Հայաստանի նախագահական ընտրություններ (2013)

Հայաստանի 2013 թվականի նախագահական ընտրությունները Հայաստանի Հանրապետության պատմության մեջ 6-րդ Հայաստանի Հանրապետության Նախագահի ընտրություններն են և տեղի են ունեցել 2013 թ. փետրվարի 18-ին։

Ընտրողների թիվը 
Համաձայն ՀՀ ընտրողների ազգային գրանցամատյանը վարող ՀՀ Ոստիկանության անձնագրային և վիզաների վարչության տվյալների, 2013 թ. փետրվարի 16-ի դրությամբ ՀՀ ընտրական իրավունք ունեցող քաղաքացիների թիվը կազմում է 2.505.980 ընտրող։

Հայտարարված թեկնածություններ 
Թեկնածուները կարող են ընտրություններին մասնակցելու հայտ ներկայացնել Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողով 2012 թ. դեկտեմբերի 25-ից մինչև 2013 թ. հունվարի 4-ը։ Այս պահին ընտրություններին մասնակցելու մասին հայտարարություն են արել հետևյալ անձինք (անունները դասակարգված են այբբենական կարգով).

 Հովիկ Աղազարյան, 1990-95 թթ. Գերագույն խորհրդի պատգամավոր
 Հրանտ Բագրատյան, ՀՀ նախկին վարչապետ, ՀԱԿ անդամ
 Մարտիկ Սարգսյան, պատմաբան-մանկավարժ
 Պարույր Հայրիկյան , ԱԻՄ նախագահ
 Ռոբերտ Ահարոնյան, «Ժամանակի էությունը» շարժում
 Սերժ Սարգսյան, առաջադրվել է ՀՀԿ կուսակցության կողմից
 Վարդան Սեդրակյան, էպոսագետ
 Րաֆֆի Հովհաննիսյան, ՀՀ նախկին արտգործ նախարար, Ժառանգություն կուսակցության անդամ

