بازداشت‌شدگان جنبش دانشجویی ۱۴۰۱ ایران

دانشجویان بازداشت‌شده اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ ایران به دانشجویان بازداشت‌شده دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی در پی اعتراضات ۱۴۰۱ دانشجویان ایران اشاره دارد.

آمار 
به دلیل ادامه‌دار بودن این رویداد در دانشگاه‌های مختلف ایران هنوز آمار دقیق و ثابتی وجود ندارد.

روزشمار

۲۹ شهریور 
 علیرضا غمگسار دانشجوی باستان‌شناسی دانشگاه کاشان، حوالی سبزه میدان رشت توسط نیروهای امنیتی بازداشت شد، و پس از یک روز بازجویی و شکنجه به زندان لاکان رشت منتقل شد.

محمد‌ جواهری، دانشجوی جامعه شناسی دانشگاه تهران سوم مهرماه در ترمینال غرب تهران پس از اخراج از خوابگاه دانشجویی زمانی که عازم خانه بود توسط نیروهای امنیتی بازداشت شد. https://www.radiozamaneh.com/732786/

۱۸ مهر 
 دانشگاه شریف: طبق اعلام مسئولان دانشگاه، ۲ دانشجوی این دانشگاه که در تجمعات اخیر بازداشت شده بودند، آزاد شدند.

۹ آبان 
نیروهای امنیتی سه دانشجوی دانشگاه شیراز به نام‌های محمد صفری، مهدی فریدونی و علیرضا نویگویی را در ارتباط با اعتراضات سراسری، دستگیر و به مکان نامعلومی منتقل کردند.

۱۰ آبان 
 علی غیاثی‌پور و محمد رجبی از دانشجویان رشته پرستاری و فرزین احمدی دانشجوی رشته مدیریت خدمات بهداشتی درمانی توسط نیروهای امنیتی بازداشت شدند.

۸ آذر 
 دانشگاه آزاد تهران: بنا بر گزارش خبرگزاری هرانا، سیران هرمزی و محمد پاکی، دو دانشجوی دانشگاه آزاد تهران و محمدسیادت دانشجوی رشته برق دانشگاه گلستان توسط نیروهای امنیتی در شهرهای بوکان و تهران بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل شدند.

۱۵ آذر 
بازداشت و روند سرکوب دانشجویان در اعتراضات سراسری که متعاقباً با صدور احکام سنگین همراه است، همچنان ادامه دارد. برای ده‌ها دانشجو از جمله آذین سعیدی نسب، دانشجوی محیط زیست دانشگاه تهران، ۵ سال حکم، برای محمد جواهری، دانشجوی دانشگاه تهران چهار سال و هفت ماه حبس تعزیری، برای بهرام بوشهری دانشجوی مهندسی شیمی دانشگاه فنی تهران پنج سال حبس تعزیری و برای محمد غلام‌زاده، دانشجوی دکتری جامعه‌شناسی دانشگاه تهران پنج سال حبس تعزیری، داده شده‌است.

۱۶ آذر 
به دنبال انتشار خبر حمله گازانبری به دانشجویان در دانشگاه امیر کبیر در خبرنامه این دانشگاه مبنی بر دستگیری ۲۰ نفر از دانشجویان و برخی فارغ التحصیلان این دانشگاه، دانشجویان دانشگاه خواجه‌نصیر با انتشار اطلاعیه‌ای اعلام کردند «تا زمانی که دانشجویان زندانی آزاد نشوند و امنیت دانشجویان تأمین نگردد» دانشگاه را به‌طور کامل تعطیل می‌کنند و در هیچ کلاسی شرکت نخواهند کرد.

بنا بر گزارش‌ها، در اعتراض به تداوم بازداشت دانشجویان و همچنین فضای امنیتی حاکم بر مراکز آموزش عالی، اعضای شورای مرکزی انجمن اسلامی دانشجویان آزادی‌خواه دانشگاه بهشتی، به‌طور دسته‌جمعی استعفا دادند.

۱۷ آذر 
فاتح حسین پناهی و علیرضا (سینا) میرعلی دانشجوی دانشگاه خواجه نصیر، محمد امامی، دانشجوی دانشگاه بهشتی، راشد امامی، امروز در شهرهای دهگلان، پاوه و تهران توسط مأموران امنیتی بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل شدند.

