فرهنگ یاز

فرهنگ یاز  یا تمدن یاز (بخاطر محوطه شاخص یاز دَپَه  ، یاز تَپَه ، در نزدیکی بایرامعلی، ترکمنستان نامیده شده است)، یکی از فرهنگ‌های عصر آهن آغازین فرارود دربرگیرنده فرهنگ مرو، باختر و سغد (حدود ۱۵۰۰ تا ۵۰۰ پ.م.) بوده است. این فرهنگ در فرودست فرهنگ آمودریا ، که آن هم بازمانده عصر آهن است؛ یافت شده که دارای خانه‌های سنگی ستوندار با سامانه‌های آبیاری بوده است. در این شهرگانی ظروف گلی یافت شده که آن‌ها با چرخ سفالگری ساخته شده‌اند. همچنین گزارش‌ها بیانگر این هستند که ابزارهای برنجی و آهنی نیز مانند داس‌ها یا چاقوهای فرش آهنی در میان ابزارها پیدا شده است.

گفته شده که زمان سرایش بخشهایی نوین تر از اوستا با باشندگی این فرهنگ همراه بوده است؛ گرچه این گفته تنها بر پایه برخی برآوردهای پاره ای از زبانشناسان به دست داده شده است.

منابع 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

افراد هندو-ایرانی
تمدن‌های عصر آهن در آسیا
فرهنگ‌های باستان‌شناختی آسیای مرکزی
فرهنگ‌های باستان‌شناختی در ازبکستان
فرهنگ‌های باستان‌شناختی در افغانستان
فرهنگ‌های باستان‌شناختی در تاجیکستان
فرهنگ‌های باستان‌شناختی در ترکمنستان
فرهنگ‌های باستان‌شناسی هندواروپایی
هندواروپایی