Toghcháin Áitiúla Thuaisceart Éireann 2023

Reáchtáladh toghcháin áitiúla i dTuaisceart Éireann ar 18 Bealtaine 2023. Toghadh 462 comhairleoir i 11 ceantar comhairle. 

Fuair páirtithe náisiúnacha níos mó vótaí ná páirtithe aontachtacha i dtoghcán  i dTuaisceart Éireann den chéad uair riamh, in iomlán Náisiúnaithe: 301k vóta nó 41% (̟+5% ó 2019), Aontachtaithe 281k vóta nó 38% (laghdú 4% ó 2019), Neamhailínithe 21%.  

Ní hamháin go raibh farasbarr 22 comhairleoir ag Sinn Féin ar an DUP ach bhí iomlán na vótaí a fuair páirtithe a chaitheann an lipéad ‘náisiúnach’ in Stormont 19,000 chun tosaigh ar an méid a fuair na páirtithe a chláraíonn mar ‘aontachtaithe’.

Vótáil 55% de na toghthóirí. Caitheadh níos mó vótaí i gceantracha Náisiúnacha ná mar a caitheadh i gceantracha Aontachtacha.

Cúlra 
Agus gan aon fheidhmeannas ag obair in Stormont ag an am, bhí deis ag daoine a dtuairim a nochtadh faoin tsáinn pholaitiúil, go háirithe baghcat an DUP ar roinnt na cumhachta.

Sinn Féin 
Bhí an líon is mó comhairleoirí  (144 ̘+39 vs 2019), agus an sciar is mó de na vótaí (31̥% de na vótaí,  ̟+8% vs 2019), ag Sinn Féin don chéad uair riamh i dTuaisceart Éireann. Bhain Sinn Féin suíocháin ó gach páirtí ach is ón SDLP a bhain siad leath na suíochán sa bhreis a ghnóthaigh siad. Rinne vótóirí náisiúnacha cinneadh go seolfadh siad teachtaireacht chuig an DUP go raibh sé doghlactha post an chéad-aire a cheilt ar ionadaí náisiúnach a thuill é. 

Scéal mór ab ea é gur bhain Sinn Féin suíocháin i ndúnáras na n-aontachtach ar an mBaile Meánach agus i Lios na gCearrbhach. 

Bhí áthas an domhain ar Michelle O’Neill agus Mary Lou McDonald iad ag maíomh gur léirigh a gcaithréim go raibh polaitíocht dhearfach ag teastáil ón bpobal agus gur gá filleadh ar Stormont agus fóint ar riachtanais na ndaoine.

Ba chosúil gurb í Comhairle Ceantair na hArda agus an Dúin Thuaidh an t-aon ait nach mbeadh ionadaí ag Sinn Fein, ach mhéadaigh siad a vóta ansin freisin.

DUP 
Bhí sciar seasmhach de na vótaí ag an DUP,  a bheag nó a mhór  (23% de na vótaí,  ̟-1% vs 2019), i gcomparáid le 2019, agus 122 comhairleoir acu (gan athrú).  Bhí an ceannaire, Jeffrey Donaldson, in ann a mhaíomh gur dhaingnigh an DUP a dhún.

Alliance 
Bhí Alliance (Páirtí na Comhghuaillíochta) sa tríú hait (13% de na vótaí, ̟+2% vs 2019 agus  67 comhairleoir acu, +14 vs 2019)) agus iad chun cinn ar an UUP sa cheathrú háit  agus an SDLP a bhí níos faide siar.

UUP 
54 suíochán, 11% de na vótaí, laghdú 21 suíochán agus -3% ó 2019

SDLP 
39 suíochán, 9% de na vótaí, laghdú 20 suíochán agus -3% ó 2019

Mionpháirtithe 
D’éirigh go holc leis na mionpháirtithe, An Comhaontas Glas, Pobal roimh Bhrabach, an PUP agus Aontú.

Na ceantair 
Bhí 462 suíochán le líonadh ar aon cheann déag do chomhairlí. An 11 ceantar comhairle sa Tuaisceart: Comhairle Chathair Bhéal Feirste; Comhairle Ceantair Lár Uladh; Comhairle Ceantair an Iúir, Mhúrn agus an Dúin; Comhairle Dhoire agus an tSratha Báin; Comhairle Bhardasach Aontroma agus Bhaile na Mainistreach; Comhairle Ceantair na hArda agus an Dúin Thuaidh; Comhairle Cathrach Lios na gCearrbhach agus an Chaisleáin Riabhaigh; Comhairle Buirge Chathair Ard Mhacha, Dhroichead na Banna agus Craigavon; Comhairle Chósta an Chlocháin agus na nGlinnte; agus Comhairle Buirge Lár agus Oirthear Aontroma.

Níos mó

Féach freisin     

 Creat Windsor

Tagairtí 

2023
Polaitíocht Thuaisceart Éireann
Stair Thuaisceart Éireann
Toghcháin áitiúla na hÉireann