رضایت حکومت‌شوندگان

در فلسفهٔ سیاسی، رضایت حکومت‌شوندگان به معنی این است که مشروعیت و حق طبیعی یک حکومت در استفاده از قدرت به رضایت مردم جامعه بسته‌است. نظریهٔ رضایت در طول تاریخ معمولاً در تضاد با نظریهٔ حق‌الهی پادشاهان قرار داشته و استعمارگری را نفی می‌کند. در ماده ۲۱ اعلامیه جهانی حقوق بشر نیز آمده‌است: 

رضایت اولیه مردم در ایجاد و برپایی یک قانون اساسی یا حکومتی جدید یا از طریق همه‌پرسی یا از طریق یک مجلس نمایندگان مقنن یا مؤسس میسر می‌گردد. رضایت حکومت شوندگان ایجاب می‌کند که حاکمیت، در هر سرزمین و در هر کشوری، از آن مردم آن دیار باشد، مردمی که از طریق همه‌پرسی مستقیم و با نهادهای نمایندگی، به برپایی حکومت خود رضایت می‌دهند. در بیشتر موارد مدرن، جمهوری، یا فرمانروایی بر مبنای رأی شهروندان در چارچوبی قراردادی، از پیش مقرر شده، قانونی و مشروطه، شکل دولت را تشکیل می‌دهد. با این وجود، برخی نظام‌های پادشاهی نیز بر همین اساس، یعنی بر مبنای رضایت شهروندان، بنا شده‌اند، نظامهای پادشاهی یی که در آنها، همچنان که نمونه انگلیسی آن نشان می‌دهد، پادشاه به مرور زمان از بسیاری از اختیارات و کارکردهای اداری و حکومتی خود چشم می‌پوشد و آنها را به نمایندگان منتخب و رسمی مردم می‌سپارد.

اصل رضایت، به‌طور ضمنی، حق سلب رضایت را نیز در خود نهفته دارد، یعنی سرنگون کردن نظامی که بدون نمایندگی از سوی مردم آنها را فرمانروایی می‌کند، و خودسرانه و مستبدانه از مردم سوءاستفاده می‌کند. این همان حقی است که فیلسوف انگلیسی جان لاک آن را در ذات نظام حقوق طبیعی نهفته می‌دید.

جستارهای وابسته 
 رضایت
 قرارداد اجتماعی
 همه پرسی

منابع 

 

حسابدهی
فلسفه سیاسی
مفاهیم اجتماعی
نظریه‌های علوم سیاسی
مفهوم‌های اخلاقی
مفاهیم فلسفه تاریخ
تاریخ فلسفه سیاسی
تاریخ ایده‌ها
لیبرالیسم
فلسفه علوم اجتماعی
حاکمیت عوام
ترقی‌خواهی
سکولاریسم
مفهوم‌های فلسفه سیاسی