Liath Luachra

I Miotaseolaíocht na nGael, is ainm beirt charachtar san Fhiannaíocht é Liath Luachra.  Faightear iad beirt sa seanscéal Macgnímartha Finn, faoi eachtraí an laoich, Fionn mac Cumhaill, agus é óg.

Máthair altrama Fhionn
Ba í an chéad Liath Luachra ar cheann de mháithreacha altrama Fhionn, a thóg é tar éis bás a athar, Cumall, maraithe ag Goll mac Morna.  Ba bhanghaiscíoch mór í, agus comrádaí an bhandraoi, Bodhmall, aintín Fhionn.  Thóg siad faoi rún é sa choill ar  Shliabh Bladhma.  Sa deireadh agus cáil Fhionn ag  leathadh ar fud na tíre, bhí baol ann go dtarraingeofaí aird mharfóirí a athar.  Faoin am seo, bhí gach a raibh ar eolas acu múinte dó chun maireachtáil ar a thoil féin, agus d'imigh sé leis faoi réir rí Bheanntraí.

Namhaid Chumhaill
Ba ghaiscíoch ard gránna na bhFiann é an dara Liath Luachra.  Ba namhaid Chumhaill é, agus an chéad a bhuail é le linn an catha inár éag sé.  Níos déanaí, thug Goll mac Morna taiscí Chumhaill dó, agus cheap sé é ina chisteoir oifigiúil na bhFiann.  Ba é a chorrbolg ar cheann de mhór-chistí na buíne.

Mharaigh Liath gaiscíoch óg lá darbh ainm Glonda.  Chonaic Fionn máthair an fhir ag caoineadh fola de bharr a bháis, agus shocraigh sé díoltas a bhaint as.  Mharaigh sé Liath go héasca agus bhain de a thaisce.

Bhí mac ag an Liath seo, Conán mac Lia, a d'éirigh ina thiarna Luchra agus foghlaí in éadan Fhionn agus na bhFiann.  Sa deireadh thiar, rinneadh síocháin eatarthu agus chuaigh sé ina bhall leo.

Foinsí
 MacKillop, James James MacKillop (1998). Dictionary of Celtic Mythology. Oxford. .

Tagairtí

An Fhiannaíocht