مردفهم‌کردن

مردفهم کردن  ترکیبی از کلمه‌های مرد «man» و شکل غیررسمی توضیح دادن «explaining» است، به معنای  "توضیحِ چیزی توسط یک مرد به یک زن، به‌صورتی که مرد  آن را با دیدگاه از بالا به پایین یا عاقل اندر سفیه بیان می‌کند، توضیحات با اعتماد به نفس بیش از حد گفته شده و غالبا یا اشتباه هستند و یا بیش از حد ساده".  

این اصطلاح وقتی به کار می‌رود که مردی یک امر (شاید کاملاً بدیهی) را برای زنی توضیح می‌دهد، درحالی که آن زن خود به آن امر آگاه‌تر و چه‌بسا در آن زمینه متخصص است. «مردفهم‌کردن معمولاً با ژست عقل کلی و نگاه بالا به پایین یا لحن مراقبتگر همراه است».

انتقادها 
مفید بودن این عبارت مورد بحث است. از آن جایی که این کلمه ویژه‌ی یک جنس خاص است و مفهومی منفی دارد، لزلی کینزل این کلمه را «ذاتاً تبعیض‌آمیز، ذات‌باورانه، تحقیرآمیز و یک استاندارد دوگانه» توصیف کرده است.

در مقاله‌ای مربوط به سال ۲۰۱۶ در واشنگتن پست، کتی یانگ از این کلمه به عنوان تنها یکی از عباراتی که در آن‌ها «مرد» به عنوان یک پیشوند تحقیرکننده به کار رفته است یاد کرده، و نوشته که این عبارت بخشی از چرخه‌ی مردستیزی جاری است.

مگان داوم، در مقاله‌ای مربوط به سال ۲۰۱۵ در لس‌آنجلس تایمز نوشته که: «اظهار کردن اینکه مردان برای داشتن چنین صفتی مناسب‌تر هستند نه تنها سکسیستی است؛ بلکه تقریباً به‌اندازه‌ی دسته‌بندی کردن هرچیزی که یک مرد می‌گوید به عنوان مردفهم کردن، بی‌ملاحظه است.»

در سال ۲۰۱۴ خودِ ربکا سولنیت، مبدع این عبارت، گفت که نسبت به آن تردیدهایی دارد: «به نظرم می‌رسد بیشتر معنی این را می‌دهد که مردها ذاتاً چنین نقصی دارند، به جای آن که اینطور معنی بدهد که بعضی از مردها چیزهایی که نباید را توضیح می‌دهند و چیزهایی که باید را نمی‌شنوند.»

پس از محبوب شدن این کلمه، برخی مفسرین از استفاده‌ی نامناسب از این کلمه که معنای اصلی‌اش را تقلیل داده شکایت کردند. جوشا سیلی-هرینگتون و تام مک‌لفیلین در روزنامه‌ی د گلوب اند میل نوشتند که از این عبارت به عنوان مغالطه‌ی توسل به شخص برای ساکت کردن مباحثه‌ها استفاده می‌شود.

عضو سابق پارلمان بریتانیا، آن ویدکومب، با اشاره به پیشرفت برابری جنسیتی در طول عمرش، از تمرکز روی عبارت مردفهم‌کردن انتقاد کرده است.

منابع 

جنسیت‌زدگی
زبان‌شناسی اجتماعی
نوواژه‌های دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
ناسزاها