تاریخ‌نگاری فروپاشی امپراتوری روم غربی

چرایی و سازوکار سرنگونی امپراتوری روم غربی یک پرسمان تاریخی است که از سوی ادوارد گیبون تاریخ‌نگار در کتابش زیر نام تاریخ انحطاط و سرنگونی امپراتوری روم  (۱۷۷۶)  بازگو شد.

او این پرسمان را دربارهٔ چرایی سرنگونی امپراتوری روم غربی و کاهش توان امپراتوری شرقی در سده‌های ۴ تا ۵ آغاز کرد.

گیبون  نخستین کسی نبود که درباره چرایی فروپاشی امپراتوری گمانه‌زنی کرد، ولی نخستین کسی بود که گفتاری پژوهش‌شده و بابرهان را پیش کشید.

بسیاری از انگاره‌های چرایی، بررسی شده‌است. در سال ۱۹۸۴ ، الکساندر دمندت ۲۱۰ انگاره گونه‌گون دربارهٔ چرایی فروپاشی رم را برشمرد و پس از آن نیز انگاره‌های تازه‌ای پدید آمد.

گیبون خود اندیشه‌های ویرانی درونی (گسست نهادهای سیاسی، اقتصادی، نظامی و دیگر نهادهای اجتماعی، جنگ‌های داخلی) و تاخت‌وتازهای بیرون از امپراتوری را بررسی کرد.

گلن بوورسوکِ تاریخ‌نگار می‌نویسد:

ما وسواس فراوانی روی سرنگونی داشته‌ایم: این سرنگونی به عنوان کهن‌الگویی برای هرگونه کاهش شناخته می‌شود و از این رو به عنوان نمادی از ترس‌های خود ما شناخته می‌شود.

بن‌مایه 
 همکاری‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Historiography of the fall of the Western Roman Empire»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی ۲۶ شهریور ۱۴۰۰)

امپراتوری روم
تاریخ روم
سقوط امپراتوری روم غربی
تاریخ‌نگاری