گیرنده ایکس فارنزوئید

گیرنده ایکس فارنزوئید () یا به اختصار FXR که با نام گیرندهٔ اسید صفراوی نیز شناخته می‌شود، یک گیرنده هسته‌ای است که در انسان توسط ژن «NR1H4» کُدگذاری می‌شود.

عملکرد 
این پروتئین در مقادیر زیاد در کبد و روده‌ها بیان می‌شود. چنوداوکسی کولیک اسید و سایر انواع اسیدهای صفراوی لیگاندهای طبیعی FXR محسوب می‌شوند. یکی از وظایف اصلی این پروتئین، سرکوب کردن آنزیم کلسترول ۷ آلفا-هیدروکسیلاز (CYP7A1) است که یک آنزیم تعیین‌کننده سرعت در ساخت اسیدهای صفراوی از کلسترول است. این پروتئین مستقیماً به پروموتر CYP7A1 متصل نمی‌شود، بلکه باعث افزایش ساخت شریک کوچک هترودایمر (SHP) می‌شود که این نیز به نوبهٔ خود، رونویسی ژن CYP7A1 را مهار می‌کند.

پروتئین FXR نقش تنظیمی مهمی بر روی سطح تری‌گلیسرید در کبد دارد. به‌ویژه آنکه فعال‌شدن FXR سبب سرکوب لیپوژنز و افزایش اکسیداسیون اسید چرب از طریق افزایش فعالیت گیرندهٔ «PPARA» می‌گردد. پروتئین FXR همچنین در تنظیم تولید و فعالیت پروتئین‌های حمل‌کنندهٔ بافت پوششی روده‌ها همچون «CFTR» که در تعدیل هم‌ایستایی مایعات نقش دارند، نقش دارد.

لیگاندها

آگونیست‌ها 
 کفستول
 چنوداوکسی کولیک اسید

آنتاگونیست‌ها 
 گوگولسترون

منابع

برای مطالعهٔ بیشتر

پیوند به بیرون 
 

ژن‌های روی کروموزوم ۱۲ انسان
فاکتورهای رونویسی
گیرنده‌های داخل‌سلولی