الفبای حنیفی روهینگیا

الفبای حنیفی یکی از سه الفبای مورد استفاده برای نوشتن زبان روهینگیا می‌باشد. دو الفبای دیگر، عربی و لاتین می‌باشد.

قدیمی‌ترین الفبای مورد استفاده برای نوشتن روهینگیا، الفبای عربی است. از قرن ۱۹ به این سو، با اقتباس از الفبای فارسی و الفبای اردو، الفبای عربی برای نوشتن زبان روهینگیا به کار گرفته شد. اما این الفبا کوتاهی‌های خودش را نیز داشت و مناسب زبان روهینگیا که واکه‌ها و سیستم نواختهای پیچیده‌تری  نسبت به فارسی و اردو داشت، نبود. این کوتاهی‌ها مورد توجه روهینگیا زبانان قرار گرفت. در نتیجه در سال ۱۹۷۵ میلادی با درخواست بزرگان جامعه، الفبای عربی استانداردسازی شده و با نوآوریهایی مناسب زبان روهینگیا شد. امروزه الفبای عربی روهینگیا، یکی از الفباهای مورد استفادهٔ روهینگیا می‌باشد.

اما در دههٔ ۱۹۸۰ زبان‌شناس و معلم اسلامی به نام «محمد حنیف»، به جای امید داشتن به پروسهٔ استانداردسازی الفبای عربی، تصمیم به ساخت الفبای نوینی برای زبان روهینگیا گرفت. این الفبا با الهام از خط عربی ولی با حروف همخوان ؛ واژه جدید برای نوشتن زبان روهینگیا ساخته شد. این الفبا، مزیت بومی بودن به مردم روهینگیا را نیز میدهد و با ابتکارات مشابه برای ساخت الفبای نوین برای زبان‌هایی چون ماندینگ در غرب آفریقا مقایسه شده‌است. امروزه این الفبا پرکاربردترین الفبای زبان روهینگیا می‌باشد.

«محمد حنیف»، با الهام از الفبای عربی، اما با نظر شخصی که الفبای عربی مناسب زبان روهینگیا نیست، الفبای نوینی را برای این زبان در سال ۱۹۸۰ میلادی اختراع کرد. مانند الفبای عربی، الفبای حنیفی از راست به چپ نوشته می‌شود. مانند عربی، حرفی بدون صدا، مشابه «الف» یا «همزه» در الفبای حنیفی نقش ایفا می‌کند. مانند عربی، حروف حرنیفی در هر واژه، به هم چسبیده نوشته می‌شوند. اشکال بسیاری از حروف حنیفی، شبیه معادل عربی آن‌هاست، مانند حرف «𐴇» (معادل «ح» و «ه») و حرف «𐴉» (معادل «ف»). اما بسیاری دیگر از حروف، نو بوده و شبیه شکل معادل عربی خود نیستند. علاوه بر آن، در این الفبا، پدیدهٔ حروف هم‌آوا (یعنی حروف متفاوت که صدایی مثل هم می‌دهند، مثل «ذ» و «ظ») حذف شده و هر صدا فقط با یک حرف نشان داده شده‌است. علاوه بر آن، حرکات واژه‌ای به‌طور کل حذف شده‌اند. برای هر واژه، حرفی خاص در نظر گرفته شده‌است. در الفبای حنیفی، نواخت‌ها با ۳ «علامت نواخت» نشان داده می‌شوند. این علامت‌ها بر روی واژه‌ها قرار می‌گیرند. مانند عربی، در الفبای حنیفی علامت تشدید نیز وجود دارد.

الفبا 
در این الفبا، مانند عربی، حرف «الف» و حروف واکه از هم مجزا هستند. واکه‌ها فقط و فقط باید بعد از همخوان بیایند.

همخوان‌ها

واکه‌ها

حرکت‌گذاری 
در الفبای حنیفی، ۴ حرکت از دو نوع وجود دارد. حرکت اول، تشدید است، که کاربرد آن مثل تشدید در الفبای عربی می‌باشد. این حرکت بر روی حروف هم‌خوان نوشته می‌شود. ۳ حرکت نیز «علامت نواخت» می‌باشند. از آن‌جا که زبان روهینگیا یک زبان نواخت‌بر است، به این معنی که معنی واژه با عوض شدن نواخت عوض می‌شود، گذاشتن این حرکات اجباریست. این ۳ حرکت بر روی واکه‌ها قرار می‌گیرند.

مثال، واژهٔ  (بࣦگُّ࣪نۡ، beggún) (به معنای «هر، همه») هم حرکت تشدید (). دارد، هم حرکت نواخت ().

اعداد و ارقام 
در الفبای حنیفی، ارقام جدیدی برای نشان دادن اعداد صفر تا ۹ در نظر گرفته شده‌اند.

نمونه متن 
ماده ۱ اعلامیه جهانی حقوق بشر

پانویس

پیوند به بیرون 
 فرهنگ لغت انگلیسی به روهینگیا - به سه الفبای عربی، حنیفی، لاتین Google Playstore

الفبا
جانمایی‌های صفحه‌کلید
روهینگا
گویش‌های بنگالی
مردم روهینگیا