مورود بانو

مورود بانو یا مورُد بانو (پارسی میانه: murrod bānūg) یکی از زنان نجیب‌زاده ساسانی در سده سوم میلادی، همسر اردشیر بابکان و مادر شاپور یکم بود. به گفته افسانه‌ای او دختر اردوان پنجم اشکانی بود.

زندگی 

مورود بانو همسر اردشیر بابکان و مادر شاپور یکم بود. به گفته افسانه‌ای او یک شاهزاده اشکانی و دختر اردوان پنجم بود. از او در سنگ‌نوشته شاپور یکم بر کعبه زرتشت در میان خانواده سلطنتی ساسانی و به عنوان مادر شاهنشاه شاپور (پارسی میانه: Šābuhr šāhān šāh mād) یاد شده‌است. در سنگ‌نوشته پارتی نام او به صورت مردودبانو ثبت شده‌است. احتمالاً پیروز و نرسه دیگر پسران او هستند.

در کارنامه اردشیر بابکان مادر شاپور «زیانه» دختر اردوان معرفی می‌شود که به درخواست برادران قصد زهر دادن به اردشیر را داشته‌است و اردشیر
که از نیت او آگاه می‌شود فرمان کشتن او را به موبدان موبد یا وزیرش می‌دهد. اما موبدان موبد به دلیل بارداری زن او را نمی‌کشد و نزد خود نگاه می‌دارد تا شاپور هفت ساله می‌شود و سپس اردشیر را از وجود شاپور آگاه می‌کند. به گفته کریستن سن، اردشیر دختر یا دختر عموی اردوان یا برادرزاده فرخان پسر اردوان را به نکاح خویش درآورد اما او آنچه مورخان عرب و ایرانی درباب این ازدواج نقل کرده‌اند را افسانه می‌داند و معتقد است که اردشیر می‌خواست به وسیله وصلت با خانواده اشکانی، اساس دولت خود را استوار کند. اما در واقع قبل از اینکه اردشیر به تخت نشیند، شاپور به حد بلوغ رسیده بود و این مطلب از یکی از روایات نخستین طبری مستفاد می‌شود که می‌گوید شاپور در نبرد هرمزگان شرکت جست. سلسله این روایت ظاهراً به کتاب خدای‌نامه می‌رسد، در صورتی که روایت عروسی اردشیر با یکی از بانوان اشکانی و تولد شاپور از او، که در ضمن نوشته‌های طبری دیده می‌شود، برگرفته از یکی از افسانه‌های عامیانه است.

پانویس

منابع 
 
 کتیبه‌های پهلوی. و.ب. هنینگ. ترجمه دکتر معین. مجله یغما. سال سوم، شماره ششم. ۱۳۲۹.
 

اهالی ایران در سده ۳ (میلادی)
درگذشتگان سده ۳ (میلادی)
زنان سده ۳ (میلادی)
زنان شاهنشاهی ساسانی
همسران اردشیر بابکان
شهبانوهای ساسانی
سنگ‌نوشته شاپور یکم بر کعبه زرتشت