Կյուրիոն Ա

Կյուրիոն Ա () — վրաց կաթողիկոս-պատրիարք (599-614 կամ 616 թթ.)։ Ծնվ. Մեծ Հայքի Գուգարք աշխարհի Ջավախք գավառում՝ գ. Սկյուտրի (Սկիւտրի)։ Ստացել է վրացերեն ու հայերեն կրթություն, այնուհետև անցել է Փոքր Հայք՝ 15 տարի բնակվել Կողոնիա (քաղաք-ամրոց Գայլ գետի ափին), այնուհետև՝  Նիկոպոլիս քաղաքներում։

Վերադառնալով Հայաստան՝ Հայոց Մովսես Բ կաթողիկոսի կողմից նշանակվել է Դվինի Սուրբ կթողիկե եկեղեցու վանացերեց, նաև՝ քորեպիսկոպոս։ Նրան վիճակաթեմ է տրվել Արարատյան գավառը։ Կյուրիոնը Հայաստանում է մնացել 5 տարի։

Վրաց կաթողիկոս է ձեռնադրվել հայոց Մովսես Բ կաթողիկոսի կողմից 599 թ.։ Վերջինիս մահից հետո, անտեսելով Հայ եկեղեցու հորդորները՝ 608 թ. ընդունել է Քաղկեդոնի ժողովի որոշումները՝ դառնալով հունադավան։ Դրանով սկիզբ է դրվել հայ և վրաց եկեղեցիների պառակտմանը և վերջնական բաժանմանը։

Աղբյուրներ 
 Հայ եկեղեցու պատմություն, Էջմիածին, 2002։
 Ուխտանես եպիսկոպոս, Հայոց պատմություն, Թարգմանությունը, առաջաբանը և ծանոթությունները Վ. Առաքելյանի, Երևան, 2006 թ։

Վրաց կաթողիկոս-պատրիարքներ