رزماری

رومارَن یا اِکلیل کوهی یا رُزماری و رز مریم ، یک سبزی چوبی و چند ساله با برگ‌هایی معطر، همیشه سبز، سوزنی مانند و گلهای سفید، صورتی، بنفش یا آبی، بومی منطقه مدیترانه است. تا سال 2017، با نام علمی Rosmarinus officinalis شناخته می‌شد که اکنون فقط یک

مترادف است.
این گیاه از خانواده نعناع Lamiaceae است که گیاهان زیادی را نیز در بر می‌گیرد. نام "رزماری" از لاتین ros marinus ("شبنم دریا") گرفته شده‌است. رزماری دارای سیستم ریشه ای رش
ته‌ای است.

تاریخچه گیاه دارویی رزماری  
در قرن پانزدهم، مردم شاخه هایی از اکلیل کوهی را منازل خود می سوزانیدند تا آنها را از مرگ سیاه (طاعون) حفظ کند .در جنگ جهانی دوم، اکلیل کوهی (رزماری) را به همراه سرو کوهی می سوزانیدند ، تا از بروز عفونت جلوگیری به عمل بیاید. در منزل اکلیل کوهی از گیاهانی است که در طباخی مورد استفاده قرار می گیرد. مزه تند آن گوشت گوساله سرخ شده را خوشمزه و غذای تهیه شده از مرغ و ماهی را لذیذ می نماید.

در یونان باستان اعتقاد بر این بوده که اکلیل کوهی (رزماری) ذهن و حافظه را تقویت می کند . دانشجویان یونانی در وقت امتحان دادن تاج گل هایی از اکلیل کوهی را به دور سر خود می پیچیده اند. بعدها از اکلیل کوهی برای حفظ خاطره استفاده شد و در تشریفات تدفین، عزاداران شاخه هایی از اکلیل کوهی تازه را بر روی مقبره قرار می دادند تا شخص متوفی فراموش نشود. در مراسم عروسی این گیاه به علامت وفاداری بوده و شاخه هایی از آن در میان دسته گل عروس قرار داده می شده است.

کاربردها 
پس از کشت، برگ‌ها، شاخه‌ها و گل‌های گلدار جهت استفاده استخراج می‌شود. از رزماری به عنوان گیاه تزئینی در باغ‌ها استفاده می‌شود. از برگ‌ها برای طعم دادن به غذاهای مختلف، مانند قیمه و گوشت سوخاری استفاده می‌شود.

زراعت 
از رزماری به دلیل جذابیت و تحمل به خشکی، به عنوان گیاه زینتی در باغها و برای محوطه سازی، به ویژه در مناطقی با آب و هوای مدیترانه ای استفاده می‌شود. کشت این گیاه آسان بوده و مقاوم در برابر آفات در نظر گرفته می‌شود. رزماری می‌تواند کاملاً بزرگ شود و سال‌ها جذابیت خود را حفظ کند، می‌تواند به شکل‌های رسمی و پرچین‌های کوچک هرس شود و برای درخت آرایی استفاده می‌شود. به راحتی در گلدان پرورش می‌یابد. ارقام خاکی پوشیده، با بافتی متراکم و بادوام، به‌طور زیادی گسترش یافتند.

استفاده در آشپزی 

از برگ‌های رزماری به عنوان طعم دهنده در غذاهایی مانند قیمه و گوشت بره و گوساله، مرغ و بوقلمون استفاده می‌شود. از برگ‌های تازه یا خشک در غذاهای سنتی مدیترانه ای استفاده می‌شود. آنها طعم تلخ، قابض و رایحه مشخصی دارند که مکمل بسیاری از غذاهای پخته شده‌است. از برگ آن می‌توان دم نوش گیاهی درست کرد. هنگامی که با گوشت یا سبزیجات تفت داده می‌شود، برگ‌ها عطر خردل مانندی با عطری از چوب سوخت شده به شما می‌دهند که به خوبی با غذاهای کبابی مطابقت دارد.

در مقادیری که معمولاً برای طعم دادن به غذاها مانند یک قاشق چای خوری (۱ گرم) استفاده می‌شود، رزماری هیچگونه ارزش غذایی ندارد. نشان داده شده‌است که عصاره رزماری ماندگاری و ثبات حرارتی روغن‌های غنی از امگا ۳ را که مستعد تعفن هستند بهبود می‌بخشد.

عطر 

روغن رزماری برای مصرف در عطرهای بدن یا خوشبوکننده‌های اتاق استفاده می‌شود. همچنین به عنوان بخور سوختنی، در شامپوها و محصولات تمیز کننده استفاده می‌شود.

مواد شیمیایی گیاهی 
رزماری حاوی تعدادی از مواد شیمیایی گیاهی از جمله اسید رزمارینیک، کافور، اسید کافئیک، اسید اورسولیک، اسید بتولینیک، اسید کارنوزیک و کارنوزول است. اسانس رزماری حاوی ۱۰–۲۰٪ کافور است.

منابع 

افزودنی‌های عدد ئی
داروهای گیاهی
گیاهان باغی
گیاهان توصیف‌شده در ۱۷۵۳ (میلادی)
گیاهان دارویی
گیاهان مقاوم در برابر خشکسالی
گیاهان به‌کاررفته در بن‌سای
مریم‌گلی
محیط زیست مدیترانه‌ای
آشپزی مدیترانه‌ای