Էմիլ Արթին

Էմիլ Արթին (Արթինյան, , ), 20-րդ դարի առաջատար հայազգի մաթեմատիկոս, Էմմի Նյոթերի հետ միասին համարվում է ժամանակակից աբստրակտ հանրահաշվի հիմնադիր և 1932 թվականին նրա հետ միասին ստացել է Աքերման-Թոյբների հիշատակի մրցանակը։

Կենսագրություն 
Էմիլ Արթինը ծնվել է 1898 թվականին Վիեննայում։ Նրա հորը նույնպես անվանում էին Էմիլ, նա արվեստի գործերի վաճառական էր, մայրը՝ Էմմա Լաուրա-Արթինը, օպերային երգչուհի էր։ Արթինի որդու՝ Մայքլի խոսքով «Արթինը» հայկական Արթինյան ազգանվան կրճատ տարբերակն է։

Վաղ շրջան 
1904 թվականի սեպտեմբերին ընդունվեց դպրոց, հավանաբար Վիեննայում։ Երբ Էմիլն ութ տարեկան էր, մահացավ նրա հայրը։ 1907 թվականի հուլիսի 15-ին մայրն ամուսնացավ գերմանախոս Ռայխենբերգից (ներկայումս՝ Չեխիայի Լիբերեց քաղաք) հաջողակ գործարար Ռուդոլֆ Հուբների հետ։ 1907 թվականի սեպտեմբերին Էմիլն ընդունվեց Ավստրիայի սահմանին մոտ հարավային Չեխոսլովակիայում գտնվող փոքրիկ Ստրոբնից քաղաքի դպրոց, որտեղ սովորելու համար ապրում է տնից հեռու, տեղական ագարակներից մեկում։ Հաջորդ տարի նա վերադարձավ Ռայխենբերգ, որտեղի դպրոցում էլ սովորեց մինչ 1916 թվականը։

Համալսարանական տարիներ 
1916 թվականի հոկտեմբերին Էմիլն ընդունվեց Վիեննայի համալսարան՝ կենտրոնանալով մաթեմատիկայի վրա։

Աշխատություններ 

 
  (Reprinting of second revised edition of 1944, The University of Notre Dame Press).
 
  (Reprint of the 1957 original; A Wiley-Interscience Publication)
 Artin, Emil. (1898–1962) Beiträge zu Leben, Werk und Persönlichkeit, eds., Karin Reich and Alexander Kreuzer (Dr. Erwin Rauner Verlag, Augsburg, 2007).
  (Reprinted with corrections from the 1967 original)

Տես նաև 
List of things named after Emil Artin

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 
 

Գերմանահայ մաթեմատիկոսներ
Ավստրիահայ մաթեմատիկոսներ
Մաթեմատիկոսներ այբբենական կարգով
Վիեննայի համալսարանի շրջանավարտներ
Գյոթինգենի համալսարանի շրջանավարտներ
Լայպցիգի համալսարանի շրջանավարտներ
Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորներ