Inis Bó Finne (Contae na Gaillimhe)

Is oileán í Inis Bó Finne a bhfuil achar 9.4 km2 (3½ míle cearnach) aici agus atá suite timpeall 8 km (5 míle) ó chósta Chontae na Gaillimhe, Cúige Chonnacht, Éire, agus a bhfuil fáil ar le bád farantóireachta ón Chloigeann.

Stair
Níl aon fhianaise ar shaol Mesolithic ar an Oileán. Meastar go raibh Inis Bó Finne áitrithe chomh fada siar le 8000-4000 R.C. Tá an chéad stair taifeadta den oileán dátaithe ó amanna roimh an gCríostaíocht. Thóg Colmán mainistir ann sa 7ú haois, áit ar thóg an eaglais Mainistir Cholmáin sa 13ú haois. Thóg foghlaí mara as an Spáinn caisleán ar an oileán agus úsaideadh é mar chuid bhunáit mhíleata Bhriontanach sa 17ú haois sruthlamach.
Bhí na gná-fhadhbanna ag feirmeoirí agus iacairí mar gheall ar leithlisiú. Cosúil le oileáin eile, bhí titim mór ina daonra. Sa bhliain 1841 (roimh an Ghorta Mhóir), ba é 1,404, a thit go 762 sa bhliain 1901 agus 200 sa bhliain 1996. Le déanaí, tá an turasóireacht ag cuidiú chomh maith le hiascaireacht gliomaigh, agus tá dhá óstán ann. Seirbhisí eile atá ann ná stáisiún cumhachta, siopaí, oifig phoist, bialann, scoil agus séipéal. Na príomh-ghníomhaíochtaí san oileán inniu ná turasóireacht, feirmeoireacht agus iascaireacht.

Tíreolaíocht

Tá oileáin Inis Bó Finne comhdhéanta beagnach go hiomlán le clabairí Siolúracha agus sceallaí a théann chomh hard le 89m. Tá dhá thriain den oileán comhdhéanta le coimíneacht, ina bhfuil an príomhghnáthóg le fraoch, léirithe ag pobail fraoigh tirim agus fliuch araon. Tá go leor locha olagatrófach beaga lonnaithe san oileán. An corp uisce is mó ná Loch Loch Bó Finne aicmithe mar mhurlaigh. In iarthar an oileáin, tarlaíonn limistéar beag duimhche gainnimh. Tá an chuid eile den oileán faoi chothú, leis an gcuid is mó den limistéar faoi fhéarach agus ar chéatadán níos lú féar tirim, cuid bheag ina chuirtear prátaí agus gránaigh. Áirítear le conláistí san oileán siopa áitiúil, ionad pobail, rothair ar cíos, bialanna, óstán, agus bunscoil.

Sainchomharthaí tire
 Dún Chromail
 Reilig Naomh Cólmán
 Dún Mór

Leabharliosta 
 Brian Lalor, The Encyclopaedia of Ireland, Gill & Macmillan (Éire, 2003), ISBN 0-7171-3000-2

Tagairtí 

Inis Bó Finne