PD-1

PD-1 با عنوانِ کاملِپروتئین ۱ مرگ برنامه‌ریزی‌شدهٔ سلول () که با نامِ «CD279» هم شناخته می‌شود، یک پروتئین سطحی سلول است که نقش مهمی در تضعیف دستگاه ایمنی از طریقِ سرکوب فعالیت‌های التهابی لنفوسیت‌های تی ایفا می‌کند. این پروتئین در واقع یک نقطهٔ بازرسی و کنترل در سیستم ایمنی بدن است که با ۲ مکانیسمِ تشدید آپوپتوز (مرگ برنامه‌ریزی‌شدهٔ سلول) در لنفوسیت‌های تی اختصاصیِ پادگن در غدد لنفاوی و همچنین کاهش دادن آپوپتوز در لنفوسیت تی تنظیم‌کننده عمل می‌کند. با این دو مکانیسم، PD-1 سیستم ایمنی بدن را مهار می‌کند و جلوی بیماری‌های خودایمنی را می‌گیرد، اما اشکال کار اینجاست که از همین طریق، جلوی مبارزهٔ سیستم ایمنی را با سلول‌های سرطانی نیز می‌گیرد.

دستهٔ جدیدی از داروها، موسوم به «بازدارنده‌های PD-1» که جلوی عملکردِ این پروتئین را می‌گیرند، در حال ساخت و توسعه هستند که با تحریک سیستم ایمنی برای حمله به سلول‌های سرطانی، با درجات متفاوتی از موفقیت در درمان سرطان بکار رفته‌است.

پروتئین PD-1 در انسان توسط ژنی به نام «PDCD1» کدگذاری می‌شود. این پروتئین پوسته‌ای در واقع، یک گیرنده متعلق به اَبَـرخانوادهٔ ایمنوگلوبولین‌هاست و بر سطحِ لنفوسیت‌های تی و لنفوسیت‌های بی بیان می‌شود. این گیرندهٔ پروتئینی، ۲ لیگاند دارد: PD-L1 و PD-L2.

اهمیت بالینی 
مولکولِ PD-L1 که لیگاندِ PD-1 است، در چندین سرطان گوناگون به‌شدت تولید می‌شود و به همین سبب، نقش PD-1 در ایمنی‌شناسی تهاجم سرطان به‌خوبی شناخته شده‌است.

چندین پادتن تک‌تیره که PD-1 را هدف قرار می‌دهند و دستگاه ایمنی را تقویت می‌کنند، در حال ساخت جهت درمان سرطان هستند.

اخیراً درمان ترکیبی با داروهای ضد PD-1 و داروهای ضد CTLA-4 در حال ظهور و انجام است و پزشکان متوجه شده‌اند که ترکیب این دو، مؤثرتر از بکارگیری هر یک به‌تنهایی است. در ضمن، اثرات ترکیب دو آنتی‌بادی، بیش‌از حدِ لزوم نیست و تداخلی با هم ندارند: داروهای ضد CTLA-4 منجر به افزایش پاسخ وابسته به لنفوسیت‌های اختصاصی آنتی‌ژن شده، حال آنکه داروهای ضد PD-1، قدرتِ لنفوسیت‌های تی کشنده را در کشتن سلول‌های سرطانی تشدید می‌کنند.

پژوهش در مدل‌های حیوانی

اچ‌آی‌وی 
داروهایی که PD-1 را هدف قرار می‌دهند در ترکیب با سایر داروهایی که گیرنده‌های کنترلی سیستم ایمنی (همچون گیرندهٔ TIGIT) را تحت تأثیر قرار می‌دهند، ممکن است در ریشه‌کنی ویروس اچ‌آی‌وی مؤثر باشند.

آلزایمر 
در موش‌ها، بلوکه کردنِ PD-1 باعث می‌شود که پلاک‌های بتا-آمیلوئیدی در مغز کمتر شده و عملکرد شناختی (cognitive) بهبود یابد.

منابع

بیشتر بخوانید

پیوند به بیرون 
 

دستگاه ایمنی بدن
ژن‌های روی کروموزوم ۲ انسان
مجموعه تمایزی