Էդվին Լաչենս

Էդվին Լաչենս (Sir Edwin Landseer Lutyens, ), անգլիական նորդասական (նեոկլասիկ) ճարտարապետության խոշորագույն ներկայացուցիչներից։ 1938 թ-ից գլխավորել է Լոնդոնի թագավորական գեղարվեստական ակադեմիան։ Նա դեռևս 1890 թվականից հայտնի էր դարձել՝ նախագծելով նորդասական ոճի անգլիական մերձքաղաքային դաստակերտներ՝ այգիներով։ Նրա ճարտարապետական կարիերայի գագաթնակետն է համարվում Հնդկաստանի փոխարքայի (ներկայումս՝ Հնդկաստանի նախագահի) նստավայրի նախագծումն ու դրա իրականացումը Դելիում։

Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո Լաչենսը փաստացի դարձել է Բրիտանական թագավորական ընտանիքի գլխավոր ճարտարապետը։ Ուսումնասիրողներից շատերը գտնում են, որ նա կարողացել է ճարտարապետական ավանդական ոճերը վառ երևակայությամբ ու վարպետորեն հարմարեցնել իր դարաշրջանի պահանջներին։ Նախագծել է բազմաթիվ պալատներ, հանրահայտ ձեռնարկությունների  ու կազմակերպությունների գրասենյակային շենքեր, հուշակոթողներ, հանրային կառույցներ, տիպային բնակելիներ։ Գրող Քրիստոֆեր Հասսին նրա կենսագրությանը նվիրված գրքում ընդգծել է. "Լաչենսը դեռ իր կենդանության օրոք լայնորեն համբավվել է որպես անգլիացի մեծագույն ճարտարապետը՝ սկսած Քրիստոֆեր Ռենի ժամանակներից, շատերի կարծիքով՝ մինչև անգամ գերազանցել է նաև Ռենին։ Ճարտարապետության պատմաբան Գևին Սթամփը Լաչենսին բնորոշել է որպես 20-րդ դարի (և ցանկացած այլ դարի) բրիտանացի մեծագույն ճարտարապետի։

Լաչենսը էական դեր է կատարել Հնդկաստանի կառավարության ապագա նստավայրի՝ Նյու Դելի քաղաքի հատակագծի պատրաստման աշխատանքներում։ Ի ճանաչումն նրա ներդրած ավանդի՝ Նյու Դելին հաճախ անվանվում է Լաչենսի Դելի։ Համագործակցելով սըր Հերբերտ Բեյքերի հետ՝ նա նաև մի շարք կառույցներ է նախագծել Նյու Դելիում, այդ թվում՝ Հնդկաստանի դարպասը, փոխարքայի նստավայրն ու պալատը, որը ներկայումս հայտնի է Ռաշտրապատի Բհավան (Rashtrapati Bhavan) անվանումով։ Իր շատ աշխատանքներում Լաչենսը, ներշնչված հնդկական ավանդական ճարտարապետության կոթողներով, կիրառել է դրանց բնորոշ տարրեր։

Պատկերասրահ

Ծանոթագրություններ

Գրականություն

Արտաքին հղումներ 

 The Lutyens Trust
 Jane Ridley, "Architect for the metropolis", City Journal, Spring 1998 
 The creations of Sir Edwin Lutyens @ Ward's Book of Days
 The cathedral that never was – exhibition of Lutyens' cathedral model at the Walker Art Gallery
  – An 1898 house in France designed by Lutyens and its garden designed by Lutyens and Gertrude Jekyll.
 Collection of over 2000 photos of Lutyens' work on Flickr

Անգլիացի ճարտարապետներ