Ռազմավիրական ճանապարհ

Ռազմավիրական ճանապարհ (, , , բառացիորեն՝ «երկնային կիրճի ճանապարհ»), գլխավոր Կովկասյան լեռնաշղթայով անցնող (Խաչի լեռնանցք, 2384 մ) և Վլադիկավկազ ու Թբիլիսի քաղաքները միացնող ճանապարհի պատմական անվանումը։ Երկարությունը 208 կմ է։ Անցնում է Թերեքի հովտով, Դարիալի ու Բայդարկա գետի կիրճերով, իջնում Սպիտակ Արագվի գետի հովիտը և Կուրի աջ ափով մոտենում Ռազմավիրական ճանապարհի մի հատված Թբիլիսիին։

Ռազմավիրական ճանապարհը կառուցել են ռուսական զորքերը, մշտական հաղորդակցություն է հաստատվել 1799 թվականին։ Վրաստանը Ռուսաստանին միանալուց (1801) հետո սկսվեց նոր ճանապարհի կառուցումը (1863 թվականին խճապատվեց)։ Ռազմավիրական ճանապարհը մեծ դեր է խաղացել Ռուսաստանի և Անդրկովկասի միջև տնտեսական կապերի զարգացման գործում։
Խորհրդային իշխանության տարիներին ճանապարհը վերակառուցվել է։ Կա մշտական ավտոհաղորդակցություն։ Ճանապարհի երկարությամբ հանդիպում են վրացական հին հուշարձաններ, տաճարներ, բերդեր։ Ռազմավիրական ճանապարհի վրա է գտնվում Մցխեթ քաղաքը։ Զարգացած է տուրիզմը։

Ճանապարհներ
Նյութեր Հայկական սովետական հանրագիտարանից