پیش‌بینی‌های پایان ویکی‌پدیا

نشریات و مفسران مختلف طیف وسیعی از پیش‌بینی‌ها دربارهٔ پایان ویکی‌پدیا را ارائه کرده‌اند. به محض اینکه ویکی‌پدیا در سال ۲۰۰۵ میلادی به خوبی شناخته شد، سناریوهای افول یکی پس از دیگری بر اساس فرضیات و ادعاهای مختلف ظاهر شد. برای مثال، برخی ادعا می‌کنند که کیفیت مقالات ویکی‌پدیا کاهش یافته‌است، در حالی که برخی دیگر می‌گویند ویراستاران احتمالی در حال کناره‌گیری از ویکی‌پدیا هستند. برخی دیگر پیشنهاد می‌کنند که اختلاف نظر در جامعه ویکی‌پدیا منجر به فروپاشی ویکی‌پدیا به عنوان یک پروژه خواهد شد.

برخی پیش‌بینی‌ها انتقاد از ویکی‌پدیا را به‌عنوان یک نقص مهلک نشان می‌دهند، و برخی پیش‌بینی می‌کنند که یک وب‌سایت رقیب همان کاری را که ویکی‌پدیا انجام می‌دهد، اما بدون آن نقص مهلک، انجام خواهد داد. این رویداد آن را به یک قاتل ویکی‌پدیا تبدیل می‌کند و توجه و منابعی و توجهی را که ویکی‌پدیا در حال حاضر به آن جلب می‌کند را از ویکی‌پدیا می‌گیرد. بسیاری دانشنامه‌های آنلاین وجود دارند و جایگزین‌های پیشنهادی برای ویکی‌پدیا شامل نال (پروژه‌ای که شکست خورد) متعلق به گوگل, ولفرم آلفا، و Owl(پروژه‌ای شکست خورده) از ای‌اوال است.

با این حال، برخلاف این پیش‌بینی‌ها، ویکی‌پدیا هم از نظر اندازه و هم از نظر نفوذ دائماً در حال رشد بوده‌است. و استدلال‌هایی برخلاف این پیش‌بینی‌ها وجود داشته.

عوامل 

برخی از منتقدان به حقه‌ها، اشتباهات، تبلیغات و سایر محتوای ضعیف اشاره می‌کنند و اظهار می‌کنند که فقدان محتوای خوب باعث می‌شود افراد محتوای بهتری را در جای دیگر بیابند.

ویکی‌پدیا توسط چند میلیون ویراستار داوطلب جمع‌سپاری می‌شود. ده‌ها هزار نفر در اکثر مطالب شرکت می‌کنند و چندین هزار کار کنترل کیفیت و تعمیر و نگهداری را انجام می‌دهند. با گسترش این دانشنامه در دهه۲۰۱۰ میلادی، تعداد ویراستاران فعال به‌طور پیوسته رشد نکرد و گاهی اوقات کاهش یافت. منابع مختلف پیش‌بینی کرده‌اند که ویکی‌پدیا در نهایت ویرایشگرهای کمی خواهد داشت که نمی‌تواند کاربردی باشد و به دلیل عدم مشارکت از بین می‌رود.

ویکی‌پدیا دارای  مدیر داوطلب است که وظایف مختلفی را انجام می‌دهند، از جمله وظایفی مشابه عملکردهایی که توسط تالارهای گفتگو انجام می‌شود. منتقدان اقدامات آنها را خشن، دیوان‌سالارانه، مغرضانه، ناعادلانه یا «دمدمی مزاج» توصیف کرده‌اند و پیش‌بینی کرده‌اند که خشم ناشی از آن منجر به بسته شدن این وب‌سایت خواهد شد. برخی از این منتقدان به وظایف مدیران واقفند. دیگران صرفاً تصور می‌کنند که آنها بر سایت حاکم هستند.

مقالات مختلف در سال ۲۰۱۲ گزارش دادند که کاهش در استخدام مدیران جدید توسط ویکی‌پدیا انگلیسی می‌تواند به ویکی‌پدیا پایان دهد.

برخی دیگر پیشنهاد می‌کنند که حذف بدون توجیه مقالات مفید از ویکی‌پدیا ممکن است پایان آنرا تسریع بخشد. این امر باعث ایجاد دوباره Deletionpedia شد که تا سال ۲۰۰۸ وجود داشت ولی بسته شد اما دوباره و در سال ۲۰۱۳ مجدداً راه اندازی شد.

کاهش در ویراستاران 
تحلیل روندی-آماری که در سال ۲۰۱۴ که در اکونومیست منتشر شد بیان کرد که «تعداد ویراستاران نسخه انگلیسی زبان طی هفت سال به میزان یک سوم کاهش یافته‌است.» نرخ فرسایش برای ویرایشگران فعال در ویکی‌پدیای انگلیسی توسط اکونومیست به‌طور قابل‌توجهی بالاتر از سایر زبان‌ها (ویکی‌پدیاهای غیرانگلیسی) توصیف شده‌است. این گزارش بیان‌دارد که در سایر زبان‌ها، تعداد «ویراستاران فعال» (آنهایی که حداقل پنج ویرایش در ماه دارند) از سال ۲۰۰۸ نسبتاً ثابت بوده‌است: حدود ۴۲۰۰۰ ویراستار، با تغییرات فصلی باریک حدود ۲۰۰۰ ویرایشگر کمتر یا بیشتر.

