Հողմածաղիկ

Հողմածաղիկ (), գորտնուկազգիների (հրանունկազգիներ) ընտանիքի բազմամյա խոտաբույսերի ցեղ։ Հայտնի է 90 (այլ տվյալներով՝ 160 ) տեսակ, ՀՀ-ում՝ 4-5։ Աճում է Սյունիքի, Վայոց ձորի, Գեղարքունիքի և այլ մարզերում։

Կենսաբանական նկարագիր 

Ցողունի բարձրությունը 10-85 սմ։ Արմատամերձ տերևները թաթաձև-բաժան են, ցողունայինները՝ բլթկավոր, օղակաձև դասավորված, ծաղկաբույլը՝ կիսահովանոց, ծաղիկը՝ սպիտակ, դեղին, վարդագույն, պտուղը՝ բազմաընկուզիկ։

Բազմամյա խոտաբույսեր են՝ կոճղարմատով և արմատամերձ տերևներով։ Ծաղկացողունները տերևազուրկ են, միայն ծաղկի տակ ունեն կարծես տերևների պարուրակ։ Ծաղկապատի թերթերը, անդրոցեյումը և գինեցեյումը անորոշ թվով մասերով, դասավորությունը պարուրաձև է։ Պտուղը բազմակուտ է։

Հայաստանում 
ՀՀ-ում՝5 տեսակ՝
Հողմածաղիկ գորտնուկանման (A. ranunculoides), 
Հողմածաղիկ կովկասյան (A. caucasica), 
Հողմածաղիկ փնջավոր (A. fasciculata), 
Հողմածաղիկ անհարթ (A. impexa)
Հողմածաղիկ գեղեցիկ (A. speciosa)։

Տարածում 
Տարածված է Արագածոտնի, Լոռու, Տավուշի, Գեղարքունիքի, Սյունիքի մարզերի միջին լեռն, գոտիներում։ Աճում է անտառներում, թփուտներում, բացատներում, ենթալպյան, հազվադեպ՝ ալպյան մարգագետիններում։

Նշանակություն 
Դեղաբույս է։ Պարունակում է ալկալոիդներ, սապոնին, ներկանյութ և այլն։ Պտուղը բազմընկուզիկ է։ Որոշ տեսակներ դեղաբույսեր են. Պատրաստուկներն օգտագործում են ռևմատիկ ցավերի, գլխացավի, ատամնացավի, գորտնուկի բուժման ժամանակ, նաև որպես միզամուղ, քրտնաբեր, արյան մակարդելիությունը բարձրացնող միջոց։ Տեսակների մեծ մասը թունավոր է։

Տեսակներ 

 

Ընդգրկում է մոտ 160 տեսակ։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 
 
Анемоне // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона։ В 86 томах (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
Юзепчук С.В. Род 526. Ветреница — Anemone // Флора СССР. В 30 т. / Гл. ред. акад. В. Л. Комаров; Ред. тома Б. К. Шишкин. — М.—Л.։ Изд-во АН СССР, 1937. — Т. VII. — С. 236—282. — 792 + XXVI с. — 5200 экз.
Алексеев Ю. Е. и др. Ветреница — Anemone // Травянистые растения СССР. В 2 т / Отв. ред. доктор биол. наук Работнов Т. А. — М.։ Мысль, 1971. — Т. 1. — С. 289—392. — 487 с. — 60 000 экз.

Արտաքին հղումներ 
 Ветреница, или Анемона в Энциклопедии декоративных садовых растений
 Die Anemonen

Հողմածաղիկ պսակավոր, բազմամյա արմատապալարավոր ծաղկաբույս է․ պատկանում է հրանունկազգիների ընտանիքին։ Հայրենիքը Փոքր Ասիայի լեռներն են(այս բույսի մի քանի տեսակներ աճում են նաև )

Հրանունկազգիներ
Հայաստանի բուսական աշխարհ