مردم شبک

شبک‌ها گروهی از کردها هستند که در شمال عراق و شهر موصل زندگی می‌کنند. مردم شبک ایرانی‌تبارند؛ و به یکی از گویش‌های زازا-گورانی سخن می‌گویند. جمعیت کردهای شبک بین ۳۰۰ تا ۷۵۰ هزار نفر برآورد شده که در ۸۵ روستا در حوالی کرکوک و موصل سکونت دارند.

پیشینه 
ریشه و سر چشمه واژه شبک به طور دقیق نمایان نیست. برخی بر این باور هستند؛ وجه تسمیه واژه شبک از واژه عربی شَبک به معنی در هم آمیختن است؛ و این خود به این موضوع دلالت می‌کند؛ که شبک‌ها از قبایل مختلفی تشکیل شده است.
برخی دیگر من جمله آستین هنری لایارد بر این عقیده هستند؛ شبک‌ها از نسل کردان ایرانی و قبایل صحرانشین و دام دار ایرانی هستند؛ که ریشه در خراسان و درسیم در ترکیه دارند.

دین 

شبک‌ها پیروی دینی با مناسک صوفیانه هستند، که بسیار به یارسان شباهت داشته و با تشیع نیز نزدیکی‌هایی دارد. شبک‌ها همچنین به زیارت عتبات شیعه اعتقاد دارند. زیارت‌گاه اصلی مردم شبک بارگاه شیخ شهاب‌الدین بین دو روستای دزآور و طویله است که از وی با نام شیخ شهاب‌الدین دزاوری یا شیخ شهاب‌الدین بغدادی نیز یاد شده‌است.

زبان 

مقایسه برخی از واژگان زبان شبکی با فارسی و زبان‌های شمال غربی ایرانی؛

ضمیر

ارتباط با یارسان 
طیب طاهری پژوهشگر یارسان معتقد است که مردم شبک قزلباش‌هایی با مذهب یارسان بوده‌اند که به سبب دور افتادن از بقیهٔ مردم یارسان و قرارگیری در منطقه‌ای با اکثریت مسلمان شیعه و عواملی دیگر مانند تعریب و سیاست‌های حکومت‌ها برخی از آداب و رسوم اولیهٔ خود را از یاد برده و با وجود حفظ باورهای یارسانی، به لحاظ مناسکی رنگ تشیع به خود گرفته‌اند. طاهری مردم شبک را به طور کلی «کردان اصیل یارسانی-علوی» می‌نامد.

منابع 

مردم شبک
اسلام و مسیحیت
اقوام خاورمیانه
اقوام در عراق
جوامع شیعه
دین در عراق
شیعیان
کردها
مردمان ایرانی‌تبار