استفاده از سلاح‌های شیمیایی در جنگ داخلی سوریه

استفاده از سلاح‌های شیمیایی در جنگ داخلی سوریه توسط سازمان ملل تأیید شده‌است. حملات مرگبار شیمیایی در طول جنگ شامل حمله غوطه در حومه دمشق در اوت ۲۰۱۳ و حمله خان عسل در حومه حلب در مارس ۲۰۱۳ رخ داد. در حالی که هیچ گروهی مسئولیت این حملات شیمیایی را بر عهده نگرفت، اما ارتش بعثی سوریه به دلیل داشتن زرادخانه سلاح‌های شیمیایی، به عنوان مظنون اصلی تلقی شد. هیئت اعزامی حقیقت‌یابی سازمان ملل و هیئت تحقیق شورای حقوق بشر سازمان ملل UNHRC به‌طور همزمان طی مأموریتی برای یافتن واقعیت، حملات را بررسی کرده‌اند. هیئت سازمان ملل احتمال استفاده از داروی اعصاب سارین را در پرونده خان عسل (۱۹ مارس ۲۰۱۳)، سراقب (۲۹ آوریل ۲۰۱۳)، غوطه (۲۱ اوت ۲۰۱۳)، جوبر (۲۴ اوت ۲۰۱۳) و اشرفیات صحنایا (۲۵ اوت ۲۰۱۳) گزارش کرده‌اند. شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد UNHRC بعداً استفاده از گاز سارین را در حملات خان عسل، سراقب و غوطه تأیید کرد، اما به حملات جویر و اشرفیات صحنایا اشاره‌ای نکرد. شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد UNHRC همچنین دریافت که گاز سارین استفاده شده در حمله خان عسل دارای «همان نشانه‌های منحصر به فرد» با سارینی است که در حمله غوطه مورد استفاده قرار گرفته بود و نشان می‌دهد که عاملان تهاجم، احتمالاً به ذخایر مواد شیمیایی ارتش سوریه دسترسی داشتند. این حملات جامعه جهانی را به سمت خلع سلاح نیروهای مسلح سوریه از سلاح‌های شیمیایی سوق داد، که در سال ۲۰۱۴ به اجرایی شد. با وجود روند خلع سلاح، ده‌ها مورد استفاده مشکوک از سلاح‌های شیمیایی در سراسر سوریه به کار گرفته شده‌است که در این رابطه، عمدتاً نیروهای بعثی سوریه در آن‌ها مقصر شناخته شدند، در این حملات همچنین نیروهای دولت اسلامی عراق و شام (داعش) و نیروهای مخالف سوریه و همچنین نیروهای مسلح ترکیه مورد سرزنش قرار گرفته‌اند. در فرایند جمع‌آوری این شواهد موارد متعددی از روش‌ها در سطح بین‌الملل توسعه‌داده شد.

زمینه 
در آغاز جنگ داخلی سوریه در سال ۲۰۱۱ نگرانی‌هایی در مورد امنیت مکان‌های نگهداری تسلیحات شیمیایی سوریه و همچنین در مورد استفاده احتمالی سلاح‌های شیمیایی مطرح شد. در ژوئیه ۲۰۱۲ سخنگوی وزارت امور خارجه سوریه اظهار داشت: هیچ‌گونه اسلحه شیمیایی یا بیولوژیکی استفاده نمی‌شود. همه این انواع سلاح‌ها در انبار و تحت امنیت و نظارت مستقیم نیروهای مسلح سوریه است و هرگز از آن‌ها استفاده نمی‌شود مگر اینکه سوریه در معرض تجاوز خارجی قرار بگیرد. "

حوادث

حمله‌های شیمیایی گزارش شده 
در جدول زیر نقاط اصلی که مورد حمله شیمیایی قرار گرفته، گزارش شده‌است. برای جزئیات بیشتر به مقالات اصلی مراجعه کنید.

تحقیقات

مأموریت سازمان ملل متحد برای تحقیق دربارهٔ ادعای استفاده سلاح‌های شیمیایی 
مأموریت سازمان ملل متحد برای تحقیق دربارهٔ ادعاهای مربوط به استفاده از سلاح‌های شیمیایی در جمهوری عربی سوریه، مأموریتی است برای یافتن حق استفاده از سلاح‌های شیمیایی در سوریه. در ۱۶ سپتامبر ۲۰۱۳، این مأموریت گزارشی را با محوریت حملات غوطه منتشر کرد. در ۱۲ دسامبر ۲۰۱۳، مأموریت سازمان ملل گزارش نهایی خود را ارائه داد.

جستارهای وابسته 
 لیست حملات بمبی بشکه‌ای جنگ داخلی سوریه
 لیست قتل‌عام‌ها در طول جنگ داخلی سوریه
 استفاده از سلاح‌های شیمیایی در جنگ داخلی عراق

یادداشت‌ها

منابع

پیوند به بیرون 
 منطق استفاده از سلاح‌های شیمیایی در گزارش سوریه از انستیتوی جهانی سیاست عمومی (GPPi)، یک اتاق فکر مستقر در برلین.

سلاح‌های شیمیایی در جنگ داخلی سوریه
نقض حقوق بشر در سوریه