Ջեք Լեմոն

Ջեք Լեմոն (, ), ամերիկացի դերասան, կինոյում կերտել է տարբեր ժանրերի հերոսներ։

Կենսագրություն 
Ջեք Լեմոնը ծնվել է 1925 թվականի փետրվարի 8-ին, Մասաչուսեթս նահանգի Նյուտոն քաղաքում։ Նա իր ծնողների՝ Ջոն Ուլեր Լեմենի և Միլդրեդ Բարգես Լառուի միակ երեխան էր։ Հայրը ուներ թխվածքների սեփական արտադրամաս։

Լեմոնը հաճախել է Նյուտոնի Ջոն Ուարդի անվան տարրական դպրոցը (John Ward Elementary School) և Վեստոնի Ռիվերս դպրոցը (The Rivers School)։ Դեռ մանուկ հասակից նա աչքի էր ընկնում դերասանական ունակություններով։ Լեմոնը հաճախել է Ֆիլիպս Ակադեմիան (Phillips Academy (Class of 1943)) և հեղինակավոր Հարվարդի Համալսարանը (Harvard University (Class of 1947))։

Հարվարդում ուսանելու տարիներին մի քանի ամիս մասնակցել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին, ծառայելով ռազմածովային ուժերում։

Անձնական կյանք և մահ 
Ջեք Լեմոնը երկու անգամ ամուսնացել է։ Առաջին կինը Սինտի Սթոունն էր, նրանք ունեցել են մեկ որդի՝ Քրիս Լեմոն։ Երկրորդ կինը դերասանուհի Ֆելիսիա Ֆարն էր, ունեցել են աղջիկ՝ Քորթնի։

Լեմոնը հիվանդացել էր քաղցկեղով և կյանքի վերջին երկու տարիները պայքարում էր հիվանդության դեմ։ Հենց քաղցկեղն էլ դարձավ դերասանի մահվան պատճառ։ Մահացել է 2001 թվականին հունիսի 27-ին։ Թաղված է Վեստվուդի գերեզմանատանը, իր ընկեր Ուոլթեր Մատաուի կողքին, ով մահացել է 2000 թվականին։

Կարիերա 
Երիտասարդ տարիներին աշխատել է ռադիոյում և հեռուստատեսությունում։ Կարիերայի սկզբնական շրջանում՝ 1949 թվականից սկսած խաղացել է հեռուստատեսային սերիալներում։ Առաջին մեծ դերը կինոյում 1954 թվականին նկարահանված «Դա պետք է պատահի ձեզ հետ» ֆիլմն է։ Իսկ արդեն հաջորդ տարի «Միստր Ռոբերտս» ռազմական դրամայում խաղացած դերի համար ստանում է «Օսկար» երկրորդ պլանի լավագույն դերասան անվանակարգում։

Լեմոնի տաղանդը բացահայտում է ռեժիսոր Բիլլի Ուայլդերը, որը տեսնելով նրա խաղը առաջարկեց նկարահանվելու իր «Ջազում միայն աղջիկներն են» հանրահայտ կատակերգությունում։ Հենց այս ֆիլմում խաղացած դերը մեծ ճանաչում բերեց ինչպես Ջեք Լեմոնին, այնպես էլ գլխավոր դերակատար Մերիլին Մոնրոյին։

Դրանից հետո Լեմոնը նկարահանվեց Ուայլդերի շատ ֆիլմերում՝ մինչև 1981 թվականը, որոնցից առավել հայտնի է 1960 թվականին նկարահանված «Բնակարան» ֆիլմը, որը արժանացավ 5 Օսկարի՝ այդ թվում լավագույն ֆիլմ, լավագույն ռեժիսոր և լավագույն սցենար հեղինակավոր անվանակարգերում, իսկ գլխավոր դերասաններ Ջեք Լեմոնը և Շիռլի Մակլեյնը ներկայացվեցին լավագույն դերասան և լավագույն դերասանուհի անվանակարգերում։ Լեմոնը նկարահանվում է նաև այլ ռեժիսորների ֆիլմերում, որոնցից նա իր կյանքի կարևոր դերերից մեկը համարում է Բլեյք Էդվարդսի «Գինու և վարդի օրեր» ֆիլմում խաղացած ալկոհոլիկ Ջո Քլեյի կերպարը։

