دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران

دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران، واحد دانشگاهی غیردولتی در تهران ، با مساحتی بالغ بر ۵۳ هکتار است. این دانشگاه در رتبه ۶۴۷ جهانی، رتبه ۳۷۹ تحقیقاتی، ۴۱۶ نوآوری و ۲۳۱ اجتماعی قراردارد. واحد علوم و تحقیقات تهران در جوار سازمان مرکزی دانشگاه آزاد اسلامی قرار گرفته‌است. این واحد، یک دانشگاه جامع مستقل و برترین و بزرگترین واحد دانشگاه آزاد اسلامی محسوب می‌گردد و دارای مراکز متعدد تحقیقاتی و آزمایشگاهی است که بیشتر رشته‌های آموزشی را در سطوح کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی و حرفه‌ای که به بیش از ۵۰۰۰۰ دانشجو ارائه می‌دهد (تمرکز این واحد دانشگاهی بیشتر در مقاطع تحصیلات تکمیلی است) بسیاری از چهره‌های مطرح و استادان دانشگاهی فارغ‌التحصیل این واحد دانشگاهی هستند. کارکنان آکادمیک شامل بیش از ۱۰۰۰ استاد تمام وقت، پاره وقت و مدعو، در رشته‌های مختلف می‌باشند که برخی از آنها از مفاخر علمی و مطرح کشور هستند.

این دانشگاه دارای بزرگترین کتابخانه دانشگاهی ایران با بیش از یک میلیون کتاب و وسیع‌ترین پارکینگ طبقاتی در تهران است.

تمام مراحل آموزشی و تحقیقاتی این واحد دانشگاهی مطابق با آخرین مصوبات و شاخصه‌های آموزشی شورای عالی برنامه‌ریزی دانشگاه آزاد اسلامی و وزارت علوم، تحقیقات و فناوری است و به عنوان نمونه می‌توان به ثبت چندین اختراع توسط دانشجویان این واحد در کشور و چندین مرکز علمی مثل بانک ژن جهانی اشاره کرد.

دانشکده‌ها 
    دانشکده فنی و مهندسی
    دانشکده علوم و فناوری های پزشکی
    دانشکده مهندسی مکانیک، برق و کامپیوتر
    دانشکده مهندسی هوافضا
     دانشکده علوم و فناوری های همگرا (علوم پایه)
    دانشکده علوم دامپزشکی
    دانشکده زبان و ادبیات
    دانشکده مهندسی نفت
    دانشکده علوم و مهندسی صنایع غذایی
    دانشکده علوم انسانی و اجتماعی
    دانشکده محیط زیست و انرژی
    دانشکده علوم و فنون دریایی
    دانشکده مدیریت و اقتصاد
    دانشکده مهندسی مواد
    دانشکده فیزیک
    دانشکده عمران و معماری و هنر 
    دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی­­­­
    دانشکده حقوق و علوم سیاسی
    دانشکده الهیات و فلسفه

افتخارات 
دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران بزرگترین واحد دانشگاه آزاد اسلامی است. 

براساس نظام رتبه‌بندی سایمگو در سال ۲۰۲۲، واحد علوم و تحقیقات از لحاظ رتبه‌بندی در رتبه اول واحدهای دانشگاه آزاد اسلامی و نیز جایگاه ۶۴۷ جهانی، جایگاه ۳۷۹ تحقیقاتی، ۴۱۶ نوآوری و ۲۳۱ اجتماعی در جهان قراردارد.

بر اساس آخرین نظام رتبه‌بندی لایدن (هلند) در سال ۲۰۱۸، واحد علوم و تحقیقات در بین دانشگاه‌های ایران در جایگاه اول و دربین دانشگاه‌های جهان در جایگاه شصت و هشتم قرار گرفته‌است و از این جهت نیز نسبت به سایر دانشگاه ها همانند آکسفورد پیشتاز است.

