Rí (ficheall)

Is é an rí (♔♚ ) an fear fichille (nó 'fichillín') is tábhachtaí, arb é a ghabháil an t-aon chuspóir atá ag an gcluiche. I dtíortha na hÉireann, na Spáinne agus na Portaingéile, léirítear an rí ag an litir R sa nodaireacht fichille ailgéabraigh. Sa chás nach féidir é a athrú le linn an chluiche, meastar gur fichillín luachmhar é. Is fiú 20 pointe é; mar sin féin, tugann roinnt údair dhá nó ceithre phointe de luach coibhneasta, ar scála 1-1, bunaithe ar a shoghluaisteacht, a shábháilteacht agus an ról gníomhach a imríonn sé ag deireadh an chluiche. 

Le linn cluiche, ní féidir leis an rí fanacht faoi bhagairt  namhad ag am ar bith, má dhéantar ionsaí air caithfear é a chur in áit shábháilte láithreach bonn, . Léiríonn rialacha na nósmhaireachta i bhfichille go bhféadfadh an t-ionsaitheoir tost an chluiche a bhriseadh agus "sáinn !" a fhógairt agus, sa chás nárbh fhéidir leis an rí éalú ó ghabháil,  "marbhsháinn!" a fhógairt. Meastar na gothaí seo a bheith roghnach de réir rialacha an chluiche.

Socrúchán agus gluaiseacht

Tosaíonn an Bán leis an rí ar an gcéad rang ar thaobh na láimhe deise den bhanríon. Tosaíonn an Dubh leis an rí go díreach trasna ón rí bán. Tosaíonn an rí bán ar e1 agus an rí dubh ar e8. Féadfaidh rí a bhogadh go dtí cearnóg amháin  in aon treo (go cothrománach, go hingearach, nó go trasnánach) mura bhfuil fear cairdiúil sa chearnóg cheana féin nó go gcuirfeadh an t-aistriú an rí i sáinn. Mar thoradh air sin, ní fhéadfaidh ríthe a bheith curtha i gcearnóga in aice láimhe (féach an freasúra), ach is féidir leis an rí ionsaí  nochta a dhéanamh trí easpag, chaiseal, nó bhanríon a thabhairt le fios. Tá baint ag an rí freisin leis an aistriú speisialta caisliú.

Tagairtí