Conmhaicne

Dream in Éirinn ná meánaoise ab ea an  Conmhaicne, b'fhéidir gaolta leis na Laigin, a lonnaigh i gcúige Chonnacht agus i gContae an Longfoirt.  Ní chreidtear go forleathan anois moladh T. F. O'Rahilly gur Ghaeil iad.

Sanasaíocht
Is éard atá san ainm Conmhaicne ná Cú/Con-mac-ne.

Dúradh go raibh an t-ainm fréamhaithe ó shinsear miotasach, Conmac, de shliocht Fhearghasa mhic Róigh agus Méabha na gConnachta.  Dúirt Breathnach ámh gur bréagstair é seo.

Clanna
Lonnaigh clanna Conmhaicne i láithreacha éagsúla:

Conmaicne na Gaillimhe 
 Conmhaicne Mara, iarthair Chontae na Gaillimhe, litrithe Conamara inniu.
 Conmhaicne Dhún Mhór (Conmaícne Dúna Móir) nó Conmaicne Cenél Dubáin, ag Dún Mór.
 Conmhaicne Mheáin (Conmhaicne Mheánmhaighe nó Conmaicne Máenmaige), Baile Locha Riach.

Conmhaicne Mhaigh Eo 
 Conmhaicne Coille, Cill Mheáin, Contae Mhaigh Eo
 Conmhaicne Ceara, Ceara
 Conmhaicne Mhic Oirbsean Mhóir (Conmaicne Meic Oirbsen Máir), gar de Loch Coirib/Oirbsean

Conmhaicne Ros Comáin 
 Conmhaicne Shliabh Formhaile (Conmhaícne Sléibe Formaile), gar de Bhaile an Locha, iarthair Chontae Ros Comáin.

Conmhaicne Réin 
 Conmhaicne Réin (Conmaícne Réin) (Bréifne), deisceart Chontae Liatroma agus i gContae an Longfoirt isteach.
 Conmhaícne Maigh Rein, Maothail, Barúntacht an lae inniu.
 Cluain Conmhaícne, An Chluain, sa bharúntachtaoí Carraig Álainn agus Maothail. 
 Conmhaícne Cenel Luacháin, paróistí Uachtar Achaidh agus Droim Oiríolaigh i gCarraig Álainn
 Conmaicne Maigh Nissi, taobh leis an Sionainn, barúntacht Liatroma.
 Conmhaicne Anaíle (Conmhaicne Anghaile), An Anaíle/Anghaile, An Longfort.

Deoise Ardach 
Bunaíodh Deoise Ardach in oirthear Chonnacht sa bhliain 1111.  Ceithre bliana déag níos deireanaí ag Sionad Cheannanis-na Mainistreach Móire, laghdaíodh a limistéar go críocha Chonmhaicne Réin agus Conmhaicne Anghaile.  Thugtaí go forleathan "Deoise Chonmhaicne" uirthi.

Féach freisin 
 Delbna
 Ciarraige

Foinsí
 Nollaig Ó Muraíle, Some Connacht Population-Groups, in Seanchas:Studies in Early and Medieval Archaeology, History and Literature in Honour of Francis John Byrne, ll. 176–76, Four Courts Press, Baile Átha Cliath, 2000
 Paul Mac Cotter, Medieval Ireland: Territorial, Political and Economic Divisions, Four Courts Press, 2008, ll. 134–135.

Tagairtí

Ulaid
Conmhaicne