منشآت قائم مقام فراهانی

منشآت قائم مقام فراهانی عنوان کتابی است مشتمل بر برخی نوشته‌های قائم مقام فراهانی که به دستور و تدبیر شاگرد او، حاج فرهاد میرزا معتمدالدوله قاجار در سال ۱۲۸۰ گردآوری و در سال ۱۲۹۴ برای نخستین بار چاپ شد. این اثر دارای نثری زیبا و ادبی است و در دوره‌ای منتشر شد که نهضت بازگشت ادبی ظهور کرده بود و نویسندگان و شاعران شیوه اطناب و مصنوع‌نویسی را که از عهد صفوی متداول شده بود، کنار می‌گذاشتند.

نوشته‌هایی که در این کتاب آمده، مجموعه‌ای از متن‌ها و نامه‌نگاری‌هایی است که قائم مقام به واسطه شغل دیوانی خود انشاء کرده‌بود. اغلب این انشاها به نثر ساده و مرسل و به زبانی نزدیک به زبان محاوره نوشته شده‌اند و دستمایه‌های طنز نیز در آن‌ها به چشم می‌خورد. 

منشآت، از جمله آثاری است که به عقیده کارشناسان ادبیات فارسی با الهام گرفتن از گلستان سعدی نوشته شده‌است.

پانویس 

کتاب‌های ادبی
کتاب‌های سده ۱۳
نثر فارسی