Վիվան

Վիվան (Անուշավան Մարգարի Ջիդեջյան, ), հայ արձակագիր, թարգմանիչ, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1934 թվականից։

Գրական անունը 
Կնոջ՝ Արմենուհու պատմածով, Վիվանն իր անունը ստուգաբանում է այսպես։ Վի ֆրանսերեն նշանակում կեցցե, վան-ը Վան քաղաքն է, իր ծննդավայրը։ Այսպիսով Վիվան նշանակում է կեցցե Վանը։

Բացի սրանից վիվան "vivant" ֆրանսերեն նշանակում է ապրող, կենող։ Միգուցեև հետմահու գնահատման հույսով տոգորված բանատեղծը փորձել էր այդպես նշանավորել իր գործի անմահությունը։

Կենսագրություն 
Ծնվել է 1899 թվականի ապրիլի 15-ին, Արևմտյան Հայաստանի Վան քաղաքում։ 1915 թվականին ավարտել է Վանի Երեմյան դպրոցը։ 1916-1917 թվականներին սովորել է Էջմիածնի Գևորգյան ճեմարանում։ 1919 թվականին աշխատել է Երևանում, 1920-1922 թվականներին՝ Թիֆլիսում։ 1922 թվականին մեկնել է Փարիզ, սովորել Սորբոնի համալսարանում (մինչև երրորդ կուրսը), ապա աշխատել է Փարիզի տարբեր գործարաններում։ 1925 թվականին ընդունվել է Ֆրանսիայի կոմունիստական կուսակցության շարքերը։ 1925-1932 թվականներին Փարիզում խմբագրել է «Բանվոր Փարիզ», «Երևան», «Բանվոր», «Վերելք», «Մեր ուղին», «Դարբնոց», «Արշավ» հայալեզու պարբերականները։ 1933 թվականին վերադարձել է Հայաստան։ 1933-1935 թվականներին աշխատել է «Խորհրդային Հայաստան» օրաթերթում, իսկ 1935-1940 թվականներին՝ Կուսհրատում, 1940-1941 թվականներին՝ Հայպետհրատում։ 1942 թվականից ծառայել է սովետական բանակում։ 1945-1947 թվականներին աշխատել է Երևանի Ալեքսանդր Մյասնիկյանի անվան հանրապետական գրադարանում։ 1948-1953 թվականներին եղել է Քանաքեռի Խաչատուր Աբովյանի անվան տուն-թանգարանի տնօրենը։ Մահացել է 1960 թվականի հունիսի 9-ին, Երևանում։

Վիվանի հեղինակությամբ հրատարակված գրքեր 
 Հովակին ժպիտը, Երևան, Պետհրատ, 1935։

Վիվանի կատարած թարգմանությունները (ռուսերենից) 

 Օնորե դը Բալզակ, Հայր Գորիո, Երևան, Պետհրատ, 1935։ 
 Անտոնիո Պիգաֆետտա, Մագելանի ճանապարհորդությունը, Երևան, Հայպետհրատ, 1951։ 
 Վ. Ա. Օբրուչև, Պլուտոնիա, Երևան, Հայպետհրատ, 1953, 406 էջ։ 
 Ռոժե Վայան, Ինչ տեսա Եգիպտոսում, Երևան, Հայպետհրատ, 1954։ 
 Վ. Ա. Օբրուչև, Կենտրոնական Ասիայի խորքերում (գանձախույզի) նոթերը, Երևան, Հայպետհրատ, 1954, 436 էջ։ 
 Անդրե Ստիլ, Առաջին հարվածը, Բ մաս, Երևան, Հայպետհրատ, 1955։ 
 Օնորե դը Բալզակ, Երկերի ժողովածու տասը հատորով, հատոր 3 (հատորի մեջ մտնող «Հայր Գորիո» վեպը թարգմանել է Վիվանը), Երևան, Հայպետհրատ, 1956, 840 էջ։ 
 Ջ. և Բ. Կրայլ, Ընդծովյա գանձերի հետքերով, Երևան, Հայպետհրատ, 1960։

Աղբյուրներ

Արտաքին հղումներ 
 Վիվան 

20-րդ դարի արևելահայ արձակագիրներ
Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Էջմիածնի Գևորգյան ճեմարանի սաներ
ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ
Ռուսերենից հայերեն թարգմանիչներ
Ֆրանսերենից հայերեն թարգմանիչներ
Հայ արձակագիրներ
Փարիզի համալսարանի շրջանավարտներ
Հայ թարգմանիչներ