Յակուբ Կոլաս

Յակուբ Կոլաս (իսկական անուն ազգանունը՝ Կոնստանտին Միխայլովիչ Միցկևիչ, , ), բելառուս հայտնի գրող, Բելառուս գրականության հիմնադիրներից ու դասականներից մեկը։ Բելառուսի ազգային բանաստեղծ, Բելառուսի գիտությունների ազգային ակադեմիայի և ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ։ Լենինյան և Ստալինյան մրցանակների բազմակի դափնեկիր։

Կենսագրություն 
Ծնվել է Ակինչիցի գյուղում, ներկայիս Մինսկի մարզի Ստոլբցովսկի շրջանում, անատառապահ Միխաս Միցկևիչի ընտանիքում։
Ավարտել է ժողովրդական դպրոցը, իսկ 1902 թ. նաև Նեսվիժսկի դպրոցական սեմինարիան։ Որպես ուսուցիչ աշխատել է Պինշչին քաղաքում։

1906 թ. բելառուսական «Մեր բաժինը» թերթում տպագրվում է առաջին ստեղծագործությունը՝ «Հարազատ շրջան» բանաստեղծությունը։ Ոչ լեգալ ուսուցչական գործունեության համար ձերբակալվում է և պատիժը կրում Մինսկի բերդում (1908 - 1911)։ 1912 - 1914 թթ. արդեն օրինական ուսուցչական գործունեություն է ծավալում Պինսկում։ 1915 թվականին ընտանիքի հետ տեղափոխվում է Մոսկվայի մերձակայք՝ կրկին որպես ուսուցիչ աշխատելով Դմիտրովսկում։ Նույն տարում մեկնում է բանակ, ծառայությունն ավարտելուց հետո (1918) թ. վերադառնում է ուսուցչական աշխատանքին Կուրսկի նահանգի Օբոյան քաղաքում։

1921 թ.ի մայիսին տեղափոխվում է Մինսկ։ Հետագայում զբաղվում է ստեղծագործական և գիտական գործունեությամբ, 1953 թ. լույս տեսած «Ռուս-բելառուսական» ակադեմիական բառարանի խմբագիրներից մեկն է։ 1928 թ. ստանում է ակադեմիկոսի կոչում, իսկ 1929 թվականից դառնում Բելառուսի գիտությունների ազգային ակադեմիայի փոխնախագահ։ 1938-1956 թթ. ընտրվում է Բելառուսի պատգամավոր, իսկ 1946 - 1956 թթ. նաև՝ ԽՍՀՄ պատգամավոր։

Յակուբ Կոլասը մահացել է 1956 թ. օգոստոսի 13-ին։ Թաղված է Մինսկի ռազմական գերեզմանատանը։ Նրա ու Բելառուս մեկ այլ հայտնի գրող Յանկա Կուպալայի հիշատակին գերեզմանատանը մեծ հուշարձան է տեղադրված։

Ստեղծագործություն

Բանաստեղծություններ, պրոզա, պուբլիցիստիկա 
  (1910, Վիլնյուս)
  (1912, Վիլնյուս)
  (1914, Վինյուս)
  (1913, Սանկտ Պետերբուրգ)
  (1913, Սանկտ Պետերբուրգ)
  (1913, Սանկտ Պետերբուրգ)
  (1913, Սանկտ Պետերբուրգ)
  (1921, Կովնո)
  (1922)
  (1923)
  (1923)
  (1925)
  (1925)
  (1925)
  (1925)
  (1925)
  (1926)
  (1927)
  (1932)
  (1934)
  (1937)
  (1942)
  (1943)
  (1943)
  (1946)
  (1946)
  (1947)
  (1955
  (1952)
  (1957)

Մանական ստեղծագործություններ 
  (1935)
  (1938)
  (1941)
  (1945)
  (1941)
  (1950)

Գիտական գրականություն 
  (Սանկտ Պետերբուրգ, 1909)
  (1926)

Պիեսներ 
  (1917)
  (1917)
  (1925)
  (1927)
  (1938)

Թարգմանություններ 
Բելառուսերեն է թարգմանել Ալեքսանդր Պուշկինի «Պոլտավա» ստեղծագործությունը, Տարաս Շևչենկոյի մի քանի երկեր, նաև Պավլո Տիչինայի, Ադամ Միցկևիչի, Ռաբինդրանաթ Թագորի ստեղծագործություններից։

Գրականություն 
 Александровіч, С. Х. Ад роднае зямли։ Аповесць пра маленства і юнацтва Я. Коласа / С. Х. Александровіч.  - Мінск։ Дзяржвыд БССР, 1962.  - 236 с.
 Александровіч, С. Х. На шырокі прастор։ Старонкі жыцця Якуба Коласа / С. Х. Александровіч.  - Мінск։ Мастацкая літаратура, 1972.  - 429 с.
 Александровіч, С. Х. Крыжавыя дарогі։ Аповесць пра Якуба Коласа / С. Х. Александровіч.  - Мінск։ Мастацкая літаратура, 1985.  - 333 с.
 Пшыркоў, Ю. С. Якуб Колас։ Жыццё і творчасць / Ю. С. Пшыркоў.  - Мінск։ Выдавецтва Акадэміі навук БССР, 1951.  - 167 с.
 Пшыркоў, Ю. С. Трылогія Якуба Коласа «На ростанях» / Ю. С. Пшыркоў.  - Мінск։ Выдавецтва Акадэміі навук БССР, 1956.  - 226 с.
 Пшыркоў, Ю. С. Эпас рэвалюцыі։ паэмы Я. Коласа «Новая зямля» і «Сымон-музыка», трылогія «На ростанях» / Ю. С. Пшыркоў.  - Мінск։ Вышэйшая школа, 1975.  - 238 с.
 Пшыркоў, Ю. С. Летапісец свайго народа։ Жыццёвы і творчы шлях Якуба Коласа / Ю. С. Пшыркоў.  - Мінск։ Навука і тэхніка, 1982.  - 367 с.

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 

 Յակուբ Կոլասի պետական գրականության թանգարան 
 Յակուբ Կոլասի ստեղծագործությանը նվիրված կայք

Բելառուս գրողներ
ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
20-րդ դարի բանաստեղծներ
Խորհրդային գրողներ
Խորհրդային բանաստեղծներ
Խորհրդային թարգմանիչներ
Բելառուս դրամատուրգներ
Բելառուս մանկագիրներ
Գրաքննադատներ
Քաղաքական գործիչներ
ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ
ԽՄԿԿ անդամներ
Առաջին համաշխարհային պատերազմին մասնակցած ռուսական ռազմական գործիչներ
Անձինք նամականիշերի վրա
Բանաստեղծներ այբբենական կարգով