Conall mac Maoil Chobha

Ard-Rí na hÉireann a mheastar ba ea Conall mac Maoil Chobha (Sean-Ghaeilge Conall mac Máele Coba) (bás 654) ar a glaodh Conall Caol (Conall Cóel) air.  Maol Cobha mac Aodha (bás 615) ba ea a athair.  Bhí sé i gcoróin ó 643 go 654.

De réir annála Éireann bunaithe ar Chroinic na hÉireann, chomh-Ard-Rí ba ea é lena dheartháir, Ceallach mac Maoil Chobha, tar éis bhás a n-uncail, Domhnall mac Aodha sa bhliain 642.  Deirtear i nAnnála Uladh don bhliain 643:
Hic dubitatur quis regnauit post Domhnall. Dicunt alii historiagraphi regnasse .iiii. reges, .i. Cellach & Conall Cael & duo filii Aedho Slane mc. Diarmada mc. Fergusa Cerrbheoil mc. Conaill Cremthainde mc. Neill Naoighiallaig, .i. Diarmait & Blathmac, per commixta regna.
Tá amhras ann cé a bhí i réim i ndiaidh Domhnaill.  Deir roinnt staraithe gur rialaigh ceathrar ríthe, .i. Ceallach agus Conall Caol agus beirt mhac Aodha Sláine..., .i. Diarmaid agus Blathmac, i gcomhréimis a chéile.

Comhghuaillthe Dhomhnaill a bhí na ceithre chomharbaí uile, nuair a cloíodh Conall Caoch ag Cath mór Mhaigh Roth sa bhliain 637, agus d'fhéadfadh é dáiríre go raibh an ceathrar i réim le chéile.  Insítear go raibh Conall i gceannas arm Dhomhnaill ag Cath Shailtír, cath cabhlaigh a tharla ar an lá gcéanna, inár cloíodh cabhlach Chineál Eoghain agus Dál Riada.Mac Niocaill, lch. 96

De réir na ríliosta, bhí Ceallach agus Conall i gcoróin roimh Diarmaid agus Blathmac.  Ní fheictear Ceallach nó Conall ámh sa ríliosta is luaite, Buile Choinn.

Sa tuaisceart, thug a gcol ceathrar a dhúshlán iad, ach chloígh Conall agus Ceallach é ag Cath Dhún Criomhthainn sa bhliain 650.Annála Tiarnaigh, AT 650.2  

Maraíodh Conall Caol sa bhliain 654.  Deirtear i ngluais le hAnnála Uladh, athinste i nAnnála na gCeithre Máistrí gur mharaigh Diarmaid é.Mac Niocaill, lch. 98

Foinsí
 Corpus of Electronic Texts
 Annála Uladh, Part, 1, G100001A
 Annála Tiarnaigh, G100002
 Byrne, Francis John, Irish Kings and High-Kings. Batsford, Londain, 1973. 
 Charles-Edwards, T.M., Early Christian Ireland. Cambridge University Press, Cambridge, 2000. 
 Mac Niocaill, Gearoid (1972), Ireland before the Vikings'', Baile Átha Cliath: Gill and Macmillan

Tagairtí

Ard-Ríthe na hÉireann