خنسا

خَنسا ( که عمدتاً شکل کوتاه شده‌اش به کار می‌رود؛ ۵۷۵ – ) شاعر و مرثیه‌سرای برجسته عرب است که از شاعران  مخضرم  (به معنای فردی که در هر دو دوران جاهلی و اسلامی زیسته باشد) به‌شمار می‌رود. خنسا شناخته‌شده‌ترین شاعر زن در ادبیات عرب به‌شمار می‌رود. نام الخنسا به معنی بانوی دارای بینی هم چون آهو می باشد زیرا که این شاعره از لحاظ ظاهری بینی هم چون آهو داشت. در عصر او وظیفهٔ اصلی شعر زنان، سرودن مرثیه برای کشتگان و رسوم آئینی بود؛ لذا خنسا به سبب سوگواره‌هایش که برای دو برادر کشته‌شده در عصر جاهلیتش به نام‌های معاویه و صخر سروده بود، به احترام و شهرت زیادی دست‌یافت.

زندگی 
خنسا در خانواده‌ای ثروتمند در نجد زاده شد و رشد یافت. او معاصر  محمد بن عبدالله بود و پس از بعثت نیز به اسلام گروید. در سال ۶۱۲ میلادی برادر او معاویه توسط اعضای قبیله دیگری کشته شد، خنسا اصرار داشت که دیگر برادرش یعنی صخر انتقام معاویه را بگیرد، که صخر نیز این کار را انجام داد اما طی این جریان زخمی شد و حدود یک سال بعد او نیز درگذشت. پس از آن خنسا به سوگواری، اندوه و مرثیه‌سرایی‌هایی مشغول گشت که زمینه‌ساز شهرت وی شدند.
خنسا چهار پسر به نام‌های یزید، معاویه، عمر و عمره داشت که تمامی آن‌ها به اسلام گرویدند و در جریان جنگ قادسیه آنها نیز کشته‌شدند.اشعار او بعدا توسط ابن السکیت ، محقق علمی و ادبی دوران عباسیان جمع‌آوری شد که اکنون کتاب شعری از وی با ۱۰۰۰ بیت شعر موجود است.

جستارهای وابسته 
 زن در اسلام

منابع

پیوند به بیرون 

 "A Great Arab Poetess of Elegy", an essay about Al-Khansa
 Other Women's Voices collection, contains links, secondary sources, and excerpts
 Project Continua: Biography of al-Khansa

درگذشتگان ۶۴۵ (میلادی)
درگذشتگان سده ۷ (میلادی)
زادگان ۵۷۵ (میلادی)
زنان عرب
شاعران دوره نخستین اسلامی
شاعران زن عرب‌زبان
شاعران زن قرون وسطی
شاعران عربستان پیش از اسلام
شاعران مخضرم
شاعران مسلمان
شخصیت‌های هزار و یک شب
صحابیات
نوکیشان مسلمان
نویسندگان زن سده ۶ (میلادی)
نویسندگان زن سده ۷ (میلادی)
نویسندگان سده ۶ (میلادی)
نویسندگان سده ۷ (میلادی)
نویسندگان عربی سده ۶ (میلادی)
عرب‌های سده ۶ (میلادی)
عرب‌های سده ۷ (میلادی)