متروی قم

مترو قم یک سامانه قطار شهری زیرزمینی در شهر قم است که در حال ساخت می‌باشد.
این سامانه در ٢ خط طراحی شده که خط ۱ آن با برگزاری مناقصه ساخت در سال ۱۳۸۹ پیمانکاری ساخت آن با مبلغ ۸۶۰ میلیارد تومان به قرارگاه خاتم‌الانبیا رسید. خط ۱ این پروژه در ۲ فاز تعریف شده‌است فاز ۱ از ایستگاه شهدای کامکار تا میدان مطهری و فاز ۲ از میدان مطهری تا ایستگاه مسجد جمکران ادامه خواهد یافت.

تاریخچه 
طرح مترو در سال ۱۳۹۰ با مناقصه ۸۶۰ میلیارد تومانی که بزرگ‌ترین مناقصه تاریخ قم محسوب می‌شود، آغاز شد. سال ۱۳۹۴ که اعضای شورای‌اسلامی شهر قم کلید مدیریت شهری را به «مرتضی سقائیان‌نژاد» سپردند، این ابرپروژه ۵/۱۳ درصد پیشرفت فیزیکی داشت. در طول ۶ سال اخیر هم توفان‌های متعدد اقتصادی و ارزی و مشکلاتی که تحریم‌ها به بار آورد، بسیاری از پیگیری‌ها برای تأمین واگن، تجهیزات و... را بی‌ثمر گذاشت.

خط ۱ مترو قم دارای ۲خط A و B است که خط A آن با پیش‌بینی ۱۴ ایستگاه دارای ۱۴/۸ کیلومتر طول است. این خط به ۲ فاز تقسیم شده و فاز نخست آن به طول ۴/۶ کیلومتر، حدفاصل میدان کشاورز تا میدان شهید مطهری در حال اجراست. خط B هم به ‌طول ۱۸ کیلومتر، ۱۶ ایستگاه دارد که عملیاتی‌شدن آن به‌دلیل تأمین نشدن منابع مالی فعلا در اولویت نیست.

مدیرعامل سازمان قطار شهری قم اواسط تیرماه سال‌ ۱۴۰۰ از آغاز تست گرم مترو در پایان مردادماه سخن گفت و وعده داد حدود ۳ ماه پس از انجام تست گرم، فاز نخست خط یک مترو قم آماده مسافرگیری خواهد بود. آخرین وعده بهره‌برداری از مترو قم مربوط به معاون هماهنگی امورعمرانی استاندار قم است که گفته فاز نخست خط یک مترو تا شهریورماه سال‌جاری آماده تست گرم می‌شود. این ادعا در حالی ‌است که واگن‌هایی که برای مترو قم سفارش داده شده، آماده نیست و با توجه به اینکه خط سوم مترو مشهد در سال‌های آینده افتتاح می‌شود، قرار است مسئولان شهرهای قم و مشهد برای تحویل قطار وارد مذاکره شوند.

از طرفی دیگر، مردادماه ۸۸ پس از ماه‌ها مطالعات و پیگیری، کلنگ عملیات اجرایی نخستین مونوریل کشور در قم، به زمین زده شد. اما در همان ابتدای عملیات اجرایی پروژه، اما و اگرهای فراوانی پیرامون آن و حول مطالعات و مسیریابی صورت گرفته انجام شد که این مسائل تقریباً یکسال پروژه را با سرعت پایینی پیش برد، اما حدود یک سال بعد با حضور محمدحسین موسی‌پور در مسند استانداری قم، عزم ویژه‌ای بر سرعت بخشیدن به عملیات اجرایی مونوریل و تکمیل آن ایجاد شد.

با وجود عزم موسی‌پور در پیشبرد پروژه‌های عمرانی، سرعت‌بخشیدن به اجرای مونوریل حدود دو سال دوام داشت، در حالی که قرار بود این پروژه در سال ۹۰ به بهره‌برداری برسد اما با قد علم کردن ستون‌های آن، واکنش‌ها و موضع‌گیری‌ها نسبت به اجرای آن شدت گرفت تا جایی که تکمیل پروژه تحت‌الشعاع حواشی مرتبط با نحوه عبور از مقابل حرم مطهر حضرت معصومه (س) قرار گرفت و به نوعی باز هم سرعت پروژه کند شد. از همان ابتدای کار مباحث فراوانی درباره مطالعات و مسیریابی صورت گرفته ایجاد شد، ولی پس از یک سال با استانداری محمدحسین موسی پور کار سرعت بیشتری گرفته و با صرف هزینه زیاد ستون های مونوریل در نقاطی از شهر قد علم کردند. 

تا زمانی که مهر ابطال بر پروژه مونوریل قم زده شد، این پروژه متوقف ماند. تورم و افزایش  قیمت ارز باعث شد اگر روزی مونوریل برای تکمیل شدن به ۱۰۰ یا ۲۰۰ میلیارد تومان اعتبار نیاز داشت به بیش از هزار میلیارد تومان برسد و دیگر هیچکس حاضر نباشد مسئولیت آن را برعهده بگیرد و سکوتی چند ساله درخصوص مونوریل قم شود البته به تازگی دولت سیزدهم مسئولیت هزینه های تکمیل منوریل را برعهده گرفته است.

ایستگاه‌ها

ایستگاه های خط ۱ 
خط ۱ متروی قم جمعاً ۱۴ ایستگاه دارد که به قرار زیر است:

ایستگاه های خط ۲ 
خط ۲ متروی قم جمعاً ۸ ایستگاه دارد که به قرار زیر است:

جستارهای وابسته 
 مترو در ایران
 مترو تهران
 مترو مشهد
 مترو شیراز
 مترو اصفهان
 مترو اهواز
 مترو کرج
 متروی تبریز
 متروی کرمانشاه
 مونوریل قم

منابع 

 تحویل مترو در ۵ سال/ متروی قم ایستگاه را به مقصد بهره‌برداری ترک کرد وبگاه شهرداری قم
 متروی قم ۵ سال دیگر به بهره‌برداری می‌رسد وبگاه جام‌جم آنلاین
 فاز نخست مترو قم اواخر سال آینده به بهره‌برداری می‌رسد خبرگزاری مهر

پیوند به بیرون 
 وبگاه رسمی سازمان قطار شهری قم

ترابری در استان قم
ترابری در قم
ریل‌های راه‌آهن استاندارد در ایران
سیستم‌های قطار شهری زیرزمینی در ایران
مونوریل‌ها