توافق پاریس

توافق پاریس ()، که با نام پیمان پاریس نیز شناخته می‌شود، ذیل چارچوب پیمان‌نامه سازمان ملل در تغییر اقلیم (UNFCCC) در رابطه با کاستن از انتشار گازهای گلخانه‌ای، سازگاری و امور مالی است .متن توافق از سوی نمایندگان ۱۹۵ کشور در کنفرانس تغییر اقلیم ۲۰۱۵ سازمان ملل متحد در پاریس مذاکره و با اجماع در ۱۲ دسامبر ۲۰۱۵ تصویب شد. در ۲۲ آوریل ۲۰۱۶ (روز زمین) در مراسمی در نیویورک برای امضا معرفی شد. تا سال ۲۰۱۷، ۱۹۵ عضو UNFCCC این پیمان را امضا و ۱۴۷ کشور آن را به تصویب مجلس خود رسانده‌اند.

طرف‌ها و امضا کنندگان 

اتحادیه اروپا و ۱۹۰ کشور، که ۹۵٪ از انتشارات با منشأ انسانی را به خود اختصاص می‌دهند، پیوستن به توافق را به تصویب رسانده‌اند. تنها کشورهایی که آن را تصویب نکرده‌اند برخی منتشرکنندگان گازهای گلخانه‌ای در خاورمیانه‌اند. ایران با داشتن ۲٪ و ترکیه با ۱٪ از  انتشار کل جهان. اریتره، عراق، لیبی و یمن تنها دیگر کشورهای نپیوسته به این توافق هستند. پس از موافقت وزیر عراقی با این توافق، این کشور قصد دارد آن را تصویب کند.

خروج و پیوستن مجدد آمریکا 
روز ۲ ژوئن ۲۰۱۷ دونالد ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا اعلام کرد که که از این توافق انجام شده بیرون می‌آید. در حالیکه رئیس‌جمهور قبلی آمریکا باراک اوباما آن را امضا کرده بود وی دلیل آن را مغایرت با منافع آمریکا عنوان کرد. ترامپ اضافه کرد که خروج از این توافق صنایع زغال‌سنگ و نفت را رونق خواهد بخشید. ترامپ در سخنان خود در کاخ سفید گفت «آمریکا از پیمان پاریس خارج می‌شود اما به مذاکرات برای معامله بهتر در این زمینه ادامه می‌دهد.»

روز جمعه ۴ اوت ۲۰۱۷ ایالات متحده آمریکا طی نامه‌ای به سازمان ملل متحد رسماً تصمیمش برای خروج از معاهده اقلیمی پاریس را اعلام کرد. در نامه وزارت خارجه آمریکا تصریح شده‌است که واشینگتن تا زمان خروج نهایی از این پیمان در ۲۰۱۹ در مذاکرات مربوط به این معاهده جهانی حاضر خواهد شد.

در واکنش، آنتونیو گوترش در سخنرانی خود در روز ۳۰ مه ۲۰۱۷ در دانشگاه نیویورک اجرای این توافق را کاملاً ضروری دانست و اضافه کرد همه جهانیان باید به آن پای‌بند باشند وی اشاره به مناقشاتی کرد که در این رابطه بین آمریکا و اروپا در جریان است. آنگلا مرکل روز جمعه ۲۶ مه ۲۰۱۷ در حاشیه اجلاس جی۷ گفت:«همه رهبران از دونالد ترامپ خواستند از تصمیم خود عقب‌نشینی کند اما او نپذیرفت.» روز جمعه ۲ ژوئن ۲۰۱۷ روسیه اعلام کرد که به تصمیم خود برای پیوستن به این توافق پای‌بند است. خبرگزاری ریا نووستی روسیه به نقل از آرکادی دورکوویچ معاون نخست‌وزیر روسیه نوشت فکر نمی‌کند تصمیم آمریکا مبنی برخروج از توافق اقلیمی روی تصمیم روسیه اثر بگذارد. شماری از رهبران جهان از جمله امانوئل ماکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، تلاش می‌کردند که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور اسبق ایالات متحده را وادار به تغییر در تصمیمش کنند.

در طول مبارزات انتخاباتی سال ۲۰۲۰ ریاست جمهوری در آمریکا، جو بایدن نامزد حزب دموکرات بارها از تصمیمش برای بازگشت آمریکا به این توافق سخن گفت و وعده داد در صورت پیروزی در انتخابات به این توافقنامه باز خواهد گشت. در نهایت و بعد از پیروزی جو بایدن در این انتخابات او در نخستین روز کاری خود به عنوان رئیس جمهور ایلات متحده چندین فرمان اجرایی صادر کرد که یکی از آنان بازگشت آمریکا به توافق اقلیمی پاریس بود.

