محمدحسن ناصرالدین صاحب‌الزمانی

محمدحسنِ ناصرالدینِ صاحب‌الزمانی (زادهٔ ۱۳۰۹)، پژوهشگر، مؤلف، مترجم و اسپرانتیست ایرانی در جهانِ زبان اسپرانتو است. او دکتری تخصصی روان‌شناسی دارد.

سوابق اسپرانتویی 
دکتر صاحب‌الزمانی، عضو افتخاری انجمن جهانی اسپرانتو (از سال ۱۹۸۳) و مؤلف کتاب زبان دوم (خودآموز زبان جهانی اسپرانتو) است؛ این اثر برای چندین دهه به عنوان مهم‌ترین کتاب آموزشی اسپرانتو به زبان فارسی شناخته می‌شد. صاحب الزمانی تنها ایرانی است که در فهرست صد اسپرانتیست برجستهٔ جهان قرار گرفته‌است.

از جمله دیگر تألیفات مهم اسپرانتویی صاحب‌الزمانی می‌توان به ترجمهٔ دیوان حافظ به زبان اسپرانتو (در همکاری با نامزد نوبل ادبیات، ویلیام الد) و همین‌طور کتاب ادبیات امید (نخستین کتاب فارسی که به‌طور اختصاصی به تاریخ و ترجمهٔ گزیدهٔ ادبیات اسپرانتو پرداخته‌است) اشاره داشت.

خلق موج سوم جنبش اسپرانتو در ایران 
صاحب‌الزمانی توانست در دههٔ پنجاه شمسی، موج تازه‌ای از جنبش اسپرانتو در ایران را ایجاد کند (موسوم به موج سوم جنبش اسپرانتو در ایران). وی با برگزاری کلاس‌های آموزشی اسپرانتو در دانشگاه تهران، الهام‌بخش تدریس واحد اختیاری زبان اسپرانتو در مهم‌ترین دانشگاه‌های ایران شد.

دیگر تألیفات در شاخه‌های علوم انسانی 
صاحب الزمانی افزون بر زبان جهانی اسپرانتو، در حوزه‌های متعدد دیگری نیز تألیفاتی ارزنده بر جای گذاشته‌است که از آن جمله می‌توان به موارد زیر اشاره داشت:
 سخنان سجاد (۱۳۲۶)
 منطق برای همه (۱۳۲۸)
 اصول آموزش انشاء (۱۳۲۹)
 روان‍ک‍اوی و ت‍ح‍ری‍م زن‍اش‍ویی ب‍ا م‍ح‍ارم (ت‍رج‍م‍ه ب‍ا گ‍ف‍ت‍اری در ب‍اره ج‍ام‍ع‍ه‍. ش‍ن‍اس‍ی ش‍ب‍ک‍ه ت‍ح‍ری‍م ج‍ن‍س‍ی، 1337)
 زن در حقوق ساسانی (ترجمه و ملحقات، با مقدمه ای در تیپ‌شناسی حقوقی، و روانشناسی جنسی ایران ساسانی، ۱۳۳۷)
 مقدمه بر کتاب «روانشناسی و دشواری‌های تربیتی» از دکتر نینا ردنور، ترجمهٔ منوچهر نیستانی، ۱۳۳۷.
 کتاب روح بشر. چاپخانه زهره. تهران ۱۳۳۹
 راز ک‍رش‍م‍ه‌ه‍ا (س‍ی و پ‍ن‍ج گ‍ف‍ت‍ار رادی‍ویی و ی‍ک م‍ق‍ال‍ه درب‍ارهٔ م‍س‍ائ‍ل روان‍ش‍ن‍اس‍ی و ب‍ه‍داش‍ت روان‍ی ب‍ا ت‍وج‍ه ب‍ه ادب‍ی‍ات ف‍ارس‍ی و زن‍دگ‍ی اج‍ت‍م‍اع‍ی در ای‍ران، 1341)
 آن سوی چهره‌ها (۱۳۴۳)
 دیباچه ای بر رهبری (۱۳۴۵)
 خداوند دو کعبه (مصاحبه با پیتیریم الکساندروویچ سوروکین، ۱۳۴۶)
 ج‍وان‍ی پ‍ررن‍ج: پ‍ژوه‍ش‍ی درب‍اره م‍س‍ائ‍ل ج‍وان‍ان ای‍ران (ت‍ه‍ران: عطائی، ۱۳۴۶)
 اق‍ت‍ص‍ادِ ب‍ی‍م‍ارِ ک‍ت‍اب (تهران: اتحادیه ناشران و کتابفروشان، ۱۳۴۷)
 سهم اسلام در تمدن جهان (سخنرانی در دانشگاه تبریز، ۱۳۴۹)
 خ‍ط س‍وم: درب‍اره ش‍خ‍ص‍ی‍ت، س‍خ‍ن‍ان، و ان‍دی‍ش‍ه‍. ش‍م‍س ت‍ب‍ری‍زی،1351)
 فرهنگ و انقلاب زبان، متن سخنرانی در تالار امور فرهنگی دانشگاه تهران، معرفی برترین دستاورد بشر در قلمرو زبان (۱۳۵۵)
 ادبیات امید، آشنایی با ادبیات ربان جهانی اسپرانتو، متن سخنرانی در تالار امور فرهنگی دانشگاه تهران، بمناسبت نودمین سالگرد زبان جهانی اسپرانتو (۱۳۵۶)
 فردا شدن امروز، دیالکتیک زبان و اندیشه (مصاحبهٔ احمد مهدوی با دکتر ناصرالدین صاحب الزمانی، ۱۳۵۷)
 و نمی‌دانند چرا؟ (تهران:زریاب، ۱۳۷۸)
 مجموعه مقالاتی در آسیب‌شناسی و کالبدشکافی سلطنت استبدادی

دیگر سوابق 
 مجری رادیویی در آلمان، انگلیس و ایران (در دههٔ سی شمسی)

پانویس 

ادبیات اسپرانتو
اسپرانتیست‌های اهل ایران
بازیگران مرد رادیو اهل ایران
جنبش اسپرانتو در ایران
روان‌شناسان اهل ایران
مترجمان اهل ایران
ویکی‌سازی رباتیک