سامان-۱ (سامانه انتقال مداری)

سامان-۱ یا «سامانه انتقال مداری» یک موتور فضایی با سوخت جامد است که توسط پژوهشگاه فضایی ایران طراحی و ساخته شده‌است تا به عنوان مرحله سوم در ماهواره‌بر سیمرغ استفاده شود. این سیستم در تاریخ ۱۳ بهمن ۱۳۹۵ توسط رئیس‌جمهور ایران حسن روحانی در مراسمی به مناسبت روز ملی فناوری فضایی ایران رونمایی شد و برای اولین بار در تاریخ ۱۰ تیر ۱۳۹۶ پرتاب شد.

اگرچه اطلاعات بسیار کمی در مورد مرحله سوم سوخت جامد ماهواره‌بر قاصد به‌طور علنی فاش شده‌است، بسیاری از تحلیلگران به این نتیجه رسیده‌اند که احتمالاً این ماهواره‌برهم از سامانه سامان-۱ به عنوان مرحله سوم خود استفاده می‌کند.

مشخصات 
سامان -۱ از موتور سوخت جامد آرش-۲۴ به عنوان سامانه اصلی پیشرانه خود استفاده می‌کند. آرش-۲۴ قادر است ۱٫۳ تن نیروی رانش محرکه را در ۴۰ ثانیه زمان سوختن خود تولید کند. جرم آرش-۲۴ بدون سوخت ۵۵ کیلوگرم، و بعد از سوختگیری ۲۴۰ کیلوگرم است سامان-۱ برای اولین مأموریت خود وظیفه دارد یک ماهواره ۱۰۰ کیلوگرمی را از مدار پارکینگ دایروی با ارتفاع ۴۰۰ کیلومتری به یک مدار بیضوی با اوج ۷۰۰ کیلومتری و حضیض ۴۰۰ کیلومتری ارتقا دهد.اما توان این را دارد که یک ماهواره ۴۰۰ کیلوگرمی را از مدار نزدیک زمین به یک مدار ۷۰۰۰ کیلومتری حمل کند. چندین زیرسامانه جدید برای سامان-۱ طراحی و ساخته شدند از جمله: سیستم ناوبری و هدایت مستقل، سیستم پیشرانش سوخت جامد آرش-۲۴، تراستر های گاز سرد، و کامپیوتر پرواز.

پس ازپایان سوختن مراحل اول و دوم ، ماهواره‌بر محموله و مرحله سوم سامان -۱ را در یک مدار پارکینگ قرار میدهد ، سپس سامان -۱ مسئول تثبیت و از بین بردن ارتعاشات پس از رهاسازی و در نهایت تزریق دقیق محموله خود در مدار تعیین شده است.

تاریخچه پرتاب 
سامان-۱ تا الان سه بار به عنوان مرحله سوم ماهواره‌بر سیمرغ پرتاب شده که با یک موفقیت و دو شکست روبرو بوده‌است (امکان وجود یک پرتاب موفقیت‌آمیز دیگر در تاریخ ۲۲ آوریل ۲۰۲۰ وجود دارد. به عنوان سومین مرحله از ماهواره‌بر قاصد که ماهواره نور را در مدارقرار داد).

نگارخانه

جستارهای وابسته 
 ماهواره‌بر سیمرغ
 ماهواره‌بر قاصد
 سازمان فضایی ایران
 پایگاه فضایی سمنان

منابع 

مرحله‌های موشک
موشک‌های سوخت جامد