موری آرینوری

موری آرینوری ;  – ) دیپلمات، وزیر، آموزگار در دوره میجی اهل ژاپن بود. موری بنیانگذار نظام آموزشی نوین در ژاپن بود.

اوایل زندگی
موری در قلمرو ساتسوما (استان کاگوشیما کنونی) در یک خانواده سامورایی متولد شد و در مدرسه «کایزنجو» (Kaisenjo) تحصیل کرد؛ مدرسه‌ای که برای یادگیری جهان غرب توسط قلمرو ساتسوما دایر شده بود. موری در سال ۱۸۶۵ به عنوان دانشجو به کالج دانشگاهی لندن در بریتانیا فرستاده شد و در آنجا به مطالعه فنون غربی در ریاضیات، فیزیک و نقشه‌برداری دریایی پرداخت.

دولتمرد در حکومت میجی
به دنبال شروع اصلاحات میجی، موری در ژوئن ۱۸۶۸ به ژاپن بازگشت و تعدادی از مناصب دولتی را در حکومت تازه تأسیس میجی به عهده گرفت. او در ۲۲ سالگی به عنوان قاضی امور خارجه منصوب شد که یک سمت عالی رتبه بود.  حقوق ماهیانه موری ۲۰۰ ین بود اما او و «سامه‌شیما نائونوبو» (Sameshima Naonobu) مبلغ ۳۰ ین را کافی می‌دانستند و در ۱۰ سپتامبر دادخواستی مبنی بر کاهش حقوقشان ارائه کردند. 

از سال ۱۸۷۱ تا ۱۸۷۳ موری به عنوان اولین سفیر ژاپن در ایالات متحده آمریکا خدمت می‌کرد.او در طول اقامت خود در ایالات متحده، به روش‌های آموزشی و نهادهای اجتماعی در غرب علاقه زیادی پیدا کرد. موری در هنگام بازگشت به ژاپن، به همراه «فوکوزاوا یوکیچی»، «نیشی آمانه» و تعداد دیگری از روشنفکران وقت ژاپن، «مِ‌ایروکوشا» (Meirokusha)، اولین انجمن روشنفکری نوین ژاپنی را تشکیل داد. 

موری پس از آن به ترتیب در عناوین زیر مشغول به کار شد: سفیر در سلسله چینگ، معاون ارشد وزیر امور خارجه، سفیر در بریتانیا، عضو «سانجیین» یا شورای مشورتی قانونگذاری (Sanjiin) و وزیر آموزش.

موری از اعضا جنبش روشنگری میجی بود و از آزادی ادیان، آموزش سکولار، حقوق برابر زنان (به جز حق رای) و حقوق بین‌الملل حمایت می‌کرد. موری مدافع کنار گذاشتن زبان ژاپنی و تبدیل انگلیسی به زبان ملی بود. 

موری در سال ۱۸۷۵، «شوهو کوشوجو» (Shoho Koshujo) را تأسیس کرد (دانشگاه هیتوسوباشی کنونی) که اولین دانشکده بازرگانی در ژاپن بود.

وزیر آموزش 
موری از سال ۱۸۸۶ تا ۱۸۸۹ وزیر آموزش ژاپن بود. او در اولین کابینه حکومت توسط نخست‌وزیر «ایتو هیروبومی» (Itō Hirobumi) به عنوان وزیر آموزش منصوب شد و در دومین کابینه کشور تحت نخست وزیری «کورودا کیوتاکا» (Kuroda Kiyotaka) نیز در همین مقام مشغول به کار بود. 

موری در دوران وزارتش سلسله تغییراتی را در نظام آموزشی ژاپن، تحت عنوان «اصلاحات موری»، به اجرا گذاشت. شش سال آموزش مختلط و اجباری از جمله این اصلاحات بود. موری همچنین مقطع دبیرستان را جهت تربیت دانش‌آموزان ممتاز و برگزیده پایه‌گذاری کرد.

جستارهای وابسته 
 الیگارشی میجی

منابع

پیوند به بیرون 

آموزگاران کشته‌شده
افراد دوره میجی ژاپن
اهالی قلمرو ساتسوما
دانش‌آموختگان کالج دانشگاهی لندن
درگذشتگان ۱۸۸۹ (میلادی)
دور از وطن‌های اهل ژاپن در بریتانیا
دیپلمات‌های اهل ژاپن
زادگان ۱۸۴۷ (میلادی)
سفیران ژاپن در ایالات متحده آمریکا
سفیران ژاپن در بریتانیا
سیاستمداران ترورشده اهل ژاپن
کازوکو
کشتگان در توکیو
مسیحیان اهل ژاپن
وزیران آموزش و پرورش ژاپن