Fianshruth

Is éard atá i gceist leis an teideal Fianṡruth Fionn (Meán-Ghaeilge Fianṡruth (Find)) ná dhá liosta in ord aibítre d'ainmneacha na Fiannaíochta, ó ré na Meán-Ghaeilge. I Leabhar Buí Leacáin amháin atá siad ar marthain, a théann siar go dtí an dóú haois déag.  Maíonn Gerard Murphy go mb'fhéidir gur cuireadh tús leis an gcnuasach chomh luath leis an aonú haois déag.  I dteannta na liostaí, ar a dtugtar ar A agus B, tá réamhrá.  I measc na 170 ainm, isteach nó amach, atá iontu, ní fhaightear líon mór dóibh i bhfoinsí eile, ainneoin go bhfuil líon eile de lucht aitheanta na Fiannaíochta, amhail is Fergus Finnbél, in easnamh.

Lámhscríbhinní
 Liosta A: LBL (lch. 119a ff), le teideal: “It e annso anmann muntire Find .i. fiandsroth fian Find u(i) Baiscne”
 Liosta B: LBL (lch. 325a), le teideal: “Fianruth Fiand inso”

Teideal
Is féidir an chiall seanchas na bhFiann a bhaint as an teideal fian-ṡruth.  Mar a chuir Stern in iúl, feictear an focal sa Dinnseanchas Aoi, mar cheann de na seánraí liteartha nár chóir a aithris ag Aonach Charmain:

Réamhrá ó Liosta B
Seachas i bhfoirm macasamhála, ní foilsíodh liosta na n-ainmneacha fós.  Seo a leanas an réamhrá do liosta B (difríochtaí i dtaca le liosta A idir lúibíní), aistriúchán Gearmáinis le Ludwig Stern, agus aistriúchán Nua-Ghaeilge:

Foinsí
 Atkinson, Robert. Yellow Book of Lecan. Baile Átha Cliath, 1896.  Eagrán macasamhla, ll. 119, 325.
 Gwynn, Edward (eag. agus aistr.). The Metrical Dindshenchas. Iml. 3. Baile Átha Cliath: IAL-BÁC, 1906.  Le fáil ar CELT.
 Meyer, Kuno (réamhrá, eag. agus aistr.). Fíanaigecht, being a Collection of Hitherto Unedited Irish Poems and Tales Relating to Finn and his Fiana, with an English Translation.  Todd Lecture Series 16.  Baile Átha Cliath: IAL-BÁC, 1910.
 Stern, Ludwig Christian. “Fiannshruth.” Zeitschrift für celtische Philologie 1 (1897). ll. 471-3.

Tagairtí

Scéalta na Fiannaíochta