زمین‌لرزه زیردریایی

زمین‌لرزه زیردریایی یکی از انواع زمین‌لرزه است که در زیر آب و در بستر یک پهنه آبی، به ویژه یک اقیانوس روی می‌دهد. این نوع زمین‌لرزه عامل اصلی بروز سونامی است و بزرگی و شدت آن با استفاده از مقیاس بزرگای گشتاوری و مقیاس شدت مرکالی اندازه‌گیری می‌شود.

مفاهیم نظریه زمین‌ساخت صفحه‌ای به تشریح عامل ایجاد زمین‌لرزه زیردریایی کمک می‌کند. سطح زمین یا سنگ‌کره از تعدادی صفحه زمین‌ساختی تشکیل شده که ضخامت متوسط آنان حدود ۵۰ مایل است و به‌طور پیوسته و با سرعت بسیار کم بر روی بستر ماگمایی در استنوسفر و گوشته درونی حرکت می‌کنند. زمانی که دو صفحه حرکت همگرا داشته باشند، یکی از آن‌ها به زیر دیگری فرومی‌رود یا در زمانی که فقط تنش برشی وجود دارد، به صورت افقی از روی هم عبور می‌کنند. حرکت‌های کوچک که خزش گسل نامیده می‌شود، جزئی بوده و قابل اندازه‌گیری نیستند. با رسیدن صفحه‌ها به یکدیگر، اگر نقاط ناهموار باعث توقف حرکت در لبه صفحه شوند، حرکت صفحه‌ها ادامه می‌یابد و زمانی که این نقاط قادر به تحمل فشار وارده و نگه‌داری صفحه‌ها نباشند، فشار ناشی از صفحه‌ها به صورت حرکت ناگهانی آزاد شده و این حرکت ناگهانی در زیر بستر دریا یک زمین‌لرزه زیردریایی را پدیدمی‌آورد. این نقطه لغزشی عمودی و افقی رومرکز نام دارد و با دارا بودن بالاترین بزرگای زمین‌لرزه، بیشترین خسارت‌ها را به بار می‌آورد.

همان‌گونه که زمین‌لرزه‌های قاره‌ای با آسیب به سازه‌ها، آتش‌سوزی و … باعث بروز خسارت و تلفات می‌شوند، زمین‌لرزه‌های زیردریایی نیز با تغییر بستر دریا بسته به بزرگی و مدت زمان لرزه باعث ایجاد امواج بلند و سونامی شده که نتیجه آن تخریب شهرهای ساحلی و وارد شدن خسارات مالی و جانی فراوان است.

زمین‌لرزه‌های زیردریایی همچنین می‌توانند باعث آسیب به کابل‌های ارتباطی زیردریایی در آن نقطه شوند. این وضعیت در آسیا بیشتر دیده می‌شود که در آن بسیاری از شبکه‌های ارتباطی زیردریایی از نقاط مستعد زمین‌لرزه زیردریایی مانند حلقه آتش در اقیانوس آرام گذر می‌کند.

فهرست زمین‌لرزه‌های زیردریایی بزرگ 
فهرست زمین‌لرزه‌های زیردریایی بزرگ از سده ۱۷ میلادی

جستارهای وابسته 
 زمین‌شناسی
 دگرگونی
 حوضه رسوبی
 سونامی

منابع 

 

اقیانوس‌نگاری فیزیکی
زمین‌ساخت صفحه‌ای
سونامی
انواع زمین‌لرزه