مردم لارستانی

قوم اَچُم که با نام‌های دیگری از جمله لارستانی، خودمونی و گرمسیری نیز شناخته می‌شوند قومی پارسی تبار ساکن در منطقهٔ اچُمستان که با نام‌های دیگری از جمله اچَمستان، لارستان، خودمونی نشین، گرمسیرات فارس، ایراهستان و دارابگرد نیز شناخته می‌شود زندگی می‌کنند این منطقه شامل جنوب استان فارس لار، لامرد، مُهر، گراش، جویم، اوز، خنج، داراب، زرین دشت، فسا، جهرم، استهبان، نیریز، بختگان، خرامه، سروستان، خفر، کوار، قیر و کازرین، فیروزآباد، فراشبند و ارسنجان غرب استان هرمزگان بستک، بندرلنگه، بندرخمیر، بندرعباس و حاجی آباد شرق استان بوشهر عسلویه، کنگان جنوب غربی استان کرمان بافت، سیرجان و ارزوئیه می‌شود همچنین این منطقه در خلیج فارس شامل جزایر قشم، لارک، هرمز، کیش، لاوان، سیری، تنب بزرگ، تنب کوچک، بوموسی، هندورابی، فارور بزرگ، فارور کوچک، چراغی، شیدور، ام الکرم، نخیلو، تهمادون(جبرین)، خان(ام سیله)، گُرم، مُصاف، مَرغی در کشور ایران، قسمت مسندم کشور عمان و دو جزیره ی زرکوه و آریانا هست که در حال حاضر تحت مالکیت کشور امارات قرار دارد ولی در اصل این جزایر طبق اسناد به ایران تعلق دارند که توسط اماراتی ها اشغال شده. بخش بزرگی از این قوم به کشورهای جنوب خلیج فارس از جمله کویت، بحرین، قطر، امارات متحدهٔ عربی، عربستان، عمان، کشورهای قفقاز ارمنستان و گرجستان، ترکیه، آمریکا، اروپا، کانادا و یهودیان آن به اسرائیل مهاجرت کرده‌اند، این مردم عمدتاً خود را خودمونی، اچُم یا گرمسیری معرفی می‌کنند، هرچند در بحرین ، قطر ، امارات متحدهٔ عربی ، کویت و شرق عربستان این مردمان به هوله مشهورند.

طبق آخرین آمارهایی که سازمان آمار ایران در مورد جمعیت شهرستان ها، بخش بوشکان، جزایر و آمار امارات برای جمعیت زرکوه و آمار عمان برای جمعیت مسندم، جمعیت ساکن در منطقه اچمستان چیزی بالغ بر 3.538.500 نفر بوده هست این آمار مربوط به سال ۹۵ هست و جمعیت کنونی ساکن در اچمستان چیزی بین پنج تا شش میلیون نفر تخمین زده میشود، جمعیت تمام اچم ها از جمله اچم های ساکن اچمستان، کشورهای دیگر و شهرهای بزرگ ایران مثل شیراز و تهران چیزی حدود هفت میلیون نفر برآورد میشود.

منطقهٔ اچُمستان از شمال شامل شهرهای بختگان، خرامه، سروستان، خفر، کوار، قیر و کازرین، فیروزآباد، فراشبند، داراب، زرین دشت، فسا، جهرم، استهبان، نیریز، لار، خنج، گراش، اوز، جویم، لامرد و مهر و ارسنجان، از شرق شامل شهرهای بستک، بندر لنگه، گاوبندی، بندرخمیر، بندرعباس و حاجی اباد، از غرب شامل شهرهای عسلویه، کنگان از جنوب شامل جزایر قشم، لارک، هرمز، کیش، لاوان، سیری، تنب بزرگ، تنب کوچک، بوموسی، هندورابی، فارور بزرگ، فارور کوچک، چراغی، شیدور، ام الکرم، نخیلو، تهمادون(جبرین)، خان(ام سیله)، گُرم، مُصاف، مَرغی ، آریانا، زرکوه و منطقه ی مسندم می‌شود.

