داعش خراسان

دولت اسلامی – ولایت خراسان  یا داعش خراسان، گروهیست متشکل از پیکارجویان افغانستانی و پاکستانی که در ۲۶ ژانویه ۲۰۱۵ رسماً توسط دولت اسلامی عراق و شام ایجاد شد. تمرکز این گروه بر مناطق سنی‌نشین کشور پاکستان، افغانستان، تاجیکستان و هند است و افرادی در این کشورها با آن‌ها اعلام بیعت کرده‌اند. در شهریور ۱۴۰۰ و پس از حمله‌های ۱۴۰۰ میدان هوایی کابل، داعش خراسان مسئولیت این حملات را برعهده گرفت. در این حملات، ۱۳ نظامی آمریکایی و دست‌کم ۱۶۹ افغان کشته شدند. این حملات همزمان با تخلیه نیروهای آمریکایی از افغانستان انجام گرفت و مرگبارترین حملات علیه نیروهای آمریکایی از سال ۲۰۱۱ بوده‌است.

شکل‌گیری 
اواخر سپتامبر ۲۰۱۴ گروه داعش که در اوج قدرت خود به سر می‌برد، نمایندگانی را به صورت مخفی به کشور پاکستان فرستاد. هدف این کار تشکیل یک گروه سلفی-جهادی مطابق با الگوهای رفتاری داعش بود. نمایندگان پس از چند ماه مذاکره با روسای قبایل محلی و رهبران گروه‌های شورشی پاکستان، به نتیجه نهایی رسیدند و پس از تبلیغات گسترده، این گروه با نام دولت اسلامی عراق و شام-خراسان کار خود را آغاز کرد.
اولین اقدامات رهبران این گروه، پخش کردن صفحات تبلیغاتی، پرچم و جزوه‌های آموزشی با هدف گسترش ایدئولوژی گروه داعش بود. این جزوه‌ها علاوه بر آموزش‌های جدید نظامی، پیکارجویان محلی را به تبعیت از ابوبکر البغدادی تشویق می‌کرد.

رهبران 
داعش خراسان در ابتدای فعالیت خود هیج رهبری را انتخاب نکرده بود و به صورت موقت توسط شورای رهبری به کار خود ادامه می‌داد. با شدت گرفتن وظایف آن توسط حکومت مرکزی مستقر در عراق و شام، انتخاب یک فرد به عنوان رهبر در دستور کار بزرگانش قرار گرفت.

در ژانویه ۲۰۱۵ شش نفر با چهره‌های پوشیده در یک پیام ویدیویی، وفاداری خود را به ابوبکر البغدادی اعلام کرده و برای اولین بار به صورت رسمی اعلام موجودیت کردند.

حافظ سعید خان 
حافظ سعید خان نخستین رهبر این گروه سلفی به‌شمار می‌رود که در همان پیام ویدیویی معروف به عنوان رهبر انتخاب شد. سعید خان که روابط گسترده‌ای با عشایر محلی و گروه‌های سلفی پاکستان داشت توانست تعدادی از پیکارجویان با تجربه و همچنین نظامیان فراری افغانستان را اطراف خود جمع کند. وی در ۲۶ ژوئیه ۲۰۱۶ به همراه تعدادی از نزدیکانش، توسط جنگنده‌های بدون سرنشین ایالات متحده آمریکا کشته شد.

عبدالحسین لوگوری 
پس از مرگ حافظ سعید خان، عبدالحسین لوگوری به سمت او تکیه زد و به عنوان رهبر گروه دولت اسلامی عراق و شام-خراسان به کار خود ادامه داد. او در زمان مرگ رهبر پیشین این گروه به عنوان مشاور فعالیت می‌کرد و با نفوذی که داشت توانست در شورای رهبری به رهبری به هدف خود برسد. وی در تاریخ ۲۳ آوریل ۲۰۱۷ در حمله‌ای که تکاوران آمریکایی به مقر این گروه تدارک دیده بودند، در ننگرهار افغانستان به همراه چندین نفر از پیکارجویان داعش کشته شد.

