کربوکسیل‌استراز ۱

کربوکسیل‌استراز ۱ کبدی () که با حروف اختصاری CES1 و hCE-1 هم شناخته می‌شود، یک آنزیم است که در انسان توسط ژن «CES1» کُدگذاری می‌شود. در گذشته به این آنزیم «سرین استراز ۱»، «مونوسیت استراز» و «کلسترول استر هیدرولاز» هم می‌گفتند. این ژن سه گونه پیرایش دگرسان دارد که هر کدام یک پروتئین مجزا می‌سازند.

این آنزیم در تمامی بافت‌های بدن موجود است، اما به میزان فراوانی در کبد و میزان کمتری در لوله گوارش یافت می‌شود.

عملکرد 
کربوکسیل‌استراز ۱، عضوی از اَبَـرخانواده هیدرولاز آلفا/بتا است که سبب هیدرولیز مواد بیگانه‌زیست و داروهای حاوی پیوندهای استری و آمیدی همچون کوکائین و هروئین می‌گردند. این خانوادهٔ آنزیمی می‌توانند سبب تجزیهٔ اسید چرب با زنجیرهٔ بلند و تیواسترها نیز بشوند.

کربوکسیل‌استراز ۱ همچنین می‌تواند موجب هیدرولیز استرهای آروماتیک و آلیفاتیک شده و میزان استریفیکاسیون کلسترول در سلول‌ها را مدیریت کند. این آنزیم احتمالاً در سم‌زدایی ریه‌ها و محافظت از دستگاه عصبی مرکزی در برابر استرها و آمیدها هم نقش دارد.

اهمیت بالینی 
کربوکسیل‌استراز ۱ احتمالاً در بیماری‌های لنفوم غیرهاجکین یا لوسمی لنفوسیتیک سلول‌های بی اهمیت دارد. مهار کردن این آنزیم با ارگانوفسفات‌ها، قدرت تومورکُشی مونوسیت‌ها را کاهش می‌دهد. همچنین فقدان این پروتئین در مونوسیت‌ها یکی از نتایج مسمومیت با ارگانوفسفات‌ها است.

کربوکسیل‌استراز ۱ می‌تواند برخی داروها را فعال یا غیرفعال کند. این آنزیم مسئول فعال‌شدن برخی پیش‌داروها همچون بازدارنده‌های آنزیم مبدل آنژیوتانسین (ACEIs)، اُسلتامیویر و دابیگاتران است. گوناگونی جزئی در ژن «CES1» سبب تغییر فراوان در فارماکوکینتیک و فارماکودینامیک برخی داروها مثل متیل‌فنیدات و کلوپیدوگرل می‌شود. توانایی این آنزیم در تجزیهٔ کوکائین و هروئین به عنوان نقش دارویی آن مطرح شده‌است.

نقشهٔ تعاملی مسیرهای ملکولی

منابع

برای مطالعهٔ بیشتر 

ژن‌های روی کروموزوم ۱۶ انسان