Ardteistiméireacht

Scrúdú poiblí sinsearach dara leibhéal i bPoblacht na hÉireann is ea an Ardteistiméireacht, nó Scrúdú na hArdteistiméireachta. Bíonn sí á stiúradh ag Coimisiún na Scrúduithe Stáit.

Cláir 

Roghnaíonn an chuid is mó de scoláirí na hArdteistiméireachta an Ardteistiméireacht Bhunaithe. Is clár 2 bhliain é an Ardteistiméireacht Bhunaithe. Tá réimse leathan ábhar ar fáil ann.

Déantar staidéar ar na hábhair go hiondúil ag gnáthleibhéal nó ardleibhéal. Is féidir staidéar a dhéanamh ar dhá ábhar (Matamaitic agus Gaeilge) ag bunleibhéal. Tá an bunleibhéal bunaithe ar riachtanais scoláirí a mbeadh deacracht acu leis an gnáthleibhéal nó ardleibhéal sna hábhair sin.

Go hiondúil déanann scoláirí staidéar ar 6 nó 7 ábhar sa tSraith Sinsearach. Caithfidh siad 5 ábhar ar a laghad, Gaeilge san áireamh a roghnú le haghaidh na Ardteistiméireachta Bunaithe.

Measúnacht agus scrúduithe 
Déantar an Ardteistiméireacht bhunaithe a mheasúnú le scrúdú scríofa ag deireadh an chláir 2 bhliain. Tá scrúduithe praiticiúla agus obair thionscadail i gceist in ábhair áirithe mar shampla Ealaíon, Staidéar Foirgníochta agus Innealtóireacht. Tá béaltrialacha ann sa Ghaeilge agus i dteangacha na Mór-Roinne. Tarlaíonn na scrúduithe praiticiúla agus na béaltrialacha i rith bliana deiridh an chláir.

Bíonn an scrúdú scríofa ann i Mí an Mheithimh gach bliain.

Gach bliain ar an dara Céadaoin de Lúnasa, bíonn na torthaí ar fad ar fáil ar líne (examinations.ie) ó uair an mheán-lae, ach i bpearsan ó na scoileanna ó 09.00 ar maidin.

Córas marcála le haghaidh grád scrúduithe 
Tá 8 ngrád ag an scála, an grád is airde ná Grád 1, agus an grád is ísle ná Grád 8.

Tagann an scála grádaithe nua de 8 bpointe in áit an scála 14 pointe ag Ardleibhéal agus Bunleibhéal araon.

Roinntear marcanna idir 100% go 30% i seacht rann gráid (1-7). Tá gach rann 10% leathan.

Oideolaíocht 
Cinneann an tAire Oideachais, a fhaigheann comhairle ón Chomhairle Náisiúnta Curaclaim agus Measúnachta, an curaclam do scoileanna na hÉireann.

De réir taighde ó Ollscoil Chathair Bhaile Átha Cliath, is ag brath ar an bhfoghlaim de ghlanmheabhair agus an tabhairt chun cuimhne a bhíonn daltaí na hArdteiste seachas a bheith ag réiteach fadhbanna as a stuaim féin.  Mar sin, is beag tástáil a dhéantar i scrúdú na hArdteiste ar scileanna a bhaineann le réiteach fadhbanna, smaointeoireacht chriticiúil agus cruthaitheacht.

Ábhair ar fáil
Tá na hábhair atá liostaithe thíos ar fáil do mhic léinn Ardteistiméireachta, cé nach n-ofrálann formhór na scoileanna ach líon teoranta. Tá na hábhair i gcúig ghrúpa, agus baineann formhór na n-ábhar le grúpa amháin.

Teangacha éigeantacha
T1, An Béarla (éigeantach le heisceachtaí)
T2, An Ghaeilge (ag teastáil ó roinnt ollscoileanna le haghaidh máithreánach, éigeantach le heisceachtaí)

Teangacha neamhéigeantacha 

 T2, An tSean-Ghréigis †
 T2, An Araibis
 T2, An Fhraincis
 T2, An Ghearmáinis
 T2, An Eabhrais
 T2, An Iodáilis
 T2, An tSeapáinis
 T2, An Laidin †
 T2, An Rúisis
 T2, An Spáinnis
 T2, Staidéar clasaiceach †

Teangacha neamh-churaclaim
Ní féidir na teangacha seo a leanas a thógáil ach amháin má tá an mac léinn ó bhallstát den Aontas Eorpach, má labhraíonn sé/sí an teanga ina roghnaíonn sé/sí a bheith curtha faoi scrúdú mar mháthairtheanga, gur lean sé/sí clár staidéir as a dtáinig an Ardteistiméireacht agus má tá sé/sí ag tógáil English san Ardteistiméireacht freisin. Coinníoll eile is ea gur féidir le hiarrthóir scrúdú a dhéanamh in ábhar teanga neamh-churaclaim amháin.

 An Bhulgáiris
 An Chróitis
 An tSeicis
 An Danmhairgis
 An Ollainnis
 An Eastóinis
 An Fhionlainnis
 An Ghréigis
 An Ungáiris
 An Laitvis
 An Liotuáinis
 An Mháltais
 An Pholainnis
 An Phortaingéilis
 An Rómáinis
 An tSlóvaicis
 An tSlóivéinis
 An tSualainnis

Eolaíocht 
Matamaitic
 Matamaitic (éigeantach le heisceachtaí)
 Matamaitic fheidhmeach

Eolaíochtaí saotharlainne
 Fisic †
 Ceimic †
 Bitheolaíocht
 Fisic agus ceimic (comhcheangailte) † (sa ghrúpa Eolaíochta Feidhmí freisin)

Staidéir ghnó
 Cuntasaíocht
 Eacnamaíocht talmhaíochta †
 Gnó 
 Eacnamaíocht †

Eolaíocht feidhmeach 
 Eolaíocht talmhaíochta
  Staidéar tógála
 Innealtóireacht
 Eacnamaíocht bhaile, eolaíoch agus sóisialta (sa ghrúpa Staidéar Sóisialta freisin)
 Fisic agus ceimic (comhcheangailte) † (sa ghrúpa Eolaíochta freisin)
 Grafaicí dearaidh agus cumarsáide ("líníocht theicniúil" roimhe seo)
 Teicneolaíocht
 Ríomheolaíocht 
 Corpoideachas

Staidéir shóisialta 
 Ealaín
 Tíreolaíocht
 Stair
 Eacnamaíocht Bhaile, eolaíoch agus sóisialta (sa ghrúpa Eolaíochta Feidhmeach freisin)
 Ceol
 Polaitíocht agus an tSochaí
 Oideachas reiligiúnach

Féach Freisin 

 COGG - IAR-BHUNSCOIL: Liosta iomlán áiseanna teagaisc

Tagairtí 

Oideachas in Éirinn