Պոռնկավարություն

Պոռնկավարություն (նաև՝ Անառակների ժամանակաշրջան, Անբարոյականների կառավարում, Պոռնիկների կառավարում, , Սև դար ), պապության պատմության մի ժամանակաշրջան (10-րդ դարի առաջին կեսը), որը սկսվել է Սերգիուս III-ի գահակալեցումից 904 թվականին և շարունակվել է 60 տարի՝ մինչև Հովհաննես XII պապի մահը 963 թվականին (այլ տվյալներով շարունակվել է 30 տարի, այսինքն մինչև Հովհաննես XI պապի մահը)։

Այդ ժամանակաշրջանում պապերը գտնվել են Թեոֆիլակտների արիստոկրատական զորեղ ընտանիքի ուժգին ազդեցության ներքո, մասնավորապես՝ հռոմեական կոնսուլ և կոմիտ, կոմս Տուսկուլում Թեոֆիլակտի, նրա կնոջ՝ Թեոդորայի և դստեր՝ Մարոզիայի, այնուհետև՝ վերջինիս որդու՝ Սպոլետոյի դուքս Ալբերիք II-ի։ «...այդ հարուստ, ազդեցիկ ու իշխանատենչ կանայք պապական գահին բազմեցրել են իրենց մտերիմներին, սիրեկաններին, բարեկամներին։ Իրենց դուր չեկած պապերին առանց այլևայլության գահընկեց են արել, հեռացրել ճամփից»։

Մինչև անգամ կաթոլիկ եկեղեցու պաշտոնական պատմագրությունն է ընդունում, որ վերոնշյալ մի քանի տասնամյակի ընթացքում փոփոխվել են բազմաթիվ պապեր, որոնք նշանակվել ու վերահսկվել են Թոեֆիլակտների կողմից և աչքի են ընկել բարքերի անկումով։

«Պոռնոկրատիա» (, , «պոռնիկների իշխանություն»), հետերոկրատիա («սիրեկանների իշխանություն») և «պոռնկավարություն» () եզրույթները հնարել ու գործածության մեջ են դրել գերմանացի բողոքական աստվածաբանները 19-րդ դարում։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Harald Zimmermann: Papstabsetzungen des Mittelalters. Böhlau, Graz u. a. 1968.
 Hans Kühner: Lexikon der Päpste. Kirchengeschichte – Weltgeschichte – Zeitgeschichte von Petrus bis heute. Wiesbaden 1977.
 Georg Denzler: Das Papsttum. Geschichte und Gegenwart (= Beck’sche Reihe 2065 C. H. Beck Wissen). Beck, München 1997, ISBN 3-406-41865-1.
 Karlheinz Deschner: Kriminalgeschichte des Christentums. Band 5: 9. und 10. Jahrhundert. Rowohlt, Reinbek 1997, ISBN 978-3498013042. 
 Peter de Rosa: Gottes erste Diener. Die dunkle Seite des Papsttums. Droemer Knaur,  München 2002, ISBN 3426048078.

Արտաքին հղումներ 
 Church and Society in a Crisis Age: Tenth and Eleventh Century Europe by Harlie Kay Gallatin .
 The Catholic Encyclopedia entry on Liutprand of Cremona

Պապության պատմություն
Քրիստոնեությունը միջնադարում