Թեղեակ

Թեղեակ (այժմ կոչվում է Թեյվազ ), գյուղ ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Ջուղայի շրջանում։

Պատմություն 

Թեղեակ գյուղը գտնվում էր Մեծ Հայքի Սյունիք նահանգի Երնջակ գավառում, Շահկերտ գյուղից 4․5-5 կմ արևմուտք։ Բարձր լեռնային գոտում հիմնված գյուղ էր, որը առաջին անգամ հիշատակվում է 13-րդ դարում Ստեփանոս Օրբելյանը։

Գրավոր աղբյուրներում շատ քիչ տեղեկատվություն կա գյուղի մասին։ Գյուղը միջնադարում զբաղվել է առևտրով, քանի որ գտնվում էր Նախիջևան-Ապրակունիս-Շահկերտ-Զանգեզուր բանուկ երթուղու վրա։

Գյուղի տապանաքարերի արձանագրությունները վկայում էին, որ մինչև 1850-ական թվականները այնտեղ էին գնակվում հայերը։

Արհեստ 

13-18-րդ դարերում գյուղում զարգացած էր քարկոփությունն ու շինարարությունը։

Ճարտարապետություն 
Գյուղի ճարտարապետական հուշարձանները 20-րդ դարում արդեն ավերակներ էին։ Գյուղն ունեցել էր եկեղեցի, որից արևելք գերեզմանոցն էր։

Եկեղեցի 
11-12-րդ դարերի եկեղեցին կառուցված էր գյուղի կենտրոնական հատվածում։ Գրավոր աղբյուրներում և վիմական արձանագրություններում եկեղեցու անունը չի պահպանվել։ Ունեցել էր քառամույթ եռանավ բազիլիկ հորինվածք։ Կառուցված էր սրբատաշ և կոփածո քարերով։ Ավանդատները կառուցված էին աբսիդի երկու կողքերին։ Վերանորոգվել էր 17-րդ դարում։

Գերեզմանատուն 
Գյուղի արևելյան կողմում գտնվող հայկական գերեզմանատունը վերգրվում է 13-16-րդ դարերին, որտեղ 1980-ականների դրությամբ կար 87-90 քառանկյունի խաչքարեր ներկայացնող տապանաքարեր։ Տապանաքարերից 32 արձանագիր էին։ Տապանաքարերի մեծ մասը մամռապատ էին ու կիսով չափ թաղված հողի մեջ կամ տեղահան են արված։

Ծանոթագրություններ 

Ջուղայի շրջանի բնակավայրեր