1964 թվականին Լեմոնը խաղում է «Տարօրինակ զույգ» ներկայացման մեջ, որտեղ նրա խաղընկերն էր դերասան Ուոլտեր Մատտաուն։ Հետագայում նրանք դառնում են մոտիկ ընկերներ, միասին հանդես գալով մի քանի ֆիլմերում, որոնցից հիշարժան են «Ծեր փնթփնթանները» և «Ծեր փնթփնթանները զայրացել են» ֆիլմերը։ Ջեք Լեմոնն ու Ուոլտեր Մատտաուն ամերիկյան կինոյի ամենաճանաչված և սիրված կատակերգական դերասանական զույգերից են։ 1965 թվականին նկարահանվում է հայտնի «Մեծ մրցարշավներ» սիրված կատակերգությունում։

1970-ական թվականներին Լեմոնը նկարահանվում է մի քանի նշանավոր ֆիլմերում, որոնցից են «Փրկեք վագրին» (որտեղ Լեմոնը համաձայնվել է խաղալ գրեթե անվճար) և «Չինական ախտանիշ», որտեղ նա խաղում է իր ամենաողբերգական դերերից մեկը։ Մյուս մեծ դերը կինոյում դառնում է Կոստա Գավրասի «Անհետ կորածը»։

1998 թվականին Լեմոնը ներկայացվում է «Ոսկե Գլոբուսի», սակայն մրցանակը ստանում է Վինգ Ռեյմսը, և հենց այդ պահին նա դահլիճից բեմ է հրավիրում Լեմոնին և մրցանակը հանձնում նրան որպես ավելի արժանավոր։

Ֆիլմագրություն 
Խաղացել է 90-ից ավելի ֆիլմերում և հեռուստատեսային սերիալներում, որոնցից առավել նշանավոր են՝

Մրցանակներ 
Ստացել է ընդհանուր թվով 54 կինոմրցանակ, ներկայացված է եղել ևս 42-ի, այդ թվում.
 8 անգամ ներկայացվել է Օսկարի, ստացել 2 Օսկար՝ 1956 թվականին որպես երկրորդ պլանի դերասան «Միստեր Ռոբերտս» ֆիլմի համար, և 1974 թվականին «Փրկեք վագրին» Օսկար լավագույն դերասանի համար անվանակարգում.
 22 անգամ ներկայացվել է Ոսկե Գլոբուսի, ստացել է այդ մրցանակը 6.
 7 անգամ ներկայացվել է BAFTA-ի, ստացել 3-ը.
 6 անգամ ներկայացվել է Էմմի (մրցանակ) մրցանակի, ստացել 2 անգամ
 Վենետիկի, Բեռլինի, Կաննի կինոփառատոնների բազմակի մրցանակակիր է և այլն

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Lemmon, Chris (2006). A Twist of Lemmon։ A Tribute to My Father. Chapel Hill, N.C.։ Algonquin Books of Chapel Hill. ISBN 9781565124806.
 Freedland, Michael (2003). Some Like It Cool։ The Charmed Life of Jack Lemmon. Robson Books. ISBN 9781861055101.
 Widener, Don (1975). Lemmon. Macmillan Books.

Արտաքին հղումներ 

 IMDb-ում էջ
 kinopoisk կայքում

Ամերիկացի դերասաններ
Օսկարակիրներ
Հարվարդի համալսարանի շրջանավարտներ
BAFTA մրցանակի դափնեկիրներ
Ամերիկացի կինոռեժիսորներ
Ամերիկացի կատակերգուներ
«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ
Ամերիկացի կինոդերասաններ
Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ
Լավագույն դերասան Օսկարի մրցանակակիրներ
Երկրորդ պլանի լավագույն դերասան Օսկարի մրցանակակիրներ
«Էմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