Ստեֆան Ցվայգ

Ստեֆան Ցվայգ (; ), ավստրիացի գրող, գրաքննադատ, բազմաթիվ նովելների և գեղարվեստական կենսագրությունների հեղինակ։ 
Ցվայգի մի շարք երկեր թարգմանվել են հայերեն։

Կենսագրություն 
Ռոմանագիտություն ու գերմանագիտություն է ուսումնասիրել Վիեննայի և Բեռլինի համալսարաններում։ Շատ է ճանապարհորդել։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի (1914-1918) տարիներին ունեցել է պացիֆիստական դիրքորոշում։ 1934 թվականից ապրել է տարագրության մեջ (Մեծ Բրիտանիա, ԱՄՆ, Բրազիլիա)։ Չդիմանալով հայրենիքի կարոտին, մոլեգնող պատերազմի դեմ-հանդիման հույսը կորցրած՝ ինքնասպան է եղել։

Ստեղծագործություններ 
«Առաջին ապրումները» (1911), «Ամոկ» (1922), «Զգացմունքների խռովք» (1927) նորավեպերի ժողովածուներում դրսևորել է հոգեբանության գաղտնարանները թափանցելու ձգտում՝ պատկերելով հերոսների անձնական կյանքի բարդ բախումները։ Իր կոլորիտով նորավեպերին մոտ է «Սրտի անհամբերություն» (1939) վեպը։

Ցվայգի ստեղծագործության մեջ կարևոր տեղ են գրավում կենսագրական վեպերը, էսսեները, ակնարկները։ Նրա վիպականացված կենսագրությունները (Ստենդալ, Լև Տոլստոյ, Զիգմունդ Ֆրոյդ, Ֆրիդրիխ Նիցշե), որտեղ թեև փաստերը միշտ չեն ճշգրիտ, հաճախ էլ ազատակամորեն է մեկնվում պատմական անձի կյանքն ու գործը, գրավում են քննադատական մտածողության պատկերավորությամբ, պատմական կոլորիտ ստեղծելու և ստեղծագործող անհատի հոգեբանության մեջ թափանցելու կարողությամբ. Էմիլ Վերհառնի (1917), Ռոմեն Ռոլանի (1921) մասին Էսսեները, «Աշխարհը կառուցողները» (1920–1928) կենսագրությունների շարքը։

Ցվայգը մոտ երեսուն տարի աշխատել է Օնորե դը Բալզակի կենսագրության վրա (հրտ․ 1946)։

Ցվայգի հումանիստական հայացքների վերացականությունը հատկապես նկատելի է նրա «Երեկվա աշխարհը» (հրտ․ 1944) հուշերի գրքում և «Հանդիպումներ մարդկանց, գրքերի, քաղաքների հետ» (1937) ճառերի, Էսսեների, քննադատական ելույթների ժողովածուում։

«Մագելան» (1938) և «Ամերիգո» (հրտ․ 1942, հայերեն հրտ․ 1962) վեպերում մարդկային հանճարի խիզախումների նկատմամբ Ցվայգի հավատի վերջին բռնկումներն արդեն անկարող էին մեղմացնել նրա ստեղծագործության և աշխարհայացքի մեջ վաղուց ի վեր հասունացող ճգնաժամը։

Երկեր 
Անդրէաս Լացկօ, Բերլին, 1923, 36 էջ։
Ընտիր նովելներ, Երևան, 1942, 412 էջ։
24 ժամ մի կնոջ կյանքից, Երևան, 1944։
Ամերիգո, Երևան, 1962, 196 էջ։
Շախմատային նովել, Երևան, 1973, 88 էջ։
Մարդկության աստեղային ժամերը, Երևան, 1974, 182 էջ։
Մագելանի սխրագործությունը, Երևան, 1984, 272 էջ։
Ժեզեֆ Ֆուշե, Երևան, 1986, 461 էջ։
Ժոզեֆ Ֆուշե։ Մարիա Ստյուարտ, Երևան, 1986, 728 էջ։
Մարդկության աստեղային ժամերը։ Շախմատային նովել, Երևան, 1986, 208 էջ։
Ընտիր նովելներ, Երևան, 2016, 320 էջ։
Собрание сочинений, т․ 1–4, пер․ с нем․, М․, 1982 – 1984.

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 

 Ստեֆան Ցվայգը bookmark.am-ում
 Ստեֆան Ցվայգը գրապահարանում
 Ս. Ցվայգի «Շախմատային նովելը» Համահայկական գրադարանի կայքում
 Ստեֆան Ցվայգ

Ավստրիացի արձակագիրներ
Ինքնասպան գրողներ
20-րդ դարի բանաստեղծներ
20-րդ դարի վիպասաններ
Վիեննայի համալսարանի շրջանավարտներ
Դեղերի չարաշահումից մահացածներ
Ավստրիացի գրողներ
Ավստրիացի լրագրողներ
Ավստրիացի դրամատուրգներ
Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորներ
20-րդ դարի լրագրողներ
Ավստրիացի թարգմանիչներ
Ավստրիացի պատմաբաններ
Ավստրիացի վիպասաններ
Ավստրիացի բանաստեղծներ
Բանաստեղծներ այբբենական կարգով