ترکیب یگان‌های نیروهای محور در عملیات بارباروسا

این نوشتار شامل یگان‌های نیروهای مسلح آلمان شامل ورماخت (هیر و لوفت‌وافه) و وافن اس‌اس و متحدان آن در نیروهای محور در روز نخست عملیات بارباروسا است. با توجه به جابه‌جایی‌های متعدد و مکرر یگان‌ها اختلاف‌هایی بین منابع مختلف در ارتباط با موقعیت برخی یگان‌ها در این روز وجود دارد.

نام‌های داخل پرانتز نام رئیس یا افسر ستاد یگان است و درجه‌ها مربوط به روز ۲۲ ژوئن ۱۹۴۱ می‌باشد.

ترکیب نیروها

آلمان

هیر 

  - فیلدمارشال ویلهلم ریتر فون لیب(سرلشکر کورت برنکه)

  ارتش شانزدهم - ارتشبد ارنست بوش(سرهنگ ستاد رولف ووتمن)
 سپاه ۲ - سپهبد والتر فون بروکدورف-آلفلت(سرهنگ ستاد ویکتور کوخ)
  لشکر ۱۲ پیاده‌نظام - سرتیپ والتر فون زایدلیتس کورتسباخ(سرهنگ دوم ستاد ایگنو فون کولانی)
  لشکر ۳۲ پیاده‌نظام - سرتیپ ویلهلم بونشتت(سرگرد ستاد فریدل بلانکه)
  لشکر  ۱۲۱ پیاده‌نظام - سرتیپ اتو لانکئله(سرگرد ستاد کورت برانشتِتر)

 سپاه ۱۰ - سپهبد کریستیان هانزن(سرهنگ ستاد هانس-یوآخیم فون هورن)
  لشکر ۳۰ پیاده‌نظام - سپهبد کورت فون بریزن(سرهنگ دوم ستاد وولفدیریش ریتر فون سلاندر)
  لشکر ۱۲۶ پیاده‌نظام - سرلشکر پاول لاوکس(سرهنگ دوم ستاد هانس-گئورگ فون شیون)

 سپاه ۲۸ - سپهبد موریتس فون ویکتورین(سرهنگ ستاد نیکولاوس فون فورمن)
  لشکر ۱۲۲ پیاده‌نظام - سرتیپ زیگفریت ماشولتس(سرهنگ دوم ستاد هانس-یوآخیم فون برانیتس)
  لشکر ۱۲۳ پیاده‌نظام - سرلشکر والتر لیشل(سرگرد ستاد ارنست کلاسینگ)

 ذخیره:
  لشکر ۲۵۳ پیاده‌نظام - سرلشکر اتو شلرت(سرگرد ستاد فرانتس شلیپر)

 ارتش هجدهم - ارتشبد گئورگ فون کوشلر(سرهنگ ستاد کورت وگر)
  سپاه ۱ - سپهبد کونو-هانس فون بت(سرهنگ ستاد اتو فون کریس)
  لشکر ۱ پیاده‌نظام - سرلشکر فیلیپ کلفل(سرگرد ستاد پتر پاتنیوس)
  لشکر ۱۱ پیاده‌نظام - سرلشکر هربرت فون بکمن(سرهنگ دوم کارل-هانس مورائو)
  لشکر ۲۱ پیاده‌نظام - سرتیپ اتو اشتونهایمر(سرهنگ سرگرد برنارد فون شوالری)

  سپاه ۲۶ - سپهبد آلبرت وودریگ(سرهنگ ستاد ریچارد-هاینریش فون رویس)
  لشکر ۶۱ پیاده‌نظام - سرلشکر زیگفریت هنیکه(سرگرد ستاد یوآخیم کلاوس)
 لشکر ۲۱۷ پیاده‌نظام - سرلشکر ریشارد بالتسر(سرهنگ ستاد ووتناو)

 سپاه ۳۸ - سپهبد فریدریش-ویلهلم فون شاپیوس(سرهنگ دوم ستاد کورت زیورت)
  لشکر ۵۸ پیاده‌نظام - سرلشکر ایوان هوینرت(سرهنگ دوم ستاد گرارد کاولباخ)

