Ծաղկանց լեռնաշղթա

Ծաղկանց լեռներ Ալադաղ, Ծաղկաց լեռներ, Ծաղկի լեժներ, Ծաղկոտան լեռներ, Շառիան Ալադաղ, Շարիան Ալադաղ, լեռնազանգված Հայկական լեռնաշխարհում՝ Արածանիի վերին հոսանքի շրջանում, Վանա լճից հյուսիս-արևելք, Մանազկերտի և Աբաղայի դաշտերի միջև։

Աղեղնաձև են (ուռուցիկ մասը դեպի հյուսիս)։ Կազմված են կավճի, պալեոգենի և պլիոցենի ապարներից։ Հյուսիսային լանջերը մեղմ են, ալիքավոր, հարավայինը՝ խզումնային, աստիճանաձև։ Արևելքում բարձրանում են Թոնդրակ (3542 մ), արևմուտքում՝ Մուրատբաշի (Ծաղկո լեռ, 3519 մ), մերձգագաթնային սարավանդի վրա՝ Նպատ (2332 մ), Ալա-դաղ (3351 մ), Կալտիկ (3200 մ), Կերդահոլ (3255 մ) գագաթները՝ սառցադաշտային տրոգներով և կարերով։ Ծաղկանց լեռները մասնատված են Արածանի, Արճեշ և Բերկրի գետերի հովիտներով։ Կլիման ցամաքային է, կարճատև՝ զով ամառներով և երկարատև ցուրտ ձմեռներով, գագաթնային գոտում և մերձգագաթնային սարավանդում՝ նիվալլեռնատունդրային, հզոր ձնածածկույթով։ Տարեկան տեղումները լեռնալանջերին 400-800 մմ են, գագաթնային գոտում՝ մինչև 900 մմ։ Տիրապետում են լեռնատափաստանային և լեռնամարգագետնային լանդշաֆտները։

Պատմական ակնարկ 
Ծաղկանց լեռները եղել են հայ Արշակունիների ամառանոցը։ Իսկ Շահապիվանը հիշատակվում է «Բանակատեղ Հայոց թագավորաց»։ Փավստոս Բուզանդը վկայում է, որ հայ ժողովուրդն այնտեղ է խմբվել՝ նշելու համար Նավասարդի տոնը։

Ծանոթագրություններ 

Ծաղկանց լեռնաշղթա