Madadán mac Muireadhaigh

Rí Ulad de Dhál Fhiatach ba ea Madadán mac Muireadhaigh (Sean-Ghaeilge Matudán mac Muiredaig) (bás 857).  Muiredach mac Eochada (bás 839), iar-rí, ba ea a athair.  Bhí sé i réim ón mbliain 839 go dtí 857.

Bhí a athair maraithe ag Aodh, a dheartháir féin.  Mharaigh Madadán a uncail, ámh, agus d'éirigh ina rí.

Bhí na Lochlannaigh ar Loch nEathach sa bhliain 839 agus  d'fhanadar ann i rith an gheimhridh 840-841.  Sa bhliain 852, troideadh cath cabhlach dearg idir na Lochlannaigh agus daoine nua, na Dúghaill, i Loch Cairlinn, ach chloígh go holc na Lochlannaigh.  B'fhéidir gur thug Madadán tacaíocht tíre dosna Lochlannaigh sa chath úd.

Sa bhliain 851, bhí coinne ag Madadán leis an Ardrí Maol Seachnaill mac Maoil Rúnaí (bás 863) Uí Néill an Deiscirt i nArd Mhacha.  Os comhair cléirigh Ard Mhacha agus na Mí, d'aithin Madadán go hoifigiúil údarás an Ardrí.  Mar thoradh seo, rinne Aodh Fionnliath, rí Ailigh ruathar sa bhliain 855.  Theip ar an ruathar áfach, agaid agus d'fhág sé muintir maraithe ina dhiaidh.  Bhí Aodh Fionnliath pósta le deirfiúr Madadáin, Gormlaith Rapach ("rábach").

Tá taifead sna hannála gurbh fhéidir é go raibh leath-rí ann, Cathmhal mac Tomaltaigh as Leath Cathail, cé nach bhfeictear é sna ríliostaí.  Maraíodh Cathmhal an na Lochlannaigh sa bhliain 853.

Fuair Madadán bás sa bhliain 857.  Dar leis na hAnnála Easpacha, ghabh sé ord beannaithe roimh a bhás.  Ní dhearnadh ríthe Ulad dá mhuintir (na duine ar bith), a shíolraigh óna uncail, Aodh.

Féach freisin 
 Ríthe na nUladh

Foinsí
 Corpus of Electronic Texts
 Annála Easpacha na hÉireann
 Annála Tiarnaigh
 Annála Uladh
 Annála na gCeithre Máistrí
 Byrne, Francis John (2001), Irish Kings and High-Kings, Baile Átha Cliath: Four Courts Press, 
 Charles-Edwards, T. M. (2000), Early Christian Ireland, Cambridge: Cambridge University Press, 
 Ó Corráin, Donnchad (1972), Ireland Before the Normans, Baile Átha Cliath: Gill and Macmillan

Naisc sheachtracha
 CELT: Corpus of Electronic Texts

Tagairtí

Ríthe na nUladh