نامه باستان (کتاب)

نامهٔ باستان با عنوان فرعی ویرایش و گزارش شاهنامهٔ فردوسی کتابی از جلال‌الدین کزازی و در شرح و گزارش شاهنامهٔ فردوسی است. این کتاب برای دانشجویان رشتهٔ زبان و ادبیات فارسی در دورهٔ دکتری و کارشناسی ارشد به‌عنوان منبع اصلی درس مربوط به شاهنامه و در دورهٔ کارشناسی به‌عنوان منبع فرعی در درس‌های «متون نظم (۲): رستم و سهراب و رستم و اسفندیار» تألیف شده‌است.

در شرح و تفسیر ابیات و تحلیل داستان‌های شاهنامه، از علوم و دیدگاه‌های گوناگونی همچون واژه‌شناسی، ریشه‌شناسی، اسطوره‌شناسی، نمادشناسی، سبک‌شناسی و زیبایی‌شناسی بررسی شده‌است.

جلد اول: از آغاز تا پادشاهی منوچهر 
در این جلد، از آغاز شاهنامه تا پادشاهی منوچهر ویرایش و شرح شده‌است.

فهرست
 یادداشت آغازین
 دیباچه
 آغاز سخن
 کیومرث
 هوشنگ
 تهمورث
 جمشید
 ضحّاک
 فریدون
 منوچهر
 بخش‌های برافزوده
 گزارش بیت‌ها
 فرهنگ واژگان
 واژه‌نمای ریشه‌شناختی
 کتاب‌نما
 فهرست اختصارات

جلد دوم: از آغاز پادشاهی نوذر تا پایان رستم و سهراب 
در این جلد، از آغاز پادشاهی نوذر تا پایان داستان رستم و سهراب ویرایش و شرح شده‌است.

فهرست
 یادداشت آغازین
 دیباچه
 نوذر
 تهماسپ
 کیقباد
 کیکاووس
 داستان سهراب
 بخش‌های برافزوده
 گزارش بیت‌ها
 فرهنگ واژگان
 واژه‌نمای ریشه‌شناختی
 کتاب‌نما

جلد سوم: داستان سیاوش 
در این جلد، داستان سیاوش ویرایش و شرح شده‌است.

فهرست
 یادداشت آغازین
 دیباچه
 داستان سیاوش
 بخش‌های برافزوده
 گزارش بیت‌ها
 فرهنگ واژگان
 واژه‌نمای ریشه‌شناختی
 کتاب‌نما

جلد چهارم: از داستان فرود سیاوش تا داستان اکوان دیو 
در این جلد، از داستان فرود سیاوش تا داستان اًکوان دیو ویرایش و شرح شده‌است.

فهرست
 یادداشت آغازین
 دیباچه
 کیخسرو
 داستان فرود سیاوش
 اندر رزم کاموس کشانی
 داستان اکوان دیو
 بخش‌های برافزوده
 گزارش بیت‌ها
 فرهنگ واژگان
 واژه‌نمای ریشه‌شناختی
 کتاب‌نما
 فهرست اختصارات

جلد پنجم: از داستان بیژن و منیژه تا آغاز پادشاهی لهراسب 
در این جلد، از داستان بیژن و منیژه تا آغاز پادشاهی لهراسب ویرایش و شرح شده‌است.

فهرست
 یادداشت آغازین
 داستان بیژن و منیژه
 داستان دوازده رخ
 جنگ بزرگ کیخسرو با افراسیاب
 بخش‌های برافزوده
 گزارش بیت‌ها
 فرهنگ واژگان
 واژه‌نمای ریشه‌شناختی
 کتاب‌نما

جلد ششم: از پادشاهی لهراسپ تا پادشاهی دارای داراب 
در این جلد، از داستان پادشاهی لهراسپ تا پادشاهی دارای داراب ویرایش و شرح شده‌است.

فهرست
 دیباچه
 پادشاهی لهراسپ
 پادشاهی گشتاسپ
 داستان هفت خوان اسفندیار
 داستان رستم و اسفندیار
 داستان رستم و شغاد
 پادشاهی بهمن اسفندیار پادشاهی همای چهرزاد
 پادشاهی داراب
 پادشاهی دارای داراب
 بخش‌های برافزوده
 گزارش بیت‌ها
 فرهنگ واژگان
 واژه‌نمای ریشه‌شناختی
 کتاب‌نما

جلد هفتم: از پادشاهی اسکندر تا پادشاهی بهرام گور 
در این جلد، از پادشاهی اسکندر تا پادشاهی بهرام گور ویرایش و شرح شده‌است.

