حمید ابوطالبی

حمید ابوطالبی (متولد ۲۶ خرداد ۱۳۳۶ در تهران) دیپلمات و سیاستمدار ایرانی، مشاور سیاسی رئیس‌جمهور ایران حسن روحانی، و معاون سیاسی دفتر رئیس‌جمهور، و رئیس گروه مطالعات آسیای مرکز تحقیقات استراتژیک است. وی پیش از این سفیر ایران در استرالیا، اتحادیه اروپا، بلژیک، ایتالیا، مدیر کل سیاسی وزارت امور خارجه و معاون سیاسی دفتر رئیس‌جمهور بوده‌است.
بنا بر گزارش بلومبرگ حمید ابوطالبی عضو گروهی از دانشجویان بود که در آبان سال ۱۳۵۸ به سفارت آمریکا در تهران هجوم بردند و ضمن اشغال سفارت ۵۲ آمریکایی را برای ۴۴۴ روز به گروگان گرفتند.
این موضوع توسط وی و دولت ایران به شدت تکذیب شده‌است.

وی در اسفند ۱۳۹۲ به سایت «خبر آنلاین» گفته‌است که تنها مدتی پس از وقوع گروگان‌گیری همراه با نماینده پاپ به سفارتخانه آمریکا رفته و نقش مترجم را داشته‌است. حمید ابوطالبی در ۳۰ دی ماه ۱۳۹۸ در توییتر خود در پاسخ به شایعات منتشر شده در مورد نسبت «زینب ابوطالبی» مجری حاشیه ساز شبکه افق با خود به علت شباهت نام خانوادگی در توئیتر نوشت: «دوستان بسیاری درخصوص هرگونه نسبتی با #مجری شبکه افق سؤال کرده‌اند: باایشان و سخن ناراست‌شان هیچ خویشاوندی سببی یا نسبی، یا حتی آشنایی وجود ندارد؛ و هرگونه نسبتی نادرست است.»

حمید ابوطالبی گزینه دولت حسن روحانی برای نمایندگی ایران در سازمان ملل متحد بود، چهره‌ای که ایالات متحده او را به دست داشتن در گروگان‌گیری کارکنان سفارت خود در تهران در سال ۱۳۵۸ متهم کرد. از این رو کنگره آمریکا قانونی را به تصویب رساند که از دولت باراک اوباما خواست از صدور ویزا برای آقای ابوطالبی خودداری کند. این قانون به امضای باراک اوباما نیز رسید اما ایران این اقدام دولت آمریکا را نقض قوانین بین‌المللی دانست و به سازمان ملل متحد شکایت برد.

ابوطالبی در ایتالیا 
روزنامه بریتانیایی تلگراف در ۹ آوریل ۲۰۱۴ نوشت که آقای ابوطالبی در سال ۱۹۹۳، زمانی که به عنوان سفیر ایران در ایتالیا مشغول به فعالیت بوده، در ماجرای قتل یکی از مخالفان جمهوری اسلامی به نام محمدحسین نقدی مورد اتهام قرار گرفته‌است و اسناد دادگاه از جمله رونوشت گفتگوهایی که پلیس ایتالیا در خلال تحقیقات خود دربارهٔ مرگ آقای نقدی انجام داده‌است، حاوی اتهامات وارده به آقای ابوطالبی است. عدم صحت این ادعا با توجه به فهرست سفیران ایران در ایتالیا از آن جایی آشکار می‌شود که دوران سفارت حمید ابوطالبی در ۱۹۹۲ پایان یافته‌است.

ممنوع‌الورود شدن به آمریکا 
حمید ابوطالبی گزینه دولت حسن روحانی برای سفارت ایران در سازمان ملل متحد بود، چهره‌ای که ایالات متحده او را به دست داشتن در گروگان‌گیری در سفارت ایالات متحده آمریکا در تهران در سال ۱۳۵۸ متهم کرد. از این رو کنگره آمریکا قانونی را به تصویب رساند که از دولت باراک اوباما خواست از صدور ویزا برای آقای ابوطالبی خودداری کند. این قانون به امضای باراک اوباما نیز رسید اما ایران این اقدام دولت آمریکا را نقض قوانین بین‌المللی دانست و به سازمان ملل متحد شکایت برد.

