خانه، محله، مدرسه (مجموعه تلویزیونی)

خانه، محله، مدرسه نام یک مجموعهٔ تلویزیونی ایرانی در ژانر کودک و نوجوان است که توسط اسماعیل براری برای شبکهٔ اول سیما ساخته شده‌است.   تولید و پخش این مجموعه به طور همزمان از مهر ۱۳۷۵ تا نوروز ۱۳۷۶ به طول انجامیده است.  این مجموعه،‌ اولین تجربه تولید موازی موسوم به تولید صنعتی در تلویزیون ایران بعد از انقلاب است.

تولید 

خانه، محله، مدرسه اولین تجربه تولید موازی در تلویزیون ایران است. اسماعیل براری به عنوان سازنده و کارگردان ارشد بر حدود ده تیم کارگردانی و نویسندگی نظارت داشته است.

پیشینه 
تولید موازی در مجموعه‌های تلویزیونی، از شیوه‌های مدرن سریال‌سازی صنعتی در شبکه‌های تلویزیونی جهان است و برای سریال‌های پرشمار کاملا مناسبت دارد. این مجموعه نیز به شیوه تولید موازی ساخته شده و می‌تواند ضمن حفظ کیفیت، زمان ساخت را به نیم برابر کاهش دهد. در این شیوه با وجود کارگردان ارشد که بر تمام مراحل ساخت مجموعه نظارت و حضور دائم و کافی دارد، از همکاری مجموعه ای از کارگردانان همسو و هم‌شأن -زیر نظر کارگردان ارشد که مسئولیت یکسان سازی ساختار، تداوم بازی‌ها و حفظ کیفیت قسمت‌ها را بر عهده دارد- استفاده خواهد شد تا مراحل پیش تولید و پس از تولید بصورت موازی با یکدیگر به انجام رسیده و در عنصر زمان استفاده بهینه ای صورت پذیرد.  

نخستین تجربه استفاده از کارگردان‌های متعدد در سال ۱۳۵۶ در سازمان رادیو تلویزیون ملی ایران برای ساخت سریال پلیسی-اجتماعی چنگک، به کارگردانی جلال مقدم و با نوآوری صدای سر صحنه و کارگردانانی همچون فریبرز صالح، محمد متوسلانی،‌فرخ ساجدی، جواد طاهری و با معرفی کارگردانان نوظهوری همچون امیر قویدل و محمد رضا اعلامی و تدوین و صداگذاری ابراهیم کیهانی انجام شد.

اولین تجربه ساخت سریال صنعتی 
اولین تجربه تولید صنعتی سریال تلویزیونی و به‌کارگیری تولید موازی بصورت حرفه‌ای در سال ۱۳۷۵ در مجموعه تلویزیونی "خانه ، محله، مدرسه" در گروه کودک و نوجوان شبکه یک سیما با توجه به تغییر و پیشرفت ساختارهای برنامه‌سازی تلویزیونی در سال‌های پس از انقلاب ایران، به تهیه‌کنندگی و کارگردانی اسماعیل براری،‌ فیلمنامه نویسی اصغر عبدالهی و تیم پر تعداد نگارش و ترکیبی از کارگردانان سینمای حرفه‌ای و کارگردانان نوظهور تلویزیون، ابتدا در ۲۶ اپیزود برآورد شده ولی بدلیل استقبال تماشاگران و مدیران سیما تا ۳۵ قسمت ادامه یافت و به اجرا و پخش رسید.

شیوه اجرا 
کلیه صحنه‌های فیلم در محله قدیمی دردار، در خیابان ری تهران و با بهره‌گیری ازترکیب بازیگران سینما و تلویزیون ایران، توسط حسین ستاره، علی عالمی و مرتضی رضاخانی تصویربرداری شده و بدلیل لزوم حضور مستمر بازیگران نوجوان در تمامی صحنه‌های سریال و برای پرهیز از افت تحصیلی، ضمن استفاده از معلمین خصوصی، از دوقلوهای همسان استفاده شده تا بطور یک هفته درمیان بتوانند سر کلاس حاضر شوند و همزمان قلوی دیگر در برابر دوربین مشغول فیلمبرداری باشد. بدین ترتیب چهار کودک: آرمین و آبتین حشمتی و شادی و شیرین ریاحی، در نقش فرخنده و سینا در کل مجموعه به ایفای نقش پرداختند. این موضوع طبق قرار تا زمان پخش از چشم تماشاگران و مطبوعات پوشیده ماند.

