اثر درمانی

اثر درمانی به واکنش یا واکنش‌های حاصل‌شده پس از هر نوع درمان یا مداخله درمانی (اعم از دارو، جراحی و...) گفته می‌شود که مفید و مطلوب شناخته می‌شوند. اثر درمانی، نتیجه یا نتایج به‌دست‌آمده پس از اعمال یک مداخله درمانی است که تأثیر مثبت تلقی می‌شود، چه نتایج مطلوب مورد انتظار باشند و چه غیرمنتظره و حتی اگر پیامدهایی ناخواسته باشند. وضعیت برعکس و وارونه اثر درمانی، اثر نامطلوب (از جمله اثر نوسیبو) است که به واکنش یا واکنش‌های زیانبار، مضر و نامطلوب گفته می‌شود. آن‌چه تعیین‌کننده این است که نتایج یک اقدام درمانی، اثر درمانی تلقی شوند یا اثر نامطلوب یا اثر جانبی، به موقعیت و وضعیت و نیز به اهداف درمان بستگی دارد. هیچ تفاوت ذاتی و ماهوی بین اثر درمانی و عوارض جانبی ناخواسته از این لحاظ که هردو آثار، نتایج و پیامدهای مداخله درمانی هستند؛ وجود ندارد. هم آثار درمانی و هم آثار نامطلوب، تغییراتی فیزیولوژیک یا رفتاری هستند که به عنوان واکنش به راهبرد یا عامل درمانی به وجود می‌آیند.

برای به حداکثر رساندن آثار درمانی (آثار مطلوب و مورد نظر) و به حداقل رساندن عوارض جانبی (آثار نامطلوب و ناخوشایند)، شناسایی، بررسی، سنجش و مقدارسنجی درمان در ابعاد مختلف ضروری است. در موارد خاصی از مداخلات دارویی هدفمند، ترکیبی از درمان‌ها اغلب برای دستیابی به اهداف مطلوب درمانی، ضروری است.

نمونه‌های دارویی 
 یک بررسی در سال ۲۰۱۵ نشان داد، آلوئه‌ورا دارای خواص و فواید آنتی‌اکسیدانی، ضد میکروبی، تقویت سیستم ایمنی، ضد تومور، کاهش قند خون، کاهش چربی خون، بهبود زخم و ضد دیابتی است.

 مطالعه‌ای در سال ۲۰۱۵ به این نتیجه رسید که مصرف پروبیوتیک‌ها برای درمان سندرم روده تحریک‌پذیر مفید است.

نمونه‌های غیردارویی 
 پژوهشی در سال ۲۰۱۴ نشان داد درمان با سلول‌های بنیادی دارای اثر درمانی و سودبخشی بسیار برای بازسازی اندام پس از آسیب است و ممکن است کنترل‌کننده رشد تومورها نیز باشد.

 نتایج یک تحقیق در سال ۲۰۱۵ نشان داد مداخلات مبتنی بر ذهن‌آگاهی دارای اثر درمانی کاهش استرس در بیماری‌های روانی هستند.

منابع 
 مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیای انگلیسی. Therapeutic effect. بازبینی در تاریخ ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۱

آمار پزشکی
اقدامات درمانی