Մարկոս Ավրելիոս

Մարկոս Ավրելիոս Անտոնինոս (, ), Հռոմի կայսր Անտոնինոսների հարստության ներկայացուցիչ, ուշ ստոիկյան դպրոցին պատկանող փիլիսոփա, Էպիկտետոսի հետևորդ, «Խորհրդածություններ» երկի հեղինակ։

Կենսագրություն 
Հաջորդել է Անտոնինոս Պիոսին։ 162-166 թթ. հռոմեա-պարթևական պատերազմում հաղթել է պարթևներին, որոնց հետ 166 թ. կնքած պայմանագրով Հռոմեական կայսրությանն է անցել Միջագետքի արևմտյան մասը, Հայաստանը ճանաչվել է անկախ, որտեղ, սակայն, թագավորելու էին Հռոմի դրածոները։

166-180 թթ. պատերազմում պարտության է մատնել գերմանական ցեղերին և սարմատներին։ 172 թ. ճնշել է Եգիպտոսում բռնկված «բուկոլոսների» (հովիվների) ապստամբությունը։

Լինելով ստոիկյան դպրոցի հետևորդ՝ Մարկոս Ավրելիոսը իր «Խորհրդածություններ» (հունարեն վերնագիրը՝ «Ինքն իրեն/Ինքն իր համար» (),  հայերեն թարգմանվել է նաև «Գիրք ոսկեղենիկ» անվամբ) փիլիսոփայական աշխատության մեջ (բաղկացած է 12 «գրքերից» կամ գլուխներից) արտահայտել է ինքնակատարելագործման ձգտում, հոռետեսորեն է վերաբերվել քաղաքական կարգի կատարելագործման հնարավորությանը։

Մարկոս Ավրելիոսի «Խորհրդածություններ» աշխատությունը թարգմանվել է հայերեն հին հունարենից Արամ Թոփչյանի և Գոհար Մուրադյանի կողմից և հրատարակվել 2018 թ.։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Հայկական սովետական հանրագիտարան, հատ. 7, Երևան, 1981, էջ 324։

Արտաքին հղումներ 

 «Խորհրդածություններ» աշխատության հայերեն թարգմանության էջը «Զանգակ» հրատարակչության կայքում
 Խորհրդածությունները standardebooks.org֊ում
 Հատվածներ Մարկոս Ավրելիոսի «Խորհրդածություններ» երկից

 

Փիլիսոփայություն
2-րդ դարի փիլիսոփաներ
Ստոյիկականություն
Հռոմեական կայսրության կոնսուլներ
Քաղաքական փիլիսոփաներ