تناوب کشت

تناوب کشت یا تناوب کاشت یا تناوب زراعی  به کشت محصولات مختلف به‌طور متوالی و با یک ترتیب مشخص در یک قطعه زمین خاص در طول زمان اشاره دارد و برخلاف کشت متوالی محصولات مختلف یا توالی تصادفی محصولات است.

از سال‌های دور که کودهای شیمیایی و مصنوعی برای تأمین مواد غذایی در خاک وجود نداشت یا سموم شیمیایی برای کنترل آفات، بیماری‌ها و علف‌های هرز به وجود نیامده بودند، استفاده از تناوب کاشت در زمین‌های کشاورزی بسیار کارآمد و معمول بود.

تناوب کاشت سیستمی برای طراحی یک برنامه چرخشی بین محصولات مختلف در یک قطعه زمین، با هدف کاهش اتکا به کودهای شیمیایی، سموم دفع آفات و علف کش‌ها است. این روش پرورش محصولات کشاورزی در بین کشاورزان موفق در طی چندین نسل معمول بوده‌است و امروزه برای کشاورزانی که می‌خواهند علاوه بر تأمین مواد غذایی مورد نیاز خود از سلامت و کیفیت این محصولات نیز اطمینان حاصل کنند، از اهمیت فوق‌العاده ای برخوردار است.

هدف اصلی از تناوب کشت 
درواقع هدف اصلی این است که شما به جای اینکه یک محصول زراعی را در سال‌های متوالی در یک قطعه زمین کشت کنید و هر سال پس از برداشت محصول با استفاده از کودها، سموم دفع آفات و علف کش‌ها، اقدام به ترمیم خاک نمایید، با طراحی یک تناوب صحیح بتوانید سلامت و حاصلخیزی خاک را در طول دوره تناوب حفظ کنید.

مزایای اصلی تناوب کشت 
 بهبود حاصلخیزی و ساختار خاک
 کنترل بیماری‌ها
 کنترل آفات
 کنترل علف‌های هرز
 افزایش مواد آلی خاک
 کنترل فرسایش
 بهبود تنوع زیستی
 افزایش عملکرد محصول
 کاهش ریسک اقتصادی

تناوب کشت یک روش جامع و کارآمد برای مدیریت مزارع کشاورزی است و کشاورزان با انتخاب یک تناوب صحیح و رعایت آن در طول سال‌های متوالی علاوه بر دستیابی به سود مناسب و پایدار می‌توانند کیفیت خاک را نیز به مرور افزایش دهند و این روش می‌تواند تضمین کننده تولید مناسب در سال‌های بعد برای کشاورزان باشد، در این روش همچنین نیروی کار و تجهیزات با کارایی بیشتری قابل کنترل و استفاده هستند، خطرات آب و هوا و ریسک بازار نیز در این روش کاهش می‌یابد.

منابع 

برزشناسی
دانش خاک کشاورزی
کشاورزی پایدار
کشاورزی
محصولات کشاورزی