Fána na Nua-Shéalainne

Tá stair an-spéisiúil ag ainmhithe na Nua-Shéalainne, atá mar chuid dá bithra, toisc,  roimh theacht daoine, níos lú ná 900 bliain ó shin, bhí an tír saor ó mhamaigh den chuid is mó, seachas iad siúd a d’fhéadfadh snámh ann (rónta, mór-rónta, agus, amach ón gcósta, míolta móra) nó ag eitilt ann (ialtóga), ach chomh fada leis an Méicéineach bhí Mamach Saint Bathans ann, ag tabhairt le tuiscint go raibh mamaigh i láthair ó bhris an t-oileán ó mhórchríocha  eile. Chiallaigh sé seo go raibh feithidí nó éin á n-áitiú ag na nideoga éiceolaíocha go léir a áitíonn mamaigh in áiteanna eile, rud a d’fhág go raibh líon neamhghnách mór éan gan eitilt, lena n-áirítear an cíobhaí, an weka, an moa (atá díofa anois), agus an  cacapó      

Mar gheall ar an easpa creachadóirí caitheann fiú na hialtóga an chuid is mó dá gcuid ama ar an talamh. Tá thart ar 60 speiceas laghairte ann freisin (30 an ceann de gheiceo agus de scinc), ceithre speiceas frog (iad uile neamhchoitianta agus i mbaol) agus an tuatára (reiptílí atá cosúil le madraí ach le ginealach ar leith). 

Tá roinnt féileacán eindéimeach sa Nua-Shéalainne, cé gur tugadh isteach go leor speiceas agus  téann roinnt speiceas féileacán imirce  go dtí an Nua-Shéalainn ó am go chéile. Is eol do Vanessa kershawi  dul ar imirce ón Astráil go dtí an Nua-Shéalainn in aimsir imirce láidir san Astráil.

Speicis ionracha 
Tháinig daoine trí oileáin an Aigéin Chiúin den chéad uair, i dtonnta éagsúla ag am éigin roimh 1300 AD, ag tabhairt leo an francach Polainéiseach (kiore) agus an madra ceansaithe. Thug na hEorpaigh muca, firéid, easóga, lucha, francaigh, madraí, cait, caoirigh, eallaí agus go leor mamach eile ina dhiaidh sin. Díobh seo, tá tionchar mór ag na francaigh, na firéid, na cait, na heasóga agus na madraí ar fhánaí na Nua-Shéalainne, agus maraíodh go leor  speiceas nó bhí siad fágtha i mbaol a dhíothaithe. Tugadh an pasam <i><b>Trichosurus</b></i>  isteach ón Astráil do thionscal fionnaidh, agus fianna ón Eoraip mar ainmhithe géim, agus rinne an dá ainmhí dochar mór do ghnáthóg foraoise a lán éan.

Tagairtí

Tuilleadh léitheoireachta 

 King, Carolyn M.; Barrett, Priscilla (2005). The Handbook of New Zealand Mammals. Oxford University Press. ISBN 9780195584776.

Naisc sheachtracha 

 Ainmhithe dúchasacha sa Roinn Caomhnaithe 
 Fána na Nua-Shéalainne  ag Landcare Research 
 Bunachair sonraí ainmhithe  ag Landcare Research