  لشکر ۲۹۱ پیاده‌نظام - سرلشکر کورت هرتسوگ(سرگرد ویلهلم فون رِدِر)

 گروه زرهی ۴ - ارتشبد اریش هوپنر(سرهنگ ستاد والتر شال دو بولیو)
  سپاه ۴۱ موتوریزه - سپهبد گئورگ-هانس راینهارت(سرهنگ ستاد هانس روتیگر)
  لشکر ۳۶ پیاده‌نظام موتوریزه - سرلشکر اتو-ارنست اتونباخر(سرگرد ستاد هنینگ رونکل)
  لشکر ۲۶۹ پیاده‌نظام - سرلشکر ارنست فون لایزر(سرگرد ستاد هانس-یورگن فرایهر فون لیدبور)
  لشکر ۱ زرهی - سرلشکر فریدریش کیرشنر(سرهنگ دوم ستاد والتر ونک)
  لشکر ۶ زرهی - سرتیپ فرانتس لنتگراف(سرگرد ستاد یوآخیم گراف فون کیلمنسگ)

 سپاه ۵۶ موتوریزه - سپهبد اریش فون مانشتاین(سرهنگ دوم ستاد هارالت فرایهر فون الورفلت)
  لشکر ۳ پیاده‌نظام - سرلشکر کورت یان(سرگرد ستاد هانس-یورگن دینگلر)
  لشکر ۲۹۰ پیاده‌نظام - سرلشکر تئودور فرایهر فون ورده(سرگرد ستاد ویلهلم هونس)
  لشکر ۸ زرهی - سرتیپ اریش براندنبرگر(نامعلوم)

 ذخیره:
  لشکر توتن‌کوپف اس‌اس - اوبرگروپنفورر (سپهبد) تئودور آیکه(اوبراشتورمبانفورر (سرهنگ دوم) هاینتس لامردینگ)

 فرماندهی ۱۰۱ اراضی پشت گروه ارتش - سرلشکر فرانتس فون روک
 لشکر ۲۰۷ امنیت
 لشکر ۲۸۱ امنیت
 لشکر ۲۸۵ امنیت

 ذخیره:
 سپاه ۲۳ - سپهبد آلبرشت شوبرت(سرهنگ ستاد آنتون رایشارد فون موخنهایم گنانت بشتولسهایم)
  لشکر ۲۰۶ پیاده‌نظام - سرتیپ هوگو هوفل(سرهنگ دوم ستاد والتر فون بوگن اونت شونشتت)
 لشکر ۲۵۱ پیاده‌نظام - سرلشکر هانس کراتسرت(سرگرد ستاد هانس مِیِر-وِلکر)
  لشکر ۲۵۴ پیاده‌نظام - سرلشکر والتر بشنیت(سرگرد ستاد گرارد واگنر)

  سپاه ۵۰ - سپهبد گئورگ لیندمن(سرهنگ دوم ستاد رودلف اشپرل)(ذخیره فرماندهی عالی نیروی زمینی پشت سر گروه ارتش شمال)
  لشکر ۸۶ پیاده‌نظام - سرتیپ یوآخیم ویتهوفت(نامعلوم)
   لشکر پلیس - گروپنفورر آرتور مولفرشتات(سرگرد ستاد راینمن)

  - فیلدمارشال فدر فون بک(سرتیپ هانس فون گرایفنبرگ)

  ارتش چهارم - فیلدمارشال گونتر فون کلوگه(سرهنگ ستاد گونتر بلومنتریت)
 سپاه ۷ - سپهبد ویلهلم فارمباخر(سرهنگ ستاد هانس کربس)
  لشکر ۷ پیاده‌نظام - سرلشکر اکارد فرایهر فون گابلنتس(سرهنگ دوم ستاد پاول رایشلت)
  لشکر ۲۳ پیاده‌نظام - سرلشکر هاینتس هلمیش(سرگرد ستاد ویلهلم هتسل)
  لشکر ۲۵۸ پیاده‌نظام - سرلشکر والدمار هنریجی(سرهنگ دوم ستاد هانس-یوخن فلانتس)
  لشکر ۲۶۸ پیاده‌نظام - سرلشکر اریش اشتراوبه(سرگرد ستاد کورت اشپیتسر)

