سفر کشتی سپیده‌پیما

سفر کشتی سپیده‌پیما یک رمان در گونه ادبیات خیال‌پردازی حماسی برای کودکان نوشته سی اس لوئیس است که توسط جفری بِلِس در سال ۱۹۵۲ منتشر شد. این پنجمین رمان منتشر شده از هفتگانه سرگذشت نارنیا (۱۹۵۶–۱۹۵۰) است. انتشارات مک‌میلان نیز یک نسخه آمریکایی را در همان سال منتشر کرد. این نسخه با بازنگری‌هایی همراه بود که تا سال ۱۹۹۴ همچنان در ایالات متحده پا بر جا ماند. این کتاب، پنجمین جلد در تجدید چاپ‌های جدید است که بر اساس گاه‌شماری درونی رمان‌ها تهیه شده‌اند. همچون دیگر جلدهای سرگذشت نارنیا، سفر کشتی سپیده پیما به دست پائولین بِینز تصویرگری شده و کارهای او در بسیاری از نسخه‌های بعدی باقی مانده‌اند.

در این رمان، ادموند و لوسی پِوِنسی (به همراه پسر عمویشان یوستاس اسکراب) از دنیای خود به سرزمین «طلسم شده» نارنیا برده می‌شوند. آنها به  دوست خود پادشاه کاسپین دهم نارنیا، در کشتی کاسپین، سپیده‌پیما (داون تریدر)، برای بار دوم می‌پیوندند. کاسپین، سوگند خورده به مدت یک سال و یک روز در پهنه اقیانوس شرقی به دنبال هفت لرد گمشده نارنیا به سوی شرق دریانوردی کند.

لوئیس این کتاب را به جفری کوربت تقدیم کرد. کوربت که بعداً نام خود را به جفری بارفیلد تغییر داد، پسر خوانده اوون بارفیلد، دوست لوئیس است.

سفر کشتی سپیده‌پیما برای چهار قسمت از یک مجموعه تلویزیونی ساخت بی‌بی‌سی در سال ۱۹۸۹، و همچنین یک فیلم سینمایی در سال ۲۰۱۰ اقتباس و فیلمبرداری شده است.

داستان‌های خیال‌پردازی حماسی
دگرپیکری در ادبیات داستانی
رمان‌های بریتانیایی ۱۹۵۲ (میلادی)
رمان‌های بریتانیایی مورد اقتباس در فیلم‌ها
رمان‌های بریتانیایی مورد اقتباس در نمایشنامه‌ها
رمان‌های خیال‌پردازانه کودکان
رمان‌های دنباله
رمان‌های واقع‌شده در جزیره‌ها
کتاب‌های کودکانه ۱۹۵۲ (میلادی)
نامرئی بودن در تخیل

خلاصه داستان 
دو فرزند کوچک پونسی‌ها، لوسی و ادموند، در حالی که برادر بزرگتر آنها، پیتر، در حال مطالعه برای یک امتحان با پروفسور کرک است، و خواهر بزرگتر آنها، سوزان، به همراه والدین شان در حال سفر به دور آمریکاست؛ مجبور به ماندن در کنار پسر عموی نفرت انگیزشان، یوستاس اسکراب شده‌اند. ادموند، لوسی و یوستاس از طریق یک نقاشی از کشتی‌ای بر روی دریا، به دنیای نارنیا برده می‌شوند. (نقاشی‌ای که در اتاق خواب مهمان، که لوسی در آن اقامت داشت آویزان شده بود و هدیه ای ناخواسته برای والدین یوستاس بود)سه کودک، در اقیانوس در نزدیکی کشتی تصویر شده در نقاشی، با نام سپیده‌پیما (داون ترِیدر) فرود می‌آیند و به درون کشتی برده می‌شوند.

داون تریدر کشتی کاسپین دهم، پادشاه نارنیا است که ادموند و لوسی (به همراه پیتر و سوزان) به او کمک کردند تا تاج و تخت نارنیا را در داستان شاهزاده کاسپین به دست آورد. لرد درینیان (کاپیتان سپیده‌پیما) و مسئول عرشه راینس نیز در کشتی حضور دارند.

