Chittaranjan Das

Duine de na dlíodóirí Indiacha is mó le rá lena linn ba ea Chittaranjan Das, C. R. Das, nó Deshbandhu, 'cara an náisiún' (5 Samhain 1870 – 16 Meitheamh 1925).  Boc mór sa Chomhdháil Náisiúnta Indiach agus scríbhneoir Beangáilise tábhachtach ba ea é chomh maith.

Saol 

De shliocht a bhí chun tosaigh sa Brahmo Samaj agus i ngairm an dlí ab ea Chittaranjan Das. Rinne sé staidéar i Londain, i gCumann Onórach an Teampaill Láir idir 1890 agus 1894. 

D'fhill sé ar ais ar an India, áit ar ghnóthaigh sé cleachtadh dlí éadálach. Tháinig sé i láthair na cúirte thar ceann an chosantóra i roinnt cásanna polaitíochta ba mhó i mbéal an phobail sa tréimhse sin - ar nós Cás Bhuama Alipore (1908-9) agus Cás Chomhcheilg Dhaka (1910-11).

Polaitíocht 
Bhí Chittaranjan Das i measc na gceannairí ní ba thábhachtaí den Chomhdháil Náisiúnta Indiach: bhí páirt mhór aige sa Ghluaiseacht um an Neamh-chomhoibriú idir 1919 agus 1922 i mBeangál. Bhí sé ina Uachtarán ar an gComhdháil sa bhliain 1922. 

Ina theannta sin, ba é an chéad duine a toghadh ina mhéara ar bhardas cathrach Chalcúta sa bhliain 1924. 

Thug sé droim láimhe le Gandhi agus le formhór na Comhdhála maidir leis an gceist ar cheart seasamh i dtoghcháin do na comhairlí reachtacha cúige agus don lárchomhairle reachtach (chun dul i mbun beartas bacóireachta parlaiminte).

In éineacht le Motilal Nehru, Subhas Chandra Bose agus maithe eile de chuid na gluaiseachta náisiúnta, chuir Chittaranjan Das an Páirtí Swaraj ar bun in Eanáir 1923, chun an polasaí sin a chur i ngníomh.

Bás agus tionchar 
Mheath an tsláinte air agus chuaigh sé suas go dtí Darjeeling chun a scíth a ligean. Ina ainneoin sin, d'éag sé ar 16 Meitheamh 1925.

Thit an páirtí as a chéile den chuid is mó tar éis a bhás. Bhí Chittaranjan Das ina mheantóir do Subhas Chandra Bose, duine a tháinig chun cinn ar dtús faoina choimirce.

File 
Bhí Das ar thús cadhnaíocht litríocht na Beangáilise. Dúradh nuair a d'éag sé gur shárscríbhneoir a bhí ann, dar le daoine ar nós Rabindranath Tagore.

Tagairtí 

Dlíodóirí Indiacha
Daoine a rugadh i 1870
Básanna i 1925