Մամիկոն Գևորգյան

Մամիկոն Հարությունի (Արտեմի) Գևորգյան (), հայ դրամատուրգ, թատերական գործիչ, թարգմանիչ, բառարանագիր, բանասիրական գիտությունների թեկնածու, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1934 թվականից։

Կենսագրություն 
Ծնվել է Քաղաքիկ գյուղում (այժմ Նախիջևանի ԻՄ)։ Սովորել է Ագուլիսի դպրոցում, 1897 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Լազարյան ճեմարանը։ 1901-1903 թվականներին Մոսկվայում, 1903-1912 թվականներին՝ Թիֆլիսում և 1912-1916 թթ.՝ Կոկանդում աշխատել է որպես դատապաշտպան։ 1921 թվականին տեղափոխվել է Երևան։ 1921-1928 թվականներին որոշ ընդմիջումներով եղել է Երևանի Գ. Սունդուկյանի անվան դրամատիկական թատրոնի, 1933 թվականին՝ Երևանի օպերայի ու բալետի թատրոնի տնօրեն։

Գրել է «Փառանձեմ» և «Վարդազար» պատմական պիեսները, «Գիքոր» կինոնկարի սցենարը (համահեղինակ՝ Ամասի Մարտիրոսյան)։ Հայերեն է թարգմանել Ալեքսանդր Օստրովսկու «Անօժիտը», «Եկամտավոր պաշտոնը» դրամաները։ Հայերենից ռուսերեն է թարգմանել Փավստոս Բուզանդի «Հայոց պատմություն»-ը, Գաբրիել Սունդուկյանի «Խաթաբալա»-ն, Շիրվանզադեի «Պատվի համար»-ը։

1943-1960 թվականներին աշխատել է ՀԽՍՀ ԳԱ լեզվի ինստիտուտում, մասնակցել ռուս-հայերեն քառահատոր բառարանի ստեղծմանը (Երևան, 1954-1958)։ 1950 թվականին «Փավստոս Բուզանդի «Հայոց պատմությունը» թեմայով դիսերտացիա է պաշտպանել և ստացել բանասիրական գիտությունների թեկնածուի աստիճան։ Մահացել է Երևանում։

Երկեր 
 Հիշողություններ Եղիշե Չարենցի մասին (գրքում տեղ է գտել Մ. Գևորգյանի «Միասին անցկացրած օրեր» հուշագրությունը), Ե., Հայպետհրատ, 1961, 395 էջ։

Թարգմանություններ (ռուսերենից) 

 Ալեքսանդր Պուշկին, Ճանապարհորդություն դեպի Արզրում, Երևան, Պետհրատ, 1937, 59 էջ։
 Ալեքսանդր Պուշկին, Ճանապարհորդություն դեպի Արզրում (2-րդ տպագրություն), Երևան, Պետհրատ, 1937, 54 էջ։
 Ալեքսանդր Պուշկին, Հեքիաթներ, բանաստեղծություններ, արձակ էջեր։ Միհատորյակ մանուկների և պատանիների համար (գրքի մեջ մտնող «Ճանապարհորդություն դեպի Արզրում» երկի հատվածը թարգմանել է Մ. Գևորգյանը), Ե., Պետհրատ, 1937, 215 էջ։
 Ալեքսանդր Պուշկին, Ընտիր երկեր 3 հատորով, հատոր 2, Արձակ էջեր (գրքի մեջ մտնող «Ճանապարհորդություն դեպի Արզրում» երկը թարգմանել է Մ. Գևորգյանը), Ե., Պետհրատ, 1937, 215 էջ։
 Ալեքսանդր Օստրովսկի, Ընտիր երկեր (գրքի մեջ մտնող «Արդյունավետ պաշտոն»-ը թարգմանել է Մ. Գևորգյանը, «Անօժիտը» երկը՝ Արշալույս Տեր-Հովնանյանն ու Մ. Գևորգյանը), Ե., Հայպետհրատ, 1948, 420 էջ։

Ծանոթագրություններ 

20-րդ դարի արևելահայ դրամատուրգներ
Հայ թարգմանիչներ
Հայ բառարանագիրներ
Բանասիրական գիտությունների թեկնածուներ
Ռուսերենից հայերեն թարգմանիչներ
Հայ դրամատուրգներ
Հայ թատերական գործիչներ