تلویزیون در ایران

تلویزیون نخستین بار در سال ۱۳۳۷ شمسی در ایران راه‌اندازی شد. در آن زمان تلویزیون ایرانٰ در تهران، به عنوان تلویزیونی متعلق به بخش خصوصی و به صورت انحصاری شروع به کار کرد. در ابتدا یک امتیاز انحصاری پنج ساله به آن اعطا گردید، که بعدا دوباره  تمدید شد. یک شعبه  از تلویزیون ایران در جنوب،  در آبادان، در سال ۱۳۳۸ افتتاح شد. برنامه‌های آن شامل مسابقات نمایشی و برنامه‌های آمریکایی بود که به فارسی دوبله شده بود. حبیب ثابت، یک بهائی و یکی از بزرگ‌ترین صنعتگران ایران در آن زمان، ایجاد کننده اولین ایستگاه تلویزیونی بود.
نخستین فرستنده تلویزیون ایران در ساعت ۵ بعد از ظهر جمعه ۱۱ مهر ماه سال ۱۳۳۷، نخستین برنامه خود را پخش کرد. مراسم طبق وعده از ساعت ۵ آغاز شد. پخش پیام محمدرضا شاه که از کاخ اختصاصی‌اش قرائت شد به اضافه پخش فیلم مسافرت او به ژاپن، قرائت پیام نخست‌وزیر و صحبت‌های وزیر پست و تلگراف و حبیب‌الله ثابت و پسرش ایرج (مدیرعامل تلویزیون) و پخش چند برنامه نمایشی و موسیقایی از دیگر برنامه‌های روز افتتاح تلویزیون بود.

در آن روز حبیب‌الله ثابت در لابلای صحبت‌هایش خطاب به مخاطبان تلویزیون گفت: «... و اما شما بینندگان و شنوندگان عزیز اگر وقتی قسمتی از برنامه را مطابق سلیقه خود نیافتید با در نظر گرفتن اشکالات و این نکته مهم که ذوق و سلیقه‌ها مختلف است بر ما ببخشید. به علاوه از شما تمنا داریم که ما را در اجرای این خدمت یاری کنید و نه تنها معایب و نقایص را گوشزد فرمایید بلکه ما را از آنچه برای بهبود و تکمیل برنامه‌ها به نظرتان می‌رسد کتباً یا شفاهاً برخوردار و قرین امتنان نمایید. ما برای این‌گونه پیشنهادها جوائزی ترتیب خواهیم داد که در آینده به اطلاع شما خواهد رسید …»

پخش برنامه‌های تلویزیون ایران در واقع از فردای آن روز یعنی شنبه دوازدهم مهر به‌طور رسمی آغاز شد. برنامه‌های تلویزیون در نخستین روزها از ساعت ۶ عصر شروع می‌شد و تا ۱۰ شب ادامه داشت. در این چهار ساعت معمولاً هر روز ابتدا برنامه‌هایی مخصوص خردسالان و کودکان و سپس برنامه‌های ورزشی، فیلم سینمایی، تدریس زبان، اخبار، بحث روان‌شناسی پخش می‌شد. تلویزیون ایران در ابتدا به صورت کاملاً خصوصی اداره و هزینه‌های آن از آگهی‌های تبلیغاتی تأمین می‌شد. ایستگاه فرستنده تلویزیونی پس از یک سال فعالیت، برنامه‌های روزانه خود را در تهران به پنج ساعت افزایش داد و در سال ۱۳۴۰، فرستنده دیگری در آبادان و یک فرستنده تقویتی در اهواز تأسیس کرد.