اکثریت مردم اچُمستان به زبان اچمی که با نام‌های دیگری از جمله اچَمی، لارستانی، گرمسیری و خودمونی شناخته می‌شود سخن می‌گویند علاوه بر این زبان لری جنوبی نیز در شهرهای داراب، زرین دشت، فسا، جهرم، استهبان، ارسنجان، نیریز، لامرد و بخش هایی از مهر زبان عربی در عسلویه و بخش هایی از کنگان و جزایر این منطقه ، زبان هندی در روستاهای گتاو و خلوص شهرستان بستک توسط نوادگان هندی های مهاجر رواج دارد نسب این مردم اچُم هست و با اقوام فارس، عرب، لر، هندی، قشقایی و عبری قرابت نژادی دارند همینطور به دلیل استعمار این منطقه از سده ی پانزدهم میلادی تا اواخر دوران قاجاریه توسط پرتغالی ها و انگلیسی ها و حضور آنها در مناطق اطراف خلیج فارس تا اواخر قاجاریه بین اچم ها و آنها قرابت نژادی وجود دارد، نوادگان برده های آفریقایی تبار که توسط انگلیسی ها و پرتغالی ها به این منطقه آورده شدند در گذر زمان این قومیت ها با هم ازدواج کرده و در هم ادغام شده اند، گروهی از مردم اَچُمستان یهودی بوده و اکثریت به اسرائیل و اقلیت به آمریکا ، شیراز و تهران مهاجرت کرده‌اند و برخی نیز مهاجرت نکرده‌اند . دین اچُم ‌ها اسلام است و مذهب اکثریت آن‌ها اهل سنت و اقلیت نیز شیعه هستند و برخی نیز پیرو دین یهودی ، بهائی و زرتشت هستند  در سدهٔ ۱۳ خورشیدی، لار، بندرلنگه و کنگان به عنوان مراکز تجارت فعال در جنوب ایران شناخته‌شده بوده‌اند. مرکز اچُمستان قبل از صفویه لار بوده هست و شاه عباس صفوی با کمک حاکم کرمان و شیراز ، لارستان را پس از محاصره طولانی مدت تصرف می کند و حکومت مستقل اچُمستان از بین می رود پس از لار، بستک از دوران حکومت افغان ها و فتح اصفهان توسط محمود خان افغان مرکز اچُمستان بوده هست سه حکومت جهانگیریه به حاکمیت شیخ احمد مدنی در دوران افغان ها و نادرشاه ،بعد از آن حسن خان دِلَر و بعدتر هم خوانین بنی عباس از دوران زندیه تا زمان اصلاحات ارضی در بستک حکومت کرده اند.

پیشینه 
ریشه ی نام: این قوم به نام اچُم، گرمسیری، خودمونی، هوله و ایراهستانی شناخته می شوند در زبان اچُمی: اچُم یا اچِم به معنای برویم استفاده میشود، همینطور نام یکی از ایزدان زرتشتی اچم هست به معنای: خود آفریده یا بی علت 

