Islwyn Ffowc Elis

Ba cheann de na scríbhneoirí Breatnaise ba mhó a raibh tóir air sa Bhreatain Bheag é Islwyn Ffowc Elis (17 Samhain 1924 - 22 Eanáir 2004).

Rugadh Islwyn Ffoulkes Ellis i Wrecsam agus tógadh i Glyn Ceiriog é. Cuireadh oideachas ar Elis i gcoláistí Bangor agus Aberystwyth Ollscoil na Breataine Bige. Diúltóir coinsiasach ab ea é rith an Dara Cogadh Domhanda agus thosaigh sé ag scríobh filíochta agus próis, agus bhuaigh sé bonn an phróis ag Eisteddfod Náisiúnta 1951..  Rinneadh ministir Preispitéireach de i 1950, agus bhí a chéad  tréadacht  ag Séipéal Moreia i Llanfair Caereinion. D’aistrigh sé Soiscéal Mhatha go Breatnais mar Efengyl Mathew - trosiad i gymraeg diweddar, a foilsíodh i gCernarfon i 1961.

Rinne sé a chéad léiriú mar úrscéalaí i 1953 le Cinn y Cryman (aistrithe go Béarla mar Shadow of the Sickle), a roghnófaí, i 1999, mar an leabhar Breatnaise is suntasaí sa 20ú haois.

Mar úrscéalaí léirigh Elis go raibh fonn mór air triail a bhaint as foirmeacha éagsúla, cinn a raibh tóir orthu ina measc. Ina dhiaidh Ceacht y Cryman rinne  sé staidéar ar mheathlú intleachtúil, Ffenestri tua'r Gwyll (Windows to the Dusk 1955).Yn ôl i Leifior (1956; aistrithe go Béarla mar Return to Lleifior )  ag leanúint  Cysgod y Cryman agus iad araon suite ag an suíomh samhailteach  feirmeoireachta Lleifior. Sa bhliain 1957, d’fhoilsigh páirtí náisiúnach na Breataine Bige Plaid Cymru a scéal Wythnos yng Nghymru Fydd (Seachtain sa Bhreatain Bheag amach anseo), a chuir an Bhreatain Bheag neamhspleách, útóipeach i láthair agus "Iarthar Shasana" dystópach i leaganacha malartacha de 2033 ag cur an Bhreatain Bheag neamhspleách, útóipeach agus “Iarthar Shasana” dystópach i leaganacha malartacha den bhliain 2033. Lean  aoir choilíneach Tabyrddau'r Babongo 1961 an leabhar Blas y Cynfyd  1958. Mar sin ba é an chéad daoine a bhain úsáid as seánraí nach raibh cur amach acu ar léitheoirí a labhraíonn Breatnais, ag cur prós an-inléite ar fáil dóibh a bhíonn suite go minic i suíomhanna comhaimseartha, agus rinne sé go leor chun seasamh an úrscéil a bhunú mar sheánra mór i litríocht na Breataine Bige. Ar feadh tréimhsí rinne sé iarracht maireachtáil  as a chuid scríbhneoireachta, rud is ar éigean a rinneadh roimhe seo sa Bhreatnais nua-aimseartha.

Tagairtí 

Scríbhneoirí Breatnacha
Básanna in 2004
Daoine a rugadh i 1924