Milwaukee, Wisconsin

Is í Milwaukee an chathair is mó sa stát Wisconsin, i Stáit Aontaithe Mheiriceá. De réir an daonáirimh sa bhliain 2010, tá 594,833 duine ina gcónaí sa chathair. Tá an chathair suite i gcontaetha Milwaukee, Washington agus Waukesha. Tá Tom Barrett ina méara ar an gcathair. Bunaíodh Milwaukee sa bhliain 1818. Is é an leasainm atá air ná "The German Athens" (Aithin na Gearmáine), mar gheall ar an líon mór Gearmánach a shocraigh sa chathair.

Stair 
Bhí cónaí ar réigiún Milwaukee ar dtús ag na Mesquakies, Mascoutins, Potéouatamis agus an Winnebagos, grúpaí eitneacha Meiriceánacha Dúchasacha.
Ba iad na chéad Eorpaigh a thrasnaigh an réigiún seo ná misinéirí na Fraince agus díoltóirí fionnaidh. Sa bhliain 1818, shocraigh Salomon Juneau na Fraince-Cheanada gar don áit a bhfuil an chathair inniu, agus in 1846 cuireadh baile Juneau le chéile le dhá bhaile comharsanacha eile chun cathair Milwaukee a chorprú. 

Chomh maith leis na Gearmánaigh, chuir Milwaukee fáilte freisin roimh inimircigh ón bPolainn, ón Iodáil, ó Éirinn agus ó Ghiúdaigh ó Lár agus Oirthear na hEorpa freisin. I 1910, bhí ceann de na céatadáin is airde de chónaitheoirí a rugadh thar lear sna Stáit Aontaithe ag Milwaukee (cosúil le Nua-Eabhrac). 

Chuidigh líon mór Gearmánach agus inimircigh eile le daonra na cathrach a mhéadú le linn na 1840idí agus na mblianta ina dhiaidh sin.

Gaeilge i Milwaukee 
Tháinig an chéad trickle d’inimircigh as Éirinn go Milwaukee sna 1830idí. 
Faoi 1848, nuair a ligeadh Wisconsin isteach mar stát don Aontas, bhí Gaeilge 15% ag Milwaukee.
Cosúil lena gcomhghleacaithe Gearmánacha, chabhraigh na hÉireannaigh leis an tionscal grúdaireachta beorach a fhorbairt i Milwaukee.

Chomh luath le 1839, chabhraigh dlíodóir, iriseoir agus fear gnó a rugadh i mBaile Átha Cliath Hans Crocker an Milwaukee Lyceum a sheoladh - réamhtheachtaí Mhúsaem Poiblí Milwaukee. D’fhóin sé ina dhiaidh sin mar mhéara na cathrach agus ansin bhí sé ina chomhpháirtí sa Milwaukee Manufacturing Company. 

Faoi 1850, nuair a bhí sciar na lonnaitheoirí Éireannacha buaic sa cheantar, bhí Gaeilge eitneach ag thart ar 14 faoin gcéad de 20,000 cónaitheoir Milwaukee, agus bhí beagnach 1,500 eile scaipthe ar fud Chontae Milwaukee. I rith na 1850idí, ba oibrithe láimhe iad dhá thrian d’fhir na hÉireann sa chathair, agus ba mhinic a d’oibrigh mná na hÉireann mar sheirbhísigh intíre. Bhí beagnach trí chúigiú d’Éireannaigh na cathrach ar cíos a n-áitribh, agus rinne daoine sna pobail máguaird iarracht feirmeacha a bhunú ar acmhainn theoranta. 

Cosúil le mórchuid cathracha móra na Meiriceánaigh, tá paráid Lá Fhéile Pádraig ag Milwaukee an 17 Márta.
Ina theannta sin, ceiliúrann Milwaukee Irishfest ar an tríú seachtain i mí Lúnasa ar thailte féile Henry Maier.

Daoine cáiliúla 
 Thomas A. Steitz, ceimiceoir, (1940)
 Herbert Simon, eacnamaí, (1916-2001)
 Spencer Tracy, aisteoir, (1900-1967)

Comhchathracha 
  An Pholainn, Białysto
  Veiniséala, Carora
  Éire, Gaillimh
  An India, Kanpur
  An Tuirc, Manisa
  An Tansáin Morogoro
  Cúba, Nuevitas
  An Rúis, Omsk
  Iosrael, Tiberias
  An Ghearmáin, Schwerin
  An Afraic Theas, uMhlathuze
  An tSeapáin, Maebashi Nishi

Naisc Sheachtracha 
  city.milwaukee.gov

Wisconsin
Cathracha in Wisconsin
Lárionaid daonra in Wisconsin
Lárionaid daonra sna Stáit Mheiriceá
Cathracha sna Stáit Aontaithe