Սինապսային ճկունություն

Սինապսային ճկունությունը, սինապսի այն հատկությունն է որի համաձայն կապը ուժգնանում կամ ընկճվում է նեյրոտրանսմիտերի տարբեր օգտագործման հետևանքով։ Ճկուն փոխակերպում տեղի է ունենում նաև սինապսի վրայի ռեցեպտորների քանակի փոփոխություն հետևանքով։ Գոյություն ունեն տարբեր մեխանիզմներ, որոնց միջոցով ստացվում է սինապսային ճկունություն, որից մեկը նեյրոտրանսմիտերների դեպի սինապս արտազատման քանակի փոփոխությունն է, իսկ մյուսը ետսինապսի զգայունության արդյունավետության փոփոխությունը։ Գրգռող և արգելակող սինապսներում կախված է կալցիումից։ Այն բանի պատճառով որ հիշողությունները հիմնականում հանդես են գալիս գլխուղեղում սինապսների որոշակի փոխհամակցոմներով, սինապսային ճկունությունը համարվում է հիշողության և սովորելու նեյրոքիմիական մեխանիզմի կարևորագույն հիմքերից մեկը (տես Հեբյան թեորեմ)։

Պատմական հայտնագործություններ 
1973 թվականին, Թերժե Լոմոն և Թիմ Բլիսը առաջինը նկարագրեցին այժմ լայնորեն հետազոտված երևույթ՝ երկարաժամկետ պոտենցիացիան (LTP) Journal of Physiology պարբերականի հոդվածում։ Նկարագրված փորձը կատարվել էր անզգայացրած նապաստակի հիպոկամպուսի սինապսների վրա։ Նրանք ցույց տվեցին, թէ ինչպես է նախասինապսային նեյրոնների վրա կիրառած տետանիկ (100 Հց) գրգիռը առաջացնում ետսինապսային արձագանքի երկարաժամկետ ուժգնացում։ Սույն տարում նմանատիպ արդյունքներ է ստացվել արթուն նապաստակի վրա կատարված փորձից հետո։ Այս հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ուներ, քանի որ հիպոկամպուսը առաջադրվել էր որպես հիշողության մեջ մեծ դերակատար։ Սինապսների ճկունության ուսումնասիրման գործում մեծ ներդրում է ունեցել նաև Էրիկ Կանդելը։

Աղբյուրներ 

Նյարդային համակարգ