نون خ

نون خ، نام مجموعهٔ تلویزیونی ایرانی به کارگردانی سعید آقاخانی و نویسندگی امیر وفایی است که از نوروز ۱۳۹۸ از شبکه یک به نمایش درآمد. «نون خ» در اصل، مخفف نام نقش اصلی این سریال، «نورالدین خان‌زاده» است. تاکنون ۴ فصل از این مجموعه، ساخته شده‌است که در سالهای ۱۳۹۸، ۱۳۹۹، ۱۴۰۰ و ۱۴۰۲ از شبکه یک سیما و شبکه تماشا پخش شدند. همچنین این مجموعه در هر چهار سال پخش، جزو پربیننده‌ترین سریال‌های نوروزی صدا و سیما قرار گرفت.

تولید 
سریال نون-خ در استان کرمانشاه تصویربرداری آن شروع شد و فضای این منطقه را به تصویر می‌کشد. در قسمت‌های مختلفی از سریال، از ترانه‌های هنرمندان کرد استان کردستان و آذربایجان غربی مانند مظهر خالقی، حسن زیرک و حسین صفامنش استان کرمانشاه بهره برده‌اند.

مشکل دیگری که در سریال وجود دارد، مکانی‌ست که داستان اصلی سریال طی می‌شود. منظور همان روستایی است که در سریال بازیگران اصرار دارند به آن بگویند «شهر»، که این موضوع در فصل اول باعث بازتابی منفی از سوی جامعه کُردها در ایران شد. عدم به تصویر کشیدن شهرهای کردنشین و نماهای این شهرها، یکی دیگر از مشکلات جدی این سریال است.

موسیقی 
با توجه به اینکه این سریال به قوم کرد ایران پرداخته، موسیقی آن نیز از نواهای این منطقه بهره برده‌است. در تیتراژ قسمت پایانی فصل دوم از این سریال که در نوروز ۹۹ پخش شد، شعری از ایرج دهقان توسط سید جلال‌الدین محمدیان خوانده شد. در قسمت پایانی از فصل سوم این سریال ترانه قدیمی «لیلیم لی» با صدای حسین صفامنش و آهنگسازی صادق آزمند پخش شد؛ آهنگی که در واقع بازسازی یک شعر کُردی بود.

صادق آزمند آهنگساز و یکی از خوانندگان این سریال تلویزیونی پیرامون تجربه حضورش در این مجموعه و ویژگی‌های آن گفت:

او افزود: «گرچه در محوریت اصلی ساخت موسیقی سریال، سازهایی چون کمانچه نقش اساسی دارند اما آنچه مدنظر ما بوده اجرای نوعی از موسیقی جدی و تامل‌برانگیز در قواره شخصیت‌سازهای ایرانی برای بیان مشکلات و مصائب مردم مناطق کردنشین و حرکت به سمتی از طنز و کمدی است.»

برخی از آهنگ‌هایی که در سریال نون خ پخش شد عبارتند از:
 آهنگ بی براری از محمد میرزاوندی
 آهنگ شیرین شیرین از سید جلال‌الدین محمدیان
 آهنگ بوی دینم از مظهر خالقی
 آهنگ خال دانه‌دانه از مظهر خالقی
 آهنگ امرو بهاره از حسن زیرک
 آهنگ زماون از حسین صفامنش
 آهنگ خوشه هه‌ورامان از کامکارها
 آهنگ غمگینو دل پشیوم از سید علی‌اصغر کردستانی
 آهنگ بارانه و بارانه از ناصر رزازی
 آهنگ هه‌وری لار از حسن زیرک
 آهنگ هرتوم ده وه از حسن زیرک
 آهنگ آشفته حالم له غمت از حشمت‌الله لرنژاد
 آهنگ لای لای از مظهر خالقی

بازیگران و شخصیت‌ها

شخصیت‌های اصلی

فصل‌ها

فصل اول 
فصل اول مجموعه تلویزیونی نون خ است که از ۱ فروردین ۱۳۹۸ بخش شد. نون خ نام مجموعهٔ تلویزیونی ایرانی به کارگردانی سعید آقاخانی و نویسندگی امیر وفایی و محمد تنابنده است.

