قطارهای حومه‌ای در ایران

راه‌آهن حومه به راه‌آهنی گفته می‌شود که میان مرکز شهر و شهرک‌ها، مناطق اطراف و حومهٔ آن ساخته شده‌است. طول این راه‌آهن معمولاً تا ۱۵ کیلومتر بوده و سرعت قطار آن ۵۰ تا ۲۰۰ کیلومتر بر ساعت است. استفاده‌کنندگان راه‌آهن حومه بیشتر افرادی هستند که محل کار آن‌ها در مرکز شهر و محل زندگیشان مناطق حومه است.

درواقع قطارهای حومه‌ای، قطارهایی هستند به منظور صرفه‌جویی در هزینه‌ها و همچنین به منظور کاهش آلودگی‌های ترافیکی و زیست‌محیطی برای دسترسی راحت‌تر ساکنان شهرهای حومهٔ یک کلان‌شهر به آن شهر، فعالیت می‌کنند.

هزینهٔ استفاده از قطارهای حومه‌ای، مشابه مترو و بسیار ارزان‌تر از قطارهای مسافرتی است. درواقع می‌توان قطارهای حومه‌ای را به متروی برون‌شهری با فاصلهٔ نسبتاً زیادتر تشبیه کرد.

قطارهای حومه‌ای ایران 
خطوط حومه‌ای در ایران مدت زمان زیادی نیست که معرفی شده و به بهره‌برداری رسیده‌اند، اما در همین بازهٔ کوتاه با استقبال زیادی از سوی ساکنان حومه قرار گرفته‌اند.

تعریف قطارها و خطوط حومه‌ای در ایران نسبت به دیگر کشورها کمی متفاوت‌تر بیان می‌شود، چرا که قطارهای حومه‌ای در ایران صرفاً نه فقط برای اتصال شهرک‌ها و حومهٔ کلانشهر، بلکه برای اتصال شهرهای کوچک و بزرگ اطراف به کلان‌شهر نیز مورد استفاده قرار می‌گیرند.

درحال حاضر خطوط حومه‌ای در ۵ ناحیهٔ کشور در حال بهره‌برداری هستند که عبارت‌اند از:
 تهران
 آذربایجان
 خراسان
 جنوب
 شمال

خطوط حومه‌ای ایران

ناحیهٔ تهران با بیشترین تعداد خطوط و قطارهای حومه‌ای، بیشترین مسافران حومه‌ای را دارد. خطوط این ناحیه دسترسی آسان‌تر ساکنان شهرهای اطراف تهران از ۴ استان را به پایتخت فراهم می‌کنند.

خطوط تهران شامل:

تهران-پرند:

تهران-تپه‌سفید-اسلامشهر-نسیم‌شهر-گلستان-نصیرشهر-رباط‌کریم-پرند

تهران-تاکستان:

تهران-شهرقدس-کرج-هشتگرد-آبیک-قزوین-تاکستان

تهران-قم:

تهران-محمدیه-قم-جمکران

تهران-فیروزکوه:

بهرام-شهر ری-قرچک-باقرآباد-ورامین-پیشوا-امام‌زاده-ابردژ-گرمسار-بنکوه-کبوتردره-سیمین‌دشت-زرین‌دشت-مه‌آباد-فیروزکوه

در ناحیهٔ آذربایجان، ۲ خط حومه‌ای، کلانشهر تبریز را به جلفا و دانشگاه شهید مدنی متصل می‌کنند.

در این ناحیه، یک خط حومه‌ای سرخس را به کلانشهر مشهد متصل می‌کند و دارای دو قطار در یک مسیر است.

خطوط حومه‌ای جنوب، شهرهای اطراف کلانشهر اهواز را به آن و شهرهای دیگر خوزستان را به‌هم متصل می‌کنند.

خطوط حومه‌ای شمال ایران، شهرهای استان‌های مازندران و گلستان را به هم متصل می‌کنند.

منابع 
 مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Commuter rail». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۱۲ ژوئیهٔ ۲۰۲۰