سوپراکسید دیسموتاز

سوپراکسید دیسموتاز () یا به‌اختصار SOD یک آنزیم است که واکنشِ گسست ناهمگن (و یا تجزیه و تفکیکِ) رادیکالِ سوپراکسید () را، به مولکول اکسیژن معمولی () یا هیدروژن پراکسید () کاتالیزه و تسهیل می‌کند. سوپراکسید یک محصول فرعی و ثانویهٔ متابولیسم اکسیژن است و اگر تحت کنترل نباشد، موجب بروز انواع متفاوتی از آسیب‌های سلولی می‌گردد. هیدروژن پراکسید یا همان آب اکسیژنه هم برای سلول زیان‌آور است و توسط آنزیم‌های دیگری همچون کاتالازها تجزیه می‌شود؛ بنابراین سوپراکسید دیسموتاز، یکی از انواع مهمِ سیستم دفاعی آنتی‌اکسیدان است و تقریباً در تمامی سلول‌هایی که در معرض اکسیژن قرار دارند، وجود دارد. یک استثنای این قاعده، لاکتوباسیلوس پلانتاروم و لاکتوباسیلوسهای مشابه است که از مکانیسم‌های دیگری جهت جلوگیری از آسیب ناشی از سوپراکسید () استفاده می‌کنند.

انواع در انسان 
در انسان و همچنین پستانداران و طنابداران، ۳ نوع سوپراکسید دیسموتاز وجود دارد.
 SOD1 در سیتوپلاسم؛ دارای مس و روی؛ ساختمانش، از ۲ بخش تشکیل شده‌است. (دایمر)؛ ژن آن بر روی کروموزوم ۲۱ واقع است. ()
 SOD2 در میتوکندری؛ دارای منگنز؛ ساختمانش، از ۴ بخش تشکیل شده‌است. (تترامر)؛ ژن آن بر روی کروموزوم ۶ واقع است. ()
 SOD3 در فضای خارج سلولی؛ دارای مس و روی؛ ساختمانش، از ۴ بخش تشکیل شده‌است. (تترامر)؛ ژن آن بر روی کروموزوم ۴ واقع است. ()

جستارهای وابسته 
 کاتالاز

منابع 

 

آنتی‌اکسیدان
آنزیم‌های آهن
آنزیم‌های مس
آنزیم‌های منگنز
آنزیم‌های نیازمند روی
آنزیم‌های نیازمند نیکل
اکسیدوهای رداکتاز
پروتئین‌های فلزی
ژن‌های روی کروموزوم ۲۱ انسان
ژن‌های روی کروموزوم ۴ انسان
ژن‌های روی کروموزوم ۶ انسان
عدد گروه آنزیمی ۱.۱۵.۱