کشورهای کمتر توسعه‌یافته

کشورهای کمتر توسعه‌یافته یا کشورهای توسعه‌نیافته (Least Developed Countries یا LDCs) کشورهایی‌اند که طبق گزارش سازمان ملل متحد تنها به توسعه‌های بسیار ناچیزی در زمینه‌های اجتماعی-اقتصادی دست یافته‌اند. تعیین مصداق برای معیار توسعه یافتگی همواره مورد بحث بوده‌است، اما به‌طور کلی معیارهای اقتصادی معمولاً شاخص اصلی کشورهای توسعه یافته بوده‌است. برای مثال، میزان سرانه درآمد یکی از مهم‌ترین معیارها است، و بنابراین، کشورهایی که دارای نرخ تولید ناخالص داخلی پایینی هستند، توسعه نیافته محسوب می‌شوند.

معیار مهم اقتصادی دیگر، میزان صنعتی بودن کشور است. یکی دیگر از معیارهایی که اخیراً مورد توجه قرار گرفته، شاخص توسعه انسانی می‌باشد. این شاخص، معیارهای اقتصادی نظیر درآمد را با امری همچون میزان امید زندگی و سطح آموزش عمومی ترکیب می‌کند. به این ترتیب، کشورهایی که دارای نمرهٔ پایینتری در شاخص توسعه انسانی هستند، توسعه نیافته محسوب می‌شوند.

به این دلیل که محصور در خشکی بودن کشورها زیان‌های بسیاری بر توسعهٔ آنها دارد، بیشتر کشورهای توسعه‌نیافته در میان کشورهای در حال توسعه محصور در خشکی هم هستند. از این کشورها می‌توان افغانستان، نپال و بوتان را نام برد.

سه کشور زیمبابوه، غنا و پاپوآ گینه نو نیز دارای شرایط توسعه‌نیافتگی می‌باشند ولی افزوده شدن به این فهرست را نپذیرفته‌اند.

از میان ۵۴ کشور آفریقایی، تنها ۱۶ کشور از زمان آغاز نویسش فهرست هرگز دارای شرایط کشورهای توسعه‌نیافته به‌شمار نیامده‌اند.

فهرست کشورها 
۳۳ کشور در آفریقا، ۹ کشور در آسیا، ۳ کشور در اقیانوسیه و ۱ کشور در قاره آمریکا به عنوان کشورهای کمتر توسعه‌یافته طبقه‌بندی می‌شوند.

فهرست «کشورهای کمتر توسعه‌یافته» بر اساس طبقه‌بندی سازمان ملل همراه برخی از کشورهایی که در کشورهای در حال توسعه محصور در خشکی و کشورهای در حال توسعه جزیره‌ای کوچک وجود دارند، تعیین می‌شوند:

آفریقا

آمریکا

آسیا

اقیانوسیه

کشورهای خارج شده از فهرست 
سه معیار (دارایی‌های انسانی، آسیب‌پذیری اقتصادی و درآمد سرانه ناخالص ملی) توسط کمیته سیاست توسعه هر سه سال یکبار ارزیابی می‌شود. کشورها باید دو مورد از سه معیار را در دو بررسی سه ساله متوالی داشته باشند تا برای خروج از فهرست در نظر گرفته شوند. کمیته سیاست توسعه توصیه‌های خود را برای تأیید به شورای اقتصادی و اجتماعی سازمان ملل متحد ارسال می‌کند.

پس از شروع رده کشورهای کمتر توسعه‌یافته، شش کشور مستقل به وضعیت کشور در حال توسعه صعود کردند و دیگر در گروه «کشورهای کمتر توسعه یافته» دسته‌بندی نمی‌شوند:
 پادشاهی سیکیم (در سال ۱۹۷۵ به هند الحاق شد)
  (در دسامبر ۱۹۹۴ از وضعیت کشورهای کمتر توسعه‌یافته خارج شد)
  (در دسامبر ۲۰۰۷ خارج شد)
  (در ژانویه ۲۰۱۱ خارج شد)
  (در ژانویه ۲۰۱۴ خارج شد)
  (در ژوئن ۲۰۱۷ خارج شد)
  (در دسامبر ۲۰۲۰ خارج شد)

کشورهایی که به‌زودی انتظار می‌رود که از فهرست خارج شوند 
 بوتان در ۱۳ دسامبر ۲۰۲۳ خارج می‌شود. سائوتومه و پرنسیپ و جزایر سلیمان نیز در سال ۲۰۲۴ این فهرست را ترک خواهند کرد.
 انتظار می‌رفت که آنگولا در سال ۲۰۲۱ خارج شود، اما دوره آماده‌سازی به دلیل مشکلات اقتصادی کشور و وابستگی آن به کالاها، تا سال ۲۰۲۴ تمدید شد.
 بنگلادش دو بار، یک بار در سال ۲۰۱۸ و بار دیگر در سال ۲۰۲۱، این معیارها را برآورده کرد. این کشور به دلیل دنیاگیری کووید-۱۹، در نوامبر ۲۰۲۶، یعنی دو سال پس از اینکه قرار بود از فهرست خارج شود، رسماً از وضعیت کشورهای کمتر توسعه‌یافته خارج خواهد شد.
 نپال برای خروج از فهرست توسط کشورهای در حال توسعه در سال ۲۰۱۸ انتخاب شد. با این حال، مقامات نپال درخواست کردند که آن را تا سال ۲۰۲۱ به تعویق بیندازندو بعداً دوباره پنج سال دیگر تا نوامبر ۲۰۲۶ به تعویق انداخته شد.
 لائوس نیز در نوامبر ۲۰۲۶ خارج خواهد شد.
 کامبوج همچنین در سال ۲۰۲۷ از وضعیت کشورهای کمتر توسعه‌یافته خارج خواهد شد.

منابع 

 
اقتصاد سیاسی
توسعه بین‌المللی
جغرافیای انسانی
شاخص‌های اقتصادی
فهرست‌های کشورها
قرض
گروه‌های غیررسمی و ائتلاف‌های سازمان ملل متحد
مقیاس‌ها و تعریف‌های فقر
ویکی‌سازی رباتیک