ابن کمونه

سعد بن منصور معروف به ابن کمونه (۱۲۱۵-۱۲۸۴ میلادی)  فیلسوف و منطق دان بغدادی و از اعضای دارالحکمه بود. 

به قولی، او یهودی بوده و به اسلام گرویده‌است، یا به اعتبار اینکه جدش یهودی بوده‌است او را یهودی خوانده‌اند. مضمون ابتدا و انتهای چند کتاب مختلف او نشان می‌دهد که وی مسلمان و بلکه شیعه بوده‌است.

آثار 
ابن کمونه چند اثر در منطق دارد:
 بخش منطق کتاب الکاشف فی الحکمه الجدیده: وی در این کتاب مختصری از علم منطق را آورده و در پایان می‌گوید مباحث منطقی بسیار فروان است و بیش از آنچه را در کتابش آورده سودمند نمی‌داند. بلکه بسیاری از مباحث منطقی مطرح شده تنها برای تمرین ذهن است نه نیاز در بخش طبیعیات و الهیات.
 بخش منطق شرح التلویحات سهروردی.
 بخش منطق المطالب المهمه فی علم الحکمه.
 بخش منطق الملتقط من کتاب زبده النقض و لباب الکشف (البته این کتاب تألیف نخجوانی است و ابن کمونه آن را خلاصه کرده‌است).

آراء در منطق 
۱- از نظر ابن کمونه، مانند دیگر منطق‌دانان پس از شیخ اشراق، مفهومی آسان و حد حقیقی دشوار است.

۲- او در تعریف، تساوی مصداقی بین معرِّف و معرَّف را شرط نمی ذاند؛ زیرا از نظر او رسم ناقص معرَّف را از بعض ماعدایش ممتاز می‌کند.

۳- شرط انتاج شکل اول و سوم فعلیت صغری نیست؛ زیرا با صغرای ممکنه نیز قیاس منتج است.

۴- از نظر ابن کمونه، استقراء نوعی قیاس است. اگر استقراء ناقص باشد، ممکن است یکی از مقدماتش صادق نباشد. از این روی، این استقراء - بر خلاف استقرای تام - معتبر نیست.

پانویس

منابع 
 الجدید فی الحکمة، ابن کمونه.
 التنقیحات فی شرح التلویحات، سهروردی.

دانشمندان
درگذشتگان ۱۲۸۴ (میلادی)
زادگان ۱۲۱۵ (میلادی)
عالمان یهودی اسلام
فیلسوفان یهودی
منطق‌دانان
نویسندگان اهل بغداد
یهودیان اهل عراق
یهودیان سده ۱۳ (میلادی)
منتقدان اسلام
موضوع‌های یهودی-اسلامی