سلام فرمانده

«سلام فرمانده» سرودی به خوانندگی ابوذر روحی، آهنگسازی مهیار طالبی و شعر سید مهدی بنی‌هاشمی با مضامین ایدئولوژی، سیاسی و مذهبی در راستای پروپاگاندای جمهوری اسلامی است. که برای همخوانی کودکان دههٔ نودی در ایران استفاده شده. نماهنگ این سرود توسط گروه ماح در اسفند ۱۴۰۰، ساعاتی پیش از تحویل سال ۱۴۰۱ پخش شد.

برخی فعالان حقوق کودک این سرود را نقض حقوق کودکان و در راستای سوءاستفاده برای جذب کودک‌سربازان و ذهن‌شویی کودکان می‌دانند. منتقدان و مخالفان جمهوری اسلامی در شبکه‌های اجتماعی در واکنش به این سرود، از عناوینی چون «سلام پسمانده»، «سلام درمانده» و «سلام دیکتاتور» استفاده کردند.

رسانه‌های داخلی ایران گزارش‌های متعددی در مورد پخش و اجرای این سرود در مکان‌های گوناگون درج کردند و سازمان‌ها و گروه‌های تبلیغاتی و مذهبی، برنامه‌هایی را در شهرهای مختلف ایران برای همخوانی این سرود توسط کودکان و نوجوانان سازماندهی می‌کنند. این سرود در برخی کشورها از جمله کشمیر پاکستان و نیجریه هم اجرا شده‌است. همچنین این سرود به چندین زبان از جمله انگلیسی، اردو و عربی ترجمه شده‌است.

متن 
متن «سلام فرمانده» خطاب به حجت بن الحسن است. مضمون قسمت‌هایی از آن این است که سید علی خامنه‌ای دهه نودی‌های ایران را فراخوانده تا مانند میرزا کوچک خان جنگلی قیام کنند.

بخشی از ترانه: عشق جانم امام زمانم، دنیا بدون تو معنایی نداره، عشق روزگارم، وقتی که تو باشی، دنیامون بهاره، سلام فرمانده، سلام از این نسل غیور جامانده، سلام فرمانده، سیدعلی دههٔ نودی‌هاشو فراخوانده، عهد می‌بندم روزی لازمت بشم، عهد می‌بندم حاج قاسمت بشم …

ضبط و نماهنگ 

نماهنگ این سرود با اجرای گروه سرود ۳۱۳ نفرهٔ ماح (ملت امام حسین) از استان‌های گیلان و قم (۲۰۰۰ هزار نفر از جمله ۳۱۳ کودک از استان گیلان و ۳۱۳ کودک از استان قم) در مسجد جمکران قم توسط سعید نعیمی برای شبکهٔ باران صدا و سیمای گیلان تهیه و اسفند ۱۴۰۰ ساعاتی پیش از تحویل سال پخش شد. عدد ۳۱۳ به تعداد یاران حجت بن الحسن درهنگام ظهور مهدی اشاره دارد. کارگردانی این کلیپ را مهرانه به‌نهاد و موسیقی و تنظیم آن را مهیار طالبی بر عهده داشتند. شعر اثر را سید مهدی بنی‌هاشمی سروده‌است.

ترجمه‌ها 
این سرود به انگلیسی، عربی، اردو، هندی، ترکی آذربایجانی و لری ترجمه شده‌است. چند نسخه عربی این سرود ساخته شده، از جمله سلام یامهدی که توسط مؤسسه تلاوت و ترتیل امام حسین در کویت به خوانندگی محمد غلوم ساخته شده‌است. و نسخه لبنانی با عنوان امام زمانی توسط انجمن پیشاهنگی امام مهدی در لبنان ساخته شده‌است.

اجراها 

این سرود اولین بار ۲۷ اسفند ۱۴۰۰ به مناسبت نیمهٔ شعبان با حضور ۳۱۳ کودک دههٔ نودی در حرم فاطمه معصومه اجرا شد. برای فراخوانی شبکه سه سیما برای همخوانی این سرود چندین هزار قطعهٔ ویدئویی فرستاده شد.

پس از انتشار نماهنگ این سرود، سازمان‌ها و گروه‌های تبلیغاتی و مذهبی برنامه‌هایی را در شهرهای مختلف ایران سازماندهی و در میدان‌ها و خیابان‌های اصلی این شهرها، سرود را با همخوانی کودکان و نوجوانان اجرا می‌کنند. رسانه‌های حکومتی ایران تبلیغات گسترده‌ای روی این سرود انجام می‌دهند.

این سرود همچنین در ورزشگاه شهید شیرودی و ورزشگاه آزادی تهران نیز همخوانی شده‌است.

خارج از ایران 
به گفته المنار سرود سلام فرمانده به شکل تأثیر گذاری در کشورهای مختلفی نظیر سنگال، کشمیر، ترکیه، فلسطین، سوریه، عراق و بحرین و پاکستان به زبان‌های مختلف منتشر شده‌است. دانش آموزان در عراق نسخه عربی و فارسی در پاکستان نسخه فارس و اردو در سوریه و استانبول ترکیه این سرود را به زبان فارسی و در نیجریه به زبان عربی اجرا کرده‌اند.

