فاکتور رشد فیبروبلاستی بازی

فاکتور رشد فیبروبلاستی پایه‌ای  یا به اختصار bFGF که با نام‌های FGF2 و FGF-β هم شناخته می‌شود، یک فاکتور رشد و پروتئین پیام‌رسان سلولی است، که در انسان توسط ژن «FGF2» کُدگذاری می‌شود.

این پروتئین، یک پُلی‌پپتید ۱۵۵ آمینو اسیدی با وزن مولکولی ۱۸ کیلو دالتون است که نخستین بار در سال ۱۹۷۵ تخلیص شد و عضوی از خانوادهٔ FGF است.

عملکرد 
فاکتور رشد فیبروبلاستی پایه‌ای همچون سایر اعضای خانوادهٔ FGF دارای خواص میتوژنی و زنده نگهداشتن سلول است. این پروتئین در رویان‌زایی، رشد سلول، ریخت‌زایی، ترمیم بافت، رشد و تهاجم تومور نقش دارد.

در بافت طبیعی، فاکتور رشد فیبروبلاستی پایه‌ای در غشای پایه، لایه درون‌رگی ماتریکس برون‌یاخته‌ای رگ خونی قرار دارد و تا زمانی که پیغام مخصوص به خود را دریافت نداشته، متصل به غشای سلولی باقی می‌ماند.

گمان می‌رود که در جریان بهبود زخم در بافت‌های طبیعی و همچنین تشکیل تومورها، آنزیم‌های تجزیه‌کنندهٔ هپاران سولفات سبب فعال شدن فاکتور رشد فیبروبلاستی پایه‌ای می‌شوند که باعث می‌شود رگ‌های خونی جدید ساخته شوند که به این فرایند رگ‌زایی می‌گویند.

این پروتئین همچنین در سلول‌های چربی انسان هم ساخته می‌شود و میزان FGF2 خون با شاخص توده بدنی (BMI) همخوانی دارد. فاکتور رشد فیبروبلاستی پایه‌ای پس از اتصال به گیرنده ۱ فاکتور رشد فیبروبلاست و فعال کردن فسفواینوزیتید ۳-کیناز، موجب ازدیاد و تکثیر سلول‌های پیش‌ساز استئوبلاست می‌گردد.

در مطالعات اولیه حیوانی، مشاهده شده که فاکتور رشد فیبروبلاستی پایه‌ای در حفاظت از سلول‌های قلب پس از سکتهٔ قلبی نقش دارد و مرگ بافتی را کاهش و بهبود عملکرد قلب پس از برقراری جریان طبیعی خون را در پی دارد.

شواهد به‌دست آمده طی سال‌های اخیر حاکی از آن است که این پروتئین نقش مهمی در بروز اضطراب شدید دارد.

فاکتور رشد فیبروبلاستی پایه‌ای همچنین یکی از اجزاء مهم محیط کشت یاخته بنیادی جنینی است. این پروتئین به همراه پروتئین ۴ ریخت‌زایی استخوان، سبب تمایز و تبدیل یاخته‌های بنیادی به تبار مزودرمی می‌شود. یاخته‌هایی که تحت تأثیر این دو ماده بوده‌اند، بیشتر استئوبلاست و کندروسیت می‌سازند. جالب آنکه اگر سطح FGF2 در این ترکیب کم باشد (مثلاً ۱۰ نانوگرم در میلی‌لیتر) نوعی اثر بازدارندگی در تمایز سلولی استئوبلاست‌ها پدیدار می‌گردد. نوع هسته‌ای فاکتور رشد فیبروبلاستی پایه‌ای در صدور آران‌ای پیام‌رسان نقش دارد.

تعامل‌های شیمیایی 
فاکتور رشد فیبروبلاستی پایه‌ای با مولکول‌های زیر تعامل پروتئین-پروتئین دارد:
 کازئین کیناز ۲، آلفا ۱
 RPL6
 پروتئین ریبوزومی اس۱۹
 API5

جستارهای وابسته 
 فاکتور رشد
 ترارسانی پیام
 اختلال اضطراب
 رگ‌زایی
 سیتوکین
 گیرنده (بیوشیمی)
 فاکتور رشد فیبروبلاست

منابع

برای مطالعهٔ بیشتر

پیوند به بیرون 
 
 

ژن‌های روی کروموزوم ۴ انسان
فاکتورهای رشد