نسل‌کشی ترکمان‌های عراق

نسل‌کشی ترکمان‌های عراق به مجموعه ای از قتل، تجاوز، اعدام، اخراج و بردگی ترکمان‌های عراق توسط داعش اشاره دارد. از زمانی شروع شد که داعش زمین های ترکمن های عراق را تصرف کرد تا اینکه تمام سرزمین های خود را در عراق از دست داد. در سال ۲۰۱۷، آزار و اذیت ترکمن های عراق توسط داعش به طور رسمی توسط پارلمان عراق به عنوان یک نسل کشی به رسمیت شناخته شد، و در سال ٢٠١٨، بردگی جنسی دختران و زنان ترکمن عراق توسط سازمان ملل به رسمیت شناخته شد.

زمینه و پیشینه

ترکمانهای عراق 
ترکمن های عراق سومین گروه قومی بزرگ در عراق هستند. آنها ترک‌تبار هستند و در منطقه تاریخی ترکمن‌ائلی زندگی می کنند که از جنوب توسط عرب و از شمال توسط کردها احاطه شده است. آنها تقریباً به طور مساوی بین سنی و شیعه تقسیم شده اند که نقش مهمی در آزار و اذیت آنها داشت. ترکمن های سنی و شیعه در این نسل کشی هدف قرار گرفتند.

در جریان حمله به شمال عراق ۲۰۱۴، داعش سرزمین‌های بسیاری را که اکثریت ترکمن‌ها یا ترکمن‌های قابل توجهی دارند، از جمله موصل، طلافر، تکریت و بخش‌هایی از استان‌های کرکوک و دیالی را تصرف کردند.

نسل‌کشی 
در ژوئن 2014، زمانی که ارتش داعش برای اولین بار تلافر را تصرف کرد، 1300 ترکمن عراقی، حدود 700 مرد، 470 زن و 130 کودک را ربود. جبهه ترکمن عراق (ITF) اعلام کرد که تنها 42 نفر از 1300 نفر بازگشته اند و بقیه دیگر هرگز دیده نشده اند. در آن زمان 300 ترکمن قتل عام شدند. خانه های ترکمن ها سوزانده شد، احشام آنها به سرقت رفت و بسیاری مجبور به فرار شدند. در سپتامبر 2014، حداقل 350000 ترکمن که اکثریت آنها اهل تلعفر بودند، آواره شدند. آنها در خطر گرسنگی بودند. به گفته ساکنان و فعالان محلی، از زمان این حملات، حدود 90 درصد از ترکمن های طلافر فرار کرده اند. مهدی البیاتی، وزیر سابق حقوق بشر عراق و سخنگوی بنیاد نجات ترکمنستان، مدعی شد که تعداد پناهجویان ترکمن در فوریه 2017 به 600 هزار نفر رسیده است. مهدی البیاتی همچنین مدعی شد که زیرساخت های هر منطقه ترکمن نشین به شدت توسط داعش آسیب دیده است.

در 9 ژوئن 15 اسیر ترکمن اهل تلافر توسط داعش در موصل کشته شدند. پس از بمباران مسجد شیعیان در همان شهر، بسیاری از مردم از شهر گریختند و 9 پناهجو کشته شدند. 65 کودک از جوامع ترکمن در یک یتیم خانه در موصل رها شدند که از دیدن قتل والدین خود آسیب دیدند. برخی از این کودکان مورد آزار جنسی قرار گرفتند.

داعش در 16 ژوئن 2014 حداقل 40 ترکمن را از 4 نقطه مختلف (چارداغلی، قراناز، بشیر، بیراوچی) در نزدیکی شهر کرکوک قتل عام کرد.داعش نیز بار دیگر متهم شد که ترکمن ها را به دلیل قومیتشان هدف قرار داده است. یک روز بعد، 52 ترکمن دیگر در بشیر کشته شدند و به گفته مردم محلی، این کشتار دوباره انگیزه های قومیتی داشت. همین مکان بار دیگر در 18 ژوئن و بین 20 تا 21 ژوئن آسیب دید و پنج و سپس 17 غیرنظامی را کشت. به گفته یکی از شاهدان بشیر، 700 ترکمن در این شهر قتل عام شدند. در ژوئن 2014، داعش 26 ترکمن را از روستای الشمسیات ربود. بسیاری از ساکنان ترکمن روستاهای طلافر، بشیر، بیروچی و قراناز نیز با دریافت نامه های بیشتر از سوی جهادگران متواری شدند.

