معاون اول نخست‌وزیر اتحاد جماهیر شوروی

معاون اول نخست‌وزیر اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی دستیار یکم رئیس حکومت اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی بود. علی‌رغم عنوان، این مقام لزوماً در انحصار یک شخص واحد نبود. این منصب از ۱۹۲۳ تا ۱۹۴۶، معاون اول رئیس شورای کمیسارهای خلق، از ۱۹۴۶ تا ۱۹۹۱، معاون اول رئیس شورای وزیران و از ۱۹۹۱ به بعد با عنوان معاون اول نخست‌وزیر اتحاد جماهیر شوروی شناخته‌می‌شد. اصطلاح معاون اول نخست‌وزیر توسط مفسران خارجی برای توصیف منصب معاون اول رئیس دولت استفاده می‌شد.

معاون اول نخست‌وزیر شوروی مسئول یک حوزه سیاستی خاص در اتحاد جماهیر شوروی بود. مثلاً کریل مازوروف مسئول صنعت بود و به دیمیتری پولیانسکی مسئولیت کشاورزی واگذار شد. به علاوه این، مسئول هماهنگی فعالیت‌های وزارتخانه‌ها، کمیته‌های دولتی و سایر ارگان‌های زیرمجموعه دولت می‌بوده‌است. انتظار بر این بود که معاون اول نخست‌وزیر به این ارگان‌ها سریعاً دستور دهد تا از اجرای طرح‌های توسعه اقتصادی و اجتماعی اطمینان حاصل کنند و بررسی کنند که آیا دستورها و تصمیمات دولت در حال پی‌گیری است یا خیر. در صورتی که نخست‌وزیر شوروی نمی‌توانست به وظایف خود عمل کند، یکی از معاونان اول تا زمان بازگشت نخست‌وزیر، سرپرستی دولت را بر عهده می‌گرفت. در اواخر دهه ۱۹۷۰، زمانی که وضعیت سلامتی نخست‌وزیر الکسی کاسیگین رو به وخامت گذاشت، نیکولای تیخونوف به‌عنوان معاون اول به‌نمایندگی از او به امور رسیدگی می‌کرد. همچنین معاون اول نخست‌وزیر شوروی عضو پرزیدیوم دولت بود که عالی‌ترین نهاد تصمیم‌گیری در شوروی می‌بوده‌است.

در مجموع ۲۶ نفر توانسته بودند به این منصب برسند. اولین معاون اول نخست‌وزیر شوروی والرین کویبیشف بود که پس از تأسیس دفتر در ۱۹۳۴ به آن گمارده شد. لاورنتی بریا با ۱۱۳ روز، کوتاه‌ترین عهده‌دار و کریل مازوروف با ۱۳ سال و ۲۴۷ روز طولانی‌ترین عهده‌دار آن بوده‌است. ویچسلاو مولوتوف بیش از ۱۷ سال را در سمت‌های خود سپری کرد. او در اکثر دوره‌های ریاست ژوزف استالین، نیکولای بولگانین و دبیری گئورگی مالنکوف منصب خود را حفظ کرده‌بود.

دارندگان منصب

فهرست معاونان اول نخست‌وزیر اتحاد شوروی

جستارهای وابسته 

 دولت کل اتحادیه اتحاد جماهیر شوروی
 فهرست رهبران اتحاد جماهیر شوروی
 نخست‌وزیر اتحاد جماهیر شوروی

یادداشت‌ها

پانویس

منابع

پیوند به بیرون 

دولت اتحاد شوروی
بنیان‌گذاری‌های ۱۹۳۴ (میلادی) در اتحاد شوروی
معاونان نخست‌وزیران