گویش بیه‌پس

گویش بیه پس یا گیلکی بیه پس یا گیلکی غربی گویشی از زبان گیلکی می‌باشد که در غرب استان گیلان گویش می‌شود.

طبقه‌بندی 
زبان گیلکی شامل سه لهجه بیه پسی (غرب گیلان)، بیه پیشی (شرق گیلان) و گالشی می‌شود. گلاتولوگ گویش گیلکی غربی را شامل گونه‌های فومنی، رشتی و انزلی می‌داند.
ایوب رسایی حوزه رواج گیلکی غربی را شامل نواحی رشت، فومن و رودبار می‌داند. 
به گفته منوچهر ستوده گیلکی بیه پس در بخشی از گیلان که در باختر سفیدرود است (چهار فریضه، گسکر، کسما، تولم، شفت، موازی، کهدم، لشته نشا) بدان گفتگو می‌شود. به گفته دانشنامه ایرانیکا زبان گیلکی دارای دو گویش شرقی و غربی است و رودخانه سفیدرود مرز بین این دو گویش است و این زبان زیرمجموعه زبان‌های کاسپین است.

دستور زبان

ضمایر 
در گویش بیه پس ضمیر سه حالت دارد: فاعلی، مفعولی و ملکی. (نمونه زیر براساس گویش رشت تنظیم شده‌است)

در حالت اضافی بخش دوم شناسه حالت مفعولی نیز نشانه شوآ می آید همانطور که می بینید صرف دو بخش شناسه می تواند در لهجه ها متفاوت باشد. اسم ها هم اینگونه صرف می شوند.

شناسه 
در گویش گیلکی بیه پس دو دسته شناسه داریم: گذشته و حال. (نمونه زیر بر اساس گویش رشت تنظیم شده‌است)

۱. گذشته:
 بن ماضی ساده: -boxord = خورد
 بن ماضی استمراری: -xord = می‌خورد

۲. حال ساده:
 بن مضارع اخباری: -xor = می‌خور

صرف فعل 
در جدول زیر فعل خوردن (xordan) بر اساس گویش بیه پسی در زمان‌های مختلف صرف می‌شود.(نمونه زیر براساس گویش رشت می‌باشد)

در جدول زیر فعل رفتن (šon) بر اساس گویش بیه پسی در زمان‌های مختلف صرف می‌شود.(نمونه زیر براساس گویش رشت می‌باشد)

در جدول زیر فعل گفتن (goftan) بر اساس گویش بیه پسی در زمان‌های مختلف صرف می‌شود.(نمونه زیر براساس گویش رشت می‌باشد)

در جدول زیر فعل کردن (kudən) بر اساس گویش بیه پسی در زمان‌های مختلف صرف می‌شود.(نمونه زیر براساس گویش رشت می‌باشد)

واژگان 
شماری از واژه‌ها در گویش گیلکی بیه‌پسی:

جستارهای وابسته 

 استان گیلان
 مردم گیلک
 زبان گیلکی
 گویش بیه‌پیش
 گویش گالشی
 گویش رودباری
 رشت
 بندرانزلی
 ضیابر
 فومن

منابع

پیوند به بیرون 

زبان گیلکی
زبان‌های ایران
زبان‌های ایرانی شمال غربی
زبان‌های کاسپین
شهرستان رشت
شهرستان فومن
شهرستان بندر انزلی