گویش قائمشهری

گویش قائمشهری یا طبری قائمشهری گویشی از زبان مازندرانی که در دو شهرستان قائمشهر و سیمرغ گویش می‌شود. گویش قائمشهری جز گویش‌های مازندرانی شرقی محسوب می‌شود
 و به گویش‌های فیروزکوهی، سوادکوهی، جویباری و ساروی نزدیکی بسیاری دارد. حبیب برجیان گویش قائمشهری، ساروی و بهشهری را جز گویش های شرقی مازندرانی می‌داند و شناسه‌های فعلی آن را با گویش های مرکزی همچون آملی و بابلی متفاوت می‌داند. گویش شاهی یا قائمشهری یکی از گویش‌های زبان مازندرانی می‌باشد.

دستور زبان

ضمیر 
در مازندرانی ضمیر سه حالت دارد: فاعلی، مفعولی و ملکی.

شناسه 
در گویش قائمشهری دو نوع شناسه رواج دارد. که در این بین شناسه نوع اول بیشتر از شناسه نوع دوم در قائمشهر رواج دارد.

شناسه نوع اول 
در زبان فارسی دو دسته شناسه داریم: گذشته و حال. اما در گویش قائمشهری سه دسته شناسه داریم: گذشته، حال ساده و حال التزامی. (نمونه زیر بر اساس گویش قائمشهر تنظیم شده‌است)

۱. گذشته:
 بن ماضی ساده: -bait = گرفت
 بن ماضی استمراری: -git = می‌گرفت

۲. حال ساده:
 بن مضارع اخباری: -gir = می‌گیرد

۳. حال التزامی:
 بن مضارع التزامی: -bair = بگیر

شناسه نوع دوم 
در زبان فارسی دو دسته شناسه داریم: گذشته و حال. اما در گویش قائمشهر سه دسته شناسه داریم: گذشته، حال ساده و حال التزامی. (نمونه زیر بر اساس گویش قائمشهر تنظیم شده‌است)

. گذشته:
 بن ماضی ساده: -bait = گرفت
 بن ماضی استمراری: -git = می‌گرفت

۲. حال ساده:
 بن مضارع اخباری: -gir = می‌گیرد

۳. حال التزامی:
 بن مضارع التزامی: -bair = بگیر

صرف فعل (قائمشهر) براساس شناسه نوع اول 
در جدول زیر فعل گرفتن (baiten) بر اساس گویش قائمشهری در زمان‌های مختلف صرف می‌شود. برای منفی کردن این فعل در زمان‌های: گذشته ساده، گذشته کامل، گذشته التزامی، گذشته کامل التزامی و حال التزامی n جایگزین b در ابتدای فعل می‌شود و در زمان‌های گذشته استمراری و حال ساده na جایگزین g در ابتدای فعل می‌گردد بنابراین نفی زمان‌های گذشته ساده و گذشته استمراری یک صورت دارد. همچنین دو زمان گذشته و حال در حال انجام حالت منفی ندارند.

صرف فعل (قائمشهر) براساس شناسه نوع دوم 
در جدول زیر فعل گرفتن (baiten) بر اساس گویش قائمشهری در زمان‌های مختلف صرف می‌شود. برای منفی کردن این فعل در زمان‌های: گذشته ساده، گذشته کامل، گذشته التزامی، گذشته کامل التزامی و حال التزامی n جایگزین b در ابتدای فعل می‌شود و در زمان‌های گذشته استمراری و حال ساده na جایگزین g در ابتدای فعل می‌گردد بنابراین نفی زمان‌های گذشته ساده و گذشته استمراری یک صورت دارد. همچنین دو زمان گذشته و حال در حال انجام حالت منفی ندارند.

افعال 
 صرف فعل شدن (baien\bavien) در زمان حال، گذشته و حال التزامی به گویش قائمشهری.

 صرف فعل بودن (bien) در زمان حال و گذشته به گویش قائمشهری.

 صرف فعل بودن در جایی (daien\davien)در زمان حال، گذشته و حال التزامی در زمان‌های مختلف به گویش قائمشهری.

نمونه واژگان 
شماری از واژه‌های مازندرانی با برابر گیلکی و فارسی و انگلیسی آن در اینجا به الفبای فونتیک بین‌المللی آوانویسی شده‌است:

جستارهای وابسته 

 مردم طبری
 زبان مازندرانی
 گویش کجوری
 گویش کلارستاق
 گویش تنکابنی
 گویش فیروزکوهی
 استان مازندران
 شهرستان قائمشهر
 قائمشهر

منابع

پیوند به بیرون 

زبان مازندرانی
زبان‌های ایران
زبان‌های ایرانی شمال غربی
زبان‌های کاسپین