Maol Dúin mac Aodha Beannáin


Rí Iarmhumhan de chlann Eoghanacht Locha Léin ba ea  Maol Dúin mac Aodha Beannáin  (Meán-Ghaeilge  Máel Dúin mac Áedo Bennán) (bás 661).  Aodh Beannáin mac Criomhthainn (bás 618), iar-rí b'fhéidir na Mumhan, ba ea a athair.  Tugtar an teideal rí Iarmhumhan ar a uncail Áed Dammán ina thásc don bhliain 634.  Más fíor, bheadh Maol Dúin i gcoróin ón mbliain 634–661.

Bhí achrann idir a mhuintir agus a ghaoil, Eoghanacht Ghleanndamhnach, le linn a réimeas.  Insítear bunús an scéil sa seandán Mór Mumhan agus Anbhás Cuanach mhic Ailchine.  Dar leis an scéal, bhí Cathal mac Áedo Flaind Chathrach (bás 627) rí Mumhan, pósta le Ruithchern, iníon Aodha Beannáin.  Maraíodh Lonán mac Finnigh ag Cuanu mac Ailchine (bás 644) d'Fhir Maige Féne, agus d'fhuadaigh sé Ruithchern.  Ar a shlí chuig Iarmhumhain a bhíodar [nuair a maraíodh iad beirt] agus cuireadh an milleán ar Chathal faoin easpa cosanta a thabhairt dóibh.  Tharla cogadh ansin idir an dá chlann.  Sa bhliain 644, troideadh Cath Cenn Con idir Maol Dúin agus Aonghas Liath, deartháir Chathail (bás 644), agus ár mór ar gach taobh.  Cuireadh an ruaig ar Mhaol Dúin.

Rinneadh rí Iarmhumhan fosta dá mhac, Congal mac Máele Dúin (bás 690).

Foinsí 
 Corpus of Electronic Texts
 Annála Tiarnaigh
 Annála Uladh
 Annála Inis Faithlinn
 Byrne, Francis John (2001), Irish Kings and High-Kings, Baile Átha Cliath: Four Courts Press, 
 Dan P. McCarthy, Synchronisms , eagrán athbhreithnithe, Coláiste na Tríonóide.
 Wiley, Dan M., Mor Muman, Cycles of the Kings

Naisc sheachtracha 
 Corpus of Electronic Texts

Tagairtí 

Iarmhumhain