مک‌دانل داگلاس اف-۱۵ئی استرایک ایگل

مک‌دانل داگلاس (بوئینگ کنونی) اف-۱۵ئی استرایک ایگل  یک جنگندهٔ تهاجمی چندمنظورهٔ دوسرنشین آمریکایی برای تمامی شرایط آب و هوایی است که از مک‌دانل داگلاس اف-۱۵ ایگل مشتق شده‌است. این جنگنده ساخت کارخانهٔ مک‌دانل داگلاس در کشور ایالات متحده است که در سال ۱۹۸۵ میلادی ساخته شد. نخستین استفاده‌کنندهٔ این هواگرد نیروی هوایی ایالات متحده است. این هواگرد برای نخستین بار در  میلادی مورد استفاده قرار گرفت. استرایک ایگل در دههٔ ۱۹۸۰ برای بازدارندگی هوایی دوربرد با سرعت بالا و بدون اتکا به هواگردهای جنگ الکترونیک یا اسکورت طراحی شد.

اف-۱۵ئی برای عملیات نظامی در عراق، افغانستان، سوریه و لیبی و غیره مستقر شده‌است. در طول این عملیات‌ها، این جنگندهٔ ضربتی حملات هوایی عمیقی را علیه اهداف با ارزش و گشت‌های هوایی رزمی انجام داده و از نیروها پشتیبانی هوایی نزدیک کرده‌است. همچنین به چندین کشور صادر شده‌است.

پیشینهٔ عملیاتی 
اف-۱۵ئی نخستین بار در سال ۱۹۸۸ به واحدهای عملیاتی نیروی هوایی ایالات متحده تحویل داده شد. این جنگنده در ۳۰ سپتامبر ۱۹۸۹ در پایگاه نیروی هوایی سیمور جانسون در کارولینای شمالی در اسکادران جنگندهٔ تاکتیکی ۳۳۶ به توانایی عملیاتی اولیه رسید.

جنگ خلیج فارس 
اف-۱۵ئی در پاسخ به حمله ارتش عراق به کویت در اوت ۱۹۹۰ برای عملیات سپر صحرا مستقر شد. اسکادران ۳۳۶ جنگندهٔ تاکتیکی به پایگاه هوایی سیب (Seeb) در عمان منتقل شد تا تمرینات آموزشی را آغاز کند. در ماه دسامبر، اسکادران‌های ۳۳۵ و ۳۳۶ به پایگاه هوایی شاهزاده سلطان در عربستان سعودی، نزدیک به مرز عراق، نقل مکان کردند. در آغاز عملیات طوفان صحرا، ۲۴ فروند اف-۱۵ئی در ۱۷ ژانویهٔ ۱۹۹۱ به پنج مجموعه تأسیسات ثابت اسکاد در غرب عراق حمله کردند. مأموریت‌ها علیه سایت‌های اسکاد در آن شب با حملهٔ بعدی ۲۱ فروند اف-۱۵ئی ادامه یافت.

در شب آغازین جنگ، یک اف-۱۵ئی نتوانست یک میگ-۲۹ را با موشک ایم-۹ سایدوایندر هدف قرار دهد. سایر اف-۱۵های ئی نیز با این میگ-۲۹ تنها درگیر شدند که در نهایت ان میگ با موشکی با منشأ نامشخص سرنگون شد. در ۱۸ ژانویه، در جریان حمله به یک کارخانهٔ نفت و بنزین در نزدیکی بصره، یک اف-۱۵ئی بر اثر آتش دشمن از دست رفت و هر دو خدمه جان باختند. از این کارخانه با سامانه‌های پدافندی سام-۳، سام-۶، سام-۸ و رولند و همچنین توپ‌های ضدهوایی به‌شدت دفاع می‌شد. دو شب بعد، دومین اف-۱۵ئی توسط یک سام-۲ عراقی سرنگون شد. خدمه جان سالم به در بردند و هردو اسیر شدند.

اف-۱۵های ئی در عملیاتی ۱۸ جت عراقی را با استفاده از بمب‌های جی‌بی‌یو-۱۲ و سی‌بی‌یو-۸۷ بر روی زمین در پایگاه هوایی تلیل منهدم کردند. در ۱۴ فوریه، یک اف-۱۵ئی یک بالگرد میل -۲۴ را در حال پرواز، منهدم کرد.

استرایک ایگل‌ها در این جنگ با اولویت سایت‌های موشکی اسکاد، اهداف شدیداً مورد دفاع در سراسر عراق را هدف قرار دادند. مأموریت‌هایی با هدف کشتن صدام حسین رئیس‌جمهور عراق نیز توسط آن‌ها انجام شد و چندین مکان مشکوک، بمباران شد. اف-۱۵ها همچنین حملاتی را علیه تانک‌ها و خودروهای عراقی در کویت انجام دادند. پس از ۴۲ روز نبرد، آتش‌بس در ۱ مارس ۱۹۹۱ به اجرا درآمد که منجر به ایجاد مناطق پرواز ممنوع شمالی و جنوبی بر فراز عراق شد.