دوران ماد و هخامنشیان: از شروع زندگی و پیدایش اولیه سکونت در این سرزمین اطلاع دقیقی در دست نیست؛ چون بر اثر دوری از مرکز و عدم وجود تاریخ‌نگاری در گذشته تا مدت‌ها اینجا به‌وسیله هیچ تاریخ‌نگاری به حساب نیامده‌است ولی از شواهد و قراین چنین برمی آید که تاریخ اولیه ی این سرزمین به سه هزار سال پیش و قبیله‌ای بزرگ از قوم پارس به نام «اِرا» یا «ایرا» یا «ایراه» باز می گردد و نام ایراهستانم اقتباس شده از همین قوم هست، به طوری که در کتیبه داریوش مربوط به دوهزار و پانصد سال پیش گفته شده: در آن زمان پادشاه هخامنشی در آنجا حکومت می کرده و از ان مالیات می گرفته هست، با مراجعه به متون و فرهنگ‌های مختلف جای دیگری بدین نام موجود نیست؛ و مراد همین اسیر فعلی می‌باشد، برخی از مورخان و باستان شناسان اسیر را قدیمی‌ترین سکونتگاه انسان در نزدیکی خلیج فارس می‌دانند که با نام شهر کُران مرکز ایراهستان شناخته می‌شده‌است، ایراهِستان در جنوب استان فارس، غرب هرمزگان، شرق بوشهر و بخشی از استان کرمان بوده، ایراهستان به مرکزیت شهر کُران یا اسیر فعلی بوده است. یکی از معانی دیگر واژه ایراهستان را «سرزمین کناره دریا» گفته اند. شهر قدیم (کُران) و (سیراف) در فاصله ۳۰ کیلومتری هم قرار دارند. از این مطلب می‌توان نتیجه گرفت که ساکنان اولیه منطقه ایراهستان از نژاد اصیل آریایی بوده‌اند. در دوره ی هخامنشیان این منطقه جزوی از ساتراپی های کارمانیا و پارس بوده هست در این دوران یک شهر مهم دیگر هم وجود داشته که بعدها به مرکز این منطقه و اولین پایتخت سلسله ی ساسانیان تبدیل شده هست، شهر باستانی و کهن دارابگرد از بناهای متعلق به عهد هخامنشیان، با قدمتی حدود ۲۵۰۰ سال است. دارابگرد دارای معماری خاص آن دوران به صورت مدور و با تأثیر از اردوگاه‌های نظامی حکومت آشور بنا شده و بنا به مقتضیات زمانه محصور در دیواره‌ای سراسر گلی به طول تقریبی ۶۴۰۰ متر دارای برجک و بارو، دروازه‌ها و پل‌های متحرک بوده و کانالی پر از آب به عرض متوسط ۳۰ متر و عمق ۴ الی ۵ متر آن را احاطه می‌کرده و شعاع آن برابر با ۱۰۲۰ متر و دارای مساحت اندکی بیش از ۳۲ کیلومتر مربع بوده‌است. اینگونه که پیداست خاستگاه حکومت ساسانیان از ایراهستان بوده هست. مطابق روایات افسانه‌ای آنچنان‌که در منابع متعدد از جمله تاریخ طبری و شاهنامه فردوسی آمده بنای شهر، توسط داراب از نوادگان اسفندیار پهلوان نامدار شاهنامه انجام گردیده‌است. با مطابقت تاریخ افسانه‌ای با تاریخ واقعی، احداث دارابگرد توسط داریوش بزرگ (۵۲۲ تا ۴۸۶ قبل از میلاد) یا داریوش دوم پسر اردشیر اول (۴۲۴ تا ۴۰۴ قبل از میلاد) صورت گرفته‌است. 

دوران اشکانیان و ساسانیان: پس از حمله ی اسکندر و سرنگون شدن حکومت هخامنشیان و برپا شدن جکومت سلوکیان در ایران تقسیم بندی و ساتراپی های دوران هخامنشیان از بین رفت تا اینکه در دوران اشکانیان ایالت دارابگرد تاسیس شد، دارابگرد نام یکی از پنج ایالت پارس در ایران قدیم بوده‌است. به آن داراگِرد یا دارابجرد نیز گفته می‌شده‌است. در خصوص توابع دارابگرد آمده‌است: «دارابگرد، کوره و شهری قدیمی و یکی از پنج کورهٔ ایالت فارس بود که بخشی از نواحی میانی، جنوب و جنوب شرقی استان فارس کنونی یعنی کمابیش محدودهٔ شهرستان‌های داراب، زرین دشت، فسا، جهرم، استهبان، نیریز و لارستان را شامل می‌شد.» در خصوص مرزهای دریایی دارابگرد، صراحتاً آمده‌است که شرقی‌ترین سواحل فارس از آن کورهٔ دارابجرد بود که در مجاورت کرمان قرار داشت و دو شهر «لار» و «سورو» از بنادر دارابگرد در قرون میانی اسلامی معرفی شده‌اندهمینطور شهر هرمزد کهنه (حوالی میناب) از بنادر بزرگ دارابگرد نامیده شده‌است «دارابگرد از کرانه‌های خلیج فارس تا کوه‌های بلند و فلات ایران ادامه می‌یافت.» اینطور که پیداست روند متحد شدن بخش هایی از ساتراپی های کارمانیا و پارس از این دوره شروع شده هست به نظر می رسد ایالت دارابگرد نام پیشین همان ایراهستان هست که امروزه به اچُمستان معروف شده هست، در فاصله ۶ کیلومتری شهرستان داراب آثار شهر کهن دارابگرد نخستین پایتخت سلسله ساسانیان و یکی از قدیمی‌ترین شهرهای ایران باستان قرار دارد. این شهر که قدمت آن به عصر هخامنشیان می‌رسد. پیرامون شهر حصار مخروطی عظیمی از گل رس و سنگ و ملات آهک ساخته شده که ارتفاع آن به بیش از۱۰ متر می‌رسد این دیوار در طول زمان دچار فرسایش شده و ارتفاع آن اکنون به حدود ۷ متر می‌رسد وجود ماده چسبنده‌ای درمیان ملاط و گل به کار رفته در دیوار سبب شده با گذشت بیش از ۲۶۰۰ سال این دیوار با تخریب کم پابرجا واستوار باقی بماند. پشت دیوار خندق بزرگی برای حفاظت بیشتر از شهر ایجاد نموده بودند که دسترسی به شهر را در مواقع خطر بسیار مشکل می‌کرده‌است. عمق این خندق بیش از ۱۰ متر و عرض آن حدود۵۰ متر بوده‌است که این قسمت نیز دچار فرسایش شده‌است این خندق پیوسته مملو از آب بوده و به گفته مورخین متقدم در آن گیاهانی بوده که به دور پای افرادی که وارد خندق می‌شده‌اند می‌پیچیده ومانع از شنا کردن آن‌ها می‌شده‌است آب مورد نیاز خندق از رودخانه‌های اطراف از جمله رود بال تأمین می‌شده‌است. در قرون اخیر مطابق کاوش‌ها و تحقیقات باستان‌شناسی توسط ایران شناسانی نظیر گیرشمن احداث دارابگرد را به زمان اشکانیان مربوط دانسته‌اند که با تلفیق آنچه در متون قدیمی در مورد احداث این شهر آمده و در نظر گرفتن نظریات گیرشمن می‌توان پنداشت نطفه اولیه شهر به صورت پادگان نظامی و شهری کوچک، در زمان هخامنشیان به وجود آمده ولی در دوران اشکانیان گسترش یافته و با احداث تأسیسات جدید به صورت شهری بزرگ و پررونق درآمده باشد. 

