Briotanaigh Cheilteacha

Ba iad na Briotanaigh ná daoine Ceilteacha a bhí ina gcónaí in oileán na Breataine ar an taobh ó dheas de Gharbhchríocha na hAlban roimh an ionradh Rómhánach. Ní "náisiún" a bhí iontu ach bailiúchán de ríochtaí neamhspleácha móra agus beaga bunaithe ar phatrúin treibhe. Tá dearmad déanta ag go leor scríbhneoirí faoi na Briotanaigh - úsáideann siad téarmaí cosúil le "Ceiltigh" nó "Briotanaigh Rómhánacha" den chuid is mó.

Faoin am a d'fhág na Rómhánaigh sa bhliain 410 AD bhí tionchar ag an Laidin, teanga na Rómhánach, ar an Bhriotainic agus bhí a struchtúr ag athrú. Bhí an teanga ag forbairt agus  bhí an-spreagadh ann ábhair éagsúla a thaifeadadh - scríbhinní faoi stair agus meath ceaptha an náisiúin ag an manach Gildas, amhránaíocht Thaliesin agus Aneirin á thabhairt ó bhéal, agus taifid agus sleachta i lámhscríbhinní eaglaise agus ar chlocha..sé sin na rudaí a chuir tús le litríocht na Breatnaise.

I luath-litríocht na Breataine Bige, úsáidtear na hainmneacha "Cymry" agus "Brython" taobh le taobh.

Bhí na Briotanaigh an-eolach ar an gcaidreamh a bhí acu leis na Briotanaigh san Bhriotáin (Laidin: Britannia Minor)  (mar is léir ón ainm Briotáinis) agus leis an gCoirnis i gCorn na Breataine, mar aon lena gcomh-Bhriotánaigh sa Sean-Tuaisceart (Yr Hen Ogledd). Chuaigh roinnt de na Briotanaigh  thar farraige go dtí an Bhriotáin, de réir fhinscéalta Macsen Wledig agus foinsí eile, tar éis ionradh na Sacsanach - agus is é seo an áit ar shocraigh go leor de na luath-naoimh Briotanacha.

Leabharliosta 

 Geraint Bowen (eag. ), The Celtic Civilization (Caerdydd, 1987). Féach go háirithe caibidil 4, "Roman Britain" le D. Ellis Evans agus caibidil 9, "The Migration to Britain" le Léon Fleuriot.
 Wendy Davies, An Bhreatain Bheag sa Mheán-Aois Luath (Leicester, 1982)
 John Morris, The Age of Arthur (Londain, 1973)
 Christopher Snyder, The Britons (Blackwell, 2003)

Féach freisin 

 Treibheanna Ceilteacha na Breataine Bige
 An Sean Thuaidh
 na Breataine Bige

Tagairtí 

Na Ceiltigh