پیمان سن پترزبورگ (۱۷۲۳)

معاهده سن پترزبورگ در ۲۱ سپتامبر ۱۷۲۳ برابر با ۳۰ شهریور ماه ۱۱۰۲ خورشیدی / ۲۰ ذی الحجه ۱۱۳۵ میان امپراتوری روسیه و ایران (در دوران صفویه) بسته شد و به جنگ بین ایران و روسیه پایان داد. طبق این پیمان ایران مجبور به واگذاری سرزمین‌هایش در قفقاز شمالی، قفقاز جنوبی و شمال سرزمین امروزی ایران شامل دربند (داغستان)، باکو، اراضی تابع اطراف شیروان و همچنین استان‌های گیلان، مازندران و استرآباد گشت. طبق این پیمان معین شد که سربازان روسی به شاه ایران برای برقراری آرامش و صلح داخلی کمک کنند.

همان‌طور که تاریخ کمبریج ایران می‌گوید:
نماینده امضاءکننده طرف صفوی اسماعیل بیگ بود، که توسط خود شاه طهماسب دوم فرستاده شده بود. اما زمانی که در آوریل ۱۷۲۴ این پیمان وارد پایتخت موقت، قزوین شد، طهماسب دوم با شرایط منفی این پیمان موافقت نکرد و در نتیجه توسط او تصویب نشد همان‌طور که مشخص بود، نیروهای روسی که سرزمین‌های ایران را در اشغال داشتند، بسیار کوچک بودند که تهدیدی جدی برای ایران ایجاد کنند. اسماعیل بیگ بلافاصله پس از بازگشت مجبور به فرار از مجازات شد و در تبعید در آستراخان پس از بیست سال درگذشت.

تمامی سرزمین‌هایی که فتح شده بودند در سالهای ۱۷۳۲ و ۱۷۳۵/۱۱۴۸ قمری و دوران حکومت ملکه آنا به ترتیب، زیر بندهای پیمان رشت و پیمان گنجه به ایران (که در آن زمان به وسیله نادر شاه رهبری می‌شد) بازگشت داده شدند.

جستارهای وابسته 
 پیمان استانبول (۱۷۲۴)
 پیمان رشت
 پیمان گنجه

منابع 

 لکهارت، لارنس. انقراض سلسله صفویه و ایام استیلای افاغنه در ایران. ترجمه مصطفی‌قلی عماد. تهران: انتشارات مروارید، ۱۳۶۴.

اروپا در ۱۷۲۳ (میلادی)
ایران در ۱۷۲۳ (میلادی)
تاریخ باکو
تاریخ جمهوری آذربایجان
تاریخ داغستان
تاریخ قفقاز
تاریخ گیلان
جمهوری آذربایجان در سده ۱۸ (میلادی)
جنگ‌های ایران و روس
روابط ایران و روسیه
امپراتوری روسیه در ۱۷۲۳ (میلادی)
معاهده‌های ۱۷۲۳ (میلادی)
معاهده‌های امپراتوری روسیه
معاهده‌های ایران
معاهده‌های صفویان
معاهده‌های صلح ایران
معاهده‌های صلح روسیه