نورپردازی صحنه

نورپردازی صحنه نوعی هنر نورپردازی است که در تولید تئاتر، رقص، اپرا و سایر هنرهای نمایشی اعمال می‌شود.<ref name="odu.edu">، اصل و فرآیند طراحی نورپردازی صحنه</ ref> در این رشته از انواع مختلف سازهای نورپردازی صحنه استفاده می شود. url=https://web.archive.org/web/20120629200444/http://www.theatrecrafts.com/lx_lanterns.shtml |date=2012-06-29 }} انواع فانوس های صنایع دستی تئاتر.</ref> علاوه بر نورپردازی اولیه، نورپردازی صحنه‌ی مدرن، می‌تواند شامل جلوه‌های ویژه نیز مانند لیزر و ماشین مه باشد. افرادی که در نورپردازی صحنه کار می کنند معمولاً به عنوان تکنسین نورپردازی یا طراحان نور شناخته می شوند.

تجهیزات مورد استفاده برای نورپردازی صحنه (مانند کابلکشی، دیمرها، ابزارهای نورپردازی و کنترلرها) همچنین در سایر برنامه های نورپردازی، از جمله رویدادهای شرکتی، کنسرت، نمایش های تجاری، پخش تلویزیون، تولید فیلم، استودیوهای عکاسی و انواع دیگر استفاده می شود. از رویدادهای زنده پرسنل مورد نیاز برای نصب، راه اندازی و کنترل تجهیزات نیز به این مناطق مختلف از برنامه های "روشنایی صحنه" می روند.

تاریخچه 
اولین شکل شناخته شده نورپردازی صحنه در طول تئاترهای یونان اولیه (و بعداً روم) بود. آنها تئاترهای خود را رو به شرق به غرب می ساختند تا بعد از ظهر بتوانند نمایشنامه اجرا کنند و نور طبیعی خورشید به بازیگران برسد، اما نه آنهایی که در ارکستر نشسته اند. خانه های بازی با دهانه مدور بزرگ در بالای سالن از نور طبیعی ساخته شدند. تئاترهای انگلیسی مدرن اولیه بدون سقف بودند و اجازه می دادند از نور طبیعی برای نورپردازی صحنه استفاده شود. همانطور که تئاترها در داخل خانه جابجا شدند، نور مصنوعی به یک ضرورت تبدیل شد و با پیشرفت بیشتر تئاترها و تکنولوژی توسعه یافت. در تاریخی نامعلوم، نور شمع معرفی شد که تحولات بیشتری را در زمینه نورپردازی تئاتر در سراسر اروپا به ارمغان آورد.

در حالی که الیور کرامول بر بریتانیا حکومت می کرد، تمام تولیدات صحنه در سال 1642 به حالت تعلیق درآمد و هیچ پیشرفتی در تئاترهای انگلیسی انجام نشد. در طول این قحطی تئاتری، تحولات بزرگی در تئاترهای سرزمین اصلی اروپا ایجاد شد. چارلز دوم که بعداً شاه چارلز دوم شد، شاهد شیوه‌های نمایشی ایتالیایی بود و با به قدرت رسیدن، آنها را به انگلستان بازگرداند. خانه های بازی جدید در انگلستان ساخته شدند و اندازه بزرگ آنها نیاز به نورپردازی دقیق تری داشت. پس از بازسازی سالن‌ها، مشخص شد که «منبع اصلی نور در سالن‌های بازسازی، لوسترها هستند» که «به سمت جلوی خانه و به‌ویژه بالای جنگل متمرکز شده‌اند». تئاترهای انگلیسی در این مدت از شمع های فرو رفته برای روشن کردن لوسترها و دیوارکوب ها استفاده می کردند. شمع‌های غوطه‌ور شده با فرو بردن مکرر فتیله در موم داغ برای ایجاد یک شمع استوانه‌ای ساخته می‌شوند. شمع‌ها بدون توجه به آنچه روی صحنه اتفاق می‌افتد، نیاز به پیرایش و روشن شدن مکرر داشتند، زیرا چربی داغ هم روی تماشاگران و هم روی بازیگران می‌چکیدند.

دو نوع مختلف از تئاترهای مرمتی در انگلستان وجود داشت: تئاترهای تجاری مرمتی و تئاترهای دادگاه مرمت. تئاترهای تجاری به دلایل اقتصادی «در نورپردازی محافظه‌کارانه‌تر» عمل می‌کنند و به همین دلیل عمدتاً از «لوسترهای شمع‌سوز» استفاده می‌کنند. تئاترهای دادگاهی می‌توانستند از «بیشتر نوآوری‌های قاره‌ای» در تولیدات خود استفاده کنند. تئاترهایی مانند تئاتر دروری لین و تئاتر کاونت گاردن توسط یک لوستر مرکزی بزرگ روشن می‌شدند و رنگ‌های متفاوتی داشتند. تعداد لوسترهای صحنه کوچکتر و دیوارکوب های شمع در اطراف دیوارهای تئاترها قرار داشتند. دو سالن اصلی دربار که بین سال های 1660 و 1665 ساخته شدند، تئاتر کابین خلبان و سالن تئاتر بودند. به نظر می‌رسید که لوسترها و دیوارکوب‌ها منابع روشنایی اولیه در اینجا باشند، اما پیشرفت‌های دیگری به‌ویژه در سالن در حال انجام بود. در دهه 1670، سالن تئاتر شروع به استفاده از چراغ‌های پا کرد و بین سال‌های 1670 تا 1689 از شمع یا لامپ استفاده می‌کرد. می توان اشاره کرد که در پایان قرن هفدهم، «صحنه های فرانسوی و انگلیسی تقریباً مشابه بودند». اطلاعات اندکی که مورخان در اختیار دارند تا اواسط قرن 18 تغییر چندانی نکرده است. نورپردازی گازی در اوایل دهه 1800 با شروع تئاترهای دروری لین و کاونت گاردن به صحنه انگلیسی روی آورد. در دهه 1820، نوع جدیدی از روشنایی مصنوعی ایجاد شد. در این نوع روشنایی، از شعله گاز برای گرم کردن سیلندر آهک زنده (اکسید کلسیم) استفاده می شود. با رسیدن به دمای معین، آهک زنده شروع به تابش می کند. سپس این نور می تواند توسط بازتابنده ها و عدسی ها هدایت شود. مدتی از توسعه این روشنی‌ جدید گذشت تا اینکه راه خود را برای استفاده در تئاتر پیدا کرد، که از حدود سال 1837 شروع شد. پیشرفت های نورپردازی که در تئاترهای انگلیسی در این بازه زمانی ایجاد شد، راه را برای پیشرفت های نورپردازی بسیاری در دنیای تئاتر مدرن هموار کرد.

منابع