تیتراژ سریال «نون خ» در فصل اول را حسین صفامنش خواند و بسیار هم مورد توجه قرار گرفت.

خلاصهٔ داستان 
این سریال، داستانی اجتماعی و آمیخته با طنز دارد. نورالدین خانزاده (سعید آقاخانی) صاحب یک کارگاه فرآوری تخمهٔ آفتاب‌گردان است. او ۴ دختر و یک نوه دارد. کشاورزان هم‌محلی نورالدین، محصول تخمهٔ آفتاب‌گردان خود را به نورالدین فروخته‌اند. نورالدین این محصول را به شخصی ساکن تهران به نام میرزایی فروخته‌است تا او این محصولات را در کشور ترکیه به فروش برساند.در همین حین، خبر می‌رسد که میرزایی از دنیا رفته‌است و کشاورزان که از این خبر مطلع می‌شوند هر یک به نحوی سعی می‌کنند تا پول محصولاتی را که به نورالدین خانزاده فروخته‌اند، از او بگیرند.

بازیگران

فصل دوم 
فصل دوم مجموعه تلویزیونی نون خ است که از ۲۲
فروردین تا ۴ اردیبهشت ۱۳۹۹، پیش از ماه رمضان، به روی آنتن شبکه یک رفت.

نون خ نام مجموعهٔ تلویزیونی ایرانی به کارگردانی سعید آقاخانی و نویسندگی امیر وفایی و مصطفی تنابنده است که فصل نخست آن در نوروز ۱۳۹۸ از شبکه یک پخش شد.

فصل دوم این مجموعه توانست نظر مثبت مخاطبان و منتقدین زیادی را به خود جلب کند.

تولید 
با اینکه فصل اول این سریال در نوروز بروی آنتن رفت اما به دلیل تقارن با پخش سریال «پایتخت» مدیران شبکه یک بر آن شدند تا فصل دو «نون خ» را برای ماه رمضان تولید کنند و بر همین اساس بنا بود تا این سریال ۳۰ قسمت باشد. اما به دلیل شیوع بیماری کرونا که به کردستان هم رسیده بود تنها ۱۷ قسمت از این سریال ضبط شد تا عوامل این سریال در شرایط بهداشتی کامل و در قرنطینه خانگی این دوره را به سلامت پشت سر بگذارند. همچنین با اینکه قرار بود این سریال با شروع ماه رمضان پخش شود اما حدود ۱۷ روز قبل از آغاز ماه رمضان پخش خود را از سر گرفت تا قبل از ماه رمضان به پایان برسد و سریال دیگری جایگزین آن شود.

موسیقی 
در تیتراژ و در انتهای قسمت پایانی از موسیقی‌های کردزبان‌ها استفاده شده‌است تیتراژ سریال «نون خ» در فصل اول را حسین صفامنش خواند اما در فصل دومِ این سریال، بخش فارسی هم به تیتراژ اضافه شد تا حسین صفامنش بخش کُردی و صادق آزمند هم بخش فارسی را بخواند.

خلاصه داستان 
فصل دوم در ۱۷ قسمت ۵۰ دقیقه ای ساخته شد. داستان این فصل از جایی شروع شد که نورالدین در حال پرداخت بدهی‌هایش است. ماجرایی که با مرگ مه لقاخانم همراه می‌شود. بعد از این هم در طول داستان شاهد بخشی از جریان زلزله‌های معروف غرب کشور بودیم، ماجرایی که باعث شد اهالی روستا تا امن تر شدن اوضاع به صحرا بروند و مدتی آنجا زندگی کنند. در این جابه جایی و فضای تازه هم هر روز اتفاقات جدیدی رخ می‌داد، مواردی که در ابعاد کوچک و با طنز تلخی که در آنها وجود داشت، بخشی از مسائلی که حادثه دیده‌های غرب کشور پشت سر گذاشتند را منعکس کرد.

