مستند معماری ایرانی

مستند معماری ایرانی در فاصله سال‌های ۷۱ –۱۳۶۲، پس از سفرهای متعدد به نقاط مختلف ایران در گروه فرهنگ، ادب و هنر شبکه یک سیمای جمهوری اسلامی ایران به کارگردانی و تهیه کنندگی حمید سهیلی مظفر ساخته شد. پس از پخش مجموعه مستند «معماری ایرانی» به دلیل استقبال گسترده مخاطبان، چند قسمت اولیه آن مجدداً پخش شد و در میزگرد تلویزیونی با حضور اساتید فن، تأثیرات این مجموعه مستند بر مخاطبان و ویژگی‌های معماری ایرانی مورد بررسی قرار گرفت. این مجموعه در آرشیو مرکزی صدا و سیما نگه‌داری می‌شود و برای ثبت در یونسکو سال ۱۳۹۷ در فهرست ملی حافظه جهانی قرار گرفت.
برنامه حافظه جهانی یونسکو که با نام میراث مستند جهانی یونسکو نیز شناخته می‌شود، برنامه‌ای است که یونسکو از سال ۱۹۹۲ به دنبال افزایش آگاهی نسبت به خطراتی که میراث مستند جهانی را تهدید می‌کند.

تاریخچه 
این مستند تلویزیونی در سال‌های ۱۳۶۲ تا ۷۱ بخش می‌شد. مستند معماری ایرانی از زبان حمید سهیلی:

قسمت‌ها 
این مجموعه مستند، در قالب ۳۳ برنامه و در چهار گروه مجزا از هم تهیه شده که هر گروه به شرح پاره ای از ویژگی‌ها، نکات فنی، شیوه‌ها و مکاتب معماری ایرانی می‌پردازد. بخشهای مختلف این مجموعه عبارتند از:
 دوران‌شناسی معماری ایرانی، از آغاز پیدایش تا انتهای دوران قاجار
 بررسی تک بناهای مهم
 فن‌شناسی معماری ایرانی

علاوه بر آن یک برنامه میزگرد به مدت ۱ ساعت با حضور پژوهشگران پس از پخش، در خصوص موضوع برنامه تهیه شد. بسیاری از مکان‌هایی که امروز نیست یا دستخوش تغییر شده‌اند در مستند سهیلی به ثبت رسید.

محل نگه‌داری 
این مجموعه در آرشیو مرکزی سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران در چند نسخه در قالب نگاتیو، پزتیو، بتاکم و به صورت رنگی نگه داری می‌شود. و به نسخه دیجیتال نیز تبدیل شده‌است. نسخه اصلی، نگاتیو (۱۶ میلی‌متری) است.

افتخارات 
مجموعه مستند «معماری ایرانی» در جشنواره‌های زیر حضور داشته‌است:
 شرکت در جشنواره ABU – توکیو ۱۹۹۲
 لوح سپاس نخستین جشنواره میراث فرهنگی – تهران ۱۳۷۳
 دیپلم افتخار نخستین جشنواره سراسری سیما – زیبا کنار ۱۳۷۴
 لوح تقدیر نخستین جشنواره فیلم‌های مستند باستان‌شناسی – تهران ۱۳۸۵

جستارهای وابسته 
 فهرست ملی حافظه جهانی یونسکو در ایران

منابع

پیوند به بیرون 
 معماری ایرانی | شبکه مستند

حافظه ملی ایران
ویکی‌سازی رباتیک