نیون‌دخت

نیوَن‌دخت یا نیواندخت (پارسی میانه: Nēwanduxt) شهبانوی ایرانی، همسر قباد یکم ساسانی و مادر خسرو انوشیروان بود. او شاهزاده‌ای از خاندان اسپهبد و خواهر سپهبد باوی بوده‌است.

بر اساس روایاتی که در تاریخ طبری آمده‌است، نیون‌دخت دختری دهقان از اهالی نیشابور بود که به ازدواج قباد درآمد و فرزندش خسرو را زاد. با این حال احسان یارشاطر این داستان را عامیانه می‌داند و آن را رد می‌کند. برخی از منابع نیز او را دختر خاقان هپتالی می‌خواند. ماریا بروسیوس نوشته‌است قباد یکم پس از گریختن از زندان به هپتالیان (هیاطله) که در شرق امپراتوری ساسانی قدرتی به هم زده بودند، پناه برد. پادشاه هیاطله او را تحت حمایت خود گرفت و دخترش نیواندخت را به عقد ازدواج او درآورد. در سال ۴۹۹ میلادی قباد با کمک پادشاه هیاطله بر مخالفان خود فائق شد و قدرت را در دست گرفت.

یادداشت‌ها

پانویس

منابع 
 
 
 
 
 
 
 

اهالی ایران در سده ۵ (میلادی)
درگذشتگان سده ۶ (میلادی)
زنان سده ۵ (میلادی)
شهبانوهای ساسانی
همسران قباد یکم