Meas Buachalla

I Miotaseolaíocht na nGael, ba í Meas Buachalla (Sean-Ghaeilge Mess Búachalla),  máthair Ard-Rí na hÉireann, Conaire Mór.

Sanasaíocht
Tá seanbhrí liteartha ag a hainm, le ciall toradh, sliocht, .i. leanbh tréigthe.

Sna seanscéalta
Is pas trí na céile í a sinsearacht. 

Sa scéal Tochmharc Éadaoine, is iníon í an ardrí, Eochaidh Aireamh, trí chiorrú coil lena iníon féin. Mheall Midhir é gurbh a máthair, Éadaoin, a bhí ann.. Sa Bhanseanchas, deirtear gurbh é Esa an t-ainm d'iníon Eochaí agus Éadaoine.  

Sa scéal Toghail Brú Dá Dearga, ba iníon í de dheartháir Eochaí, Eochaidh Feidhil agus Éadaoin féin.  De bharr a giniúint trí chóiriú coil, her father orders her exposed, ach aimsíodh agus tógadh í le haoire agus a bhean chéile. D'fhás sí marcas chailín fíor álainn, agus pósadh í go héigeantach leis an ardrí, Eterscél Mór. Oíche amháin, i dtigh Eterscéil, thug fear anaithnid cuairt i riocht éin uirthi, ag eitilt tríd an spéirléas. Rug sí mac an fhir úd, darbh ainm Conaire Mór, ach tógadh é mar mhac Eterscéil.

Tagairtí

An Rúraíocht