ایل جلایر

ایل جلایر از قبایل مغول و از اقوام مشهوری هستند که در عصر مغول همراه با سپاه چنگیزخان وارد خراسان شده‌اند و در منطقة مرزی به خصوص کلات سکنی گزیده‌اند.

طوایف جلایر از دوره مغول تا دوره پهلوی در منطقة کلات جزء خانواده‌های با نفوذ و از حکام محلی محسوب می‌شوند که از دورة صفویه تا قاجار خدماتی را انجام داده‌اند. یکی از بزرگان جلایر که در دورة نادرشاه خدمات ارزنده‌ای انجام داده طهماسب خان جلایر (وکیل الدوله) می‌باشد.
طهماسب خان در جنگ نادر با عثمانی‌ها در میاندوآب و ارومیه و افاغنه هرات با فرماندهی قسمتی از سپاه نادر با شهامت و شجاعت با دشمن نبرد دلیرانه نمود که به پیروزی سپاه نادر انجامید و به پاس این خدمت از طرف نادر به دریافت لقب خانی و فرمان حکمرانی راز و قوش خانه سرافراز شد. همچنین در دورة افشاریه یلنگ توشخان جلایراز افراد مورد اعتماد نادرشاه افشار بوده است که کار اختفای جواهرات سلطنتی نادرشاه را در کلات بر عهده داشته است.

ز حکام محلی کلات از خاندان جلایر می‌توان به فتح علی خان (فتح الملک) اشاره نمود.

جستارهای وابسته 
 جلایریان

پانویس

منابع 
 میرنیا، علی، ایلها و طایفه‌های عشایری خراسان، تهران، ۱۳۶۹ش
 میرنیا، سید علی. سردارانی از ایلات و طوایف درگز در خدمت میهن، مشهد، مؤلف، ۱۳۶۱
 جلایر، ذوالفقار. فتوحات ایرانیان به فرمانده نادرشاه افشار، مشهد، سخن گستر، ۱۳۸۷

استان خراسان رضوی
استان خراسان شمالی
اقوام ترک‌تبار
اقوام خراسان
اقوام در ایران
ایل‌های ترک خراسان
تاریخ مردمان ترک‌تبار
تاریخ مغولستان
جلایریان
مغول‌ها