۲۳ آذر 
هرانا ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر، گزارش کرد که تا روز سه‌شنبه ۲۲ آذر، نیروهای سرکوب جمهوری اسلامی ایران دست‌کم ۶۳۲ دانشجو را بازداشت کرده‌اند. با وجود اراده حکومت برای سرکوب شدید، اعتراض‌ها در ۱۶۱ شهر ایران و ۱۴۴ مرکز دانشگاهی فراگیر شده و همچنان نیز ادامه دارند.

۲۸ بهمن 
در بیانیه‌ای که توسط جمعی از دانشجویان دانشگاه خوارزمی منتشر شده‌است، به ۶۰ روز بازداشت و بلاتکلیفی ارژنگ مرتضوی، دانشجوی کامپیوتر این دانشگاه، اشاره شده و دستگیری وی را مصداق «ربایش» دانسته و آزادی هر چه سریعتر او و سایر دانشجویان معترض بازداشت شده و توقف‌زدن به تهدید بقیه دانشجویان را خواستار شده‌اند.

۱۶ اسفند 
برخی از دانشجویان، مانند بعضی از معلمان و فعالان مدنی و سیاسی به دلیل اعتراض به مسمومیت‌های سریالی بازداشت شدند.

۲۱ اسفند 
ده‌ها دانشجو به دلیل اعتراض به مسمومیت زنجیره‌ای در مدارس دخترانه ایران، ممنوع ورود شدند.

اسامی بازداشت‌شدگان

شهریور

مهر

آبان

آذر

روزشمار آمار بازداشت‌ها

واکنش‌ها 
 ۲۰ آذر ۱۴۰۱ جمعی از خانواده‌های دانشجویان بازداشتی شش دانشگاه بزرگ تهران طی بیانیه‌ای نگرانی و اعتراض خود را نسبت به وضعیت این دانشجویان ابراز کردند. در این بیانیه تأکید شده بود که «ما خانواده دانشجویان بازداشتی پس از پیگیری‌های هرروزه، متأسفانه عزم و اراده‌ای در کمک به فرزندانمان ندیده‌ایم.»
 محمدمهدی طهرانچی رئیس دانشگاه آزاد ۲۴ آذر ۱۴۰۱ با اعلام اینکه «در داخل دانشگاه هیچ دانشجوی بازداشتی نداشتیم» تأکید کرد «رسیدگی به پرونده دانشجویانی که به خارج از کشور وصل هستند و آسیب رسانده‌اند، جای خود را دارد. هیچکسی به دنبال آزادی این دانشجویان نیست. ولی تمام مراقبت ما این است که، دانشجویانی که در یک فضای هیجانی حرکت‌هایی انجام داده‌اند در فضای کمیته انضباطی با آنها برخورد شود.»
 بهمن ۱۴۰۱ حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه در مصاحبه با ان‌پی‌آر (رادیو ملی آمریکا) بازداشت دانشجویان در دانشگاه‌ها را رد کرد و مدعی شد «در جریان آشوب‌ها، هیچ دانشجویی در دانشگاه‌ها یا محوطه دانشگاه‌ها بازداشت نشد. در واقع کسانی که بازداشت شدند افرادی بودند که در اغتشاشات خیابانی نقش داشتند»

بازداشت دانشجویان در سالگرد خیزش ۱۴۰۱ 
به گزارش خبرگزاری هرانا حکومت جمهوری اسلامی برای جلوگیری از برگزاری سالگرد کشته‌شدن مهسا امینی (و خیزش ۱۴۰۱ ایران) و پیشگیری از احتمال بروز اعتراضات، دست‌کم ۲۹۲ معترض و فعال مدنی را در سراسر ایران بازداشت کرده و نیز بیش از ۳٫۱۲۶ دانشجو و ۳۱ استاد دانشگاه را به‌دلیل همراهی با اعتصابات و تظاهرات مسالمت‌آمیز در یک‌سال اخیر، با روش‌های مختلفی همچون: احضار، ممنوعیت از ورود به دانشگاه، محرومیت از تحصیل و اخراج، تنبیه کرد.

جستارهای وابسته 
 نقض حقوق دانشجویان در جمهوری اسلامی ایران
 اعتراضات ۱۴۰۱ دانشجویان ایران
 اعتراضات ۱۳۹۸ دانشجویان ایران

منابع 

اعتراضات دانشجویی در ایران
بازداشت‌شدگان خیزش ۱۴۰۱ ایران
جنبش‌های دانشجویی
خیزش ۱۴۰۱ ایران
نقض حقوق بشر در ایران