Eoghan Ó Tuairisc

File, drámadóir, úrscéalaí agus criticeoir nótáilte ab ea Eoghan Ó Tuairisc nó Eugene Rutherford Watters (3 Aibreán 1919 i m Béal Átha na Sluaighe - 24 Lúnasa 1982). Is iad an dá úrscéal stairiúla - L'Attaque, a thugann cur síos ar imeachtaí Bhliain na bhFrancach i Maigh Eo, agus Dé Luain, ina bpléitear Éirí Amach na Cásca - is mó a thuill cáil d'Eoghan Ó Tuairisc  i measc lucht na Gaeilge.

Saol 
Bhí a athair, Thomas Watters, sna Connaught Rangers. Gortaíodh ag an Somme é. Bhí gnó tacsaí aige i ndiaidh an chogaidh. Scéalaí maith ba ea é  

Fuair Eoghan Ó Tuairisc a chuid oideachais i gColáiste Ghearrbhaile i mBéal Átha na Sluaighe. Trí Ghaeilge a dhéantaí na scrúduithe go léir ann.  

D'fhreastail sé ar Choláiste Phádraig i nDroim Conrach, ó 1939 go 1945, agus bhain sé amach dioplóma san oideachas. Bhí sé ina mhúinteoir i bhFionnghlas, ó 1940 go dtí 1960.  

I rith na hÉigeandála 1940-45, chaitheadh sé an chuid is mó dá laethanta saoire samhraidh mar oifigeach coimisiúnta san arm.   

Sa bhliain 1947, bhain sé amach céim M.A. i litríocht an Bhéarla i gColáiste Ollscoile Bhaile Átha Cliath.   

Sa bhliain 1960, d'éirigh sé as a phost i bhFionnghlas le bheith ina scríbhneoir lánaimseartha agus bhí ganntanas ioncaim ag cur air go síoraí.  

Bhí sé ina eagarthóir ar Feasta, iris Chonradh na Gaeilge, sna blianta 1962-1965. 

Fuair sé bás tobann; bhuail taom croí é ar 24 Lúnasa 1982, in aois 63 dó.

Scríbhneoireacht 
Scríobh sé lear mór ábhair, idir Bhéarla agus Ghaeilge: aistí, filíocht, drámaí agus úrscéalta. Anuas go 1960 b’fhéidir gurbh i mBéarla agus faoina ainm Eugene Watters is mó a bhíodh sé ag scríobh. 

Ba é Murder in Three Moves a chéad shaothar mór le rá (1960). Ina dhiaidh sin foilsíodh L'Attaque (as Gaeilge) agus Week-End. 

Is iad an dá úrscéal stairiúla - L'Attaque (1962), a thugann cur síos ar imeachtaí Bhliain na bhFrancach i Maigh Eo, agus Dé Luain (1966), ina bpléitear Éirí Amach na Cásca - is mó a thuill a cháil dó i measc lucht na Gaeilge.

Saothair

Leabhair 
 Murder in Three Moves, 1960.
 L’Attaque, BÁC: Allen Figgis, 1962.
Dé Luain, 1966
An Lomnochtán. Autobiography, BÁC & Corcaigh: Mercier, 1978.
 [The Story of a] Hedgeschool Master, 1975.

Aistriúcháin 
 John Jordan (eagarthóir), "Dialann Deoraí", in: The Pleasures of Gaelic Literature (1977).
 Máirtín Ó Cadhain, The road to Brightcity: and other stories, Swords: Poolbeg Press, 1981.
 Pádraic Ó Conaire, 15 Short Stories, Swords: Poolbeg Press, 1982.

Filíocht 
 Dialann sa Díseart, BÁC: Coiscéim, 1981.
 Rogha an Fhile, dánta le haistriúcháin. 1974.
 New Passages, 1973.
 Dé Luain, BÁC: Allen Figgis 1966.
 The Weekend of Dermot and Grace, BÁC: Allen Figgis & Son, 1964; arís in "Eugene Watters Special Issue" Poetry Ireland Review 13 (1985)@.
 Lux Aeterna, including Hiroshima Mass, BÁC: Allen Figgis, 1964.

Drámaíocht 
 Fornocht do Chonac, BÁC: Foilseacháin an Rialtais, 1981.
 Lá Fhéile Michíl, BÁC: Clódhanna Teo., 1967.

Aistí 
 Religio Poetae agus Aistí Eile, eagarthóir Máirín Nic Eoin, Baile Átha Cliath: An Clóchomhar, 1987.
 Focus, (le Desmond Egan), 1972.

Eile 
 "Christian names", in Encyclopaedia of Ireland, BÁC: Figgis 1968, 119-21.
 "Infinite Variety - Dan Lowrey's Music Hall 1879-97" (Eugene Watters & Matthew Murtagh)Gill&Macmillan 1975

Naisc Sheachtracha 
 Is cuntas mion ar a shaol Eoghan Ó Tuairisc: beatha agus saothar (1988) le Máirín Nic Eoin.
"Eoghan Ó Tuairisc: Life, Works, Criticism, ... ", Ricorso.

Tagairtí 

Daoine a rugadh i 1919
Básanna i 1982
Filí na hÉireann
Baill d'Aosdána
Iarmhic Léinn Choláiste Phádraig, Droim Conrach
Daoine as Contae na Gaillimhe
Alumni COBÁC