Tiarnas Angla-Normannach

Comhfhreagraíonn an Tiarnas Angla-Normannach ("Baronnage" i bhFraincis) go príomha d'uaisle Dhiúcacht na Normainne a fuair talamh i Sasana ó aimsir  Liam Concar tar éis Chath Hastings i mí Dheireadh Fómhair 1066. Cosúil leis na Várangaigh i Rúis na Chív sa naoú go dtí an t-aonú haois déag, is uaisle de bhunadh eachtrach iad le taobh  an daonra dhúchasaigh gur tromlach den chuid is mó iad na hAngla-Shacsanaigh agus na Danair go háirithe maidir le Sasana. 

Go príomha, tionóntaí ceannasacha phrionsacht na Normannach iad, agus go minic Normannaigh Dhiúcacht Rolló (Na Rollónaigh), ach freisin uaisle ó ghallóglaigh eachtrannacha. Déanta na fírinne, i dteannta na Normannach, ghlac go leor gallóglach a tháinig ó réigiúin agus fiú ó thíortha éagsúla páirt i gconcas na Normannach ar Shasana: Briotánaigh, Pléimeannaigh, Piocardaigh, Ainsivínigh, Mainigh, Poitouigh, agus Burgúnaigh,  agus amhais  eile chomh fada i gcéin leis an Ghearmán agus Normannaigh as deisceart na hIodáile, a mheal saint, a bhí ag lorg creachadóireachta agus, agus fiú,  fanacht ar feadh tréimhse éiginntech i dtír a bhí curtha faoi chois. 

Tugann an Liber de Wintonia sa bhliain 1086 (Leabhar an Bhreithiúnais Dheireanaigh) an  deis dúinn na críocha gafa nó faoi smacht na n-uaisle nua seo a aimsiú go beacht i Sasana, a thóg daingne, doinsiúin agus caisleáin go tapa (tógálacha nach raibh ann i measc na nAngla-Shacsanach go dtí seo) chun a sábháilteacht a ráthú agus thar aon rud eile chun a n-údarás a thaispeáint i leith an an daonra dhúchasaigh. Ach, mar sin féin, ba ghnách go raibh claonadh ag an aicme rialaithe nua seo a bheith níos ceannairceach agus níos neamhspleáiche i leith na cumhachta ríoga.

Príomhtheaghlaigh Angla-Normannacha

Is minic go gcaithfidh na teaghlaigh chumhachtacha seo den Mheánaois Angla-Normannacha, i measc go leor eile, de bharr a gcomhshealúchais idir an mhór-roinn agus Sasana, roghanna a dhéanamh le linn na coimhlintí iomadúla idir oidhrí an Choncaire.

Tagarmharcanna croineolaíocha

 1066: Concas na Normannach ar Shasana; Cath Hastings;
 1086: Scríobhadh an  Liber de Wintonia  a rinneadh ar spreagadha Liam I Shasana;
 28 Meán Fómhair 1106: Cath Tinchebray i gcoinne beirt de mhic an Choncaire: Robert Courteheuse, Diúc na Normainne agus a dheartháir níos óige  Henri Beauclerc, Rí Shasana;
 25 Samhain 1120: longbhriseadh an Blanche-Nef  leis an iliomad uaisle Angla-Normannach ar bord. Fuair ​​an t-aon mhac leis an rí  Henri Beauclerc bás ansin, agus dá bhrí sin d'eascair  fadhbanna an chomharbais;
 1135 - 1154: Cogadh Cathartha Shasana (1135-1154) idir lucht tacaíochta Étienne de Blois agus lucht tacaíochta an Bhanimpire Mathilda, iníon le Beauclerc.
 1204: ionchorprú  diúcacht na Normainne le Ríocht na Fraince.

Tagairtí 

 Teaghlach Angla-Normannach
  Grúpaí eitneacha meánaoiseacha na hEorpa
 Normannaigh
Stair na hÉireann