فرانه‌ها

فرانه‌ها  نام یک سرده از خانواده پروانه‌های دم‌چلچله‌ای و همچنین تنها نماینده از تبار Papilionini است. کلمه papilio لاتین به معنای پروانه است.

این شامل دم‌چلچله‌ای جهان قدیم (Papilio machaon) است که در نیمکره شمالی گسترده بوده و گونه نماد این جنس است و همچنین تعدادی دیگر از گونه‌های معروف آمریکای شمالی مانند دم‌چلچله‌ای ببر غربی (Papilio rutulus). گونه‌های آشنا در سایر نقاط جهان عبارتند از مورمون‌ها (دم‌چلچله‌ای مورمون معمولی، دم‌چلچله‌ای مورمون آبی، دم‌چلچله‌ای مورمون بزرگ و Papilio deiphobus) در آسیا، باغ میوه و دم‌چلجله‌ای اولیس در استرالیا (به ترتیب طاووس آبی کوهی و دم‌چلچله‌ای باغ میوه) و دم‌چلجله‌ای مرکبات در آفریقا (پروانه کریسمس).

طبقه‌بندی‌های قدیمی‌تر دم‌چلچله‌ها تمایل به استفاده از بسیاری از جنس‌های نسبتاً کوچک داشتند. طبقه‌بندی‌های اخیر محافظه‌کارانه‌تر بوده‌اند و در نتیجه تعدادی از جنس‌های سابق اکنون در Papilio جذب شده‌اند، مانند Achillides،  Eleppone،  Druryia،  Heraclides (دم‌چلچله‌ای غول‌پیکر)،  Menelaides،  Princeps،  Pterourus (دم‌چلچله‌ای ببر)،  Sinoprinceps. این جنس که توسط سیستم‌های مدرن شناخته شده است حدود ۲۰۰ عضو دارد. جنس Chilasa توسط برخی از کارگران به عنوان یک زیرجنس از Papilio در نظر گرفته می‌شود، همانطور که دم‌چلچله‌های دم‌کیسه‌ای (Agehana) نیز وجود دارد، اگرچه آرایه دوم معمولاً زیرجنس Chilasa در نظر گرفته می‌شود.

بسیاری از لاروها در مرحله رشد شبیه مدفوع پرندگان هستند. بزرگسالان برای پرندگان خوراکی هستند و برخی از گونه‌ها تقلید هستند.

گونه‌ها 
زیرسرده: Papilio 
گروه گونه‌ها: machaon

 دم‌چلچله‌ای اوزارک Papilio joanae
 دم‌چلچله‌ای ایندرا Papilio indra
 دم‌چلچله‌ای بادیان Papilio zelicaon
 دم‌چلچله‌ای جنوبی Papilio alexanor
 دم‌چلچله‌ای جهان قدیم Papilio machaon
 دم‌چلچله‌ای دم‌کوتاه Papilio brevicauda
 دم‌چلچله‌ای سیاه Papilio polyxenes
 دم‌چلچله‌ای صحرا Papilio saharae
 دم‌چلچله‌ای کرسی Papilio hospiton
زیرسرده: Princeps 
گروه گونه‌ها: antimachus
 بال‌پرستویی آفریقایی غول‌پیکر Papilio antimachus
گروه گونه‌ها: zalmoxis
 دم‌چلچله‌ای آبی غول‌پیکر Papilio zalmoxis
گروه گونه‌ها: nireus

 دم‌چلچله‌ای نوارسبز باریک Papilio nireus
 دم‌چلچله‌ای نوارسبز پهن Papilio chrapkowskoides
 دم‌چلچله‌ای نوارسبز دزموند Papilio desmondi
 دم‌چلچله‌ای نوارسبز دم‌دار Papilio charopus
 دم‌چلچله‌ای نوارسبز کراپکوفسکی Papilio chrapkowskii
 دم‌چلچله‌ای نوارسبز متوسط Papilio sosia
 دم‌چلچله‌ای نوارسبز ون سامرن Papilio interjectana
 دم‌چلچله‌ای نوارسبز هورنیمنز Papilio hornimani
 Papilio aristophontes
 Papilio thuraui
 Papilio ufipa
 Papilio wilsoni
گروه گونه‌ها: cynorta
 دم‌چلچله‌ای تقلیدی Papilio cynorta
 دم‌چلچله‌ای تقلیدی کوهستانی Papilio plagiatus
 Papilio arnoldiana
گروه گونه‌ها: dardanus

