Սոս Հայրապետյան

Սոս Դերենիկի Հայրապետյան (), հայ մարզիկ, մարզիչ, մականախաղի ԽՍՀՄ ութակի չեմպիոն (1980–1987), ԽՍՀՄ քառակի գավաթակիր (1982, 1983, 1986, 1987), Եվրոպական չեմպիոնների կրկնակի գավաթակիր (1982, 1983), Միջմայրցամաքային գավաթի հաղթող (1981), Եվրոպայի (1983) և Օլիմպիական խաղերի (1980) մրցանակակիր։ ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետ (1984)։ Խաղային դիրքը` պաշտպան։

Կենսագրություն 
Սոս Հայրապետյանի առաջին զբաղմունքը եղել է ֆուտբոլը, իսկ մականախաղով լրջորեն սկսել է զբաղվել միայն 17 տարեկանում՝ 1976-ին։ Արդեն մի քանի տարի անց նա դարձավ իր խաղային դիրքում խորհրդային լավագույն խաղացողներից մեկը։ Մարզական կարիերան սկսել է 1978-ին՝ Սվերդլովսկի ԲՄԱ-ում։ 1978 և 1979 թվականներին ԲՄԱ-ի կազմում երկու անգամ դարձել է ԽՍՀՄ առաջնության արծաթե մեդալակիր, իսկ 1980-ին առաջին անգամ՝ ԽՍՀՄ չեմպիոն։ 1981 - 1987 թվականներին հանդես է եկել Ալմա Աթայի «Դինամոյում»։ Այդ տարիներին նա 7 անգամ դարձել է ԽՍՀՄ չեմպիոն, չորս անգամ նվաճել է երկրի գավաթը և երկու անգամ Եվրոպական չեմպիոնների գավաթը։ 1988 - 1992 թվականներին խաղացել է Հրազդանի «Հրազդան» թիմի կազմում։

1978 - 1991 թվականներին Հայրապետյանն ընդգրկվել է Խորհրդային Միության հավաքականի կազմում։ Այդ տարիներին հավաքականը հասել է իր պատմության ընթացքում ամենամեծ հաջողությունների։ 1980-ին դարձել է Օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիր, 1981-ին՝ Միջմայրցամաքային գավաթի հաղթող, իսկ 1983-ին եզրափակիչ խաղում միայն հետխաղյա տուգանային հարվածներով զիջել է Եվրոպայի չեմպիոնի կոչումը։ Հետագայում ԽՍՀՄ հավաքականի մարզիչ Էդուարդ Այրիխը նշել է իր թիմի պաշտպանական գծի վստահ խաղը, հատկապես առանձնացնելով Ֆարիտ Զիգանգիրովի և Սոս Հայրապետյանի անսխալ խաղը ամբողջ մրցաշարի ընթացքում։ 1984-ին ԽՍՀՄ քաղաքական ղեկավարության՝ Լոս Անջելեսի խաղերը բոյկոտելու մասին որոշման պատճառով ԽՍՀՄ հավաքականը չմասնակցեց 1984-ի օլիմպիադային, սակայն դարձավ «Բարեկամություն-84» մրցաշարի հաղթող, ինչի համար թիմի բոլոր խաղացողներին, այդ թվում և՝ Սոս Հայրապետյանին, շնորհվեց ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետի կոչում։ 1988-ին Հայրապետյանը ԽՍՀՄ հավաքականի, իսկ 1992-ին՝ ԱՊՀ-ի միացյալ հավաքականի կազմերում մասնակցել է Սեուլի և Բարսելոնայի օլիմպիական խաղերին։

1992-ին Հայրապետյանը տեղափոխվեց Գերմանիայի Համբուրգ քաղաք և մինչև 2004 թվականը խաղաց տեղի «Uhlenhorster Hockey Club» («UHC») ակումբի կազմում։ 2004-ին, այդ ակումբի կողմից Գերմանիայի առաջնության արծաթե մեդալները նվաճելուց հետո, անցավ մարզչական աշխատանքի։ Նա նաև օգնում է իր որդուն՝ ֆուտբոլի Հայաստանի ազգային հավաքականի խաղացող Լևոն Հայրապետյանին։

Ծանոթագրություններ

Աղբյուրներ 
 Խորհրդային մականախաղի լեգենդները
 http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ha/sos-hayrapetyan-1.html 
 Соколов Г. П. Олимпийская команда СССР/Игры XXII Олимпиады. Москва, 1980.
 Черневич Г.Л., Школьников Е.А. Динамо. Энциклопедия, Москва, 2002

Հայ մարզիկներ
Հայ մականորդներ
1959 ծնունդներ
Սեպտեմբերի 12 ծնունդներ
Երևան քաղաքում ծնվածներ
Խորհրդահայեր