Ներքին Ագուլիս

Ներքին Ագուլիս, (նաև՝ Ստորին Ագուլիս, Դաշտ Ագուլիս, Ագուլիսի դաշտ, Ներքին Ագուլիք, Ներքին Ակուլիս, Աշաղը Այլիս, Դաշտ, Դեշտ, Տաշտ, այժմ կոչվում է՝  - Աշաղի Այլիս), գյուղ ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Օրդուբադի շրջանում։

Պատմություն 
Ներքին Ագուլիս գյուղը նախկինում գտնվում էր Մեծ Հայքի Սյունիք աշխարհի Գողթն գավառում, երբեմն հիշատակվում է ավան։ Ներքին Ագուլիս գյուղը գտնվում է Օրդուբադ քաղաքից մոտ 4 կմ արևմուտք, Ագուլիս գետի ափին, Վերին Ագուլիսից 2 կմ հարավ, նախկին պատմական Դաշտ գյուղի տեղում, որը վերին ագուլեցիները 1820 թվականին գնել էին Պարսից գահաժառանգ Աբբաս-Միրզայից և կոչել՝ Ներքին Ագուլիս։ Նախկինում եղել է հայկական մշակութային մեծ քաղաքի մի մասը, որը հայաթափվել և ավերվել է 1919 թվականի Ագուլիսի ջարդերից հետո։

Խորհդային կարգերի ժամանակ մտնում էր Նախիջևանի ԻՍՍՀ Օրդուբադի շրջանի մեջ։

Բնակչությունը 

1829-1832 թվականներին ուներ 459, 1897 թվականին՝ 990, 1906 թվականին՝ 1254 բնակիչ։ 1986 թվականին գյուղում բնակվում էր ադրբեջանական մի քանի ընտանիք։

Կրոնական կառույցներ 

Ներքին Ագուլիսը ուներ 4 եկեղեցի՝ Սուրբ Երրորդություն (Սուրբ Ստեփանոս), Սուրբ Սարգիս, Սուրբ Մինաս և Սուրբ Հովհաննես Մկրտիչ։

Ճարտարապետություն 
Ներքին Ագուլիսն ուներ դպրոց և խանութներ։

Տնտեսություն 
Բնակիչները զբաղվում էին երկրագործությամբ, այգեգործությամբ և մասամբ առևտրով ու արհեստագործությամբ։

Հայտնի մարդիկ 
 Քրիստափոր Միքայելյան (Քաղաքական գործիչ)
 Պողոս Մակինցյան (Թարգմանիչ)
 Օվի Սևումյան (դերասան)
 Միքայել Մանվելյան (արձակագիր, դերասան)
 Մկրտիչ Բարխուդարյան (թարգմանիչ)
 Մուշեղ Աբեյան (հասարակակն գործիչ)
 Լևոն Մանվելյան (բանասաեր, գրող)
 Փիլիպոս Վարդազարյան (հրատարակիչ)
 Հարություն Թումանյան (գրող)
 Ալեքսանդր Քալանթար (խմբագիր)
 Ավետիք Արասխանյան (տնտեսագետ)
 Նեկտար Բաժբեուկ-Մելիքյան (ճարտարապետ)
 Անդրանիկ Սողոմոնյան (թատերական գործիչ)
 Քրիստափոր Աբեյան (բժիշկ)
 Սարգիս Բեգլարյան (նկարիչ)
 Արիստակես Զարգարյան (բժիշկ)
 Հովսեփ Թադևոսյան (մանկավարժ)
 Հովհաննես Հախնազարյան  (մանկավարժ)
 Դավիթ Քալանթար (մանկավարժ)
 Նինա Հայրապետյան (մանկավարժ)

Ծանոթագրություններ 

Ագուլիս