Gabháil Vel' d'Hiv

Tharla Gabháil Vel' d'Hiv' (La Rafle du Vélodrome d'Hiver nó Fuadach na nGiúdach) ar 16-17 Iúil 1942 i bPáras, le linn an Dara Cogadh Domhanda.  Ar 16ú Iúil, go moch ar maidin, gabhadh nach mór 13,152 Giúdach sa phríomhchathair. Ina measc, bhí 5,919 bean agus 4,115 páiste (an leanbh is óige 18 mí). Giúdaigh eachtrannacha ba ea iad an chuid is mó (dídeanaithe, lucht gan stát agus lucht iarrtha tearmainn ina measc),

Cúlra 
Tuigtear gur ag Comhdháil Wannsee i mí Eanáir 1942 a cuireadh le chéile an modus operandi chun fáil réidh leis na Giúdaigh ar scála tionsclaíoch ar tugadh  an 'Réiteach Deireanach' air.

Chuaigh an scéal amach sa Fhrainc gur ghá na Giúdaigh a ghabháil agus a choinneáil in áiteanna faoi leith fad is a bhí na campaí báis á dtógáil.

Chreid an Maréchal Pétain, uachtarán rialtas Vichy, agus a phríomhaire, Pierre Laval, gur ghá 'mórghlanadh' a dhéanamh ar shochaí na Fraince. Chuir siad rompu, dá bhrí sin, an pobal Giúdach mar aon le dreamanna eile, ina measc na cumannaithe, an lucht siúil agus na máisiúin, a dhíbirt as an tír.

Obráidí 
Leagadh síos cuóta de 23,000 Giúdach don ruathar in Iúil 1942. 

Coinníodh na daoine seo sa Vélodrome d'Hiver, staidiam rásaí rothar, i lár Pháras féin - nó in ionaid choinneála eile - ar feadh tréimhse cúpla lá.  Scaipeadh iad ansin chuig campaí ar nós Drancy agus Beaune-la-Rollande taobh amuigh den chathair.

Bhí Páras faoi fhorghabháil na Naitsithe ag an am. Ach d'éagraigh an Rialtas Vichy an obráid  ó thús deireadh.

Léirigh státseirbhísigh Fhrancacha, ar nós Réné Bousquet i bPáras (i gceannas na bpóilíní ... feallmharaíodh é i 1993), díograis na Giúdaigh a thabhairt suas.

Níos déanaí 
Tugadh mór-ruathar eile faoin bpobal Giúdach i bPáras i mí Lúnasa na bliana céanna agus arís i mí Eanáir '44 i gceantar Bordeaux.

Cuimhneachán 
Ina uachtarán nuathofa ar an tír, ar 16 Iúil 1995, i Square des Martyrs du Vel d'Hiv i bPáras, thug Jacques Chirac caint ina ndéantar tagairt don "mhasla a tugadh do stair na Fraince agus dá traidisiúin" nuair a tugadh ordaithe díbeartha sa Fhrainc do na Giúdaigh le linn an Dara Cogadh Domhanda.

Is é La Rafle (The Round-Up) an chéad scannán Francach, sa bhliain 2010,  a léirígh go neamhbhalbh an bealach inar chomhoibrigh na húdaráis sa Fhrainc leis na Naitsithe chun na dlí the frith-Ghiúdacha a chur i bhfeidhm.

Féach freisin 

 An tUileloscadh
 Campa géibhinn Drancy
 Comhdháil Wannsee, 1942

Tagairtí 

1942
An Dara Cogadh Domhanda
An tUileloscadh
Stair na Fraince
Stair na nGiúdach