حیوان ناطق

حیوان ناطق ()، در اصطلاح فلاسفه، انسان، حیوان ناطق است. که حیوان، جنس او و ناطق، فصل اوست.

ابن سینا 
انسانیت انسان به حیوان بودن او یا به میرا بودن او یا به چیز دیگری از این قبیل نیست بلکه به این است که در عین حیوان بودن، ناطق است.

ارسطو 
در تعریف ارسطویی «انسان حیوان ناطق است» مباحث مربوط به تعریف ارسطویی به‌طورِ کلی در دو جهت اصلی بسط داده می‌شود: نخست، پرسش از انسان، ولی به‌اعتبارِ آنکه درحقیقت مضمون و محتوای پرسش از وجود است. دوم، مسئلهٔ زبان.

جنس و فصل 
هر یک از جنس و فصل جزء حد نوع و داخل در تعریف نوعند. پس تقدم جنس و فصل بر ماهیت نوع، فقط در نظر عقل و مرحله تصور است.

باطن و ظاهر 
وقتی کسی بخواهد «انسان» را تعریف کند، باید «باطن» و «ظاهر» او را در تعریفش رعایت کند. تعریف مقبول متداول «انسان حیوان ناطق است» زیرا «حیوان» ظاهر انسان را نماد می‌کند، در حالی که «ناطق» نماد باطن او است، اولی بر جسم و دومی بر روح او که مدبرِ بر جسم است گفته می‌شود. اگر از انسان روحش را دور کنند او دیگر «انسان» نیست؛ هیکلی صرف است که به انسان شباهت دارد، چیزی است مانند سنگ یا تکه ای چوب. چنین هیکلی جز به معنای استعاری شایسته نام «انسان» نیست.

منابع 

شناخت
فلسفه ارسطو
اخلاق‌گرایی اقتصادی