Jeffrey A. Rosen

Is dlíodóir Meiriceánach é Jeffrey Adam Rosen (rugadh 2 Aibreán, 1958)  a d’fhóin mar Leas-Ard-Aighne na Stát Aontaithe ó 2019, agus a thiocfaidh chun bheith ina Ard-Aighne Gníomhach de chuid na Stát Aontaithe ar éirí as William Barr an 23 Nollaig, 2020. Sular ghlac sé leis an ról atá aige faoi láthair, bhí sé ina chomhpháirtí sinsearach ag an ngnólacht dlí Kirkland & Ellis agus bhí sé ina Leas-Rúnaí Iompair sna Stáit Aontaithe.

Oideachas agus luathghairmréim 
Bhain Rosen céim amach in Ollscoil Northwestern le Baitsiléir Ealaíon san eacnamaíocht i 1979. Bhain sé céim amach magna cum laude ó Scoil Dlí Harvard, agus fuair sé a Dhochtúireacht san dlí-eolaíocht i 1982. 
D’fhág sé an ghnólacht i 2003 agus thosaigh sé ag obair do rialtas na SA. Ó 2003 go 2006, bhí Rosen ina abhcóide ginearálta i Roinn Iompair na Stát Aontaithe agus ghníomhaigh sé mar abhcóide don Rúnaí Iompair Norman Mineta.

In 2006, bhog Rosen go dtí an Oifig Bainistíochta agus Buiséid (OBB), áit a raibh sé ina abhcóide ginearálta agus ina chomhairleoir sinsearach beartais go dtí 2009. Cháin sé “for-shárú rialála” agus é ag OBB agus chuir sé i gcoinne phleananna an Ghníomhaireacht um Chaomhnú Comhshaoil (GCC) astaíochtaí gás ceaptha teasa a rialáil. D’fhóin sé freisin mar ionadaí de chuid an rialtais ar bhord stiúrthóirí Amtrak. 

D’fhill Rosen ar Kirkland & Ellis i 2009. Ó 2015 go 2016, bhí Rosen ina chathaoirleach ar Rannóg Dlí Riaracháin agus Cleachtas Rialála Chumann Barra Mheiriceá. 

Ar an 16 Bealtaine 2017, dearbhaíodh Rosen mar Leas-Rúnaí Iompair na Stát Aontaithe le vóta 56–42. D’fhóin sé ansin faoin Rúnaí Elaine Chao.

Leas-Ard-Aighne 
Ar an 19 Feabhra, 2019, d’fhógair an tUachtarán Donald Trump go raibh sé ar intinn aige Rosen a ainmniú do phost Leas-Ard-Aighne na Stát Aontaithe, ag teacht i gcomharbacht ar Rod Rosenstein ar imeacht dó ón Roinn Dlí agus Cirt. Dheimhnigh Seanad na SA é an 16 Bealtaine le vóta 52-45. Bhí a ainmniúchán le bheith mar an dara oifigeach forfheidhmithe dlí is airde neamhghnách, toisc nach raibh aon taithí ionchúisimh ag Rosen roimhe seo. D'áitigh an tArd-Aighne William Barr ar Trump Rosen a roghnú mar ionadaí dó. Cuireadh Rosen faoi mhionn an 22 Bealtaine 2019. 

I mí an Mheithimh 2019, sheol Rosen litir chuig ionchúisitheoirí stáit Nua-Eabhrac ag fiosrú cás Paul Manafort agus ag tabhairt le fios go mbeadh sé ag déanamh monatóireachta ar an áit a gcoinneofaí Manafort faoi choimeád. Go gairid ina dhiaidh sin, chuir oifigigh phríosúin cónaidhme in iúl d’ionchúisitheoirí stáit Nua-Eabhrac nach gcoinneofaí Manafort in Oileán Rikers. Chuir ionchúisitheoirí reatha agus iar-ionchúisitheoirí síos ar an gcinneadh seo mar chinneadh neamhghnách, toisc go gcoinnítear an chuid is mó de dhaoine aonair atá faoi choimeád agus iad ag fanacht le triail chónaidhme in Oileán Rikers, príosún a bhfuil cáil air as foréigean agus míbhainistíocht. 

Ar an 30 Iúil, 2020, scríobh Rosen litir chuig uachtarán Choimisiún Toghchán Pórtó Ríce ag séanadh achainí an Choimisiúin chuig Roinn Dlí agus Cirt na SA an eisíocaíocht de $ 2.5 milliún a mholadh - curtha in áirithe faoin  Consolidated Appropriations Act de 2014 d’fheachtas oideachais maidir leis an todhchaí pholaitiúil an Oileáin - le húsáid i dtaca leis an bpobalbhreith ar stádas polaitiúil Phórtó Ríce a bhí in ainm a bheith ar siúl i mí na Samhna 2020. Thug Rosen mar chúiseanna leis an t-iarratas a shéanadh nach raibh go leor ama ag an rialtas an t-iarratas a chomhlánú agus go raibh ráitis sa bille reachtach Phórtó Ríce a ba chúis leis an phobalbhreith  a chur ar siúl, nach raibh an Roinn Dlí agus Cirt ag aontú leis; is é sin, nach léir gur dhiúltaigh muintir Phórtó Ríce an stádas críochach. Dréachtaíodh an bille a údaraíonn pobalbhreith 2020 chun freagra simplí “tá” nó “níl” a fháil ó na vótálaithe ar an gceist: “An fearr leat Pórtó Ríce a ligean isteach san Aontas láithreach? Tá nó Níl." 

Ar 14 Nollaig 2020, fógraíodh go dtiocfadh Rosen chun bheith ina Ard-Aighne gníomhach ar 23 Nollaig, nuair a thiocfaidh éirí as William Barr i bhfeidhm.

Tagairtí

Naisc sheachtracha 

 Beathaisnéis sa Roinn Dlí agus Cirt

Daoine beo
Daoine a rugadh i 1958