هاگوپ مارتایان

هاگوپ مارتایان ،  معروف به هاگوپ دیل‌آچار (زاده ۲۲ مه ۱۸۹۵ ، در استانبول، ترکیه - درگذشته ۱۲ سپتامبر ۱۹۷۹ در استانبول)، یک زبان‌شناس ارمنی، اهل ترکیه متخصص در زبان‌های ترکی و عضو انجمن زبان ترکی و رئیس آن انجمن بود.

زندگی‌نامه 
هاگوپ مارتایان فارغ‌التحصیل دانشگاه آمریکایی به نام روبرت کالج در استانبول در سال ۱۹۱۵ میلادی بوده و به ۲۲ زبان زنده دنیا مسلط بوده است. علاوه بر زبانهای ترکی و ارمنی، مارتایان زبان‌های انگلیسی، یونانی، اسپانیایی، لاتین، آلمانی، روسی و بلغاری را نیز می‌دانست. او بعد از فارغ‌التحصیلی از دانشگاه روبرت به عنوان استاد زبان انگلیسی در همان دانشگاه مشغول تدریس شد؛ و در دانشگاه صوفیه در بلغارستان به عنوان متخصص زبان ترکی عثمانی و زبان‌های کهن شرقی تدریس می‌کرد.

او در ۲۲ سپتامبر ۱۹۳۲ میلادی به عنوان زبان‌شناس متخصص در اولین کنگره زبان‌شناسی ترکی تحت نظارت مصطفی کمال آتاتورک دعوت شده بود. آتاترک به او لقب «دیلآچار» را پیشنهاد نمود (که از لحاظ ادبی به معنای آچار زبان بود) و او این لقب را پذیرفت. او بین سال‌های ۱۹۳۶ تا ۱۹۵۱ میلادی در دانشگاه آنکارا به تدریس زبان و تاریخ پرداخته و مشاور کل در تدوین دائرةالمعارف تُرکی بین سال‌های ۱۹۴۲ تا ۱۹۶۰ میلادی بوده است.

انتشارات 
او ۱۷ کتاب به انتشار در آورده که از مهمترین آنان:
 زبان آذربایجانی و تُرکی (کتاب به زبان تُرکی در سال ۱۹۵۰)
 سبک نگارش لهجه‌ها (کتاب به زبان تُرکی)
 کتاب مقدس و زبان مدرن ارمنی (کتاب به زبان ارمنی در سال ۱۹۵۶)
 ترکی به عنوان زبان خارجه (کتاب به زبان تُرکی در سال ۱۹۶۲)
 جهان نما و فرهنگ ارمنی (در دوجلد به زبان ارمنی)

جستارهای وابسته 
 بدروس کرستسیان
 ارمنی‌های ترکیه
 ارمنی‌ها در امپراتوری عثمانی

منابع 

 Agop Martayan’ın kim olduğunu bilir misiniz? Büyük olasılıkla çoğunluk bilmez
 ‘Cumhuriyet’in iyi çocuğu’ Hagop Martayan ya da A. Dilaçar

  
 

ارمنی‌های اهل استانبول
استادان دانشگاه آنکارا
افراد ترکیه‌ای ارمنی‌تبار
ترک‌شناسان
خاکسپاری‌ها در گورستان ارامنه شیشلی
دانش‌آموختگان کالج رابرت
درگذشتگان ۱۹۷۹ (میلادی)
زادگان ۱۸۹۵ (میلادی)
زبان‌شناسان اهل ترکیه
زبان‌شناسان زبان‌های ترکی
زبان‌شناسان سده ۲۰ (میلادی)
کارشناسان آموزش و پرورش اهل ارمنستان
لغت‌شناسان اهل ارمنستان
نویسندگان اهل استانبول
خاک‌سپاری‌ها در گورستان ارامنه شیشلی