محتوا 

هدف این توافق، همان‌طور که در ماده ۲ آن توضیح داده شده، داشتن واکنشی قوی‌تر نسبت به خطر تغییر اقلیم است؛ و به دنبال ارتقای اجرای چارچوب پیمان‌نامه سازمان ملل در تغییر اقلیم (unfccc) از طرق زیر است:

پیاده‌سازی و اثربخشی 
توافق پاریس از طریق خط مشی‌های ملی در بخش‌های گوناگون اقتصاد پیاده‌سازی می‌شود. نگهداری انرژی کلی لازم است افزایش یابد تا شدت مصرف انرژی اقتصاد جهانی کم شود. نیاز به سوزاندن سوخت فسیلی باید کم شود، در حالی که سهم انرژی پایدار لازم است به سرعت رشد کند. در حالی که در بخش برق انتشارات به سرعت در حال کاهشند، پیاده‌سازی در بخش ساختمان، حمل و نقل و گرمایش نیاز به تلاش بیشتری دارد. برخی صنایع برای کربن زدایی با مشکل مواجهند، و برای رسیدن به وضعیت کربن‌خنثی نیاز به جذب کربن دیکسید دارند.

جستارهای وابسته 
 آلودگی هوا
 ضریب ظرفیت
 تأثیرات کربن

منابع

یادداشت

پیوند به بیرون 
متن توافق نامه

پاریس در ۲۰۱۵ (میلادی)
چارچوب پیمان‌نامه سازمان ملل در تغییر اقلیم
رویدادها در پاریس
رویدادهای دسامبر ۲۰۱۵ در اروپا
رویدادهای نوامبر ۲۰۱۵ در اروپا
محیط زیست در ۲۰۱۵ (میلادی)
معاهده‌های آرژانتین
معاهده‌های آفریقای جنوبی
معاهده‌های آلبانی
معاهده‌های آلمان
معاهده‌های آنتیگوآ و باربودا
معاهده‌های آندورا
معاهده‌های اتریش
معاهده‌های اتیوپی
معاهده‌های اردن
معاهده‌های ارمنستان
معاهده‌های اروگوئه
معاهده‌های ازبکستان
معاهده‌های اسپانیا
معاهده‌های استرالیا
معاهده‌های استونی
معاهده‌های اسرائیل
معاهده‌های اسلواکی
معاهده‌های اسلوونی
معاهده‌های اسواتینی
معاهده‌های افغانستان
معاهده‌های اکوادور
معاهده‌های الجزایر
معاهده‌های السالوادور
معاهده‌های امارات متحده عربی
معاهده‌های اندونزی
معاهده‌های اوکراین
معاهده‌های اوگاندا
معاهده‌های ایالات فدرال میکرونزی
معاهده‌های ایالات متحده آمریکا
معاهده‌های ایران
معاهده‌های ایرلند
معاهده‌های ایسلند
معاهده‌های باربادوس
معاهده‌های باهاما
معاهده‌های بحرین
معاهده‌های برزیل
معاهده‌های برونئی
معاهده‌های بلاروس
معاهده‌های بلژیک
معاهده‌های بلغارستان
معاهده‌های بلیز
معاهده‌های بنگلادش
معاهده‌های بنین
معاهده‌های بوتان
معاهده‌های بوتسوانا
معاهده‌های بورکینافاسو
معاهده‌های بوسنی و هرزگوین
معاهده‌های بولیوی
معاهده‌های پاپوآ گینه نو
معاهده‌های پاراگوئه
معاهده‌های پاکستان
معاهده‌های پالائو
معاهده‌های پاناما
معاهده‌های پرو
معاهده‌های تاجیکستان
معاهده‌های تانزانیا
معاهده‌های تایلند
معاهده‌های ترکمنستان
معاهده‌های ترینیداد و توباگو
معاهده‌های توگو
معاهده‌های تونس
معاهده‌های تونگا
معاهده‌های تووالو
معاهده‌های تیمور شرقی
معاهده‌های جامائیکا
معاهده‌های جزایر سلیمان
معاهده‌های جزایر کوک
معاهده‌های جزایر مارشال
معاهده‌های جمهوری آذربایجان
معاهده‌های جمهوری آفریقای مرکزی
معاهده‌های جمهوری چک
معاهده‌های جمهوری خلق چین
معاهده‌های جمهوری دومینیکن
معاهده‌های جمهوری کنگو
معاهده‌های جیبوتی
معاهده‌های چاد
معاهده‌های چین
معاهده‌های دانمارک
معاهده‌های دولت فلسطین
معاهده‌های دومینیکا
معاهده‌های رواندا
معاهده‌های روسیه
معاهده‌های رومانی
معاهده‌های زامبیا
معاهده‌های زیمبابوه
معاهده‌های ژاپن
معاهده‌های ساحل عاج
معاهده‌های ساموآ
معاهده‌های سان مارینو
معاهده‌های سائوتومه و پرنسیپ
معاهده‌های سری‌لانکا
معاهده‌های سنت کیتس و نویس
معاهده‌های سنت لوسیا
معاهده‌های سنت وینسنت و گرنادین‌ها
معاهده‌های سنگاپور
معاهده‌های سنگال
معاهده‌های سودان
معاهده‌های سورینام
معاهده‌های سومالی
معاهده‌های سوئد
معاهده‌های سوئیس
معاهده‌های سیرالئون
معاهده‌های سیشل
معاهده‌های شیلی
معاهده‌های صربستان
معاهده‌های عراق
معاهده‌های عربستان سعودی
معاهده‌های عمان
معاهده‌های غنا
معاهده‌های فرانسه
معاهده‌های فنلاند
معاهده‌های فیجی
معاهده‌های فیلیپین
معاهده‌های قبرس
معاهده‌های قرقیزستان
معاهده‌های قزاقستان
معاهده‌های قطر
معاهده‌های کاستاریکا
معاهده‌های کامبوج
معاهده‌های کامرون
معاهده‌های کانادا
معاهده‌های کرواسی
معاهده‌های کره جنوبی
معاهده‌های کره شمالی
معاهده‌های کلمبیا
معاهده‌های کنیا
معاهده‌های کوبا
معاهده‌های اتحاد قمر
معاهده‌های کویت
معاهده‌های دماغه سبز
معاهده‌های کیریباتی
معاهده‌های گابن
معاهده‌های گامبیا
معاهده‌های گرنادا
معاهده‌های گواتمالا
معاهده‌های گویان
معاهده‌های گینه
معاهده‌های گینه استوایی
معاهده‌های گینه بیسائو
معاهده‌های لازم‌الاجرا در ۲۰۱۶ (میلادی)
معاهده‌های لائوس
معاهده‌های لبنان
معاهده‌های لتونی
معاهده‌های لسوتو
معاهده‌های لوکزامبورگ
معاهده‌های لیبریا
معاهده‌های لیتوانی
معاهده‌های لیختن‌اشتاین
معاهده‌های ماداگاسکار
معاهده‌های مالاوی
معاهده‌های مالت
معاهده‌های مالدیو
معاهده‌های مالزی
معاهده‌های مالی
معاهده‌های مجارستان
معاهده‌های مراکش
معاهده‌های مصر
معاهده‌های مصوب‌شده در ۲۰۱۵ (میلادی)
معاهده‌های مغولستان
معاهده‌های مقدونیه شمالی
معاهده‌های مکزیک
معاهده‌های موریتانی
معاهده‌های موریس
معاهده‌های موزامبیک
معاهده‌های مولداوی
معاهده‌های موناکو
معاهده‌های مونته‌نگرو
معاهده‌های میانمار
معاهده‌های نامیبیا
معاهده‌های نائورو
معاهده‌های نپال
معاهده‌های نروژ
معاهده‌های نیجر
معاهده‌های نیجریه
معاهده‌های نیکاراگوئه
معاهده‌های نیوزیلند
معاهده‌های نیووی
معاهده‌های وانواتو
معاهده‌های ونزوئلا
معاهده‌های ویتنام
معاهده‌های هائیتی
معاهده‌های هلند
معاهده‌های هند
معاهده‌های هندوراس
معاهده‌های یونان
معاهده‌های ایتالیا
معاهده‌های لهستان
معاهده‌های پرتغال
معاهده‌های ترکیه
معاهده‌های بریتانیا
پیمان‌های محیط زیستی
معاهده‌های واردشده به اتحادیه اروپا
معاهده‌های آنگولا
معاهده‌های سودان جنوبی
معاهده‌های گرجستان