مارتین مک‌دونا

مارتین مک‌دونا  نمایشنامه‌نویس، فیلم‌نامه‌نویس و فیلمساز ایرلندی - بریتانیایی است. او به‌عنوان یکی از مهم‌ترین نمایشنامه‌نویسانِ زندهٔ ایرلندی شناخته شده‌است.

مک‌دونا در ۲۶ مارس ۱۹۷۰ در خانواده‌ای ایرلندی در کمبرولِ  لندن به دنیا آمد. پدر و مادرش پس از مدتی او و برادرش را در لندن رها کردند و به شهرستان گلوی  در ایرلند بازگشتند. مک‌دونا در ۱۶سالگی مدرسه را رها کرد و چند سال در جنوب لندن بیکار و سرگردان بود تا این‌که شغل سطح پایینی دست و پا کرد. پس از مدت کوتاهی آن شغل را هم رها کرد تا قلمش را امتحان کند.

شش اثر ابتدایی نمایشی او در واقع دو تریلوژی است که ماجراهای همگی‌شان در شهرستان گلوی یا اطراف آن می‌گذرد، جایی که مک‌دونا تعطیلات کودکی‌اش را می‌گذراند.

مارتین مک‌دونا سه‌گانهٔ «لی‌نین» را در سال ۱۹۹۵ به سالن‌های نمایش ایرلند و لندن فرستاد تا این‌که ملکهٔ زیبایی لی‌نین در فوریهٔ ۱۹۹۶ در گلویِ ایرلند به روی صحنه رفت. سپس در سالنِ «رویال کورت» لندن اجرا شد و منتقدان را به وجد آورد. مک‌دونا که ۲۷ساله بود توانست پس از شکسپیر دومین کسی باشد که همزمان چهار نمایشنامه‌اش در سالن‌های تئاتر لندن روی صحنه رفته‌است.

مک دونا از سال ۲۰۱۸ با فیبی والر-بریج، بازیگر، نویسنده و تهیه کنندۀ بریتانیاییِ برندۀ امی رابطۀ عاشقانه دارد.

نمایشنامه‌ها و فیلمنامه‌ها 
 ملکهٔ زیبایی لی‌نین (۱۹۹۶)، برگردان حمید احیاء، انتشارات نیلا
 جمجمه‌ای در کُنه‌مارا (یا کانه‌مارا) (۱۹۹۷)، برگردانِ بهرنگ رجبی، انتشارات بیدگل
 غرب غمزده (۱۹۹۷)، برگردانِ بهرنگ رجبی، انتشارات بیدگل
 چلاق آینیشمان (۱۹۹۷)، برگردانِ شادی فرزین، انتشارات نیلا
 ستوان آینیشمور (۲۰۰۱)، برگردانِ زهرا جواهری، انتشارات افراز
 بانشی‌های آینیشیر (منتشرنشده)
 مرد بالشی (۲۰۰۳)، برگردانِ زهرا جواهری، انتشارات افراز
 مراسم قطع دست در اسپوکن (۲۰۱۰)، برگردانِ بهرنگ رجبی، انتشارات بیدگل
 مأمورین اعدام (۲۰۱۵)، برگردانِ بهرنگ رجبی، انتشارات بیدگل
 یک ماجرای خیلی خیلی خیلی سیاه (۲۰۱۸) برگردان بهرنگ رجبی، انتشارات بیدگل
 سه بیلبورد خارج از ابینگ، میزوری (۲۰۱۸) برگردان سینا شاه بابا، انتشارات چترنگ

فیلم‌ها 

تهیه‌کننده اجرایی
 مرگ دوم (۲۰۰۰)
 نگهبان (۲۰۱۱)

جوایز و افتخارات

جوایز اسکار

جوایز فیلم بفتا

گلدن گلوب

جشنواره ونیز

جایزه لارنس الیویه

جوایز تونی

حرفه

تئاتر 
شش نمایشنامه اول مک‌دونا که به دو سه‌گانه تقسیم شده‌اند، در کانتی گالوی و اطراف آن واقع شده‌اند، جایی که او تعطیلات خود را در کودکی گذراند. داستان اول در ملکه زیبایی لی‌نین، دهکده‌ای کوچک در ساحل غربی ایرلند، اتفاق می‌افتد و شامل ملکه زیبایی Leenane (1996)، جمجمه در Connemara (1997) و The Lonesome West (1997) است. سه گانه دوم او در سراسر جزایر آران، در سواحل کانتی گالوی، اتفاق می‌افتد و شامل The Cripple of Inishmaan (1996)، ستوان Inishmore (2001) و Banshees of Inisheer است. سومین نمایشنامه هرگز منتشر نشد، زیرا مک‌دونا اصرار داشت که «خوب نیست»، اگرچه او تمایل خود را برای بازگشت به آن در سنین بالاتر ابراز کرده‌است.

اولین نمایشنامه غیرایرلندی مک‌دونا، مرد بالشی، در یک حالت توتالیتر ساختگی می‌گذرد و پس از خوانش در تئاتر فینبورو در سال ۱۹۹۵، در تئاتر ملی سلطنتی در سال ۲۰۰۳ به درآمد.

A Behanding in Spokane اولین نمایشنامه مک دونا است که در ایالات متحده اتفاق می‌افتد و در مارس ۲۰۱۰ در برادوی نمایش داده شد. کریستوفر واکن بازیگر نقش اول نامزد دریافت جایزه تونی برای بهترین بازیگر مرد در یک نمایشنامه شد برای بازی در نقش قاتل به دنبال دستی که در جوانی از دست داده بود.

مک دونا همچنین دو نمایشنامه رادیویی برنده جایزه نوشت که یکی از آنها داستان گرگ و هیزم شکن است.

در فوریه ۲۰۱۰، اعلامیه ای فاش کرد که مک دونا در حال کار بر روی یک صحنه موزیکال جدید با تام ویتس آهنگساز و کارگردان رابرت ویلسون است.

منابع 

 

افراد انگلیسی ایرلندی‌تبار
افراد زنده
اهالی کمبرول
اهالی لندن
برندگان جایزه بین‌المللی اکتا بهترین فیلم‌نامه
برندگان جایزه گلدن گلوب بهترین فیلم‌نامه
زادگان ۱۹۷۰ (میلادی)
فیلم‌نامه‌نویسان اهل انگلستان
فیلم‌نامه‌نویسان اهل ایرلند
فیلم‌نامه‌نویسان مرد اهل بریتانیا
فیلم‌نامه‌نویسان مرد
کارگردانان برنده جایزه اسکار بهترین فیلم کوتاه
کارگردانان فیلم اهل انگلستان
کارگردانان فیلم اهل ایرلند
کارگردانان فیلم اهل لندن
نمایشنامه‌نویسان اهل انگلستان
نمایشنامه‌نویسان اهل ایرلند
نمایشنامه‌نویسان سده ۲۰ (میلادی) اهل بریتانیا
نمایشنامه‌نویسان سده ۲۱ (میلادی) اهل بریتانیا
نمایشنامه‌نویسان مرد اهل انگلستان
نویسندگان انگلیسی سده ۲۰ (میلادی)
نویسندگان اهل لندن
نویسندگان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایرلند
نویسندگان سده ۲۱ (میلادی) اهل انگلستان
نویسندگان سده ۲۱ (میلادی) اهل ایرلند