Կորբուլոն

Գնեոս Դոմիտիուս Կորբուլոն (լատիներեն՝ Gnaeus Domitius Corbulo, ), հռոմեացի նշանավոր զորավար, կոնսուլ (39 թ), Ներոն կայսեր օրոք Հռոմի կողմից Արևելքում Հայաստանի համար Պարթևաստանի հետ վարած պատերազմում հռոմեական բանակի հրամանատար։

47 թվականին պատերազմել է գերմանական ցեղերի դեմ։ Հռոմի և Պարթևաստանի ու Հայաստանի միջև տասնամյա պատերազմի ժամանակ (54-63) նշանակվել է Կապադովկիայի կուսակալ։ 58 թվականի գարնանը ներխուժել է Հայաստան, գրավել Արտաշատը, 59 թվականի գարնանը հիմնովին ավերել այն, ինչպես նաև Գառնին, 59 թվականի վերջին գրավել Տիգրանակերտը, մտել Ծոփք։ Տիգրանակերտում Հայոց արքա է հռչակել հռոմեական դրածո Տիգրան Զ-ին։

61 թվականին կնքել է համաձայնություն, որով Հայաստանից դուրս են բերվել հռոմեական և պարթևական զորքերը, Տրդատ Ա ճանաչվել է Հայոց թագավոր։

62 թ. գարնանը պարթևները փորձում են վերանվաճել Տիգրանակերտը, և Կորբուլոնը նոր զորքերի բացակայության պայմաններում ստիպված է լինում զինադադար կնքել Պարթևաստանի արքա Վաղարշ Ա-ի հետ։ Ամռանը Հայաստան է ժամանում նոր զորքերով Լուցիոս Ցեզենիուս Պետոսը, ինչը հնարավորություն է տալիս Կորբուլոնին մտնել Միջագետք։ Այնտեղ սակայն նա լուր է ստանում, որ Պետոսը Հռանդեայի մոտ շրջափակման մեջ է ընկել։ Փորձում է հասնել օգնության, սակայն ուշանում է՝ Պետոսը զորքով անձնատուր է լինում։ 63 թ. գարնանը նորից արշավում է Հայաստան, սակայն ուժերի հավասարության պայմաններում Հռանդեայում պարթևների հետ կնքում է պայմանագիր, համաձայն որի Տրդատ Արշակունին դառնում է Հայոց արքա, սակայն իր թագը պետք է ստանար Հռոմում՝ կայսրի ձեռքից։ Պարթևական արշավանքների համար Ներոնից ստանում է պարգևներ։ Սակայն 67 թ. մտահոգվելով Կորբուլոնի աճող հեղինակությունից և ժողովրդայնությունից կայսրը հրամայում է նրան սպանել։ Երբ Կորբուլոնն իմանում է այդ հրամանի մասին նա թրով իր կուրծքը խոցելու միջոցով ինքնասպան է լինում՝ բացականչելով՝ Արժանի եմ։

Հղումներ 

Հռոմեացի զորավարներ
Ինքնասպաններ
Հռոմեական կայսրության կոնսուլներ
Կապադովկիայի հույներ
Ինքնասպանության դրդվածներ