در 18 ژوئن در جریان درگیری بین داعش و نیروی زمینی عراق بین دو شهر امیرلی و طوز، حداقل 20 غیرنظامی ترکمن کشته شدند. در جریان محاصره امیرلی 150 نفر به دلیل شرایط سخت جان خود را از دست دادند که 50 کودک و 10 نوزاد تازه متولد شده بودند. پس از سقوط امیرلی در سال 2014، برق، غذا و آب شهر قطع شد. ده ها نفر از جمله زنان باردار قبل از ارسال کمک های بشردوستانه جان خود را از دست دادند. خانه ها و مدارس و همچنین مساجد قراناز، چارداغلی و بیراوچی به آتش کشیده شد.

در 23 ژوئن، داعش حداقل 75 ترکمن را از مناطق گوبا، شریخان و طلافر ربود. تنها 2 جسد در دره ای در شمال گوبا پیدا شد. آنها احتمالا اعدام شده اند. 950 خانواده ترکمن پس از درخواست داعش از مناطق فرار کردند. در 7 اوت 100 مرد ترکمن در سنجار اعدام شدند.

تخمین زده می شود که در مجموع 600 زن ترکمن توسط داعش دستگیر و به عنوان برده جنسی مورد استفاده قرار گرفتند. حدود 400 تا 500 نفر از آنها به زندان های موقت داعش در سوریه فرستاده شدند. در فوریه 2018، گروهی از زنان در مقابل دفتر حقوق بشر سازمان ملل در کرکوک تظاهرات کردند. آنها تابلوهایی در دست داشتند و از دولت عراق خواستند که برای بازیابی حدود 450 زن ترکمن ناپدید شده کاری انجام دهد، هرچند اعتراض نادیده گرفته شد. حسن توران، رهبر ITF، می ترسید که اگر زنان ترکمن بازگردند، احتمالا قربانی قتل های ناموسی توسط خانواده های خود شوند. او اظهار داشت که "بسیاری از دختران برنمی گردند و من فقط می توانم امیدوار باشم که در صورت بازگشت خانواده های آنها همچنان آنها را بپذیرند. آنها قربانی هستند." سرانجام در سال 2018 سازمان ملل بردگی جنسی زنان ترکمن را به رسمیت شناخت. یک زن ترکمن که نامش فاش نشده، اهل شهر کوچک العالم در نزدیکی تکریت، که از داعش جان سالم به در برده است، به بی بی سی ترکی گفت که داعش دختران مجرد را از زنان متاهل جدا کرد و در مقابل دیدگان همه شروع به تجاوز به دختران مجرد کرد. داعش همچنین به معلم ترکمن زبان این شهر تجاوز کرد تا جایی که در نتیجه او جان باخت. بسیاری از ترکمن‌های عراق و سازمان‌های حقوق بشری اعلام کردند که نسل‌کشی دولت اسلامی بر ترکمن‌های عراق توسط ضدترکیسم تقویت شده است.

کودکان نیز معمولاً به دلایل آموزشی قربانی آدم ربایی می شدند. در نینوا در 13 مارس، 25 کودک ترکمن بین 10 تا 17 سال از یتیم خانه برعام ربوده شدند و به اردوگاه های آموزشی کودکان در طلافر فرستاده شدند.

در ماه مارس، یک گور دسته جمعی متعلق به 16 ترکمن در بشیر در نزدیکی کرکوک پیدا شد. داعش بار دیگر در ماه مارس ۹ بیوه ترکمن را در قره قویان نینوا اعدام کرد که شوهرانشان توسط جهادگران کشته شدند. دلیل اعدام آنها امتناع آنها از ازدواج با داعشی ها بوده است. در روستای بیراوچیلی، داعش پس از کشتن 23 نفر از ساکنان این روستا، دو ترکمن را ربود. در گوبا و شریخان 60 پسر و مرد ترکمن ربوده شدند. در همین ماه یک جوان ترکمن به نام ارخان جامچی از خانه اش در کرکوک ربوده شد.

