دین نیاهندواروپایی

دین نیاهندواروپایی مجموعه اعتقادات مردم نیاهندواروپایی است. اگرچه شواهد مستقیمی از وجود چنین دینی در دست نیست، پژوهشگران با بررسی اشتراکات اعتقادی، اسطوره‌شناسی و خداشناسی ملل هندواروپایی‌زبان، به بازسازی آن دست زده‌اند. مهمترین نظریه‌ای که در این‌باره و با مقایسه اساطیر حاصل‌شده، نظریه سه‌شخصیت ژرژ دومزیل است.

خدایان 
از راه بررسی‌های زبان‌شناسانه، نام برخی از خدایان در زبان نیا-هندواروپایی بازسازی شده‌است:
 خدا در این زبان *deiwos خوانده می‌شده‌است، هم‌ریشه با دیو در فارسی، daeva اوستایی، در زبان هیتی sius، در لاتین deusو divus، در سانسکریت deva و ...
 دیئوس پیتر (*Dyēus Ph2tēr) به معنای پدر آسمانی، رئیس خدایان هندواروپایی، بعدها متجلی در زئوس یونانی و ژوپیتر رومی، در سانسکریت دیائوس پیتا
 *Plth2wih2، به معنای فرد پهن، خدای مادینه سرزمین‌های پهناور، برابر با پریثوی سانسکریت و للوانی الهه هیتی
 پرکوونُس(*Perkwunos)، به معنای ضربه‌زن، بازسازی شده از پرون اسلاوی، فیورگون نورس (بعدها ثور، و ...
 *H2eus(os)، زن‌خدای سپیده‌دم، متجلی در ائوس یونانی و آورورا رومی، آستقیک ارمنی و ...
 *PriHeh2، به معنای دوست، الهه عشق، برابر با فریگ و فریا در نورس باستان، priyeی اسلاوی و puruی هیتی
 *Deh2nu-، زن‌خدای رود، برابر با دنوی سانسکریت و دانوی ایرلندی و ...نام رودهای چندی چون دنیپر، دن، دانوب و ... مرتبط با این الهه است.
 ولنُس (*Welnos)، بازسازی شده از روی ولس اسلاوی، احتمالاً مرتبط با وارونای سانسکریت و...
 توأمان الهی، امتداد یافته در اشوین‌های سانسکریت
 خدای آب یا دریا
 ایزدان خورشید و ماه
 *Peh2uson، خدای چوپانان، بازسازی‌شده از روی پان یونانی و فانوس و پشوپتی سانسکریت
 شماری ایزدان مربوط به روح طبیعت، مشابه ساتیر یونانی و نیمف رومی-یونانی و...
 زن‌خدایان مرتبط با سرنوشت

جستارهای وابسته 
 آتش در فرهنگ ایران باستان
 ادیان ماقبل تاریخ
 اسطوره‌شناسی ایرانی
 اسطوره‌شناسی اوستیایی
 اسطوره‌شناسی کردی
 اسطوره‌شناسی آذری
 اسطوره‌شناسی مازندرانی
 اسطوره‌شناسی ایرانی در فرهنگ عامه
 آیین‌های مرتبط
 آیین نیاآریایی‌ها
 آیین سکاها
 آیین ایرانی‌های باستان
 آیین ودائی
 آیین مادها
 مزداپرستی پیشا زرتشتی
 آیین زرتشتی
 دین در دوران هخامنشی
 آیین مهر
 آیین زروانی
 آیین مانوی
 آیین مزدک
 آیین زرتشتگان
 دین در دوران ساسانی
 تأثیر آیین‌های کهن ایرانی بر آیین زرتشت
 فهرست ایزدان آریایی (هندوایرانی)
 فهرست ایزدان مزدیسنا
 فهرست ایزدان ایرانی
 :رده:ایزدان ایرانی
 :رده:اسطوره‌شناسی ایرانی
 فهرست ایزدان ایران باستان

منابع 

Wikipedia contributors, "Proto-Indo-European religion," Wikipedia, The Free Encyclopedia, https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Proto-Indo-European_religion&oldid=700138385 (accessed January 22, 2016).

آیین هندو
ادبیات یونان باستان
ادیان هندی
اسطوره‌شناسی تطبیقی
اسطوره‌شناسی روم
اسطوره‌شناسی لیتوانی
اسطوره‌شناسی نورس
اسطوره‌شناسی هندواروپایی
اسطوره‌شناسی یونانی
تاریخ ادیان
دین در دوران کلاسیک
دین در یونان
دین رومیان باستان
دین یونان باستان
فرهنگ باستانی یونان
انسان‌شناسی دینی
پگانیسم
دین‌های پیشاتاریخ