Cainníochtú (eolaíocht)

Sa mhatamaitic agus san eolaíocht eimpíreach, is éard atá i gcainníochtú ná an gníomh  comhairimh agus tomhais a mhapálann breathnuithe agus eispéiris an duine i gcainníochtaí. Tá cainníochtú sa chiall seo bunúsach don mhodh eolaíoch.

Eolaíocht nádúrtha 
Is féidir tomhas éigin den tábhacht ghinearálta gan chonspóid a bhaineann le cainníochtú sna heolaíochtaí nádúrtha a fháil ó na tráchtanna seo a leanas:

 "níl iontu seo ach fíricí, ach is fíricí cainníochtúla iad agus bunús na heolaíochta acu." 
 Dealraíonn sé go bhfuil sé fíor go huilíoch gurb é "is é bunús an chainníochtaithe tomhas." 
 Níl aon amhras ach gur chuir "cainníochtú bunús le hoibiachtúlacht na heolaíochta." 
 Anallód, "dhiúltaigh ceoltóirí agus ealaíontóirí ... cainníochtú, ach rinne ceannaithe, de réir sainmhínithe, a ngnóthaí a chainníochtú, chun maireachtáil, rinne siad iad a fheiceáil ar phár agus ar pháipéar." 
 Taispeánann aon chomparáid réasúnach "idir Arastatail agus Galileo go soiléir nach féidir aon dlíthiúlacht uathúil a fháil gan cainníochtú mionsonraithe.." 
 Fiú amháin sa lá atá inniu ann, "úsáideann ollscoileanna ionstraimí neamhfhoirfe ar a dtugtar ' scrúduithe ' chun rud a dtugann siad eolas air a chainníochtú go hindíreach." 

Tagann brí an chainníochtaithe seo faoin gceannteideal pragmataic.

Tagairtí 

 
 Fealsúnacht na heolaíochta
 Ceimic anailíseach