Սարգիս Գ Մյուսայլ

Սարգիս Գ Մյուսայլ (), Ամենայն Հայոց կաթողիկոս 1484 թվականից։ Հաջորդել է Հովհաննես Է Աջակիրին։ Ծննդյան թիվն ու վայրն անհայտ են։ Մահացել է 1515 թվականին Վաղարշապատում։

Սարգիս Բ Աջատարից տարբերվելու համար Մ. Օրմանյանը նրան անվանում է մյուս, այլ, այստեղից էլ առաջացել է Մյուսայլ մականունը։ Եղել է Հովհաննես Է Աջակիրի աթոռակիցը։

Սարգիս Գ Մյուսայլի հայրապետության շրջանն ընթացել է Հայ եկեղեցու պատմության չափազանց ծանր ժամանակահատվածում։ Քաղաքական և տնտեսական պայմանների փոփոխության արդյունքում Մայր Աթոռի և վանական–միաբանական կյանքի նյութական աննախանձ վիճակն անհնարին է դարձրել ազգային–եկեղեցական կյանքի արդյունավետ գործունեությունը։ Գերազանցապես սահմանափակված լինելով հայ ժողովրդի և եկեղեցու ինքնության պահպանության օրախնդիր հարցերով՝ Հայոց ընդհանրական հայրապետությունը նվազագույն հնարավորություն անգամ չի ունեցել գործունեույթուն ծավալելու վարչական, շինարարական, հոգևոր-մշակութային և կրթական ոլորտներում։ Այդ գործոններով է պայմանավորված այն, որ Սարգիս Գ Մյուսայլի նվիրապետական գործունեության մասին ոչ մի հիշատակություն չի պահպանվել։ Մ. Օրմանյանն այդ առնչությամբ գրում է, թե Սարգիս Գ Մյուսայլի «երկարատև պաշտոնավարությունը, ինչպես և իր անձն ալ իսպառ ամուլ են կարևոր գործունեութենե, և պատմությունը ոչ մի արդյունավորություն կամ եղելություն չի գտներ, որով կարենա անոր ժամանակը ճոխացնել»։ Սակայն դա չի կարող պատճառ հանդիսանալ Սարգիս Գ Մյուսայլի գրեթե երեսնամյա հայրապետական շրջանը «ավուր անշքություն» համարելու համար։

Կաթողիկոսական գահին Սարգիս Գ Մյուսայլցուն հաջորդել է Զաքարիա Բ Վաղարշապատցին։

Գրականություն 
 Չամչյան Մ., Պատմութիւն Հայոց, հատ. Բ, Վենետիկ, 1785
 Սիմեոն Երևանցի, Ջամբռ, Վաղարշապատ, 1873
 «ԺԵ դարերի հայերեն ձեռագրերի հիշատակարաններ», հատ. Ա, Երևան, 1955
 Առաքել Դավրիժեցի, Գիրք պատմութեանց, Երևան, 1990
 Օրմանյան Մ., Ազգապատում, հատ. Բ, Ս. Էջմիածին, 2001