Ըղձական եղանակ

Ըղձական եղանակի բայաձևերը ցույց են տալիս գործողության կատարման իղձ, ցանկություն, այսինքն՝ այնպիսի գործողություն, որի կատարումը (կամ չկատարումը) ցանկալի, սպասելի է խոսողի համար։ Ժամանակակից հայերենում ըղձական եղանակը կազմվում են առաջին հիմքով և համապատասխան դիմաթվային վերջավորություններով։ Ըղձական եղանակն ունի երկու պարզ ժամանակաձև՝ ըղձական ապառնի և ըղձական անցյալ։

Ըղձական ապառնի 
Ըղձական ապառնին ցույց է տալիս կատարելի գործողության իղձ, ցանկություն։
 Ե խոնարհման բայերի ըղձական ապառնին կազմվում է անորոշ դերբային -եմ, -ես, -ի, -ենք, -եք, -են վերջավորություններ ավելացնելով։

Եզակի երրորդ դեմքում Ե խոնարհիչը հնչյունափոխվում է Ի-ի։

 Ա խոնարհման բայերի ըղձական ապառնին կազմվում է անորոշ դերբային -ամ, -աս, -ա, -անք, -աք, -ան վերջավորություններ ավելացնելով։

Օրինակ՝ 
 Նրանք հասան իրանց մուրազին, դուք էլ հասնեք ձեր մուրազին։
 Գերեզմանըս անհայտ լինի, 
 Վերաս քամին շառաչե,
 Վերաս խաչ, քար թող չըլինի,
 Մենակ ուռին հառաչե... (Ավետիք Իսահակյան)
 Ա՜խ, և այս հոծ
Մութ-մըռայլից, երանի,
Հառներ հոգիս կըրակ ու բոց,
 Զըվարթ հոգիս երբեմնի։ (Հովհաննես Թումանյան)

Ըղձական անցյալ 
Ըղձական անցյալը ցույց է տալիս անցյալում կատարելի իղձ, ցանկություն։

 Ե խոնարհման բայերի ըղձական անցյալը կազմվում է անորոշ դերբայի հիմքին ավելացնելով -եի, -եիր, -եր, -եինք, -եիք, -եին վերջավորությունները։
Ա խոնահման բայերի ըղձական անցյալը կազմվում է անորոշի հիմքին ավելացնելով -այի, -այիր, -ար, -այինք, -այիք, -ային վերջավորությունները։

Օրինակ՝
 Երնեկ դըրա ոտը կոտրեր՝ Չըգար հաներ մեզ մեր տանից։ (Հովհաննես Թումանյան)

Տես նաև 
 Բայի եղանակ 
 Սահմանական եղանակ
 Պայմանական եղանակ 
 Հարկադրական եղանակ
 Հրամայական եղանակ

Ծանոթագրություններ 

Բայի եղանակներ