Քըրք Դուգլաս

Քըրք Դուգլաս (, այլ թարգմանությամբ՝ Քիրք Դուգլաս, իսկական անուն ազգանունը՝ Իսուր Գերշելևիչ Դանիելևիչ, ), ամերիկացի հանրահայտ դերասան, Հոլիվուդյան լեգենդներից մեկը։

Ճանաչված դերասան Մայքլ Դուգլասի հայրը։

Ամերիկյան կինոակադեմիան իր կողմից հրապարակված Ամերիկյան բոլոր ժամանակների ֆիլմերի 100 մեծագույն աստղերի ցանկում նրան ընդգրկել է 17-րդ տեղում, 1996 թվականին նա ստացել է Օսկար մրցանակ կինեմատոգրաֆում ունեցած բացառիկ նվաճումների համար։

Կենսագրություն 
Քըրք Դուգլասը (Իսեր Դանիելովիչ) ծնվել է ԱՄՆ-ի Նյու Յորք նահանգի Ամստերդամ քաղաքում։ Նա ընտանիքի 4-րդ երեխան էր։ Ծնողները հրեա էին և ԱՄՆ էին գաղթել իրենց ամուսնությունից հետո՝ 1908 թվականին Ռուսական կայսրության Չաուսի քաղաքից, ներկայիս Բելառուս, նրանք խոսում էին Իդիշ լեզվով : Հայրը՝ Գերշլ Դանիելովիչը և մայրը Բրայնա Սանգլելը ապրում էին աղքատ պայմաններում։ Հայրը առևտրական էր, Քըրքը նրանց միակ տղա երեխան էր և ուներ վեց քույր։ Մինչև դերասանի կարիերան սկսելը նա գումար էր վաստակում թերթեր վաճառելով, փոխելով շուրջ քառասուն աշխատանք։ Ծնողները ԱՄՆ-ում բնակվելու ժամանակ փոխեցին անուն ազգանունները՝ Հարրի և Բերտ Դեմսկի։

Երիտասարդ տարիքում զբաղվում է ըմբշամարտով, մասնակցում է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին ծառայելով ռազմածովային ուժերում։ 1943 թվականին ամուսնանում է դերասանուհի Դայան Դիլլի հետ, ով ծնունդով Բերմուդյան կղզիներից էր։ Սկսած 1945 թվականից հանդես է գալիս Բրոդվեյում Իզի Դեմսկի կեղծանունով, իսկ նրա համադասարանցի Հոլիվուդյան աստղ Լորեն Բեքոլը օգնում է նրան հասնել Հոլիվուդ։

Դուգլասը ունի սեփական բլոգ Myspace կայքում և 94 տարեկան հասակում ճանաչվել էր աշխարհի ամենատարեց բլոգերը։

1996 թվականին նա լուրջ կաթված տարավ։

2014 թ. նոյեմբեր ամսին People ամսագիրը պատահաբար հրապարակել էր դերասան Քըրք Դուգլասի՝ նախօրոք գրված մահախոսականը։

Մահացել է 2020 թվականի փետրվարի 5-ին։

Կարիերա 
Դուգլասի համար առաջին աստղային դերը 1949 թվականի «Չեմպիոն» ֆիլմն էր, որտեղ նա խաղում էր բռնցքամարտիկ Միջ Քելլի դերը, որին հաջորդեցին «Չարերը և գեղեցիկները», «Կյանքի ծարավ» ֆիլմը, որտեղ նա մարմնավորում էր հոլանդացի հայտնի նկարիչ Վինսենթ Վան Գոգին, «Վիկինգները», ապա Կուբրիկի «Փառքի արահետներ» և վերջապես իր թերևս ամենաստղային ֆիլմը՝ «Սպարտակը», որից հետո նա հայտնի դարձավ ամբողջ աշխարհում։ Այդ ֆիլմի համար նա հանդես եկավ նաև որպես պրոդյուսեր և ֆիլմի բյուջեն ավելացրեց մոտ 12 միլիոն ԱՄՆ դոլարով, ֆիլմը այդպիսով դարձնելով այդ ժամանակների ամենաթանկ նախագծերից մեկը։

