Slat na ríghe

Príomhchomhartha údarás agus teannta insealbhaithe an rí Ghaelaigh ba ea slat na ríghe nó slat tighearnais.  Feictear é don chéad uair sa scéal Beatha Naomh Máedóic Fearna, ach glactar leis go raibh sé in úsáid i bhfad roimhe sin; agus don uair dheireanach in Éirinn go luath sa 17ú haois.  San Albain, baineadh úsáid as an slat go dtí an 13ú haois, ag insealbhuithe a ríthe deireanacha Gaelacha.  agus Tiarnaí Ghall-Ghaeil na nOileán go dtí an 15ú haois.

Tar éis ionradh na Normannach, d'éirigh Gaelaithe iad roinnt clann Angla-Normannach mar shampla De Búrca as Mac William Íochtar, agus glacadar le Slat na ríghe.

Tréithe agus siombalachas 
De réir cuir síos le Seathrún Céitinn, ba ghá don tslat bheith idir bhán (ag léiriú glaineachta) agus díreach (ag léiriú ceartais).

Deasghnáth 
Ar fud an domhain Ghaelaigh, bhíodh an t-aidhm céanna ag an Slat, ach is amhlaidh go n-athraíodh na sonraí ó áit go háit,  go suntasach ag té a mbronnadh é don tiarna nó rí nua.

 A note to the pedigree of the O'Mahonys at Lambeth, written by Sir George Carew, circa 1600/3:

 Parlaimint na hAlban 
Roimh Achtanna an Aontais 1707, bhíodh ann 'Uiséir na Slaite Báine' i bParlaimint na hAlban i nDún Éideann, a bhí ról aige cosúil le 'hUiséir na Slaite Duibhe' i bParlaimintí Sasana, Ríocht na Breataine Móire agus na Ríochta Aontaithe.

 Féach freisin 
 Suíomhanna ríoga Éireann
 Dún Tulaí Óige
 Ríthe Éireann
 Lord Great Chamberlain
 Lord High Steward of Ireland
 Peerage

 Foinsí 
 Bannerman, John, "The King's Poet and the Inauguration of Alexander III", in The Scottish Historical Review, iml.. 68, ui. 186, cuid 2 (Deireadh Fómhair. 1989): 120–149.
 –, "The Residence of the King's Poet", in Scottish Gaelic Studies XVII (1996): 24–35.
 Céitinn, Seathrún, Foras Feasa ar Éirinn (c. 1634), CELT
 Leabhar Clanranald, eag. & aistr. Alexander Cameron, in Reliquiæ Celticæ. Vol. II. Inverness. 1894, ll. 138–309.
 Dillon, Myles, "The consecration of Irish kings", in Celtica 10 (1973): 1–8.
 Ó Donnabháin, Seán (eag.) agus Duald Mac Firbis, The Genealogies, Tribes and Customs of Hy-Fiachrach. Baile Átha Cliath: Irish Archaeological Society. 1844, ll. 425–452.* FitzPatrick, Elizabeth, "An Tulach Tinóil" 
 –, Royal Inauguration in Gaelic Ireland c. 1100–1600: A Cultural Landscape Study. Boydell Press. 2004.
 Green, Alice Stopford, The Making of Ireland and its Undoing: 1200–1600. Londain: Macmillan. 1908.
 Kingston, Simon, Ulster and the Isles in the Fifteenth Century: the Lordship of the Clann Domhnaill of Antrim. Baile Átha Cliath: Four Courts Press. 2004.
 Mitchel, John, The Life and Times of Aodh O'Neill, Prince of Ulster. Nua-Eabhrac: Excelsior Catholic Publishing House. 1879.
 Nicholls, K. W., Gaelic and Gaelicized Ireland in the Middle Ages''. Baile Átha Cliath: Lilliput Press. 2nd edition, 2003.

Tagairtí 

Ríthe na hÉireann