بازیگران

فصل سوم 
فصل سوم مجموعه تلویزیونی نون خ است که در نوروز ۱۴۰۰ از شبکه یک و شبکه تماشا و شبکه نسیم پخش شد.
نون خ نام مجموعهٔ تلویزیونی ایرانی به کارگردانی سعید آقاخانی و نویسندگی امیر وفایی که فصل نخست آن در نوروز ۱۳۹۸ از شبکه یک پخش شد.

زبان بازیگران این سریال فارسی با لهجه کرمانشاهی هست، اما از ترانه‌های کردی سورانی و ترکمنی و لباس مردم مناطق کردنشین استان کردستان و آذربایجان غربی استفاده شده‌است. فصل سوم سریال «نون. خ» در سال ۱۳۹۹ ساخته شده و به یکی از پربیننده‌ترین سریال‌های نوروزی ۱۴۰۰ تلویزیون ایران تبدیل شد.

تولید 
فیلمبرداری فصل سوم سریال نون خ از اواسط مهرماه در اطراف تهران و حوالی جاجرود آغاز شد و بعد از بیش از ۱۴۰ روز، صبح سه‌شنبه ۱۲ اسفندماه به پایان رسید. یکی از جدیدترین تفاوت‌ها دربارهٔ این فصل، حضور بازیگران کره ای و شرق آسیاست. فصل سوم سریال نون خ در ۱۶ قسمت به همراه ۱ قسمت پشت صحنه برای پخش در نوروز ۱۴۰۰ از شبکه یک سیما ساخته شد.

مهدی فرجی تهیه‌کننده سریال دربارهٔ روند تولید گفت:

کاظم نوربخش بازیگر «سلمان» در مورد فصل ۳ گفت:

انتخاب بازیگر 
بازیگر نقش سلمان دربارهٔ تأثیر سریال‌های بومی در ارتقای فرهنگ کشور تأکید کرد:

موسیقی 
در قسمت پایانی از فصل سوم این سریال ترانه قدیمی «لیلیم لی» با صدای حسین صفامنش و آهنگسازی صادق آزمند پخش شد؛ آهنگی که در واقع بازسازی یک موسیقی ترکیه ای با شعری کُردی بود.

این سریال، فانتزی آرمانی سعید آقاخانی است که در فصل‌های پیشین، با سانسور، نبردی جانانه کرد. او با وسواس، رگه طلای میهن‌دوستی را در تصاویر تیتراژها با موسیقی ارجمند کُردی بیان کرده‌است.

موسیقی فصل سوم سریال نون خ، از ترانه‌های نوستالژیک حسن زیرک و مظهر خالقی استفاده شده‌است. اسامی سایر خوانندگان که با این سریال همکاری کرده‌اند به شرح زیر است:
 حسین صفامنش؛ تیتراژ پایانی سریال (بخش کُردی)
 صادق آزمند؛ تیتراژ پایانی سریال (بخش فارسی)
 امید رسول پور؛ خواننده

خلاصه داستان 
داستان این مجموعه با ازدواج شیرین، دختر نورالدین شروع می‌شود که در حین آن داماد ناپدید می‌شود. در این میان شوهر خواهر نورالدین خانزاده، بهادر خان، به یک معدن طلا دست پیدا می‌کند و سعی می‌کند کسی از این قضیه مطلع نشود؛ ولی در ادامه با ورود اهالی روستا از جمله کیوان، سلمان و سیروس به ماجرای معدن، این داستان شکل دیگری به خود می‌گیرد. تلاش اهالی روستا برای استخراج طلا از معدن، رقابت فریبرز و سلمان برای ازدواج با شیرین، واریز پولی هنگفت از سوی پدر نازنین به حساب نورالدین و ورود آب قنات روستا به معدن در پی انفجار دینامیت از ماجراهایی هستند که داستان اصلی این مجموعه را شکل می‌دهند.

