Սեպտեմբեր

Սեպտեմբեր, տարվա իններորդ, աշնան առաջին ամիսը։ Սեպտեմբերին հարավային կիսագնդում սկսվում է գարունը։ Ունի երեսուն օր։

Ներկայիս տարվա բաժանումը ամիսների գոյություն ունի ավելի քան երկու հազար տարի։ Նա մեզ մոտ է եկել Հուլիոսյան օրացույցի հետ՝ Հին Հռոմից։ Այդտեղից էլ եկել են ամիսների անունները։

Ինչպես հայտնի է, հռոմեացիների Նոր տարին սկսվում էր գարնանը, և ամիսները սկզբում պարզապես համարակալվում էին, առաջինը այն ամիսն էր, որը հիմա կոչվում է մարտ։ Բայց ժամանակի ընթացքում միայն չորս ամիս մնացին թվական անուններով։ Այսինքն յոթերորդից մինչև տասներորդը ներառյալ՝ սեպտեմբեր, հոկտեմբեր, նոյեմբեր և դեկտեմբեր, իհարկե, մարտը հաշվելով որպես առաջին ամիս։ Մնացած ամիսները վերանվանվեցին։

Սեպտեմբերը շարունակում է հաջորդ երեք ամիսների նման պահել թվային անվանումը. լատիներեն սեպտիմ՝ յոթ բառից է։

Հայկական տոմարում համընկնում է հոռի ամսվա հետ։

Կենդանաշրջանի նշաններ 

Սեպտեմբերին ծնվածների կենդանաշրջանի նշաններն են Կույսը (մինչև սեպտեմբերի 22-ը) և Կշեռքը (սեպտեմբերի 22-ից հետո)։

Իրադարձություններ 

Սեպտեմբերը շատ երկրներում համարվում է ակադեմիական տարվա սկիզբը։

Մի շարք երկրներ Սեպտեմբերին նշում են իրենց ազգային տոները՝
 Սեպտեմբերի 1-ը Ուզբեկստանի Անկախության օրն է;
 Սեպտեմբերի 2-ին նշվում է Վիետնամի Ազգային օրը;
 Սեպտեմբերի 7-ը Բրազիլիայի Անկախության օրն է;
 Սեպտեմբերի 16-ը Մեքսիկայի Անկախության օրն է;
 Սեպտեմբերի 19-ը Սենթ Քիթս և Նևիս պետության Անկախության օրն է;
 Սեպտեմբերի 25-ին Մոզամբիկում նշվում է Հեղափոխության օրը։

Միջազգային տոներ և օրեր 

 սեպտեմբերի 10-ը Ինքնասպանությունների կանխարգելման համաշխարհային օրն է;
 տարվա 256-րդ օրը (սեպտեմբերի 12-ը կամ 13-ը) Ծրագրավորողների օրն է;
 սեպտեմբերի 19-ը Ծովահենների միջազգային օրն է;
 սեպտեմբերի 21-ը Խաղաղության միջազգային օրն է;
 4-րդ կիրակին Խուլերի միջազգային օրն է;
 սեպտեմբերի 26-ը Լեզուների եվրոպական օրն է;
 սեպտեմբերի 26-ը Կոնտրացեպցիայի համաշխարհային օրն է;
 սեպտեմբերի 30-ը Թարգմանչի միջազգային օրն է։

Հայաստանում 

 սեպտեմբերի 1-ից սկսվում է ակադեմիական տարին;
 սեպտեմբերի 21-ը նշվում է որպես Անկախության օր;

Եկեղեցական տոներ 

Սեպտեմբեր ամսվա 11-ից 17-ն ընկած ժամանակահատվածի կիրակի օրը Հայ առաքելական եկեղեցին (ՀԱԵ) տոնում իր ամենագլխավոր՝ տաղավար տոներից մեկը՝ Սուրբ Խաչը կամ Խաչվերացը։ Նրան հաջորդող օրը նշվում է որպես մեռելոց և պետականորեն հայտարարված է ոչ աշխատանքային։

Ամիսներ