Սուրեն Արշակունի

Սուրեն Անդրեասի Արշակունի (), հայ խորհրդային քաղաքական գործիչ, ԽՄԿԿ անդամ (1917)։

Ծնվել է Վրաստանի Մանգլիս գյուղաքաղաքում, քահանայի ընտանիքում։ Կիսատ է թողել է Թիֆլիսի գիմնազիայում ուսումը և մտել Ներսիսյան դպրոց։

Մասնակցել է աշակերտական ընդհատակյա մարքսիստական խմբակներին։ Ներգրավվելով այդ աշխատանքներին՝ մի քանի այլ աշակերտների հետ, Թիֆլիսում հիմնում է երիտասարդական «Սպարտակ» միությունը, որը հետագայում ձևավորվում է որպես կոմերիտական կազմակերպություն։

Միաժամանակ նա ակտիվորեն մասնակցում է Կովկասյան ընդհանուր աշակերտական միության հայկական բաժանմունքի ստեղծմանը և նրա տպագիր օրգան «Նոր-սերունդ»-ին։ Մինչև Անդրկովկասում խորհրդային կարգեր հաստատվելը Սուրեն Արշակունին Կովկասյան երկրային կոմիտեի հանձնարարությամբ ընդհատակյա կազմակերպական-քարոզչական աշխատանքներ է տանում Թիֆլիսում, Բաթումում, Մանգլիսում, Ալեքսանդրապոլում։

1918 թվականի սկզբներին տեղափովում է Ալեքսանդրապոլ և ծառայության մտնում զորամասերից մեկում։ Ապա, 1918 թվականի վերջերին նա կրկին մեկնում է Վրաստանի տարբեր գավառներ՝ ընդհատակյա աշխատանքի։ 1919 թվականին, իբրև հմուտ ֆավադիր, նշանակվում է ՌԿ(բ)Կ Երկրային կոմիտեին կից տպագրական գործի կազմակերպիչ։

1920 թվականին Թիֆլիսում մենշևիկների իշխանության դեմ տեղի ունեցած մայիսմեկյան ցույցի մի խումբ ակտիվ կազմակերպիչների հետ ևս բանտ է նետվում։ Ազատվելով բանտից, Արշակունին, որպես կոմունիստական երիտասարդական միության կազմակերպիչ, մեկնում է Հայաստան, սակայն ճանապարհին կրկին ձերբակալվում է և բանտարկվում Ալեքսանդրապոլում (այժմ՝ Գյումրի)։

1920 թվականի նոյեմբերին ազատվում է բանտից։ 1921 թվականի կեսերին Արշակունին պատասխանատու աշխատանքի է անցնում պետական անվտանգության օրգաններում՝ նշանակվելով Ալեքսանդրապոլի արտակարգ հանձնաժողովի նախագահի տեղակալ։ 1925 թվականին տեղափոխվում է Երևան և աշխատանքի անցնում Հայաստանի արտակարգ հանձնաժողովում։ Հետագա տարիներին Արշակունին՝ դարձյալ պետական անվտանգության մարմիններում, աշխատում է Հեռավոր Արևելքում և Մոսկվայում։

1936-1937 թվականներին աշխատել է արտասահմանում։ 1939 թվականին 38 տարեկանում, բռնադատվել է, զոհվել։ Հետագայում, 1956 թվականին արդարացվել է։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Գուրգեն Ոսկանյան, Հուշեր Ս. Արշակունու մասին։ Անմոռաց դեմքեր (Ներսիսյան դպրոցի սաներ), Ե., «Հայաստան», 1965, էջ 20-21։
 Մ. Ղազարյան, Դժվարին ուղիներում, Ե., 1972։

Հայ պետական գործիչներ
Ստալինյան բռնաճնշումների հայ զոհեր