قتل رومینا اشرفی

رومینا اشرفی (۱۵ مرداد ۱۳۸۵ – ۳۱ اردیبهشت ۱۳۹۹) دختر نوجوان ۱۴ ساله ایرانی اهل تالش بود که پدرش او را به قتل رساند. او پیش از مرگ به علّت مخالفت خانواده با ازدواجش، به همراه دوست پسرش از خانه گریخته بود، اما پلیس او را دستگیر کرد و به پدرش تحویل داد. قتل او واکنش‌های زیادی را در شبکه‌های اجتماعی به همراه داشت. خبر قتل او، یکم خرداد در تعدادی از کانال‌های پیام‌رسانی محلی تالش منتشر شد. مراسم درگذشت رومینا روز دوشنبه ۵ خرداد در منزل پدربزرگش در روستای سفیدسنگان برگزار شد. قاتلِ وی نهایتاً به ۹ سال حبس محکوم شد.

طبق گفته برخی منابع، پدر او پس از مشورت با دامادش که وکیل دادگستری است و با اطلاع از اینکه در قانون مجازات اسلامی ولی دم قصاص نمی‌شود، وی را با داس به قتل رساند.

به گفته وکیل مادر رومینا، رئیس دادگاه از رضا اشرفی پرسید «اگر تو معتقد بودی ناموست لکه‌دار شده، چرا بهمن خاوری را نکشتی؟... آیا این رفتار یک پدر با فرزندش است؟» و رضا اشرفی پاسخ داد: «اگر بهمن را می‌کشتم قصاص می‌شدم.»

شرح ماجرا 

رومینا اَشرفی قبل از ۱۳ سالگی عاشق پسری ۲۸ ساله به نام بهمن خاوری شده بود. پدر رومینا (رضا اشرفی) ظاهراً به‌دلیل اختلاف فرهنگی (مذهبی) که بین دو خانواده وجود داشت، مخالف ازدواج آن‌ها بود. در ۲۸ اردیبهشت ۱۳۹۹، رومینا به همراه بهمن خاوری فرار کرد اما یک روز بعد، خانواده اش شکایتی تحت عنوان «آدم‌ربایی» در دادسرا ثبت کردند که منجر به تعقیب قانونی و بازداشت آنها شد. به گفتهٔ خالهٔ رومینا، برای آنکه رومینا را راضی به بازگشت کنند، به او پیغام می‌رسانند که پدرش با ازدواجش موافق است. بر این اساس، خانوادهٔ خاوری سفرهٔ عقدی آماده می‌کنند، ولی در زمان مقرر، رضا اشرفی با پلیس در آن‌جا حاضر می‌شود.

به گفتهٔ افراد محلی، رومینا به علّت ترس از جانش و آشنایی با خلقیات پدرش، تمایلی به بازگشت به خانه نداشته‌است امّا پلیس به‌ناچار و طبق قوانین، او را به پدرش تحویل داد. به گفتهٔ معاون دادگستری گیلان «پدر رومینا با ملاطفت و مهربانی که نشان داده بود اعتماد بازپرس را جلب کرده بود و با بررسی جمیع شرایط، علّتی برای تحویل ندادن دختر به خانواده‌اش در آن زمان وجود نداشته‌است». آن‌ها شب را در منزل یکی از بستگان در آستارا به صبح رساندند و فردای آن روز راهی روستای‌شان شدند. در ۱ خرداد ۱۳۹۹ پدر ابتدا سعی کرد رومینا را خفه کند اما موفق نشد و پس از آن سر او را با داس برید. به گفتهٔ یکی از مقامات دادگستری گیلان پدر رومینا بلافاصله پس از قتل دختر، از کردهٔ خود پشیمان شد و از خانه بیرون آمد و تقاضای کمک کرد که بی‌فایده بود. اقوام رومینا (که چند دقیقه بعد از قتل، به محل حادثه رسیده بودند) می‌گویند: رضا اشرفی داس خونی و بخشی از موهای رومینا را بالا گرفته و گفته «غیرت من را ببینید که بچهٔ خودم را کشته‌ام». با شیون‌های مادر و بقیهٔ همسایه‌ها پلیس از راه رسید و قاتل را بازداشت کرد.

سایت میدان در گزارشی با دوست‌پسر رومینا اشرفی و همین‌طور عموی مقتول مصاحبه کرده‌است، اما هر دو نفر، روایت متفاوتی از ماجرا تعریف کرده‌اند.

ماجرا از زبان بهمن خاوری

از زبان اسفندیار اشرفی

از زبان خواهر بهمن خاوری 

خواهر بهمن در مصاحبه با روزنامه سازندگی، حرف‌هایی بیان می‌کند که به ادعای این روزنامه قابل انتشار نیست.

از زبان وکیل‌مدافع مادر رومینا 
وکیل مادر رومینا در مصاحبه با روزنامه شرق گفت رئیس دادگاه از رضا اشرفی پرسید «اگر تو معتقد بودی ناموست لکه‌دار شده، چرا بهمن خاوری را نکشتی؟... آیا این رفتار یک پدر با فرزندش است؟» و رضا اشرفی پاسخ داد «اگر بهمن را می‌کشتم قصاص می‌شدم.». در ادامه وکیل مادر رومینا گفت با این اظهارات مشخص شد که قاتل از عملش آگاه بوده و خطرناک بودن او ثابت شده‌است. همچنین او تأیید کرد که از طرف برادران رضا اشرفی تهدید شده که از مادر رومینا رضایت بگیرد. هنگامی که رضا اشرفی دخترش را تحویل گرفت به او گفت: «قرص بخور و خودت را بکش. رومینا که از پدرش می‌ترسیده فقط به او گفته چشم!». به گفته این وکیل «پدر رومینا از سوی افرادی از نزدیکانش تحریک شده‌است. آنها به پدر رومینا گفته‌اند اگر تو این دختر را نکشی، ما این کار را می‌کنیم.» و تأیید کرد که قاتل با تحقیق اقدام به قتل کرده و در چنین مواردی نباید به «مجازات فقهی» بسنده شود و در این پرونده با توجه به «خطرناک بودن مجرم» و «بسیار خشن» بودن قتل باید «مجازات تکمیلی» صادر می‌شد.

