گاه‌شمار تاریخ نیشابور



گاه‌شمار تاریخ، رویدادها و گذشتهٔ نیشابور

سدهٔ بیستم

دههٔ ۱۹۳۰ 
 ۹ تیر ۱۳۰۹: تشکیل ادارهٔ ثبت در نیشابور.
 صنعت برق در نیشابور، برپا شد.
 ۱۳۱۱: تأسیس دبستان شاهدخت، نخستین آموزشگاه نوین ویژهٔ دختران در نیشابور؛ امروزه اثری از آن به‌جانمانده.
 ۱۹۳۵-۴۰م نخستین برنامه‌های باستان‌شناسی در نیشابور به‌دست موزهٔ هنر کلان‌شهر نیویورک انجام گرفت.

دههٔ ۱۹۴۰ 
 ۱۸ اوت ۱۹۴۰م/ ۲۷ مرداد ۱۳۱۹: کمال‌الملک پس از مدت‌ها زندگی در روستای حسین‌آباد درگذشت و پیرامون آرامگاه عطار دفن شد.
 ۱۹۴۰: سینما «ایران»، نخستین سینمای نیشابور ساخته شد.
 ۱۹۴۰: صنعت چاپ راه افتاد.
 ۱۹۴۰: گشایش دبیرستان عمر خیام و سینما خیّام.
 ۱۹۴۵م/ ۱۳۲۳: نخستین دستگاه اتوبوس مسافربری به نیشابور درآمد.
 پایان ۱۹۴۷ و آغاز ۴۸ (زمستان ۱۳۲۶)، آخرین فصل کاوش‌های باستان‌شناسی موزه متروپولیتن نیویورک در نیشابور.

دههٔ ۱۹۵۰ 
 در ۱۹۵۰م/ ۱۳۲۹، شهرستان نیشابور مرزبندی و مستقل سیاسی شد.
 ۲۳ ژوئیه ۱۹۵۶م/ ۱ مرداد ۱۳۳۵: ایستگاه قطار نیشابور با حضور محمدرض اشاه‌ پهلوی رسماً گشایش یافت.

دههٔ ۱۹۶۰ 
 ۱ آوریل ۱۹۶۳م/ ۱۲ فروردین ۱۳۴۲: از آرامگاه‌های نوساختهٔ عمر خیّام و کمال الملک و آرامگاه بازساختهٔ عطار به‌دست شهبانو فرح و محمدرضا شاه پهلوی رونمایی شد.
 ۱۳ اردیبهشت ۱۳۴۳/ ۳ مه ۱۹۶۴: ساختمان ۵ آموزشگاه ابتدایی توسط سپاهیان دانش قراء اطراف نیشابور پایان یافت.
 ۹ اسفند ۱۳۴۳/ ۲۸ فوریه ۱۹۶۵: اسناد مالکیت شش هزار و دویست و دو کشاورز مشهد، نیشابور، سبزوار، تربت حیدریه، فردوس، طبس و درگز به نمایندگان زارعین تسلیم شد.
 ۱۹۶۶م/ ۱۳۴۵ دستگاه خودکار چاپ (هایدلبرگ) در نیشابور راه افتاد.
 ۲۰ اسفند ۱۳۴۴/ ۱۱ مارس ۱۹۶۶: ساختمان راه ۱۴۰ کیلومتری نیشابور- کاشمر در خراسان آغاز شد.
 ۴ آبان ۱۳۴۶/ ۲۶ اکتبر ۱۹۶۷: گشایش راه ستارخان- خسروآباد در نیشابور؛ گشایش درمانگاه شیر و خورشید سرخ نیشابور؛ گشایش ۱۰۶ طرح عمرانی از قبیل پل و میدان و خیابان و مدرسه در نیشابور.
 ۶ امرداد ۱۳۴۸/ ۲۸ ژوئیه ۱۹۶۹: مهمانسرایی در نیشابور گشایش یافت.

دههٔ ۱۹۷۰ 
 تصوّف در نیشابور که ریشه‌ای کهن از سده‌های نخستین اسلامی داشته است، در این دهه با ستیزهای «محمدرضا محقق نیشابوری» و سید ابوالفضل برقعی قمی برچیده شد.
 ۳۰ خرداد ۱۳۵۴/ ۲۰ ژوئن ۱۹۷۵: در بیست و چهارمین دوره مجلس شورای ملی، علی‌احمد خورشید به نمایندگی برگزیده شد.
 ژوئن ۱۹۷۸م/ تیر ۱۳۵۷: فریدون گرایلی اثر خود به‌نام نیشابور، شهر فیروزه نشر داد که نخستین کتابی بود که در دوران نوین دربارهٔ تاریخ نیشابور نگاشته شده است.
 ژوئیه ۱۹۷۹/ مرداد ۱۳۵۸: پانزدهمین گردهمایی جهانی پیش آهنگان برنامه‌ریزی شده بود که در این تاریخ در نیشابور برگزار شود که به سبب بی‌ثباتی سیاسی-اداریِ پس از انقلاب، لغو شد.

