Buama adamhach

Buama (an A-bhuama) a phléascann trí fhuascailt fuinnimh le linn eamhnú adamh trom (úráiniam-235 nó plútóiniam-239).

Is féidir é a scaoileadh ó eitleán nó fomhuireán, nó le hairtléire. Tá leaganacha ar leith le fuinneamh níos lú ann, le húsáid mar airm bheartacha, agus leaganacha eile a dtugtar buamaí neodrón orthu a tháirgeann an-chuid radaíocht threáiteach neodrón (atá an-mharfach do dhaoine is orgánaigh eile, fiú má bhíonn siad i ndídean) ach nach mbíonn rómhillteach d'fhoirgnimh.

Tá na buamaí teirmeanúicléacha (N-bhuamaí) tagtha in ionad na n-A-bhuamaí cuid mhaith le blianta fada mar na hairm straitéiseacha is bagraí dá bhfuil ann. Bunaithe ar chomhleá adamh éadrom, ach truicearaithe le hA-bhuama, bíonn siad i bhfad níos cumasaí milltí.

Stair 
 Saothraíodh na buamaí seo den chéad uair ó 1942 i dTionscadal Manhattan sna Stáit Aontaithe.
 Baineadh feidhm as buamaí den saghas seo chun an dá chathair Sheapánacha Hiroshima is Nagasaki a scriosadh i 1945.
 Ar an 30 Deireadh Fómhair 1961, phléasc an Tsar Bomba, an buama adamhach is mó riamh. Cháin an domhan mór tástáil núicléach na Rúise ag an am sin.

Tagairtí 

Airm núicléacha