Բոհրուտ

Բոհրուտ կամ Բողրութ (այժմ կոչվում է՝ ), գյուղ ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Օրդուբադի շրջանում, նախկինում խոշոր միջնադարյան հայաբնակ գյուղ։ Տեղակայված է Գիրան քաղաքատեղից 3-4 կմ դեպի հյուսիս-արևմուտք, Գիլան գետի աջ կողմում։

Պատմություն 
Գյուղում եղել է ավելի քան 60-80 բնակելի և այլ շինություններ։ 19-րդ դարավերջից անմարդաբնակ է և փլատակների է վերածվել։

Հուշարձաններ 
Բնակատեղիի անցյալի և հուշարձանների մասին աղոտ տեղեկություններ են պահպանվել։  Բոհրուտը, գտնվելով միջգավառային տարանցիկ երթուղիներից մեկի վրա, միջնադարում նշանակալից զարգացման է հասել։

Բոհրուտի պատմաճարտարապետական հուշարձաններից հայտնի է նրա կամուրջը և հնամենի եկեղեցին, որոնցից եկեղեցին ավերված է, իսկ կամրջից պահպանվում է մի հատված։ 1873 թվականի տվյալներով՝ Բոհրուտի եկեղեցին կանգուն է եղել, որի մասին առկա չեն տվյալներ։

Արձանագրություններ 
Բոհրուտը որպես նշանավոր բնակատեղի թվարկվում է Ագուլիսի Սուրբ Թովմա վանքի արևմտյան մուտքի կարևոր արձանագրության մեջ։ Գյուղն այնուհետև ձեռագրական աղբյուրներում հիշատակվում է Փառակայում Ղատամի որդի Պետրոս սարկավագի 1719 թվականի ընդօրինակած ձեռագրում, ռամիսեցի մոր 1725 թվականին գրած նամակում։

Բոհրուտի բնիկները հնուց ի վեր Փառակայի, Ջուղայի, Շոռոթի և Ագուլիսի առևտրականների հետ ճամփորդել ու առևտուր են արել տարբեր երկրներում։ Ըստ 18-րդ դարի գրավոր աղբյուրների՝ բոհրուտցի Սահակը 1715 թվականին մերձավորների հետ վաճառական գործերով գտնվել է Ղրիմում։ Ծովափնյա քաղաքներից մեկի մոտ մուսուլմանները, Սահակին բազում տանջանքների ու խոշտանգումների ենթարկելով, ստիպում են ազգուրաց ու կրոնափոխ լինել։ Սակայն պատանին արիաբար դիմադրում է և նախընտրում է զոհվել երիտասարդ հասակում, քան ապրել որպես ազգուրաց և հայրենամոռ։ Ականատես Վրթանես Վարդապետը նշել է, որ Սահակի մարմինը փետել են երկաթե ունելիով, հետո հատել մարմնի մասերը, ոչխարի պես մորթեզերծ արել։

Ծանոթագրություններ