حمدان اهوازی

حمدان قرمطی اهوازی یا حمدان بن الاشعث الاهوازی ، ملقب به (قرمط ) ، از برجسته ترین چهره های جنبش های سیاسی و مذهبی در تاریخ است. او از خوزستان به کوفه آمد و در حومه کوفه در در سالهای 258 ق به زهد و پرهیزگاری  شناخته می شد . وی بنیان‌گذار جنبش قرمطیان در کوفه، در سده سوم هجری بود. او مانند سایر فاطمیان آن زمان، منتظر بازگشت محمد بن اسماعیل فرزند جعفر صادق بود . وی به کمک عبدالله بن میمون در زمان مأمون عباسی در تاسیس دعوت اسماعیلیه نقش داشته است. با کمک گروهی که در کوفه جمع کرده بود، مدتی مردم را به خلیفه فاطمی، مهدی عبیدالله دعوت می‌کرد؛ ولی به دلیل انحراف خلیفه از عقائد فاطمی، از او فاصله گرفت و بیعت خویش را با حکومت مرکزی گسست.

نام 
لقب ابن اشعث قرمطی (غرمتی) است و تاریخ نگاران در مورد ریشه قرمطی و تفسیر آن نظرات مختلفی دارند ، برخی از آنها گفتند كه قرمط نام  پدربزرگش بوده و برخی دیگر گفته اند كه او را به دلیل کوتاه قد بودن ، و کوتاهی پاهای او که به طور قابل توجهی کوتاه بود ، و باعث می شد قدم های او کوتاه باشد قرمطی گفته اند ، ولی  بعضی  گفتند که این یک کلمه غیر عربی است و به معنای حمایت مخفی یا باطنی است.نظر دیگری می گوید قرمط نام عربی شده مکان است و اصل ان گرمت  بوده است

مَنِش 
وی دارای زهد ، تقوا و ریاضت بود ، و حصیری می بافت ، از کار دست خود می خورد و اگر مردم به دیدار او می آمدند و برای او می نشستند ، به آنها در مورد مسئله دین و زهد خود در این دنیا گفت ، و به آنها می‌گفت كه نماز واجب برای مردم پنج نماز در شبانه روز است و او شروع به دعا كردن به یك امام از اهل بیت ، بنابراین به شیعیان اسماعیلی و بسیاری از مردم در اطراف او جمع شدند.

جنبش 
او جنبشی مسلحانه و خشونت آمیز خلافت عباسی و خواستار حل اختلاف طبقاتی بین مردم بود و به مردم قول می داد كه شرایط خود را بهبود ببخشند. انقلاب ابن الاشعث را به دلیل شرایط روانی كه او را رنج می داد نسبت دادند. ، زیرا او نسبت به رفتار جامعه عصبانی بود ، از خود ترحم و کسالت نشان می داد ، و از حکام  کینه داشت و از همه جوامع پیرامون خود که به آنها منتقل می شد و نسبت به هر موقعیتی نفرت داشت ، ابراز نارضایتی می کرد.

نفوذ 
نفوذ قرمطیان در شرق عراق ، به‌ویژه در کوفه ، بصره ، واسط و مناطقی از ایران ، بحرین همچنین سرزمین‌هایی در حجاز مانند احساء و قطیف زیاد شد، پیروان او در آینده وارد نبردهای شدیدی با خاندان عباسی و خلافت فاطمی شدند.

پیکارها 
معروف ترین نبرد پیروان قرمط نبردی بود که آنها هنگام ورود به مکه با لشکریان وابسته به خلافت عباسی داشتند . در سال ۳۱۷ ه‍.ق حاجیان، بی‌مزاحمت و آزار قرمطی‌ها به مکه رسیدند. روز هشتم ذی حجه (روز ترویه) فرمانده قرمطیان ابوطاهر جنابی با ششصد سوار و نهصد پیاده به مکه حمله کرده و اموال حاجیان را غارت و در مسجدالحرام و حتی در خانهٔ کعبه کشتار کرده، قسمتی از اجساد را در چاه زمزم ریختند. درب کعبه و حجرالاسود را از جا کنده به هجر بردند. پوشش کعبه را قطعه قطعه کرده تقسیم نمودند و خانه‌های (ثروتمندان) مکه را غارت کردند. بنا به گفتهٔ آدام متز: فقرای مکه نیز در غارت شهر مقدس شرکت داشتند و تنها بادیه‌نشینان بیرون مکه در برابر یورشگران به مقاومت برخاستند.   "

منابع 

زادگان سده ۹ (میلادی)
الگو:تبارشناسی
قرمطیان
عرب‌های سده ۹ (میلادی)
سال زادروز نامشخص
سال درگذشت نامشخص
خلافت عباسیان در سده ۹ (میلادی)
اهالی کوفه