An Spáinn

Is tír í an Spáinn (Spáinnis: España), nó Ríocht na Spáinne go hoifigiúil (Spáinnis: Reino de España), atá suite in iardheisceart na hEorpa ar leithinis na hIbéire.   

Is ball den Aontas Eorpach í agus is monarcacht bhunreachtúil í. 

Tá tionchar ag an Spáinn ar fud an domhain: sa lá atá inniu ann, tá 500 milliún daoine ag labhairt na Spáinnise.

Tíreolaíocht  

Le 194,884 mi² (504,782 km²), is í an Spáinn an 51ú tír is mó ar domhan. 

San iarthar tá teorainn aici leis an bPortaingéil, ó dheas tá Giobráltar (réigiún de chuid na Ríochta Aontaithe) agus Maracó, (de bharr na cathracha i dtuaisceart na hAfraice; Ceuta agus Melilla). 

San oirthuaisceart, in aice le sliabhraon na bPiréiní, tá teorainn aici leis an bhFrainc agus Andorra. 

Tá na hOileáin Bhailéaracha sa Mheánmhuir, agus Na hOileáin Chanáracha san Aigéain Atlantach chomh maith. 

Sa Chatalóin tá baile beag timpeallaithe ag an bhFrainc, Llívia.

Tá lár na Spáinne lán le sliabhraonta agus talamh ard, mar shampla Sierra Nevada. Sna hairde seo éiríonn na haibhneacha móra; an Tagus, an Ebro, an Duero, an Guadiana agus an Guadalquivir.

Tá machairí glárach ar fud an chósta. Is í an Guadalquivir in Andalucía an ceann is mó sa tír.

Réigiúin 
Tá an tír roinnte i 17 réigiúin de réir bunreacht 1978.

Is í Maidrid príomhchathair na tíre. Tá sí lonnaithe i gceartlár na leithinse. 

Is í Barcelona an dara chathair is mó sa tír agus príomhchathair na Catalóine. 

 An Andalúis
 An Aragóin
 Asturias nó Asturies as Astúiris
 Na hOileáin Bhailéaracha nó Illes Balears as Catalóinis
 An Tír Bhascach Theas nó Euskadi as Bascais
 Na hOileáin Chanáracha
 Cantabria
 An Chatalóin nó Catalunya as Catalóinis
 an Chaistíl-La Mancha
 an Chaistíl agus León
 Extremadura
 An Ghailís nó Galicia nó Galiza as Gailísis
 La Rioja
 Comhphobal Maidrid
 Réigiún Murcia
 Navarra nó Nafarroa as Bascais
 An Comhphobal Vaileinseach nó Comunitat Valenciana as Vaileinsis
 
Is cathracha féinrialaithe iad Ceuta agus Melilla, chomh maith.

Stair 
Príomhalt: Stair na Spáinne

Bhí an tír aontaithe sa 15ú haois i ndiaidh pósadh na Monarcaí Caitliceacha agus deireadh an Reconquista sa bhliain 1492. D'fhás cumhacht na tíre go mór ina dhiaidh sin. 
 Réamhstair na Spáinne
 Stair na Rómhánach
 Na Viseagotaigh
 Ionradh na Moslamach
 Al Andalus
 An Athghabháil
 Teach na hOstaire
 Teach na mBúrbónach
 An Eagnaíocht
 Cogadh na Saoirse
 Athghairm an Absalóideachais
 Réabhlóid Liobrálach agus an Stát Bunreachtúil
 Chéad Phoblacht na Spáinne
 Athghairm na mBúrbónach
 Dara Poblacht na Spáinne
 Cogadh Cathartha na Spáinne
 An Deachtóireacht
 An Idirthréimhse

Eacnamaíocht 

Úsáidtear an euro mar airgeadra sa Spáinn. Dar le tuairisc na bliana 2017 ón gCiste Airgeadúil Idirnáisiúnta, is é geilleagar na Spáinne an 16ú ceann is mó ar domhan de réir olltáirgeacht intíre (OTI) paireachta cumhacht cheannaigh (PCC), agus an 14ú ceann de réir OTI ainmniúla. De réir OTI PCC de réir chónaithigh, is an 34ú geilleagar is mó ar domhan atá ag an Spáinn, é ar $38,171 don chónaitheach.

De réir Innéacs Forbartha Daonna, Socraithe don Éagothroime, 2019 na Náisiún Aontaithe (en), innéacs a dhéanann iarracht an caighdeán maireachtála a thomhas i ngach tír de réir gnéithe eacnamaíochta agus neamheacnamaíochta, is í an 37ú tír is forbartha ar domhan í an Spáinn, as 150 tír a tomhaiseadh. Cuireann sé sin í mar an 24ú tír is forbartha as 27 ballstát an Aontais Eorpaigh. I dTuarascáil Sonais Domhanda 2018 na Náisiún Aontaithe, meastar gurb í an Spáinn an 36ú tír is sona, as 156 tír.

I Mí Eanáir 2020, is ag 13.7% a bhí ráta dífhostaithe na tíre, an dara leibhéal is airde san Aontas Eorpach.

Tagairtí 

An Spáinn
Spáinn, An
Ballstáit na Náisiún Aontaithe