Adrian Delia

Is polaiteoir Máltach é Adrian Delia, TP (rugadh é 8 Lúnasa 1969, i Tas-Sliema, Málta), agus dlíodóir de réir gairme. Tá sé ina cheannaire ar an Pháirtí Náisiúnach ó mhí Mheán Fómhair 2017. agus is ceannaire an fhreasúra é ó mhí Dheireadh Fómhair 2017.

Luathshaol 
D’fhás Adrian Delia aníos i Birkirkara. D'fhreastail sé ar bhunscoil agus choláiste na nÍosánach 'St Aloysius College' (scoil táille). Bhain sé céim amach mar dhlíodóir ó Ollscoil Mhálta sa bhliain 1993.

Saol gairmiúil 
Thosaigh Delia amach in Oifig Dlí an Mid-Med Bank, cheannaigh an HSBC an banc ina dhiaidh sin agus tugadh an a branda HSBC Mhálta air. Bhunaigh Delia a gnólacht dlí 'Aequitas Legal'. Ghníomhaigh sé mar Stiúrthóir agus Rúnaí Cuideachta den 'Erste Bank Malta'.

Rannpháirtíocht sa pheil 
Toghadh Delia mar leasuachtarán ar Birkirkara FC i mí an Mheithimh 2011, agus rinne sé ionadaíocht thar ceann an chlub i gcomhairle Chumann Peile Mhálta. Bhí sé ansin ina uachtarán ar Birkirkara FC ón 29 Bealtaine 2015 go dtí an 29 Meitheamh 2017 tar éis a fhógra go mbeadh sé ag glacadh ról gníomhach sa pholaitíocht. 

Faoi uachtaránacht Delia ghnóthaigh an club an chéad cháilíocht sa tríú babhta cáilithe i Sraith Europa UEFA i Séasúr 2016–17. Bhí cáil ar Delia as Fabrizio Miccoli iar-imreoir idirnáisiúnta na hIodáile, a mhealladh. Bhuaigh an fhoireann cluiche i gcoinne West Ham United FC, ach díbríodh iad ar phionóis.  Tar éis an chluiche léirigh West Ham spéis i Mauricio Mazzetti de chuid Birkirkara, ach dúirt Delia nach bhfuair sé aon tairiscintí foirmiúla.

Rannpháirtíocht sa pholaitíocht 
D'oibrigh Adrian Delia do Radio 101  le linn a thréimhse ollscolaíochta. 

Chuaigh Mario de Marco i dteagmháil leis thar ceann an Pháirtí Náisiúnaigh (Málta) chun na n-olltoghchán Maltach 2013 agus 2017 a throid, ach níor ghlac leis na  tairiscintí ar chúiseanna gairme.  

Sa bhliain 2017, tar éis do  Simon Busuttil a fhógairt go raibh sé chun éirí as mar Cheannaire an Pháirtí Náisiúnaigh ar chailliúint an toghcháin 2017, ba é Delia an chéad duine a chur a ainm   chun cinn san iomaíocht le haghaidh ceannaireachta an pháirtí. D'éirigh sé as Birkirkara FC an 28 Meitheamh 2017.  Ainmníodh é don cheannaireacht go hoifigiúil an 17 Iúil 2017.  Thug Delia aghaidh ar Chris Said, Frank Portelli agus Alex Perici Calascione. I mí Lúnasa 2018, tuairiscíodh go raibh Adrian Delia ar an duine ba mhó a raibh tóir air i rith an rása, toisc go bhfacthas go raibh a easpa taithí pholaitiúil mar bhuntáiste.  Ar 17 Meán Fómhair 2017 deimhníodh é mar Cheannaire an Pháirtí Náisiúnaigh.

Ceannaire an Pháirtí Náisiúnaigh 
Le linn thús a thréimhse, thosaigh Delia ag athoibriú íomhá an Pháirtí Náisiúnaigh. Déanta na fírinne, ní raibh tromlach ag dlíodóirí  a thuilleadh san bhfoireann a hinsealbhaíodh, nós a bhí sa pháirtí go dtí sin, ach ina ionad sin bhí socheolaí, eacnamaí, baincéir agus innealtóir san áireamh. Chuir sé an páirtí in aithne do Thadhg an mhargaidh, trí chuairt a thabhairt ar shráidbhailte agus ar a gclubanna áitiúla.  

Ghlac sé seasamh coimeádach go sóisialta sa pholaitíocht i gcoitinne, ag cur in iúl go raibh easpa luachanna morálta traidisiúnta  agus anama náisiúnta ag Málta,"go raibh sé in aghaidh maolithe ar dhlíthe drugaí agus léirscaoilte an striapachais. Chuir Delia imní slándála in iúl freisin mar gheall ar easpa póilíneachta pobail nuair ba ghá. D'fhógair sé freisin go raibh sé i gcoinne tréimhse  saoire do mhná homaighnéasacha a bhí ag lorg toirchiú in vitro thar lear, tairiscint pharlaiminteach nár éirigh léi agus a cailleadh.  

An 16 Deireadh Fómhair 2017, tar éis bhás Daphne Caruana Galizia, léirigh sé imní faoi riail an dlí, ag fógair  ar tvuít; "This is the collapse of democracy and freedom of expression. We shall not be silenced.”  D'iarr sé ar Joseph Muscat, Príomh-Aire Mhálta ag an am, freagracht a ghlacadh as a tharla trí éirí as. Dhiúltaigh Delia, áfach, dul i mbun agóidí, ag rá nach mbeadh sé oiriúnach dó a bheith i láthair, mar gheall ar a gconspóid roimhe seo.  

