Վերին Հոռաթաղ

Վերին Հոռաթաղ, գյուղ Արցախի Մարտակերտի շրջանում` շրջկենտրոնից 44 կմ հարավ-արևմուտք` Թարթառ գետի աջ ափին՝ 800 մետր բարձրության վրա։ Տարածքը՝ 570 հեկտար։ Գտնվում է հանրապետության հյուսիսային հատվածում, Մարտակերտ շրջկենտրոնից 45 կմ հեռավորության վրա, իսկ մայրաքաղաք Ստեփանակերտից` 71 կմ հեռավորության վրա։

Աշխարհագրություն 
Համայնքը լեռնային է, ունի 575,72 հա տարածք, որից 233,39 հա գյուղատնտեսական նշանակության, 277,12 հա անտառային հողեր։ Վերին Հոռաթաղ համայնքի սահմանային գոտով հոսում է Տրտու գետի փոքր վտակը դեպի Սարսանգի ջրամբար։ Համայնքի տարածքում առկա են թվով 14 աղբյուրներ` «Քյահրիզ», «Շենին», «Պեխեն», «Տկողնին», «Ձորին», «Երե թաղին», «Մուքյուն», «Սպիտակ», «Ուզուն-թալա», «Նովավուր աղբյուր», «Խաթունա ջուր», «Պիծի ջուր», «Խաչին սեռ» և «Հարությունա»։

Վերին Հոռաթաղը Արցախյան ազատամարտում 
1989-ին Վերին Հոռաթաղում կազմավորվել է կամավորական ջոկատ (հրամանատար՝ Ռ. Սայիյան)։ Մասնակցել է Մարտակերտի (Չափար, Մարաղա, Կիչան, Նարեշտար, Աղդաբան, Ումուդլու, Իմերեթ Քերավենդ, Սրխավենդ), Քաշաթաղի և այլ շրջանների ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին։ Վերին Հոռաթաղից հրամանատար է եղել Ա. Շիրինյանը։ ԼՂՀ «Մարտական խաչ» 2-րդ աստիճանի շքանշանով պարգևատրվել է Ա. Շիրինյանը, Ռոմեո Գալստյանը (հետմահու)։ Վերին Հոռաթաղից զոհվել է 12 ազատամարտիկ։

Կրթություն 
Հայաստան համահայկական հիմնադրամի Տորոնտոյի տեղական մարմնի ֆինանսավորմամբ 2009 թ.-ին գյուղում կառուցվել է եռահարկ դպրոց։

Բնակչություն 
2015 թվականին Վերին Հոռաթաղ համայնքի բնակչության թվաքանակը կազմում է 532 մարդ, կա 145 տնտեսություն։

Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.

Տնտեսություն 
Բնակչությունը հիմնականում զբաղվում է գյուղատնտեսությամբ`անասնապահությամբ և հողագործությամբ, կան նաև Մարտակերտի շրջանի հանքավայրերում աշխատողներ։

Պատմամշակութային հուշարձաններ 
Կան պատմամշակութային հուշարձաններ` խաչքար (XII-XIII դդ.), դամբարաններ (մ.թ.ա. II-I հազ.), հաշվառված է 62 հուշարձան։ Գյուղում և շրջակայքում պահպանվել են Վահին անունով հայտնի 2 մատուռ (13-րդ դար), Ճոխտակ եղցին, Մրջման շինատեղը (9-14-րդ դդ.)։

Հասարարակական կառույցներ 
2015 թվականի դրությամբ համայնքում գործում էր գյուղապետարան, բուժկետ, միջնակարգ դպրոց, որտեղ սովորում են 89 աշակերտներ։

Ծանոթագրություններ 

Մարտակերտի շրջանի գյուղեր
Մարտակերտի շրջանի բնակավայրեր