پس‌از طوفان (نقاشی)

پس‌از طوفان  که به عنوان روز چهل و یکم نیز شناخته می‌شود، یک نقاشی رنگ روغن نمادین از هنرمند انگلیسی جورج فردریک واتس است که برای اولین بار به عنوان خورشید به صورت ناقص در سال ۱۸۸۶ به نمایش درآمد و در سال ۱۸۹۱ میلادی تکمیل شد. این نقاشی صحنه‌ای از داستان طوفان نوح را نشان می‌دهد که در آن نوح پس از ۴۰ روز باران، پنجرهٔ کشتی خود را باز می‌کند تا ببیند باران قطع شده‌است یا خیر. واتس احساس می‌کرد که جامعه مدرن به دلیل فقدان ارزش‌های اخلاقی رو به زوال است و اغلب آثاری با موضوع سیل و پاکسازی افراد نالایق از جهان نقاشی می‌کرد. این نقاشی، به صورت یک چشم‌انداز از دریا که توسط آفتابِ درخشانِ میان ابرها روشن گردیده، ترسیم شده‌است. اگرچه واتس این موضوع را پیش تر در «نابغهٔ شعر یونانی» در سال ۱۸۷۸ به تصویر کشید، در ترسیم پس‌از طوفان رویکردی کاملاً متفاوت را اتخاذ نمود. او در این نقاشی سعی داشت مفهوم آفرینشِ یکتاپرستی را منتقل، اما از به تصویر کشیدن مستقیم خالق، اجتناب کند.

این نقاشی ناتمام در وایت چاپل در سال ۱۸۸۶ با عنوان خورشید به نمایش درآمد. واتس پنج سال دیگر روی این نقاشی کار کرد و نسخه تکمیل شده را در نیوگالری در سال ۱۸۹۱ به نمایش گذاشت. بین سال‌های ۱۹۰۲ و ۱۹۰۶ نیز در سراسر بریتانیا در معرض دید عموم قرار گرفت و امروزه در مجموعه گالری واتس در کامپتون، ساری قابل مشاهده است. با وجود اینکه واتس پس‌از طوفان را در لیست مهم‌ترین آثارش که هدیهٔ خود به مردم می‌دانست، قرار نداده‌است و جزء نقاشی‌های شناخته شده‌تر او به‌شمار نمی‌رود، اما مورد تحسین بسیاری از هنرمندان و همکاران واتس قرار گرفت و تا دو دهه تأثیر زیادی بر نقاشان پس از خود، گذاشت.

پیش‌زمینه 

جورج فردریک واتس در سال ۱۸۱۷، به عنوان پسر یک سازنده آلات موسیقی لندنی به دنیا آمد. دو برادر او در سال ۱۸۲۳ و مادرش در سال ۱۸۲۶ درگذشتند، این مسئله واتس را به مفهوم مرگ علاقه‌مند کرد. واتس در سن ۱۰ سالگی شاگرد یک مجسمه‌ساز شد و در اواسط نوجوانی به اندازه کافی در هنر مهارت کسب نمود که به عنوان یک نقاش پرتره امرار معاش کند. در سن ۱۸ سالگی در آکادمی سلطنتی هنر پذیرفته شد، اما از آنجایی که روش‌های آنها را نمی‌پسندید، گاهی در جلسات آموزشی غیبت می‌کرد. از سال ۱۸۳۷، به عنوان یک هنرمند آنقدر موفق شد که توانست به جای پرداختن به فعالیت‌های معاشی، تمام وقت خود را وقف نقاشی کند.

در سال ۱۸۴۳ واتس به ایتالیا سفر کرد و در آنجا چهار سال ماند. هنگام بازگشت به لندن، از مالیخولیا رنج می‌برد و آثار غم‌انگیز بسیاری نقاشی کرد. مهارت‌های او به‌طور گسترده مورد تجلیل واقع شد و در سال ۱۸۵۶ تصمیم گرفت خود را وقف نقاشی پرتره کند. پرتره‌های او نیز بسیار مورد توجه هنرمندان قرار گرفتند و در سال ۱۸۶۷، به عنوان عضو آکادمی سلطنتی هنر انتخاب شد که در آن زمان بالاترین افتخار در دسترس یک هنرمند بود. همانند سنین جوانی، واتس، به سرعت از فرهنگ و شیوه‌های آنان سرخورده شد؛ به همین علت از سال ۱۸۷۰ به بعد، تنها به عنوان نقاش، و نه عضوی از آکادمی هنر، فعالیت نمود و در ترسیم موضوعات تمثیلی و اسطوره‌ای، شهرت گسترده‌ای پیدا کرد و آثار او در مضامین مختلف، سبب شد یکی از برجسته‌ترین هنرمندان جهان شناخته شود. در سال ۱۸۸۱ نیز یک گالری با سقف شیشه‌ای به خانه کوچکِ هلندی‌اش اضافه کرد که در آخر هفته‌ها بر روی عموم باز بود و بیش از پیش مردم را با آثارش آشنا نمود.

