Próiseas deighilte

Is éard is próiseas deighilte ann ná modh a athraíonn meascán nó tuaslagán de shubstaintí ceimiceacha ina dhá nó níos mó táirge ar leith. Mar thoradh ar an scaradh, saibhrítear ar a laghad  ceann amháin nó níos mó de na substaintí. I roinnt cásanna, féadfaidh an próiseas an meascán a roinnt go hiomlán  ina chomhábhair íon. Baineann deighiltí leas as difríochtaí in airíonna cheimiceacha nó airíonna fisiciúla (amhail méid, cruth, mais, dlús, nó finíocht ceimiceach) idir comhábhair mheascáin.

Is minic a dhéantar próisis a aicmiú de réir na ndifríochtaí áirithe a úsáideann siad chun na deighilte a bhaint amach. Mura féidir aon mhodh amháin a úsáid chun na deighilte atá ag teastáil a chur i gcrích, is minic gur féidir iloibriúcháin a chomhcheangal chun an toraidh a bhí ag teastáil a bhaint amach.

Le cúpla eisceacht, bíonn na dúile  nó na comhdhúile sa nádúr i staid eisíon. Go measartha minic, ní mór do na hamhábhair seo dul trí dheighilte sula bhféadtar iad a úsáid go táirgiúil, rud a fhágann go bhfuil teicnící deighilte riachtanach don gheilleagar tionsclaíoch nua-aimseartha.

Féadfaidh cuspóir na deighilte a bheith anailíseach, nó b’fhéidir ullmhúcháin, i.e. codáin nó samplaí de na comhpháirteanna is féidir a shábháil a “ullmhú”. Is féidir an deighilt a dhéanamh ar scála beag, go héifeachtach ar scála saotharlainne chun críocha anailíseacha nó ullmhúcháin, nó ar scála mór, go héifeachtach ar scála tionsclaíoch chun críocha ullmhúcháin, nó ar scála idirmheánach éigin.

Deighilt iomlán agus neamhiomlán 
Teastaíonn íonú iomlán ó chineálacha deighilte, mar atá i scagadh leictrealaíoch mian báicsíte i gcomhair mhiotal alúmanaim, ach sampla maith de theicníc deighilte neamhiomlán is ea scagadh ola. Tarlaíonn amhola go nádúrtha mar mheascán de hidreacarbóin agus eisíontaisí éagsúla. Scoilteann an próiseas scagtha an meascán go dtí meascáin eile níos luachmhaire, mar ghás nádúrtha, gásailín agus bunábhair cheimiceacha, nach substaintí íon iad aon cheann acu, ach caithfear gach ceann acu a scaradh ón amhola nua. Sa dá chás seo, tá gá le sraith deighiltí chun na táirgí deiridh atá ag teastáil a fháil. I gcás scagadh ola, cuirtear amhola faoi shraith fhada de chéimeanna driogtha aonair, agus táirgeann gach ceann acu táirge difriúil nó idirmheánach.

Liosta de theicnící deighilte 
 Spúinse, greamú adamh, ian nó móilíní gáis, leachta nó solad tuaslagtha ar dhromchla
 lártheifneoiriú agus deighilt chioclónach, bunaithe ar dhifríochtaí dlúis
 Crágadh
 Scagachán

Crómatagrafaíocht 
Déanann crómatagrafaíocht substaintí tuaslagtha a dheighilt trí idirghníomhú difriúil le (.i. taisteal tríd) hábhar.
 Crómatagrafaíocht leachta ardfheidhmíochta (CLAF)
 Crómatagrafaíocht chaolchisil (CGC)
 Crómatagrafaíocht fhrithshreibhe (CFS)
 Crómatagrafaíocht fhrithchúiseach bhraoiníneach (CFCB)
 Crómatagrafaíocht pháipéir
 Crómatagrafaíocht ianach
 Crómatagrafaíocht mhéid-eisiaimh
 Crómatagrafaíocht fhiníocht
 Crómatagrafaíocht lártheifeach deighilte
 Crómatagrafaíocht gháis agus crómatagrafaíocht gáis inbhéartaithe

 Criostalaithe
 Scinceáil
 Dínéaltóir (gal), a bhaineann braoiníní leachtacha ó shruthanna gáis
 Driogadh, a úsáidtear le haghaidh meascáin de leachtanna le fiuchphointe éagsúil.
 Triomú,a bhaineann leacht as solad trí ionghalú nó ghalú

Tagairtí 

 Ceimic anailíseach
 Oibríochtaí aonaid
 Próisis deighilte