یک سال بعد در اوت 2015 در موصل، داعش 700 ترکمن عراقی را به اتهام ارتداد در ملاء عام اعدام کرد.

انفجار یک خودروی بمب گذاری شده داعش در سال 2015 در استان صلاح الدین جان 40 ترکمن را گرفت. ITF اعلام کرد که حملات داعش به ترکمن های عراق یک کارزار استراتژیک پاکسازی قومی بود. 540 غیرنظامی ترکمن اهل تلعفر، از جمله 125 زن، دوباره به دست داعش مفقود شدند و تنها 22 نفر از آنها دوباره پیدا شدند.

3000 ترکمن در تابستان 2015 از شهر آمرلی گریختند. در اواخر سال 2015، 1500 خانواده ترکمن (7500 نفر) به کربلا پناه بردند.

تازه خورماتو در 8 مارس مورد حمله با سلاح شیمیایی قرار گرفت که سه کشته و 1500 زخمی برجای گذاشت. 25000 نفر از شهر فرار کردند. در همین سال روستای بشیر نیز مورد حمله شیمیایی قرار گرفت. 90 درصد بشیر در جریان بازپس گیری آن در سال 2016، از جمله 250 خانه ویران شد. در روستای ترکمن نشین بشیر، 9 زن ربوده شدند، مورد تجاوز جنسی قرار گرفتند و در ملاء عام به تیر چراغ برق آویزان شدند. در همان روستا به دختری 12 ساله مورد تجاوز گروهی قرار گرفت و به تیر برق آویزان شد. هنگامی که ساکنان ترکمن سعی کردند جسد او را بیاورند، 15 مرد با شلیک تک تیرانداز داعش کشته شدند. موارد تجاوز جنسی پس از سقوط طوزخورماتو در ژوئن نیز ثبت شد.

در ژانویه یک گور دسته جمعی در رشیدیه در نزدیکی موصل توسط نیروهای مسلح عراق پیدا شد. این قبر متعلق به 27 مرد و پسر ترکمن قتل عام شده بود. اجساد آنها آثار شکنجه داشت. در سال 2017 تعداد زنان، دختران و کودکان ترکمن ناپدید شده به 1200 نفر افزایش یافت. در سال 2018، 100 نفر دیگر ناپدید شدند.

تخریب میراث 
داعش مسئول تخریب آثار تاریخی است که برای ترکمن های عراق مهم بود. بسیاری از مساجد با قدمت چند صد ساله، چه سنی و چه شیعه، و همچنین کتابخانه ها ویران شدند. قدیمی ترین کتابخانه در تلعفر منفجر شد، در حالی که کتابخانه دیگری با بیش از 1500 کتاب تاریخی در دیالی ویران شد. از آثار تخریب شده می توان به مقبره یحیی ابوالقاسم (ساخته شده در سال 1293 توسط زنگیان، ویران شده در سال 2014)، مقبره امام عون الدین (ساخته شده در سال 1248 توسط زنگیان، ویران شده در سال 2014) و حرم مطهر امامزاده عون الدین اشاره کرد. قدیب البن موصلی (ساخته شده توسط اتابگ های موصل، ویران شده در سال 2014)، مسجد الامام محسن (ساخته شده توسط سلجوقیان، به شدت آسیب دیده در سال 2015)، مسجد بزرگ النوری (ساخته شده در سال 1172 توسط زنگیان) ، تخریب شده در سال 2017)، مسجد امام باهر (ساخت 1259، تخریب شده در سال 2014) و مسجد پاشا (ساخته شده در سال 1881 توسط عثمانی‌ها، تخریب شده است).

جستارهای وابسته 

 نسل‌کشی ایزدی‌ها

منابع 

ترک‌ستیزی
برده‌داری معاصر
پاک‌سازی قومی
پاکسازی قومی در آسیا
برده‌داری و اسلام
کشتارها بر پایه گروه‌های قومی
کشتگان به‌دست داعش
نژادپرستی در جهان عرب
بردگی جنسی