Ríocht na Gailíse

B'aonad polaitiúil í Ríocht na Gailíse (Gailísis: Reino de Galicia, nó Galiza; Spáinnis: Reino de Galicia; Portaingéilis: Reino da Galiza; Laidin: Galliciense Regnum) a bhí suite in iardheisceart na hEorpa. Nuair a bhí sí i mbuaic a réime, chuimsigh sí iarthuaisceart Leithinis na hIbéire ina iomláine. Bhunaigh an rí Suebic Hermeric í sa bhliain 409, agus a phríomhchathair bunaithe i mBraga. Ba í an chéad ríocht a ghlac leis an gCaitliceachas go hoifigiúil. Sa bhliain 449, bhuail sí a hairgeadra féin. Sa bhliain 585, rinneadh cuid de Ríocht na Viseagotach di. San 8ú haois, rinneadh an Ghailís mar chuid de Ríocht Chríostaí nuabhunaithe na hAstúire, (nó Ríocht León níos déanaí), agus neamhspleáchas á bhaint amach aici ó am go chéile faoi údarás a ríthe féin. Rinneadh Compostela mar phríomhchathair na Gailíse sa 11ú haois, agus shocraigh neamhspleáchas na Portaingéile (1128) a teorainn theas. Tar éis do Rí na Caistíle Fernando III teacht i réim i Ríocht León sa bhliain 1230, tháinig an Ghailís faoi smacht Choróin na Caistíle.

Chuir an Ghailís in aghaidh rialú lárnach, ag tacú le sraith éilitheoirí malartacha, lena n-áirítear Juan de Castilla (1296), Fernando I de Portugal (1369) agus John of Gaunt (1386), agus níor ghéill sé go dtí gur bhrúigh na Monarcaí Caitliceacha an Santa Hermandad san Ghailís.  Ansin riaradh ríocht na Gailíse laistigh de Choróin na Caistíle (1490–1715), agus ina dhiaidh sin laistigh de Choróin na Spáinne (1715–1833) ag an Audiencia Real a bhí faoi stiúir Gobharnóra a raibh oifig an Chaptaein Ghinearálta agus an Uachtaráin aige freisin. Ba é Giunta (nó Cortes) Ríocht na Gailíse comhthionól ionadaíoch na Ríochta ag an am sin, agus dhearbhaigh an Giunta go raibh sé ina stát ceannasach nuair a d'fhan an Ghailís amháin saor ó fhorghabháil Napoleon (1808-1809). Dhíscaoil María Cristina de Borbón-Dos Sicilias, Leasrí na Spáinne, an ríocht agus an Giunta sa bhliain 1834.

Tagairtí 

Stair na Gailíse
Ailt le téacs i Laidin
Ailt le téacs sa Spáinnis