تاریخ اجتماعی ایران (کتاب)

تاریخ اجتماعی ایران کتابی دربارهٔ تاریخ اجتماعی ایران است که به جنبه‌های اجتماعیِ فرهنگ، اخلاق، ادبیات و سیاست در تاریخ ایران می‌پردازد. این کتاب در ۱۰ جلد به زبان فارسی توسط مرتضی راوندی تألیف شده‌است. این کتاب یکی از مهم‌ترین مراجع در زمینه جامعه‌شناسی تاریخی ایران به‌شمار می‌رود.

نگارش کتاب 
مرتضی راوندی برای نگارش کتاب تاریخ اجتماعی ایران نزدیک به نیم قرن مطالعه و تحقیق کرد. او همزمان به فیش‌برداری پرداخته و در این مدت چند کتاب دیگر نیز دربارهٔ تاریخ ایران نگاشت.
به دلیل استقبال خوانندگان، راوندی با تقسیم‌بندی موضوعی کتاب دست به تدوین مجدد و انتشار تاریخ اجتماعی ایران بر این اساس کرد و در زمان حیات خود ۹ جلد از این مجموعه را منتشر کرد. آخرین جلد مجموعه نیز پس از مرگ راوندی به انتشار رسید. پس از انقلاب چاپ کتاب ابتدا توسط انتشارات امیر کبیر و سپس انتشارات نگاه انجام شد.

پس از انقلاب بهمن ۱۳۵۷ اکثر کتاب‌های او به‌ویژه مجلدات اول تا سوم کتاب که به موضوعات مذهبی می‌پرداخت مجوز نشر نیافت. همچنین مجلدات ۹ و ۱۰ با عناوین «فرقه‌های مذهبی در ایران» و «تاریخ فلسفه در ایران» که در رابطه با اعتقادات ایرانیان بود، ناگزیر در سوئد چاپ شد.

فهرست مجلدات

نسخهٔ گویا 
کتاب تاریخ اجتماعی ایران به صورت صوتی و در قالب کتاب گویا نیز با مشخصات زیر منتشر شده‌است:
 ت‍اری‍خ اج‍ت‍م‍اع‍ی ای‍ران، ت‍أل‍ی‍ف م‍رت‍ض‍ی راون‍دی، گوینده نسرین فرضیایی، تهران: دانشگاه تهران، [۱۳۹-]، ۱ لوح فشرده، ۱۲ س‌م.

برگزیدهٔ تاریخ اجتماعی ایران 
محسن دامادی دست به خلاصه کردن کتاب تاریخ اجتماعی ایران زده و مجلدات این اثر را در ۱۲ مجلد مختصر خلاصه کرده است. نخستین مجلد از این مجموعه در ۵۷۶ صفحه و با شمارگان ۱۰۰۰ نسخه از سوی انتشارات کاوش‌پرداز منتشر شده است.

منابع

جستارهای وابسته 
 تاریخ جامع ایران
 تاریخ ایران کمبریج
 تاریخ اسلام کمبریج

ایران‌شناسی
دانشنامه‌های فارسی
کتاب‌های ۱۳۴۰
کتاب‌های ۱۹۶۱ (میلادی)
کتاب‌های انتشارات امیرکبیر
کتاب‌های تاریخی درباره ایران
کتاب‌های تاریخی سده ۱۴ (قمری)
کتاب‌های تاریخی سده ۲۰ (میلادی)
کتاب‌های درباره ایران
مجموعه‌های تاریخ