از دیدگاه حقوقی و قضایی

ماده ۳۰۱ قانون مجازات اسلامی 
مطابق با ماده ۳۰۱ قانون مجازات اسلامی، پدر در جایگاه ولی قهری در قتل فرزند قصاص نمی‌شود بلکه قصاص تبدیل به دیه و تعزیر می‌شود. در روزهای پس از مرگ رومینا، گزارش‌های مختلفی دربارهٔ جنون آنی پدرش و پشیمانی او از انجام قتل منتشر شد. این در حالیست که بر اساس گزارش نشریهٔ شهروند که در ۱۰ خرداد ۱۳۹۹ منتشر شد، پدر رومینا یک ماه پیش از ارتکاب قتل، در مورد میزان مجازات احتمالی چنین جرمی تحقیق کرده‌بود. او در تماس تلفنی با دامادش (که وکیل دادگستری است) دریافته بود که طبق قوانین ایران، پدر ولی دم است و قصاص نمی‌شود.

لایحهٔ تأمینِ امنیتِ زنان در برابرِ خشونت 
لایحهٔ تأمین امنیت زنان در ایران هفت سال در انتظار گرفتن تأیید از قوه قضاییه مانده‌است و هر بار به علل متفاوت از نوبت رسیدگی خارج می‌شود. این لایحه در صورتِ تصویب، جانِ زنان و دخترانِ آسیب دیده را تا حدودی محافظت خواهد کرد.

با تکیه بر لایحهٔ تأمینِ امنیتِ زنان و در شرایطی که خطر جانی برای زن یا دختر وجود داشته باشد:

پلیس موظّف خواهد شد با ایجادِ واحدهای ویژهٔ پیشگیری و مبارزه با خشونت در کلانتری‌ها، از استردادِ وی به خانواده جلوگیری کرده و در عوض، شرایطِ پناهِ وی را در سازمانِ بهزیستی فراهم کند.

همچنین سازمان بهزیستی کشور موظف خواهد شد در راستایِ تحققِ اهدافِ این قانون، با شناسایی، پذیرش و نگهداری و ارائهٔ خدماتِ تخصصی به زنانِ خشونت دیده یا در معرضِ خشونت -و در صورت لزوم فرزندانِ ایشان- شرایطِ مطلوب را فراهم نماید.

واکنش‌ها 

 محمدرضا زمانی علویجه حقوقدان:
 کیانوش عیاری کارگردان فیلم «خانه پدری»، به طعنه: 
 معصومه ابتکار، معاون امور زنان ریاست جمهوری:
 رضا پهلوی انتشار پیامی نوشت: 
 پرویز پرستویی:
 حسن روحانی رئیس‌جمهور ایران:
 دفتر رهبر جمهوری اسلامی ایران (بدون اشاره مستقیم):
 سید مصطفی محقق داماد فقیه و حقوقدان:
 ابراهیم رئیسی رئیس قوه قضاییه ایران:

حکم دادگاه 
روز ۷ شهریور ۱۳۹۹، مادر رومینا اشرفی، از محکوم شدن قاتل دخترش به ۹ سال حبس خبر داد.

رعنا دشتی، مادر رومینا گفت این رأی دادگاه «ترس و وحشت به جان من و خانواده‌ام انداخته‌است». او همچنین با ابراز نگرانی از امنیت خود و پسرش گفت دیگر نمی‌خواهد شوهرش به روستا (سفید سنگان لمیر) بازگردد و اظهار کرد: «در همین مدت کوتاه بارها خانواده همسرم، من و فرزند خردسالم را تهدید کرده‌اند و با وجود آن که صلاحیت لازم را ندارند، قصد گرفتن کودک خردسالم را دارند». مادر رومینا اضافه کرد که «اگر همسرش قصاص نشود، باید زندانی یا تبعید شود، چرا که در غیر این صورت هیچ امنیتی برای او و اطرافیانش قابل تصور نیست». او همچنین محکومیت بهمن خاوری را ۲ سال حبس اعلام کرد. در نهایت مادر رومینا گفت «من به این رأی اعتراض دارم و خواهان تجدیدنظر در دیوان عالی کشور هستم». دادستان گیلان ساعاتی بعد این حکم را تأیید کرد.

جستارهای وابسته 

 قتل ناموسی در ایران
 قتل مونا حیدری
 قتل ریحانه عامری
 قتل فاطمه بریهی
 نقض حقوق کودکان توسط جمهوری اسلامی ایران

منابع

پیوند به بیرون 
چرا قتل «رومینا» حساسیت اجتماعی را برانگیخت؟
پروندۀ ۱۰ قتل ناموسی در ایران | بی‌بی‌سی فارسی
فیلم | نصب سنگ قبر رومینا اشرفی

خشونت خانگی در ایران
رویدادهای خشونت علیه زنان
قتل ناموسی در ایران
درگذشتگان ۱۳۹۹
قربانیان نقض حقوق بشر
درگذشتگان ۱۴۴۱ (قمری)
خشونت خانگی
کشته‌شدگان اهل ایران
زادگان ۲۰۰۶ (میلادی)
درگذشتگان ۲۰۲۰ (میلادی)
ایران در ۱۳۹۹