Paul Muldoon

File Éireannach is ea Paul Muldoon (a rugadh i bPort an Dúnáin i gContae Ard Mhacha, ar 20 Meitheamh 1951).  Is mar fhear litríochta ba mhaith leis an bhfile go smaoineofaí air agus bíodh is go bhfuil an cháil ar chuid dá shaothar go bhfuil sí casta, tá bua iontach simplí éifeachtach aige focail, ceol agus mothúcháin a chur le chéile chun scéal a insint, nó amhrán a rá.

Saol 
Trí Ghaeilge a thosaigh Muldoon ag cumadh na filíochta agus é ina ghasúr i bPort an Dúnáin. 

D’oibrigh Muldoon mar stiúrthóir don BBC i mBéal Feirste i rith na tréimhse ba mheasa de na Trioblóidí (1973–86), Le linn an ama seo, d'fhoilsigh sé Why Brownlee Left (1980) agus Quoof (1983). 

Sa bhliain 1990, thosaigh sé ag obair mar léachtóir i Roinn an Bhéarla, Ollscoil Princeton, i Nua-Jersey sna Stáit Aontaithe.  D'éirigh sé ina ollamh in 1995. 

Sa bhliain 2007, cheap an iris New Yorker Muldoon mar eagarthóir  filíochta. 

Tá sé pósta le Jean Hanff Korelitz, úrscéalaí. Tá siad ina gcónaí i gCathair Nua-Eabhrac agus tá beirt chlainne orthu.

Gaeilge 
Tá sé soiléir ón scannán faisnéise faoina shaol, Paul Muldoon: Laoithe is Liricí, go bhfuil Gaeilge líofa aige agus go bhfuil an teanga neadaithe i gcroílár a fhéiniúlacht mar fhile, ina liricí agus sa tsamhlaíocht  atá aige.

Deir Muldoon linn le bród gur as Gaeilge a thosaigh sé ag scríobh. Cé gur i mBéarla a bhain sé clú amach mar fhile is ar an nGaeilge atá sé ag iompú arís le tamall agus é ar thóir na hinspioráide.

Saothair

Filíocht 
 
 Knowing My Place (1971)
 New Weather (1973)
 Spirit of Dawn (1975)
 Mules (1977)
 Names and Addresses (1978)
 Immram (1980)
 The O-O's Party, New Year's Eve (1980)
 Why Brownlee Left (1980)
 Out of Siberia (1982)
 Quoof (1983)
 The Wishbone (1984) 
 Paul Muldoon: Selected Poems 1968-1983 (1986)
 Meeting the British (1987)*
 Madoc: A Mystery (1990)*
 The Annals of Chile (1994)*
 The Prince of the Quotidian (1994)
 Six Honest Serving Men (1995)
 Kerry Slides (grianghraif le Bill Doyle) (1996)
 New Selected Poems: 1968-1994 (1996)*
 Hopewell Haiku (1997)
 Hay (1998)*
 Poems 1968-1998 (2001)*
 Moy Sand and Gravel (2002)* (Pulitzer Prize for Poetry agus 2003 International Griffin Poetry Prize)
 Medley for Morin Khur (2005)
 Sixty Instant Messages to Tom Moore (2005)
 Horse Latitudes (2006) (ar an liosta gearr don Duais TS Eliot]])
 General Admission (2006)
 When the Pie was Opened (2008)
 Plan B (2009)
 Maggot (2010) (ar an liosta gearr don Poetry Now Award, 2011)

Saothair eile 
 The Scrake of Dawn: Poems by Young People from Northern Ireland (1979)
 The Faber Book of Contemporary Irish Poetry (1986)
 The Faber Book of Beasts (1997)
 The Oxford and Cambridge May Anthologies 2000: Poetry (2000)
 The Best American Poetry 2005 (with David Lehman) (2005)
 The Last Thesaurus (1996)
 The Noctuary of Narcissus Batt (1997)
 The Astrakhan Cloak (Aistriúchán chun Béarla saothair Nuala Ní Dhomhnaill) (1992)
 The Birds / adaptation after Aristophanes (1999)
 The End of the Poem: 'All Souls Night' by WB Yeats (léacht) (2000)
 To Ireland, I (2000)
 The End of the Poem: Oxford Lectures in Poetry (2006)

Sa bhliain 2022, roghnaíodh scannán faoi, Laoithe is Liricí le bailchríoch a chur le Féile Scannán Éireannach Londan 2022.

Duaiseanna 
Is iomaí onóir atá bronnta airː
 1992: Duais Geoffrey Faber
 1994: Duais T. S. Eliot
 1997: Duais Irish Times
 2003: Duais Griffin (Canada)
 2003: Duais Pulitzer 
 2004: Duais American Ireland Fund
 2004: Duais Aspen for Poetry
 2004: Duais Shakespeare

Naisc sheachtracha 
 PaulMuldoon.net

Féach freisin 

 Filí na hÉireann

Tagairtí 

Muldoon, Paul
Muldoon, Paul
Daoine a rugadh i 1951
Daoine beo
Alumni Ollscoil na Banríona, Béal Feirste
Baill d'Aosdána
Gaeilgeoirí