Dúnchadh ó Daimhine


Tríú rí is fiche Rí Uí Mhaine ba ea  Dúnchadh ó Daimhine  (bás 780).

Le linn ré Dúnchadha, bhí a ríocht faoi bhrú na gConnachta, ag sraith ríthe i ndiaidh a chéile, Donn Cothaid mac Cathail (bás 773), Flaithrí mac Domhnaill (bás 777) and Ardal mac Cathail (bás 791).  Tharla an chéad eachtra shuntasach ag Cath Achadh Liag (suíomh insealbhaithe Uí Mhaine, ar a nglaoitear Cill ar Ghualainn inniu) sa bhliain 770:
Iomaireacc Achaidh Liacc etir Ui m-Briuin & Uibh Maine, in ro meabhaidh for Uibh Máine.
De chuid coimhlinte níos leithne a bhí an cath seo, ina dtiocfadh Uí Bhriúin Aoi na gConnacht chun cinn sa chúige, ainmnithe as sin amach astu.

Bheadh Uí Mhaine neamhspleách a bheag nó a mhór, ach as sin amach  níor tugadh dóibh ach stádas den dara nó tríú grád, faoi ghéillsine ríochtaí sábháil is na Cumhachta, Iarla Uladh, Clann Ricarde agus faoi dheireadh Iarla Clann Ricarde.

Ionghabhadh Tuadhmhumhain go Mumhain ag sinsir Dhál Cháis sa ré seo, mar atá fós inniu.

 Foinsí 
 Corpus of Electronic Texts
 Annála Uladh
 Annála Tiarnaigh
 Tuarasgbhail agus Nósa Ua Maine Francis John Byrne, Irish Kings and High-Kings, Baile Átha Cliath (1971;2003) Four Courts Press, 
 Gerard Madden, History of the O'Maddens of Hy-Many, 2004. .
 Joseph Mannion, The Life, Legends and Legacy of Saint Kerrill: A Fifth-Century East Galway Evangelist'', 2004. 
 Denis Walsh, Uí Mhaine
 Dan P. McCarthy, Synchronisms , eagrán athbhreithnithe, Coláiste na Tríonóide.
Commentary by Dan M. Wiley (The Cycles of the Kings Web Project)

Tagairtí 

Ríthe Uí Mhaine