دانشنامه جهان

دانشنامه جهان یک دائرةالمعارف علوم طبیعی و تشریح، یک کتاب چند دانشی است که بیشتر دربارهٔ آثار آسمانی سخن می‌گوید. مؤلف کتاب غیاث‌الدین علی بن علی امیران حسینی اصفهانی است و دانشنامه را در سال ۸۷۹ قمری در شهر بدخشان نوشته‌است. این کتاب یکی از دانشنامه‌های فارسی در سده ۹ق/۱۵م بشمارمی‌آید. چاپ این اثر در سال ۱۳۹۳ توسط انتشارات کتابخانه مجلس انجام شده‌است.

چند صفحه از این کتاب دربارهٔ کشف آب‌های زیرزمینی بحث شده‌است.

تقسیم‌بندی کتاب 
این کتاب دارای ده فصل، بیست اصل، چهار نتیجه و یک خاتمه است.

فصل‌های کتاب 
 در بیان پدید آمدن عقل کل و نفس کل به سبیل اجمال
 در بیان پدید آمدن افلاک و ترتیب ایشان
 در بیان گردش افلاک و مدت دور هر یک
 در بیان پیدا شدن عناصر و مکان هر یک
 در بیان تقسیم عناصر
 در کیفیاتی که لازم عناصر هستند
 در بیان طبقات عناصر.
 در بیان شکل افلاک و عناصر و چگونگی ایستادن زمین
 در بیان معنی و حقیقت جسم.
 در تقسیم جسم بسیط و مرکب

اصل‌ها 
 در استحالت عناصر
 در سبب پیدا شدن بخار و دخان
 در بیان پیدا شدن باد
 در بیان پیدا شدن ابر
 در بیان تولد باران
 در بیان پدید شدن برف
 در پیدا شدن تگرگ
 در پیداشدن شبنم
 در پیدا شدن رعد
 در پیدا شدن برف
 در پیدا شدن صاعقه
 در پیدا شدن کواکب منقصه و شهب و شهاب ثاقب
 در بیان علامات حمره
 در پیدا شدن شمسیات
 در حدوث نیازک
 در پیدا شدن قوس و قزح
 در پدید آمدن هاله
 در پیدا شدن زلزله
 در بیان برآمدن و آواز از زمین
 در پیدا شدن آب چشمه و کاریز و چاه

نتیجه‌ها 
 نتیجه اول در پیدا شدن معادن که اقسام آن حجریاتست
 نتیجه دوم در پیدا شدن نباتات و نفس و قوای آن
 نتیجه سوم در پیدا شدن حیوانات
 نتیجه چهارم در پیدا شدن انسان و بسیاری از نکات

خاتمه 
و بالاخره، خاتمه که دارای ۳۰ «وصله» است تشریح قانون ابن سینا را به اختصار ترجمه کرده‌است.

منابع 

ادبیات فارسی
دانشنامه‌های فارسی
زبان فارسی
کتاب‌های فارسی
کتاب‌های سده ۹ (قمری)
کتاب‌های سده ۱۵ (میلادی)