Ջոզեֆ Պրիստլի

Ջոզեֆ Պրիստլի  (, ), անգլիացի մատերիալիստ փիլիսոփա, հասարակական գործիչ, քիմիկոս։

Լոնդոնի թագավորական ընկերության (1767 թվական) և Փարիզի ԳԱ (1772 թվական) անդամ։ 1755 թվականից դարձել է հոգևորական, հանդես եկել պաշտոնական եկեղեցու դեմ, քարոզել կրոն, հանդուրժողականություն։ Եղել է անգլիական առաջադիմական բուրժուազիայի գաղափարախոսը, պաշտպանել Ֆրանսիան, հեղափոխությունը, դատապարտել անգլիական գաղութային քաղաքականությունը Հյուսիսային Ամերիկայում։1794 թվականից տարագրվել է ԱՄՆ։ Պրիստլին զարգացրել է անգլիական մատերիալիզմի ավանդույթները։ Ըստ Պրիստլիի՝ հոգին (գիտակցությունը) շարժմամբ օժտված մատերիայի հատկությունն է։ Սակայն Պրիստլին մատերիալիզմը զուգակցել է դեիզմի հետ, ընդունել, որ մատերիային շարժման օրենքներ է հաղորդել աստվածային բանականությունը։ Նա ասոցիատիվ հոգեբանության ներկայացուցիչ է, հոգեֆիզիոլոգիական երևույթները բացատրել է մատերիալիստորեն։ Սոցիոլոգիայի մեջ պաշտպանել է դետերմինիզմը, մերժել ֆատալիզմը, բարոյականության հարցերում հարել էվդեմոնիզմին։ Հայտնաբերել է թթվածինը (1774 թվականին, Շելեից անկախ), ստացել ջրածնի քլորիդ, ամոնիակ (1772-1774 թվականներ), ցույց տվել, որ օդը բուսականության ազդեցությամբ վերականգնում է իր հատկանիշները։

Ծանոթագրություններ 

Անգլիացի փիլիսոփաներ
18-րդ դարի փիլիսոփաներ
19-րդ դարի փիլիսոփաներ
Անգլիացի քիմիկոսներ
Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով
Շվեդիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ
Անգլիացի հասարակական գործիչներ
Անգլիացի գյուտարարներ
Աստվածաբաններ
Գրադարանավարներ
Անգլիայի քաղաքական գործիչներ
Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամներ
Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
19-րդ դարի անգլիացի գրողներ
Բրիտանացի քիմիկոսներ
Կոպլիի մեդալակիրներ
Սանկտ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի պատվավոր անդամներ