Թեկնածուների առաջադրում և սատարում  
 2012 թ. դեկտեմբերի 12-ին «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության քաղաքական խորհուրդը որոշում ընդունեց թեկնածու չառաջադրելու և որևէ թեկնածուի չսատարելու մասին։
 2012 թ. դեկտեմբերի 15-ին Հայաստանի Հանրապետական կուսակցության համագումարը որոշում ընդունեց ՀՀ Նախագահ, կուսակցության առաջնորդ Սերժ Սարգսյանին ՀՀ Նախագահի թեկնածու առաջադրելու մասին։
 2012 թ. դեկտեմբերի 15-ին «Հանրապետություն» կուսակցության համագումարը որոշում ընդունեց ՀՀ Նախագահի թեկնածու չառաջադրելու մասին։
 2012 թ. դեկտեմբերի 22-ին Րաֆֆի Կ. Հովհաննիսյանը հայտարարեց ինքնաառաջադրման կարգով ՀՀ Նախագահի թեկնածու առաջադրվելու մասին։
 2012 թ. դեկտեմբերի 22-ին «Ժառանգություն» կուսակցության համագումարը որոշում ընդունեց Րաֆֆի Կ. Հովհաննիսյանին սատարելու մասին։
 2012 թ. դեկտեմբերի 22-ին «Օրինաց երկիր» կուսակցության համագումարը որոշում ընդունեց Սերժ Սարգսյանին սատարելու մասին։
 2012 թ. դեկտեմբերի 23-ին Սոցիալ-դեմոկրատ հնչակյան կուսակցության հանրապետական վարչությունը որոշում ընդունեց Սերժ Սարգսյանին սատարելու մասին։
 2012 թ. դեկտեմբերի 24-ին «Ազատություն» կուսակցության համագումարը որոշում ընդունեց ՀՀ ԱԺ պատգամավոր, կուսակցության նախագահ Հրանտ Բագրատյանին ՀՀ Նախագահի թեկնածու առաջադրելու մասին։
 2012 թ. դեկտեմբերի 24-ին Ռամկավար ազատական կուսակցության կուսակցության(Հայաստան) հանրապետական վարչությունը որոշում ընդունեց Սերժ Սարգսյանին սատարելու մասին։
 2012 թ. դեկտեմբերի 25-ին ՀՀ առաջին Նախագահ, ՀԱԿ առաջնորդ Լևոն Տեր-Պետրոսյանը հայտարարեց, որ չի առաջադրվելու ՀՀ Նախագահի թեկնածու։
 2012 թ. դեկտեմբերի 25-ին Հայ Յեղափոխական Դաշնակցության գերագույն ժողովը որոշում ընդունեց ՀՀ Նախագահի թեկնածու չառաջադրելու մասին։
2012 թ. դեկտեմբերի 27-ին ԼՂՀ նախկին արտգործնախարար Արման Մելիքյանը հայտատարարեց ՀՀ Նախագահի թեկնածու ինքնառաջադրվելու մասին։
2012 թ. դեկտեմբերի 29-ին Հայաստանի կոմունիստական կուսակցության Կենտրոնական կոմիտեի պլենումում որոշում է կայացվել նախագահական ընտրությունները բոյկոտելու մասին։ 
2012 թ. դեկտեմբերի 29-ին «Ազատ դեմոկրատներ» կուսակցության վարչությունը որոշում է կայացրել ՀՀ Նախագահի թեկնածու չառաջադրելու մասին։
2012 թ. դեկտեմբերի վերջին օրերին «Ազգային միաբանություն» կուսակցության նախագահ Արտաշես Գեղամյանը հայտարարեց կուսակցության կողմից Սերժ Սարգսյանին սատարելու մասին։
2012 թ. դեկտեմբերի վերջին օրերին «Սահմանադրական իրավունք միություն» կուսակցության ներակայացուցիչների խորհուրդը որոշում ընդունեց կուսակցության կողմից Սերժ Սարգսյանին սատարելու մասին։
2013 թ. հունվարի 7-ին «Հայաստանի քրիստոնեա-դեմոկրատական միություն» կուսակցության նախագահ Խոսրով Հարությունյանը հայտարարեց կուսակցության կողմից Սերժ Սարգսյանին սատարելու մասին։
2013 թ. հունվարի 11-ին Հայաստանի աշխատավորական սոցիալիստական կուսակցության խորհուրդը որոշում ընդունեց Րաֆֆի Կ. Հովհաննիսյանին սատարելու մասին։
2013 թ. հունվարի 11-ին Միացյալ ազատական ազգային կուսակցության խորհուրդը որոշում ընդունեց Սերժ Սարգսյանին սատարելու մասին։
2013 թ. հունվարի 15-ին «Քրիստոնեա-ժողովրդարական վերածնունդ» կուսակցության նախագահ Մկրտիչ Գիմիշյանը հայտարարեց կուսակցության կողմից Հրանտ Բագրատյանին սատարելու մասին։
2013 թ. հունվարի 15-ին Հայաստանի ժողովրդական կուսակցության վարչության քարտուղար Գրիգոր Հարությունյանը հայտարարեց, որ կուսակցությունը որևէ թեկնածուի չի սատարելու։
2013 թ. հունվարի 18-ին «Հայրենիք և պատիվ» կուսակցության նախագահ Գառնիկ Մարգարյանը հայտարարեց, որ կուսակցությունը որևէ թեկնածուի չի սատարելու։
2013 թ. հունվարի 25-ին «Ազատ դեմոկրատներ» կուսակցության վարչությունը որոշում է կայացրել թեկնածուներից և ոչ մեկին չսատարելու մասին։
2013 թ. փետրվարի 1-ին Հայաստանի սոցիալ-էկոլոգիական (կանաչների) կուսակցության նախագահ Արմենակ Դովլաթյանը հայտարարեց կուսակցության կողմից Հրանտ Բագրատյանին սատարելու մասին։
2013 թ. փետրվարի 16-ին Միավորված աշխատանքային կուսակցության նախագահ Գուրգեն Արսենյանը հայտարարեց կուսակցության կողմից որևէ թեկնածուի չսատարելու մասին։

