Յոհան Հայզինգա

Յոհան Հայզինգա (, ), հոլանդացի փիլիսոփա, պատմաբան, մշակույթի տեսաբան, Գրոնինգենի (1905 - 1915) և Լեյդենի (1915 - 1940) համալսարանների պրոֆեսոր։ Հայտնի է Արևմտյան Եվրոպայի ուշ միջնադարի և Վերածննդի դարաշրջանի պատմությանը նվիրված իր աշխատություններով (դրանցից է «Միջնադարի աշունը», 1919)։ Համաշխարհային հռչակ է բերել հեղինակին «Homo ludens» (1938) երկը, որտեղ ամփոփված են մշակույթի պատմությանը նվիրված Հայզինգայի հոդվածները (թարգմանվել է հայերեն Սամվել Ղռաթյանի կողմից։)

Գերմանիայի կողմից Նիդերլանդների օկուպացման շրջանում հեռացվել է համալսարանից՝ 1942 թ. հակաֆաշիստական դասախոսությունից հետո։ Ձերբակալվել է, երկու ամիս անց ազատ արձակվել՝ հավանաբար նկատի ունենալով առողջական վիճակը։ Սակայն թույլտվություն չի ստացել վերադառնալ Լեյդեն։ Մահացել է 1945 թ. փետրվարի 1-ին։ Կյանքի վերջին տարիներին ավարտին է հասցրել ինքնակենսագրական նոթերը և «Եղծված աշխարհ» աշխատությունը։

Երկեր 
 1911 «Հաարլեմի իրավական աղբյուրները»
 1912 «Մեր ազգային գիտակցության նախապատմությունից», ակնարկ
 1913 «1813-ի կարևորությունը Նիդերլանդների հոգևոր մշակույթի համար»
 1914 «Համալսարանի պատմություն», նվիրված Խրոնինգենի Համալսարանի 300-ամյակին
 1916 «Վան Էյկերի արվեստը իրենց ժամանակի կյանքում», ակնարկ
 1918 «Մարդիկ և բազմություն Ամերիկայում»
 1919 «Միջնադարի աշուն»
 1924 «Էրազմուս», կենսագրություն
 1927 «Ամերիկան՝ կենսունակ և մտածող»
 1927 «Յան Վեթի կյանքն ու գործերը»
 1929 «Մշակութապատմական էքսկուրսներ»
 1935 «Վաղվա ստվերներում»
 1937 «Գիտության պատմությունը»
 1938, Homo Ludens («Խաղացող մարդ»)
 1941 «Նիդերլանդական մշակույթը 17-րդ դարում», ակնարկ
 1945 «Եղծված աշխարհ»

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Յոհան Հայզինգայի «Homo Ludens» գրքի հայերեն թարգմանության գրախոսականը «Ազգ» թերթում

1872 ծնունդներ
1945 մահեր
Հոլանդացի պատմաբաններ
Մշակույթի տեսաբաններ
20-րդ դարի փիլիսոփաներ
20-րդ դարի պատմաբաններ
Շվեդիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ
20-րդ դարի հոլանդացի գրողներ
Հոլանդացի փիլիսոփաներ
Հոլանդացի լեզվաբաններ
Նիդերլանդների արվեստի և գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ
Հունգարիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Հոլանդացի գիտնականներ
Հոլանդացի արվեստագետներ