براساس نظام رتبه‌بندی سیماگو در سال ۲۰۱۸ که بر اساس اطلاعات علمی پایگاه اسکوپوس (متعلق به ساینس‌دیرکت) انجام می‌شود، واحد علوم و تحقیقات از لحاظ رتبه‌بندی در رتبه اول واحدهای دانشگاه آزاد اسلامی و دانشگاه های ایران و رتبه چهل و هشتم دانشگاه های جهان قراردارد.

و در نظام رتبه‌بندی SciVision دربین دانشگاه‌های ایران، جایگاه اول و در بین دانشگاه‌های جهان، جایگاه سی و هشتم را به خود اختصاص داده‌است. همچنین براساس نظام وبومتریک در جایگاه اول در ایران و در جایگاه چهاردهم در جهان است.

درنظام رتبه‌بندی گرین‌متریک در سال ۲۰۱۷ که مربوط به مسائل زیست‌محیطی (دانشگاه‌های سبز) است این واحد دانشگاهی در جایگاه سی و ششم در جهان قراردارد.

اطلاعات

تعداد رشته 
این دانشگاه دارای مراکز متعدد تحقیقاتی و آزمایشگاهی است و نیز در ۵۰۲ رشته شامل ۱۷۲ رشته دکتری، ۲۰۶ رشته کارشناسی ارشد، ۲۶ رشته کارشناسی و یک رشته دکتری حرفه‌ای (دکتریٰ حرفه‌ای دامپزشکی عمومی) دانشجو می‌پذیرد و تمام رشته - گرایش‌های این واحد مورد تأیید وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی می‌باشد.

مجلات 
در این دانشگاه ۴۸ مجله آی‌اس‌آی، علمی، پژوهشی و ترویجی در سطح این واحد منتشر می‌شود که در این میان مجله آی‌جی‌ای‌اس‌تی دانشکده محیط زیست و انرژی از نظر کیفی در جایگاه اول در کشور قرار دارد.

امکانات دانشگاه

کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد (ساختمان دکتر حبیبی) 
این دانشگاه دارای بزرگترین کتابخانهٔ دانشگاهی ایران با وسعت ۴۶٬۰۰۰ متر مربع دارای در مجموع ۱۵۷٬۰۰۰ عنوان کتاب، ۲۰٬۰۰۰ جلد کتاب مرجع، ۳۸٬۰۰۰ پایان‌نامه تحصیلات تکمیلی واحد و بالغ بر ۴۷٬۰۰۰ پایان‌نامه از فارغ التحصیلان سایر واحدهای دانشگاه آزاد اسلامی، ۱٬۳۰۰٬۰۰۰ عنوان کتاب الکترونیک به زبان لاتین و بیش از ۱۵ میلیون مقاله تخصصی (E-J) به زبان لاتین را در خود جای داده‌است. کتابخانه مرکزی دانشگاه آزاد اسلامی در سال ۱٬۳۷۶ هم‌زمان با انتقال به منطقه حصارک به منظور تحقق اهداف علمی، پژوهشی و تحقیقاتی فعالیت خود را آغاز نمود. در حال حاضر این کتابخانه در مساحتی به وسعت ۱٬۴۵۰ متر مربع در پنج سالن و در سه گروه تشکیلاتی شامل: مدیریت، گروه خدمات فنی و کتابخانه دیجیتالی و گروه خدمات کتابداری فعالیت می‌کند. رده‌بندی کتاب‌های کتابخانه بر اساس نظام رده‌بندی کتابخانه کنگره (.L.C) است که شامل منابع چاپی و غیر چاپی در همه زمینه‌های علوم بشری است. واحد علوم و تحقیقات دارای یک کتابخانه مرکزی و ۱۷ کتابخانه دانشکده‌ای می‌باشد. کتابخانه مرکزی واحد علوم و تحقیقات دارای ۶۴٬۸۵۰ جلد کتاب فارسی و ۷۹٬۳۱۱ جلد کتاب لاتین است. در مجموع کتابخانه‌های این واحد (شامل کتابخانه مرکزی و ۱۵ کتابخانه دانشکده‌ای) دارای تعداد ۱۳۵٬۲۰۴ جلد کتاب فارسی و ۱۳۳٬۴۳۳ جلد کتاب لاتین می‌باشند. همچنین تعداد ۳۰٬۸۵۶ عنوان پایان‌نامه تحصیلات تکمیلی (مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری) مربوط به فارغ‌التحصیلان واحد علوم و تحقیقات و ۴۳٬۷۹۵ عنوان پایان‌نامه تحصیلات تکمیلی سایر واحدهای دانشگاه آزاد اسلامی در این کتابخانه وجود دارند که سال به سال برتعداد آنها افزوده می‌شود. ۴۰ نفر نیروی انسانی متخصص، در فضایی بالغ بر ۳٬۶۳۲ متر مربع که شامل طبقهٔ ۲- الی ۵ در چهار بلوک می‌باشد به بیش از ۷٬۰۰۰ نفر عضو فعال این مجموعه خدمات‌رسانی می‌نمایند..

