Բահրեյն

Բահրեյն (), պետություն Ասիայում, Պարսից ծոցի հարավ–արևմուտքում, Բահրեյնյան կղզիների վրա։ Տարածությունը 765 կմ2, բնակչությունը՝ 1,378,904 (2016), հիմնականում՝ արաբներ։ Պետական լեզուն արաբերենն է։ Մայրաքաղաքը՝ Մանամա։

Պատմություն 
Բահրեյնը դեռևս մ.թ. սկզբներին արաբական իշխանություն էր։ 4-6-րդ դարերը մտնում էր Սասանյանների պետության, ապա՝ Արաբական խալիֆայության մեջ։ 9-րդ դարի կարմաթական ցեղերը նվաճելով Բահրեյնը՝ 10-11-րդ դարերում այն դարձրին իրենց պետության կենտրոնը։ 13-րդ դարի կեսերին Բահրեյնը ձեռք բերեց անկախություն, բայց շուտով նվաճվեց և միացվեց Օրմուզի էմիրությանը։ 16-րդ դարի սկզբին այն նվաճեցին պորտուգալացիները, իսկ 17-րդ դարի առաջին քառորդում միացվեց Սեֆևյան Պարսկաստանին։ 18-րդ դարի 80-ական թվականներին Ալ–Խալիֆ արաբական տոհմի շեյխերը հռչակեցին Բահրեյնի անկախությունը։ 19-րդ դարում Անգլիան, տեղական շեյխերի հետ կնքելով մի շարք պայմանագրեր, 1871-ին իր խնամակալությունը հաստատեց Բահրեյնի վրա։ 20-րդ դարի 20-ական թվականների վերջերին Բահրեյն թափանցեցին ամերիկյան նավթային ընկերությունները։ Ազգային–ազատագրական շարժումը, որը Բահրեյնում սկիզբ է առել 1918-ից, նոր թափ ստացավ երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո։ 1950-ական թվականների վերջերից այն գլխավորեց Բահրեյնի ազգային–ազատագրության ճակատը (ստեղծվել է 1956-ին)։ Անգլիական գաղութարարները, ձգտելով պահպանել իրենց դիրքերը Պարսից ծոցում, ստեղծեցին այսպես կոչված Պարսից ծոցի արաբական իշխանությունների ֆեդերացիա (1968), որի մեջ Բահրեյնից բացի մտնում էին Կատարը և Պայմանագրային Օմանը։ Սակայն Բահրեյնի ժողովուրդը պահանջում էր լիակատար անկախություն։ 1970-ի գարնանը ՄԱԿ-ի հատուկ ներկայացուցչությունը տեղում ուսումնասիրեց երկրի քաղաքական իրավիճակը և հավանություն տվեց ժողովրդի ցանկությանը։ 1960-ականներին բրիտանացիների՝ տարածքը լքելուց հետո Բահրեյնը 1971 թվականին հռչակվեց անկախ պետություն։ Թագավորություն հռչակվելուց հետո Բահրեյնի Էմիր դարձավ Իսա Բին Սալմալ Ալ-Խալիֆան որի մահից հետո 1999 թվականի մարտի 6-ին Բահրեյնի Էմիր դարձավ նրա որդին՝ Համադ Բին Իսա Ալ-Խալիֆան։ 2002 թվականի փետրվարի 14-ին Բահրեյնը Էմիրությունից դարձավ Թագավորություն, իսկ Էմիր Համադ Բին Իսա Ալ-Խալիֆան դարձավ Բահրեյնի թագավոր։ Բահրեյնը Արաբական երկրների լիգայի անդամ է։ 1971 թվականի սեպտեմբերի 21-ից ՄԱԿ-ի անդամ։

Աշխարհագրություն 
Բահրեյնը գտնվում է ավելի քան 20 մայրցամաքային և կորալային կղզիների վրա (Բահրեյն, Մուհառաք և այլն)։ Կղզիներն ունեն կրաքարային ծագում, հարթ մակերևույթ։ Կլիման անցողիկ է՝ արևադարձայինից մերձարևադարձայինի։ Գերակշռում է արևադարձային անապատների լանդշաֆտը։

Տնտեսություն 
Բահրեյնը Պարսից ծոցի նավթարդյունահանող երկրներից է։ Գլխավոր հարստությունը նավթն է (124,600,000 բարել, 2015)։ Բահրեյն կղզու արևելքում գտնվող 14 մլն տ կարողությամբ նավթավերամշակման գործարանը մշակում է նաև Սաուդյան Արաբիայից նավթամուղով ստացվող նավթի մի մասը։ Կա ոչ մեծ ջրատարողության նավերի արտադրություն։ Արդյունաբերության և տնայնաարհեստագործական արտադրության կենտրոններն են Մանաման, Մուհառաքը։ Գյուղատնտեսությունը թույլ է զարգացած, օգտագործվում է տարածքի 5 %-ը (օազիսներում)։ Մշակում են փյունիկյան արմավենի, բաթաթ, լոլիկ և հացահատիկային կուլտուրաներ։ Զբաղվում են անասնապահությամբ, ձկնորսությամբ, մարգարտի արդյունահանությամբ։ Ավտոճանապարհների երկարությունը կազմում է 4122 կմ, որից 3392 կմ-ն ասֆալտապատ է։ Երկրում գործում է 4 օդանավակայան։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 ԱՄՆ Կենտրոնական հետախուզական Վարչություն 
 Հայկական Սովետական հանրագիտարան
 Բահրեյն 

Ասիայի երկրներ
Իսլամական պետություններ
Արաբական Լիգայի անդամ երկրներ
ՄԱԿ-ի անդամ երկրներ
Կղզի պետություններ