پیمان منع جنگ‌افزار هسته‌ای

پیمان ممنوعیت جنگ‌افزارهای هسته‌ای  یک توافق الزام‌آور بین‌المللی است تا از جنگ‌افزار هسته‌ای جلوگیری کند. مذاکرات تصویب پیمان از مارس ۲۰۱۷ در سازمان ملل متحد آغاز شد و و در ۷ ژوئیه ۲۰۱۷ پایان یافت.  این مذاکرات توسط تمامی کشورهای دارنده جنگ‌افزار هسته‌ای و اعضای ناتو بایکوت شد، به جز هلند که ضد آن رأی داد. در پایان مذاکرات، ۱۲۲ کشور به نفع این معاهده رأی دادند و یک کشور رأی مخالف و یک کشور رأی ممتنع داد.

قدرت‌های بزرگ هسته‌ای این پیمان را که تنها شکل نمادین دارد، تحریم کرده‌اند.

جنگ‌افزارهای هسته‌ای برخلاف جنگ‌افزار شیمیایی، جنگ‌افزار بیولوژیک، مین ضد نفر و بمب خوشه‌ای تا پیش از این فاقد یک پیمان منع‌کننده بوده‌است و پیمان‌نامه منع گسترش جنگ‌افزارهای هسته‌ای (NPT) فقط یک محدودیت نسبی اعمال می‌کرد.

تصویب در سازمان ملل 

معاهده منع جنگ‌افزارهای هسته‌ای روز ۷ ژوئیه ۲۰۱۷ با ۱۲۲ رأی موافق، یک رأی مخالف و یک رأی ممتنع در مقر سازمان ملل متحد در نیویورک به تصویب رسید. الیان وایت گومِز سفیر کاستاریکا در سازمان ملل متحد که ریاست کنفرانس تهیه‌کننده پیش‌نویس این معاهده را برعهده داشت، روز جمعه ۷ ژوئیه نتیجه رای‌گیری را اعلام کرد و گفت با ۱۲۲ رأی موافق و هلند به عنوان مخالف و سنگاپور ممتنع، این پیمان به تصویب رسیده‌است. وی گفت بعد از استفاده از بمب‌های اتمی در هیروشیما و ناگازاکی در اوت ۱۹۴۵ در پایان جنگ جهانی دوم جهان ۷۰ سال در انتظار این تصویب قانونی بوده‌است. وی گفت: «ما موفق شدیم تا نخستین بذرهای یک جهان عاری از جنگ‌افزارهای هسته‌ای را بکاریم.»

۹ قدرت هسته‌ای جهان، شامل آمریکا، روسیه، بریتانیا، چین، فرانسه، هند، پاکستان، کره شمالی و اسرائیل، شرکت این رأی‌گیری را تحریم کرده بودند.

امضا در سازمان ملل 
پیمان منع جنگ‌افزارهای اتمی روز چهارشنبه ۲۰ سپتامبر ۲۰۱۷ از سوی بیش از پنجاه کشور جهان، در سازمان ملل متحد به امضا رسید و با این امضا وارد مرحله اجرایی می‌شود.

تحریم گفتگوها 
کشورهای ایالات متحده آمریکا، فرانسه و بریتانیا، سه قدرت عمدهٔ هسته‌ای در جهان مذاکرات مربوط به منع جنگ‌افزارهای هسته‌ای در سازمان ملل متحد را تحریم کرده و از امضا معاهده جدید تصویب شده در سازمان ملل متحد خودداری کردند. این سه کشور در یک بیانیه مشترک تأکید کردند: «این ابتکار عمل به‌طور واضح و آشکار واقعیت اوضاع امنیتی در جهان را انکار کرده و نادیده می‌گیرد». اسرائیل، روسیه، چین، هند، پاکستان و کره شمالی از جمله دیگر کشورهایی هستند که رای‌گیری برای تصویب این معاهده را تحریم کردند. وایت گومز در این باره گفت تمامی کشورهای اتمی و اعضای ناتو مذاکرات راجع به این پیمان را بایکوت کردند. ژاپن نیز با وجود اینکه در سال ۱۹۴۵ متحمل حمله بمب اتمی شده بود، به این پیمان نپیوسته‌است.

روز چهارشنبه ۲۰ سپتامبر بار دیگر کشورهای عضو پیمان آتلانتیک شمالی، ناتو، با اشاره به تهدیدات اتمی کره شمالی، این پیمان را محکوم کردند.

