Մկրտիչ Պեշիկթաշլյան

Մկրտիչ Պեշիկթաշլյան (), արևմտահայ բանաստեղծ, դրամատուրգ։

Կենսագրություն 
1834-1839 թթ. սովորել է Բերայի Մխիթարյան դպրոցում, 1839-1845 թթ.՝ Իտալիայի Պադուա քաղաքի Մուրադյան վարժարանում, որտեղ աշակերտել է դրամատուրգ Պետրոս Մինասյանին, Արսեն Բագրատունին։

1845 թ. վերադարձել է Կ.Պոլիս, ծավալել մանկավարժական-հասարակական լայն գործունեություն։ Եղել է ժամանակի նշանավոր մանկավարժներից մեկը։ Հայոց լեզու և գրականություն, ֆրանսերեն է դասավանդել Թարգմանչաց, Լուսավորչյան և Հռիփսիմյանց վարժարաններում։ Մեծ դեր է խաղացել օտարախոս հայ մանուկներին մայրենի լեզու ուսուցանելու գործում։ Մկրտիչ Պեշիկթաշլյանի ջանքերով է հայերեն սովորել ապագա վիպասանուհի Սրբուհի Տյուսաբը։ 1846 թ. Պեշիկթաշլյանի նախաձեռնությամբ հիմնադրվել է Համազգյաց ընկերությունը, որի գաղափարական ղեկավարն է եղել։ Եղել է հայ նոր քնարերգության և արևմտահայ կանոնավոր մշտական թատրոնի հիմնադիրը։

1856 թ. Օրթագյուղի Լուսավորչական վարժարանի սրահում տրվել են նրա կազմակերպած թատերախմբի առաջին ներկայացումները՝ Պեշիկթաշլյան՝ «Կոռնակ», Մետաստազիո՝ «Թեմիստոկլես», Պետրոս Մինասյան՝ «Խոսրով Մեծ»։

Ստեղծագործություններ 
Պատմական ողբերգություններ 
 «Կոռնակ»
 «Արշակ»
 «Վահե»
 «Վահան»

Թարգմանական պիեսներ
 Վոլտերի «Մահ կեսարու»
 Վ. Ալֆիերիի «Սավուղ», «Բրուտոս Ա»

Երաժշտական կատակերգություններ
 «Կատակերգություն երից քաջաց» 
 «Կատակերգություն ավազակաց» (1909)

Բանաստեղծություններ
 «Զբոսանք Արտաշեսի Առաջնո» (1849, տպագրվել է«Բազմավեպ»-ում)
 «Հրավեր ի մարտ Խոսրովու Մեծի»
 «Ի նահատակություն Վարդանանց»
 «Դյուցազունք հայոց»
 «Գիշեր»
 «Առ Հ. Ղևոնդ Ալիշան» 
 «Եղբայր եմք մենք»
 «Գարուն»
 «Ալ զեփյուռն Ալեմտաղիի»
 «Ճեմք ի լյառն Հսկային»
 «Հնացեք իմ տաղք»
 «Աշուն»
 «Քնար կուսին»
 «Քնար և շիրիմ»

Զեյթունյան երգաշար
 «Հայ քաջորդին»
 «Մահ քաջորդվույն»
 «Թաղումն քաջորդվույն» 
 «Հայ քաջուհին»

Գրքեր 
 Մատենագրութիւնք, Կ. Պոլիս, 1870, 584 էջ։
 Տաղեր, Թիֆլիս, 1903, 176 էջ։
 Քերթուածներ եւ ճառեր, Փարիզ, 1904, 193 էջ։
 Թատերգութիւններ, Կ. Պոլիս, 1909։
 Տաղք եւ թատերգութիւնք, Նիւ Եորք, 1917, 528 էջ։ 
 Տաղեր, Երևան, 1947, 108 էջ։ 
 Բանաստեղծութիւններ։ Ճառեր։ Հատուածներ, Վենետիկ, 1956, 104 էջ։ 
 Տաղեր, Երևան, 1961, 200 էջ։
 Երկերի լիակատար ժողովածու, Երևան, 1987, 564 էջ։
 Երկեր, Անթիլիաս, 1995, 332 էջ։

Մամուլ 
 Երգ մօր ի վերայ մանկան ննջելոյ։ «Բազմավէպ», 1851, № 3:

Գրքեր Պեշիկթաշլյանի մասին 
 «Մկրտիչ Պեշիկթաշլյան։ Կյանքը և ստեղծագործությունը», Վաչե Սաֆարյան

Արտաքին հղումներ 

 Մկրտիչ Պեշիկթաշլյանը Էյ Վի Փրոդաքշն կայքում 
 Մկրտիչ Պեշիկթաշլյանը մատենագրութեան թուանշային գրադարանում

Արևմտահայ բանաստեղծներ
Ստամբուլում ծնված անձինք
Օսմանյան կայսրության գրողներ
Արևմտահայ դրամատուրգներ
Հայ հասարակական գործիչներ
Հայ ռեժիսորներ