Վիտամին E

E վիտամին, պատկանում է ճարպալույծ միացություններին, որի մեջ են մտնում տոկոֆերոլներն ու տոկոտրիենոլները։ E վիտամինի շատ տարբեր տեսակներից γ-տոկոֆերոլն ամենատարածվածն է Հյուսիսային Ամերիկայի դիետներում։ 
γ-տոկոֆերոլ պարունակում են եգիպտացորենի, սոյայի ձեթը, մարգարինը և աղցանները α-տոկոֆերոլը` E վիտամինի կենսաբանորեն  ամենաակտիվ տեսակը, հաջորդ տարածված տեսակն է Հյուսիսային Ամերիկայի ռացիոնում։ E վիտամինի այս տարբերակով  հարուստ են  ցորենի սաղմը, արևածաղիկը և արևածաղկի ձեթը։ Որպես ճարպալույծ  անտիօքսիդանտ, այն կասեցնում է թթվածնի ռեակտիվ տեսակների արտադրությունը, որոնք գոյանում են ճարպի թթվեցման ժամանակ։

Ֆունկցիաները

E վիտամինն ունի բազմաթիվ կենսաբանական ֆունկցիաներ։ E վիտամինի ֆունկցիաներից ամենակարևորն անտիօքսիդանտն է  և դրանով է E վիտամինն առավել կարևոր և հայտնի։ Լինելով ճարպալույծ, այն պարուրված է բջջային մեմբրանով, որը և պաշտպանում է նրան թթվեցման վտանգից։ Սակայն կան այլ ֆունկցիաներ ևս, որ նույնպես կարևոր են համարվում։ α-Տոկոֆերոլն ունի կարգավորող ներգործություն էնզիմային ռեակցիաների վրա։ Օրինակ, C պրոտեինկինասը (PKC),  որը կարևոր է մկանների աճի համար, կարող է արգելակվի  α-տոկոֆերոլի կողմից։

Ազդեցությունը առողջության վրա
Վիտամին E-ն մահացելիությունը չի նվազեցնում, նույնիսկ մեծ չափաբաժիններով, և կարող է չնչին ավելացնել այն։ Այն չի լավացնում շաքարի պարունակությունը արյան մեջ շաքարախտով հիվանդ մարդկանց մոտ կամ իջեցնում  ռիսկի գործոնը։  Վիտամին E-ի ամենօրյա հավելումը չի նվազեցնում շագանակագեղձի քաղցկեղի ռիսկը, այլ կարող է այն բարձրացնել։

Անբավարարություն

E վիտամինի անբավարարությունը կարող է առաջացնել`
սպինացերեբելյար ատաքսիա 
մյոպատիա՝ մկանների հիվանդություն
ատաքսիա 
կմախքային մյուրապատիա
ռետինապատիա
իմունային համակարգի խանգարում

Օրական թույլատրելի չափաբաժին

Վիտամին E-ի օրվա պահանջը 10-30 մգ է։

Սննդի աղբյուրներն ու հավելումներ 
Վիտամին E պարունակում են ճարպոտ ձուկը, ընկուզեղենը, բուսայուղերը և այլն։ Վիտամին E-ի բացակայության կամ անբավարարության դեպքում կարող է առաջանալ մաշկի թեփոտվածություն։

Պատմություն

Ծանոթագրություններ 

Ճարպալույծ վիտամիններ
Վիտամիններ