Contae Uíbh Fhailí

Tá Uíbh Fhailí nó Contae Uíbh Fhailí i lár na hÉireann, i gCúige Laighean. Is í Tulach Mhór príomhbhaile an chontae.

Stair 

Tá stair i ngach baile agus contae in Éirinn. Sampla is ea stair Chontae Uíbh Fhailí de sin. Rinneadh seandálaíocht ar an áit agus is cosúil go raibh daoine ina gcónaí ann ón gClochaois. Níl mórán seantuamaí ann ach deirtear go bhfuil tuama faoi Chnoc Chruacháin.

Ina theannta sin, feictear fós sa lá atá inniu ann a lán caisleán ansin, is cosúil gur úsáid na Normannaigh an áit. Rinneadh plandáil ar an áit tar éis Éirí Amach Thomáis an tSíoda Mhic Gearailt, i rith an 16ú haois. Glaodh "Contae an Rí" ar an gcontae dá bharr.

Bailte i gContae Uíbh Fhailí 

 Baile Átha an Urchair, Baile Mhic Ádaim, Beannchar, Biorra, Béal Átha na gCarr, Baile Átha Buí, Béal Átha Chomair, Breacánach, An Bhrosnach 
 Caladh na Sionainne, Cionn Eitigh, Cill Chormaic, An Clochán, Clóirtheach, Cluain Bolg, Cluain Mhic Nóis, Cluain na nGamhan, Cnocán Bhólais, Críonchoill, Cruachán, Cúil an tSúdaire, An Cláirín, Cill Aichidh
 An Daingean, Droichead na Sionainne, Dún Cairin, Darú
 Éadan Doire
 An Féar Bán
 Géisill
 Inis na mBreatnach
 Muine Gall
 An Phailís
 Rath Chiaragáin, Raithean, Ród, An Ráth
 Suí an Róin
 Tulach Mhór

Bailte fearainn 

 Áth an Ghorta
 Cluain Fheannóg
 Lusmhaigh

Barúntachtaí 

 Baile Átha Buí, Baile an Bhriotaigh, Baile Mhic Comhainn, Baile an Chúlaígh, Baile an Bhairínigh
 Cluain Leisc, Cill Chuairsí
 An Daingean Íochtarach, An Daingean Uachtarach
 An Eaglais
 Garraí an Chaisleáin, Géisill

Tíreolaíocht 

 Ard Éireann, Abhainn Airgid​
 An Barr Cam, An Bhrosnach Bheag, An Bhrosnach
 An Chamchuairt
 Portach Chlóirthigh
 Fear Bréige
 Móin Alúine
 An Ráithín Mór
 Slí Uíbh Fhailí, Sliabh Bladhma, An tSionainn

Cultúr 

 Cluain Mhic Nóis, Caisleán Bhiorra, Caisleán Chionn Eitigh, Caisleán Léim Uí Bhánáin
 Mainistir Dharú
 Páirc Leah Victoria, Páirc Uí Chonchúir
 Seanfhear Chruacháin

Turasóireacht 
 Iarnród Chluain Mhic Nóis agus Uíbh Fhailí Thiar i bPortach na Dubhabhann
 Caisleán Bhiorra
 Dealbhóireacht i bhFearann na Páirce ag Loch na Buaraí
 Caisleán Bhaile an Bhóthair i dTulach Mhór
 Cluain Mhic Nóis, An cloigtheach agus an Cros Ard
 Caisleán Chionn Eitigh
 Sliabh Bladhma agus radharc ar Chontaetha Uíbh Fhailí agus Laoise
 Beannchar ar an tSionainn
 Fiadhúlra annamh i bPáirceanna Loch na Buaraí

Tagairtí