تأملی در نهضت عاشورا

تأملی در نهضت عاشورا نام اثری پژوهشی از رسول جعفریان است. وی در این کتاب پس از معرفی کهن‌ترین و مهم‌ترین متون تاریخی مربوط به تاریخ عاشورا، به بررسی چگونگی شکل‌گیری، تبعات، تحریفات و شعائر نهضت عاشورا پرداخته‌است.

ساختار و محتوا

اولین چاپ 
اولین نسخه این کتاب در سال ۱۳۸۱ توسط انتشارات انصاریان در ۳۸۰ صفحه به چاپ رسید. رسول جعفریان در این نسخه از کتاب، یک مقدمه و دوازده گفتار تنظیم کرده‌ که به شرح ذیل است:
 مقدمه
 دربارهٔ منابعِ تاریخ عاشورا
 زمینه‌های قیام کربلا
 گزارش‌نامه واقعه کربلا
 گزارشی دیگر از رویداد کربلا
 اربعین امام حسین 
 حکمت شهادت امام حسین 
 آثار نهضت امام حسین 
 مروری بر کتاب کامل الزیارات ابن قولویه
 ابعاد شعاری و شکلی نهضت امام حسین 
 بستر تاریخی عزاداری اهل سنت برای امام حسین 
 تحریفات عاشورا
 روضه الشهداء ملاحسین کاشفی

آخرین چاپ 
ویرایش جدید این کتاب با اصلاحات و افزوده‌های جدید در سال ۱۳۹۹ توسط نشر علم در ۷۱۹ صفحه منتشر شد. رسول جعفریان این نسخه را با یک مقدمه و بیست و چهار گفتار به شرح ذیل تنظیم کرده است:

 درباره این کتاب
 درباره منابع تاریخ عاشورا
 هشتاد و نُه روایت بلاذُری درباره عاشورا
 چند نکته درباره میراث مکتوب عاشورا
 پاره‌ای از زمینه‌های قیام کربلا
 گزارش تاریخی رویداد کربلا
 گزارش تحلیلی از رویداد کربلا
 اربعین امام حسین 
 عاشورا در فقه شیعه
 کربلا از روایت تا درایت
 حکمت شهادت امام حسین 
 بررسی رویکردهای عقلی و نقلی به عاشورا از گذشته تا حال
 آثار نهضت امام حسین 
 مروری بر کتاب کامل الزیارات ابن قولویه
 ابعاد شعاری و شکلی نهضت امام حسین 
 بستر تاریخی عزاداری اهل سنّت برای امام حسین 
 تحریفات عاشورا
 روضة الشهداء ملا حسین کاشفی
 مقتل الحسین  به روایت حصین بن عبدالرحمان سُلمی کوفی
 چند گزارش درباره گزارش‌های عاشورایی در فیلم رستاخیز
 گزارشی از یک مقتل چینی قدیمی درباره کربلا
 منابع عاشورا: از روایت تاریخی تا روایت داستانی
 گفتگوهای عاشورایی (مصاحبه با خبرگزاری‌ها و مجلات)
 یادداشت‌های عاشورایی
 ملا آقا دربندی و مقتل‌نگاری (نگاه‌ها، نوآوری‌ها و استنادها)

مقدمه 
جعفریان در بخشی از مقدمه چنین می‌نویسد:

نقد و بررسی 
این کتاب چندین بار مورد بررسی و نقد قرار گرفته‌است.

منابع 

کتاب‌های رسول جعفریان
کتاب‌های درباره حسین بن علی
کتاب‌های فارسی