Ernest Hemingway

Scríbhneoir, údar agus iriseoir Meiriceánach ab ea Ernest Miller Hemingway (21 Iúil, 1899 – 2 Iúil, 1961).  Bronnadh an Duais Nobel na Litríochta air

Saol 
Ba dhochtúir é a athair agus b'eisean an dara as seisear clainne. Chaith sé a shaol mar ógánach i mbruachbhaile Siceago, Oak Park.

Thosaigh sé ag obair mar iriseoir don Kansas City Star i 1917. An bhliain ina dhiaidh sin chuaigh sé go dtí an Iodáil ag obair mar thiománaí otharchairr ar an bhfronta, áit a goineadh go dona é. Fuair sé dhá bhonn mar gheall air. 

D'fhill sé ar SAM i 1919 agus phós sé Hadley Richardson sa bhliain 1921. Thug sé bóthar di agus phós sé Pauline Pfeiffer i bPáras i 1927. Cliúsaí ban, phós sé dhá uair eile.  
D'oibrigh sé mar iriseoir san Eoraip arís sa bhliain 1922, ag scríobh tuarascálacha ar an gcogadh idir an Ghréig is an Tuirc. 

Dhá bhliain ina dhiaidh sin, 1924, bhí sé ag iarraidh éirí as an iriseoireacht agus leabhair a scríobh. Chuaigh sé go Páras agus bhuail sé lena chairde Meiriceánacha arís, Ezra Pound agus Gertrude Stein. Bhí tionchar an-tábhachtach acu ar a chuid stíle. Foilsíodh The Torrents of Spring an bhliain dár gcionn.

An Spáinn 
Bhain sé an-sásamh as turais thar lear i gcónaí agus chaith sé roinnt mhaith ama ann sa Spáinn sna 1920idí agus 1930idí. 

Tá cáil ar Burguete fós toisc go bhfuil The Sun Also Rises (Fiesta, sa Spáinnis), úrscéal le Ernest Hemingway a foilsíodh sa bhliain 1926, suite i gcomharsanacht an bhaile.

Go háirithe, chonaic sé lena shúile féin uafás chogaíocht le linn Chogadh Cathartha na Spáinne,  Scríobh séː“I gcogaíocht an lae inniu, níl aon rud faoin bhás atá caoin ná cuí. Cuirfear chun báis thú mar a dhéanfaí le madadh agus gan aon chúis mhaith leis.”agus'Is cuma cad é an gá a bheadh le cogadh, fiú an cogadh ceart. Is coir é an cogadh.;

Tá an t-úrscéal For Whom the Bell Tolls (Dá Bhuaileann an Cloigín) bunaithe ar thaithí Hemingway le linn Chogadh Cathartha na Spáinne.

Cúba 
For Whom the Bell Tolls (Dá Bhuaileann an Cloigín) 

Rinneadh scannán cáiliúil den leabhar i 1943 le Gary Cooper i bpáirt Robert Jordan agus Ingrid Bergmann i bpáirt María. Bhuaigh Katina Paxinou, a raibh páirt Pilar aici, an gradam Oscar don ban-aisteoir taca is fearr. Tharraing an scannán clú idirnáisiúnta ar Hemingway. 

Bronnadh an Duais Nobel na Litríochta air i 1954 tar éis dó The Old Man and the Sea a fhoilsiú dhá bhliain roimhe sin.

Sláinte mheabhrach 

Bhí sé tugtha don ól ar feadh a shaol. Tháinig paranóia iomlán air, agus fadhbanna meabhairshláinte eile i  mblianta deireanacha a shaoil.

Chuir sé lámh ina bhás féin sa bhliain 1961. Scaoil sé urchar leis féin ina bhaile i Ketchum, Idaho, agus in aois 60 dó.

Leabhair

Úrscéalta 
 (1925) The Torrents of Spring
 (1926) The Sun Also Rises
 (1929) A Farewell to Arms
 (1937) To Have and Have Not
 (1940) For Whom the Bell Tolls (Dá Bhuaileann an Cloigín)
(1950) Across the River and Into the Trees
 (1952) The Old Man and the Sea
 (1962) Adventures of a Young Man
 (1970) Islands in the Stream
 (1986) The Garden of Eden
 (1999) True at First Light

Tagairtí 

Hemingway, Ernest
Hemingway, Ernest
Hemingway, Ernest
Hemingway, Ernest
Hemingway, Ernest
Hemingway, Ernest
Féinmharaithe