خالکوبی گل سرخ

برای فیلمی به همین نام خالکوبی گل سرخ (فیلم) را ببینید. 

خالکوبی گل سرخ  نمایشنامه‌ای‌ست در سه پرده که تنسی ویلیامز در سالهای ۱۹۴۹ و ۱۹۵۰ نوشته‌است. این نمایشنامه اولین بار در ۲۹ دسامبر ۱۹۵۰ در شیکاگو به اجرا درآمد، ویلیامز اصلاحاتی روی متن اعمال کرد و متن بازنگری‌شده در تاریخ ۲ فوریه ۱۹۵۱ در برادوی روی صحنه رفت و نمایشنامه آن از سوی New Directions یک ماه بعد منتشر شد.

در سال ۱۹۵۵ فیلمی نیز بر اساس این نمایشنامه ساخته شد. خالکوبی گل سرخ داستان زن بیوه ایتالیایی-آمریکایی را روایت می‌کند که در می‌سی‌سی‌پی زندگی می‌کند. او پس از مرگ شوهرش از زندگی دست شسته و انتظار دارد دخترش نیز همین کار را انجام دهد.

این کتاب با ترجمه قدسی قاضی نور در سال ۱۳۸۱ از سوی انتشارات نگاه و با ترجمه مرجان بخت مینو، در سال ۱۳۸۲ از سوی انتشارات مینو به فارسی منتشر شده‌است.

تولید 

در اجرای اصلی در برادوی ستاره‌هایی نظیر مورین استیپلتون، فیلیس لاو و ایلای والاک در نقش‌های اصلی بازی کردند. سایر بازیگران اجرای ۱۹۵۱ برادوی مارتین بالسام و ویوین نیتن بودند. نمایش از سوم فوریه ۱۹۵۱ در تئاتر مارتین بک (که اکنون با نام تئاتر ال هیرشفلد شناخته می‌شود) به روی صحنه رفت و پس از ۳۰۶ اجرا، در ۲۷ اکتبر ۱۹۵۱، به پایان رسید. سایر عوامل این نمایش عبارت بودند از: شریل کرافورد (تهیه‌کننده)، تنسی ویلیامز (نویسنده)، دیوید دیاموند (سازندهٔ موسیقی متن)، دنیل مان (کارگردان)، بوریس آرونسون (طراح صحنه، رز بوگادنوف (طراح لباس، چارلز السون (طراح نور)، جان یورک (مدیر اجرایی)، رالف د لاونی (مدیر صحنه)، نتی دروژینسکی (رهبر ارکستر و نوازنده چنگ)، مایکل دانزی، جک لینکس و فرانک کوتاک (سایر نوازندگان)، بیا لاورن (دستیار تولید)، و وولف کافمن (روابط عمومی). در ۵ ژوئیه ۱۹۵۳، نسخهٔ رادیویی اجرای ۱۹۵۱، با صداپیشگی بازیگران اصلی، در برنامه بهترین‌های تئاتر پخش شد. فایل صوتی این اجرا در بایگانی‌ها و مجموعه‌های خصوصی موجود است.

خالکوبی گل سرخ در سال ۱۹۶۶ بار دیگر به روی صحنه رفت و مورین استیپلتون مجدداْ در نقش اصلی ظاهر شد و ماریا توچی، به جای فیلیس لاو نقش رز دلا رز را بازی کرد و نامزد دریافت جایزه تونی نیز شد. این نمایش از ۹ نوامبر تا ۳۱ دسامبر در تئاتر بیلی رز (که اکنون با نام تئاتر نیدرلاندر شناخته می‌شود) به کارگردانی میلتون کاتسلاس به مدت ۶۲ شب اجرا شد. سایر عوامل این نمایش عبارت بودند از: دیوید آر «تکس» بالو (طراح صحنه)، فرانک تامپسون (طراح لباس)، پگی کلارک (طراح نور)، ری لین (مدیر صحنه)، و آرتور کنتور و آرتی سولومون (روابط عمومی).

در سال ۱۹۹۵، خالکوبی گل سرخ بار دیگر در تئاتر سیرکل این د اسکوئر، از ۲۳ مارس تا ۳۰ آوریل، به مدت ۷۳ شب روی صحنه رفت. کارگردان نمایش رابرت فالز و بازیگران اصلی آنتونی لاپالیا و مرسدس روئل بودند. کار انتخاب بازیگر را استوارت هوارد و امی شکتر انجام دادند و سانتو لوکاستو طراحی صحنه، کاترین زوبر طراحی لباس، کنت پوسنر طراحی نور، جان کیلگور طراحی صدا، کلاوس لولا طراحی گریم و جان اچیسون کار طراحی و تهیهٔ کلاه‌گیس بازیگران را بر عهده داشت. مدیر اجرایی نمایش دان رو، مشاور گوردون جی. فوربس، مدیر صحنه پگی پترسون، دستیار صحنه دبلیو ام. هر و مربی فن بیان کی سی لیگون بود.

