Veronica Guerin

B'iriseoir Éireannach í Veronica Guerin (5 Iúil 1958 - 26 Meitheamh 1996). Scaoileadh í i luíochán ar thaobh an bhóthair, ar dhébhealach Nás na Rí. Mangairí drugaí a rinne an slad.

Iriseoir iniúchta 
Sna 1990idí, bhí Guerin og obair mar iriseoir imscrúdaitheach leis an Sunday Tribune, agus ansin an Sunday Independent. 

Bhí na tuairiscí seo ceannródaíoch, pearsanta agus thar a bheith léargasach. ‘Citizen Journalist’ á baisteadh uirthi le meas agus gean. Rinne sí agallamh eisiacha leis an Easpag Éamon Casey agus scríobh sí scéal eisiach faoin útamáil a bhain le heiseachadadh Brendan Smyth.

Thosaigh sí ag dul sa tóir ar na mangairí drugaí agus coirpigh eile a bhí gníomhach i mBaile Átha Cliath. Cé gur bhain sí úsáid as leasainmneacha ina cuid iriseoireachta go minic, thosaigh sí ag fáil bagairtí mar gheall ar an obair a bhí á dhéanamh aici.

Sa bhliain 1995, bronnadh an International Press Freedom Award de chuid an 'Committee to Protect Journalists'.

Feallmharú 
Lámhachadh Guerin don chéad uair agus í sa bhaile ar an 30 Eanáir, 1995. Ba léir go raibh sí i ndainséar. Is mór an t-iontas, ag féachaint siar, nár deineadh a thuilleadh ó thaobh slándála

Feallmharaíodh Guerin an bhliain ina dhiaidh sin, agus í ina suí ina hOpel Calibra ag na soilse tráchta ar Mótarbhealach Nás na Rí, cúpla míle amuigh ón gcathair. Ba bheirt fhear a bhí ag taisteal ar ghluaisrothair a rinne an t-ionsaí, sular theith siad go tapaidh ón láthair. D'éag Guerin ar an toirt.

Bhain an dúnmharú brúidiúil  creathadh, ní hamháin as iomairí na hiriseoireachta, na polaitíochta agus na coiriúlachta, ach as muintir na hÉireann ar fad. ‘Má táid sásta iriseoir a mharú, táid oiriúnach ar dhuine ar bith a mharú’ tuairim coitianta na tréimhse. "Ionsaí ar an nDaonlathas" a bhí ann, mar a dúirt Taoiseach an lae Seán de Briotún faoin eachtra.

Triail 
Ciontaíodh Brian Meehan as dúnmharú Guerin sa bhliain 1996.

Sa bhliain 2018, theip ar Meehan ina iarracht go gcuirfí a chiontú ar ceal ar phointe dlí. Bhí an cladhaire ag iarraidh go ndéanfaí iomrall ceartais dá chiontú.

Iarmhairtí 
Ar bhealaí éagsúla, thionscain dúnmharú Guerin leasú ar an mBunreacht agus cúpla reachtanna tábhachtacha ː

 an Séú Leasú Déag ar an mBunreacht, 1996 (maidir le bannaí),
 an tAcht um Fháltais ó Choireacht 1996, 
 an tAcht fán mBiúró um Shócmhainní Coiriúla 1996,
 an tAcht um Cheartas Coiriúil (Gáinneáil ar Dhrugaí), 1996 (a leathnaíodh coinneáil seacht lá thar chiontaí in aghaidh an Stáit den chéad uair, rud a tharla arís agus arís eile ina dhiaidh sin). 
 an tAcht um Bannaí, 1997, agus
 an tAcht um Chlúmhilleadh 2009

Féach freisin 

 Martin O'Hagan
 Lyra McKee

Naisc 

 Clár RTÉ 'Scannal
 Rinne Breandán M Mac Gearailt an léirmheas thar ceann Tuairisc.ie ar chlár de chuid RTÉ fúithi.

Tagairtí 

Guerin, Veronica
Guerin, Veronica
Guerin, Veronica
Guerin, Veronica
Daoine feallmharaithe
Mná Éireannacha
Mangairí drugaí