեններ