عبدالله‌خان قراگوزلو

حاجی عبدالله خان قراگوزلو (سردار اکرم) مشهور به ساعدالسلطنه، سردار اکرم و امیر نظام، از ملاکین بزرگ ایران در زمان قاجار بود. ایشان سمت های دولتی مختلفی از جمله حاکم‌خوزستان، حاکم کرمانشاه و وزیر مالیه را در دولت قاجار عهده دار بوده است. او در جریان انقلاب مشروطه نیز نقش داشته است. او در زمان به قدرت رسیدن شیخ خزعل به حکومت خوزستان منصوب شد. وی علی‌رغم اطلاع از اوضاع منطقه عملاً با مسائل شیخ خزعل از قبیل نحوهٔ انتخاب اجاره‌داران مالیات نواحی فلاحیه و جراحی روبرو گردید. حسینقلی نظام‌السلطنه، نواحی جراحی و فلاحیه را از حکومت مرکزی خریداری و زمین‌هایشان را به کشتکاران عرب اجاره داده بود و شیخ خزعل انتخاب و تعیین اجاره‌داران را حق خود می‌دانست؛ اما سردار اکرم این امر را قبول نکرد. بدین ترتیب اختلاف بین آن‌ها آغاز شد. سردار اکرم برای مبارزه با شیخ خزعل به قبایل بختیاری تکیه ورزید و شیخ خزعل به همکاری قبایل لر دل بست؛ اما قبایل بختیاری در موقع حساسی که باید پشت سردار اکرم را می‌گرفتند، از زیر بار مسئولیت شانه خالی کردند و شرط همکاری را واگذاری ناحیهٔ جراحی اعلام کردند. این امر و حمایت نکردن دولت مرکزی از سردار اکرم سبب شکست او از شیخ خزعل شد و در نتیجه از سمت خود معزول شد.

سفر وی به مکه در سال 1319 هجری قمری با کشتی دولتی از طریق بندر انزلی به سمت استانبول و از آنجا مجدداً با کشتی به سمت جده به انجام رسید. از همسفرهای وی در این سفر، شیخ فضل الله نوری بوده است و از آنجا که کاروان آنها یک کاروان ویژه بوده، در هر شهری با استقبال روبرو می‌شده است. به خصوص در استانبول دیداری هم با سلطان عثمانی داشته‌اند. او از تجربیاتش در این سفر کتاب سفرنامه مکه معظمه را نگاشته است. 

ایشان در سال 1334 هجری قمری درگذشت.

فهرست منابع: