اقتصاد فمنیستی

اقتصاد زن محور یا اقتصاد فمینیستی (به انگلیسی:Feminist economics) مطالعه انتقادی علم اقتصاد و اقتصاد با تمرکز بر تحقیق اقتصادی و تحلیل سیاست‌های آگاهانه و فراگیر مرتبط با زنان است. پژوهشگران اقتصادی فمینیست شامل دانشگاهیان، فعالان، نظریه پردازان سیاست و فعالان در ای زمینه می‌شوند. بسیاری از تحقیقات اقتصادی فمینیستی بر موضوعاتی تمرکز می‌کنند که در این زمینه نادیده گرفته شده‌اند، مانند کار مراقبتی (care work)، خشونت شریک صمیمی، یا نظریه‌های اقتصادی که می‌توانند از طریق ادغام بهتر اثرات و تعاملات جنسیتی مانند بین بخش‌های پولی و بدون دستمزد اقتصادها بهبود یابند. سایر محققان فمینیست در اشکال جدیدی از جمع‌آوری و اندازه‌گیری داده‌ها مانند معیار توانمندسازی جنسیتی (GEM) و نظریه‌های جنسیتی آگاه‌تر مانند رویکرد قابلیت‌ها درگیر شده‌اند. اقتصاد فمینیستی به سمت هدف «افزایش رفاه کودکان، زنان و مردان در جوامع محلی، ملی و فراملیتی» جهت‌گیری شده‌است.اقتصاددانان فمینیست توجه را به ساختارهای اجتماعی اقتصاد سنتی جلب می‌کنند و میزان مثبت و عینی بودن آن را زیر سؤال می‌برند و نشان می‌دهند که چگونه مدل‌ها و روش‌های این ساختارها با توجه انحصاری به موضوعات مرتبط با مردانگی و حمایت یک‌جانبه از مفروضات و روش‌های مرتبط با مردان سوگیری گرفته‌است. در حالی که اقتصاد به‌طور سنتی بر بازارها و ایده‌های مردانه مربوط به خودمختاری، انتزاع و منطق متمرکز بود، اقتصاددانان فمینیست خواستار کاوش کامل‌تر در زندگی اقتصادی، از جمله موضوعات «فرهنگی زنانه» مانند اقتصاد خانواده، و بررسی اهمیت ارتباطات، منضمم‌تر بودن روش‌های علمی، و توجه به عاطفه و هیجانات در تبیین پدیده‌های اقتصادی هستند.

بسیاری از محققان از جمله «Ester Boserup, Marianne Ferber, Julie A. Nelson, Marilyn Waring, Nancy Folbre, Diane Elson, Barbara Bergmann و Ailsa McKay» در اقتصاد فمنیستی مشارکت‌داشته‌اند. کتاب «Waring» در سال ۱۹۸۸ اگر زنان شمارش شوند (If Women Counted) اغلب به عنوان «سند پایه» این رشته در نظر گرفته می‌شود. در دهه ۱۹۹۰ میلادی، اقتصاد فمینیستی به اندازه کافی به عنوان یک زیرشاخه تثبیت شده در اقتصاد شناخته شد تا فرصت‌های انتشار کتاب و مقاله را برای فعالان آن ایجاد کند.

خاستگاه و تاریخچه 

در اوایل، اخلاق گرایان فمینیست، اقتصاددانان، دانشمندان علوم سیاسی و دانشمندان سامانه‌ها استدلال کردند که کار سنتی زنان (مثلاً تربیت کودک، مراقبت از سالمندان بیمار) و مشاغل (مثلاً پرستاری، تدریس) به‌طور ساختاری نسبت به مردان دست کم گرفته می‌شوند. برای مثال، تز جین جاکوبز در مورد «اخلاق نگهبان» و تضاد آن با «اخلاق معامله گر» تلاشی برای توضیح ارزش‌گذاری کم برای فعالیت‌های سرپرستی، از جمله وظایف محافظت از کودک، پرورش و شفابخشی می‌کند.

جستارهای وابسته 
 اقتصاد خانواده
 برابری جنسیتی

منابع

برای مطالعه بیشتر

کتاب‌ها 

 
 
 
 
 With a foreword by Julie A. Nelson.

مقاله‌های مجلات دانشگاهی

پیوند به بیرون 
 انجمن بین‌المللی اقتصاد فمینیستی (IAFFE)
 اقتصاد فمینیستی (مجله دانشگاهی داوری همتا شده)

دانش اقتصاد فمینیستی
فمینیسم و آموزش
فمینیسم و طبقه‌های اجتماعی
مکتب‌های اندیشه اقتصادی