موضوع 

پس‌از طوفان صحنه‌ای از داستان طوفان نوح را به تصویر می‌کشد که در آن نوح پس از چهل روز، پنجره کشتی را باز می‌کند و متوجه می‌شود که باران بند آمده اما سیل هنوز فروکش نکرده‌است. اگرچه مسیحیت انجیلیِ سختِ پدرش، بیزاری شدید از دینِ سازمان یافته در واتس ایجاد کرده بود، اما او دانش عمیقی نسبت به کتاب مقدس داشت و نوح و طوفان هر دو مضامینی بودند که به‌طور منظم در طول زندگی حرفه‌ای خود به تصویر می‌کشید.

واتس اعتقاد شدیدی به این ایده داشت که جامعه مدرن، ثروت را بر ارزش‌های اجتماعی ترجیح می‌دهد و این نگرش به همراه مسئله‌ای که او آن را «حجاب ریاکارانهٔ فدا شدن برای خدا» توصیف می‌کرد، منجر به زوال جامعه شده‌است. هیلاری آندروود از دانشگاه سارِی می‌نویسد که واتس احتمالاً آثار بسیاری را با موضوع نوح نقاشی کرده‌است، زیرا او شباهت‌های عصر مدرن را با مفهوم پاکسازی جامعه منحط و در عین حال حفظ کسانی که هنوز به معیارهای اخلاقی پایبند هستند، می‌بیند. واتس در این اثر تصمیم گرفت لحظه ای را به تصویر بکشد که در آن نور خورشید برای اولین بار، پس از ۴۰ روز پنهان شدن توسط ابرها، قابل مشاهده شده‌است:

ترکیب بندی 

واتس در این نقاشی، چشم‌اندازی از سطح دریا نشان می‌دهد. بر فراز دریا، آفتابِ درخشانی از نور خورشید دیده می‌شود که ابرهای اطراف را روشن می‌کند و پرتوهای درخشانی از لبه‌های بوم بیرون می‌زند. ترکیب بندی واتس بازتابی است که ویلیام ترنر در سال ۱۸۴۳ با همین موضوع ترسیم نمود. ترنر در تابلوی «نور و رنگ (نظریه گوته) - صبح پس‌از طوفان - موسی در حال نوشتن کتاب پیدایش»{{Efn|Light and Colour (Goethe's Theory)—The Morning after the Deluge—Moses Writing the Book of Genesis}} دایره ای از نور درخشان را همچون پس‌از طوفان واتس به نمایش می‌گذارد. با این حال، آثار ترنر به دلیل حالت انسان گونهٔ قابل تشخیصی که در خود به نمایش می‌گذارد هرگز به ترکیب بندی هنر انتزاعیِ واتس نزدیک نشده‌است.

واتس در این مرحله از حرفه خود به‌طور منظم تصاویری را نقاشی می‌کرد که رویدادهای طبیعی الهام بخش و اراده خدا را به هم پیوند می‌داد. تمرکز او بر ترسیم خورشید، نشان دهنده علاقه دیرینه او به خورشید به عنوان یک نماد الهی است؛ برای مثال واتس در قربانی نوح، نقاشی در سال ۱۸۶۵، نوح را نشان داد که به شکرانه نجات خانواده اش در برابر خورشید حیوانی را قربانی می‌کند. این علاقه به خورشید احتمالاً از آشنای واتس، ماکس مولر، ناشی می‌شود که به‌طور گسترده در مورد نظریه‌های خدای خورشید نوشته بود و این اعتقاد را داشت که «مذاهب اروپا، خاورمیانه و جنوب آسیا همه در نهایت از پرستش خورشید مردم نیاهندواروپایی نشات گرفته‌اند». بیوه او ماری سِتون واتس پس از مرگ همسر خود نوشت:

