Ruacan coiteann

Is breallach sáile inite é an ruacan coiteann (Cerastoderma edule), moileasc mara débhlaoscach san fhine Cardiidae, na ruacain. Tugtar an gruán air freisin. Faightear é san fharraige amach ó chósta na hEorpa, ón Íoslainn sa tuaisceart, chomh fada ó dheas leis an tSeineagáil in iarthar na hAfraice. Fásann na sliogáin ubhchruthacha  suas le 6cm ar trastomhas, agus bíonn siad bán, buí, nó donn. Saothraítear an ruacan coiteann ar bhonn tráchtála agus itear é go forleathan.

Bhí an ruacan coiteann ar cheann den iliomad speiceas inveirteabrach a ndearna Carl von Linné cur síos orthu sa 10ú heagrán de Systema Naturae (1758), inar tugadh an seanainm déthéarmach Cardium edule air. Tagann ainm an speicis ón aidiacht Laidine ĕdūlis “inite”. Thionscain an nádúraí Iodálach Giuseppe Saverio Poli an géineas Cerastoderma i 1795, agus roghnaigh sé an ruacan coiteann mar speiceas tíopúil, leis an ainm Cerastoderma edule. Tagann ainm an ghéinis ó na focail Sean-Ghréigise keras “adharc” agus derma “craiceann”. Le blianta fada baineadh úsáid as an dá ainm Laidine seo.

Seo é sliocht as an gcur síos a rinne Séamus Mac an Iomaire ar an ruacan ina leabhar Cladaí Chonamara:

Tagairtí 

Débhlaoscaigh
Tacsóin ainmnithe ag Carl von Linné
Moilisc