ساتراپان ابگاری

دودمان اَبگاریان از تبار اعراب نبطی بودند که بر ساتراپی اسروئن فرمانروایی می‌کردند و همیشه فرمان‌بردار سلوکیان، شاهنشاهی اشکانی، ارمنستان بودند و سپس به یک کلونی رومی تبدیل شدند و در نهایت توسط شاپور یکم پادشاه ساسانی مغلوب شدند. فرمانداران آن به شکلی از آرامی سخن می‌گفتند و برخی نام‌های ایرانی و برخی نام‌های عربی داشتند اما بر پایه نظر جوداه سگال نام‌هایی که به واکه و ختم می‌شوند بدون تردید نبطی هستند. ادسا یا رها پایتخت آنها بود. از شهرهای مهم دیگر آن حران بود و دامنه آن گاهی تا نصیبین و اَربلا نیز می‌رسید.

ساتراپی اسروئن 

پارتی‌ها پس از تسلط بر ارمنستان در ۵۳ پ.م. با رومی‌ها درگیر شدند و در نبرد حران رومی‌ها شکست خوردند. از آغاز سده دوم اسروئن به مرور وابسته روم شد. از ۲۱۴ م که به صورت یک کلونی رومی درآمد آنها دیگر خودفرمان نبودند. آبگار دهم فرهاد آخرین ساتراپ افتخاری اسروئن عملاً خودش و همسرش ساکن روم بودند.

همسایه‌های آن از شمال شرقی ساتراپی سوفن و شمال غربی پادشاهی کوماژن و در غرب ساتراپی کاپادوکیه و در شرق آدیابن و کردوئنه و در جنوب ساتراپی سلوکیه بودند.

خاندان خودفرمان آبگاری 
دوره تجزیه پادشاهی سلوکی: از این دوره به بعد گاهی شاه سلوکی دست‌نشانده روم بود.
 آریو (۱۳۲ پ. م - ۱۲۷ پ. م)
 ابدو فرزند ماز اور (۱۲۷ پ. م - ۱۲۰ پ. م)
 فرادشت فرزند جِبار او (۱۲۰پ. م - ۱۱۵ پ. م)
دوره اول حمایت اشکانی مهرداد دوم
 باکرو یکم فرزند فرادشت (۱۱۵ پ. م - ۱۱۲ پ. م)
 باکرو دوم فرزند باکرو (۱۱۲ پ. م - ۹۴ پ. م)

دوره حمایت دودمان آرتاشسی ارمنستان: تیگران بزرگ
 مانو یکم (۹۴ پ. م)
 اَبگار یکم پیکا (۹۴ پ. م - ۶۸ پ. م)
 اَبگار دوم فرزند اَبگار (۶۸ پ. م - ۵۲ پ. م)

دوره دوم حمایت اشکانی:
 مانو دوم (۵۲ پ. م - ۳۴ پ. م)
 پاکور (۳۴ پ. م - ۲۹ پ. م)
 اَبگار سوم (۲۹ پ. م - ۲۶ پ. م)
 اَبگار چهارم سوماقا (۲۶ پ. م - ۲۳ پ. م)
 مانو سوم سافول (۲۳ پ. م - ۴ پ. م)
 اَبگار پنجم اوک کاما فرزند مانو (اَبگاروس ادسا) (۴ پ. م - ۷ میلادی)
 نوار مانع چهارم مانو (۷ میلادی - ۱۳ میلادی)
 اَبگار پنجم اوک کاما فرزند مانو (۱۳ میلادی - ۵۰ میلادی)
 مانو پنجم فرزند اَبگار (۵۰ میلادی - ۵۷ میلادی)
 مانو ششم فرزند اَبگار (۵۷ میلادی - ۷۱ میلادی)
 اَبگار ششم فرزند مانو (۷۱ میلادی - ۹۱ میلادی)
 سناتروک (۹۱ میلادی - ۱۰۹ میلادی) یا به روایتی دوران بی‌پادشاهی
 اَبگار هفتم فرزند ایزد (۱۰۹ میلادی - ۱۱۶ میلادی)
 دوران بی‌پادشاهی (۱۱۶ میلادی - ۱۱۸ میلادی)
روزگار کلاینت رومی: (۱۱۸ میلادی - ۲۱۲ میلادی)
 یالور (یلود) (۱۱۸ میلادی - ۱۲۲ میلادی، پادشاهی مشترک با پارتاماسپت)
 پارتاماسپت (۱۱۸ میلادی - ۱۲۳ میلادی)
 مانو هفتم فرزند ایزد (۱۲۳ میلادی - ۱۳۹ میلادی)
 مانو هشتم فرزند مانو (۱۳۹ میلادی - ۱۶۸ میلادی) تصدی اول
 وائل فرزند سَهرو (۱۶۳ میلادی - ۱۶۵ میلادی) توسط اشکانیان منصوب شد
 مانو هشتم فرزند مانو (۱۶۵ میلادی - ۱۷۷ میلادی) تصدی دوم
 اَبگار هشتم (بزرگ) فرزند مانو (۱۷۷ میلادی - ۲۱۲ میلادی)

روزگار کلونی رومی: اسروئن (کلونی روم)
 اَبگار (دهم) سِوِروس فرزند اَبگار (نهم) رابو (۲۱۲ میلادی - ۲۱۴ میلادی)
 مانو (نهم) فرزند اَبگار (دهم) سِوِروس (۲۱۴ میلادی - ۲۴۰ میلادی)
 اَبگار (یازدهم) فراهاد فرزند مانو (نهم) (۲۴۰ میلادی - ۲۴۲ میلادی)

منابع

پانویس 

اسروئن
رها
سلسله‌های عربی