کوواکس

دسترسی جهانی واکسن‌های کووید-۱۹  که به‌طور مخفف کوواکس  نامیده می‌شود، یک نوآوری جهانی با هدف دسترسی عادلانه به واکسن‌های کووید-۱۹ به رهبری اتحاد جهانی واکسن و ایمن‌سازی (GAVI)، ائتلاف برای نوآوری‌های آمادگی همه‌گیری (CEPI) و سازمان جهانی بهداشت (WHO) است. این یکی از سه رکن شتاب‌دهنده ابزارهای دسترسی به کووید-۱۹ است، ابتکاری که در آوریل ۲۰۲۰ توسط سازمان جهانی بهداشت، کمیسیون اروپا و دولت فرانسه به عنوان پاسخی به دنیاگیری کووید-۱۹ آغاز شد. کوواکس منابع بین‌المللی، را هماهنگ می‌کند تا کشورهای کم‌درآمد یا با درآمد متوسط امکان دسترسی عادلانه به تست‌های تشخیصی، درمان‌ها و واکسن‌های کووید-۱۹ را بیابند.

تا ۱۶ ژوئیه ۲۰۲۰، ۱۶۵ کشور که ۶۰٪ از جمعیت جهان را در بر می‌گرفتند، به کوواکس پیوسته بودند. با این حال در ۱۱ آوریل ۲۰۲۱، کوواکس با داشتن ۳۸٫۵ میلیون دوز با وجود هدف ۱۰۰ میلیون دوزی تا پایان ماه مارس، از هدف خود بسیار دور بود و در ۶ ژوئیه به هدف خود دست یافت. در میانه اوت ۲۰۲۱ کوواکس ۲۰۰ میلیون دز واکسن را به ۱۴۰ کشور تحویل داده بود که باز هم از هدف ۶۰۰ میلیونی خود دور بود. گروهی «ملی‌گرایی واکسنی» کشورهای ثروتمندتر را مقصر کاهش پیوسته واکسن‌های تحویلی کوواکس به کشورهای هدف می‌دانند. کمبود ۴۰۰ میلیون دزی واکسن آسترازنکا که توسط مؤسسه سرم هند (SII) تولید می‌شد نیز به علت استفاده‌های داخلی آن در هند است.

واکسن‌های نامزد 
سازمان جهانی بهداشت تا ژوئن ۲۰۲۱ واکسن‌های آکسفورد-آسترازنکا، فایزر–بیوان‌تک، مدرنا، سینوفارم، سینوواک و جانسون اند جانسون را برای استفاده اضطراری تأیید کرده بود. این واکسن‌ها می‌توانند به عنوان بخشی از برنامه کوواکس توزیع شوند.

بسیاری از کشورهایی که از کوواکس بهره‌مند می‌شوند، «ظرفیت نظارتی محدود» دارند و به مجوزهای سازمان جهانی بهداشت نیاز دارند. در اوایل سال ۲۰۲۱، سازمان جهانی بهداشت در حال بررسی ۱۱ واکسن احتمالی کووید-۱۹ برای فهرست استفاده اضطراری خود (EUL) بود. نخستین واکسنی که این سازمان برای فهرست خود مجاز کرد، واکسن کووید-۱۹ فایزر–بیوان‌تک در ۳۱ دسامبر ۲۰۲۰ بود - یک واکسن RNA که توسط بیوان‌تک با همکاری شرکت آمریکایی فایزر و همچنین شرکت چینی فوسان تولید شده‌است و با نام تجاری کومیرناتی فروخته می‌شود.

سازمان جهانی بهداشت در بیانیه‌ای مطبوعاتی در ۲۴ اوت ۲۰۲۰ اظهار داشت که کوواکس دارای ۹ واکسن نامزد تحت حمایت ائتلاف برای آمادگی همه‌گیرانه نوآوری‌ها و ۹ نامزد در حال آزمایش است که بیشترین انتخاب واکسن کووید-۱۹ را در جهان دارد. کوواکس تا دسامبر سال ۲۰۲۰ مذاکرات با تولیدکنندگان دیگر را نیز به پایان رساند که به آن امکان دسترسی به دو میلیارد دوز واکسن را داد.

گیرندگان 

کوواکس واکسن‌ها را برای کشورهای در حال توسعه تهیه می‌کند. در کل ۹۲ کشور کم‌درآمد یا با درآمد متوسط از طریق تعهدهای پیش‌فروش (AMC) واجد شرایط دریافت واکسن‌های کووید-۱۹ با سازوکار کوواکس هستند. هزینه تعهد پیش‌فروش کوواکس بر عهده مشارکت‌کنندگان اهداکننده است.

اهداکنندگان 
بودجه کوواکس بیشتر توسط کشورهای ثروتمند جهان غرب تأمین می‌شود. در ۱۹ فوریه ۲۰۲۱، ۳۰ کشور و همچنین اتحادیه اروپا توافق‌نامه‌های تعهد به تسهیلات کوواکس را امضا کرده بودند. اگرچه تعهد بیش از ۶ میلیارد دلار داده شده‌است، اما هنوز همه اعتبارات جذب نشده‌است. در آوریل اعلام شد که هنوز جذب ۳/۲ میلیارد دلار تعهد سال ۲۰۲۱ برای برنامه کوواکس به انجام نرسیده‌است.

اگرچه این بودجه عمدتاً توسط دولت‌ها («کمک رسمی توسعه») تأمین می‌شود، اما طرح کوواکس توسط بخش خصوصی و سازمان‌های بشردوستانه نیز تأمین می‌شود و کشورهای دریافت‌کننده ممکن است هزینه‌هایی برای واکسن و زایمان دریافت کنند.

</div>

منابع

پیوند به بیرون 
 فهرست شرکت‌کنندگان در تسهیلات کوواکس، تأییدیه‌های برنامه مشارکت و اقتصادهای واجد شرایط تعهد پیش‌فروش

سازمان جهانی بهداشت
واکسن کووید ۱۹