Aided Loegairi Buadaig

Sa Rúraíocht i Miotaseolaíocht na nGael, scéal greanntraigéideach is ea Anbhás Laoghaire Buaigh (Sean-Ghaeilge Aided Loegairi Buadaig). Caomhnaítear é i lámhscríbhinn amháin den 16ú haois.

Achoimre
Rinne an file Aed mac Ainninne adhaltranas le Mugain, bean chéile an rí, Conchúr mac Neasa, agus dá bharr daoradh é chun báis.  Ceapadh go mbáfaí i loch é, ach d'éirigh leis ar dtús de dhraíocht iad a thriomú amach.  Níor éirigh ámh ag an loch dheireanach i Latharna, Contae Aontroma, ós comhair theach Laoghaire Buaigh, gaiscíoch na nUladh.  Ní ligfeadh Laoghaire choíche go gcuireadh bard chun báis in aice leis a thighse.  Lena chlaíomh in láimh aige, bhris sé a dhoras amach chun an beart a chosc.  Ach bhuail a cheann chomh vvv sin ar an fardoras gur éag sé dá gonta ball beag ina dhiaidh.  In ainneoin a ghonta, mharaigh Laoghaire tríocha 30 gaiscíoch an rí, agus sa ruaille buaille go léir. d'éirigh le hAodh éalú.

Foinsí
 Bernhard Maier: Lexikon der keltischen Religion und Kultur (Kröners Taschenausgabe. Band 466). Kröner, Stuttgart 1994, ISBN 3-520-46601-5.

Naisc sheachtracha
 The Death of Lóegaire Búadach in Celtic Literature Collective

Tagairtí

Scéalta na Rúraíochta