Առվույտ

Առվույտ (), բակլազգիների (թիթեռնածաղկավորներ) ընտանիքի միամյա և բազմամյա խոտաբույսերի, հազվադեպ՝ կիսաթփերի ցեղ։ Հայտնի է ավելի քան 150, Հայաստանում վայրի վիճակում՝ 10 տեսակ՝ , , , ,  և այլն։

Բուսաբանական նկարագրություն 
Արմատն իլիկաձև է, ցողունը՝ ճյուղավորվող, բարձրությունը՝ 40-150 սմ, մերկ, երբեմն՝ թույլ թավոտ։ Տերևը բարդ է, եռաբաժան, սղոցաեզր։ Ծաղկաբույլը խիտ կամ նոսր կոնաձև ողկույզ է։ Ծաղիկը երկսեռ է, դեղին, մանուշակագույն, բաց վարդագույն, կանաչավուն, հազվադեպ՝ սպիտակ։ Ծաղկում է մայիս-հուլիսին (որոշ տեսակներ՝ մինչև ուշ աշուն)։ Պտուղը զսպանակաձև, երիկամաձև, մանգաղաձև ունդ է (հաճախ՝ փշոտ), սերմերը՝ մանր, երիկամաձև, դեղին, բաց շագանակագույն։

Կիրառական նկարագրություն 
Առվույտը հողը հարստացնում է ազոտով, բարձրացնում բերրիությունը։ Սպիտակուցներով (չոր տերևը պարունակում է 19-20%) ու վիտամիններով (A, C, D, PP և այլն) հարուստ կերաբույս է (օգտագործվում են կանաչ զանգվածը, խոտը, սենաժը, խոտալյուրը)։ Առվույտի ցանքերը շահագործվում են 5-6 տարի։ Ցանքաշրջանառության մեջ թողնում են 2-ից 3 տարի։ Մեղրատու է։

Տարածվածություն Հայաստանում 
Հայաստանում վայրի վիճակում հանդիպում է 10 տեսակ՝ , , , ,  և այլն։ Տարածված է բոլոր մարզերում։ Աճում է ստորին և վերին լեռն., ալպյան և մերձալպյան գոտիներում, քարքարոտ լանջերին, կրոտ և կավոտ վայրերում, անտառի բացատներում, ճամփեզրերին, գետափերին և այլն։ Մշակության մեջ տարածված են ,  և  տեսակները։

Տեսակներ 
Հայտնի են առվույտի հետևյալ ենթատեսակները․

 Medicago agropyretorum
 Medicago alatavica
 Medicago arabica
 Medicago arborea
 Medicago archiducis-nicolai
 Medicago astroites
 Medicago blancheana
 Medicago brachycarpa
 Medicago cancellata
 Medicago carstiensis
 Medicago caucasica
 Medicago ciliaris
 Medicago constricta
 Medicago coronata
 Medicago crassipes
 Medicago cretacea
 Medicago cyrenaea
 Medicago daghestanica
 Medicago difalcata
 Medicago disciformis
 Medicago doliata
 Medicago edgeworthii
 Medicago falcata
 Medicago fischeriana
 Medicago glomerata
 Medicago granadensis
 Medicago grossheimii
 Medicago gunibica
 Medicago heldreichii
 Medicago hemicoerulea
 Medicago heyniana
 Medicago hybrida
 Medicago hypogaea
 Medicago intertexta
 Medicago italica
 Medicago karatschaia
 Medicago komarovii
 Medicago laciniata
 Medicago lanigera
 Medicago laxispira
 Medicago littoralis
 Medicago lupulina
 Medicago marina
 Medicago medicaginoides
 Medicago meyeri
 Medicago minima
 Medicago monantha
 Medicago monspeliaca
 Medicago murex
 Medicago muricoleptis
 Medicago noeana
 Medicago orbicularis
 Medicago orthoceras
 Medicago ovalis
 Medicago papillosa
 Medicago persica
 Medicago phrygia
 Medicago pironae
 Medicago playtcarpa
 Medicago polyceratia
 Medicago polychroa
 Medicago polymorpha
 Medicago praecox
 Medicago prostrata
 Medicago radiata
 Medicago retrorsa
 Medicago rhodopea
 Medicago rigida
 Medicago rigidula
 Medicago rigiduloides
 Medicago rotata
 Medicago rugosa
 Medicago rupestris
 Medicago ruthenica
 Medicago sativa
 Medicago sauvagei
 Medicago saxatilis
 Medicago schischkinii
 Medicago scutellata
 Medicago secundiflora
 Medicago shepardii
 Medicago sinskiae
 Medicago soleirolii
 Medicago strasseri
 Medicago suffruticosa
 Medicago syriaca
 Medicago talyschensis
 Medicago tenoreana
 Medicago transoxana
 Medicago truncatula
 Medicago tunetana
 Medicago turbinata
 Medicago vardanis
 Medicago virescens

Ծանոթագրություններ 

Բակլազգիներ
Մեղրատու բույսեր
Կերաբույսեր