اینک سه سال است که صلح در نارنیا برقرار شده و کاسپین برای تحقق سوگند تاجگذاری خود تلاشی را انجام داده تا به مدت یک سال و یک روز به شرق سفر کند تا هفت لرد گمشده نارنیا را پیدا کند: آرگاز، بِرْن، ماورامورن، اُکتزیان، رِستیمار، رِویلیان و رووپ. او خاطرنشان می‌کند که ترامپکین کوتوله را در غیاب خود با عنوان لرد ریجنت، به اداره نارنیا گمارده‌است. لوسی و ادموند از بازگشت به دنیای نارنیا خوشحال هستند، اما یوستاس کمتر مشتاق است، زیرا پیش از این هرگز آنجا نبوده‌است و عموزاده‌هایش را با این باور که این جهان جایگزین هرگز وجود نداشته‌است، مسخره می‌کرده. موش سخنگو ریپی‌چیپ نیز در کشتی حضور دارد، چرا که او امیدوار است تا کشور اسلان را در فراسوی آب‌های «شرق مطلق» پیدا کند. هنگامی که یوستاس دست به تمسخر ریپی‌چیپ می‌زند، چیزهای زیادی در مورد شخصیت جنگجوی او آشکار می‌شود.

آن‌ها در ابتدا به جزایر لان، که تنها به نام تحت قلمرو نارنیا است ولی از اصول نارنیا دور شده‌است – به‌ویژه که تجارت برده در اینجا علی‌رغم ممنوعیت در قوانین نارنیا برقرار و پررونق است – می‌رسند. کاسپین، لوسی، ادموند، یوستاس و ریپی‌چیپ هنگام بازدید از جزیره که به ظاهر متروکه به نظر می‌رسید، طی یک کمین به عنوان کالا توسط یک تاجر برده اسیر می‌شوند و حتی مردی قبل از رسیدن به بازار برده‌فروشان کاسپین را «خریداری» می‌کند. معلوم می‌شود که آن مرد اولین لرد گمشده، لرد بِرن است که پس از تبعید شدن از نارنیا توسط میراز، به این جزایر نقل مکان کرده و در ایجا با زنی ازدواج کرده‌است. هنگامی که کاسپین هویت خود را برای او فاش می‌کند، برن او را به عنوان پادشاه تصدیق می‌کند. کاسپین این جزایر را برای نارنیا بازپس گرفته و لرد برن را جایگزین گومپاس، فرماندار حریص آن جا می‌کند، سپس برن را دوک جزایر لان می‌نامد. همچنین کاسپین اعلام می‌کند که برده داری در تمام قلمروهای او ممنوع است و همه بردگان آزاد هستند.

در دومین جزیره ای که از آن بازدید می‌کنند، یوستاس گروه را ترک کرده تا از مشارکت در کارهای مورد نیاز برای تعمیر کشتی پس از آسیب طوفان به آن اجتناب کند و پس از آن برای فرار از باران ناگهانی در غار اژدهایی مرده پنهان می‌شود. گنجینهٔ اژدها طمع او را برمی‌انگیزد، پس او جیب‌هایش را پر از طلا و جواهرات کرده و یک دستبند طلایی بزرگ را به دستش می‌بندد. اما به محض اینکه به خواب فرو می‌رود، به یک اژدهای طلایی بزرگ تبدیل می‌شود. او تلاشی در جهت از بین بردن پوسته اژدهایی خود می‌کند که به موفقیتی نمی‌رسد. تنها با کمک اسلان است که او می‌تواند دوباره انسان شود، اگرچه که با روندی دردآسا همراه است. کاسپین دستبند را شناسایی می‌کند که متعلق به لرد اکتزیان، یکی دیگر از لردهای گمشده بوده‌است. آنها حدس می‌زنند که ممکن است اژدها اکتزیان را کشته باشد - یا حتی شاید اژدها خود اکتزیان بوده. به عنوان یک اژدها، یوساتس متوجه می‌شود که رفتارهای پیشین‌اش تا چه اندازه بد بوده‌است. اسلان یوستاس را دوباره به یک پسر تبدیل می‌کند و اینک او در نتیجه تجربیاتش فرد بسیار بهتری شده‌است.

