Contae Chill Dara

Is contae í Cill Dara nó Contae Chill Dara atá suite in oirthear na hÉireann, i gCúige Laighean, ar an taobh thiar theas de Bhaile Átha Cliatha.
D'fhás daonra oirthir an chontae sna blianta beaga anuas; mhéadaigh an méid tí sna Solláin (bruachbhaile de chuid Nás na Rí) faoi sé ó lár na 90í.
Tá teorainneacha ag an gcontae le Ceatharlach, Laois, An Mhí, Uíbh Fhailí, Cill Mhantáin agus Contae Átha Cliath.

Is í Comhairle Chontae Chill Dara an t-údarás áitiúil.

Stair 
Bhunaigh Naomh Eimhín a mhainistir sa 6ú haois i Mainistir Eimhín. Is é baile Chill Dara an baile is sine agus is stairiúla sa chontae. Rinneadh sír den chontae sa bhliain 1297 agus tá teorainneacha nua-aimseartha Chontae Chill Dara ann ón bhliain 1832 i leith.

Ba chuid den Pháil é an contae tráth, agus na nGearaltaigh suite ann le tamall fada.

Gnó 
Tá monarcha ollmhór ag an gcomhlacht Intel i Léim an Bhradáin. Bíonn cáil ar an Droichead Nua as ucht na siopaí atá ann.

Bailte i gContae Chill Dara 
Is é Nás na Rí príomhbhaile an chontae agus is ann atá Comhairle Chontae Chill Dara. 

 Almu, Ard Cloch, Áth Garbháin
 Baile an Chalbhaigh, Baile Átha Í, Béal Átha an Tuair, An Baile Mór, Baile Uí Bhuadáin, Baile an Bhrúnaigh, Baile Éide, Baile Eoin, Baile Uí Mhadaín, Baile an Mhuilinn, Baile Roibeard, Baile an Stáibléaraigh
 Cairbre, Cearthach, An Chorrchoill, Claonadh, Cill, Cill Choca, Cill Chuillinn, Cill Daingin, Cill Dara, Cill Droichid, Colchoill, Crochta na Gréine, Coill Dubh, Cill Bhearaigh, Cill Cathaigh, Cill Míde, Cill Seanchua, Cill Maodhóg
 Díseart Diarmada, Droichead Baile Sheáin, Droichead Nua, Doire an tSoirn
 Fiodh Alúine
 Léim an Bhradáin, Loilgheach Mór, Liamhain
 Maigh Nuad, Mainistir Eimhín, Maen Colmcille
 Nás na Rí
 Ráth Iomgháin, Ráth Chofaigh
 Na Solláin, Sean Chill Chuilinn
 Teach Srafáin, Tigh Mo Linne
 An Urnaí

Barúntachtaí 

 Cairbre, Claonadh, Connail, Cill Chuillinn, Cill Chá agus Maoin, Cill Chéile
 An Fhorrach agus an Réabán Thoir, An Fhorrach agus an Réabán Thiar, 
 An Léim Thuaidh, An Léim Theas
 An Nás Thuaidh, An Nás Theas
 Uí Chéithigh agus Uachtar Fhine
 Uíbh Fhailí Thoir, Uíbh Fhailí Thiar

Bailte fearainn 

 Na Stoicíní, Sean Chill Chuilinn
 Tigh Mhic Neamhain, Toirnín, An Teampall Geal 
 Uachtar Árd

Tíreolaíocht 

 An Bhearú, An Bhóinn 
 Caisleán Mhaigh Nuad, Cnoc Alúine, Cnoc Bhaile Cupid, Colchoill, Caisleán Cill Chá 
 An Laidhrín, An Life 
 Mullach Maistín, Móin Alúine 
 An Uisce Dubh

Cultúr 

 Aerfort Weston
 Baois Uí Chongaile 
 An Currach, Comhlacht Graí Náisiúnta na hÉireann, Campa an Churraigh, Coláiste Chiaráin, Coláiste Phádraig, Coláiste Phobal Confey, Gaelcholáiste Chill Dara, Coláiste Dhroichead Nua, An Coláiste Sailéaiseach, Comhairle Chontae Chill Dara, An Chanáil Ríoga, Coláiste Lorcain 
 Dún Ailinne, Domhnach Mór, Deoise Chill Dara agus Leithghlinn 
 Láithreach Briúin
 Mainistir Chill Droichid, Mainistir Chill Dara 
 Ollscoil na hÉireann, 
 Páirc Naoimh Conlaith
 Slí na Bearú, Scoil Mhuire
 Tigh Tua, Caisleán Mháirtín

Spórt 
Tugtar an leasainm na Lilywhites ar fhoireann CLG Chill Dara. Is tagairt í seo don dath bán a chaitheann na foirne agus atá ar bhrat an chontae.

Tá clú agus cáil ar an gcontae mar gheall ar na capaill d'ardchaighdeán a thagann óna graífheirmeacha. Bíonn féilte rásanna ar siúl sa chontae gach bliain. Tá Graí Náisiúnta na hÉireann lonnaithe sa chontae freisin.

Tá 3 ráschúrsa i gContae Chill Dara
 an Currach 
 Baile Phúinse
 Ráschúrsa Nás na Rí

Oideachas 
Is i Maigh Nuad atá ionad oideachais an chontae. Tá Ollscoil na hÉireann Má Nuad agus Coláiste Naomh Pádraig, Maigh Nuad inti.
Tá scoileanna tríú leibhéal sa chontae: 
 Ollscoil Náisiúnta na hÉireann, Maigh Nuad / Coláiste Mhaigh Nuad / Coláiste Má Nuad
 Coláiste Naomh Pádraig, Maigh Nuad

Comhchathracha 
Contae Chill Dara nasctha le háiteanna seo a leanas:
 Deauville, An Fhrainc
 Lexington, Stáit Aontaithe Mheiriceá

Tá siad an dá bailte mórlárionaid tionscal na gcapall folaíochta ina dtíortha faoi seach.

Naisc sheachtracha 
 http://kildare.ie/countycouncil/index.asp 
 County Kildare Community Network

Tagairtí