در سال ۲۰۱۰،انتشارات نیودایرکشنز، چاپ جدیدی از نمایشنامهٔ ویلیامز را با مقدمه‌ای از جان پاتریک شنلی روانهٔ بازار کرد.
سومین اجرای برادوی خالکوبی گل سرخ با بازی مریسا تومی (برندهٔ اسکار) در نقش سرافینا، ایمان الیوت در نقش آلوارو مانجاکاوالو، و کارگردانی تریپ کولمن در تئاتر ایرلاینز در ۱۹ سپتامبر ۲۰۱۹ روی صحنه رفت. اجرای رسمی از ۱۵ اکتبر آغاز شد.

جنجال 
در ۱۲ مه ۱۹۵۷، اولین جشنوارهٔ تئاتر بین‌المللی دوبلین، با نمایش خالکوبی گل سرخ افتتاح شد. تهیه‌کنندگان این نمایش، کرولین سویفت و آلن سیمپسون زن و شوهری بودند که تئاتری کوچک به نام پایک را اداره می‌کردند. پایک در محافل هنری و روشنفکری دوبلین ارج و قربی داشت. در اجرای دوبلین خالکوبی گل سرخ، نقش سرافینا را آنا ماناهان بازی می‌کرد و طراحی صحنه، بر عهدهٔ طراح ایرلندی، رجینال گری، بود. نمایش مورد تحسین منتقدان واقع شد اما پس از چند شب اجرا توقیف شد. ماجرا از این قرار بود که در صحنه‌ای از نمایشنامهٔ ویلیامز بنا بود یک کاندوم از جیب یکی از بازیگران به زمین بیفتد. اما کاندوم در آن زمان در ایرلند غیرقانونی بود، به همین دلیل یک تکه کاغذ جایگزین آن شد. اما این ترفند هم کارساز نیفتاد و پلیس ایرلند آلن سیمپسون را به دلیل آنچه تولید «یک اثر بی‌شرمانه» نامیدند دستگیر کرد.توقیف خالکوبی گل سرخ به اعتراضات روشنفکری گسترده‌ای منجر شد که از مرزهای ایرلند فراتر رفت. رهبری این اعتراضات را نمایشنامه‌نویسانی چون ساموئل بکت، شان اوکیسی و برندان بهان بر عهده داشتند. آلن سیمپسون آزاد شد و دادگاه پس از یک سال بررسی در نهایت رأی به بی‌گناهی او داد، اما یک سال کش و قوس در دستگاه قضایی به قیمت از رونق افتادن تئاتر پایک و مشکلاتی در زندگی زناشویی سویفت و سیمپسون تمام شد. قاضی پرونده، اوفلین، حکم داد: «استنباط من این است که [پلیس] با دستگیری متهم، به هدف خود که تعطیلی نمایش بوده دست یافته‌است.» یکی از نتایج این پرونده این بود که هر اتهامی که از سوی هر گروهی متوجه یک اثر نمایشی شود، باید ابتدا در دادگاه به اثبات برسد و تنها با رای دادگاه نمایش توقیف می‌شود.

بازیگران

۱۹۵۱ اجرای اصلی در برادوی

اجرای ۱۹۶۶

اجرای ۱۹۹۵

اجرای ۲۰۱۹

اقتباس سینمایی 
نسخهٔ سینمایی خالکوبی گل سرخ، در سال ۱۹۵۵، به کارگردانی دنیل من و با بازی آنا مانیانی و برت لنکستر ساخته شد.  مانیانی به خاطر بازی در این فیلم جایزه اسکار را از آن خود کرد.

جوایز

۱۹۵۱ تولید اصلی برادوی

اجرای ۱۹۶۶

اجرای ۱۹۹۵

پانویس

منابع

پیوند به بیرون 
 
 
 1953 بهترین پخش اقتباس رادیویی از نمایشنامه اصلی در بایگانی اینترنت

نمایشنامه‌های برنده جایزه تونی
نمایشنامه‌های واقع‌شده در میسیسیپی
نمایشنامه‌های تنسی ویلیامز
نمایشنامه‌های آمریکایی مورد اقتباس در فیلم‌ها
نمایش‌های برادوی
نمایشنامه‌های ۱۹۵۱ (میلادی)