Ջավահառլալ Ներու

Ջավահառլալ Ներու ( Javāharlāl Nehrū, հայտնի է նաև որպես Պանդիտ (Գիտնական) Ներու, ), հնդիկ քաղաքական գործիչ, աշխարհի ամենանշանավոր քաղաքական գործիչներից մեկը։ Եղել է հնդկական ազգային ազատագրական շարժման ձախ թևի առաջնորդը, Մահաթմա Գանդիի առաջադրմամբ գլխավորել է Հնդկական ազգային կոնգրեսը, 1947 թվականի օգոստոսի 15-ին բրիտանական գաղութային լծից Հնդկաստանի ազատագրումից հետո դարձել է այդ երկրի առաջին վարչապետը և պետական բարձր այդ պաշտոնը վարել մինչև 1964 թվականի մայիսի 27-ը, երբ վախճանվել է սրտի կաթվածից։ 

Հնդկաստանի երրորդ վարչապետ Ինդիրա Գանդիի հայրն է և յոթերորդ վարչապետ Ռաջիվ Գանդիի պապը։

Պատմություն
Ջավահառլալ Ներուն Հնդկաստանի վարչապետի պաշտոնը վարելու ընթացքում արտաքին քաղաքականության բնագավառում չեզոք դիրք է գրավել՝ իր առաջնահերթ խնդիրը  համարելով ապահովել Հնդկաստանի անկախությունը թե՛ արևմտյան և թե՛ արևելյան բլոկներից։ Այդ նկատառումով նա Եգիպտոսի և Հարավսլավիայի ղեկավարների՝ Գամալ Աբդել Նասերի և Իոսիպ Բրոզ Տիտոյի  հետ անց է կացրել եռակողմ խորհրդակցություններ՝ նախապատրաստելով Չմիավորման շարժման ստեղծումը, շարժում, որին միացան այն երկրները, որոնց տնտեսությունները մեծապես տարբերվում էին և՛ ազատական կապիտալիզմից, և՛ խորհրդային էտատիզմից (պետականացումից)։ Սակայն հետագայում Ներուն խոստովանել է, որ ագրեսիվ քաղաքականություն վարող միջազգային կոմունիզմի նկատմամբ չեզոք դիրք գրավելը սակավ արդյունավետ էր։ Իսկ երբ կոմունիստական բլոկի մաս կազմող Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետությունը ռազմական հարձակում գործեց Հնդկաստանի վրա, Ներուն հարկադրված էր վերջ տալ չեզոքությանը և մերձենալ ՆԱՏՕ-ի երկրների հետ (ի դեպ, մերձավորները նշում են, որ Չինաստանի ռազմական հարձակման լուրը խորապես ցնցել է նրան, հանգեցրել առողջական վիճակի կտրուկ վատացման, սրտի կաթվածի ու մահվան։
):

Ներքին քաղաքականության բնագավառում նա դիրիժիզմի կողմնակից էր, բայց և միաժամանակ մեծ տեղ էր տալիս մասնավոր նախաձեռնությանը՝ այն համարելով տնտեսական ու հասարակական ներդաշնակ զարգացման գործուն շարժիչ ուժ։

Աշխատություններ 
  Gopal, S. amd Uma Iyengar, eds The Essential Writings of Jawaharlal Nehru (Oxford University Press, 2003) 
 Autobiography: Toward freedom, Oxford University Press
 Letters for a Nation: From Jawaharlal Nehru to His Chief Ministers 1947–1963 (Penguin UK, 2015).
 Letters from a father to his daughter by Jawaharlal Nehru, Children's Book Trust
  Independence and After: A collection of the more important speeches of Jawaharlal Nehru from September 1946 to May 1949 (1949). Delhi: The Publications Division, Government of India.
 A Tryst With Destiny historic speech made by Jawaharlal Nehru on 14 August 1947

Տես նաև 
Մահաթմա Գանդի
Ինդիրա Գանդի
Հնդկական ազգային կոնգրես

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 

 

  (в пер.)
 
 Литман А. Д. Философские взгляды Дж. Неру // Мировоззрение Джавахарлала Неру. М., 1973;
 
 
  (в пер.)
 
 
 
 

A Tryst With Destiny historic speech made by Jawaharlal Nehru on 14 August 1947
Nehru: The Invention of India by Shashi Tharoor (November 2003) Arcade Books 
Jawaharlal Nehru (Edited by S. Gopal and Uma Iyengar) (July 2003) The Essential Writings of Jawaharlal Nehru Oxford University Press 
Autobiography:Toward freedom, Oxford University Press
Jawaharlal Nehru: Life and work by M. Chalapathi Rau, National Book Club (1 January 1966)
Jawaharlal Nehru by M. Chalapathi Rau. [New Delhi] Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Govt. of India [1973]
Letters from a father to his daughter by Jawaharlal Nehru, Children's Book Trust
Nehru: A Political Biography by Michael Brecher (1959). London:Oxford University Press.
After Nehru, Who by Welles Hangen (1963). London: Rupert Hart-Davis.
Nehru: The Years of Power by Geoffrey Tyson (1966). London: Pall Mall Press.
Independence and After: A collection of the more important speeches of Jawaharlal Nehru from September 1946 to May 1949  (1949). Delhi: The Publications Division, Government of India.

"The Challenge to Indian Nationalism." by Selig S. Harrison Foreign Affairs vol. 34, no. 2 (1956): 620–636.
"Nehru, Jawaharlal." by Ainslie T. Embree, ed., and the Asia Society. Encyclopedia of Asian History. Vol. 3. Charles Scribner's Sons. New York. (1988): 98–100.

 Tariq Ali: Die Nehrus und die Gandhis. Eine indische Dynastie. Hugendubel, Kreuzlingen 2005, ISBN 3-7205-2602-X.
 Shashi Tharoor: Die Erfindung Indiens. Das Leben des Pandit Nehru. Insel, Frankfurt 2006, ISBN 3-458-17303-X.
 Alex von Tunzelmann: Indian Summer. The Secret History of the End of an Empire. Simon & Schuster, UK 2007, ISBN 978-1-4165-2225-6

Արտաքին հղումներ 
Profile of Nehru in India Today
Nehru's legacy to India
Nehru on Communalism
Jawaharlal Nehru materials in the South Asian American Digital Archive (SAADA)

Անձինք նամականիշերի վրա
Հնդկաստանի վարչապետներ
Հնդկաստանի քաղաքական գործիչներ
Քեմբրիջի համալսարանի շրջանավարտներ
Հնդիկ սոցիալիստներ
Հնդիկ հումանիստներ
Հնդիկ պետական գործիչներ
Կաթվածից մահացածներ