Dúnghal mac Sealbhaigh

Rí Dhál Riada in iarthar na hAlban ba ea  Dúnghal mac Sealbhaigh (Meán-Ghaeilge Dúngal mac Selbaig).  Is dócha é gur tháinig sé i gcoróin sa bhliain  723 nuair a d'éirigh a athair Sealbhach mac Fearchair as agus chuaigh ó mainistir isteach.  Tháinig a réimeas chun críocha le teacht chun cinn Eochach mhic Eochach de Chineál Ghabhráin timpeall na bliana 726.<ref>Annála Tiarnaigh, AT 726.4,  Dungal de reghno iectus est,</ref>  Sa dán molta Duan Albanach glaoitear 'dian' ar Dhúnghal, agus deirtear ann go raibh sé i réim le seacht mbliana.

Le breis agus glúin roimh réimeas Dúnghail, bhí a Chineálsa Loairn agus Cineál Ghabhráin in achrann faoi cheannas Dál Riada.  Is amhlaidh gur éirigh le hathair Dhúnghail a chéile comhraic a chloí go gairid sular éirigh sé as.  Gan mhoill ámh, tháinig Cineál Ghabhráin chun cinn arís.  D'fhág a athair an mhainistir agus rinne iarracht a mhac a chur ar ais, ach theip air. 

Cé nach raibh Dúnghal ina rí Dhál Riada tar éis na bliana 726, d'fhéadfadh é go raibh sé fís ina rí Chineál Loairn, agus go cinnte a chuid lucht leanúna féin.  Sa bhliain 731, dhóigh sé Tairpert Boitir'', is dócha An Tairbeart, Loch Fine, i gcríocha Chineál Ghabhráin.

Sa bhliain 733, tuairiscítear i nAnnála Uladh gur mhaslaigh Dúngal oileán Toraí nuair a d'fhuadaigh sé Bruí mac Aonghasa I na gCruithneach.  Sa bhliain chéanna, d'éirigh Cill ceathrar Dhúnghail, Muireadhach mac Ainfhaichilligh, ina rí Chineál Loairn.  Is dócha go bhfuil nasc an idir buafhocal Dúnghail agus teacht chun cinn Mhuireadhaigh, agus 'séard a rinne Dúnghal ar Toraigh.

Theith Dúnghal go hÉirinn sa bhliain 734 cinn cumhachta  Aonghasa a éalú.  D'fhill Dúnghal ar ais go hAlbain, ach ghabh Aontas éa dheartháir Feareadhach.  Ní fios céard a tharla dóibh i ndiaidh sin.

Naisc sheachtracha 
 Corpus of Electronic Texts
Annála Uladh
Duan Albanach

Tagairtí 

Ríthe Dhál Riada