Հաբեթ (արբանյակ)

Յապետը (հին հունարեն Ἰαπετός) Սատուրնի երրորդ ամենամեծ արբանյակն է և քսանչորրորդն իր հեռավորությամբ 82 հայտնի արբանյակներից։ Նաև հայտնի է որպես Սատուրն VIII: Սատուրնից ամենահեռավորը նրա յոթ ամենամեծ արբանյակներից։ Այն արեգակնային համակարգի մեծությամբ տասնմեկերորդ արբանյակն է։

Այս արբանյակը հայտնաբերել է Ջովանի Դոմենիկո Կասինին 1671 թվականին։ Այն անվանվել է հին հունական դիցաբանության տիտան Յապետուսի անունով՝ Ուրանի որդու, Պրոմեթևսի և Ատլասի հոր և մարդկության նախահայրի։

Iapetus-ի առաջատար (առջևի) կիսագունդը մուրի պես սև է (ալբեդո 0,03-0,05 ), իսկ ստրուկը (հետևում), որն ունի մոտ 0,5-0,6 ալբեդո, փայլում է գրեթե նույնքան պայծառ, ինչպես նոր թափված ձյունը։ , և մրցում է Արեգակնային համակարգի ամենապայծառ օբյեկտներից մեկի՝ Յուպիտերի արբանյակի հետ։

Յապետուսի մեկ այլ եզակի առանձնահատկությունը լեռնաշղթաների և առանձին գագաթների շարքն է, որոնք ձգվում են նրա հասարակածի երկայնքով և հայտնի են որպես Յապետուսի պատ։

Ընդամենը 1,088 գ/սմ³ խտությամբ Iapetus-ը պետք է գրեթե ամբողջությամբ կազմված լինի ջրային սառույցից։

Սատուրնի բոլոր կանոնավոր արբանյակները, բացառությամբ Յապետուսի և Ֆիբիի, գտնվում են գրեթե Սատուրնի հասարակածի հարթությունում։ Յապետուսի ուղեծիրը դեպի այն թեքված է 15,47 °-ով։ 

Սատուրնի արբանյակներ