صبح است ساقیا قدحی پرشراب کن

غزلی با مطلع «صبحست ساقیا قدحی پر شراب کُن»، غزل شمارهٔ ۳۹۶ از دیوانِ حافظ در تصحیحِ محمد قزوینی و قاسم غنی است.

مفهوم و درون‌مایه

وزن

در اجراها 
نادر گلچین در برنامهٔ شمارهٔ ۱۱۷ از مجموعهٔ گل‌های تازه این غزل را در دستگاهِ سه‌گاه و ایرج در برنامهٔ شمارهٔ ۵۲۶ از مجموعهٔ گل‌های رنگارنگ در بیات اصفهان اجرا کرده‌اند.

ترجمه‌ها

در دیگر آثار هنری 
در نسخه‌ای مصور از دیوان حافظ در کتابخانهٔ لیدن به‌سال ۸۹۴ ه‍.ق/۱۴۸۹ م و کتابت‌شده توسط شیخ محمدابراهیم اوحدی بلیانی که متعلق به مکتب شیراز دوم است، نگاره‌ای بر مبنای این غزل موجود است. میرعماد حسنی دو قطعهٔ سیاه‌مشق نستعلیق و محمدحسین شیرازی یک قطعهٔ سیاه‌مشق بر مبنای این غزل دارند. در اثری دیگر، یک بادیه در موزهٔ ارمیتاژ به‌شمارهٔ IR-2173 است که به‌طور ویژه برای امامقلی کیانی ساخته شده است. بر لبهٔ داخلی آن سه بیت اول غزل «صبح است ساقیا قدحی پر شراب کن / دور فلک درنگ ندارد شتاب کن» نقش بسته است، ابیاتی که در بسیاری از ظروف بعدی — از جمله چندین مورد ساخته‌شده برای مشتریان ارمنی احتمالاً در سدهٔ هفدهم میلادی در اصفهان — استفاده شده است. لبهٔ بیرونی بادیهٔ ارمیتاژ اشاراتی به جام جادویی جمشید می‌کند. طومارهای روی بدنهٔ آن، دربردارندهٔ ابیاتی در ستایش شراب‌نوشی است.

پانویس

منابع 
 
 
 

 

۳۹۶
غزل‌های حافظ