Domnall ua Néill

Ardrí na hÉireann ba ea Domhnall Ó Néill (Meán-Ghaeilge: Domnall ua Néill) (bás 980) ón mbliain 956 go 980. 

Muircheartach mac Néill ba ea athair Dhomhnaill, agus Niall Glúndub a sheanathair, ball de Chineál Eoghain Uí Néill an Tuaiscirt.  Rinneadh chomh-rí Ailigh é lena dheartháir Flaithbheartach tar éis bhás a athar sa bhliain 943.  D'éirigh sé ina Ard-Rí tar éis bhás a chol ceathrair Conghalach Chnóbha de Shíol Aodha Sláine.

Meastar gur cheannaire éifeachtach é Domhnall, a chuir who leasuithe míleata i bhfeidhm, a cuireadh níos deireanaí síos do Bhrian Bóramha.  Chaith sé cuid mhaith dá réimeas i mbun chogaidh in éadan fhear chéile a dheirféir, Amhlaoibh Cuarán, rí Átha Cliath.  Sa bhliain 980, d'éirigh sé as a choróin agus chuaigh sé isteach i mainistir Ard Mhacha, áit a fuair sé bás go gairid ina dhiaidh.

Tugtar ina thásc an teideal "ard-rí Érenn" do Dhomhnall.  An duine deireanach dá mhuintir ba ea é ar a bronnadh an teideal úd.  Tháinig Maol Seachnaill mac Domhnaill de Clann Cholmáin i gcomharbacht air.

I measc chlann Dhomhnaill bhí: Muireadach, agus mac aigesean a bhí ina shinsear Dhomhnall Ó Lochlann, b'fhéidir; agus Muircheartach, sinsear Uí Néill Thír Eoghain.  Rí Ailigh agus príomhphearsa Uí Néill ba ea a gharmhac, Flaithbheartach Ó Néill.

Foinsí

Tagairtí

Ard-Ríthe na hÉireann
Ríthe Ailigh