نام ترکیه

نام انگلیسی ترکیه Turkey که امروزه به جمهوری ترکیه اعمال می‌شود، از لحاظ تاریخی (از طریق Turquie در فرانسوی باستان) از ترکی لاتین قرون وسطی،  گرفته شده‌است. این نام نخستین بار در انگلیسی میانی با عنوان‌های (Turkye , Torke، بعداً Turkie , Turky) به گواهی جفری چاوسر ثبت شده‌است.

نام‌شناسی 
نام انگلیسی ترکیه (از قرون وسطی لاتین Turchia / Turquia) به معنای «سرزمین ترک» است. استفاده اولیه انگلیسی میانه از Turkye در اثری از چاوسر به نام کتاب دوشس (حدود ۱۳۶۹) گواهی شده‌است.

عبارت Land of Torke در اسرار دیگبای قرن ۱۵ام استفاده شده‌است. کاربردهای بعدی این نام را می‌توان در اشعار Dunbar , Manipulus Vocabulorum قرن شانزدهم به صورت ("Turkie , Tartaria") و Sylva Sylvarum اثر فرانسیس بیکن به صورت (Turky) یافت. قدمت هجی مدرن "ترکیه" حداقل به سال ۱۷۱۹ برمی گردد.

نام ترکی Türkiye تحت تأثیر کاربرد اروپایی آن در سال ۱۹۲۳ به تصویب کشوری رسید.

نام رسمی 
ترکیه با اعلام جمهوری در تاریخ ۲۹ اکتبر ۱۹۲۳ نام رسمی خود را به Türkiye Cumhuriyeti که در انگلیسی با نام جمهوری ترکیه شناخته می‌شود، ثبت کرد.

در سال ۲۰۲۲، مقامات ترکیه تصمیم گرفتند وجهه بین‌المللی کشور خود را تغییر دهند. رجب طیب اردوغان رئیس‌جمهور ترکیه با صدور بیانیه ای نام این کشور را در سطح بین‌المللی از «Turkey» به Türkiye تغییر داد. پیش از این اداره ارتباطات ترکیه کارزاری را برای اعلام تصمیم کشور به منظور استفاده از نام "Turkiye" به جای"Turkey" در عرصه بین‌المللی به راه انداخت که راهی به سوی تغییر نام این کشور محسوب می‌شود. در زبان انگلیسی واژه "turkey" که با "t" کوچک نوشته شود به معنی "بوقلمون" است.

منابع فارسی 
مشتق فارسی ترکستان بیشتر در آسیای مرکزی کاربرد دارد. این نام از نام خود قوم Türk گرفته شده‌است، زیرا ترکستان در زبان فارسی به معنی «محل اقامت ترکها» است.

منابع ترکی 
اولین استفاده ضبط شده از اصطلاح "Türk" یا "Türük" به عنوان یک نام مستقل در سنگ‌نبشته اورخون به خط ترکی قدیمی گکتورک‌ها (Celestial Turks) آسیای میانه وجود دارد (c. 735 میلادی) که به گوکتورک‌ها در قرن ۶ میلادی اشاره دارد. نامه ایشبارا قغان به امپراتور ون از سوئی در سال ۵۸۵ وی را «خان بزرگ ترک» (the Great Turk Khan) توصیف کرد.

منابع چینی 
فرم اولیه ای با همین نام ممکن است به شکل "tie-le" (鐵勒) یا "tu-jue" (突厥) منعکس شود،

نامی که چینی‌ها از اوایل سال ۱۷۷ قبل از میلاد به مردمی که در جنوب کوه‌های آلتای آسیای میانه زندگی می‌کنند، داده شده‌است. کتاب چینی ژو (قرن ۷) ریشه‌شناسی نام Turk را برگرفته از "helmet" ارائه می‌دهد، و توضیح می‌دهد که این نام از شکل کوهی است که آنها در کوه‌های آلتای کار می‌کردند گرفته شده‌است.

منابع یونانی و لاتین

منابع عربی 
هم ریشه عربی Turkiyya` () در قالب ad-Dawlat at-Turkiyya ( "دولت ترکهاً یا "دولت ترکیه") در طول تاریخ به عنوان یک نام رسمی برای سلطنت مملوک قرون وسطی که مصر، فلسطین، سوریه، حجاز و برقه را پوشش می‌داد استفاده می‌شد. 

کلمه ایسلندی Tyrkland، و کلمه مجارستانی Törökország، یعنی «-سرزمین ترک»، از اشکال بومی اشتقاق استفاده کنند. در زبان سانسکریت turask ،(तुरस्क) به معنی ترکیه است. همچنین به‌طور عمده در زبان بنگالی استفاده می‌شود.

جستارهای وابسته 
 ترکستان
 گسترش ترکی
 توران
 ترکی
 نامهای آناتولی

منابع 

تاریخ ترکیه
ریشه نام کشورها