Ջորջ Վեա

Ջորջ Վեա (անգլ. George Weah, ամբողջական անունը՝ Ջորջ Մաննե Օպպոնգ Աւսման Վեա, անգլ. George Manneh Oppong Ousman Weah, ), լիբերիացի քաղաքական գործիչ և նախկին ֆուտբոլիստ, 2017 թվականի հոկտեմբերին ընտրվել է Լիբերիայի նախագահ։ Երկրի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի նախկին անդամ։ 1995 թ. ՖԻՖԱ-ի կողմից ճանաչվել է ՝ որպես տարվա լավագույն ֆուտբոլիստ, ստացել է «Ոսկե գնդակ»՝ որպես Եվրոպայի լավագույն ֆուտբոլիստ և տարվա աֆրիկացի լավագույն ֆուտբոլիստի տիտղոսները։

Կենսագրություն 

Վեան ֆուտբոլային կարիերան սկսել է իր հայրենի երկրում՝ խաղալով տեղի երկու ամենախոշոր ակումբներում, որից հետո տեղափոխվում է Կամերուն ՝ Յաունդեի Տոններ ֆուտբոլային ակումբ։ Մեկ տարի անց, երբ դառնում է 22 տարեկան, նրան նկատում են ֆրանսիական Մոնակո ֆուտբոլային ակումբի սելեկցիոներները։

Վեան Ֆրանսիայում 
1988 թ. օգոստոսի 17-ին նա առաջին անգամ հանդես է գալիս Մոնակո ակումբում և պարտություն կրում Օսերից։ Սակայն 1991 թ. Արսեն Վենգերի գլխավորությամբ Մոնակոն դառնում է Ֆրանսիայի գավաթակիր ՝ հաղթելով Մարսելին։ 1992 թ. Վեան իր թիմակիցների հետ հասնում է մինչև Գավաթների գավաթի եզրափակիչ, որտեղ սակայն պարտվում են գերմանական Վերդերին։ Այդ ընթացքում Վեան իրեն դրսևորում է ՝ որպես արագ, հզոր և արդյունավետ ռմբարկու։ Սակայն հիասթափելով Վերդերից կրած պարտությունից՝ Վեան որոշում է միանալ Պարի Սեն-Ժերմենին։ 1992-1993 թթ. Վեան ՊՍԺ-ի կազմում դառնում է մրցաշրջանի լավագույն ռմբարկուն։ Այդ ընթացքում ՊՍԺ-ն հասնում է ՈւԵՖԱ-ի գավաթի կիսաեզրափակիչ, որտեղ պարտվում է Յուվենտուսին։ 1993-1994 թթ. Կրկին դառնում է Ֆրանսիայի չեմպիոն և հասնում Գավաթների գավաթի կիսաեզրափակիչ։ Հաջորդ մրցաշրջանում ՊՍԺ-ն Լուիզ Ֆերնանդեսի գլխավորությամբ անցկացնում է իր լավագույն մրցաշրջանը Չեմպիոնների Լիգայում (6 հանդիպում, 6 հաղթանակ)։ Այդ ընթացքում Վեան խփում է բազմաթիվ գնդակներ Մյունխենի Բավարիայի և Մոսկվայի Սպարտակի դարպասներին։ Բարսելոնայի դեմ խաղում Վեան գրավում է դարպասը Կամպ Նոուում։ Սակայն կրկին կիսաեզրափակիչում ՊՍԺ-ն զիջում է դիրքերը, այս անգամ Միլանին։ ՊՍԺ-ի հետ Վեան անցկացնում է 137 հանդիպում՝ խփելով 55 գնդակ։

Վեան Միլանում 
1995 թ. Ջորջը պայմանագիր է ստորագրում Միլանի հետ։ Նույն տարում արժանանում է «Ոսկե գնդակ» մրցանակին։ Նա առաջին ոչ եվրոպացի ֆուտբոլիստն է, և միաժամանակ միակ աֆրիկացին, որ արժանացել է նման պարգևի։ Ավելի քան 4 մրցաշրջանների ընթացքում Վեան Միլանի կազմում դառնում է Իտալիայի կրկնակի չեմպիոն 1996 թ և 1999 թ. ։ 2000 թ. Վեան պայմանագիր է ստորագրում Չելսիի հետ, և չնայած Անգլիայի գավաթի նվաճմանը՝ Վեան չի ցանկանում մնալ թիմում և որոշում է իրեն նվիրել միայն հայրենի երկրի ազգային հավաքականին։ Սակայն հավաքականը չի որակավորվում 2002 թ. աշխարհի առաջնությանը։ Այնուամենայնիվ, կես տարի Մանչեսթեր Սիթի ակումբում խաղալուց հետո, Վեան վերադառնում է Ֆրանսիա ՝ Մարսելի Օլիմպիկ։ Այնուհետև լքում է նաև Օլիմպիկը և միանում Արաբական Միացյալ Էմիրությունների Ալ Ջազիրա թիմին մինչև իր կարիերայի ավարտը։

Քաղաքականություն 
2005 թ. Վեան որոշում է զբաղվել քաղաքականությամբ և իր թեկնածությունն է առաջադրում Լիբերիայի նախագահական ընտրություններում։ Մի քանի տարի քաղաքացիական պատերազմի մեջ գտնվող երկիրը կառավարելու Վեայի փորձերն ապարդյուն են անցնում։ Նա հավաքում է քվեների 40.4 տոկոսը՝ պարտվելով մի շարք բարձր պաշտոններ զբաղեցնող Էլլեն Ջոնսոն-Սերլիֆին։

Արտաքին հղումներ 
 Weah

Ոսկե գնդակի մրցանակակիրներ
Հոկտեմբերի 1 ծնունդներ
1966 ծնունդներ
Ֆուտբոլի հարձակվողներ
Միլանի ֆուտբոլիստներ
Մանչեսթեր Սիթիի ֆուտբոլիստներ
Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Իտալիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ
Լիբերիայի քաղաքական գործիչներ