Ախպրաձոր

Ախպրաձոր, գյուղ Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզի Վարդենիս համայնքում։

Նախկինում Վերին Զաղալու անվան տակ ընդգրկված է եղել Ցարական Ռուսաստանի Երևանի նահանգի Նոր Բայազետի գավառում։ Խորհրդային տարիներին մասն է կազմել Հայկական ԽՍՀ Նոր Բայազետի գավառի, 1930 թվականից` Վարդենիսի շրջանի։ Ախպրաձոր է վերանվանվել 1978 թ. հունվարի 25-ին։ 1995 թվականից մտնում է ՀՀ Գեղարքունիքի մարզի մեջ։

Բնակչություն 

Ըստ ՀՀ 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների` Ախպրաձորի մշտական բնակչությունը կազմել է 355, առկա բնակչությունը` 350 մարդ։ Մինչև 1918 թ. գյուղը հիմնականում բնակեցված է եղել ադրբեջանցիներով, այնուհետ ունեցել խառը հայ-ադրբեջանական բնակչություն։ Ախպրաձորի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև.

Դպրոց 
Գյուղում կա մեկ դպրոց, որ ունի մոտավորապես 75 աշակերտ՝ 12–ամյա ուսուցմամբ։ Դպրոցի տնօրենը Գինեվարդ Ղուկասյանն է։ Դպրոցի հովանավորը շահույթ չհետապնդող the Hidden Road Initiative կազմակերպությունն է, որը մի շարք ամառային ծրագեր է կազմակերպում, ապահովում է համացանցով և համակարգիչներով։

Գյուղատնտեսություն 
Գյուղացիների մեծ մասը կարտոֆիլ է աճեցնում և վաճառում։ Գյուղը նաև հայտնի է իր մեղրով։ Գյուղացիները նաև մշտապես վաճառում են պանիր և կարագ։

Ճանապարհ 
Գյուղ տանող գլխավոր ճանապարհը շատ սահմանափակ է և դժվարանցանելի։ Ձմեռվա ընթացքում ձյան պատճառով երթևեկությունը ավելի է բարդանում, իսկ երբեմն ընդհանրապես անանցանելի է դառնում։ ԱՄՆ–ի նախկին դեսպան Ջոն Հեֆերնը այցելել է Ախպրաձոր 2014 թվականի ամռանը և հովանավորել ճանապարհի ամբողջական կառուցումը։ Գյուղապետը խոսք է տվել, որ ճանապարհի կառուցումը կավարտվի 2016 թվականին։

Ճարտարապետական հուշարձաններ 
Գյուղը մի շարք ճարտարապետական և պատմական հուշարձանների բնօրրանն է։ Այնտեղ կան հնամյա շինություններ և նախկին թուրք բնակիչների դամբարաններ։

Ծանոթագրություններ 

Գեղարքունիքի մարզի բնակավայրեր
Գեղարքունիքի մարզի գյուղեր
Սոթք գավառի բնակավայրեր