تفحص خویش (رامانا مهارشی)

تفحص خویش (دیواناگری: आत्म विचा، به سانسکریت ویچارا، جنانا ویچارا و همچنین آتما ویچارا نامیده می‌شود)، روشی است برای مراقبه جهت دست‌یابی به خودشناسی و خودآگاهی که گوروی هندی راماناماهارشی پیوسته آن را به عنوان یک تمرین معنوی (سادانا) توصیه می‌کرد. هدف، شناخت اندیشه «من» است، پدیده «من» یک واقعیت نامستقل و وابسته به «خودِ» جاودان و تغییرناپذیر (یا همان آتمان) است، گفته می‌شود «من» بدون «خود» یا آتمان نمی‌تواند وجود داشته باشد. این تمرین می‌خواهد تصور وجود یک من مستقل را از بین ببرد.

روشِ تمرین

تعقیب، چسبیدن و رها نکردن "من" 
رامانا آموزید که با معطوف نگه داشتن توجه به فکر "من"، اندیشه ی "من" ناپدید می‌گردد، تنها "من-من" یا خودآگاهی می‌ماند، "آگاهیِ ناتلاشمندانه از بودن" منتج می‌شود و با ماندن در کنار این آگاهی، واساناها که نیروی انگیزنده افکار و اعمال و همچنین علت برخاستن اندیشه ی "من" هستند به محض برخاستن از میان می‌روند، با تمرین مداوم سرانجام فکر "من" دیگر هیچ‌گاه نمی‌خیزد که در این صورت می‎‌گویند شناخت خود (یا آتماجنانا) یا رهایی (چرخه شکنی) اتفاق افتاده است.

رامانا یک اوپادشا در اختیار شاگردان قرار می‌داد که به خود حقیقی مرید اشاره داشت و حقیقت آن را به او نشان می‌داد. دیوید گادمن نویسنده و از مریدان دیرینه رامانا می‌گوید: 

گادمن می‌گوید تفحص خود می‌تواند در همه وقت انجام شود:

خود حقیقی، آگاهی است 
رامانا می‌گفت خود، آگاهی است.

دست کشیدن از آگاهی از غیر-خود به آگاهی خالص می‌انجامد.

یادداشت

سرچشمه

منابع وب 

خطاهای یادکرد: تاریخ
مراقبه
مفاهیم فلسفی هندو
نادوگانگی (آدویتا)
ویدانته