فهرست کشورها و دودمان‌های ایرانی

در زیر یک لیست ناکامل از دودمان‌های تاریخی است که در برخی از زمان‌ها ایرانی بودند یا در کشوری که آن‌ها حکومت می‌کردند ایرانی‌تبار بودند.

مردمان ایرانی تشکیل شده‌اند از پارس‌ها، سکاها، باختری‌ها، پشتون‌ها، تاجی‌کها، بلوچ‌ها، پارت‌ها، سرمتیها الانها، آسی‌ها، کیمری‌ها و بسیاری از مردم دیگر.

حکومت‌های کنونی

حکومت‌های مستقل 
  ایران
  افغانستان
  تاجیکستان
  اوستیای جنوبی

تحت ائتلاف با روسیه 
  اوستیای شمالی-آلانیا

مناطق خودمختار 
  شهرستان خودمختار تاشکورگان تاجیک در چین
  اقلیم کردستان عراق در عراق
  روژاوا در سوریه
  ایالت خودمختار بدخشان کوهستانی در تاجیکستان

اتحاد تاریخی قبایل و سلسله‌های ایرانی 

 پارت‌ها
 سکاها
 ساکا
 خیونان
 داهان
 دیلمیان
 سرمتی
 باختر
 سغد
 پهلواها
 مادها
 ماساگت‌ها
 رخش‌الان‌ها
 سیراک‌ها
 یازیگ‌ها

اروپا 
 آلانیا – با اصالت آسی

سسلسله‌های ایرانی مستقیم 
 پادشاهی ماد (حدود ۶۷۸–۵۴۹ پ. م) با اصالت مادی
 دودمان اروندی (۵۷۰–۲۰۰ پ. م) با اصالت ایرانی
 دودمان فارناکیان (۵۵۰–۳۲۰ پ. م) با اصالت پارسی
 شاهنشاهی هخامنشی (۵۵۰–۳۳۰ پ. م) با اصالت پارسی
 آریارادها (۳۳۱–۹۶ پ. م) با اصالت ایرانی
 آتورپاتکان (۳۲۳ پ.م. –۲۲۶ میلادی) با اصالت ایرانی
 شاهنشاهی اشکانی (۲۴۷ پ.م. –۲۲۴ میلادی) با اصالت پارتی
 سلسله اشکانی ارمنستان (۵۲–۴۲۸) با اصالت پارتی
 سلسله اشکانی ایبری (حدود ۱۸۹–۲۸۴) با اصالت پارتی
 سلسله اشکانی آلبانیای قفقاز (سده اول میلادی–۵۱۰)با اصالت پارتی
 پادشاهی هندوسکایی (۲۰۰ پ.م. –۴۰۰ میلادی) با اصالت سکایی
 دودمان آرتاشسی (۱۹۰ پ.م. –۱۲ میلادی) ایرانی
 پادشاهی سورن (۱۹–۲۲۶) با اصالت پارتی
 شاهنشاهی ساسانی (۲۲۴–۶۵۱) با اصالت پارسی
 پادشاهی ختن (۵۶–۱۰۰۶) با اصالت سکایی
 خسرویانی‌ها (۲۸۴–۸۰۷) با اصالت ایرانی
 مهرانیان (۳۳۰–۸۲۱) با اصالت ایرانی
 آفریغیان (۳۰۵–۹۹۵) با اصالت خوارزمی
 دودمان گاوباریان (۶۴۲–۷۶۰) با اصالت پارسی و طبری
 مسمغان دماوند (۶۵۰–۷۶۰) با اصالت پارتی
 باوندیان (۶۵۱–۱۳۴۹) با اصالت پارتی
 پادوسبانیان (۶۶۵–۱۵۹۸) با اصالت پارسی و طبری
 بخارخدایان (پیش از ۶۸۱– دهه ۸۹۰) با اصالت سغدی
 شاهزاده‌نشین اسروشنه (؟ –۸۹۲) با اصالت سغدی
 کارنوندیان (دهه ۵۵۰–سده ۱۱) با اصالت پارتی
 رستمیان (۷۶۷–۹۰۹) با اصالت پارسی
 جستانیان (۷۹۱–۹۷۴) با اصالت دیلمی
 شروان‌شاهان (۱۲۰۷–۱۶۰۷) در اصل با اصالت عربی ولی به سرعت در محیط فرهنگی ایرانی خود فارسی‌شده
 سامانیان (۸۱۹–۹۹۹) با اصالت پارسی
 طاهریان (۸۲۱–۸۷۳) با اصالت پارسی
 بانیجوریان (۸۴۸–۹۰۸) با اصالت پارسی
 صفاریان (۸۶۱–۱۰۰۳) با اصالت پارسی
 غوریان (پیش از ۸۷۹–۱۲۱۵) با اصالت ایرانی
 قرمطیان (۸۹۹–۱۰۷۷) با اصالت ایرانی
 پادشاهی آلانیا (اواخر سده نهم–۱۲۳۸/۱۲۳۹) با اصالت الانی
 ساجیان (۸۸۹/۸۹۰–۹۲۹) با اصالت سغدی
 آل فریغون (سده ۱۰–۱۰۱۰) با اصالت پارسی
 سالاریان (۹۱۹–۱۰۶۲) با اصالت دیلمی
 زیاریان (۹۳۱–۱۰۹۰) با اصالت دیلمی
 بنو الیاس (۹۳۲–۹۶۸) با اصالت سغدی
 آل بویه (۹۳۴–۱۰۵۵) با اصالت دیلمی
 آل حسنویه (۹۵۹–۱۰۱۵) با اصالت کردی
 شدادیان (۹۵۱–۱۱۷۴) با اصالت کردی
 مروانیان (۹۹۰–۱۰۸۵) با اصالت کردی
 بنی عیاران (۹۹۰–۱۱۶) با اصالت کردی
 آل مأمون (۹۹۵–۱۰۱۷) با اصالت خوارزمی
 آل کاکویه (۱۰۰۸–۱۱۴۱) با اصالت دیلمی
 شاهان نصری (۱۰۲۹–۱۲۲۵) با اصالت ایرانی
 هزاراسپیان (۱۱۱۵–۱۴۲۴) با اصالت کردی
 اتابکان یزد (۱۱۴۱–۱۳۱۹) با اصالت پارسی
 خورشیدیان (۱۱۸۴–۱۵۹۷) با اصالت کردی
 ایوبیان (۱۱۷۱–۱۳۴۱) با اصالت کردی
 شاهزاده‌نشین بدلیس (۱۱۸۲–۱۸۴۷) با اصالت کردی
 ملوک مهربانی (۱۲۳۶–۱۵۳۷) با اصالت پارسی
 کرتیان (۱۲۴۴–۱۳۸۱) با اصالت تاجیکی
 چلاویان (۱۳۴۹–۱۵۰۴) با اصالت ایرانی
 مرعشیان (۱۳۵۹–۱۵۹۶) با اصالت مازندرانی
 امپراتوری لودی (۱۴۵۱–۱۵۲۶) با اصالت پشتون
 صفویان (۱۵۰۱–۱۷۳۶) با اصالت آذری که در طول حکومت طی چندین ازدواج متعدد با ترک‌ها، گرجی‌ها، چرکس‌ها و یونانی‌های پنتوس با آنها آمیخته شدند.
 امارت سوران (۱۵۱۴–۱۸۳۶) با اصالت کردی
 امپراتوری سور (۱۵۴۰–۱۵۵۶) با اصالت پشتون
 حکومت اردلان (سده ۱۴–۱۸۶۵/۱۸۶۸) با اصالت کردی
 بابان (۱۶۴۹–۱۸۵۰) با اصالت مردمان کرد
 هوتکیان (۱۷۰۹–۱۷۳۸) با اصالت پشتون
 نواب اوده (۱۷۳۲–۱۸۵۶) با اصالت ایرانی
 خانات تالش (۱۷۴۷–۱۸۲۶) با اصالت تالشی
 خانات سراب (۱۷۴۷–؟) با اصالت کردی
 امپراتوری درانی (۱۷۴۷–۱۸۲۶) با اصالت پشتون
 زندیان (۱۷۵۰–۱۷۹۴) با اصالت لری
 سلطنت تالپر (۱۷۸۳–۱۸۴۰) با اصالت بلوچی
 بارک‌زایی (۱۸۲۶–۱۹۷۳) با اصالت پشتون
 دودمان پهلوی (۱۹۲۵–۱۹۷۹) با اصالت مازندرانی-آذری