در مسیر مقصد بعدی، آن‌ها به سختی از غرق شدن توسط یک مار دریایی غول آسا فرار می‌کنند و سپس در جزیره دث‌واتر، که به خاطر چشمه‌ای از آب که هر چیز غوطه‌ور در آن را به طلا تبدیل می‌کند اینگونه نامگذاری شده‌است، توقف می‌کنند. معلوم می‌شود از جملهٔ این چیزهای غوطه‌ور شده در چشمه، یکی از لردهای گمشده است که با شناسایی سپر و شمشیرش غرق در کنار او متوجه می‌شوند لرد رستیمار بوده‌است. در مقصد بعد، آنها در جزیره دافرز کناره می‌گیرند، جایی که لوسی به درخواست قبیله ای از مونوپادها (کوتوله‌های پاگنده) به نام دافرها (بعدا دافلپادها)، یک طلسم نامرئی کننده را از آنها برمی‌دارد و با جادوگری که آن طلسم را انجام داده دوست می‌شود. سپس به "جزیره ای که رویاها به حقیقت می‌پیوندند" که به جزیره تاریک نام آشناست می‌رسند، چرا که برای همیشه در تاریکی پنهان شده‌است. معلوم می‌شود که "رویاهایی" که در آنجا به حقیقت می‌پیوندند لزوماً رویاهای خوبی نیستند، به عنوان مثال لرد رووپ، که او را از آنجا نجات می‌دهند، سال‌ها توسط کابوس‌هایش عذاب داده شده‌ بود. در نهایت آنها به "جزیره ستاره" می‌رسند، جایی که سه لرد گمشده باقیمانده را در افسون خواب می‌یابند. راماندو، ستاره سقوط کرده‌ای که با دخترش در این جزیره زندگی می‌کند، به آنها می‌گوید که تنها راه برای بیدار کردن آنها این است که با کشتی به لبه جهان بروند و یکی از خدمه را در آنجا رها کنند. لرد رووپ تقاضا می‌کند تا "خوابی بدون رویا" را در کنار دوستانش تا زمانی که همگی با هم بیدار شوند داشته باشد و همهٔ افراد گروه قبل از اینکه دوباره به راه بیفتند موافقت می‌کنند.

پس از آن، داون تریدر به دریانوردی در منطقه‌ای ادامه می‌دهد که در آنجا مردمان دریایی دوئل می‌کنند و آب به جای شور شیرین می‌شود، این مهم را ریپی‌چیپ زمانی کشف می‌کند که خصمانه برای مبارزه با مرد دریایی که تصور کرد او را به چالش می‌کشد، به درون آب پرید. در نهایت آب آنقدر کم عمق می‌شود که کشتی نمی‌تواند جلوتر برود. کاسپین دستور می‌دهد تا قایقی را مهیا کنند و اطلاع می‌دهد که قصد دارد با ریپی‌جیپ به لبه دنیا برود. خدمه اعتراض کرده و می‌گویند به عنوان پادشاه نارنیا، او هیچ حقی ندارد که آنها را رها کند. کاسپین با ناراحتی به درون کابینش می‌رود اما هنگامی که بازمی‌گردد می‌گوید که اسلان در کابینش ظاهر شده و به او گفته که تنها لوسی، ادموند، یوستاس و ریپی‌چیپ باید به آنجا بروند.

این چهار نفر در یک قایق کوچک از میان دریایی از نیلوفرها عبور می‌کنند تا اینکه به دیواری از آب که تا آسمان کشیده شده‌است می‌رسند. ریپی‌چیپ با پذیرفتن شروط راماندو، قایق کوچک خود را پاروزنان به بالای دیواره آب می‌برد و دیگر هرگز در نارنیا دیده نمی‌شود. ادموند، یوستاس و لوسی بره ای را پیدا می‌کنند که به اسلان تبدیل می‌شود. اسلان به آنها می‌گوید که ادموند و لوسی بار دیگر به نارنیا بر نمی‌گردند. وقتی لوسی از این که دیگر اسلان را نمی‌بیند ناراحت و مأیوس می‌شود، اسلان به آنان می‌گوید که او در دنیای آنها نیز وجود دارد. اسلان می‌افزاید: «آنجا من نام دیگری دارم. باید یاد بگیرید که مرا با این نام بشناسید. این همان دلیلی است که شما از اول به نارنیا آورده شدید، تا با کمی شناختن من در اینجا، بتوانید مرا در آنجا بهتر بشناسید». اسلان سپس سه کودک را به خانه می‌فرستد.

