Eamhain Mhacha

Séadchomhartha ársa Éireannach é Eamhain Mhacha, nó Eṁaın Ṁacha mar a dtugadh air sa tSean-Ghaeilge, atá suite i gContae Ard Mhacha an lae inniu. Suíomh lárnach i sean-stair an oileáin agus miotaseolaíocht na nGael atá ann, agus é ar cheann de na bunáiteanna ba mhó le rá i laethanta réamh-Chríostaí na tíre. 

Cé go dtugtar "dúnfort" ar Eamhain Mhacha, meastar inniu gur shuíomh págánach deasghnách a bhí ann.

Príomhchathair Uladh ab ea é, agus luaitear go minic é sa Rúraíocht. Creideadh go raibh sé bunaithe ag an mbandia Macha sa chúigiú nó seachtó aois roimh Chríost, agus go raibh sé mar shuíomh ríoga Conchúr mac Neasa i scéalta na Rúraíochta. Deirtear go raibh trí theach aige ag Conchúr in Eamhain Mhacha, mar atá:
 an Chraobh Rua, áras an rí
 an Chraobh Dhearg, áit inar bailíodh duaiseanna cogaidh
 an Taisce Bhreac, áit inar stóráladh airm na laochra

Tá baint ag Eamhain Mhacha le cuid de na daoine is cáiliúla i miotaseolaíocht na hÉireann, mar shampla:
 an file Amergin
 an sárlaoch Cú Chulainn
 Eimear, bean álainn agus ceanndána Chú Chulainn
 Conall Cernach, deartháir altrama agus dlúthchara Chú Chulainn
 Lóegaire, laoch eile
 Conchúr mac Neasa, rí Uladh
 Cathbad, an príomhdraoi
 Fergus mac Róich, sárlaoch agus rí eile
 Deirdre, an bhean is áille in Éirinn agus a fhear cróga Naoise
 Leabharcham, an bhean chríonna

Tréigeadh Eamhain Mhacha sa bhliain 331 AD nuair a dódh chun talamh é, de réir Annála na gCeithre Máistrí.

Tagairtí 

An Iarannaois
Suíomhanna ríoga Éireann
An Rúraíocht
Contae Ard Mhacha