Գամառ-Քաթիպա գրական ընկերություն

«Գամառ-Քաթիպան» գրական ընկերություն էր, որը հիմնադրել են Ռափայել Պատկանյանը, Մնացական Թիմուրյանը և Գևորգ Քանանյանը Մոսկվայում, 1854 թվականին։ Այդ անունը առաջացել է երեք ընկերների անվան և ազգանվան հապվումից, ավելացրած ա հոդակապը։

Ընկերության նպատակն էր մշակել նոր ձևավորվող գրական լեզուն՝ աշխարհաբարը, ընթերցասիրություն սերմանել հայ հասարակության մեջ, մարդկանց մղել ազգային գիտակցության։ Հրատարակել է «Գամառ–Քաթիպայի արձակ և չափաբերական շարադրությունները» (1855), «Ազգային երգարան հայոց» ժողովածուն (1856), տաղարանը և «Նոր այբբենարան հայկական» (1856) դասագիրքը։ Նյութական միջոցների սղության պատճառով գրքույկների պարբերական տպագրությունը 1857-ին դադարել է, ընկերությունը լուծարքի ենթարկվել։ Հետագայոնմ Ռ․ Պատկանյանը այն դարձրել է իր կեղծանունը։

Գրական խմբավորումներ