Ալեսանդրո Վոլտա

Ալեսանդրո Վոլտա (, Ալեսանդրո Ջուզեպպե Անաստասիո Ջերոլամո Ումբերտո Վոլտա, ), իտալացի նշանավոր ֆիզիկոս, քիմիկոս և ֆիզիոլոգ, գյուտարար, էլեկտրականության ուսմունքի հիմնադիրներից մեկը։  Համարվում է նաև առաջին էլեկտրական մարտկոցի ստեղծողը և մեթան գազի հայտնագործողը։

Հակիրճ տեղեկատվություն 
1799 թվականին հայտնագործել է հետագայում իր անունով կոչված Վոլտայի սյունը և իր փորձերի արդյունքների մասին երկմաս նամակով տեղեկացրել Թագավորական ընկերության նախագահին։ Իր այդ հայտնագործությամբ Վոլտան ապացուցել է, որ էլեկտրականություն կարելի է ստանալ նաև քիմիական եղանակով, դրանով իսկ ժխտել է ժամանակին տիրապետող այն կարծիքը, թե էլեկտրականությունն ստեղծվում է միայն կենդանի արարածների կողմից։ Լինելով առաջին գալվանական էլեմենտը՝ Վոլտայի սյունը փաստացի դարձել է ժամանակակից էլեկտրական մարտկոցների նախօրինակը։ Վոլտան համարվում է նաև մի շարք այլ էլեկտրական սարքերի՝ էլեկտրաֆորի, էլեկտրամետրի, էլեկտրասկոպի, կոնդենսատորի (խտացուցչի) գյուտարարը, առաջինը նա է նկատել և ապացուցել զանազան մետաղների պոտենցիալների կոնտակտային տարբերությունը։ Վոլտայի այդ գյուտերը գիտական շրջաններում խանդավառ ոգեշնչման ազդակ են հանդիսացել և շատերին մղել դիմելու համանման փորձերի, որոնք հանգեցրել են գիտության մի նոր ճյուղի՝ էլեկտրաքիմիայի առաջացմանն ու զարգացմանը։

Բացի այդ, Վոլտան արժանացել է Նապոլեոն Բոնապարտի հիացական, չափազանց բարձր գնահատանքին, նրա հրավերով այցելել է Ֆրանսիայի ինստիտուտ, ցուցադրել իր փորձերն ու գյուտերը։ Հետագայում ևս Նապոլեոնը բարձր պատիվների է արժանացրել կոմսի ազնվականական տիտղոս կրող գիտնականին։ Ալեսանդրո Վոլտան շուրջ քառասուն տարի ղեկավարել է Պավիայի համալսարանի փորձարարական ֆիզիկայի բաժանմունքը՝ վայելելով ուսանողների՝ պաշտամունքի աստիճանի հասնող սերն ու հարգանքը։ Սակայն, չնայած մեծարանքին, հասարակական ճանաչմանն ու փառքին, նա , հատկապես կյանքի վերջին տարիներին, առավելապես հակված էր հասարակությունից մեկուսացված, ընտանեկան կենցաղավարության։ Նամանավանդ, որ այդ շրջանում չորս տարի շարունակ տառապել է հիվանդություններով, որոնք նրան 1827 թվականին հասցրեցին մահվան։

Ալեսանդրո Վոլտան առաջինն է փորձել ստանալ հաստատուն հոսանք, տեղադրելով ցինկե և պղնձյա թիթեղները էլեկտրոլիտ լուծույթի մեջ։ Վոլտայի անունով է կոչվում էլեկտրական լարման չափման միավորը՝ վոլտ։

Աշխատություններ 
De vi attractiva ignis electrici (1769) (On the attractive force of electric fire)

Գրականություն 
 Собрание сочинений А. Вольты։ La opere di Alessandro Volta. Vols. 1-7. Milano, 1918 - 1929.
 Maraldi U. La vita di Alessandro Volta. Firenze. 1959.
 Dibner В. Alessandro Volta and the etectric battery. N. Y. 1964
 Радовский М. И. Гальвани и Вольта. М.  - Л., 1941

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Ալեսանդրո Վոլտայի մասին Dasaran.am կայքում 
 http://www.krugosvet.ru/enc/nauka_i_tehnika/himiya/VOLTA_ALESSANDRO.html|title=Вольта, Алессандро }}
 Вольта Алессандро — биография, факты из жизни, фотографии, справочная информация
 

Volta and the "Pile"
Alessandro Volta Google Doodle
Alessandro Volta 
Count Alessandro Volta
Alessandro Volta (1745-1827)

Electrical units history.
References to Volta in European historic newspapers
Life of Alessandro Volta: Biography; Inventions; Facts

Աղբյուրներ 
 
 

Իտալացի գյուտարարներ
Իտալացի ֆիզիկոսներ
Իտալացի քիմիկոսներ
Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով
Իտալացի գիտնականներ
Լոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամներ
Ֆրանսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Նիդերլանդների արվեստի և գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