Սարաևոյի սպանություն

Սարաևոյի սպանություն, երբ ապանվեցին Ավստրո-Հունգարիայի թագի հավանական ժառանգորդ արքայազն Ֆրանց Ֆերդինանդը և նրա կին Հոհենբուրգի դքսուհի Սոֆիան, 1914 թվականի հունիսի 28-ին Սարաևոում, որբ մահացու վիրավորում ստացան Գավրիլո Պրինցիպի արձակած գնդակներից։ Պրինցիպը վեց հոգանոց խմբի անդամներից մեկն է (հինգը սերբեր և մեկը բոսնիացի), որոնց կոորդինատորն էր Դանիլո Իլիչը,ով բոսնիացի սերբ էր և Սև ձեռք գաղտնի խմբավորման անդամ։ Սպանությունների քաղաքական նպատակն էր առանձնացնել հարավային սլավոնական պրովինցիաները Ավստրո-Հունգարիայից և ստեղծել միասնական Հարավսլավիա։ Սպանությունները ուղղակիորեն պատճառ հանդիսացան Առաջին համաշխարհային պատերազմի բռնկման, երբ Ավստրո-Հունգարիան վերջնագիր ներկայացրեց Սերբիայի թագավորությանը, որը մասամբ մերժվեց և Ավստրո-Հունգարիան պատերազմ հայտարարեց Սերբիային, որի արդյունքում Եվրոպական տերությունները ներքաշվեցին պատերազմի մեջ։

Սպանություններում մասնակցություն էին ունեցել Սերբիայի ռազմական մտավորականությունը Դրագուտին Դիմիտրիևվիչի գլխավորությամբ, ինչպես նաև նրա աջ ձեռք մայոր Վոյիսլավ Տանկոսիչը և հետախույզ Ռադե Մալոբաբիչը։ Տանկոսիչը զինել էր մարդասպաններին ռուբերով և ատրճանակներով, ինչպես նաև վերապատրաստել էր նրանց։ Մարդասպաններին տրվել էր մուտքի իրավունք գաղտնի ցանց և Մալոբաբիչը օգնել էր անցկացնել զենքը Ավտրո-Հունգարիա։

Մարդասպանները, սերբական գաղտնի գործակալության հիմնական անդամները և սերբական ռազմական կցորդները, որոնք ողջ էին մնացել, ձերբակալվեցին, դատապարտվեցին և պատժվեցին։ Բոսնիայում ձերբակալվածները տեղափոխվեցին Սարաևո 1914 թվականի հոկտեմբերին։

Գրականություն 

 Luigi Albertini|Albertini, Luigi. 1953. Origins of the War of 1914 (Vol II). Oxford University Press։ London. 
 Vladimir Dedijer|Dedijer, Vladimir]] The Road to Sarajevo, Simon and Schuster, New York, 1966 
 Belfield, Richard. The Assassination Business: A History of State-Sponsored Murder, Carroll & Graf Publishers։ New York. ISBN 0-7867-1343-7 New York, 1966 
 MacKenzie, David. Black Hand On Trial: Salonika 1917, Eastern European Monographs, 1995 
 Magrini, Luciano Il Dramma Di Seraievo. Origini e responsabilita della guerra europa, Milan, 1929 
 Owings, W.A. Dolph. The Sarajevo Trial, Documentary Publications, Chapel Hill, NC, 1984 
 de Schelking, Eugene. Recollections of a Russian Diplomat, The Suicide of Monarchies, McMillan Co, New York, 1918 
 Hew Strachan|Strachan, Hew. 2001 The First World War Volume 1: To Arms. Oxford University Press։ Oxford. ISBN 978-0-19-926191-8 
 A. J. P. Taylor|Taylor, A.J.P.1963. The First World War: An Illustrated History. Penguin Books։ London. ISBN 0-14-002481-6 
 Trydar-Burzinski, Louis. Le Crépuscule d’une autocratie, Florence, 1926 

Հայտնիների սպանություններ
1914 իրադարձություններ
Հունիսի 28 դեպքեր
Առաջին համաշխարհային պատերազմ
Բոսնիա և Հերցեգովինայի պատմություն
Առաջին համաշխարհային պատերազմի պատճառներ
Ավստրո-Հունգարիան Առաջին համաշխարհային պատերազմում
Դավադրության տեսություն