دههٔ ۱۹۸۰ 
 ۲ مرداد ۱۳۶۶/ ۲۴ ژوئیه ۱۹۸۷م: سیل بوژان رخ داد و بر اثر آن حدود ۴۰۰ نفر کشته شدند.

دههٔ ۱۹۹۰ 
 ۱۹۹۳م/ ۱۳۷۲: نیروگاه سیکل ترکیبی نیشابور به‌راه افتاد.
 ۱۳ مارس ۱۹۹۷/ ۲۳ اسفند ۱۳۷۵: یک فروند هواپیمای سی-۱۳۰وابستهٔ نیروی هوایی ارتش ایران که از دزفول به مشهد می‌رفت، در نزدیکی کوه شیرباد سقوط کرد و ۸۶ سرنشین آن کشته شدند.
 ۱۹۹۹م/ ۱۳۷۸: ساخت افلاک‌نمای عمر خیام اجرایی شد.

سدهٔ بیستم و یکم

دههٔ ۲۰۰۰ 
 ۳۱ خرداد ۱۳۸۰/ ۲۱ ژوئن ۲۰۰۱: از رئیس جمهور خاتمی در نیشابور استقبال بزرگی شد.
 ژوئن و اوت ۲۰۰۳: همزمان با گفتگوهای مقام‌داران محلی نیشابور در اعتراض به تقسیم استان خراسان، آشوب‌های خیابانی نیز شدت گرفت.
 ۱۸ فوریه ۲۰۰۴/ ۲۹ بهمن ۱۳۸۲: فاجعه قطار نیشابور در ساعت ۰۹:۲۰ صبح، در نزدیکی ایستگاه خیام در ۱۷ ک. م شرق ایستگاه مرکزی شهر نیشابور رخ داد که در پی آن ۲۹۵ کشته و ۴۶۰ نفر زخمی شدند که از این فاجعه به‌عنوان بزرگترین حادثهٔ راه‌آهن در ایران یاد می‌شود؛ فرماندار (مجتبی فرهنمندنکو)، معاون فرماندار (غلامپور)، رئیس اداره برق (خاکباز) و رئیس اداره آتش‌نشانی نیشابور و ۱۴ نفر از امدادگران آتش‌نشانی جزو کشته شدگان این حادثه بودند.

دههٔ ۲۰۱۰ 
 ۱۹ ژانویه ۲۰۱۲/ ۲۹ دی ۱۳۹۰: زلزله‌ای با حداکثر دامنهٔ ۶ ریشتری به مدت ۷ ثانیه در عمق ۱۰ ک. م سطح زمین، حوالی باغرود در ۱۱ ک. م شمال شهر نیشابور را لرزاند که با ۱۲۵ پس لرزه همراه بود، یک کشته و ۲۴۹ زخمی به جای گذاشت.
 ۷ مارس ۲۰۱۶/ ۱۷ اسفند ۱۳۹۴: نیشابور پس از اهواز، دومین پایتخت کتاب ایران برای سال ۱۳۹۵ برگزیده شد.
 در فاجعهٔ شلوغی‌های منا (۱۳۹۴) (۲۴ سپتامبر ۲۰۱۵) در مکه، ۴۴ نفر از زائران نیشابوری جان باختند که بیشترین آمار جان‌باختگان ایرانی برپایه شهرستان را دربرمی‌گیرد.
 ۳۱ مه ۲۰۱۶/ ۱۱ خرداد ۱۳۹۵: نابه‌سامانی مدیریتی در شهرداری نیشابور که با دگرگونی‌های پیاپی منصب شهرداریِ نیشابور از ۲۰۱۲/ ۱۳۹۰ تا ۲۰۱۶/ ۱۳۹۵ جریان داشت در این تاریخ با عزل «سیّد عباس حسینی» و محکومیت او، آرام گرفت.
 سپتامبر ۲۰۱۶/ شهریور ۱۳۹۵: نخستین هتل در نیشابور افتتاح شد.
 ۳۰ سپتامبر ۲۰۱۶/ ۹ مهر ۱۳۹۵: اعدام در ملاءِ عامِ قاتلِ «کیانا کوچولو»؛

منابع 

تاریخ نیشابور