Գուրգեն Ջանիբեկյան

Գուրգեն Ջանիբեկի Ջանիբեկյան (Տեր-Խաչատրյան), (), հայ խորհրդային թատրոնի և կինոյի դերասան, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1967), ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիր (1952)։

Կենսագրություն  
Գուրգեն Ջանիբեկյանը 1917 թվականին ավարտել է Երևանի ուսուցչական ռուսական սեմինարիան։ 20 տարեկանից ելույթներ է ունեցել սիրողական թատերախմբերում, մասնակցել Մկրտիչ և Սյուզան Գարագաշների օպերետին, 1920 թվականին՝ Զարիֆյան-Աբելյան խմբերի ներկայացումներին։

1922 թվականից խաղացել է Ամո Խարազյանի շրջիկ թատրոնում, Ալեքսանդրապոլի Արմեն Արմենյանի թատերախմբում, Թիֆլիսի Հայ դրամայի թատրոնում։ 1924 թվականից Երևանի առաջին պետթատրոնի (այժմ՝ Սունդուկյանի անվան թատրոն) դերասան էր (1965-1967 թվականներին՝ նաև տնօրեն)։ 1940-1949 թթ. եղել է Հայկական թատերական ընկերության առաջին նախագահը։ 1947-1949 թվականներին դասավանդել է Երևանի թատերական ինստիտուտում։

Ջանիբեկյանը Գրիգոր աղայի կերպարի (Վրթանես Փափազյանի «Ժայռ») լավագույն մարմնավորողն էր խորհրդահայ բեմում. այդ դերակատարումն իր կատարելությամբ մտել է հայ թատրոնի պատմության գոհարների շարքը։

Նրա արվեստին բնորոշ էր համառ ու անկոտրում բնավորությամբ կերպարների սոցիալ-կենցաղային ճշգրիտ ու ցայտուն վերարտադրությունը, կատարման հրաշալի տեխնիկան. «հակառակորդ» դերերի լավագույն մեկնաբաններից էր։ Բեմադրել է պիեսներ Սունդուկյանի անվան թատրոնում (Ալեքսանդր Օստրովսկու «Անօժիտը», «Վարդանանքը»՝ ըստ Դերենիկ Դեմիրճյանի)։ Կատակերգական դերերում Ջանիբեկյանը հակվել է երգիծանքի սուր, հաճախ՝ գրոտեսկային շեշտադրումների։

Ջանիբեկյանը հեղինակ է բեմավորումների (ոչ բեմական գրական երկի հարմարեցումը բեմի պահանջներին), թարգմանությունների, «Բարեկամներիս մասին» (1965) և «Իմ աշխարհից» (2 գրքով, 1977-1980 թվականներ) հուշերի գրքերի։

Ջանիբեկյանը ռադիո և հեռուստաբեմադրություններում խաղացել է շուրջ 100 դեր։

Հիշատակ 
Գուրգեն Ջանիբեկյանի անունով Երևանում կոչվել է փողոց։

Ֆիլմագրություն 
Նկարահանվել է կինոյում, հիմնականում բոլորը դերերը Հայֆիլմում։

Հրապարակումներ 
 Գուրգեն Ջանիբեկյան «Հանդիպում Վիլյամ Սարոյանի հետ», «Սովետական արվեստ», 1958, թիվ 11, էջ 68։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
Գրիգոր Ջանիբեկյան

Հայ դերասաններ
ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստներ
Լենինի շքանշանի ասպետներ
ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստներ
ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Թոխմախի գերեզմանատանը թաղվածներ
Ստալինյան մրցանակի դափնեկիրներ
Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշանով պարգևատրվածներ
«Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ կատարած անձնվեր աշխատանքի համար» մեդալակիրներ
ՀԽՍՀ պետական մրցանակի դափնեկիրներ
ԽՄԿԿ անդամներ
Հայ թատերական ռեժիսորներ
Մանկավարժներ այբբենական կարգով
Հայկական ԽՍՀ Գերագույն Խորհրդի պատգամավորներ
Խորհրդային դերասաններ
Թատրոնի հայ դերասաններ
Հայ կինոդերասաններ