Գրիգոր Շլդյան

Գրիգոր Հովհաննեսի Շլդյան կամ Շիլդյան (), հայ նկարիչ, 20-րդ դարի ռեալիստական արվեստի խոշոր ներկայացուցիչ։

Կենսագրություն 
Գրիգոր Շլդյանը ծնվել է 1900 թվականին Նոր Նախիջևանում (այժմ՝ Դոնի Ռոստով), հաջողակ հայ իրավաբանի ընտանիքում։ 1915 թվականին մեկնում է Սանկտ Պետերբուրգ, գեղարվեստի ակադեմիայում ուսանելու։ Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո տեղափոխվում է Թիֆլիս, որոշ ժամանակ անց Ղրիմ։ 1920 թվականին մեկնում է Կոստանդնուպոլիս, ապա հաստատվում Վիեննայում, որտեղ և սովորում է գեղարվեստի ակադեմիայում։ 1922 թվականին մեկնում է Բեռլին, 1923 թվականին ամուսնանում Ելենա Բոբերմանի հետ և նույն թվականին տեղափոխվում է Իտալիա՝ Հռոմ, որտեղ և ապրում է մինչև 1927 թվականը։ 1927-ից 1932 թվականներին ապրում է Փարիզում, այնտեղ եղել է «Անի» և «Հայ ազատ արվեստագետներու միության» անդամ։ 1933-ից 1941 թվականներին ապրում և ստեղծագործում է Միլանում։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ կնոջ հետ բնակություն է հաստատում Գարդա լճի մերձակայքում և վերադառնում է Միլան միայն 1947 թվականին։ Շլդյանը մահացել է 1985 թվականին Հռոմում։

Անհատական ցուցահանդեսներ 
 1925 թ. դեկտեմբեր - «Բրագագլիա արվեստի տուն», Հռոմ, կազմակերպել է Ռոբերտո Լոնգին (9 գեղանկար և 17 գծանկար)։ 
 1933 թ. հունիս - Սկոպինիկ պատկերասրահ, Միլան։ 
 Մոտավորապես 1933 թ. - Ջացցի Ռեստորան (Ristorante Giazzi), Մոնցի այգի։ 
 Մոտավորապես 1933 թ. - Պրևոստի պատկերասրահ (Galleria Prevosti), Վարեզե։ 
 1934 թ. - Դեդալո պատկերասրահ (Galleria Dedalo), Միլան։ 
 1937 թ. - մամուլի ակումբ, Բոլոնյա, ցուցահանդես կազմակերպել է Վանելլին։ 
 1939 թ. ապրիլ - Էտտորե Ջան Ֆերրարի պատկերասրահ, Միլան, կազմակերպել է Ռաֆայել Կարերին։ 
 1940 թ. - Լիցեյ, Ֆլորենցիա, ցուցահանդես կազմակերպել է Կոնտինի-Բոնակոսսին։ 
 1942 թ. - Դել-Միլյոնե պատկերասրահ, Միլան, ցուցահանդեսը ստացել է Ուգո Օյետտիի բարձր գնահատականը («Corriere della Sera» թերթում, փետրվարի 25 1942 թ.) և ամրապնդեց Շլդյանի հաջողությունը։ Դրանից հետո Շլդյանը ստանում է բազմաթիվ պետական և մասնավոր պատվերներ։ 
 1942 թ. - XXIII Արվեստի միջազգային ցուցահանդես Բիենալե Վենետիկի կենտրոնական ցուցադրական պալատում։ 
 1955 թ. հուլիսի 23 - սեպտեմբերի 20 - Գրիգոր Շլդյանի աշխատանքների ցուցադրումը Վենետիկի նավավարների ընկերությունում։ 
 1956 թ. - մամուլի ակումբ, Հռոմ։ 
 1958 թ. հունիսի 26 - հոկտեմբերի 6 - Գրիգոր Շլդյանի աշխատանքների ցուցադրումը Վենետիկի նավավարների ընկերությունում։ 
 1963 թ. մայիսի 16 - հունիսի 16 - Բեատո Անջելիկո սալոնում, Հռոմ, ցուցադրվել է «Հիսուսի կնունքը» նկարը։ 
 1970 թ. նոյեմբեր - դեկտեմբեր - Շլդյանի մեծարումը Վենետիկում և ցուցահանդես սալոն Բարբոյում, Հռոմ։ 
 1973 թ. հունիս - սեպտեմբեր - Ատենեո Սան-Բասսա, Վենետիկ։ 
 1977 թ. ապրիլի 21 - մայիսի 6 - լա Գրադիվա պատկերասրահ, Հռոմ։ 
 1979 թ. մարտի 12 - մարտի 29 - ցուցադրվել է «Mors atomica» նկարը, Լա Բարկաչյա պատկերասրահ, Հռոմ։ 
 1980 թ. հուլիս - հոկտեմբեր - ցուցահանդես «Գրիգոր Շլդյան անթալոգիա 1916 թվականից», Բեզանի փողոցի Ռոտոնդա, Միլան։ 
 1983 թ. - ցուցահանդես «Անթալոգիա», Մոսկվա.
 1986 թ. փետրվարի 2 - մարտի 31 - ցուցահանդես «Գրիգոր Շլդյան— հետադարձ հայացք», Ալմաստե պալատ, Ֆերրարա.

