جزءبندی

یک جزءبندی  یا بخش‌بندی  نوعی سلسله‌مراتب است که با «روابط جزء-کل» سروکار دارد، این مفهوم در مقابل مفهوم آرایه‌شناسی است، که در آن رده‌بندی بر اساس «مجموعه‌های مجزا» انجام می‌شود.

برهمین اساس واحد رده‌بندی در جزءبندی یک جزء  یا بخش است، درحالیکه واحد رده‌بندی در آرایه‌شناسی یک آرایه  است.

گاهی به رابطه جزء-کل، رابطه «HAS-A» (یکی دارد) گفته می‌شود، و این رابطه متناظر با مفهوم ترکیب شیء  در برنامه‌نویسی شیءگرا است. به علم مطالعه جزءبندی، جزءشناسی  می‌گویند، و در زبان‌شناسی، یک جزءواژه نامی است که به «بخش ساختاری»، «یک بخش ذاتی»، یا «یک عضو» از چیزی داده می‌شود.

«"X" یک جزء "Y" است» اگر «یک X یک بخش از Y باشد».

از این ساختار مفهومی در زبان‌شناسی و علوم رایانه استفاده می‌شود، و در زیست‌شناسی هم کاربردهایی دارد.

مثال 
 ماشین اجزایی دارد: موتور، چراغ حلو، چرخ
 موتور اجزایی دارد: محفظه میل لنگ، کاربوراتور
 چراغ جلو اجزایی دارد: لامپ، آینه

در نمایش دانش 
در عبارات صوری، در زمینه بازنمود دانش و هستی‌شناسی، یک جزءبندی یک ترتیب‌جزئی از انواع مفاهیم، همراه با رابطه «جزء-کل» است.

در مطالعه کلاسیک اجزا و کل‌ها، «جزءشناسی» سه اصل موضوعی دارد: رابطه عضویت این ویژگی‌ها را دارد:
 ترایا است: «جزء جزء حتماً جزء کل است»- اگر A بخشی از B است و B بخشی از C است، آنوقت A بخشی از C است.
 بازتابی است: «هر چیزی جزء خودش است» - A یک جزء A است.
 پادمتقارن است: «هیچ چیزی جزئی از جزء خودش نیست»-  اگر A یک جزء B است و A ≠ B آنوقت B جزئی از A نیست.

جزءبندی در زبان‌های وب معنایی مثل OWL و SKOL قابل نمایش است. در زبان‌های طبیعی آن‌ها توسط جزءواژگی و کل‌واژگی نمایش می‌یابند.

پانویس

منابع 
 

جزءشناسی
سلسله‌مراتب