نصرالله توکلی نیشابوری

نصرالله توکلی نیشابوری (زاده ۱۳۰۷ – درگذشته ۱۰ اسفند ۱۳۹۶ در تهران) سرهنگ تکاور نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران و به مدت ۲ ماه از اسفند ۱۳۵۷ تا اردیبهشت ۱۳۵۸ فرمانده ستاد عملیاتی ارتش بود.

تحصیلات 
توکلی تحصیلات ابتدایی را در نیشابور گذراند بعد از آن به تهران بازگشت و سال ۱۳۲۴ وارد دانشکده افسری شد. و در سال ۱۳۲۷ با درجه ستوان دومی رسته پیاده فارغ‌التحصیل گشت. سپس در سال ۱۳۳۰ برای گذراندن دوره عالی پیاده‌نظام به آکادمی نظامی سن سیر فرانسه رفت و در سال ۱۳۳۱ از این آکادمی فارغ‌التحصیل شد. او همچنین دوره‌های مختلف در زمینه دفاع شیمیایی - هسته‌ای، ضد شورش و دوره‌های دژبانی را در انگلستان و آمریکا گذراند.
توکلی اولین فرد نظامی بود که دوره دافوس را (در دانشگاه جنگ کویته) گذارند.

او در سال ۱۳۲۶ توانست به مقام قهرمانی کشتی آزاد و فرنگی دست یابد.

سوابق نظامی 
نصرالله توکلی خدمت خود را در رسته‌های مختلف ارتش انجام داد: فرماندهی پادگان رینه، فرماندهی گردان مستقل تفنگداران دریایی جنوب (تکاوران نیروی دریایی)(۱۳۴۳–۱۳۴۴)، عضویت در :(اداره طرح ستاد کل ارتش، ستاد فرماندهی لجستیک، طرح‌های پنج و هفت ساله ارتقاء ارتش (بابک، مازیار، افشین، ابرومات)، نماینده تام‌الاختیار نظامی ایران در پاکستان(۱۳۴۴–۱۳۴۹)

فعالیت‌های سیاسی 
توکلی از جمله افرادی بود که در گروه افسران ملی در زمان حکومت ملی دکتر مصدق فعالیت داشت. او بعداً از نزدیکان سپهبد محمدولی قرنی شد و در سالهای بعد نیز با تشکیل گروه افسران ملی شروع به فعالیت نمود که منجر به بازداشتش در سال ۱۳۵۱ و محکومیت شش ساله او منجر گشت که این دوران در زندان‌های شهربانی و قصر سپری شد. او در زندان با انقلابیونی مانند صفر قهرمانی، مهدی عراقی، محی الدین انواری عبدالرحیم ربانی شیرازی هم‌بند بود. توکلی در سال ۱۳۵۳ با درخواست عفو برا مراسم ۴ آبان آزاد شد.

او بعد از انقلاب جزء جناح نظامی شورای انقلاب شامل: ناخدا احمد مدنی، سپهبد محمدولی قرنی و سرهنگ عزیز امیررحیمی، سرلشکر ناصر فربد و … بود و به فرماندهی عملیات ستاد ارتش منصوب شد. سرهنگ توکلی به دلیل انجام مصاحبه با خبرنگاری آمریکایی و اختلاف با سپهبد قرنی و اعتراض به اعدام امیران ارتش استعفا کرد.

از جمله اتفاقات مهم دوران مسوولیت او حمله چریک‌ها به سفارت آمریکا و اشغال سفارت در ۲۵ بهمن ۱۳۵۷ بود که با حضور توکلی به همراه ابراهیم یزدی به آزادسازی سفارت آمریکا و پایان اولین گروگانگیری انجامید و همچنین حادثه مهم دیگر آزادی امرا و افسران آمریکایی پناه گرفته در ستاد کل ارتش در ۲۲ بهمن ۱۳۵۷ از دست چریک‌ها بود. توکلی در سال‌های بعد از انقلاب هم مدتی زندان بود.

تألیفات 
 آخرین سقوط آریاها. نصرالله توکلی نیشابوری- bethesda.Meryland-2013- ibex publishers-
 ایران و استراتژی در عصر جنگ‌های ایدئولوژیک

منابع 

اهالی نیشابور
دانش‌آموختگان دانشکده افسری
فعالان دموکراسی در ایران
فعالان سیاسی اهل ایران
ملی‌گرایان اهل ایران
افسران ارتش شاهنشاهی ایران
سرهنگ‌های ارتش جمهوری اسلامی ایران
زادگان ۱۳۰۷
درگذشتگان ۱۳۹۶