Գեշտալտ

Գեշտալտ ( ֊ ձև, ֆորմա), հոգեբանության մեջ գործածվող հասկացություն է, ներմուծել են գերմանացի հոգեբաններ Վոլֆգանգ Քյոլլերը և Մաքս Վերթհայմերը։ Նշանակում է «ամբողջական պատկեր», որն ըստ այդ հոգեբանների ավելին է, քան բոլոր մասնիկների միասնությունը։ Օրինակ, սեղանն ավելին է, քան չորս ոտքը և տախտակը, կամ՝ մարդու անհատականությունն ավելին է, քան նրա բոլոր առանձնահատկությունները և բնավորության գծերը միասին։ Ըստ տեսողական հոգեբանության, մարդն ընկալում է ավելին, քան զգայարանների միջոցով հաղորդվող առանձին ազդակները։

Ֆրիցը սահմանում է այն այսպես՝ գեշտալտը անբաժանելի երևույթն է։ Դա այն էությունն է (գոյությունը), որ կա ու որ անհետանում է, երբ ամբողջությունը քայքայվում է բաղադրիչների։

Ինչպես նաև հետևյալ կերպ. գեշտալտը կոնգրուենտ ու ինքն իր մեջ հանգիստ ամբողջությունն է ():

Գեշտալտի կարևորագույն հատկանիշներից մեկն այն է, որ գեշտալտը ձգտում է ամբողջության։ Ամբողջության չհասնելւ դեպքում ունենում ենք անավարտ գեշտալտ, որ կարելի է որոշ վերապահումներով անավարտ գործողություն անվանել։

Այս պատկերացումը Ֆրից Պերլզը և այլ հոգեբաններ զարգացրել են գեշտալտ հոգեբանության մեջ, գեշտալտ-թերապիայում և կոգնիտիվ-կոնցեպտուալ թերապիայում։

Գրականություն 
 Ս. Նալչաջյան, Հոգեբանության հիմունքներ, Երևան։ Հոգեբան, 1997. 648 էջ։

Ծանոթագրություններ 

Հոգեբանություն
Փիլիսոփայական տերմինաբանություն
Հոգեբանական հասկացություններ