Séamus Ó Néill

Scríbhneoir Éireannach ó Chaisleán Uidhilín, Contae an Dúin, ab ea Séamus Ó Néill (21 Bealtaine 1910 – 2 Meitheamh 1981).

Saol 
Bhain sé bunchéim amach in Ollscoil na Ríona i mBéal Feirste, agus ansin rinne sé taighde i gColáiste na hOllscoile i mBaile Átha Cliath faoi stiúir Eoin Mhic Néill. D'fhrestail sé ar ollscoil in Innsbruck na hOstaire freisin. Ghlac sé post ag múineadh i gColáiste Carysfort. Chaith sé tréimhsí mar eagarthóir ar An Iris agus Comhar.

Saothar 

Is é Subh Milis an dán is cáiliúla dár chum Ó Néill. Scríobh sé gearrscéalta don aos óg (An Seansaighdiúir) agus úrscéalta, go háirithe Máire Nic Artáin, leabhar soléite i nGaeilge Uladh den chéad scoth a ríomhann scéal grá an chailín Chaitlicigh agus an bhuachalla Phrotastúnaigh i mBaile Átha Cliath i dtús na 20ú haoise.

Saothar 
 An Sean-saighdiúir agus Scéalta Eile, 1945.
 An iris/eagarth, 1945-1946.
 Colm Cille : drama i gceithre radharcanna, 1946.
 Tonn tuile (Tidal Wave), úrscéal, Sáirséal agus Dill, 1947.
 Dánta, roimh-1949;
 Iomramh an Ousel (The Voyage of the Ousel), Dánta, roimh-1949;
 Buaidh an Ultaigh, Dráma, pre-1949;
 Díolta Faoina Luach, Dráma, pre-1949;
 Ní Chuireann Siad Síol, Dráma, pre-1949;
 Dánta do pháistí, 1949.
 Súil timpeall (Eye Around), Aiste, 1951.
 Up the Rebels, Oifig an tSoláthair, 1954. Trans. Doiminic Ó Ceallaigh.
 Ag baint fraochán : agus scéalta eile 1955

Foinsí 
 The Oxford Companion to Irish Literature, Welch, R. (eag), The Clarendon Press, Oxford, 1996. 
 A Biographical Dictionary of Irish Writers, Anne Brady & Brian Cleeve (eagarthóirí), The Lilliput Press, 1985.
 Dictionary of Ulster Biography, i Newmann, K. (comp.), Coláiste na Ríona, Béal Feirste, 1993. 
 Séamus Ó Néill bibliography James Hardiman Library, UCG 
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                               
 Máire Nic Artáin (Maire McCartan), úrscéal, Cló Morainn, 1959.
 Iníon Rí Dhún Sobhairce : tragóid trí ghníomh, 1967.
 Faill ar an bhFeart : dráma trí ghníomh, c.1970.
 An tSiúr Pól : dráma trí ghníomh, c.1973.
 Rún an Oileáin ,1975. Dráma a léiríodh ar stáitse Halla Damer, Baile Átha Cliath 5-10 Meitheamh, 1961.
 Iníon rí na Spáinne, 1978.

Tagairtí

Naisc sheachtracha
Séamus Ó Néill ag Ainm.ie. Arna rochtain ar 6 Iúil 2017

Scríbhneoirí Éireannacha
Daoine as Contae an Dúin
Daoine a rugadh i 1910
Básanna i 1986