Ailpín mac Eochach

Rí a mheastar Dhál Riada in iarthar na hAlban ba ea  Ailpín mac Eochach  (Meán-Ghaeilge Alpín mac Echdach).

Muintir 
Níl trácht ar bith ar athair Ailpín, Eochaid IV mar a mheastar, in aon fhoinse comhaimseartha.  Deirfiúr agus oidhre Causantín mhic Fhearghasa, rí na gCruithneach ba ea a máhthair.  Phós sé le 'banfhlaith Albanach' agus bhí beirt mhac acu. 

Feictear Alpín i nginealach déanta sa 10ú haois chun ríthe na hAlban a nascadh le sinsearacha Dhál Riada agus Éireannacha.  Sa ghinealach seo, is iad mic Ailpín ná Cináed (Cionnaoth) agus Domhnall.

Réimeas 
Dar le hAlison Weir, tháinig Ailpín i gcomharbacht ar a athair Eochaid mac Áeda Find mar rí Alban (.i. Dál Riata), agus d'éirigh fosta ina rí Chinn Tíre i mí Mhárta/Lúnasa 834.

Sa Chroinic leis an staraí Albanach John of Fordun, insítear gutháin "Alpin the son of Achay" i gcoróin sa bhliain 831, go raibh sé i réim le trí bliana agus gur cloíodh é ag na Cruithnigh ar an "20ú Iúil".

San Cronica Regum Scottorum de chuid na 12ú haoise, deirtear "Alpin filius Eochal venenosi iii, Kynedus filius Alpini primus rex Scottorum xvi…" mar ríthe sa 9ú haois.

Ní deirtear cé hiad tuistí Ailpín sna foinsí níos luaite.

Bás 
D'éag Ailpín ar an 20ú Iúil nó Lúnasa 834 nuair nó a maraíodh i mbun catha in éadan na gCruithneach i Gall-Ghàidhealaibh nó a baineadh a cheann de tar éis an chatha.  Ní fios cár adhlacadh.  Tháinig a mac Chionnaith i gcomharbacht air.

Tagairtí 

Ríthe Dhál Riada