Մանաս

Մանաս (devanāgarī ։ मनस् ), սանսկրիտ եզրույթ, որն իր մեջ է ներառում բազմաթիվ նշանակություններ։ Ավելի հաճախ նշանակում է մտածողություն, բանականություն, միտք և ինտելեկտ.

Հինդուիզմի մեջ 
Փաթանջալիի Յոգա Սուտրայում (Yoga Sūtra) այդ եզրույթը նշանակում է միտք և երբեմն ինտելեկտ (բուդդհի), անգամ անգիտակցականը (չիտտա)։ Այն ունի և արթմնի կամ էգո (ահամկարա) սովորական գիտակցության իմաստ։ Այն անտահկարանայի բաղկացուցիչներից մեկն է։ Տայտտիրիյա Ուպանիշադում Մանասը համապատասխանում է Մանոմայա-կոշաին (Manomaya-kosha), որը շուկշմա շարիրայի (sūkshma sharīra) երկրորդ թաղանթն է.
Մանասը Վյասայի (Vyāsa) Յոգա Բհասյայի (Yoga Bhāṣya) մեջ բնութագրվում է իբրև հինգ վիճակ՝ անհանգիստ (kṣipta), անհստակ (mūḍha), մոլորված (kṣipta), խտացված (ekāgra) և խցանված (niruddha).

Բուդդհիզմի մեջ 
Բուդդհիզմի մեջ մանասը նշանակում է միտքը՝ մարդու բնութագրիչ ընդունակությունը (man- արմատը)։ Այն նաև վեցերորդ իմաստն է (մնացած հինգին զուգահեռ), որը կապի մեջ է մտնում մտային առարկանների հետ։

Ծանոթագրություններ

Տե՛ս նաև

Համապատասխան հոդվածներ 
 Ջիվա
 Վիջնանա
 Վրիտտի

Սանսկրիտ եզրույթներ
Հինդուիստական փիլիսոփայություն