فهرست
 دیباچه
 پادشاهی اسکندر
 پادشاهی اشکانیان
 پادشاهی ساسانیان
 پادشاهی شاپور اردشیر
 پادشاهی اورمزد شاپور
 پادشاهی بهرام اورمزد
 پادشاهی بهرامِ بهرام
 پادشاهی نرسی بهرام پادشاهی اورمزد نرسی
 پادشاهی شاپور ذوالأکتاف
 پادشاهی اردشیر نکوکار
 پادشاهی شاپورِ شاپور
 پادشاهی بهرام شاپور
 پادشاهی یزدگرد بزهگر
 پادشاهی بهرام گور
 بخش‌های برافزوده
 گزارش بیت‌ها
 فرهنگ واژگان
 واژه‌نمای ریشه‌شناختی
 کتاب‌نما

جلد هشتم: از پادشاهی یزدگرد تا پادشاهی هرمزد 
در این جلد، از پادشاهی یزدگرد تا پادشاهی هرمزد ویرایش و شرح شده‌است.

فهرست
 بزم یا رزم: کدام یک؟
 پادشاهی یزدگرد پسر بهرام گور
 پادشاهی قباد پیروز
 پادشاهی هرمزد
 بیتهای برافزوده
 گزارش بیت‌ها
 فرهنگ واژگان
 واژه‌نمای ریشه‌شناختی
 کتاب‌نما

جلد نهم: از پادشاهی خسرو پرویز تا پادشاهی یزدگرد 
در این جلد، از پادشاهی خسرو پرویز تا پادشاهی یزد گرد ویرایش و شرح شده‌است.

فهرست
 پیشگفتار
 دیباچه
 پادشاهی خسروپرویز
 بهرام چوبینه
 پادشاهی قباد پرویز
 پادشاهی اردشیر شیروی
 پادشاهی فرایین گراز
 پادشاهی پوراندخت
 پادشاهی آزرمدخت
 پادشاهی فرخزاد
 پادشاهی یزدگرد
 بخش‌های برافزوده
 گزارش بیت‌ها
 فرهنگ واژگان
 واژه‌نمای ریشه‌شناختی
 کتاب‌نما

جلد دهم 
جلد دهم این مجموعه که نمایه‌ای برای گزارش بیت‌های ۹ جلد پیشین است.

وضعیت انتشار 
این مجموعه توسط انتشارات سمت چاپ و منتشر شده‌است.

پانویس

منابع 
 نامه باستان، ویرایش و گزارش شاهنامه فردوسی، تألیف جلال‌الدین کزازی، انتشارات سمت|سایت خانهٔ کتاب 
 نامه باستان، ویرایش و گزارش شاهنامه فردوسی|سایت انتشارات سمت
 «نامه باستان» راهگشایی برای فهم دشواری‌های شاهنامه|خبرگزاری کتاب ایران
 دهمین «نامه باستان» کزازی به کلمهٔ پایانی خود رسید|خبرگزاری فارس
 «نامۀ باستان» کزازی|وب‌سایت شخصی میرجلال‌الدین کزازی

پیوند به بیرون 
 نامه باستان در بوته نقد (نقد چند بیت از نامه باستان)|پایگاه مجلات تخصصی نور
 از این نامور «نامه باستان»|پایگاه مجلات تخصصی نور
 نکاتی درباره «نامه باستان»|پایگاه مجلات تخصصی نور
 نامه باستان، تأملی در شاهنامه فردوسی|پایگاه مجلات تخصصی نور
 شاهنامه‌پژوهان برتر ایران تقدیر شدند| پرتال فرهنگی رواق
 کشف رازهای پنهان|سایت روزنامهٔ جام جم

کتاب‌های ایرانی
کتاب‌های فارسی
آثار اقتباس شده از شاهنامه
کتاب‌های سمت
کتاب‌های جلال‌الدین کزازی