ترکیب رسوب‌زدا

یک عامل پاک کننده رسوب و یا رسوب زدای شیمیایی مایعی است شیمیایی مورد استفاده برای حذف رسوبات آهکی از سطوح فلزی در تماس با آب داغ، از جمله در دیگهای بخار، آب گرم کن و کتری. آهک در رسوبات به دلیل وجود ترکیبات آهن به رنگ سفید یا قهوه ای دیده می شود. سطوح شیشه ای نیز ممکن است لکه های ناشی از رسوبات داشته باشند، همچنین بسیاری از سطوح سرامیکی موجود در حمام و آشپزخانه می توانند از مواد رسوب زدایی با خیال راحت برای از بین بردن این لکه ها استفاده کنند بدون اینکه روی لایه تأثیر بگذارد زیرا سرامیک و شیشه در برابر اکثر اسیدها واکنش نشان نمی‌دهند.

عملکرد 
عوامل رسوب زدایی معمولاً ترکیبات اسیدی مانند اسید کلریدریک هستند که با ترکیبات کربنات کلسیم و کربنات منیزیم موجود در رسوبات واکنش می دهند و گاز دی اکسید کربن و نمک محلول تولید می کنند.

CaCO3 (s) + 2 H + (aq) → Ca2 + (aq) + CO2 (g) + H2O (l)

MgCO3 (s) + 2 H + (aq) → Mg2 + (aq) + CO2 (g) + H2O (l)

مواد رسوب زدایی به شدت اسیدی معمولاً باعث آسیب به چشم و پوست می شوند و همچنین می توانند به الیاف لباس را تخریب کنند، بنابراین در عملیات تمیز کردن باید از محافظت مناسب مانند دستکش لاستیکی و پیش بند پلاستیکی استفاده شود.

اسیدهای مورد استفاده 
مواد رسوب زدایی مؤثر شامل اسید استیک، اسید سیتریک، اسید گلیکولیک، اسید فرمیک، اسید لاکتیک، اسید فسفریک، اسید سولفامیک و اسید کلریدریک است. نمک های کلسیم به صورت محلول درآمده و در نتیجه انحلال و یا حلال پوشی پس از شستشو دور ریخته می شوند. سرعت عمل رسوب زدایی به غلظت و اسیدیته یا pH محلول ارائه شده بستگی دارد. اسید هیدروکلریک بسیار قوی تر از اسید استیک است، بنابراین رسوبات را سریعتر از بین می برد. با این وجود اسیدهای ضعیف مانند اسیدهای استیک یا سیتریک ممکن است ترجیح داده شوند، تا آسیب به بدنه فلزی به حداقل برسد.

بسیاری از شرکت ها اسیدهای کنترل شده یا " بافری " ارائه می دهند که اثر خورنده اسیدها را روی مواد مختلف مهار می کنند. به طور معمول حدود 10٪ غلظت اسید کلریدریک با یک بازدارنده خوردگی و برخی از مواد نفوذی و مرطوب کننده اضافه شده. این امر امکان تمیزکاری بهتر ماشین آلات و به ویژه مبدل های حرارتی را فراهم می کند زیرا غالباً مقیاس با سیلیس و سایر آلاینده ها مخلوط می شود. این مواد افزودنی باعث کاهش خوردگی روی فلزات شده و سایر مواد مخلوط شده با ترازو را برای تمیز کردن سریعتر و دقیق از بین می برد.

دیسکلر 
دیسکلر یا محلول رسوب بر (رسوب زدا) با توجه به مشکلات رسوب در صنایع مختلف تولید شده است. با افزودن این محلول به سیستم گردش آب رسوبات بسته شده از بین میرود.
انواع دیسکلر:
دیسکلر معمولی (عمدتا برای فلز های آهن، مس و چدن استفاده میشود.)
دیسکلر بدون بو (برای سیستم های آلومینیومی و استیلی استفاده میشود.)
سوپر دیسکلر (عمدتا برای فلز های آهن، مس و چدن استفاده میشود.)

جستارهای وابسته 
 سیستم گرمایش مرکزی
 غیرآلیایی سازی آب
 آب سخت
 هیدرونیک
 آهک
 ترشی (فلز)
 نرم شدن آب

منابع 

گرمایش، تهویه و تهویه مطبوع
لوله‌کشی
مهندسی فرایندهای شیمیایی