یوریس هارتمانیس

یوریس هارتمانیس  (زاده ۵ ژوئیه ۱۹۲۸ – درگذشتهٔ ) دانشمند برجسته علوم یارانه و نظریه‌پرداز محاسباتی است که به همراه ریچارد ای. استرنز جایزه انجمن ماشین‌های حسابگر تورینگ را در سال ۱۹۹۳ «به منظور قدردانی از مقاله مهم خود که پایه‌های زمینه نظریه پیچیدگی محاسباتی را ایجاد کرد، دریافت کردند.»

زندگی و شغل 
هارتمانیس در لتونی به دنیا آمد. او پسر مارتیش هارتمانیس بود، یک ژنرال در ارتش لتونی و برادر شاعر آسترید ایواسک. پس از اینکه اتحاد جماهیر شوروی لتونی را در سال ۱۹۴۰ اشغال کرد، مارتیش هارتمانیس توسط شوروی دستگیر شد و در زندان درگذشت. در پایان جنگ جهانی دوم، همسر و فرزندان مارتیش هارتمانیس، لتونی را به عنوان پناهنده ترک کردند، زیرا اگر اتحاد جماهیر شوروی مجدداً لتونی را تصرف کند، از امنیت آنها در خطر بود.

آنها ابتدا به آلمان نقل مکان کردند، جایی که یوریس هارتمانیس معادل مدرک کارشناسی ارشد فیزیک را از دانشگاه ماربورگ دریافت کرد. سپس به ایالات متحده نقل مکان کرد و در سال ۱۹۵۱ مدرک کارشناسی ارشد و دکترای خود را در رشته ریاضیات کاربردی در دانشگاه کانزاس سیتی (که اکنون به عنوان دانشگاه میسوری–کانزاس سیتی شناخته می‌شود) دریافت کرد. دانشگاه میسوری-کانزاس سیتی در ماه مه ۱۹۹۹ به او دکترای افتخاری ادبیات انسانی را اهدا کرد.

پس از تدریس در دانشگاه کرنل و دانشگاه ایالتی اوهایو، هارتمانیس در سال ۱۹۵۸ به آزمایشگاه تحقیقاتی جنرال الکتریک پیوست. زمانی که در جنرال الکتریک بود، بسیاری از اصول نظریه پیچیدگی محاسباتی را توسعه داد. در سال ۱۹۶۵ استاد دانشگاه کرنل شد. در کرنل، او یکی از بنیانگذاران و اولین رئیس بخش علوم رایانه آن (که یکی از اولین بخش‌های علوم رایانه در جهان بود) بود.

در سال ۱۹۸۹، هارتمانیس به دلیل مشارکت اساسی در نظریه پیچیدگی محاسباتی و تحقیق و آموزش در محاسبات به عنوان عضو آکادمی ملی مهندسی انتخاب شد. هارتمانیس عضو انجمن ماشین‌های محاسباتی و انجمن ریاضی آمریکا و همچنین عضو آکادمی ملی علوم است.

مرگ 
هارتمانیس در ۲۹ ژوئیه ۲۰۲۲ درگذشت. از او سه فرزند، رنه، مارتین و آدری به یادگار مانده‌است.

انتشارات برگزیده 
 .
 .

منابع

پیوند به بیرون 
 بیوگرافی هارتمانیس در جایزه AM TURING , کتابشناسی مشروح کوتاه
 بیوگرافی هارتمانیس در کرنل
 

استادان دانشگاه ایالتی اوهایو
استادان دانشگاه کرنل
اعضای آکادمی ملی مهندسی آمریکا
اعضای انجمن ریاضی آمریکا
اعضای فرهنگستان ملی دانش آمریکا
افراد زنده
برندگان جایزه تورینگ
پناهندگان جنگ جهانی دوم اهل لتونی
دانشمندان رایانه اهل ایالات متحده آمریکا
دانشمندان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
دانشمندان نظری رایانه
دانش‌آموختگان انستیتوی فناوری کالیفرنیا
دانش‌آموختگان دانشگاه کانزاس
دانش‌آموختگان دانشگاه ماربورگ
دانش‌آموختگان دانشگاه میزوری در کانزاس‌سیتی
درگذشتگان ۲۰۲۲ (میلادی)
زادگان ۱۹۲۸ (میلادی)
فلوهای انجمن ماشین‌های حسابگر
لتونیایی‌های مهاجرت‌کرده به ایالات متحده آمریکا
مهندسان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا