Մխիթար Ջրբաշյան

Մխիթար Մկրտիչի Ջրբաշյան (), հայ մաթեմատիկոս։ Ֆիզիկա-մաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր (1949), պրոֆեսոր (1950), ՀՀ Գիտությունների Ազգային ակադեմիայի ակադեմիկոս (1956, թղթակից անդամ՝ 1953)։ ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1964)։ Հիմնական հետազոտությունների բնագավառներն են ֆունկցիաների տեսություն, մոտավորությունների տեսություն և հարմոնիկ անալիզ կոմպլեքս տիրույթում։

Կենսագրություն 
Մխիթար Ջրբաշյանը ծնվել է  1918 թվականի սեպտեմբերի 11-ին Երևանում, 1915 թվականի ցեղասպանությունից փրկված և Երևանում հաստատված Մկրտիչ Ջրբաշյանի ընտանիքում։ 1936-1941 թթ. ուսանել է Երևանի պետական համալսարանի ֆիզիկայի և մաթեմատիկայի ֆակուլտետում։ 
Սկսած 1942 թվականից աշխատել է Երևանի պետական համալսարանում և Գիտությունների Ազգային Ակադեմիայում։

1945 թվականին Արտաշես Շահինյանի ղեկավարությամբ պաշտպանում է թեկնածուական ատենախոսությունը "Անալիտիկ ֆունկցիաների ներկայացման որոշ հարցեր" թեմայով։ Դա մաթեմատիկայից առաջին թեկնածուական ատենախոսության պաշտպանությունն էր ԵՊՀ-ում։ 1949 թվականին Մոսկվայի պետական համալսարանում պաշտպանում է դոկտորական աշխատանքը։

1953 թվականին Ջրբաշյանն ընտրվում է թղթակից անդամ, 1956 թվականին՝ ՀՀ ԳԱԱ իսկական անդամ։ 
1964-1978 թթ. եղել է ՀՀ ԳԱԱ նախագահության անդամ, ընդ որում 1964-1973 թթ. զբաղեցրել է ֆիզիկա-մաթեմատիկական գիտությունների բաժանմունքի ակադեմիկ-քարտուղարի պաշտոնը։

1957-1960 թվականներին եղել է ԵՊՀ մեխանիկա-մաթեմատիկական ֆակուլտետի դեկան, 1978-1994 թթ. նույն ֆակուլտետի ֆունկցիաների տեսության ամբիոնի վարիչ։

Ջրբաշյանը եղել է «Մաթեմատիկա» (ԳԱԱ Տեղեկագիր) ամսագրի գլխավոր խմբագիր դրա կազմավորման օրվանից՝ 1966 թվականնից։ 1971-1989 թվականներին Ջրբաշյանը եղել է նոր կազմավորված մաթեմատիկայի ինստիտուտի տնօրեն։

Շուրջ 200 գիտական հոդվածների, մենագրությունների և ուսումնական ձեռնարկների հեղինակ է։ Ուսումնասիրություններն ընդգրկում են ժամանակակից կոմպլեքս անալիզի և ֆունկցիաների տեսության մի շարք ուղղություններ՝ մոտավորությունների տեսություն, հարմոնիկ անալիզ, ինտեգրալ ձևափոխություններ և ֆունկցիաների ներկայացումներ, մերոմորֆ ֆունկցիաների ֆակտորացման և դրանց եզրային հատկություններ։

Պարգևներ 
 ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1964)
 Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան (1971)
 Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշան (1978)

Աշխատություններ 
 Դասախոսություններ ֆունկցիաների տեսության ընտրովի հարցերի շուրջը.- Երևան։ Միտք, 1964.

Գրականություն 
 Мхитар Мкртичевич Джрбашян (к шестидесятилетию со дня рождения), Н. У. Аракелян, А. Г. Витушкин, В. С. Владимиров, А. А. Гончар, УМН, 1979, 34։2 (206), 235 - 240
 Математики механики. Биографический справочник, Боголюбов А. Н., Киев, Наукова Думка, 1983
 Math.sci.am  - http://math.sci.am/upload/pdf/Jerbashian.pdf

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Մխիթար Ջրբաշյանը մաթեմատիկական տոհմածառ նախագծում
 Մխիթար Ջրբաշյանը MathSciNet-ում
 Մխիթար Ջրբաշյանը ՀՀ Գիտությունների Ազգային Ակադեմիայի կայք էջում

Հայ մաթեմատիկոսներ
Մաթեմատիկոսներ այբբենական կարգով
ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոսներ
Հայ խմբագիրներ
1928 ծնունդներ
1994 մահեր
ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչներ
Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
20-րդ դարի մաթեմատիկոսներ
ԵՊՀ շրջանավարտներ
Խորհրդային մաթեմատիկոսներ
Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորներ
ԵՊՀ դասախոսներ
Հայ գիտնականներ