عقاب دو سر

شاهین یا عقاب دو سر، در نشان‌شناسی و پرچم‌شناسی، نمادی حیوانی است که با مفهوم امپراتوری مرتبط است. بیشتر کاربردهای مدرن این نماد به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم با استفاده از آن توسط امپراتوری سلجوقی در خاورمیانه، و در امپراتوری بیزانس متأخر در اروپا مرتبط است. عقاب دو سر در اروپا در اصل نمادی از دودمان پالایولوگی بوده‌است. در طول دوره قرون وسطی متاخر تا اوایل دوره مدرن در امپراتوری روم مقدس از یک سو و در حکومت‌های ارتدکس (پادشاهی صربستان و روسیه) از این نشان استفاده شد. این نشان پیوند نزدیکی با نشان‌های عقاب (تک سر) و نشان آکیلا که در امپراتوری روم استفاده می‌شد دارد. در چند جا، از جمله امپراتوری مقدس روم و روسیه، اهمیت این نشان بیشتر به دلیل ایجاد عقاب سه سر کمتر شد.

این نقش پیشینیان و ریشه‌هایی در هنر عصر برنز دارد که در ایلیریا، یونان میسنی، و در خاور نزدیک باستان، به ویژه در شمایل‌نگاری هیتی‌ها یافت شده‌است. در قرون وسطی میانه، از حدود قرن‌های ۱۰ یا ۱۱، دوباره ظاهر شد و به‌طور مشخص توسط امپراتوری روم شرقی مورد استفاده قرار گرفت، اما بازنمایی‌هایی در قرن ۱۱ یا ۱۲ نیز یافت شده‌است که از اسپانیای اسلامی، فرانسه و شاهزاده صربستانی Raška سرچشمه می‌گیرد. از قرن سیزدهم به بعد، گسترش بیشتری یافت و توسط سلطنت سلجوقیان روم و سلطنت ممالیک در جهان اسلام و در داخل جهان مسیحی توسط امپراتوری مقدس روم، صربستان، چندین خانواده اشراف آلبانیایی قرون وسطی و روسیه نیز مورد استفاده قرار گرفت.

امپراتوری رومی مقدس  که بعدها امپراتوری رومی مقدسِ ملت آلمان تبدیل شد. .

نام رسمی کشوری بود که در زمان حکومت اتوی یکم از امپراتوری فرانک شرقی کارولنژی تشکیل شد و تا سال ۱۸۰۶ ادامه پیدا کرد.

اصطلاح امپراتوری روم از زمان کارل بزرگ (شارلمانی) نیز مرسوم بوده‌است و این امپراتوری لقب مقدس را برای نخستین بار در ادبیات سلطنتی، در زمان فریدریش یکم سال ۱۱۵۷ به دست می‌آورد.

واژهٔ ملت آلمان در ابتدا به سال ۱۴۳۸ برمی‌گردد و از زمان ۱۵۱۲ نام کامل رسمی این امپراتوری، امپراتوری مقدس روم ملت آلمان می‌شود.                                           

با برکنارگذاشتن تاج سلطنتی توسط فرانسیس دوم، امپراتوری مقدس روم ملت آلمان ۶ اوت۱۸۰۶ منقرض و از بین می‌رود.

این امپراتوری با نامش از یک سو ابتدا مدعی جایگزینی امپراتوری روم بوده و بنابراین بر حکومت جهان تأکید داشته‌است و از سوی دیگر با استفاده از واژهٔ مقدس ادعای خود را بر جهان خاکی محکم‌تر کرده‌است.

نگارخانه

نشان‌شناسی و پرچم‌شناسی

اثرات هنری

جستارهای وابسته 
 پرنده سه‌پا
 نشان ملی آلبانی
 نشان رسمی روسیه
 نشان رسمی صربستان
 شاهین قریش

منابع

پیوند به بیرون 

 
 
 
 

پرندگان در اسطوره‌شناسی
نشان‌های مذهبی
نمادهای ملی آلبانی
نمادهای ملی اتریش-مجارستان
نمادهای ملی اتریش
نمادهای ملی روسیه
نمادهای ملی صربستان
نمادهای ملی مونته‌نگرو
نمادهای ملی یوگسلاوی
نمادهای ملی یونان