امارت بنی‌خالد

امارت بنی خالد ، امارتی از خاندان حمید و از قبیله بنی خالد بود، که در سال ۱۶۶۹ میلادی در منطقه شرقی شبه جزیره عربستان ساخته شد. باراک بن غریر در سال ۱۰۸۱ (قمری) (قنار) توانست با تکیه بر نیروهای قبیله بنی خالد نیروهای ارتش عثمانی را در الاحساء و شرق عربستان شکست دهد و حکومت مستقلی را در شرق شبه جزیره عربستان با مرکزیت شهر المبرس در الاحساء تشکیل دهد.

نخستین دولت خالدی 
ریاست بر بنی خالد، به شکل سنتی از سوی خاندان حمید انجام می‌‌شد. دولت بنی‌خالد در طی سده های ۱۵ و ۱۸ میلادی بر بیابان‌ های جنگ پیرامون احساء و قطیف چیرگی داشت. بنی خالد، توانست در زمان براک بن غریر از خاندان آل حميد، نیروهای عثمانی را از شهرها و روستاها بیرون و فرمانروایی خود را بر منطقه اعلام‌ کند. بر پایهٔ فرهنگ فولکلور عرب، یکی از رؤسای بنی خالد کوشید با جلوگیری از شکار غیرقانونی تخم مرغ بادیه در قلمرو خود، از جانور وحشی بیابان (هوبره) در برابر نابودی نگهبانی کند و این‌گونه این قبیله به لقب «نگاهبان تخم‌ های هوبره» که کنایه از برتری مطلق رئیس بر قلمرو خود بود نامور شد.

سرنگونی به‌دست سعودی‌ها 
بنی خالدِ خاور عربستان با اعضای قبیله خود که در مهاجرت قبلی خود به سمت شرق در نجد ساکن شده‌ بودند، روابط خود را پابرجا نگه داشتند و همچنین در میان فرمانروایان شهرهای نجدی، مانند معمرِ عیینه، طرفدارانی را پرورش دادند. هنگامی که امیر عیینه باورهای محمد بن عبدالوهاب را پذیرفت، رئیس خالدی به او دستور به دست برداشتن از پشتیبانی عبدالوهاب و بیرون راندن او از شهر داد. امیر موافقت کرد و ابن عبدالوهاب به شهر همسایه، یعنی درعیه رفت و در آنجا به آل سعود پیوست.

بنی خالد همچنان دشمنان سرسخت سعودی‌ها و هم‌ پیمانان آنها بودند و برای جلوگیری از گسترش سعودی‌ها سعی در یورش به نجد و درعیه را داشتند. تلاش‌های آن‌ها با شکست روبه‌رو شد و سعودی‌ها پس از تسخیر نجد به قلمرو بنی‌خالد در احساء حمله‌ کردند و دست العُرَیعر را در سال ۱۷۹۳ قطع‌ کردند.

بازگشت دوباره و برافتادن از قدرت 
هنگامی که عثمانی‌ها به عربستان حمله و آل سعود را در سال ۱۸۱۸ سرنگون کردند، احساء و قطیف را گشودند و اعضای العُرَیعر را به عنوان فرمانروایان منطقه بازگرداندند.

بنی خالد، دیگر آن نیروی توانمند نظامی پیشین را از دست داده بودند و قبایلی مانند عُجمان، دواسر، سبیع و مُطیْر شروع به دست درازی به سرزمین‌ های بیابانی بنی‌خالد کردند. آنها همچنین درگیر اختلافات داخلی بر سر رهبری بودند. اگر چه بنی خالد در این دوره توانستند با قبیله «عَـنِزّه» هم‌پیمان شوند، ولی سرانجام از اتحاد چندین قبیله به همراه آل سعود که در سال ۱۸۲۳ فرمانروایی خود را دوباره در ریاض برپا داشتند محروم بودند. و نبردی دیگر با سُبیْع و آل سعود در سال ۱۸۳۰، حکومت بنی خالد را به پایان رساند. عثمانی بار دیگر در سال ۱۸۷۴ یک فرماندار از بنی‌خالد بر احساء گماشت، ولی فرمانروایی او نیز کوتاه‌ بود.

جستارهای وابسته 
 بنی‌خالد

منابع 
 Anscombe, Frederick F. , The Ottoman Gulf: the creation of Kuwait, Saudi Arabia, and Qater, 1870–1914, انتشارات دانشگاه کلمبیا, New York 1997
 Fattah, Hala Mundhir, The Politics of Regional Trade in Iraq, Arabia, and the Gulf, 1745–1900, SUNY Press, 1997 
 Ibn Agil al-Zahiri, Ansab al-Usar al-Hakima fi al-Ahsa ("The Genealogies of the Ruling Families of al-Ahsa, Part II: Banu Humayd (Al 'Uray'ir)"), Dar al-Yamama, ریاض, عربستان سعودی (Arabic)
أبو عبدالرحمن بن عقیل الظاهری، "أنساب الأسر الحاکمة فی الأحساء، القسم الثانی: بنو حمید (آل عریعر)"، من منشورات دار الیمامة، الریاض، المملکة العربیة السعودیة
 
 Al-Jassir, Hamad, Jamharat Ansab al-Usar al-Mutahaddirah fi Nejd ("Compendium of the Geanologies of the Settled Families of Nejd"), entry on "Banu Khalid" (Arabic)
 al-Juhany, Uwaidah, Najd Before the Salafi Reform Movement, Ithaca Press, 2002
 Lorimer, John Gordon, دانشنامه خلیج فارس، عمان و عربستان مرکزی, republished by Gregg International Publishers Limited Westemead. Farnborough, Hants. , England and Irish University Press, Shannon, Irelend. Printed in Holland, 1970
 Mandaville, Jon E. , "The Ottoman Province of al-Hasā in the Sixteenth and Seventeenth Centuries", Journal of the American Oriental Society, Vol. 90, No. 3. (Jul. - Sep. , 1970), pp. 486–513 
 
 Nakash, Yitzhak, Reaching for Power: The Shi'a in the Modern Arab World, Princeton University Press, 2006, online excerpt at , retrieved ۵ دسامبر ۲۰۰۷
 Oppenheim, Max Freiherr von, with Braunlich, Erich and Caskill, Werner, Die Beduinen, 4 volumes, Otto Harrassowitz Wiesbaden 1952 (German)
 Szombathy, Zoltan, Genealogy in Medieval Muslim Societies, Studia Islamica, No. 95. (2002), pp. 5–35 
 Al-Rasheed, Madawi, A History of Saudi Arabia, Cambridge University Press, 2002 (through GoogleBooks )
 Rentz, George, "Notes on Oppenheim's 'Die Beduinen'", Oriens, Vol. 10, No. 1. (31 Jul. 1957), pp. 77–89 
 Al-Wuhaby, Abd al-Karim al-Munif, Banu Khalid wa 'Alaqatuhum bi Najd ("Banu Khalid and their Relations with Nejd"), Dar Thaqif lil-Nashr wa-al-Ta'lif, 1989 (Arabic)
عبدالکریم الوهیبی، "بنو خالد وعلاقتهم بنجد"، دار ثقیف للنشر والتألیف، ۱۹۸۹

بن‌مایه 
 همکاری‌کنندگان ویکی‌پدیا، «:امارت بنی‌خالد»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی ۰۶ بهمن ۱۳۹۹)

عرب‌های امپراتوری عثمانی
قبیله‌های عرب
دوره امپراتوری عثمانی در تاریخ عربستان سعودی
سلسله‌های عربی