Reachtanna Chill Chainnigh

B'é a bhí i Reachtanna Chill Chainnigh (Statutes of Kilkenny) ná sraith de chúig reachta tríochad, rite i gCill Chainnigh sa bhliain 1367 (1366 luaite go minic ... féach thíos). Ba í an aidhm taobh thiar díobh ná srian a chur ar mheath na nGael-Normannach i dTiarnas na hÉireann.

Dlíthe 
Bhí Gall-Ghaeil na hÉireann deighilte ina dhá ndream, 'tiarnaí na dteorann', nó na Sasanaigh mheata', agus an dream dílis a bhí fós sna bailte agus sna 'Contaetha Umhla'. Den dream dílis sin rinne Fear Ionad an Rí, Lionel, (an dara mac an Rí Éadbhard III) taca. B'é a sprid siúd, sprid ainGhaelach, a tháinig in uachtair i bparlaimint Chill Chainnigh.

Bhí an móramh ag lucht na Páile agus b'e an dream sin a ndear spiorad ghallda na reachtanna. Mar shampla, cuireadh cosc ar an nGaeilge sa chóras cúirteanna agus i gcúrsaí tráchtála, agus cuireadh cosc ar iománaíocht a imirt faoi Reachtanna Chill Chainnigh.

Teangacha 
Bhí na Dlíthe scríofa  i bhFraincis ag Lionel d'Anvers, agus bunaithe ar rialacháin a cuireadh i bhfeidhm sa bhliain 1351.

Bhí sé de chuspóir ag Reachtanna Chill Chainnigh i 1366, i measc rudaí eile, iallach a chur ar Shasanaigh na tíre Béarla a fhoghlaim. 

Bhí na Dlíthe éifeachtach ach ar éigean. Dhá chéad bhliain níos déanaí, cé gur de bhunadh na Normainne nó Shasana gach duine de na piaraí a d’fhreastail ar pharlaimint Bhaile Átha Cliath sa bhliain 1541, níor thuig ach duine amháin acu Béarla.

Dáta 
"Ritheadh na Reachtanna ar 18 Feabhra 1366" nó sin atá scríofa go minic. Ach chas Lionel d'Anvers leis an bparlaimint i gCill Chainnigh ar Chéadaoin an Luaithrigh. Agus de réir na foinsí ag an am, bhí Éadbhard III Shasana 40 bliain i gcoróin. Sin 18 Feabhra 1367, agus ritheadh na Dlíthe ar 5 Márta 1367 b'fhéidir.

Foinsí 
Seo mar a bhí an réamhráiteas a bhí leis na cúig reachtanna tríochad;

Féach freisin 

 Lionel d'Anvers

Tagairtí

Naisc Sheachtracha 
 Téacs na Reachtanna

Stair na hÉireann
Cill Chainnigh
1366