سنگ نبشته حمام قدره

"سنگ نبشته حمام قدره" یا (ام قیس) در اردن به سال 42 عرب‌ها(که بعدها سال هجری خوانده شد) به زبان یونانی نگاشته شده است و حاوی اطلاعاتی درباره دستور بازسازی و ترمیم یک حمام در دوران معاویه است. این سنگ نبشته که از اولین اثار تاریخی دوران اسلامی است با علامت صلیب در ابتدای متن، آغاز می شود.  این سنگ‌نبشته در موزه اسرائیل نگهداری می شود.

فلکر پپ(مورخ و باستان‌شناس) در کتاب "آغاز اسلام از اوگاریت به سامره" درباره این سنگ‌نبشته می‌نویسد: 
سنگ نبشته در حمام شهر قدره(هم اکنون أم قيس) به سال ۴۲ عرب ها در آنجا نام نخستین حاکم عربها ،معاویه به زبان یونانی آمده است. MAAVIA AMIR AL-MOMENIN در اینجا نیز گونه ی آرامی نویسی نام معاویه یعنی ماآویا به چشم می خورد. فقط این سنگ نبشته به یک دوره‌ی تاریخی اشاره می‌کند که حکومت معاویه در آن وجود داشته است. تاریخ این سند مطابق با اسناد محلی دکاپولیس [اتحاد ده شهر رومیان] در استان عربیای روم نوشته شده است. یعنی این که در آغاز تاریخ امپراتوری کنستانس دوم آمده، سپس تاریخ محلی و پس از آن تاریخ حکومت حاکم محلی یعنی پروتورین که معاویه باشد. رقم تاریخ امپراتوری بیزانس در متن حکاکی، سال ششم امپراتوری روز دوم هفته روز پنجم دسامبر میباشد. این مطابق است با سال ۶۶۳ میلادی.

همچنین ثبت تاریخ طبق تاریخ کلونیا را می‌توان وارسی کرد. شهر قدره جزو دکاپولیس یا اتحادیه ی ده «شهر» امپراتوری بیزانس محسوب میشد سکه های قدره نیز از تاریخ برخوردارند. در مجموعه ی دیر فرانسیسکانها در اورشلیم با سکهای برخورد می کنیم که مربوط به سال اول اشغال اورشلیم توسط روم است سال اول روم برابر است با ۶۴، ۶۳ پیش از میلاد در سنگ نبشته ی معاویه تاریخ شهر ۷۲۶ رومی ذکر شده که این برابر است با ۶۶۳/۶۶۲ میلادی.

تاریخ حاکم محلی یعنی معاویه در سنگ نبشته سال ۴۲ عربها (KATA ARABA(S قید شده است این تاریخ منطبق است با چهل و دومین سال پیروزی هراکلیوس بر دشمن دینی اش یعنی خسرو دوم. ۴۲مین سال پس از پیروزی ۶۲۲ میلادی برابر است با ۶۶۳/۴ میلادی از طریق همین تاریخ ما همچنین به این نتیجه میرسیم که طبق تاریخ امپراتوری بیزانس و تاریخ شهر و تاریخ حاکم محلی معاویه، هنوز ما با تقویم خورشیدی سر کار داریم و نه تقویم ماهی (قمری) ایرانیان طبق تقویم خورشیدی محاسبه می کردند، همین نیز در مورد بیزانسیها و رومیها صدق می‌کند.

ترجمه سنگ‌نبشته به زبان انگلیسی 
  In the day of ‘Abd Allah Muawiya ‘, the Commander of the faithful, the hot baths of the  people  there were saved and rebuilt by Abd Allah son of Abuasemos (Abū Hāšim) the Counsellor , on the fifth of the month of December , on the second day, in the 6th year of the indiction, in the year 726 of colony, according to the Arabs the 42nd year, for the healing of the sick, under the care of Ioannes , the official of Gadara

منابع