قسمت‌ها

بازیگران 
سعید آقاخانی، علی صادقی، شقایق دهقان، سیروس میمنت، سید علی صالحی، پاشا جمالی، یدالله شادمانی، ندا قاسمی، نسرین مرادی، هدیه بازوند، شیدا یوسفی، صهبا شرافتی، هدی استواری، آتنا مهیاری، کاظم نوربخش، ماشاالله وروایی، سیروس سپهری، یوسف کرمی، رضا رشیدی، سید حسین موسوی، سیروس حسینی‌فر، علی اخوان، افشین ملکی، نارین ایوبی، شقایق فتاحی، مرتضی رستمی بازیگران فصل سوم نون. خ هستند.

نقد و بررسی 
با رسیدن به فصل سوم با مشکلات و کمبودهای جدی در بخش شخصیت پردازی، فیلم نامه نویسی و حتی کارگردانی به دلیل بازی و کارگردانی همزمان سعید آقاخانی مواجه است. در حالی نون خ در فصل سوم به پایان رسید که ساخت و تولید فصل‌های جدید این اثر تلویزیونی به یک مطالبه عمومی تبدیل شده‌است و این میزان استقبال از یک اثر با پرداختن به مسائل و موضوعات استانهای غربی از جمله کردستان و کرمانشاه و ایلام در نوع خود بی نظیر است

رضا استادی، منتقد سینما و تلویزیون، دربارهٔ نقاط قوت و ضعف سریال می‌گوید:

قسمت پانزدهم با حدود ۳۵ دقیقه تأخیر روی آنتن شبکه یک سیما رفت. در همین رابطه خبری در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد که این اتفاق را به ممیزی سریال مرتبط می‌کرد. بر این اساس کاراکترهای «نون خ» در داخل معدن، ترانه‌ای از استاد فقید محمدرضا شجریان را همخوانی کرده بودند و به همین دلیل این بخش در پخش سریال ممیزی شد.

عوامل 
 تهیه‌کننده: مهدی فرجی
 کارگردان: سعید آقاخانی
 نویسنده: امیر وفایی
 مجری طرح: علی‌اکبر کریمی
 مدیر تولید: منصور غضنفری
 مشاور تهیه‌کننده: حسام بابایی
 ناظر کیفی: علی‌اصغر داوودآبادی
 دستیار یک کارگردان: محمد غفاری
 مدیر برنامه‌ریزی: ساناز بصیر
 مدیر تصویربرداری: سجاد حیدری
 تصویربردار: مصطفی معمار
 مدیر صدابرداری: امیر عاشق‌حسینی
 صداگذار: امیر حسین صادقی
 تدوین: امیرشیبان خاقانی
 طراح صحنه: سید حسین عالی‌نژاد
 طراح لباس: پگاه ترکی
 طراح چهره‌پردازی: بابک اسکندری
 آهنگساز: صادق آزمند
 جلوه‌های ویژه کامپیوتری: امیر ولیخانی
 اصلاح رنگ: امیر ولیخانی
 مدیر روابط عمومی و تبلیغات: علی زادمهر
 جلوه‌های ویژه میدانی: ایمان کرمیان
 مدیران تدارکات: محمد محمدنیا
 مسعود یوسفی
 مشاور حقوقی: عزت‌الله افتخاری
 منشی صحنه: سارا عبداللهی
 دستیار تدوین: الهام بدیعی
 عکاس و فیلمبردار پشت صحنه: میثم محمدی
 تیتراژ: مجید یوسف‌زاده
 مشاور انتظامی: هدایت‌الله سجادی

جوایز و نامزدها

فصل چهارم 
در فصل چهارم به سراغ شکار گرگ‌ها رفته‌است. در فصل چهارم سریال نون خ گاو و گوسفندان روستاییان با حمله گرگ‌ها تار و مار می‌شوند و بزرگان ده برای تغییر شرایط شکار گرگ‌ها را پیشنهاد می‌کنند اما خودشان به دلایلی موفق به شکار نمی‌شوند و به همین خاطر تصمیم به استخدام شکارچی از ده بالا می‌گیرند، با این کار اختلافات قدیمی بین دو روستا سرباز کرده و ماجراهای جذابی شروع می‌شود.

