Թուղթ (գրական ժանր)

Թուղթ (գրական ժանր), (ուղերձ, նամակ), գրական ժանր է, հրապարակախոսական կամ բանաստեղծական երկ՝ հորինված նամակի ձևով և ուղղված որևէ անձի կամ մարդկանց խմբի։

Թղթի առաջին օրինակները (չափածո) տվել են հռոմեական բանաստեղծներ Հորացիոսը (մ. թ. ա. I դ.) և Օվիդիոսը (մ. թ. ա. I - մ. թ. I դդ.)։ Թղթին բնորոշ են փիլիսոփայական խորհրդածությունը, հրապարակախոսական շեշտը, երբեմն էլ՝ սատիրական երանգը (Կլեման Մարոյի, Բուալոյի, Վոլտերի, Գյոթեի, Շիլլերի, Պուշկինի, Չարենցի և այլոց ուղերձները)։ Չափածո թուղթը ուղղվում է իրական-պատմական (կամ երևակայական) որևէ անձնավորության։ Արձակ թուղթը զարգացել է վաղ քրիստոնեության շրջանում և հատկապես միջնադարում՝ դառնալով քրիստոնեական գրականության հիմնական տեսակներից։ Հայտնի են Նոր կտակարանի մասը կազմող և քրիստոնեական առաշին համայնքներին ուղղված առաքելական Թղթերը։ Միջնադարում թուղթն ունեցել է գլխավորապես բարոյախրատական և դավանաբանական բնույթ։ Հայ մատենագրության մեջ զարգացել է ինչպես առաքելական, այնպես էլ անտիկ թղթիի գրական-ճարտասանական առանձնահատկությունների յուրացմամբ։ Մովսես Խորենացու, Ղազար Փարպեցու, Գրիգոր Նարեկացու, Ներսես Շնորհալու, Մխիթար Գոշի, Հովհաննես Երզնկացու և այլ մատենագիրների թղթերը Հայաստանի քաղաքական պատմության, սոցիալական շարժումների, դավանական պայքարի ու գիտական մտքի ընթացքը լուսաբանող սկզբնաղբյուրներ են։ Դրանց մի մասը մեզ է հասել նաև առանձին ժողովածուներով, որոնցից առավել կարևորներն են «Գիրք թղթոց»-ը (հրտ. 1901), Գրիգոր Մագիստրոսի 88 թղթերը (հրտ. 1910) և Թովմա Մեծոփեցու կազմած «Թուղթ նամակի վարդապետաց եկեղեցւոյ» հավաքածուն (Վենետիկ, Մխիթարյան միաբանության մատենադարանի N» 1091 ձեռագիր)։

Օրինակներ
 Թուղթ Ակսել Բակունցին հեղինակ՝ Եղիշե Չարենց (Տե՛ս Վիքիաղբյուրում)
 Թուղթ առ Գաղատացիս
 Թուղթք Առաքելոց

Էպիկական սեռի ժանրեր