چشمه کوهرنگ

چشمه کوهرنگ، نام چشمه ای کارستی (آهکی) درشهرستان کوهرنگ است که در دامنه شرقی زاگرس قرار دارد و از سرچشمه‌های اصلی رودخانه‌های زاینده رود و کارون است که از دامنه شرقی زاگرس سرچشمه می‌گیرد و پس از گذر از پیچ و خم‌های فراوان به دریاچه سد کوهرنگ می‌ریزد و از تونل اول کوهرنگ وتونل دوم کوهرنگ  به زاینده رود منتقل می‌شود و سرریز سد تونل دوم تشکیل رود کوهرنگ را داده و به سد کارون ۴ می‌ریزد.

پیست اسکی کوهرنگ، دشت لاله‌های واژگون کوهرنگ، چشمه دیمه، تونل کوهرنگ، ابشار شیخ علیخان، غار یخی چما، روستای پلکانی سرآقا سید، رود کوهرنگ، رود بازفت و جنگل‌های بازفت از اماکن گردشگری اطراف این چشمه هستند.

انتقال آب از چشمه کوهرنگ به شهرکرد 
فاز اجرایی طرح انتقال آب از چشمه کوهرنگ به شهرکرد، فارسان، باباحیدر، سورشجان و روستاهای مسیرخط انتقال از سال ۱۳۷۹ تا ۱۳۹۱ انجام شد. ظرفیت این خط ۵۶۰ لیتر در ثانیه است. خط لوله انتقال آب ازچشمه کوهرنگ به شهرکرد به طول معادل ۹۶ کیلومتر است. دو مخزن بتنی ۵۰۰ مترمکعبی در گردنه حیدرآبادکوهرنگ و گردنه خولک شهرکرد و یک مخزن ۲۰هزار لیتری در پارک تهلیحان شهرکردو ۵هزار لیتری در شهرک منظریه دارد. هزینه اجرای این طرح ۶۵ میلیارد تومان بود.

مسیر دسترسی 
برای رسیدن به این چشمه باید ابتدا فاصله ۳۰ کیلومتری شهرکرد تا فارسان پیموده شود و سپس با طی مسیر ۵۰ کیلومتری به شهر چلگرد رسید و سپس ۳۰ کیلومتر از چلگرد حرکت کنید و به پشت کوه تونل اول کوهرنگ بروید.

کاهش دبی خروجی چشمه 
به دلیل همزمانی کاهش شدید میزان بارش‌ها، خشکسالی‌های متعدد، بارش اندک برف و عدم وجود ذخایر برفی، بیش از نیمی از آب چشمه کوهرنگ خشک شده‌است. به گونه‌ای که هرچند دبی این چشمه در شرایط طبیعی ۱۲۰۰ لیتر بر ثانیه بود، اما ۶۰۰ لیتر بر ثانیه کسری آبدهی دارد.

این در حالی است که چشمه کوهرنگ با خط انتقال به طول ۹۶ کیلومتر، آب آشامیدنی حدود۳۰۰ هزار نفر را در شهرستان‌های شهرکرد وفارسان و کوهرنگ تأمین می‌کند. در همین زمینه، «ساز چپ» که در مراسم عزاداری بومیان منطقه نواخته می‌شد، در سال ۱۴۰۰ خورشیدی جهت مرگ چشمه کوهرنگ، نواخته شد.

گل آلودشدن چشمه 
با بارش کم سابقه بران‌های موسمی در شهرستان کوهرنگ در نیمه دوم مرداد۱۴۰۱ و وقع سیلاب در این شهرستان آب چشمه کوهرنگ گل آلود شد و کدورت آن به قدری بود که از مدار تأمین آب شرب خارج شد. قطعی آب در شهرکرد به مدت ۱۲–۱۳ روز ادامه یافت و توزیع آب با تانکرهای آبرسانی سیار و آب بسته‌بندی انجام شد. این واقعه باعث بحران طبیعی بی‌سابقه ای در استان شد.

چشمه کوهرنگ یک چشمه کارست شریانی است و ذخیره ندارد، بلکه آب ناشی از ذوب برف از ارتفاعات مختلف تا بیش از ۴۰۰۰ متری که از یخچال‌های دائمی پوشیده شده‌است از طریق شریان‌های کارست و شکاف‌های ژئوتکنیکی به مظهر چشمه کوهرنگ می‌رسد و در این چشمه جاری می‌شود.

کارشنایان علت این گل آلودگی را ویژگیهای زمین ساختی این چشمه می‌دانند و معتقدند که گرمای هوا یخچال‌های رشته کوه زاگرس که تغذیه این چشمه را برعهده دارند را نازک کرده بود و وقوع بارش شدید مردادماه۱۴۰۱ باعث آب شدن این یخچال‌ها و نفوذ آب گل آلود به این چشمه از بالادست شده‌است.

منابع 

جاذبه‌های گردشگری استان چهارمحال و بختیاری
چشمه‌های استان چهارمحال و بختیاری