Իվան Կռիլով

Իվան Անդրեևիչ Կռիլով (, ), ռուս բանաստեղծ, առակագիր, թարգմանիչ։ Կռիլովը ավելի քան 200 առակների հեղինակ է, որոնք լույս են տեսել 1809 առ 1843 թվականները։ Կռիլովի առակները («Գայլն ու գառը», «Կապիկն ու ակնոցը», «Ճպուռն ու մրջյունը», «Կարապը, խեցգետինը և գայլաձուկը» և այլն) օժտված են ժողովրդական ոգով, երգիծանքով, սուր ու դիպուկ լեզվով, որի պատճառով էլ առ այսօր լայն ժողովրդայնություն են վայելում։ Կռիլովի առակներից մի քանիսը թարգմանվել են նաև հայերեն տարբեր հեղինակների կողմից։

Գրել է զվարճալի պիեսներ, համարձակ ամսագրերի հեղինակ է։

Կենսագրություն 
Ռուս գրող է, առակագիր, Պետերբուրգի Գիտությունունների Ակադեմիայի ակադեմիկոս։

Ծնվել է 1769 թվականի փետրվարի 13-ին Մոսկվայում՝ բանակի հրամանատարի աղքատիկ ընտանիքում։ Շատ է սիրել կարդալ, մանկուց զբաղվել է ինքնակրթությամբ։ Համարվել է ժամանակի ամենազարգացած մարդկանցից մեկը։ Հոր մահից հետո Իվանը մոր հետ տեղափոխվում է Պետերբուրգ։

Մայրաքաղաքը Կռիլովի համար դառնում է գրականությամբ զբաղվելու լավագույն միջավայրը։ «Կլեոպատրա», «Ֆիլոմելա» ողբերգություններն ու «Կատաղած ընտանիքը» կատակերգությունը երիտասարդ Իվանին մեծ ճանաչում են բերում թատերական և գրական միջավայրում։ 

Աշխարհում հրաշալի առակագիրներ քիչ չեն եղել։ Ռուսաստանում այդպիսի առակագիր էր Կռիլովը։ Կռիլովը միշտ գրում էր իր ժամանակների համար ամենակարևոր թեմաներով։ Նրա առակների հերոսներն են ագահ գայլերը, անպաշտպան գառները, խորամանկ ու կեղծավոր աղվեսները, հիմար սագերն ու ամենահզոր առյուծը։ Իսկ մեծ առակագրի ժամանակակիցները այդ կերպարների շնորհիվ հեշտությամբ ճանաչում էին ցարական անիրավ անգետներին, պարծենկոտներին։ 

Պարզ ու հասկանալի են նրա առակները։ «Գայլն ու գառը», «Կապիկն ու ակնոցը», «Ճպուռն ու մրջյունը», «Կարապը, խեցգետինը և գայլաձուկը» և մյուս առակները սիրելի են բոլորի համար։ 

Գրել է զվարճալի պիեսներ, համարձակ ամսագրերի հեղինակ է։

Մահացել է 1844 թվականին՝ Սանկտ Պետերբուրգում

Մամուլ 
 «Գառն և գայլ»։ Ռուսերենից գրաբար թարգմանությունը՝ Երեմիա Իսահակյանցի։ «Արարատ», 1851, № 18։

Գրականություն 
 Դմիտրի Բլագոյ, Ժողովրդական իմաստության գիրքը (Ի. Ա. Կռիլովի 200-ամյակի առթիվ)։ «Գրական թերթ», 1969, № 7։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Տեր-Գրիգորյան, Ռ. Ա. (2006) Գաբրիել արքեպիսկոպոս Այվազովսկին Ի. Կռիլովի առակների թարգմանիչ. Լրաբեր Հասարակական Գիտությունների, № 3, էջ 94-105

Ռուս առակագիրներ
Ռուս բանաստեղծներ
Թոքաբորբից մահացածներ
Ռուս թարգմանիչներ
Ռուս լեզվաբաններ
Ռուս լրագրողներ
Ռուս դրամատուրգներ
Ռուս հրատարակիչներ
Ռուս մանկագիրներ
Բանաստեղծներ այբբենական կարգով