درگیری فلسطین و اسرائیل

درگیری فلسطین و اسرائیل  مناقشه‌ای جاری میان فلسطینی‌ها و اسرائیلی‌ها است، که در میانهٔ سدهٔ بیستم آغاز شد؛ به طوری که درگیری فلسطین و اسرائیل، بخش محوری درگیری گسترده‌تر اسرائیل و اعراب است، و از آن به‌عنوان «رام‌نشدنی‌ترین منازعه» یاد شده‌است.

با وجود تلاش دراز مدت برای صلح و آشتی عمومی اسرائیل با مصر و اردن، فلسطینی‌ها و اسرائیلی‌ها نتوانسته‌اند به یک موافقت‌نامهٔ پایانی صلح دست یابند. مسائل کلیدی باقی‌مانده عبارت‌اند از: شناسایی متقابل، مرزها، امنیت، حقوق آب، کنترل اورشلیم، شهرک‌های اسرائیلی، آزادی آمد و شد فلسطینیان، و حل و فصل دعاوی فلسطینیان، مبنی بر حق بازگشت آوارگان‌شان. خشونت ناشی از این درگیری، در منطقه‌ای غنی از آثار تاریخی، فرهنگی و مذهبی که از نظر بین‌المللی مهم است، مورد اعتراض کنفرانس‌های متعدد بین‌المللی راجع به حقوق تاریخی، مسائل امنیتی و حقوق بشر واقع شده‌است، و عاملی جهت ممانعت از گردشگری و به‌طور کلی، دسترسی به مناطقی شده‌است، که به‌شدت بر سر آن مشاجره جریان دارد.

تلاش‌های فراوانی برای میانجی‌گری جهت راه‌حل دو دولت انجام شده‌است؛ از جمله ایجاد یک دولت مستقل فلسطینی در همسایگی دولت اسرائیل، پس از تأسیس این دولت در سال ۱۹۴۸. در سال ۲۰۰۷، اکثریت فلسطینیان و اسرائیلیان، مطابق شماری از نظرسنجی‌ها، راه‌حل دو دولت را بر هر راه‌حل دیگری، به‌عنوان وسیله‌ای برای حل منازعه، ترجیح دادند. به‌علاوه، اکثریتی از یهودیان، تقاضای فلسطینیان را برای تأسیس یک دولت مستقل منصفانه می‌دانند، و فکر می‌کنند اسرائیل می‌تواند با تأسیس چنین دولتی موافقت کند. عدم اعتماد متقابل و عدم موافقت‌های چشم‌گیر دربارهٔ مسائل اساسی میان طرفین، منجر به تردیدی دوجانبه دربارهٔ تعهد طرف مقابل، برای ایفای تعهدات خود در یک موافقت‌نامهٔ احتمالی، شده‌است.

مشخصهٔ این درگیری، سطح خشونت موجود در آن است، که شاهدی بر وجود آن در تمام دورانی‌ست که از آغاز آن می‌گذرد. جنگ میان طرفین، توسط ارتش‌های متعارف، گروه‌های شبه‌نظامی، جوخه‌های ترور، و افراد اداره شده‌است، و تلفات ناشی از آن، به نظامیان محدود نمی‌شود، بلکه شامل تلفات زیادی در بین غیرنظامیان نیز می‌گردد. شخصیت‌های بین‌المللی برجسته در این منازعه درگیرند.

دو طرفی که در مذاکرات مستقیم شرکت دارند، سازمان آزادی‌بخش فلسطین، که اکنون توسط محمود عباس هدایت می‌شود، و دولت اسرائیل، که در حال حاضر توسط بنیامین نتانیاهو هدایت می‌شود، هستند. مذاکرات رسمی میان طرفین، به‌میانجی‌گری یک هیئت بین‌المللی انجام می‌شوند، که به‌عنوان هیئت چهارجانبه دربارهٔ خاورمیانه شناخته می‌شود، و متشکل از ایالات متحده، روسیه، اتحادیهٔ اروپا، و سازمان ملل متحد است، که توسط یک فرستادهٔ ویژه نمایندگی می‌شود. اتحادیهٔ عرب بازیگر مهم دیگر این درگیری است، که یک طرح صلح جای‌گزین ارائه داده‌است. مصر، یک عضو مؤسس این اتحادیه، از نظر تاریخی یک مهرهٔ کلیدی در این منازعه بوده‌است.