پس از این ماجرا، در دنیای واقعی همه در مورد میزان تغییر یوستاس اظهارنظرهای متفاوتی را ارائه می‌کنند.

شخصیت‌های اصلی 
 لوسی پونسی - کوچکترین فرزند پونسی‌ها
 ادموند پونسی - سومین فرزند پونسی‌ها
 یوستاس اسکراب - پسر عموی چهار خواهر و برادر پونسی. ادموند و لوسی مجبور به اقامت در خانهٔ والیدن یوستاس با وی شده‌اند.
 کاسپین دهم - پادشاه نارنیا.
 ریپی‌چیپ - یک موش شجاع سخنگو که متحدی اصلی برای پادشاه کاسپین است.
 لرد درینیان - کاپیتان کشتی سپیده‌پیما.
 هفت لرد بزرگ نارنیا - شخصیت‌هایی که کاسپین به دنبال آنهاست. از این هفت نفر، دو نفر مرده‌اند و سه نفر در افسون خواب گرفتار اند. فقط لردهای برن و رووپ نقشی در داستان دارند.
 راماندو - «ستاره ای در حال استراحت» که جوانی‌اش را از طریق توت‌های آتشین بازیابی می‌کند.
 دختر راماندو - دختر راماندو و ملکه آینده نارنیا، همسر کاسپین و مادر ریلیان.
 پاگ - تاجر برده و دزد دریایی جزایر لان، که قهرمانان داستان را اسیر می‌کند.
 گامپاس - فرماندار جزایر لان، برقرار کنندهٔ برده داری، که کاسپین او را برکنار می‌کند.
 کوریاکین – جادوگر (و همچنین یک ستاره) که بخاطر توبه برای گناهی نامشخص بر دافلپادها حکمرانی می‌کنند.

تفاوت بین نسخه های انگلیسی و آمریکایی 
چند هفته یا ماه پس از بازنگری چرک‌نویس های نسخه بریتانیایی سرگذشت نارنیا، لوئیس شروع به بازخوانی چرک‌‌نویس های نسخه آمریکایی کرد. او در حین انجام این کار، چندین تغییر در متن ایجاد کرد. اما پس از اینکه انتشارات هارپر کالینز در سال ۱۹۹۴ حق انتشار این مجموعه را به دست آورد، تصمیمی غیرعادی گرفت تا تغییراتی را که لوئیس ایجاد کرده بود نادیده گرفته و از متن پیشین به عنوان متن استاندارد نسخه های خود استفاده کند. 

در سپیده پیما ، لوئیس دو تغییر ایجاد کرد که یکی جزئی و دیگری اساسی تر بود. تغییر جزئی در فصل اول ظاهر می‌شود، جایی که لوئیس توصیف یوستاس را از «بسیار احمق تر از آن که بتواند چیزی را دست و پا کند» به «کاملاً ناتوان در مهیا کردن هر چیزی به تنهایی» تغییر می‌دهد. پل فورد، نویسنده کتاب همراه با نارنیا ، این را پیشنهاد می‌کند که لوئیس ممکن است این نیاز را حس کرده باشد تا لحن متن را برای خوانندگان آمریکایی‌اش کمی ملایم تر کند، یا شاید هم در حال بهتر شناختن و دوست داشتن یوستاس بوده. پیتر شاکل، نویسنده کتاب خیال‌پردازی و هنر سی. اس. لوئیس ، خاطرنشان می کند که در این صورت، این قسمت باید در هر دو نسخه تغییر می کرد زیرا "احمق خواندن یک شخصیت در یک کتاب کودکان بدون حساسیت و غیرعاقلانه است".  شاکل و فورد هردو بر این امر توافق نظر دارند که این تعریف، تجسم درستی از شخصیت یوستاس همانگونه که خود لوئیس او را در طول داستان توصیف می کند، نیست ؛ و این می تواند دلیلی بر تغییر باشد.

تغییر اساسی‌تر در فصل ۱۲، "جزیره تاریک" ظاهر می‌شود، جایی که لوئیس پایان را به گونه‌ای بازنویسی کرد که، شاکل معتقد است، تجربه خیال‌پردازی را به میزان قابل توجهی بهبود می‌بخشد.

مقایسه ای پایاپای از پایان فصل ۱۲ به شرح زیر است:

منابع