Intriachtaí

Sa teangeolaíocht is é atá i gceist le intriacht, ná focail onamataipéacha (bang, slurp, splash) agus trup ainmhithe (grrrrr, clippity-clop) Tá na foclóirí Béarla–Gaeilge measartha balbh faoin ngné seo den teanga.

 ‘fuist’shush 
 baing - bang i Réics Carló beaing
 ‘cnag, cnag’  knock knock
 osna
 ‘Plimp’  ‘Crash, bang,’ an míniú atá tugtha in FGB.
 ‘D’imigh sé de phlimp, he went off like a shot.’
 hup scraitheachaí
 clic
 Úps - focloir.ie
 sclog
 whoop - Hórú! EID

Tá na seantéacsanna lán nathanna a chuireann iontas (‘ob abú búna!’) 'ababúna', easaontú (‘preit’, ‘fo, fo, a dhuine!’) nó trua (‘abhó!’) in iúl.
 ouch - aidh
 ahem
 eh
uh-oh - uth-ó Dog Man, lch 13. Ar Strae Beagán, leabhar do pháistí

Graiméar Gaeilge na mBráithre Críostaí
Tá roinnt intriachtaí ríshuimiúla i nGraiméar Gaeilge na mBráithre Críostaí.

 Ó/Órú (arú ann chomh maith)
 ambaiste
 mo cheol thú!
 mo sheacht mh'anam sibh
 dar Colm Cille na bhfeart
 dar mo bhriathar
 dar flaitheas Uí Néill
 Á - ah
 É - eh or hey
 Há - aha
 Hóra - hi
 Habha - ho
 Ó - oh
 Hois; Huis - shoo
 Hoips - oops

Tá leaganacha eile ann, leis, ‘In ainm Chroim!’ Tá i gceist agam tuilleadh a bhailiú sula ndéanfar cinneadh deiridh faoi na leaganacha is fearr don tiontú.

cineál, cíneáilín, ar nós, tá a fhios agat, sórt (Sealbhú Neamhiomlán na Gaeilge mar Chéad Teanga sa Dátheangachas Dealaitheach, Ciarán Lenoach, Bealtaine 2014)
beaing - bang
uf
meh

á2
ababú, ababúna, (ababú » Heavens! )
abhó, 
abú, 
ach2
aidhe, 
aililiú
áiméan
amaí1
ambaiste, 
arú2
bhuel, 
bó3
breast, 
bú2
chugaitín, 
cíoc, 
cois1
cu-cú, 
cuit, 
dhe1
dhera, 
doirse1
é3
éamh2
faraor, 
feo3
fíneach, 
fo1
fobún, 
 fóill, 
 foth1
 fuisc, 
 fuist2
 fuit/fúit =  Tut-tut! / bah 
 furú, 
 futh, 
 gheois, 
gu-gúg, 
habha, 
haidhfear, 
háidí
hé1
héing, 
hí-eip, 
hó, 
ho hó, 
hóigh, 
hoips, 
hoirde, 
hois, 
hóra, 
hú, 
huga, hugaí, 
huit, 
huít, 
hula, 
hulúiste huláiste, 
hup, 
hurá, 
hurais, 
hurú
husá, 
huth, 
leoga, 
leo-leoín, 
mé2
méaram, 
míorc, 
mochean, 
monuar, 
muige, 
muine2
muiricín2
muise, 
ó6
ob2
och, 
óch, 
ochón, 
ora, 
oró, 
órú1
peo, 
pis2
pleoid, 
pop, 
preach, 
preit, 
puis2
saighdéar, 
scuit, 
seabhainín, 
siliúir, 
sist, 
soit1
staití, 
sturr, 
suc, 
teoit, 
tiuc, 
toch, 
tórach, 
tseo, 
uileacán, 
umbó, 
vrác,

Samplaí ó Litríocht na Gaeilge

Íathú - yahoo Duinnín ar an Sceilg lch 196

Uaillbhreasa

 Aidhe
 Och
 Ar mh'anam
 Á
 Ó
 Ach
 An daighe
 Ar neoin
 feo
 obh obh - (iasacht ó Ghaeilge na hAlban?) An Capall agus an Giolla
 Hadh, lch 209 An Bheirt Dearbhráthar agus Scéalta Eile le Máiréad Ní Ghráda

Gaeilge na hAlban
Uoa - wow? ACDD

 ugh = ach, soit, feo

Liosta

Tá liosta le fáil anseo https://en.wiktionary.org/wiki/Category:Irish_interjections

Gnéithe teanga 
Fuaimeanna 

Teangeolaíocht