مهم‌ترین احزاب فلسطینی درگیر در این منازعه جریان‌های موسوم به فتح و حماس هستند. پس از پیروزی انتخاباتی حماس در سال ۲۰۰۶، هیئت چهارجانبه (ایالات متحد، روسیه، سازمان ملل متحد، و اتحادیهٔ اروپایی)، کمک‌های خارجی آتی‌شان را به حکومت ملی فلسطین، مشروط به این کردند که دولت آینده به پرهیز از خشونت متعهد باشد و دولت اسرائیل را به‌رسمیت بشناسد، و توافق‌های پیشین را بپذیرد.

حماس این درخواست‌ها را رد کرد، و همین امر موجب تعلیق برنامهٔ کمک‌های خارجی هیئت چهارجانبه، و اِعمال تحریم‌های اقتصادی توسط اسرائیل بر فلسطین شد. یک سال بعد، به‌دنبال تصرف قدرت در باریکهٔ غزه توسط حماس، در ژوئن ۲۰۰۷، حکومت ملی فلسطین که رسماً به‌عنوان دولت فلسطین شناسایی شده‌است، میان فتح در کرانهٔ باختری، و حماس در نوار غزه، تقسیم شد. تقسیم حکمرانی میان این دو حزب، به‌طور مؤثر منتج به سقوط حاکمیت دوگانهٔ حکومت ملی فلسطین شد؛ با این حال، در سال ۲۰۱۴، یک حکومت یک‌پارچهٔ فلسطینی، متشکل از فتح و حماس، تشکیل شد. آخرین دور مذاکرات صلح در ژوئیهٔ ۲۰۱۳ آغاز، و در سال ۲۰۱۴ متوقف شد.

از جمله مهم‌ترین کشورهایی که موضع جدی در این درگیری دارند، باید به ایالات متحده آمریکا که اصلی‌ترین طرفدار و پشتیبان اسرائیل است و جمهوری اسلامی ایران که اصلی‌ترین طرفدار و حامی فلسطین است، اشاره کرد.

پیش‌زمینه

تاریخچه

روند صلح

پیمان‌های اسلو (۱۹۹۳)

پیمان کمپ دیوید (۲۰۰۰)

سازمان ملل و دولت فلسطین

اورشلیم

اشغال کرانه باختری توسط اسرائیل

محاصره غزه

تلفات

جستارهای وابسته 

 فلسطین
 تاریخ فلسطین
 پان‌عربیسم
 درگیری اسرائیل و غزه
 فهرست درگیری‌های خاورمیانه در دوره معاصر
 فهرست پیشنهادها برای صلح در خاورمیانه

یادداشت‌ها

منابع

پیوند به بیرون 

بازپیوندخواهی
تروریسم فلسطین
جنگ نیابتی ایران و اسرائیل
جنگ‌های بر پایه دین
جنگ‌های در جریان
جنگ‌های واسطه‌ای
درگیری‌ها در ۱۹۶۴ (میلادی)
درگیری‌ها در ۲۰۰۰ (میلادی)
درگیری‌ها در ۲۰۰۷ (میلادی)
درگیری‌ها در ۲۰۱۳ (میلادی)
درگیری‌ها در ۲۰۱۴ (میلادی)
درگیری‌ها در ۲۰۱۵ (میلادی)
صهیونیسم
ملی‌گرایی فلسطین
مناقشه‌های مربوط به اسلام

