محمدخان امیرالامرا

محمدخان امیرالامرا از دولت‌مردان عصر قاجار بود.

پدرش شاهرخ میرزا پسر ابراهیم خان ظهیرالدوله، و مادرش گوهر خانم دختر فتحعلی شاه بود. در کرمان به دنیا آمد. در جوانی وارد دربار ناصرالدین شاه شد. در آغاز از پیشخدمتان شاه بود، تا رفته رفته ترقی کرد و در شمار رجال و درباریان مهم درآمد و به حکومت‌های مختلف منصوب شد. در اواخر سلطنت ناصرالدین شاه به پیشکاری همسر شاه، شکوه‌السلطنه، که مادر ولیعهد مظفرالدین میرزا بود، منصوب شد. در سال ۱۳۱۵ قمری به دریافت یک حلقه انگشتری الماس از مظفرالدین شاه نائل گردید. 

گفته می‌شود امیرالامرا فردی با ذوق بود و از امور جراحی، معماری و عکاسی سر رشته داشت. امیرالامرا صاحب فرزندان متعدد بود که از آن میان مویدالممالک فکری ارشاد، میرزا جواد موتمن‌الممالک و علی خان امیرالامرا از سایرین معروف تر هستند. از نوادگان امیرالامرا میتوان به فریدون مشیری، کتایون امیرابراهیمی و افسانه بایگان اشاره کرد.

امیرالامرا همچنین جد اعلای ایرج پزشکزاد نویسنده ایرانی است که کتاب معروف دایی جان ناپلئون را براساس خاطرات کودکی خود از زندگی در باغ بزرگ امیرالامرا نوشته است. محور این رمان براساس داستان واقعی عشق نافرجام پزشکزاد به یکی از بستگان مادرش به نام عاطفه امیرابراهیمی است که در کتاب به نام لیلی معرفی شده است.،

منابع 

 قاسمی، ابوالفضل. صد خانواده حکومت‌گر ایران: خاندان ابراهیمی . وحید (تهران)، شماره ۲۰۸ (نیمه دوم اردیبهشت ۱۳۵۶)

قاجاریان