FOXC2

پروتئین جعبهٔ سرچنگالی سی ۲ () یا به اختصار FOXC2 که با نام پروتئین سرچنگالی ۱ مزانشیمی (MFH1) هم شناخته می‌شود، یک پروتئین است که در انسان توسط ژن «FOXC2» کُدگذاری می‌شود. این پروتئین عضوی از پروتئین‌های FOX است که فاکتور رونویسی محسوب می‌شوند.

ساختار و عملکرد 
طول این پروتئین، ۵۰۱ اسید آمینه است و ژن آن، فاقد اینترون بوده و تنها یک اگزون با اندازهٔ ۱٫۵ جفت‌باز دارد.

فاکتورهای رونویسی FOX در طول تکامل و رشد جنین بیان شده و در تعدادی از فرایندهای تمایز سلولی نقش دارند. به‌عنوان نمونه، وجود این پروتئین برای رشد و تکوین کلیه‌ها (به‌طور مشخص برای تمایز سلولی پودوسیت‌ها و بلوغ غشاء پایهٔ گلومرولی) حائز اهمیت است. این پروتئین در تکامل قلب نیز نقش دارد.

افزایش بیان ژن «FOXC2» در سلول‌های چربی (آدیپوسیت‌ها) موجب افزایش بافت چربی قهوه‌ای و در نهایت کاهش وزن و افزایش حساسیت به انسولین می‌شود.

اهمیت بالینی 
فقدان این پروتئین سبب بروز نارسایی در دریچه‌های لنفاوی و اختلال در بازآرایی دستگاه لنفاوی می‌شود. برخی جهش‌های ژن «FOXC2» سبب بروز اختلالی ژنتیکی سندرم لنف‌ادم-دیستیکایسیس می‌شود. به‌نظر می‌رسد که رابطه‌ای میان چندریختی این ژن و واریس سیاهرگ‌ها وجود داشته باشد.

پروتئین FOXC2 در متاستاز سرطان هم نقش دارد. بیانِ این ژن به‌ویژه در هنگام تغییر بافت پوششی طی گذار اپیتلیال-مزانشیمی (EMT) و تبدیل‌شان به سلول‌های بنیادی مزانشیمی افزایش می‌یابد. گذار اپیتلیال-مزانشیمی در اثر ژن‌های SNAI1، پروتئین گوسکوئید و فاکتور رشد تغییردهنده بتا ۱ القا می‌شود.

تولید بیش از حدِ این پروتئین در برخی از انواع تهاجمی سرطان پستان که به سرعت متاستاز می‌دهند، دیده شده‌است. سرکوب کردن بیانِ ژن «FOXC2» با استفاده از RNA کوتاه سنجاق‌سری در مدل‌های تهاجمی و متاستازدهندهٔ سرطان پستان، جلویِ پخش شدن سلول‌های سرطانی و متاستاز آنها را می‌گیرد.

منابع

برای مطالعهٔ بیشتر 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

ژن‌های روی کروموزوم ۱۶ انسان
فاکتورهای رونویسی سرچنگالی