سایکلین دی۱

سایکلین دی۱ () یک پروتئین است که در انسان توسط ژن «CCND1» کُدگذاری می‌شود. ژن مذکور بر روی بازوی بلند کروموزوم ۱۱ (باند 11q13) واقع است و در حدود ۱۳٬۳۸۸ جفت باز طول دارد و ۲۹۵ پروتئین را کُدگذاری می‌کند.

اهمیت بالینی 
تولید بیش از حد این پروتئین در مراحل آغازین سرطان و پیشرفت تومور مشاهده شده‌است و می‌تواند از طریق رشد بدون حمایت تکیه‌گاه سلولی و همچنین رگ‌سازی وابسته به تولید فاکتور رشد اندوتلیال عروقی، منجر به سرطان‌زایی شود. تولید زیاد این سایکلین دی۱ همچنین سبب کاهش بیان ژنی Fas شده و در نتیجه مقاوت به شیمی‌درمانی پیش می‌آید و سلول‌های سرطانی در برابر آپوپتوز محافظت می‌شوند.

تولید بیش از حد این پروتئین با بقای کمتر بیماران سرطانی و افزایش متاستاز در ارتباط است. چنین افزایشی در میزانِ این پروتئین در سرطان‌های زیر یافت شده‌است:
 سرطان ریه از نوع سلول غیر کوچک (۳۰–۴۶٪)
 سرطان‌های بافت پوششی سر و گردن (۳۰–۵۰٪)
 سرطان لوزالمعده (۲۵٪)
 سرطان مثانه (۱۵٪)
 آدنوم هیپوفیز (۴۹–۵۴٪)
 سرطان پستان(۱۳٪)

بیش‌تولیدی سایکلین دی۱ به‌ویژه در «سرطان‌های پستان نوع ER+» قویاً تأیید شده‌است و عدم تنظیم آن با بروز مقاومت به هورمون‌درمانی در این سرطان‌ها مرتبط است.

جابه‌جایی کروموزومی جایگاه ژنی سایکلین دی۱ در حدود ۱۵ – ۲۰٪ از موارد مولتیپل میلوما یافت شده‌است.

از روش‌های رنگ‌آمیزی ایمونوهیستوشیمی آنتی‌بادی‌های سایکلین دی۱ برای تشخیص لنفوم سلول منتل استفاده می‌شود. همچنین پیشنهاد شده تا از آن به‌عنوان یک نشانگر زیستی برای تشخیص سرطان پستان استفاده شود.

جستارهای وابسته 
 لنفوم سلول منتل

منابع

برای مطالعهٔ بیشتر 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

ژن‌های روی کروموزوم ۱۱ انسان