Հռիփսիմյան օրիորդաց դպրոց (Գանձակ)

Հռիփսիմյան օրիորդաց դպրոց, երկդասյա ուսումնական հաստատություն։ Հիմնվել է 1874 թվականին, Գանձակ քաղաքում (Ելիզավետպոլ), մտավորականության և հասարակայնության ջանքերով։ Նախապես գործել է Սուրբ Հովհաննես եկեղեցու գավթում, ապա՝ վարձու տներում։ Ունեցել է կրտսեր և ավագ նախակրթարաններ (5 բաժանմունքով)։ Դասավանդվել են հայոց լեզու, ռուսաց լեզու, թվաբանություն, պատմություն, գեղագրություն, կրոն, երգեցողություն, նկարչություն, ձեռագործ։ Ցարական իշխանության, Էջմիածնի սինոդի կողմից մի քանի անգամ փակվել է։ Դպրոցը գործել է նվիրատվություններից և այլ միջոցներից գոյացած եկամուտներով։ 1894-95 ուսումնական տարում սովորել է 252 աշակերտ։ Դասավանդել են Մ.Ենգիբարյանը, Ն.Տեր-Ղևոնդյանը, Ն. Դավթյանը, Ռ.Տեր-Ավագյանը, Ա.Մխիթարյանը և ուրիշներ։ 1910 թվականից եղել է երկսեռ դպրոց։

Ցարական Ռուսաստանի տիրապետության ներքո գործած հայկական դպրոցներ
Գանձակի հայկական դպրոցներ
Նոր շրջանի հայկական դպրոցներ