 دم‌چلچله‌ای آفریقایی Papilio dardanus
 دم‌چلچله‌ای سبز سیبی Papilio phorcas
 دم‌چلچله‌ای کنستانتین Papilio constantinus
 شاه دم‌چلچله‌ای Papilio rex
 Papilio delalandei
گروه گونه‌ها: zenobia
  دم‌چلچله‌ای ولتا Papilio nobicea
 دم‌چلچله‌ای زنوبیا Papilio zenobia
 دم‌چلچله‌ای نوارباریک Papilio gallienus
 دم‌چلچله‌ای نوارسفید معمولی Papilio cyproeofila
 Papilio fernandus
 Papilio filaprae
 Papilio mechowi
 Papilio mechowianus
گروه گونه‌ها: demodocus

 پروانه کریسمس Papilio demodocus
 پروانه لیمو Papilio demoleus
 دم‌چلچله‌ای امپراتور ماداگاسکاری Papilio morondavana
 Papilio erithonioides
 Papilio grosesmithi
گروه گونه‌ها: echerioides
 دم‌چلچله‌ای کلیمانجارو Papilio sjoestedti
 دم‌چلچله‌ای نواری سفید Papilio echerioides
 طاووس جکسون Papilio jacksoni
 Papilio fuelleborni
گروه گونه‌ها: oribazus

 دم‌چلچله‌ای نجیب noble swallowtail
 دم‌چلچله‌ای نوار آبی Papilio oribazus
 Papilio epiphorbas
گروه گونه‌ها: hesperus
 دم‌چلچله‌ای جنگلی Papilio euphranor
 دم‌چلچله‌ای زردوسیاه Papilio hesperus
 Papilio horribilis
 Papilio pelodurus
گروه گونه‌ها: menestheus

 دم‌چلچله‌ای امپراتور Papilio ophidicephalus
 دم‌چلچله‌ای امپراتور غربی Papilio menestheus
 دم‌چلچله‌ای امپراتور مرکزی Papilio lormieri
گروه گونه‌ها: طبقه‌بندی نامشخص

 دم‌چلچله‌ای کوچک رئونیون Papilio phorbanta
 دم‌چلچله‌ای مکینون Papilio mackinnoni
 دم‌چلچله‌ای نوارخامه‌ای Papilio leucotaenia
 دم‌چلچله‌ای ولتا Papilio nobicea
 Papilio andronicus
 Papilio chitondensis
 Papilio luzviae
 Papilio mangoura
 Papilio manlius
 Papilio microps
گروه گونه‌ها: noblei
 Papilio antonio
 Papilio noblei
گروه گونه‌ها: demolion
 دم‌چلچله‌ای نواری Papilio demolion
 دم‌چلچله‌ای نواری مالابار Papilio liomedon
 Papilio euchenor
 Papilio gigon
گروه گونه‌ها: anactus
 دم‌چلچله‌ای ظریف Papilio anactus
 دم‌چلچله‌ای ناتیوا Papilio natewa
گروه گونه‌ها: aegeus
 دم‌چلچله‌ای باغ میوه Papilio aegeus
 دم‌چلچله‌ای وودفورد Papilio woodfordi
 Papilio bridgei
 Papilio erskinei
 Papilio gambrisius
 Papilio inopinatus
 Papilio ptolychus
 Papilio tydeus
 Papilio weymeri
گروه گونه‌ها: godeffroyi
 دم‌چلچله‌ای گودفری Papilio godeffroyi
 دم‌چلچله‌ای نورفلک Papilio amynthor
 Papilio schmeltzi
گروه گونه‌ها: polytes

