Անուշավան Տեր-Ղևոնդյան

Անուշավան Գրիգորի Տեր-Ղևոնդյան (), հայ կոմպոզիտոր, մանկավարժ, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1953), պրոֆեսոր (1934)։

Լուսանկարիչ Գրիգոր Տեր-Ղևոնդյանի որդին, դաշնակահար Հեղինե Տեր-Ղևոնդյանի հայրը։

Կենսագրություն 
1915 թվականին ավարտել է Սանկտ Պետերբուրգի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը և կոնսերվատորիան։ 1917-1925 թթ. դասավանդել է Թիֆլիսի, 1926-1934 թթ. և 1938-1958 թթ.՝ Երևանի (1926-1930 թթ.՝ նաև տնօրեն, 1948-1959 թթ.՝ ամբիոնի վարիչ), 1934-1938 թթ. Բաքվի (նաև՝ տնօրեն) կոնսերվատորիաներում։

1914 թվականին Ռոմանոս Մելիքյանի հետ գրի է առել Շիրակի ժողովրդական երգեր և պարեր, որոնց հիման վրա ստեղծել է հայկական առաջին սիմֆոնիկ երկերից մեկը՝ «Շիրակի էտյուդները» (1916)։ Գրել է «Սեդա» (ըստ Լևոն Շանթի, 1922), «Արեգակի ցոլքերում» (բեմադրվել ՝ 1949-ին) օպերաները, «Հրո հարսը» (ըստ Ջ. Ջաբարլու, 1936), «Անահիտը» (ըստ Ղազարոս Աղայանի, բեմականացվել է 1940-ին) բալետները, «Աղթամար» (1923) սիմֆոնիան, «Վահագնի ծնունդը» (1923) վոկոլ-սիմֆոնիկ պոեմները, խմբերգեր, երգեր, ռոմանսներ և այլն, որոնք աչքի են ընկնում դյուցազներգաքնարական շնչով, հայկական ժողովրդական ու պրոֆեսիոնալ և ռուսական դասական երաժշտության ավանդույթների ինքնատիպ համադրությամբ։ Հանդես է եկել որպես խմբավար, դիրիժոր։

Հեղինակ է «Ռիխարդ Վագներ» գրքույկի (1933) և երաժշտության տեսության դասագրքի (2 հատոր, 1934)։

Պարգևներ և մրցանակներ 
 Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան (27.06.1956)
 «Պատվո նշան» շքանշան (4.11.1939)
 Հայկական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (26.12.1953)

Հիշատակ 
 Երևանի Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանի երաժշտական դպրոցը կոչվում է Անուշավան Տեր-Ղևոնդյանի անունով։
 Երևանի այն շենքում, որտեղ 1945-1961 թվականներին ապրել է Անուշավան Տեր-Ղևոնդյանը, տեղադրված է նրան նվիրված հուշատախտակ։

Տես նաև 
 Անուշավան Տեր-Ղևոնդյանի անվան երաժշտական դպրոց

Գրականություն 
 Ե. Գիլինա, Անուշավան Տեր-Ղևոնդյան, Երևան, 1962։
 Тигранов Г. Армянский музыкальный театр.- т. 2, гл. 1.- Ер., 1960.

Ծանոթագրություններ 

Հայ կոմպոզիտորներ
Հայ մանկավարժներ
Հայ դիրիժորներ
ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստներ
1887 ծնունդներ
Փետրվարի 24 ծնունդներ
1961 մահեր
Հունիսի 6 մահեր
Թբիլիսի քաղաքում ծնվածներ
Երևան քաղաքում մահացածներ
Հայ պրոֆեսորներ
Սանկտ Պետերբուրգի կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ
Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կոմպոզիտորներ այբբենական կարգով
ԽՍՀՄ կոմպոզիտորների միության անդամներ
Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի ռեկտորներ