Sláine mac Deala

I Miotaseolaíocht na nGael, ba chéad Ard-Rí na hÉireann é Sláine (Sean-Ghaeilge Sláne, Meán-Ghaeilge Sláinghe) mac Deala, sliocht de na Fir Bholg, agus ar deireadh de shliocht Neimhidh.  Ba í Fuad a bhean chéile. 

Tháinig na Fir Bholg go hÉirinn le cúig mhíle fear.  Deirtear gur tháinig Sláine i dtír ag Cuan Loch Garman ag béal Na Sláine.  Roinn Sláine agus a cheathrar deartháireacha an tír eatarthu.  Thóg Sláine, an té is óige, cúige Laighin; thóg Gann tuaisceart na Mumhan; thóg Seangann deisceart na Mumhan; thóg Geanann cúige Chonnacht; agus thóg Ruadhraí cúige Uladh.  Thogh siad Sláine mar ard-rí.  Ghlan sé an fhoraois as ceantar Bhrú na Bóinne.

Thugtaí na Fir Gailióin (leagan eile: Gaileanga) ar a chuid de mhuintir na bhFear Bolg, ainmnithe as a sleánna (Sean-Ghaeilge gáe, ga).

Bhí Sláine i gceannas ar feadh ach aon bhliain amháin, sula bhfuair sé bás ag Dionn Rí i gContae Cheatharlach.  Cuireadh faoi é ag Baile Shláine, Contae na Mí.  Tháinig a dheartháir Ruadhraí i gcomharbacht air.

Féach freisin
 Sláine (comics) ar en.wikipedia.org

Príomhfhoinsí
 Leabhar Gabhála na hÉireann, CELT G800011A, Leabhar Laighneach, ff. 7b-8a
 Annála na gCeithre Máistrí, CELT G100005A, M3266 - M3267, Annals of the Four Masters, Annal M2820
 Foras Feasa ar Éirinn, CELT G100054, M3266 - M3267, An ceud leabhar
 An dara halt.  Ag so síos gach roinn d'á ndéarnadh ar Éirinn, lch. 104
 An t-ochtmhadh alt.  Do ghabháil Fhear m-Bolg ann so, lch. 188
 An naomhadh alt.  Do na céid ríoghaibh ro ghabh flaitheas Éireann... lch. 196
 Dinnseanchas Aoi, CELT G106500D, Dinnseanchas Aoi, Sláine, dán/scéal 77.
 Céad Chath Maighe Tuireadh, [CnT, LS 1319, H 2.17]

Tagairtí

Ard-Ríthe na hÉireann
Fir Bholg