Robert Bruce Merrifield

Bithcheimiceoir Meiriceánach ab ea Robert Bruce Merrifield (15 Iúil 1921 - 14 Bealtaine 2006) a bhuaigh an Duais Nobel sa Cheimic i 1984 as aireagán sintéise peiptíde pas sholadaigh.

Luathshaol 
Rugadh é i Fort Worth, Texas, an 15 Iúil 1921, an t-aon mhac le George E. Merrifield agus Lorene née Lucas. I 1923 bhog an teaghlach go California áit ar fhreastail sé ar naoi bhunscoil agus ar dhá ardscoil sular bhain sé céim amach ó Ardscoil Montebello i 1939. Is ann a d’fhás a spéis sa cheimic agus sa réalteolaíocht .

Tar éis dhá bhliain i gColáiste Sóisearach Pasadena d’aistrigh sé go hOllscoil California i Los Angeles (UCLA). Tar éis dó céim a bhaint amach sa cheimic, d’oibrigh sé ar feadh bliana ag Fondúireacht Taighde Philip R. Park, ag tabhairt aire do choilíneacht ainmhithe agus ag cabhrú le turgnaimh fháis ar aistí bia d'aimíonaigéad sintéiseach. Ceann díobh seo ba ea an turgnamh le Geiger a léirigh ar dtús go gcaithfidh na haimíonaigéid riachtanacha a bheith i láthair ag an am céanna chun go dtarlóidh fás.

D’fhill sé ar scoil iarchéime i roinn cheimic UCLA le hollamh na bithcheimice MS Dunn chun modhanna micribhitheolaíochta a fhorbairt i gcomhair na pirimidíní a chainníochtú. An lá tar éis dó céim a bhaint amach an 19 Meitheamh 1949, phós sé Elizabeth Furlong agus an lá dár gcionn d’imigh sé go Cathair Nua-Eabhrac agus Institiúid Rockefeller um Thaighde Leighis.

Gairmréim 
San institiúid, Ollscoil Rockefeller ina dhiaidh sin, d’oibrigh sé mar Chúntóir don Dr. DW Woolley ar fhachtóir fáis dénúicléitíde a d'aimsigh sé i scoil iarchéime agus ar fhachtóirí fáis peiptíde a d'aimsigh Woolley níos luaithe. Mar thoradh ar na staidéir seo bhí gá le sintéis pheiptíde agus, sa deireadh, a thángthas ar an smaoineamh maidir le sintéis pheiptíde pas sholadaigh (SPPS) i 1959. I 1963, bhí sé ina údar aonair ar pháipéar clasaiceach in Journal of the American Chemical Society inar thuairiscigh sé modh ar a thug sé "solid phase peptide synthesis". Is é an t-alt seo an cúigiú páipéar is mó a luadh i stair na hirise.

I lár na 60idí rinne saotharlann an Dr. Merrifield bradykinin, angaitheannain, dí-aimín-ocsatóicin agus inslin a shintéisiú ar dtús. I 1969, d’fhógair sé féin agus a chomhghleacaí Bernd Gutte an chéad shintéis den einsím ribeanúicléáis A. Chruthaigh an obair seo nádúr ceimiceach na n-einsímí.       

Spreag modh an Dr. Merrifield go mór an dul chun cinn sa bhithcheimic, sa chógaseolaíocht agus sa leigheas, rud a fhágann gur féidir iniúchadh córasach a dhéanamh ar bhunús struchtúrach ghníomhaíochtaí einsímí, hormóin agus antasubstaintí. Lean forbairt agus cur i bhfeidhm na teicníochta ar aghaidh ina saotharlann, áit ar fhan sé gníomhach ag an mbinse go dtí le déanaí. Sa bhliain 1993, d’fhoilsigh sé a dhírbheathaisnéis, "Life during a Golden Age of Peptide Chemistry." Fuair sé Gradam an Association of Biomolecular Resource Facilities  as a ranníocaíochtaí gan íoc do Theicneolaíochtaí Bithmhóilíneacha i 1998.

Bhí gnóthachtáil ribeanúicléáis A (le Bernd Gutte) a shintéisiú níos suntasaí sa mhéid gur léirigh sé gur shocraigh seicheamh líneach aimíonaigéid a bhí ceangailte i mbannaí peiptíde struchtúr treasach na peiptíde nó próitéine. Sé sin le rá gur féidir leis an bhfaisnéis atá códaithe i dtoise amháin an struchtúr tríthoiseach an mhóilín a chinneadh go díreach.

Leathnaíodh SPPS chun sintéis pas sholadaigh núicléatídí agus sacairídí a áireamh.

Saol pearsanta 
Tar éis dóibh a seisear leanaí a thógáil, chuaigh James, Nancy, Betsy, Cathy, Laurie agus Sally, a bhean chéile Elizabeth (Libby), bitheolaí trí oiliúint, isteach i saotharlann Merrifield in Ollscoil Rockefeller áit ar oibrigh sí ar feadh breis agus 23 bliana.

Tar éis breoiteachta fada d’éag R. Bruce Merrifield ar 14 Bealtaine, 2006 ag aois 84 ina theach cónaithe i Cresskill, New Jersey. Ag am a bháis tháinig a bhean Libby, a seisear leanaí agus 16 garpháistí slán as. Fuair Libby bás ar 13 Meán Fómhair 2017.

Tagairtí

Naisc sheachtracha 

 Bruce Merrifield on Nobelprize.org 

Básanna in 2006
Daoine a rugadh i 1921
Bithcheimiceoirí Meiriceánacha
Pages with unreviewed translations