محی‌الدین کبیری

محی‌الدین کبیری (به سریلیک: Муҳиддин Кабирӣ. نام اصلی: محی الدین طلااویچ کبیرف) (متولد ۲۰ ژوئیه 1965) سیاستمدار مسلمان اهل تاجیکستان است. او رهبر حزب نهضت اسلامی تاجیکستان و نمایندهٔ مجلس نمایندگان مجلس عالی جمهوری تاجیکستان است.
حزب او در سال ۲۰۱۵ در تاجیکستان غیرقانونی اعلام شد.

زندگینامه 
محی الدین کبیری، ۲۰ جولای سال ۱۹۶۵ در ده قسم ­درّه ناحیهٔ فیض ­آباد به دنیا آمده است. در نوجوانی و جوانی نزد علمای معروف تاجیکستان، از جمله محمد شریف همت ­زاده، علوم گوناگون اسلامی را آموخته است. به زبان‌های عربی، انگلیسی و روسی تسلط دارد. وی متاهل می‌باشد و ۶ فرزند دارد.

فعالیت کاری و تحصیلات عالی 
وی پس از طی دوران سربازی از سال‌های ۱۹۸۳ تا ۱۹۸۵، در سال‌های ۱۹۸۵ تا ۱۹۸۷ به عنوان یک اقتصاددان در ناحیهٔ فیض آباد مشغول به کار می‌شود. در سال ۱۹۸۷ در بخش عربی دانشکدهٔ زبان‌های شرقی دانشگاه ملی تاجیکستان مشغول به تحصیل می‌شود و در سال ۱۹۹۲ فارغ التحصیل میگردد.

پس از فارغ التحصیلی به یمن میرود و بیش از یک سال در دانشگاه ملی یمن کارآموز میگردد.

در سال ۱۹۹۳ وارد آکادمی دیپلماتیک وزارت امور خارجهٔ فدراسیون روسیه می‌شود و در سال ۱۹۹۵ در رشتهٔ حقوق بین‌الملل فارغ التحصیل می‌شود.

از سال ۱۹۹۵ تا سال ۱۹۹۷ در شهر مسکو، مدیریت مرکز فرهنگی «سینا» را بر عهده داشت.

فعالیت سیاسی 
در سال ۱۹۹۷ به دوشنبه برگشت و در کمیسیون آشتی ملی، به عنوان دستیار سید عبدالله نوری، رئیس این کمیسیون فعالیت می‌نمود. پس از اتمام مأموریت کمیسیون آشتی ملی، باز هم مدتی دستیار رئیس حزب نهضت اسلامی تاجیکستان بود.

در سال ۲۰۰۰ با پیشنهاد سید عبدالله نوری جانشین رئیس حزب نهضت اسلامی تاجیکستان می‌شود. در ماه آگوست سال ۲۰۰۶ سید عبدالله نوری فوت می‌کند و در ماه سپتامبر همان سال، محی الدین کبیری در انجمن داخلی حزب به عنوان رئیس حزب انتخاب گردید.

در سال ۲۰۰۵ یک تشکیلات مستقل ملی به نام مرکز «دیالوگ» را تأسیس کرد که مدتی منبری برای تحلیل گران مسائل اقتصادی و سیاسی تبدیل شده بود.

نمایندگی در مجلس نمایندگان تاجیکستان 
در ماه فوریهٔ سال ۲۰۰۵ از طرف حزب نهضت اسلامی تاجیکستان به عنوان نمایندهٔ مجلس نمایندگان مجلس عالی تاجیکستان انتخاب گردید.

ماه سپتامبر سال ۲۰۰۷ در انجمن داخلی حزب نهضت اسلامی تاجیکستان دوباره به مدت ۴ سال به عنوان رئیس حزب انتخاب گردید. در انتخابات پارلمانی سال ۲۰۱۰ نیز بار دیگر وارد مجلس نمایندگان شد.

اما در انتخابات پارلمانی ماه مارس سال ۲۰۱۵ بنا به گزارش کمیسیون انتخاباتی، حزب او نتوانست رأی بیاورد و به پارلمان راه نیافت. در نیمهٔ ماه مارس ۲۰۱۵ برای درمان و شرکت در همایش و کنفرانس‌های بین‌المللی به خارج از تاجیکستان رفت.

مهاجرت اجباری 
در ماه جون ۲۰۱۵، رسانه‌های دولتی تاجیکستان او را به زمین فروشی متهم کردند و از بازشدن یک پروندهٔ جنایی علیه او نیز خبر دادند. این آوازه‌ها کبیری را وادار کرد که مدتی دیگر بیرون از کشور بماند.

حضور در کنفرانس وحدت در تهران 
محی الدین کبیری پس از ممنوعیت حزب نهضت اسلامی تاجیکستان در سپتامبر ۲۰۱۵، در دی ماه سال ۱۳۹۴، به بیست و نهمین کنفرانس وحدت اسلامی در تهران دعوت شد، و در کنار نمایندگان رسمی تاجیکستان قرار گرفت و حتی با آیت الله خامنه ای دیدار کرد. این دعوت باعث واکنش جدی دولت تاجیکستان شد و تاجیکستان مراتب ناراحتی خود را از این اقدام به سفیر ایران در تاجیکستان اعلام کردند و همچنین سعید مکرم عبدالقادرزاده، مفتی جمهوری تاجیکستان در نماز جمعه شهر دوشنبه دعوت از رئیس حزب نهضت اسلامی تاجیکستان جهت شرکت در کنفرانس وحدت اسلامی را بی‌احترامی به ملت و دولت تاجیکستان دانست.

پروندهٔ جنایی 
وی در سپتامبر سال ۲۰۱۵، به همکاری و هماهنگی با کودتای عبدالحلیم نظرزاده، معاون وقت وزیر دفاع تاجیکستان متهم کرد، و وی به اتهام خیانت به وطن تحت تعقیب قرار گرفت و بسیاری از جمله دو تن از معاونان کبیری به حبس ابد محکوم شدند. وی در چند مصاحبه تمامی این اتهامات را رد کرد.

لیست تحت تعقیب اینترپل 
در شهریور سال ۱۳۹۵، در پی تلاش وزارت کشور تاجیکستان برای تحت تعقیب قرار دادن محی الدین کبیری، سایت اینترپل، وی را در لیست افراد تحت تعقیب خود به جرم تروریسم و سازماندهی تشکیلات تروریستی، قرار داد؛ که در سال ۱۳۹۶ نام وی به صورت رسمی از لیست تحت تغقیب اینترپل حذف گردید.

منابع 

اسلام‌گرایان اهل تاجیکستان
افراد زنده
دور از وطن‌های اهل تاجیکستان
زادگان ۱۹۶۵ (میلادی)
سیاستمداران اهل تاجیکستان
مسلمانان سنی اهل تاجیکستان