ماده اولیه (کیمیاگری)

در کیمیاگری و فلسفه، ماده اولیه یا ماده نخستین (برای توضیح فلسفی به: ماده و صورت مراجعه کنید)، ماده اولیه ای است که در همه جا هست و برای کار بزرگ کیمیاگری و ایجاد سنگ فلاسفه مورد نیاز است. ماده اولیه، اسامی بسیار فراوانی دارد. این ماده، اساس بی‌شکل و بدوی همه مواد است که شبیه به هرج و مرج، عنصر پنجمین (جوهر حقیقی اشیا) یا اتر است. کیمیاگران باطنی ماده اولیه را با استفاده از تشبیه توصیف می‌کنند و آن را با مفاهیمی مانند روح جهانی مقایسه می‌کنند.

تاریخچه 
گاهی اوقات مفهوم ماده اولیه به ارسطو نسبت داده می‌شود. ریشه‌های اولیه این ایده را می‌توان در فلسفه آناکساگوراس یافت، که نوس را در رابطه با هرج و مرج توصیف می‌کند. این مفهوم با کیهان‌شناسی امپدوکلس نیز مرتبط است.

هنگامی که کیمیاگری در مصرِ یونانی-رومی بر پایه‌های فلسفه یونان توسعه یافت، مفهوم ماده اولیه را به‌عنوان یک اصل بنیادی شامل شد. مری آن اتوود از واژه‌های منسوب به آرنالدوس دو ویلا نوا برای توصیف نقش ماده اولیه در نظریه بنیادی کیمیاگری استفاده می‌کند: «اینکه در طبیعت ماده ناب خاصی وجود دارد، که با کشف و به کمال رساندن هنر، به تناسب تمام اجسام ناقصی را که آنها را لمس می‌کند را به خودش مبدل می‌سازد .» اگرچه توصیفات ماده اولیه در طول تاریخ تغییر کرده‌است، اما این مفهوم در اندیشه کیمیاگری محوری باقی مانده‌است.

اسامی 
نویسندگان کیمیاگری از تشبیهات برای توصیف ماهیت جهانی ماده اولیه استفاده کردند. آرتور ادوارد ویت بیان می‌کند که همه نویسندگان کیمیاگری «نام واقعی» آن را پنهان کرده‌اند. از آنجایی که ماده اولیه دارای تمام صفات و خصوصیات چیزهای ابتدایی است، نام‌های اقسام اشیاء، به آن اختصاص داده شده‌است. گزارش مشابهی را می‌توان در کتاب Theatrum Chemicum یافت:

ماده اولیه با هیولی، آتش اولیه، پروتئوس، نور و عطارد مقایسه شده‌است. مارتین رولند در فرهنگ لغت کیمیاگری خود در سال ۱۶۱۲ بیش از پنجاه مترادف برای ماده اولیه فهرست می‌کند. متن او شامل توجیه اسامی و مقایسه آنها است. او تکرار می‌کند که «فلاسفه آن‌قدر مخلوق خدا را که ماده اولیه نامیده می‌شود، به‌ویژه از نظر کارایی و اسرار آن، تحسین کرده‌اند، که نام‌های بسیاری و تقریباً هر توصیف ممکنی بر آن گذاشته‌اند، چرا که نمی‌دانند چگونه آن را ستایشی درخور کنند .» ویت هشتاد و چهار نام دیگر را فهرست می‌کند.

جستارهای وابسته 
 آرخه
 فرایند فردیت
 نظریه مثل

منابع 

عرفان
فلسفه
کیمیاگری
گنوستیک
مواد در اسطوره‌شناسی
مواد کیمیاگری