بازیگران 
حمیدرضا آذرنگ، سعید آقاخانی، امیر سهیلی، هومن حاجی‌عبداللهی، سیروس میمنت، مجید یاسر، بیژن بنفشه‌خواه، کاظم نوربخش، نسرین مرادی، هدیه بازوند، سید علی صالحی، پاشا جمالی، ندا قاسمی، ماشاالله وروایی، صهبا شرافتی، حسن تولیده، آتنا مهیاری، علی اخوان، افشین ملکی، وریا امینی، رضا رشیدی، سید حسین موسوی، سیروس سپهری، عاطفه باقری،

قسمت‌ها

تأثیر 
این سریال کمک زیادی به شناخت و معرفی بیشتر مناطق و اقوام ایرانی و فرهنگ و آداب رسوم کُردها کرده‌است. این سریال می‌تواند نقش بسیار مهمی در معرفی پتانسیل‌ها و توانمندی‌های استان‌های ایلام، کرمانشاه و کردستان به مردم سراسر ایران داشته باشد.

نقد و بررسی 
یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های مجموعه نون خ که در فصل سوم به اوج خود رسید حرکت بر اساس موضوعات و سوژه‌های روز بود که سعید آقاخانی با هنرمندی هر چه تمامتر کوچک‌ترین موضوعات روز جامعه را در قالبی هنرمندانه بیان می‌کرد. پرداختن به مسئله کرونا، دست مایه قرار دادن کمبودها و کاستی‌های ارتباطی مردم ساکن در روستاهای محروم کشور از جمله کردستان و کرمانشاه و ایلام پرداختن به مسئله بورس و… این نوع پردازش وی با استقبال خوبی نیز از سوی مخاطب مواجه می‌شد. با رسیدن به فصل سوم با مشکلات و کمبودهای جدی در بخش شخصیت پردازی، فیلم نامه نویسی و حتی کارگردانی به دلیل بازی و کارگردانی همزمان سعید آقاخانی مواجه است. در حالی نون خ در فصل سوم به پایان رسید که ساخت و تولید فصل‌های جدید این اثر تلویزیونی به یک مطالبه عمومی تبدیل شده‌است و این میزان استقبال از یک اثر با پرداختن به مسائل و موضوعات استانهای غربی از جمله کردستان و کرمانشاه و ایلام در نوع خود بی نظیر است

رضا استادی، منتقد سینما و تلویزیون، دربارهٔ نقاط قوت و ضعف سریال می‌گوید:
در نشست «تحلیل و بررسی سریال نون خ ۴» که در مرکز تحقیقات صدا و سیما برگزار شد، آزاده سالمی، مدیر گروه علوم شناختی و اثرسنجی این مرکز اعلام کرد که این سریال «از میان سریال‌هایی که پخش آنها از ابتدای سال ۱۴۰۲ آغاز شده، بالاترین میزان بیننده را داشته‌است.» بر اساس نتایج یک نظرسنجی که در این نشست مطرح شد «بیش از ۸۰ درصد مخاطبان کرد و غیر کرد از «انتخاب محل تصویربرداری در مناطق کردنشین غرب کشور»، «استفاده از پوشاک و لباس کردی» و «استفاده از موسیقی کردی» استقبال کرده‌اند.

