An Ráth Gheal

Is dún cnoic ilbhallaí é an Ráth Gheal i ngar do Shíol Éalaigh, Contae Chill Mhantáin. Téann an suíomh siar go dtí an Chré-Umhaois. Tá trí bhalla cloiche chomhlárnacha ann, chomh maith le balla moirtéil sa lár a tógadh sa Meánaois. Is séadchomhartha náisiúnta é an Ráth Gheal atá faoi chúram an stáit.

Rinneadh tochailt seandálaíochta neamhiomlán sna 1970idí faoi stiúir Barry Raftery.  Fuarthas go leor déantúsán ann, soithí ceirmeacha, sligí cré-earra, agus coirníní gloine san áireamh, a léiríonn gur baineadh úsáid as an suíomh idir lár agus deireadh na Cré-Umhaoise. Fuarthas roinnt earraí óir ann freisin, chomh maith le láthair adhlactha a nascadh le húsáid níos déanaí ar an suíomh. Creidtear freisin go léiríonn na hadhlacthaí go raibh tábhacht deasghnátha ar leith ag baint leis an suíomh.

Tá go leor finscéalta a bhaineann leis an Ráth Gheal, scéalta faoi na daoine maithe san áireamh. Deirtear freisin gur suíomh oilithreachta do lánúineacha gan chlann é.

Tagairtí 

Séadchomharthaí Náisiúnta na hÉireann
Contae Chill Mhantáin
Seandálaíocht na hÉireann