Páirtí an Lucht Oibre (an Ríocht Aontaithe)

Tá Páirtí an Lucht Oibre ar cheann de na páirtithe polaitiúla is sine agus is mó sa Ríocht Aontaithe. Glacann an páirtí seasamh eite chlé ar cheisteanna eacnamaíochta, agus seasamh liobrálach ar cheisteanna sóisialta.

Ó vótáladh rialtas Lucht Oibre Gordon Brown amach i 2010, tá an páirtí mar fheasúra oifigiúil na Ríochta Aontaithe. In olltoghchán is déanaí na Ríochta Aontaithe, i Mí Nollag 2019, bhuaigh an páirtí 203 shuíochán de na 650 ceann a bhí le fáil i dTeach na dTeachtaí, agus 32.1% de na guthanna. Ó Mhí Aibreáin 2020, is é Keir Starmer atá ina cheannaire ar an bpáirtí. Tá an páirtí i mbun rialtais sa Bhreatain Bheag, agus is é Mark Drakeford, ceannaire Pháirtí an Lucht Oibre sa Bhreatain Bheag, atá ina Chéad-Aire ar an tír.

Stair an pháirtí ó 2015

Ceannasaíocht Corbyn

2015-2017 

Sa bhliain 2015, toghadh Jeremy Corbyn mar cheannaire ar an bPáirtí, tar éis gur chaill an páirtí olltoghchán na Ríochta Aontaithe 2015, agus gur éirigh a réamhcheannaire, Ed Miliband, as. Ag an am sin, measadh gur iarrthóir an-chleitiúil go coibhneasta chun cheannais an Pháirtí a bhí i gCorbyn – bhí in áireamh a choid beartas ná go gcruthódh Banc Shasana airgead le haghaidh infheistiú i dtithíocht agus in iompar poiblí; go n-athnáisiúnófaí na córais fuinnimh agus iarnróid; agus go ngearrfadh an rialtas cuid den £93 billiún a thugann an rialtas, dar le Kevin Farnsworth, léachtóir ar Ollscoil Eabhrac, i maoluithe cánacha do chomhlachtaí éagsúla. Bhuaigh sé an comórtas ceannaire mar gheall ar thacaíocht an-mhór ó bhaill an pháirtí cé nach bhfuair sé a lán tacaíochta óna chuid Fheisirí Westminster. Maireann scoilte poiblí idir eite chlé agus eite dheis an pháirtí go fóill, cé go bhfuil siad seo maolaithe go fiúntach tar éis toradh Olltoghcháin na Ríocht Aontaithe 2017 don pháirtí, a thug dóibh méadú measartha i líon na suíomhanna Westminster agus méadú mór i líon na vótaí, in ainneoin tairngreachtaí forleathan go gcaillfí an páirtí a lán tacaíochta.

2017-2019 

Amach as Olltoghchán 2017, lean an páirtí polasaithe eacnamaíochta níos mó chun na heite clé ná cinn an rialtais (atá faoi stiúir an Pháirtí Choimeádaigh) a chur chun cinn. Ag Ard-Fheis an pháirtí sa bhliain 2018, bheartaigh an scáth-seansailéir, John McDonnell, go mbeadh ar chomhlachtaí móra 10% a gcuid scaireanna a thabhairt dá lucht fostuithe; go gcuirfí pá íosta na Ríochta Aontaithe suas go £10 in aghaidh na huaire; go mbeadh margáil chomhchoiteann idir ceardchumainn agus fostaitheoirí i ngach earnáil eacnamaíochta; agus go n-atabhairfí an córas uisce (chomh maith leis na córais iarnróid, fuinnimh agus poist) faoi sheilbh poiblí, chomh maith le cuid mhór polasaithe eile.

I bhfeachtas Olltoghchán 2019, b'é príomhmhana an pháirtí ná "It's Time for Real Change", agus iad ag maíomh gurb é Páirtí an Lucht Oibre an páirtí is fearr chun seirbhísí poiblí a fheabhsú agus chun geilleagar a chruthú a d'oibreodh ar son gach duine.