پیمان منع جنگ‌افزارهای هسته‌ای 
پیمان منع جنگ‌افزارهای هسته‌ای یک توافق الزام‌آور بین‌المللی است تا از جنگ‌افزار هسته‌ای جلوگیری کند. جنگ‌افزارهای هسته‌ای برخلاف جنگ‌افزار شیمیایی، جنگ‌افزار بیولوژیک، مین ضد نفر و بمب خوشه‌ای تا پیش از این فاقد یک پیمان منع‌کننده بوده‌است و پیمان‌نامه منع گسترش جنگ‌افزارهای هسته‌ای (NPT) فقط یک محدودیت نسبی اعمال می‌کرد.

پس از ۷۰ سال از بکارگیری جنگ‌افزار هسته‌ای توسط آمریکا در هیروشیما این پیمان برای نخستین بار از نظر حقوقی تملک، تولید، استفاده یا تهدید به استفاده از جنگ‌افزار هسته‌ای را در هر شرایطی به‌طور کامل ممنوع می‌کند.

وایت گومز گفت این پیمان نخستین پیمان خلع جنگ‌افزار اتمی چندجانبه است که باید در بیش از ۲۰سال به نتیجه برسد. مطابق این پیمان کشورهای امضاکننده تحت هیچ شرایطی جنگ‌افزارهای اتمی یا مواد انفجاری اتمی یا تهدید کاربرد چنین جنگ‌افزارهایی را نه توسعه می‌دهند نه تست می‌کنند نه تولید کرده و نه می‌سازند نه تهیه می‌کنند نه مالکیتش را کسب می‌کنند و نه آن را ذخیره می‌کنند. بنا به این پیمان هرگونه انتقال یا کاربرد جنگ‌افزارهای اتمی یا هر وسیله انفجاری اتمی و تهدید کاربرد آن ممنوع می‌شود.

بر اساس این پیمان کشورهای دارنده جنگ‌افزار هسته‌ای عضو این معاهده باید زرادخانه هسته‌ای و تمامی تأسیسات مرتبط با آن را در یک مهلت زمانی مشخص منهدم کنند. مواد این پیمان برای کشورهایی که از امضا آن خودداری کنند، الزام‌آور نخواهد بود.

امضاکنندگان 
در ۲۱ سپتامبر ۲۰۱۷، ۵۱ کشور این پیمان را امضا و سه کشور آن را تصویب کرده‌اند.

