آدم‌خواران ساوو

آدم‌خواران ساوو () یک جفت شیر ساووی آدمخوار بودند که از آنها به عنوان عامل اصلی مرگ برخی از کارگران ساختمانی در زمان ساخت راه‌آهن کنیا - اوگاندا در تاریخ مارس ۱۸۹۸ یاد می‌شود. این دو شیر، یک جفت نر و ماده بودند که تعداد کشته‌شدگان و شیوهٔ حملۀ آنها سبب شد تا رفتارشان غیرعادی و غیرقابل پیش‌بینی باشد. تعداد دقیق افرادی که توسط این شیرها کشته شده‌اند مشخص نیست اما بنابر اظهارات سرهنگ دوم، جان هنری پترسن، در مجموع ۱۳۵ قربانی وجود داشته‌است.

تاریخچه 
به عنوان بخشی از ساخت راه‌آهن متصل‌کنندهٔ اوگاندا به اقیانوس هند از طریق بندر کیلیندینی، در ماه مارس سال ۱۸۹۸، بریتانیا شروع به احداث یک پل راه‌آهن بر روی رودخانه ساوو در کنیا نمود. ساوو یکی از بزرگترین زیستگاه های حیات وحش در کره زمین است و یکی از مکان های کمتر شناخته شده نیز میباشد که در حد فواصل کنیا و اوگاندا قرار دارد و مساحتی برابر کشور ولز دارد. جوزف تامسون،اولین محقق بازدید کننده از ساوو اینگونه میگوید: 
 ساوو  سرزمینی خشک همراه خار بوته های وحشی و درختان عاری از برگ که رعب و وحشت در دل هر بیننده‌ی می افکند و به گفته مردم محلی نیز این سرزمین مرموز است. 

خط آهنی که بریتانیا در نظر داشت تا برای مسیر اوگاندا به کنیا احداث کند،توسط سرهنگ دوم، جان هنری پترسن ساخته میشد. بریتانیایی‌ها بدون در نظر گرفتن شهرت شیرهای محلی کار احداث راه آهن را شروع کردند،اما وجود شیرهای ساوو در مکان احداث راه آهن برایشان مشکلی بسیار بزرگ بود.شیر های ساوو در میان دیگر شیرها مانند ندارند طوریکه یک شیر نر حکم فرمای ساوو از پوزه تا دم حدود سه متر طول دارد.شیر های نر ساوو مانند گونه های آفریقایی خود دارای یال هستند.یال های این نوع شیر به موی ژولیده شباهت دارد و بعضی هایشان بطور کلی دارای یال نیستند.این پدیده شاید به این خاطر باشد که این جانور در میان خارزار ها شکار میکند. بریتانیایی ها اعتقادات و باورهای بومیان در مورد شیرها را خرافه می‌دانستند و بدون توجه به گفته‌های بومیان شروع به ساخت راه آهن کردند.این خط راه آهن بعدها به قطار سریع السیر نادانی معروف شد. 

مردم محلی ساوو،قطار را ماری بزرگ می‌دانستند که به قلمرو آنها حمله میکند.به همین خاطر از همکاری در ساخت راه آهن خودداری کردند.و از طرفی،آنها می‌دانستند که شیرها موجوداتی بی رحم و شکارچی های وحشی هستند و از آنها میترسیدند،به همین خاطر از کار کردن برای بریتانیا سرباز زدند.از این رو بریتانیا برای جبران کمبود کارگران،به استفاده از از کارگران هندی تحت استعمار خود روی آورد که منبعی ارزان به شمار میرفت. 

د حدود دو ماه،حدود ۲۵۰۰ کارگر هندی به آفریقا اعزام شدند.آنها شبانه در چادر های کرباسی بدون حفاظ میخوابیدند.کارگران تا آن‌موقع از نزدیک شیر ندیده بودند.شیر های فرصت طلب که با دقت وضعیت را زیر نظر داشتند،شبانه به سراغ کارگران آمده و به کارگران را شکار میکردند.در مدت زمان ۹ ماه ساخت و ساز راه آهن، دو شیر نر ساوو در اطراف اردوگاه به شکلی کاملاً محتاطانه کمین کرده،در نیمه های شب،هنگامی که همگی کارگران در خواب بودند،کارگران محلی را از درون خیمه‌های اردوگاه بیرون کشیده و به شکلی حریصانه و فجیع، دریده و میخوردند.کارگران و خدمه، تلاش بسیاری نمودند تا شیرها را بترسانند. آنها با ایجاد آتش در اردوگاه و ساخت بوما(نوعی نرده و حفاظ ابتدایی ساخته شده از گیاه واچیلا بود)و با استفاده از شاخه‌های درخت آکاسیا در اطراف اردوگاه، سعی در دور نگه داشتن این حیوانات درنده داشتند.هرچند تمامی این قدامات بی‌فایده بود.شیرها از روی نرده‌ها می‌جستند و یا با خالی کردن قسمت زیرین و ایجاد حفره به درون اردوگاه می‌خزیدند.بومیان میگفتند که شیرها موجوداتی خارقالعاده هستند چراکه این حیوانات از حفاظ نرده ها و خارهایی که به عنوان مانع استفاده میشد رد میشدند و بصورت ناگهانی در برابر کارگران ظاهر میشدند.عده‌ایی باور داشتند که این شیرها نفرین شده و شوم هستند چراکه رفتار غیر طبیعی داشتند.بعد از قتل تعداد ۳۰ نفر از کارگران هندی،با رعب و وحشتی که در دل کارگران افتاده بود،آنها تصمیم گرفتند که با اولین قطاری که به ساوو می‌آید،به ساحل بازگردند.پترسن برای باز گرداندن کارگران تلاش های بسیاری کرد اما فایده‌ایی نداشت. 

