Հապալասենի

Հապալասենի,Ղողնոշ, (), հապալասազգիների ընտանիքի բույսերի ցեղ։ Հայտնի է 200 տեսակ։ Առավել տարածված են կարմիր, սև, կապույտ, բարձրաճ և խոշորապտուղ հապալասենիներ։ ՀՀ-ում աճում է անտառային շրջաններում։

Կենսաբանական նկարագիր 

Բազմամյա հատապտղային կիսաթփեր են, բարձրությունը՝ 25-60 սմ-ից, 0,3-1 մ։ Տերևները հերթադիր են, կաշեկերպ, երկարավուն, ձվաձև, ծաղիկները տերևանութային են կամ գագաթնային, մեկական կամ ողկուզներում, երկսեռ, ծաղիկները՝ սպիտակ կամ բաց վարդագույն, պտուղները՝ խոշոր, գնդաձև, երկարավուն, մաշկը՝ նուրբ, մոմաշերտով։ Ծաղկում է հունիս-հուլիսին։ Պտուղը խոշոր, գնդաձև, երկարավուն, նուրբ մաշկով, բազմասերմ, հյութալի, քաղցրավունթթվաշ հատապտուղ է։

Ծաղկի բանաձև՝

Հայաստանում 
Հայաստանում աճում է առնվազն 3 տեսակ՝ 
Հապալասի կապույտ կամ հապլասենի ճահճային (Vaccinium uliginosum), голуби՛ка,
Հապլասենի մրտենական (Vaccinium myrtillus) черни՛ка, 
Հապլասենի կարմիր կամ հապլասենի սովորական (Vaccinium vitisidaea) брусни՛ка։

Տարածում 
Տարածված է Լոռու (Ֆիոլետովո, Մարգահովիտ գյուղիի շրջակայք), Կոտայքի (Հանքավանի շրջակայք), Գեղարքունիքի (Թաքաղաչի կիրճ, Սպիտակասար) մարզերում։ Աճում է վերին լեռնային, ենթալպյան և ալպյան գոտիներում (2800-3300 մ բարձրություններում), մարգագետիններում, անտառներում։

Ենթադասեր և բաժիններ 

 Subg. Oxycoccus
 Sect. Oxycoccus (տեսակներVaccinium macrocarpon, Vaccinium oxycoccus…)
 Sect. Oxycoccoides (Vaccinium erythrocarpum)
 Subg. Vaccinium
 Sect. Batodendron (Vaccinium arboreum…)
 Sect. Brachyceratium
 Sect. Bracteata (Vaccinium laurifolium…)
 Sect. Calcicolus (Vaccinium glaucoalbum…)
 Sect. Ciliata
 Sect. Cinctosandra
 Sect. Conchophyllum (Vaccinium nummularia…)
 Sect. Cyanococcus (Vaccinium angustifolium, Vaccinium corymbosum…)
 Sect. Eococcus
 Sect. Epigynium (Vaccinium vacciniaceum…)
 Sect. Galeopetalum
 Sect. Hemimyrtillus (Vaccinium arctostaphylos, Vaccinium cylindraceum, Vaccinium padifolium…)
 Sect. Myrtillus (Vaccinium myrtillus, Vaccinium parvifolium, Vaccinium praestans…)
 Sect. Neurodesia
 Sect. Oarianthe
 Sect. Oreades
 Sect. Pachyanthum
 Sect. Polycodium (Vaccinium stamineum…)
 Sect. Pyxothamnus (Vaccinium ovatum…)
 Sect. Vaccinium (Vaccinium uliginosum…)
 Sect. Vitis-idaea (Vaccinium vitis-idaea…)

Կիրառում 
Պտղամիսը պարունակում է շաքարներ, վիտամիններ։
Օգտագործվում է թարմ և վերամշակված (մուրաբա, ջեմ, հյութ ևն)։ Ունի հակալնդախտային և միզամուղ հատկություն։ Բազմացվում է կտրոններով։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 
  — УДК 582.683.2 (470.1/6)
 
 
  — ISBN 9781845938260

Արտաքին հղումներ 
 
 
 
 

Հայաստանի բուսական աշխարհ
Հապալասազգիներ
Կիսաթուփեր