قرا محمد

قرا محمد ترمیش، یکی از حکمرانان قراقویونلوها و پدر قرا یوسف از ترکان بومی آذربایجان بود.

زندگی‌نامه 
قرا محمد برادرزاده بیرم خواجه و از حامیان اصلی وی بود. وی در خدمت سلطان اویس جلایری بود و شورش خواجه مرجان فرماندار بغداد را برای وی سرکوب کرد و عموی خود، مراد را به عنوان والی بغداد قرار داد. با این حال روابط آن دو خیلی زود بد شد. 

اویس در سال ۱۳۶۴ بغداد را از مراد گرفت و برای نبرد با سپاهیان بیرم و قرا محمد در به سمت شهر موش پیشروی کرد. آن‌ها باهم موصل، ارچیش، سیلوان و وان را فتح کردند. سلطان حسین جلایر حاکم جدید، به ارچیش پایگاه قرا محمد حمله کرد و با کمک‌های بیرم خاجه، نیروهای قراقویونلو شکست سختی را متحمل شدند. سلطان حسین نیز به زودی توسط سلطان احمد جلایر و با کمک هوشنگ شیروانشاه از میان برداشته شد. 

برادران احمد، شیخ علی و پیر علی با او مخالفت کردند و سلطان حسین عادل آقا، بایزید را به عنوان سلطان در سلطانیه اعلام کرد و شیخ علی آماده حمله به بغداد و تبریز شد. سلطان احمد برای حفظ قدرت از قرا محمد کمک خواست، شیخ علی در نبرد با قرا یوسف سقوط کرد و شیخ علی در سال ۱۳۸۳ کشته شد. 

مدتی بعد احمد به قره محمد دستور داد که با سپاهیانش به بغداد مهاجرت کند اما محمد به آذربایجان رفت و به جنگ با گرجستان پرداخت. جلایریان از این فرصت برای ازبین بردن قراقویونلوها در آذربایجان استفاده کردند و به همین دلیل قرا محمد مجبور شد به ارچیش بازگردد.  وی در سال ۱۳۸۴ به ماردین حمله کرد و حاکم آن تسلیم قرا محمد شد. 

در سال ۱۳۸۹ قرا محمد به والی ارزنجان در برابر نیروهای آرتینا و آق‌قویونلو کمک کرد اما در نهایت در همان سال با شورش پیر حسن کشته شد.

منابع 

 ابوبکرطهرانی، دیاربکریه، صفحه ۳۴-۳۵ به اهتمام نجاتی لوغال و فاروق سومر، ۱۳۵۶ خورشیدی
 نوایی، عبدالحسین، اسناد ومکاتبات تاریخی ایران، صفحه ۵۹۴ از تیمور تاشاه اسماعیل ۱۳۷۰ خورشیدی
 خلاصهٔ تاریخ جامع ایران، جلد دهم، قراقویونلو، حوری وش احمدی دستگردی

حکم‌رانان قراقویونلو
درگذشتگان ۱۳۸۹ (میلادی)
مردمان ترک در سده ۱۴ (میلادی)