Cathal mac Ailealla


Naoú rí is fiche Uí Mhaine ba ea   Cathal mac Ailealla  (834 – 844).

Bhí Cathal i gcoróin faoin mbliain 834 ach ní deirtear cá fad a bhí sé i réim, nó ar tháinig sé go díreach i gcomharbacht ar Chathal mac Murchadha

Le linn a ré, bhíodh ruathair á dhéanamh go rialta ag na Lochlannaigh ar an Sionainn, go háirithe ar Chluain Mhic Nóis.  Rinne siad ruathair in éadan Uí Mhaine féin:
Slóighedh la Tuirgheis, tigherna Gall for Loch Ribh, co ro airccseat Connachta & Midhe, & ro loiscseat Cluain Mic Nóis cona derthaighibh, & Cluain Fearta Brénainn, Tir Dá Ghlas, Lothra, & cealla iomdha archena.

Ní raibh Cathal féin in aghaidh ruathar ar Chluain Mhic Nóis.  Insítear i nAnnála na gCeithre Máistrí:Sárucchadh Cluana Mic Nóis do Cathal, mac Ailella, tigherna Ua Maine, for Fhlann, mac Flaithbhertaigh, d'Uíbh Forggo, prioir a Mumhain, con do-tard isin Sionainn, co n-dorchair.

Insítear fosta go ndearna Cathal ruathar fánach in éadan na Mumhan:
Maidhm ria c-Cathal, mac Ailealla, for Fedhlimidh, mac Criomhthainn, ri Caisil, h-i Maigh n-Í, bhail in ro marbhait sochaidhe.

Feictear tásc Cathail sna hannála gan sonraí.  Ní fheictear muintir ar bith leis i Leabhar Uí Mhaine.

 Foinsí 
 Corpus of Electronic Texts
 Annála Uladh
 Annála Tiarnaigh
 Tuarasgbhail agus Nósa Ua Maine Francis John Byrne, Irish Kings and High-Kings, Baile Átha Cliath (1971;2003) Four Courts Press, 
 Gerard Madden, History of the O'Maddens of Hy-Many, 2004. .
 Joseph Mannion, The Life, Legends and Legacy of Saint Kerrill: A Fifth-Century East Galway Evangelist'', 2004. 
 Denis Walsh, Uí Mhaine
 Dan P. McCarthy, Synchronisms , eagrán athbhreithnithe, Coláiste na Tríonóide.

Tagairtí 

Ríthe Uí MhaineRíthe Uí Fhiachrach Mhuaidhe