پروتئین هومئوباکس نانوگ

پروتئین هومئوباکس نانوگ () یک فاکتور رونویسی است که از طریق مهار فاکتورهای تعیین سرنوشت سلول، به سلول بنیادی جنینی کمک می‌کند تا توان سلولی خود را حفظ کنند. این پروتئین با بروز چند نوع سرطان در ارتباط است.

ریشه‌شناسی 
نانوگ از واژه ایرلندی «Tír na nÓg» به معنای «سرزمین جوانان» یا «سرزمین جوانی» در اساطیر ایرلندی و اسطوره‌شناسی سلتی گرفته شده‌است.

ساختار 
این پروتئین که در انسان توسط ژن «NANOG1» کُدگذاری می‌شود، دارای ۳۰۵ اسید آمینه و ۳ دومِـین کاربردی است. ژن «NANOG1» در انسان بر روی بازوی کوتاه کروموزوم ۱۲ واقع شده و آران‌ای پیام‌رسان آن ۹۱۵ جفت‌باز چارچوب خوانش باز (ORF) با ۴ اگزون و ۳ اینترون دارد. انتهای آمینی این پروتئین سرشار از سرین، ترئونین و پرولین است و انتهای کربوکسیل آن نیز به میزان فراوانی تریپتوفان دارد. پژوهش‌گران ثابت کرده‌اند که ژن «NANOG1» برای بازسازی و توان سلولی ضروری است و به میزان فراوانی در برخی سرطان‌ها بیان می‌شود. پروتئین نانوگ در آغاز گاسترولاسیون در بخش پشتی اپی‌بلاست بیان می‌شود.

اهمیت بالینی 
پروتئین نانوگ به میزان زیادی در سلول‌های پایه‌ای سرطانی بیان شده و به نظر می‌رسد که توانایی ایجاد سرطان داشته باشند. هر چه میزان تولید این پروتئین در سلول‌های سرطانی بیشتر باشد، پیش‌آگهی بیماران مبتلا به سرطان بدتر است. پژوهش‌ها نشان می‌دهد که ژن NANOG p8 تأثیر مهمی در روند سرطان دارد و غیرفعال کردن آن، ممکن است میزان بدخیمی سرطان را کم کند. پژوهشگران در حال ارزیابی این ژن جهت استفاده به‌عنوان نشانگر زیستی در تشخیص یا تعیین پیش‌آگهی سرطان‌ها هستند.

اخیراً پژوهشگران دانشگاه ایالتی نیویورک در بافلو در ایالات متحده آمریکا نشان دادند که این پروتئین می‌تواند روند پیری را در ماهیچه‌های بدن معکوس کند. در واقع بیان ژن «NANOG1» در سلول بنیادی بزرگسالان، می‌توان توانایی تزاید و تمایز سلول‌ها را که در اثر پیری سلول از بین رفته، باز گرداند.

جستارهای وابسته 
 افزاینده
 هیستون
 جعبه پریبنو
 پروموتر
 آران‌ای پلی‌مراز
 فاکتور رونویسی
 شبکه تنظیم‌کننده ژن
 بیوانفورماتیک

منابع

برای مطالعهٔ بیشتر

پیوند به بیرون 
 
 
 

بیان ژن
ژن‌های روی کروموزوم ۱۲ انسان
سرطان‌شناسی
فاکتورهای رونویسی