مهاجرت ماهیان

یک دسته از مهاجرت ماهیان  یا کوچ ماهیان، به‌صورت روزانه و اغلب توسط ماهیان لُجه‌ای (پلاژیک) مانند فانوس‌ماهیان انجام می‌شود که به لایه‌های بالایی و پایین آب مهاجرت می‌کنند که مهم‌ترین عامل این مهاجرت‌های روزانه در آنها تغذیه می‌باشد؛ که بهترین شرایط نوری برای تغذیه این ماهیان پیش از طلوع و پس از غروب آفتاب (رژیم نوری انتقالی) می‌باشد. همچنین با نزدیک شدن فعالیت‌های تولیدمثلی یا در اثر تغذیه یا به هم خوردن و تغییر شرایط محیطی و برطرف کردن انگل‌های خارجی، مهاجرت‌هایی در ماهیان صورت می‌گیرد. این نوع مهاجرت‌ها هم در دریا و هم رودخانه‌ها و هم با تغییر مکان بین این دو ناحیه انجام می‌گیرد.

کوچ میان‌بوم‌سازگانی ماهیان بر سه دسته هستند:

تراکوچ: این ماهیان کوچ‌روهای حقیقی بین دریا و آب شیرین هستند که به سه زیرگروه شامل:

الف) رودکوچ: محل زیست این ماهیان در دریا بوده و برای تولیدمثل به رودخانه مهاجرت می‌کنند، به آنها فرازرو گویند. مانند آزادماهیان و ماهیان خاویاری و ماهی سفید دریای خزر و ماهی صبور در جنوب که برای تخم‌ریزی وارد رودخانه کارون می‌شود.

ب) دریاکوچ: ماهیانی هستند که در رودخانه زیست نموده و برای تخم‌ریزی به دریا مهاجرت می‌کنند به آنها پایین‌رو گویند مانند مارماهی مهاجر (Anguilla anguilla) که ۳۰۰۰ کیلومتر مسیر را پیموده و به دریای سارگاسو مهاجرت می‌کند. این ماهی پس از تخم‌ریزی می‌میرد.

ج) دوگانه‌کوچ: این ماهیان در آب شور یا شیرین زندگی می‌کنند و بین دو محیط در رفت‌وآمد هستند و هدف آنها تولیدمثل نبوده بلکه برای تغذیه یا برآوردن دیگر نیازهای زیستی این مهاجرت‌ها را انجام می‌دهند مانند گاوماهیان و کوسه گاوی (Carcharhinus leucas).

اما دو نوع درون‌کوچی ماهیان نیز وجود دارد که عبارتند از:

 درون‌رودکوچ: ماهیانی که دارای این نوع مهاجرت هستند، در آب شیرین زندگی می‌کنند و در همان‌جا از قسمت پایین دست و بالادست رودخانه مهاجرت را انجام می‌دهند مثل قزل‌آلای رنگین‌کمان.

 اقیانوس‌کوچ: این ماهیان در دریا زیست نموده و در خود دریا مهاجرت‌هایی را به سمت آبهای آزاد یا ساحلی انجام می‌دهند مانند کفال ماهیان، شگ‌ماهیان مانند هرینگ (Clupea harengus)، ماهیان تن، گیش‌ماهیان، ماهی زالون در شمال.

منابع

پیوند به بیرون 

بوم‌شناسی آبی
ماهی‌شناسی
مهاجرت جانوران