پانویس

منابع 

اشاعه هسته‌ای
پیمان‌نامه‌های سازمان ملل متحد
پیمان‌نامه‌های فناوری هسته‌ای
پیمان‌های کنترل تسلیحات
خط مشی جنگ‌افزارهای هسته‌ای
سازمان ملل متحد در ۲۰۱۷ (میلادی)
معاهده‌های آرژانتین
معاهده‌های آفریقای جنوبی
معاهده‌های آلمان غربی
معاهده‌های آنتیگوآ و باربودا
معاهده‌های آندورا
معاهده‌های آنگولا
معاهده‌های اتحاد شوروی
معاهده‌های اتریش
معاهده‌های اردن
معاهده‌های ارمنستان
معاهده‌های اروگوئه
معاهده‌های اریتره
معاهده‌های ازبکستان
معاهده‌های اسپانیا
معاهده‌های استرالیا
معاهده‌های استونی
معاهده‌های اسلواکی
معاهده‌های اسلوونی
معاهده‌های اکوادور
معاهده‌های الجزایر
معاهده‌های السالوادور
معاهده‌های امارات متحده عربی
معاهده‌های امپراتوری اتیوپی
معاهده‌های اندونزی
معاهده‌های اوکراین
معاهده‌های اوگاندا
معاهده‌های ایالات فدرال میکرونزی
معاهده‌های ایالات متحده آمریکا
معاهده‌های ایتالیا
معاهده‌های ایرلند
معاهده‌های ایسلند
معاهده‌های باربادوس
معاهده‌های باهاما
معاهده‌های بحرین
معاهده‌های برزیل
معاهده‌های برونئی
معاهده‌های بریتانیا
معاهده‌های بلاروس
معاهده‌های بلژیک
معاهده‌های بلیز
معاهده‌های بنگلادش
معاهده‌های بوتان
معاهده‌های بوتسوانا
معاهده‌های بورکینافاسو
معاهده‌های بوروندی
معاهده‌های بوسنی و هرزگوین
معاهده‌های بولیوی
معاهده‌های پاپوآ گینه نو
معاهده‌های پادشاهی افغانستان
معاهده‌های پادشاهی یونان
معاهده‌های پاراگوئه
معاهده‌های پالائو
معاهده‌های پاناما
معاهده‌های پرتغال
معاهده‌های پرو
معاهده‌های تاجیکستان
معاهده‌های تانزانیا
معاهده‌های تایلند
معاهده‌های ترکمنستان
معاهده‌های ترکیه
معاهده‌های ترینیداد و توباگو
معاهده‌های تصویب نشده
معاهده‌های توگو
معاهده‌های تونس
معاهده‌های تونگا
معاهده‌های تووالو
معاهده‌های تیمور شرقی
معاهده‌های جامائیکا
معاهده‌های جزایر سلیمان
معاهده‌های جزایر کوک
معاهده‌های جزایر مارشال
معاهده‌های جمهوری آذربایجان
معاهده‌های جمهوری آفریقای مرکزی
معاهده‌های جمهوری چک
معاهده‌های جمهوری دمکراتیک آلمان
معاهده‌های جمهوری دومینیکن
معاهده‌های جمهوری کنگو
معاهده‌های مقدونیه شمالی
معاهده‌های جنگ سرد
معاهده‌های جیبوتی
معاهده‌های چاد
معاهده‌های چکسلواکی
معاهده‌های چین
معاهده‌های دانمارک
معاهده‌های دودمان پهلوی
معاهده‌های دومینیکا
معاهده‌های رواندا
معاهده‌های زامبیا
معاهده‌های زیمبابوه
معاهده‌های ژاپن
معاهده‌های ساحل عاج
معاهده‌های ساموآ
معاهده‌های سان مارینو
معاهده‌های سائوتومه و پرنسیپ
معاهده‌های سریر مقدس
معاهده‌های سری‌لانکا
معاهده‌های سنت کیتس و نویس
معاهده‌های سنت لوسیا
معاهده‌های سنت وینسنت و گرنادین‌ها
معاهده‌های سنگاپور
معاهده‌های سنگال
معاهده‌های اسواتینی
معاهده‌های سورینام
معاهده‌های سوریه
معاهده‌های سوئد
معاهده‌های سوئیس
معاهده‌های سیرالئون
معاهده‌های سیشل
معاهده‌های شیلی
معاهده‌های صربستان
معاهده‌های صربستان و مونته‌نگرو
معاهده‌های عراق بعثی
معاهده‌های عربستان سعودی
معاهده‌های عمان
معاهده‌های غنا
معاهده‌های فرانسه
معاهده‌های دولت فلسطین
معاهده‌های فنلاند
معاهده‌های فیجی
معاهده‌های فیلیپین
معاهده‌های قبرس
معاهده‌های قرقیزستان
معاهده‌های قزاقستان
معاهده‌های قطر
معاهده‌های کاستاریکا
معاهده‌های کامرون
معاهده‌های کانادا
معاهده‌های کرواسی
معاهده‌های کره جنوبی
معاهده‌های کلمبیا
معاهده‌های کنیا
معاهده‌های کوبا
معاهده‌های اتحاد قمر
معاهده‌های کویت
معاهده‌های دماغه سبز
معاهده‌های کیریباتی
معاهده‌های گابن
معاهده‌های گامبیا
معاهده‌های گرجستان
معاهده‌های گرنادا
معاهده‌های گواتمالا
معاهده‌های گویان
معاهده‌های گینه
معاهده‌های گینه استوایی
معاهده‌های گینه بیسائو
معاهده‌های لازم‌الاجرا در ۱۹۷۰ (میلادی)
معاهده‌های لبنان
معاهده‌های لتونی
معاهده‌های لسوتو
معاهده‌های لوکزامبورگ
معاهده‌های لیبریا
معاهده‌های لیتوانی
معاهده‌های لیختن‌اشتاین
معاهده‌های ماداگاسکار
معاهده‌های مالاوی
معاهده‌های مالت
معاهده‌های مالدیو
معاهده‌های مالزی
معاهده‌های مالی
معاهده‌های مراکش
معاهده‌های مصر
معاهده‌های مصوب‌شده در ۱۹۶۸ (میلادی)
معاهده‌های مصوب‌شده در ۲۰۱۷ (میلادی)
معاهده‌های مکزیک
معاهده‌های منع گسترش
معاهده‌های موریتانی
معاهده‌های موریس
معاهده‌های مولداوی
معاهده‌های موناکو
معاهده‌های مونته‌نگرو
معاهده‌های میانمار
معاهده‌های نامیبیا
معاهده‌های نائورو
معاهده‌های نپال
معاهده‌های نروژ
معاهده‌های نیجر
معاهده‌های نیجریه
معاهده‌های نیکاراگوئه
معاهده‌های نیوزیلند
معاهده‌های وانواتو
معاهده‌های ونزوئلا
معاهده‌های ویتنام
معاهده‌های هائیتی
معاهده‌های هلند
معاهده‌های هندوراس
معاهده‌های یمن جنوبی
معاهده‌های کامبوج
معاهده‌های لائوس