Eilean Iùbh

Is oileán suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Eilean Iúbh. Tá teaghlach amháin ina gcónaí ar an oileán, the Grants, a bhfuil cónaí orthu ag an Main House i ndeisceart an oileáin ó lár an 19ú haois.

Tá an t-oileán faoi úinéireacht phríobháideach ag J.I.H. Macdonald-Buchanan agus tá sé ar léas leis na Grants. Bhí níos mó teaghlach ar an oileán roimhe seo, ach d’imigh siad seo le linn an Dara Cogadh Domhanda, nuair a úsáideadh Loch Iùbh mar ancaireacht chabhlaigh thábhachtach. Chiallaigh suíomh iargúlta an oileáin go raibh ar na páistí turas fillte de thart ar 42 ciliméadar a fhulaingt gach lá ar bhád agus ar bhus chun freastal ar scoil.

Brí an logainm
Tá dhá theoiric iomaíocha ann maidir le brí an logainm; d'fhéadfadh sé a bheith díorthaithe ón Sean-Ghaeilge eo (crann iúir), nó mar mhalairt air sin ó eubh  (macalla), a léiríonn logainm ar an mórthír máguaird.

Tíreolaíocht agus geolaíocht

Tá Eilean Iúbh suite i Loch Iúbh, siar ó Allt Beithe i gceantar Ros agus Cromba sa Ghàidhealtachd. Tá an t-oileán comhdhéanta de dhá phríomhchineál gaineamhchloiche (Toirbheartanach le hithir aigéadach, sa tuaisceart,agus Peirmeach nó Triasach le hithir níos torthúla sa deisceart). Athraíonn an t-imeallbhord ó thránna duirlingí réidhe go haillte. Tá sé mar chuid de 'Limistéar Scéimhe Náisiúnta' Ros an Iar), ceann de 40 in Albain.

Tagairtí

Comhairle na Gàidhealtachd
Tíreolaíocht na hAlban