دستهای خالی (مستند)

دستهای خالی، نام یک فیلم مستند تاریخی اجتماعی است که به ماجرای سفر میشل فوکو به ایران در روزهای انقلاب اسلامی ایران می پردازد.
این فیلم مستند در سال ۱۳۹۷ به نویسندگی و کارگردانی جمشید بیات ترک و تهیه کنندگی مسعود ردایی در مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی ساخته شد.

درباره مستند 
شورش با دستهای خالی (به زبان انگلیسی: A revolt with bare hand) نام یکی از مقالات میشل فوکو، فیلسوف پست مدرن فرانسوی درباره انقلاب اسلامی ایران است. او در طی دو سفر به ایران در آستانه ی انقلاب ایران مقالاتی برای روزنامه ایتالیایی کوریره دلا سرا را نگاشته است. مستند دستهای خالی به روایت این دو سفر در تاریخ های ۲۵ شهریور تا ۲ مهر و ۱۷ تا ۲۴ آبان ۱۳۵۷ و نظرات فوکو پیرامون انقلاب ایران می پردازد.
فیلم در کنار خوانش بخش‌هایی از مقالات فوکو و تحلیل محتوای آن‌ها مخاطب را با افکار او آشنا می‌کند. از طرف دیگر برای نزدیک شدن به شخصیت و حالات روحی میشل فوکو، مصاحبه با یکی از دستیاران او و دو تن از روزنامه‌نگارانی که در آن زمان با او گفتگوی مفصلی داشته‌اند، به عنوان مکمل روایی به کار برده می‌شود.

معرفی عوامل 
ساخت مستند دستهای خالی در سه کشور ایران، ایتالیا و فرانسه در سال ۱۳۹۵ کلید خورد و محتوای اصلی آن را تصاویر آرشیوی مستند، مصاحبه ها و تصاویر بازسازی شده تشکیل می دهند.
این مستند با استفاده از تصاویر آرشیوی و مصاحبه با همکاران فوکو، تجربه های سفر او به ایران را بیان می کند.
این فیلم مستند در سال ۱۳۹۶ به تهیه کنندگی مسعود ردایی در مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی ساخته شد.
جمشید بیات ترک پژوهشگر و نویسنده این مستند،کارگردانی این فیلم را هم انجام داده است.

خلاصه مستند 
اولین رو به رو شدن فوکو با فضای انقلاب ایران زمانی اتفاق می افتد که او صدای اعتراضی دانشجویان ایرانی حاضر در کشور های غربی را می شنود. فوکو در آن زمان با قبول مسئولیت یکی از ستون های روزنامه کویره دلا سرا برای مشاهده مستقیم اعتراضات مردمی و نگارش گزارش دو بار به ایران سفر می کند. فوکو در این سفرها به میان مردم ایران رفته و با اقشار مختلف سخن می گوید.
مرور محتوای مقالات فوکو درباره انقلاب ایران بخش مهمی است که در این مستند به آنها پرداخته می شود.

نقد مستند 
نقدهای منتشر شده پیرامون این فیلم مستند:
 نقدی بر مستند دستهای خالی، سینما حقیقت
 ایستاده با دستهای خالی، سینما حقیقت 
 انقلاب با عینک میشل فوکو، سینما مارکت
 نقد نشریه ی کمان، خانه مستند

جستارهای وابسته 
 انقلاب اسلامی ایران
 انقلاب ۱۳۵۷
 میشل فوکو
 روزهای سرنوشت

پانویس

منابع 
 

فیلم‌های ایرانی
فیلم‌ها به زبان فارسی
فیلم‌های ۱۳۹۷
فیلم‌های مستند ۱۳۹۷
فیلم‌های مستند ایرانی
فیلم‌های مستند دهه ۲۰۱۰ (میلادی)