پناهندگان عراق

پناهندگان عراق () پناهجویانی هستند که شهروندان عراقی بوده و برای دوری از جنگ یا آزار و اذیت از عراق گریخته‌اند. طی ۳۰ سال گذشته، تعداد بیشتری از پناهجویان عراقی از این کشور فرار کرده و در سرتاسر جهان اسکان یافته‌اند،

جنگ‌های (۱۹۸۰ – ۲۰۰۷) 
بدنبال جنگ ۱۹۸۰ عراق که شامل درگیری‌های مختلفی از جمله شورش‌های کردی در جنگ ایران و عراق (۱۹۸۰ تا ۱۹۸۸)، حمله عراق به کویت (۱۹۹۰) و جنگ خلیج فارس (۱۹۹۱)، همچنین تحریم‌های بعدی علیه عراق و ازدیاد خشونت در دوران و پس از تهاجم و اشغال عراق به رهبری آمریکا، میلیون‌ها نفر به دلیل ناامنی ناگزیر به فرار از خانه و کاشانه خود از عراق شده‌اند. برخلاف بسیاری از پناهندگان، پناهندگان عراقی در مناطق شهری کشورهای دیگر اسکان یافته‌اند تا در اردوگاه‌های پناهندگان. برآورد تعداد پناهندگان عراقی در آوریل ۲۰۰۷، بیش از ۴ میلیون پناهنده در سراسر جهان بود، از جمله ۱٫۹ میلیون نفر در عراق، ۲ میلیون در کشورهای هم‌جوار خاورمیانه و حدود ۲۰۰٬۰۰۰ در کشورهای خاورمیانه بوده‌است. کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل متحد (UNHCR) با تلاشهای بشردوستانه برای اسکان پناهندگان عراقی اقدام کرده‌است. انتقال چند میلیون عراقی از این کشور یکی از بزرگترین جابجایی‌ها در خاورمیانه به‌شمار می‌ر ود، این کمیت بسیار بیشتر از تعداد فلسطینی‌هایی است که در طول جنگ اسرائیل در سال ۱۹۴۸ آواره شدند.

علت‌های پناهندگی 
 پناهندگان کرد، مشکل پناهندگان کرد و آواره کردستان در قرن بیست و یکم در خاورمیانه به وجود آمد و همچنان در حال گسترش است.
 جنگ خلیج فارس.
 جنگ خلیج فارس در ۲ اوت ۱۹۹۰ رخ داد، عراق به کویت حمله کرد. پایان جنگ خلیج فارس در ۱۹۹۱ تقریباً سه میلیون پناهنده تولید کرد، بسیاری از آنها از عراق بودند. آنها عراق و کویت را قبل از آغاز جنگ یا بعد از عملیات طوفان صحرا ترک کردند. بزرگترین گروه‌ها، کردها و شیعیان پس از شکستشان مقابل صدام بودند، همچنین فلسطینی‌ها نیز از عراق صدام حسین فرار کردند. فلسطینی‌ها دومین گروه بزرگ بودند که جنگ باعث پناهنده شدن آنها شد و ۳۰۰٫۰۰۰ فلسطینی در اردن ساکن شدند. از دیگر پناهندگان ۳۷۰۰۰ نر پناهنده عراقی به عربستان سعودی نقل مکان کردند؛ و مجموعاً حدود ۱۰۰ هزار عراقی به اردن و سوریه فرار کردند.

جنگ عراق (۲۰۰۳–۱۱) 
تعداد پناهندگان عراقی از آغاز تهاجم به عراق در ماه مارس ۲۰۰۳ به میزان زیادی افزایش یافت. پس از سقوط صدام حسین در سال ۲۰۰۳، بیش از ۳۰٫۰۰۰ پناهنده طی دو سال به خانه بازگشتند. اما تا سال ۲۰۰۶، عراقی‌ها به دلیل خشونت فرقه ای در این کشور دوباره فرار کردند.

