Քիմիօսմոս

Քիմիօսմոսը (անգլերեն՝ chemiosmosis) քիմիական ընթացք է, որը բացատրում է բջիջների էներգիա ստանալու ձևը։ Ըստ քիմիօսմոսի, էներգիան բջիջներում պահեստավորվում է դրական լիցքավորված ջրածնային իոնները, կամ պրոտոնները, ընտրողաբար թափանցելի թաղանթից մի կողմ մղելու միջոցով, որը էլեկտրաքիմիական գրադիենտ է առաջացնում։ Առիթի դեպքում (այսինքն՝ ԱՏՖ սինթազ ֆերմենտի լինելու պարագային), պրոտոնները հետ են հոսելու թաղանթի միջից, ազատելով էներգիա, որը կարելի է լծվել ԱՏՖ մոլեկուլներ ստեղծելու համար։

Պիտեր Միչելը առաջին անգամ առաջարկեց, որ ԱՏՖ-ն առաջանում է թաղանթի երկայնքով էլեկտրաքիմիական խտության գրադիենտի լծելով։ Նախկան Միչել, տարածված հասկացությունն այն էր, որ ԱՏՖ-ն առաջանում էր սնունդի էներգիայից քիմիական ընթացքների շնորհիվ, և ոչ էլեկտրաքիմիական։ Պիտեր Միչելը քիմիօսմոսական տեսությունը առաջարկել է 1961 թվականին, իսկ քիմիայի Նոբելյան մրցանակին արժանացել 1978 թվականին այդ տեսության շնորհիվ։

Աղբյուրներ

Բջջաբանություն
Բջջային շնչառություն