بی‌هوازی اجباری

به هر اندامگانی که برای رشد به اکسیژن نیاز نداشته باشد و حتی شاید در حضور اکسیژن بمیرد، اندامگان بی‌هوازی (Anaerobic organism) گفته می‌شود. بی‌هوازی اجباری (Obligate anaerobes) به آن دسته ارگانیسم‌هایی که در حضور اکسیژن هوا (غلظت ۲۱٪) توانایی زندگی ندارند گفته می‌شود. برخی از این باکتریها در غلظت‌های پایینتر اکسیژن (مثلاً ۸٪) می‌توانند زنده بمانند. از باکتری‌های بی‌هوازی اجباری یا مطلق می‌توان به کلوستریدیومها، اکتینومایسیسها، باکتروئیدها و فوزوباکتریومها اشاره کرد.

دسته‌بندی بی هوازی‌ها 
سه دسته اصلی از بی هوازی‌ها وجود دارد:
 بیهوازی اجباری (Obligate anaerobes): آن دسته ارگانیسمهایی که در حضور اکسیژن هوا (غلظت ۲۱٪) توانایی زندگی ندارند.
 بیهوازی اختیاری (Facultative anaerobes) :دسته‌ای که توانایی استفاده از الکترون موجود در اکسیژن را هم دارند در واقع قابل شیفت شدن به متابولیسم هوازی در محیط‌های حاوی اکسیژن‌اند.
 تحمل‌کننده هوا (Aerotolerant organisms) :آن بیهوازیانی که در حضور اکسیژن هم می‌توانند به فعالیت خود ادامه دهند ولی قادر به استفاده از الکترون اکسیژن نیستند.

متابولیسم بی‌هوازی ها 
باکتری‌های بی‌هوازی اجباری فسفوریلاسیون اکسیداتیو را انجام نمی‌دهند. علاوه براین، آن‌ها در حضور اکسیژن کشته می‌شوند. این باکتری‌ها فاقد آنزیم‌های خاصی مثل کاتالاز(که پراکسید هیدروژن را به آب و اکسیژن تجزیه می‌کند)، پرکسیداز(که به واسطه آن NADH + H2O2 به NAD و O2 تبدیل می‌شوند) و سوپراکسید دیسموتاز (که به واسطه آن سوپراکسید به پراکسید هیدروژن تبدیل می‌شود) هستند. در سایر باکتری‌ها این آنزیم‌ها وجود دارند و آن‌ها سمیت پراکسید و رادیکال‌های آزاد اکسیژن را که طی متابولیسم در حضور اکسیژن تولید شده‌اند برطرف می‌کنند.

ارگانیسم‌های بی‌هوازی اختیاری مانند اشریشیا کُلای می‌توانند بین انواع هوازی و غیرهوازی دگرگشت (متابولیسم) تغییر جهت دهند. تحت شرایط بی‌هوازی، آن‌ها به وسیله تخمیر یا تنفس بی‌هوازی رشد کرده، اما در حضور اکسیژن به سمت تنفس هوازی برمی‌گردند.

ارگانیسم‌های تحمل‌کننده هوا فقط متابولیسم غیراکسیداتیو دارند، ولی به دلایلی مانند وجود آنزیم‌های فوق در برابر اکسیژن مقاومند.

جستارهای وابسته 
 اندامگان بی‌هوازی
 بی‌هوازی اختیاری

منابع 

 anaerobe&oldid=۲۷۳۳۲۸۴۹۱ ویکی‌پدیای انگلیسی

تنفس سلولی
میکروبیولوژی