Անտոնի Յուզեֆ Ռոլլե

Անտոնի Յուզեֆ Ռոլլե (կեղծանունը՝ D-r Antoni J., ), լեհ-ուկրաինական հոգեբույժ, գրող, պատմաբան, հայագետ։ Հայրը ֆրանսիացի է, մայրը՝ հայ։

Կենսագրություն 
1855 թվականին ավարտել է Կիևի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը։ Եղել է հայ վերաբնակների մեծ բարեկամը։ Բժիշկ լինելով հանդերձ մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել դեպի Լեհաստանի և Մոլդովայի հայկական գաղթօջախների կյանքը, պատմությունը, մշակույթը։ Քաջածանոթ է եղել առկա գրականությանը, ուսումնասիրել արխիվային փաստաթղթեր և իր գիտելիքներն ու տաղանդը ծառայեցրել Պոդոլիեի քաղաքների ու բնակավայրերի ուսումնասիրության գործին։ Պոդոլիեի վերաբերյալ իր բազմաթիվ պատմագրական և գեղարվեստական ստեղծագործություններում տվել է կարևոր տեղեկություններ հայկական գաղթօջախներ Կամենեց-Պոդոլսկի, Բարի, Ժվանեցի և այլ բնակավայրերի մասին։

Նրա ստեղծագործություններից են «Մոլդովիայի ծայրագավառների պոդոլյան ամրոցները», հ. 1-3, 1880, «Ծայրագավառային քաղաքի ճակատագիրը», «Խաչի ներքո», «Վարդապետը» (լույս է տեսել նաև հայերեն, Բաքու, 1903)։ Համոզիչ կերպով նկարագրել է 18-րդ դարում հայերի դերը Կամենեցի հասարակական-քաղաքական կյանքում։ Ըստ նրա, հայերը գլխավորել են մագիստրատը, ամրոցի պարետությունը, հայեր Յա. Շահինը և Տեր-Գաբրալևիչը ընտրվել են պատգամավորներ, Վարշավայի սեյմում իրենց քաղաքի իրավունքները պաշտպանելու համար։

Մահացել է 1894 թվականին։ Աճյունաքարը դրված է լեհական Մայր տաճարում։

Ծանոթագրություններ 

Լեհ բժիշկներ
Կիևի համալսարանի շրջանավարտներ
Ռուս պատմաբաններ
Լեհ պատմաբաններ
Լեհ գրողներ
Ուկրաինացի պատմաբաններ
Լեհ հայագետներ