ایلیوشین ایل-۱۸

ایلیوشین ایل-۱۸ (؛ نام ناتو: کوت) یک هواپیمای توربوپراپ مسافربری بزرگ است که اولین بار در سال ۱۹۵۷ پرواز کرد و یکی از بهترین و با دوام‌ترین هواپیماها در دوران شوروی شناخته می‌شد. هواپیمای ایل ۱۸ برای چندین دهه یکی از هواپیماهای اصلی جهان بود و به‌صورت گسترده صادر می‌شد. با توجه به دوام فریم هواپیما، نمونه‌های زیادی با بیش از ۴۵۰۰۰ ساعت پرواز از این هواپیما وجود دارد که هنوز در دو نوع نظامی و غیرنظامی (به صورت محدود) عملیاتی است. جانشین ایل -۱۸ هواپیمای جت دوربرد ایلیوشین ایل-۶۲ بود.

تاریخچه عملیاتی 

اولین ایل-۱۸ که در ابتدا مجهز به موتورهای کوزنتسوف ان‌کی-۴ بود، در ۴ ژوئیهٔ ۱۹۵۷ پرواز کرد. در ۱۷ سپتامبر ۱۹۵۸ این هواپیما برای اولین بار با موتورهای جدید Ivchenko AI-20 پرواز کرد. ولادیمیر کوکی ناکی خلبان آزمایش‌گر این پرواز بود. بین سال‌های ۱۹۵۸ و ۱۹۶۰ بیست و پنج رکورد جهانی توسط این هواپیما کسب شد که در میان آن‌ها برد پرواز و رکوردهای ارتفاع با بارهای مختلف به‌دست آمد. در سال ۱۹۵۸ این هواپیما موفق به کسب جایزهٔ نمایشگاه جهانی بروکسل شد. در آوریل ۱۹۷۹از یک بنای یادبود در فرودگاه شرمتیوو برای بزرگداشت این هواپیمای قابل توجه رونمایی شد.

۱۷ خط هوایی خارجی حدود ۱۲۵ فروند هواپیمای ایل-۱۸ را به خدمت گرفتند که بین ۱۰۰ تا ۱۲۰ صندلی داشتند. Iیل-۱۸ هنوز در سیبری، کره شمالی و خاورمیانه در حال خدمت است، در حالی که تعدادی از نمونه‌های تولید شده در اواسط دههٔ ۱۹۶۰ در آفریقا و آسیای جنوبی همچنان تا سال ۲۰۱۴ استفاده می‌شد. این هواپیما در ظرفیت‌های مختلف نظامی از جمله جنگ الکترونیکی و شناسایی الکترونیکی Il-22PP که در اکتبر سال ۲۰۱۶ وارد خدمت شد، عمل می‌کند.

یک ایل-۱۸ (ثبت DDR-STD) متعلق به اینترفلاگ و به عنوان وسیله حمل و نقل توسط رهبران آلمان شرقی از جمله اریش هونکر استفاده شده بود و به هتلی در هلند تبدیل شده‌است.

تا ژوئیهٔ سال ۲۰۱۸، ۷ فروند ایلیوشین-۱۸ در حال خدمت برای ۶ اپراتور وجود دارد.

