Կանգարք

Կանգարք, գավառ Մեծ Հայքի Գուգարք նահանգի կազմում։

Աշխարհագրություն 
«Աշխարհացույց»-ում Կանգարքը հիշատակվում է որպես Գուգարքի 6-րդ գավառ։ Այն զբաղեցնում էր Ոսկեպար գետի ձորահովիտը (հիմնականում Հայաստանի Տավուշի մարզի Իջևանի և Նոյեմբերյանի տարածաշրջանները) և Մթին (Մթնասար) լեռնաշղթայով սահմանակցում էր Ձորոփոր գավառին։

Պատմություն 
Համաձայն Մովսես Խորենացու, Կանգարքը` Ջավախքի մի մասի, Կողբափորի,  Ծոբոփորի և Ձորափորի հետ միասին, որպես ժառանգություն ստացել են Շարայի հետնորդները։ Արշակունյաց թագավորական շրջանում (I-IVդդ.) Գուգարաց բդեշխության կազմում էր և պատկանում էր տեղական փոքր նախարարական տոհմին։ 7-րդ դարի վերջին այն նվաճել են արաբները, 9-րդ դարում Գուգարքի արևելյան գավառների հետ Կանգարքը միացվեց հայ Բագրատունիների ոստանին, 10-11-րդ դարերում Կյուրիկյան թագավորության կազմում էր։

10-13-րդ դարերում կարևոր ռազմական նշանակություն ուներ Կանգարքի Գագ բերդը (այժմյան Շավարշավան, նախկին Կոթի գյուղից արևելք), որի մոտ էր գտնվում Սուրբ Սարգիս հայտնի ուխտատեղին։ Հայտնի էր նաև Ոսկեպար վանքը (7-րդ դար)։ 11-րդ դարի վերջում Կյուրիկյանների մյուս հողերի հետ Կանգարքը զավթեցին սելջուկները։ 1122 թվականին վրաց թագավոր Դավիթ Շինարարը Կանգարքը միացրեց Վրաստանին, բայց 1162 թվականին այն զավթեց Գանձակի Էլթկուզյան աթաբեկությունը։

12-րդ դարի վերջերին Զաքարյանները ազաատագրեցին Հայաստանի հյուսիսարևելյան մարզերը, իսկ Կանգարքը միացվեց նրանց տիրույթներին ( Վահրամյան իշխանության կազմում)։ 13-րդ դարում Կանգարքը նվաճել են մոնղոլները։

Տես նաև 
 Գուգարք
 Մեծ Հայքի վարչական բաժանում

Արտաքին հղումներ 
 Մեծ Հայքի վարչական բաժանումը

Ծանոթագրություններ 

Գուգարքի գավառներ