ابن تغری

ابن تغری بردی(۱۴۱۱- ۱۴۷۰) تاریخ‌نگار تُرکی‌اصل مصری در سدهٔ نهم هجری بود. وی در زمان حکومت مملوک متولد شد. نزد بدرالدین العینی و تقی‌الدین مقریزی، دو تن از مورخین و علمای برجستهٔ قاهره، تحصیل کرد. مشهورترین اثر او تواریخ چند جلدی مصر و سلطنت مملوک به نام النجوم الزاهره فی ملوک مصر و القاهره (ستارگان درخشان پادشاهی مصر و قاهره) است. سبک او تحلیلی با تاریخ‌های دقیق رویدادها است که روشن می‌کند دسترسی خاص به سلاطین و سوابق آنها داشته‌است. نام «تغری بردی» به زبان ترکی امروزی «Tanrıverdi» به معنای خداداد در زبان ترکی است.

زندگی 
نسب کامل او «ابوالمحاسن جمال‌الدین یوسف بن عبدالله تغری بَردی ظاهری جُوینی» ذکر شده. پدرش مملوکی رومی (از سرزمین آناتولی) و تُرک بود. مولایش، ظاهر سیف‌الدین برقوق او را والی حلب و دمشق قرار داد. درگذشت پدرش به‌سال ۸۱۵ق بود. جمال‌الدین یوسف در قاهره، شوال ۸۱۳ به‌دنیا آمد و یتیم بزرگ شد. نزد مقریزی درس خواند، در شاخه‌های علوم گوناگون مانند منطق، علم فلک و طب پیشرفت کرد. بیشتر زندگی‌اش در پیوندها با ممالیک گذشت؛ در سال ۸۶۳ق حج گذارد. ابن تغری‌بردی در ۱۴ ژوئن ۱۴۷۰/ ۵ ذی الحجه ۸۷۴ در قاهره درگذشت.

آثار 
 النجوم الزاهره فی ملوک مصر و القاهره (ستارگان درخشان پادشاهی مصر و قاهره). وقایع نگاری از فتح مصر در سال ۶۴۱ تا ۱۴۶۸ (ویرایش شده توسط ویلیام پوپر. ۱۲. جلد. قاهره، دارالکتب المصریه، ۱۹۲۹–۱۹۵۶).

 المنهل الصافی و المستوفی بعد الوافی (چاله و مستوفی بعد از الوافی). ۱۳-جلد. فرهنگ لغت بیوگرافی با حدود. ۳۰۰۰ مدخل برای تجلیل از زندگی سلاطین، امیران (امیر)، علما و دانشمندان (علما)، بزرگان و مجریان، از سلسله بحری به بعد.

 حوادث الدهور فی مده الایام و الشهور (حوادث دورانها در روزها و ماه‌ها)؛ تاریخ مصر ۱۲۵۰–۱۵۱۷ ادامه سلوک المعرفه الدول و الملوک است.

 البحر الزاخر فی تاریخ العلم و اخبار الاوائل و الاواخیر (دریای الزاخیر فی تاریخ العالم و اخبار الاول و الاخرین) تاریخ جهانی از خلقت آدم (کتابخانه ملی پاریس، شماره ۱۵۵۱). توسط دارالکتب، مصر.

 مورد اللطافه فی من ولیه السلطنه و الخلافه (کسی که ولی السلطنه و خلافت است). شرح حال سلاطین و خلفا.

منابع 

افراد مصری ترک‌تبار
اهالی قاهره
اهالی مصر در سده ۱۵ (میلادی)
تاریخ‌نگاران اهل مصر
تاریخ‌نگاران سده ۱۵ (میلادی) اهل مصر
تاریخ‌نگاران سده ۱۵ (میلادی)
تاریخ‌نگاران عرب
تاریخ‌نگاران مسلمان اهل مصر
تاریخ‌نگاران مسلمان
درگذشتگان ۱۴۷۰ (میلادی)
درگذشتگان ۸۷۴ (قمری)
زادگان ۱۴۱۰ (میلادی)
زادگان ۱۴۱۱ (میلادی)
زادگان ۸۱۳ (قمری)
شاعران مرد اهل مصر
مسلمانان سده ۱۵ (میلادی)
نویسندگان دوران قرون وسطی
نویسندگان سده ۱۵ (میلادی)