An 3 Feabhra 2018, mar Cheannaire an Fhreasúra, d'athraigh Delia urlabhraithe laistigh den Ghrúpa Parlaiminte agus ghlac sé féin  scáth na hAireachta Dlí agus Cirt idir lámha.  

Ar an 20 Bealtaine 2018, gheall Delia go n-aisíocfadh rialtas an Pháirtí Náisiúnaigh, dá dtoghfaí é, an t-airgead a ghearrtar ó bhillí fuinnimh.  

De bhreis ar chonclúidí an fhiosrúcháin giúistíseach maidir le húinéireacht Egrant, d’iarr Delia go bhfoilseofaí an tuarascáil ina hiomláine, agus scríobh sé chuig an Abhcóide Ginearálta chun cóip iomlán a sholáthar dó.  Ina theannta sin, fuair Delia réidh le Simon Busuttil óna phost mar Scáth-Aire um Dea-Rialachas agus bhí air éirí as ar an 22 Iúil 2018.  Ghlac Delia leis an bpunann Dea-Rialachais é féin.  Thacaigh Comhairle Riaracháin an Pháirtí lena iarratas níos déanaí.

Conspóid 
Sa bhliain 2017, chuir Daphne Caruana Galizia i leith Delia go raibh baint aige le chambhrú striapachais a bhí lonnaithe i Londain.  Shéan Delia an líomhain. In agallamh níos déanaí, i mBealtaine 2018, gheall sé go n-éireodh sé as a phost má aimsítear aon ghníomhaíocht den sórt sin riamh.  

Le linn na tréimhse céanna, i mí Mheán Fómhair 2017, bhí Delia nasctha le saoirseacht, nasc a shéan sé. 

I mí Mheán Fómhair 2018, ghlaoigh roinnt de eagraíochtaí neamhrialtasacha (ENR) chearta daonna Mhálta ar Delia as a chuid tuairimí faoi eachtrannaigh a bhí ina mbagairt ar fhéiniúlacht agus luachanna Mhálta, agus iad ag glaoch orthu “déistineach”. Bhí “ionadh agus náire” ar na hENR freisin, ag rá trí "using inflammatory language and calling for affirmation of the Maltese identity", agus gur; "(he) accused non-Maltese nationals of instilling feelings of fear and insecurity"  

Go déanach i mí na Nollag 2018, cúisíodh Delia as foréigean teaghlaigh, ag iarraidh air éirí as ceannaireacht an PN.  D'áitigh feachtasóir um chearta na mban, Francesca Fenech Conti, ar Delia éirí as tar éis na líomhaintí foréigin teaghlaigh. D'áitigh ceannaire an Pháirtí Dhaonlathaigh Godfrey Farrugia agus iar-rúnaí ginearálta PN Rosette Thake ar Delia éirí as.

Tuilleadh léitheoireachta 

  
 Herman Grech (2 September 2017). "Beo: Adrian Delia i gceannas, Chris Said sa dara háit, de réir mar a vótálann comhairleoirí PN ar son ceannaire nua". Timesofmalta.com. Aisghafa 11 Iúil 2019. 
 Matthew Vella (2 September 2017). " [ Féach leat ] Buaileann Adrian Delia drumaí an chogaidh in óráid raibí ag bualadh amach ag práis barr PN". Málta Inniu. Aisghafa 11 Iúil 2019. 
 Saviour Balzan (1 September 2017). " [ Féach leat ] Cén fáth nár cháin an Lucht Oibre Adrian Delia". Málta Inniu. Aisghafa 11 Iúil 2019. 
 "Adrian Delia says support for him grew in the wake of PN council decision". Amanna Mhálta. 31 Lúnasa 2017. Aisghafa 11 Iúil 2019. 
 "Delia says no vote was taken by PN administrative committee; challenges Caruana Galizia". An Neamhspleách Málta. 31 Lúnasa 2017. Aisghafa 11 Iúil 2019. 
 "Adrian Delia files fourth libel case against Daphne Caruana Galizia". An Neamhspleách Málta. 29 Lúnasa 2017. Aisghafa 11 Iúil 2019. 
 Tim Diacono (2 September 2017). "Tá Páipéar Formhuinithe ag an Lucht Oibre tar éis moladh a thabhairt do Adrian Delia PN". Lovinmalta.com. Aisghafa 11 Iúil 2019. 
  
 "Adrian Delia mar l-aħjar". One.com.mt (i Máltais). 28 Lúnasa 2017. Aisghafa 11 Iúil 2019. 
 Ruth Amaira (29 August 2017). "Tá Adrian Delia os comhair Choiste Comhairleach Eitice PN". Nuacht TVM. Aisghafa 11 Iúil 2019. 
  
  
 "" Leħen qawwi għall-bidla "- Adrian Delia". Netnews.com.mt (i Máltais). 31 Lúnasa 2017. Aisghafa 11 Iúil 2019. 
 Ayrton Galea (16 March 2013). "Birkirkara FC - Nuacht". Birkirkarafc.com. Aisghafa 11 Iúil 2019.

Tagairtí 

Polaiteoirí Mhálta
Daoine beo
Daoine a rugadh i 1969