Teoiric adamhach

Is éard is an teoiric adamhach ann ná an  
teoiric eolaíocha a luann go bhfuil damhna comhdhéanta de cháithníní ar a dtugtar adaimh. Rianaíonn an teoiric adamhach a bunús siar go dtí traidisiún fealsúnachta ársa ar a dtugtar adamhachas. De réir an smaoinimh seo, dá dtógfadh neach cnap damhna agus é a ghearradh ina phíosaí níos lú agus níos lú fós, shroichfeadh neach pointe sa deireadh nach bhféadfaí na píosaí a ghearradh ina rud níos lú. D'ainmnigh fealsúna na Sean-Ghréige na cáithníní deiridh hipitéiseacha seo atomos, focal  a chiallaigh "neamhghearrtha".

Go luath sna 1800idí, thug an t-eolaí John Dalton faoi deara gur chosúil go raibh substaintí ceimiceacha ag comhcheangal agus ag briseadh síos ina shubstaintí eile de réir meáchain i gcomhréireanna a thug le tuiscint go bhfuil gach dúil cheimiceach comhdhéanta de cháithníní beaga bídeacha de mheáchan comhsheasmhach.

Tagairtí

Tuilleadh léitheoireachta 
Bernard Pullman (1998) The Atom in the History of Human Thought, trans. by Axel Reisinger. Oxford Univ. Press.
Eric Scerri (2007) The Periodic Table, Its Story and Its Significance, Oxford University Press, New York.
Charles Adolphe Wurtz (1881) The Atomic Theory, D. Appleton and Company, New York.
Alan J. Rocke (1984) Chemical Atomism in the Nineteenth Century: From Dalton to Cannizzaro, Ohio State University Press, Columbus (open access full text at http://digital.case.edu/islandora/object/ksl%3Ax633gj985).

Meicnic staitistiúil
 *
 Meicnic staidrimh
 Teoiricí na Ceimice
 Fisic chandamach bhunaidh
 Méid na substainte