Վիտամին B3

{{DISPLAYTITLE:Վիտամին B3}}
Վիտամին B3 վիտամին է որն ունի 3 ձև՝ նիկոտինամիդ (նիացինամիդ), նիացին (նիկոտինաթթու) և նիկոտինամիդ ռիբոզիդ։ Վիտամին B3-ի բոլոր երեք ձևերն էլ օրգանիզմում ձևափոխվում են նիկոտինամիդադենինդինուկլեոտիդի (ՆԱԴ)։ ՆԱԴ-ը անհրաժեշտ է կյանքի համար, և առանց վիտամին B3-ի կամ տրիպտոֆանի օրգանիզմում այն չի կարող սինթեզվել։ 2004 թվին նիկոտինամիդ ռիբոզը ճանաչվել է վիտամին B3-ի ձևերից մեկը։ Խումբը երբեմն անվանում են վիտամին B3 համալիր։

Գործողության մեխանիզմ
ՆԱԴ ը, նրա ֆոսֆորիլացված ձևի՝ նիկոտինամիդադենինդինուկլեոտիդֆոսֆատի (ՆԱԴՖ) հետ միասին, մասնակցում է ԴՆԹ-ի ռեպարացիայի և կալցիումի մոբիլիզացիայի գործընթացներում փոխանակման ռեակցիաներին։

Աղբյուրներ 
Վիտամի B3-ի պարունակությունը շատ է լոբիի, կաթի, մսի և հավկիթի մեջ։ Հարստացված ալյուրի ոչ կոէնզիմ ձևի (ազատ նիացինի պարունակութամբ) մեջ վիտամի B3-ի կենսամատչելիությունը նույնպես բարձր է։ Հացահատիկները նիացինի հարուստ աղբյուր չեն։ ԱՄՆ ում նիացինի միջին ընդունումը առաջարկվող սննդային քանակից բարձր է։

Թունավորում 
Վիտամին B3-ի օրական առավելագույն չափաբաժինը սահմանվել է 35 մգ։ Օրական 30 մգ չափաբաժնի դեպքում նկատվել են՝ մշտապես դեմքից սկսվող կարմրություն, որը զուգակցվում է մաշկի չորությամբ, քորով, պարեսթեզիայով և գլխացավով։ Լյարդի թունավորումը ամենալուրջ թունավոր ռեակցիան է, որը հանդիպում է >2 գրամ/օրը չափաբաժնի դեպքում։ Նշվել է կայծակնային հեպատիտի դեպքեր 3-9 գրամ/օրը դեղաչափերի ժամանակ, որի դեպքում կարիք է լինում լյարդի փոխպատվաստում։ Այլ պատասխան ռեակցիաներն են՝ գլյուկոզային անտանելիությունը, հիպերուրիկեմիան, մակուլյար այտուցը և մակուլյար կիստան։

Անբավարարություն 
Վիտամին B3-ի անբավարարությունը կարող է բերել պելագրայի՝ հիվանդություն, որը հայտնաբերվում է Հյուսիսային Ամերիկայում հարբեցողներից շատերի շրջանում։ Ախտանիշներն են՝ փսխում, ախորժակի կորուստ, որովայնի ցավ և ընդհանուր թուլություն։

Ծանոթագրություններ

Վիտամիններ
Վիտամին B