Táin Bó Fraích

Sa Rúraíocht, is réamhscéal don Táin Bó Cuailnge é Táin Bó Fraích.  Caomhnaítear é sa Leabhar Laighneach, sa Leabhar Buí Leacáin agus in dhá lámhscríbhinn eile na 15ú/16ú. haoise.  Faightear chomh maith é sa  Leabhar Deathan Lios Mòir.  D'aistríodh as Gaeilge na hAlban go Béarla é sa bhliain 1756.

Achoimre
Déanta na fírinne, tá dhá scéal ann ó thaobh ábhair de sa Táin Bó Froích nach bhfuil gaol eatarthu ach an teideal. 

Sa chéad scéal, is laoch na gConnacht é Fraoch mac Idaith, a bhí i mbun cogaidh in éadan na nUladh, agus é i ngrá le Findabair, iníon Ailealla agus Méabha.  Ní raibh Méabh ag éirí sa chomhrac in éadan laoch dochloíte na nUladh, Cú Chulainn, agus dá bharr d'fhógair sí a hiníon mar dhuais. Thairg Fraoch é féin ach chloígh Cú Chulainn é i gcomhrac aonair – ar a laghad  als Erster.

I ndara scéal Echtra Fergusa maic Léti, insítear conas a chuir Ailill cluain ar Fhraoch go dtí "Uisce Dubh" (sé sin, Dubhlinn Fhraoigh, Bré).  D'ionsaigh ollphéist mara ann é agus d'éalaigh sé é ach le saothar nach beag.

Sa dara heachtra darb ainm chéanna, bhí Fraoch pósta ní le Fionnabhair, ach le bean eile.  Fuadaíodh iad beirt, in éineacht lena dtriúr mac agus a gcuid bólachta.  Le cabhair ón laoch Conall Cearnach, d'éirigh leis a theaghlach agus a sheilbh a thabhairt abhaile.  Le linn na heachtra, chuaigh siad thar Muir Éireann agus an Muir nIocht agus tríd na hAlpa, áit a raibh na foghlaithe ann i mbaile cosanta ag nathair nimhe.  Ghabh Conall an nathair agus chuir a chodladh ina chrios é, agus scrios seisean agus Fraoch an baile.  D'éalaigh an nathair arís ach gan gá a chur sa laoch.

Foinsí
 Helmut Birkhan: Kelten. Versuch einer Gesamtdarstellung ihrer Kultur. Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften, Wien 1997, ISBN 3-7001-2609-3.
 Bernhard Maier: Lexikon der keltischen Religion und Kultur. Kröner, Stuttgart 1994, ISBN 3-520-46601-5.

Naisc sheachtracha
 Táin bó Fraích ar CODECS.
 Táin Bó Fraích, leagan le Wolfgang Meid (Leabhar Laighneach, Leabhar Buí Leacáin, srl.) ar CELT.
 Tain Bó Fraich, Leabhar Laighneach, cuid 5, ll. 1127-1135, LS folio 248a-252b ar CELT.
 The Cattle Raid of Fráech sa Celtic Literature Collective'' le fáil ar maryjones.us.

Féach fosta
 Cernunnos

Tagairtí 

Scéalta na Rúraíochta