معاونت حقوقی ریاست‌جمهوری

معاونت حقوقی ریاست‌جمهوری نهادی دولتی در ایران است که زیرمجموعهٔ نهاد ریاست‌جمهوری قرار دارد. انجام امور حقوقی ریاست‌جمهوری و دولت و بررسی عضویت‌های دولت در سازمان‌ها و مجامع بین‌المللی، مستندسازی املاک دولت، هماهنگی و نظارت بر امور حقوقی دستگاه‌های اجرایی و رفع اختلاف آنها، اجرای برنامه تدوین و تنقیح قوانین و مقررات دولت الکترونیک، پیگیری اجرای قانون اساسی و حقوق شهروندی و انجام اطلاع‌رسانی پژوهش‌ها و آموزش‌های لازم در زمینه حقوقی از وظایف این نهاد می‌باشد.

در سال ۱۳۸۸، «معاونت امور حقوقی و مجلس ریاست‌جمهوری» به «معاونت حقوقی» و «معاونت امور مجلس» تفکیک شد.
معاون حقوقی رئیس‌جمهور یکی از اعضای هیئت دولت است و مانند دیگر معاونان از سوی رئیس‌جمهور انتخاب می‌شود و این انتصاب نیازی به رأی اعتماد مجلس ندارد.

ساختار داخلی 
 معاونت امور حقوقی دولت
 معاونت هماهنگی و برنامه‌ریزی امور حقوقی دستگاه‌های اجرایی
 معاونت تدوین و تنقیح قوانین و مقررات
 معاونت پژوهش و ترویج قانون اساسی
 معاونت ارتباطات و پیگیری اجرای قانون اساسی
 معاونت تحقیقات، آموزش و حقوق شهروندی

مراکز وابسته 
 مرکز امور حقوقی بین‌المللی

معاونت تدوین و تنقیح قوانین و مقررات 
در پی تصویب یک قانون تک‌ماده‌ای به تاریخ ۱۳۵۰/۱۲/۲۹ در مجلس شورای ملی، «سازمان تنقیح و تدوین قوانین و مقررات کشور» با وظایف فرادستگاهی زیر نظر نخست‌وزیری تشکیل شد. آیین‌نامهٔ اجرایی این قانون در ۱۳۵۳/۳/۱۸ به تصویب هیئت وزیران رسید.

بعد از انقلاب ۱۳۵۷، فعالیت این سازمان طبق مصوبات شورای انقلاب در قالب «اداره‌کل تدوین و تنقیح قوانین و مقررات» ذیل معاونت امور حقوقی و مجلس نخست‌وزیری و سپس ریاست‌جمهوری ادامه یافت.
در سال‌های ۱۳۷۳ تا ۱۳۸۵، مسئولان اداره‌کل چندین سامانه و سیستم مکانیزه برای انتشار قوانین و مقررات طراحی و پیاده‌سازی کردند:
 سیستم عنوان قوانین و مقررات ۱۳۷۳
 سیستم واژه‌نگار (نسخه ۱) ۱۳۷۳
 سیستم شناسنامه قوانین (نسخه ۱) دارای چهار زیرسیستم ۱۳۷۵
 سیستم واژه‌نگار (نسخه ۲) ۱۳۸۲
 لوح جامع تنقیح قوانین و مقررات ۱۳۸۴
 سامانه قوانین، مقررات و نظرات (سیستم شناسنامه قوانین نسخه ۲) ۱۳۸۵
در سال ۱۳۸۸، این اداره‌کل به «معاونت تدوین و تنقیح قوانین و مقررات» ارتقا یافت. این معاونت اقدام به راه‌اندازی سامانه ملی قوانین و مقررات نمود که در سال ۱۳۹۰ مورد بهره‌برداری رسمی قرار گرفت. همچنین انتشار لوح جامع قوانین و مقررات، سامانهٔ رایانامه حقوقی و نرم‌افزار کتابخانه دیجیتال قوانین و مقررات از دیگر اقدامات این معاونت محسوب می‌شود.

سامانه ملی قوانین و مقررات 
سامانه ملی قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران، با هدف جمع‌آوری، ارائه و به‌روز نگه‌داشتن الکترونیکی کلیه قوانین و مقررات کشور طراحی شده‌است. این سامانه دسترسی به عنوان، اطلاعات پایه، تاریخ تصویب و متن قوانین و مقررات مصوب تمامی مراجع تصویب با آخرین تغییرات و اصلاحات، با امکان مشاهده فرایند تصویب (مشروح مذاکرات)، اطلاعات تنقیحی و نظریات مرتبط به تفکیک مراجع تصویب را فراهم می‌آورد.

فهرست معاونان حقوقی رئیس‌جمهور

جستارهای وابسته 
 فهرست قوانین و مقررات ایران
 مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی
 روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران

منابع

پیوند به بیرون 
 وبگاه رسمی
 پایگاه ملی اطلاع‌رسانی قوانین و مقررات کشور
 سامانه ملی قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران

بنیان‌گذاری‌های ۱۳۸۸ در ایران
سازمان‌های حقوقی ایران
سازمان‌های دولتی ایران
معاونان رئیس‌جمهور ایران