Էնվեր փաշա

Իսմայիլ Էնվեր փաշա (), թուրք պետական և ռազմական գործիչ, Օսմանյան Թուրքիայի Ռազմական գործերի նախարարը (1913-1918 թվականներ) և երիտթուրքական «Միություն և առաջադիմություն» կուսակցության ղեկավարներից, օսմանյան ռազմական հանցագործ։ Հայոց Մեծ Եղեռնի գլխավոր կազմակերպողներից և իրականացնողներից մեկը։

Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկզբին անմիջականորեն գլխավորել է Կովկասյան ճակատում թուրքական լայնածավալ հարձակումը, որը սակայն կատարյալ անհաջողությամբ է ավարտվել (Սարիղամիշի օպերացիա, 1914 թվականի դեկտեմբեր-1915 թվականի հունվար)։

Օսմանյան կայսրության պարտությունից հետո 1918 թվականի նոյեմբերին Էնվերը ապաստանել է Գերմանիայում։ 1919 թվականի հեռակա կարգով մահվան է դատապարտվել օսմանյան նոր իշխանությունների կողմից։

1921 թվականին անցել է Միջին Ասիա, որտեղ գլխավորել է բասմաչների գործողությունները։ Սպանվել է 1922 թվականի օգոստոսի 4-ին խորհրդային զորքերի հետ բախումներից մեկի ժամանակ 40-ամյա տարիքում՝ արցախցի ռազմիկ Հակոբ Մելքումյանի կողմից։

Տես նաև 
 Մալթայի աքսորականներ
 Առաջին համաշխարհային պատերազմի օսմանյան ռազմական հանցագործների պատժի փորձ
 Օսմանյան բանակի մասնակցությունը հայոց ցեղասպանությանը Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ
 I բանակ (Օսմանյան կայսրություն)
 II բանակ (Օսմանյան կայսրություն)
 III բանակ (Օսմանյան կայսրություն)
 IV բանակ (Օսմանյան կայսրություն)
 V բանակ (Օսմանյան կայսրություն)
 VI բանակ (Օսմանյան կայսրություն)
 VII բանակ (Օսմանյան կայսրություն)
 VIII բանակ (Օսմանյան կայսրություն)
 IX բանակ (Օսմանյան կայսրություն)
 Կովկասյան բանակախումբ (Օսմանյան կայսրություն) 
 «Յըլդըրըմ» բանակախումբ
 Արևելյան բանակախումբ (Օսմանյան կայսրություն) 
 I բանակային կորպուս
 II բանակային կորպուս
 III բանակային կորպուս
 IV բանակային կորպուս
 V բանակային կորպուս
 VI բանակային կորպուս
 VII բանակային կորպուս
 VIII բանակային կորպուս
 IX բանակային կորպուս
 XI բանակային կորպուս
 XII բանակային կորպուս
 XIII բանակային կորպուս
 XIV բանակային կորպուս
 XV բանակային կորպուս
 XVI բանակային կորպուս
 XVII բանակային կորպուս
 XVIII բանակային կորպուս
 XIX բանակային կորպուս
 XX բանակային կորպուս
 XXI բանակային կորպուս
 XXII բանակային կորպուս
 XXV բանակային կորպուս
 Էնվեր փաշա
 Օտտո Լիման ֆոն Սանդերս
 Յաղուբ Շևքի փաշա
 Քյազըմ Կարաբեքիր

Ծանոթագրություններ 

Թուրք ռազմական գործիչներ
Թուրք պետական գործիչներ
Օսմանյան ռազմական հանցագործներ
Սպանվածներ
Հայոց ցեղասպանության կազմակերպիչներ
Ստամբուլում ծնված անձինք
Փաշաներ
Առաջին համաշխարհային պատերազմում Օսմանյան կայսրության ռազմական գործիչներ
Օսմանյան ռազմական ակադեմիայի շրջանավարտներ
Օսմանյան ռազմական քոլեջի շրջանավարտներ
Բալկանյան պատերազմներում Օսմանյան կայսրության ռազմական գործիչներ
Անձինք Կոստանդնուպոլսից
Օսմանյան բանակի գեներալներ
Օսմանյան կայսրության անձինք
Թուրք ազգայնականներ
19-րդ դարի Օսմանյան կայսրության անձինք
Պանթյուրքիստներ
Միություն և առաջադիմություն կուսակցության քաղաքական գործիչներ
Թուրքիայի պատմություն
Օսմանյան կայսրության քաղաքական անձինք
Օսմանյան կայսրության ալբանացիներ
Առաջին համաշխարհային պատերազմի օսմանյան մասնակիցներ
Երիտթուրքեր
Թուրքիայի նախարարներ
Թուրք-իտալական պատերազմի օսմանյան ռազմական գործիչներ
Օսմանյան կայսրության Հատուկ կազմակերպության անդամներ
Օսմանյան կայսրության քաղաքական գործիչներ
Ալբանական ծագմամբ թուրքեր
Օսմանյան գեներալներ
Օսմանյան կայսրությունն Առաջին համաշխարհային պատերազմում