اکسیژناتور

اکسیژناتور یک وسیله پزشکی هست که توانایی تبادل اکسیژن و کربن دی‌اکسید در خون فردی که مورد عمل جراحی قرار می‌گیرد و ممکن است نیاز به وقفه یا ایست جریان خون در بدن وی، یا در یک ارگان حیاتی یا عروق بزرگ باشد را دارد.

ارگان‌ها می‌تواند: قلب، ریه‌ها یا کبد باشند و عروق بزرگ می‌تواند: آئورت، شریان ریوی و وریدهای ریوی باشد. اکسیژناتور در جراحی قلب و در اتصال با ماشین قلبی-ریوی مورد استفاده قرار می‌گیرد. همچنین این دستگاه توسط پرستارها جهت اکسیژناسیون خارج غشایی در بخش مراقبت‌های ویژه نوزادان (NICU) مورد استفاده می‌باشد. در اکثر جراحی‌های قلب نظیر پیوند جانبی عروق کرونر، انشعاب قلبی و ریوی توسط ماشین قلبی-ریوی انجام می‌گیرد.

ماشین قلبی و ریوی جهت جایگزینی وظیفه قلب طی جراحی قلب باز به خدمت گرفته می‌شود. در واقع این ماشین هم جانشین عمل پمپاژ (تلمبه ای) قلب و هم عمل تبادل گازی ریه‌ها می‌باشد. در حالیکه حرکت قلب در عمل جراحی متوقف می‌شود این وسیله به جراح امکان این را می‌دهد که عروق خالی از خون و قلب بی حرکت را جراحی نماید. یک جز از ماشین قلبی-ریوی، اکسیژناتور می‌باشد، اکسیژناتور به عنوان ریه عمل کرده و به گونه ای طراحی شده که خون را در معرض اکسیژن قرار داده و کربن دی‌اکسید را از چرخه خون خارج می‌نماید.

این وسیله یکبار مصرف بوده و شامل یک غشاه تراوا نسبت به گاز و ناتراوا نسبت به خون می‌باشد. سطح این غشا ۲ تا ۴ متر مربع بوده و به شکل یک لوله تو خالی می‌باشد. خون در خارج لوله تو خالی جریان می‌یابد در حالی که اکسیژن در داخل لوله و در جهت مخالف آن جریان دارد در حالی که خون از اکسیژناتور عبور می‌کند در تماس نزدیک با سطح مناسب وسیله قرار گرفته و گاز شامل اکسیژن و گازهای پزشکی تحویل فضای حد فاصل خون و دستگاه می‌گردد و اجازه می‌دهد که سلول‌های خونی مولکول‌های اکسیژن را مستقیماً جذب نمایند.

اکسیژناتورها دارای انواع مدلهای مختلف از لحاظ ظاهر و نوع فیلتر به کار رفته در آن‌ها می‌باشند، که فیلترهای کنونی به دلیل با صرفه بودن و از جنبه علمی از جنس سیلیکون ساخته می‌شوند، همچنین اکسیژناتورها بر آسای رنج سنی بیماران در سایزهای مختلف تولید می‌شوند برای مثال از زمان تولد تا ۵ سالگی مدل نوزاد، از ۵ تا ۲۰ اطفال و از ۲۰ تا ۳۵ برای نوجوانان ساخته می‌شود اما برای افراد دارای وزن بیش از ۱۴۰ کیلو از ۲ الی چند اکسیژناتور به صورت موازی استفاده می‌شود. تا چربی خون کامل از بین برود.

منابع 

تجهیزات پزشکی
ویکی‌سازی رباتیک