Խուան Կառլոս I Բուրբոն

Նորին մեծություն Խուան Կառլոս I դե Բուրբոն (, ), Իսպանիայի միապետ 1975 թվականի նոյեմբերի 22-ից, Իսպանիայի նախկին ղեկավարը և զինված ուժերի գլխավոր հրամանատարը մինչև 2014 թվականի հունիսի 18-ը, հրաժարական տվեց հօգուտ որդու՝ Ֆիլիպ VI-ի, գեներալ-կապիտան (1975)։

Իսպանացի դիկտատոր, գեներալիսիմուս Ֆրանցիսկո Ֆրանկոն 1939 թվականին հաջողված ապստամբության արդյունքում Իսպանիայի երկրորդ կարճատև հանրապետությունից իր ձեռքը վերցրեց Իսպանիայի կառավարումը՝ որպես «Իսպանիայի թագավոր»։ 1969 թվականին նա Ալֆոնսո XIII-ի թոռ արքայազն Խուան Կառլոսին ընտրեց որպես պետության հաջորդ ղեկավար, ով կշարունակեր Ֆրանկոյի ավտորիտար ռեժիմը։ Խուան Կառլոսը գահ բարձրացավ 1975 թվականի նոյեմբերի 22-ին՝ Ֆրանկոյի մահից 2 օր անց, ով 1931 թվականից դարձավ առաջին միապետը։ Հայրը գահից չհրաժարվեց հօգուտ որդու մինչև 1977 թվականը։ Շուտով գահ բարձրանալուց հետո Խուան Կառլոսը բարեփոխումներ իրականացրեց ֆրանկոյական ռեժիմը տապալելու նպատակով․ սրանով Իսպանիայում սկսեց ժողովրդավարությունը։ Սա հանգեցրեց 1978 թվականին Սահմանադրության հաստատմանը, որը սահմանեց սահմանադրական միապետություն։ 1981 թվականին Խուան Կառլոսը հաջողությամբ դիմադրեց, երբ զինվորականները փորձեցին պետական հեղաշրջում անել և վերականգնել ֆրանկոյական ռեժիմը։

Իր կառավարման ժամանակ Խուան Կառլոսը նաև Իբերո-ամերիկյան պետությունների կազմակերպության նախագահն էր և ներկայացնում էր ավելի քան 700 մլն մարդու՝ Իսպանիայից, Պորտուգալիայից և Ամերիկայի նախկին գաղութներից։ 2008 թվականին նա համարվել է Իբերո-Ամերիկայի ամենաճանաչված ղեկավարը։

1962 թվականին Խուան Կառլոսն ամուսնացավ Հունաստանի և Դանիայի արքայադուստր Սոֆիայի հետ և ունեցավ 3 երեխա։ Խուան Կառլոսը և Սոֆիան մինչ այժմ պահպանում են իրենց տիտղոսները։

Վաղ կյանք 
Խուան Կառլոսը ծնվել է Բարսելոնայի կոմս Խուանի և արքայադուստր Մարիա դե լաս Մերսեդես Բուրբոն Սիցիլիացու ընտանիքում Հռոմ քաղաքում, որտեղ իր պապը՝ Ալֆոնսո XIII-ը և իսպանական թագավորական ընտանիքի այլ անդամներ 1931 թվականին Իսպանական երկրորդ հանրապետության հաստատումից հետո արտաքսվել էին երկրից։ Մկրտվել է և ստացել Խուան Կառլոս Ալֆոնսո Վիկտոր Մարիա դե Բուրբոն ի Բորբոն դոս Սիսիլիաս անունը։ Հոր և մայրական պապի պատվին ստացել է Խուան Կառլոս անունը։

Կյանքի վաղ շրջանն անցել է հոր և գեներալ Ֆրանկոյի քաղաքական «հոգսերի» ներքո։ Այն բանից հետո, երբ հայրը համոզեց Ֆրանկոյին թույլ տալ որդուն կրթություն ստանալ Իսպանիայում, Խուան Կառլոսը 1948 թվականին տեղափոխվեց Իսպանիա։ Սան Սեբաստիանում սկսեց հաճախել դասերի, որը 1954 թվականին ավարտելուց հետո ընդունվեց Մադրիդի Սան Իսիդրոյի ինստիտուտ։ Այնուհետև զորակոչվեց բանակ՝ 1955-1957 թվականներին ծառայելով Սարագոսայի ռազմական ակադեմիայում։

Խուան Կառլոսն ունի 2 քույր՝ Ինֆանտա Պիլարը՝ Բադախոսի դքսուհին (ծնված՝ 1936) և Ինֆանտա Մարգարիտան՝ Սորիայի դքսուհին (ծնված՝ 1939)։ Ունի նաև կրտսեր եղբայր՝ Ալֆոնսոն։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
Իսպանիայի արքայական ընտանիքի պաշտոնական կայք 
Խուան Կառլոս I տոհմածառ 
 Խուան Կառլոս I-ը հրաժարվում է գահից (հունիսի 2, 2014) 

1938 ծնունդներ
Հռոմ քաղաքում ծնվածներ
Իսպանիայի թագավորներ
Կաթոլիկ միապետներ
«Իտալիայի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի մեծ խաչի ասպետներ
Մադրիդի Կոմպլուտենսե համալսարանի շրջանավարտներ
ՌԴ պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Կապիչի շքանշանի ասպետներ
Վիկտորիանական թագավորական շղթայի ասպետներ