Ֆեթհիյե Չեթին

Ֆեթհիյե Չեթին (), թուրք իրավաբան, գրող և մարդու իրավունքների պաշտպան։

Կենսագրություն 
Ֆեթհիյե Չեթինը ծնվել է Մադենում։ Տարրական, միջնակարգ կրթություն ստացել է Մահմուդիյեում, Մադենում և Էլյազիգում։ Ավարտել է Անկարայի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը։ Եղել է Ստամբուլի փաստաբանների կոլեգիայի, Մարդու իրավունքների պաշտպանության գործադիր կոմիտեի անդամ և փոքրամասնությունների իրավունքների պաշտպանության աշխատանքային խմբի խոսնակը։ Հրանտ Դինքի ընտանիքի փաստաբանն է։

Չեթինը ունի հաջող իրավաբանական պրակտիկա Ստամբուլում և մյուսների թվում, պաշտպանն է եղել 301 հոդվածով մեղադրվող Հրանտ Դինքի դատավարությանը։

Լայն ճանաչում Չեթինը գտավ իր ինքնակենսագրական վիպակի 2004 թ. հրատարակումից հետո՝ «Մեծ Մայրս» (թուրք.՝ Anneannem) անվանմամբ։ Վիպակը պատմում է Ֆեթհիյեի մայրական տատիկ Հրանուշի մասին, որը մազապուրծ լինելով 1915 թվականի եղեռնից, իր փրկումն է գտնում մի թուրք զինվորականի տանը որպես խորթ դուստր՝ ստանալով Սեհեր անունը, սակայն և արժանանում է աղախինի վերաբերմունքի խորթ մոր կողմից։ Հետագայում թուրք ամուսնու կնության գնալով և դառնալով իսլամադավան ընտանիքի հարգված մայր` Հրանուշը երբեք չի մոռանում իր հայ արմատները և կյանքի վերջին տարիներին իր ով լինելու գաղտնիքն է բացում թոռանը՝ Ֆեթհիյեին, խնդրելով գտնել Միացյալ Նահանգներում բնակվող իր հարազատներին՝ փրկված եղբորն ու եղեռնից հետո ծնված քրոջը, որոնց Չեթինը հանդիպում է Նյու Ջերսիում տատիկի մահից հետո։

Վիպակը առաջին գրական գործերից է, որը լուսաբանում է Մեծ Եղեռնի տարիներին թուրքացված հայազգի նախնիներից սերած ժամանակակից թուրքերի գոյության փաստը, որոնց թիվը տարբեր գնահատումներով հասնում է գրեթե երկու միլիոն անձի արդի Թուրքիայում։

Վիպակը թարգմանվել և հրատարակվել է մի քանի լեզուներով, այդ թվում նաև հայերեն։ Հայերեն թարգմանությունը կատարվել է բանասիրական գիտությունների թեկնածու Ռուբեն Մելքոնյանի կողմից։

Ֆեթհիյե Չեթինը և Այշեգյուլ Ալթնայը գրել են «Թոռներ» գիրքը, որը «Մեծ մայրս» գրքի նման, ներկայացնում է 1915 թվականի ողբերգության ընթացքում իսլամ ընդունած, թրքացած հայ կանանց այսօրվա թոռների պատմությունները։ Հեղինակները գրքում բարձրաձայնում են կարևորագույն հարցեր, թե ինչու տատիկների ու պապիկների հայ լինելու մասին 100 տարի անց լսելն այդքան դաժան և ցավոտ է թոռների համար։

Մրցանակ 
Ամերիկայի հայ ազգային կոմիտեի «Ազատության մրցանակ», 2015

Տես նաև 
Մեծ մայրս (հուշագրական վիպակ)
Թոռներ (հուշագրություն)

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Fethiye Cetin Speaks at 8th Hrant Dink Commemoration in Toronto

Թուրքահայ իրավաբաններ
Թուրքահայ արձակագիրներ
Անկարայի համալսարանի շրջանավարտներ
Ստամբուլում ծնված գրողներ
Թուրք կին գրողներ
Թուրք լրագրողներ
Թուրքեր հայկական սերմամբ
Մարդու իրավունքների թուրք ակտիվիստներ
Անկարայի համալսարանի իրավագիտության ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Անձինք Խարբերդից