معماری در ترکیه

معماری ترکیه یا معماری ترکیه در دوره جمهوری به معماری گفته می‌شود که از زمان تأسیس جمهوری در سال ۱۹۲۳ در قلمرو ترکیه امروزی انجام شده‌است. در سال‌های اول جمهوری، معماری ترکیه تحت تأثیر معماری سلجوقی و عثمانی بود، به ویژه در جریان اولین جنبش معماری ملی که از آن به عنوان جنبش معماری نئوکلاسیک ترکیه نیز نامیده می‌شود. با این حال، از دهه ۱۹۳۰، سبک‌های معماری با معماری سنتی متفاوت شدند، همچنین در نتیجه دعوت شدن تعداد بیشتری از معماران خارجی برای کار در این کشور، عمدتاً از آلمان و اتریش این کار سرعت بیشتری گرفت. جنگ جهانی دوم دوره‌ای از انزوا بود که طی آن جنبش ملی معماری دوم ظهور کرد. جنبش مشابه معماری فاشیستی بود که معماری ملی گرایانه بود.

با شروع از دهه ۱۹۵۰، دوره انزوا کمرنگ شد و باعث شد که معماران ترک بتوانند سبک‌های جدیدی را آزمایش کنند و به‌طور فزاینده ای از همتایان خود در بقیه جهان الهام بگیرند. با این حال، آن‌ها تا حد زیادی به دلیل کمبود زیرساخت‌های فناوری یا منابع مالی ناکافی تا دهه ۱۹۸۰ محدود بودند. پس از آن، آزادسازی اقتصاد و تغییر به سمت رشد صادراتی زمینه را برای بخش خصوصی فراهم آورد تا به نفوذ اصلی معماری در ترکیه تبدیل شود.

دهه ۱۹۲۰ تا اوایل دهه ۱۹۳۰: اولین جنبش ملی معماری 

اولین جنبش معماری ملی (به ترکی: Birinci Ulusal Mimarlık Akımı) یک جنبش معماری بود که توسط معماران ترک ودات تک (۱۹۴۳–۱۸۷۳) و معمار کمال‌الدین (۱۸۷۰–۱۹۲۷) رهبری می‌شد. پیروان این جنبش می‌خواستند معماری جدید و ملی ایجاد کنند که بر اساس نقوش معماری سلجوقی و عثمانی بنا شده بود. این جنبش همچنین با برچسب معماری نئوکلاسیک ترکی یا رنسانس معماری ملی در حال فعالیت بود. دیگر پیروان برجسته این جنبش آریف هیکمت کویون اوغلو (۱۸۸۸–۱۹۸۲) و جولیو مونگری (۱۸۷۳–۱۹۵۳) بودند. بناهای برجسته این دوران اداره پست استانبول (۱۹۰۵–۱۹۰۹)، آپارتمان‌های طیار (۱۹۱۹–۱۹۲۲)، چهار استانبول وکاف هان (۱۹۱۱–۱۹۲۶)، موزه هنر و مجسمه‌سازی دولتی (۱۹۲۷–۱۹۳۰))، موزه مردم نگاری آنکارا (۱۹۲۵– ۱۹۲۸)، مسجد بیبک، و مسجد کامر هاتون را می‌توان نام برد.

دهه ۱۹۸۰ تاکنون 

در ژانویه ۱۹۸۰، دولت نخست‌وزیر سلیمان دمیرل شروع به اجرای یک برنامه اصلاحی گسترده کرد که توسط وزیر وقت آن تورگوت اوزال برای تغییر جهت اقتصاد ترکیه به سمت رشد هدایت صادرات طراحی شده بود. این اصلاحات تأثیر مثبتی در صنعت ساختمان و معماری داشت. روش‌های جدیدی مانند سیستم‌های پیش ساخته و دیوار پرده در دهه ۱۹۸۰ به معماران و پیمانکاران ترک معرفی شد. علاوه بر این، تولید فولاد، آلومینیوم، پلاستیک و شیشه افزایش یافته که به معماران اجازه می‌دهد خود را از اشکال سفت و سخت آزاد کنند.

حکومت در بخش معماری تا دهه ۱۹۸۰ مشارکت کننده اصلی بود. با این حال، آزادسازی اقتصاد زمینه را برای نفوذ بخش خصوصی فراهم کرد. از معماران برجسته این دوره می‌توان به بهروز چینیچی، مریح کارااسلان، سوینچ هادی، شاندر هادی، ارسن گورسل، ممتد چوبوک، دوغان تکلی، سامی سیسا، امره آرولات، مورات تابانلیلوغلو، ملکان تابانلیلوغلو، هوسرو تایلا، دوتیل هاسول، آتیلان هاسول، آتیلان ساسول، مورات سوگنیش و کایا آریک اوغلو اشاره کرد.

جستارهای وابسته 
 معماری استانبول
 معماری سلجوقی
 معماری عثمانی
 فهرست معماران ترک
 فهرست بلندترین ساختمان‌های ترکیه

یادداشت

منابع 
 Holod, Renata (2005). Modern Turkish architecture. Ankara: Chamber of Architects of Turkey.
 Bozdoğan, Sibel (2002). Modernism and Nation Building: Turkish Architectural Culture in the Early Republic. University of Washington Press.

خواندن بیشتر 
 Sibel Bozdoğan and Esra Akcan, "Turkey: modern architectures in history", Reaktion Books, 2012.

پیوند به بیرون 

 "معماری ترکی در دوره جمهوری" (انگلیسی)
 "Cumhuriyet dönemi mimarlığından bir panorama" (ترکی)
معماری ترکیه

ویکی‌سازی رباتیک