Այծքաղներ

Այծքաղներ, սնամեջ եղջերավորների ընտանիքի որոճող, երկկճղակավոր կաթնասուն կենդանիներ են։

Տեսակներ 
Փոքր այծքաղները, որոնց անվանում են վիթեր, շատ բարեկազմ են, ունեն բարակ ոտքեր, նրբագեղ վիզ և շատ թեթևաքայլ են։ Տարածված են հիմնականում Աֆրիկայում, ավելի քիչ՝ Հարավային և Կենտրոնական Ասիայում, Եվրոպայում և Հյուսիսային Ամերիկայում։ Ապրում են անապատներում, անտառային և ալպյան գոտիներում, տափաստաններում։

Արտաքին նկարագիր 
Անդրկովկասում վիթերից հայտնի է ջեյրանը։ Նրա մարմնի երկարությունը 95-115 սմ է, կենդանի զանգվածը՝ մինչև 33 կգ։ Արուներն ունեն սև, քնարաձև, մինչև 40 սմ երկարությամբ օղակաձև հաստացումներով եղջյուրներ (էգերը չունեն)։ Վազում են մինչև 60 կմ/ժ արագությամբ։ Ապրում են խմբերով (ամռանը՝ 3–5, ձմռանը՝ 10–20 կենդանի)։ Ապրիլ-մայիսին էգն ունենում է 1-2 ձագ։ Կյանքի տևողությունը 6-7 տարի է։

Սայգա այծքաղը վիթից շատ տարբեր է. ունի մեծ գլուխ՝ փքված և փափուկ քթով, սուր հոտառություն, ուժեղ և մկանուտ կարճ ոտքեր։ Սակայն սայգան կարող է 1 ժամում տափաստանով կտրել-անցնել ավելի քան 70 կմ տարածություն։ Ապրում է Մոնղոլիայի, Արևմտյան Չինաստանի, Ղազախստանի և ստորին Վոլգայի տափաստաններում ու կիսաանապատներում։

Տարածում 
Քարայծյամը տարածված է Եվրոպայի լեռներում և Կովկասում։ Նա թեթևությամբ սլանում է լեռների գլխապտույտ բարձունքներով։
Գնու այծքաղը ապրում է Աֆրիկայում։ Նրա մարմինն ու պոչը նման են ձիու մարմնին ու պոչին, իսկ երկկճղակավոր սմբակներն ու եղջյուրավոր գլուխը՝ ցուլի սմբակներին ու գլխին։ Նա շատ արագավազ է՝ չնայած ծանրաշարժ է թվում։

Արտակարգ գեղեցիկ են այծքաղների, օրինակ՝ կուդուի՝ գալարուն, սև այծքաղի՝ թրանման, օրիքսի ուղիղ ու երկար եղջյուրները։
Այծքաղներն ունեն արդյունագործական նշանակություն. օգտագործվում է նրանց միսը, մորթին և եղջյուրները։ Այդ պատճառով էլ այծքաղների շատ տեսակներ որսի

Առարկա են դառնում, որը հանգեցրել է նրանց գլխաքանակի կտրուկ նվազման։ Ներկայումս այդ կենդանիները պահպանության տակ են վերցված։ Այծքաղների մի շարք տեսակներ պահպանվում են հիմնականում արգելոցներում։ ՀՀ-ում հանդիպող ջեյրանը նույնպես պահվում է արգելոցներում։

Այծքաղները շատ տարբեր են լինում. ամենախոշորները կովի մեծության աֆրիկյան եզնայծերն են, իսկ ամենափոքրերը, որ նույնպես աֆրիկյան են, նապաստակի մեծության դիկ-դիկներն են։

Աղբյուր 
 Հոդվածի սկզբնական տարբերակը վերցված է Դպրոցական Մեծ հանրագիտարանի  հոդվածից

Արտաքին հղումներ 

 
 Сайт об антилопах  

Եղջերավորներ
Երկկճղակավորներ