ویل کیملیکا

ویلیام کیملیکا () (زادهٔ ۱۹۶۰) فیلسوف سیاسی کانادایی است که بیشتر به دلیل کارش در مورد چندگانگی فرهنگی و اخلاق جانوری شناخته شده‌است. او در حال حاضر استاد فلسفه و دارنده کرسی تحقیقات در فلسفه سیاسی، در دانشگاه کویینز در کینگستون کانادا، و استاد مدعو در برنامه مطالعات ناسیونالیسم در دانشگاه اروپای مرکزی در بوداپست مجارستان است. او برای بیش از ۲۰ سال، سبک زندگی وگان داشته‌است و با نویسنده کانادایی و فعال حقوق حیوانات سو دونالدسون ازدواج کرده‌است.

تحصیلات و جایگاه شغلی 
کیملیکا در سال ۱۹۸۴، مدرک لیسانس خود را در فلسفه و مطالعات سیاسی، از دانشگاه کویینز، و در سال ۱۹۸۷، مدرک دکترای خود را در فلسفه از دانشگاه آکسفورد، و به سرپرستی جرالد کوهن دریافت کرد. او مطالب زیادی در مورد چندگانگی فرهنگی و فلسفه سیاسی نوشته‌است، و چندین کتاب از او به زبان‌های دیگر ترجمه شده‌است. کیملیکا کرسی‌های استادی را در دانشگاه‌های مختلف کانادا و خارج از این کشور داشته‌است. و همچنین به‌عنوان مشاور در دولت کانادا کار کرده‌است.

فکر فلسفی 
یکی از دغدغه‌های اصلی کیملیکا ارائه چارچوبی لیبرال برای رفتار عادلانه با گروه‌های اقلیت است، که او آن را به دو دسته اصلی تقسیم می‌کند: گروه‌های چند قومیتی یا مهاجر، و اقلیت‌های ملی (مانند کبکی‌های کانادایی، یا مائوری‌های نیوزلند. او معیارهایی را برای اقلیت‌های ملی فهرست می‌کند:
 در زمان تأسیس دولت حضور داشته‌اند
 سابقه قبلی خودگردانی دارند
 فرهنگ مشترک
 زبان مشترک
 خود را از طریق نهادها اداره می‌کنند

با این معیارها، دو «گروه اقلیتی» در کانادا، مردم بومی و کبکی‌ها هستند. کیملیکا استدلال می‌کند که چنین گروه‌های اقلیتی به دلیل ماهیت نقش و تاریخ منحصربه‌فردشان در میان جمعیت ملی، مستحق حقوق ویژه‌ای از سوی دولت هستند.

گروه‌های چندقومیتی از حقوق ویژه کمتری بهره برده‌اند. آن‌ها داوطلبانه به عرصه‌های دولتی ورود می‌کنند و مسئولیت یکپارچه‌سازی اجتماعی با هنجارهای ملت جدید خود را دارند. این بدان معنا نیست که آن‌ها از هیچ حقوقی برخوردار نیستند؛ کیملیکا استدلال می‌کند که همه اقلیت‌های فرهنگی حق انتخاب زندگی خود را دارند، آن‌ها حتی از همان سطح از حقوق که گروه‌های اقلیت از آن برخوردار هستند محرومند. کیملیکا موارد استثناء مختلفی مانند مشکلات پناهندگان، خواه مهاجرت‌کرده از جنگ یا فقر، و گروه‌های اقلیت مانند آفریقایی-آمریکایی‌ها (در آمریکا) را قائل است، و بیان می‌کند که نیازهای آن‌ها در رابطه با گروه‌های فرهنگی- حقوقی، باید بر مبنای خاصی در نظر گرفته شود.

کیملیکا در کتاب "شهروندی چندگانگی فرهنگی" (۱۹۹۵) بیان می‌کند که حقوق گروه‌های خاص با لیبرالیسم هم‌خوانی دارد، و در موقعیت‌های خاص، باید به‌طور آشکار مطالبه شود. او سه حقوق خاص را تعریف می‌کند: حقوق نمایندگی گروه ویژه (مانند سیاست‌های اقدام مثبت در سیاست)، حقوق خودگردانی، و حقوق چندقومیتی (مانند سیاست معافیت سیک‌ها از پوشیدن کلاه ایمنی برای رانندگی با موتورسیکلت).

