فهرست پرجرم‌ترین سیاه‌چاله‌ها

فهرست پرجرم‌ترین سیاه‌چاله‌ها () فهرست منظمی از پرجرم‌ترین سیاه‌چاله‌های تاکنون کشف شده (و نامزدهای احتمالی) است که بر حسب یکای جرم خورشیدی (M☉)، (تقریباً  کیلوگرم) اندازه‌گیری شده‌اند.

پیش‌گفتار 
یک سیاه‌چاله کلان‌جرم (SMBH) سیاه‌چاله‌ای بسیار بزرگ است که جرم آن در حد صدها هزار تا میلیاردها جرم خورشیدی (M☉) است و تقریباً در مرکز همهٔ کهکشانهای پرجرم وجود دارد. در برخی از کهکشان‌ها، حتی سیستم‌های دوتایی از سیاه‌چاله‌های کلان پرجرم وجود دارد، به سیستم OJ 287 مراجعه کنید. شواهد دینامیکی بدون ابهام برای SMBHها فقط در تعداد انگشت شماری از کهکشان‌ها وجود دارد؛این کهکشان‌ها عبارتند از کهکشان راه شیری، کهکشان‌های گروه محلی M31 و M32، و چند کهکشان فراتر از گروه محلی، به عنوان مثال. ان‌جی‌سی ۴۳۹۵. در این کهکشان‌ها، سرعت میانگین مربع (یا ریشه میانگین مربع) ستارگان یا گاز به اندازه 1/r در نزدیکی مرکز افزایش می‌یابد که نشان‌دهندهٔ یک جرم نقطه مرکزی است. در تمام کهکشان‌های دیگر که تا به امروز مشاهده شده‌اند، سرعت‌های rms مسطح هستند یا حتی در حال سقوط به سمت مرکز هستند، و نمی‌توان با قطعیت بیان کرد که سیاه‌چاله‌ای بسیار پرجرم وجود دارد. با این وجود، عموماً پذیرفته شده‌است که مرکز تقریباً هر کهکشانی حاوی یک سیاه‌چاله بسیار پرجرم است. دلیل این فرض، رابطه M–sigma است، یک رابطه تنگ (پراکندگی ضعیف) بین جرم سیاه‌چاله در حدود ۱۰ کهکشان با تشخیص مطمئن، و پراکندگی سرعت ستارگان در برآمدگی‌های آن کهکشان‌ها. ] این همبستگی، اگرچه بر اساس تعداد انگشت شماری کهکشان است، به بسیاری از اخترشناسان نشان می‌دهد که ارتباط قوی بین تشکیل سیاه‌چاله و خود کهکشان وجود دارد.
هرجند که smbhها در حال حاضر در همهٔ کهکشان‌های عظیم وجود دارند، سیاه‌چاله‌های تاریک بیشتر نادر هستند، و تنها تعداد کمی از آن‌ها تا به امروز کشف شده‌اند. دشواری زیادی در تعیین جرم یک smbh خاص وجود دارد، و بنابراین پروندهٔ آن‌ها در زمینهٔ بررسی‌ها هنوز باز باقی می‌مانند. smbhها با توده‌های دقیق تنها محدود به کهکشان‌ها در درون ابرخوشه کهکشانی و هسته کهکشانی فعال هستند.

فهرست 
با توجه به اینکه تعداد و مقدار اعداد به‌کار رفته بسیار بالا است، در اینجا اندازهٔ جرمی سیاهچاله‌های فهرست شده به صورت ارزش جرمی سیاه‌چاله و به شیوهٔ نماد علمی؛ (اعداد ضربدر توان ۱۰) نمایش داده می‌شوند. مقدارهای با عدم قطعیت در صورت امکان در پرانتز نوشته می‌شوند. توجه شود که ورودی‌های مختلف در این فهرست روش‌ها و سیستماتیک متفاوتی در به دست آوردن مقادیر جرم خود دارند و از این رو سطوح مختلف اعتماد به توده‌های خود را دارند. این روش‌ها در یادداشت‌های مربوط به آنها مشخص شده‌است.

جستارهای وابسته 
 فهرست کهکشان‌ها
 فهرست ستارگان پر جرم
 فهرست دورترین‌های شناخته‌شده در ژرفای هستی
 فهرست‌های اجرام اخترشناسی

منابع 

 

سیاه‌چاله‌های کلان‌جرم
فهرست‌های بزرگ‌ترین‌ها در اخترشناسی
فهرست‌های جرم‌های آسمانی