Հայ արվեստագետների միություն

Հայ արվեստագետների միություն (ՀԱՄ), հայ կերպարվեստագետների անդրանիկ միավորումը։ Հիմնադրվել է 1916 թվականին, Թիֆլիսում։ ՀԱՄ կազմակերպմանը մասնակցել են Եղիշե Թադևոսյանը (նախագահ), Մարտիրոս Սարյանը, Փանոս Թերլեմեզյանը, Ս. Խաչատուրյանը, Գ. Լևոնյանը և ուրիշներ։ 
Միությունը համախմբել և ցուցահանդեսների մասնակից է դարձրել նաև Ռուսաստանում և արտասահմանում գործող հայ արվեստագետներին (Զ. Զաքարյան, Վ. Մախոխյան, Էդգար Շահին, Դ. Օքրոյան, Սերգեյ Աղաջանյան, Հակոբ Գյուրջյան, Գեորգի Յակուլով, Ս. Ալաջալով և ուրիշներ)։ «Պերեդվիժնիկներին» հարող դիրքերում կանգնած ՀԱՄ-ը ստեղծագործական մեթոդի համընդհանուր սկզբունքներ չի ունեցել, բացառությամբ «հայկական ոճի» տարածման կանոնադրական պարտավորությունը։ Միության առաջին պատվավոր անդամն էր ռուս նկարիչ Վ.Դ. Պոլենովը։ ՀԱՄ-ը գործակցել է ռուսական և վրացական գեղանկարչական միությունների հետ՝ նպատակ ունենալով կազմակերպել հայ և այլազգի արվեստագետների գործերի պատկերահանդեսներ Անդրկովկասի, իսկ ցուցահանդեսներ՝ Ռուսաստանի քաղաքներում։ Կազմակերպել է 6 ցուցահանդես, ուր ներկայացվել են նաև Վ.Դ. Պոլենովի, Մ.Ա. Վրուբելի, Ի.Ի. Լևիտանի, Ա.Յա. Գոլովինի, Վ.Ե. Բորիսով-Մուսատովի, Ի․ Մ․ Թոիձեի և այլոց կտավները։ 1921 թվականին ՀԽՍՀ կառավարության հանձնարարությամբ կազմակերպել է հայկական դրամանիշների էսքիզների մրցանակաբաշխություն, ցուցահանդեսներ՝ Երևանում և Կ. Պոլսում։ Երևանում Հայաստանի կերպարվեստից աշխատողների ընկերության հիմնադրումից (1923) հետո ՀԱՄ-ը վերածվել է Հայաստան սեկցիայի։

Գրականություն 
Կանոնադրություն հայ արվեստագետների միության, Թիֆլիս, 1916։ 
Վ. Հարությունյան, Հայ կերպարվեստագետների անդրանիկ միավորումը, ՍԱ, 1955, դ 11։

Ստեղծագործական միություններ