Gaelcholáiste

Is éard atá i nGaelcholáiste ná ionad oideachais dara leibhéal ar oileán na hÉireann, lasmuigh den Ghaeltacht, ina bhfuil an Ghaeilge mar an bpríomhtheanga oideachais agus cumarsáide. Murab ionann agus Gaelscoil, is don mheánscoil a thagraíonn Gaelcholáiste.

Is iad na heagraíochtaí Gaeloideachas agus An Chomhairle um Oideachas Gaeltachta & Gaelscolaíochta  (nó COGG) a dhéanann ionadú agus a thacaíonn leis na Gaelcholáistí i bPoblacht na hÉireann, agus Comhairle na Gaelscolaíochta ó Thuadh. Tacaíonn Gaeloideachas freisin leis na scoileanna Gaeltachta freisin.

Tá 31 Ghaelcholáiste agus 17 n-aonad dara leibheál Gaeilge ar oileáin na hÉireann agus breis is 12,000 dalta ag freastal orthu. Tá breis is 3,000 dalta i mbun oideachais dara leibhéal trí mheán na Gaeilge i scoileanna Gaeltachta freisin.

Stair

Gaelcholáistí le linn na mblianta 2010-2020 
Osclaíodh Gaelcholáiste an Phiarsaigh i Ráth Fearnáin agus Coláiste Ghlór na Mara i mBaile Brigín in 2014, agus osclaíodh Gaelcholáiste Charraig Uí Leighin i gCarraig Uí Leighin agus Gaelcholáiste Dhoire i nDún Geimhin in 2015.

Osclaíodh Gaelcholáiste Mhic Shuibhne i  gCnoc na hAoine i gCathair Chorcaí in 2019 agus osclaíodh Ghaelcholáiste Mhaigh Nuad i Maigh Nuad in 2020.

Is minic go mbíonn sé mar chuspóir mheántéarmach ag na hAonaid Ghaeilge stádas Ghaelcholáiste a bhaint amach, i gcás ina bhfuil éileamh ann.

Liosta na nGaelcholáistí

 Coláiste Ailigh (Leitir Ceannain, Dún na nGall)
 Coláiste an Phiarsaigh (Corcaigh)
 Gaelcoláiste an Phiarsaigh (Ráth Fearnáin, Áth Cliath)
 Gaelcholáiste Charraig uí Leighin (Corcaigh)
 Scoil Chaitríona (Glas Naíon, Áth Cliath)
 Gaelcholáiste Cheatharlach (Ceatharlach)
 Gaelcholáiste Chéitinn (mar chuid de CTI Clonmel, Tiobraid Árann)
 Gaelcholáiste Chiarraí (Trá Lí, Ciarraí)
 Coláiste Chilliain (Cluain Dolcáin, Áth Cliath)
 Gaelcholáiste Chill Dara (An Nás, Cill Dara)
 Coláiste Cois Life (Leamchán, Áth Cliath)
 Coláiste de hÍde (Tamhlacht, Áth Cliath)
 Gaelcholáiste Dhoire (Doire)
 Coláiste Eoin (Baile an Bhóthair, Áth Cliath)
 Coláiste Feirste (Béal Feirste)
 Coláiste Ghlór na Mara (Baile Brigín, Áth Cliath)
 Coláiste Íosagáin (Baile an Bhóthair, Áth Cliath)
 Gaelcholáiste Luimnigh (Luimneach)
 Gaelcholáiste Mhic Shuibhne (Cnoc ha hAoine, Corcaigh)
 Coláiste Mhuire (Ráth Tó, Áth Cliath)
 Coláiste na Coiribe (Gaillmh)
 Gaelcholáiste na Mara (An tInbhear Mór, Cill Mhantáin)
 Coláiste Ráithín (Bré, Cill Mhantáin)
 Gaelcholáiste Reachrann (Domhnach Mide, Áth Cliath)
 Coláiste an Eachréidh (Áth an Rí, Gaillimh)
 Meanscoil Gharman (Inis Córthaidh, Loch Garman)
 Gaelcholáiste Mhaigh Nuad (Maigh Nuad, Cill Dara)

Le hOscailt

 Coláiste na Tulchann, Cluain Saileach (Áth Cliath)

Féach Freisin 
 Gaelscoil
 Gaelcholáiste Reachrann
 Gaelcholáiste na Mara
 Gaelcholáiste Chill Dara
 Coláiste an Eachréidh
 Gaelscoileanna in Éirinn
  An Foras Pátrúnachta
 Gaeloideachas
  An Chomhairle um Oideachas Gaeltachta agus Gaelscolaíochta / COGG
 Comhairle na Gaelscolaíochta Tuaisceart Éireann.
 An Roinn Oideachais agus Scileanna

Gaeilge
Oideachas