شورش و جنگ داخلی عراق (۲۰۱۱ تا کنون) 
 عراقی‌های آواره داخلی
تعداد قابل ملاحظه ای افراد بی‌خانمان شده در داخل عراق وجود دارد. در آوریل ۲۰۱۷، سازمان بین‌المللی مهاجرت تخمین زده‌است که حدود ۳ میلیون عراقی آواره در داخل کشور وجود داشته‌است. همچنان که نبرد برای بازپس‌گیری مناطق تصرف شده توسط ISIS همچنان ادامه دارد، هزاران عراقی روزانه آواره می‌شوند.

کشورهای میزبان 
پناهندگان عراقی که از میهن خود راده شده‌اند عمدتاً در مراکز شهری سراسر منطقه سکنی گزیده‌اند و نه در اردوگاه‌های پناهندگان. تقریباً ۲ میلیون پناهنده عراقی در کشورهای همسایه عراق زندگی می‌کنند و ۹۵ درصد از آنها هنوز در خاورمیانه ساکن هستند. اگر چه کشورهای دیگری در اروپا نیز شروع به پذیرش پناهندگان عراقی کرده‌اند. در سال ۲۰۰۷، تنها ۱۳۳ تن از ۷۰۰۰ پناهنده عراقی که متقاضی پناهندگی در آمریکا بودند، در ایالات متحده پذیرفته شدند.
در سال ۲۰۰۷سازمان ملل متحد قصد دارد از ۱۳۵٬۰۰۰ تا ۲۰۰٬۰۰۰ پناهنده عراقی ثبت نام کند تا مشخص شود افرادی که از آزار و اذیت گریخته‌اند واجد شرایط پناهندگی هستند. استرالیا تقریباً ۶۰۰۰ پناهنده عراقی را اسکان داده‌است.

وضعیت پناهندگان ۲۰۱۶ 
کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل متحد براساس ترند جهانی در پایان سال ۲۰۱۶ نشان داد بیش از ۶۵٫۶ میلیون نفر در سراسر جهان به صورت اجباری آواره شده‌اند که در مجموع بیش از جمعیت انگلیس و حدود ۳۰۰ هزار نفر بیشتر از سال گذشته بوده‌است، در این میان عراقی‌ها با (۴٫۲ میلیون نفر) پناهنده به عنوان سومین جمعیت بزرگ آواره جهان به‌شمار می‌روند. سرعت رو افزایش پناهندگان بسیار زیاد است. به‌طور متوسط در ۲۰۱۶، در هر دقیقه ۲۰ نفر از خانه‌هایشان رانده شدند، یا در هر سه ثانیه یعنی کمتر از زمان لازم برای خواندن این جمله یک نفر آواره می‌شود.

جستارهای وابسته 
 جوامع عرب دور از وطن
 مهاجرت به ایالات متحده آمریکا
 پاکسازی قومی
 جنگ دینی
 اردوگاه آوارگان عراقی
 سینمای کردی
 پناهندگان جنگ داخلی سوریه

منابع

پیوند به بیرون 
 Iraqi Refugees: Seeking Stability in Syria and Jordan
 Iraq: The World's Fastest Growing Refugee Crisis
 Uneasy Havens Await Those who Flee Iraq
 U.N.: Iraqi civilian death toll reaches new monthly high
 Palestinians in Iraq Pay the Cost of Being 'Saddam's People'
 UN: Palestinians in Iraq threatened
 Forced Migration Review special July 2007 issue on Iraq available in Arabic and English
 106 page Human Rights Watch November 2006 report on the refugee crisis 
 November 30, 2006 Human Rights Watch statement on the West's silence on the refugee crisis
 January 19, 2007 Human Rights Tribune on the refugee crisis
 January 22, 2007 BBC report on the refugee crisis
  Internal Displacement Monitoring Centre's March 30 2007 report on displaced people in Iraq
  Internal Displacement Monitoring Centre page of 22 maps of internal and external displacement of people in Iraq
 May 13, 2007 New York Times Magazine article on "The Flight from Iraq"
 Refugees International July 27, 2007 report and pdf report on the refugee crisis and the UN response
 July 30, 2007 NNCI and Oxfam International report on resource deficiencies in the civilian population
پناهنده‌های اهل عراق
تاریخ عراق
حقوق بشر در عراق
عراقیان دور از وطن
تاریخ نوین عراق