Ardeaglais Phádraig, Ard Mhacha (Eaglais na hÉireann)

Is í Ardeaglais Phádraig, Ard Mhacha suíochán Ardeaspaigh Ard Mhacha de chuid Eaglais na hÉireann. Ba é suíochán na hEaglaise 
Caitlicí é go dtí aimsir an Reifirméisin.

Stair 
De réir traidisiúin, sa bhliain 445, thóg Naomh Pádraig eaglais chloiche ar an chnoc ar a dtugtaí an Droim Saileach.
Tógadh ceann de na mórscoileanna mainistreacha ba mhó clú agus cáil in Éirinn ann agus thriall mic léinn uirthi ó cheithre hairde na hEorpa,
Bhí léirscrios déanta ar an Ardeaglais agus an láthair naofa, ar a laghad 17 uair lena linn, ach rinneadh í a athchóiriú, i gcónaí, ina dhiaidh.
Sa bhliain 1268, mhéadaigh an tArdeaspag Ó Scanláin an teach pobail agus thug seo an leagan amach dó mar atá anois.
Rinne an tArdeaspag Tiarna John George Beresford agus an t-ailtire Lewis Nockalls Cottingham an mór-athchóiriú deireanach dó, idir na blianta 1834 agus 1840.

Nithe stairiúla 
Tá na nithe seo a leanas ar thaispeáint san Ardeaglais;
 Dealbh de Sir Thomas Molyneaux M.D. ó Castledillon, Cill Dara, arna dhéanamh ag Roubillac ( 1695-1762).
 Codanna de chros ársa Ceilteach ón 11 ú haois, a bhí ina sheasamh tráth ar shleas an chnoic taobh thoir den Ardeaglais.
 Leach i gcuimhne an Déan Peter Drelincourt. a rugadh i sa bhliain 1644, arna dhéanamh ag Rysbrack, an delabhadóir clúiteach.
 'Cathaoir Bramhall' ón bhliain 1661, tabhartas ón ardeaspag John Bramhall ((1594—1663).
 Léachtán prais ón bhliain 1879, tabhartas Chichester Samuel Parkinson-Fortescue, an Dara Tiarna Clermont (1823-1898).
 Séipéal Míleata sa Chroslann Dheas, i gcuimhne na Royal Irish Fusiliers ata anois cósnaimthe leis an Royal Irish Regiment.
 Dealbh bhrás den Phríomhaidh Richard Robinson ( 1765-94), arna dhéanamh ag Nollekins.
 Fear Thíon Re Ghaoith.
 Umar baistí ar cóip e de chloch shnoite aisteach ochtagánach a fuarthas seacht dtroigh faoin talamh cóngarach do dhoras thiar na hArdeaglaise sa bhliain 1805. An t-ailtire L.N. Cottingham a dhear é sa bhliain 1834.
 Leacht ar an bhalla thoir taobh amuigh den Chroslann Thuaidh i gcuimhne Brian fir1 Bóramha.

Seirbhísí 

 An Domhnach: 10.00 r.n., 11.00 r.n., 3.15 i,n,
 Laethanta na seachtaine: 9.30 r.n.
 Céad Satharn: 6.00 i.n.

Adhlacthaí 
 Marcus Gervais Beresford (1801-85), Ardeaspag Ard Mhacha agus Príomhach Uile-Éireann (ceaptha 1862). Col ceathair an Tiarna John Beresford.
 Charles Frederick D'Arcy (1859-1938), Ardeaspag Ard Mhacha agus Príomhach Uile-Éireann.
 Naomh Eithne, baiste ag N. Pádraig, agus a fuair bás timpeall na bliana 433 AD.

Orgán and Orgánaithe

Orgán 
Sonraí an orgáin ó an 'National Pipe Organ Register'.

Orgánaithe 

 1634 Richard Galway
 1661 John Hawkshaw 
 1695 Robert Hodge 
 1711 William Toole
 1722 Samuel Bettridge
 1752 John Woffington
 1759 Robert Barnes
 1776 Langrishe Doyle
 1782 Richard Langdon
 1794 John Clarke Whitfield
 1797 John Jones 
 1816 Frederick Horncastle
 1823 Robert Turle
 1872 Thomas Marks
 1917 G. H. P. Hewson
 1920 Edred Chaundy
 1935 Reginald West
 1951 Frederick Carter
 1966 Christopher Phelps
 1968 Martin White
 2002 Theo Saunders

Naisc sheachtracha 
 Láithreán Gréasáin oifigiúil
 Photo: An foirgneamh ón taobh amuigh.
 Photo: An foirgneamh ón taobh istigh

Ardeaglaisí Anglacánacha in Éirinn
Contae Ard Mhacha
Críostaíocht sa Ríocht Aontaithe
Foirgnimh agus struchtúir i dTuaisceart Éireann