Maighréad, Maighdean na hIorua

Ba í Maighréad (Ioruais: Margrete; Márta nó Aibreán 1283 – Meán Fómhair 1290), ar a dtugtar Maighdean na hIorua, banríon ainmnithe na hAlban ó 1286 go dtí a bás. Toisc nár insealbhaíodh riamh í, tá a stádas mar mhonarc éiginnte agus bíonn sé seo ina ábhar díospóireachta ag staraithe.

Faoi dheireadh réimeas a seanathar ar thaobh a mháthar, an Rí Alasdair III na hAlban, ba í an t-aon shliocht a mhair aige agus í mar an t-oidhre aitheanta teanntásach. Fuair Alasdair III bás sa bhliain 1286, agus bhí a leanbh marbh-bheirthe, agus fuair Maighréad an choróin le hoidhreacht.

D'fhan sí san Iorua agus í óg, seachas dul go hAlbain. Bhí a hathair agus na ceannairí Albanacha i mbun idirbheartaíochta len í a pósadh le Éadbhard Caernarfon mac Rí Éadbhard I Shasana. Cuireadh go hAlbain í faoi dheireadh, i Meán Fómhair 1290, ach fuair sí bás in Inse Orc, rud a spreag an t-aighneas comharbais a bhí idir trí iomaitheoirí déag do choróin na hAlban.

Naíonacht 
Ba í Maighréad, Maighdeann na  hIorua, an t-aon leanbh ag Rí Magnusson agus a chéad bhean, Maighréad, iníon Rí Alasdair III na hAlban.  Rugadh í i Tønsberg, baile cósta in oirdheisceart na hIorua,  idir Márta agus 9 Aibreán 1283, nuair a fuair a máthair bás, de réir cosúlachta de réir dealraimh, mar gheall ar aimhréidheanna a bhaineann le breith linbh. 

Agus í cúig bliana déag d'aois agus gan mórán údaráis ríoga aici, ní raibh mórán baint ag an Rí Eirik le todhchaí a iníne. Ina ionad sin, bhí an naíonán Maighréad faoi choimeád mhóruasal na hIorua, Narve, móruasal  Bhergen. Léiríonn tógáil Mhaighréid i gcathair Bhergen go raibh súil lena pósadh amach anseo a bheith tábhachtach do bheartas eachtrach na ríochta. 

mbeadh Sonraíodh i gconradh 1281 a shocraigh pósadh Eirik II na hIorua agus Maighréad na hAlban, go mbeadh ceart ag an banphrionsa Albanach agus a clann ar choróin na hAlban dá bhfaigheadh an Rí Alasdair bás gan clann mhac dlisteanach a fhágáil, agus mura bhfágfadh aon mhac dlisteanach leis an Rí Alasdair.  Luaigh sé freisin go bhféadfadh iníonacha an lánúin oidhreacht a fháil ar ríchathaoir na hIorua “más é an gnás é ”. Is cosúil gur cuireadh dallamullóg ar pháirtí na hAlban toisc nach ndearna dlí comharbais na hIorua, a códaíodh sa bhliain 1280, foráil ach do chomharbas ag fireannaigh, rud a chiallaíonn nach bhféadfadh  Maighdean na hIorua teacht i gcomharbas ar ríocht a hathar.

Tagairtí