عباس عبدالله گروسی

عباس عبدالله گروسی متولد ۳۰ آبان‌ماه ۱۳۱۸ تهران و درگذشتهٔ ۱۱ مردادماه ۱۳۹۳ ونکوور کانادا، نویسنده، پژوهشگر، ایران‌شناس، مردم‌شناس و قوم‌شناس ایرانی بود.

زندگی‌نامه 
عباس گروسی متولد ۱۳۱۸ در تهران بود. وی فارغ‌التحصیل رشتهٔ کارشناسی زبان و ادبیات عرب از دانشگاه تهران و کارشناسی ارشد از مؤسسه آسیایی دانشگاه پهلوی بود و از سال ۱۳۴۹ به تحقیق و نگارش در حوزهٔ تاریخ، باستان‌شناسی، میراث فرهنگی، میراث کشاورزی، دام‌داری سنتی و آیین‌ها پرداخت. او در «مؤسسهٔ تحقیقات تعاون و امور روستا»، «خانه‌های فرهنگ روستایی وزارت کشاورزی»، «مؤسسهٔ پژوهش‌های دهقانی و روستایی ایران»، «مؤسسهٔ تحقیقات تعاون و امور روستا» و «مؤسسهٔ مطالعات هامون» وابسته به سازمان برنامه و بودجه، در حوزهٔ مطالعات و پژوهش، همکاری داشت. حاصل سفرهای تحقیقاتی او در ایران دو جلد کتاب و چندین مقاله و گزارش و مجموعه‌ای از یادداشت و چند هزار عکس است.

تحقیقات 
عباس گروسی در سال ۱۳۴۹ تا ۱۳۵۵ به عنوان پژوهشگر در «مؤسسهٔ تحقیقات تعاون و امور روستا» و خانه‌های فرهنگ روستایی وزارت کشاورزی مشغول به کار شد و با حسین ملک کار کرد. در اواخر پاییز ۱۳۵۵ به دعوت حسین ملک در موسسه‌ای تحقیقاتی به نام «مؤسسهٔ پژوهش‌های دهقانی و روستایی ایران» به مدیریت نادر افشار نادری دعوت شد. اولین کار پژوهشی او در «مؤسسهٔ پژوهشهای دهقانی و روستایی ایران» انجام مطالعه‌ای گسترده دربارهٔ عشایر و پژوهش در متون تاریخی عربی و فارسی بود. علت دعوت از او آشنایی کامل او به متون عربی و سفرنامه‌های عربی و فارسی و همچنین تجربهٔ او در زمینهٔ تحقیقات روستایی و جغرافیای تاریخی بود.

مجموعهٔ مطالعات عباس گروسی در «مؤسسهٔ پژوهشهای دهقانی و روستایی ایران» به شرح زیر است:
 مونوگرافی «انگور دیم در بوشهر» به اتفاق فرهاد ورهرام، ۱۳۵۶.
(در سال ۱۳۷۶ فیلم مستندی با عنوان «انگور دیم» با همکاری عباس گروسی و فرهاد ورهرام با فیلمبرداری عباس قربانیان ساخته شد)
 مونوگرافی جزیرهٔ هرمز، ۱۳۵۶.
(اعضای گروه تحقیقاتی؛ رضا کازرونی جواد زاهدانی مازندرانی، خانم نبی، خانم مشتاق عسگری و جمال سرمدی، عباس گروسی، فرهاد ورهرام و جهانگیر گیاهی بودند. در این گروه تحقیقاتی عباس گروسی بخش پژهش در تاریخ و جغرافیای تاریخی جزیرهٔ هرمز را به عهده داشت. این گزارش با عنوان «مطالعات اجتماعی و اقتصادی جزیرهٔ هرمز»، به علت اشاره به فقر و بیماری در این جزیره، فقط در تعداد محدودی در «مؤسسهٔ پژوهشهای دهقانی و روستایی ایران» به چاپ رسید)
 مونوگرافی بزمان، یکی از مناطق ایرانشهر، ۱۳۵۶.
(اعضای گروه تحقیقاتی؛ رضا کازرونی جواد زاهدانی مازندرانی، خانم نبی، خانم مشتاق عسگری و جمال سرمدی، عباس گروسی، فرهاد ورهرام و احمد هاشمی و علیرضا شایسته و جهانگیر گیاهی بودند. نتیجهٔ سفر تحت عنوان «مونوگرافی بزمان» و گزارشی از «الگوی سکونت در منطقهٔ بزمان» همراه با عکس‌هایی در «مؤسسه پژوهشهای دهقانی و روستایی ایران» به چاپ رسید)

پس از انقلاب و با تغییر و تحول در «مؤسسهٔ پژوهش‌های دهقانی و روستایی ایران» عباس گروسی به «مؤسسهٔ تحقیقات تعاون و امور روستا» بازگشت و پس از مدتی بازنشسته شد. از سال ۱۳۵۹ تا سال ۱۳۶۵ عباس گروسی با «مؤسسهٔ مطالعات هامون» که وابسته به سازمان برنامه و بودجه بود در مطالعات چند طرح جامع از جمله: مطالعات طرح جامع یزد، مطالعات طرح جامع جازموریان، مطالعات طرح جامع چهار محال و بختیاری همکاری داشت.

