نقض حقوق منداییان در جمهوری اسلامی ایران

حقوق شمار چشمگیری از منداییان توسط نظام جمهوری اسلامی ایران نقض شده‌است که برخی از آن موارد از سوی شماری از رسانه‌های خبری و سازمان‌های پشتیبان حقوق بشر، گزارش شده‌است و در این نوشتار، بخش‌هایی از آن گزارش‌ها آمده‌است.

پیشینه دین مندایی 
مندائیان (صابئین، تعمیدیان، صُبّی‌ها)، پیروان یحیی هستند که در کنار رودخانه‌های کارون، دجله و فرات زندگی می‌کنند.
دین مندایی، قدمتی تقریباً ۴ هزار ساله دارد.
برخی، آنان را همان «صابئین» مورد نظر قرآن می‌دانند و برخی دیگر، نه.
یکی از مهم‌ترین جشن‌های دینی منداییان، «پروانایا» (جشن آفرینش) نام دارد که هم‌زمان با نوروز، آغاز شده و در کنار رودخانه و با انجام غسل تعمید برگزار می‌شود.

کتاب دینی 
کتاب دینی منداییان گنزا ربا است.

نام پرستشگاه 
معبد منداییان «مَندی» نام دارد.

جاهای زیست 
مندائیان در ایران، عراق، اسرائیل (فلسطین)، استرالیا، آمریکا، کانادا و برخی از کشورهای اروپایی زندگی می‌کنند.

آمار منداییان 
جمعیت منداییان ایران ۲۵ هزار تا حدود ۲۰۰ هزار نفر برآورد شده که بیشتر در اهواز زندگی می‌کنند؛
با این حال، ساهی خمیسی، نویسنده، پژوهشگر و عضو سابق انجمن صابئین مندایی می‌گوید که به دلیل مسائل امنیتی و ترس مندائیان هیچ آمار درستی از جمعیت آنان در ایران وجود ندارد.

پیشینهٔ نقض حقوق منداییان 

حقوق انسانی منداییان اقلیت‌های عقیدتی دیگر از سوی حکومت جمهوری اسلامی نقض می‌شود.

اعدام و ترور

احضار، بازداشت، شکنجه و زندان 

 در ۲۸ فروردین ۱۳۹۷ نیروهای امنیتی ماه یک شهروند عرب مندایی به نام (شیخ) فائز مندائی را در سوسنگرد بازداشت کرده و به نقطه نامعلومی بردند.

مزاحمت و ممنوعیت فرهنگی، سیاسی، اجتماعی و اقتصادی 
 منداییان مانند اقلیت‌های عقیدتی دیگر از حق نامزدی برای ریاست جمهوری محرومند.

ویران شدن آرامگاه‌ها 
 یکی از رهبران دینی منداییان به نام (گِنزِورا) جبار طاووسی، آرامگاهش در اهواز ویران شد.
 آرامگاه‌های برخی از منداییان در اهواز بارها تخریب شده‌است.
 پیش‌تر نیز گورستان منداییان در سوسنگرد نیز ویران شده بود.

تلفات در جنگ 
برخی از منداییان در جنگ ۸ ساله ایرانو عراق کشته شدند.

فعالیت‌ها و اعتراضات

واکنش‌ها به سرکوب‌ها 
 در سال ۱۳۹۹ خورشیدی، سازمان حقوق بشری «آرتیکل ۱۹» از تصویب قانون‌های جدید بر ضد اقلیت‌ها در مجلس شورای اسلامی ایران ابراز نگرانی کرده و در بیانیه‌ای ابراز کرد: بیم آن می‌رود که گروه‌های اقلیت دینی و عقیدتی [غیر دینی] تحت آزار، نظیر بهائیان، یارسان، مندائیان، دراویش و خداناباوران نیز با مراتب شدت‌یافته‌ای از سرکوب و آزار مواجه شوند.

سرکوبگران

روش‌های سرکوب

جستارهای وابسته 

 نقض حقوق بشر توسط جمهوری اسلامی ایران
 نقض حقوق اقلیت‌ها در جمهوری اسلامی ایران

منابع 

آزار توسط مسلمانان
آزار در ایران
تاریخ جمهوری اسلامی ایران
نقض حقوق بشر در ایران