Anne na Briotáine

Bhí Anne na Briotáine (Briotáinis: Anna Breizh nó Anna Vreizh; 25/26 Eanáir 1477   – 9 Eanáir 1514  ) i réim mar Bhandiúc na Briotáine ó 1488 go dtí a bás, agus Banríon na Fraince ó 1491 go 1498 agus ó 1499 go dtí a bás. Is í an t-aon bhean a bhí ina bean chéile an rí sa Fhrainc faoi dhó. Le linn Chogaí na hIodáile, rinneadh Banríon Napoli de Anne freisin, ó 1501 go 1504, agus Bandiúc Milano, i 1499-1500 agus ó 1500 go 1512 .

Tógadh Anne in Nantes le linn sraith coinbhleachtaí inar fhéach Rí na Fraince lena cheannasacht ar an mBriotáin a dhearbhú. Ba é a hathair, Proinsias II, Diúc na Briotáine, an fear deireanach i dTeach Montfort. Nuair a fuair sé bás sa bhliain 1488, rinneadh Anne  ina bandiúc ionaid na Briotáine, cuntaois Nantes, Montfort, agus Richmond, agus bíocuntaoisLimoges. Ní raibh sí ach 11 bhliain d’aois ag an am sin, ach bhí sí ina banoidhre tarraingteach  mar gheall ar sheasamh straitéiseach na Briotáine. An bhliain dár gcionn, phós sí Maximilian I na hOstaire trí sheachvótálaí, ach chonaic Séarlas VIII na Fraince é seo mar bhagairt ó bhí a réimeas suite idir an Bhriotáin agus an Ostair. Chuir sé tús le feachtas míleata a chuir iallach ar an Bhandiúc a pósadh a thréigean sa deireadh.

Phós Áine Séarlas VIII ar deireadh thiar sa bhliain 1491. Níor tháinig  aon duine dá bpáistí slán óna luath-óige, agus nuair a fuair an rí bás i 1498, chuaigh an ríchathaoir chuig a chol ceathrar, Louis XII. Tar éis comhaontú a dhéanamh chun ionghabháil na Briotáine a dhaingniú, bhí ar Áine an rí nua a phósadh. Bhí Louis XII go mór i ngrá lena bhean chéile agus bhí go leor deiseanna ag Anne neamhspleáchas a diúcachta a athdhearbhú. Bhí beirt iníonacha acu le chéile agus cé nach bhféadfadh ceachtar acu teacht i gcomharbacht ar ríchathaoir na Fraince mar gheall ar an Dlí Saileach, fógraíodh an duine ba shine ina oidhre ar an mBriotáin.  D’éirigh le Anne a hiníon ba shine a bheith geallta le Charles na hOstaire, garleanbh Maximilian I, ach i ndiaidh a báis sa bhliain 1514 phós a hiníon a col ceathrar Francis I na Fraince. Mar thoradh ar an bpósadh seo níos déanaí bhí aontas foirmiúil idir an Fhrainc agus an Bhriotáin .

Tá an-mheas ar Anne sa Bhriotáin mar rialtóir coinsiasach a chosain an diúcacht i gcoinne na Fraince. Sa tréimhse Rómánsúil, rinneadh pearsa de thírghrá na mBreatnach agus tugadh onóir di le go leor cuimhneacháin agus dealbha. Tá a oidhreacht ealaíne tábhachtach i nGleann an Loire, áit ar chaith sí an chuid is mó dá saol. Bhí sí freagrach go háirithe, lena fir chéile, as tionscadail ailtireachta i châteaux Blois agus Amboise .

Saol

Luathbhlianta agus oideachas 
Rugadh Anne ar an 25 nó 26 Eanáir 1477 i gCaisleán Dhiúic na Briotáine  i gcathair Nantes mar a bhfuil an Loire-Atlantique département anois, mar an leanbh ba shine ag Diúc Proinsias II na Briotáine agus a dhara. bean chéile Marguerite de Foix, Infante de Navarre.  Ceithre bliana ina dhiaidh sin (roimh 10 Bealtaine 1481), bhí an dara iníon ag a tuismitheoirí, Isabelle. Fuair a máthair bás nuair a bhí sí óg, agus fuair a hathair bás nuair a bhí Anne aon bhliain déag d'aois. 

Is dócha gur fhoghlaim sí léamh agus scríobh i bhFraincis, agus b’fhéidir beagán Laidine. Murab ionann agus a mhaítear uaireanta, ní dócha gur fhoghlaim sí Gréigis nó Eabhrais  agus nár labhair nó nár thuig sí an Bhriotáinis riamh. Thóg a máistreás Françoise de Dinan, Bantiarna Chateaubriant  agus trí phósadh Chuntaois Laval í. Ina theannta sin, bhí roinnt teagascóirí aici, lena n-áirítear a buitléir agus file cúirte, Jean Meschinot, a cheaptar a mhúin damhsa, amhránaíocht agus ceol di.

Oighre na Briotáine 
lachí raibh dlí an chomharbais soiléir sa tréimhse seo, ach roimh Chogadh Comharbais na Briotáine d' oibrigh go príomha de réir an Dlí leath-Saileach; .i. d'fhéadfadh mná oidhreacht a fháil, ach amháin dá mba rud é go bhfuair an líne  oidhreachta fireanna bás.Dúirt Conradh Guérande i 1365, áfach, mura mbeadh oidhre fir ó Thealach Montfort, go n - éireodh le hoidhrí Joanna de Penthièvre. Faoin am ar rugadh Anne, ba é a hathair an t-aon fhireannach ó Thealach Briotánach Montfort, agus ba bhaineannach í Nicole of Blois oidhre Blois - Penthièvr,  a dhíol a cearta ar an mBriotáin le Rí Louis XI na Fraince sa bhliain 1480le haghaidh 50,000 écus.

Easpa oidhre fireann ba chúis leis an mbagairt ar  géarchéim ríoraíoch sa Diúcacht, nó le dul go díreach isteach isteach san fhearann ríoga. Chun é sin a sheachaint, d’aithin Eastát na Briotáine Anne go hoifigiúil mar oidhre air ar 10 Feabhra 1486;  áfach, ba cheist thaidhleoireachta fós í ceist a pósta.

Cleamhnais

Póstaí

Banríon na Fraince

Bandiúc na Briotáine agus athphósadh

Bás

Tréithe pearsanta

Sleachta

Suaitheantais agus manaí 

Banríonacha na Fraince
Teaghlach de Valois
Básanna i 1514