Trasphlandú orgán

Is éard is trasphlandú orgán ann ná aistriú orgáin nó fíocháin ó dhuine amháin chuig duine eile mar chóir leighis. 

Muna leathphéire comhionann leis an deontóir an faighteoir, spreagann an nódú seo frithghníomh imdhíonach, chomh dian go bhféadfaidh sé an fíochán trasphlandaithe a mhilleadh go hiomlán. 

Tarlaíonn an frithghníomh seo de bharr próitéiní coimhthíocha a thabhairt isteach don fhaighteoir. Is féidir é a rialú a bheag nó a mhór le drugaí imdhíonathoirmiscthe, agus is lú é i gcomhréir dhíreach le dlúithe an ghaoil idir deontóir is faighteoir. 

Trasphlandaíodh na fíocháin is na horgáin seo go rathúil: fuil is fochoda na fola, smior cnáimhe, duán, ae, croí, is scamhóga i gcásanna cliseadh géar orgán. 

Faightear fíochán le trasphlandú ó dheontóirí beo is corpáin chuí.

Stair 
Tá an choirne, i dtosach na súile, á trasphlandú ó na 1930idí, ach sa chás seo níl aon cheist go dtarlóidh frithghníomh imdhíonach.

Is féidir coirní a choinneáil i mbainc stórála is a úsáid chun daille de bharr dochair do thosach na súile, mar a tharlaíonn i gcatarachtaí, a leigheas.

Rinneadh an chéad trasphlandú croí ar an 3 Nollaig 1967.

Ní hé an croí an t-aon rud amháin is féidir a thrasphlandú anois, áfach. Is féidir duán, scamhóg, ae, lámh agus fiú aghaidh a thrasphlandú chomh maith.

Sa bhliain 2005, ba í an Francach Isabelle Dinoire an chéad duine ar domhan a fuair trasphlandú aghaidhe tar éis do mhadra ionsaí fíochmhar a dhéanamh uirthi. Mhair Isabelle ar feadh aon bhliain déag i ndiaidh di an trasphlandú a fháil agus tá breis agus 20 trasphlandú aghaidhe déanta ar dhaoine eile ar fud an domhain ó shin.

Is iontach an dul chun cinn atá déanta maidir le trasphlandú le blianta beaga anuas. Tá go leor daoine ar fud an domhain anois a bheadh marbh gan trasphlandú a fháil. Tá daoine eile ann, nach raibh i mbaol báis b’fhéidir, ach a bhfuil saol níos fearr acu mar go bhfuair siad trasphlandú.

In Éirinn 
Reáchtáiltear "An tSeachtain Feasachta i leith Deontóirí Orgán" in Éirinn san Earrach gach bliain.

Féach freisin 
 IKA
Trasphlandú croí

Tagairtí 

Trasphlandú orgáin