Toirdhealbhach Ua Briain

Ard-Rí Éirinn go bhfreasúra ab ea Toirdhealbhach Ua Briain (1009–14 Iúil 1086). Garmhac Bhriain Bóramha agus neacht Dhonnchaidh mac Briain, Ard-ríthe eile, a bhí ann. 

Bhí éileamh aige ar ríocht na tíre ón mbliain 1055, nuair a thosaigh sé ag cur i gcoinne a uncail Donnchadh, go dtí a bhás sa bhliain 1086. Bhí teagmháil aige leis an bPápa Gréagóir VII agus le hArd-Easpaig rathúil Canterbury, Lanfranc. Shocraigh sé cathair Luimnigh mar phríomhchathair a ríochta. Thóg sé ríocht chathair Ghallach Átha Cliath ó mhuintir na cathrach sin sa bhliain 1072, agus bhronn sé í ar a mhac Muircheartach mar phrintíseacht ríochta. Tá fianaise go raibh lámh aige i bpolaitíocht Mhanann agus na Breataine Bige. Bhásaigh sé sa bhliain 1086 i gCeann Coradh tar éis tréimhse fhada fhulaingthe agus aithreachais, de réir na n-annála.

Féach freisin
 Stair na hÉireann
 Liosta Ard-Ríthe na hÉireann

Tagairtí

Ard-Ríthe na hÉireann
Daoine as Contae an Chláir
Daoine a rugadh i 1009
Básanna i 1086