Հակոբ Մնձուրի

Հակոբ Մնձուրի (իսկական անունը՝ Հակոբ Թեմերճյան (Տեմիրճյան), ), հայ արձակագիր, Կարոտի գրականության հիմնադիրներից և վառ ներկայացուցիչներից մեկը։ «Կապույտ լույս» (1958), «Արմտան» պատմվածքների ժողովածուների հեղինակ։

Կենսագրություն 
Սովորել է Կ․ Պոլսի Ղալաթիո նախակրթարանում, ապա՝ անգլիական Ռոբերտ քոլեջում։ Մնձուրու առաջին պատմվածքը («Հարս ու կեսուր») լույս է տեսել 1906 թ.։ Այնուհետև պարբերական մամուլում (հիմնականում՝ պոլսահայ) տպագրել է հարյուրից ավելի պատմվածքներ (առավելապես գյուղական կյանքից), ինչպես նաև շատ հեքիաթներ, ակնարկներ, ժամանակագրություններ, թատերգություններ։ Հրատարակել է «Կապույտ լույս» (1958), «Արմտան» (1966) և «Կռունկ, ուստի՞ կուգաս» (1974) ժողովածուները։ Մնձուրին, ում հերոսները տարբեր ազգերի աշխատավոր մարդիկ են, վերակենդանացրել է ծննդավայր Արմտան գյուղը՝ իր բնության հրաշալիքներով։ Ունի ինքնատիպ ոճ, առանձնանում է լեզվի ջերմությամբ, անմիջականությամբ ու գունեղությամբ։ Սերտ կապերի մեջ է եղել Սովետական Հայաստանի հետ։ 1976 թ. Երևանում նշվել է Մնձուրու ծննդյան 90-ամյակը։

Երկերի մատենագիտություն 
 Երկրորդ ամուսնութիւնը, Կ. Պոլիս, 1931, 87 էջ։
 Կապոյտ լոյս, Իսթանպուլ, 1958, 318 էջ։
 Արմտան (պատմուածքներ), Իսթանպուլ, 1966, 320 էջ։
 Կապույտ լույս, Երևան, 1968, 224 էջ։ 
 Կռունկ, ու՞ստի կուգաս, Իսթանպուլ, 1974, 287 էջ։
 Տեղեր, ուր ես եղեր եմ, Իսթանպուլ, 1984, 210 էջ։
 Երկեր, Երևան, 1986, 544 էջ։
 Պատմուածքներ, Անթիլիաս, 1991, 94 էջ։
 Գիւղը կապրի իմ մէջս, Ստամբուլ, 2005, 189 էջ։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Սևան Գեղամ, Հակոբ Մնձուրի, Երևան, 1981։
 Մաթևոսյան Հրանտ, Հակոբ Մնձուրու աշխարհը, Սպիտակ թղթի առջև, Երևան, 2004։
 Հակոբ Մովսես, Փոքր Արմտան համաստեղություն, Գրականագիտական հանդես, 1, Երևան, 2020։

Արտաքին հղումներ 
 Հակոբ Մնձուրին հայ մատենագրութեան թուանշային գրադարանում
 Հակոբ Մնձուրի 
 Հակոբ Մնձուրին գրապահարանում

Արևմտահայ արձակագիրներ
Հայ գրողներ
Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