Radovan Karadžić

Iar-pholaiteoir, file agus síciatraí Serbiach is ea Radovan Karadžić (Seirbis Choireallach: Радован Караџић), a rugadh sa bhliain 1945. Tugadh 'búistéir na Boisnia' air. Ciontaíodh i gcinedhíothú é sa bhliain 2016 sa Háig.

Saol 
Rugadh Karadžić ar an 19 Meitheamh 1945 i bPetnjica, Poblacht Shóisialta Mhontainéagró, Poblacht Chónaidhme Shóisialta na hIúgslaive).  

Bhain sé cáilíocht amach mar dhochtúir agus mar shíciatraí.  

Ciontaíodh i gcalaois é sna 1980idí agus chaith sé beagnach bliain amháin i bpríosún. Bhí Karadžić ina uachtarán ar an chéad rialtas Boisniach-Seirbiach, agus b'eisean a bhí i gceannas i rith an Chogaidh Bhoisniach idir na blianta 1992 agus 1995.  

Mar gheall ar an gcinedhíothú a tharla in Srebrenica sa bhliain 1995 agus coireanna chogaidh eile a rinneadh le linn an chogaidh sin, sa bhliain 1995 d’ordaigh breitheamh ó Bhinse Idirnáisiúnta don Iar-Iúgslaiv go dtabharfaí os comhair Chúirt na Náisiún Aontaithe sa Háig é in éineacht le Ratko Mladić (Ceann Foirne Arm Republika Srpska nó an t-Arm Boisniach Seirbiach).

Ar a theitheadh 
Chaith Karadžić na blianta idir 1995 agus 2008 ar a sheachaint ó na húdaráis. Chaith sé roinnt ama ag obair i mBéalgrád faoin ainm bréige Dragan Dabić, agus ag cleachtadh go príobháideach mar lia i mBéalgrád.  

Cuireadh an-bhrú ar an rialtas i mBéalgrád chun é a gabhadh.  

Bhí na seirbhísí slándála in amhras faoi Dabic le fada. Bhí ar bhean óg, as na seirbhísí slándála agus ag obair faoi rún, dul i dteagmháil le Dabic chun a chuid ADN (Aigéad Dí-ocsairibeaNúicléasach) a phiocadh suas.  Rinne sí coinne leis an dochtúir. Bhí uirthi roinnt ribí amach a tharraingt amach as a chuid gruaige. Fear mór ban a bhí i Karadžić agus chríochnaigh sí an tasc a tugadh di gan aon agó.  

Agus na seirbhísí rúnda sa tóir air, cuireadh cogar i gcluas Karadžić faoin fhiosrúchán, is cosúil. Cúpla lá níos déanaí, ar 21 Iúil 2008, bhí sé ag iarraidh teitheadh nuair a gabhadh é ar bhus idirchathrach.

Triail agus faoi ghlas 
Tugadh chun trialach é sa Háig maidir le coireanna cogaidh. Tá sé faoi ghlas ó shin.  

Chuir Karadžić síos air féin mar "scríbhneoir". Uaireanta, deifríonn polaiteoirí chun tosaigh lena gcuid dintiúirí intleachtúla a dheimhniú os comhair an phobail. Sa chás seo, Is é an peann cosaint Karadžić ar uafás a iompair pholaitiúil féin : 'Ná bac leis na coirp. Is duine cultúrtha mé. Scríobhaim leabhair.'  

Ciontaíodh Karadžić sa bhliain 2016 faoi shléacht Srebrenica i 1995 inar maraíodh timpeall 8,370 Moslamach. Bhí príosún 40 bliain curtha air ag breithiúna na Náisiún Aontaithe.  

Ach sa bhliain 2018, rinne Karadžić achomharc in aghaidh a chiontaithe chuig na Náisiúin Aontaithe agus é ag iarraidh go gcuirfí ar a thriall an athuair é.   

In 2019, bhí príosún saoil gearrtha ar Karadžić in áit an dá scór bliain a bhí curtha air roimhe seo. Ciontaíodh freisin é i gcinedhíothú agus i bhfeachtas inár díbríodh Crótaigh agus Moslamaigh as ceantair a bhí faoi cheannas na Seirbiach sa Bhoisnia.

Féach freisin 

 Ratko Mladich
 Zdravko Tolimir
 Sléacht Srebrenica
 Slobodan Milošević
 An Binse Coiriúil Idirnáisiúnta don iar-Iúgslaiv
 Ciontuithe

Tagairtí 

Polaiteoirí Seirbiacha
Daoine a rugadh i 1945
Daoine beo
Daoine a ciontaíodh i gcoireanna cogaidh
Cinedhíothú