Էմին Տեր-Գրիգորյան

Էմին Տեր-Գրիգորյան (), հայ դրամատուրգ, մշակութային գործիչ, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1934 թվականից։

Կենսագրություն 
Ծնվել է Երևանում։ Ավարտել է Մոսկվայի Լազարյան ճեմարանը։ Եղել է Երևանի թատրոնի հիմնադիրներից, հանդես է եկել որպես ռեժիսոր, դերասան, նկարիչ։ 1869 թվականին գրել է առաջին պիեսը` «Խեչոյի թուզը»։ Հրատարակել է «Երևանի հայտարարություններ» թերթը։ Գրել է ֆարսեր, վոդևիլներ, դրամաներ, որոնք ժամանակին ներկայացվել են Անդրկովկասի հայկական թատրոններում՝ Երևանում, Թիֆլիսում և այլուր։ Պիեսներում նկարագրել է նահանգական քաղաքի կյանքն ու կենցաղը, ծաղրվել են ձևամոլությունը, տգիտությունը, կեղծ հայրենասիրությունը։ Առավել հայտնի են «Զրկանքի զոհ» (1886) և «Բարեգործության դիմակի տակ» (1895) դրամաները, որոնցում հեղինակը քննադատում է սոցիալական անհավասարությունը, բուրժուական կեղծ բարերարությունը և այլն։ 1906 թվականի սեպտեմբերի 24-ին Մերվ քաղաքում (Թուրքմենիա) տեղի հայ սիրողների ուժերով բեմադրվել է նրա «Վայրենի» վոդևիլը։ Երևանում ունեցել է սեփական տպարան, որտեղ տպագրվել են ոչ միայն իր, այլ բազմաթիվ այլ հայերեն գրքեր։ Տեր-Գրիգորյանի պիեսները հայ կենցաղային թատերագրության բնորոշ նմուշներ են։

1935 թվականին Ստեփան Աղաջանյանը ստեղծել է Էմին Տեր-Գրիգորյանի դիմանկարը (կտավ, յուղաներկ, 68,5x51 սմ), որը գտնվում է Հայաստանի ազգային պատկերասրահի ֆոնդապահոցում։

Մահացել է Երևանում։

Երկերի մատենագրություն 
 Թռչնիկ (զանազան բանաստեղծություններ), Երևան, տպարան Զ. Հակոբյանի, 1876, 124 էջ։ 
 Կրիտիկան և նրա ունեցած մեզնից շատերի հասկացությունը, Երևան, Տպարան Զաքարիա Հակոբյանի, 1876, 38 էջ։ 
 Էլ չարես ինչ կամ երկու սիրահար (դրամա), Երևան, տպարան հեղինակի, 1879, 49 էջ։ 
 Մոդա (դրամա), Երևան, տպարան հեղինակի, 1880, 54 էջ։ 
 Կռվապատճառը ես էի (դրամա), Երևան, տպարան հեղինակի, 1881, 80 էջ։ 
 Զրկանքի զոհ (դրամա), Երևան, տպարան հեղինակի, 1886, 158 էջ։ 
 Չարք, Երևան, տպարան հեղինակի, 1891, 41 էջ։ 
 Սարսափելի իրողություն, Երևան, տպարան հեղինակի, 1891, 17 էջ։ 
 Խեչոյի թուզը (դրամա), Երևան, տպարան հեղինակի, 1894, 30 էջ։ 
 Կռվապատճառը ես էի (դրամա), Երևան, տպարան հեղինակի, 1894, 68 էջ։ 
 Մոդա (դրամա), Երևան, տպարան հեղինակի, 1894, 88 էջ։ 
 Սեր կամ մահ (դրամա), Երևան, տպարան հեղինակի, 1894, 28 էջ։ 
 Վայրենի (վոդևիլ), Երևան, տպարան հեղինակի, 1894, 32 էջ։ 
 Բարեգործության դիմակի տակ (դրամա), Երևան, տպարան հեղինակի, 1895, 186 էջ։ 
 Էլ չարես ինչ կամ երկու սիրահար (դրամա), Երևան, տպարան հեղինակի, 1895, 35 էջ։ 
 Դամոկլյան սուր (դրամա), Երևան, տպարան հեղինակի, 1896, 62 էջ։ 
 Դամոկլյան սուր (դրամա), Երևան, տպարան հեղինակի, 1900, 104 էջ։ 
 Վայրենի (դրամա), Երևան, տպարան հեղինակի, 1905, 30 էջ։ 
 Սուր և հուր (դրամա), Երևան, տպարան հեղինակի, 1906, 196 էջ։ 
 Ինտերվյու, Երևան, տպարան հեղինակի, 1908, 37 էջ։ 
 Անհրաժեշտ ձեռնարկություն Երևան քաղաքի համար, Երևան, 1909, 34 էջ։ 
 Անհրաժեշտ ձեռնարկություն Երևան քաղաքի համար, Երևան, 1910, 34 էջ։

Թարգմանությունները (ռուսերենից) 
 Հերկուլես (դրամա), Երևան, 1891, 44 էջ։ 
 Պ. Ջիակոմետտի, Ոճրագործի ընտանիքը (դրամա), Երևան, 1891, 137 էջ։

Ծանոթագրություններ 

19-րդ դարի արևելահայ դրամատուրգներ
20-րդ դարի արևելահայ դրամատուրգներ
Հայ դերասաններ
Հայ նկարիչներ
Հայ թարգմանիչներ
Հայ խմբագիրներ
Ռուսերենից հայերեն թարգմանիչներ
Հայ մշակութային գործիչներ
Հայ ռեժիսորներ
Լազարյան ճեմարանի սաներ
ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