تئودور هال

تئودور آلوین هال، (؛ زاده ۲۰ اکتبر ۱۹۲۵ - درگذشتهٔ ۱ نوامبر ۱۹۹۹) یک فیزیکدان آمریکایی بود.

هویت وی به عنوان جاسوس، تا اواخر قرن بیستم فاش نشد. او هرگز به جرم جاسوسی محاکمه نشد، هرچند که سالها بعد در برابر خبرنگاران و خانواده اش اعتراف کرد.
تئودور آلوین هال، گزارش مفصلی از تلاشهای ایالات متحده آمریکا در طول جنگ جهانی دوم، برای ساخت بمب اتم را در اختیار سازمان اطلاعات شوروی قرار داد. او در پروژه منهتن به عنوان کارشناس فیزیک مشارکت داشت و از این موقعیت برای دستیابی به اسرار بمب پلوتونیوم، معروف به مرد چاق سوء استفاده کرد. برادر او «ادوارد ن. هال» نیز یک دانشمند موشکی بود که برای دولت ایالات متحده، روی موشک‌های بالستیک قاره‌پیما کار می‌کرد.

اوایل زندگی 
تئودور آلوین هولتزبرگ، در محله فار راکاوی، کویینز، در شهر نیویورک از یک زوج یهودی متدین به نام‌های بارنت هولتزبرگ و رز موسکویتز به دنیا آمد. پدرش یک پوستین فروش بود. رکود بزرگ طی اوایل سالهای ۱۹۳۰ تأثیر زیادی به شکل منفی، روی کسب و کار پدر و اقتصاد خانوادهٔ تئودور هال نهاده بود. وقتی درآمد پدرش دیگر قادر به ادامه تحمل مخارج زندگی درمحله فار راکاوی نبود؛ آنها همگی به محله واشینگتن هایتس، منهتن، نقل مکان کردند. تئودور در کودکی دارای استعداد ریاضی بود و این استعداد توسط برادر بزرگ او پروش یافت. تئودور درپاییز ۱۹۳۷ بعد از گذراندن یک دوره ۳ ساله مدرسه، تنها در یک سال، وارد دبیرستان ویژه آموزش تیزهوشان شد. وی در ۱۴ سالگی دوره متوسطه را سپری کرد و در سال ۱۹۴۰ درکالج کوئینز پذیرفته شد.
تئودور هال، در سال ۱۹۴۲وارد دانشگاه هاروارد شد و در سن ۱۸ سالگی در سال ۱۹۴۴ فارغ‌التحصیل گشت.
در پاییز ۱۹۳۶ با وجود اعتراضات پدر و مادرشان، ادوارد و برادرش، در تلاش برای عبور از موانعی که شیوه‌های استخدام ضد یهود، ایجاد کرده بود هر دو نام خانوادگی خویش را به هال تغییر دادند.

