Արքիմեդի օրենք

Արքիմեդի օրենքը. Հեղուկի կամ գազի մեջ ընկղմված մարմնի վրա ազդում է դուրս մղող մի ուժ, որն ուղղված է ուղղաձիգ դեպի վեր, հավասար է մարմնի արտամղած հեղուկի կամ գազի կշռին և կիրառված է դուրս մղվող մարմնի ծանրության կենտրոնին։ Այդ ուժի մեծությունը որոշվում է մարմնի վրա գործադրված ճնշման ուժերի տարբերությամբ։ Եթե դուրս մղող ուժը փոքր է մարմնի կշռից, ապա մարմինը սուզվում է, իսկ եթե հավասար է՝ լողում է հեղուկում։ Եթե դուրս մղող ուժը մեծ է մարմնի կշռից, մարմինը դուրս է մղվում այնքան ժամանակ, մինչև որ նրա ընկղմված մասի արտամղած հեղուկի կշիռը հավասարվում է դուրս մղող ուժին։
 
որտեղ՝ -ն հեղուկի (գազի) խտությունն է, -ն՝ ազատ անկման արագացումը, -ն՝ սուզված մասի ծավալը։
Հեղուկի մեջ գտնվող ցանկացած մարմնի վրա ազդում է երկու ուժ՝ ուղղաձիգ դեպի վեր ուղղված դուրս հրող FԱ ուժը (արքիմեդյան կամ Արքիմեդի ուժ) և ուղղաձիգ դեպի ներքև ուղղված Fծ ծանրության ուժը։ Եթե այդ ուժերը հավասար են՝

  Fծ=FԱ,

ապա մարմինը հավասարակշռության վիճակում է։
Այս հավասարությանն արտահայտում է մարմնի լողալու պայմանը։
Որպեսզի մարմինը լողա, անհրաժեշտ է, որ նրա վրա ազդող ազդող ծանրության ուժը հավասառակշռի դուրս հրող (արքիմեդյան) ուժով։
Մարմինների լողալու պայմանը կարելի ներկայացնել է ներկայացնել այլ տեսքով։ Արքիմեդյան ուժը կարելի է ներկայացնել հետևյալ տեսքով.
 
 Ա

Համանման ձևով կարելի է ներկայացնել նաև մարմնի վրա ազդող ծանրության ուժը։ Մենք գիտենք, որ ծ, որտեղ -ն մարմնի զանգվածն է, որը հավասար է մարմնի խտության և նրա ծավալի արտադրյալին՝ , ուստի

 ծ=\:

Արքիմեդյան և ծանրության ուժերի արտահայտությունները տեղադրենք ծԱ հավասարության մեջ.
 
 

Հավասարության երկու մասերը բաժանելով -ի վրա՝ կստանանք մարմինների լողալու պայմանը նոր տեսքով՝

 ։

Արտաքին հղումներ 
 Ուսուցողական հաղորդում Արքիմեդյան ուժի մասին

Արքիմեդես
Հիդրոդինամիկա
Ուժ
Ֆիզիկայի օրենքներ