Խիժ

Խիժ, դալ, մարդու և կաթնասուն կենդանիների կաթնագեղձերի արտազատուկ, որն արտադրվում է հղիության վերջին և ծննդաբերությունից հետո առաջին օրերին։ Խիժը դեղնավուն, թանձր, կպչուն, աղի և բնորոշ հոտով հեղուկ է։ Կաթից տարբերվում է բարձր թթվայնությամբ, չոր նյութերի, հատկապես սպիտակուցների (ալբումին, գլոբուլին), հանքային նյութերի և վիտամինների առավել քանակով, ճարպերի և շաքարի ցածր տոկոսով ։ Խիժը անփոխարինելի սնունդ է նորածինների և գյուղատնտեսական կենդանիների մատղաշի համար։ Պարունակում է իմուն մարմիններ և հակաթույներ, որոնք նորածնի օրգանիզմը պաշտպանում են ախտածին մանրէներից, խթանում է մարսողական ուղիների բնականոն գործունեությունը։ Արդյունաբերական մշակման համար պիտանի չէ։

Հայտնի է, որ դալը պարունակում է իմունային բջիջներ՝ լիմֆոցիտներ, շատ հակամարմիններ՝ IgA, IgG և IgM։ Դալի մյուս իմունային բաղադրիչներն են բնածին իմունիտետի տարրերը, ինչպիսին օրինակ լակտոֆերինն է, լիզոցիմը, լակտոպերօքսիդազ, կոմպլեմենտի համակարգը և պրոլինով հարուստ պեպտիդները։ Խիժում հայտնաբերված են նաև մի շարք ցիտոկիններ, այդ թվում՝ ինտերլեյկիններ, ուռուցքի նեկրոզի գործոն, քեմոկիններ և այլն։ Խեժում կան նաև մի շարք աճի գործոններ՝ ինսուլինանման աճի գործոն I (IGF-1), և II, ձևափոխման ալֆա աճի գործոն բետա 1 և բետա 2 ֆիբրոբլաստի աճի գործոններ էպիդերմալ աճի գործոններ գրանուլոցիտ մակրոֆագ խթանող աճի գործոն թրոմբոցիտային աճի գործոն անոթաէնդոթելային աճի գործոն և գաղութ խթանող գործոն-1։

Ծանոթագրություններ 

Կաթ