Սպարտակ (ֆիլմ, 1960)

Սպարտակ () ռեժիսոր Սթենլի Կուբրիկի 1960 թվականին նկարահանած ամերիկյան ֆիլմ, որի հիմքում Հովարդ Ֆասթի համանուն գրվածքն է Հին Հռոմի ստրուկ և գլադիատոր, Հռոմեական կայսրության դեմ ապստամության առաջնորդ Սպարտակի մասին։ Ֆիլմը թերևս կարելի է համարել կինոյի պատմության լավագույն աշխատանքներից մեկը իր ժանրի մեջ։ Ֆիլմը համաշխարհային ճանաչում բերեց Սպարտակի դերակատար Քրրք Դուգլասին։

Սյուժե 
Գլխավոր հերոսը Սպարտակն է, ով հռոմեական ստրուկ է։ Լինելով ուժեղ և ամրակազմ նրան ընդգրկում են գլադիատորների դպրոց, որտեղ երիտասարդ ստրուկներին պատրաստում են մենամարտերի համար, երբեմն նաև մահացու ելքերով, որոնք անցկացվում են Հռոմի բարձրաստիճան իշխանավորների համար։

Սպարտակը տարբերվում է մյուսներից իր ազատամիտ հայացքներով։ Նա շատ ընկերներ է ձեռք բերում գլադիատորների շրջանում, ովքեր հարգում և սիրում են իրեն։ Նա սիրահարվում է իրենց զվարճությունների համար նրանց տրված ստրկուհի Վարինիային, ով նույնպես անտարբեր չէր Սպարտակի հանդեպ։

Մի անգամ նրանց մոտ է գալիս Մարկոս Կրասոսը մի քանի բարձրաստիճան անձանց հետ և ցանկանում տեսնել լավագույն գլադիատորների մահացու մենամարտեր, վճարելով դրա համար նրանց դպրոցի ղեկավար Լենտուլ Բատիատին մեծ գումար։ Նրանց հետ եկած կանայք ներկայացված թեկնածուներից ընտրված զույգերից մեկը Սպարտակն էր ընդդեմ սևամորթ Դրաբայի։ Նրանց մենամարտի ժամանակ Դրաբան հաղթում է Սպարտակին և երբ Կրասոսը նշան է ցույց տալիս Սպարտակին սպանելու համար, Դրաբան անսպասելիորեն նետվում է Կրասոսի վրա, սակայն Կրասոսը դանակով կտրում է նրա վիզը։

Դրաբայի այս քայլը ուժեղ տպավորություն է թողնում բոլոր գլադիատորների վրա և նրանց այսպես ասած համբերության բաժակը լցվում է։ Դրանից հետո Վարինիային տեղափոխում են Հռոմ։

Գլադիատորները Սպարտակի գլխավորությամբ ապստամբություն են բարձրացնում ...

Դերակատաներ

Մրցանակներ և վարկանիշային ցանկեր 

Ֆիլմ ստացել է 6 տարբեր կինոմրցանակ, ներկայացված է եղել ևս 9-ի որոնց թվում.

Մրցանակներ 
Ներկայացվել է 6 Օսկարի, ստացել 4-ը
 Երկրորդ պլանի դերասան - Պիտեր Ուստինով
 Օպերատոր - Ռասսել Մետտի
 Բեմադրող նկարիչ - Ալեքսանդր Գոլիցեն
 Հագուստների դիզայն - Բիլլ Թոմաս
Ստացել է 1 Ոսկե Գլոբուս որպես լավագույն ֆիլմ-դրամա, ներկայացված է եղել ևս 5-ի, որոնց թվում լավագույն դերասան (Լոուրենս Օլիվիե) և երկրորդ պլանի դերասան (Վուդի Ստրոուդ, Պիտեր Ուստինով), նաև լավագույն ռեժիսոր։ Ներկայացվել է 1 BAFTA-ի, ԱՄՆ-ի գրողների գիլդիայի մրցանակի և այլն։

Վարկանիշային ցանկեր 
Ֆիլմը ներառված է Ամերիկյան կինոակադեմիայի կողմից հրապարակված տարբեր ցանկերում հետևյալ տեղերում
 Ամերիկյան բոլոր ժամանակների 100 լավագույն ֆիլմեր - 81 (2007 թ.)
 Ամերիկյան բոլոր ժամանակների 10 լավագույն ֆիլմեր ըստ 10 ժանրերի - 5, որպես էպիկական ֆիլմ
 Ամերիկյան բոլոր ժամանակների 100 լավագույն ոգեշնչող ֆիլմեր - 44
 Ամերիկյան բոլոր ժամանակների ֆիլմերի 100 լավագույն դրական և բացասական հերոսներ - Սպարտակի կերպարը 22-րդն է որպես դրական հերոս
 Ամերիկյան բոլոր ժամանակների 100 լավագույն ոգեշնչող ֆիլմեր - 62

Ծանոթագրություններ 

1960 ֆիլմեր
Ամերիկյան պատմական ֆիլմեր
Իրական դեպքերի հիման վրա նկարահանված ֆիլմեր
Սթենլի Կուբրիկի ֆիլմեր
Օսկարակիր ֆիլմեր
Անգլերեն ֆիլմեր
Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր
Ամերիկյան վեպերի էկրանավորումներ
Ամերիկյան ֆիլմեր
Universal Pictures ֆիլմեր
ԱՄՆ-ի ֆիլմերի ազգային գրանցամատյանի ֆիլմեր
Ամերիկյան ԼԳԲՏ ֆիլմեր
Ամերիկյան կինոէպոպեաներ
Ամերիկյան կենսագրական ֆիլմեր
Պեպլումներ
Կալիֆոռնիայում նկարահանված ֆիլմեր
Ամերիկյան մարտաֆիլմեր
Ֆիլմեր անտիկ ժամանակների մասին
Ամերիկյան ռազմական ֆիլմեր
Ամերիկյան արկածային ֆիլմեր
Ամերիկյան կենսագրական դրամա ֆիլմեր
Ամերիկյան մելոդրամա ֆիլմեր