Fráech mac Idaith

Sa Rúraíocht, ba laoch na gConnacht é Fraoch (Sean-Ghaeilge Fráech, Fróech) mac Idaith.  Ba é Idath a athair agus Bé Find na sidhe a mháthair.  Ba nia é dá bharr de Bhóinn, bandia na habhann úd..  Bhí cáil aige de bharr a dhóighiúileachta. Is sliocht de chlann na bhFear Domnann é.

Tochmharc Fhionnabhair
Mheall sé Fionnabhair, iníon Ailill agus Mhéabha, ach dhiúltaigh sé coibhche as cuimse ard a íoc.  Dá bharr, sheol   a dtuistí an fear óg ar eachtra in aice baile ollphéist mhara (luaite go minic mar dragan).  Mharaigh sé an ollphéist le cabhair ó Fhionnabhair, ach gortaíodh go dona é.  D'iompair 150 bansidhe, gléasta i nglas,  é leo, agus rug ar ais é an mhaidin dár gcionn, go hiomlán cneasaithe.  Seoladh Fráech ansin chun fáinne a fháil ó bholg bradáin.

Táin Bó Fhraoigh

Nuair a fuadaíodh a chlann agus goideadh a bhólacht, chuaigh Fraoch ar a dtóir go dtí na hAlpa. Fuair sé ar athuair iad le cuidiú ó Chonall Cearnach.

Sa Táin Bó Cuailnge, thoiligh sé troid ar son Mhéabha i gcoinne na nUladh. I rith an chatha, bádh é i mbun chomhrac aonair le Cú Chulainn. Iompaíodh siar a chorp le 150 (trí chaoga) bruinneall na nAos Sídhe, gléasta le héadaí glasa.

Carn Fhraoigh

Caomhnaítear a ainm ag Carn Fhraoigh, in aice le Tuilsce i gContae Ros Comáin, áit a rinneadh ríthe Connacht de chlann Uí Chonchúir. I nUaimh na gCat in aice láimhe, faightear inscríbhinn
oghaim as Gaeilge Ársa a deir VRACCI MAQI MEDVVI, (uaimh?) Fhraoigh Mhic Mhéabha.

Tagairtí

An Rúraíocht