 . پترسون شخصاً دست به کار شد و اقدام به ایجاد انواع تله‌ها نمود و حتی چند بار با کمین شبانه بر روی درخت‌ها تلاش نمود تا شیرها را غافلگیر نموده و شکار نماید.او به همراه دو شکار چی و راه بلد دیگر شبهای زیادی رو بالای درختان سپری کرد و روز ها به تعقیب رد شیر ها میگشت پس از تلاش‌های بسیار و ناموفق، او اولین شیر را در ۹ دسامبر ۱۸۹۸ شکار کرد. ۲۰ روز بعد، شیر دوم کشف و کشته شد این وقایع در کتاب پرفروش پترسون در باره ی آدم خوارن ساوو نوشت آمده است. اولین شیر کشته شده  از بینی تا دم اندازه‌گیری شد و ۸ مرد لاشهٔ حیوان را حمل نمودند تا به اردوگاه بازگردانند. پترسون در خاطرات خود می‌نویسد که او اولین شیر را با یک گلوله شلیک شده از تفنگی با کالیبر بالا مجروح نمود اما از آنجا که گلولهٔ شلیک شده به پای عقب حیوان اصابت کرده بود، جانور توانست بگریزد. حیوان، بعدها مجدداً با کمین‌های شبانه بازگشت. پترسون برای شکار وی تلاش نمود. او با شلیکی مستقیم به شانهٔ حیوان با تفنگی قوی‌تر توانست جانور را از پای درآورد. گلوله از شانه گذشته و به قلب حیوان رسیده بود و صبح روز بعد، لاشهٔ حیوان مرده در فاصلهٔ نه چندان دوری کشف گردید.

شیر دوم، بسیار جان‌سخت‌تر می‌نمود چرا که ۹ بار به او شلیک شد. ۵ مرتبه با اولین اسلحه، ۳ مرتبه با اسلحهٔ دوم و در نهایت ۱ مرتبه با اسلحهٔ سوم همین امر باعث شهرت بریتانیای های دوران ویکتوریا شود که قهرمانش پترسون است. اما پترسون با زدن برچسب آدم خوری به شیر ها تفکر زیان باری به این گونه وارد کرد کع طبعاتش گریبان ساوو را گرفت اگر پترسون زحمت  مطالعه در مورد رفتار شیر ها را میداد میدانست که شیر ها خاصا آدم خوار نیستند اینها فقط خورنده اند طبق مشاهده و آزمایشات در محل پارک ملی ساوو از بقایای شیر های که پترسون و افرادش کشته بودن اثر یک بیماری لثه هم در این چند قلاده دیده میشد که نشان دهنده این بود که شاید شکار یک انسان از یک آهو گرونوبل تیز پا یا گاومیش های خشن با شاخ های مرگبار باشد که بیماری دندان لثه و سست بودن آن برای دریدن حیوانات دگر باشد که موجب حمله به انسان ها شده باشد این نتیجه آزمایش واقعا دید کلی را نسبت به شیر های ساوو تغییر داد شیر ها در بقایای لاشه شکار بنابه توضیحات مسعول پارک و محیط بانان در گشت های مستمر دیده بودند که شیر ها نیز بنابه خشکسالی تمامی خون بدن طعمه را با زبان لیس زده و خشک کردند آنها تمایل زیادی به نوشیدن مایعات داشتن تا گوشت این بیماری و واقعه در زمان تبدیل ساوو به پارک ملی رخ داد که هم زمان با چندین خشکسالی پی در پی در ساوو هم راه بود که تمامی زیستگاه بزرگ به دلیل چرای بیش از حد گیاهخواران تبدیل به صحرای برهوت شد اکثر آبراها و به ماسه زار تبدیل گشت حتی به گونه ی ک فیل ها نیز به دلیل کمبود منابع غذایی علوفه و تراکم بالای جمعیتی و عدم توان مهاجرت به نقاط دیگر  مجبور به شکستن درختان برای تعلیف میکردند . حال

اقتباس‌ها 
از ماجرای آدمخواران ساوو، تاکنون چندین اقتباس سینمایی نیز تهیه شده که مشهورترین آنها فیلم سینمایی شبح و ظلمت به کارگردانی استیون هاپکینز و با بازی مایکل داگلاس و وال کیلمر می‌باشد. 
کتاب خاطرات کلنل پترسون《آدم خوران ساوو》

جستارهای وابسته 
 آدم‌خواری

منابع

پیوند به بیرون 

آدم‌خوارها
تاریخ کنیا
ترابری ریلی در ۱۸۹۸ (میلادی)
جانوران درگذشته ۱۸۹۸ (میلادی)
جانوران وحشی منحصربه‌فرد
درگذشتگان به علت حمله شیر
راه‌آهن اوگاندا
شیرهای منحصربه‌فرد