بحر جدید

بحرِ جَدید (غَریب) در اصطلاح عروضی، به بحر شعری مختلف‌الارکان از ترکیب و تکرار سه رکن «فاعلاتن/ فاعلاتن/ مُستَفعِلُن» (- ل - -/ - ل - -/ - - ل -) یا زحافات آنها تشکیل شده‌است. جدید از بحور نوپدید است. (فاعلاتن/ فاعلاتن/ مستفعلن: سبب خفیف، وتد مقرون، سبب خفیف/ سبب خفیف، وتد مقرون، سبب خفیف/ دو سبب خفیف، وتد مقرون «°|°°|°|/ °|°°|°|/ °|°|°°| – – ᴗ –/ – – ᴗ –/ – – – ᴗ»)

از بحرهایی است که در زبان فارسی چندان متداول نیست. وزن سالمِ کامل آن:
 فاعلاتن فاعلاتن مستفعلن (- ل - - /- ل - - /- - ل -): بحر جدید مسدس سالم
ای نگارین روی دلبر، کم کن ستم / کاین دل من بی رخ تو، پر شد ز غم (المعجم)
دیگر وزن پرکاربرد آن:
 فعلاتن فعلاتن مفاعلن: بحر جدید مسدس مخبون

زحافات 
زحافات (تغییرات) مشهور بحر جدید در شعر فارسی، از فاعلاتن و از مستفعلن هر دو (خبن) است.
از فاعلاتن:
 فعلاتن: مخبون
از مستفعلن:
 مفاعلن: مخبون

اوزان 
اوزان پرکاربرد بحر جدید:
 فاعلاتن فاعلاتن مستفعلن: بحر جدید مسدس سالم*
 فعلاتن فعلاتن مفاعلن: بحر جدید مسدس مخبون*
 فاعلاتن مستفعلن: بحر جدید مربع سالم
 فعلاتن مفاعلن: بحر جدید مسدس مخبون

پانویس 
* اوزان پرکاربرد

منابع 

 عروض و قافیه؛ نگاهی تازه به اوزان و ضراب‌آهنگ شعر فارسی، مؤلف: حسن مددی، تهران: تیرگان، پ نخست: ۱۳۸۵.
 عروض فارسی؛ شیوه‌ای نو برای آموزش عروض و قافیه، مؤلف: عباس ماهیار، مشاور مجموعه: حسن انوری، تهران: نشر قطره، چاپ پنجم: ۱۳۷۹.

بحور عروضی
وزن‌های عروضی