پایگان (پیاده نظام)

پایگان یا پیایقان در ارتش ساسانی یگان پیاده‌نظام متوسطی از طبقهٔ دهقانان بود و به پیاده‌نظام ارتش بزرگ ساسانی شکل می‌داد. از پایگان به عنوان سربازانی فدایی هم یاد می‌شود.

استخدام 
بیشتر جمعیت پایگان‌ها دهقانان تشکیل می‌دادند. در زمان خسرو انوشیروان وسعت این نیرو به صد و بیست هزار نفر از صد و هشتاد و سه هزار نفر می‌رسید. با وجود این که سربازان فدایی نامیده می‌شدند، این پایگان‌ها بودند که اغلب برای محاصره و ایجاد صفحات دفاعی برای اسواران استفاده می‌شدند. این سربازان دارای کمترین روحیه بوده و معمولاً برای دفاع از یکدگیر در کنار هم (مثل یک خوشه) جمع می‌شدند. به گفته مورخان عرب در طول جنگ قادسیه فرمانده پارسی رستم فرخزاد حاضر به تأمین آب و غذای سربازان پایگان در شب قبل از جنگ نشد اما در کمپ اعراب همه سربازان با مواد غذایی تأمین شدند، این ممکن است دلیلی برای پیوستن نیروهای پایگان به سمت اعراب در قبل و بعد از جنگ باشد.

فرماندهی 
فرماندهی یگان پایگان توسط پایگان سالار انجام می‌شد.

سلاح 
زره این سربازان بسیار سبک بود و جنسی از تکه‌های چوب و حصیر کوتاه داشت. کلاه‌های چرمی بر سر می‌گذاشتند و نیزه حمل می‌کردند، البته برخی نیز سلاحهای خود را به همراه داشتند مانندچنگک‌های کشاورزی ،تبر و داس. این نیرو به علت نداشتن زره مناسب در مبارزهٔ نفر به نفر بسیار آسیب‌پذیر می‌شد. به دلیل آسیب‌پذیری این نیرو در مقابل سربازان رومی ساسانی‌ها نیز به سمت ساختن نیروهای سنگین پیاده‌نظام خود روی آوردند.

منابع 

ارتش‌های قرون وسطی
جنگ قرون وسطی
سازمان‌های نظامی شاهنشاهی ساسانی
مقاله‌های خرد ایران
مقاله‌های خرد تاریخ
سازمان‌های اجرای قانون در آسیا
سازمان‌های اجرای قانون در ایران