 دم‌چلچله‌ای آمبراکس Papilio ambrax
 دم‌چلچله‌ای مورمون معمولی Papilio polytes
 Papilio phestus
گروه گونه‌ها: castor
 دم‌چلچله‌ای غراب معمولی Papilio castor
 دم‌چلچله‌ای غراب مالابار Papilio dravidarum
 دم‌چلچله‌ای غراب برمه‌ای Papilio mahadeva
گروه گونه‌ها: fuscus
 دم‌پرستویی جردن Papilio jordani
 دم‌چلچله‌ای هلن آبی Papilio prexaspes
 دم‌چلچله‌ای کانوپوس Papilio fuscus
 Papilio albinus
 Papilio diophantus
 Papilio hipponous
 Papilio pitmani
 Papilio sakontala
گروه گونه‌ها: helenus
 دم‌چلچله‌ای هلن بزرگ Papilio iswara
 دم‌چلچله‌ای هلن قرمز Papilio helenus
 Papilio iswaroides
 Papilio nephelus
 Papilio nubilus
 Papilio sataspes
گروه گونه‌ها: memnon

 دم‌چلچله‌ای آسکالافوس Papilio ascalaphus
 دم‌چلچله‌ای مورمون آبی Papilio polymnestor
 دم‌چلچله‌ای مورمون آندامان Papilio mayo
 دم‌چلچله‌ای مورمون بزرگ Papilio memnon
 دم‌چلچله‌ای مورمون زرد بزرگ Papilio lowi
 دم‌چلچله‌ای مورمون قرمز Papilio rumanzovia
 Papilio acheron 
 Papilio deiphobus
 Papilio forbesi
 Papilio lampsacus
 Papilio oenomaus
گروه گونه‌ها: protenor
 پروانه کلاغی Papilio macilentus
 دم‌چلچله‌ای پولکی Papilio protenor
 دم‌چلچله‌ای سینه‌قرمز Papilio alcmenor
 دم‌چلچله‌ای فورموسان Papilio thaiwanus
گروه گونه‌ها: bootes
 دم‌چلچله‌ای سینه‌قرمز دم‌دار Papilio bootes
 Papilio elwesi
 Papilio maraho
زیرسرده: Chilasa 
گروه گونه‌ها: agestor
 دم‌چلچله‌ای مقلد آبی راه‌راه Papilio slateri
 دم‌چلچله‌ای مقلد کوچک Papilio epycides
 دم‌چلچله‌ای مقلد گندم‌گون Papilio agestor
گروه گونه‌ها: clytia
 دم‌چلچله‌ای مقلد آبی بزرگ Papilio paradoxa
 دم‌چلچله‌ای مقلد معمولی Papilio clytia
گروه گونه‌ها: veiovis
 Papilio veiovis
گروه گونه‌ها: laglaizei
 Papilio laglaizei
 Papilio moerneri
 Papilio toboroi
گروه گونه‌ها: unnamed
 طاووس کارولینا Papilio carolinensis
 Papilio osmana
زیرسرده: دم‌چلچله‌ای طاووسی 
گروه گونه‌ها: paris
 زرین‌تاج پولکی Papilio elephenor
 طاووس آبی Papilio arcturus
 طاووس پاریس Papilio paris
 طاووس تایوانی Papilio hoppo
 طاووس چینی جنوبی Papilio dialis
 طاووس چینی Papilio bianor
 طاووس دودسی Papilio doddsi
 طاووس کارنا Papilio karna
 طاووس کریشنا Papilio krishna
 طاووس لانگیمکولا Papilio longimacula
 طاووس لوزون Papilio chikae
 طاووس ماکی Papilio maackii
 طاووس معمولی Papilio polyctor