I ndeireadh an scéil, theip ar an pháirtí tromlach a shéanadh don Pháirtí Caomhach i dTeach na dTeachtaí. Níor éirigh leo ach 203 shuíochán a bhuachan as na 650 ceann a bhí le fáil, agus 32.1% den vóta bainte amach acu. De réir méid na suíochán, b'é an toradh ba mheasa é a d'fhulaing an páirtí ó na 1930idí.

Aighneas faoin bhfrith-ghiúdachas 
Ón bhliain 2016, tá aighneas sa pháirtí faoi imnithe go bhfuiltear ag cur suas le frith-Ghiúdachas laistigh den pháirtí. I mí Aibreáin 2016, i ndiaidh airde sna meáin ar dhá ráiteas conspóideach ó bhaill iomráiteacha den pháirtí – Naz Shah, feisire i dTeach na dTeachtaí, agus Ken Livingstone, iar-mhéara ar Londain, faoi seach – coimisiúnaíodh tuairisc ar fhrith-Ghiúdachas laistigh den pháirtí ó dhlíodóir agus ball den pháirtí Sami Chakrabarti. Níor chuir an tuairisc seo deireadh leis an aighneas, áfach; tá daoine éagsúla laistigh agus lasmuigh den pháirtí araon ag déanamh líomhan nach bhfuil ceannasaíocht an pháirtí ag déanamh a dhóthain le dul i ngleic leis an bhfrith-Ghiúdachas laistigh den pháirtí. Tháinig na líomhaine seo chun cinn go háirithe i mí Mhárta 2018, nuair a fuair sean-trácht a rinne Jeremy Corbyn faoi mhórphictiúr aird sna meáin, agus i mí Feabhra 2019, nuair a d'imigh an feisire parlaiminte Luciana Berger, gur Giúdach í, den pháirtí, agus í ag lua drochíde frith-Ghiúdaí agus an chreidiúint a bhí aici go raibh an páirtí anois "ina páirtí go forleitheadach frith-Ghiúdach", mar na cúiseanna gur imigh sí.

I rialtas na Breataine Bige 
Tá Páirtí an Lucht Oibre ar an bpáirtí is mó i Rialtas na Breataine Bige, feidhmeannacht díláraithe laistigh den Ríocht Aontaithe. Is é Mark Drakeford ceannaire an pháirtí sa Bhreatain Bheag, agus mar sin Céad-Aire na Breataine Bige. Ón toghchán is déanaí i 2021, is é Páirtí an Lucht Oibre an t-aon pháirtí i rialtas na Breataine Bige, iad ag rialú mar rialtas mionlaigh. I measc na ndlithe nua atá curtha isteach ag an rialtas ó 2016, tá cosc ar phollaidh dlúthphearsanta do dhaoine faoi bhun 18 mbliana; cosc ar chaitheamh tobac taobh amuigh de scoileanna agus ospidéil; leathnú cearta vótála, vótaí do dhaoine 16 bliana sna toghcháin áitiúla ina measc sin; agus rialacha chun tacú le saoirse agus inscne-neodracht na gculath scoile.

Pobalbhreitheanna 

Ó tharla Olltoghchán na Ríochta Aontaithe 2019, is idir 28% agus 56% d'fhreagarthóirí i bpobalbhreitheanna sa Bhreatain Mhór a deir gur ar son Pháirtí an Lucht Oibre a vótálfaidís dá mbeadh olltoghchán an lá amárach.

Féach freisin 

 Sóisialachas
 Daonlathas Sóisialach
Eite chlé
Páirtí an Lucht Oibre (Éire)
 Páirtí Coimeádach (Ríocht Aontaithe)
 Páirtí Daonlathach Liobrálach
 Páirtí Neamhspleáchais na Ríochta Aontaithe
Páirtí Glas Shasana agus na Breataine Bige
Páirtí Náisiúnta na hAlban
Plaid Cymru
Brexit Party

Naisc sheachtracha 

 Suíomh gréasáin oifigiúil Pháirtí an Lucht Oibre

Tagairtí 

Lucht Oibre
Páirtithe polaitíochta a bhunaíodh sa bhliain 1900
Páirtí an Lucht Oibre (an Ríocht Aontaithe)