Erich Maria Remarque

Scríbhneoir Gearmánach ab ea Erich Maria Remarque (fíorainm: Erich Paul Remark) a saolaíodh ar an 22 Meitheamh 1896 in Osnabrück agus a fuair bás i Locarno ar an 25 Meán Fómhair 1970. 

Throid sé sa Chéad Chogadh Domhanda, agus scríobh sé an t-úrscéal is clúití ar fad faoin gcogadh sin in aon teanga - Im Westen nichts Neues ("Diabhal athrú ar an bhfronta thiar" - All Quiet on the Western Front atá ar an aistriúchán Béarla). Tháinig an t-úrscéal i gcló sa bhliain 1929, agus scannánaigh an stiúrthóir Lewis Milestone do Hollywood ar an toirt é. Níor thaitin súil réadúil an scríbhneora ar an gcogadh le heite dheis na Gearmáine, agus chuir na Naitsithe a chuid scríbhinní le tine nuair a shealbhaigh siad an chumhacht sa Ghearmáin. B'éigean dó dul ar lorg tearmainn san Eilvéis. 

Sa bhliain 1939, thug sé a aghaidh ar na Stáit Aontaithe. Bhí cumainn ghrá aige le mná mór le rá na linne, cosúil le Marlene Dietrich, Greta Garbo agus Paulette Goddard. Sa deireadh, phós sé Goddard agus shocraigh siad síos san Eilvéis.

Luathshaol
Rugadh Remarque ar an 22 Meitheamh 1898, mar Erich Paul Remark, do Peter Franz Remark agus Anna Maria (née Stallknecht), teaghlach Caitliceach Rómhánach den aicme oibre in Osnabrück. Ní raibh sé riamh gar dá athair, a bhí ina cheanglóir leabhar, ach bhí sé gar dá mháthair agus thosaigh sé ag baint úsáide as an ainm lár Maria tar éis an Chéad Chogadh Domhanda ina honóir.  Ba Remarque an tríú duine de cheathrar clainne le Peadar agus Anna. Ba iad a shiblíní a dheirfiúr níos sine Erna, deartháir níos sine Theodor Arthur (a fuair bás ag aois a cúig nó a sé bliana d'aois), agus deirfiúr níos óige Elfriede.

Athraíodh litriú a ainm dheireanaigh go Remarque nuair a d'fhoilsigh sé Im Westen nichts Neues in onóir a shinsear Fhrancach agus chun é féin a dhícheangal óna úrscéal níos luaithe Die Traumbude (Gaeilge: Seomra na Brionglóide). 
D'athraigh a sheanathair ón litriú ó Remarque go Remark sa 19ú haois.  Chruthaigh taighde a rinne a chara Hanns-Gerd Rabe, go raibh sinsir Fhrancacha ag Remarque –rugadh a shin-seanathair Johann Adam Remarquea sa bhliain 1789, ó theaghlach Francach in Aachen. Tá sé seo contrártha leis an mbréag a bhí buanaithe i m bolscaireacht na Naitsithe - gurbh é Kramer a shloinne ceart ("Remark" litrithe droim ar ais) agus gur Giúdach é.

Seirbhís mhíleata
Le linn an Chéad Chogadh Domhanda, coinscríobhadh Remarque isteach san Deutsches Heerin (Arm na Gearmáine) agus é 18 mbliana d'aois. Earcaíodh é san arm i mí na Samhna 1916, tar éis Notexamen (scrúdú) mar earcach cúltaca agus cuireadh é i Meitheamh 1917 mar shaighdiúir go Flóndras (Houthulster Wald) ar an bhfronta thiar. Mar oibrí deonach cogaidh, bhain sé leis an 2ú Iosta Earcaithe Allamuigh Cuideachta den 2ú Rannóg Chúltaca Gardaí. Ar 31 Iúil, 1917 gortaíodh sa lámh agus sa chos é ag roinnt srapnal agus lámhachadh sa mhuineál é. Cuireadh chuig ospidéal airm i nDuisburg é, áit ar oibrigh sé in oifig chléireach tar éis biseach a fháil agus d’fhill sé agus d’fhill sé ar an 1ú cathlán cúltaca in Osnabrück tar éis dó téarnamh i mí Dheireadh Fómhair 1918. I mí na Samhna 1918 bronnadh an Chrois Iarainn, Rang a hAon, air. ach níor scaoileadh amach as an arm é go dtí Eanáir 1919. Cheana féin le linn a thréimhse san ospidéal, thosaigh sé ag scríobh an chéad úrscéal Über den Krieg (faoin gcogadh) i mí na Samhna 1917. Bhí sé faoi thionchar a chuid taithí ó aimsir an chogaidh i rith a shaoil, agus d'fhorbair sé dearcadh a mheasann formhór na mbeathaisnéisithe agus ateangairí ar a chuid saothar gur síochánaí é - in aghaidh na cogaíochta. Go deimhin, ina dhialann, a choinnigh sé le linn a fhanachta san ospidéal in Duisburg, ar an 24 Lúnasa, 1918, mhol Remarque ar feadh na tréimhse tar éis dheireadh an chogaidh, “streachailt i gcoinne  míleatachais na hóige, i gcoinne  míleatachais i ngach foirm dá gcraos .” Leag Remarque béim níos déanaí in agallaimh éagsúla gur "duine neamhpholaitiúil" a bhí ann.

Cé gur phróiseáil Remarque a chuid eispéiris chogaidh féin go páirteach ina a chuid eispéiris chogaidh féin go páirteach ina shaothar is cáiliúla Über den Krieg, ní ceart an príomhcharachtar ficseanúil Paul Bäumer, a insíonn an scéal sa chéad phearsa, a mheas mar "alter ego" Remarque. Murab ionann agus Bäumer, a théann san úrscéal le harm na Gearmáine mar saorálaí cogaidh (mar Óglach), b#éigean do Remarque dul isteach sa arm le haghaidh seirbhíse míleata. Difríocht eile do phríomhcharachtair an úrscéil nár tháinig slán as an gcogadh. Cé go raibh Remarque, contrártha le prognóis Bäumer faoi chinniúint na saighdiúirí sa líne tosaigh, bhí Remarque féin in ann cos a fháil ar ais sa saol sibhialta i ndiaidh an chogaidh agus tabhairt faoi ghairm bheatha rathúil mar scríbhneoir, bhí sé ina bhall "der verlorenen Generation“  (den ghlúin caillte) freisin.

Saothar

Úrscéalta 
 Die Traumbude 1920
 Im Westen nichts Neues 1929
 Der Weg zurück 1931
 Drei Kameraden 1938
 Liebe deinen Nächsten 1941
 Arc de Triomphe 1946
 Der Funke Leben 1952
 Zeit zu leben und Zeit zu sterben 1954
 Der schwarze Obelisk 1956
 Der Himmel kennt keine Günstlinge 1961
 Die Nacht von Lissabon 1961

Naisc sheachtracha
Cuireann criticeoirí i leith an scannáin go ndeachaigh sé ar strae rófhada ón úrscéal frith-chogaidh 1928 a raibh an-ghrá ag Erich-Maria Remarque air.(I mBéarla)

Tagairtí

Scríbhneoirí Gearmánacha
Daoine a rugadh i 1898
Básanna i 1970