Domhnall Mór Ó Ceallaigh

Dara rí is daichead Uí Mhaine agus naoú Ceann na Fine ba ea   Domhnall Mór Ó Ceallaigh  (bás 1221).

Réimeas 
Ar cheann deana ríthe Uí Mhaine is doiléire le linn na tréimhse seo é Domhnall Mór.  Ní dhéantar ach trácht indíreach ar an ríocht sna hannála.  Lena linn sin, rinneadh go rialta léirscrios ar an gcúige de bharr aighneas comharbachta Uí Chonchúir, agus thosaigh ruathair agus lonnú na Normannach ann.  Sa bhliain 1189, maraíodh Conchúr Meánmhaighe Ó Conchúir.

Muintir 
Maítear go suntasach gur shinsear gach géag Uí Cheallaigh Uí Mhaine atá fós ar marthain é Domhnall Mór.  B'fhéidir é nach dtugann seo le fios ach gur fhan a mhuintir san uasalaicme tar éis meath na nGael in Éirinn.  De réir an sean-nós, bhí sé ina shinsear gach rí agus tairseach Uí Mhaine seachas ceathrar.

Phós Domhnall Mór le Dubh Cobhlaigh Ní Bhriain, iníon King Domnall Mór as Tuadhmhumhain (bás 1194).  I measc a gclann, bhí a leanas:
 Eoghan, tríú mac third son, sinsear Chlann Mhic Eoghain, as a ainmníodh an bharúntacht, Clann Mhac nEoghain, agus a dtaoisigh leath-neamhspleách faoin Ó Ceallaigh.
 Diarmaid, mac is óige, sinsear Mhic Eochadha as Maigh Finn (Teach Mhic Conaill anois).  Faightear an sloinne fós i gContae Ros Comáin agus i gContae na Gaillimhe.

Foinsí 
 Corpus of Electronic Texts
 Annála Uladh
 Annála Tiarnaigh
 Tuarasgbhail agus Nósa Ua Maine
 Francis John Byrne, Irish Kings and High-Kings, Baile Átha Cliath (1971;2003) Four Courts Press, 
 Gerard Madden, History of the O'Maddens of Hy-Many, 2004. .
 Joseph Mannion, The Life, Legends and Legacy of Saint Kerrill: A Fifth-Century East Galway Evangelist, 2004. 
 Denis Walsh, Uí Mhaine
 Dan P. McCarthy, Synchronisms , eagrán athbhreithnithe, Coláiste na Tríonóide.

Tagairtí 

Ríthe Uí Mhaine