اسلام و گربه‌ها

در دین اسلام، گربه اهلی حیوانی مورد احترام است. گربه‌ها به دلیل تمیزی تحسین می‌شوند و از نظر مسلمانان مصداق یک «حیوان خانگی عالی» هستند.

منشأ احترام 
گربه‌ها از زمان باستان در خاور نزدیک مورد احترام بوده‌اند ، سنتی که توسط اسلام (به شکل اصلاح شده‌ای) پذیرفته شده‌است. طبق بسیاری از احادیث، محمد آزار و اذیت و کشتن گربه‌ها را منع کرد.

یکی از یاران محمد به دلیل دلبستگی به گربه‌ها، به ابوهریره (به معنایِ"پدر بچه گربه") معروف بود. ابوهریره ادعا کرده بود که شنیده بود محمد گفته‌است که زنی پارسا بعد از اینکه از تأمین آب و غذا برای گربه ای تا زمان مرگش غفلت کرد جهنم رفت. طبق افسانه‌ای، گربه ابوسعید محمد را از یک مار نجات داد.

تاریخچه 

شاعر و نویسنده سفرنامهٔ آمریکایی، بایارد تیلور (۱۸۷۸–۱۸۲۵) وقتی بیمارستانی در سوریه را که گربه‌ها آزادانه در آن گشت می‌زدند مشاهده نمود، متحیر شد. مؤسسه‌ای که گربه‌سانان خانگی در آن پناه می‌گرفتند و تغذیه می‌شدند، به کمک وقف همراه با دستمزد سرایداران، دامپزشکی و غذای گربه تأمین می‌شد.

ادوارد ویلیام لین (۱۸۰۱–۱۸۷۶)، مستشرق انگلیسی که در قاهره اقامت داشت، باغ گربه‌ای را توصیف کرده‌است که در اصل متعلق به بایبرس، سلطان مصری قرن سیزدهم بود. این در حالی است که معاصران اروپایی او نگرش بسیار متفاوتی نسبت به گربه‌ها داشتند و به این خاطر آن‌ها را می‌خوردند یا آن‌ها را تحت احکام پاپ می‌کشتند. ویلفرد تسیگر در کتاب اعراب مردابی خاطرنشان کرده‌است که گربه‌ها اجازه ورود رایگان به ساختمان‌های اجتماع در روستاهای تالاب‌های میان‌رودان را داشتند و حتی به آن‌ها غذا می‌دادند. جدا از محافظت از انبارهای غذا و فروشگاه‌های مواد غذایی در برابر آفات، گربه‌ها در فرهنگ‌های عربی-اسلامی به دلیل شکار موش‌هایی که کتاب‌ها را نابود می‌کردند، مورد احترام بودند. به همین دلیل، گربه‌ها اغلب در کنار دانشمندان اسلامی و کتاب‌شناسان در نقاشی‌ها به تصویر کشیده می‌شوند. جانورشناس قرون وسطی مصر آل دمیری نوشته‌است که اولین گربه وقتی خلق شد که حیوانات در کشتی نوح، از موش‌ها به خدا شکایت کردند و به همین خاطر خدا شیری را به عطسه واداشت و از این عطسه اولین گربه خلق شد.

معزة 
بسیاری از مسلمانان معتقدند معزة گربه مورد علاقه محمد بود. محمد یک روز با صدای اذان از خواب بیدار شد. او که برای شرکت در نماز آماده لباس پوشیدن می‌شد، گربه خود معزة را که در آستین عبای نمازش خوابیده بود، مشاهده کرد. او به‌جای بیدار کردنش، با استفاده از یک قیچی آستین را برید و گربه را بیدار نکرد. داستانی دیگر از این قرار است که محمد پس از ارائه خطبه‌ای و در هنگام بازگشت از مسجد، از معزة تعظیمی دریافت کرد. محمد بعد از دیدن تعظیم گربه‌اش لبخند زد و به آرامی گربه محبوب خود را سه بار نوازش کرد. در احادیث هیچ اشاره‌ای به چنین گربه‌ای یا داستان مربوط به آن نشده‌است. داستان‌های مشابهی نیز از قرن ۶ به شخص دیگری نسبت داده شده‌است که ممکن است منشأ این داستان‌ها را توضیح دهد.

بهداشت و عقیم‌سازی 
در سنت اسلام، گربه‌ها به دلیل تمیزی مورد تحسین قرار می‌گیرند. تصور می‌شود که آن‌ها از نظر آیینی تمیز هستند و بنابراین اجازه ورود به خانه‌ها و حتی مساجد از جمله مسجدالحرام را دارند. غذایی که گربه‌ها از آن خورده‌اند، حلال تلقی می‌شود و آبی که گربه‌ها از آن نوشیده‌اند برای وضو مجاز است. علاوه بر آن، میان برخی از مسلمانان این عقیده وجود دارد که گربه‌ها به دنبال افرادی می‌روند که نماز می‌خوانند.

دانشمندان مسلمان در مورد مسئله عقیم‌سازی جانوران اختلاف نظر دارند. با این‌حال، اکثر آن‌ها معتقدند که "عقیم‌سازی گربه‌ها اگر فایده‌ای برای گربه داشته باشد و باعث مرگ آن نشود" مجاز است.

جستارهای وابسته 
 جانوران در اسلام

منابع

پیوند به بیرون 
 تاریخچه گربه در اسلام

اسلام و جانوران
گربه‌ها به‌عنوان حیوان خانگی