Համայնապատկերի ազատություն

Համայնապատկերի ազատություն, հասարակական վայրում գտնվող և հեղինակային իրավունքով պաշպանվող օբյեկտները (շինություններ, քանդակներ և արվեստի այլ գործեր) լուսանկարելու և ազատ տարածելու հնարավորություն։

Համայնապատկերի ազատություն, տարբեր իրավասության հեղինակային իրավունքի օրենքներն են, որոնք թույլ են տալիս հասարակական վայրերում գտնվող կառույցների, քանդակների և ուրիշ արվեստի գործերի լուսանկարներ, վիդեո կամ այլ պատկերներ (օրինակ գեղանկար) ստեղծել առանց խախտելու հեղինակային իրավունքը, որ կարող է առկա լինել այդ գործերում, և հրապարակել այդ պատկերները։ 
Համայնապատկերի ազատության օրենքները և/կամ հեղինակային իրավունքը սահմանափակող դրույթները նախատեսված են հեղինակային իրավունքը խախտողների՝ այդպիսի պատկերներ ստեղծողների և տարածողների դեմ։ Սա բացառություն է հեղինակային իրավունքի օրենքից, որտեղ հեղինակը բացառիկ իրավունք ունի սեփականացնել ածանցյալ գործերի ստեղծման և տարածման համար։

Օրենքները ողջ աշխարհում 
Շատ երկրներ ունեն հեղինակային իրավունքի շրջանակները սահմանափակող դրույթներ, որպեսզի հստակ թույլատրեն հասարակական վայրերի պատկերների կամ հասարակական վայրերի լուսանկարների պատկերների օգտագործումը։ Սակայն որոշ երկրներ սկզբունքի իրենց մեկնաբանմամբ խստորեն տարբերվում են։

Եվրոպա 
Եվրամիությունը, Հրահանգ 2001/29/EC իր անդամ պետությունների համար նախատեսում է հեղինակային իրավունքի մասին օրենքում ունենալ համայնապատկերի ազատության հոդված, բայց չի պարտադրում։

Գերմանիան՝ 59 հոդվածով, Շվեյցարիան՝ 27, Միացյալ Թագավորությունը՝ 62 և մի շարք այլ երկրներ հեղինակային իրավունքի օրենքներում ունեն Համայնապատկերի ազատություն հոդվածը։

Մյուս կողմից կան նաև այնպիսի Եվրոպական երկրներ, ինչպիսին Իտալիան, որտեղ դեռևս համայնապատկերի ազատություն բացարձակապես չկա։ Իտալիայում չնայած բազմաթիվ պաշտոնական բողոքներին և ազգային նախաձեռնությանը, որ ղեկավարում են փաստաբան Գուիդո Սկորզան և լրագրող Լուկա Սպինելին, հասարակական վայրերի լուսանկարների կրկնօրինակների հրապարակումը արգելված է համաձայն հեղինակային իրավունքի իտալական հին օրենքի։

Ծանոթագրություններ 

Լուսանկարչություն
Հեղինակային իրավունք