Լոուրենս Օլիվիե

Լոուրենս Քերր Օլիվիե, բարոն Օլիվիե (, Baron Olivier [ˈlɒrəns ɵˈlɪvi.eɪ], ), թատրոնի և կինոյի բրիտանացի դերասան, ռեժիսոր և պրոդյուսեր։

Նրան համարում են 20-րդ դարի մեծագույն դերասաններից մեկը, հատկապես փայլել է շեքսպիրյան տարբեր երկերի լավագույն դերակատարումներով։ Հանդես է եկել անտիկ դրամատուրգիական բեմադրություններում և ամերիկյան ու բրիտանական պիեսների ժամանակակից բեմականացումների մեջ։

Կենսագրություն 
Ծնվել է 1907 թվականի մայիսի 22-ին Անգլիայի Սուրրեյ կոմսության Դորկինգ քաղաքում, գյուղական հոգևորական Ջերարդ Օլիվիեի ընտանիքում։ Հատկապես ուժեղ կապվածություն է ունեցել վաղամեռիկ մոր` Ագնեսա Լուիսի հետ, որը մահացել է 43 տարեկան հասակում, երբ Օլիվիեն ընդամենը 12 տարեկան էր։ Նա շատ ծանր է տարել մոր անսպասելի վախճանը։ Ավարտել է Օքսֆորդի Ս. Էդվարդի դպրոցը։ 3 անգամ ամուսնացած է եղել։ Առաջին կնոջ անունը Ջիլլ Էսմոնդ էր, ում հետ ապրել է 1930-1940 թվականներին։ Այնուհետև ամուսնացել է հայտնի դերասանուհի Վիվիեն Լիի (1940 - 1960), իսկ 1960 թվականին՝ բրիտանացի դերասանուհի Ջոան Պլաուռայթի հետ, ում հետ ապրել է մինչև կյանքի ավարտը։

Մահացել է 1989 թվականին, երիկամային անբավարությունից։

Կարիերա, մրցանակներ, ֆիլմեր 
Դերասանական կարիերան սկսել է 1930 թվականին՝ խաղալով Լոնդոնի Վեստ-էնդ թատրոնում։ Իր շուրջ 60 տարվա դերասանական կարիերայի ընթացքում խաղացել է թատրոնում մոտ 135, կինոյում մոտ 65 և 26 հեռուստատեսային դերեր։

Ամերիկյան կինոակադեմիան իր հրապարակած Ամերիկյան բոլոր ժամանակների ֆիլմերի 100 մեծագույն աստղերի ցանկում նրան ընդգրկել է 14-րդ տեղում։

Ստացել է 36 և ներկայացված է եղել 26 տարբեր մրցանակների, այդ թվում՝

 4 Օսկար (ներկայացվել է 13 անգամ, որից 9 անգամ Օսկար լավագույն դերասանի համար անվանակարգում)
 3 Ոսկե Գլոբուս
 3 BAFTA
 5 Էմմի (մրցանակ)

Արժանացել է նաև Վենետիկի կինոփառատոնի Ոսկե առյուծ և Բեռլինի կինոփառատոնի Արծաթե արջ մրցանակների։ Լոնդոնի թատրոնի մրցանակը 1984 թվականին վերանվանվել է նրա անվամբ։ 1960 թվականին ստացել է Հոլիվուդյան փառքի ծառուղու աստղ։ 1970 թվականին Էլիզաբեթ թագուհին նրան շնորհել է բարոնի պատվավոր կոչում։ Նրա անունով է կոչվում Մեծ Բրիտանիայի ամենամեծ թատրոններից մեկը, Լոուրենս Օլիվիեն դարձել է ամենաերիտասարդ դերասանը, որ ստացել է բակալավր-ասպետի կոչում։

Դերասան Սփենսեր Թրեյսին մի առիթով նրան անվանել է «մեծագույն անգլալեզու դերասանը աշխարհում», այլ նշանավոր կինոգործիչներ ևս նրան անվանել են մեծագույն դերասաններից մեկը։

Առավել նշանավոր ֆիլմերն են՝ 
 «Մոլեգին հողմերի դարավանդ» - 1939
 «Ռեբեկա» - 1940
 «Հպարտություն և նախապաշարմունք» - 1940
 «Լեդի Համիլթոն» - 1941
 «Հենրիխ 5-րդ թագավոր» - 1944
 «Համլետ» - 1948
 «Սպարտակ» - 1960
 «Խարտում» - 1960
 «Ռոմեո և Ջուլիետ» - 1968
 «Նիկոլայը և Ալեքսանդրան» - 1971
 «Խաղ դուրս թռչելու վրա» - 1972
 «Մարաթոնի մասնակիցը» - 1976
 «Տղաները Բրազիլիայից» - 1978
 «Ինչհոն» - 1982

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Юткевич С. Короли и кроты: Короли и кроты: «Генрих V» и «Ричард ІІІ» Лоуренса Оливье // Юткевич С. Шекспир и кино. М.: Наука, 1973. С.14—32.
 Алексей Бартошевич Шекспир. Англия. XX век.. — Искусство, 1994. — 586 с. — ISBN 5-210-02049-5.
 Jonathan Croall Gielgud: A Theatrical Life 1904-2000. — Continuum, 2001. — 413 с. — ISBN 978-0-8264-1333-8.

Արտաքին հղումներ 

 Internet Broadway Database կայքում
 Internet Broadway Database կայքում 
 Ричард Третий навсегда
 British Film Institute's Screenonline

Անգլիացի դերասաններ
Օսկարակիրներ
20-րդ դարի դերասաններ
Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի
«Ոսկե ազնվամորի» մրցանակի դափնեկիրներ
BAFTA մրցանակի դափնեկիրներ
Անգլիացի կինոդերասաններ
Թատերական ռեժիսորներ
Անգլիացի ռեժիսորներ
Անգլիայի քաղաքական գործիչներ
Անգլիացի կինոպրոդյուսերներ
Անգլիացի սցենարիստներ
Թատրոնի դերասաններ
Հեռուստատեսային դերասաններ
«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ
Վեստմինստերյան աբբայությունում թաղվածներ
Լավագույն դերասան Օսկարի մրցանակակիրներ
«Էմմի» մրցանակի դափնեկիրներ