حمل‌کننده ۱ تیامین

حمل‌کننده ۱ تیامین () یک پروتئین است که در انسان توسط ژن «SLC19A2» کُدگذاری می‌شود. این پروتئین یک پروتئین تراغشایی انتقال‌دهندهٔ ویتامین ب۱ است. جهش در این ژن، سبب بروز «سندرم کم‌خونی مگالوبلاستیک پاسخ‌دهنده به تیامین» (TRMA) می‌گردد که نوعی اختلال ژنتیکی اتوزومال مغلوب است که مشخصه‌اش، بروز دیابت، کم‌خونی مگالوبلاستیک و کاهش شنوایی حسی - عصبی شدید است.

ساختار 
ژن «SLC19A2» بر روی بازوی بلند کروموزوم ۱ و در جایگاه ۲۴٫۲ واقع شده که طول آن، ۲۲٬۰۶۲ جفت‌باز است. این ژن، ساختِ پروتئینی به وزن ۵۵٫۴ کیلو دالتون را کُدگذاری می‌کند که دارای ۴۹۷ اسید آمینه است. در پروتئین ساخته‌شده که یک پروتئین غشائی سراسری در غشای سلولی است، ریشه‌های آمینی و کربوکسیل به سمت سیتوزول قرار گرفته‌اند. این ژن، ۶ اگزون دارد و پروتئینش، ۱۲ دومِـین فرضی، ۳ جایگاه فسفرگیری در دومِـین‌های فرضی داخل‌سلولی، ۲ جایگاه N-گلیکولیزاسیون در دومِـین‌های فرضی خارج‌سلولی و یک توالی گیرنده جفت‌شونده با پروتئین جی به طول ۱۷ اسید آمینه دارد. در حدود ۴۰٪ از توالی‌های آمینواسیدی پروتئین حمل‌کننده ۱ تیامین، شبیه به پروتئین حمل‌کننده اسید فولیک (حمل‌کننده ۱ فولات) است. دومِـین ریشهٔ آمینی و همچنین توالی میان دومِـین ریشهٔ کربوکسیل با دومِـین ششم تراغشایی، جهت قرارگیری صحیح این پروتئین در جایگاه خاص خود در غشای سلولی ضروری است.

عملکرد 
این پروتئین، یک حمل‌کننده با میل شدید و ویژه‌واری شیمیایی زیاد به جذب تیامین است. حمل تیامین در اثر حضور کاتیون‌های آلی و یون سدیم مهار نمی‌شود و محرک آن تنها گرادیان پروتون به سمت بیرون سلول است که پی‌اچ مناسب آن، بین ۸٫۰ و ۸٫۵ است. پروتئین حمل‌کننده ۱ تیامین، پس از ساخته شدن، توسط وزیکول‌های درون‌سلولی و از طریق ریزلوله‌ها انتقال می‌یابند.

اهمیت بالینی 
جهش در ژن «SLC19A2»، سبب بروز «سندرم کم‌خونی مگالوبلاستیک پاسخ‌دهنده به تیامین» (TRMA) می‌گردد که نوعی اختلال ژنتیکی اتوزومال مغلوب است که مشخصه‌اش، بروز دیابت، کم‌خونی مگالوبلاستیک و کاهش شنوایی حسی - عصبی شدید است. زمان تظاهر این بیماری میان نوزادی تا نوجوانی متغیر است و همهٔ علائم اصلی بیماری از همان ابتدا، مشهود نیست. کم‌خونی و گاهی هم دیابت با تجویز دوزهای زیاد تیامین بهتر می‌شوند. علائم دیگر بیماری شامل تحلیل رفتن عصب بینایی، نقص مادرزادی قلب، کوتاه ماندن قد و سکته مغزی است.

نسخهٔ رونویسی اولیه این پروتئین، در تمامی بافت‌های بدن بیان می‌شود که البته در ماهیچه اسکلتی و ماهیچه قلبی از همه‌جا بیشتر است و سپس در مقادیر متوسط در جفت جنین، قلب، کبد و کلیه یافت می‌شود و در مقادیر اندکی هم در بافت ریه‌ها حضور دارد. در ملانوسیت‌ها، بیان ژن «SLC19A2» احتمالاً توسط «فاکتور رونویسی مرتبط با میکروفتالمی» (MITF) تنظیم می‌گردد.

تعامل‌های شیمیایی 
این پروتئین با سرامید سینتاز ۲، تعامل پروتئین-پروتئین دارد.

منابع

برای مطالعهٔ بیشتر

پیوند به بیرون 
 
خانواده حامل‌های محلول
ژن‌های روی کروموزوم ۱ انسان