Uí Mháil

Ríshliocht na Laighean ba ea Uí Mháil (níos sine Uí Máil).  Síolraithe ó Mháine Mál, deartháir an ard-rí seanscéalaigh, Cathair Mór, ba ea iad.

Bhí muintir Uí Mháil i gceannas i Laighin sa 7ú haois, sular chuir Uí Dúnlainge an ruaig orthu.  Chúlaigh siad soir ó mhaigh na Life san 8ú haois, agus lonnaigh siad feadh bhunchnoc thiar de Shléibhte Chill Mhantáin.  Is amhlaidh go raibh Gleann Ó Máil, a raibh ainmnithe astu, croílár a gcuid cumhachta.

D'fhéadfadh é go bhfuil brí "uasal" le Mál.  I dteannta le seo, bhí acu roinnt rudaí a raibh thábhacht shiombalach ag baint leo ó thaobh ríogacht na Laigean.  Molann seo uile gur cheannairí dlisteanacha na Laigean iad, ar a laghad dá dtuairim féin.

Seo a leanas ríthe Laighean de chuid Ui Mháil:
 Áed Dibchine mac Senaig, bás 593
 Crimthann mac Áedo, bás 636
 Fiannamail mac Máele Tuile, bás 680, sinsear Uí Théig, raibh ó thuaidh de chríocha Uí Mháil.
 Cellach Cualann mac Gerthide, bás 715, sinsear Uí Cheallaigh Cualann ar theorainn Átha Cliath agus Cill Mhantáin.  Tugadh go minic an t-ainm Cuala ar bhunchnoic dheisceart Átha Cliath.

Féach freisin
 Ríthe na Laighean

Foinsí
 Ireland's History in Maps le Dennis Walsh
 T.M.Charles-Edwards, Early Christian Ireland 
 Francis J.Byrne, Irish Kings and High-Kings 
 The Chronology of the Irish Annals, Daniel P. McCarthy

Tagairtí

Laigin