Bola Ahmed Tinubu

Polaiteoir ón Nigéir is ea an taoiseach Bola Ahmed Adekunle Tinubu (a rugadh 29 Márta 1952) atá ina 16ú uachtarán, agus ina uachtarán reatha, ar an Nigéir.  Bhí sé ina ghobharnóir ar Stát Lagos ó 1999 go 2007; agus ina sheanadóir do Lagos Thiar sa Tríú Poblacht.

Chaith Tinubu a luathshaol in iardheisceart na Nigéire agus ina dhiaidh sin bhog sé go dtí na Stáit Aontaithe áit a ndearna sé staidéar ar Chuntasaíocht in Ollscoil Stáit Chicago. D’fhill sé ar an Nigéir go luath sna 1990idí agus bhí sé fostaithe ag Mobil Nigeria mar chuntasóir, sula ndeachaigh sé isteach sa pholaitíocht mar iarrthóir seanadóir Lagos Thiar i 1992 faoi bhratach an  an Pháirtí Dhaonlathaigh Shóisialta. Tar éis don deachtóir Sani Abacha an Seanad a dhíscaoileadh i 1993, tháinig Tinubu chun bheith ina ghníomhaí ag feachtais ar son an daonlathais a thabhairt ar ais mar chuid de ghluaiseacht  na Comhghuaillíochta Daonlathaí Náisiúnta. 

Sa chéad toghchán iar-aistrithe gobharnóra Stáit Lagos, bhuaigh Tinubu go héasca mar bhall den Chomhghuaillíocht um Dhaonlathas. Ceithre bliana ina dhiaidh sin, atoghadh é don dara téarma. Tar éis dó éirí as oifig i 2007, bhí ról lárnach aige i mbunú an All Progressives Congress in 2013. In 2023, toghadh é ina uachtarán ar an Nigéir.

Cúlra 
Rugadh Tinubu i Lagos do theaghlach ceannaíochta Abibatu Mogaji, Ìyál'ọ́jà de Lagos. Glactar leis go ginearálta i bhfoinsí iontaofa gur rugadh é i 1952;   is minic a bíonn conspóid faoin bhliain a bhreithe, agus áitíonn a lucht comhraic polaitíochta go bhfuil sé i bhfad níos sine. Tugann roinnt foinsí iontaofa faoi deara nach bhfuil a aois fíoraithe.

Oideachas 
D’fhreastail Tinubu ar St. John's Primary School, Aroloya, Lagos sula ndeachaigh sé ar aghaidh go dtí  Children Home School in Ibadan. Rinne sé staidéar fochéime sna Stáit Aontaithe, ar dtús ag Richard J. Daley College i Chicago agus ansin ag Ollscoil Stáit Chicago. Bhain sé céim Bhaitsiléara Eolaíochta amach sa Chuntasaíocht i 1979.

Gairmréim ghairmiúil 
D’oibrigh Tinubu do na cuideachtaí Meiriceánacha Arthur Andersen, Deloitte agus GTE Services Corporation. Tar éis dó filleadh ar an Nigéir i 1983, chuaigh sé isteach i Mobil Oil Nigeria, agus ina dhiaidh sin bhí sé ina fheidhmeannach cuideachta.

Luathghairm pholaitiúil 
Thosaigh gairm pholaitiúil Tinubu i 1991, nuair a chuaigh sé isteach sa Pháirtí Daonlathach Sóisialta .

An Tríú Poblacht 
Sa bhliain 1992, toghadh chuig an Seanad é, ag déanamh ionadaíochta do thoghlach Lagos Thiar i dTríú Poblacht na Nigéire a raibh gearrthréimhse aige.

Tar éis torthaí toghcháin uachtaránachta an 12 Meitheamh 1993 a chur ar neamhní, tháinig Tinubu chun bheith ina bhall bunaidh den National Democratic Coalition grúpa a spreag tacaíocht d'athbhunú an daonlathais agus Moshood Abiola a athaint mar bhuaiteoir toghchán an 12 Meitheamh.

Deoraíocht agus filleadh

Naisc sheachtracha
 'Bola Tinubu le bheith ina uachtarán ar an Nigéir in ainneoin na ndúshlán cúirte, a deir an tAire.' (i mBéarla)

Tagairtí
Daoine beo
Daoine a rugadh i 1952