Flaith

I stair na nGael, tugadh go ginearálta an teideal flaith, ar ball éigin de theaghlach cumhachtach a raibh ardcheannas aige nó aici.  Níor cuireadh an focal i leith chéime áirithe amhail is Rí, agus d'fhorbair an téarma le míniú d'aon uaslathaí oidhreachta ar bith a bhí faoi cheannas an rí.

Séard a bhíodh i gceist le flaith ná deartháir, nia nó gaol eile an rí; taoiseach  clainne sóisearaí den mhuintir ríogacht; nó ball de theaghlach mhór eile i seirbhís éigin an rí.

De réir a chéile, tógadh an focal mar chuid d'ainmneacha pearsanta agus sloinne, mar shampla an rítheaghlach Uí Fhlaithbheartaigh.  Cuireadh é leis an bhfocal rí chun  Flaithrí a chruthú, mar shampla Flaithrí mac Domnaill, rí Chonnacht.

Deirtear banfhlaith chun bheith cruinn gur bean atá i gceist, ach tuigtear gur baineann iad na hainmneacha pearsanta amhail is Gormflaith agus Órflaith, gan an réamhmhír bhaininscneach.

Féach freisin
 Ríthe Éireann
 Tigerna

Foinsí
 Wiktionary: Flaith, ón bPrótai-Cheiltis *wlati- (“flaitheas, ceannas”)
 The Brehon Laws: The Flaiths, dréacht le Laurence Ginnell ar an teideal nó aicme mar a tuigeadh é níos deireanaí
 Grades and Groups of Society, le Patrick Weston Joyce

Tagairtí

Rítheaghlaigh Ghaelacha