چرخ‌سنج

چرخ‌سنج  وسیله‌ای برای اندازه‌گیری مسافت است.

منشاء 

منشاء چرخ‌سنج و منشاء کیلومترشمار به هم مربوط است. دومی برای اندازه‌گیری مسافت طی‌شده توسط یک وسیلهٔ نقلیه، ولی اولی برای اندازه‌گیری مسافت به طور کلی اختصاص یافته است. کیلومترشمار بیشتر اصول مراحل اولیه توسعه راه‌سنج (hodometer) را تحت پوشش قرار داده است.

در قرن هفدهم، چرخ‌سنج دوباره معرفی شده و برای اندازه‌گیری مسافت مورد استفاده قرار گرفت. چرخی به دسته‌ای وصل شده و فردی می‌توانست وسیله را هل داده یا بکشد. وسیله اولیه از چوب ساخته شده بود و ممکن بود برای استحکام بیشتر لبهٔ آهنی داشته باشد. خود چرخ‌ها هم توسط همان سازندگان و به شیوه چرخ‌های واگن ساخته می‌شدند. وسایل اندازه‌گیری توسط سازندگان وسایل علمی ساخته شده و وسیله و دسته‌اش توسط آنها به چرخ اضافه می‌شد. وسیله‌ای که مسافت پیموده شده را نشان می‌داد یا روی توپی چرخ یا روی دسته نصب می‌شد.

در بعضی از موارد کیلومترشمار دارای دو چرخ ساخته شد.

چرخ‌سنج‌های مدرن اساساً از آلومینیوم، با تایرهای مستحکم یا پنوماتیک روی چرخ ساخته شده‌اند.بعضی از آنها را می‌توان برای حمل و نقل یا گذاشتن در انبار تا کرد.

کاربرد چرخ‌سنج 
هر گردش چرخ مسافت مشخصی را مثل، یارد، متر یا نیم راد (راد= ۵٫۰۲۹ متر) را اندازه‌گیری می‌کند؛ بنابراین شمارش میزان گردش چرخ با وسیلهٔ مکانیکی متصل به چرخ مسافت را به طور مستقیم اندازه می‌گیرد.

چرخ‌سنج مسافت پیموده شده در سطوح صافی مانند پیاده‌رو را با دقت خوبی اندازه‌گیری می‌کند. در زمین‌های ناهموار، لغزش و پرش چرخ دقت اندازه‌گیری را کاهش می‌دهد. زمین پوشیده از شن نرم یا خاگ گل‌آلود هم در گردش چرخ تأثیر می‌گذارد. همین‌طور موانع موجود در مسیر هم حساب جداگانه‌ای دارند.

منابع 

 Gerard L'E. Turner, Nineteenth Century Scientific Instruments, Sotheby Publications, 1983, 
 Gerard L'E. Turner, Antique Scientific Instruments, Blandford Press Ltd. 1980,

جستارهای وابسته 
 کیلومترشمار

پیوند به بیرون 

 Perambulator Information on the use of perambulators in surveying in Queensland, Australia in the 19th century.
 Waywisers at the Smithsonian National Museum of American History
 Example of 16th century German hodometer

تاریخ تجهیزات علمی
تجهیزات نقشه‌برداری
دستگاه‌های اندازه‌گیری درازا، فاصله یا دامنه
نقشه‌برداری