Միխայիլ Լոմոնոսով

Միխայիլ Վասիլևիչ Լոմոնոսով (, ), ռուս գիտնական, բնախույզ Միխայիլ Լոմոնոսովը ձևակերպել է բնության մեջ մատերիայի (նյութի) և շարժման (էներգիայի) պահպանման սկզբունքը։ 1755 թվականին հիմնել է Մոսկվայի պետական համալսարանը, որը հետագայում կոչվել է նրա անունով։

1731 թվականին ընդունվել է Մոսկվայի Սլավոնա-հունա-լատինական ակադեմիան, ապա սովորել Կիևի Հոգևոր ակադեմիայում և Սանկտ Պետերբուրգի ակադեմիական համալսարանում։ 1736 - 1741 թվականներին Գերմանիայում ուսանել է քիմիա և մետաղաձուլական գործը։

1748 թվականին Սանկտ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիային կից հիմնադրել է քիմիական լաբորատորիա, մշակել նյութի կառույցի ատոմամոլեկուլային ուսմունքը և հաստատել, որ ջերմությունը պայմանավորված է մասնիկների (կորպուսկուլներ) շարժումով։ Բացատրել է 2 շարք օգտակար հանածոների, այդ թվում նաև նավթի, գազի, քարածխի առաջացումը։

Նա զբաղվել է նաև աստղագիտությամբ (հայտնաբերել է Վեներայի մթնոլորտը), ֆիզիկայի (բացատրել է կայծակի ու հյուսիսափայլի երևույթները) զանազան հարցերով նախագծել և պատրաստել մի շարք օպտիկական սարքեր։

Նա նպաստել է նաև ռուս գրական լեզվի զարգացման, նրա գիտական ուսումնասիրության հիմքի ստեղծմանը, զբաղվել ռուս ժողովրդի պատմության հարցերով, նկարչությամբ և մասնավորապես խճանկարչությամբ։ Նրա խճանկարներից հայտնի են «Պետրոս Առաջինի դիմանկարը» և «Պոլտավայի ճակատամարտը» մոնումենտալ աշխատանքները։

Եղել է Սանկտ Պետերբուրգի, Շվեդիայի և Բոլոնիայի ակադեմիաների ակադեմիկոս, երկրում լուսավորության և գիտության զարգացման ջատագով։

Լոմոնոսովի անունով են կոչվել Ատլանտյան օվկիանոսում ջրի ենթամակերևութային հակահոսանքները և ստորջրյա լեռնաշղթան Հյուսիսային Սառուցյալ օվկիանոսում։

Լոմոնոսովը հայերեն

Գրքեր

Մամուլ 
 Համակերպություն Հոբա (պոեմ)։ «Արարատ», 1851, № 21, փետրվարի 3։ Ռուսերենից աշխարհաբար թարգմ.՝ Ռափայել Պատկանյան։

Գրականություն 
 Макаров В. К., Художественное наследие М. В. Ломоносова. Мозаики, М. — Л., 1950;
 Радовский М. И., М. В. Ломоносов и Петербургская Академия наук, М. — Л., 1961;
 М. В. Ломоносов в воспоминаниях и характеристиках современников, М. — Л., 1962;
 Западов А. В., Отец русской поэзии. О творчестве Ломоносова, М., 1961;
 Макеева В. Н., М. В. Ломоносов — составитель, редактор и рецензент лексикографических работ, "Вопросы языкознания", 1961, № 5;
 Langevin L., Lomonossov, 1711—1765, sa vie, son oeuvre, P., 1967;
 Shütz W., Michail W. Lomonossow, Lpz., 1970;
 Mikhail Vasil’evich Lomonosov on the corpuscular theory, ed. by Н. Leicester, Camb., 1970.

Ծանոթագրություններ 

Ռուս գիտնականներ
Ռուս քիմիկոսներ
Ռուս բնախույզներ
Հռետորներ
Պոլիգլոտներ
Ռուս լեզվաբաններ
Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով
Ռուսագետներ
Շվեդիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ
Ռուս աստղագետներ
Ռուս երկրաբաններ
Ռուս գրողներ
Ռուս բանաստեղծներ
Ռուս պատմաբաններ
Ռուս փիլիսոփաներ
Ռուս գյուտարարներ
Ռուս աշխարհագրագետներ
Ռուս մաթեմատիկոսներ
Ռուս նկարիչներ
Թոքաբորբից մահացածներ
Մոսկվայի պետական համալսարանի դասախոսներ
Անձինք նամականիշերի վրա
Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Ռուս թարգմանիչներ
Ռուս ֆիզիկոսներ
Ռուս քաղաքական գործիչներ