Հրաչյա Թամրազյան

Հրաչյա Հրանտի Թամրազյան (), հայ բանաստեղծ, թարգմանիչ, գրականագետ։ Բանասիրական գիտությունների դոկտոր (1999)։

Հրանտ Թամրազյանի որդին։

Կենսագրություն 
Հրաչյա Թամրազյանը ծնվել է 1953 թվականի դեկտեմբերի 5-ին Երևանում։ 1971 թվականին ավարտել է Երևանի Ն. Կրուպսկայայի անվան միջնակարգ դպրոցը, 1976 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը, 1977 թ. աշխատանքի է անցել Երևանի Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարանում` նախ որպես ավագ լաբորանտ, ապա կրտսեր ու ավագ գիտաշխատող։ 1988-1991 թվականներին Հրաչյա Թամրազյանը աշխատել է «Սովետական գրող» հրատարակչությունում՝ որպես գլխավոր խմբագիր, իսկ 1991-1993 թվականներին զբաղեցրել է «Նաիրի›› հրատարակչության տնօրենի պաշտոնը։ 1986 թվականից Գրողների միության անդամ է։ 1993 թ. նշանակվել է ՀՀ կառավարությանն առընթեր Հրատարակչական գործերի վարչության պետ, իսկ 1995-1997 թվականներին ղեկավարել է ՀՀ Տեղեկատվության նախարարությունը։ Հրաչյա Թամրազյանը 1997-2007 թվականներին համատեղությամբ աշխատել է որպես «Նաիրի» հրատարակչության տնօրեն և Մատենադարանի ավագ գիտաշխատող։ 1999 թվականին ստացել է բանասիրական գիտությունների դոկտորի գիտական աստիճան։ 2007 թվականից զբաղեցրել է Մատենադարանի տնօրենի պաշտոնը։ 2014 թվականից Հայաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի թղթակից անդամ է։

Ստեղծագործական գործունեությունը 

Հրաչյա Թամրազյանը բազմաթիվ մենագրությունների և գիտական հոդվածների ու ուսումնասիրությունների հեղինակ է։ Նրա ուսումնասիրությունները հիմնականում առնչվում են միջնադարագիտության՝ մասնավորապես նարեկացիագիտության բնագավառին։ Իր աշխատություններում Թամրազյանը Գրիգոր Նարեկացու մատենագրությունը դիտարկում է Նարեկյան դպրոցի գրական-փիլիսոփայական համատեքստում՝ որպես դպրոցի սկզբնավորման և զարգացման ընթացքի բարձրագույն արդյունք, նաև իր մեծ նախորդների՝ Խոսրով Անձևացու և Անանիա Նարեկացու հետ ունեցած փոխառնչությունների տեսանկյունից։ Հրաչյա Թամրազյանը նաև ճանաչված բանաստեղծ է, թարգմանիչ։ Նրա բազմաթիվ բանաստեղծական և թարգմանական ժողովածուները ջերմ ընդունելության են արժանացել ընթերցողների և գրականագետների շրջանում։ Նրա թարգմանությամբ առանձին ժողովածուներով լույս են տեսել Ս. Եսենինի, Վ. Մայակովսկու, Բ. Պաստեռնակի ստեղծագործությունները, «20-րդ դարասկզբի ռուսական բանաստեղծությունը» ժողովածուն։

Պարգևատրումներ 
Հրաչյա Թամրազյանը գրական−թարգմանչական գործունեության համար արժանացել է մի շարք պետական պարգևների և մրցանակների.

 1984 - «Ավանգարդ» թերթի մրցանակ, թարգմանչական գործունեության համար, 
 1985 - «Գարուն» թերթի մրցանակ, թարգմանչական գործունեության համար, 
 1991- Հայաստանի Գրողների միության Ավ. Իսահակյանի անվան մրցանակ՝ «Նոր տոմար» բանաստեղծական ժողովածուի համար, 
 2003 - տարվա լավագույն բանաստեղծական ժողովածուի մրցանակ՝ «Զվարթ գիտություն» գրքի համար, 
 Հայ−ռուսական (սլավոնական) համալսարանի (2003) և Հայաստանի Գրողների միության սահմանած (2005) «Լևոն Մկրտչյանի» անվան մրցանակներին՝ թարգմանչական գործունեության համար, 
 2007 թ. արժանացել է ՀԳՄ «Գրական վաստակի համար» շքանշանի, 
 2010 թ. «Մայր հղացք» բանաստեղծական ժողովածուի համար արժանացել է Թեքեյան Մշակութային միության «Վահան Թեքեյան» մրցանակին, 
 2011 - պարգևատրվել է «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի մեդալով։
 2012 - շնորհվել է Պողոսյան մրցանակ։

Գիտական մենագրություններ և ժողովածուներ 
 «Անանիա Նարեկացի. կյանքն ու մատենագրությունը», 1986
 «Նարեկյան դպրոցը», 2001
 «Գրիգոր Նարեկացին և նորպլատոնականությունը», 2004
 «Սուրբ Գրիգոր Նարեկացու կյանքը», (հայերեն, ֆրանսերեն) 2005 և 2007
 «Գրիգոր Նարեկացին և Կիլիկիայի բանաստեղծական արվեստի դպրոցը», 2007 
 «Ճառ սրբոյն Գրիգորի Նարկեացւոյ ասացեալ», 2009 
 «Մատենագիրք Հայոց» , Ժ, «Գրիգոր Նարեկացի», կազմող և առաջաբանի հեղինակ, 2008 
 «Մատենագիրք Հայոց» ԺԲ, «Նարեկյան դպրոցը և X դարի հայ մատենագրությունը», կազմող, խմբագիր և մի շարք առաջաբանների և բնագրագիտական հետազոտությունների հեղինակ, 2009 
 «Գրիգոր Նարեկացին և նորպլատոնականությունը» (ռուսերեն), 2011

Բանաստեղծական ժողովածուները 
 «Եթե կարոտը կյանքի նշան է», 1982
 «Ապակե քաղաք», 1985
 «Ձայների կղզի», 1989 
 «Նոր տոմար», 1991 
 «Աղեղնավոր», 1993 
 «Լռության ծես», 1995 
 «Պաշարված ամրոց», 1999 
 «Զվարթ գիտություն», 2001 
 «Հարասություններ», 2003 
 “Ars poetica”, 2007 
 «Ասացող երկիր», 2007 
 «Մայր հղացք», 2008 
 «Բանաստեղծություններ, էսսեներ, գրական դիմանկարներ, հոդվածներ», 2010 
 «Սրբազան խավար», 2011

Թարգմանչական ժողովածուներ 

 XX դարասկզբի ռուսական բանաստեղծությունը, կազմող, խմբագիր, մի շարք հեղինակների թարգմանիչ՝ Հ.Հ. Թամրազյան, 1982
 Սերգեյ Եսենին, Բանաստեղծություննր և պոեմներ, 1982 
 Բորիս Պաստեռնակ, 1985 
 Վաղ Մայակովսկին, 1994 
 Բորիս Պաստեռնակ, Բանաստեղծություններ, 1994 
 Սերգեյ Եսենին, Բանաստեղծություններ և պոեմներ, 2008 
 Բորիս Պաստեռնակ, Բանաստեղծություններ, 2010

Ծանոթագրություններ 

Հայ թարգմանիչներ
Հայ բանաստեղծներ
Հայ գրականագետներ
Բանասիրական գիտությունների դոկտորներ