Ձողկերտ

Ձողկերտ կամ Ցոլակերտ, Ցողկերտ, բերդաքաղաք Մեծ Հայքի Այրարատ նահանգի Մասյացոտն գավառում, Մասիս լեռան հյուսիսային ստորոտին, Երասխ գետի ափին, Քարաքիթ (Դաշբուռուն) գյուղից 7 կմ դեպի արևմուտք։

Պատմություն
Ըստ ավանդական պատմության, Ձողկերտը հիմնել է Հայկ նահապետի թոռ և Ամասիայի որդի Ցոլակը։ Ձողկերտում պահպանված սեպաձև արձանագրությունը վկայում է, որ բերդաքաղաքը գոյություն է ունեցել Ուրարտու պետության ժամանակներում (մ.թ.ա. 9-6-րդ դարեր)։ Եղիշեն Ձողկերտը հիշատականոմ է որպես Արշակունիների ձմեռոց և զորակայան։

19-րդ դարի 2-րդ կեսին Ձողկերտի ավերակները նկարագրում են Մեսրոպ Սմբատյանը և Ղևոնդ Ալիշանը։ Վերջինս Ձողկերտը նույնացնում է Կարակալա բերդին։ Բերդը շրջափակվել է լայն և խոր խրամով, աշտարակներով ամրացված պարսպով, ունեցել է 4 դարպաս։ Բերդը քաղաքին կապվել է հարավային դարպասով։ Քաղաքի ավերակները դաշբուռունցի հայերն անվանել են Քաղաքատեղ։ Ձողկերտի շուրջը պահպանվել են հայկական գերեղմանոց, խաչքարեր, արձանագրություններ, հին կամրջի մնացորդներ (Երասխի մոտ)։ 

Հայկական բերդեր և ամրոցներ (Թուրքիա)