Mícheál D. Ó hUigínn

Is é Mícheál Dónall Ó hUigínn (18 Aibreán 1941 i Luimneach a rugadh é) naoú hUachtarán na hÉireann ón mbliain 2011. Socheolaí, file, údar, craoltóir agus polaiteoir atá ann, a bhí ina Theachta Dála de chuid Pháirtí an Lucht Oibre sular toghadh mar Uachtarán é.

Oideachas 
Rugadh Ó hUigínn ar 18 Aibreán 1941 i gCathair Luimnigh agus tógadh ar fheirm a aintín é gar do Chora Chaitlín i gContae an Chláir. B'oibrí monarchan agus cléireach é sular éirigh leis ardoideachas a bhaint amach, an chéad duine dá mhuintir a rinne amhlaidh. 

Rinne sé staidéar in Ollscoil na hÉireann i nGaillimh, in Ollscoil Mhanchain agus in Ollscoil Indiana.

Oidhreacht mar Aire Rialtais 

Bhí Ó hUigínn mar Aire Gaeltachta agus Cultúir sa chomhrialtas ó 1993 go 1997. Ar na mórghníomhartha a chuir sé i gcrích :
 An dreasacht cánach do dhéantóirí scannán sa bhliain 1993 (Section 481), 
 Bunú an chainéil teilifíse Gaelaí, TG4 (nó TnaG mar a bhí air ar dtús). In ainneoin an cháinte mhóir a rinneadh ar an infheistíocht seo i dtionscal teilifíse na Gaeilge ag am a bhunaithe, tá gradaim agus meas mór bainte amach ag TG4 ó shin i measc an phobail in Éirinn.
 Aisghairm na cinsireachta faoi Alt 31 de na hAchtanna Craolacháin. 
 Bhunaigh sé freisin líonra d'ionaid áitiúla ealaíon agus cultúir
 Eisean a bhí taobh thiar d'athbheochan ar chóras canálacha na hÉireann, agus mar thoradh air sin tá níos mó ná 1,000 ciliméadar de bhealaí uisce inloingsithe ann

Chinn sé gan seasamh in Olltoghchán 2011, ach sheas sé sa toghchán Uachtaránachta sa bhliain chéanna agus toghadh ina Uachtarán é.

Gníomhaí ar son chearta an duine 

Bhí Michael D. Higgins i mbun feachtas ar feadh a shaoil ar son cearta daonna agus leis an tsíocháin agus an daonlathas a chur chun cinn in Éirinn agus in an-chuid áiteanna ar domhan, ó Nicearagua go dtí an tSile, an Chambóid, an Iaráic, an tSomáil. 

Sa bhliain 1992, ba é Michael D. Higgins an chéad duine ar bhronn an Biúró Síochána Idirnáisiúnta i Heilsincí Duais Síochána Sheáin Mhic Ghiolla Bhríde air, mar chomhartha aitheantais ar a shaothar ar son na síochána agus an cheartais in an-chuid áiteanna ar domhan..

Filíocht agus scríbhneoireacht 

Anuas ar dhánta a bheith foilsithe i dtréimhseacháin éagsúla, tá ceithre chnuasach filíochta foilsithe aige
 The Betrayal (1990)
 The Season of Fire (204) 
 An Arid Season (2004)
 New and Selected Poems

Tá dhá chnuasach aistí foilsithe aige 
 Causes for Concern – Irish Politics, Culture and Society''' 
 Renewing the Republic.

Bhíodh sé ina cholúnaí reatha don iris mhóréilimh Hot Press'' le linn na tréimhse 1982-1992, nuair a chuir sé ceisteanna sóisialta na linne ar a súile do lucht léitheoireachta óg. Why is this so complicated omg

Uachtaránacht

Céad téarma

D'éirigh leis ainmniúchán Pháirtí an Lucht Oibre a fháil seasamh don uachtaránacht sa bhliain 2011 in áit Fergus Finlay. Ar 29 Deireadh Fómhair 2011, bhuaigh Ó hUigínn an toghchán nuair a fógraíodh an toradh i gCaisleán Bhaile Átha Cliath.

Insealbhaíodh Michael D. Higgins ina Uachtarán ar Éirinn ar 11 Samhain 2011 , an naoú duine san oifig sin.

Dara téarma

Bheartaigh Ó hUigínn chun seasamh don Uachtaránacht don dara huair. Ba fhéidir leis é féin a ainmniú mar uachtarán reatha. Tháinig sé sa chéad áit sa toghchán le 822,566 vótaí agus 55.8% de na vótaí céad rogha.

Saol pearsanta 

Tá Michael D. Higgins pósta le Sabina Higgins, agus tá ceathrar clainne acu. Ba bhall bunaidh í Sabina Higgins den Focus Theatre agus an Stanislavsky Studio i mBaile Átha Cliath.

Chaith sé seal ina uachtarán ar an gcumann sacair Gaillimh Aontaithe agus bhíodh sé le feiceáil go minic sna seastáin agus iad i mbun imeartha ar fud na tíre.

Cainteoir líofa Gaeilge agus Béarla atá ann, agus cuid mhaith Spáinnise aige chomh maith.

Tagairtí

Naisc sheachtracha 
 Suíomh gréasáin Mhíchíl Uí Uigínn (Suíomh Gréasáin Oifigiúil Uachtaráin na hÉireann)
 Stair thoghchánaíochta Mhíchíl Uí Uigínn
 Físeán d'óráid Uí Uigínn ag Ard-Fheis Pháirtí an Lucht Oibre i 2007
 Caint Insealbhaithe an Uachtaráin (aistrithe go Gaeilge ina hiomláine
 Beathnaisé ar president.ie
 Clár faisnéis, faoi Mhícheál D. Ó hUigínn ar Youtube, TG4, 2011.

Daoine a rugadh i 1941
Daoine beo
Uachtaráin na hÉireann
Baill den 13ú Seanad
Baill den 22ú Dáil
Baill den 23ú Dáil
Baill den 17ú Seanad
Baill den 25ú Dáil
Baill den 26ú Dáil
Baill den 27ú Dáil
Baill den 28ú Dáil
Baill den 29ú Dáil
Baill den 30ú Dáil
Daoine as Contae Luimnigh
Polaiteoirí na hÉireann
Iarrthóirí i dtoghchán uachtaránachta na hÉireann
Alumni Choláiste na hOllscoile, Gaillimh