Վասակակերտ

Վասակակերտ կամ Նազարապատ (այժմ կոչվում է՝  - Նազարաբադ), գյուղ ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Բաբեկի շրջանում։ Տեղակայված է Նախիջևան գետի աջ ափին, Ճահուկ վտակը Նախիջևան գետին միախառնման տեղում, Նախիջևանից 10 կմ հեռավորության վրա։

Պատմություն  
Գավառի պատմական Վասակակերտ գյուղը ներկայիս Նախիջևանի շրջանի Նազարաբաթ գյուղն է։ Պատմական այս գուղը տեղադրված է եղել այժմյան գյուղի տեղում ընդարձակ հարթությունում։ Այն անվանվել է նաև Դամրզնդան (Երկաթասալ)։

Ստեփանոս Օրբելյանի հարկացուցակի համաձայն՝ այս գյուղը 13-րդ դարում Տաթևի վանքին վճարել է 10 միավոր հարկ։

Բնակչություն 
Վասակակերտը եղել է մեծ հայկական գյուղ, որն ունեցել է հայկական եկեղեցի և 120-130 տուն հայ բնակչություն։ Հայրենի գյուղից հայ բնակչությունը տեղահան է արվել 1930-1940-ական թվականներին։

Հուշարձաններ

Գերեզմանատուն 
Գյուղի հարավային կողմում կա 17-20-րդ դարերի գերեզմանատուն։ Այնտեղ կա 73 տապանաքար, որոնք քառանկյունի և խոյաձև տեսակի են։ Արձանագիր տապանաքարերի թիվը կազմում է 31։ 1980-ականների դրությամբ տապանաքարերի մի մասը տեղահան են արվել կամ շուռ են տված։

Վասակակերտում կա մի հնավայր-դամբարանադաշտ։

Եկեղեցի 
1886 թվականի տվյալներով Վասակակերտի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին եղել է գործող հուշարձան և ավերակների է վերածվել 1940-ական թվականներից հետո։ Այս եկեղեցու 1909-1910 թվականների նորոգման մասին փաստաթղթերը հասել են մեր օրերը և այժմ պահպանվում են ՀՀ կենտրոնական պատմական արխիվում։ Գյուղի արևմտյան մասում գտնվող բրոնզեդարյան դամբարանադաշտի մեծ մասը այժմ ավերված է։

Ծանոթագրություններ 

Բաբեկի շրջանի բնակավայրեր