Բաղանիս

Բաղանիս (նախկինում նաև Բաղանիս Հայ),
գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Տավուշի մարզում` հայ-ադրբեջանական շփման գծի մոտ։

Աշխարհագրություն 
Բաղանիս գյուղը տեղաբաշխված է Տավուշի մարզի հյուսիս-արևելքում՝ համանուն գետի հովտում։ Մարզկենտրոն Իջևանից հեռու է 32 կմ հյուսիս-արևմուտք, իսկ մոտակա բնակավայր Ոսկեվան գյուղից՝ 2 կմ հարավ։ Ունի 1 259 կմ² տարածք։

Պատմություն

Պատմամշակութային հուշարձաններ 
Գյուղի տարածքում առկա են բազմաթիվ պատմամշակութային հուշարձաններ, որոնցից 8-ը գրանցված են Հայաստանի Հանրապետության պատմամշակութային հուշարձանների ցանկում։ Դրանք են՝ գյուղից 1 կմ հարավ-արևմուտքում, Ոսկեպար տանող ճանապարհի ձախ եզրին, կլոր բլրի վրա գտնվող և մ․թ․ա․ 2-րդից 1-ին հազարամյակներով թվագրվող «Բաղանիս» ամրոցը, նույն տեղանքում գտնվող և մ․թ․ա․ 2-րդից 1-ին հազարամյակից մինչև ուշ միջնադարով թվագրվող բնակատեղին, գյուղի եզրին գտնվող և 12-ից 13-րդ դարերով թվագրվող եկեղեցին, գյուղի հյուսիսային եզրի բլրալանջին գտնվող և 4-ից 5-րդ դարերով թվագրվող Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին, վերջինի շուրջ տարածված և 19-ից 20-րդ դարերով թվագրվող գերեզմանոցը, Ջուջևան-Բաղանիս ճանապարհի հարավային կողմում տեղադրված և 12-ից 13-րդ դարերով թվագրվող 2 խաչքարերը, գյուղի մեջ գտնվող և 1965 թվականին կառուցված Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում Բաղանիսի զոհված բնակիչներին նվիրված հուշարձանը։

Վարչատարածքային բաժանում և համայնքային կյանք 
Համաձայն Հայաստանի Հանրապետության վարչատարածքային բաժանման՝ Բաղանիս գյուղը ներառված է Նոյեմբերյան համայնքի կազմում։

Բնակչություն 
Ըստ Հայաստանի Հանրապետության 2011 թվականի մարդահամարի արդյունքների` Բաղանիսի մշտական բնակչությունը կազմել է 893, առկա բնակչությունը` 716 մարդ։ Բնակիչները հայեր են, որոնց նախնիների մի մասը 18-րդ դարում վերաբնակվել են է Արցախից։

Ստորև ներկայացված է Բաղանիս գյուղի բնակչության փոփոխությունն ըստ տարիների՝

Տնտեսություն 
Բնակչությունը զբաղվում է գյուղատնտեսությամբ, մասնավորապես՝ անասնապահությամբ, դաշտավարությամբ, այգեգործությամբ, ծխախոտագործությամբ և բանջարաբոստանային կուլտուրաների մշակությամբ։

Օգտակար հանածոներ 
Գյուղի տարածքում կան հանքային աղբյուրներ։

Տես նաև 
 Բաղանիսի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Տավուշի մարզ)

Ծանոթագրություններ 

Տավուշի մարզի բնակավայրեր
Տավուշի մարզի գյուղեր
Հայ-ադրբեջանական շփման գծի բնակավայրեր հայկական կողմից