Մաթևոս Դարբինյան

Մաթևոս Կարապետի Դարբինյան (), հայ արձակագիր, դրամատուրգ, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1934 թվականից։

Կենսագրություն 
Ծնվել է Թովուզ գյուղում (այժմ՝ Տավուշի մարզ Տավուշ գյուղ)։ 1908 թվականին ավարտել է Թիֆլիսի Ներսիսյան դպրոցը, ապա զբաղվել ուսուցչությամբ։ Մինչև 1914 թ. ուսուցչություն է արել հայկական զանազան դպրոցներում։ 1918 թ. ընդունվել է Անդրկովկասյան համալսարանի պատմալեզվաբանական ֆակուլտետը, սակայն չի ավարտել համալսարանը փակվելու պատճառով։
Առաջին անգամ գրել է 1908 թ. մանկական պատմվածքներ «Հասկեր» ամսագրում և երգիծաբանական պատմվածքներ «Խաթաբալա»-ում։

1915 թվականից աշխատակցել է սոցիալ-դեմոկրատական հայ թերթերին, իսկ 1921 թ. «Կարմիր աստղ»-ին, «Մարտակոչ»-ին և «Կարմիր ծիլեր»-ին։

Գրել է գլխավորապես պատմվածքներ գյուղական կյանքից, առակներ, ֆելիտոններ, մանկական պատմվածքներ, հեքիաթներ և պիեսներ։

1921 թվականին, Թիֆլիսում, հրատարակել է «Կարմիր աքլոր» երգիծական շաբաթօրյա հանդեսը։ Նրա առաջին պատմվածքը՝ «Արամի տնակն ու Հայկանուշի տիկնիկը» լույս է տեսել «Հասկեր»-ում, 1907 թվականին։ Մի որոշ ժամանակ եղել է Վրաստանի հայ պատանի հանդիսատեսի թատրոնի տնօրենը։

Թիֆլիսում բեմադրվել է նրա «Մինիստրներ» կատակերգությունը։ Բեմադրվել է նաև նրա «Ջաղացպան», «Ոճիր», «Գիքոր» (ըստ Հովհաննես Թումանյանի պատմվածքի), «Լայլի և Մաջնուն» պիեսները։

Նրա «Գլուխ պահող Կիկոսը» վիպակի հիման վրա «Հայֆիլմը» 1932 թվականին նկարահանել է «Կիկոս» կինոնկարը։ ԽՄԿԿ անդամ 1910 թվականից։

Մահացել է 1937 թվականին։

Երկեր 
 Մինիստրներ (կոմեդիա), Թիֆլիս, 1924, 32 էջ։
 Վլաստը, կոմդեզը, քոթոթը, Թիֆլիս, 1925, 30 էջ։
 Ցարն ու մուրճը, Թիֆլիս, 1925, 27 էջ։
 Շահ-Զադեի աբասին (արևելյան լեգենդ), Թիֆլիս, 1927, 16 էջ։
 Ճուտիկներ, Թիֆլիս, 1928, 7 էջ։
 Կիկոսը (վիպակ), Երևան, Պետհրատ, 1929, 107 էջ։
 «Նորը» (պատմվածք), Թիֆլիս, 1929, 32 էջ։
 Կոմսոմոլ (հակակրոնական կոմեդիա), Թիֆլիս, 1930, 32 էջ։
 Ջրաղացպան Անտոնը (վիպակ), Երևան, Պետհրատ, 1930, 131 էջ։
 Զարթնող գյուղը, Երևան, Պետհրատ, 1930, 126 էջ։
 Փարսադան, Թիֆլիս, «Սախելգամի», 1930, 44 էջ։
 Ճլկուտը, Երևան, Պետհրատ, 1931, 40 էջ։
 Կոլխոզային, Թիֆլիս, «Սախելգամի», 1931, 102 էջ։
 Ոսկե թելեր, Թիֆլիս, 1932, 52 էջ։
 Վերջինը (վեպ), Թիֆլիս, «Սախելգամի», 1934, 224 էջ։
 Փոքրիկ հերոսներ, Թիֆլիս, «Սախելգամի», 1934, 104 էջ։
 Խալիչա, Թիֆլիս, հրատարակչություն «Պրոլետար» թերթի, 1936, 56 էջ։
 Սոիլդին ու Բուլդին, Երևան, Պետհրատ, 1936, 27 էջ։
 Ծավիկն ու հատիկը, Երևան, Պետհրատ, 1937, 38 էջ։
 Երկեր, Երևան, Հայպետհրատ, 1959, 436 էջ։
 Սուլդին ու Բուլդին, Երևան, «Հայաստան», 1965, 26 էջ։
 Ծավիկն ու հատիկը, Երևան, «Սովետական գրող», 1976, 203 էջ։

Ծանոթագրություններ 

20-րդ դարի արևելահայ արձակագիրներ
20-րդ դարի արևելահայ դրամատուրգներ
Հայ խմբագիրներ
ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