واتس قبلاً یک خورشید نارنجی بر فراز یک دریای صاف در اثر خود به نام نابغهٔ شعر یونانی در سال ۱۸۷۸ به تصویر کشیده بود، اما موضوع و ترکیبِ پس‌از طوفان به صورت کاملاً متفاوت ترسیم شد. نابغهٔ شعر یونانی برای برانگیختن پانتئیسم در نظر گرفته شده بود که نیروهای طبیعت را به شکل چهره‌های انسانی و در حال کار و بازی نشان می‌داد که توسط شخصیت مرکزیِ بزرگ و دانا مشاهده می‌شوند. پس‌از طوفان صریحاً به عنوان تصویری توحیدی در نظر گرفته شد که هم شکوه و هم رحمت رستگارانه یک خدای قادر مطلق را که درگیر آفرینش است، تداعی می‌کند.پس‌از طوفان به شکل ناقصِ آن در سال ۱۸۸۶ با نام خورشید در کلیسای سنت جود، وایت‌چَپِل به نمایش گذاشته شد؛ ساموئل بارنت، معاون سنت جود، در تلاش برای آوردن زیبایی به زندگی فقرا، نمایشگاه‌های هنری سالانه‌ای را در شرق لندن ترتیب می‌داد. او رابطه نزدیکی با واتس داشت و مرتباً آثارش را قرض می‌گرفت تا آنها را برای ساکنان محلی نمایش دهد. پس از این نمایشگاه، واتس به مدت پنج سال دیگر به کار روی نقاشی خود ادامه نمود تا پس‌از طوفان را خلق کند.

 پس از اتمام 
نسخه تکمیل شده پس‌از طوفان در نیوگالری در سال ۱۸۹۱ به نمایش گذاشته شد. در نمایشگاه سال ۱۸۹۱، نمایشگاه بعدی در سال ۱۸۹۷ و در نیوگالری، پس‌از طوفان با یادداشتی (که گمان می‌رود توسط واتس نوشته شده باشد) همراه بود که تصویر را اینگونه توضیح می‌داد:

این اثر بین سال‌های ۱۹۰۲ و ۱۹۰۶ در سراسر انگلستان به نمایش گذاشته شد و در کورک، ادینبورگ، منچستر، دوبلین و در گالری شیشه‌ای خود واتس به نمایش درآمد. در سال ۱۹۰۴، کمی قبل از مرگ واتس، در اواخر همان سال، پس‌از طوفان به گالری واتس که به تازگی در کامپتون، ساری افتتاح شده بود، منتقل گردید. دو سال قبل از این اتفاق، واتس، دوباره به خلق آثاری در رابطه با سازوکار آفرینش پرداخت و برای اولین بار در یکی از این آثار مستقیماً تجسمی از خدا را به تصویر کشید، و آن را به عنوان نمایانگر «یک تجلی بزرگ که هر چیزی که وجود دارد از او منشأ می‌شود» معرفی نمود.

اگرچه واتس در طول زندگی خود مناظر زیادی نقاشی می‌کرد، اما او چنین نقاشی‌هایی را آثار مهمی نمی‌دانست و زمانی که بین سال‌های ۱۸۸۶ و ۱۹۰۲، ۲۳ اثر غیر پرتره مهم خود را برای نمایش عمومی به کشور اهدا کرد، هیچ نقاشی منظره ای در میان آن‌ها دیده نمی‌شد. اگرچه پس‌از طوفان توسط بسیاری از هنرمندان همکارِ واتس بسیار تحسین شد، اما در نتیجه حذف این اثر از نقاشی‌های اهدایی اش، که آن‌ها را «هدایایی به مردم» می‌دانست، در میان آثار شناخته شده‌ترش قرار نمی‌گیرد. والتر بیز در سال ۱۹۰۷ نوشت که پس‌از طوفان «منظره‌ای است که ما را نام واتس پیوند می‌دهیم، منظره‌ای که تمام چیزهای درشت و مادی از آن حذف شده و پسمانده‌ای ارائه می‌دهد که نوعی تصعید شاعرانه‌ترین عناصر طبیعت است». پس‌از طوفان بر بسیاری از آثار نقاشی شده در دو دهه پس از خود، از جمله نگارگری‌های خورشید توسط موریس چاباس، جوزپه پلیتزا دا ولپدو و ادوارد مونک اثر گذاشت. پس‌از طوفان امروزه در مجموعه گالری واتس نگه داری می‌شود و قابل بازدید عموم است.

 جستارهای وابسته 
 امید (نقاشی) تاکستان سرخ جزیره مردگان (نقاشی)''

یادداشت‌ها

واژه‌نامه

منابع

منابع کتاب

پیوند به بیرون 

 
 

آب در هنر
خورشید در فرهنگ
نقاشی‌های ۱۸۹۱ (میلادی)
نقاشی‌های جرج فردریک واتس
نقاشی‌های نمادگرا
نقاشی‌هایی با مضامین کتاب مقدس عبری