Կոստանդին Բ

Կոստանդին Բ Հեթումյան, երբեմն կոչվում է Կոստանդին Ա կամ Կոստանդին Գ (հունվարի 11, 1277 - 1310, Կոստանդնուպոլիս), Հայոց թագավոր Կիլիկիայի հայկական թագավորությունում 1298 - 1299 թվականներին, Հեթումյանների թագավորական տնից։

Լևոն Գ-ի և Կեռան թագուհու որդին, Կիլիկիայի Հայոց թագավորության արքաներ՝ Հեթում Բ-ի, Թորոս Գ-ի և Սմբատ Ա-ի եղբայրը։

Կենսագրություն 
Կոստանդինը ծնվել է 1277 թվականին Լևոն Գ թագավորի և Կեռան թագուհու ընտանիքում։ Սերվում է Հեթումյանների թագավորական տոհմից, և իշխում էր Կապան ամրոցում։ 1296 թվականին, իր եղբայրեների՝ թագավորներ Հեթում Բ-ի և Թորոս Գ-ի հեռանալուց հետո, Կոստանդինը օգնեց իր մյուս եղբորը՝ Սմբատին, զավթել իշխանությունը երկրում։ Սմբատ Գ-ն իր Հեթում Բ և Թորոս Գ եղբայրներին բանտարկելով բռնագրավեց գահը։ Նա այն իշխանավորներից ու հոգևորականներիղ մեկն էր, ովքեր թագադրեցին Սմբատ Ա-ին Սիս քաղաքում։ Սմբատի կառավարման ժամանակ Կիլիկիա են ներխուժել եգիպտական մամլուգները, ովքեր ոչնչացնելով մի շարք գյուղեր, սպանել և ստրկության են տարել բազմաթիվ բնակիչների։ Երկրի պաշտպանության անկարողությունը առաջացրեց մեծ փոթորիկ դժգոհ ժողովրդի ու ազնվականության մեջ։ Այդ նույն ժամանակահատվածում, Սմբատ Ա-ի հրամանով, Բարձրաբերդի բանտում սպանվում է նրանց եղբայրը Թորոս Գ-ն։ Այս ամենի հետևանքով, 1298 թվականի հունվարին Կոստանդինը զորքի գուխն անցած՝ տապալում է իր եղբորը՝ բռնակալ Սմբատին և ինքն է զբաղեցնում նրա տեղը։ Իշխանության գալուց մեկ տարի անց, 1299 թվականին, Կոստանդինը գահը վերադարձնում է իր ավագ եղբորը՝ Հեթում Բ-ին, ազատ արձակելով նրան բանտից։ Հեթում Բ-ն իշխանության գալով, հաշտեցրեց Կոստանդինին Սմբատի հետ և երկու եղբայրներին՝ ուղարկեց Կոստանդնուպոլիս։

Ըստ մեկ այլ վարկածի՝ 1299 թվականին Կիլիկիայի զորքը ուզեց նորից Հեթումին գահ բարձրացնել, Կոստանդինը ապստամբեց, սակայն հաղթվեով, ձերբակալվեց և Կոստանդնուպոլիս գերի ուղարկվեց։ Հեթումի մահից հետո 1305 թվականին ազատվեց բանտից, բայց Կիլիկիա չուզեց վերադառնալ։

Կյանքի վերջին տարիները ապրեց Կոստանդնուպոլսում և այնտեղ էլ մահացավ 1310 թվականին։

Կոստանդինի անունով և պատկերով դրվագվել են ոսկե, արծաթե և պղնձե դրամներ։

Նշումներ

Ծանոթագրություններ

Աղբյուրներ 
 Հայոց անձնանունների բառարան, Հր. Աճառեան։ ԵՊՀ, Երևան, 1944, Հատոր 2, Ցուցակ 1, Էջ 665
 Պատմություն Կիլիկիայի 212.
 Պատմություն Լամբրոնի 243.
 Սմբատ պատմիչ 127, 136
 Սամուել Անեցի շար. 153-155, 164-165
 Մին. համդ. 46, 48, 49
 Անանուն ժամանակագրություն, 28 (2 անգամ հիշվում է Տնդին ձևով), 29 (ևս մեկ անգամ հիշվում է այդպես)
 Զարբհանալեան Գ., Հին դպրութեան պատմութիւն 90.
 Մ. արքեպ. Օրմանեան, Ազգապատում, Հատոր Ա, Պոլիս, 1815

Գրականություն

Ծանոթագրություններ 

Հեթումյաններ
Կիլիկյան Հայաստանի թագավորներ