Smior

Is fíochán leathsholadach é smior (nó smúsach) a fhaightear laistigh den chuid spúinseach (nó “líontánach”) de chnámh. In éin agus i mamaigh, is é an smior an phríomháit ina dtáirgtear fuilchealla nua (próiseas ar a dtugtar “fuilghiniúint” nó “haematapóéis”).

Cuimsíonn smior buí
cealla saille, fuileadáin is mionchreatlach ceall eangachúil is
snáithíní. Cuimsíonn smior dearg an iliomad cealla fola de gach
saghas, chomh maith leis an mbunábhar a ndéantar na cealla sin as. Ag
an mbreith bíonn smior dearg an-cheallach i ngach cnámh. Le dul in
aois éiríonn an smior níos saillí go dtí nach mbíonn smior dearg
ach i veirteabraí, na heasnacha, an steirneam, cnámha leata bhlaosc
an chinn is an pheilbhis, agus foircinn uachtaracha an fhéimir is
an húiméiris. Dhá fheidhm ar a laghad ag an smior dearg: cruthú
chealla dearga na fola (na heiritricítí), na bpláitíní fola, na
ngranalaicítí, is ar shlí níos lú, na monaicítí is na limficítí;
agus milleadh na seaneiritricítí ídithe (thar 120 lá d'aois).

Cuimsíonn smior thart ar 5% de mhais iomlán an choirp i ndaoine fásta sláintiúla, sa chaoi is go mbeadh thart ar 3.7kg smeara i bhfear a bhfuil 73kg meáchain ann.

Nathanna cainte 
 ”Is Éireannach go smior é” (fíor-Éireannach)
 “Tá sé truaillithe go smior” (lofa amach is amach)
 ”Tá an fuacht dulta go smior ionam” (tá mé préachta)
 “Níl smior ná smúsach ann” (is meatachán é)
 ”smior a bhaint as leabhar” (brí nó tuiscint a bhaint as)
 “an smior chailleach a bhaint as” (ró-úsáid a bhaint as rud éigin)

Tagairtí 

Córas cnámharlaigh
Córas limfeach
Córas inchríneach
Cnámh