دین کوروش

دربارهٔ این که کوروشِ دوّمِ هخامنشی چه مذهبی داشت اختلافِ نظر هست. در بابِل و جاهای دیگر مدارکِ فراوانی دربارهٔ رواداریِ کوروش در امورِ دینی به دست آمده و هیچ نشانه‌ای از تعصّبِ وی به دینِ ملّیش دیده نشده‌است.

گمانِ پژوهشگران 
احتمالاً کوروش خود می‌بایست پرستندهٔ اهورامزدا بوده‌باشد، اگرچه تقریباً هیچ چیزی دربارهٔ باورهایش نمی‌دانیم. مطابق با گزارشِ کسنوفون کوروش در بارگاهش پیرامونِ مسائلِ دینی از رهنمودهای مغان پیروی می‌نمود. اگرچه بسیاری از پژوهشگران کوروش را زرتشتی نمی‌دانند، مری بویس قویاً استدلال می‌کند که کوروش خود یک زرتشتی بود که چنان پا جای پای نیاکان خود می‌گذارد، نیاکانی که از سدهٔ هفتم پیش از میلاد هنوز پادشاهان کوچکی در انشان بودند. او خاطرنشان می‌سازد که آتشکده‌ها و نیایشگاه‌های پاسارگاد حاکی از عمل به آیین‌های زرتشتی‌است و متن‌های یونانی نیز به عنوان شاهد آورده‌اند که مغان زرتشتی جایگاه‌های ارزنده‌ای در دربارِ کوروش داشته‌اند.

لوییس گری عقیده دارد که کوروش دقیقاً پیرو آئین ایرانیان باستان قبل از گاتاهای زرتشت و بازماندهٔ آن در اوستای جدید بود و خدایانی که مورد تکریم کوروش بودند، با اهورامزدا، میترا، آذر و آناهیتا، قابل تطبیق هستند. وی معتقد است دین کوروش به آئین ارائه‌شده در اوستای جدید نزدیک بوده و دلیلی برای زرتشتی دانستن او وجود ندارد.

پژوهشگرانی همچون جرج کامرون و والتر هینتس نیز عقیده دارند که زمانِ زندگیِ زرتشت مابین سال‌های ۶۶۰ تا ۵۸۲ پیش از میلاد بوده و کوروش در این مدّت حتّی با زرتشت دیدار هم داشته و پیرو دین زرتشتی بوده‌است و آتشدان‌های ساخته‌شده در فضای آزاد و برج نگهداری آتش در پاسارگاد را دلیل این استدلال می‌دانند. ماکس مالوان می‌گوید که تاکنون هیچ مدرکی به دست نیامده که بر پایهٔ آن بتوان گفت کوروش زرتشتی بوده‌است؛ ولی رفتار او با آموزه‌های زرتشت و اصولِ دینِ او نقاطِ مشترکِ بسیاری دارد و شاید از دینِ زرتشتی تأثیر پذیرفته باشد.

جستارهای وابسته 
 دین در دوران هخامنشی

پانویس

منابع 
 
 
 

 

دین در ایران
کوروش بزرگ
کوروش