گزارش گرویانوفسکی

گزارش گرویانوفسکی به گفته‌های یکی از شاهدان عینی کشتارها و قساوت‌های نازی‌ها علیه یهودیان لهستان در اردوگاه مرگ خلمنو به نام زلاما بر وینر با نام جنگی یاکوب گرویانوفسکی گفته می‌شود که در ۱۹۴۲ به ثبت رسید. زلاما بر وینر توانست از خلمنو فرار کرده و خود را به گتوی ورشو برساند و جزئیات دقیقی از مشاهدات خود در طی اقامت یک‌هفته‌ایش با زوندرکوماندوها در این اردوگاه مرگ به گروه اونگ شبث برساند.

جزئیات 
وینر به تشریح تمام فرایند پاکسازی درون اردوگاه خلمنو می‌پردازد و اینکه چگونه انسان‌ها در وانت‌های گاز کشته می‌شوند، چگونه اجساد ایشان در جنگل‌های اطراف انداخته می‌شوند، چگونه درون وانت‌ها پیش از رسیدن دسته بعدی تمیز می‌شود، و اینکه چگونه اجساد در گورهای دسته‌جمعی به خاک سپرده می‌شوند. به گزارش وینر:

وینر همچنین به تشریح رفتار وحشیانه با زوندرکوماندوها پرداخت و اینکه تنها تا هنگامی زنده نگاه داشته می‌شدند که به مسئولیتشان در خلاصی از شر اجساد می‌پرداختند. پس از فرارش از اردوگاه، وینر و گروه اُنگ شبث گزارش را به هر دو زبان لهستانی و آلمانی ثبت کردند؛ سپس نسخه لهستانی را به دولت زیرزمینی لهستان فرستادند و نسخه آلمانی را که برای مردم آلمانی‌زبان تهیه شده بود نگاه داشتند، به این امید که ترحم ایشان را برانگیزاند.

وینر سپس به زاموشچ گریخت و گزارش دیگری دربارهٔ وجود «اردوگاهی ویژهٔ مرگ» (بلزک) به گتوی ورشو فرستاد؛ نگاه کنید به بایگانی رینگل‌بلوم. چند روز پس از نوشتن این نامه، در اواخر آوریل ۱۹۴۲، او دستگیر، به اردوگاه بلزک تبعید، و در همان‌جا به اتاقک گاز فرستاده شد. مردخای پودچلبنیک، زندانی دیگری از بلزک که توانست فرار کند، از جنگ جان سالم به در برد و در ۱۹۶۱ در دادگاه آیشمن در اورشلیم شهادت داد.

جستارهای وابسته 
 کتاب‌شناسی هولوکاست

منابع 

اردوگاه مرگ خلمنو
اسناد ۱۹۴۲ (میلادی)
اسناد تاریخی هولوکاست