An Frith-Dhomhan

Is éard atá i gceist leis an bhFrith-Dhomhan nó Antichthon ná pláinéad samhailteach atá ag dul timpeall na Gréine ar an taobh eile den Ghrian, ionas nach féidir linn radharc a fháil air. Cuid de theoiricí áirithe cosmeolaíochta ab ea an Frith-Dhomhan i saol na seanársaíochta, ach is é an tuiscint atá ag réalteolaithe an lae inniu ar an scéal seo ná nach féidir a leithéid a bheith ann, nó dá mbeadh, rachadh imtharraingt an phláinéid seo i bhfeidhm ar na reanna neimhe eile, fiú dá mbeadh sé dofheicthe ón Domhan, ionas go bhféadfaimis é a aithint go hindíreach.

Ba iad na fealsúna nádúrtha sean-Ghréagacha Píteágarás agus Philólaos a mhol go mbeadh a leithéid de phláinéad ann sa tsamhail den ollchruinne a bhí acu. Ceannródaithe ab ea iad toisc nár chuir siad an Domhan i lár na hollchruinne, ach shíl siad go raibh an Domhan, an Frith-Dhomhan agus an Ghrian araon ag timpeallú na Tine Láir, mar a thug siad ar an tine a shíl siad a bheith suite i lár na hollchruinne. Ní raibh i solas na Gréine ach frithchaitheamh na tine seo, de réir a dtuisceana siúd.

Lenár linn féin chasfaí smaoineamh an Fhrith-Dhomhain ort san fhicsean eolaíochta. Is dócha gurb é an scannán úd ón mbliain 1969, Doppelgänger nó The Journey to the Far Side of the Sun, an saothar is clúití atá bunaithe ar an móitíf seo.