انواع مختلف 

 ایل-۱۸
 طراحی نمونه اولیه تنها خانواده ایل-۱۸.
 ایل-۱۸اِی
 مدل تولید اصلی، معادل پیش تولید، با موتورهای توربوپراپ Kuznetsov NK-4 یا Ivchenko AI-20. حدود ۲۰ فروند ساخته شده‌است.
 ایل-۱۸بی
 اولین مدل تولید بزرگ، یک فروند هواپیمای متوسط که می‌تواند ۸۴ مسافر را در خود جای دهد.
 ایل -۱۸ کامبی
 هواپیماهای ایل-۱۸ به پیکربندی مسافر / بار تغییر یافته‌است
 ایل-۱۸دی
 شبیه به Il-18I، اما مجهز به مخزن سوخت بخش مرکزی اضافی برای افزایش دامنه است. این نسخه با چهار موتور توربوپراپ Ivchenko AI-20M.  مجهز شده‌است.
 رله ارتباطات Il-18D
 سه هواپیما اصلاح شده برای ارائه رله ارتباطی بین هواپیماهای VIP و اعضای دولت.
 Il-18D Pomor
 یک Il-18D به هواپیمای شناسایی شیلات (Pomor = شخصی که در دریا زندگی می‌کند) تبدیل شده‌است.
 سالن Il-18D
 نسخه VIP از Il-18D
 Il-18DORR
 دو Il-18D به عنوان هواپیمای شناسایی ماهیگیری برای انستیتوی قطبی ماهیگیری و اقیانوس‌شناسی قطبی اصلاح شده، این اصلاحات عمدت شامل تجهیزات تجهیزات مأموریت تخصصی بود. اولین بار در سال ۱۹۸۵ پرواز شد و بعداً به عنوان استاندارد -18D اصلاح شد.
 ایل-18E
 مشابه با Il-18I، اما بدون افزایش ظرفیت سوخت.
 سالن Il-18E
 نسخه حمل و نقل VIP از Il-18E.
 Il-18Gr
 هواپیما تبدیل به پیکربندی محموله، (Gr - Gruzovoy - محموله).
 Il-18GrM
 چندین هواپیمای ایل -۱۸ با افزودن در محموله جانبی تحت فشار، به استاندارد Gr تغییر یافته‌است.
 ایل -۱۸
 مجهز به موتورهای  قدرتمند Ivchenko AI-20M، تولید  در صندلی بزرگ شده با حرکت صندوق عقب فشار به عقب توسط  صندلی‌ها به ۱۲۲ مسافر افزایش یافت
 Il-18LL
 (Letayuschchaya Laboratoriya - آزمایشگاه پرواز)، یک هواپیمای اصلاح شده از Il-18A به عنوان یک بستر ضدیخ و یک Il-18V که توسط مرکز تست پرواز چکوسلواکی به عنوان موتور تست شده استفاده می‌شود.
 ایل-18RT
 دو آزمایش Il-18V به عنوان Telemetry Relay Aircraft برای آزمایش موشک و آزمایش‌ها وسایل نقلیه هوایی بدون سرنشین اصلاح شد.
 Il-18RTL
 نمونه اولیه برای Il-20RT، تبدیل شده از Il-18A c / n 188000401.
 ایل-18S
 نوع VIP Il-18B
 Il-18SL
 تعیین تعدادی از هواپیماهای آزمایشگاهی و تحقیقاتی مختلف، معمولاً دارای پسوند نامه ای همچون SL-18D برای آزمایش‌ها هواپیما بود.
 ایل-18T
 این تعیین شده به هواپیماهای حمل و نقل باری غیرنظامی و نظامی تبدیل شده از هواپیماهای Il-18A / B / V داده شد.
 Il-18AT: نسخه حمل و نقل نظامی / Medevac بر اساس Il-18A
 Il-18BT: نسخه حمل و نقل نظامی / Medevac مبتنی بر Il-18B
 Il-18VT: نسخه حمل و نقل نظامی / Medevac بر اساس Il-18V
 Il-18TD
 یکی Il-18T به عنوان یک نوع حمل و نقل نظامی اصلاح شد تا ۶۹ مورد از برانکار یا ۱۱۸ چترباز را بگیرد. توسط ارتش تحت تعقیب نیست که به استاندارد Il-18D تبدیل شود.
 ایل -18USh
 یکی از Il-18V به عنوان یک مربی ناوبری شامل دو پنجره پشتی اصلاح شد. اگرچه مورد آزمایش قرار گرفت و قابل قبول بود، نیروی هوایی اتحاد جماهیر شوروی از نوع جتهای دوقلوی Tupolev Tu-124 به جای آن استفاده کرد.
 Il-18V
 نسخه استاندارد Aeroflot که در سال ۱۹۶۱ وارد سرویس شد. موتور Il-18V با چهار موتور توربوپراپ Ivchenko AI-20K ساخته شده و دارای ۹۰ تا ۱۰۰ مسافر بود.
 سالن Il-18V
 نسخه VIP از Il-18V
 Il-18V / قطبی
 یک Il-18V برای Polarnaya Aviatsiya اصلاح شده - استفاده از هواپیمایی قطبی.
 Il-18V-26A
 یک Il-18V اصلاح شده برای Polyarnaya Aviatsiya اصلاح شده - استفاده از هواپیمایی قطبی با یک مخزن سوخت کمکی در کابین، طرح پنجره تجدید نظر شده و مخازن روغن بزرگ شده در موتورها، پوشیده از مناقصه‌های بیرون زده در موتورهای موتور (که گاه به آن Il-18D گفته می‌شود) قبل از ظهور مدل D واقعی).
 کالیبراسیون Il-18V
 یک Il-18V منفرد که توسط Interflug برای کالیبراسیون در داخل استفاده می‌شود.

 Il-20M (نام گزارش ناتو : Coot-A)
 COMINT / ELINT نسخه شناسایی هواپیما.

 Il-20RT
 چهار هواپیمای Telemetry برای پشتیبانی از فعالیتهای فضایی شوروی مورد استفاده قرار گرفتند که بعداً با یک نوع از Il-76 جایگزین شدند.
 Il-22 (نام گزارش ناتو : Coot-B)
 نسخه ارسال شده از فرمان هوایی. (با ۱۹۴۷ نمونه بمب افکن شوروی جت موتور اشتباه گرفته شود IL-22 .)

