ملی‌گرایی هزاره

ملی‌گرایی هزاره یا ناسیونالیسم هزاره جنبشی است که ادعا می‌کند مردمان هزاره، قومی بومی منطقه هزارستان افغانستان، ملتی متمایز هستند و مستحق یک دولت-ملت خود هستند. این جنبش این دیدگاه را تبلیغ می‌کند که مسلمانان یک ملت نیستند و وفاداری قومی باید از وفاداری مذهبی پیشی بگیرد، هرچند این دیدگاه توسط هر دو خیزش استقلال هزاره‌جات در دهه ۱۸۹۰ و تبعیض سیستماتیک بسیاری از هزاره‌ها در طول تاریخ در افغانستان با چالش روبرو شده‌است.

مردم هزاره و ملی‌گرایی 
ملی‌گرایی هزاره از ریشه‌های زبانی و اجدادی در منطقه هزاره‌جات در مرکز افغانستان امروزی نشأت می‌گیرد.

این جنبش ادعا می‌کند که حمایت قابل توجهی از هزاره‌های مقیم خارج در استرالیا، انگلستان، سوئد، نروژ، ایالات متحده، کانادا و دیگر کشورها دریافت می‌کند. دولت‌های پی در پی افغانستان تحت سلطه پشتون‌ها بارها ادعا کرده‌اند که ملی‌گرایان هزاره از ایران بودجه دریافت کرده‌اند، با وجود این‌که ملی گرایان هزاره مخالف رژیم ایران هستند و در بسیاری از موارد از رژیم تئوکراتیک به‌دلیل تبعیض علیه هزاره انتقاد کرده‌اند. مردم در ایران به گفته آن‌ها، این اتهامات تاکتیک معمول تبلیغاتی است که دولت‌های تحت سلطه پشتون علیه مردم هزاره استفاده می‌کنند.

ملی‌گرایی مدرن هزاره‌ها 
ملی‌گرایی هزاره در شکل امروزی خود در قالب قیام‌های هزاره در دهه‌های ۱۸۸۰ و ۱۸۹۰ مستقر در هزاره‌جات، به رهبری هزاره داران و متحدانش آغاز شد. هدف این گروه ایجاد اصلاحات سیاسی قانون اساسی در منطقه هزاره‌جات و پایان استبداد نظامی عبدالرحمان خان از خاندان بارکزی، برای اتحاد نهایی سرزمین هزاره به یک دولت مستقل بود. در سال ۱۹۸۵، همزمان با تشکیل حزب وحدت، روشنفکران هزاره در مزار شریف، سازمانی ملی‌گرا به نام حزب وحدت هزاره تشکیل دادند.

پس از قیام بلخاب به رهبری در سال ۲۰۲۲، احیای ناسیونالیسم هزاره روی داد.

ملی‌گراهای مشهور 
 میر یزدان‌بخش
 سلطان‌علی کشتمند
 عبدالعلی مزاری
 داود ناجی
 عزیز رویش
 عباس نویان
 احمد بهزاد

جستارهای وابسته 
 فرهنگ هزارگی
 حزب دموکرات هزاره
 جنگ استقلال هزاره‌ها
 آزار و اذیت مردم هزاره
 شورای هزاره‌های استرالیا
 حزب وحدت اسلامی افغانستان
 فهرست کشتارها علیه مردم هزاره
 پرچم هزارستان

منابع 

تاریخ مردم هزاره
جنبش‌های ملی‌گرایی در آسیا
جوامع دور از وطن هزاره
فرهنگ مردم هزاره
ملی‌گرایی در افغانستان
ملی‌گرایی‌ها