سلسله‌های ایرانی چینی شده 
 دودمان یان

سلسله‌های ایرانی ترکی شده 
 خانات خوی
 خانات تبریز

سلسله‌های ایرانی یونانی شده 
مهردادیان

دولت‌های پیشین و از بین رفته ایرانی 
  خانات کلات (۱۶۶۶–۱۹۵۵)
  حکومت اسلامی لارستان (۱۹۱۴–۱۹۰۹)
  جمهوری شورایی سوسیالیستی ایران (۱۹۲۰–۱۹۲۱)
  دولت خودمختار خراسان (۱۹۲۱)
  پادشاهی کردستان (۱۹۲۱–۱۹۲۴)
  منطقه خودمختار اوستیای جنوبی (۱۹۲۲–۱۹۹۰)
  جمهوری کردستان سرخ (۱۹۲۳–۱۹۲۹)
  جمهوری آرارات (۱۹۲۷–۱۹۳۰)
  جمهوری سوسیالیستی تاجیکستان شوروی (۱۹۲۹–۱۹۹۱)
  جمهوی سوسیالیست خودمختار اوستیای شمالی شوروی (۱۹۳۶–۱۹۹۲)
  جمهوری مهاباد (۱۹۴۶–۱۹۴۷)
  اتحادیه ایالات بلوچیستان (۱۹۵۲–۱۹۵۵)
  جمهوری خودگردان تالش-مغان (۱۹۹۳)

جستارهای وابسته 
 فهرست سلسله‌های ایران
 دودمان‌های اسلامی ایران
 فهرست دولت‌ها و دودمان‌های زرتشتی
 ایرانی
 زبان‌های ایرانی
 فهرست نام‌های جغرافیایی با ریشه ایرانی
 فهرست نام‌های ایرانی بر روی اجرام فضایی
 فهرست مردم ایرانی باستان

منابع 

 

دودمان‌های ایرانی
فهرست‌های اقوام
فهرست‌های دودمان‌ها
فهرست‌های مربوط به آسیا
فهرست‌های مربوط به اروپا
کشورهای پیشین در آسیا
کشورهای پیشین در اروپا
کشورهای پیشین در خاورمیانه
کشورهای قدیم در آسیای مرکزی
دسته‌بندی کشورها