سانسور 
در قسمت اول فصل ۲، سکانسی که تقلید بازی بهروز وثوقی در نقش صمد در فیلم گوزن‌ها توسط یک پسربچه بود سانسور شد. پاشا جمالی، بازیگر «نون خ» در نقش مهیار در اعتراض به سانسور سکانس‌هایی از این سریال، در پستی اینستاگرامی نوشت: «سانسور دیگر بس است، پدر سریال را درآوردید، اجازه دهید مردم بیشتر بخندند.»

قسمت پانزدهم از فصل ۳ با حدود ۳۵ دقیقه تأخیر روی آنتن شبکه یک سیما رفت. در همین رابطه خبری در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد که این اتفاق را به ممیزی سریال مرتبط می‌کرد. بر این اساس کاراکترهای «نون خ» در داخل معدن، ترانه‌ای از محمدرضا شجریان را همخوانی کرده بودند و به همین دلیل این بخش در پخش سریال ممیزی شد. این موضوع توسط تهیه‌کننده سریال تکذیب شد.

در ارتباط با سانسور این سریال حرف و حدیث‌هایی مطرح شده بود که خبرگزاری مهر در این خصوص مطلبی را اینگونه منتشر کرد:
«نون. خ زودتر به پایان می‌رسد/ پای سانسور در میان است؟ این سریال به کارگردانی سعید آقاخانی که قرار بود در ۱۷ قسمت روی آنتن برود، با پخش قسمت پانزدهم در روز پنجشنبه ۴ اردیبهشت به پایان خواهد رسید. مهدی فرجی تهیه‌کننده سریال «نون. خ» دربارهٔ این که ممیزی سریال تأثیری بر کاهش قسمت‌های آن داشته‌است یا خیر گفته‌است: ممیزی‌هایی در حد معمول داشته‌ایم اما اینکه عامل کوتاهی سریال باشد خیر اینطور نبوده‌است.».

حاشیه‌ها 
در قسمت دوازدهم فصل ۲، ترانه باران ناصر رزازی خواننده کرد مقیم سوئد پخش شد. او سال هاست ایران زندگی نمی‌کند. پخش آهنگ این خواننده باعث بازتاب‌هایی در شبکه‌های اجتماعی شد. ماجرای اعتصاب غذا و حضور وزیران و مسئولان جوان، سلفی گرفتن‌های الکی بعضی از مسئولان، جشنواره فیلم فجر و شیوه داوری آن از موضوعاتی بود که در فصل ۲ مورد توجه قرار گرفت.

جوایز و نامزدها

نگارخانه

منابع

پیوند به بیرون 
 نشست خبری سریال نوروزی نون، خ | گالری تصاویر
 آئین آغاز تولید سریال تلویزیونی (نون خ) در کرمانشاه|گالری تصاویر
 سعید آقاخانی «ن.خ.» را برای نوروز شبکه یک می‌سازد
 انتشار اولین تصاویر از سریال طنز «نون خ»
 مدیر اسبق شبکه یک، تهیه‌کنندهٔ سریال نوروزی «ن.خ.» شد
 آغاز تدوین سریال «نون خ» همزمان با تصویربرداری
 سریال جدید سعید آقاخانی که قرار است در نوروز از شبکهٔ یک سیما پخش شود، امروز در منطقه‌ای حوالی تهران کلید خورد
 «ن.خ.» سریال نوروزی شبکه یک شد 
 سعید آقاخانی سریال نوروزی می‌سازد
 
 نون.خ ۲ | شبکه یک
برنامه‌های تلویزیونی به زبان فارسی
مجموعه‌های تلویزیونی ایرانی آغازشده در ۱۳۹۸
مجموعه‌های تلویزیونی ایرانی آغازشده در ۲۰۱۹ (میلادی)
مجموعه‌های تلویزیونی ایرانی دهه ۲۰۱۰ (میلادی)
مجموعه‌های تلویزیونی ایرانی
مجموعه‌های تلویزیونی شبکه یک ایران
نمایش‌های تلویزیونی واقع‌شده در ایران
ویکی‌سازی رباتیک