Ըստ ՀՀ Ոստիկանության անձնագրային և վիզաների վարչության պետ Հովհաննես Քոչարյանի, դեկտեմբերի 29-ի դրությամբ վերջին 10 տարում ՀՀ քաղաքացի հանդիսանալու և վերջին 10 տարում ՀՀ-ում մշտապես բնակվելու մասին տեղեկանք է տրամադրվել 15 անձի՝
 
 Վարդան Սեդրակյան, էպոսագետ
 Արամ Կարապետյան, «Նոր ժամանակներ» կուսակցության նախագահ
 Զարուհի Հարությունյան, բժիշկ
 Րաֆֆի Հովհաննիսյան, Ժառանգություն կուսակցության վարչության նախագահ
 Պարույր Հայրիկյան, ԱԻՄ նախագահ
 Նարինե Մկրտչյան, Մամուլի ազգային ակումբի նախագահ
 Անդրիաս Ղուկասյան «Ռադիո Հայ» ՍՊԸ տնօրեն
 Մհեր Հայրապետյան, ֆիզիկոս
 Արամ Ս. Հարությունյան, «Ազգային համաձայնություն» կուսակցության նախագահ
 Սերժ Սարգսյան, ՀՀ նախագահ
 Հրանտ Բագրատյան - «Ազատություն» կուսակցության նախագահ, ՀՀ ԱԺ պատգամավոր
 Պավլիկ Սարգսյան - թոշակառու
 Արման Մելիքյան - ԼՂՀ նախկին արտգործնախարար
 Ռոբերտ Սիմոնյան
 Ռոբերտ Ահարոնյան-Հայաստանի Սոցիալիստական Շարժում նախագահ

Տեղեկանքի տրամադրումը ՀՀ-ում վերջին 10 տարում մշտապես չբնակվելու հիմքով մերժվել է հետևյալ անձանց՝
 Գարեգին Ղազարյան
 Հովիկ Աղազարյան
 Մարտիկ Սարգսյան

Գարեգին Ղազարյանը և Մարտիկ Սարգսյանը իրենց տեղեկանք չտրամադրելու մասին լիազոր մարմնի որոշումը բողոքարկեցին ՀՀ վարչական դատարանում, որը դեկտեմբերի 31-ին Արման Թովմասյանի նախագահությամբ մերժեց հայցը։

Թեկնածուների առաջադրման փաստաթղթերի ներկայացում ՀՀ Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողով 
Առաջադրման փաստաթղթեր են ներկայացրել՝

25 դեկտեմբերի՝
 
առաջադրում չի գրանցվել

26 դեկտեմբերի՝
 Պարույր Հայրիկյան - ԱԻՄ նախագահ, ինքնառաջադրման կարգով
 Վարդան Սեդրակյան - էպոսագետ, ինքնառաջադրման կարգով
 Մհեր Հայրապետյան - ֆիզիկոս, ինքնառաջադրման կարգով

27 դեկտեմբերի՝
 Սերժ Սարգսյան - ՀՀ գործող նախագահ, առաջադրվել է ՀՀԿ կուսակցության կողմից

28 դեկտեմբերի՝
 Արամ Ս. Հարությունյան - «Ազգային համաձայնություն» կուսակցության նախագահ, ինքնառաջադրման կարգով
 Անդրիաս Ղուկասյան - «Ռադիո Հայ» ՍՊԸ տնօրեն, ինքնառաջադրման կարգով

29 դեկտեմբերի՝
 Պավլիկ Սարգսյան - թոշակառու, ինքնառաջադրման կարգով
 Նարինե Մկրտչյան - Մամուլի ազգային ակումբի նախագահ, Երևանի Խ. Աբովյանի անվան պետական մանկավարժական համալսարանի դասախոս, ինքնառաջադրման կարգով
 Արման Մելիքյան - ԼՂՀ նախկին արտգործնախարար, ինքնառաջադրման կարգով
 Հրանտ Բագրատյան - ՀՀ ԱԺ պատգամավոր, առաջադրվել է «Ազատություն» կուսակցության կողմից

