Katrín Jakobsdóttir

Polaiteoir Íoslannach is ea Katrín Jakobsdóttir a rugadh ar 1 Feabhra 1976 agus a bhí ina phríomh-aire ar an Íoslainn ó 2017 agus ina ball den Alþingi do thoghlach Réicivík Thuaidh ó 2007 i leith.

Is céimí de chuid Ollscoil na hÍoslainne í, agus bhí sí ina leaschathaoirleach ar an nGluaiseacht Chlé – Iarrthóir Glas (Íoslainnis: Vinstrihreyfingin – grænt framboð), sa bhliain 2003, agus tá sí ina cathaoirleach uirthi ó 2013 i leith. Bhí Katrín ina haire oideachais, eolaíochta agus cultúir san Íoslainn, agus ina haire ar an gcomhar Nordach ó 2 Feabhra 2009 go 23 Bealtaine 2013.  Is í an dara príomh-aire baineann ar an Íoslainn í, tar éis Jóhanna Sigurðardóttir. An 19 Feabhra 2020, ainmníodh í mar Chathaoirleach ar Chomhairle na mBan-Cheannairí Domhanda.

Rugadh Katrín i Réicivík, agus bhain sí céim bhaitsiléara amach in Ollscoil na hÍoslainne i 1999, le mórchéim san Íoslainnis agus san Fhraincis mar mhionábhar aici.

Ina dhiaidh sin chuaigh sí ar aghaidh chun céim Mháistreachta sna hEalaíona i litríocht na hÍoslainne in Ollscoil na hÍoslainne in 2004, le haghaidh tráchtais ar shaothar an scríbhneora coireachta Íoslannaigh Arnaldur Indriðason .

Gairmréim neamhpholaitiúil 
D’oibrigh Katrín go páirtaimseartha mar chomhairleoir teanga  sa gníomhaireacht nuachta ag RÚV an chraoltóra phoiblí ó 1999 go 2003. Ina dhiaidh sin d'oibrigh sí do na meáin chraolta, agus scríobh sí do na meáin chlóite éagsúla ó 2004 go 2006, chomh maith le bheith ina teagascóir i bhfoghlaim ar feadh an tsaoil agus fóillíochta i Scoil Mhímir ó 2004 go 2007. Rinne sí obair eagarthóireachta don chomhlacht foilsitheoireachta Edda agus don iris JPV ó 2005 go 2006, agus bhí sí ina léachtóir in Ollscoil na hÍoslainne, Ollscoil Reicjavík, agus Menntaskólinn í Reykjavík ó 2006 go 2007.

Gairmréim pholaitiúil 
Ceapadh Katrín ina leaschathaoirleach ar an nGluaiseacht Clé-Ghlas in 2003, agus tá sí ina cathaoirleach uirthi ó 2013.

Tá sí ina ball den Althing do thoghcheantar Reykjavík Thuaidh ó 2007. 

Bhí Katrín ina aire oideachais, eolaíochta agus cultúir san Íoslainn, agus ina haire ar an gcomhar Nordach ó 2 Feabhra 2009 go 23 Bealtaine 2013.

Príomh-Aire (2017–i láthair) 

Sular ceapadh í mar Phríomh-Aire, bhí Katrín ina cathaoirleach ar an nGluaiseacht Chlé-Ghlas . I ndiaidh thoghchán parlaiminte na hÍoslainne 2017, chuir an tUachtarán Guðni Th. de chúram uirthi comhrialtas rialaithe a bhunú ar a mbeadh an Ghluaiseacht Chlé-Ghlas, an Páirtí Forásach, an Comhaontas Sóisialta Daonlathach, agus Píratar. Thosaigh cainteanna comhrialtas idir na ceithre pháirtí go foirmiúil ar 3 Samhain 2017, ach níor éirigh leo mar gheall ar imní an Pháirtí Fhorásaigh go mbeadh tromlach ró-tanaí ag a comhrialtas. Mar thoradh air sin, rinne Katrín iarracht bheith i gceannas ar comhrialtas trí pháirtí leis an bPáirtí Neamhspleáchais agus leis an bPáirtí Forásach. Tar éis na cainteanna comhrialtais a thabhairt chun críche, thug an tUachtarán Guðni sainordú foirmiúil di chun an rialtas a threorú, a cuireadh isteach an 30 Samhain. Is í an dara bean í a chaith seal mar Phríomh - Aire na hÍoslainne. 