عبدالرحمان غالب 
عبدالرحمان غالب پس از مرگ عبدالحسین لوگوری با اختلافات شدیدی به رهبری رسید. چند ماه پس از انتخاب وی به عنوان رهبر گروه داعش خراسان، در ژوئیه ۲۰۱۷ توسط هواپیماهای پهپاد ایالات متحده آمریکا به قتل رسید.

پس از کشته شدن همه رهبران این گروه سلفی، شورای رهبری تا مدتی تصمیم گرفت که نام تمامی تصمیم‌گیران ارشد را مخفی نگاه دارد و تا ماه‌ها اسامی افراد رده بالای این گروه، رسانه‌ای نشد و کسی از وجود آن‌ها اطلاعی نداشت.

مولوی ضیا الحق 
سرانجام با گزارش شورای امنیت سازمان ملل مشخص شد که مولوی ضیاء الحق که به ابو عمر الخراسانی نیز مشهور است، تا زمان مشخص شدن رهبر اصلی این گروه هدایت این گروه تروریستی را بر عهده داشته‌است.

مولوی عبدالله 
سپس مولوی عبدالله معروف به مولوی اسلم فاروقی که پیش از این مسئولیت عملیات در منطقه خیبر پاکستان را عهده‌دار بود جایگزین مولوی ضیاء الحق شد.

عملیات‌ها 
با این‌که شعار داعش خراسان به‌دست گرفتن کنترل قسمتی از هند، افغانستان، پاکستان و قسمتی از ایران است اما اکثر عملیات‌های این گروه در کشور پاکستان و افغانستان بوده‌است.

جدول زیر شدیدترین اقدامات داعش خراسان را نشان می‌دهد:

هزینه‌ها 
به گفته برخی منابع ایالت متحده آمریکا، صادرات مواد مخدر به داخل کشور ایران و پاکستان از مهم‌ترین درامدهای داعش خراسان می‌باشد. هر چند حرف و حدیث فراوانی پیرامون رهبران موجود است اما به نظر می‌رسد پشتیبانی مالی برخی ثروتمندان عرب مهم‌ترین منبع درآمد این گروه سلفی است.

نام‌گذاری به عنوان گروه تروریستی 
در ۲۹ سپتامبر ۲۰۱۵ ایالت متحده آمریکا، گروه داعش خراسان با نام اختصاری isis-kh را به لیست گروه‌های تروریستی این کشور اضافه کرد.

جستارهای وابسته 
 داعش
 ابوبکر البغدادی
 خراسان

منابع 
 بحران افغانستان: حکومت اسلام عراق و شام - ولایت خراسان چیست؟ فرانک گاردنر. بی‌بی‌سی ۲۰۲۱/۰۸/۲۷
 US kills leader of ISIS in Afghanistan. Ryan Browne, CNN, ۱۴ ژوئیه ۲۰۱۷
 Afghan Officials: Islamic State Fighters Finding Sanctuary in Afghanistan. Jeff Seldin, VOA, ۱۸ نوامبر ۲۰۱۷
 داعش مسئولیت حمله به دانشگاه کابل را به عهده گرفت؛ دولت افغانستان سه‌شنبه را ماتم ملی اعلام کرد. ۱۲ آبان ۱۳۹۹ - بی‌بی‌سی فارسی

آزار افراد ال‌جی‌بی‌تی
آزار مسلمانان
آزار مسیحیان توسط داعش
تروریسم اسلامی
تروریسم در افغانستان
تروریسم در پاکستان
داعش
گروه‌های جهادی در جامو و کشمیر
گروه‌های شورشی در افغانستان
داعش در افغانستان
تروریسم اسلامی در هند
سازمان‌هایی که هند تروریستی می‌داند
سازمان‌هایی که کانادا تروریستی می‌داند
سازمان‌هایی که ایالات متحده آمریکا تروریستی می‌داند
سازمان‌های شناخته‌شده به عنوان تروریست در آسیا