István Sándorfi

Péintéir hipir-réalaíoch Ungárach ab ea István Sándorfi (Fraincis: Étienne Sandorfi, 12 Meitheamh 1948 i mBúdaipeist, an Ungáir, – 26 Nollaig 2007 i bPáras na Fraince).

Rugadh István (ar a dtugtar Etienne) i mBúdaipeist sa bhliain 1948, agus fuair sé bás i 2007. Bhí a athair ina stiúrthóir ar an gcomhlacht Meiriceánach, IBM, san Ungáir. Mar gheall ar an gceangal seo chaith sé cúig bliana i bpríosúin Stailíneacha le linn réimeas na gCumannach agus díbríodh a theaghlach go sráidbhaile scoite san Ungáir. Le linn éirí amach na bliana 1956 theith teaghlach Sandorfi as an tír agus rinneadh easaoránaigh díobh, sa Ghearmáin ar dtús, agus ansin sa Fhrainc. Chuaigh foréigean na réabhlóide i bhfeidhm go mór air agus an t-athrú ar na córais pholaitiúla go ginearálta, chuaigh Istvan i muinín na líníochta, agus ansin, ag 12 bliana d'aois, i mbun na péintéireachta ola.

an Bhí a chroí istigh go mór san  ealaín, chun aimhleasa a chuid scolaíochta. Ag aois 17, agus é fós sa mheánscoil, bhí a chéad taispeántas aonair i ndánlann bheag i bPáras. Tar éis a dhara taispeántas, i 1966, d’éirigh sé as líníocht, agus dhítigh sé go heisiach ar phéintéireacht

I bhfianaise nádúr mífholláin phictiúir a mhic agus a n-easpa rathúlachta tráchtála, chláraigh athair Sandorfi Istvan ag Scoil na Mínealaíon, áit a raibh sé chun céim a bhaint amach, agus ag Scoil na nEalaíon Maisiúil.

Shíl an teaghlach go dtabharfadh sé seo stádas níos mó dó ná stádas "an ealaíontóra" amháin. Bhain sé neamhspleáchas airgeadais amach de réir a chéile trí choimisiúin phortráidí agus  beagán léaráidí a ghlacadh,    chomh maith le pictiúir a dhíol ó am go chéile. Sa bhliainI 1973, bhí a chéad taispeántas suntasach ag Sandorfi, ag Músaem na Nua-Ealaíne i bPáras. Níos déanaí, bhí taispeántais aige sa Fhrainc, sa Ghearmáin, sa Bheilg agus ar deireadh sna Stáit Aontaithe..

Ar feadh cúig bliana déag nó mar sin, phéinteáil sé sraith  fhéinphortráidí ar scála mór, a dúradh uaireanta go raibh siad  ionsaitheach agus amharclannach ina gcarachtar, rud a tharraing cáil débhríoch air leis an bpobal. Scríobhadh gur ‘phéinteáil sé mar fheallmharfóir’. Ó 1988 ar aghaidh, thréig an t-ealaíontóir a chuid íomhánna a d’fhéadfadh cur isteach ar dhaoine agus thosaigh sé ag díriú ar a teicnícagus agus agus a mhionsaothrú a thuilleadh..

B'fhearr leis conarthaí eisiacha, níos lú ar chúiseanna airgeadais ná chun gnéithe riaracháin a ghairm bheatha a sheachaint agus milieu gairmiúil nach bhféadfadh sé a aithint, D'oibrigh Sandorfi le Dánlann Beaubourg ó 1974 go 1976, agus ansin ar feadh seacht mbliana le Dánlann Isy Brachot.  Ó 1984 go 1988 bhí a chuid oibre ar taispeáint i ndánlanna éagsúla ag pátrún agus bailitheoir suimiúil agus ansin láimhseáil an Dánlann Prazan - Fitoussi é ó 1990 go 1993..

