Կոնտրաբաս (լարային նվագարան)

Կոնտրաբաս (), լարային աղեղնավոր երաժշտական գործիք, ջութակների ընտանիքում (ջութակ, ալտ, թավջութակ) ռեգիստրով ամենացածրը։

Համառոտ նկարագրություն 
Ունի չորս լար։ Լարվածքը ի տարբերություն մյուս աղեղնավոր նվագարանների կվարտային է։ Նվագում են կանգնած, կամ նստած բարձր աթոռի վրա։ Հիմնականում օգտագործվում է սիմֆոնիկ նվագախմբում։ Երբեմն օգտագործվում է կամերային անսամբլներում և ջազում։

Կոնտրաբասները հիմնականում ունեն 4 լար՝ սոլ, ռե, լա, մի։ Լարվածքը կվարտային է։ Բայց նաև հանդիպում են 3 կամ 5 լարանի կոնտրաբասեր։ Նրանց պարտիան գրվում է բասի բանալիում, բայց իրականում կոնտրաբասերի նվագած երաժշտությունը լսվում է մեկ oկտավա ավելի ցածր։ Բասի բանալիում (թավջութակների ռեգիստրում) գրվում է ավելի հեշտ կարդացվելու նպատակով։ Վաղ դասականները կոնտրաբասներին առանձին պարտիա չէին տալիս և նրանք կրկնապատկում էին թավջութակների պարտիան։ Ռոմանտիկ դարաշրջանի կոմպոզիտորները սկսեցին կոնտրաբասին տալ առանձին պարտիա։ Առաջին կոմպոզիտորը, որը արել է այս քայլը գերմանացի Լյուդվիգ վան Բեթհովենն է։

Կոնտրաբասի հիմնական դերը նվագախմբում հանդես գալն է (մոտ 8)։ Բայց կամերային երաժշտության բնագավառում հանդիպում են շատ ստեղծագործություններ, որտեղ կոնտրաբասը կարևոր դեր է կատարում։ Սոլո կամ դաշնամուրային նվագակցությամբ նույնպես հանդես է գալիս կոնտրաբասը, բայց ավելի հազվադեպ։

Նշենք նաև որ կոնտրաբասը ջազ երաժշտության անբաժան մասն է կազմում (նվագվում է առանց աղեղի)։

Հայտնի կոնտրաբասիստներ 
 Ռոդիոն Ազարխին
 Ջովաննի Բոտտեզինի
 Վլադիմիր Վոլկով
 Դոմենիկո Դրագոնետտի
 Հարի Կարր
 Սերգեյ Կուսեվիցկի
 Չարլզ Մինգուս
 Իոհաննես Շպերգեր
 Կլաուս Շտոլլ
 Վյուդվիգ Շտրայխեր

Գրականություն 
 Азархин Р. Контрабас. - М.։ Музыка, 1978
 Доброхотов Б. Контрабас։ история и методика. - М.։ Музыка, 1974
 Раков Л. Отечественное контрабасовое искусство ХХ века (20-80-е годы). - М.։ Консерватория, 1993
 Раков Л. История контрабасового искусства. - М.։ Композитор, 2004

Արտաքին հղումներ 
 Կայքը նվիրված է ջազային կոնտրաբասին

Աղեղնավոր երաժշտական գործիքներ
Լարային երաժշտական գործիքներ
Կոնտրաբաս գործիքներ