اوپانیشادهای موکیه

اوپانیشادهای موکیه () یا اوپانیشادهای اصلی معروف‌ترین و مهم‌ترین اوپانیشادهای آیین هندو هستند. برخی محققان ده اوپانیشاد را با عنوان موکیه‌های اصلی دسته‌بندی می‌کنند، ولی نظر غالب محققان بر ۱۲ یا ۱۳ اوپانیشاد موکیه اصلی است.

هر یک از اوپانیشادهای اصلی را می‌توان با یکی از مکاتب تفسیر یکی از چهار ودا (شاکهاها) مرتبط دانست.
گفته می‌شود که شاکهاهای بسیار وجود داشته‌اند که تنها کسری از آنها باقی مانده‌است. در قیاس با اوپانیشادهای اصلی، اوپانیشادهای جدید ارتباطی با متون اصیل ودایی ندارند، فلاسفهٔ مهم ویدانته بر آنها شرحی ننوشته‌اند، و زبان آنها با زبان اوپانیشادهای اصلی متفاوت است، رسمی‌تر است و مکنونات کمتری دارد، و درنتیجه خواندن و درک آن‌ها برای خوانندهٔ امروزی سهل‌تر است.

زمان‌شناسی 

پاترین آلیول تاریخ‌شناسی ذیل را برای اوپانیشادهای نخستین (یا اوپانیشادهای اصلی) پیشنهاد می‌کند:
 اوپانیشاد بریهدآرنیکه و چاندوگیه متونی پیشابودایی و قدیمی‌ترین اوپانیشادهایند و می‌شود تاریخ تألیف آنها را در قرون هفتم یا ششم قبل‌ازمیلاد (یک قرن این‌ور یا آن‌ورتر) دانست.
 سه اوپانیشاد دیگر نثر (تیتریه، آیتریه، و کوشیتکی) نیز احتمالاً پیشابودایی‌اند و می‌توان آن‌ها در قرن ششم تا پنجم قبل‌ازمیلاد گذاشت.
 اوپانیشاد کنه قدیمی‌ترین اوپانیشاد منظوم است و پس از آن کته، ایشا، شوتاشوتره، و موندکه سروده شده‌اند. زمان سرایش این اوپانیشادها احتمالاً در چند قرن آخر قبل‌ازمیلاد بوده‌است.
 دو اوپانیشاد جدیدتر منثور، پرشنه و ماندوکیه، نمی‌توانند مدت زمان بسیاری پس از میلاد مسیح تألیف شده‌باشند.

جستارهای وابسته 
 اوپانیشاد

منابع 

 

اوپانیشاد