زردان

روستای زردان روستایی تاریخی در دهستان افین بخش زهان شهرستان زیرکوه استان خراسان جنوبی ایران است. بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۰ جمعیت این روستا ۲۰۵ نفر (در ۶۵ خانوار) بوده است.

   پیشینه

   وجه تسمیه

  موقعیت

جاذبه‌های گردشگری
مسجد جامع زردان
مسجد قدیمی زردان دارای 4 گنبد مدور و یک ستون مرکزی به شکل چهار گوش مکعب مربع است که و از خشت و سنگ و گل و گچ ساخته شده است.
رباط زردان
کاروانسرای آجری شاه عباسی زردان در   داخل روستای زردان واقع شده است. هرچند تاریخ ساخت رباط مربوط به دوره صفویه و در حدود سالهای ۱۰۹۷ هجری قمری می‌باشد؛ لیکن کاروانسرا بر پایه های آتشکده زرتشت بنا شده است. مصالح به کار رفته در این کاروانسرا آجر، سنگ، آهک و خاک رس است. این کاروانسرا که شباهت بسیار زیادی با بقیه کاروانسراهای دوره شاه عباس دارد بعد از گذشت سال‌ها همچنان استوار مانده و مورد توجه تاریخ پژوهان و گردشگران است. جهت اطلاع به صفحه اختصاصی رباط زردان مراجعه شود.
قلعه کوه زردان
قلعه کوه خارج از روستای زردان، در مسیر جاده فرعی ابریشم و در نزدیکی رودخانه زردان به افین واقع گردیده. از بررسی آثار و شواهد پیرامونی چنین برمی‌آید که بعد از قلعه کوه قاین مهمترین قلعه به لحاظ نظامی و استراتژیک در این منطقه، است. علاوه بر آثار بالای قله کوه، برخی از آثار پیرامونیشامل قبرستان، حوض انبار و منبع ذخیره آب مشاهده می‌شود.  برای نتایج بیشتر به صفحه اختصاصی قلعه کوه زردان مراجعه شود.

قلاورخانه زردان یک برجک نگهبانی طبیعی، بر نوک قله رشته کوه معروف به "چنگ وسیع" و مشرف بر دشت و منطقه اطراف زردان واقع گردیده و در همه ساعات، در ارتباط تنگاتنگی با قلعه کوه قاین و قلعه کوه زردان بوده است.

جاذبه‌های طبیعی 

کشمان زردان: شامل مظهر قنات و استخر آب و باغات زیبای زرشک می باشد. و در ورودی روستا به شکل زیبایی خودنمایی می‌کند.

کشمان محمد اباد زردان: این قنات در حاشیه روستا و شامل استخر و باغات زرشک و میوه بوده و منظره جلو قنات در کنار استخر برای یک روز استراحت و تفریح بسیار دل انگیز است‌.

بزرگان 
سیدعلی زوردانی؛ میر زین العابدین سیدعلی زوردانی معروف به سیدعلی خراسانی، از حاکمان منطقه قهستان و آشنایان خواجه نصیرالدین طوسی می باشد.بنا به تصریح کمال الدین حسین، پدرش سید علی معروف و مشهور به سید علی زوردانی، از اهالی و اکابر زوردان قاینات و از حکام قهستان می باشد.
کمال‌الدین محمد زوردانی؛ فرزند سید علی زوردانی و از شاگردان خواجه نصیرالدین طوسی؛ که پس از گذراندن مدارج علمی به وزارت دربار ایلخانان رسید.

میر سید حسین اخلاطی معروف به علامه کمال الدین حسین؛ فرزند میر سید علی زوردانی، از جمله برجسته ترین دانشمندان ایالت بزرگ قهستان، در دوره تیموری می باشد. ایشان در زمان حمله مغول، همگامی که خواجه نصیر در قلعه کوه قاین کتاب اخلاق ناصری را می نوشت، ملازم و شاگرد او بود. وی پس از سفرهای طولانی و جهانگردی که داشته به سبب اقامت در شهر تاریخی اخلاط (ترکیه) به کمال الدین حسین اخلاطی ملقب گردید.  علامه کمال الدین حسین، در قرن هفتم هجری جهت کسب علم و در راه دانش کیمیاگری، از زوردان و قهستان به شهر تبریز و سپس به شهر اخلاط در ترکیه فعلی (پایتخت ارمنستان قدیم) که در ان زمان تحت قلمرو سلجوقیان بود، مهاجرت کرده و در سال 808 هجری قمری در قاهره مصر از دنیا رفته است.
سلیم بیک از جنگ اوران نامی زرران که جای مقبره او معروف است. و تا ۳۰ سال پیش دیواره های مقبره و آرامگاه او موجود بود.

منابع 

 

روستاهای شهرستان زیرکوه