مصطفی خرم‌دل

مصطفی خرم‌دل  (زادهٔ ۱۳۱۵ در روستای دهبکر، مهاباد – درگذشتهٔ ۴ خرداد ۱۳۹۹ در مهاباد)، نویسنده، مترجم، قرآن‌پژوه، اسلام‌شناس و مفسر کرد اهل ایران بود. از آثار برجستهٔ او می‌توان به تفسیر نور و هم‌چنین به ترجمهٔ تفسیر فی ظلال القرآن از سید قطب اشاره کرد که در ۱۵ جلد به چاپ رسیده‌است. عبدالجبار  کرمی نمایندهٔ حوزهٔ انتخابیهٔ سنندج، کامیاران، دیوان‌دره در دورهٔ هشتم مجلس شورای اسلامی داماد اوست.

شعر بهاالدین خرمشاهی در وصف دکتر مصطفی خرم دل

مصطفی خرم دل از قرآن شناسان بنام

مایه فخر جهان علم با مهر و مرام

اهل فقه و اهل قرآن و سپس علم کلام 

از دل دانا برآرد شرح بر “ام الامام” 

خواب دیدم دوش حافظ را که خرم داشت دل 

گفت از ما عرضه دار از بهر خرم دل سلام 

وصف این مجلس بگویم خوش به رویا دیده ام

مجلس انس و حریف همدم و شرب مدام

من رساندم بهر این مجلس کلام حافظی 

خواند بهر دوستداران عارف حافظ کلام 

بهاالدین خرمشاهی

کتاب تفسیر نور 

تفسیر نور نام تفسیری قرآنی از این نویسنده است که در اولین چاپ خود در سال ۱۳۷۲ توسط انتشارات احسان در تهران در ۷۵۸ صفحه، با خط عثمان طاها به چاپ رسیده‌است.آن‌طور که در پایان کتاب ذکرشده، ترجمه و تفسیر آن در اول فروردین ۱۳۷۰ به پایان رسیده‌است. مصطفی خرم‌دل در مورد چگونگی نوشتن و ترجمه تفسیر نور در مقدمهٔ کتاب این‌گونه ذکر کرده‌است:

این کتاب در چاپ خود در ۱۶ اردیبهشت ۱۳۹۳، در چاپ دهم خود در ۱۴۸۰ صفحه و در تیراژ ۱۰ هزار نسخه‌ای توسط انتشارات احسان در تهران به چاپ رسیده‌است.

آثار

تألیفات 
 صرف دستور زبان کردی سورانی (چاپ اول، سال ۱۳۴۷، نشر موفقی، مهاباد)
 گلبُن دانش (چاپ اول، سال ۱۳۴۷، نشر موفقی، مهاباد)
 گنجینهٔ صرف زبان عربی (چاپ اول، سال ۱۳۶۸ - چاپ دوم، سال ۱۳۷۱، انتشارات دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج)
 گنجینهٔ نحو زبان عربی (چاپ اول، سال ۱۳۶۸ - چاپ دوم، سال ۱۳۷۱، انتشارات دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج)
 مکالمهٔ روزمرهٔ زبان کردی (چاپ اول، سال ۱۳۴۷، نشر موفقی، مهاباد - چاپ دوم، سال ۱۳۸۲، نشر احسان، تهران)
 نحو زبان فارسی (چاپ اول، سال ۱۳۴۷، نشر موفقی، مهاباد)
 نگاهی گذرا به اعجاز علمی قرآن (چاپ اول، سال ۱۳۷۸، انتشارات رهرو، مهاباد)
 نماز، فرمان خدا (چاپ اول، سال ۱۳۴۷، نشر موفقی، مهاباد - چاپ دوم تا دهم، نشر احسان، تهران)
 تفسیر نور (فارسی) (چاپ اول، سال ۱۳۷۱ – چاپ دوم، سال ۱۳۷۵ - چاپ سوم، سال ۱۳۸۰ – چاپ چهارم، سال ۱۳۸۴، نشر احسان، تهران)
 تفسیر المقتطف (عربی) (چاپ اول، سال ۱۳۷۶، نشر احسان، تهران)
 تفسیر شنه‌ی ره‌حمه‌ت (کردی) (چاپ اول، سال ۱۳۹۲، نشر احسان‏‫، تهران)

ترجمه‌ها 
 الله جل‌ّ جلاله از سعید حوی (چاپ اول، سال ۱۳۷۶، نشر احسان، تهران)
 ع‍ن‍ای‍ت ی‍زدان؟، ی‍ا، غ‍ری‍زه ح‍ی‍وان؟! از شوقی ابوخلیل (چاپ اول، سال ۱۳۸۱، نشر احسان، تهران)
 فی ظلال القرآن (۱۵ جلد) از سید قطب (مجلدات ۱۳ تا ۱ این ترجمه: چاپ اول، سال ۱۳۷۶، نشر احسان، تهران)

نرم‌افزارها
 نرم‌افزار کامپیوتری تفسیر نور (نسخه ۱ و ۲)، نشر مؤسسه خیریه دارالاحسان سنندج، برنامه‌نویس جلال سجادی. 
 اپلیکیشن اندرویدی تفسیر نور (چند نسخهٔ مختلف)، برنامه‌نویسان: نوری شهابی بیسارانی، علی فطرتی و فریده سعیدی.

جستارهای وابسته 
 سید قطب
 اهل سنت در ایران

منابع 

 
 
 
 تفسیر نور، ترجمه و تفسیر مصطفی خرم‌دل، خطاط عثمان طاها، تهران، نشر احسان، سال ۱۳۹۱. ۱۳۳۶ ص.

استادان دانشگاه آزاد اسلامی
استادان دانشگاه کردستان
اهالی مهاباد
دانش‌آموختگان دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه تهران
دانش‌آموختگان دانشگاه تهران
زادگان ۱۳۱۵
شاعران مسلمان
قرآن‌پژوهان اهل ایران
کردهای اهل ایران
مترجمان از عربی به فارسی
مترجمان اهل ایران
مترجمان قرآن اهل ایران
مترجمان قرآن به کردی
مفسران قرآن اهل ایران
نویسندگان کرد اهل ایران
نویسندگان مرد اهل ایران
نویسندگان مرد کرد
درگذشتگان ۱۳۹۹