بدلیل جریان تولید موازی و تنها یک ماه پس از شروع فیلمبرداری مجموعه، با آماده شدن سه اپیزود خسارت، کوچه محبت و ترس، پخش مجموعه آغاز می شود که ماجرای جالبی دارد: مدیر پخش سازمان زیر بار شروع به پخش مجموعه نمی‌رود. او استدلال می‌کند که تا حداقل ۲۰ قسمت را دریافت نکند، نمی تواند اطمینانی به اتمام پروژه داشته باشد و در نتیجه شرایط بازدید از مجموعه در حال ساخت برای گرجی، مدیر شبکه اول، اعلایی، مدیر گروه کودک، محمدی، مدیر امور عمومی، و مدیر پخش فراهم می شود. آنان در این تور بازبینی، دو گروه با کارگردان‌های متفاوت را در حال فیلمبرداری در لوکیشن خیابان ری دیدند. سپس در ادامه به استودیو توکا فیلم رفته و ایرج گل افشان و حمید سیفی را در حال تدوین اپیزود دیگری، با کارگردانان متفاوت ملاقات کردند. در قسمت صدا، فریدون خوشابافرد را درحال صداگذاری و میکس اپیزودهایی با حضور کارگردانان متعدد و بهرام سعیدی را در حال سینک قطعات موسیقی بر روی اپیزودهای آماده به پخش دیدار کردند. همچنین دورخوانی و تمرین اپیزود دیگری با حضور کارگردان و بازیگران متفاوتی را مشاهده می‌کنند و متوحه می شوند که با یک خط تولید صنعتی سر و کار دارند که به موازات هم در حال ساخت مجموعه هستند.

تقویم تولید 
این مجموعه تلویزیونی در مهر ماه ۱۳۷۵ برآورد، در آبان ماه شروع به فیلمبرداری و در آذرماه شروع به پخش شده است.

زمان پخش، ظهر جمعه هر هفته از برنامه کودک و نوجوان شبکه یک سیما تا نوروز ۱۳۷۶ بوده که بدلیل درخواست شبکه و استقبال مردم، در طی تعطیلات نوروز تا ۱۳ فروردین ۱۳۷۶ بصورت روزانه ادامه یافت.

اپیزودها

بازیگران  

 خسرو شجاع‌زاده

 اسماعیل محرابی
 مینا صارمی
 ماندانا نیرومند
 آرمین حشمتی
 آبتین حشمتی
 شادی ریاحی
 شیرین ریاحی
 سید جلیل کاشانی
 نادر رشید بیگی
 حسین سحرخیز
 شاهرخ فروتنیان
 محمد اسکندری
 هوشنگ معصفری
 رحمان مقدم
 ملیحه نظری
 محمد باقر سیدی
 فرخ‌لقا هوشمند
 نعمت‌الله گرجی
 فرید براری

عوامل

گروه کارگردانی 
کارگردان ارشد: اسماعیل براری

کارگردانان: رحمان رضایی،‌ علی عبدالعلی‌زاده، انوشه منادی، محمدجواد رجب‌زاده،‌ مهستی بدیعی، ناصر هاشمی،‌ حمید نعمت‌الله

دستیار اول کارگردان و برنامه‌ریز: امیر شهاب اسماعیلی

دستیار دوم کارگردان: مهرداد متولی

منشی صحنه: شفق بیگی

گروه نگارش 
فیلمنامه‌نویس ارشد: اصغر عبداللهی

مشاور فیلمنامه: عبدالله اسفندیاری

گروه نویسندگان: حسین مرتضائیان آبکنار،‌ مرجان ریاحی،‌ مجتبی متولی،‌ ناصر هاشمی، آذر بهرامی، هادی مقدم دوست، سنبل رحیمی، سوسن رحیمی، مریم کیهانی

گروه تهیه و تولید 
تهیه‌کننده: اسماعیل براری

مدیر گروه کودک و نوجوان شبکه یک: اعلایی

مشاور تهیه‌کننده در تولید موازی: ابراهیم کیهانی

مدیر تولید: مجتبی متولی

دستیار تولید: منیر شاه میرزایی

مدیر تدارکات: محمد نظرزاده، ایرج سرباز

عوامل فنی 
مدیران تصویربرداری: حسین ستاره،‌ علی عالمی، ،‌مرتضی رضاخانی

طراح گریم:‌ غلامرضا جهان‌مهر

طراح صحنه: شیرین بوریایی دوست، کتایون فیض مرندی

تدوین: ایرج گل‌افشان،‌ حمید سیفی

آهنگساز:‌ بهرام سعیدی

صدابردار صحنه: محمد علیزاده

امور فنی صدا: استودیو توکا فیلم

ترکیب صدا:‌ فریدون خوشابافرد

عکاس صحنه:‌ بهروز صادقی

منابع 
مجموعه‌های تلویزیونی شبکه یک ایران
مجموعه‌های تلویزیونی ایرانی دهه ۱۳۷۰
مجموعه‌های تلویزیونی کودکان
مجموعه‌های تلویزیونی کودکان ایرانی
مجموعه‌های تلویزیونی نوجوانانه
مجموعه‌های تلویزیونی نوجوانانه ایرانی
مجموعه‌های تلویزیونی ایرانی آغازشده در دهه ۱۹۹۰ (میلادی)
اسماعیل براری

پیوند به بیرون 

 «خانه، محله، مدرسه» در IMDb

فیلم‌ها به کارگردانی اسماعیل براری