Թենեսի Ուիլյամս

Թենեսի Ուիլյամս (իսկական ունունը՝ Թոմաս Լանիր Ուիլյամս III (); ), ամերիկացի դրամատուրգ։ Սովորել է Միսսուրիի և Այովայի համալսարաններում։ Իրականության քննադատական ընկալումը («Ապակե գազանանոցը», 1945), օտար շրջապատում մեռնող հերոսների նկատմամբ կարեկցանքը («Ցանկություն» տրամվայը», 1947, «Օրփեոսը իջնում է դժոխք», 1955) Ուիլյամսի պիեսների ուժեղ կողմն են։

Նատուրալիզմի, մոդեռնիզմի և ժամանակակից փիլիսոփայության մեջ իդեալիստական ուղղությունների ազդեցությունն են կրում «Իգուանի գիշերը» (1961) դրաման, «Հրեշային երկիր» (1970) ժողովածուի պիեսները և այլ գործեր։ «Պլաստիկ թատրոնի» իր ըմբռնումներին համապատասխան՝ Ուիլյամսը գլխավոր դերը հատկացնում է ո՛ չ գրական միջոցներին, այլ՝  դեկորացիաներին, միզանսցեններին, լուսային ու երաժշտական էֆեկտներին։

Ուիլյամսի պատմվածքները («Ութ օրինավոր մոլագար կանայք», 1974, ժող․) թեմատիկայով և գեղարվեստորեն մոտ են իր դրամատուրգիային։

Կյանքը
Թենեսի Ուիլյամսը ծնվել է մարտի 26-ին Միսսիսիպի նահանգի Կոլումբուս քաղաքում։ Նախքան Առաջին համաշխարհային պատերազմի ավարտը Ոիլյամսների ընտանիքը տեղափոխվում է Սենթ-Լուիս, ուր ապագա դրամատուրգի հայրը շահութաբեր պաշտոն է ստանձնում կոշիկի միջազգային ընկերությունում։ Գործնական ու հաջողակ հոր համար, որը կյանքը չէր պատկերացնում առանց աղմկոտ հավաքույթների, հանդուգն ու վտանգավոր ձեռնարկումների, խորթ էին ինքնամփոփ որդու հակումները։ Եվ 1932 թվականին հոր պահանջով 21-ամյա Թոմասը թողնում է համալսարանը և աշխատանքի անցնում կոշիկի ֆիրմայում։ Սակայն երեք տարի անց  հեռանում է ֆիրմայից՝ վերջնականապես կապերը խզելով ընտանիքի հետ, կրկին ընդունվում է համալսարան։

Պիեսներ սկսում է գրել Հենրիկ Իբսենի «Ուրվականների» ներկայացման ազդեցությամբ։ 1935 թվականին նրա «Կահիրե՜, Շանհա՜յ, Բոմբե՜յ» կատակերգությունը հաջողությամբ բեմադրվում է Մեմֆիսում։ Ոիլյամսը մասնակցում է «Սենթ-լուիսյան կատակերգիչներ» ավանգարդիստական թատերախմբի աշխատանքներին։ 1937-ին, կարիքից դրդված, թողնում է ուսումը, սակայն մեկ տարի անց նրան արվեստների բակալավրի կոչում է շնորհվում։ Երիտասարդ մտավորականի համար հաջորդ տարիները նշանավորվում են ծանր զրկանքներով ու դեգերումներով։ Լինում է Չիկագոյում, Նյու Օռլեանում, Լոս Անջելեսում, Նյու Յորքում, Կալիֆոռնիայի եւ Ջորջիայի տարբեր քաղաքներում։

Ծանր կենսապայմանները չեն ընկճում Ուիլյամսին։ Աշխատում է որպես մատուցող, թատրոնի տոմսավաճառ, վերելակավար։ Միաժամանակ մասնակցում է գրական տարբեր մրցույթների, ստեղծագործում տարբեր ժանրերում։ 1937 թվականին «Սենթ-լուիսյան կատակերգիչները» ներկայացնում են նրա առաջին մեծ պիեսը՝ «Ճրագներ դեպի արևը», որը պատմում էր Ալաբամայի հանքագործների մասին։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
Թենեսի Ուիլյամսը bookmark.am-ում

Ամերիկացի դրամատուրգներ
Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
20-րդ դարի վիպասաններ
20-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ
Պուլիտցերյան մրցանակակիրներ
Դեղերի չարաշահումից մահացածներ
Ամերիկացի տղամարդ վիպասաններ
Ամերիկացի սցենարիստներ
Ամերիկացի գրողներ
Այովայի համալսարանի շրջանավարտներ
20-րդ դարի ամերիկացի պատմվածքագիրներ
Բանաստեղծներ այբբենական կարգով