قلاع ایراهستان بیش از آن است که برتوان شمردن که بهر دیهی حصاری است که اگر بر سنگ و اگر سرتل و اگر بر زمین و همه گرمسیر بغایت ایراهستان در بیابانی است و گرمسیر بغایت چنانکه تابستان آنجا جز معدودی چند نباشند و آب روان و کاریز ندارد و غله آنجا همه دیمی بوده و از میوه جز خرما ندارد. وهمه در کوه‌ها نشانند تا در زمستان از آب پر آب شود و بتابستان درخت را تازه دارد، و مردم غریب جز سه ماه سرما درآن ولایت نتوانند بود و بدین سبب آن گروه عصیان بسیار نمایند ولایت ایراهستان از کوره ٔ اردشیرخوره است . 

ایراهستان منطقه‌ای که با رشته کوه‌های نه چندان مرتفع به موازات ساحل در یک خط ممتد موازی از دشتی بوشهر تا بندرعباس از ساحل خلیج فارس جدا می‌شود. این رشته کوه‌های ممتد به عنوان حصاری محکم از ورود مهاجمانی که از طریق دریا قصد تصرف و هجوم به ایران را داشتند عمل می‌نموده است. ایراه کلمه‌ای است پهلوی و به معنای ساحل و پس کرانه آن است که در مقابل (زیراه) است که به معنای دریا است. ابن بلخی مهم‌ترین مراکز ایراهستان را جویم و کران و سیراف می‌داند و در بعضی موارد حتی کران را مرکز ایراهستان می‌داند. کران به معنای کرانه و ساحل است و یکی از شهر‌های ساحلی مهم ایراهستان در دوره اشکانی و ساسانی است. در قدیمی‌ترین کتاب نوشته شده (تاریخ شاهی) که نویسنده آن نا‌شناخته است به سال های ۶۹ هجری قمری از کران به عنوان مرکز مهم ایراهستان نام برده شده است. در کتاب مذکور آمده است (میر ابو دلف جاتی حکومت او بر تمام گرمسیرات و ایراهستان و سواحل از صحرای کندران تالار جریس و جویم و فال و کران و زم و سیراف نافذ بود) حتی در تاریخ شاهی که مربوط به قبل از ورود اسلام به این ناحیه است به فراخی سرزمین ایراهستان و کران اشاره دارد؛ چنانچه آمده است: (ایراهستان مرغزار و علفزار اصناف امم و پایگاه چارپای عرب و ترکمان و عجم بود). به نظر می‌رسد که نویسنده تاریخ شاهی در فصل بهار از منطقه دیدن کرده و همین نقش قشلاق داشتن منطقه کران در گذشته، امروزه نیز ایفا می‌کند. چنانچه قشلاق طوایف ترک علفزارهای گله دار و مناطق اطراف است.

