Edmund Spenser

B’fhile agus ba pholaiteoir é Edmund Spenser a mhair ag deireadh ré na dTúdarach, in aimsir na banríona Éilís (c. 1552–13 Eanáir 1599).

Bhain Spencer clú amach de thoradh ar a dhán epiciúilThe Faerie Queene. Is aisling fháthchiallach í an 'Faerie Queene' ag ceiliúradh ríshliocht na dTúdair agus Eilís I.

Chaith Spenser formhór a shaoil ghairmiúil in. Éirinn. Fuair sé talamh méith ar bhruach na hAbhann Móire mar luach saothair.  Bhí dearcadh, diúltach, naimhdeach ag Spenser ar Éirinn agus a muintir (dearcadh a bhí bunaithe cuid mhaith ar Topographica Hibernica (1188) agus Expugnatio Hibernica le Giraldus Cambrensis).

Saol 

Rugadh Spenser timpeall na bliana 1552. D'fhreastail sé ar bhunscoil i Londain, an Merchant Taylors' School ar dtús a shaoil scolaíochta agus bhain sé an scrúdú máithreánach amach i bPembroke College, Ollcoil Cambridge.

In Éirinn 
Thaisteal Spenser go hÉirinn, thart fán bhliain 1570, agus é i seirbhís Arthur Grey, Fear Ionaid nua-cheaptha Shasana. Ó 1579 go 1580, d'fhreastail sé mar bhall d'fhórsaí Shasana, le linn an Dara Éirí Amach i nDeasmumhain. 

Tar éis briseadh ar na reibiliúnaí, fuair Spenser talamh (a bhí coigistithe) i gCúige Laighean agus i gCúige Mumhan agus chuir sé an phlandáil go mór chun cinn i ndeisceart na hÉireann.

Tuairimí 

Scríobh Spenser A View of The Present State of Ireland sa bhliain 1596 agus léigh go leor daoine an leagan lámhscríofa de sular cuireadh i gcló den chéad uair é sa bhliain 1633. Is ann a fhaightear léargas ar ar an gcuid is nimhiúla de mheon polaitíochta na Sasanach in Éirinn an uair sin agus maítear nár foilsíodh lámhscríbhinn Spenser le linn dó a bheith beo toisc na tuairimí ann a bheith chomh binibeach sin.

An Ghaeilge 
Bhí Spenser go mór ar son deireadh a chur leis an nGaeilge  toisc gur thuig sé an ceangal idir í agus mianta lucht a labhartha agus cé mar a chuir an méid sin lena bhféiniúlacht.

Conspóid 
Is pearsa conspóideach é mar gheall ar an díograis a léirigh sé roimh léirscrios a imirt ar na Gaeil.

Ina theannta sin, ní mó ná sásta a bhí na filí in Éirinn ag an am, mar shampla an Céitinneach, leis an léargas diúltach ar na Gaeil a thug Spenser ina chuid scríbhneoireachta.

Clár scríbhinní an údair 
 The Shepheardes Calender (1579)
 The Faerie Queene (1590, 1596, 1609)
 Complaints Containing sundrie small Poemes of the Worlds Vanitie (1591)
 The Ruines of Time
 The Teares of the Muses
 Virgil's Gnat
 Prosopopoia, or Mother Hubberds Tale
 Ruines of Rome by Bellay
 Muiopotmos, or the Fate of the Butterflie
 Visions of the worlds vanitie
 The Visions of Bellay
 The Visions of Petrarch
 Daphnaïda. An Elegy upon the death of the noble and vertuous Douglas Howard, Daughter and heire of Henry Lord Howard, Viscount Byndon, and wife of Arthure Gorges Esquier (1594)
 Colin Clouts Come home againe (1595)
 Astrophel A Pastoral Elegie upon the death of the most Noble and valorous Knight, Sir Philip Sidney (1595)
 Amoretti (1595)
 Epithalamion (1595)
 Four Hymns (1596)
 Prothalamion (1596)
 A View of the Present State of Ireland (ca. 1598)

Naisc Sheachtracha 
 Leathanach Baile 'Edmund Spenser'. 
 Edmund Spenser at Project Gutenburg
 Edmund Spenser at Luminarium.org
 The Edmund Spenser Home Page 
 A View of the Present State of Ireland
 Project Gutenberg edition of Biography of Edmund Spenser by John W. Hales
 Poetry Archive: 154 poems of Edmund Spenser
 Cambridge site about Spenser 

Spenser, Edmund
Spenser, Edmund
Spenser, Edmund