Leabar Fidhnacha

Lámhscríbhinn is ea Leabhar Fhíonacha (Leabar Fidhnacha) idir prós agus filíocht as Gaeilge Chlasaiceach le Muirgheas mac Páidín Ó Maolchonaire sa mhainistir ag Fíonach, Bréifne Thiar (Contae Liatroma an lae inniu).  Ba é Tadhg Ó Rodaighe, comharba na mainistreach, a spreag an leabhar.  Bunaíodh é, a mheastar, ar Leabhar Chaillín, saothar anois caillte faoi Naomh Caillín, bunaitheoir na mainistreach.  Thosaigh Ó Maolchonaire á scríobh timpeall na bliana 1516.

Ábhar 

Feictear léirithe ar imeall an leabhar, scrios Gaeilge ag Tadhg Ó Rodaighe (beo 1700), ársaitheoir mór le rá, as Crossfield i bhFíonach.

Baineadh úsáid mar fhoinse as Leabhar Fíonacha Book of Fenagh ag Annála Chonnacht agus Annála na gCeithre Máistrí.

Stair an leabhair 
Choinnigh chomharbaí Uí Rodaí an saothar go dtí Brian Ó Rodaí, sagart paróiste Chill Rónáin (Béal Átha Fearnáin) i lár na 19ú haoise.  I ndiaidh a bháis,  choinnigh a chomharbaí mar shagairt pharóiste an leabhar.  Níos deireanaí, tháinig George Michael Conroy, easpag Ardach agus Cluain Mhic Nóis, i seilbh air, chun é a choimeád slán.  Dhíol a chomharba Bartholomew Woodlock é sa bhliain 1888 d'Acadamh Ríoga na hÉireann (ARÉ) le £10, le comhairle ón Íosánach, Denis Murphy, a mhol go mbeidís in ann é a chaomhnú.  Faightear anois é faoin uimhir chatalóige MS 23 P 26: Cat. No. 479.

Eagráin 
Rinne John O'Donovan scríbhinn mhacasamhail sa bhliain 1828, agus aistriúchán Béarla sa bhliain 1830.  Foilsíodh an chéad eagrán sa bhliain 1875, eagraithe ag William Maunsell Hennessy agus aistrithe le Denis H. Kelly as scríbhinn Uí Dhonnabháin.  D'foilsigh The Coimisiún Lámhscríbhinní na hÉireann imleabhar breise sa bhliain 1939.

Foinsí 
  (leagan digiteach eile ón National Library of Scotland)

Naisc sheachtracha
 Book of Fenagh / Leabar Chaillín / Leabar Fidhnacha, Acadamh Ríoga na hÉireann
 W. M. Hennessy, D. H. Kelly Leabar Fidhnacha

Tagairtí 

Lámhscríbhinní Gaelacha na Meánaoise
Lámhscríbhinní Éireannacha
Litríocht Éireannach
Conmhaicne