Կովկասյան լեզուներ

Կովկասյան լեզուներ (հնացած տերմին՝ իբերա-կովկասյան լեզուներ), Կովկասի լեզուների պայմանական անվանումը։ Կովկասի սահմաններից դուրս գտնվող ոչ մի լեզվաընտանիքի մեջ չի մտնում (հնդեվրոպական, ալթայական կամ սեմական)։

Կովկասի բազմաթիվ լեզուները, չհաշված այնտեղ տարածված հնդեվրոպական և թուրքական լեզուները, կազմում են կովկասյան լեզվախումբը, որը բաժանվում է չորս ճյուղի։

Պետք է տարբերել կովկասյան լեզուներ և Կովկասի լեզուներ տերմինները, որոնց մեջ կա մեծ տարբերություն, քանի որ առաջինը վերաբերում է կովկասյան լեզվախմբին պատկանող լեզուներին, իսկ երկրորդը Կովկասի տարածքում ապրող ազգերի կամ ազգությունների կողմից օգտագործվող լեզուներն են։

Քարթվելական ճյուղ 
 վրացերեն (Վրաստանում)
 զաներենը (մեգրելերեն և ճաներեն կամ լազերեն բարբառներով)
 սվաներեն

Աբխազ-ադիգեական ճյուղ 
 աբխազերեն (Աբխազիայում)
 ուբիխերեն (Թուրքիայում)
 ստորին ադիգեերենը կամ կյախերենը 
 կաբարդա-չերքեզերեն (Կաբարդայում)

Բացբի-Կիստինյան ճյուղ 
 բացբիերեն
 ծովաթուշերեն
 չեչեներեն
 ինգուշերեն
 կիստիներենը

Դաղստանյան կամ Լեռնային Իբերո-Կովկասյան ճյուղ 
Ճյուղն իր հերթին բաժանվում է երեք ենթաճյուղի.

 ավար-անդիդոյական 
 ավարերեն
 անդիերեն
 բոտլիխերեն (գոդոբերյան բարբառով հանդերձ)
 կարատիներեն
 բագուլալ կամ կվանդինի
 տինդի
 ճամալալ կամ ճամալին
 ախվախերեն
 խվարչին
 դիդոյերեն կամ ցեզերեն
 կապուչին (բիժիտին, խունձի կամ գունզեբի և գունուխի բարբառներով)
 արչի
 դարգվա-լակյան
 լակերեն
 դարգիներեն (ակուշինյան, ուրախինյան, ցուդախարյան, խայդակյան, կամ կայտադյան և կուբաչին բարբառներով)
 լեզգիական
 լեզգիերեն
 ագուլերեն
 ռուուլերեն
 ծախուր
 թաբասարաներեն
 բուդուխերեն
 կրիզերեն (դեք, խապուտլին և այլ բարբառներով)
 խինալուղերեն (Ադրբեջանում)
 ուտիերեն (Ադրբեջանում և Վրաստանում)

Տես նաև 
 Կովկասի լեզուներ

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 

Կովկասի լեզուներ
Լեզվաընտանիքներ այբբենական կարգով
Եվրասիայի լեզուներ
Եվրոպայի լեզուներ