Éire (bandia)

Sa mhiotaseolaíocht Ghaelach, ba bhandia eapainmneach na hÉireann í Ériu, iníon Ernmas de chuid na Tuatha Dé Danann. B'é Mac Gréine a fear céile.

Ós rud é go ndéanan 'Ériu' ionadaíocht do bhandia na hÉireann, go minic léirítear í mar phearsantú na hÉireann. Is í "Ériu" an fhoirm ársa don logainm "Éire" nó "Erin" a bhíonn in úsáid sa lá atá inniu ann.

Ról agus léiriú miotasach 
I dteannta lena deirfiúracha Banba agus Fódla, ba bhall í de thré-bhandéithe an fhlaithis. Nuair a tháinig Clann Mhíle go hÉirinn ón Ghailís|, d'iarr gach deirfiúr go n-ainmneofaí an tír as féin.  Bronnadh seo, ach úsáidtear Ériu mar phríomhainm na tíre.  Feictear Banba agus Fódla scaití mar ainmneacha fileata d'Éirinn, díreach mar a úsáidtear Albion mar ainm fileata don Bhreatain Mhór.

Dar leis an staraí Éireannach den 17ú haois Seathrún Céitinn, ba iad Badhbh, Macha and Mór-Ríoghain bandéithe gaolta le hÉire, Banbha and Fódhla.

Tá gaol phearsanta éagsúla luaite d'Ériu i dtéacsanna éagsúla.  Deirtear gurbh é Mac Gréine a fear céile.  Deirtear fosta gurbh é a leanann é Elatha, flaith na bhFomhórach, agus bhí mac acu, Breas.  Deirtear gur chlann le Delbáeth iad Elatha agus Ériu beirt, agus más fíor, leath-shiblíní is ea iad.  Sa Dinnseanchas Rennes, Codal Roundbreasted ba ea a hathair altrama.

Ainm agus sanas 
Dar leis an University of Wales, is é an fhréamh athchruthaithe Prótai-Cheiltis don ainm Éire ná *Φīwerjon- (ainmneach uatha Φīwerjō), agus maíonn seo an fhoirm Phróit-Ind-Eorpais *piHwerjon-.  Is dócha é go bhfuil gaol idir seo agus an fhoirm aidiachta *piHwer- "ramhar", cf. Sanskrit pīvan, f. pīvarī agus foirm ghaolmhar pīvara, "ramhar, lán, flúirseach".  Tugadh go luath an t-ainm seo ar Oileán na hÉireann.

As Q-Cheiltis (.i. Próta-Ghoidelic) faightear an fhoirm athchruthaithe *īweriū  As an bhfoirm seo nó b'fhéidir níos déanaí, faightear as Gréigis  I[w]ernē agus  Iouernia.  Tógadh an dara foirm acu sa Laidin mar an t-ainm Hibernia.

Foinsí 
 Boydell, Barra. "The female harp: The Irish harp in 18th- and early–19th-century Romantic nationalism", RIdIM/RCMI newsletter XX/1 (earrach 1995), ll  10–17.

Tagairtí 

Tuatha Dé Danann
Bandéithe na nGael