محمد بقایی

محمد بقایی (زادهٔ ۲۰ اسفند ۱۳۲۳) معروف به ماکان نویسنده ، مترجم، استادادبیات فارسی  و اقبال‌شناس ایرانی است. او دانش‌آموختهٔ زبان و ادبیات فارسی از دانشگاه تهران و دارای دیپلم عالی زبان انگلیسی از دانشگاه نوادرفلوریدا است. فعالیت فرهنگی این پژوهشگر از اواسط دهه چهل با نگارش مقالاتی در مطبوعات تهران آغاز می شود و سپس از سال ۵۳ در رادیو تلوزیون ملی ایران به عنوان نویسنده و مجری برنامه های فرهنگی از جمله "فرهنگ و جامعه" و "زمان و زاویه" ادامه می یابد. در سالهای پس از ۵۷ به کار تالیف و ترجمه رو می آورد.  بقایی ۳۵جلد کتاب و ۱۰ هزار صفحه راجع به اقبال لاهوری، شاعر پاکستانی، نوشته‌است و به همین سبب در سال ۲۰۰۵ عالی‌ترین نشان فرهنگی پاکستان را از  پرویز مشرف، رئیس‌جمهور وقت پاکستان دریافت کرد. آثار او مشتمل بر۷۷ کتاب  (تألیف و ترجمه) است که ازاین میان می توان به ترجمه ده رمان از هرمان هسه نویسنده نامدارآلمانی و مجموعه ده جلدی چهره های مشهور فلسفه غرب  اشاره کرد.

اقبال آکادمی پاکستان، بقایی را تنها دانشور ایرانی‌ای می‌داند که بیش از همه دربارهٔ «افکار اقبال» تحقیق و  تألیف کرده است..

آثار 
 بازسازی اندیشهٔ دینی در اسلام: ترجمهٔ فارسی سخنرانی‌های اقبال 
 شرح چه باید کرد اقبال
شرح گلشن راز جدید اقبال
  خدا در تصور اقبال

 زمان و مکان از دیدگاه اقبال
 سونش دینار( گزین گویه های اقبال)
 اقبال و شش فیلسوف غربی
 معنای زندگی از نگاه مولوی و اقبال 
 درشبستان ابد (شرح جاویدنامه اقبال)
 لعل روان (شرح زبور عجم اقبال)
 شرار زندگی (شرح مثنوی‌های اسرار خودی و رموز بی‌خودی اقبال)
 خیال وصال (شرح ارمغان حجاز اقبال)
 نگرش‌های ایرانی
 از فردوسی تا شاملو
 روزالده، هرمان هسه
 سفر به شرق ، هرمان هسه
 تیزهوش، هرمان هسه
 اخبار عجیب و حکایات غریب، هرمان هسه
دمیان ، هرمان هسه
مبانی تربیت فرد و جامعه ، اقبال
سیدارتا، هرمان هسه
 بازی مهره شیسه یی ، هرمان هسه
 سفینه زندگی ، هرمان هسه
 نارسیس و گلدموند ، هرمان هسه
 دود دل بر سر قلم 
 چهره ها و ناگفته ها
 مولوی ، چنان که هست
 اقبال ، چنان که هست
 نقدوبررسی دمیان
 تصویرهای آشنا(داستان)
 شرح مثنوی بندگی نامه اقبال
 نقدوبررسی رمان سفربه شرق
 مولوی، نیچه و اقبال
مابعدالطبیعه از دیدگاه اقبال
 خیال وصال ( شرح ارمغان حجازاقبال)
خدا در آمریکا
فرهنگ تحلیلی مذاهب آمریکا
آشنایی بافلسفه غرب
نقدوبررسی شش داستان هسه
نقدو بررسی رمان سیدارتا
نقدوبررسی رمان گرگ بیابان ( هسه)
نقدوبررسی ایلیاد
 آکویناس قدیس
شرح فلسفه وآثارتوماس آکویناس
شرح فلسفه و آثار برگزیده نیچه
 شرح فلسفه دکارت
میل ، بنتام و مکتب فایده گرایی
 نقدتواریخ هرودوت
 توماس هابز و جان لاک
 شرح فلسفه و آثار برگزیده آگوستین قدیس
روسو و آثارو افکارش
 خدایان و آدمیان ( نقدمبانی فرهنگ و تمدن غرب)
 اقبال با چهارده روایت
 پیاله یی از میکده لاهور( گزیده اشعاراقبال)
 میکده لاهور ( شرح کلیات فارسی اقبال)
 قلندرشهرعشق(۱۳ گفتمان درباره اقبال)
 اقبال و اندیشه های دینی غرب معاصر
 فرهنگ تکمیلی انگلیسی
 شرح و بررسی تطبیقی دیوان سنایی
اقبال و شش فیلسوف غربی
 اقبال و ده چهره دیگر
 تصحیف غرب زدگی ، درجستجوی هویت ملی
 ستایش عشق ( شرح و بررسی تطبیقی عاشقانه های سنایی)
 حافظ ، چنان که هست
 سیرحکمت در ایران

 فلسفه دین از دیدگاه اقبال
 کی یرکگارد و اقبال
 نقدروان شناسی و روان درمانی غرب

 اقبال ، فردوسی برون مرز
 شاملو و عالم معنا
 سقراط ، حکیمی که از پرسیدن  باکی نداشت
 از گلابدره تا هنگ کنگ
اقبال، گلی که در جهنم رویید
 بالندگی شخصیت کودک
 افلاتون و ارسطو ازمنظری دیگر
 فرهنگ سه زبانه ماکان
 خیام ، چنان که هست
سعدی ، چنان که هست

پانویس

منابع 

 
 
 
 

منتقدان ادبی اهل ایران
اقبال‌شناسان