Sionnach

Ainmhí feoiliteach is ea an sionnach nó an madra rua (madadh rua/mada rua uaireanta). Mamach atá ann, agus is ball d'fhine na gcúnna (Canidae) é.

Sanasaíocht 
Níl aon sanasaíocht shásúil ar an bhfocal sionnach.

Seanfhocail/nathanna cainte 
 Ní mhealltar an sionnach faoi dhó
 Chomh glic le sionnach
 Sionnach ar dhuán, giorria ar do bhaoite, is nár mharaí tú aon bhreac go dtioca an Fhéile Bríde seanmhallacht iascaireachta as ar ainmníodh úrscéal Bhreandáin Uí Eithir Sionnach ar mo Dhuán.

Tréithe 
Bíonn dathanna éagsúla ar na madraí rua, idir buí éadrom agus donn trom rua, agus dath bán nó éadrom ar a mbolg agus ar uile. Bíonn eireaball sionnaigh fada, tiubh, agus mothallach, agus bior bán air de ghnáth. Bíonn na cluasa sách fada agus biorach.

 Meáchan 4 – 9kg
 Fad na colainne 50-100cm
 Fad an eireabaill 30- 45cm
 Cos Deiridh 13-16cm
 Fad an Lapa 5cm
 Aird ón ngualainn anuas 30-40cm

 Bia: Coiníní, Uibheacha, Feithidí, Giorriacha, Gráinneoga, Francaigh, Péisteanna, Lucha, Torthaí, Fuílleach bia

Intleacht 
De réir taighde de chuid Ollscoil Hull sa bhliain 2023, tá madaidh rua sna cathracha níos misniúla ná madaidh rua faoin tuath, ach ní hé go bhfuil siad níos cliste. Chuir na heolaithe puzail do mhadaidh rua ar 104 suíomh i bpáirceanna, i ngairdíní cúil, agus sna coillte ar feadh coicíse agus bhí ar na madaidh rua úsáid a bhaint as meicníocht shimplí chun teacht ar an bhia taobh istigh. Bhí na madaidh rua sna cathracha ní ba shásta teagmháil a dhéanamh leis na puzail. Faoi dheireadh, níor éirigh le níos mó ná 12 madadh rua an bia a fháil óna bpuzail - ach nuair a fágadh an bia ar an talamh gan puzal, ní raibh drogall ar shionnach ar bith an bia a ithe, beag beann ar cá háit a raibh siad.

Féach freisin 
 An Maidrín Rua (amhrán)

Foinsí 

Mamaigh