1980-ական թթ. Դուգլասը գրեթե չէր նկարահանվում է զբաղվում էր քաղաքականությամբ և բարեգործական աշխատանքներով։ Գրել է երկու վեպ և հիշողությունների ինքնակենսագրական «Let’s face it: 90 years of living, loving, and learning» գիրքը, որտեղ նկարագրում է իր դերասանական կարիերայի մասին։ Երկար ժամանակ նա ցանկանում էր նկարահանել «Թռիչք կկվի բնի վրայով» ֆիլմը, որի նկարահանման հեղինակային իրավունքը պատկանում էր իրեն։ Վերջիվերջո այն հանձնում է որդուն՝ Մայքլ Դուգլասին։

2011 թվականի փետրվարի 27-ին 94-ամյա Քիրք Դուգլասը մասնակցեց Օսկարի 83-րդ մրցանակաբաշխությանը։

9-ական ֆիլմի պրոդյուսեր և երաժշտության հեղինակ է, 2 ֆիլմի ռեժիսոր։

Ֆիլմագրություն 
Խաղացել է ընդհանուր թվով 90-ից ավելի գեղարվեստական և հեռուստատեսային ֆիլմերում ու սերիալներում։ 

Առավել նշանավոր ֆիլմերն են՝

Անձնական կյանք 
Քըրք Դուգլասը երկու անգամ է ամուսնացել։ Առաջին կինը Դայան Բիլլն էր, նրանք ամուսնացել են 1943 թ. նոյեմբերին և ամուսնալուծվել 1951 թ., ունեցել են 2 որդի՝ դերասան Մայքլ Դուգլասը և պրոդյուսեր Ջոել Դուգլասը։

Ամուսնալուծվելուց հետո նա Փարիզում «Կյանքի ծարավ» ֆիլմի նկարահանումների ժամանակ հանդիպում է ծագումով գերմանացի ամերիկյան պրոդյուսեր Էննի Բայդենսի հետ։ Նա աշխատում էր ստուդիայում զբաղվելով ֆիլմերի թարգմանությամբ։ Նրանք ամուսնացան 1954 թ. մայիսի 29-ին, իսկ 2014 թ. Բևեռլի Հիլզում նշեցին իրենց ամուսնության 60 ամյակը։

Էննի Բայդենից նա ունեցել է 2 որդի, պրոդյուսեր Պիտեր Դուգլաս և դերասան Էրիկ Դուգլաս, ով մահացել է 2004 թ. հուլիսի 6-ին թմրանյութի չարաշահումից։

Մրցանակներ 

Ընդհանուր թվով ստացել է 27 տարբեր կինոմրցանակ, ներկայացված է եղել ևս 16-ի, որոնց թվում
 3 անգամ ներկայացվել է Օսկարի, ստացել 1 պատվավոր Օսկար կինոյում ունեցած ավանդի համար, մրցանակը նրան հանձնել է Սթիվեն Սփիլբերգը
 3 անգամ ներկայացվել է Ոսկե Գլոբուսի, ստացել 2-ը
 1 անգամ ներկայացվել է BAFTA-ի
 3 անգամ ներկայացվել է Էմմիի
 մեկական անգամ ստացել է Սեզար և Բեռլինի կինոփառատոնի մրցանակ

1960 թվականին Հոլիվուդյան փառքի ծառուղում բացվել է նրա աստղը։ Աստղը գողացվել էր այնտեղից, ապա շուտով հայտնաբերվել ոստիկանների կողմից Հոլիվուդի մոտակա քաղաքներից մեկում։

Դուգլասը ստացել է նաև մի շարք երկրների պետական մրցանակներ ու շքանշաններ, մասնավորապես ԱՄՆ-ի, Ֆրանսիայի, Իտալիայի, Գերմանիայի, Պորտուգալիայի և Իսրայելի։