یک شبکه تلویزیونی ملی جداگانه، در ۱۲۵۸، برای آموزش همگانی بیش تر ایجاد شد. تلویزیون ایران در ۱۳۴۵ توسط دوست خوبمون مهندس شایان فقهی ملی شد، این تلویزیون تبدیل به یک انحصار دولتی گردید که تا ۱۳۵۷، ۱۰۰ هزار شغل ایجاد کرد. بعد از آن تلویزیون ملی ایران در سال ۱۳۵۰ با رادیو ایران ادغام شد، که رادیو و تلویزیون ملی ایران را تشکیل دادند. برنامه‌های رنگی در ۱۹۷۸ شروع شد، با این وجود بازی‌های آسیایی ۱۹۷۴ به صورت رنگی پخش شده بود.

پس از سال ۱۳۵۷ و روی کار آمدن جمهوری اسلامی، رادیو و تلویزیون ملی ایران به کار خود ادامه داد، اما نام آن بهٰ صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایرانٰ تغییر کرد.

اگر چه دیش‌های ماهواره‌ای بر طبق قانونی در ۱۳۷۳ ممنوع شدند، مرکز تحقیقات صدا و سیما تخمین می‌زند که آن‌ها در ۷۰٪ خانه‌های ایرانیان استفاده می‌شوند.

با وجود اینکه بارها و بارها از پارازیت استفاده گردید، کانال بی‌بی‌سی فارسی در ۲۰۱۱ به طور هفتگی ۷٫۲ میلیون مخاطب داشت. GEM TV، یکی از محبوب‌ترین کانال‌های ماهواره‌ای در ایران است. این شبکه مستقر در دبی است پخش آن در کشور غیرقانونی است. فارسی ۱, یک کانال ماهواره‌ای که متعلق به نیوز کورپریشن است و بیش تر به پخش کمدی‌ها و درام‌هایی از کشورهای دیگر آسیایی و آمریکای لاتین می‌پردازد، یکی از محبوب‌ترین کانال‌های کشور است.

کانال های خصوصی و ماهواره ای 
بیشتر این کانال ها از کشور های خارجی پخش می گرددند و رایگان می باشند و مردم بوسیله دیش های ماهواره ای این کانال ها را دریافت می کنند.

کانال های فعال
BBC persian
ایران اینترنشنال
VOA Persian
MBC Persia
رادیو فردا
شبکه کلمه
FX HD
TOONIX HD
AVA series
AVA family
(Sci Fi (Farsi
GEM TV
منوتو
 منوتو+۱
 منوتو+۲
 24box
Persiana tv
Persiana family
Persiana junior
Persiana entrtainment
Persiana tenology
English Club
pbc (تپش)
T2
T2 Movie
PEN
ITN
IRAN Ariaei
خاطره
خانه هنرمندان
PMC
Hod Hod
Sat7pars
ایران فردا
رادیو جوان  
Your time
Iran B marz
شبکه توحید
شبکه امام حسین
Iran beauty
English club
Cine film
Cine series
کانال های تعطیل شده
Persian Toon
Nat Geo Farsi
Euronews Farsi
Extream sport
منوتو۲
Farsi1
زمزمه
Iranian
Home and health
شبکه تمشک
Channel one
TeleShoma
See tv
ABC Music
PMC FAMYLY
Next TV
4Music
ورزش۱
ورزش۲
ورزش۳
ورزش۴
ariamehr tv

کانال های فعال صداوسیما 
 شبکه یک 
 شبکه دو 
 شبکه سه  
 شبکه چهار  
 شبکه پنج
 شبکه خبر    
 شبکه آموزش  
 شبکه قرآن
 شبکه مستند  
 شبکه نمایش
 شبکه تماشا
 شبکه نسیم
 شبکه ورزش   
 شبکه سلامت   
 شبکه افق   
 شبکه نهال  
 شبکه پویا  
 شبکه امید
 Ifilm
 شبکه العالم
 الکوثر
 Press tv
 Hispan tv

جستارهای وابسته 
 رسانه‌ها در ایران
 رادیو و تلویزیون ملی ایران
 فهرست شبکه‌های تلویزیونی فارسی‌زبان
 فهرست شبکه‌های تلویزیونی صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران

منابع 

تلویزیون در ایران