Սուրբ Խաչ վանք (Շամեն)

Սուրբ խաչ վանք (նաև՝ Քամու խաչ վանք), Հայ առաքելական եկեղեցու վանքային համալիր պատմական Մեծ Հայքի Ճահուկ գավառում, ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության Շահբուզի շրջանի Շամեն (այժմ՝ Շադա) գյուղից 2 - 2,5 կմ ներքև, ձորի մեջ, լեռնալանջի հարթ վայրում։

Պատմություն 
Քամու խաչ վանքը կառուցվել է 11-12-րդ դարերում։ Ճարտարապետը և պատվիրատուն անհայտ են։ Հայտնի է, որ 19-րդ դարում օծոփեցի Համբարձում Փիրղալովի պատվերով եկեղեցին վերանորոգվել է։

Ճարտարապետություն 
Վանքի իրենից քառամույթ եռանավ բազիլիկա է ներկայացնում։ Կառուցված է սրբատաշ և կիսամշակ քարից։ 15, 17 և 19-րդ դարերում վանքը վերանորոգվել է։ Մուտքերը գտնվում են հյուսիսային և հարավային ճակատներում։ Տաճարի աբսիդը և մույթերը ուղղանկյուն են։ Կա ավանդատների մեկ զույգ։ Տաճարի ներսից կան որոշ արձանագրություններ։ Եկեղեցին հյուսիսային և արևմտյան կողմերում ունեցել է 5-6 վանքապատկան շինություններ, պարիսպ, գերեզմանատուն, որոնք այժմ մինչև հիմքերը քայքայված են։

1980-ականների դրությամբ համալիրից մնում էր միայն եկեղեցին, որը կիսականգուն էր, քանդված էր ամբողջ ծածկը, որմերի վերին շարվածքները։ Այժմ համալիրի վիճակը անհայտ է։

Տես նաև 
 Նախիջևանի հայկական տաճարների ցանկ
 Շահբուզի շրջան
 Ճահուկ (Սյունիքի գավառ)

Ծանոթագրություններ 

Շահբուզի շրջանի վանքեր և եկեղեցիներ
խ
Վանքեր այբբենական կարգով
Ադրբեջանում ոչնչացված հայկական հուշարձաններ