برعکس ابن بلخی در فصل گرما و تابستان به منطقه کران وارد شده و از بی‌آبی و خشکی و صعبی زندگی این ناحیه سخن گفته است. هر چند که عظمت کران جزء خرابه‌هایی بیش نمانده است اما وضعیت آب و هوایی آنکه بهاری پر از گل و سبزه و تابستان گرم و خشک دارد همچنان پابرجا و با مراتع وسیع نقش قشلاق عشایر را بازی می‌کند. منطقه گله دار و اسیر که هم اینک دو بخش جداگانه از شهرستان مهر می‌باشند، را می‌توان محدوده تقریبی کران دانست. این دو بخش روستا‌های متعددی را در بر می‌گیرند که بخش گله دار شامل تنگ کارون، چاه دروا، چاه محمد حاجی، حاجی آباد، حاجی مهرویه، خواجه مرا د، دهنو، ده بالای دهنو، فال، کارون، هورمه، گله دار…. بخش اسیر کنونی شامل: آبرنگینو، آبسردو، اسیر، بن کوه بندو، بهرام آباد، بهرستان، مزیجان، پاکو، پاگل، پشت باغ تنگ توکلی، هوندونو، چاه بالو، چاه بیدو، چاه پهن، چاه خافه، چاه شورک، چاه گاو، چک چک، حاجی احمدی، حسونو، دار المیزان، دره حره، زندان، سرکم، سرگاه، سمنکان، می‌و، شلدان، قدمان، کتو، کچلی، گچک، کور بلند، کور بیدو، گاو چاه، کهنو، گنبدو، مرشدی – پایین، مزّو ناچار پایین، نرگسی، نو آباد، هرج.

در سفرنامه‌ها

سفرنامه ابن بطوطه 
ابن بطوطهدر سال ۷۳۳ هجری قمری وارد شهر خنج شده‌است و شرحی دربارهٔ مقامات و زهد و تقوا و ملاقات با زاویه وقت سخن گفته‌است. وی از طریق استان ظفار(کشور عمان) و از آنجا از راه خلیج فارسکه آن را بحر فارسنامیده‌است به جزیره هرمز آمده‌است و از این طریق وارد منطقهٔ لارستانی‌نشین می‌شود. او در این ناحیه از شهرهای میناب، رودان، کهورستان، کوخرد، لارو خنج عبور می‌کند. بخشی از این سفرنامهبه شرح زیر است:

سفرنامهٔ مارکو پولو 

مارکو پولودشت هرمز و رودخانه مینابرا منطقهٔ سرسبز و پر میوه‌ای می‌داند که بسیار متنوع است. هرمزکه ناحیه‌ای قدیمی است، محل دادوستد بازرگانان خلیج فارس و کیشبوده‌است. مار کوپولو به موقعیت بندری هرمز و رونق آن در رابطه با تجار هندی اشاره می‌کند، کشتی‌های بزرگ مملو از ادویه و مرواریداین منطقه بین عامهٔ مردم به «شهر دقیانوس»معروف است و امروزه نیز خرابه‌های آن را در بخش شمالی جیرفتدانسته‌اند. علاوه بر آن مارکو به صنعت کشتی‌سازی ایران در آن ایام اشاره می‌کند و شیوهٔ ساخت آن را مورد انتقاد قرار می‌دهد و قیر اندود نکردن کشتی‌ها را از معایب آن می‌داند زیرا که بسیاری از آن‌ها غرق می‌شده‌اند. نکتهٔ جالب دیگری که مار کوپولو به آن اشاره می‌کند، بادهای گرم موسمی و گاه کشندهٔ این منطقه یعنی تشباداست.

میراث 
میراث تاریخی

تمب بت : آثار و باقیمانده کاخ های دوران ساسانی که در بخش اسیر  شهرستان مهرقرار دارد.

قلعه دولاب: بقایای قلعه دولاب مربوط به دوره ساسانیاناست و در شهرستان بستکقرار دارد.

تمب تالار: تپه تمب تالار مربوط به دوره ساسانیان - صدر اسلاماست و در شهرستان بستک.

تمب پرگان: تپه تمب پرگان مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان بستک قرار دارد.

پل گچوییه: بقایای پل گچوییه مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان بستک.

قلعه اشگفت منه: قلعه اشگفت منه مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان بستک قرار دارد.

گورستان دهمه: گورستان دهمه مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان بستک قرار دارد.سد بندو: سد بندو از آثار باستانی ایران مربوط به دوره ساسانیاناست که در بخش مرکزی شهرستان عسلویه قرار دارد.