تمایزی که کیملیکا قائل می‌شود (و برای دفاعش او از حقوق گروه‌های خاص برای اقلیت‌ها بسیار مهم است)، بین حمایت خارجی و محدودیت‌های داخلی است. کیملیکا تبیین می‌کند که ممکن است حمایت‌های خارجی برای ترویج برابری موجه باشد (اما این گروه‌ها نباید اجازه ظلم یا استثمار را بدهند، مانند آپارتاید در آفریقای جنوبی). محدودیت‌های داخلی را نمی‌توان از منظر لیبرال توجیه کرد؛ تا آن‌جا که استقلال یک فرد را محدود کند. هرچند ممکن است در موارد خاصی، محدودیت‌هایی برای اقلیت‌های ملی قائل شوند.

برایان بری بیان می‌کند که دیدگاه‌های کیملیکا به هیچ وجه لیبرال نیستند، به این معنا که ماهیت جهانی‌گرایی ندارند، و نسبی‌گرایی فرهنگی را دامن می‌زند. او کیملیکا را متهم می‌کند که بین لیبرالیسم به‌مثابه خودمختاری، و لیبرالیسم به‌عنوان تساهل، انتخاب دشوار است، و همچنین ادعا می‌کند که خواسته‌های حقوق فرهنگی با برابری رفتار، ناسازگار هستند. یانگ کیم مقایسه جالبی از دو دیدگاه خود در مورد چندفرهنگی و محدودیت‌های لیبرالیسم ارائه می‌دهد.

حقوق بشر 
انتقاد لیبرال استاندارد، که بیان می‌کند حقوق گروهی مشکل‌ساز است، زیرا اغلب افراد را به‌عنوان حاملان هویت‌های گروهی، و نه عوامل اجتماعی خودمختار در نظر می‌گیرند، اغراق‌آمیز یا ساده‌سازی شده‌است. مشکل واقعی اقلیت‌ها و این‌که چگونه باید در دموکراسی‌های لیبرال به آن‌ها نگریست بسیار پیچیده‌است. بین حقوق گروهی خوب، حقوق گروهی بد و حقوق گروهی غیرقابل تحمل تمایز وجود دارد.
 حقوق گروهی خوب (حمایت‌های خارجی) شامل روابط بین‌گروهی است؛ گروه‌های بومی از طریق محدود کردن آسیب‌پذیری گروه، به تصمیم‌های گروه‌های خارجی یا جامعه، و به حمایت از هویت ملی خود نیاز دارند؛ بنابراین آن‌ها باید حق مالیات، خدمات بهداشتی، آموزش و حکومت خود را داشته باشند.
 حقوق بد گروهی (محدودیت‌های داخلی) قوانینی هستند که گروه بر روابط درون‌گروهی تحمیل می‌کند؛ اغلب به شکل گروهی هستند که به نام همبستگی گروهی، آزادی تک‌تک اعضا را محدود می‌کنند. برای مثال گروه‌های بومی سعی می‌کنند از خود در برابر جنبش‌های زنان محافظت کنند. بر این اساس که این موضوع نقش اجتماعی و سنتی جمعیت‌های بومی را تهدید می‌کنند. کیملیکا معتقد است که این مورد ممکن است خطر ستم فردی را افزایش دهد. محدودیت‌های داخلی را می‌توان برای حمایت از سیستم‌های خشونت‌طلب، سلطه‌گر و مطلق‌گرا به کار برد. محدودیت‌های داخلی تحمیلی از نظر قانونی بد و تقریباً همیشه ناعادلانه هستند، ناگفته نماند که این محدودیت‌ها برخلاف آرمان‌های لیبرال است.

حقوق حیوانات 
کتاب "باغ وحش (Zoopolis)" نوشته سو دونالدسون و با همکاری کیملیکا، به بررسی وضعیت حقوق حیوانات می‌پردازد.

دونالدسون و کیملیکا معتقدند که پایان بهره‌کشی از جانوران پاسخی ناکافی به چالش‌های اخلاقی و عملی، زندگی منصفانه و سازنده با حیوانات دیگر فراهم می‌کند.

