Luis (ogham)

Is í an dara litir den aibítir oghaim an Luis.

  Is í an dara litir den Aicme Bheithe.  De réir córas na gcrann, ainmnithe as an gcrann, luis nó caorthann, atá an focal.  Is é  a luach foghraíochta.

Sanasaíocht
Fréamhaithe ón tSean-Ghaeilge (agus fós sa Nua-Ghaeilge) luise/luisne atá an focal, sin nó lus.  Athchruthaíodh an focal as Gaeilge Chianach mar *lubsti-, é sin fréamhaithe ón bPróit-Ind-Eorpaise *leuk- 'lonnraigh', sin nó *leudh- 'fás'.

Bríatharogam
Is iad a leanas na nathanna meafaracha (kennings) le fáil sa Bhriatharogham:

 lí súla (loinnir shúile), Briatharogham Morann mic Moín
 carae cethrae (cara bólachta),  Briatharogham Mac ind Óc
 lúth cethrae (lúth/fuinneamh bólachta), Briatharogham Culainn.

Tacaíonn lí súla an bhrí 'lasair', ach is léir go bhfuil ciall 'luibh' nó planda ag baint leis na briatharoghaim eile.  I ngach cás ámh, is í [l] a luach foghraíochta.

Tagairtí

Litreacha Oghaim