مجموعه ورزشی فتح 
مجموعه ورزشی فتح در واحد علوم تحقیقات با امکان فعالیت برای بیش از ۳۰ رشته ورزشی و با تسهیلات و تخفیف‌های ویژه برای دانشجویان، استادان و همکاران و با برگزاری مسابقات مختلف، فضایی با نشاط را برای علاقه‌مندان فعالیت‌های ورزشی فراهم نموده‌است. این مجموعه شامل سالن ورزشی به مساحت ۱٬۷۰۰ مترمربع با گنجایش ۱٬۰۰۰ نفر تماشاچی جهت برگزاری مسابقات والیبال- هندبال- فوتسال و بسکتبال سالن‌های بدنسازی، کشتی، رزمی، وزنه‌برداری، تیراندازی، زمین اسکواش، استخر و سونای سرپوشیده است.

مرکز تحقیقات فیزیک پلاسما 
مرکز تحقیقات فیزیک پلاسما یکی از دو مرکز تحقیقاتی در زمینه گداخت هسته‌ای در ایران است.

از مهمترین تجهیزات آزمایشگاهی این مرکز می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
 توکاماک (IR-T۱)
 دستگاه کاشت یونی
 اسپکترومتری جرمی یون ثانویه (SIMS)
 ، دستگاه میکروسکوپ پروب روبشی (SPM)
 اسپکتروفوتومتری
 میکروسکوپ نوری- آنالیز تصویری
 آزمایشگاه تفنگ الکترونی
 آزمایشگاه کندوپاش

هتل فرهیختگان 
هتل فرهیختگان دارای موارد ذیل می‌باشد:
 متراژ بنا: ۴۴٬۴۳۵ مترمربع
 هتل: ۳۸٬۷۲۱ مترمربع
 تعداد طبقات: ۱۳
 ورزشی: ۲٬۲۴۲ مترمربع
 تعداد طبقات: ۳
 پارکینگ: ۳٬۴۷۲مترمربع
 تعداد طبقات: ۱
 تعداد سوئیت‌ها: ۸۸
 تعداد اتاق‌ها: ۲۶۲

پارکینگ طبقاتی 
این دانشگاه دارای بزرگترین پارکینگ طبقاتی تهران است که به جز برای دانشجویان، استادان و کارمندان برای سایر عموم آزاد نیست.

مرکز اسلامی پیامبر اعظم 
احداث بزرگترین مرکز اسلامی دانشگاهی با عنوان پیامبر اعظم در محوطه‌ای به مساحت ۱۰ هزار متر مربع با دارا بودن بخش‌های پژوهشی، تحقیقاتی و اداری یک گام بزرگ فرهنگی است تا از این طریق به تحقیق و تعمیق بیشتر اسلام‌شناسی و شیعه‌شناسی در سطح منطقه و دنیا پرداخته شود. لازم است ذکر شود این مرکز دارای مسجد امام علی می‌باشد ولی قرارگیری این مسجد در جایی خارج از دسترس و نداشتن قرابت باهیچ دانشکده ای خود منتقدان زیادی دارد

مرکز تحقیقات سلامت 
مرکز تحقیقات سلامت برای نخستین بار با هدف فرهنگ‌سازی خود مراقبتی ویژه دانشجویان، استادان و کارکنان راه‌اندازی شده‌است.

مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی 
یکی از مراکز تحقیقاتی قابل‌توجه کشور واقع در سربندان شهر دماوند که در شهریور ۱۳۹۵ به بهره‌برداری رسیده‌است. این مرکز تحقیقاتی، دارای آزمایشگاه‌هایی نظیر فیتوشیمی، میکروبیولوژی کشاورزی، حشره‌شناسی، نماتدولوژی، آبزیان و فرآوری، ژنومیک و پروتئومیک، کشت بافت، علوم دامی، باغبانی، علوم آب و خاک، کلینیک گیاهپزشکی، آزمایشگاه کشت بافت و غیره است. این مرکز به‌ صورت شبانه‌روزی آماده خدمت‌رسانی به دانشجویان، پژوهشگران، متخصصان، کشاورزان و باغداران است. دراین مرکز از افراد کارآفرین و صاحبان ایده‌های جدید در بخش کشاورزی که ایده‌های آن‌ها دارای مزیت اقتصادی بوده و قابلیت تجاری‌شدن را دارا باشند، حمایت و تشویق می‌شوند.

بیمارستان دامپزشکی 
این بیمارستان آموزشی و پژوهشی در غرب استان تهران، در شمال شهریار (جنب شهر اندیشه) که درسال ۱۳۸۵ به مساحت ۱۵٬۰۰۰ متر مربع فعالیت خود را آغاز کرد که تنها بیمارستان دامپزشکی در غرب استان تهران است که به دامداران و مرغداران خدمات تشخیصی و درمانی تخصصی ارائه می‌دهد و نیز مزرعه آموزشی به مساحت ۵٬۰۰۰متر مربع که در شهر صفادشت ملارد واقع شده‌است.

درمانگاه دامپزشکی 
درمانگاه دام‌های کوچک و حیوانات خانگی بسیار مجهز و پیشرفته که در محله سعادت آباد تهران واقع شده‌است.

مترو و BRT 
این دانشگاه در آینده با احداث خط ۱۰ متروی تهران دارای ایستگاه مترو می‌شود و هم اکنون دارای خط بی‌آر‌تی از میدان آزادی (پایانه آزادی) تا دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات است.

حوادث 
۴ دی ماه ۱۳۹۷ یک دستگاه اتوبوس براثر نقص فنی درسیستم ترمز در محوطه این دانشگاه، واژگون شد و بر اثر آن ۱۰ نفر کشته و ۲۷ نفر زخمی شدند. در پی این حادثه سید علی خامنه‌ای و سران قوای سه‌گانه ایران پیام تسلیت صادر کردند. در تاریخ ۶ دی‌ماه کمیته ویژه پیگیری این سانحه اعلام کرد، معاون دانشجویی، مدیرکل دانشجویی، سرپرست معاونت اداری و مالی، مدیرکل اداری و مسئول ترابری دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران به دلیل سوء مدیریت و قصور، اخراج و به مراجع قانونی و قضایی معرفی شدند.

در پی وقوع این حادثه، جمعی از دانشجویان دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات در تاریخ ۸ دی‌ماه با برگزاری تجمع در این دانشگاه، خواستار استعفا و عذرخواهی علی اکبر ولایتی و رئیس دانشگاه آزاد و برخورد با مسئولان خاطی شدند.

جستارهای وابسته 
 آموزش عالی در ایران
 فهرست دانشگاه‌های ایران
 دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی
 دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب
 دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران غرب
 دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال

منابع 

واحدهای دانشگاه آزاد اسلامی
بنیان‌گذاری‌های ۱۳۶۳ در ایران
بنیان‌گذاری‌های ۱۹۸۴ (میلادی) در ایران
نهادهای آموزشی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۸۴ (میلادی)
ویکی‌سازی رباتیک