Որոտան

Որոտան (նաև՝ Ծղուկի գետ, Ծղկո գետ, Որոտն, Որոտնա գետ, Բարկուշատ), գետ Հայաստանի Սյունիքի մարզում, Արաքսի ձախ վտակը։ Սկիզբ է առնում Սյունիքի բարձրավանդակի հյուսիսարևմտյան լանջերից՝ 3045 մ բարձրության վրա գտնվող Ծալք լճակից ու հարակից աղբյուրներից, իր մեջ է ընդունում ևս մի քանի մանր լճակներից հոսող առվակների, ինչպես նաև Գորայք գյուղի աղբյուրների ջուրը, ապա դեպի հարավ-արևելք ուղղությամբ հոսում Սիսիանի, Գորիսի տարածաշրջանների տարածքով, ներառում Հագարի Աղվանո վտակը և Միջնավան կայարանից միախառնվում Արաքսին։ Երկարությունը 178 կմ է, Հայաստանի սահմաններում՝ 119 կմ, ավազանը 5650 կմ2, Հայաստանի սահմաններում 2300 կմ2։

Որոտան գետի վրա կառուցված է հիդրոկայանների կասկադ՝ երեք հիդրոկայաններով՝ 404,2 մեգավատտ հզորությամբ, տարեկան 1,1 միլիարդ կՎտ·ժամ էլեկտրաէներգիայի արտադրությամբ, և չորս ջրամբարներով (Սպանդարյանի, Անգեղակոթի, Տոլորսի, Շամբի)։ Սպանդարյանի ջրամբարից կառուցվել է 22 կմ երկարությամբ Արփա-Սևան թունելը, որը տարեկան 200 միլիոն մ³ ջուր է տեղափոխում Սևանա լիճ։

Գետի սնումը խառն է, ջրի կեսից քիչ պակաս՝ մոտ 40 տոկոս ստացվում է լճակներից ու աղբյուրներից, որոնք բխում են առավելապես ձախափնյա լանջից, ստորերկրյա ջրերով հարուստ Սյունիքի բարձրավանդակից։

Որոտանը համեմատաբար ջրառատ գետ է. նրա տարեկան հոսքը կազմում է մինչև 600-700 միլիոն խմ։

Որոտանի հոսանքը սրընթաց է, ունի հունի մեծ անկում, որը կազմում է 0,012, այսինքն՝ մեկ կիլոմետրին 12 մետր։

Որոտան գետը վերին հոսանքում կոչվում է Բազարչայ, ստորին հոսանքում՝ Բարգուշատ։

Որոտանի ավազանի մեջ մտնող գետեր 

 Աղբաշգետ - երկարությունը՝ 10 կմ
 Այրիգետ - երկարությունը՝ 23 կմ
 Արագլիջուր - երկարությունը՝ 16 կմ
 Բռնակոթ - երկարությունը՝ 15 կմ
 Գիժգետ - երկարությունը՝ 10 կմ
 Զայ - երկարությունը՝ 14 կմ
 Զորզոր - երկարությունը՝  12կմ
 Լորագետ - երկարությունը՝ 23 կմ
 Կըշկոշտի - երկարությունը՝ 10 կմ
 Ձկնարածի - երկարությունը՝ 16 կմ
 Ղուռիգետ - երկարությունը՝ 17 կմ
 Մադան - երկարությունը՝ 13 կմ
 Միլիցաթոռ - երկարությունը՝ 12 կմ
 Մուխուրթորյան - երկարությունը՝ 18 կմ
 Նորավան - երկարությունը՝ 20 կմ
 Շաղատ - երկարությունը՝ 10 կմ
 Շամբ - երկարությունը՝ 12 կմ
 Շաքի - երկարությունը՝ 17 կմ
 Սալվարդ - երկարությունը՝ 12 կմ
 Սառնակունք - երկարությունը՝ 14 կմ
 Սիսիան - երկարությունը՝ 33 կմ
 Սուլթանլու - երկարությունը՝ 14 կմ
 Վաղատնի - երկարությունը՝ 12 կմ
 Ուղտիաչք - երկարությունը՝ 10 կմ

Նշումներ

Ծանոթագրություններ 

Սյունիքի մարզի գետեր
Արաքս գետի վտակներ
Արցախի Հանրապետության գետեր
Ասիայի միջազգային գետեր