دونالدسون و کیملیکا پیشنهاد می‌کنند که حیوانات را باید از طریق سه دسته مشخص کرد، که در راستای تعیین ماهیت قوانین و سیاست‌هایی است که باید از آن حیوانات محافظت کند. به حیوانات اهلی باید نوعی شهروندی تعدیل‌شده داده شود، که در آن منافع آن‌ها در نظر گرفته شود. دونالدسون و کیملیکا از پایان استفاده خود از بهره‌کشی از حیوانات دفاع می‌کنند و از گیاهخواری حمایت می‌کنند، آن‌ها انقراض‌گرایی حیواناتی که در حال حاضر توسط انسان‌ها پرورش می‌یابند را رد می‌کنند. باید به حیوانات وحشی، به اندازه کافی، حاکمیت بر قلمرو اعطا شود، تا بتوانند زندگی خود را حفظ کنند. دونالدسون و کیملیکا از برخی اشکال مداخله برای کاهش رنج حیوانات وحشی حمایت می‌کنند، و بیان می‌کنند که باید اقدامات بیشتری برای حفظ جانوران وحشی برای ادامه زندگی‌شان صورت پذیرد. با «حیوانات لیمینال» (آن دسته از جانوران که اهلی نیستند اما در مناطق شهری، حومه‌ای یا صنعتی زندگی می‌کنند، مانند موش، کبوتر و حشرات)، باید به‌عنوان ساکنان جوامع انسانی رفتار شود.

جوایز و افتخارات 
 در سال ۲۰۰۴، کیملیکا جایزه کیلام را توسط شورای هنرهای کانادا دریافت کرد.
 به کتاب «شهروندی چندگانگی فرهنگی» جایزه مکفرسون توسط انجمن علوم سیاسی کانادا، و جایزه رالف بونش توسط انجمن علوم سیاسی آمریکا اعطا شد.
 کیملیکا عضو انجمن سلطنتی کانادا و مؤسسه تحقیقات پیشرفته کانادا است.
 کیملیکا از سال ۲۰۰۴ تا ۲۰۰۶ رئیس انجمن فلسفه سیاسی و حقوقی آمریکا بود.
 در سال ۲۰۱۴ به کیملیکا دکترای افتخاری از مؤسسه فلسفه دانشگاه لوون اعطا شد.
 در سال ۲۰۲۱، کیملیکا مدال پیر شوو را دریافت کرد.

آثار برگزیده 
 «باغ وحش: نظریه سیاسی حقوق حیوانات» (آکسفورد: انتشارات دانشگاه آکسفورد، ۲۰۱۱).
 «مهاجرت، چندگانگی فرهنگی و دولت رفاه» (اخلاق و امور بین‌الملل، جلد ۲۰٫۳، پاییز ۲۰۰۶)
 «سیاست به زبان بومی: ملی‌گرایی، چندگانگی فرهنگی، شهروندی» (آکسفورد: انتشارات دانشگاه آکسفورد، ۲۰۰۱).شابک ۰-۱۹-۹۲۴۰۹۸-۱
 «یافتن راه: بازاندیشی در روابط قومی فرهنگی در کانادا» (آکسفورد: انتشارات دانشگاه آکسفورد، ۱۹۹۸).شابک ۰-۱۹-۵۴۱۳۱۴-۸
 «شهروندی چندفرهنگی: نظریه‌ای لیبرالی در باب حقوق اقلیت‌ها» (آکسفورد: انتشارات دانشگاه آکسفورد، ۱۹۹۵).شابک ۰-۱۹-۸۲۹۰۹۱-۸
 «فلسفه سیاسی معاصر: مقدمه» (آکسفورد: انتشارات دانشگاه آکسفورد، ۱۹۹۰–۲۰۰۱).شابک ۰-۱۹-۸۷۸۲۷۴-۸
 «لیبرالیسم، جامعه و فرهنگ» (آکسفورد: انتشارات دانشگاه آکسفورد، ۱۹۸۹–۱۹۹۱).شابک ۰-۱۹-۸۲۷۸۷۱-۳

آثار ترجمه‌شده 

 شهروندی چندفرهنگی: نظریه‌ای لیبرالی در باب حقوق اقلیت‌ها، ترجمه ابراهیم اسکافی، انتشارات شیرازه کتاب ما، ۱۳۹۸.
 درآمدبی بر فلسفهٔ سیاسی، مترجمان میثم بادامچی و محمد مباشری، نگاه معاصر، ۱۳۹۶.

جستارهای وابسته 
 فهرست نظریه‌پردازان لیبرال
 لیست گیاه‌خواران

منابع

پیوند به بیرون 
 
 
 

افراد زنده
اهالی لندن، انتاریو
پژوهشگران ملی‌گرایی
دانش‌آموختگان دانشگاه آکسفورد
دانش‌آموختگان دانشگاه کویینز
زادگان ۱۹۶۲ (میلادی)
فیلسوفان سیاسی اهل کانادا
کرسی‌های تحقیقات کانادا
فعالان اهل انتاریو
افسران نشان کانادا
اهالی کینگستون، انتاریو