Թատերական ձևավորումներ 
 1953 - Պատերազմ և խաղաղություն Սերգեյ Պրոկոֆև, «Ֆլորենտական երաժշտական մայիս», ռեժիսոր Տատյանա Պավլովա։ 
 1954 - «Մավր» (օպերա) Իգոր ստրավինսկի, «Լա Սկալա» թատրոն, Միլան։ 
 1957 - «Զանգակ» (օպերա) Գաետանո Դոնիցետտի, «Պիկկոլա Սկալա» թատրոն, Միլան։ 
 1958 - «Աբու-Հասսան» (օպերա), Կարլ Մարիա Վեբեր, «Պիկկոլա Սկալա» թատրոն, Միլան։ 
 1958 - «Դավադիրները կամ Ընտանեկան պատերազմ» (զինգշպիլ) Ֆրանց Շուբերտ, «Պիկկոլա Սկալա» թատրոն, Միլան։ 
 1962 - «Իսպանական կարդինալ» (օպերա), Անրի դե Մոնտերլան, թատրոն «Կոնվենյո», Միլան։

Գրքի ձևավորումներ 
 Աննա Բրուզադելի, «I giorni: poesie» (Փարիզ, 1952) - 5 գունավոր նկար։ 
 Լև Տոլստոյ, «Աննա Կարենինա» ( Միլան, 1967) - 118 գունավոր նկար։

Հրատարակված գործերը 
 «Իրականության պատկերումը, էսթետիկա և տեխնիկա » Pittura della realtà։ estetica e tecnica. - Milano, 1956 
 «Իմ արկածը» Mia avventura - Milano, 1963 
 «Շլդյանի իրականությունը»։ La realtà di Sciltian - Milano, 1968 
 «Գրիգոր Շլդյան, 30 խաբկանք» (նախաբանը՝ Պոլ Վիալարի )։ Gregorio Sciltian, 30 trompe-l’oeil - Milano, 1980. - ISBN 88-203-1188-7 
 «Տրակտատ գեղանկարի, էսթետիկայի և տեխնիկայի մասին» (նախաբանը՝ Ուգո Սպիրիտոյի)։ Trattato sulla pittura։ Estetica, tecnica - Milano, 1981 - ISBN 88-203-0928-9

Շլդյանը ֆիլատելիայում 
 1968 Տպվեց Շլդյանի «Ֆիլատելիստը» նկարը Կուբայական փոստային նամականիշի վրա։ անմիջապես դարձավ ֆիլատելիստական գրականության ուշադրության առարկա։ 
 1981 Շլդյանի «Ուտելիք և գինի» նկարը վերարտադրվեց Իտալական Համաշխարհային նպարեղենի օրվան նվիրված փոստային նամականիշի վրա։ 
 1982 Սան Մարինոն Շլդյանի նկարներով թողարկեց Սուրբ Ծննդյան երեք փոստային նամականիշ։

Նշումներ

Գրականություն 
 Վոլդեմար Գևորգ, Գրիգոր Շիլդյան - Միլան 1949 
 Մի նկարչի երջանիկ հանդիպումը իր հայրենիքի հետ - Երևան «Սովետական արվեստ» 1959 թ. № 5
 Кисин Б. М. Страна Филателия. - Москва Просвещение - 1969 
 Михаил Шолохов: Летопись жизни и творчества: (материалы к биографии) Москва Галерия - 2005

Արտաքին հղումներ 
 Գրիգոր Շլդյան կենսագրականը 
 Կենսագրականը և որոշ գործեր 
 Շիլդյանի որոշ գործերը 
 Gregorio Sciltian Նկարչի մասին  
 Արմեն Հովսեփյանի «The World Honors Armenia» կայքը նվիրված հայկական թեմատիկայով նամականիշերին  
 Villa Mirabella — Շլդյանի թանգարանի մասին  
 Գրիգոր Շլդյանի կենսագրականը 

Հայ նկարիչներ
20-րդ դարի հայ նկարիչներ
Հայ դիմանկարիչներ