 سپاه ۹ - سپهبد هرمان گییر(سرهنگ دوم ستاد هانس-اوتفریت فون لینزتو)
 لشکر ۱۳۷ پیاده‌نظام - سرلشکر فریدریش برگمن(سرگرد ستاد ویلهلم مِیِر-دترینگ)
 لشکر ۲۶۳ پیاده‌نظام - سرلشکر ارنست هکل(سرگرد ستاد زارتُریوس)
 لشکر ۲۹۲ پیاده‌نظام - سرلشکر مارتین دمل(سرگرد ستاد یوآخیم مایشسنر)

 سپاه ۱۳ - سپهبد هانس فلبر(سرهنگ ستاد رودلف هوفمن)
 لشکر ۱۷ پیاده‌نظام - سرلشکر هربرت لوخ(سرگرد ستاد هانس دیکمن)
 لشکر ۷۸ پیاده‌نظام - سپهبد کورت گالنکمپ(نامعلوم)

 سپاه ۴۳ - سپهبد گتهارت هاینریکی(سرهنگ ستاد فریدریش شولتز)
 لشکر ۱۳۱ پیاده‌نظام - سپهبد هاینریش میر بوردورف(سرگرد ستاد فریتس مرکر)
 لشکر ۱۳۴ پیاده‌نظام - سرلشکر کونراد فون کوشنهاوزن(سرگرد ستاد هانس ریشرت)
 لشکر ۲۵۲ پیاده‌نظام - سپهبد دیتر فون بوم-بتسینگ(سرگرد ستاد ابرهارد فون شونفلت

 ارتش نهم - ارتشبد آدولف اشتراوس(سرهنگ ستاد کورت وکمن)
 سپاه ۸ - سپهبد والتر هایتس(سرهنگ ستاد برنارد اشتاینمتس)
 لشکر ۸ پیاده‌نظام - سرتیپ گوستاف هونه(سرگرد ستاد ویلی دایله)
 لشکر ۲۸ پیاده‌نظام - سرلشکر یوهان زینهوبر(سرگرد ستاد کورت گوندلاش)
 لشکر ۱۶۱ پیاده‌نظام - سرتیپ سرتیپ هرمان ویلک(سرگرد ستاد اولدویک فون ناتسمر)

 سپاه ۲۰ - سپهبد فریدریش ماترنا(سرهنگ ستاد امیل ووگل)
 لشکر ۱۶۲ پیاده‌نظام - سرلشکر هرمان فرانکه(سرگرد ستاد هانس-ورنر فرایهر فون هامرشتاین-گسمولت)
 لشکر ۲۵۶ پیاده‌نظام - سرلشکر گرهارت کاوفمن(سرگرد ستاد آلبرشت فون واربورگ)

 سپاه ۴۲ - سپهبد والتر کونتسه(سرهنگ ستاد هاینتس زیگلر)
 لشکر ۸۷ پیاده‌نظام - سرلشکر بوگیسلاف فون اشتوتنیتس(نامعلوم)
 لشکر ۱۰۲ پیاده‌نظام - سرتیپ جون آنزات(سرهنگ دوم ستاد آلفرد چیردوان)
 لشکر ۱۲۹ پیاده‌نظام - سرتیپ استفان ریتائو(سرگرد ستاد زاخنباخر)

 گروه زرهی ۲ - ارتشبد هاینتس گودریان(سرهنگ ستاد کورت فرایهر فون لیبنشتاین)
 سپاه ۱۲ - سپهبد والتر شروت(سرهنگ دوم ستاد زیگفریت فون والدنبورگ)
 لشکر ۳۱ پیاده‌نظام - سرتیپ کورت کالموکوف(سرگرد ستاد فریتس اولریخ)
 لشکر ۳۴ پیاده‌نظام - سرلشکر هانس بلندورف(سرهنگ دوم ستاد هاینس هاینریش)
 لشکر ۴۵ پیاده‌نظام - سرتیپ فریتس شلیپر(سرگرد ستاد آرمین دتمر)

