پیچ گیره‌سری

پیچ گیره‌سری یا پیچ سنجاقی که بر پایهٔ شباهت آن با سنجاق سر نام‌گذاری شده است، انحنایی در یک جاده با زاویهٔ داخلی بسیار تیز است و یک خودروی عبوری یا دوچرخه سوار برای ادامهٔ مسیر باید تقریباً ۱۸۰ درجه دور بزند.

تعریف 

پیچ‌های گیره‌سری معمولاً هنگام بالا رفتن یا پایین آمدن جاده از یک شیب تند ساخته می‌شوند و عبور از مسیر پرشیب را با شیب مناسب امکان‌پذیر می‌کنند. این پیچ‌های معمولاً به صورت زیگزاگی طراحی می‌شوند. بزرگراه‌های دارای پیچ‌های متوالی گیرهٔ سر در مقایسه با مسیرهای مستقیم، امکان بالا رفتن و پایین آمدن ایمن‌تر و ساده‌تر در زمین‌های کوهستانی را فراهم می‌کنند؛ ولی به ازای آن، مسیر طولانی‌تر و معمولاً با محدودیت سرعت پایین‌تر خواهد بود. چنین بزرگراه‌هایی هزینهٔ کمتری نسبت به بزرگراه‌های دارای تونل تحمیل می‌کنند.

جاده‌های دارای پیچ گیره‌سری

اروپا 
 آلپ دوز در فرانسه برای ۲۱ خم گیرهٔ سر خود مشهور است.
 گردنهٔ استلویو با ۴۸ پیچ گیرهٔ سر در رمپ شمال خود یمی از مشهورترین گردنه‌های کوهستان آلپ است.
 تپه‌نوردی یک از انواع مسابقات اتومبیل‌رانی است که در جاده‌های کوهستانی دارای گیرهٔ سر برگزار می‌شود.
 در مسابقات دوچرخه‌سواری، مسیرهای سربالایی کوهستانی با تعداد زیادی پیچ گیرهٔ سر به عنوان سخت‌ترین مسیرها در نظر گرفته می‌شوند و بیشتر در تور دو فرانس، جیرو دیتالیا، تور سوئیس و ووئلتا اسپانیا دیده می‌شوند.
 جادهٔ ترولستیگن در راومای نروژ دارای ۱۱ خم گیرهٔ سر است.

ایران 
 گردنه هزارچم، چهار پیچ سنجاقی دارد که تفاوت ارتفاع بین پیچ اول و چهارم، صد متر است.
 گردنهٔ دیزین، هجده پیچ سنجاقی دارد که تفاوت ارتفاع بین پیچ اول و هجدهم، پانصد متر است.
 گردنه سیاه سنگ (بین روستای بلده و روستای وازک)، از جنوب به شمال ده پیچ سنجاقی با تفاوت ارتفاع ششصد متر و از شمال به جنوب، یازده پیچ سنجاقی با تفاوت ارتفاع نهصد متر دارد.
 گردنه تَرک بَشم (جاده پل زنگوله به روستای کمربن)، از غرب به شرق هشت پیچ سنجاقی با تفاوت ارتفاع چهارصد متر و از شرق به غرب، شش پیچ سنجاقی با تفاوت ارتفاع دویست و پنجاه متر دارد.
 گردنه لاوش (جاده روستای کمربن به روستای میناک) از غرب به شرق نُه پیچ سنجاقی با تفاوت ارتفاع سیصد متر و از شرق به غرب، پنج پیچ سنجاقی با تفاوت ارتفاع صد و پنجاه متر دارد.
 گردنه گَن کولام (یا پیچ بُن، جاده سه هزار)، از جنوب به شمال هجده پیچ سنجاقی با تفاوت ارتفاع هزار و دویست متر و از شمال به جنوب، سی و سه پیچ سنجاقی با تفاوت ارتفاع هزار و چهارصد متر دارد.
 در جادهٔ روستای سنگچال به روستای فیلبند، سی و شش پیچ سنجاقی با تفاوت ارتفاع هشتصد و پنجاه متر وجود دارد.

آسیا 
 در عراق، جادهٔ عبوری از کوهستان سنجار بین ۹۰ تا ۱۰۰ پیچ گیرهٔ سر در یک مسافت ۲۰ کیلومتری دارد.

ورزش‌های موتوری 

 گیرهٔ سر هتل فرمون کندترین پیچ در مسابقات فرمول یک است.
 در بسیاری از پیست‌های مسابقات موتوری حتی در صورت هموار بودن سطح زمین، پیچ‌های گیرهٔ سر قرار داده می‌شوند. هدف این کار، فراهم کردن چالشی بزرگتر برای رانندگان است تا فرصت‌های سبقت‌گیری افزایش یابد یا مسیر مسابقه بدون افزایش سطح اشغال شده توسط مسیر، افزایش یابد.

راه‌آهن 
پیچ گیرهٔ سر در منحنی‌های خط آهن، خم نعل‌اسبی نامیده می‌شود. البته شعاع انحنای این پیچ‌ها بسیار بیشتر از پیچ‌های گیرهٔ سر در جاده‌ها است. نمونه‌ای از این خم‌ها زلاتوست است.

منابع 

ترابری جاده‌ای
خطرهای جاده‌ای
واژه‌شناسی ورزش‌های موتوری