Amhlaoibh Mór mac Fir Bhisigh

File, staraí agus cléireach Éireannach ba ea Amhlaoibh Mór mac Fir Bhisigh, bás 1138.

Beatha 
Insítear ina thásc i nAnnála Tiarnaigh:
Amlaim Mor mac Firbisigh, ollam O Fiachrach uile re senchus & re filidhecht, & sái clerigh co m-bethaigthib ecailsi imda, & togha do Cunga, & a ec and iar m-buaidh ongtha & aithrige.

Is suntasach é na ceirdeanna staraí agus file seo i dteannta le post cléireach ó thaobh bhunús na dteaglach léannta in Éirinn Gaelach na meánaoise déanaí.  Seachas Amlaoimh, áfach, is beag fianaise atá ann i gcomhair saol eaglasta Chlann Fhir Bhisigh roimh a dteacht chun cinn mar saoithe traidisiúnta.

Dar lena shliochtach comhthaobhach, Dubhaltach Mac Firbhisigh (bás 1671), bhí beirt dheartháireacha ag Amhlaoibh: Giolla Pádraig, sinsear Chlann Fhir Bhisigh agus Dubhaltaigh féin; agus Lachtna, sinsear a deirtear Uí Lachtna sna Connachta.

Bhí mainistir Chonga bunaithe ag Toirdhealbhach Ua Conchobhair, rí na gConnacht (1088–1156), am éigin timpeall na bliana 1130, tar éis di bheith deimhniú ina cathaoir easpaig ag Sionad Ráth Breasail sa bhliain 1111.  Agaistínigh ba ea na manaigh inti.  Ionsaíodh agus dódh í sna blianta 1114, 1135 agus 1137.

 Féach freisin 
 Uí Fiachrach Muaide
 Tír Fhiachrach
 Uí Dhubhda

 Foinsí 
 Nollaig Ó Muraíle, The Celebrated Antiquary'', An Sagart, Maynooth, 1996; athchló 2003. ; .

Tagairtí 

Básanna i 1138
Daoine as Contae Mhaigh Eo
Filí na hÉireann
Ginealas Éireannach
Sagairt Chaitliceacha
Staraithe Éireannacha