An Ghaillis

Ba theanga Cheilteach ársa í an Ghaillis a labhraíodh i gcodanna den Eoraip chomh déanach leis an Impireacht Rómhánach.  Sa chiall is cruinne, ba í an Ghaillis an teanga a bhí á labhairt ag Ceiltigh na Gaille (an Fhrainc, an Bheilg, an Eilvéis, agus an Tuaisceart na hIodáile, mar atá inniu ann).  I gciall níos leithne, cuimsíonn sé cineálacha den Cheiltis a labhraíodh i gcuid mhór den Eoraip lárnach ("Noric"), codanna de na Balcáin, agus den Áise Bheag ("an Ghalátais "), a mheastar go raibh lúthghaol acu. Uaireanta, bhí an Leapóintis de chuid Thuaisceart na hIodáile, atá níos éagsúla fós, cuimsithe faoin Ghallis.

Tá an Ghaillis, i gcuideachta leis an Leapóintis agus an Cheiltibéiris a labhraítí i Leithinis na hIbéire, san ghrúpa geografach, 'Teangacha Ceilteacha na Mór-roinne'. 

Tá na gaoil theangeolaíocha eatarthu neamhchinnte, agus na gaoil idir iad féin agus na teangacha Ceilteacha inslithe chomh maith, agus is ábhar díospóireachta leanúnach é mar gheall ar a ndearbhuithe ganna.

Faightear an Ghallais i dtuairim is 800 inscríbhinní, go minic neamhiomlán, lena n-áirítear féilirí, cuntais chriadóireachta, séadchomharthaí tórraimh, tíolacthaí gearra  do na déithe, inscríbhinní mona, ráitis úinéireachta, agus téacsanna eile, b'fhéidir táibléid mallachta.  Ar dtús, scríobhadh téacsanna Gaillise in aibítir na Gréigise i ndeisceart na Fraince agus i leagan den sean-scríbhneoireacht iodálach i dtuaisceart na hIodáile.  Tar éis an concas Rómhánach sna réigiúin sin, aistríodh an scríbhneoireacht chuig leas a bhaint as an aibítir laidineach.

Tháinig Laidin na ndaoine in áit na Gallaise agus na dteangacha éagsúla Gearmánacha ón haois AD ar aghaidh.

Aicmiú 
Meastar gur thosaigh an Luath-Cheiltis ag briseadh suas ina teangacha éagsúla linn na Cré-Umha Aoise, lena n-áirítear an Cheiltibéiris agus an Ghallais.

Tagairtí 

Teangacha na hEorpa