Cairbre Crom mac Criomhthainn

Rí na Mumhan d'Eoghanacht Ghleanndamhnach ba ea Cairbre Crom mac Criomhthainn (Sean-Ghaeilge Coirpre Cromm mac Crimthainn) (bás 577).  Bhí a chlann bunaithe thart ar Ghleannúir, Contae Chorcaí.  Criomhthann Sreamh mac Eachadha (bás c. 542) ba ea a athair. 

Is doiléir é croineolaíocht ríthe na Mumhan sa 6ú haois.  I nAnnála Tiarnaigh, luaitear Cairbre mar rí don bhliain, ach ansin, rí eile, Cormac mac Ailealla, don bhliain 545.  Feictear Cairbre arís ina thásc don bhliain 577, tar éis réimis 17 bliain.  Más fíor, bheadh sé i réim idir 560 agus 577.  Feictear é fosta i ríliostaí le fáil i Sioncronachtaí Laud, sa Leabhar Laighneach agus sa sága Seanchas Fála Chaisil.

Sa bhliain 572, tharla Cath Feimin, maigh idir Caisil agus Cluain Meala.  Chloígh Cairbre Colmán Beag mac Diarmada (bás 585) agus maraíodh fir na Mí.  Tá dán ann sa Dinnseanchas maidir le Loch Ceann a insíonn toradh an chatha:
Loch Cendmairg doimir fora bruach;
dolin Cairpri do chinnu écondad cru é sis isuas.
Loch Ceann
mairg bádóir ar a bruach;
líon Cairbre le cinn é 
go fuil é síos is suas.
 
Bhí beirt mhac aige, Feilimí mac Cairbre Chroim, luaite mar rí na Mumhan, agus Aodh Flann Cathrach, sinsear ríthe Gleanndamhnaigh.  Bhunaigh sé a ardeaglais ag  Cluain, agus ba é Naomh Colmán Chluana an chéad easpag ann.  Phós a bhaintreach, Cumman, Feilimí mac Tiarnaigh, rí Mumhan.

Foinsí
 Corpus of Electronic Texts
 Annála Uladh, Part 1, G100001A
 Annála Tiarnaigh, G100002
 Leabhar Laighneach, Imleabhar 1, Rig Lagen, G800011A
 Sioncronachtaí Laud,  G105005
 Seathrún Céitinn, Foras Feasa ar Éirinn, G100054
 Byrne, Francis John, Irish Kings and High-Kings, 
 Synchronisms '' le  McCarthy.

Naisc sheachtracha
 CELT: Corpus of Electronic Texts

Tagairtí

Ríthe na Mumhan