Դոգմատիզմ

Դոգմատիզմ (հուն. dogma - ուսմունք, կարծիք բառից), մի սկզբունք, որը բնութագրում է բարոյական ուսմունքի հանդեպ մարդու վերաբերմունքը, որին կողմնակից է հենց ինքը։ Դոգմատիզմի որպես երևույթի առանձնահատկությունն այն է, որ մարդու վերաբերմունքն ընդդեմ այլ ուսմունքների և երևույթների՝ հիմնվում է անհերքելի, միանշանակ, քննարկման չենթակա դրույթների վրա։ 
Դոգմատիզմ տերմինն օգտագործվում է փիլիսոփայության, Աստվածաբանության և քաղաքականության մեջ։

Ընդհանուր նկարագրություն
Ենթադրում է կուրորեն հավատալ ու հետևել որևէ բարոյականության դրույթներին կամ պահանջներին, առանց նրանց բանական հիմնավորման և հասարակական նշանակության ըմբռնման, այդ պահանջների անվերապահ պահպանում, առանց վերլուծելու այն հստակ իրադրությունը, որտեղ նրանք իրականացվում են, և սոցիալական հետևանքները, որոնք այդտեղից բխում են։ Դոգմատիզմի մասնավոր դրսևորումներն են, օրինակ բարոյական ֆորմալիզմը, մոլեռանդությունը և ծայրահեղական ահաբեկչությունը։

Դոգմատիզմը հենվում է հավիտենական և ընդհանուր բարոյական սկզբունքների գոյության մասին եղած պատկերացումների վրա՝ Աբսոլյուտիզմ, որոնք կապված չեն հասարակության պատմության հետ, պիտանի են ցանկացած սոցիալական իրադրության համար։ Այն առավելապես բնորոշ է կրոնական բարոյականությանը, որտեղ պայմանավորված ու սահմանված են բարոյական սկզբունքների ամբողջություններ և անհերքելի են։

Դոգմատիզմը հաճախ արտահայտվում է համընգրկող բարոյական կոդեքս ստեղծելու փորձերում, որը կկանխատեսեր բարոյական գործունեության բոլոր բազմազան դեպքերը։ Սովորաբար հավակնելով սկզբունքայինության՝ դոգմատիզմը իրականում աղավաղում է բարոյականության արմատական սկզբունքների իմաստը, քանի որ մեխանիկորեն տեղափոխում է որոշակի իրադրությանը համապատասխանող պահանջները այլ պայմանների վրա, որտեղ այդ պահանջները կորցնում են իրենց ուժը կամ նույնիսկ վերածվում իրենց հակադրության։

Ծանոթագրություններ 

Իմացաբանություն
Միտք
Գաղափարախոսական կլիշե
Փիլիսոփայական տեսություններ