قالی ترکی

قالی ترکی، فرش آناتولی یا سجاده ترکی، یک اصطلاح عامیانه است که امروزه معمولاً برای نشان دادن فرش‌ها و سجاده‌های بافته شده در آناتولی (یا آسیای صغیر) و مناطق مجاور آن استفاده می‌شود. از نظر جغرافیایی، منطقه تولید آن را می‌توان با سرزمین‌هایی که از نظر تاریخی تحت سلطه امپراتوری عثمانی قرار داشتند، مقایسه کرد. این یک کف پوش بافته یا شمع بافته یا روکش دیوار است که برای مصارف خانگی، فروش محلی و صادرات تولید می‌شود.

در گروه فرش‌های شرقی، قالی ترکی با خصوصیات خاص رنگ‌ها، نقوش، بافت‌ها و تکنیک‌های آن متمایز می‌شود. نمونه‌ها در اندازه‌ها از بالش‌های کوچک (yastik) گرفته تا فرش‌های بزرگ مورد استفاده در اتاق می‌باشند. قدیمی‌ترین نمونه‌های بازمانده از فرش‌های آناتولی، مربوط به قرن سیزدهم است. از آن زمان تاکنون انواع مختلف فرش‌ها در کارگاه‌های تولیدی بزرگ، گارگاه‌های خانگی و روستایی و حتی چادرهای عشایری بافته شده‌است. این نوع فرش‌ها به‌طور هم‌زمان در تمام سطوح مختلف جامعه تولید می‌شوند، جنس این فرش‌ها عمدتاً از پشم گوسفند، پنبه و رنگ‌های طبیعی استفاده می‌شود. فرش‌های آناتولی اغلب با گره‌های متقارن گره خورده‌است. در اروپا، فرش‌های آناتولی غالباً در نقاشی‌های رنسانس به تصویر کشیده می‌شوند. بعد از قرن سیزدهم میلادی، تماس‌های سیاسی و تجارت بین اروپای غربی و جهان اسلام شدت گرفت. هنگامی که تجارت مستقیمی با امپراتوری عثمانی در قرن چهاردهم برقرار شد، در ابتدا انواع فرش‌ها با توجه به نام تجاری فرش‌های «ترکیه» بدون در نظر گرفتن محل واقعی تولید آن‌ها، به‌طور غیرقابل تفکیک صورت می‌گرفت. از اواخر قرن نوزدهم، فرش‌های شرقی مورد توجه هنری، تاریخی و علمی در جهان غرب قرار گرفته‌اند.

خاستگاه‌ها و سنت‌های طراحی قالی ترکی 
طرح فرش آناتولی یا همان قالی ترکی، رشته‌های مختلفی از سنت را در خود جای داده‌است. عناصر خاص از نزدیک با تاریخ اقوام ترک و تعامل آن‌ها با فرهنگ‌های اطراف، در اصل آسیای مرکزی آن‌ها و همچنین در هنگام مهاجرت، و خود در آناتولی ارتباط دارد. مهمترین تأثیرات فرهنگی ناشی از فرهنگ چینی و اسلام بود. فرش‌های مناطق برگاما و قونیه به عنوان نزدیک‌ترین فرش‌های آناتولی مرتبط هستند و اهمیت آن‌ها در تاریخ این هنر بهتر درک می‌شود.

سنن آسیای میانه 
تاریخ اولیه اقوام ترک در آسیای میانه با چین نزدیک است. روابط بین ترک‌ها و چین از زمان سلسله هان مستند شده‌است. تامپسون در مقاله خود درمورد طراحی‌های متمرکز، الگوی مدالونیون مرکزی را که اغلب در فرش‌های آناتولی یافت می‌شود به نقوش «پایه نیلوفر آبی» و «یقه ابر» (yun chien)، استفاده شده در هنر آسیای بودایی، که او در آن یافت می‌شود، بیان می‌کند. بازگشت به سلسله یوان چین. اخیراً، بروژمان دربارهٔ روابط نقوش چینی و ترکی مانند زینت «باند ابر» که منشأ آن به سلسله هان مربوط می‌شود، توضیح داد. «فرش ققنوس و اژدها» اولیه آناتولی «نقوش سنتی دیگری از اساطیر چینی، نبرد بین ققنوس (فنگهوگان) و اژدها را به تصویر می‌کشد.»

قدیمی ترین قالی های ترکی 
چند مورد از قديميترين فرش های تركي شامل چهار فرش و دو قطعه پاره فرش است. احتمال داده مي شود كه اين فرش ها در زمان حكومت سلطان علا الدين( ۱۲۳۶- ۱۲۱۹ ميلادي ) براي مسجد قوينه بافته شده باشند. قدر سلم اين قاليها مربوط به زمان سلاجقه روم است كه حكومت آنان در قوينه، در قرن پانزدهم ميلادي توسط تركان عثماني ساقط شد بود.

پانویس

پیوند به بیرون 

 Anatolian Carpets and Kilims: The Turkish Cultural Foundation
 Ottoman carpets in the Metropolitan Museum
 Ottoman Silk Velvets at Shangri La
 Over 170 pictures from Istanbul carpet museum
 pak-mehr.ir

اختراع‌های ترکیه‌ای
فرهنگ در ترکیه
هنر ترکیه