جوایز 

مراسم افتتاحیه سیزدهمین جشنواره مردمی فیلم عمار که در شبستان امام خمینی حرم شاهچراغ شیراز برگزار شد. با یادی از جانباختگان حمله به حرم شاهچراغ و همچنین با حضور پدر جانباخته روح الله عجمیان جایزه ویژه «دستکش ننه عصمت» به سعید نعیمیتهیه‌کننده نماهنگ «سلام فرمانده» به نمایندگی از «گروه سرود ماح لنگرود» اهدا گردید. در این مراسم با دعوت از اشرف تمیمی خواننده عراقی سلام فرمانده، این سرود در مراسم اجرا شد و به او نشان خادمی حرم شاهچراغ اهدا شد.

واکنش‌ها 
سید علی خامنه‌ای دربارهٔ این سرود گفت: در سرودی که این روزها پخش شده و سلام به بقیةالله است ببینید مردم چه کار دارند می‌کنند و ابراز ارادت می‌کنند ما اول انقلاب این فعالیت‌ها و اجتماعات مذهبی را نداشتیم. دادستان لنگرود نیز در این باره گفته‌است: تلاش «رسانه‌های معاند» علیه خواننده سلام فرمانده برای کاهش تأثیر اثر فرهنگی است.سید بشیر حسینی، شعر این اثر را بسیار بد توصیف کرده ولی آن را به خاطر عناصر فرامتنی در مجموع خیلی خوب دانسته‌است. میلاد عرفان‌پور، رئیس مرکز موسیقی حوزهٔ هنری، این اثر را تا حدی شبیه به موسیقی رپ و قابل نقد دانسته‌است. به اعتقاد علی مقدسی‌پور، در نشریهٔ معرفت اگر مفاهیم دینی برای دانش‌آموزان دوره ابتدایی به گونه‌ای حساب‌شده صورت نگیرد، می‌تواند پیامدهای زیانباری به دنبال داشته باشد. محمدرضا زائری، مدیرمسئول ماهنامهٔ خیمه، «سلام فرمانده» را تجربه‌ای موفق با تأثیری موقت دانسته‌است. حسین سلامی، فرمانده کل سپاه پاسداران، این سرود را «آسمانی» خواند. نزیه فیاض رئیس گروه سازنده نسخه لبنانی سلام فرمانده گفت این سرود به یک نماد جهانی تبدیل شده‌است.

سازندگان و طرفداران «سلام فرمانده»، آن را پاسخی به استقبال بالای دانش‌آموزان به ترانه‌هایی مانند «جنتلمن» از ساسی که در بسیاری از مدارس ایران خوانده و ویدئوهای اجرای آن توسط کودکان و نوجوانان در شبکه‌های اجتماعی پخش شده‌است، دانسته‌اند.

ایندیپندنت فارسی آن را طرحی برای «سربازگیری» و تربیت «کودک سربازی ایدئولوژیک» برای نظام جمهوری اسلامی دانسته‌است. به گفته مراد ویسی در ایران اینترنشنال، این سرود را پروپاگاندای نظام ایران و یادآور تبلیغات نازی‌ها دانست. او مخاطب سرود را قاسم سلیمانی و دلیل سازماندهی گسترده برای آن را انحراف افکار عمومی از اعتراضات به گرانی اعلام کرد.

برخی کاربران شبکه‌های اجتماعی با هشتگ‌هایی نظیر «سلام درمانده»، «سلام وامانده»، و «سلام پس‌مانده» و بارگذاری ویدئوهایی روی این سرود، سید علی خامنه‌ای را با پایان کار رهبرانی مثل آدولف هیتلر، صدام حسین، و معمر قذافی مقایسه کرده‌اند. به گفته المیادین این سرود در استان‌ها و شهرهای ایران به یک پدیده اجتماعی تبدیل شده و نه تنها در ایران بلکه در بسیاری از مناطق دیگر از جمله سنگال، کشمیر، فلسطین، سوریه، لبنان و عراق و نیز در شبکه‌های اجتماعی در حال انتشار است.

ادعای سرقت هنری 
بهمن بابازاده، خبرنگار حوزه موسیقی در یادداشتی مدعی شده‌است که این ترانه از یک اثر و قطعه عراقی، کپی و کاور شده‌است اما این ادعا توسط سازندگان آن رد شده‌است. به گفته باشگاه خبرنگاران جوان در قطعه عراقی تصویر برای جشن تکلیف دختران عراقی در کربلا متعلق به ۸ خرداد ۱۴۰۱ و صدا نسخه عربی سلام فرمانده است.

منابع 

پروپاگاندا در ایران
ترانه‌های ۱۴۰۰
ترانه‌های ۱۴۰۱
ترانه‌های سیاسی
ترانه‌های مذهبی
کودکان
هنر معاصر ایران