Vicky Phelan

Bean Éireannach as Móin Choinn i gContae Chill Chainnigh, ab ea Vicky Phelan (28 Deireadh Fómhair 1974 - 14 Samhain 2022), a bhain clú amach san fheachtas chun cúiteamh a fháil d'íospartaigh Scannal CervicalCheck. 

Tharraing a troid aird ar chearta na n-othar agus ar an leatrom a rinneadh ar mhná ar fud na tíre a fuair torthaí míchruinne ar thástálacha smearaidh don ailse i mbéal na broinne. Thuill sí meas as cuimse as an mbealach a lean sí lena feachtas agus í ag dul i ngleic ag an am céanna leis an ngalar a mharaigh sa deireadh í.

Scannal 
D'eascair conspóid CervicalCheck as cás Ard-Chúirte a thug Phelan in aghaidh saotharlann i Meiriceá a rinne anailís ar a tástáil smeartha in 2011. Ach níor aimsíodh aon mhínormáltacht dá barr. Rinneadh míléamh ar na torthaí sin a thug le fios nach raibh aon chomharthaí ailse uirthi.

Fuarthas amach ina dhiaidh sin go raibh toradh na tástála sin mícheart. In 2014, diagnóisíodh go raibh ailse ceirbheacs ar Phelan.

Le linn 2015-2018, thug sí cás Ard-Chúirte in aghaidh na saotharlainne i Meiriceá a rinne anailís ar a tástáil smeartha in 2011.

Faoi dheireadh, rinne Phelan socrú €2.5 milliún sa chás Ard-Chúirte. Níor ghlac an tsaotharlann le dilteanas sa chás.

Fiosrúchán 
Bunaíodh Fiosrúchán Scally mar gheall ar an dua a chaith sí agus an misneach a léirigh sí ag tarraingt aird ar a scéal féin agus ar scéalta ban eile.

Foilsíodh tuarascáil Fhiosrúchán Scally in 2018 ar ghabh an Stát léithscéal leis na mná dá barr.

Bás 
Bhásaigh Phelan ar 14 mí na Samhna, 2022  in Ospís Áth an Mhuilinn i Luimneach. 

Tar éis a báis, dúirt Uachtarán na hÉireann, Mícheál D. Ó hUigínn, "A bhuíochas lena hiarrachtaí pearsanta uafásacha gan staonadh in ainneoin an ualaigh arbh éigean di a iompar, tá cosaint tugtha agus tabharfar amach anseo, do shaol an iliomad ban."

Féach freisin 

 ‪Scannal CervicalCheck (2018)

Tagairtí 

Daoine a rugadh i 1974
Daoine as Contae Chill Chainnigh
Básanna in 2022
Básanna de bharr ailse
Daoine as Contae Luimnigh
Mná Éireannacha
Scannail Pholaitiúla in Éirinn