John Newlands (ceimiceoir)

Ceimiceoir Sasanach ab ea John Alexander Reina Newlands (26 Samhain 1837 - 29 Iúil 1898) a d’oibrigh maidir le tréimhsiúlacht na ndúl.

Beathaisnéis 
Rugadh Newlands i Londain Shasana, ag West Square i Lambeth, mac le ministir Preispitéireach Albanach agus a bhean Iodálach. 

Sa bhaile a cuireadh oideachas air ag a athair, agus ina dhiaidh sin rinne sé staidéar i gColáiste Ríoga na Ceimice. Bhí suim aige in athchóiriú sóisialta agus i rith 1860 d’fhóin sé mar oibrí deonach le Giuseppe Garibaldi ina fheachtas míleata chun na hIodáile a aontú. Ag filleadh ar Londain, bhunaigh Newlands é féin mar cheimiceoir anailíseach i 1864. Sa bhliain 1868 rinneadh príomhcheimiceoir de i scaglann siúcra James Duncan i Londain, áit ar thug sé isteach roinnt feabhsuithe ar phróiseáil. Níos déanaí scoir sé den scaglann agus arís bhí sé ina anailísí lena dheartháir, Benjamin.

Ba é Newlands an chéad duine a cheap tábla peiriadach dd dhúileceimiceacha a eagraíodh de réir a mhaiseanna adamhacha coibhneasta. Ag leanúint ar aghaidh le hobair Johann Wolfgang Döbereiner le triaid agus le hobair Jean-Baptiste Dumas le dúile a raibh  comhchosúla acu, d’fhoilsigh sé in 1865  "Dlí na nOchtáibhí" (Béarla:  ‘Law of Octaves’), a luaigh ‘go dtaispeánfaidh aon dúil ar leith iompar cosúil leis an ochtú dúil a leanann í sa tábla‘. D'eagraigh Newlands na dúile go léir a bhí ar eolas, ag tosú le hidrigin agus ag críochnú le tóiriam (meáchan adamhach 232), in ocht ngrúpa de sheacht, a chuir sé i gcomparáid le hochtacha ceoil. I dtábla Newlands, ordaíodh na dúile de réir na meáchain adamhacha a bhí ar eolas ag an am agus a bhí uimhrithe go seicheamhach chun a n-ord a thaispeáint. Taispeánadh grúpaí ag dul trasna an tábla, agus  Peiriaid ag dul síos - a mhalairt ó fhoirm nua-aimseartha an tábla pheiriadaigh.

Tagairtí 

Ceimiceoirí Sasanacha
Básanna i 1898
Daoine a rugadh i 1837