Մերիլենդ

Մերիլենդ (անգլերեն՝ ), տարածքով փոքր նահանգ ԱՄՆ-ի արևելյան մասում։
Մերիլենդը մեկն է այսպես կոչված հյուիսիատլանտյան նահանգներից և մեկը 13 նահանգներից, որտեղ տեղի է ունեցել Ամերիկյան հեղափոխությունը։ Բնակչությունը կազմում է 5 828 289 մարդ (2001 թվականի տվյալներով այն ԱՄՆ-ում զբաղեցնում է 19-րդ տեղը)։ Վարչական կենտրոնը Աննապոլիսն է , խոշորագույն քաղաքը Բալթիմորն է:

Պաշտոնական մականուններն են`

 «Հին սահմանի նահանգ» (անգլերեն՝ Old Line State)
 «Նահանգի կրծքանշան» (անգլերեն՝ Cockade State)
 «Ազատ նահանգ» (անգլերեն՝ Free State )

Աշխարհագրություն և կլիմա 

Մերիլենդ նահանգի մակերեսը կազմում է 32 133 կմ² (42-րդ տեղում է ԱՄՆ-ի նահանգներում), որի մոտ 21 %-ը ջուր է։ Նրա տարածքը բաժանված է արևելյան (Դելմարվա թերակղզու վրա) և արևմտյան ափերի։ Հյուսիսից Մերիլենդը սահմանակից է Փենսիլվանիային, արևելյան մասով` Դելավեր նահանգին, իսկ հարավից և արևմուտքից սահմանակից է Վիրջինիային և հարավային Վիրջինիային (սահմանը անցնում է Պոդոմակայի երկայնքով), ինչպես նաև` Կոլումբիայի շրջանի վարչական կենտրոնին։ Արևելքից նահանգը սահմանակից է Ատլանտյան օվկիանոսին։ 
Նահանգի արևմուտքում է տեղակայված, այսպես կոչված, «Ջրվեժների գիծը»։

Բնակչություն 

Ըստ 2011 թվականի հուլիսի 11-ի ԱՄՆ մարդահամարի բյուրոյի տվյալների` նահանգի բնակչությունը կազմել է 5,828,289 մարդ, համեմատած 2010 թվականի տվյալների` բնակչությունն աճել է 0.95%-ով։ Բնակչության հիմնական մասը ապրում է նահանգի կենտրոնական մասում,  Բալթիմոր և Վաշինգտոնի մետրոպոլիայի տարածքում։ 2006 թվականի տվյալներով նահանգում ապրող 645 744 մարդ ծնվել է Միացյալ Նահանգներից դուրս։ Նրանք հիմնականում Լատինական Ամերիկայի և Ասիայի տեղաբնիկներն են։ Մերիլենդը կորեական սփյուռքի մեծ տունն է ։ Ռասայական կազմը հետևյալն է.
 սպիտակամորթներ (66,99 %), 
 աֆրոամերիկացիներ (29,02%), 
 ասիացիներ (4,53 %), 
 բնիկ ամերիկացիներ (0,76 %), 
 օվկիանիացիներ (0,12 %)։

Սպիտակամորթների հիմնական մասը կազմում են գերմանացի, իռլանդացի, անգլիացի և իտալացի գաղթականները։ Բնակչության 82 %-ը դավանում է քրիստոնեություն, 4%-ը` հինդուիզմ 0,1%—ը` իսլամ, 1%—ը` այլ կրոններ, իսկ 11%-ը իրենց հայտարարել են ոչ կրոնականներ։

Բնակչության դինամիկա 

 1940- 1 821 244 մարդ
 1950- 2 343 001 մարդ
 1960- 3 100 689 մարդ
 1970- 3 922 399 մարդ
 1980- 4 216 975 մարդ
 1990- 4 781 468 մարդ
 2000- 5 296 486 մարդ
 2010- 5 773 552 մարդ

Տնտեսություն 

Ըստ բյուրոյի տնտեսական վերլուծության, ՀՆԱ-ն Մերիլենդում 2005 թվականի տվյալներով կազմել է 246 մլրդ դոլար (15-րդ տեղում է ԱՄՆ նահանգներում)։ Մերիլենդի այսօրվա տնտեսությունը մեծապես կախված է ծառայության ոլորտից։ Տրանսպորտը, շինարարությունը և տեղեկատվական տեխնոլոգիաները մեծապես ազդում են պետական կապիտալի և խոշոր նավահանգիստների գործունեության վրա։ Բացի այդ, Մերիլենդում տեղակայված են բազմաթիվ դաշնային կազմակերպություններ, ինչպիսիք են՝ ՆԱՍԱ-ն, Ազգային անվտանգության գործակալությունը (ԱՆԲ), որոնք գտնվում են Ֆորթ Մեյդում։ Սպառողական ապրանքների անվտանգության հանձնաժողովի կողմից է հսկվում պարենը և դեղամիջոցները (FDA):

Նահանգն ունի ածուխի զգալի պաշարներ, բայց դրա արտադրությունն էապես նվազել է սկսած XX դարի սկզբից։ Գոյություն ունեն քար և ավազ արտադրող ընկերություններ։ Գյուղատնտեսության զարգացումը մասնավորապես կախված է ծխախոտից։

Տրանսպորտ 
 Բալթիկտիկծովյան մետրոպոլիտեն
 Վաշինգտոնյան մետրոպոլիտեն

Առավել հայտնի ուսումնական հաստատություններ 

 Մերիլենդի համալսարան (Քոլեջ Պարկ)
 Ջոն Հոփքինսի համալսարան

Պատկերասրահ

Քաղաքականություն 
 Քրիս Վան Հոլլեն. Մերիլենդի ներկայացուցիչների պալատի անդամ

Ընտրություններ 
Նախագահական ընտրությունների արդյունքները

Since before the Civil War, Maryland's elections have been largely controlled by the Democrats

Լեզու 
Իսպաներենը (այդ թվում` իսպանական կրեոլը) համարվում է  Մերիլենդի երկրորդ լեզվուն՝ անգլերենից հետո։ Երրորդ և չորրորդ ամենաշատ խոսակցական լեզուները ֆրանսերեն (այդ թվում Patois և Cajun) և չինարեն լեզուներն են։ Խոսակացական լեզուներ են նաև գերմաներենը, ռուսերենը, իտալերենը, պարսկերենը, վիետնամերենը, հնդկերենը, արաբերենը, չինարենը և այլն։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Maryland.gov – Պաշտոնական կայք
 U.S. Census Bureau  (ԱՄՆ-ի մարդահամարի բյուրո)
 Maryland Authors and Literature 
 Catholic Encyclopedia article
 Jewish Encyclopedia article

Մերիլենդ
1788 հիմնադրված պետություններ և տարածքներ
ԱՄՆ-ի նահանգներ