اینها آثار به جای مانده از دوره ساسانی در منطقهٔ اچُمستان هستند که همگی در فهرست آثار ملی ایرانثبت شده‌اند.

میراث فرهنگی در کشورهای پیرامون خلیج فارس

بستکیه 
بستکیه محله‌ای است در شرق شهر دبی که در حدود سال ۱۳۰۸ ه‍. ق/۱۸۹۰ م، پس از مهاجرت تجار بستکی به آنجا تأسیس شده‌است. این محله در امتداد آبراهه خور دبیبه طول تقریبی ۳۰۰ متر و با عرض ۱۰۰ متر واقع شده‌است. محله بستکیه به خاطر بادگیرها، درهای چوبی کنده کاری شده، گچ بری‌های زیبا و چشم نواز از معروفترین اماکن جلب گردشگران و محل دیدار مهمانان رسمی در دبیبوده‌است.

بوم

جغرافیای طبیعی 
منطقه حفاظت‌شده گنو و خورخوران دو منطقه از ذخیره‌گاه زیست‌کره سیزده‌گانهٔ یونسکو در ایران به‌شمار می‌آیند.
همچنین مناطق هرمود، مند، مارز وبحر آسمان که در جغرافیای زبانی این منطقه هستند از مناطق حفاظت شده ایران محسوب می‌شوند. بیشتر جزیره‌های ایران در خلیج فارس در دو بخش شرقی استان بوشهر و نیز هرمزگان قرار دارند که از این میان، جزیره قشم با مساحت ۱۴۹۱ کیلومتر مربع از ۲۳ کشور دنیا وسیع‌تر است. به‌طور مثال قشم ۲٫۵ برابر سنگاپور و بحرین و سان مارینو، ۱٫۵ برابر هنگ کنگ، ۵ برابر مالدیو و ۷۰ برابر ماکائو است.

قره آغاج ،مند، میناب، کل و مهران نیز از رودخانه‌های مهم این مناطق هستند.

فرهنگ اچمی

گاهشمار محلی 
امروز

...............

اَچُمی
گاهشمار اچمی تقویمی کشاورزی است؛ اگرچه گاهشمار شفاهی خودمونی مبدأ معلومی ندارد و کاربرد زراعی دارد ولی با گاهشمار خورشیدی مطابقت دارد؛ آغاز سال نو در این تقویم در میانه بهمن‌ماه است و نخستین ماه آن نیبهار و ماه پایانی آن بروبار است.

غذاهای محلی

بالوتوه 
بالوتوه(Balotawa) خمیری است که بر روی تابه ای نهاده بر چاله ای از اخگر پهن می‌کنند و با مخلوطی از تخم مرغ و کنجد و سس ماهی مخلوط می‌شود؛ بعد با روغن محلی یا پنیر گرم می‌شود. شاید این همان پیتزایی باشد که سربازان داریوش شاه در جنگ‌ها می‌خورده‌اند!

مهوه 
مهوه (Mahweh) یا مهیاوه(Mahyawa) نوعی سانیز باستانی برا تهیه سس ماهی از ماهی ساردین و برخی ادویه جات است. مردم منطقه جنوب می‌گویند که فرمول مهوه یا (مهیاوه) را ابن سینا طبیب و دانشمند ایرانی یا به‌قول بعضی‌ها بزرگمهر وزیر انوشیروان تهیه نموده‌است و معتقدند خوردن مهوه که دارای خردل هم هست از ابتلا به بیماری پوستی (پیس) جلوگیری می‌کند.

رنگینک 
رنگینک نام گونه ای شیرینی مناطق جنوب ایران (فارس، بوشهر، هرمزگان و خوزستان) است که با رطب یا خرما، آرد و پودر دارچین تهیه می‌شود. در این شیرینی محلی، پودر دارچین و خرما دست به دست هم می‌دهند و وعده‌ای سرشار از بهترین مواد غذایی به وجود می‌آید که ماندگاری آن در یخچال به یک هفته هم می‌رسد.

نگارخانه

منابع 

استان بوشهر
استان فارس
استان کرمان
استان هرمزگان
افراد بر پایه قومیت
اقوام آسیا
اقوام در ایران
اهالی استان بوشهر
اهالی استان کرمان
اهالی استان هرمزگان
جزیره‌های خلیج فارس
جوامع مسلمان
خلیج فارس
فرهنگ در استان هرمزگان
مردمان ایرانی‌تبار
مردمان هندواروپایی
هندواروپایی