Շահող կտրոն

Շահող կտրոն անվամբ է կոչվում Հայաստանի հարկային վիճակահանության նախագիծը։ Ըստ նախագծի, յուրաքանչյուր ամսի 5-րդ աշխատանքային օրը վիճակահանության է հանվում նախկին ամսվա գնումների ժամանակ հսկիչ-դրամարկղային մեքենաների (ՀԴՄ) շնորհիվ տրամադրված ֆիսկալային կտրոնների հետևում նշված ութանիշ թիվը, և ըստ նիշերի համընկնելու՝ կտրոնի տերը շահում է գումար։ Նախագիծը գործի է դրվել 2009 թվականի հունվարից։ Դա նախատեսված է Հայաստանում հարկային վարչարարությանն օժանդակելու և հարկի վճարման շրջանցումը կանխելու նպատակով՝ հսկիչ-դրամարկղային մեքենաների օգտագործումը քաջալերելով։

Պատմություն 
Ֆիսկալային կտրոնները Հայաստանում առաջին անգամ մուտք են գործել 1999 թվականին՝ հին ՀԴՄ-ները նորերով փոխարինելով։ Հայաստանի ցածր հարկային սակագները և միջին կառավարական ծախսումը նրան տպավորիչ ֆիսկալ ազատություն են տալիս։ Սակայն հազարավոր հարկատուներ տարիների ընթացքում փորձել են խուսափել հարկերի վճարումից, վաճառած ապրանքները կամ ծառայությունները չգրանցելով։ Հայաստանի տարեկան հարկային եկամուտը 2001 թվականին կազմել է $301.4 միլիոն, իսկ 2008 թվականին հարկային եկամուտը կազմել է ՀՀ ՀՆԱ-ի 16.5 տոկոսը։ Վարկերից խուսափումը կանխելու համար, 2008 թվականի հոկտեմբերին որոշում է կայացել վարկային վիճակահանություն ընձեռնելու, իսկ այն գործնական ոլորտ է անցել 2009 թվականի հունվարից։ Նախքան Հայաստան, հարկային վիճակահանությունը գործադրվել է Չինաստանում, Սինգապուրում, և Թայվանում, իսկ Հայաստանը այն կրկնօրինակել է վերջինից։

Աղբյուրներ

Արտաքին հղումներ 
 ՏԵՂԵԿԱՏՎՈՒԹՅՈՒՆ «ՇԱՀՈՂ ԿՏՐՈՆ» ՎԻՃԱԿԱՀԱՆՈՒԹՅԱՆ ԱՐԴՅՈՒՆՔՆԵՐԻ ՄԱՍԻՆ

Հարկումը Հայաստանում