شورای‌عالی مناطق آزاد تجاری-صنعتی و ویژه اقتصادی

شورای‌عالی مناطق آزاد تجاری-صنعتی و ویژه اقتصادی یکی از نهادها در ایران است که وظیفه نظارت بر مناطق آزاد تجاری-صنعتی و مناطق ویژه اقتصادی ایران، تصویب مقررات و آیین‌نامه‌ها در این حوزه و ایجاد هماهنگی بین فعالیت‌های این مناطق را بر عهده دارد.

تاریخچه 
در سال ۱۳۶۹، مصوبه «تأسیس مناطق آزاد تجاری و صنعتی و تشکیل شورای‌عالی مناطق آزاد» به تصویب شورای اقتصاد رسید. براساس این مصوبه، شورایی به ریاست رئیس‌جمهور و متشکل از چند وزیر، رئیس‌کل بانک مرکزی و رئیس سازمان برنامه و بودجه تشکیل شد و عنوان شورا، «شورای‌عالی مناطق آزاد تجاری-صنعتی» تعیین شد.
پس از تصویب قانون چگونگی اداره مناطق آزاد تجاری-صنعتی جمهوری اسلامی ایران توسط مجلس در شهریور ۱۳۷۲، هیئت وزیران طی مصوبه‌ای وظایف و اختیارات خود (ناشی از این قانون) را به این شورا واگذار کرد.

در سال ۱۳۸۴، قانون تشکیل و اداره مناطق ویژه اقتصادی جمهوری اسلامی ایران تصویب شد. سپس هیئت وزیران طی مصوبه‌ای در سال ۱۳۸۵، وظایف و اختیارات خود (ناشی از این قانون) را به این شورا واگذار کرد. آیین‌نامه اجرایی قانون یادشده به تصویب وزیران عضو شورا رسید و نام شورا به «شورای‌عالی مناطق آزاد تجاری-صنعتی و ویژه اقتصادی» تغییر یافت.
نام این شورا بین سال‌های ۱۳۹۳–۱۳۸۸، «شورای هماهنگی مناطق آزاد تجاری-صنعتی و ویژه اقتصادی» بود؛ تا اینکه با تصویب هیئت وزیران در سال ۱۳۹۳، دوباره نام آن به «شورای‌عالی مناطق آزاد تجاری-صنعتی و ویژه اقتصادی» تغییر پیدا کرد.

دبیرخانه 
دبیرخانهٔ این شورا در تابستان ۱۳۷۱ تشکیل شد و اولین دبیر توسط رئیس‌جمهور منصوب شد. دبیر شورا که اداره دبیرخانهٔ شورا را برعهده دارد، اغلب به‌عنوان «مشاور رئیس‌جمهور در امور مناطق آزاد تجاری-صنعتی و ویژه اقتصادی» منصوب شده‌است.

این دبیرخانه تا پایان سال ۱۳۹۵ زیرمجموعه نهاد ریاست‌جمهوری بود؛ ولی در سال ۱۳۹۶ طبق تبصره ماده ۲۳ قانون برنامه ششم به وزارت امور اقتصادی و دارایی منتقل شد. بر این اساس، دبیر شورا توسط وزیر امور اقتصادی و دارایی منصوب می‌شود.

اعضا 
اعضای شورای‌عالی مناطق آزاد تجاری-صنعتی و ویژه اقتصادی عبارتند از:
 رئیس‌جمهور (رئیس شورا)
 دبیر شورا
 وزیر امور اقتصادی و دارایی
 وزیر صنعت، معدن و تجارت
 وزیر امور خارجه
 وزیر کشور
 وزیر نفت
 وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی
 وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی
 وزیر راه و شهرسازی
 وزیر دادگستری
 وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی
 وزیر جهاد کشاورزی
 رئیس‌کل بانک مرکزی
 رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور
 رئیس سازمان حفاظت محیط زیست

دبیران

جستارهای وابسته 
 فهرست مناطق آزاد و ویژه اقتصادی ایران

منابع

پیوند به بیرون 
 درگاه خدمات مناطق آزاد و ویژه ایران
 پایگاه خبری

بنیان‌گذاری‌های ۱۳۶۹ در ایران
شوراهای عالی در جمهوری اسلامی ایران