جگر وز

جگر وَز یا جگر پرده‌پیچ (به لری: جیِروَز، یا جیرَوَز) که در فارسی به آن جگرپیچ نوعی روش کباب کردن جگر است که در آن سیخ‌های جگر در درون یک پردهٔ چربی قرار داده می‌شوند. این کباب در کنار دنده کباب از کباب‌های محبوب در شهر خرم‌آباد و استان لرستان است، این کباب در استان‌های کرمانشاه، ایلام نیز رواج دارد. گفته می‌شود که غذایی مشابه نیز در آفریقای جنوبی وجود دارد. این غذا توسط سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری در فهرست آثار ناملموس استان لرستان ثبت شده‌است.

طرز تهیه 
کباب جگر وَز با گوشت جگر گاو یا گوسفند تهیه می‌شود. برای تهیهٔ آن جگر را در داخل لایه‌ای نازک از بافت چربی (پیه) که از پردهٔ دیافراگم حیوان تهیه می‌شود قرار داده و چربی را همچون پرده‌ای به دور آن می‌پیچند. جگر وَز می‌تواند با دو یا تنها یک سیخ جگر تهیه شود. در فرایند کباب شدن چربی اندکی برشته شده و جگر در داخل آن کباب می‌شود و چربی به داخل گوشت جگر سرایت می‌کند. می‌توان هر قطعه جگر را جداگانه پرده‌پیچ کرد یا اینکه کل سیخ یا سیخ‌ها را در یک قطعه پردهٔ بزرگ‌تر پیچید.

در ادبیات 
در ادبیات کلاسیک کردی از کباب جگر وَز بارها به عنوان خوراکی خوشمزه یاد شده‌است. در گویش کردی هورامی (گورانی) که چندین قرن زبان نوشتاری کردها بوده به این خوراک «جه‌رگ و به‌ز» گفته می‌شود.
میرزا عبدالقادر پاوه‌ای شاعر کرد در بیتی می‌گوید خوردن کباب «جرگ و به‌ز» به همراه یاران هم‌دل در کوه‌ها و درون غارها، کاری خوش و لذت‌بخش است:

همچنین میرزا محمود دوریسانی شاعر کرد هنگام دیدن چند رأس آهو ضمن آرزوی حضور شکارچیان به این کباب اشاره کرده و می‌گوید:

ثبت در فهرست میراث فرهنگی ناملموس 
جگر وَز در اسفند ۱۳۹۷ توسط سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری در فهرست آثار ناملموس استان لرستان ثبت شده‌است. همچنین ادارهٔ میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری ایلام نیز پروندهٔ این غذا را برای ثبت به سازمان مرکزی ارسال کرده‌است.

جستارهای وابسته 
 جگر (غذا)

منابع 

آشپزی استان ایلام
آشپزی استان کردستان
آشپزی استان کرمانشاه
آشپزی استان لرستان
آشپزی کردی
آشپزی لری
کباب‌ها
گوشت کباب‌شده خاورمیانه‌ای