Աբխազերեն

Աբխազերեն ( [apʰswa bɨzʃʷa], аԥсшәа [apʰsʃʷa], ), աբխազների լեզուն, տարածված է Աբխազիայում և Թուրքիայում, ինչպես նաև Մերձավոր Արևելքի այլ երկրներում (Հորդանան, Սիրիա, Իրաք), Ռուսաստանում և Արևմուտքում։ Պետական լեզու է Աբխազիայում։ Ցեղակից է աբազերեն, ադիգերեն (չերքեզերեն) և ուբիխերեն (մահացած լեզու) լեզուներին։ Մտնում է իբերա-կովկասյան ընտանիքի աբխազա-ադըղեական խմբի մեջ։ Աբխազերենն ունի բազմահամադրական կառուցվածք, որը հանդիպում է ստորոգյալի կազմի մեջ և բայական բարդ համակարգ։ Հոլովները քիչ են, առատ են բաղաձայնները։ Գրության ստեղծման փորձեր իրականացվել են 19-րդ դարի 60-ական թվականներից սկսած։ Գիրը 1924 թվականից սկսած լատինական է, 1938 թվականից՝ վրացական, իսկ 1954 թվականից՝ կիրիլիցայի հիման վրա։

Այբուբեն

Ծանոթագրություններ

Գրականություն

ռուսերեն 
 Ломтатидзе К.В. Абхазский язык // Языки народов СССР. Т. 4. Иберийскокавказские языки. «Наука». Москва, 1967.
 Марр, Н.։ 1938. О Языке и истории абхазов. Москва։ Академия Наук СССР.
 Марр Н. Я.։ Абхазский аналитический алфавит. Л., 1926 («Труды яфетского семинария», I).
 Ломтатидзе, К. В. 1968. Грамматика абхазкого языке: фонетика и морфология. Сухуми.)
 Чирикба В. А.։ Расселение абхазов в Турции. Приложение к книге։ Ш. Д. Инал-ипа. Садзы. Историко-этнографические очерки. Москва։ Российская Академия Наук, 1995, с. 260-278.
 Чирикба В. А.։ Абхазский язык. // Языки Российской Федерации и Соседних Государств. Энциклопедия. В трех томах. Т. 1. A-И. Москва։ Наука, 1998, с. 8-18.
 Ломтатидзе К.В. Абхазский язык // Языки народов СССР. Т. 4. Иберийскокавказские
языки. «Наука». Москва, 1967.

անգլերեն 
 Andrews, Peter A.։ Ethnic groups in the Republic of Turkey., Beiheft Nr. B 60, Tübinger Atlas des Vorderen Orients, Wiesbaden։ Reichert Publications, 1989
 Čirikba, Vjačeslav A.։ 2003. Abkhaz (Languages of the world). München։ LINCOM Europa.
 Chirikba V.A.։ Common West Caucasian. The Reconstruction of its Phonological System and Parts of its Lexicon and Morphology. - Leiden։ Research School CNWS. 1996.
 Chirikba V.A.։ Abkhaz. Languages of the World/ Materials 119. Leiden։ Lincom Europa, 2003.
 Chirikba V.A.։ Distribution of Abkhaz Dialects in Turkey. In։ A. Sumru Özsoy (ed.). Proceedings of the Conference on Northwest Caucasian Linguistics, 10-12 October 1994. Studia Caucasologica III. Novus forlag - Oslo, Institutet for sammenlignende kulturforskning, 1997, p. 63-88.
 Hewitt, B. G. 1979. Abkhaz (Lingua Descriptive Studies). Amsterdam։ North-Holland.)
 Hewitt B.G. Abkhaz // Greppin J. (ed.) The Indigenous Languages of the Caucasus Vol. 2. New York։ Caravan Books, 1989. [pp. 39–88].

Գերմաներեն 
 Klimov, Georgij A. 1994. Einführung in die kaukasische Sprachwissenschaft. Üb. von Jost Gippert. Hamburg։ Buske.

Աբխազերեն
Աբխազիա
Կցական լեզուներ
Կովկասի լեզուներ
Աբխազիայի լեզուներ
Վրաստանի լեզուներ
Թուրքիայի լեզուներ
Ռուսաստանի լեզուներ