Մարսի արբանյակներ

Մարս մոլորակը ունի երկու բնական արբանյակ։ Ֆոբոս ( «վախ») և Դեյմոս ( «սարսափ»).

Երկու արբանյակներն էլ պտտվում են իրենց առանցքի շուրջ նույն ժամանակում, որքան և Մարսի շուրջ, այդ պատճառով, նրանք միշտ շրջված են դեպի մոլորակը նույն կողմով։ Մարսի մակընթացային ազդեցությունը անընդհատ դանդաղեցնում է Ֆոբոսի շարժումը, և ի վերջո կհանգեցնի արբանյակի անկմանը մոլորակի վրա։ Իսկ Դեյմոսը հակառակը հեռանում է Մարսի ուղեծրից։

Երկու արբանյակն էլ ունեն էլիպսոիդային ձև, Ֆոբոսը (26,6×22,2×18,6 կմ) մի փոքր մեծ է Դեյմոսից (15×12,2×10,4 կմ)։ Դեյմոսի մակերեսը ավելի հարթ է, այն բանի հաշվին, որ խառնարանների մեծ մասը ծածկված է մանրահատիկ նյութով։ Ամենայն հավանականությամբ Ֆոբոսի դեպքում, որը ավելի մոտ է մոլորակին և ավելի ծանր է, երկնաքարերի հարվածների հետևանքով արտանետված մասնիկները կամ հարվածել են Ֆոբոսի մակերևույթին, կամ ընկել են Մարսի վրա, իսկ Դեյմոսի դեպքում այդ մասնիկները մնացել են արբանյակի ուղեծրում և ժամանակի հետ նստել են մակերևույթի վրա, թաքցնելով ռելիեֆի անհարթությունները։

Հետազոտություններ 
1894 թվականին Ա․ Բելոպոլսկին և 1896 թվականին Ս․ Կոստինսկին ստացան Դեյմոսի լուսանկարները, իսկ 1909 թվականի մեծ դիմակայության ժամանակ Ս․ Կոստինսկին ստացավ հստակ լուսանկարներ Ֆոբոսի և Դեյմոսի մասին։ 1911 թվականին Գ․ Ստրյուվն առաջարկել է Մարս մոլորակի արբանյակների շարժման առաջին տեսանյութը։

Արտաքին հղումներ 
 Ամերիկյան «Spirit» մարսագնացից ստացած Մարսի արբանյակների լուսանկարներ

Մարսի արբանյակներ