Մառի Պեյլերյան

Մառի Պեյլերյան (), հայ խմբագիր, մանկավարժ և հասարակական գործիչ։

Կենսագրություն 
Մառի Պեյլերյանը ծնվել է 1877 թվականին, Պոլսում։ Կրթվել, և ապա դասավանդել է Կոստանդնուպոլսի Եսայան վարժարանում։ Ուսանողական տարիներից, որպես սկսնակ գրող, աշխատել է «Արևելք» թերթում։ Ներգրավված է եղել Հնչակյան կուսակցության հայ ազատագրական շարժման մեջ։ Եղել է Կոստանդնուպոլսի 1895 թվականի սեպտեմբերի 18-ի «Բաբը Ալիի» խաղաղ ցույցի կազմակերպիչներից, որի պատճառով հետապնդվել է և անցել ընդհատակ։ 1896 թվականին, ձերբակալությունից խուսափելով, ապաստանել է Եգիպտոսում։ 

Պաշտոնավարելով Ալեքսանդրիայի հայկական վարժարանում՝ 1902-1903 թվականներին հիմնել ու խմբագրել է «Արտեմիս» ընտանեկան, գրական հանդեսը։ Պարբերականի հրապարակումից առաջ Պեյլերյանի ամուսինը՝ Ավո Նակաշյանը, Խրիմյան Հայրիկի աջակցությունը ստանալու նպատակով այցելել է Էջմիածին և ստացել նրա լիակատար աջակցությունը, ով է համաձայնել է նաև օգնել Պեյլերյանին իր նոր նախագծի հարցում։ 

1908 թվականին Օսմանյան սահմանադրության վերահաստատումից հետո, Պեյլերյանը վերադարձել է Թուրքիա, դասավանդել Իզմիրի Կեդրոնական, ապա Եվդոկիայի հայկական վարժարաններում։ Աշխատել է նաև «Դէպի վեր» խորագրով իր ստեղծագործությունների հավաքածուի վրա։ Զոհվել է Մեծ եղեռնի ժամանակ։

Մառի Պեյլերյանի հրապարակախոսական, մանկավարժական երկերում, գրական ստեղծագործություններում արծածված են հայրենիքի ազատության, հայ կնոջ իրավահավասարության, մտավոր և ֆիզիկական դաստիարակության հարցեր։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
Beyond Motherhood: Armenian Feminist Writers

Աղբյուրներ 
 Martyrs on Bloody Path, by Dr Yeghia Jerejian, Beirut, 1989, p. 79-80 
 Victoria Rowe, A History of Armenian Women's Writing, 1880-1922, Cambridge Scholars Press: London, 2004, pp. 131–168.
 Khudaverdyan, Konstantin, ed. (1996). "Armenian Question". Armenian Concise Encyclopedia. Yerevan. p. 80.

Հայ խմբագիրներ
Հայոց ցեղասպանության զոհեր
Հայերն Օսմանյան կայսրությունում
Հայ մանկավարժներ
Հայ հասարակական գործիչներ
Հայ ֆեմինիստներ