Ստեփան Աղաջանյան

Ստեփան Մելիքսեթի Աղաջանյան (), հայ դասական գեղանկարիչ, ՀԽՍՀ ժողովրդական նկարիչ։

Կենսագրություն 
Ստեփան Աղաջանյանը ծնվել է 1863 թվականի դեկտեմբերի 16-ին Շուշիում, դերձակի ընտանիքում։ Սովորել է Շուշիի թեմական դպրոցում (1872-1881) և ռուսական ռեալական ուսումնարանում (1881-1884)։ 1884 թվականին մեկնում է Բաքու, 1886 թվականին՝ Ֆրանսիա։

Հիմնավոր նկարչական կրթությունը ստացել է 1886-1890 թվականներին Մարսելի նկարչական ստուդիայում, ապա Փարիզի Ժյուլիանի ակադեմիայում՝ 1897-1900 թվականներին, պրոֆեսորներ Բ. Կոնստանի և Ժ. Պ. Լորանսի արվեստանոցում։

1900 թվականին վերադարձել է Շուշի, 1902-1904 թվականներին աշխատել է Բաքվում, ապա տեղափոխվել Դոնի Ռոստով, ուր մինչև 1921 թվականը ստեղծագործել և նկարչություն է դասավանդել հանրակրթական դպրոցներում ու Պետական նկարչական ստուդիայում։

Ստեփան Աղաջանյանը 1921 թվականին վերադառնում է Հայաստան։ 1922-1929 թվականներին պաշտոնավարել է գեղարվեստա-արդյունաբերական տեխնիկումում (այժմ՝ Երևանի Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի պետական քոլեջ) իբրև գեղանկարչության դասատու։ 1938 թվականին արժանանում է ՀԽՍՀ ժողովրդական նկարիչ կոչմանը, 1939 թվականին պարգևատրվում է Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանով։ Մահացել է 1940 թվականի դեկտեմբերի 13-ին։

Ստեղծագործությունները 

 Բրետանուհին 1898
 Ակադեմիական էտյուդ 1899
 Նկարչի մոր դիմանկարը 1900
 Նկարչի հոր դիմանկարը 1900
 Նկարչի քրոջ աղջիկը 1907
 Մարուսյան 1907
 Մ. Էքմեքչյանի դիմանկարը 1908
 Ինքնադիմանկար 1909
 Հյուսնը 1910
 Ձկնորսը 1912
 Մտորումներ 1914
 Տիկին Խաչատրյանի դիմանկարը 1916
 Հ. Խաչատրյանի դիմանկարը 1919
Երևանյան շրջան
 Ինքնադիմանկար 1926
 Նկարչի կինը 1926
 Սեդրակը 1926
 Վասիլը 1926
 Նկարչի քույրը 1926
 Գրող Էմին Տեր-Գրիգորյանը 1927
 Ղարաբաղցի կինը Կոմպոզիտոր
 Ա. Տեր-Ղևոնդյանը 1928
 Անապաստանը 1928
 Պիոներուհին 1928
 Կոմերիտուհին ընթերցելիս 1930
 Կարմիր բանակայինը 1930
 Կարմիր հրամանատարը 1931
 Երաժշտագետ Ս. Մելիքյանը 1933
 Բժիշկ Հ. Գաբրիելյանը 1934
 Երգչուհի Բարոնկինան 1935
 Բլանշը 1940

Այլ 
1958 թվականին Վանաձորում բացվել է Ստեփան Աղաջանյանի անվան գեղարվեստի դպրոց։

Գրականություն 
Երեմյան Ա. և Գյուրջյան Գ., Նկարիչ Ստեփան Աղաջանյան. կյանքն ու արվեստը, Ե., 1927
Մարտիկյան Ե., Ստեփան Աղաջանյան, Ե., 1956
Պարսամյան Ռ. Հ., Ստեփան Աղաջանյան, Ե., 1963

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 

Հայ նկարիչներ
19-րդ դարի հայ նկարիչներ
20-րդ դարի հայ նկարիչներ
Հայ դիմանկարիչներ
Խորհրդային նկարիչներ
Հայ գեղանկարիչներ
ՀԽՍՀ ժողովրդական նկարիչներ