Արտաշես Շահինյան

Արտաշես Լիպարիտի Շահինյան (), հայ մաթեմատիկոս, ակադեմիկոս և մանկավարժ։ Համարվում է հայկական մաթեմատիկական գիտության դպրոցի հիմնադիրը։ Ֆիզմաթ գիտությունների դոկտոր (1944), պրոֆեսոր (1944), ՀԽՍՀ ԳԱ ակադեմիկոս (1947, թղթակից անդամ՝ 1945 թվականից)։ ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1961)։

Ֆիզիկոս Արամ Շահինյանի հայրն  է։

Կենսագրություն 
Ծնվել է Ալեքսանդրապոլում (այժմ՝ Գյումրի)։
1930 թվականին ավարտել է ԵՊՀ։ 1929-1978 թվականներին դասախոսել է ԵՊՀ-ում. 1938-1944 թվականներին՝ երկրաչափության, 1944-1978 թվականներին՝ մաթեմատիկական անալիզի և ֆունկցիաների տեսության ամբիոնների վարիչ, միաժամանակ, 1939-1942 թվականներին՝ ֆիզմաթ ֆակուլտետի դեկան։ 1945-1955 թթ՝ ՀԽՍՀ ԳԱ մաթեմատիկայի և մեխանիկայի բաժանմունքի, 1955-1959 թվականներին՝ համանուն ինստիտուտի հիմնադիր-տնօրեն։ 1950-1963 թթ., միաժամանակ՝ ՀԽՍՀ ԳԱ ֆիզմաթ գիտությունների բաժանմունքի ակադեմիկոս-քարտուղար։ 1967-1975 թթ եղել է ՀԽՍՀ ԳԽ պատագմավոր։

Գործունեություն 
Շահինյանի աշխատանքներով Հայաստանում սկիզբ են դրվել մաթեմատիկայի բնագավառի համակարգված գիտական հետազոտություններին։ Զբաղվել է մաթեմատիկական անալիզում ֆունկցիաների մոտավորության տեսությամբ, կոմպլեքս փոփոխական ֆունկցիաների տեսությամբ։ Աշխատանքները վերաբերում են կոմպլեքս տիրույթում մոտավորությունների տեսությանը, կոմպլեքս և իրական փոփոխականների ֆունկցիաների տեսության մի շարք նոր ուղղությունների։ Ֆունկցիաների տեսության բնագավառում Շահինյանի ներդրումները միջազգային ճանաչում են ստացել։

Շահինյանի անունով են կոչվել ԵՊՀ-ին կից իր նախաձեռնությամբ ստեղծված ֆիզմաթ թեքումով Արտաշես Շահինյանի անվան ֆիզմաթ դպրոց (1978 թվականից), փողոցներ Երևանում և Գյումրիում, 1999 թվականին Գյումրիում կանգնեցվել է հուշակոթող։ 1978 թվականին ԵՊՀ-ում սահմանվել Է Շահինյանի անվան կրթաթոշակ։

Երկեր 
 Անալիտիկ ֆունկցիաների տեսություն, մաս 1, Ե., 1969։

Մամուլ 
 Հոդվածների մատենագիտություն։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Արտաշես Լիպարիտի Շահինյան. Կենսամատենագիտություն, Ե., 2003։
 Ակադեմիկոս Արտաշես Լիպարիտի Շահինյան. գիտնականը, հայրենասերը, ուսուցչապետը (կազմ.՝ Ա. Շահինյան), Ե., 2006։

Արտաքին հղումներ 
 Նամականիշ Շահինյանի պատվին 
 Շահինյանի անվան ֆիզմաթ թեքումով դպրոցի կայքը 
 Կենսագրությունը անգլերեն 
 Արտաշես Շահինյանը մաթեմատիկական տոհմածառ նախագծում

1906 ծնունդներ
Դեկտեմբերի 19 ծնունդներ
1978 մահեր
Մայիսի 14 մահեր
Գյումրի քաղաքում ծնվածներ
Հայ մաթեմատիկոսներ
Մաթեմատիկոսներ այբբենական կարգով
Անձինք նամականիշերի վրա
ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոսներ
ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչներ
Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորներ
Հայ պրոֆեսորներ
Հայ մանկավարժներ
ԵՊՀ շրջանավարտներ
ԵՊՀ դասախոսներ