ایل-کانتیلنا

ایل-کانتیلنا  قدیمی‌ترین نوشته در زبان مالتی است. برآورد شده که این شعر در سدهٔ ۱۵ میلادی نوشته شده باشد اما خود اثر در سال ۱۹۶۶ میلادی کشف شد. این شعر به پیترو کاخارو نسبت داده شده‌است و توسط برادرزاده کاخارو به نام براندانو، در دفتر اسناد خود ضبط شده‌است. نسخه اصلی شعر در در شهر والتا در مالت نگه‌داری می‌شود.

هرچند که این نوشته در زبان مالتی و خط لاتین نوشته شده‌است، زبان آن گونهٔ کهن‌تری از مالتی امروزی است که هنوز توسط زبان‌های رومی تحت تأثیر قرار نگرفته بود و بنابراین می‌توان آن را مالتی باستان نام نهاد. به‌طور کلی، متون نخستین مالتی دارندهٔ واژگان غیرسامی بسیار کمی هستند. واژگان سامی شعرهای بعدی گاه بیشتر از واژگان رایج در زبان روزمره هستند.

متن شعر 

 متن اصلی شعر

 متن شعر به مالتی امروزی

ترجمه به فارسی 

دوستان من (همسایگان)، شاهد گرفتاری من، همان‌طور که من آن را به شما می‌گویم:

[آنچه] هرگز وجود نداشته‌است، نه در گذشته و نه در طول زندگی شما،

قلبی [مشابه]، غیردولتی، بدون ارباب یا پادشاه (سلطان)،

این مرا با پله‌های شکسته به پایین یک چاه انداخت

آنجا که با آرزوی غرق شدن، از پله‌های سقوط خود پایین می‌آیم،

من همیشه بالا و پایین می‌روم، همیشه در دریاهای آزاد.

این (او) سقوط کرد، ساختمان من، پایه‌های آن خراب شد.

این تقصیر سازندگان نبود، اما سنگ جای خود را به

جایی که امیدوار بودم سنگ پیدا کنم خاک رس سست پیدا کردم

این (او) سقوط کرد، عمارت من، (آن) که مدتهاست در آن ساخته بودم.

و بنابراین، عمارت من فروکش کرد، و من مجبورم دوباره آن را بسازم،

شما آن را به جایی مناسب خود تغییر دهید

آن که جای خود را تغییر می‌دهد، سرنوشت خود را تغییر می‌دهد!

برای هر زمینی که شکل خود را دارد،

زمین سیاه و سفید و قرمز وجود دارد

اما بالاتر از همه، (آنچه) شما از آن می‌خواهید یک میوه است.

جستار های وابسته 
 پیترو کاخارو

منابع

پیوند به بیرون 
Il Cantilena
"Il-Kantilena ta' Pietru Kaxaru" talk by the Akkademja tal-Malti on Campus FM.
Il Cantilena: How much can a modern Arab decipher is a translation of the Cantilena using similarity to classical and contemporary Arabic, by an Arabic speaker.
Mejju ġie bil-Ward u Zaħar, the second oldest known document in Maltese (nearly 200 years younger than the Cantilena)

ادبیات مالت
زبان مالتی