Prionsabal Aufbau

Deirtear i bPrionsabal Aufbau, (ón nGearmáinis : Aufbauprinzip prionsabal tógála ), ar a dtugtar Riail Aufbau freisin, nuair atá an t-adamh nó an ian sa bhunstaid, go líonann leictreoin fithiseáin adamhacha den leibhéil fuinnimh is ísle a bhíonn ar fáil, sula sealbhaíonn siad leibhéil níos airde. Mar shampla, líontar an fosceall 1s sula líontar an fosceall 2s. Ar an mbealach seo, déanann leictreoin den adamh nó den ian na cumraíochtaí leictreoin is cobhsaí gur féidir. Sampla is ea an chumraíocht 1s 2 2s 2 2p 6 3s 2 3p 3 don adamh fosfair, rud a chiallaíonn go bhfuil 2 leictreon ag an bhfosceall  1s, agus mar sin de.

Léirítear iompar leictreon le prionsabail eile de chuid na fisice adamhaí, amhail Riail Hund agus prionsabal eisiaimh Pauli. Dearbhaíonn Riail Hund más rud é go bhfuil fithiseáin iolracha den fhuinneamh céanna ar fáil, glacfaidh leictreoin fithiseáin éagsúla ina n-aonar sula líontar aon cheann faoi dhó. Má líontar ceann faoi dhó, éilíonn Prionsabal Eisiaimh Pauli go gcaithfidh guairní dhifriúla a bheith ag leictreoin a líonann an fithiseán céanna (+1/2 agus −1/2).

Tagairtí

Féach freisin 
 Fiúsleictreon
 Fuinneamh ianúcháin

Naisc sheachtracha 
 Khan Academy. The Aufbau principle. https://www.khanacademy.org/science/ap-chemistry-beta/x2eef969c74e0d802:atomic-structure-and-properties/x2eef969c74e0d802:atomic-structure-and-electron-configuration/v/the-aufbau-principle
 Electron Configurations, the Aufbau Principle, Degenerate Orbitals, and Hund's Rule from Purdue University
 Staideanna leictreon
 Fisic chandamach bhunaidh
 Nascadh ceimiceach