هوشنگ میرزا

هوشنگ میرزا (مارس ۱۶۰۴۲فوریه ۱۶۲۸) شاهزاده گورکانی و نوه سوم امپراتور مغول، اکبر، بود. او کوچک‌ترین پسر دانیال میرزا و چهارمین برادرزاده جهانگیرشاه بود.

تولد و سال‌های اولیه 
او در آغاز سال ۱۰۱۲ هجری قمری یا مارس ۱۶۰۴ میلادی به دنیا آمد و از سوی پدربزرگ پدری‌اش، اکبر، فرهنگ هوشنگ نام گرفت. او کوچک‌ترین پسر دانیال میرزا و یکی از دو نفر فرزندانی بود که همسر هندوی او، شاهزاده خانم اوجینیا پارامارا به دنیا آورد (فرزند دیگر یک دختر به نام ماهی بانو بیگم است).

اگرچه شرایط دقیق ازدواج والدین او ثبت نشده‌است، اما مشخص است که پدربزرگ مادریش، راجا دالپات اوجینیا، در سال ۱۵۹۹ علیه امپراتوری گورکانی شورش کرده بود. دانیال میرزا که در این هنگام صبه‌دار شهر الله‌آباد بود، برای سرکوب شورش اعزام شد. اما با ورود شاهزاده، دالپات به سرعت تسلیم شد و ادای احترام کرد. اعتقاد بر این است که در این زمان بود که راجا دختر خود را همسری دانیال درآورد. اما دالپات چند سال بعد به دستور شاهزاده سلیم (که بعداً امپراتور جهانگیر شد) و به اتهام مرگ یک افسر گورکانی در جریان شورش کوتاهش، قصاص گردید.

دانیال میرزا کمی بیش از یک سال پس از تولد هوشنگ در آوریل ۱۶۰۵، در اثر بیماری در دکن درگذشت. اکبر که به شدت تحت تأثیر مرگ پسر کوچکش قرار گرفته بود، خود نیز در اکتبر همان سال از دنیا رفت. به نظر می‌رسد که خانواده دانیال پس از مرگ او در برهانپور، پایتخت ولیعهدی او باقی مانده‌اند، زیرا در سال ۱۶۰۶ به همراه پزشک جهانگیر، مقرب خان، از این شهر به دربار انتقال یافتند. جهانگیر ورود فرزندان برادرش را در زندگی‌نامه خود توزک جهانگیری ثبت کرده‌است:

گرویدن به مسیحیت 
با آغاز سلطنت جهانگیر، مبلغان یسوعی برای چندین دهه در هند حضور داشتند. پیشرفت تدریجی در گسترش مسیحیت حاصل شده بود، تا جایی که جوامع کوچک اما پرشور نوکیشان در آگرا و لاهور وجود داشت. حتی این امید در مبلغان یسوعی وجود داشت که جهانگیر خودش هم ترک اسلام کند.

در ژوئیه ۱۶۱۰، جهانگیر کشیشان یسوعی، پدران ژروم گزاویه و امانوئل پینیرو، را به دربارش در آگرا فراخواند. در آنجا جهانگیر هوشنگ و دو برادرش را به یسوعی‌ها سپرد تا تعمید دهند و به عنوان مسیحی بزرگ شوند. گفته می‌شود که کشیش‌ها بسیار خوشحال بودند، به زانو افتادند و پای امپراتور را بوسیدند. سر ویلیام هاوکینز، نماینده کمپانی هند شرقی که در دربار حضور داشت، معتقد بود که جهانگیر تغییر دین را تنها برای کاهش حمایت برادرزاده‌هایش در میان اشراف مسلمان مجاز دانست، زیرا در غیر این صورت جانشینی فرزندان خودش برای تاج و تخت را پیچیده می‌کرد. از سوی دیگر، سفیر جیمز اول در هند، سر توماس رو، ادعا کرد که این کار به گونه ای انجام شد که جهانگیر بتواند به نوبه خود ادعای داشتن یک همسر پرتغالی را داشته باشد.

با این حال، پس از سهماه آماده‌سازی شاهزاده‌ها برای غسل تعمید اعلام شد. هوشنگ، برادران بزرگترش طهمورث و بایسنقر، همراه با یک شاهزاده چهارم، نوه برادر اکبر، میرزا محمد حکیم، در صفوفی پر زرق و برق به رهبری مسیحیان شهر آگرا از قلعه به سوی کلیسای اکبر رفتند. شاهزاده‌ها سوار بر فیل‌هایی شده بودند، لباس‌هایی مانند اشراف پرتغالی با صلیب‌های طلایی به گردنشان آویختند. ناقوس‌های کلیسا به صدا آمد و با در دست داشتن شمع‌هایی در میان ابرهای کندر وارد کلیسا شدند. آنها نذر غسل تعمید را که کشیش به فارسی گفته بود تکرار کردند و بر سرشان آب غسل تعمید پاشیدند. سرانجام نام پرتغالی به آنها داده شد و هوشنگ دُن هنریکو نامیده شد. طهمورث، بایسنقر و شاهزاده چهارم به ترتیب نام‌های دُن فیلیپ، دُن کارلو و دُن دوارته را به خود اختصاص دادند.

با این حال، این تغییر آیین موقتی بود. چهار سال بعد (احتمالاً پس از کاهش ترس از جانشینیشان) شاهزادگان به اسلام بازگشتند و یسوعیان با تلخی اظهار داشتند که «نور را رد کردند و به استفراغ خود بازگشتند».

اصل و نسب

منابع 

اهالی بخش برهان‌پور
درگذشتگان ۱۶۲۸ (میلادی)
زادگان ۱۶۰۴ (میلادی)
شاهزادگان گورکانی
مسیحیان مسلمان‌شده