Liogann theitridhéadach

Lioganna a cheanglaíonn le ceithre deon-adamh go dtí adamh lárnach chun coimpléasc comhordanáidithe a dhéanamh is ea lioganna  teitridhéadacha. Tugtar déadacht ar líon na ndeon-adamh seo a cheanglaíonn agus is bealach é chun lioganna a aicmiú. Tá  lioganna  teitridhéadacha coitianta sa nádúr i bhfoirm clóraifill a bhfuil croí-liogann ar a dtugtar clóirin, agus haem le croí-liogann ar a dtugtar porfairin. Cuireann siad cuid mhaith den dath a fheictear i bplandaí agus i ndaoine. Is liogann  theitridhéadach shaorga mhacrafháinneach é tailichiainín a úsáidtear chun líocha gorma agus glasa a dhéanamh.

Cruth 
Is féidir lioganna teitridhéadacha a aicmiú de réir toipeolaíochta na nasc idir na deon-adaimh. Tá foirmeacha líneacha coitianta  (ar a dtugtar seicheamhach freisin), fáinneacha nó tríchosacha. Tá ceithre chos ag liogann theitreachosach atá teitridhéadach freisin le deon-adaimh, agus ceann droichid nach deontóir é. Ar cheangal le hadamh lárnach tá roinnt socruithe ann ar a dtugtar isiméirí gheoiméadracha.

Lioganna líneacha
Tá na ceithre deon-adamh i líne ag liogann teitridhéadach, gach deon-adamh ina dhiaidh sin ceangailte le ceann de thrí dhroichead.

Ní féidir le liogann líneach teitridhéadach atá ceangailte le miotail i gchomhordúchán teitridhéadach ceangal ach ar bhealach amháin. Má tá an liogann neamhshiméadrach ansin tá dhá shocrú ciriúil ann.

Liogann líneach teitridhéadach ceangailte le miotail i gchomhordúchán cearnphlánach ar bhealach amháin. Is ionann socruithe tuathalacha nó ar deiseal.

Lioganna líneacha i gchomhordúchán ochtaihéidreach

Tá  deon-adaimh na liogainne líní teitridhéadaí socraithe ar feadh nó i slabhra, ionas go gcaithfidh gach deon-adamh cóngarach a bheith cóngarach don adamh lárnach. Tá trí thoradh steiréicheimiceach de bharr an tsocraithe seo. Is féidir leis na ceithre dheonghrúpa a bheith comhchothromach (co-equatorial sa Bhéarla). Tugtar 'trasach' (trans sa Bhéarla) ar an gheoiméadracht seo toisc go bhfuil na suíomhanna neamhshealbhaithe atá fágtha ar an ochtaihéidrón urchomhaireach don dá thaobh.

Tagairtí 

 Lioganna
 Lioganna teitridhéadacha