Նորշեն (Շիրակի մարզ)

Նորշեն, գյուղ Հայաստանի Շիրակի մարզում, Բագրավանից 7 կմ հարավ-արևմուտք, Ախուրյանի ձախ ափին, պատմական Անի մայրաքաղաքի դիմաց։

Անուն  
Հիմնադրվելուց հետո գյուղը ստացել է Նոր գյուղ անունը, որը թուրքերի կողմից ուղիղ թարգմանությամբ կոչվել է Ենիքեյ։ Նիկողայոս Մառը հիշատակում է բնակավայրի Էնիկեյ և Խարկով անվանումները։ Գյուղը Ենիքյոյ անվանմամբ նախկինում ընդգրկված է եղել Երևանի նահանգի Ալեքսանդրապոլի գավառում։ Չնայած գյուղի Խարկով անունը ասոցացվում է Ուկրաինայի Խարկով քաղաքի անվան հետ, սակայն բնակիչների շրջանում առավել տիրապետող է այն տեսակետը, որ այն առաջացել է հայերեն «խարկվել» բառից և փոփոխվելով դարձել է Խարկով։

Խարկովը Նորշեն է վերանվանվել 2006 թվականի հուլիսի 4-ին։

Աշխարհագրություն 
Գյուղի տեղանքը լեռնային է։ Գյուղի հարակից տարածքը հարուստ է քարհանքերով։

Կլիմա 
Ամռանը կլիման շոգ է, կիզիչ։

Պատմություն 
Գյուղը հիմնել են 1894 թվականին Շիրակավանից եկածները։ Մինչ բնակավայրի հիմնադրումը նրա տարածքում եղել են ամառանոցներ։

Պատմամշակութային կառույցներ 
Նորշենի դիմաց, Ախուրյանի աջ ափին, փռված են Անիի ավերակները։

Գյուղից հարավ-արևմուտք, Անի տանող ճանապարհից 500 մ հարավ, ինչպես նաև գյուղի հարավ-արևելյան և հյուսիս-արևելյան կողմերում կան մ.թ.ա. III-I հազարամյակների դամբարանադաշտեր։ Իսկ գյուղից 300 մ դեպի հյուսիս-արևելք և հարավ-արևմտյան կողմերում կան IX-XVI դդ. և XVII-XX դդ. գյուղատեղիներ, որոնց շրջակայքում, ինչպես նաև Ախուրյան գետի ձախ ափին` քարհանքի մոտ, պահպանվել են VII-XVII դդ. գերեզմանոցներ, որտեղ առկա են XIII-XIV դդ. խաչքարեր։ Ախուրյան գետի ափին պահպանվել է XI-XII դդ. կամուրջի ձախափնյա խելը։ Իսկ գյուղի հարավարևմտյան մասում` գերեզմանոցից հարավ, գտնվում է IX-XIV դդ. քարայր-կացարանների համալիրը։

Բնակչություն 
Նորշենի ազգաբնակչության փոփոխությունը.

1965 թվականին գյուղում կար տարրական դպրոց, սակայն դպրոցը 70-ականներին արդեն փակվել էր։

1970-ականներին Խարկովը միավորել են Բագրավանին և ստեղծել մեկ գյուղական միավոր։

Խաչկովը վերջնականապես լքվել է 2009-10 թվականներին։ Ներկայում Խարկովում բնակվող մեկ անձ կա։

Տնտեսություն 
Բնակչությունը զբաղվում էր անասնապահությամբ, հացահատիկի մշակությամբ և մեղվաբուծությամբ։

Գյուղի տնտեսության մաս է կազմում քարհանքերի շահագործումը։

Տես նաև 
 Խարկովի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Շիրակի մարզ)

Ծանոթագրություններ 

Շիրակի մարզի գյուղեր