Cúán úa Lothcháin

File agus Ollamh Éireann ba ea Cúán úa Lothcháin (bás 1024) as Tethba, Contae na Mí.

Bhí Cúán ina bard agus bolscaire ar son Ardrí na hÉireann, Maol Seachnaill mac Domhnaill (bás 1022).

Tásca 
 Annála Uladh, AU 1024.3:
 Cuan H. Lothcan, prim-eices Erenn, do marbad i Tebtha d'Fearaibh Teabhtha fein. Brenait a n-aen-uair in lucht ro marb. Firt filed innsein
Cuán ua Lothcháin, príomh-éigeas Éireann, do mharú i dTethba ag fir Tethba féin. D'éirigh bean in aon uair an lucht a mharbh.  Feart file ansin.
 Annála Inis Faithlinn, AIF 1024.6:  Cuan h-Ua Lothcháin, ardfile h-Erend & senchaid, a marbad do feraib Tethba; ocus in fer ro m-marb do marbad fo chétoir, .i. mc. Gillai Ultain m. Roduib
 Annála Loch Cé, ALC 1024.4:
 Cúan .H. Lócháin .i. prímh-éigess Erenn, do mharbadh lá Tethfa. Do-ríghne Dia firt filedh co follus ar an lucht ro mharbh, óir ro bássaiged a n-droch-oighed iad, & ni ro h-adhnuiced a cuirp gur fhoghuil foeil & foluámain íad.
 Cuán Ua Locháin, .i. príomh éigeas Éireann, do mharú ag fir Tethfa. Rinne Dia fearr file go follasach ar an lucht a mharaigh é, óir gur éag siad de dhroch-anbhás, agus níor adhlacadh a gcoirp gur ith feoil (.im mic thíre) agus foluana (.i. éin).
 Chronicon Scotorum, CS 1024:  Cuan h. Lothcain primecius Erenn & saoí senchusa do marbadh i tTeathba & brenait a naonmur {no aonur} an lucht ra marp & as fiort filedh sin
 Annála na gCeithre Máistrí, ACM 1024.4:  Cuán, ua Lothcháin, primh-écces Ereann, & saoi-senchaidh, do mharbhadh i t-Tethbha, & brénaitt a n-aon-uair an lucht ro marbh, & is firt filidh indsin.

 Foinsí 
 Clodagh Downey, The Life and work of Cúán ua Lothcháin, in Ríocht na Midhe Journal, iml. XIX, 2008
 Robert Welsh, Oxford Concise Companion to Irish Literature, 1996. ISBN 0-19-280080-9
 Seán Duffy, Ailbhe MacShamhráin, James Moynes, Medieval Ireland: an encyclopedia'', lch. 118, 2005.

Tagairtí 

Ollaimh Éireann