Scoil an Léinn Ghaelaigh

Is éard a bhí i Scoil an Léinn Ghaelaigh (nó Sgoil Árd-Léighinn na Gaedhilge) ionad léinn Éireannaigh i mBaile Átha Cliath a bhunaigh Kuno Meyer in 1903. Dúirt sé gurbh éigean dlúthcheangal a dhéanamh idir gluaiseacht na Gaeilge agus cúrsaí léinn, deis a thabhairt do gach scoláire Gaeilge dul i mbun staidéir agus taighde sna réimsí ab airde, agus barr a chur ar an obair le hathbheochan léinn dúchais. Ba é R. I. Best Rúnaí Oinigh na Scoile, agus bhí Osborn Bergin agus Tomás Ó Rathaile ar na chéad mhic léinn.

D’fhoilsigh an Scoil leabhair i dtaobh teanga agus staire a úsáideadh mar ghnáth-théacsleabhair i gcúrsaí do mhic léinn, agus in 1904 bunaíodh an iris Ériu faoina coimirce. Ba é Meyer an t-eagarthóir. 

Bhí sé de phríomhchuspóir ag an Scoil buneolas maith ar theangeolaícht, ar fhocleolaíocht agus ar théacsanna a thabhairt do scoláirí a raibh Gaeilge agus teangacha Ceilteacha eile ar a dtoil acu. Rinneadh an chuid ba mhó den teagasc i scoileanna samhraidh agus é á dhéanamh ag Holger Pedersen, Henry Sweet agus Rudolf Thurneysen. Bhí an-lámh ag John Strachan i reáchtáil na Scoile, beagnach chomh mór le Meyer féin. Bhí an Scoil ina sop in áit na scuaibe ó thús i ngeall ar an saghas seo teagaisc agus ar mhaoiniú éiginnte. Ní raibh gá léi tar éis tamaill agus ollscoileanna Éireannacha ag oiliúint fochéimithe agus iarchéimithe i nGaeilge agus i dteangacha Ceilteacha eile mar ba cheart.

D’iarr an Gobhanóirí agus Iontaobhaithe go ndéanfaí cuid d’Acadamh Ríoga na hÉireann den Scoil agus socraíodh na téarmaí corpraithe in 1925. Gheall an tAcadamh go gcoinneodh sé foilseacháin na scoile i gcló, agus tháinig deireadh leis an Scoil in 1926

Nótaí

Scoláirí Gaeilge