شیوه تولید (اقتصاد مارکسی)

در نظریه مارکسیستی ماده‌باوری تاریخی، یک شیوه تولید (به انگلیسی:Mode of production به آلمانی: Produktionsweise، «راه و روش تولید») ترکیبی خاص از موارد زیر است:
 نیروهای تولیدی: این نیروها شامل نیروی کار انسانی و ابزار تولید (ابزار، ماشین آلات، ساختمان‌های کارخانه، زیرساخت‌ها، دانش فنی، مواد خام، گیاهان، حیوانات، زمین قابل بهره‌برداری) است.
 روابط اجتماعی و فنی تولید: این روابط شامل روابط مالکیت، قدرت و کنترل (قانون حقوقی) حاکم بر وسایل تولید جامعه، انجمن‌های کار تعاونی، روابط بین مردم و اشیاء کار آنها و روابط بین طبقات اجتماعی است.

مارکس باور داشت که توانایی تولیدی و مشارکت یک فرد در روابط اجتماعی دو ویژگی اساسی بازتولید اجتماعی است و شیوهٔ خاص آن روابط اجتماعی در شیوهٔ تولید سرمایه‌داری ذاتاً در تضاد با رشد تدریجی قابلیت‌های تولیدی انسان‌ها است. یک مفهوم پیشرو و تاریخی تر، شیوه امرار معاش (mode of subsistence) آدام اسمیت بود که پیشرفت انواع جامعه را بر اساس چگونگی تأمین نیازهای مادی شهروندان یک جامعه ترسیم می‌کرد.

جستارهای وابسته 
 تقسیم کار
 نظام اقتصادی
 ابزار تولید
 روابط تولید
 شیوه تولید سوسیالیستی
 نظام اجتماعی

منابع

برای مطالعه بیشتر 
 Perry Anderson, Passages from Antiquity to Feudalism.
 Perry Anderson, Lineages of the Absolutist State.
 G.E.M. De Ste Croix, The Class Struggle in the Ancient Greek World: From the Archaic Age to the Arab Conquests.
 Chris Harman, A People's History of the World.
 Barry Hindess & Paul Q. Hirst, Pre-capitalist modes of production. London: Routledge, 1975.
 Lawrence Krader, The Asiatic Mode of Production; Sources, Development and Critique in the Writings of Karl Marx.
 Ernest Mandel, Marxist Economic Theory.
 Ellen Meiksins Wood, The Origin of Capitalism: A Longer View.
 George Novack, Understanding History: Marxist Essays.
 Fritjof Tichelman, The Social Evolution of Indonesia: The Asiatic Mode of Production and its Legacy.
 W.M.J. van Binsbergen & P.L. Geschiere, ed. , Old Modes of Production and Capitalist Encroachment.
 Charles Woolfson, The Labour Theory of Culture.
 Harold Wolpe, ed. The articulation of modes of production.
 Michael Perelman, Steal This Idea: Intellectual Property Rights and the Corporate Confiscation of Creativity.

اصطلاحات جامعه‌شناسی
اصطلاحات مارکسیستی
اقتصاد تولید
اقتصاد مارکسی
شیوه‌های تولید
نظریه‌های تاریخ