 سپاه ۲۴ موتوریزه - سپهبد لئو گیر فون شوپنبورگ(نامعلوم)
 لشکر ۱ سواره‌نظام - سرتیپ کورت فلت(نامعلوم)
  لشکر ۱۰ پیاده‌نظام موتوریزه - سرلشکر فریدریش-ویلهلم فون لوپر(سرهنگ دوم ستاد گئورگ فون اونولت)
  لشکر ۲۵۵ پیاده‌نظام - سرلشکر ویلهلم وتسل(سرگرد ستاد گئورگ متسکه)
  لشکر ۲۶۷ پیاده‌نظام - سرتیپ فریدریش-کارل فون واختر(سرگرد ستاد ایوو-تیلو فون تروتا)
  لشکر ۳ زرهی - سرلشکر والتر مدل(نامعلوم)
  لشکر ۴ زرهی - سرتیپ ویلیبالت فون لانگرمن اونت ارلنکمپ(سرهنگ دوم ستاد اتو هایتکمپر)

 سپاه ۴۶ موتوریزه - سپهبد هاینریش فون فیتینگهوف(سرهنگ دوم ستاد هانس-یوآخیم فون در بورگ)
  لشکر ۱۰ زرهی - سرلشکر فردیناند شال(نامعلوم)
  لشکر رایش اس‌اس - گروپنفورر (سرلشکر) پاول هاوسر(اشتاندارتنفورر (سرهنگ) ورنر اوستندورف)
  هنگ پیاده‌نظام موتوریزه گروس‌دویچلانت - سرهنگ دوم ویلهلم-هونلت فون اشتوکهاوزن

 سپاه ۴۷ موتوریزه - سپهبد یوآخیم لملزن(سرهنگ ستاد کورت وگر)
  لشکر ۲۹ پیاده‌نظام موتوریزه - سرتیپ والتر فون بلتنشترن(سرهنگ دوم ستاد گرهارت فرانتس)
  لشکر ۱۶۷ پیاده‌نظام - سرلشکر هانس شونهرل(سرگرد ستاد والتر نیکلاوس)
  لشکر ۱۷ زرهی - سرلشکر هانس-یورگن فون آرنیم(سرهنگ دوم ستاد بوگیسلاو فون بونین)
  لشکر ۱۸ زرهی - سرتیپ والتر نرینگ(نامعلوم)

 گروه زرهی ۳ - ارتشبد هرمان هوت(سرهنگ دوم ستاد والتر هونرسدورف)
 سپاه ۵ - سپهبد ریشارد روئوف(سرهنگ ستاد آرتور اشمیت)
 لشکر ۵ پیاده‌نظام - سرتیپ کارل آلمندینگر(سرگرد ستاد هلموت شولتسه)
 لشکر ۳۵ پیاده‌نظام - سرلشکر والتر فیشر فون وایکرستال(سرگرد ستاد هانس باومن)

 سپاه ۶ - سپهبد اوتو-ویلهلم فورتستر(سرهنگ ستاد هانس دگن)
 لشکر ۶ پیاده‌نظام - سرلشکر هلگه آولب(سرگرد ستاد هانس لاسمن)
 لشکر ۲۶ پیاده‌نظام - سرتیپ والتر وایس(سرگرد ستاد ارنست لاسن)

 سپاه ۳۹ موتوریزه - سپهبد رودولف اشمیت(سرهنگ ستاد هانس-گئورگ هیلدبرانت)
 لشکر ۱۴ پیاده‌نظام موتوریزه - سرلشکر فریدریش فورست(سرگرد ستاد گوتس بِنِکه)
 لشکر ۲۰ پیاده‌نظام موتوریزه - سرتیپ هانس سورن(سرهنگ دوم ستاد یوآخیم سیگلر)
 لشکر ۷ زرهی - سرتیپ هانس فرایهر فون فونک(نامعلوم)
 لشکر ۲۰ زرهی - سرتیپ هورست اشتومپف(سرگرد ستاد کورت-اولریخ فون گرسدورف)

 سپاه ۵۷ موتوریزه - سپهبد آدولف-فریدریش کونتسن(سرهنگ دوم ستاد فریدریش فانگور)
  لشکر ۱۸ پیاده‌نظام موتوریزه - سرتیپ فریدریش هرلاین(سرهنگ دوم ستاد هاینریش نوتله)
  لشکر ۱۲ زرهی - سرتیپ یوزف هارپه(نامعلوم)
  لشکر ۱۹ زرهی - سرلشکر اتو فون کنوبلسدورف(نامعلوم)

