خصائص الائمه

خصائص الائمه (ویژگی‌های امامان شیعه) کتابی است دربارهٔ سخنان و زندگی علی بن ابی‌طالب اولین امام شیعیان در اسلام. کتاب نوشته شریف رضی یا سید رضی است. سید رضی در کتاب تصویری روشن و جامع از زندگی علی بن ابی‌طالب را به تصویر می‌کشد.

نویسنده 
ابوالحسن محمد بن الحسین موسوی معروف به سید یا شریف رضی در سال ۳۵۹ق/۹۷۰م در بغداد به دنیا آمد و در سال ۴۰۶/۱۰۱۵ درگذشت. او در خانواده‌ای متدین و متدین بزرگ شد. وی تحت تعلیم شیخ مفید از فقهای بزرگ شیعه بود. سید رضی در جمع‌آوری خطبه‌ها، نامه‌ها و سخنان منسوب به علی بن ابی‌طالب در نهج البلاغه شهرت دارد.

موضوع 
این کتاب قرار بود زندگی همه امامان شیعه را منعکس کند، اما سید رضی در نهایت فقط به زندگی و سخنان علی بن ابی‌طالب پرداخت. این کتاب به دلیل اهمیت تاریخی و علمی برجسته آن در این زمینه بسیار مورد توجه است.

تاریخ 
این کتاب احتمالاً در سال ۳۸۳ هجری قمری نوشته شده‌است. سید رضی این کتاب را در زمان انحطاط عباسی نوشته‌است.

انگیزه 
او در مقدمه کتاب به انگیزه خود از تألیف کتاب اشاره می‌کند. به نقل از رازی، شخصی از او پرسیده بود: چه زمانی برای تمسخر به شیعه دوازدهم گروید؟ سید رضی به او پاسخ داد و پس از آن تلاش کرد تا کتابی در دفاع از شیعیان دوازده امامی بنویسد.

سبک 
نویسنده سخنان و معجزات زندگی امام علی را گردآوری کرده‌است.

اهمیت 
کتاب از جهات مختلفی حائز اهمیت است که برخی از آنها به شرح زیر است:
 منبعی ارزشمند در زندگی و سخنان امام علی (ع) و همچنین معتبرترین کتاب علما
 یکی از قدیمی‌ترین کتاب‌ها دربارهٔ امام علی است
 کتاب مقدماتی برای نگارش نهج البلاغه

محتوا 
برخی از مطالب کتاب به شرح زیر است:
 ویژگی‌های امام علی
 معجزات امام علی
 علم او به وحی و چگونگی نزول آن
 مبارزه با خوارج، یک فرقه مسلمان سرکش
 اوصاف عمر از علی

منابع 

گردآوری حدیث تشیع