Եվգենի Անդրիկանիս

Եվգենի Նիկոլայի Անդրիկանիս (), սովետական օպերատոր, ռեժիսոր, սցենարիստ և դերասան է։ 1982 թ. ճանաչվել է ՌԽՖՍՀ-ի ժողովրդական դերասան։ 1978 թ. ստացել է Լենինի մրցանակ, 1968 թ. դարձել է Խորհրդային Միության կոմունիստական կուսակցության (ԽՄԿԿ) անդամ։

Կենսագրություն 
Ծնվել է 1909 թ. դեկտեմբերի 14 Փարիզում։ Նիկոլայ Ադամի Անդրիկանիսի (1876-1947) և Եկատերինա Պողոսի Շմիդի (Ն.Պ. Շմիտի քույր) երրորդ զավակն է։ Վերադարձել են Մոսկվա 1916 թ.։ 1928 թ. երեկոյան ուսում է սկսել որպես կինոօպերատոր կինոտեխնիկումում։ Ցերեկը աշխատում էր որպես Գոսկինոյի կինոֆաբրիկայի օպերատորի օգնական։ Ավարտել է ՎԳԻԿ-ի օպերատորական բաժինը 1932 թ. (Ա.Ա. Լեվիցկիի արհեստանոց)։ 1933-1934 թթ. ծառայել է Կարմիր բանակում։ 1937 թ.-ից եղել է «Մոսֆիլմ» -ի օպերատոր, վավերագրական և խաղարկային կինոյի ռեժիսոր։ Մինչև ինքնուրույն աշխատանքի անցնելը եղել է «Նրբագեղ կյանք», «Երազողները», «Տիեզերական չվերթ», «Հաղթողների սերունդ» ֆիլմերի օպերատորի օգնականը։ Առաջին աշխատանքներից ամենանշանակալիցը դարձել է Յուլի Ռայզմանի «Մաշենկա» ֆիլմը։ 1942-1944 թթ. եղել է ռազմաճակատային կինոխմբերի օպերատոր։ 1960 թ.-ից հանդես էր գալիս որպես ռեժիսոր։ Իր ստեղծած ֆիլմերից է «Հյուսիսային վիպակ»-ը, որը պատմում է ռուսական սպայի՝ Պողոս Բեստուժևի և 60-ական թթ.-ի լենինգրադյան նկարչի մասին։ 1966 թ.-ի կեսերին Անդրիկանիսը հեռացավ «Մոսֆիլմ»-ից և սկսեց աշխատել հեռուստատեսությունում։ Հետագայում դարձել է վավերագրական կինոյի ռեժիսոր։ Մահացել է 1993 թ. դեկտեմբերի 19-ին։ Թաղված է Մոսկվայի Պրեոբրաժենսկու գերեզմանատանը։ Նրա դուստրը ՌԽՖՍՀ–ի ժողովրդական դերասանուհի Տ. Ե. Լավրովան է։

Մրցանակներ 
 1954 թ.- Կաննի միջազգային կինոփառատոնի մրցանակ օպերատորական աշխատանքի համար «Ալբանիայի մեծ մարտիկ Սկանդերբեգը» ֆիլմում
 1975 թ.- Վասիլև եղբայրների անվան ՌԽՖՍՀ–ի պետական մրցանակ «Համաձայնության ճանապարհներով, համագործակցության ճանապարհներով» ֆիլմի համար
 1978 թ.- Լենինի պարգև «Լենինյան ուղիով» ֆիլմի համար
 1982 թ.- ՌԽՖՍՀ-ի ժողովրդական դերասան
 «Պատվո նշան» շքանշան և մեդալներ

Ֆիլմագրություն

Որպես օպերատոր 
 «Գավրոշ» (1937)
 «Ճահճային զինվորներ» (1938)
 «Առաջին հեծելազորը» (1941)
 «Մաշենկա» (1942)
 «Օրեր և գիշերներ» (1943)
 «Մոսկվայի երկինքը» (1944)
 «Մեր երկրի երիտասարդությունը» (վավերագրական, 1945)
 «Հին վոդևիլ» (1946)
 «Մարիտե» (1947)
 «Երեք հանդիպում» (1948)
 «Պռժևալսկի» (1951)
 «Ալբանիայի մեծ մարտիկ Սկանդերբեգը» (Ալբանիայի հետ համատեղ 1953)
 «Օթելլո» (1955)
 «Պատմություններ Լենինի մասին» (1957)
 «Երեք ծովերի հետևում» (Հնդկաստանի հետ համատեղ 1957)

Որպես ռեժիսոր 
 «Հյուսիսային վիպակ» (1960)
 «Մահապատժի ենթարկված արևածագին» (1964)
 «Ճանապարհորդություն Ֆրանսիայով» (վավերագրական, 1970)
 «Ֆրանսիայի որդին» (վավերագրական, 1970)
 «Հանուն խաղաղության և ընկերության» (վավերագրական, 1971)
 «Լենինյան ուղիով» (վավերագրական, 1976)
 «Մոսկվա-Փարիզ» (վավերագրական, 1976)
 «Հիշողության ճանապարհներով» (վավերագրական, 1979)
 «Սովետական սպորտ համար 6» (1986)
 «Նրանք և մենք» (վավերագրական, 1986)
 «Նա գրավում էր Զիմնին» (1987)
 «Ապրում էր անփույթ մարդը» (1988)
 «Տուն Կոմունայի հրապարակի վրա» (1988)
 «Նիկոլայ Բուխարին» (1989)
 «Յուրի Աֆանասև։ Դիրքի որոշում» (1990)
 «Եթե ես միլիոն ունենայի» (1991)

Որպես սցենարիստ 
 «Հյուսիսային վիպակ» (1960)
 «Նրանք և մենք» (վավերագրական, 1986)
 «Նա գրավում էր Զիմնին» (1987)
 «Տուն Կոմունայի հրապարակի վրա» (1988)
 «Եթե ես միլիոն ունենայի» (1991)

Որպես դերասան 
«Աչքեր» (էպիզոդիկ դեր) (1992)

Ծանոթագրություններ 

Մոսկվա քաղաքում մահացածներ
Ռուս սցենարիստներ
ՌԽՖՍՀ Վասիլև եղբայրների անվան պետական մրցանակի դափնեկիրներ
ԽՄԿԿ անդամներ
Ռուս ռեժիսորներ
Սցենարիստներ այբբենական կարգով
ՎԳԻԿ-ի շրջանավարտներ