Raad ny Foillan

Is cosán fada cósta in Oileán Mhanann é Raad ny Foillan (Gaeilge: Bealach na bhFaoileán). Toisc go bhfuil sé ina lúb dúnta ar fud an chósta, is féidir é a shiúil i dtreo deiseal nó tuathal.

An bealach agus a stair 
Tosaíonn agus críochnaíonn  Raad ny Foillan ag Droichead na Mílaoise thar Chuan Dhúglais. Tá an cosán 164 km ar fhad, ina lúb iomlán timpeall chósta an oileáin, marcáilte le comharthaí a thaispeánann faoileán ar chúlra gorm.

Cruthaíodh an tsiúlóid chun ceiliúradh a dhéanamh ar “Bliain Oidhreachta” an Oileáin i 1986 agus leanann sí an cósta go ginearálta, ag dul trí thír-raon éagsúil ó thránna scaineagáin ag Inver Ayre go dtí cnoic agus aillte os cionn 430 m.

Cuimsíonn an bealach na codanna seo a leanas:

 Dubhghlas go Baile an Chaisleáin, lena n-áirítear leithinis Langness 
 Baile an Chaisleáin go Port Naomh Muire, 
 Port Naomh Muire go Port Erin, 
 Port Erin go Peel,  (is féidir an chuid seo a ghiorrú ach Ceann Bradda agus an Niallach a fhágáil amach)
 Peel go Kirk Michael, 
 Kirk Michael go Jurby, 
 Jurby go Rinn an Fhir, 
 An Rinn Adhair go Rinn Ráthaigh, 
 Ramsey go Maughold, 
 Maghold go Laxey, 
 Laxey go Dubhghlas, 

Is é 21 uair, 21 nóiméad agus 25 soicind an t-am is tapúla atá ar eolas (TTE) don Raad ny Foillan, arna shocrú ag Orran Smith  (féintacaithe) i mí Dheireadh Fómhair 2020.

Flóra agus fána 
D'fhéadfadh na codanna cois cósta radharcanna ar éin mhara a chur ar fáil; mar saidhbhéir, cánóga dubha, puifíní, na forachain agus na faoileáin mhara mar aon le rónta glasa, agus ag pointí intíre na gcaorach Manainneach Loaghtan ar limistéir atá faoi chosaint ag Oidhreacht Náisiúnta Mhanann,   .

Féach freisin 

 Bealach na Mílaoise -  siúl idir Baile an Chaisleáin agus Ráth Saigh .
 The Bayr ny Skeddan (   ) - a  siúl idir Baile an Chaisleáin agus Peel bunaithe ar an mbealach a bhí in úsáid ag iascairí Manainnis tráth.
 Conair Oidhreachta an IOM -  siúil feadh línte Iarnróid Oileán Mhanann ó Dhúglas go Peel.

Tagairtí

Naisc sheachtracha 

 IOM.co.uk
 Láithreán gréasáin rialtas Mhanann
 Láithreán gréasáin VisitIsleOfMan
 Grúpa Caomhnaithe Chosán Mhanann 
Ailt le téacs i nGaeilge Mhanann