Բաբոնք

Բաբոնք (ադրբեջանական պաշտոնական անունը Ղարաբաբա է՝ ), նախկին հայկական բնակավայր, ներկայում ադրբեջանաբնակ գյուղ ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Շահբուզի շրջանում։

Անուն 
Բնակավայրի հայկական անունը Բաբոնք է։ Օգտագործվել են նաև Բաբանք, Բաբունք անունները։ Գյուղի ադրբեջանական անունը Ղարաբաբա է։ Ադրբեջանցիների կողմից կիրառվել են նաև Ղարաբաղլար, Գարաբալա, Գարապապա, Կարաբբա անունները։

Աշխարհագրություն 
Բաբոնք բնակավայրը տեղակայված է Նախիջևան գետի ձախ ափին՝ 100-110 մ բարձրություն ունեցող լայնարձակ հարթությունում։ Շահապոնք շրջկենտրոնից հեռու է 20 կմ դեպի հյուսիս։ Գյուղի մոտ առկա են հանքային ջրի պաշարներ։

Պատմություն 
Բաբոնքն ունի բազմադարյա պատմություն, եղել է Շահպոնքի ամենամեծ գյուղերից։ Հայտնի է, որ 13-րդ դարում ներառված է եղել Տաթևի վանքին հարկատու բնակավայրերի ցանկում։ Գյուղն ունեցել է մոտ 500-550 տուն բնակչություն, ամրոցներ, եկեղեցի, վանք, ձիթհաններ, կամուրջ։ Զարգացած է եղել առևտուրը և կավագործությունը։ Վերջին հայ ընտանիքները գյուղից հեռացել են 1980-ական թվականներին։

Հայկական գյուղն իր անբարենպաստ դիրքի և բանուկ ճանապարհի վրա լինելու պատճառով մի քանի անգամ ավերվել է։ 20-րդ դարում հայ բնակչությունը նվազում է, իսկ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին հասնում նվազագույնի։

Պատմամշակութային հուշարձաններ 
Գյուղից քիչ հյուսիս գտնվում է հայկական հին և մեծ գերեզմանատունը։

Բաբոնքի կենտրոնում էր գտնվում հայկական Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին, որը կառուցվել է 12-րդ դարի վերջերին։ 1872 թվականին վերանորոգվել է։ 20-րդ դարի սկզբին ավերվել է։ 1990 թվականի դրությամբ դեռևս պահպանվում էին եկեղեցու ավերակները։

Պեղումներ 
1960-1970-ական թվականներին կատարված պեղումների արդյունքում գյուղի տարածքից հայտնաբերվել են բրոնզեդարյան մի շարք հնագիտական իրեր։ Հատկանշական է քարե դիմաքանդակը, որն ունի կլոր ձև և որի վրա պարզորոշ տեսանելի է մարդու կերպարանքը։

Տնտեսություն 
Բնակիչները զբաղվում են այգեգործությամբ, անտառաբուծությամբ, անասնաբուծությամբ, ծխախոտագործությամբ։

Ծանոթագրություններ