 فرماندهی ۱۰۲ اراضی پشت گروه ارتش - سپهبد ماکس فون شنکندورف

 ذخیره:
 قرارگاه سپاه ۵۳ - سپهبد کارل وایزنبرگر(سرهنگ ستاد کورت وگر)

  - فیلدمارشال گرت فون روندشتت(سپهبد گئورگ فون زودنشترن)
  ارتش ششم - فیلدمارشال والتر فون رایشناو(سرهنگ ستاد فردیناند هایم)
  سپاه ۱۷ - سپهبد ورنر کینیتس(سرهنگ ستاد هنینگ فون تادن)
  لشکر ۵۶ پیاده‌نظام - سرلشکر کارل فون اوون(نامعلوم)
  لشکر ۶۲ پیاده‌نظام - سرلشکر والتر کاینر(نامعلوم)

 گروه زرهی ۱ - ارتشبد ایوالت فون کلایست(سرهنگ ستاد کورت سایتسلر)
 سپاه ۳ موتوریزه - سپهبد ابردهارد فون مکنزن(سرهنگ ستاد ارنست-فلیکس فاکنشتت)
 لشکر ۲۵ پیاده‌نظام موتوریزه - سرلشکر هاینریش کلوسنر(سرگرد ستاد هاینریش گادکه)
 لشکر ۱۳ زرهی - سرتیپ فریدریش-ویلهلم فون روتکیرش اونت پنتن(سرهنگ دوم ستاد فریتس کرامر)
 لشکر ۱۴ زرهی - سرتیپ فریدریش کون(سرگرد ستاد رایموت هورست)

 سپاه ۱۴ موتوریزه - سپهبد گوستاف آنتون فون ویترسهایم(سرهنگ دوم ستاد فریدریش بلومکه)
  لشکر وایکینگ اس‌اس - بریگاده‌فورر (سرتیپ) فلیکس اشتاینر(اشتورمبانفورر (سرگرد) گونتر اِکه)
  لشکر موتوریزه لایب‌اشتاندارته آدولف هیتلر اس‌اس - اوبرگروپنفورر (سپهبد) سپ دیتریش(اوبراشتورمبانفورر (سرهنگ دوم) رودولف لمن)
 لشکر ۹ زرهی - سرلشکر آلفرد ریتر فون هوبیکی(سرهنگ دوم ستاد هانس-هورست فون نکر)
  لشکر ۱۶ زرهی - سرتیپ هانس-والنتین هوبه(نامعلوم)

 سپاه ۴۸ موتوریزه - سپهبد ورنر کمپف(سرهنگ دوم ستاد ورنر فریبه)
  لشکر ۵۷ پیاده‌نظام - سرلشکر اسکار بلوم(سرهنگ دوم ستاد هانس اشمیت)
  لشکر ۱۱ زرهی - سرلشکر لودویگ کروول(نامعلوم)

 سپاه ۲۹ - سپهبد هانس فون اوبستفلدر(سرهنگ ستاد لودویگ مولر)
  لشکر ۴۴ پیاده‌نظام - سرلشکر فریدریش زیبرت(سرگرد ستاد زیگمونت فرایهر فون ایمهوف)
  لشکر ۱۱۱ پیاده‌نظام - سرلشکر اتو اشتپف(سرهنگ هانس اشتوش)
 لشکر ۲۹۹ پیاده‌نظام - سرتیپ ویلی موزر(سرگرد آلفرد سربل)

 لشکر ۱۶ پیاده‌نظام موتوریزه - سرلشکر زیگفریت هنریکی(سرهنگ دوم ستاد هربرت گوندلاخ)

 فرماندهی ۱۰۳ اراضی پشت گروه ارتش - سرلشکر کارل فون روک

لوفت‌وافه

منابع 

 lexikon-der-wehrmacht
 Axishistory
 

ترکیب‌های یگان‌ها در جنگ جهانی دوم
جبهه شرقی (جنگ جهانی دوم)
عملیات بارباروسا