Max Euwe

Imreoir agus riarthóir fichille Ísiltíreach ab ea Machgielis "Max" Euwe (20 Bealtaine 1901 – 26 Samhain 1981). D'imir Euwe a chéad chomórtas nuair a bhí sé 10 mbliana d'aois, agus bhuaigh sé gach cluiche. Bhuaigh sé gach craobhchomórtas fichille de chuid na hÍsiltíre ar ghlac sé páirt iontu ó 1921 go 1952, chomh maith le 1955. I 1928 sa Háig, bhuaigh sé craobhchomórtas fichille amaitéarach an domhain le scór 12/15.

Phós Euwe i 1926 agus fuair sé clann go luath ina dhiaidh sin, rud a chiallaíonn nach bhféadfadh sé ficheall iomaíoch a imirt ach amháin le linn saoire scoile. Mar sin féin, d'éirigh sé go maith sna blianta ina dhiaidh sin, ag tuilleamh áit sa dara sraith imreoirí taobh thiar de Alekhine agus Capablanca. Ag Zürich 1934, chríochnaigh Euwe sa dara háit le Salo Flohr, taobh thiar d'Alekhine, ach d'éirigh leo an bua a fháil ar Alekhine ina gcluiche.

Thug Euwe dúshlán Alekhine do chraobh an domhain i 1935. Rinneadh iarrachtaí athimirt a eagrú idir Alekhine agus Capablanca ach theip orthu agus ghlac an curadh leis an dúshlán ó Euwe ina ionad sin. Creideadh go forleathan go mbeadh an bua ag Alekhine go héasca. Imríodh na 30 cluiche i 13 chathair éagsúla timpeall na hÍsiltíre thar thréimhse 80 lá. Cé go ndeachaigh Alekhine trí chluiche chun tosaigh go tapa, d’éirigh le Euwe é féin a tharraingt ar ais sa chluiche agus sa deireadh bhuaigh sé 15½–14½. Bhain bua Euwe stangadh mór as an domhan fichille. Tuairiscítear gur chreid sé féin nach dócha go mbuafadh sé. Cuirtear i leith alcólacht Alekhine a chailliúnt cé go bhfuil sé áitithe uaireanta gurbh é rómhuinín Alekhine an fhadhb is mó.

Chaill Euwe an teideal ar Alekhine in athimirt i 1937, a imríodh san Ísiltír freisin, 15½–9½. Ba bhuaic ghairm bheatha Euwe an dá chluiche churaidh dhomhanda in aghaidh Alekhine. Sna blianta ina dhiaidh sin, choinnigh Euwe a áit i measc na n-imreoirí is fearr ar domhan. Chríochnaigh sé ar comhchéim i gcraobhchomórtas AVRO na bliana 1938 san Ísiltír. Bhí na hocht n-imreoir is fearr ar domhan i gceist leis seo agus iarracht a bhí ann a shocrú cé ba cheart dúshlán a thabhairt do Alekhine. Bhí ról mór eagraíochtúil ag Euwe san imeacht freisin.

Tar éis bhás Alekhine i 1946, mheas roinnt daoine go raibh ceart morálta ag Euwe don teideal mar churadh domhanda, bunaithe go páirteach ar a chríoch soiléir sa dara háit sa mhórchomórtas ag Groningen i 1946, taobh thiar de Mikhail Botvinnik. Mar gheall ar cheannasacht Botvinnik, áfach, thoiligh Euwe páirt a ghlacadh i gcraobhchomórtas cúig imreoir chun an curadh nua a aimsiú, Craobh Domhanda Fichille 1948. Ag 47 bliain d'aois, bhí sé i bhfad níos sine ná na himreoirí eile agus a bhláth curtha aige. Chríochnaigh sé ar bhun an tábla.

Ó 1970 go dtí 1978, bhí Euwe ina uachtarán ar FIDE (Fédération Internationale des Échecs, Comhaontas Idirnáisiúnta na Fichille). Agus é gafa idir faicsin iomaíochta an Chogaidh Fhuair, ba mhinic a rinne Euwe iarracht teacht ar chomhréiteach ar aighnis idir údaráis fichille na Sóivéide agus an tIarthar. Tá formhór na measúnuithe ar a fheidhmíocht mar uachtarán FIDE báúil.

Tagairtí 

Imreoirí fichille