صهیونیسم‌ستیزی
درگیری‌ها در ۱۹۴۸ (میلادی)
درگیری‌ها در ۱۹۴۹ (میلادی)
درگیری‌ها در ۱۹۵۰ (میلادی)
درگیری‌ها در ۱۹۵۱ (میلادی)
درگیری‌ها در ۱۹۵۲ (میلادی)
درگیری‌ها در ۱۹۵۳ (میلادی)
درگیری‌ها در ۱۹۵۴ (میلادی)
درگیری‌ها در ۱۹۵۵ (میلادی)
درگیری‌ها در ۱۹۵۶ (میلادی)
درگیری‌ها در ۱۹۵۷ (میلادی)
درگیری‌ها در ۱۹۵۸ (میلادی)
درگیری‌ها در ۱۹۵۹ (میلادی)
درگیری‌ها در ۱۹۶۰ (میلادی)
درگیری‌ها در ۱۹۶۱ (میلادی)
درگیری‌ها در ۱۹۶۲ (میلادی)
درگیری‌ها در ۱۹۶۳ (میلادی)
درگیری‌ها در ۱۹۶۵ (میلادی)
درگیری‌ها در ۱۹۶۶ (میلادی)
درگیری‌ها در ۱۹۶۷ (میلادی)
درگیری‌ها در ۱۹۶۸ (میلادی)
درگیری‌ها در ۱۹۶۹ (میلادی)
درگیری‌ها در ۱۹۷۰ (میلادی)
درگیری‌ها در ۱۹۷۱ (میلادی)
درگیری‌ها در ۱۹۷۲ (میلادی)
درگیری‌ها در ۱۹۷۳ (میلادی)
درگیری‌ها در ۱۹۷۴ (میلادی)
درگیری‌ها در ۱۹۷۵ (میلادی)
درگیری‌ها در ۱۹۷۶ (میلادی)
درگیری‌ها در ۱۹۷۷ (میلادی)
درگیری‌ها در ۱۹۷۸ (میلادی)
درگیری‌ها در ۱۹۷۹ (میلادی)
درگیری‌ها در ۱۹۸۰ (میلادی)
درگیری‌ها در ۱۹۸۱ (میلادی)
درگیری‌ها در ۱۹۸۲ (میلادی)
درگیری‌ها در ۱۹۸۳ (میلادی)
درگیری‌ها در ۱۹۸۴ (میلادی)
درگیری‌ها در ۱۹۸۵ (میلادی)
درگیری‌ها در ۱۹۸۶ (میلادی)
درگیری‌ها در ۱۹۸۷ (میلادی)
درگیری‌ها در ۱۹۸۸ (میلادی)
درگیری‌ها در ۱۹۸۹ (میلادی)
درگیری‌ها در ۱۹۹۰ (میلادی)
درگیری‌ها در ۱۹۹۱ (میلادی)
درگیری‌ها در ۱۹۹۲ (میلادی)
درگیری‌ها در ۱۹۹۳ (میلادی)
درگیری‌ها در ۱۹۹۴ (میلادی)
درگیری‌ها در ۱۹۹۵ (میلادی)
درگیری‌ها در ۱۹۹۶ (میلادی)
درگیری‌ها در ۱۹۹۷ (میلادی)
درگیری‌ها در ۱۹۹۸ (میلادی)
درگیری‌ها در ۱۹۹۹ (میلادی)
درگیری‌ها در ۲۰۰۱ (میلادی)
درگیری‌ها در ۲۰۰۲ (میلادی)
درگیری‌ها در ۲۰۰۳ (میلادی)
درگیری‌ها در ۲۰۰۴ (میلادی)
درگیری‌ها در ۲۰۰۵ (میلادی)
درگیری‌ها در ۲۰۰۶ (میلادی)
درگیری‌ها در ۲۰۰۸ (میلادی)
درگیری‌ها در ۲۰۰۹ (میلادی)
درگیری‌ها در ۲۰۱۰ (میلادی)
درگیری‌ها در ۲۰۱۱ (میلادی)
درگیری‌ها در ۲۰۱۲ (میلادی)
درگیری‌ها در ۲۰۱۶ (میلادی)
درگیری‌ها در ۲۰۱۷ (میلادی)
درگیری‌ها در ۲۰۱۸ (میلادی)
درگیری‌ها در ۲۰۱۹ (میلادی)
درگیری‌ها در ۲۰۲۰ (میلادی)
درگیری‌ها در ۲۰۲۱ (میلادی)
درگیری‌ها در ۲۰۲۲ (میلادی)
درگیری‌ها در ۲۰۲۳ (میلادی)