تئودور هال و پروژه منهتن 

به کمک سفارش نامه ای که جان هاسبروک وان ولک، در حمایت از تئودور آلوین هال نوشته بود. او توانست از جوانترین دانشمندانی باشد که برای مشارکت در پروژه منهتن در  لس آلاموس انتخاب شدند.
در لوس آلاموس، تئودور هال، آزمایش‌هایی را روی دستگاه انفجاری، مربوط به بمب مرد چاق انجام داد ضمن آنکه او در محاسبه و تعیین جرم بحرانی اورانیوم مربوط به بمب اتمی پسر کوچک نیز شرکت داشت.
تئودور هال بعداً ادعا کرد که نگران عواقب انحصار سلاح‌های اتمی آمریکا پس از جنگ بوده‌است. وی به ویژه از احتمال ظهور دولت فاشیستی در ایالات متحده نگران بود.
تئودور هال، که نگران کشف اهدافش توسط اداره تحقیقات فدرال بود. تصمیم می‌گیرد که به محل کنسولگری شوروی که احتمالاً تحت نظر قرار داشت نزدیک نشود. در عوض او دفاتر CPUSA را برای ایجاد ارتباط با شوروی‌ها، انتخاب می‌کند. بعد از دریافت یکسری رهنمودها سرانجام تئودور هال، با یک خبرنگار نظامی روس بنام سرگئی کورناکف، آشنایی پیدا می‌کند. هال در یکی از ملاقات‌های خود با این خبرنگار روس، گزارشی دربارهٔ دانشمندانی که در لوس آلاموس کار می‌کردند و شرایط و علوم پایه ای که ساخت بمب بر آنها بنا شده بود را به او تحویل می‌دهد.
ساویل ساکس چند روز بعد همین گزارش را به بهانه احوال پرسی از اقوامی که او در روسیه داشت به کنسولگری شوروی تحویل می‌دهد. سرانجام این ۲ با آناتولی یاتسکوف، رئیس مرکز نیویورک ملاقات کردند. نامبرده، با استفاده از رمزنگاری، اطلاعاتی که هال به او تحویل می‌داده را به شوروی منتقل می‌کرده‌است. پس از آنکه هال توسط سازمانهای اطلاعاتی اتحاد جماهیر شوروی، تأیید می‌شود، به او نام رمز «مِلاد» با ریشه ای اسلاوی به معنای «جوان» و به ساکس نام مستعار «ستار»، با ریشه اسلاوی به معنای «پیر» داده می‌شود.
کورناکوف در نوامبر ۱۹۴۴ در گزارش خود می‌نویسد: هال، بلند نیست، لاغر است، موهای قهوه ای دارد، رنگ پریده‌است ودر صورت خود کمی جوش دارد، شلخته لباس می‌پوشد، به نظر می‌رسد که چکمه‌ها را برای مدت طولانی واکس نزده، موهای او از هم باز شده و اغلب روی پیشانی او می‌افتد. زبان انگلیسی را بسیار سنجیده و فرهیخته صحبت می‌کند. به سؤالات با سرعت و روان پاسخ می‌دهد، به ویژه به سؤالات علمی. چشم‌ها یش نزدیک به یکدیگر قرار گرفته‌اند؛ واضح است که نورآستنیک است. شاید به دلیل رشد ذهنی زودرس، او شوخ است و تا حدی کنایه آمیز صحبت می‌کند. اما بدون ذره ای دشمنی یا تلخی بی‌مورد. ویژگی اصلی او، مغز بسیار حساس و واکنش سریع است. در مکالمه، او مانند یک شمشیر تیز و انعطاف‌پذیر است … او از یک خانواده یهودی است، هر چند به نظر یهودی نمی‌رسد .. پدرش پوستین دوز است مادرش مرده. … او در ارتش نیست زیرا تاکنون فیزیکدانان جوانی که در مشاغل دولتی در یک تشکیلات نظامی استخدام بودند را به خدمت اعزام نمی‌کردند. اما کنون قرار است که او به خدمت اعزام شود. اگرچه شک ندارد که در همین محل باقی می‌ماند و فقط باید لباس نظامی بپوشد و با حقوق کمتری سر کند. بدون اطلاع هال، کلاوس فوکس، یکی از همکاران او در لوس آلاموس، و دیگران که هنوز ناشناس هستند، برای اتحاد جماهیر شوروی جاسوسی می‌کردند. به نظر می‌رسد هیچ‌کدام از دیگران خبر نداشته‌اند. دوست هاروارد هال یعنی ساویل ساکس تا بهار سال ۱۹۴۵ به عنوان رابط او با روسها عمل می‌کرده‌است؛ تا وقتی که لونا کوهن جایگزین او می‌شود. ایگور کورچاتوف، دانشمند درخشان و رئیس برنامه بمب اتمی شوروی، احتمالاً از اطلاعات ارائه شده توسط کلاوس فوکس برای ارزیابی اطلاعات متناظر که قبلاً توسط هال به او تحویل داده شده بودند، استفاده می‌کرده‌است. علی‌رغم اینکه دانشمندان دیگر نیز اطلاعاتی در اختیار اتحاد جماهیر شوروی قرار داده‌اند، اما تئودور هال تنها دانشمند شناخته شده‌ای بود که جزئیات دقیق مربوط به طراحی یک بمب اتمی را به شوروی‌ها تحویل داده‌است.

یادداشت‌ها

منابع

پیوند به بیرون 
 Los Alamos National Laboratory: تاریخ جاسوسان

افراد آمریکایی یهودی‌تبار
جاسوسان جنگ سرد
جنگ‌افزارهای هسته‌ای
زادگان ۱۹۲۵ (میلادی)
درگذشتگان ۱۹۹۹ (میلادی)
فیزیک‌دانان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
جاسوسان آمریکایی اتحاد شوروی
دانش‌آموختگان دانشگاه هاروارد
فیزیکدانان آمریکایی یهودی
افراد پروژه منهتن
اهالی فار راک‌وی، کویینز
اهالی واشینگتن هایتس، منهتن
دانش‌آموختگان دانشگاه شیکاگو
یهودیان آمریکایی سده ۲۰ (میلادی)
درگذشتگان به علت سرطان در انگلستان
درگذشتگان به علت تومور کلیه
افراد مبتلا به بیماری پارکینسون