Արփի (գյուղ)

Արփի, գյուղ Հայաստանի Վայոց ձորի մարզում, մարզկենտրոնից 8 կմ հարավ-արևմուտք, Արփա գետի աջ ափին։ Գյուղի միջով է անցնում Երևան-Մեղրի միջպետական ավտոմայրուղին։

Աշխարհագրություն 
Արփիի համայնքը սահմանակից է հյուսիս-արևմուտքում՝ Աղավնաձոր, հյուսիս–արևելքում՝ Գետափ, արևելքում՝ Եղեգնաձոր, հարավում՝ Արենի, Գնիշիկ համայնքներին։ Ծովի մակարդակից գյուղի միջին բարձրությունը 1100 մ է։ Գյուղի միջով հոսում է Արփա գետը։ Գետը հարուստ է կողակ և բեղլու ձկնատեսակներով, իսկ ակունքում՝ կարմրախայտով։ Գյուղը հարուստ է սիլիկատի հանքավայրերով։

Կլիմա 
Կլիման խիստ չոր է և ցամաքային։

Բնակչություն 
Արփիի ազգաբնակչության փոփոխությունը.

Տնտեսություն 
Արփիի համայնքն ունի 328 տնտեսություն, 1261 բնակիչ, որի 75 տոկոսն ապահովված է բնակարանով։

Բնակչությունը զբաղվում է այգեգործությամբ, պտղաբուծությամբ և անասնապահությամբ, զարգացած է նաև մեղվաբուծությունը։ Գյուղն ապահովված է խմելու և ոռոգման ջրով։

Պետական կառույցներում և տեղական ինքնակառավարման մարմնում աշխատում են համայնքի շուրջ 70 բնակիչներ։

Պատմություն 
Գյուղը հիմնադրվել է 1965 թվականին Եղեգնաձորի շրջանի Գնիշիկ գյուղի տարհանված բնակչության բազայի հիման վրա։

Պատմամշակութային կառույցներ 
Արփի համայնքի վարչական սահմաններում գտնվում է Էրթիջ հին գյուղատեղին, որն, ըստ ավանդության, որպես բերդ է ծառայել տարածաշրջանի համար։ 1930-ական թվականներին վերջին բնակիչները լքել են գյուղը խմելու և ոռոգման ջրի բացակայության պատճառով։

Հին գյուղատեղին հարակից «Ջրով վանքի» տարածքում բխող բնական աղբյուրի ջուրը, որը գյուղը խմելու ջրով ապահովելու միակ աղբյուրն է, հնուց ի վեր ուխտատեղի է։ Ըստ ավանդության, այս աղբյուրի ջուրն ունի մաշկային հիվանդություններ բուժելու հատկություն։

Համայնքում կա 4 հուշարձան–կոթող, ի հիշատակ՝ Մեծ եղեռնի զոհերի, Հայրենական պատերազմում զոհված գնիշիկցիների ու նույն պատերազմի հերոս Վահիկ Լևոնյանի և Արցախյան պատերազմում զոհված ազատամարտիկների։

Մոտակայքում են գտնվում «Մոզրովի» և «Արջի» քարանձավները։

Հասարակական կառույցներ 
Ունի միջնակարգ դպրոց, բուժկետ, գյուղապետարան, մանկապարտեզ, բենզալցակայան, շուկա, հանգստի գոտիներ։ Դպրոցը հիմնանորոգված է և բարեկարգ։ Այն կրում է Հայրենական Մեծ պատերազմի հերոս Վահիկ Լևոնյանի անունը։ Դպրոցի մոտ տեղադրված է հերոսի կիսանդրին (քանդակագործ՝ Ադիբեկ Գրիգորյան)։

Գործում է գյուղի գրադարանը, իսկ դպրոցի դահլիճում իրականացվում են մշակութային միրոցառումներ։

Համայնքում գործում է գինու 2 և քարի մշակման 1 արտադրամաս։

Պատկերասրահ

Տես նաև 
 Արփիի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Վայոց ձորի մարզ)

Արտաքին հղումներ 
 World Gazeteer: Armenia – World-Gazetteer.com

Ծանոթագրություններ 

Վայոց ձորի մարզի բնակավայրեր
Վայոց ձորի մարզի գյուղեր
1965 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր