نظام تناظرات (الهیات)

آموزهٔ تناظرات و تشابهات اجزا جهان و طبیعت را متشابه و عناصر آن را در تناظر در نظر می‌گیرد. همچنین انسان (عالم صغیر) و جهان (عالم کبیر) را متشابه و از یک ساختار فرض می‌کند.

از این آموزه فیلسوفان متعددی در دوران باستان استفاده کرده‌اند: «تناظر خویشاوندی» توسط اُرفه (Orphée)، «تناظر نسبت‌ها» توسط فیثاغورس، «دوستی» توسط افلاطون و «هم‌سازی» (Sympathie) توسط بولوس اهل مندس.

این آموزه در علوم سحر و صوفیسم (Esoterism) کاربرد دارد، با این ایده که «جهان موجودی زنده است و پر از تناظرات رازآمیز و هم‌سازی‌های مخفی، دنیایی که در همه جای آن روح جریان دارد، جایی که همهٔ اجزا بر معانی‌ای پنهان دلالت دارند.»

منابع 

 درایهٔ Analogies et correspondances در ویکی‌پدیای فرانسوی به تاریخ ۳۰ نوامبر ۲۰۲۰.

الهیات مسیحی
باطن‌گرایی غربی
عرفان
کیمیاگران
گنوسیسم دارای اعتبار مشکوک
خدا در مسیحیت
آثار امانوئل سویدنبرگ