Ó 1994 go 2001, rinne Dánlann Jane Kahan i Nua-Eabhrac ionadaíocht ar a chuid pictiúr. Instinniúil agus féinmhúinte san obair mar a bhí sé sa saol, ó bhí a óige ann, bhí amhras ar Sandorfi i leith 'rudaí foghlamtha' agus tá sé fós dílis dá chuid tuairimí pearsanta. Is fearr leis a bheith ag péinteáil san oíche, ach gach lá téann sé a chodladh níos déanaí ná an lá roimhe, agus mar sin ag maireachtáil in aga moille síoraí, rud a fhágann é i leataobh ó aon saol sóisialta. Réitíonn Sandorfi an leithlisiú seo lena chiorcal teaghlaigh (tá sé ina athair do bheirt chailíní, Ange agus Eve) agus a shaol mothúchánach, mar sin coinníonn sé cothromaíocht íogair staidéarach idir a shaol agus a shaothar.

Taispeántais 
 
1966 - Galerie des Jeunes, Paris • Galerie de la Barbière, Le Barroux
1970 - Galerie 3+2, Paris
1973 - Musée d'Art Moderne de la Ville de Paris
1974 - Galerie Daniel Gervis, Paris
1975 - Galerie Beaubourg, Paris
1976 - Bucholz Galerie, Munich
1977, 1980 - Galerie Isy Brachot, Brussels
1978, 1981, 1983 - Galerie Isy Brachot, Paris
1979 - FIAC, Galerie Isy Brachot, Paris
1981 - Galerie Isy Brachot, Basel
1982 - Amaury Taitinger Gallery, New York City
1984 - FIAC, Galerie Isy Brachot, Paris
1986 - Galerie Lavignes-Bastille, Paris - Galerie de Bellecour, Lyon
1987 - Lavignes-Bastille Gallery, Los Angeles - Hôtel de Ville, Nancy
1988 - Armory Show '88, Lavignes-Bastille Gallery, New York - Abbaye des Cordeliers, Châteauroux (retrospektív) - Louis K. Meisel Gallery, New York City - FIAC, Galerie Lavignes-Bastille, Paris
1991 - Galerie Prazan-Fitussi, Paris
1993 - Galerie Guénéguaud, Paris - Galerie Mann, Paris
1994, 1997 - Jane Kahan Gallery, New York City – Art Miami, Jane Kahan Gallery
1997 – Seattle Art Fair, Jane Kahan Gallery
1999 - Galerie Tempera, Brussels
1999-2000 - Gallerihuset, Copenhagen – The International 20th Century Arts Fair New York, Jane Kahan Gallery
2002 – Art Palm Beach, Jane Kahan Gallery
2006 - Erdész-Maklári Galéria, Budapest
2007 - A test színeváltozása. Életműkiállítás, MODEM, Debrecen - Los Angeles Art Show, Jane Kahan Gallery
2008 - Moscow World Fine Art Fair, Jane Kahan Gallery
2008 - Haughton Art and Design Fair New York, Jane Kahan Gallery
2009, 2010 - Los Angeles Art Show, Jane Kahan Gallery
2010, 2011 - Haughton Art Antiques London, Jane Kahan Gallery
2010 - Haughton International Fine Art & Antiques Dealers Show, Jane Kahan Gallery
2016 - #MEAM - Barcelona
2029 - #Hokimuseum in Japan.

Tagairtí

Naisc sheachtracha 

 https://istvansandorfi.com 

 Artportál: Sándorfi István 
 Lucht leanúna Ealaín Sándorfi
 Cuid dá phéinteáil
 A phictiúir
 Sándorfi István d'écc
 https://web.archive.org/web/20160304035157/http://cenegal.hu/index.php?option=com_content&view=article&id=83:in-memoriam-sandorfi-istvan&catid=32:hirek-kozlemenyek&Itemid=323&lang= hu
 Sandorfi ag Dánlann Jane Kahan

Básanna i 2007
Daoine a rugadh i 1948
Péintéirí Ungáracha
Ealaíontóirí ó Bhúdaipeist
Péintéirí nua-aimseartha