Տիսերանի չափանիշ

Տիսերանի չափանիշ, երկնային մարմնի ուղեծրի չափանիշ, որը օգտագործվում է նրա նույնականացման համար։ Այն չի փոփոխվում ժամանակի ընթացքում, չնայած Կեպլերի ուղեծրի էլեմենտների փոփոխությանը։

Չափանիշը ներմուծվոլ է Ֆելիկս Տիսերանի կողմից, գիսաստղերի նույնականացման համար։

Եթե ժամանակի որոշակի պահին մարմնի ուղեծիրը ունի  մեծ կիսաառանցք,  էքսցենտրիսիտետ և  թեքում, ապա Տիսերանի չափանիշը որոշվում է հետևյալ կերպ՝
,
որտեղ՝
  - ազդող մարմնի (օրինակ՝ Յուպիտերի) զանգվածը և մեծ կիսաառանցքն են;
  - Արեգակի զանգվածը։

Տիսերանի չափանիշ են անվանում նաև  մեծությունները։

Քանի որ, ցանկացած մոլորակի (նույնիսկ Յուպիտերի) զանգվածը շատ անգամ փոքր է Արեգակի զանգվածից, ապա  բազմապատիկը կարելի է անտեսել։ Այդ դեպքում ներմուծելով , կստանանք Տիսերանի չափանիշի ամենատարածված բանաձևը՝
,

Գրականություն

Արտաքին հղումներ 
 

Երկնային մեխանիկա