30 դեկտեմբերի՝
 Տարոն Աբրահամյան - Հայաստանի մարտական կարատե կոբուդոյի ազգային ֆեդերացիայի նախագահ, ինքնառաջադրման կարգով
 Ռոբերտ Սիմոնյան - «Քաշաթաղ» հասարակական կազմակերպության նախագահ, ինքնառաջադրման կարգով

31 դեկտեմբերի՝
 Րաֆֆի Կ. Հովհաննիսյան - Ժառանգություն կուսակցության վարչության նախագահ, ինքնառաջադրման կարգով
 Ռոբերտ Ահարոնյան - «Ժամանակի էություն» սոցիալիստական շարժման կոորդինատոր, ինքնառաջադրման կարգով
 Ռուբեն Այվազյան - Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանում փաստաբան, «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության անդամ, ինքնառաջադրման կարգով

1 հունվարի՝

առաջադրում չի գրանցվել

2 հունվարի՝

առաջադրում չի գրանցվել

3 հունվարի՝

առաջադրում չի գրանցվել

4 հունվարի՝

առաջադրում չի գրանցվել

Թեկնածուների առաջադրման փաստաթղթերի ընդունում 

Հունվարի 4-ին, ժամը 18-ին ավարտվեց փաստաթղթերի ընդունումը։ Ըստ այդմ, բոլոր փաստաթղթերը, այդ թվում և ընտրագրավի վճարման անդորրագրերը, ներկայացրել է յոթ թեկնածու՝

 Հրանտ Բագրատյան - ՀՀ ԱԺ պատգամավոր, առաջադրվել է «Ազատություն» կուսակցության կողմից
 Պարույր Հայրիկյան - ԱԻՄ նախագահ, ինքնառաջադրման կարգով
 Րաֆֆի Հովհաննիսյան - Ժառանգություն կուսակցության վարչության նախագահ, ինքնառաջադրման կարգով
 Անդրիաս Ղուկասյան - «Ռադիո Հայ» ՍՊԸ տնօրեն, ինքնառաջադրման կարգով
 Արման Մելիքյան - ԼՂՀ նախկին արտգործնախարար, ինքնառաջադրման կարգով
 Սերժ Սարգսյան - ՀՀ գործող նախագահ, առաջադրվել է ՀՀԿ կուսակցության կողմից
 Վարդան Սեդրակյան - էպոսագետ, ինքնառաջադրման կարգով

Մյուս թեկնածուներին՝
 Տարոն Աբրահամյան - Հայաստանի մարտական կարատե կոբուդոյի ազգային ֆեդերացիայի նախագահ, ինքնառաջադրման կարգով
 Ռոբերտ Ահարոնյան - «Ժամանակի էություն» սոցիալիստական շարժման կոորդինատոր, ինքնառաջադրման կարգով
 Ռուբեն Այվազյան - Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանում փաստաբան, «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության անդամ, ինքնառաջադրման կարգով
 Արամ Հարությունյան - «Ազգային համաձայնություն» կուսակցության նախագահ, ինքնառաջադրման կարգով
 Մհեր Հայրապետյան - ֆիզիկոս, ինքնառաջադրման կարգով
 Նարինե Մկրտչյան - Մամուլի ազգային ակումբի նախագահ, Երևանի Խ. Աբովյանի անվան պետական մանկավարժական համալսարանի դասախոս, ինքնառաջադրման կարգով
 Պավլիկ Սարգսյան - թոշակառու, ինքնառաջադրման կարգով
 Ռոբերտ Սիմոնյան - «Քաշաթաղ» հասարակական կազմակերպության նախագահ, ինքնառաջադրման կարգով
Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովը հունվարի 8-ի իր որոշմամբ 48 ժամ ժամանակ տվեց ընտրագրավը վճարելու համար, ինչն արեց միայն թեկնածու Արամ Ս. Հարությունյանը։

