Nós (iris)

Is iris chultúir agus stíl mhaireachtála í NÓS a chlúdaíonn ceol, scannáin, taisteal, cúrsaí reatha, dearadh agus gníomhachas. Seoladh an chéad eagrán ar an 17 Márta 2008 (Lá Fhéile Pádraig) le linn Sheachtain na Gaeilge. 

Ba é Tomaí Ó Conghaile, iar-leaseagarthóir le Lá Nua agus láithreoir le BBC Raidió Uladh, a bhunaigh NÓS agus bhí sé ina eagarthóir ar an iris ar feadh deich mbliana.

Stair 

Lá Fhéile Pádraig 2008 a chuir Tomaí Rua Ó Conghaile an chéad eagrán den iris NÓS ar líne. Foilsíodh an iris go míosúil, saor in aisce, ar an idirlíon ar dtús. Scaipeadh na chéad sé eagrán den iris mhíosúil a chuirtí le chéile i seomra suí an eagarthóra i mBéal Feirste go dtí gur aimsíodh tuairim is 400 síntiúsóir a thug an t-airgead a theastaigh leis an rud a chur i gcló den chéad uair i mí Dheireadh Fómhair na bliana 2008. Scaipeadh é ar na meáin shóisialta a bhí ann ag an am – Bebo, MySpace agus an córas ríomhphoist.

De réir a chéile bhí NÓS ar fáil i siopaí dála An Siopa Leabhar i mBaile Átha Cliath agus An Ceathrú Póilí i mBéal Feirste. Ansin tháinig an nuachtán Gaelscéal ar an saol agus bhí socrú ann NÓS a chur isteach mar fhorlíonadh uair sa mhí. Fuarthas maoiniú ó Fhoras na Gaeilge le leagan clóite a bhí níos téagartha a chur amach in 2012 agus bhí fáil ar an iris i siopaí móra ar nós Eason’s ar fud na hÉireann ar feadh trí bliana – ó 2012 go 2015. Bhí isteach is amach le míle cóip den iris chlóite á gceannach gach mí i gcaitheamh na mblianta sin.

I mblianta tosaigh na hirise bhíodh alt amháin fánach Béarla ann a dhéanann spochadh as an tslí a mbíonn ailt fhánacha Ghaeilge i roinnt de na nuachtáin Bhéarla.

Bhronn Foras na Gaeilge conradh nua orainn in 2014 le hiris ar líne a chur ar fáil.  Tháinig méadú “mór millteach” ar líon na léitheoirí i ndiaidh don iris an suíomh nua idirlín a chur i bhfeidhm in 2015. Idir 2015-2023, bhí os cionn milliún cuairt tugtha ag 540,000 léitheoir ar NÓS ó foilsíodh na chéad ailt ar www.nos.ie ar an 15 Eanáir 2015.

Ar an 1 Feabhra 2018, ghlac Maitiú Ó Coimín ról an eagarthóra.

Sa bhliain 2023, ceapadh Conor Torbóid, Feirsteach, ina eagarthóir ar NÓS.

Ábhar 

Is iomaí ábhar a scríobhann na hiriseoirí faoi, mar shampla cúrsaí reatha, gnéas, ceol, scannáin agus taisteal.

Naisc sheachtracha 
 Suíomh oifigiúil - nos.ie

Tagairtí 

Nuachtáin na Gaeilge
Irisí Gaeilge