Caer Ibormeith

I Miotaseolaíocht na nGael, bandia an taibhrimh agus na tairngreachta ab ea Caor Iúrmheatha (Sean-Ghaeilge Cáer Ibormeith), iníon Ethal Anbuail at Sid Uamuin i gConnacht.  Riocht eala a bhíodh aici de ghnáth, ach gach re Samhain, d'iompaíodh i riocht duine daonna ar feadh aon lá ceilteach amháin (a thosaíodh ag dul faoi na gréine).

Aisling Aonghasa

I rith taibhrimh Aonghasa, a mhair ar feadh bliana, sheas Caor in aice a leapa, ach dá shínfeadh sé amach di, rachadh sí as radharc. 

Chuaigh Aonghas ar tóir cailín a aislinge ag Loch Béal an Dragain agus d'aimsigh sé céad cailín is caoga nasctha le chéile, Caor a stór ina measc.   Dúradh le hAonghas go mb'fhéidir leis Caor a phósadh, dá bhféadfadh sé in ann í a aithint ina riocht eala.  D'éirigh leis ina thogha agus leis sin, rinne Aonghas eagla dó féin, agus as go brách leo ag eitilt go Brú na Bóinne, a áit chónaithe le fada an lá.  Chan siad chomh bhinn sin ar a slí leo gur thit a n-éisteoirí ar fud na hÉireann a chodladh le trí lá agus oíche.  Phós Caor Aonghas, agus, i measc rudaí eile, ba mháthair altrama Diarmada í.

Oidheadh Chlainne Lir

Tá móitíf athraithe i riocht eala le fáil i scéal chlainne Lir ar aon.  Thugtaí an-urraim don eala maraon leis an ngrús, mar gheall ar a chumas san aer, ar thalamh agus ar mhuir, agus dá bharr ainmhí fíordhraíochta, in ann a aistriú go domhain eile.  Ina theannta sin, bhí an grús gaolta le hathrú go riocht duine dhaonna, lena chumas seasaimh go hard ar talamh.

Foinsí
 Jeffrey Gantz. 1982. Early Irish Myths and Sagas. Penguin.

Tagairtí

Tuatha Dé Dannan