Ամուսնական բռնաբարություն

Ամուսնական բռնաբարություն, մեկ ամուսնու կողմից մյուսին առանց համաձայնության սեռական ակտի ստիպումը։ Այն զուգընկերոջ բռնաբարության, ինչպես նաև ընտանեկան բռնության և սեռական բռնության տեսակ է։

Ժամանակին ամուսնական բռնաբարությունը հանդուրժվում էր հասարակության կողմից և անտեսվում օրենքով, սակայն վերջին տասնամյակներում այն հետևողականորեն մերժվում է միջազգային համաձայություններով և հետզհետե քրեականացվում է։ Չնայած սրան, շատ երկրներում ամուսնական բռնաբարությունը շարունակում է լինել օրինական կամ, եթե նույնիսկ արգելվում է օրեքնով, լայնորեն հանդուրժվում է և համարվում ամուսնական արտոնություն։

2006 թ. հետազոտության արդյունքներով ամուսնական բռնաբարությունը կարող է դատականորեն հետապնդվել 104 պետություններում (սրանցից չորսում միայն այն դեպքում, երբ ամուսինները դատականորեն բաժանված են), և 2006 թ. հետո ևս մի քանի պետություն ապաօրինականացրել են այն։ Շատ երկրներում պարզ չի արդյոք ամուսնական բռնաբարությունը կարող է դապարտվել հիմնական բռնաբարության մասին օրենքներով։ Արևելայն Եվրոպայի և Սկանդինավիայի որոշ երկրներ ամուսնական բռնաբարությունը քրեականացրել են մինչև 1970 թ., իսկ Արևմտյան Եվրոպայի և անգլախոս արևմտյան երկրները դա արել են շատ ավելի ուշ՝ 1980-ականներին և 1990-ականներին։ Զարգացված երկրների մեծ մասը այն ապաօրինականացրել են 1990-ականներին և 2000-արականներին։

Այս թեմատիկայով հետազոտական գրականությունը, մանավանդ սրա ընդգրկողականության և հետևանքների ուսումնասիրության ոլորտներում, կարող ընդլայնել ամուսնական բռնաբարություն եզրը՝ ընդգրկելով նաև ամուսնալուծված կամ դատականորեն բաժանված նախքին ամուսիններին և քաղաքացիական ամուսնությամբ ապրող կենակիցներին։ Սակայն պետական օրենքները հաճախ նախքին ամուսինենրի կամ մտերիմ զուգընկերների կողմից բռնաբարությունը տարբերում են ամուսնական բռնաբարությունից և, հետևաբար, օրինականորեն նույնացնում են սրանք անծանոթի կողմից բռնաբարությանը։

Ամուսնական բռնաբարությունը քրեականացրած պետություններ 

 Ալբանիա
 Անդորա
 Անգոլա
 Անտիգուա և Բարբուդա
 Արգենտինա
 Ավստրալիա
 Ավստրիա
 Բարբադոս
 Բելառուս
 Բելգիա
 Բելիզ
 Բոլիվիա
 Բոսնիա և Հերցեգովինա
 Բրազիլիա
 Բութան
 Բուլղարիա
 Գամբիա
 Գայանա
 Գանա
 Գերմանիա
 Գրենադա
 Գվատեմալա
 Գվինեա-Բիսաու
 Դանիա
 Դոմինիկա
 Դոմինիկյան Հանրապետություն
 Զիմբաբվե
 Էլ Սալվադոր
 Էկվադոր
 Էստոնիա
 Թայլանդ
 Թայվան
 Թուրքիա
 Թուրքմենիստան

 Իսլանդիա
 Իսպանիա
 Իսրայել
 Իտալիա
 Իրլանդիա
 Լատվիա
 Լեհաստան
 Լեսոթո
 Լիբերիա
 Լիխտենշտեյն
 Լիտվա
 Խորվաթիա
 Կամբոջա
 Կանադա
 Կիպրոս
 Կոլումբիա
 Կոնգոյի Հանրապետություն
 Կոստա Րիկա
 Կուբա
 Հարավային Աֆրիկա
 Հարավային Կորեա,
 Հոնդուրաս
 Հոնկոնգ
 Հունաստան
 Հունգարիա
 Ղրղզստան
 Մալայզիա
 Մալթա
 Մակեդոնիա
 Մավրիտանիա
 Մեքսիկա
 Միացյալ Թագավորություն
 Միացյալ Նահանգներ
 Մոնակո

 Մոնտենեգրո
 Նամիբիա
 Նեպալ
 Նիդեռլանդներ
 Նիկարագուա
 Նոր Զելանդիա
 Նորվեգիա
 Շվեդիա
 Շվեյցարիա
 Չեխիա
 Չիլի
 Պալաու
 Պանամա
 Պերու
 Պորտուգալիա
 Ռուանդա
 Ռումինիա
 Ռուսաստան
 Սան Մարինո
 Սեյշելներ
 Սերբիա
 Սլովենիա
 Սվազիլենդ
 Վենեսուելա
 Վրաստան
 Տրինիդադ և Տոբագո
 Ուզբեկիստան
 Ուկրաինա
 Ուրուգվայ
 Քեյփ Վերդե
 Ֆիլիպիններ
 Ֆիջի
 Ֆինլանդիա
 Ֆրանսիա

Ծանոթագրություններ 

Սեռական բռնություն
Ընտանեկան բռնություն
Բռնաբարություն