Pietari Iberialainen

Pietari Iberialainen (, n. 411–491) oli georgialainen prinssi, teologi ja filosofi. Hän oli merkittävä henkilö varhaisen kristinuskon saralla ja yksi kristillisen uusplatonismin perustajista. Jotkut ovat väittäneet hänen olevan Pseudo-Dionysios Areopagita -nimisen kirjailijan teosten takana.

Hänen saavutuksiinsa kuuluvat ensimmäisen georgialaisen luostarin perustaminen Betlehemiin ja ensimmäiseksi, Majuman lähistöllä sijaitsevan Gazan, piispaksi pääsy.

Elämä 
Pietari Iberialainen syntyi kuninkaallisen Khosroidien dynastiaan Iberian kuningaskuntaan. Hänet nimettiin alkuperäisesti Murvaniksi (tai vaihtoehtoisesti Nabarnugios), Iberian prinssiksi (Kartli). Hänen isänsä, kuningas Bosmarios Iberialainen, kutsui tunnetun filosofin, Lazican Mithradatesin, ottamaan osaa Murvanin koulutukseen. Vuonna 423 prinssi lähetettiin poliittisena vankina Konstantinopoliin, missä hän sai loistavan koulutuksen Rooman keisarinnan, Aelia Eudocian, Theodosius II:n vaimon, alaisuudessa.

Prinssi lähto yhdessä oppi-isänsä Mithradatesin kanssa palatsista ja karkasi tehdäkseen pyhiinvaellusmatkan Palestiinaan. Hän alkoi käyttää nimeä Pietari ja tuli munkki Jerusalemissa. Myöhemmin, vuonna 430, hän perusti oman luostarinsa Betlehemiin (myöhemmin tunnettu nimellä Betlehemin Georgialainen luostari). Vuonna 445 hänet vihittiin papiksi. Yhdessä Mithradatesin (silloin tunnettu nimellä Johannes) kanssa he matkustivat monen Lähi-idän maan läpi asettuen vihdoin Gazan läheisyydessä sijaitsevaan Majumaan.

Vuonna 452 hän palveli Majuman piispana kuuden kuukauden ajan ennen kuin useat kristityt karkotettiin paikallisen hallitsijan julistuksen vuoksi. Pietari karkasi Egyptiin, mutta palasi Palestiinaan vuosikymmenen jälkeen. Hän sai useita seuraajia ja oppilaita. Keskiaikaisten lähteiden mukaan hän oli useiden kuuluisien uskonnollisten kirjoitusten tekijä. Mitkään niistä eivät kuitenkaan selvinneet Pietari-nimen alla.

Pietari kuoli Yavneh-Yamissa, Iamnian muinaisessa satamassa, vuonna 491. Hänet haudattiin luostarissaan Gazan lähistöllä.

Monet itämaiset kirkot ajattelevat hänen hairahtuneen Khalkedonialaisesta doktriinista.

Elämäkerrat
 Niin kutsuttu syyriankielinen versio, alkuperäisesti Pietarin oppilaan Johannes Rufuksen kreikan kielellä kirjoittamana, ajoittuu 8. vuosisadalle
 Niin kutsuttu georgialainen versio, alkuperäisesti Pietarin vertaisen, Mytilenen piispa Zakharias Mytileneläisen kreikan kielellä kirjoittamana, säilynyt manuskripti 13. vuosisadalta

Lähteet
 Horn, Cornelia B. (2006), Asceticism And Christological Controversy in Fifth-century Palestine: The Career of Peter The Iberian. Oxford University Press, ISBN 0-19-927753-2.
 The Life of Peter the Iberian from Lives and Legends of the Georgian Saints by David Marshall Lang
 A. Kofsky. Peter the Iberian. Pilgrimage, Monasticism and Ecclesiastical Politics in Byzantine Palestine
 A Repertoire of Byzantine "Beneficial Tales" 
 The Byzantine Fathers by Georges Florovsky
 Zachariah of Mitylene, Syriac Chronicle (1899). Book 6

Viitteet

Aiheesta muualla
 David Marshall Lang, "Peter the Iberian and His Biographers". Journal of Ecclesiastical History, vol. 2 (1951), pp 156–168. 
 Jan-Eric Steppa, John Rufus and the World Vision of Anti-Chalcedonian Culture, (Gorgias Press, 2002), xxvii + 199 pp. ISBN 1-931956-09-X
 Ernest Honigmann, Pierre l'iberian et les ecrits du Pseudo-Denys l'Aréopagite, Bruxelles, 1952 
 Petre Iberi. Works, Tbilisi, 1961 
 Shalva Nutsubidze. Mystery of Pseudo-Dionys Areopagit, Tbilisi, 1942 
 Shalva Nutsubidze. Peter the Iberian and problems of Areopagitics. - Proceedings of the Tbilisi State University, vol. 65, Tbilisi, 1957. 
 A. Kofsky. "Peter the Iberian and the Question of the Holy Places," Cathedra 91 (1999), pp. 79–96. 
ქართული ლიტერატურის ქრესტომათია. ტ. I შედგ. ს. ყუბანეიშვილის მიერ. ტ. I. თბ. 1944. 
ძველი ქართული აგიოგრაფიული ლიტერატურის ძეგლები, ი. აბულაძის რედაქციით, II ტ. თბ. 1967. 
ძველი ქართული აგიოგრაფიული ლიტერატურის ძეგლები, IV, ე. გაბიძაშვილის და მ. ქავთარიას რედაქციით, ტ. თბ. 1968. 
ცხოვრება პერტე იბერისა, ასურული რედაქცია გერმანულიდან თარგმნა, გამოკვლევა, კომემტარები და განმარტებითი საძიებლები დაურთო ი. ლოლაშვილმა, თბილისი, 1988. 
პეტრე იბერიელი (ფსევდო-დიონისე არეოპაგელი). შრომები. თარგმ. ეფრემ მცირისა. ს. ენუქაშვილის გამოც. თბ. 1961. 
შ. ნუცუბიძე. პეტრე იბერი და ანტიკური ფილოსოფიური მემკვიდრეობა. შრომები. ტ. V. თბ. 1975. 
ს. ყაუხჩიშვილი. ბერძნული ლიტერატურის ისტორია. ტ. III. თბ. 1973.
Н. Марр. Житие Петра Ивера, царевича—подвижника и епископа Мойюмского V века. Православный палестинский сборник. 1896 г. т. 16. 
მ. თარხნიშვილი, ახლად აღმოჩენილი ქართული მონასტერი ბეთლემში, ბედი ქართლისა, 16, 1954. 
გ. წერეთელი, უძველესი ქართული წარწერები პალესტინიდან, თბილისი, 1960. 
გ. ფერაძე, უცხოელ პილიგრიმთა ცნობები პალესტინის ქართველი ბერებისა და ქართული მონასტრების შესახებ, გამოსაცემად მოამზადა, შესავალი წერილი და დამატებითი შენიშვნები დაურთო გ. ჯაფარიძემ, თბილისი,1995. 
თ. მგალობლიშვილი, უცნობი ქართული მომასტერი წმ. მიწაზე, გვ. 341-349. 
საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის ენციკლოპედიური ლექსიკონი, ავტორ-შემდგენელნი: ენრიკო გაბიძაშვილი (ხელმძღვანელი), მაია მამაცაშვილი, ანა ღამბაშიძე. თბ. 2007. 

Georgian aateli
Georgialaiset filosofit
Georgialaiset kirjailijat
Vuonna 411 syntyneet
Vuonna 491 kuolleet
Georgialaiset kalligrafit
Khosroianit