همزیستی پاکسازی

همزیستی پاکسازی () یک ارتباط دوجانبه سودمند بین افراد دو گونه است که در آن یک فرد (تمیزکننده) با خوردن انگل‌ها و دیگر مواد از سطح فرد دیگری (مشتری) می‌زداید. همزیستی پاکسازی در میان ماهیان دریایی به خوبی شناخته شده‌است؛ جایی که برخی از گونه‌های کوچک از ماهی‌های پاک‌تر، به‌ویژه ماهی‌ها و همچنین گونه‌هایی در جنس‌های دیگر، برای تغذیه تقریباً منحصراً با تمیز کردن ماهی‌های بزرگتر و سایر حیوانات دریایی تخصص دارند. شکل‌های دیگر همزیستی‌های پاکسازی بین پرندگان و پستانداران و در گروه‌های دیگر نیز وجود دارد.

رفتار تمیز کردن نخستین بار توسط هرودوت مورخ یونانی در حدود ۴۲۰ پیش از میلاد توصیف شد، هرچند به نظر می‌رسد نمونه‌ای را که او ارائه می‌دهد (پرندگان در حال خدمت به کروکودیل)، به ندرت رخ می‌دهد.

بیش از سی سال است که نقش پاکسازی همزیست توسط زیست‌شناسان مورد بحث بوده‌است. برخی معتقدند که نظافت نشان دهندهٔ همکاری ایثارگرانه، اساساً متقابل گرایی خالص، افزایش تناسب اندام هر دو فرد است. دیگران مانند رابرت تریورز بر این باورند که این خودخواهی متقابل، نوع دوستی متقابل را نشان می‌دهد. برخی دیگر دوباره بر این باورند که رفتار پاکسازی صرفاً استثمار یک طرفه است؛ نوعی زندگی انگلی.

منابع

پیوند به بیرون 

رفتارشناسی جانوران
زیست‌شناسی فرگشتی
مقاله‌های دارای ویدئو
همزیستی دوسویه (زیست‌شناسی)