Semibalanus balanoides

Is speiceas coitianta agus forleathan garbhán carraige é Semibalanus balanoides. Tugtar an garbhán carraige coiteann, nó go simplí, an garbhán carraige air i nGaeilge. Faightear iad ar charraigeacha agus ar fhoshraitheanna eile sa chrios idirthaoideach in iarthuaisceart na hEorpa agus ar an dá chósta i Meiriceá Thuaidh.

Fásann S. balanoides suas le 15mm ar trastomhas, agus is ainmhithe suiteacha iad, is é sin le rá go maireann siad  ceangailte le carraigeacha agus le foshraitheanna eile. Tá sé phláta scothliatha acu, timpeall clúidín ar chruth diamaint. Tá bonn an tsliogáin scannánach in S. balanoides, i gcodarsnacht le giúrainn eile a bhfuil bonn cailcithe acu. Nuair a líonann an taoide, osclaíonn an clúidín, agus leathnaítear cirri  amach san uisce chun bia a scagadh ón sáile. Nuair a thránn an taoide, dúnann an clúidín arís chun triomú a sheachaint.

Faightear Semibalanus balanoides sa chrios idirthaoideach in aigéin tuaisceartacha an domhain. Tá a raon teoranta sa tuaisceart ag an méid pacoighir atá ann, agus sa deisceart ag an teocht níos airde a chuireann cosc ar fhás gaiméití.

San Eoraip, faightear S. balanoides ar Oileánra Svalbard agus ó Finnmark go dtí iarthuaisceart na Spáinne (gan cuid de Bhá na Bioscáine san áireamh). Tá sé coitianta ar fud na hÉireann agus na Breataine Móire, seachas i gceantair áirithe i gCorn na Breataine, Oileáin Scilly agus iardheisceart na hÉireann. Ar chósta thoir Mheiriceá Thuaidh, tá sé le fáil chomh fada ó dheas le Rinn Hatteras, Carolina Thuaidh, agus ar chósta an Aigéin Chiúin, chomh fada ó dheas leis an gColóim Bhriotanach. Is é S. balanoides an giúrann idirthaoideach is coitianta agus is forleithne in Éirinn, agus is é an t-aon ghiúrann idirthaoideach amháin ar chósta thoir thuaidh Mheiriceá Thuaidh.

Rinne Séamus Mac an Iomaire cur síos ar an ngarbhán carraige ina leabhar Cladaí Chonamara:

Tagairtí 

Tacsóin ainmnithe ag Carl von Linné
Crústaigh