Seán 'ac Dhonncha

Amhránaí sean-nóis Éireannach ab ea Seán 'ac Dhonncha (nó Seán 'ac onna, Johnny Joe Pheaitsín, 2 Deireadh Fómhair 1919 – 14 Nollaig 1996).

Rugadh Seán san Aird Thiar, i gCarna, Co. na Gaillimhe sa bhliain 1919. B'iascaire é a athair,  Joe Phádraig Sheáin Fhéilim Mac Donncha, fear a bhí an-tógtha leis an gceol agus leis an amhránaíocht. Bhí Seán comhaois le Seosamh Ó hÉanaí agus bhí siad cairdiúil sa scoil. Ghnóthaigh Seán scoláireacht chun Coláiste Chaoimhín i mBaile Átha Cliath agus cháiligh sé mar bhunmhúinteoir sa bhliain 1940. Mhúin sé i gContae an Chabháin ó 1947, agus ina dhiaidh sin chaith sé cúig bliana is fiche ina phríomhoide ar scoil náisiúnta Áth Eascrach.

Ba é an chéad amhránaí sean-nóis a thaifead le Gael Linn. Ghnóthaigh sé bonn óir ag Oireachtas 1953, agus bronnadh Gradam Shean-nós Cois Life air sa bhliain 1995. Sa bhliain 1971, d’eisigh Claddagh Records An Aill Báin: Songs in Irish and English from Connemara. Sa bhliain 1994, chuir Cló Iar-Chonnacht dlúthdhiosca amach dá chuid amhrán i nGaeilge agus i mBéarla dar teideal Seán ‘ac Dhonncha: An Spailpín Fánach.

Phós sé Bríd Ní Eidhin sa bhliain 1956, agus bhí cúigear clainne acu: Féilim, Páraic, MacDara, Seán, and Sinéad.

Naisc sheachtracha 

 Beatha Sheáin 
 archive.comhaltas.ie

Tagairtí 

Daoine as Contae na Gaillimhe
Básanna i 1996
Daoine a rugadh i 1919
Iorras Aithneach