Գուրգեն Առաքելյան (արձակագիր)

Գուրգեն Աշոտի Առաքելյան (), հայ արձակագիր, լրագրող, կինոսցենարիստ, բանասիրական գիտությունների թեկնածու, ՀԽՍՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ (1967), ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1963 թվականից։ ԽՄԿԿ անդամ 1949 թվականից։

Կենսագրություն 
Ծնվել է Երևանում։ 1944 թվականին ավարտել է Երևանի հատուկ ռազմահրետանային դպրոցը, 1949 թվականին՝ Երևանի օտար լեզուների ինստիտուտի անգլիական բաժինը։ 1946-1958 թվականներին աշխատել է «Պիոներ կանչ» և «Ավանգարդ» թերթերում որպես բաժնի վարիչ, խմբագրի տեղակալ, խմբագիր։ 1958-1959 թվականներին եղել է «Երեկոյան Երևան» թերթի խմբագիրը, 1959-1974 թվականներին՝ «Պրավդա» թերթի Հայաստանի թղթակիցը։ 1974-1979 թվականներին աշխատել է Հայաստանի ԿԿ Կենտկոմում որպես մշակույթի բաժնի վարիչ։ 1980 թվականի հունվարից մինչև 1985 թվականի դեկտեմբերը եղել է ՀԽՍՀ կուլտուրայի մինիստր։ 1985 թվականի դեկտեմբերից եղել է «Սովետական արվեստ» ամսագրի գլխավոր խմբագիրը։

1970 թվականին «Գեղարվեստական գրականությունը սովետահայ մամուլում» թեմայով դիսերտացիա է պաշտպանել և ստացել բանասիրականգիտությունների թեկնածուի աստիճան։

Ռուսերեն լույս են տեսել նրա «Կռունկ» (Մոսկվա, 1965), «Պրավդա» թերթը Հայաստանի մասին» (Գևորգ Ղարիբջանյանի և Սպարտակ Բաղդասարյանի հեղինակակցությամբ, Երևան, 1973), «Կարուսել» (երգիծական պատմվածքների ժողովածու, Երևան, 1975), «Պրավդան» և հայ կուլտուրան» (Երևան, 1978) գրքերը։

Հեռուստատեսային ֆիլմերի ստուդիան նրա սցենարով նկարահանել է «Թունելի մարդիկ» (1965) կինոնկարը, «Հայֆիլմ» կինոստուդիան՝ «Ապրում էր մարդը» (Արշավիր Դարբնու և Ալեքսանդր Արաքսմանյանի հեղինակակցությամբ, 1968), «Արևիկ» երկսերիանոց գեղարվեստական (հեղինակակից Առնոլդ Աղաբաբով) կինոնկարը։ «Արևիկ» կինոնկարը 1979 թվականին Պրահայի միջազգային կինոփառատոնում շահել է «Գրան Պրի» բարձրագույն մրցանակը։

Գուրգեն Առաքելյանը եղել է ՀԽՍՀ IX-XI գումարումների Գերագույն խորհրդի դեպուտատ։

Պարգևներ 
 ՀԽՍՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ
 Աշխատանքային Կարմիր դրոշի շքանշան (2)
 «Պատվո նշան» շքանշան

Գ. Առաքելյանի երկերի մատենագրություն 
 Տափաստանի մարդիկ (ակնարկների ժողովածու), Երևան, Հայպետհրատ, 1955, 92 էջ։
 Անհայտ հերոսը (ակնարկներ), Երևան, Հայպետհրատ, 1960, 308 էջ։
 Նրա կյանքի ուղին (ակնարկ սոցիալիստական աշխատանքի հերոս Աշոտ Մելքոնյանի մասին), Երևան, Հայպետհրատ, 1961, 35 էջ։
 Կամրջի մոտ (գրքում տեղ են գտել «Վստահություն» վիպակը, ակնարկներ և կինոակնարկներ), Երևան, Հայպետհրատ, 1962, 264 էջ։
 Օվկիանոսն ու նավապետը (կինովիպակներ, ակնարկներ, պատմվածքներ, հումորիստական ֆելիետոններ), Երևան, «Հայաստան», 1965, 396 էջ։
 Հանդիպում, Երևան, «Հայաստան», 1968, 291 էջ։
 Հունգարական պատկերներ, Երևան, «Հայաստան», 1968, 84 էջ։
 Գրականություն ծնված մամուլում (ուսումնասիրություն պարբերական մամուլում լուս տեսած գրական-հրապարակախոսական գործերի մասին), Երևան, «Հայաստան», 1971, 228 էջ։
 Վերածնունդ (ժողովածուում տեղ են գտել Գ. Առաքելյանի «Ճանապարհ» գործը), Երևան, «Սովետական գրող», 1977, 552 էջ։
 Հեռավոր ափերում..., Երևան, «Հայաստան», 1982, 380 էջ։
"Правда" и вопросы армянской культуры, Ереван: Советакан грох, 1978.

Ծանոթագրություններ 

20-րդ դարի արևելահայ արձակագիրներ
Հայ կինոսցենարիստներ
Հայ խմբագիրներ
Հայ լրագրողներ
ՀԽՍՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչներ
Հայ արձակագիրներ
Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ
Բանասիրական գիտությունների թեկնածուներ
ԵՊԼՀ շրջանավարտներ
ԽՄԿԿ անդամներ