Գեորգի Ժուկով

Գեորգի Կոստանտինովիչ Ժուկով (, ), խորհրդային զորավար, Խորհրդային Միության մարշալ (1943 թ.-ից), Խորհրդային Միության քառակի հերոս, Մոնղոլական Ժողովրդական Հանրապետության հերոս (1969 թ.)։

Մասնակցել է Առաջին համաշխարհային պատերազմին։ Կարմիր բանակում ծառայել է 1918 թվականից։ Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմում եղել է էսկադրոնի հրամանատար։ Ավարտել է հեծելազորի բարձրագույն հրամկազմի կատարելագործման դասընթացները (1930 թ.), ապա վարել հրամանատարական բարձր պաշտոններ։ 1939 թ.-ին Խալխին-Գոլի մարտերում ղեկավարել է ճապոնացիների ջախջախումը։ 1940 թ.-ից՝ Կիևի հատուկ ռազմական օկրուգի հրամանատար։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Գերմանա-խորհրդային ռազմաճակատի («Հայրենական մեծ պատերազմ», 1941-1945) ժամանակ գլխավորել է մի շարք առաջնագծերի (Պահեստային, Լենինգրադյան, Արևմտյան) գործողությունները։ 1942 թվականին նշանակվել է ԽՍՀՄ պաշտպանության ժողկոմի և Գերագույն գլխավոր հրամանատարի տեղակալ։ Իրականացրել է ռազմաճակատների կոորդինացումը՝ Ստալինգրադի ճակատամարտում (1942 թ.), Լենինգրադի շրջափակումը ճեղքելիս (1943 թ.), Կուրսկի ճակատամարտում (1943 թ.)։ Աջափնյա Ուկրաինան ազատագրելիս (1944 թ.) ղեկավարել է Առաջին ուկրաինական ռազմաճակատը։ Միավորել է Առաջին և երկրորդ բելառուսական ռազմաճակատների գործողությունները Բելառուսի ազատագրման ժամանակ։ 1944-1945 թթ.-ին ղեկավարել է Առաջին բելառուսական ռազմաճակատի զորքերը, որոնք Առաջին ուկրաինական և Երկրորդ բելառուսական ռազմաճակատների զորքերի հետ իրականացրին Վիսլա-Օդերի օպերացիան, ապա ջախջախեցին հակառակորդի բեռլինյան խմբավորումը և գրավեցին Բեռլինը։ Գերագույն գլխավոր հրամանատարության հանձնարարությամբ, 1945 թվականի մայիսի 8-ին, Ժուկովն ընդունել է Նացիստական Գերմանիայի կապիտուլյացիան։ Պատերազմից հետո եղել է Գերմանիայի խորհրդային զորախմբերի զորահրամանատար և խորհրդային կառավարչության գլխավոր պետ, 1946-1953 թթ.-ին՝ Օդեսայի և Ուրալի ռազմական օկրուգների հրամանատար, 1953 թ.-ից՝ ԽՍՀՄ պաշտպանության նախարարի 1-ին տեղակալ, իսկ 1955-1957 թթ.-ին՝ նախարար։ 1958 թ.-ից՝ պաշտոնաթող։ Եղել է I-IV գումարումների Գերագույն խորհրդի պատգամավոր։

Երկեր 
 Հիշողություններ և խորհրդածություններ, գիրք 1-2, Երևան, 1978:
 Հիշողություններ և խորհրդածություններ, գիրք 1-2, 2-րդ հրտ., Երևան, 1987։

Ծանոթագրություններ 

1896 ծնունդներ
Նոյեմբերի 19 ծնունդներ
1974 մահեր
Հունիսի 18 մահեր
Խորհրդային Միության հերոսներ
Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Խորհրդային Միության մարշալներ
Մոսկվա քաղաքում մահացածներ
Լենինի շքանշանի ասպետներ
Առաջին համաշխարհային պատերազմին մասնակցած ռուսական ռազմական գործիչներ
Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշանով պարգևատրվածներ
Ստալինգրադի ճակատամարտի մասնակիցներ
Անձինք նամականիշերի վրա
Խորհրդային հուշագիրներ
Կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Պատվո լեգեոնի շքանշանի Մեծ խաչի ասպետներ
Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ
ԽՍՀՄ ԳԽ 1-ին գումարման պատգամավորներ
ԽՍՀՄ ԳԽ 4-րդ գումարման պատգամավորներ
ԽՍՀՄ ԳԽ 3-րդ գումարման պատգամավորներ
ԽՍՀՄ ԳԽ 2-րդ գումարման պատգամավորներ
ԽՍՀՄ քաղաքական գործիչներ
Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմի մասնակիցներ
Կովկասի պաշտպանության համար մեդալակիրներ
Կուրսկի ճակատամարտի մասնակիցներ
Խորհրդային ռազմական գործիչներ
«Մոսկվայի պաշտպանության համար» մեդալով պարգևատրվածներ
«1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալակիրներ
ԽՄԿԿ 19-րդ համագումարի պատվիրակներ
ԽՄԿԿ 20-րդ համագումարի պատվիրակներ
Կարմիր աստղի շքանշանի ասպետներ
Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ
Լենինյան մրցանակի դափնեկիրներ
Սրտամկանի ինֆարկտից մահացածներ
Բաղնիքի շքանշանի Մեծ Խաչի ասպետներ