سایر پژوهش‌ها از سال ۱۳۵۹ 
 تحقیق در فیلم مستند «کاریز رویشی از باران» به کارگردانی ابوالحسن داوودی و فیلمبرداری محمود بهادری و فرهاد ورهرام. تهیه‌کننده: شبکهٔ یک تلویزیون، ۱۳۵۹. (موضوع فیلم: آب و آبیاری در ایران است)
 تحقیق در فیلم مستند «دانه‌های روغنی» به عنوان محقق به اتفاق فرهاد ورهرام به کارگردانی سجادی و فیلمبرداری اصغر شهدوست. تهیه‌کننده: شبکه دو تلویزیون ایران، ۱۳۶۱ (موضوع فیلم: کشت دانه‌های روغنی در استان‌های گرگان، مازندران و گیلان است)
 تحقیق در فیلم مستند «هور دورق» (تالاب شادگان)، به اتفاق فرهاد ورهرام به کارگردانی حمید تمجیدی، تهیه‌کننده: شبکهٔ دو تلویزیون، ۱۳۶۲. (در این تحقیق بخش تاریخ و جغرافیای تاریخی و اقتصاد و کشاورزی و دام‌داری و بازار و مبادله در شادگان را عباس گروسی و بخش صید و صیادی و مونوگرافی یک روز صید توسط فرهاد ورهرام انجام گرفت. این فیلم در سال ۱۳۶۳ در جشنواره فیلم فجر جایزهٔ بهترین فیلم مستند را از آن خود کرد)
 پژوهش در فیلم مستند «سده سوزی» به اتفاق مسعود کرامتی. (جایزهٔ بهترین مردم نگاری در جشنواره فیلم‌های میراث فرهنگی یادگار به عباس عبدالله گروسی و مسعود کرامتی تعلق گرفت)
 پژوهش در فیلم مستند «غذاهای آیینی جندق» به اتفاق مریم حیدری به کارگردانی فخرالدین سیدی و فیلمبرداری منوچهر خطیبی. تهیه‌کننده: دگا فیلم، ۱۳۸۷.

کتاب‌ها 
 جغرافیای تاریخی ناحیهٔ بمپور بلوچستان. تهران: جهاد دانشگاهی، ۱۳۷۴. (کتاب برگزیدهٔ پژوهش‌های فرهنگی سال ۱۳۷۵)
 تاریخ آب و آبیاری استان کرمان. تهران: کمیتهٔ ملی آبیاری و زهکشی، ۱۳۸۲.

مقالات 
 «آتشکدهٔ بهرام». در: بررسی‌های تاریخی، ش ۶۶ (آذر و دی ۱۳۵۵).
 «گزارش سفر لارستان به اتفاق علی حصوری». در: پژوهشنامه بخش زبان‌شناسی مؤسسه آسیایی، ش ۲–۴ (تابستان تا زمستان، ۱۳۵۷).
 «انگور دیم، یک نوع کشت سنتی در روستاهای اطراف بوشهر». (با همکاری فرهاد ورهرام). در: ماهنامهٔ زیتون. ش ۱۳ (اردیبهشت ۱۳۶۱).
 ذیل مدخل «براهویی». (به اتفاق محمد سعید جانب اللهی). در: دائرةالمعارف بزرگ اسلامی. زیر نظر سید محمدکاظم موسوی بجنوردی. جلد ۱۱. تهران: مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، ۱۳۶۷.
 «آئینهای زایش و رویش در جنوب کرمان». در: نشریهٔ دانشکدهٔ ادبیات و علوم انسانی (باهنر کرمان)، ش ۱ (بهار ۱۳۶۹).
 «فرهنگ یاریگری در ایران: معرفی کتاب مرتضی فرهادی». در: راه دانش، ش ۱ و ۲ (بهار و تابستان ۱۳۷۴).
 ذیل مدخل «پنج کوت». در: دانشنامه جهان اسلام. ج ۱. تهران: بنیاد دائرةالمعارف اسلامی، ۱۳۷۵.
 «سیر تحولات تاریخی شهر ساوه». در: مجموعه مقالات کنگرهٔ تاریخ معماری و شهرسازی ایران (ارگ بم). به کوشش باقر آیت‌الله‌زاده شیرازی. دورهٔ اول، جلد پنجم. تهران: سازمان میراث فرهنگی کشور ۱۳۷۶.
 «زندگی در پایاب‌ها». در: مجموعهٔ مقالات همایش بین‌المللی قنات یزد، جلد ۲، اردیبهشت ۱۳۷۹.
 «چشم‌اندازی به جشن‌ها و آیین‌های نوروزی در مناطق ایران». در: کتاب ماه هنر، ش ۲۹ و ۳۰ (بهمن و اسفند ۱۳۷۹).

پانویس

منابع 
مصاحبهٔ مریم حیدری با فرهاد ورهرام در تاریخ ۷ خردادماه ۱۳۹۹.

فرهاد ورهرام. «آرمان شهر: نگاهی به فعالیتهای مستندسازی افشار نادری». روزنامه شرق، سال هشتم، شمارهٔ ۱۲۸۵ (۱۳ تیر ۱۳۹۰).

صفحهٔ اینستاگرام آرشیو عکس‌های عباس گروسی: https://www.instagram.com/AbbasGarousyPhotoArchive

اهالی تهران
درگذشتگان ۱۳۹۳
دور از وطن‌های اهل ایران در کانادا
زادگان ۱۳۱۸