در ویکی‌پدیای انگلیسی، تعداد ویراستاران فعال در سال ۲۰۰۷ میلادی به اوج خود رسید و حدود ۵۰۰۰۰ ویرایشگر بود و در سال ۲۰۱۴ میلادی به ۳۰۰۰۰ ویرایشگر کاهش یافت. بررسی کاهش خطی با این نرخ بیان می‌کند که تا سال ۲۰۲۵ هیچ ویرایشگر فعالی در ویکی‌پدیا انگلیسی باقی نمی‌گذارد.

با توجه به اینکه تجزیه و تحلیل روند منتشر شده در اکونومیست تعداد ویراستاران فعال ویکی‌پدیا را در سایر زبان‌ها (ویکی‌پدیای غیر انگلیسی) نسبتاً ثابت نشان می‌دهد و تعداد آنها را در حدود ۴۲۰۰۰ ویرایشگر فعال حفظ می‌کند، این تضاد به اثربخشی ویکی‌پدیا در حفظ تجدید پذیر و پایدار ویراستاران خود در سایر زبان‌ها اشاره دارد. اگرچه نسخه‌های زبان‌های مختلف ویکی‌پدیا خط‌مشی‌های متفاوتی دارند، اما هیچ نظری متفاوتی خط‌مشی خاصی را به‌عنوان تفاوتی در میزان فرسایش در ویرایشگران ویکی‌پدیای انگلیسی شناسایی نکرد. تعداد ویراستاران یک سال بعد افزایش جزئی را نشان داد و پس از آن روند مشخصی مشاهده نشد.

در مقاله‌ای در سال ۲۰۱۳ میلادی تام سیمونیت از ام‌آی‌تی تکنالجی ریویو گفت که برای چندین سال تعداد ویراستاران ویکی‌پدیا در حال کاهش بوده‌است و ادعا کرد که ساختار و قوانین بوروکراتیک عاملی در این امر است. سیمونیت ادعا کرد که برخی از ویکی‌پدیایی‌ها از قوانین و دستورالعمل‌های هزارتویی برای تسلط بر دیگران استفاده می‌کنند و علاقه خاصی به حفظ وضعیت موجود دارند. مقاله‌ای در ژانویه ۲۰۱۶ در تایم توسط کریس ویلسون بیان داشت که دلیل اصلی از دست داده شدن ویراستاران اصلی، ظهور ویراستاران گاه به گاه و نرم‌افزارهای هوشمند پیشرو خواهد بود.

اندرو لیح و اندرو براون هر دو معتقدند ویرایش ویکی‌پدیا با تلفن‌های هوشمند دشوار است و مشارکت‌کنندگان بالقوه جدید را دلسرد می‌کند. لیح ادعا می‌کند که اختلاف نظر جدی بین مشارکت کنندگان موجود در مورد چگونگی حل این مشکل وجود دارد. لیح از آینده بلندمدت ویکی‌پدیا می‌ترسد در حالی که براون می‌ترسد مشکلات ویکی‌پدیا باقی بماند و دانشنامه‌های رقیب جایگزین آن نشوند.

منابع مخاطبان ویکی‌پدیا و منابع مالی 
در سال ۲۰۱۵ میلادی، کاهش قابل توجهی در افرادی که ویکی‌پدیا را از طریق رایانه‌های خود مشاهده می‌کردند مشاهده شد. به گفته واشینگتن پست، «در تلفن‌های خود…[مردم] بسیار کمتر احتمال دارد که کمک مالی اهدا کنند». در آن زمان، بنیاد ویکی‌مدیا ذخایری معادل هزینه‌های بودجه‌بندی شده یک سال را گزارش کرد. از سوی دیگر، تعداد کارکنان حقوق بگیر افزایش یافته بود، بنابراین این هزینه‌ها افزایش یافت.

جدول زمانی پیش‌بینی‌ها 
در پاییز ۲۰۲۰ میلادی، در آستانه بیستمین سالگرد ویکی‌پدیا، دانشیار گروه مطالعات ارتباطات در دانشگاه نورث ایسترن، جوزف ریگل، یک مطالعه گذشته‌نگر از «پیش‌بینی‌های پایانی ویکی‌پدیا» انجام داد که در طی ۲۰ سال اتفاق افتاده.

او امواج پیش‌بینی‌ها را به دوره‌هایی تقسیم کرد: «رشد اولیه (۲۰۰۱–۲۰۰۲)»، «هویت نوپای (۲۰۰۱–۲۰۰۵)»، «مدل تولید (۲۰۰۵–۲۰۱۰)»، «سایش مشارکت‌کننده‌کنندگان (۲۰۰۹–۲۰۱۷)» و «دوره فعلی (۲۰۲۰–)». هر یک از این دوره‌ها دارای پیش‌بینی‌های مرگبار متمایزی بودند که هرگز به حقیقت نپیوست. بر این اساس، جوزف ریگل کاملاً متقاعد شده‌است که ویکی‌پدیا در خطر نیست.

جستارهای وابسته 
 ویکی‌پدیا
 ویکی‌پدیای انگلیسی
 ویکی‌پدیای فارسی
 ویکی‌پدیا زیرو

یادداشت‌ها

منابع

برای مطالعه بیشتر 
 
 
 WP:THREATENING2MEN "WP:THREATENING2MEN: Misogynist Infopolitics and the Hegemony of the Asshole Consensus on English Wikipedia". Ada: A Journal of Gender, New Media, and Technology (7). doi:10.7264/N3TH8JZS.
 
 
 

پیش‌گویی
نقد ویکی‌پدیا