Ռիչարդ Սթոլման

Ռիչարդ Մեթյու Սթոլման (, հաճախ օգտագործվում է անվան սկզբնատառերից կազմված հապավումը՝ rms, )՝ հանդիսանում է ազատ ծրագրերի շարժման (free software movement) նախաձեռնողը և ԳՆՈՒ (GNU) նախագծի ու Ազատ ծրագրային ապահովման հիմնադրամի (Free Software Foundation) հիմնադիրը։

1983 թ. Սթոլմանը սկսեց ազատ օպերացիոն համակարգ ստեղծելու ԳՆՈՒ նախագիծը՝ իբրև գլխավոր ճարտարապետ և կազմակերպիչ։ Նշված նախագծով սկիզբ դրվեց նաև ազատ ծրագրերի շարժմանը, որը ֆորմալիզացվեց 1985 թ. Ազատ ծրագրերի հիմնադրամի ստեղծմամբ։

Նա հանդիսանում է ազատ ծրագրերի շարժման գաղափարների իրագործմանը ուղղված քոփիլեֆթ (copyleft) գաղափարի առաջամարտիկներից և մի քանի քոփիլեֆթ արտոնագրերի հիմնական հեղինակ, մասնավորապես՝ ներկայումս տարածված ԳՆՈՒ հանրային արտոնագրի (GNU General Public License)։

Սթոլմանը բավականին հայտնի ծրագրավորող է և հեղինակ այնպիսի կարևոր ծրագրերի, ինչպիսիք են Էմակսը (Emacs), ԳՆՈՒ կոմպիլյատորների հավաքածուն (GNU Compiler Collection), ԳՆՈՒ վրիպազերծիչը (GNU Debugger) և շատ այլ գործիքներ ԳՆՈՒ հիմնական գործիքների հավաքածուի (GNU Coreutils) մեջ։

1990-ական թթ. կեսերից սկսած Սթոլմանը ավելի շատ ժամանակ է հատկացնում ազատ ծրագրերի գաղափարների տարածմանը և իր տեսլականով՝ ծրագրային խոչընդոտող պատենտների ու հեղինակային իրավունքների ավելորդ ընդլայնման դեմ պայքարին։

Ռիչարդ Սթոլմանի պատվին է անվանվել (9882) Սթոլման աստերոիդը։

Այցելությունը Հայաստան 
2010 թ. նոյեմբերին այցելել է Հայաստան և հանդես եկել հանրային դասախոսություններով.
 «Ազատ ծրագրային ապահովում. էթիկա և ինտերնետ» ("Free Software: Ethics and the Internet"). Երևան, 16.11.2010
 «Ազատ թվային հասարակություն» ("Free Digital Society"). Երևան, 18.11.2010
 «Ազատ ծրագրային ապահովումը և ձեր ազատությունը» (“Free Software and Your Freedom”). Գյումրի, 19.11.2010
 «Ազատ ծրագրերը և ձեր ազատությունը» (Առաջնորդության Դպրոցի և ՏՏ Դպրոցի համատեղ բաց դաս). Երևան, 24.11.2010

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 

 Ռիչարդ Սթոլմանի անձնական կայքը
 Ազատ ծրագրերի հիմնադրամի կայքը
 ԳՆՈՒ նախագծի կայքը

Քոփիրայթի ակտիվիստներ
Ամերիկացի ծրագրավորողներ
Ամերիկացի գրողներ
Հարվարդի համալսարանի շրջանավարտներ
Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Ամերիկացի գիտնականներ
Ամերիկացի գյուտարարներ
Ամերիկացի ճարտարագետներ
Ամերիկացի աթեիստներ
Ամերիկացի սյունակագիրներ
Ամերիկացի վիպասաններ
Գիտաֆանտաստիկ գրողներ
Ամերիկացի բլոգերներ