Aodh Aireach


Rí Dhál Araí na gCruithne, de chlann Uí Dhearca Chéin, ba ea Aodh  Aireach (Sean-Ghaeilge Áed Aired nó Áed Airech) (bás 698).  Bhí sé i réim ón mbliain 690 go dtí 698.

Sna 6ú agus 7ú haoiseanna, bhí Dál Araí rannpháirteach mar phríomhchlann i gcónaidhm na gCruithne.  Tugtar an teideal rí Dhál Araí d'Aodh sna hannála, cé gurbh é rí Cruithne an gnáth-theideal le linn an ama sin.

Feictear tásc Aodha sna hannála don bhliain 698, i gCath Telach Garraisc ag Fernmag (Fearnaigh, Contae Mhuineacháin), i dteannta le Conchúr Mhacha mac Maoil Dúin (Conchobar Macha mac Máele Dúin), rí Oirthear (Seán Oiriall as Contae Ard Mhacha).  Míniú amháin atá ar an scéal ná gur chomhghuaillithe ba ea iad in éadan clann Uí Criomthainn (dream Oiriall eile as oirthear Chontae Fhear Manach agus tuaisceart Chontae Mhuineacháind); é sin nó gur namhaid Aodha é Conchúr agus gur mharaigh siad a chéile i mbun chatha.Mac Niocaill, lch. 114  Mar chuid, moltar go raibh Aodh ag iarraidh neamhspleáchas eaglasta Ard Mhacha a chosaint in aghaidh Chineál Eoghain

 Féach freisin 
 Ríthe Dhál Araí

 Foinsí 
 Corpus of Electronic Texts
 Annála Inis Faithlinn, G100004
 Annála Tiarnaigh, G100002
 Annála Uladh, cuid 1, G100001A
 Annála na gCeithre Máistrí, cuid 1, G800011A
 Chronicon Scotorum, G100016
 Leabhar Laighneach, Rig Ulad, Rig Dail Araide G800011A
 Byrne, Francis John (2001), Irish Kings and High-Kings, Baile Átha Cliath: Four Courts Press, 
 Gearoid Mac Niocaill (1972), Ireland before the Vikings'', Baile Átha Cliath: Gill and Macmillan

Naisc sheachtracha 
 CELT: Corpus of Electronic Texts

Tagairtí 

Ríthe Dhál Araí