Գրական անուն

Գրական անուն (հուն.՝ ψευδώνυμος, լատ.՝ pseudónymos - «սխալ անուն», ψεύδος «փսեուդոս» - «այլ» և ὄνομα «օնոմա» - «անուն»), կեղծանուն, որն օգտագործվում է մարդու կողմից նրա հասարակական գործունեության (հատկապես արվեստի բնագավառում) մեջ իրական անվան փոխարեն։ Իրական անվան տակ հասկանում են այն անունը, որը մարդը ստացել է իր ծննդյան ժամանակ և պաշտոնապես գրանցված է։ Գրական անվան մեջ իրական անվան առկայության դեպքում կեծանունը կոչվում է ավտոնիմ (հունարենից)։ Այն գրական անունը, որում չկա ոչ մի համապատասխանություն ծննդյան անվան հետ, կոչվում է կրեպտոնիմ և այն օգտագործվում է իրական անվան գաղտնիության նպատակով, երբեմն էլ՝ այլ գործունեության հետ կապված անունից տարբերակելու համար։

Արևելյան մշակույթում 
Արևելյան մշակույթում (օրինակ՝ ճապոնականում և չինականում) գրական անվան ընդունումը սոցիալական կարգավիճակի փոփոխման հետ միաժամանակ ինչ-որ ժամանակաշրջան պարտադիր է եղել։

Գրական անվան նպատակներին կարելի է դասել շատ երկար անունը ավելի կարճով փոխարինելու ձգտումը, ավելի հնչեղ անուն ստանալու նպատակը, մարդու ազգությունը գաղտնի պահելու ցանկությունը և այլն։

Հայտնի մարդկանց կեղծանուններ 
Շատ գրողներ հայտնի են իրենց կեղծանունով՝ Պերճ Պռոշյան (Հովհաննես Առաքելյան), Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան), Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Գրիգորյան)։ Մի շարք հեղինակներ օգտագործել են բազմաթիվ կեղծանուններ (Վոլտերը՝ 160-ից, Վ. Ի. Լենինը՝ 150-ից ավելի)։ Շատ կեղծանուններ դարձել են իսկական անուն (Մոլիեր, Ստենդալ, Գորկի, Շիրվանզադե և այլն)։

Հայտնի մարդկանց իրական և կեղծ անունները՝

Գրական կեղծանուններ 
 Ալեքսանդր Գրին - Ալեքսանդր Սերգեյի Գրինևսկի
 Ալեքսանդր Սերգեյի - Ալեքսանդր Սերգեյի Պոպով
 Ալեքսանդրա Մարինինա - Մարինա Արկադիի Ալեքսեևնա
 Անատոլ Ֆրանս - Ժակ Անատոլ Ֆրանսուա Թիբո
 Աննա Ախմատովա - Ախմատովա Գորենկո
 Արկադի Գայդար - Արկադի Պետրովիչ Գոլիկովի
 Վենիամին Կավերին - Բենջամին Ա. Զիլբեր
 Վոլտեր - Ֆրանսուա-Մարի Արուե
 Մաքսիմ Գորկի - Ալեքսեյ Պեշկով
 Ջեկ Լոնդոն - Ջոն Գրիֆիտ Չեյնին

Գեղարվեստական կեղծանուններ 
 Գրետա Գարբո - Գրետա Գուստաֆսոն
 Մարլեն Դիտրիխ - Մարիա Մագդալենա Դիտրիխ
 Մերիլին Մոնրո - Նորմա Բեյքեր
 Ռինգո Սթար - Ռիչարդ Ստարկի
 Շեր - Շերիլին Սարգսյան

Քաղաքական  կեղծանուններ 
 Լենին - Վլադիմիր Իլյիչ Ուլյանով 
 Վիլի Բրանդտ - Կարլ Հերբերտ Ֆրահմ
 Ռուդոլֆ Աբել - Վիլյամ Հ. Ֆիշեր
 Էրին Հանթերը - Վիկտորիա Հոլմս, Քեյթ Քերի,

Կոլեկտիվ կեղծանուններ 
 Վասիլև Եղբայրներ - կինոռեժիսոր և գրող 
 Եղբայրներ Տուր - դրամատուրգ և սցենարիստ
 Էրին Հանթերը - Վիկտորիա Հոլմս, Քեյթ Քերի

Տես նաև 
 Մականուն
 Անուն
 Ազգանուն

Գրականություն 
  (обл.) (1-е изд. — 1970).

Արտաքին հղումներ 
 Настоящие и полные имена известных людей 
 Великие псевдонимы
 Иван Карамазов. Энциклопедия псевдонимов русских поэтов  (2000).
 
 Что такое псевдоним?
 Псевдонимы и люди. Сайт о псевдонимах.

Անուններ
Անթրոպոնիմիկա