 ایل -22M
 همان Il-22 اما تجهیزات مأموریت جدیدی داشت.

 Il-22PP
 هواپیماهای جنگی و شناسایی الکترونیکی
 ایل-24N
 دو Il-18D برای شناسایی یخ شبیه به Il-20M اصلاح شده اما با تجهیزات شناسایی غیرنظامی، هر دو بعداً به تنظیمات استاندارد تغییر یافته و فروخته شدند.
 ایل-۳۸
 کشف دریایی، نسخه جنگ ضد زیر دریایی.
 ایل -۱۱۸
 یک نسخه پیشرفته ارائه شده توسط دو موتور پیشرانه Lotarev D-236-T.

کاربران

اپراتورهای مدنی

اپراتورهای فعلی 

 NPP MIR (ChK Leninets) - 1 در خدمات بار

 Air Koryo - 1 در خدمات مسافری

اپراتورهای قبلی 

 شرکت هواپیمایی آریانا افغانستان

 هواپیمایی CAAC

 خطوط هوایی بالکان

 هوا هوایی
 کوبانا

 خطوط هوایی چکوسلواکی

 شرکت هواپیمایی دالو

 برلین
 شرکتهای هواپیمایی اروپا اروپایی

 دویچه لوفت هانزا
 Interflug (16 کارکرد)

 Egyptair (سابقاً هواپیمایی هواپیمایی متحده عربی)

 غنا ایرویز (۸ خریداری شده، ۴ فروند بعد به اتحاد جماهیر شوروی بازگشتند)

 گینه هوا

 شرکت هواپیمایی مجارستان Malév

 Irbis Aero

 آنیکا ایر

 هوا مالی

 Air Koryo - آخرین فروند در سال ۲۰۱۷ بازنشسته شد.

 لوت ولیش ایرلاینز (۱۰ مورد از ۱۹۶۱تا اوایل ۱۹۹۰)
 Polonia Airways (1 فروند در دهه ۹۰)
 پولنیپون (۳ مورد از ۱۹۹۰تا ۱۹۹۶عمل کرد)

 تاروم
 
 آئروفلوت

 ASTAir
 هواپیمایی Domodedovo
 GVG هواپیمایی
 روسیا
 هواپیمایی ترتیاکو

 شرکت هواپیمایی دالو
 جوبا ایرویز

 فیتس‌ایر

 هواپیمایی Lviv
 سواستوپول آویا

 هواپیمایی فونیکس

 هواپیمایی ویتنام

 یمن ایرویز

اپراتورهای نظامی 

 نیروی هوایی کره شمالی - ۱ فروند اجاره از Air Koryo

 نیروی هوایی روسیه - نسخه‌های Il-20 و Il-22PP

 نیروی هوایی افغانستان (پنج فروند در سال ۱۹۶۳ تحویل داده شدند و از آن زمان بازنشسته شده‌اند)

 نیروی هوایی الجزایر

 دولت بلغارستان

 نیروی هوایی چکوسلواکی

 نیروی هوایی آلمان شرقی

 نیروی هوایی گرجستان

 دولت اندونزی (هواپیمای ریاست جمهوری)

 نیروی هوایی شمال یمن

 نیروی هوایی لهستان (حمل و نقل VIP، جایگزین Tu-134)

 دولت رومانی

 نیروهای هوایی شوروی
 هواپیمایی دریایی شوروی

 نیروی هوایی خلق ویتنام

 نیروی هوایی SFR یوگسلاوی

مشخصات (ایل-۱۸دی)

جستارهای وابسته

توسعه مرتبط 
 ایلیوشین ایل ۳۸

هواپیماهای قابل مقایسه 
 آنتونوف آن -۱۰
 بریستول بریتانیا
 داگلاس DC-6
 Lockheed L-188 Electra
 ویکرز پیشتاز
 ویکرز ویسکونت

لیست‌های مرتبط 
 فهرست هواپیماهای غیرنظامی

منابع

پیوند به بیرون 
 شبیه‌ساز پرواز ایل-۱۸ در موزه فناوری «هوگو یونکرز» در دسائو (آلمان)
 http://www.globalsecurance.org/military/world/russia/il-18.htm

نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۵۷ (میلادی)
ویکی‌سازی رباتیک
هواپیماهای ملخ‌پیشین چهارموتوره
هواگردهای ایلیوشین
هواگردهای بال پایین
هواگردهای شناسایی نظامی اتحاد جماهیر شوروی و روسیه