کبوترخانه ولاشان

مجموعه کبوترخانه ولاشان (برج های ولاشان) با دیرینگی احداث در دوران صفویه، افشاریه، و قاجار مجموعه ای از متراکم‌ترین سازه کبوتر خانه ایران و ثبت آثار ملی ایران است.

تعداد ۲۵ عدد برج کبوتر در نزدیکی هم این برج‌ها را به یکی از متراکم‌ترین برج‌های کبوتر تبدیل کرده‌است.

تاریخچه 

در دوره صفوی در اصفهان در حدود ۳۰۰۰ برج کبوترخانه وجود داشته‌است. در تصاویر به جای مانده از کوه آتشگاه هرستان در دوران قاجار برج‌های کبوترخانه به فاصله اندک ملاحظه می‌شود که اکنون اثری از آن‌ها موجود نیست بنابراین در دوران صفوی شاید چیزی حدود ۱۸ میلیون لانه کبوتر با احتساب ظرفیت میانگین ۶۰۰۰ کبوتر برای هر کدام از برج‌ها می‌توان محاسبه کرد، برج‌های کبوترخانه خمینی شهر که فعلاً وجود دارند بیش از ۲۵ عدد نمی‌باشند که عمدتاً در منطقه ولاشان وجود داشته و ظرفیت آن‌ها از هزار تا هزار و پانصد متفاوت است و از نظر مهندسی و معماری به عنوان شاهکار مهندسی می‌توان در نظر گرفت. در گذشته در ولاشان رسم بوده که هر کس قصد داشت تشکیل زندگی بدهد موظف بود با اهالی روستا به صورت دسته جمعی سالی یک برج کبوترخانه احداث نماید. فضولات حاوی قادیر قابل توجهی نیتروژن شیمیایی و آلی و دارای اکسیدهای فسفر و پتاسیم کبوتران در مزارع کشاورزی ماربین بین کشاورزان خرید و فروش می‌شد. این فضولات باعث می‌شد تا بهترین محصولات کشاورزی از سیفی‌جات و سبزیجات گرفته تا خربزه و گلابی و به و سیب و حبوبات و گندم تولید شود.

نام برج‌ها و شماره ثبت ملی

کبوتر و برج نمادی از آزادی و حقوق بشر 

. کبوتر نماد آزادی، برابری و حقوق‌بشر است.

. در ادبیات و فرهنگ ایرانی، کبوتر و زن، هر دو را نماد آزادی و عدالت، عشق و زندگی می‌دانند.

جستارهای وابسته 
 فهرست آثار ملی شهرستان خمینی‌شهر

منابع