Cath na Teamhrach (Éire)

Troideadh Cath na Teamhrach idir Gaeil na hÉireann as an Mhí, faoi stiúir Máel Sechnaill mac Domnaill, agus Lochlannaigh  Ríoch Dhuibhlinne (an tSean-Lochlainnis :Dyflin), faoi stiúir Amlaíb Cuarán. Tharla sé in aice le Teamhair in Éirinn sa bhliain 980. Buaileadh  tubaisteach a bhí sa chath do na Lochlannaigh agus mar thoradh air sin fuair na hÉireannaigh smacht ar ais ar Bhaile Átha Cliath.

Cur síos 
Ar thaobh amháin bhí arm Lochlannach as Ríoch Dhuibhlinne le tacaíocht ó thrúpaí ó Inse Ghall, a bhí faoi cheannas mac le Amlaíb Cuarán darb ainm Ragnall. Máel Sechnaill mac Domnaill a bhí i gceannas ar an taobh eile, a tháinig i gcumhacht le déanaí mar  ceann feadhna ar Uí Néill an Deiscirt. Is éard a bhí i bhfórsa Mháel Sechnaill  ná  trúpaí óna chúige baile Mide ]]Ríocht na Mí), agus is dócha le tacaíocht láidir ó thrúpaí as Cúige Laighean agus Uladh.

Sa deireadh chaill na Lochlannaigh go tubaisteach, ar a tugadh “marú dearg” in Annála na gCeithre Máistrí. Olaf abdicated and died in religious retirement in Iona. D'éirigh Olaf as a phost agus fuair sé bás ar scor reiligiúnach in Iona. Thug Amlaíb suas a choróin agus fuair sé bás ar scor reiligiúnach in Í Cholm Cille. Cuireadh  Duibhlinn faoi léigear ag an Máel Sechnaill buacach, a chuir iallach air sclábhaithe agus earraí luachmhara a ghéilleadh, chomh maith le gach éileamh a rinne siad roimhe seo ar chríoch Uí Néill a thabhairt suas.Sna deich mbliana ina dhiaidh sin, bhí  Duibhlinn níos mó nó níos lú faoi smacht Máel Sechnaill agus Uí Néill an Deiscirt.

Meastar gur bua i bhfad níos cinntithí é ar Lochlannaigh Bhaile Átha Cliath é Cath na Teamhrach  ná  Cath Chluain Tarbh atá i bhfad níos cáiliúla. Ba é Amlaíb Cuarán an duine deireanach de ríthe móra na Lochlannach in Éirinn, agus ina dhiaidh sin ní raibh stádas Ríocht  Dhuibhlinne riamh mar an gcéanna arís.

Féach freisin 

 Cath Chluain Tarbh
 Cath Chonfaí
 Éire Luathmheánaoiseach 800–1166
 Cathanna na hÉireann

Tagairtí

Leabharliosta 

 Annála na gCeithre Máistrí
 Donnchadh Ó Corraín, Na Lochlannaigh & Éire

Naisc sheachtracha 

 Ó Corraín: na Lochlannaigh & Éire
Cathanna in Éirinn