آنان که خاک را به‌نظر کیمیا کنند

غزلی با مطلع «آنان که خاک را به‌نظر کیمیا کنند»، غزل شمارهٔ ۱۹۶ از دیوانِ حافظ در تصحیحِ محمد قزوینی و قاسم غنی است.

مفهوم و درون‌مایه 
دو بیت نخست شعر در جواب شعر شاه نعمت الله ولی نوشته شده که میگوید:
«ما خاک را به نظر کیمیا کنیم
صد درد را به گوشه ی چشمی دوا کنیم»
حافظ طبیبان مدعی را عاجز خوانده و از او دوا خواسته.

وزن 
مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)

در اجراها 
محمدرضا شجریان در برنامهٔ شمارهٔ ۱۲۱ از مجموعهٔ گل‌های تازه این غزل را در دستگاهِ ماهور اجرا کرده است.

ترجمه‌ها

در دیگر آثار هنری

پانویس

منابع 
 
 

۱۹۶
غزل‌های حافظ