Annála Tiarnaigh

Croinic nó leabhar oiris is ea  Annála Tiarnaigh (giorrúchán AT), is dócha tosaithe i gCluain Mhic Nóis i nÉirinn.  Scríobhadh iad as  Laidin, agus Sean- agus Meán-Ghaeilge.

Is é Rawlinson B 502, saothar den 12ú haois, foinse go leor iontráil réamhstairiúil.  Is í tábhacht na hannála ámh ná na tréimhsí 489-766, 973–1003 agus 1018–1178.  Caomhnaítear trí bhlúirín i lámhscríbhinn den 14ú haois, Rawlinson B 488.  Tá na hiontráil dosna blianta 766 go 973 caillte, ach ceaptar go bhfuil achoimre dóibh le fáil sa Chronicon Scottorum (CT).  Cé gur lochtach é an saothar úd don tréimhse idir 718 agus 804, tá go leor dá ábhair fréamhaithe ón mbunshaothar teoiriciúil Croinic na hÉireann, agus dá bharr tá eolas againn céard a bhí ann.  

Tá na hannála ainmnithe as Tigernach Ua Braín, abb Chluain Mhic Nóis, ach ní hionann sin agus gurbh eisean an t-údar.  Deir nóta ámh i Rawlinson B 488 don bhliain 1088, bliain a bháis, gur scríobh Tiarnach an téacs go dtí an t-am sin.

Féach freisin
 Annála Éireann
 Croinic na hÉireann
 Gilla Críst Ua Máel Eóin

Foinsí

Eagráin
 O'Conor, Charles. Rerum Hibernicarum scriptores veteres. 4 iml. Buckingham, 1814-26. Áit glactha ag heagrán Stokes. Le fáil ar Google Books.
 Mac Niocaill, Gearóid (2010), Annála Tiarnaigh.

Tuilleadh le léamh
 Evans, N. (2010) 'The Present and the Past in Medieval Irish Chronicles', Woodbridge & Rochester, Boydell & Brewer

Naisc sheachtracha
 Digitised images from MS Rawlinson B 488, Early Manuscripts at Oxford University.
 The Annals of Tigernach ar CELT

Tagairtí

Annála Éireannacha
Lámhscríbhinní Gaelacha na Meánaoise