باقر پیرنیا

باقر پیرنیا (تهران، ۱۲۹۸ه.ش – لس‌آنجلس، ۱۳۶۷ه.ش) وی از خاندان پیرنیا، از دودمان‌های نامور ایرانی نایین بود. پدرش، ابوالحسن‌خان معاضدالسلطنۀ نایینی، با کمک میرزانصرالله‌خان مشیرالدوله، از سیاستمداران مشهور عصر قاجار و بزرگان این خاندان، به کارهای دولتی راه یافت و از رجال مشروطه‌طلب و آزادیخواه گردید. پیرنیا بین سال‌های (۱۳۴۶–۱۳۵۰ه.ش) به عنوان پانزدهمین نائب‌التولیه عظمای آستان قدس در این منصب فعالیت داشت.

مناصب دولتی 
پیرنیا پس از اخذ لیسانس ریاضی از دانشسرای‌عالی و گذراندن دورۀ سه‌سالۀ اقتصاد در آمریکا، به استخدام ادارۀ کل انتشارات در آمد. سپس به ادارۀ دارایی رفت و مدارج ترقی را پیمود. وی در ۱۳۳۲ه.ش به ریاست خزانه‌داری کل کشور رسید و در ۱۳۳۵ه.ش با حفظ سمت، معاون ثابت وزارت دارایی نیز شد و در ۱۳۳۷ه.ش وزیر مختار اقتصادی ایران در آمریکا شد. از مرداد ۱۳۴۲ه.ش تا پایان اردیبهشت ۱۳۴۶ه.ش استاندار فارس بود. نهایتاً نائب‌التولیۀ آستان قدس شد.

اقدامات عمرانی در حرم 
از جمله اقدامات عمرانی پیرنیا در حرم، نوسازی و توسعۀ رواق‌های دارالفیض، دارالسلام، توحیدخانه، دارالضیافه، مسجد ریاض، راهرو مسجد پشت‌سر مبارک، تبدیل مسجد زنانه به رواق دارالاخلاص و آغاز بنای رواق دارالزهد؛ نوسازی پی‌های صحن‌نو(آزادی)، تعمیر ایوان و سردر شمالی و شرقی صحن عتیق(انقلاب) و ایوان و سردر جنوبی صحن نو؛ برداشتن کاه‌گل سقف همۀ رواق‌ها و عایق‌بندی آن به روش جدید؛ اصلاح و تعمیر پایه‌ها و تعویض سنگ‌های ازاره و کتیبه‌های سنگی بالای ازارۀ گنبد حاتم‌خانی (ازاره‌های حرم)؛ تجدید بنای سقاخانۀ اسماعیل طلایی؛ تعویض درِ طلای پایین‌پای مبارک؛ و تعویض چلچراغ‌های حرم بوده است.

اقدامات فرهنگی 
از خدمات فرهنگی پیرنیا می‌توان به انتقال قرآن‌های مسروقه از واشنگتن به آستان قدس  تلاش برای ارتقای امور فرهنگی آستان قدس با همکاری  محمدهادی میلانی و احمدعلی رجایی؛ جمع‌آوری قرآن‌های خطی و ایجاد گنجینۀ قرآن؛ و خرید کتابخانه‌های شخصی مانند کتابخانۀ صحت، برای کتابخانۀ آستان قدس اشاره کرد. تهیۀ فهرست جامعی از موقوفات و املاک آستان قدس تا سال ۱۳۴۶ه.ش به سرپرستی عبدالحمید مولوی؛ طراحی نقشۀ فلکۀ حضرتی؛ افزایش قابل توجه درآمد آستان قدس و هزینه کردن بخش عمدۀ آن در کشاورزی و صنعت؛ پیگیری وضعیت موقوفات آستان قدس در دیگر استان‌ها؛ احیا و به‌سازی شهر سرخس؛ بازسازی بخش‌هایی از شهرهای فردوس، کاخک و گناباد پس از زمین لرزۀ سال ۱۳۴۷ه.ش؛ تلاش برای تأمین آب مشهد؛ تجهیز بیمارستان امام‌رضا و افزودن بودجۀ آن؛ و خرید سه کارخانۀ قند برای آستان قدس از دیگر اقدمات پیرنیا در دورۀ مسئولیتش در خراسان بوده است.
پیرنیا در سال ۱۳۴۶ه.ش به دریافت نشان درجۀ یک آبادانی و پیشرفت نائل شد. وی از سال ۱۳۵۱ه.ش به بعد مصدر هیچ شغل دولتی نگردید. پس از انقلاب اسلامی، بین سال‌های ۱۳۵۹-۱۳۶۱ه.ش زندانی شد. او پس از آزادی به آمریکا رفت و در فروردین ۱۳۶۷ه.ش به بیماری سرطان درگذشت.

پانویس 

سیاستمداران اهل ایران در دوره پهلوی
متولیان آستان قدس رضوی
استانداران فارس
استانداران خراسان

منابع