ایل زیار

طایفهٔ زیودار یا زیار از طوایف اصیل لر استان ایلام، خوزستان، همدان و لرستان، استان مرکزی است.

پیشینه 
روایت‌ها دربارهٔ تبار و خاستگاه این طایفه متفاوت و گاه متضاد است. پیر اوبرلینگ در مقالهٔ طایفه زیودار در دانشنامه ایرانیکا این طایفه را لر خوانده‌است. اما در مقاله‌ای دیگر در همان دانشنامه و به نقل از اسکار مان، زیودارها را در شمار طوایف بختیاری آورده‌است.

سکندر امان‌الهی بهاروند، نویسندهٔ مقاله‌های بیرانوند در دائرةالمعارف بزرگ اسلامی و دانشنامه جهان اسلام، از هنری راولینسون نقل کرده‌است که خاستگاه کل طایفه زیودار و نیز حسنوند از کوهدشت یا مندلی عراق است. اما اوبرلینگ برداشت متفاوتی از نوشته‌های راولینسون دارد و به نظر او راولینسون تنها خاستگاه شاخهٔ کمالوند (یکی از دو شاخهٔ اصلی طایفه زیودار) را از بختیاری دانسته‌است. نوشته‌های راولینسون از قول میرزا بزرگ، حاکم لرستان، بوده‌است. بنا بر تاریخ شفاهی زیودار ها آن‌ها از نسل به نام مرداویج زیاری از گلستان یا لرستان هستند؛ اما امان‌الهی بهاروند معتقد است خاستگاه مکانی زیارها را باید در مناطق درون یا برون‌مرزی غرب ایران جست.

زیودارها امروزه اغلب در استان‌های لرستان، خوزستان، استان همدان و ایلام به‌ویژه در خرم‌آباد، بروجرد، نهاوند، ملایر، شازند، کنگاور، تویسرکان، و خود شهر همدان، دهلران، و دره‌شهر و دزفول سکونت دارند.

تاریخچه
طایفهٔ زیار نسب خود را به مرداویج زیاری می‌رسانند و حکومت آل زیار به مدت ۱۰۰ سال بر ایران و نواحی اطراف حکمرانی کرد. در زمان های دیگر از جمله صفوی، افشار و‌ زندیه در جایگاه والا و برتری زیادی داشته اند با توجه به سطح سواد و علم با وجود رهبری خوب طایفه زیار یا زیودار یا آل زیاری یکی از قدرتمندترین قبایل لرستان بودند. در نزدیکی شهر بروجرد و در روستای زواریان بقعه‌ای که گمان می‌رود مربوط به مادر مرداویج زیاری باشد این اساس که طایفه زیار از حکومت آل زیار باشند فراوان می‌سازد

منابع 

عشایر ایران
ایل‌های لر ایران