Ցեղասպանություն

Ցեղասպանություն ( - ցեղ և  - սպանում եմ), միջազգային հանցագործություն, ըստ Միավորված Ազգերի Կազմակերպության 1948 թվականի դեկտեմբերի 12-ին ընդունված «Ցեղասպանության հանցագործությունը կանխելու և դրա համար պատժի մասին կոնվենցիա»՝ որևէ ազգային, կրոնական կամ էթնիկ խմբի մասնակիորեն կամ ամբողջությամբ մտադրված համակարգված ոչնչացում հետևյալ կերպով՝

 Խմբի անդամների սպանություն, 
 Խմբի անդամներին մարմնական կամ մտավոր ծանր վնասի պատճառում, 
 Միտումնավոր այնպիսի կենսապայմանների ստեղծում այդ խմբի համար, որ հաշվարկված են հանգեցնելու նրանց լիարժեք կամ մասնակի ֆիզիկական ոչնչացմանը, 
 Այնպիսի միջոցառումների պարտադրում, որ կկանխարգելեն այդ խմբի ծնելիությունը, 
 Այդ խմբի երեխաներին հարկադրաբար այլ խումբ տեղափոխելը։

1948 թվականի դեկտեմբերի 12-ին ընդունված ՄԱԿ-ի կոնվենցիայով ցեղասպանությունը համարվում է միջազգային հանցագործություն։

Ցեղասպանության օրինակներ 
 Հայերի սպանությունն ու տեղահանումը Օսմանյան կայսրությունում 1895–1923 թվականներին (տես՝ Մեծ եղեռն)։
 Հայերի ոչնչացումն Ադրբեջանում 1988–1993 թվականներին (տես՝ Մարաղայի կոտորած, Սումգայիթի ջարդեր, Բաքվի ջարդեր, Գանձակի ջարդեր)։
 Նացիստական Գերմանիայի կողմից Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ հրեաների (տես Հոլոքոստ), գնչուների և խորհրդային ռազմագերիների ոչնչացումը։
 Պոլ Պոտի և Իենգ Սարիի ռեժիմի օրոք 1975 - 79 թվականներին երեք միլիոն կամբոջացիների ոչնչացումը։
 1994 թվականին Ռուանդայում զանգվածային ջարդը, որի ժամանակ հութու ցեղը ոչնչացրեց տուտսի ցեղից 600000 հոգու։
 1995 թվականին տեղի ունեցավ բոսնիացիների զանգվածային սպանդը։

Տես նաև 
 Հայրենազրկում

Գրականություն 
 
 Ball, P., P. Kobrak, and H. Spirer (1999). State Violence in Guatemala, 1960–1996։ A Quantitative Reflection. Washington, D.C.։ American Association for the Advancement of Science.

Տես նաև 
 Հայոց ցեղասպանություն
 Հոլոքոստ

Արտաքին հղումներ 
Գլոբալ ֆորում ընդդեմ ցեղասպանության հանցագործության

Ցեղասպանություն
Զանգվածային սպանություն
Միջազգային իրավունք
Մարդկության դեմ ուղղված հանցագործություններ
Միջազգային դատական մարմիններ
Միջազգային քրեական իրավունք