Martín de Tours

Ba naomh é Mártain, Mairtín nó Martín de Tours, agus uncail Naomh Pádraig, a deirtear.Rugadh é i 316 nó 336 i Savaria, Deoise an Phanóin agus fuair Mártain bás ar 8 Samhain 397 sa Ghaill.

Nósannna 
Ar an 11 Samhain, déantar ceiliúradh ar Naomh Mártain timpeall na hEorpa ar fad.

 Ar fud na Gearmáine, siúlann páistí óga trí na sráideanna le laindéir ildaite ina lámha.   Canann siad amhráin in ómós do Naomh Mártain.  

 De réir an fhinscéil, bhí muintir Tours ag iarraidh easpag a dhéanamh de. Ach ní raibh Mártain sásta agus rinne sé a mhíle dícheall éalú. Faraor chuaigh sé i bhfolach i gcró, áit a raibh sealbhán géanna Ach sceith na géanna air le linn an ruaille buaille. Dá bharr sin gur itheadh gé ar Mhór Roinn na hEorpa ar lá an altaithe sa tseanaimsir (agus turcaithe inniu ar Lá an Altaithe sna Stáit Aontaithe; ní raibh géanna ag na Pilgrim Father is cosúilǃ).

Naomh Mártain in Éirinn 
Ní nach ionadh go bhfuil sean-nósanna ar leith ag baint leis an 11 Samhain in Éirinn: faightear spléachadh ar chúlra agus ar oidhreacht Naomh Mártain sa chuntas seo i mBailiúchán na Scol.

Dar leis an scéal seo, bhíodh sé de nós ag seandaoine éan éigin ar nós gé, circe nó lachan a mharú an oíche roimh Lá Fhéile Mártain, an 10 Samhain, agus an fhuil a scaoileadh mórthimpeall chró na gcearc. Luaitear sa scéal seo go gcuireadh gach duine den líon tí crosóg air féin agus deiridís an méid seo a leanas:“Iarraim ar Mhártan Míorbhúilteach muid a tharrtháil is a chur ar ár leas;is go mbeirimíd beó ar Fhéil Mhártain aríst.”

Tagairtí 

Daoine a rugadh i 316
Básanna i 397
Ceartchreidmheachas
Eaglais Chaitliceach Rómhánach
Eaglais Ortadocsach Choptach
Easpaig
Fir
Impireacht na Róimhe
Naoimh