گوهرآرا بیگم

گوهرآرا بیگم (۱۷ ژوئن ۱۶۳۱ – حدود ۱۷۰۶) یک شاهزاده گورکانی و چهاردهمین و کوچک‌ترین دختر امپراتور شاه جهان و همسر ایرانی او ممتاز محل بود.

مادرش در هنگام تولد او در سال ۱۶۳۱ درگذشت؛ اما گوهرآرا از زایمان جان سالم به در برد و سه ربع قرن دیگر زندگی کرد. اطلاعات اندکی دربارهٔ او و حضورش در جنگ جانشینی پدرش موجود است.

گوهرآرا در سال ۱۷۰۶ در سن ۷۵ سالگی درگذشت.

زندگی 
گوهرآرا ۱۷ ژوئن ۱۶۳۱, در روز مرگ مادرش ممتاز محل زاده شد. به نظر می‌رسد او در دوران حکومت پدر و برادرش از اهمیت سیاسی نسبتاً پایینی برخوردار بوده‌است. شواهد به‌طور مبهم نشان می‌دهد که وی ممکن است در جنگ جانشینی پس از پدرش از برادر چهارم خود مراد بخش پشتیبانی کرده باشد. اگر این واقعیت داشته باشد، بعید به نظر می‌رسد که او برخلاف خواسته پدر و خواهرش جهان‌آرا بیگم، فعالیت چندانی کرده باشد. او پس از جنگ توسط برادر پیروز خود، اورنگ‌زیب، زندانی نشد.

گوهرآرا بیگم همچون دیگر خواهرانش به دستور شاه جهان از ازدواج منع شد. با این حال، پس از سقوط پدرش، خود را در سازماندهی ازدواج روابطش دخیل کرد. هنگامی که در سال ۱۶۷۳ سپهر شکوه، پسر برادر بزرگترش داراشکوه با زبده‌النسا، دختر اورنگ‌زیب، ازدواج کرد، گوهرآرا و دختر داییش حمیده بانو بیگم مراسم ازدواج را مدیریت کردند. او در سال ۱۶۷۲ در ازدواج نوه داراشکوه به نام سلیمه بانو بیگم (که گوهرآرا او را به فرزندخواندگی پذیرفته و بزرگ کرده بود) و پسر چهارم اورنگ‌زیب به نام محمد اکبر، نقش بزرگتری را بازی کرد. او در آنجا نقش مادر عروس را بازی کرد و آن عروسی را به صورت یک جشن بسیار بزرگ توصیف کرده‌اند: «در دو طرف جاده از دروازه دهلی تا عمارت بیگم (یعنی گوهرآرا) سازه‌های چوبی برای روشنایی نصب شده‌است.»

مرگ 
گوهرآرا بیگم در سال ۱۷۰۶ در دهلی قدیم درگذشت. اورنگ‌زیب که در آن زمان در دکن مستقر بود، از مرگش بسیار متأثر شد. گفته شده که او پس از مرگش مرتباً تکرار می‌کرده «از میان تمام فرزندان شاه جهان، من و او تنها مانده بودیم.»

نیاکان

در فرهنگ عمومی 
 گوهرآرا بیگم در رمان روچیر گوپتا به نام معشوقه تاج‌وتخت (۲۰۱۴) یک شخصیت اصلی است.

منابع 

شاهدخت‌های گورکانی
اهالی آگره
نجیب‌زادگان گورکانی هند
زادگان ۱۶۳۱ (میلادی)
درگذشتگان ۱۷۰۶ (میلادی)
حکم‌رانان سده ۱۷ (میلادی) اهل هند
مسلمانان اهل هند
زنان امپراتوری گورکانی
تیموریان
اهالی برهانپور
افراد هندی ایرانی‌تبار
دختران امپراتورها