نبرد علیه داعش (از ۲۰۱۴ تاکنون) 
اف-۱۵های ئی نیروی هوایی ایالات متحده در جریان مداخله نظامی علیه داعش علیه شبه‌نظامیان دولت اسلامی (داعش) در عراق و سوریه شرکت کرده‌اند. در صبح روز ۲۳ سپتامبر ۲۰۱۴، هواپیماهای آمریکایی و عربی متعددی در سوریه حملات هوایی را علیه جنگجویان داعش، مجتمع‌های آموزشی، مقرها و مراکز فرماندهی و کنترل، انبارها، یک مرکز مالی، کامیون‌های تدارکاتی و خودروهای مسلح انجام دادند. پنتاگون ویدئوهایی از اهداف مورد اصابت اف-۱۵ها را منتشر کرد که توسط غلاف‌های هدف‌گیری اسنایپر AN/AAQ-33 آن‌ها گرفته شده‌است. بین اوت ۲۰۱۴ تا ژانویهٔ ۲۰۱۵، استرایک ایگل‌ها ۳۷ درصد از پروازهای نیروی هوایی ایالات متحده را انجام دادند.

اف-۱۵های ئی نیروی هوایی ایالات متحده مستقر در بریتانیا چندین حمله دوربرد علیه اردوگاه‌های داعش و شخصیت‌های برجستهٔ آن‌ها در لیبی انجام دادند. در ۱۳ نوامبر ۲۰۱۵، یک دستهٔ دو فروندی اف-۱۵ئی، ابونبیل الانباری، رهبر دولت اسلامی عراق و شام در لیبی را در حمله‌ای در نزدیکی درنه در شرق لیبی کشتند. در ۲۰ فوریهٔ ۲۰۱۶، اف-۱۵های ئی نیروی هوایی ایالات متحده به یک کمپ آموزشی داعش در نزدیکی صبراته که در آن جنگجویان خارجی مستقر بودند، حمله کردند و طبق گزارش‌ها، نورالدین چوچان، یک جهادگر تونسی ۳۶ ساله مرتبط با حملات سوس در سال ۲۰۱۵ کشته شد. منابع اعلام کردند که در این حمله ۴۹ نفر کشته و ۶ نفر زخمی شدند. بر پایهٔ گزارش‌ها دو صربستانی که در سال ۲۰۱۵ توسط داعش ربوده شده بودند نیز کشته شدند.

در ۸ ژوئن ۲۰۱۷، یک فروند اف-۱۵ئی یک پهپاد متعلق به متحدان رژیم بشار اسد را در نزدیکی تنف سوریه در نزدیکی محل استقرار نیروهای آمریکایی سرنگون کرد. این پهپاد احتمالاً شاهد ۱۲۹ بوده‌است. در ۲۰ ژوئن ۲۰۱۷، دومین شاهد-۱۲۹ توسط یک اف-۱۵ئی در نزدیکی منطقهٔ ممنوعه ۵۰ مایلی در اطراف تنف سرنگون شد.

در ۲۱ اوت ۲۰۲۱ یک فروند اف-۱۵ئی آمریکایی، یک پهپاد ناشناس را با موشک ایم-۹ایکس سایدوایندر در حالی‌که این پهپاد به نیروهای آمریکایی در شرق سوریه نزدیک می‌شد، سرنگون کرد.

کاربران 

 
 نیروی هوایی اسرائیل تا ژانویهٔ ۲۰۱۴ تعداد ۲۵ فروند اف-۱۵آی دارد.

 
 نیروی هوایی جمهوری کره در سال ۲۰۱۹، تعداد ۵۹ فروند اف-۱۵کی فعال دارد.

 
 نیروی هوایی قطر تعداد ۳۶ فروند اف-۱۵کیواِی سفارش داده‌است.

 
 نیروی هوایی سلطنتی سعودی تا ژانویهٔ ۲۰۱۴، تعداد ۷۰ فروند اف-۱۵اِس داشته و ۸۴ فروند اف-۱۵اِس‌اِی نیز سفارش داده‌است.

 
 نیروی هوایی سنگاپور ۴۰ فروند اف-۱۵اس‌جی دارد.

 
 نیروی هوایی ایالات متحده آمریکا تا آوریل ۲۰۱۹، تعداد ۲۱۹ فروند اف-۱۵ئی فعال دارد.

نگارخانه

جستارهای وابسته 
 فهرست هواگردها
 مک‌دانل داگلاس اف-۱۵ ایگل

منابع 

 

جت جنگنده نسل چهارم
جت‌های دوموتوره
معرفی‌شده‌های ۱۹۸۸ (میلادی)
نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۸۶ (میلادی)
هواگرد دو دم
هواگردها با بال دلتا
هواگردهای بوئینگ
هواگردهای جنگنده ایالات متحده آمریکا دهه ۱۹۸۰ (میلادی)
هواگردهای مک‌دانل-داگلاس