تاتوا

تاتوا ()، در هر دو آئین (سانکیها و بودا) از «تاتوا» به عنوان اصول جهان‌شناسی یاد شده‌است.

طبقه‌بندی چهارگانه مقولات بیست و پنجگانه:
 اصلی که به وجود می‌آورد ولی به وجود نیامده است.
 اصولی که هم به وجود آمده و هم به وجود می‌آورند.
 اصولی که به وجود آمده‌اند ولی به وجود نمی‌آورند.
 اصلی که نه به وجود آمده و نه به وجود می‌آورد.
این طبقه‌بندی چهارگانه مقولات بر اساس سلسله مراتب پیدایش آنان، وضع گردیده، شامل بیست و پنج اصل است، این اصول را «تاتوا»(Tattavs) گفته‌اند.

اصول سی و ششگانه 
برای بیان آفرینش عالم، آئین «شیوائی» متوسل به بیست و پنج اصل جهان‌شناسی سامخیا «سانکیها» Samkhya شده‌است و یازده اصل دیگر به آن افزوده‌است.

توالی سه مرحله ای تجلی صور 
هر اسمی به صورتی اشارت دارد، و همه صور عینی (objective) هستند. تجلی صور نیز از توالی سه مرحله ای برخوردار می‌باشد که عبارتند از کالاها (نمودها)، تاتتواها (Tattwas) (اصول)، و بهوواناها (Bhuwanas) و حوزه‌ها (Spheres). روی هم رفته پنج کالا، سی و شش تاتتوا و دویست و بیست حوزه وجود دارند.

جستارهای وابسته 
 تاتها (بودیسم)
 عینی‌گرایی (فلسفه)

پیوند به بیرون 
 استفاده از «تاتوا» در ادبیات پورانی و گائودیا وایشناوا .

منابع 

تنتره
شیواپرستی
عناصر چهارگانه
فلسفه جین
مفاهیم فلسفی هندو
واژه‌ها و عبارت‌های زبان سانسکریت
ویشنوپرستی
هستی‌شناسی