1981 թվականին ԱՄՆ նախագահ Ջիմի Կարտերը նրան շնորհել է Նախագահի Ազատության շքանշան, որը ԱՄՆ ամենաբարձր պետական պարգևներից մեկն է, 1990 թվականին դարձել է Ֆրանսիայի Պատվավոր Լեգեոնի շքանշանակիր։

1994 թվականին Քըրք Դուգլասի կատարողական արվեստում ունեցած հաջողությունների համար նրան շնորհվել է Kennedy Center Honors մրցանակ։ 2002 թ. ԱՄՆ նախագահ Ջորջ Բուշ ավագից ստացել է ԱՄՆ-ի արվեստի շքանշան արվեստի ոլորտում ունեցած ներդրումների համար։

Պատկերասրահ

Գրքեր
 Wisdom of the Elders. 1986.
 The Ragman's Son. Simon & Schuster, 1988. ISBN 0-671-63717-7.
 Dance With the Devil. Random House, 1990. ISBN 0-394-58237-3.
 The Gift. Warner Books, 1992. ISBN 0-446-51694-5.
 Last Tango in Brooklyn. Century, 1994. ISBN 0-7126-4852-6.
 The Broken Mirror: A Novella. Simon & Schuster Books for Young Readers, 1997. ISBN 0-689-81493-3.
 Young Heroes of the Bible. Simon & Schuster Children's Publishing, 1999. ISBN 0-689-81491-7.
 Climbing The Mountain: My Search For Meaning. Simon and Schuster, 2001. ISBN 0-7432-1438-2.
 My Stroke of Luck. HarperCollins, 2003. ISBN 0-06-001404-0.
 Let's Face It: 90 Years of Living, Loving, and Learning. John Wiley & Sons, 2007. ISBN 0-470-08469-3.
 I Am Spartacus!: Making a Film, Breaking the Blacklist. Open Road Media, 2012. ISBN 1453239375.

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Kress, Michael. Rabbis: Observations of 100 Leading and Influential Rabbis of the 21st Century . Foreword by Kirk Douglas. Universe, 2002. ISBN 978-0-7893-0804-7.
 Joseph McBride. Kirk Douglas. Pyramid Publications, 1976. ISBN 0-515-04084-3.
 Michael Munn. Kirk Douglas. St. Martin's Press, 1985. ISBN 0-312-45681-6.
 Press, Skip. Michael and Kirk Douglas. Silver Burdett Press, 1995. ISBN 0-382-24941-0.
 Wise, James. Stars in Blue: Movie Actors in America's Sea Services. Annapolis, MD: Naval Institute Press, 1997. ISBN 1557509379. Entry on Kirk Douglas.

Գրականություն 
 The Ragman's Son. Simon & Schuster, 1988. ISBN 0-671-63717-7.
 Dance With the Devil. Random House, 1990. ISBN 0-394-58237-3.
 The Gift. Warner Books, 1992. ISBN 0-446-51694-5.
 Last Tango in Brooklyn. Century, 1994. ISBN 0-7126-4852-6.
 The Broken Mirror: A Novella. Simon & Schuster Books for Young Readers, 1997. ISBN 0-689-81493-3.
 Young Heroes of the Bible. Simon & Schuster Children's Publishing, 1999. ISBN 0-689-81491-7.
 Climbing The Mountain: My Search For Meaning. Simon and Schuster, 2001. ISBN 0-7432-1438-2.
 My Stroke of Luck. HarperCollins, 2003. ISBN 0-06-001404-0.
 Let's Face It – 90 Years of Living, Loving, and Learning. John Wiley & Sons, 2007. ISBN 0-470-08469-3.

Արտաքին հղումներ 

 Internet Broadway Database կայքում
 movies.yahoo կայքում
 Turner Classic Movies կայքում

Ամերիկացի դերասաններ
Հոլիվուդյան դերասաններ
Օսկարակիրներ
Դեկտեմբերի 9 ծնունդներ
Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի
«Սեզար» մրցանակի դափնեկիրներ
Ազատության նախագահական մեդալով պարգևատրվածներ
«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ
ԱՄՆ-ի դեմոկրատական կուսակցության անդամներ
Ամերիկացի կինոռեժիսորներ