همه‌پرسی قانون اساسی جمهوری آذربایجان (۲۰۱۶)

همه‌پرسی قانون اساسی در تاریخ ۲۶ سپتامبر ۲۰۱۶ برابر با ۵ مهر ۱۳۹۵ در جمهوری آذربایجان برگزار شد. پرسشِ این همه‌پرسی دربارهٔ اصلاح ۲۳ ماده و افزودن ۶ ماده به قانون اساسی بود و هر کس می‌توانست به تک تک آن‌ها رأی دهد.

از جمعیت حدود ۱۰ میلیونی جمهوری آذربایجان ۵٬۰۹۳٬۲۸۹ نفر واجد رأی دادن بودند. برای این انتخابات ۵٬۶۲۷ صندوق در حوزه‌های انتخاباتی داخل این کشور و ۳۸ حوزه انتخاباتی برای شهروندان مقیم خارج از کشور در نظر گرفته شده بود. ۵۳٬۰۰۰ ناظر محلی این همه‌پرسی را پایش کردند. همچنین ۱۱۷ ناظر بین‌المللی از ۳۳ کشور جهان در این انتخابات حضور داشتند. همه‌پرسی از ساعت ۸ تا ۱۹ به وقت باکو برگزار شد.

این سومین همه‌پرسی در تاریخ جمهوری آذربایجان بود. برای مشروعیت آن کافی بود که ۲۵ درصد از واجدین شرایط در آن شرکت کنند. خبرگزاری ترند آذربایجان در پایان ساعت همه‌پرسی اعلام کرد مشارکت ۶۹٫۷٪ بوده است. نتایج این همه‌پرسی ۲۱ اکتبر (۳۰ مهر) اعلام شد.

پیش‌زمینه 
الهام علی‌اف رئیس‌جمهور آذربایجان در ۱۸ ژوئیه ۲۰۱۶ دستوری مبنی بر ایجاد اصلاحات بر مواد مختلف قانون اساسی صادر کرد. دادگاه قانون اساسی این اصلاحات را بررسی کرد و در ۲۵ ژوئیه آن‌ها را تأیید نمود. الهام علی‌اف در ۲۶ ژوئیه بنابر اصول ۱۵۲ و ۱۵۳ قانون اساسی آذربایجان، فرمان برگزاری همه‌پرسی را صادر کرد.

در فوریه ۲۰۰۹ الهام علی‌اف در همه‌پرسی دیگری توانسته بود محدودیت دو دوره ریاست‌جمهوری را حذف کند.

مفاد تغییرات پیشنهادی 
 افزایش طول دوران ریاست جمهوری از ۵ سال به ۷ سال
 ایجاد سمت‌های معاون اول و معاونین ریاست‌جمهوری
 حذف محدودیت سنی برای نامزدی ریاست‌جمهوری و نمایندگی مجلس
 نحوه و شرایط انحلال مجلس ملی از سوی رئیس‌جمهوری
 حق انعقاد قراردادهای بین‌المللی و بین دولتی برای رئیس‌جمهور
 تعیین صلاحیت و مسئولیت شوراهای شهری

در پی اعلام برگزاری همه‌پرسی برخی فعالان مدنی و گروه‌های مخالف الهام علی‌اف از تصویب این تغییرات ابراز نگرانی کردند. شورای اروپا و سازمان عفو بین‌الملل این تغییرات را خطری برای آزادی و دموکراسی دانستند.

مخالفان بر این باورند که با توجه به این که الهام علی‌اف پس از پدرش حیدر علی‌اف رئیس‌جمهور آذربایجان شد، حالا وی قصد دارد ریاست‌جمهوری را به امری موروثی تبدیل نماید. دولت جمهوری آذربایجان تمام اتهامات را رد کرده و اعلام کرد که تمام تغییرات به منظور سرعت‌بخشی به اصلاحات اقتصادی، افزایش بهره‌وری دولت و کاهش مقررات دست و پاگیر است.

افزایش دوران ریاست‌جمهوری در جمهوری آذربایجان در حالی به رأی گذاشته شد که در ۲۴ شهریور مجلس ترکمنستان به پیشنهاد شورای بزرگان این کشور قانون اساسی را به منظور افزایش دوره ریاست‌جمهوری از ۵ به ۷ سال و حذف محدودیت سن رئیس‌جمهور اصلاح کرده بود.

نتایج

منابع 
 

انتخابات ۲۰۱۶ (میلادی) در آسیا
جمهوری آذربایجان
جمهوری آذربایجان در ۲۰۱۶ (میلادی)
رویدادهای سپتامبر ۲۰۱۶ در آسیا
رویدادهای سپتامبر ۲۰۱۶ در اروپا
همه‌پرسی‌های ۲۰۱۶ (میلادی)
همه‌پرسی‌های قانون اساسی