Արշակ Ֆեթվաճյան

Արշակ Աբրահամի Ֆեթվաճյան (), հայ նկարիչ։

Կենսագրություն 

Ծնվել է 1866 թվականին։ Սովորել է Տրապիզոնի ազգային, ապա Կոստանդնուպոլսի Գեղարվեստի վարժարաններում, եղել վերջինիս անդրանիկ շրջանավարտներից (1987)։ 1887 - 1891 թթ. սովորել է Հռոմի գեղարվեստի ակադեմիայում՝ աշակերտելով Չեզարե Մակկարիին։ 1891 թ. մասնակցել է Իտալիայի նկարիչների ազգային ցուցահանդեսին։ 1891 - 1895 թթ. աշխատել է Վիեննայում, ապա մեկնել Սանկտ Պետերբուրգ, դարձել Ռուսաստանի նկարիչների ընկերության անդամ, մասնակցել պատկերահանդեսների։

Շրջել է Արևելյան Հայաստանում, նկարել հայկական հնագույն հուշարձաններ, ստեղծելով ավելի քան 2000 մատիտանկար ու ջրաներկ աշխատանքներ։
Նրա ստեղծագործությունների թվին են պատկանում` «Արևելյան փոստ», «Սասունցի կինը», «Մանուկ Հայաստան», «Ղևոնդ Ալիշան», «Վենետիկի Սուրբ Մարկոսի տաճարը», «Մատթեոս Իզմիլյան» և մի շարք այլ աշխատանքներ։
Ստեղծել է նաև պետական գործիչների, հայոց պատմության, դիցաբանության, ազգագրական թեմաներով աշխատանքներ, ինչպես նաև ընդօրինակումներ կատարել հայ մանրանկարչության նմուշներից, գեղագիտական հոդվածներով հանդես եկել մամուլում։ Ֆեթվաճյանի հետաքրքրությունները ընդգրկել են հայ ճարտարապետության պատմության, գրքի ձևավորման, ազգային տարազի, ասեղնագործության արվեստին առնչվող խնդիրներ։ Փարիզում ընտրվել է Ջրանկարիչների միջազգային ընկերության անդամ։ Կյանքի վերջին 25 տարին ապրել է ԱՄՆ-ում։ Մահից հետո աճյունը տեղափոխվել և թաղվել է Երևանում, իսկ աշխատանքները, կտակի համաձայն, հանձնվել են Հայաստանի ազգային պատկերասրահին։

Ստեղծագործություններից 

Գեղանկար՝
 «Արևելյան փոստ»
 «Սասունցի կինը» («Մանուկ Հայաստան»)
 «Էրզրումի հայուհին»
 «Ղևոնդ Ալիշան»
 «Վենետիկի Ս. Մարկոսի տաճարը»
 «Մատթեոս Իզմիլյան»
 «Անիի ավերակները» - ջրանկարների շարք
 «Անի. Միջնաբերդի բլուրը»
 «Անի. Հասարակական շենքը»
 «Վիրիվիս Ֆորտունայի տաճարը»
 «Արևամուտ (Միջերկրական և Սև ծովի ափին)»
 «Փողոցը Բաթումում»
 «Փոստը սարերում»
Տարբեր աշխատանքներ՝
 Թիֆլիսի Ս. Գևորգ եկեղեցու որմնանկարչական և քանդակագործական ձևավորումները
 Կուսանաց անապատի Ս. Ստեփանոս և Արմավիրի Ս. Գևորգ եկեղեցիների վերաշինությունը
 Կարսի Ս. Գրիգոր եկեղեցու բեմը և դուռը
 Հայաստանի առաջին Հանրապետության 50, 100 և 250 ռուբլի անվանագնով թղթադրամների ձևավորումը
 Հայաստանի առաջին Հանրապետության առաջին փոստային նամականիշերի ձևավորումը։

Անհատական ցուցահանդեսներ 

 1899 - Բաթում
 1900 - Թիֆլիս
 1902 - Պյատիգորսկ
 1902 - Բաքու
 1908 - Թիֆլիս
 1919 - Փարիզ
 1920 - Փարիզ
 1921 - Լոնդոն
 1922-1923 - ԱՄՆ-ում Հարվարդի, Կոլումբիայի, Չիկագոյի, Փրիստոնի համալսարաններում
 1956 - Երևան

Երկեր 

 Շրջագայություն նկարչաց աշխարհին մեջ «Հանդես Ամսօրյա» 1892 թ. № 1-6, 9-11, 1893 թ. № 3
 Արշակ Ֆեթվաճյան, Իմ մտքերը Բոստոն 1941
 Արշակ Ֆեթվաճյան, Les Ruines d'Ani. Venice, 1906.

Գրականություն 
 Ա. Տեր-Մանուելյան, Նկարիչ Արշակ Ֆեթվաճեան Բեյրութ 1966
 Ռ. Շիշմանյան, Բնանկարն ու հայ նկարիչները Երևան 1958
 Ерканян В.С. Армянская культура в 1800-1917 гг. Ереван 1985

Հղումներ

Արտաքին հղումներ 
 Հայաստանի կենտրոնական բանկ 

20-րդ դարի հայ նկարիչներ
Ամերիկահայ նկարիչներ
Ռուսական կայսրությունում օսմանյան ներգաղթյալներ
Նամականիշերի դիզայներներ
Թղթադրամների նկարիչներ
Ամերիկահայ դիզայներներ