سیستم اطلاعات سلامت ناحیه

سیستم اطلاعات سلامت ناحیه، (DHIS) پلتفرمی است که در بیش از ۶۵ کشور در دنیا استفاده می‌شود. این پلتفرم نرم‌افزار متن‌باز است که از آن برای گزارش، تحلیل و انتشار داده‌ها برای همهٔ برنامه‌های سلامت استفاده می‌شود. این نرم‌افزار توسط «HISP» توسعه داده شده‌ است. توسعهٔ هستهٔ اصلی این نرم‌افزار، توسط برنامهٔ سیستم‌های اطلاعات سلامت در دانشگاه اسلو مدیریت می‌شود. برنامه‌هایی مانند《DHIS2》امکان مدیریت دادههای روزانه یا تجمیعی را از طریق ایجاد مدلی دلخواه فراهم می‌کنند. تمام تنظیمات از طریق رابط کاربری قابل‌ کنترل است، امکان تعریف عناصر داده وجود دارد، فرم‌های ورود داده قابل‌ تعریف است، قواعد اعتبارسنجی داده‌ها را می‌توان به دلخواه تعریف کرد و امکان ساخت گزارش‌های متنوع و سفارشی بر اساس نیاز از داده‌ها وجود دارد. همچنین برنامه‌هایی مانند《DHIS2》امکان مصورسازیهای پیشرفته‌ای برای داده‌ها فراهم می‌کند که شامل GIS، گزارش‌ها، نمودارها، 《Pivot table》و داشبوردهای موردنیاز است. معماری نرم‌افزار ماژولار و چندلایه‌ای به همراه یک رابط برنامه کاربردی قوی است. در حقیقت در برنامه «DHIS2» به‌ صورت یک انبار داده به بیش از ۶۰ برنامهٔ کاربردی خدمات می‌دهد و این برنامه‌ها برای انجام عملیات مختلفی از جمله بررسی کیفیت داده‌ها یا ساخت گزارش، داده‌ها را از انبار داده واکشی یا در آن ذخیره می‌کنند.

نسخه‌ها 
چندین نسخه از DHIS موجود است:
 DHIS 1.4
 DHIS 2
 DHIS 1.3

تحقیقات HISP و DHIS2 
DHIS2 توسط مرکز HISP در دانشگاه اسلو (UiO)، گروه انفورماتیک توسعه و نگهداری می‌شود. از زمانی که نرم‌افزار اصلی DHIS به‌عنوان یک پروژه تحقیقاتی در زمینه تقویت سیستم اطلاعات سلامت در آفریقای جنوبی در دهه ۱۹۹۰ ایجاد شد، تحقیقات آکادمیک نقش کلیدی در جنبش HISP ایفا کرده‌است. دامنه تحقیقات HISP فراتر از نرم‌افزار DHIS2 است، اما به اکوسیستم فنی - اجتماعی گسترده‌تر سیستم‌های اطلاعات سلامت، از جمله مواد، افراد، شایستگی‌ها، مؤسسات و شیوه‌های آن‌ها گسترش می‌یابد.

HISP همچنین یک جنبش جهانی، برای تقویت سیستم‌های اطلاعات سلامت در کشورهای در حال توسعه است. HISP در UiO یکی از سازمان‌های پیشرو در این جنبش است و مشارکت ما شامل ظرفیت‌سازی و پشتیبانی در داخل کشور، تحقیق، برنامه دکترا و میزبانی تیم توسعه نرم‌افزار اصلی DHIS2 است.

در داخل HISP، ما سیستم‌های اطلاعات سلامت را با پیروی از یک رویکرد عمل‌گرا و مشارکتی طراحی، اجرا و حفظ می‌کنیم. هدف اصلی ما حمایت از مدیریت محلی ارائه مراقبت‌های بهداشتی و جریان‌های اطلاعاتی در مراکز درمانی منتخب، ولسوالی‌ها و استان‌ها و گسترش بیشتر آن در داخل و در کشورهای درحال‌توسعه است. ما نرم‌افزار خود DHIS2 را به‌عنوان کالای عمومی دیجیتال جهانی ارائه می‌کنیم.

اقدام‌پژوهی مشارکتی 
DHIS2 محصول یک پروژه اقدام‌پژوهی مشارکتی طولی ۲۰ ساله است که ریشه در سنت اسکاندیناوی دموکراسی محل کار و فعالیت ضد آپارتاید آفریقای جنوبی دارد. اقدام‌پژوهی شامل فعالیت‌های مشترکی است که بین کاربران و محققان به همراه توسعه‌دهندگان و سایر ذی‌نفعان انجام می‌شود تا طراحی سیستم، توسعه، تقویت ظرفیت، آزمایش سیستم و موارد دیگر را امکان‌پذیر سازد تحقیقات را با عمل با هدف تولید دانش علمی جدید همراه با دانش عملی مرتبط، مرتبط کند. برای طراحی، توسعه و استفاده از سیستم مورد استفاده قرار می گیرد.

تحقیق اقدام مشارکتی به تیم‌های تقویت ظرفیت HISP UiO و پلتفرم نرم‌افزار اطلاع می‌دهد و بنابراین مستقیماً بر توسعه و پیشرفت گسترده‌تر DHIS2 تأثیر می‌گذارد. عملکرد جدید در برنامه‌های کاربردی در مقیاس کوچک روی زمین آزمایش می‌شود و در صورت موفقیت‌آمیز شدن، جذب، پیاده‌سازی و در سراسر پلتفرم جهانی عمومی به اشتراک گذاشته می‌شود. به‌ موازات آن، این تجربیات مهم پیاده‌سازی در متون علمی ثبت شده و در رویدادهای حرفه‌ای مانند آکادمی‌های DHIS2 به اشتراک گذاشته شده‌ است.

در UiO، فعالیت‌های DHIS2 یک «آزمایشگاه زنده» است که در آن تحقیق، نوآوری و توسعه نرم‌افزار به‌طور یکپارچه همسو هستند. همکاری در سراسر و درون شبکه گسترده‌تر HISP، کاوش می‌شد همان‌طور موردهای جدیدی استفاده شد (به‌ عنوان‌ مثال نظارت بر بیماری یا برنامه‌های کاربردی در بخش آموزش) و آزمایش با قابلیت‌ها و فناوری‌های جدید (به‌عنوان‌مثال ابر و تلفن‌های هوشمند) باعث تکامل و انتشار مداوم DHIS2 می‌شود.

نسخه‌های سری اول DHIS 
نسخه‌های سری اول DHIS به سال ۱۹۹۶ بر می‌گردد که در آن از بانک اطلاعاتی اکسس مایکروسافت به همراه VBA برای منطق و رابط برنامه و اکسل برای گزارش‌ها استفاده شد.

DHIS 2 
DHIS 2 از سال ۲۰۰۸ در ادامه نسخه ۱ با فناوری جاوا و به‌ صورت تحت وب توسعه یافت. آخرین نسخه ارائه شده ۲٫۳۰ است.

منابع 
https://dhis2.org/

پیوند به بیرون 
 وب‌سایت رسمی DHIS 2
 وب‌سایت ترجمه DHIS 2
نرم‌افزارهای آزاد نوشته‌شده با جاوا
نرم‌افزارهای رعایت بهداشت