De réir na n-eolaithe polaitiúla, leagann rialtas Katrín béim ar ghnáthcheisteanna eacnamaíocha agus sóisialta (m. sh., tacaíocht do na réigiúin agus do na príomhthionscail) agus iad i gcoinne lánpháirtiú na hEorpa. In ainneoin gur comhrialtas é den Chlé-Greens sóisialach, an lárionad (Páirtí Forásach), agus an eite dheis (Páirtí na Saoirse), bhí an comhrialtas seasmhach le linn 2018 In ainneoin gur chomhrialtas de chuid na heite clé-sóisialach, na heite deise (an Páirtí Forásach), agus na heite deise (an Páirtí Neamhspleáchais), bhí an comhrialtas seasmhach ar fud 2018.In ainneoin a bheith ina chomhrialtas ar an eite chlé (an Ghluaiseacht Chlé-Ghlas), ar an lár (an Páirtí Forásach), agus ar an eite dheis (an Páirtí Neamhspleáchais), bhí an comhrialtas cobhsaí ar feadh 2018.

Mar cheannaire an rialtais, rinne Katrín cánacha níos forásaí, rinne infheistíocht i dtithíocht shóisialta, saoire thuismitheora sínte, agus laghdaigh éagothroime pá inscne. Bhí uirthi lamháltais a thabhairt dá páirtnéirí den eite dheis chun a comhrialtas a choinneáil, ar amhail gan páirc náisiúnta a chur ar bun i lár na tíre.

hlasI mí Mheán Fómhair 2021, beagnach ceithre bliana tar éis a hinsealbhaithe, tá an-tóir ar Katrín i gcónaí, agus fágtar íomhá ionracais agus dáiríreachta ina diaidh. Tá an dea-bhainistíocht a rinne sí ar an bpaindéim COVID-19 le moladh, agus tá ceann de na taifid sláinte is fearr san Eoraip ag an tír, le 33 duine tar éis bháis.

I dtoghcháin pharlaiminteacha 2021, theip ar   pháirtí an Phríomh-Aire, Gluaiseacht Chlé-Ghlas, a chaill trí cinn dá 11 shuíochán sa Pharlaimint. Mar sin féin, choinnigh an comhrialtas a thromlach, agus cuireadh tús le hidirbheartaíocht idir na páirtithe chun a gcomhaontú a athnuachan. Thug pobalbhreitheanna a rinneadh sna laethanta i ndiaidh an toghcháin le fios go raibh tromlach mór na nÍosánach ag iarraidh go bhfanfadh Katrín Jakobsdóttir sa rialtas.

Seasaimh pholaitiúla 
Tá Katrín i gcoinne bhallraíocht na hÍoslainne i NATO, ach mar chuid den chomhréiteach idir na Clé-Greens agus a gcomhpháirtithe comhrialtas, níl sé ar intinn ag an rialtas tarraingt siar ó NATO nó reifreann a reáchtáil ar bhallraíocht NATO. Cuireann Katrín i gcoinne na hÍoslainne dul isteach san Aontas Eorpach (AE) freisin. Níl sé i gceist ag an gcomhrialtas reifreann a reáchtáil maidir le caibidlíocht aontachais na hÍoslainne leis an AE a thosú arís.

Saol pearsanta 
Tá Katrín pósta ar Gunnar Sigvaldason, agus máthair triúr mac (a rugadh 2005, 2007, agus 2011).

Tagann sí ó theaghlach a bhfuil go leor daoine mór le rá tagtha chun cinn iontu i bpolaitíocht na hÍoslainne agus sa saol acadúil agus sa litríocht. Is deirfiúr níos óige í leis na deartháireacha Ármann Jakobsson agus Sverrir Jakobsson, atá beirt ina nOllúna sna Daonnachtaí in Ollscoil na hÍoslainne. Is gariníon í Katrín don pholaiteoir agus don bhreitheamh Skúli Thoroddsen agus don fhile Theodóra Thoroddsen, agus gariníon leis an innealtóir agus Feisire Parlaiminte Sigurður S. Thoroddsen. Is é an file Dagur Sigurðarson a huncail mháthartha..

Comhar idirnáisiúnta 

Bhí Katrín ina ball de na coistí seo a leanas: 

 Toscaireacht ón Íoslainn chuig Tionól Parlaiminteach Chomhairle na hEorpa (ó 2017)
 Toscaireacht ón Íoslainn chuig Coistí Parlaiminteacha CSTE agus LEE (2014–2016)
 Comhchoiste Parlaiminteach AE agus an Íoslainn (Leas-Chathaoirleach 2014-2016)
 Toscaireacht ón Íoslainn chuig an gComhairle Nordach Thiar (2013–2014)

Tagairtí

Naisc sheachtracha 

 Irisleabhar Nordach Labor: Katrín Jakobsdóttir - ceannaire an pháirtí le linn tréimhsí athraithe

Daoine beo
Daoine a rugadh i 1976
Leathanaigh le haistriúcháin neamh-measúnaithe