Sirius

Sirius nó Sotis nó Réalt an Mhadaidh: an réalt is gile ar an spéir, agus í suite i réaltbhuíon an Mhadaidh Mhóir. Tá Sirius cóngarach go maith dúinn - ocht solasbhliain go leith - agus siúd is go bhfuil sí níos gile agus níos mó ná an Ghrian, ní fathachréalt í ar aon nós. Gnáthréalt de chuid an phríomhsheichimh atá inti, go bunúsach.
Mar sin féin, tá rún nó dúthomhas ag baint le Sirius: tá cuid mhaith foinsí stairiúla ó réalteolaithe na seanBhabalóine go dtí na Meánaoiseanna ar aon fhocal gur réalt dhearg a bhí i Sirius lena lá féin. Ní réalt dhearg atá i Sirius mar is aithin dúinn inniu í, ach réalt bhán. Fuarthas amach ins an naoú haois déag go bhfuil leathbhádóir ag Sirius - an abhacréalt bhán ar a dtugtar Sirius B inniu. Ós abhacréalt bhán atá inti, is seanréalt í a bhí ina fathachréalt dhearg roimhe seo, agus nuair a bhí, is follasach go raibh sí in ann léaró bán Sirius (nó Sirius A) a bháthadh lena loinnir dhearg. Ní féidir linn an t-athrú tobann ó réalt dhearg go réalt bhán a mhíniú mar sin féin, nó ní bhíonn na fathachréaltaí dearga ag caochló go habhacréaltaí bána taobh istigh de mhíle bliain - bíonn na hathruithe ins an spéir ag teacht i gcrann i bhfad níos moille ná sin.

Naisc sheachtracha 

 Yale Bright Star Catalog
 an Madra Mór ar shuíomh Robin Gatter 
 Star Tales de chuid Ian Ridpath
 an Madra Mór agus miotaseolaíocht an Domhain 
 an Madra Mór ar shuíomh Richard Dibon-Smith
 Peoria Astronomical Society: an Madra Mór 
 The Deep Photographic Guide to the Constellations: an Madra Mór

Sirius (réalta)
Déréaltaí
Réalteolaíocht
An Madra Mór
Réaltaí sa réaltbhuíon An Madra Mór
Réaltaí is gile i réaltbhuíonta
Réaltaí is gile sa spéir
Madraí sa mhiotaseolaíocht