Հունվարի 30-ին Նախագահի առաջադրված թեկնածու Նարինե Մկրտչյանը դիմել է ՀՀ Սահմանադրական դատարան՝ վիճարկելով ընտրական գրավի սահմանադրականությունը։

Ինքնաբացարկներ 
Հունվարի 10-ին ԿԸՀ-ին ուղղված իր դիմումով թեկնածու Ռոբերտ Ահարոնյանը հայտնել է ինքնաբացարկ։

Փետրվարի 8-ին, ժամը 17.00-ին իր խոստման համաձայն ինքնաբացարկ է հայտնել գրանցված թեկնածու Արամ Սերգեյի Հարությունյանը։

Թեկնածուների գրանցում 
ՀՀ Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովը հունվարի 14-ի իր որոշմամբ գրանցեց հետևյալ թեկնածուներին՝

Քարոզարշավ 
Քարոզարշավը մեկնարկել է 2013 թ. հունվարի 21-ին և տևելու է մինչև փետրվարի 16-ը։ Փետրվարի 17-ը լռության օր է։

ՀՀ նախագահի թեկնածու Անդրիաս Ղուկասյանը հունվարի 21-ից հացադուլ է սկսել ՀՀ Գիտությունների ազգային ակադեմիայի շենքի առջև։ Նա պահանջում է ուժը կորցրած ճանաչել Սերժ Սարգսյանի գրանցումը։

ՀՀ նախագահի թեկնածու Պարույր Հայրիկյանն հունվարի 22-ին հայտարարել է, որ եթե Անդրիաս Ղուկասյանը չդադարեցնի հացադուլը, ինքը մի քանի օրով կմիանա նրան և կփորձի համոզել դադարեցնել։ 

Հունվարի 21-ին Նախագահի թեկնածու Արման Մելիքյանը հայտարարել է, որ դադարեցնում է նախընտրական քարոզարշավը, քանի դեռ լուծված չէ ընտրությունների օրինականության հարցը։ Նա պահանջեց հրապարակել Հայաստանից հեռացած անձանց ցուցակը, քանի որ նրանց ձայները կարող են օգտագործվել իշխանության թեկնածուի օգտին։ Ցուցակներում նման 200-300 հազար անուն կարող է լինել, ովքեր Հայաստանում չեն ու չեն մասնակցելու ընտրություններին։ 

Հունվարի 22-ին ՀՀ նախագահի թեկնածու Արամ Ս. Հարությունյանը հայտարարել է, որ փետրվարի 8-ին ԿԸՀ-ի շենքի առջև կանի մեկօրյա հացադուլ և կհանի իր թեկնածությունը։

Հունվարի 31-ին, ժամը 23.30-ի սահմաններում թեկնածու Պարույր Հայրիկյանը Երևանի Տպագրիչների փողոցում ստացել է հրազենային վնասվածք և տեղափոխվել է հիվանդանոց։

Փետրվարի 5-ին Պարույր Հայրիկյանը հայտարարել է, որ չի դիմելու ՀՀ Սահմանադրական դատարան խոչընդոտներն անհաղթահարելի ճանաչելու պահանջով։

Փետրվարի 10-ին Պարույր Հայրիկյանը դիմեց ՀՀ Սահմանադրական դատարան խոչընդոտներն անհաղթահարելի ճանաչելու պահանջով, սակայն փետրվարի 11-ին, ժամը 12.25-ին հետ վերցրեց դիմումը։

Փետրվարի 13-14-ին թեկնածուներ Անդրեաս Ղուկասյանը և Արման Մելիքյանը հայտարարեցին, որ անկախ արդյունքից որևէ պարագայում ընտրությունների արդյունքները չեն ճանաչելու։

Քվեարկության արդյունքներ 
Ընտրողների ընդհանուր թիվը՝ ըստ ընտրողների ցուցակի՝ 2529016

Տես նաև 
 ՀՀ նախագահ
 ՀՀ 5-րդ գումարման Ազգային ժողովի ընտրություններ

Ծանոթագրություններ 

 
2013 Հայաստանում
Սերժ Սարգսյան