Cathal Gabhán Ó Dubhthaigh

Náisiúnach, iriseoir, file agus polaiteoir, in Éire agus san Astráil, ab ea An Ridire Séarlas Gabhánach Ó Dufaigh, Cathal Gabhán Ó Dubhthaigh, nó Charles Gavan Duffy (12 Aibreán 1816 - 9 Feabhra 1903).

Saol 
Sa bhliain 1842 bhunaigh an Dufach, in éineacht le Tomás Dáibhís agus Seán Blácach Diolúin, nuachtán seachtainiúil In Éirinn — The Nation, nuachtán na gluaiseachta ‘Éire Óg’.  ba é an chéad eagarthóir ar The Nation.  

Sa tríú heagrán, ar an 29 Deireadh Fómhair 1842, foilsíodh amhrán tírghrá ‘Faugh a Ballagh’ leis an Dufach, faoin ainm cleite ‘Black Northern’.  

Bhí sé chun tosaigh in Éire Óg agus bhí sé ina Fheisire thar ceann Ros Mhic Thriúin (i gContae Loch Garman) ó 1852 go 1856.

Astráil 

Tar éis dó dul ar eisimirce chun na hAstráile, tháinig  Gabhán Ó Dufaigh chun bheith ina 8ú Príomh-aire de Victoria agus ar dhuine de na daoine ceannasacha i stair pholaitiúil Victoria.

Bhí sé ina Phríomh-aire ('Premier') ar Victoria (1871-72) agus ina Spéicéir ar an Tionól Reachtach (1877-80).

Ar scor sa Fhrainc 
In 1881, phós an Dufach Louise Hall, 23, i bPáras, in aois 65 dó. D'éag sé i Nice ar 9 Feabhra 1903. 

D'eagraigh an Duffy Memorial Committee sochraid ollmhór i mBaile Áthá Cliath agus bhí go leor daoine ar an tsochraid ar an 9 Márta.  Tá an Dufach curtha i Reilig Ghlas Naíon.

Clann 
Bhí mac leis, Proinsias, a bhí ina phríomh-bhreitheamh Ard-Chúirt na hAstráile (1931-35). 

Bhí mac eile, Seoirse, leathdheartháir le Proinsias, ina ghnáthbhreitheamh (1936-46) agus ina Uachtarán (1946-51) d'Ard-Chúirt na hÉireann.

B'oideachasóir agus dhíograiseoir Gaeilge í a iníon, Luíse Ghabhánach Ní Dhufaigh.

Féach freisin 

 Lúise Gabhánach Ní Dhufaigh
Éirí Amach na nÉireannach Óg
The Nation (nuachtán Éireannach)

Tagairtí 

Básanna i 1903
Daoine a rugadh i 1816
Victoria (stát)
Polaiteoirí na hAstráile
Réabhlóidithe Éireannacha
Iriseoirí Éireannacha
Éire Óg