فهرست مناطق خودمختار بر پایه کشور

فهرست مناطق خودمختار مرتب شده بر پایه کشور یک مرور کلی بر مناطق خودمختار جهان است. یک منطقه خودمختار به عنوان یک ناحیه از کشور تعریف شده‌است که دارای درجه‌ای از استقلال یا آزادی از مقامات بیرون از آن منطقه است. گونه‌های مختلفی از انواع نواحی خودمختار در جهان وجود دارد که بر پایه مواردی از تفاوت در اقلیت‌های قومی یا دوری از سرزمین اصلی کشور تشکیل شده‌اند. کشورهایی که مناطق خودمختار دارند اغلب به نام فدراسی شناخته می‌شوند. مناطق خودمختار از نهادهای فدرال و حکومت‌های مستقل جدا هستند و در مقایسه با دیگر روش‌های تقسیمات سیاسی، مناطق اینچنینی از وضعیت ویژه‌ای، من‌جمله اختیاراتی همچون قانون‌گذاری، برخوردارند. (برای یک فهرست مفصل از نواحی فدرال مقاله دولت فدرال را مشاهده کنید).

این لیست شامل مناطقی است که در سطح بین‌المللی به رسمیت شناخته شده‌اند؛ با این حال مناطق دیگری نیز به عنوان خودمختار مطرح هستند که در نظام بین‌الملل رسمیت ندارند. تعریف یک منطقه خودمختار از هر کشوری تا کشور دیگر متفاوت است؛ لذا نام محلی تقسیمات کشورها دارای اهمیت است که در جدول آمده.

مناطق خودمختار

ایجاد شده توسط توافق‌نامه‌های بین‌المللی 

 ، نروژ: در این‌جا تعریف منطقه خودمختار دقیق نیست (داشتن حاکمیت داخلی در اینجا منظور نیست)، منتهی طبق پیمان ۱۹۲۰ اسپیتسبرگن سوالبار دارای حاکمیت محدود نروژ استو در نتیجه به عنوان وضعیت خاص در نظر گرفته شده‌است. (نه کاملاً با نروژ یکپارچه است و نه قلمروی وابسته آن محسوب می‌شود و آن را یک مورد sui generis تعریف کرده‌اند).
  هلیگولند، آلمان: با وجود آن که در سیطرهٔ حکومت آلمان است، شلسویگ-هولشتاین از برخی قوانین و ویژگی‌های اتحادیه اروپا مانند اتحادیه گمرکی و مالیات بر ارزش افزوده مستثنی شده‌است.
  بوزینگن ام هوشرهاین، آلمان و  کامپیونه د ایتالیا، ایتالیا با وجود این که بخش جدایی ناپذیر از کشورهای متبوع خود هستند، به عنوان قلمرویی محاط در خاک سوئیس عمدتاً از فرانک سوئیس به عنوان ارز استفاده کرده و در اتحادیه گمرکی با آن هستند.

ایجاد شده توسط قوانین داخلی

تقسیم‌شده به تعدادی ناحیهٔ خودمختار 
در تعدادی از کشورها همه مناطق یا تمامی سطوح تقسیمات سیاسی از نوع خاصی از «استقلال» برخوردارند. میزان اختیارات و قدرت دولت‌های محلی و مرکزی در چنین کشورهایی متفاوت است.

سرزمین‌های مستقل مرتبط به کشورها

گونه‌های دیگر خودمختاری 
تعدادی از مناطق مسکونی نیز تحت عنوان «مستقل» شناخته شده‌اند که گرچه دارای آزادی‌های ویژه و به خصوصی نیستند ولی به صورت منطقه خودمختار شناخته شده‌اند.

پایتخت خودمختار

شهرهای آزاد با نام خودمختار

مناطق خودمختار خودخوانده و به‌رسمیت شناخته نشده

جستارهای وابسته 

 منطقه خودمختار
 ایالت
 قلمروی وابسته
 فهرست کشورهای مستقل

یادداشت 
  به عنوان مثال: 
  به‌طور مثال به رسمیت شناختن دیپلماتیک برای کوزوو جای بحث دارد و میان کشورها در بارهٔ آن اختلاف وجود دارد.
  روسیه و اوکراین بر سر تصاحب این جمهوری اختلاف نظر دارند و در جریان تحولات داخلی اوکراین، در مارس ۲۰۱۴ کریمه خواستار پیوستن به روسیه شد و روسیه نیز این الحاق را پذیرفت.

منابع 

تقسیمات کشوری خودمختار
فهرست‌های تقسیم‌بندی کشوری