Aasmund Olavsson Vinje

Scríbhneoir, file agus gníomhaí teanga Ioruach ab ea Aasmund Olavsson Vinje a rugadh i Vinje (cúige Telemark) ar an 5ú lá de Mhí Aibreáin sa bhliain 1818 agus a fuair bás in Gran (cúige Oppland) ar an 30ú lá de Mhí Iúil sa bhliain 1870. 

Is é an cineál Ioruaise a chleachtadh sé ina chuid scríbhinní ná an Nynorsk (nó Landsmål mar a thugtaí ar an leagan sin den teanga san am). Le fírinne bhí sé ar an gcéad scríbhneoir a thosaigh ag scríobh Nynorsk i ndiaidh Ivar Aasen féin. 

Is é an dán is clúití a tháinig óna pheann ná Våren - "An tEarrach", agus chuala an saol mór an dán áirithe seo á chanadh sa bhunteanga, ó chuir an ceolchumadóir Edvard Grieg fonn leis go gairid roimh bhás an fhile.

Áirítear Vinje ar fhilí na tréimhse idir eatarthu i ndiaidh bhás Henrik Wergeland (1845) agus teacht an nua-aoiseachais ("briseadh mór na nua-aoise" mar a deir muintir Chríoch Lochlann, det moderna genombrottet as Sualainnis agus det moderne gjennombrotet as Ioruais). Sa bhreis ar a chuid filíochta bhí sé ina iriseoir thábhachtach freisin agus é ina chomhfhreagraí ag an nuachtán Drammens Tidende agus ag a nuachtán féin i Christiania, mar a thugtaí ar Oslo san am sin. 

Deirtear go raibh sé in ann dhá thaobh na seithe a fheiceáil ar gach ceist mhór dá raibh faoi chaibidil sa tsochaí agus gurbh é an "radharc dúbailte" (tvisyn ina theanga féin) seo a rinne iriseoir maith de.

Féach freisin 

 Scríbhneoirí Ioruacha

Tagairtí 

Scríbhneoirí Ioruacha
Daoine a rugadh i 1818
Básanna i 1870