Henry Bagenal

Marascal Airm Ríocht na hÉireann sa ré Eilíseach ab ea é Sir Henry Bagenal (c. 1556 – 14 August 1598).

Saol

B'é an mac ba sine dá cuid Eleanor Griffith, iníon Sir Edward Griffith as Penrhyn. Ba é Dudley Bagenal a dheartháir. Chláraigh Bagenal ó Jesus College, Oxford agus é 16 bliana d'aois (sa bhliain 1572 nó 1573), ach d'fhág sé gan chéim chun dul i bpáirt lena athair, Sir Nicholas, a bhí ina mharascal in Arm na hÉireann. I Mí Bealtaine 1577, ceapadh Sir Nicholas mar phríomhcheannasaí na hUladh, le Bagenal mar a chúntóir.  Dheineadh ridire de Bagenal i 1578. Bhí sé páirteach in ana-chuid tubaistí míleata, mar an cliseadh Ghleann Molúra ar an 25ú lá de Mhí Lúnasa i 1580 nuair a chuaigh an Tiarna Grey lena cuid saighdiúraí in aghaidh Fiach mac Aodha Ó Broin agus Viscount Baltinglass i sléibhte Chill Mhantáin. I 1584, bhí Bagenal ina choirnéal an garastúin i gCarraig Fhearghais nuair a tháinig 1,300 Albanach fé smacht Somhairle Buí Mac Domhnaill ar Oileán Reachlainn. D’ionsaigh Bagenal iad ach do dhein na hAlbanaigh ruaig air i nGleann Arma agus bhí air tarraingt siar.

I mBealtaine 1586, cuireadh Bagenal óna athair chun an chúirte tuairisc a thabhairt dóibh. Bhí sé ag iarraidh slí  Aodh Ó Néill a lagaigh, níos mó cumhacht don mharascal, agus Uachtarán Uladh a bheith ann. D’fhill sé go hÉireann i Méan Fomhair 1587 ionadaíocht a dhéanamh ar son a athar. Chuaigh sé i gcomharbacht ar a athair mar mharascal arm na hÉireann agus mar phríomhcheannasaí na hUladh i Mí Samhna 1590. D’iarr Ó Néill deirfiúr Bagenal a phósadh. Níor ghlac sé leis, ach d’éalaigh siad in aon chor.

I Mí Bealtaine 1595, agus é i gceannas fórsaí Shasana i Muineachán, d’ionsaigh Ó Néill fórsaí Bagenal agus ba air tarraingt siar go hIúr Cinn Trá. Fuair Banegal bás ag troid in aghaidh fórsaí Uí Néill i gCath Bhéal an Átha Buí.

Teaglach 
Phós sé Eleanor Savage, iníon Sir John Savage agus Elizabeth Manners, iníon Thomas Manners. Bhí triúr mac agus seisear iníonacha acu.

Tagairtí 

 

Daoine a rugadh sna 1550í
Básanna i 1598