در سال ۲۰۱۴، به دنبال معرفی شدن ابوطالبی از سوی دولت ایران به عنوان نمایندهٔ ایران در سازمان ملل، سنا و مجلس نمایندگان آمریکا در فروردین ۹۳ طرحی را تصویب کردند که به موجب آن حمید ابوطالبی اجازه ورود به خاک آمریکا را نداشته باشد. این طرح برای نهایی و اجرایی شدن به امضای باراک اوباما رئیس‌جمهور آمریکا نیاز داشت٬ و در تاریخ ۱۸ آوریل ۲۰۱۴ باراک اوباما، رئیس‌جمهور آمریکا قانون مربوط به عدم صدور ویزا برای حمید ابوطالبی را امضا کرد.

واکنش‌ها 
 در ۱۱ آوریل ۲۰۱۴ جی کارنی، سخنگوی کاخ سفید اعلام کرد که برای حمید ابوطالبی به عنوان سفیر ایران در سازمان ملل ویزای ورود به خاک آمریکا صادر نخواهد شد و این موضوع به سازمان ملل و ایران اعلام شده‌است.
 در ۲۳ فروردین ۱۳۹۳ عباس عراقچی، معاون حقوقی و بین‌الملل وزارت امور خارجه ایران، گفت که تهران «گزینهٔ جایگزینی» برای حمید ابوطالبی در سازمان ملل متحد نداشته و در حال پیگیری حقوقی این موضوع است.
 در ۲۵ فروردین ۱۳۹۳ سخنگوی وزارت امور خارجهٔ ایران اعلام کرد که نسبت به ممانعت از صادر کردن ویزا برای حمید ابوطالبی، توسط نمایندگی خود در نیویورک از دولت آمریکا در سازمان ملل شکایت می‌کند.
 ۲۷ فروردین ۱۳۹۳ جن ساکی سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا برای اولین بار به‌طور رسمی حمید ابوطالبی را متهم کرد که در اشغال سفارت آمریکا در سال ۱۳۵۸ و گروگانگیری ۵۲ دیپلمات آمریکایی دست داشته‌است.
 در ۲۸ فروردین ۱۳۹۳ وزارت خارجه روسیه از آمریکا به دلیل خودداری از صدور ویزا برای حمید ابوطالبی انتقاد کرد و آن را نقض تعهدات آمریکا به عنوان کشور میزبان مقر سازمان ملل دانست.
 در ۳ اردیبهشت ۱۳۹۳ سخنگوی سازمان ملل، استفان دوجاریک، گفت که اعضای سازمان ملل برای معرفی نماینده خود آزاد هستند و می‌توانند هر فردی را به عنوان نماینده دائم خود معرفی کنند. وی امتناع ایالات متحده از صدور ویزا برای نماینده ایران در این سازمان را یک «مورد منحصر به فرد» توصیف کرد و اعلام کرد که کمیته ۱۹ نفره روابط با کشور میزبان سازمان ملل در حال بررسی این موضوع است.
 در ۴ اردیبهشت ۱۳۹۳ (۲۴ آوریل ۲۰۱۴) حسن قشقاوی، معاون کنسولی امور مجلس و ایرانیان وزارت امور خارجه ایران، با انتقاد از ایالات متحده در این ارتباط، گفت که حمید ابوطالبی در حال حاضر «نماینده قطعی» جمهوری اسلامی در سازمان ملل متحد است و تهران گزینه دیگری برای این مقام ندارد.

جستارهای وابسته 
 غلامحسین دهقانی

منابع 

افراد زنده
اهالی تهران
دانشجویان مسلمان پیرو خط امام
دانش‌آموختگان ایرانی دانشگاه سوربن
دانش‌آموختگان دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه تهران
دانش‌آموختگان دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران
دانش‌آموختگان دانشگاه تهران
دانش‌آموختگان دانشگاه سوربن
دیپلمات‌های اهل ایران
زادگان ۱۳۳۶
زادگان ۱۹۵۷ (میلادی)
زادگان ۱۹۵۸ (میلادی)
سفیران ایران در استرالیا
سفیران ایران در ایتالیا
سفیران ایران در بلژیک
مشاوران رئیس‌جمهور ایران (حسن روحانی)
نمایندگان دائمی ایران در سازمان ملل متحد