Toghchán parlaiminte na Polainne, 2023

Reáchtáladh toghchán parlaiminte na Polainne 2023 ar an 15 Deireadh Fómhair.

Cúlra 

Bhí páirtí na heite deise, an PiS [Páirtí Dlí agus Cirt] faoi cheannaireacht Jaroslaw Kaczynski, i gcumhacht idir 2015-2023. Faoi pháirtí an PiS, cuireadh deireadh de réir a chéile le go leor de na hiarshrianta agus na cosaintí a bhíodh ann ionas go raibh smacht níos mó ag an bpáirtí ar institiúidí an stáit – na cúirteanna, na meáin phoiblí agus an próiseas toghcháin féin. Cháin lucht feachtais LADT agus comhshaoil an páirtí chomh maith mar gheall ar a sheasamh i leith cúrsaí chearta an duine agus athraithe aeráide.

Bhí go leor cainte ann le linn 2023 gurb é seo an toghchán is tábhachtaí ón gceann i 1989, nuair a cuireadh an daonlathas i bhfeidhm sa tír tar éis chliseadh an chumannachais, a bhí i bhfeidhm go hoifigiúil sa tír ó 1952. Measadh go mbeidh an-tionchar ag toradh an toghcháin seo ar an tír agus gur ród nua don tír a bheidh ann go sóisialta agus ó thaobh na polaitíochta agus an chultúir.

Feachtas 
Bhí Comhghuaillíocht Shibhialta na Polainne, páirtí a bhfuil Donald Tusk, iarUachtarán ar an Aontas Eorpach, i gceannas air, réidh le teacht in áit pháirtí na heite deise, an PiS [Páirtí Dlí agus Cirt] faoi cheannaireacht Jaroslaw Kaczynski.

Bhí sé geallta ag Tusk go gcuirfidh rialtas faoina cheannas féin feabhas ar chaidreamh na Polainne leis an AE agus go n-éireoidh leis an €36 billiún as Ciste Téarnaimh ón Covid an Aontais Eorpaigh (a ceileadh orthu go dtí 2023 a fháil don tír). Aighneas idir an tAE agus páirtí PiS, toisc gur breithiúna a bhí báúil leis an bpáirtí sin a ceapadh in ardchúirteanna na tíre, ba chúis leis an maoiniú sin a bheith gan dáileadh roimh an toghchán.

Gheall an Chomhghuaillíocht Shibhialta freisin go ndéanfaí liobrálú ar dhlíthe na tíre maidir le ginmhilleadh. Sa bhliain 2021 a tugadh isteach dlí a chuir nach mór cosc iomlán ar an gcóir leighis sin.

Torthaí an toghcháin 
Vótáil thart ar 73% den toghlach, an vóta is airde ó 1989 nuair a cuireadh deireadh leis an gcumannachas.

Fuair Páirtí Dlí agus Cirt 194 suíochán, i bhfad ón 231 suíochán a bheadh riachtanach chun móramh a bheith aige. 

Ní bhfuair Páirtí na Cónaidhme, a bhí i bhfad amach ar an eite dheis, ach 18 suíochán. Ní raibh aon choinne le torthaí chomh dona sin don Pháirtí.

Mar sin ní raibh an Páirtí Dlí agus Cirt comhrialtas a chur le chéile leis na feisirí a bhí i bhfad amach ar an eite dhei

Bhí teacht ag an bhfreasúra ar 248 suíochán agus bhí páirtí Tusk in ann comhrialtas leathan a dhéanamh leis Tríú Slí, páirtí atá ar dheis ón lár, agus le Lewica, páirtí ar an eite chlé.

In Éirinn 
Bhí 11 both vótála oscailte in Éirinn do na Polannaigh a bhí ina gcónaí anseo agus vótáil na mílte díobh sa toghchán.

Féach freisin     

 Jarosław Kaczyński, Donald Tusk
 Páirtí Dlí agus Cirt (an Pholainn)

Tagairtí 

Stair na Polainne
2023
Polaitíocht na Polainne
Togcháin na Polainne
Toghcháin