Oireachtas na Gaeilge

Féile chultúrtha is ea an tOireachtas. Is é an aidhm atá leis an Oireachtas ná ealaíona dúchasacha na hÉireann a chur chun cinn agus a cheiliúradh trí mheán na Gaeilge—idir amhránaíocht, ceol, rince, scéalaíocht agus drámaíocht.

Eagraíonn Oireachtas na Gaeilge raon leathan imeachtaí i rith na bliana, go háirithe Oireachtas na Samhna,  ar siúl thart faoi Oíche Shamhna. Tugtar aire do gach aon ealaín thraidisiúnta ag na féilte. Tá i bhfad níos mó imeachtaí agus pléaráca eile ar siúl ag an fhéile na laethanta seo m.s. ceolchoirmeacha, drámaí, oíche ghrinn le GaelGÁIRÍ, seolta dlúthdhioscaí, cláracha teilifís agus raidió á chraoladh beo agus Club na Féile—oíche atá go hiomlán craiceáilte. Tá an taobh sóisialta den fhéile tábhachtach fosta—ag bualadh le daoine ó gach áit in Éirinn agus thar lear.

Na comórtais 
Tá na comórtais lárnach don fhéile, mar a bhí siad ón am a bunaíodh é. D’fhéadfá a rá go gurbh é comórtas Chorn Uí Riada mar ‘Chorn an Domhain’ fa choinne amhránaíochta traidisiúnta an tSean-Nóis agus mar buaicphointe na seachtaine. 

Eagraítear sraith comórtas gach bliain do scríbhneoirí óga agus do scríbhneoirí fásta, faoin teideal Comórtais Liteartha an Oireachtais, chun cuidiú le litríocht chomhaimseartha a chur ar fáil do phobal na Gaeilge. Tugann Gradaim Chumarsáide an Oireachtais aitheantas do dhaoine atá ag saothrú sna meáin Ghaeilge a bhaineann ardchaighdeán amach i réimsí éagsúla oibre. 

Bhí páirt lárnach ag an Oireachtas in athbheochan damhsa sean nós  fosta. Anois is iad na comórtais sin—no Steip mar a bhearr siad orthu—mar bhuaicphointe eile na féile.

Stair 
Cuireadh tús le féile aon lae i 1897, ceithre bliana tar éis bhunú an Chonartha sa bhliain 1893. Reáchtáladh an chéad Oireachtas ar an Luan, 17 Bealtaine 1897, agus é ar siúl i Seomra Cruinn an Rotunda i mBaile Átha Cliath. Is cúis iontais gur fhreastail os cionn 1,000 duine ar an bhféile leathlae sin. Cuireadh ar siúl naoi gcomórtas san fhilíocht, sa phrós, san amhránaíocht, sa scéalaíocht agus sa rannaireacht.  Scríobh agus chum Annie W. Patterson an slógamhrán ‘Go mairidh ar nGaedhlig slán’ don ócáid agus chuir Dermot Foley focail leis..  Chum an chéad Uachtarán Chonradh na Gaeilge, Dubhghlas de hÍde, dán chomh maith,

Tháinig meath ar an Oireachtas ag tús na 1920idí. Tar éis Oireachtas na bliana 1923 ní raibh ceann eile go dtí 1939 nuair a bhí aththosú air i mBaile Átha Cliath. D'fhan sé sa phríomhchathair le linn na 1940idí, 1950idí agus 1960idí. 

Cuireadh brú a chur ar Chonradh na Gaeilge é a bhogadh amach as an nGalltacht agus reáchtáladh Oireachtas na nGael  i Ros Muc i 1970, i dTír An Fhia i 1971, i gCorca Dhuibhne i 1972 agus i gCill Chiarán i 1973. D'éirigh leis an bhfeachtas agus reáchtáladh Oireachtas na Gaeilge 1974 i gCois Fharraige (Conamara). Ó shin ar aghaidh bíonn an tOireachtas ag bogadh suímh ó bhliain go bliain agus é ag dul ó neart go neart.

Suímh an Oireachtais 
 2022 - Cill Airne
 2021 - Cill Airne
 2020 - Cathair na Gaillimhe
 2019 - Baile Átha Cliath
 2018 - Cill Airne
 2017 - Cill Airne
 2016 - Cill Airne
 2015 - Baile Átha Cliath
 2014 - Cill Airne
 2013 - Cill Airne
 2012 - Leitir Ceanainn
 2011 - Cill Airne
 2010 - Cill Airne
 2009 - Leitir Ceanainn 
 2008 - Corcaigh 
 2007 - Cathair na Mart
 2006 - Doire
 2005 - Corcaigh 
 2004 - Leitir Ceanainn
 2003 - Trá Lí 
 2002 - Gaoth Dobhair
 2001 - An Daingean 
 2000 - Caisleán an Bharraigh 
 1999 - Dún Garbhán

 1997 - Béal Feirste

 1995 - Baile Átha Cliath
 1994 - Dún Garbhán
 1993 - Cathair na Gaillimhe

 1991 - Baile Átha Cliath
 1990 - Inis
 1989 - Gleann Cholm Cille
 1988 - Trá Lí

 1980 - Gaoth Dobhair

 1977 - Gaoth Dobhair

 1974 - Cois Fharraige
 1973 - Baile Átha Cliath
 1940 go 1972 - Baile Átha Cliath
 1939 - Baile Átha Cliath
Ní raibh an tOireachtas ar siúl 1924 go 1938
 1923 - Baile Átha Cliath

 1920 - Baile Átha Cliath
 1919 - Corcaigh

 1917 - Port Láirge

 1915 - Dún Dealgan
 1914 - Cill Airne
 1913 - Cathair na Gaillimhe
 1912 - Baile Átha Cliath
 1911 - Baile Átha Cliath
 1910 - Baile Átha Cliath
 1909 - Baile Átha Cliath
 1908 - Baile Átha Cliath
 1907 - Baile Átha Cliath
 1906 - Baile Átha Cliath
 1905 - Baile Átha Cliath
 1904 - Baile Átha Cliath
 1903 - Baile Átha Cliath
 1902 - Baile Átha Cliath
 1901 - Baile Átha Cliath
 1900 - Baile Átha Cliath
 1899 - Baile Átha Cliath
 1898 - Baile Átha Cliath
 1897 - Baile Átha Cliath

Naisc Sheachtracha 

 Suíomh gréasáin an Oireachtais

Féach freisin 

 Corn Uí Riada

Tagairtí 

Cultúr na hÉireann
Conradh na Gaeilge
Féilte Éireannacha
Oireachtas na Gaeilge