خودخواری

خودخواری یا اتوفاجی یا اتوفاژی (؛ از زبان یونانی باستان ، به‌معنی «خویشتن خوار» و ، به‌معنی «توخالی»)، که از دههٔ ۱۹۶۰ میلادی شناخته شده است؛ بدین معنی است که سلول اجزای خود را در غشایی بسته‌بندی کرده، بعد این مجموعه با اندامک‌های بازیافت سلول (لیزوزوم) درمی‌آمیزد تا آنزیم‌های لیزوزوم، مواد مورد نظر را تخریب کنند. در سلول‌های یوکاریوتی سه نوع اتوفاجی شناسایی شده است: ماکرو اتوفاجی، میکرواتوفاجی و ماکروفاجی با واسطه چپرون‌ها. نوع اصلی و کلاسیک اتوفاجی، ماکرو اتوفاجی است که به میزان بیشتری در سلول رخ می‌دهد.

در اتوفاجی سلول ها از دیگر سلول ها تغذیه میکنند ،
با این که ممکن است به نظر برسد اتوفاجی روندی مخرب است اما این مکانیسم طبیعی دفاع سلول است. در مواقعی که مواد غذایی به اندازه کافی به سلول نمی‌رسد یا اینکه سلول باید عوامل مهاجم مثل باکتری و ویروس را تخریب کند، اتوفاجی برای زدودن مواد زائد و کاهش مصرف سلول ضروری است. علاوه بر این سلول مواد زائدی را که خود تولید کرده یا اجزایی را که پیر شده‌اند به این ترتیب تخریب کرده و از مواد اولیه آنها برای تولید اجزا و مواد جدید استفاده می‌کند.  

نقش اتوفاجی در سرطان

اتوفاجی یک فرایند به‌شدت حفاظت شده است که در پاسخ به شرایط استرس ایجاد می شود و می تواند منجر به زنده ماندن سلول، تمایز و مرگ سلولی شود. این فرایند در سلول های توموری دارای دو عملکرد است: سرکوب کننده تومور و القا کننده آن. در واقع در مراحل اولیه تومور باعث سرکوب و در مراحل پیشرفته باعث بقای سلول های توموری می شود . 
یکی از چالش­های اصلی استفاده از داروهای شیمی درمانی در مدت زمان مصرف، ایجاد مقاومت در سلول­های سرطانی و در نتیجه کاهش بازده این داروهاست. مطالعات نشان داده است که مصرف داروهای پرکاربرد شیمی درمانی، با القای اتوفاجی در سلول­‌های سرطانی باعث ایجاد عوارض جانبی و مقاومت دارویی می­‌شود. در واقع فرآیند اتوفاجی در سلول های سرطانی در اثر مصرف طولانی مدت دارو های شیمی درمانی القا شده و باعث مقاومت سلول‌های سرطانی می شود.

بنابراین استفاده از مهار کننده های اتوفاجی می تواند باعث کاهش مقاومت سلول های توموری به دارو های شیمی درمانی شود. یکی از  روش های درمانی استفاده همزمان  از   siRNA اختصاصی فاکتور شروع اتوفاجی Beclin1 و داروی شیمی درمانی برای درمان و کاهش مقاومت سلول­های توموری است. siRNA ماکرومولکولی آبدوست با بار منفی است و به دلیل خصوصیت فیزیولوژیکی به تنهایی قادر به عبور از سلول های سرطانی نیست. یکی از راه حلی هایی که برای این مشکل وجود دارد استفاده از نانوحامل های پپتیدی هوشمند برای دارورسانی و ژن رسانی هدفمند میباشد. پیشرفت های اخیر در زمینه مهندسی نانوساختارها منجر به توسعه کاربرد نانوحامل ها در ژن درمانی و دارو رسانی شده است.

روشهای فعالسازی اتوفاجی 
اتوفاجی به صورت طبیعی در بدن همه انسانها فعال است، اما با افزایش سن میزان فعال بودن آن کاهش میابد. با این حال روشهای طبیعی وجود دارد که حتی با افزایش سن میتوان با انجام دادن آنها، حالت اتوفاجی در بدن را افزایش داد. برخی از این روشها عبارتند از:

 روزه داری
 رژیم‌های غذایی فستینگ یا روزه‌های متناوب با فاصله زمانی (به انگلیسی: Intermittent Fasting)
 ویتامین دی ( ویتامین دی خون باید حداقل ۵۰ تا ۱۰۰ نانوگرم باشد، بیشتر از ۱۵۰ نانوگرم ممکن است باعث مسمومیت یا ایجاد سنگ کلیه شود)
 ورزش کردن (مخصوصا تمرینات ورزشی هیت HIIT)
 چای سبز
 قهوه تلخ
 شکلات تلخ
 زنجبیل
 زردچوبه
 دارچین

در بین این روشها روزه گرفتن، ورزش کردن، ویتامین دی بیشترین اثرگذاری در فعال کردن حالت اتوفاجی را دارند.

کاشف اتوفاجی 
کاشف اتوفاجی یک پروفسور ژاپنی بنام یوشینوری اسومی است که در سال ۲۰۱۶ به خاطر کشف اتوفاجی جایزه نوبل پزشکی را دریافت کرد.

منابع

پیوند به بیرون 
 اتوفاژی در Drugs.com 
 HADb, یک پایگاه دادهٔ اختصاصی اتوفاژی انسان 
 Autophagy DB, یک پایگاه داده اتوفاژی که همه یوکاریوتها را پوشش می‌دهد 

ایمنی‌شناسی
فرایندهای سلولی
مرگ برنامه‌ریزی‌شده سلول