موقوفه وکیل الدوله

موقوفه  حاج محمد حسن وکیل الدوله کرمانشاهانی این موقوفه از بزرگترین موقوفات عام غیر متصرفی غرب و شمال کشور می باشد که در سال ۱۲۶۸ هجری شمسی توسط حاج حاج محمد حسن وکیل الدوله وقف عام گردید این موقوفه در مناطق شهری و روستایی دارای رقبات گسترده ای می باشد که در مناطق میان دربند شامل اراضی  ۷ روستا ، منطقه برسیمین اسلام آباد غرب اراضی ۱۱ روستا ، منطقه سرفیروزآباد اراضی ۱۳ روستا ، منطقه ماهیدشت و شهر رباط ماهیدشت شامل شهر رباط و ۹ روستا سرای وکیل الدوله مربوط به دوره قاجار است و در کرمانشاه، خیابان مدرس، راسته بازار کرمانشاه واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۲ دی ۱۳۸۶ با شمارهٔ ثبت ۲۰۴۹۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

شامل ۲۴۰ حجره ی تجاری چند سرا و تیمچه و بارانداز در مرکز شهر کرمانشاه متمرکز شده است .

سراها در مجموعه بازارهای سنتی قرار دارد و بازارها در کنار مساجد آدینه قرار گرفته و حمام و کاروان‌سرا نیز در کنار این مجموعه قرار می‌گرفته است و دارای معماری زیبایی است. معمار این سرا در عین حال خط آسمان و خط افق ویژه را ترسیم کرده و در بخش جنوبی قرار گرفته است. در حجم اصلی سرای وکیل‌الدوله ابتدا حیاط و بعد سایر جزئیات بنا دیده می‌شود که در این بنا احجام پیچیده از ترکیب و تجزیه احجام ساده به‌وجود آمده و سازمان حجمی بنا از سازمان کلی فضا تبعیت می‌کند.

وکیل‌الدوله 
وكيل الدوله از رجال دوره قاجار و نماينده سياسي دولت انگليس در غرب كشور يعني استان كرمانشاه انتخاب شد. أيشان ١٢ سال این سمت را بر عهده داشت. پس از او هم پسرش كه به وی وكيل الدوله دوم (عبدالرحيم) می‌گفتند، به عنوان نمایندۀ بریتانیا در کرمانشاه انتخاب شد که ١١ سال این سمت را عهده دار بود.

در حال حاضر محمد رضا پالیزی فرزند "عطالله پالیزی فرزند حاج عبدالرحیم وکیل الدوله (همگی متولیان اسبق )" منولی موقوفه می باشد نامبرده  از نوادگان واقف اصلی متولی منصوص موقوفه است