Եղիա Չուբար

Եղիա Չուբար (Եղիա Չուբարյան, ծածկանունները՝ Սպարտակ, Թոփթեցի, ), հայ լրագրող, կինոսցենարիստ, հրապարակախոս, գրական-հասարակական գործիչ, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1934 թվականից։ ԽՄԿԿ անդամ 1918 թվականից։

Կենսագրություն 
Ծնվել է Թոփթիում (այժմ՝ Ռուսաստանի Ռոստովի մարզում)։ Ավարտել է  Ռոստովի  գիմնազիան։ 1918 թվականին աշխատել է Թիֆլիսում և Բաքվում։ Հեղափոխական գործունեության համար ձերբակալվել է և աքսորվել Քութայիս։ Բանտից փախել և 1919 թվականին հասել է Երևան, որտեղ գործուն մասնակցություն է ունեցել «Սպարտակ» կազմակերպության հիմնադրմանը։ 1919 թվականին արտաքսվել է Հայաստանից։ 1920 թվականին աշխատել է Նոր Նախիջևանում, եղել է «Բանվորի կռիվ» թերթի խմբագիր։ Նույն թվին մեկնել է Բաքու և աշխատել տեղի հայերեն «Կոմունիստ» թերթում։

Հիշյալ թերթերից բացի Եղիա Չուբարը 1921 - 1936 թվականին խմբագրել է «Գրական թերթ» (Երևան), «Երևան» (Փարիզ), «Խարիբկիթ» (Դոնի Ռոստով), «Կարմիր գութան» (Երևան), «Կոմունիստ» (Երևան), «Մաճկալ» (Երևան), «Գյուղի կոմունիստ» (Երևան), «Հոկտեմբեր-Նոյեմբեր» (տարեգիրք, Երևան), «Նոր ակոս» (Երևան), «Նոր ուղի» (Երևան), «Վերելք» (Փարիզ), «Վերելք» (Երևան), «Խորհրդային Հայաստան» (Երևան) թերթերն ու ամսագրերը։

1925 - 1927 թվականներին աշխատել է Փարիզում։ 1927 թվականի հոկտեմբերին Ֆրանսիայի ներքին գործերի նախարարի հրամանով ձերբակալվում է Փարիզում և արտաքսվում Ֆրանսիայից։ Վերադառնալով Երևան, աշխատել է «Խորհրդային Հայաստան» թերթում։ 1933-1936 թվականներին Ադրբեջանական ԽՍՀ լուսավորության մինիստրի առաջին տեղակալն էր, ապա արվեստի գործերի կոմիտեի նախագահը։ Եղիա Չուբարը հայ առաջին կինոսցենարիստներից է. գրել է «Մեքսիկական դիպլոմատներ» (Հայֆիլմ, 1931) և «Երկու գիշեր» կինոնկարների սցենարները։ 1937-ին դատապարտվեց ստալինյան ռեժիմի կողմից և մահապատժի ենթարկվեց 1938 թվականի հուլիսի 18-ին։

Եղիա Չուբար (1933). Նկարիչ Փանոս Թերլեմեզյան.

Չուբարի երկերի մատենագրությունը 

 Քայլերգ կարմիր Հայաստան. Իմ նվերը ՀՍԽՀ կարմիր բանակին, Երևան, Պետհրատ, 1923, 11 էջ։
 Ինչու գյուղացին պիտի հարկ տա, Երևան, Պետհրատ, 1924, 15 էջ։
 Խորհրդային իշխանության չորս տարվա գործերից, Երևան, Պետհրատ, 1924, 24 էջ։
 Նոյեմբերի 29, Երևան, Պետհրատ, 1925, Պետհրատ, 28 էջ։
 Սկզբում (հուշեր), Երևան, Պետհրատ, 1926, 48 էջ։
 Սկզբում, Երևան, Հայպետհրատ, 1957, 140 էջ։

Ծանոթագրություններ

Տես նաև 
 Սպարտակ (երիտասարդական կազմակերպություն)

Հայ հրապարակախոսներ
Հայ կինոսցենարիստներ
Հայ խմբագիրներ
ԽՄԿԿ անդամներ
1897 ծնունդներ
1937 մահեր
Հուլիսի 18 ծնունդներ
Հայ լրագրողներ
ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ
Հայ սցենարիստներ
Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