Tomás Ó Máille

Ba é Tomás Ó Máille an chéad Ollamh le Gaeilge i gColáiste na hOllscoile Gaillimh ó 1909 go lá a bháis i 1938 (30 Márta 1880 - 15 Eanáir 1938). Bhí sé ar dhuine de mhór-scoláirí Gaeilge a linne.

Beatha 
Saolaíodh an Máilleach do theaghlach rathúil i nGleann an Mháma i gConamara in 1880. Bhain sé céim B.A. Ollscoil Ríoga na hÉireann amach sa Cheiltis, sa Bhéarla agus sa Mhata-fisic i 1905.  Oileadh é ansin i Manchain (bronnadh MA air ansiúd), Learpholl, Baden, Beirlín, agus Freiburg, áit ar bronnadh dochtúireacht Ph.D air sa bhliain 1909.

Teangeolaí 
Ó 1928 ar aghaidh, chruthaigh an Máilleach na céadta taifeadadh fuaime de chainteoirí Gaeilge as Connacht agus as an gClár, agus chuidigh le bailitheoirí agus scoláirí eile taifeadtaí a dhéanamh.

Poblachtánach 
Deartháir ba ea é le Micheál agus Pádraig Ó Máille, TD srl.

Ó 1917 go 1920 bhí sé ina eagarthóir ar An Stoc.

Thacaigh an Máilleach leis na hÓglaigh agus le Colún Reatha Chonamara Thiar. Aithnítear go bhfuil oidhreacht spleodrach Uí Mháille ar chomhchéim le hoidhreacht a chomhghuallaithe i gCogadh na Saoirse, na h-intleachtóirí radacacha agus ceannairí an chultúir agus na polaitíochta, ina measc a chara Pádraig Mac Piarais agus na fir léinn Tomás Mac Donncha agus Éamon de Valera.

Pearsanta 
Phós sé Eibhlín Ní Scannláin ón bhFearann Fuar, Co. Chiarraí..  Ni raibh sé 58 bliain d'aois nuair a d'éag 15 Eanáir 1938.

Féach freisin 

 An Stoc

Naisc sheachtracha 

 Cartlann Uí Mháille in Ollscoil na Gaillimhe

Tagairtí 

Básanna i 1938
Daoine a rugadh i 1880
Scoláirí agus lucht acadúil na hÉireann
Scolairí an Léinn Cheiltigh
Daoine as Contae na Gaillimhe
Teangeolaithe Éireannacha