کلاس معکوس

کلاس معکوس (به انگلیسی: Flipped Classroom) شکل جدیدی از کلاس‌های درسی است. در این کلاس‌ها فعالیت‌هایی که به‌طور سنتی در کلاس‌های درس انجام می‌شدند (مثل تدریس مطالب اصلی هر درس) توسط دانشجویان و دانش‌آموزان در خانه انجام می‌شوند.

دانشجویان و دانش‌آموزان برای یادگیری محتوای دروس از فیلم‌های آموزشی استفاده می‌کنند که می‌توانند آن‌ها را از طریق درس باز آنلاین بزرگ، یوتیوب، وبگاه تد یا هر سیستم آموزش الکترونیکی تهیه کنند و فعالیت‌هایی که به‌طور سنتی در خانه انجام می‌شدند (مانند انجام تکالیف و پروژه‌های درسی) در کلاس انجام می‌شوند. در واقع معکوس نامیده شدن آن به همین دلیل است. به این ترتیب کلاس می‌تواند مکانی برای تعامل با استاد و سایر دانشجویان، یادگیری دانشجویان از هم و انجام کار عملی به شکل گروهی باشد و می‌توان تحرک، نشاط و پویایی کلاس‌های درسی را افزایش داد.

مراحل انجام تدریس معکوس با امکانات موجود در ایران 

۱. پیش از آغاز سال تحصیلی از تدریس خودتان فیلم بگیرید.

۲. در آغاز نخستین جلسه فیلم‌ها در اختیار دانش‌آموزان قرار دهید. این کار را می‌توانید از طریق دی‌وی‌دی، فلش و یا حتی آپلود در وبگاه‌هایی مانند آپارات انجام دهید.

۳. از دانش‌آموزان بخواهید فیلم تدریس را تا جلسهٔ بعد نگاه کنند. در هر زمان و هر مکانی و به هر تعداد که دوست داشتند.

۴. تمرین‌ها و تکلیف‌هایی برای کار در خانه به دانش‌آموز بدهید. این تکلیف‌ها باید خیلی کم باشند.

۵. در جلسهٔ بعد سر کلاس فقط به بررسی تکلیف‌ها و حل تمرین‌های بیشتر می‌پردازید.

۶. اگر دانش‌آموزی فیلم را نگاه نکرده بود یا هنوز یاد نگرفته بود با کمک دانش‌آموزان دیگر و شما می‌تواند جبران کند.

۷. نیاز نیست شما تمام جلسات تدریس یعنی کل کتاب را به یک‌باره تدریس و فیلم‌برداری کنید. همینکه یک یا دو جلسه از دانش‌آموزانتان جلوتر باشید کافی است.

به همین راحتی می‌توانید تدریس معکوس را در کلاس خود اجرا کنید.

در شیوۀ تدریس معکوس، آموزش مستقیم از طریق فیلم یا وسایل آموزشی دیگر و پیش از کلاس انجام می‌شود و در ساعت کلاس کار گروهی و رسیدگی به نیازهای فردی صورت می‌گیرد.

پیشینهٔ تاریخی 
سلمان خان بنیانگذار آکادمی خان با اجرای یک برنامهٔ تد در سال ۲۰۱۱ به گسترش کلاس معکوس کمک شایانی کرد.

دو معلم آمریکایی به نام‌های جان برگمن و آرون سمز برای نخستین‌بار این شیوه را در سال ۲۰۰۶ در کلاس‌های خود به کار گرفتند. این دو معلم کتاب یادگیری معکوس در دورهٔ ابتدایی، یادگیری معکوس و... را تألیف نموده‌اند. این کتاب‌ها به فارسی ترجمه شده‌است.

چهار ستون کلاس معکوس (F-L-I-P)  

 F: محیط یادگیری انعطاف‌پذیر
 L: فرهنگ یادگیری
 I: محتوای خودخواسته
 P: مدرس حرفه‌ای

جستارهای وابسته 
 آموزش الکترونیکی
 درس باز آنلاین بزرگ
 سلمان خان
 سیستم ارزیابی عملکرد کلاس

منابع 

آموزش الکترونیکی (یا آموزش از راه دور-غیر حضوری)
روش‌های یادگیری
علوم تربیتی