حسن رماح

محمد بن عیسی بن اسماعیل حنفی (۶۳۶–۶۹۵ ق / ۱۲۳۹–۱۲۹۵ م) مهندس سوری و مخترع اژدر‌های دریایی می‌باشد.

وی تحقیقات و آزمایشاتی در مورد مواد منفجره و راکتها نموده و طرحهایی از توپهای جنگی تک لول و چند لول ارائه می‌دهد.

طرحی از یک راکت سوخت جامد که روی آب حرکت می‌کند ارائه می‌دهد برای همین مورخین وی را نخستین مخترع اژدر دریایی می‌دانند.

کتاب مهم او الفروسیة و المناصب الحربیة بمعنی کتاب سواره نظام و ابزارهای نظامی است .

اژدر رماح 
در طرح وی که از سفره ماهی الهام می‌گیرد دو پشقابک برنجی بر روی هم بدنه دستگاه را تشکیل می‌دهند که توسط مواد منفجره پر می‌شوند و توسط یک جت در عقب آن حرکت می‌کند.

دستگاه بر روی آب شناور می‌شود. سپس بسمت کشتی دشمن نشانه رفته آتش می‌شود. وی این طرح را در ۱۲۸۰ میلادی ارایه کرده که شش قرن قبل از ساخت اولین اژدر در سال ۱۸۶۰ است

نمونه ای از این اژدر به ابعاد ۲۱–۴۵٫۱–۱۳٫۷ سانتیمتر در سال ۱۹۷۶ توسط گروه جورج مارسدن ساخته شده و در موزه ملی هوافضای آمریکا در واشینگتن دی سی موجود است.

آثار 
الفروسیة و المناصب الحربیة

بخش اول کتاب با عنوان «المناصب الحربیة» در ۲۰ باب است که بیشتر آنها با عبارت «قال الاستاذ نجم‌الدین …» آغاز می‌شود. حسن رماح در این بخش شیوه‌های مختلف جنگاوری را با همهٔ جزئیات شرح می‌داده و تقریرات او را کسی می‌نوشته‌است.

بخش دوم با عنوان «ابواب المطاردة» شامل ۲۶ باب در آیین جنگ با نیزه است که مؤلف در مقدمهٔ نخستین باب به شرح شیوهٔ تمرین سپاهیان انوشیروان پرداخته، که نیزه‌داران به هنگام تمرین در حضور او لباس سفید بر تن داشتند و هر سرباز پیش از آغاز کار، سر نیزهٔ خود را با زعفران رنگین می‌ساخت تا در صورت تماس با بدن حریف محل اصابت نیزه مشخص گردد. سپس به روشهای مختلف حمله و دفاع، تعقیب و گریز، شیوه‌های فریب دادن حریف، جنگ با شمشیر و چگونگی استفاده از سپر پرداخته‌است.

بابهای پایانی کتاب به طرز ساختن گلوله‌ها و سلاحهای آتشین، مواد آتش‌زا و ترکیبات آنها اختصاص‌یافته‌است

این کتاب به کوشش عید ضیف عبادی به چاپ رسیده‌است و ژوزف توساین گزیده‌ای از آن را در ۱۸۴۵ م در پاریس منتشر ساخته‌است.

نهایة السُؤول و الاُمنیة فی تعلّم آمال الفروسیة

اسالیب القتال فوق ظهور الخیل باستخدام الآلات الحربیة

منابع 
 * 

اژدرها
تمدن اسلامی
دانشمندان اهل سوریه
درگذشتگان ۱۲۹۵ (میلادی)
راکت‌ها
عرب‌های سده ۱۳ (میلادی
علوم اسلامی
کیمیاگران قرون وسطی اسلام
مخترعان در اسلام قرون وسطایی
مهندسان اهل سوریه
مهندسان عرب قرون وسطی
نیروی دریایی