Աղասի Վարդանյան

Աղասի Վարդանյան (), հայ բանաստեղծ, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1934 թվականից։ ԽՄԿԿ անդամ 1917 թվականից։

Կենսագրություն 
Ծնվել է 1891 թվականին, Ալեքսանդրապոլ (այժմ՝ Գյումրի) քաղաքում։ Հայրը արհեստով ղազազ է եղել (ղազազ Հարություն), որի հետ աշխատել է Աղասին մինչև 13-14 տարեկան հասակը։ Ավարտել է տեղական առևտրական դպրոցը 1911 թ., ապա Պետերբուրգի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը։ Նույն թվականին հրատարակել է իր «Լուսաբացի ծաղիկներ» արձակ պոեմների փոքրիկ հավաքածուն։ Ոտանավորներ և արձակ պոեմներ տպագրել է զանազան թերթերում, գլխավորապես «Ժայռում»։ 1917-1919 թվականներին մասնակցել է Աստրախանի պաշտպանությանը։ 1912-1918 թվականներին (ուսանողական շրջան) գրված բոլոր ոտանավորները և մի արձակ վեպ - «Ալբատրոս», ապա Վեռլենից թարգմանած 40-ից ավելի ոտանավորները կորել են Աստրախանի քաղաքացիական կռիվների ժամանակ։ Մեծ հեղափոխության տարիներին ոչինչ չի գրել։ 1925 թվականին հրատարակել է Բլոկի «Տասներկուսի» թարգմանությունը, իսկ 1926 թվականին «Զոհեր» ժողովածուն՝ նվիրված «26 կոմունարների» հիշատակին։ 1920 թվականին Պյատիգորսկի օկրուգային գործկոմի նախագահն էր, ապա Թերեքի մարզի ֆինանսների կոմիսարը։ Հետագայում եղել է ՀամԿ (բ) կ Անդրերկոմի բաժնի վարիչ, «Զակկնիգա» հրատարակչության տնօրեն, «Մարտակոչ», «Պրոլետար» (Թիֆլիս), «Կոմունիստ» (Բաքու) թերթերի խմբագիր։ Մահացել է Երևանում։

Երկերի մատենագրություն 
 Լուսաբացի ծաղիկներ (պատմվածքներ), Ալեքսանդրապոլ, 1911, 63 էջ։
 Զոհեր, Թիֆլիս, տպարան «Զարյա Վոստոկա»-ի, 1926, 95 էջ։
 Ախչա-Կուլմա (պոեմ), Թիֆլիս, Սախելգամի, 1927, 63 էջ։
 Դեպի հեգեմոնիա, Թիֆլիս, պոլիգրաֆտրեստի 5-րդ տպարան, 1930, 40 էջ։
 Հոկտեմբերը և ազգային հարցը, Թիֆլիս, Սախելգամի, 1930, 30 էջ։
 Բանաստեղծություններ, Երևան, Հայպետհրատ, 1956, 283 էջ։
 Մահվան ամրոցում (պոեմ), Երևան, Հայպետհրատ, 1961, 152 էջ։
 Հիշողություններ Եղիշե Չարենցի մասին (գրքում տեղ է գտել Ա. Վարդանյանի «Չարենցի հետ» հոդվածը), Երևան, Հայպետհրատ, 1961, 395 էջ։
 Տարիներ առաջ, Երևան, «Հայաստան», 1966, 52 էջ։
 Ալագյազ բարձր սար է, Երևան, «Հայաստան», 1966, 256 էջ։
 Անցած ուղիներով, Երևան, «Հայաստան», 1968, 460 էջ։

Թարգմանություններ (ռուսերենից) 

 Բեդնի Դեմյան։ Բանաստեղծություններ, առակներ, պոեմներ.- Երևան։ Հայպետհրատ, 1964.- 161 էջ.- Բովանդ-ից՝ Որոշ ստեղծագործություններ։
 Բելոռուսական գրականության անթոլոգիա.- Երևան։ Հայպետհրատ, 1957.- 536 էջ.- Բովանդ-ից՝ Ստեղծագործությունների մի մասը։
 Բլոկ Ալեքսանդր։ Տասներկուսը.- Թիֆլիս։ Տպարան «Զարյա Վոստոկա»-ի, 1925.- 47 էջ։
 Գիտե՞ս երկիրն այս։ Բանաստեղծություններ.- Երևան։ Հայաստան, 1970.- 150 էջ.- Բովանդ.-ից՝ Տիխոնով Ն. Հայաստան։
 Զարեչնայա Ս. Արծվիկ։ Պատմվածք.- Երևան։ Հայպետհրատ, 1944.- 204 էջ։
 Ընտիր էջեր ռուս սովետական պոեզիայի.- Երևան։ Հայպետհրատ, 1963.- 543 էջ.- Բովանդ-ից՝ Բեդնի Դեմյանի; Տիխոնով Նիկոլայ; Լուգովսկոյ Վլադիմիր; Սովետական ժամապահը; Փյան փաթիլներ; Իսակովսկի Միխայիլ. Խնձորենու ծաղկած գույնից։
 Իսակովսկի Միխայիլ։ Հատընտիր.- Երևան։ Հայպետհրատ, 1958.- 164 էջ.- Բովանդ-ից՝ Որոշ ստեղծագործություններ։
Կուլեշով Ա. Պոեմներ.- Երևան։ Հայպետհրատ, 1956.- 155 էջ։
 Հավերժություն։ Ռուս բանաստեղծները Հայաստանին.- Երևան։ Սովետական գրող, 1978.- 198 էջ.- Բովանդ-ից՝ Տիխոնով Ն. Հայաստանին։
 Ողջույն քեզ, Հայաստա՛ն։ Աշխարհի գրողները Խորհրդային Հայաստանի մասին.- Երևան։ ՀԿԿ Կենտկոմի հրատ., 1970.- 104 էջ.- Բովանդ-ից՝ Նիկոլայ Տիխոնով։
 Չեխոսլովակյան պատմվածքներ.- Երևան։ Հայաստան, 1966.- 371 էջ.- Բովանդ-ից՝ Պրոխազկա Յան. Ափսոսանք։

Ծանոթագրություններ 

Գյումրի քաղաքում ծնվածներ
20-րդ դարի արևելահայ բանաստեղծներ
20-րդ դարի արևելահայ արձակագիրներ
Հայ թարգմանիչներ
Հայ խմբագիրներ
Ռուսերենից հայերեն թարգմանիչներ
ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ
ԽՄԿԿ անդամներ
Երևան քաղաքում մահացածներ