گروه گونه‌ها: palinurus
 طاووس زمردین Papilio palinurus
 طاووس سبز Papilio blumei
 طاووس نواری مالابار Papilio buddha
 طاووس نواری معمولی Papilio crino
گروه گونه‌ها: unnamed
 طاووس پرانتوس Papilio peranthus
 طاووس پریکلس Papilio pericles
 طاووس سومبا Papilio neumoegeni
 طاووس فیروزه‌ای دریا Papilio lorquinianus
گروه گونه‌ها: unnamed
 طاووس آبی کوهی Papilio ulysses
 طاووس سیفانیوس Papilio syfanius
 طاووس کالدونیای جدید Papilio montrouzieri
زیرسرده: Heraclides 
گروه گونه‌ها: anchisiades

 دم‌چلچله‌ای اروستراتوس Papilio erostratus
 دم‌چلچله‌ای خاکستر خاردار Papilio pelaus
 دم‌چلچله‌ای خال صورتی Papilio rogeri
 دم‌چلچله‌ای خالدار یاقوتی Papilio anchisiades
 دم‌چلچله‌ای سیاه کوبایی Papilio oxynius
 Papilio chiansiades
 Papilio epenetus
 Papilio hyppason
 Papilio isidorus
گروه گونه‌ها: thoas

 دم‌چلچله‌ای اورنیتیون Papilio ornythion
 دم‌چلچله‌ای باهامایی Papilio andraemon
 دم‌چلچله‌ای ترسیتس Papilio thersites
 دم‌چلچله‌ای سیاه پوی Papilio caiguanabus
 دم‌چلچله‌ای شاوس Papilio aristodemus
 دم‌چلچله‌ای غول‌پیکر دروغین Papilio homothoas
 دم‌چلچله‌ای غول‌پیکر Papilio cresphontes
 دم‌چلچله‌ای کمیاب هائیتی Papilio aristor
 دم‌چلچله‌ای نوارپهن Papilio astyalus
 شاه دم‌چلچله‌ای Papilio thoas
 ملکه دم‌چلچله‌ای Papilio androgeus
 Papilio machaonides
 Papilio melonius
 Papilio paeon
 Papilio rumiko
گروه گونه‌ها: torquatus
 طاووس طوقی Papilio torquatus
 Papilio garleppi
 Papilio hectorides
 Papilio himeros
 Papilio lamarchei
گروه گونه‌ها: torquatus
 طاووس اوکیناوا Papilio okinawensis
زیرسرده: Pterourus 
گروه گونه‌ها: troilus

 Papilio palamedes
 Papilio troilus
گروه گونه‌ها: glaucus

 دم‌چلچله‌ای اسپرانزا Papilio esperanza
 دم‌چلچله‌ای ببر آپالاچی Papilio appalachiensis
 دم‌چلچله‌ای ببر سه دم Papilio pilumnus
 دم‌چلچله‌ای ببر شرقی Papilio glaucus
 دم‌چلچله‌ای ببر غربی Papilio rutulus
 دم‌چلچله‌ای ببر مکزیکی Papilio alexiares
 دم‌چلچله‌ای دو دم Papilio multicaudata
 دم‌چلچله‌ای کم‌رنگ Papilio eurymedon
 طاووس کانادایی Papilio canadensis
گروه گونه‌ها: zagreus
 Papilio bachus
 Papilio neyi
 Papilio zagreus
گروه گونه‌ها: scamander
 Papilio birchallii
 Papilio hellanichus
 Papilio scamander
 Papilio xanthopleura
گروه گونه‌ها: homerus
 دم‌چلچله‌ای جامائیکایی Papilio homerus
 Papilio cacicus
 Papilio euterpinus
 Papilio garamas
 Papilio judicael
 Papilio menatius
 Papilio warscewiczii
زیرسرده: Sinoprinceps 
 Papilio benguetanus
گروه گونه‌ها: xuthus
 دم‌چلچله‌ای زرد چینی Papilio xuthus

پانویس 
 Canadian Biodiversity Information Facility —P
 Genus Papilio at Lepidoptera.pro
 GART checklist

پروانه‌های پاپیلیو
پروانه‌های دم‌چلچله‌ای
سرده‌های پروانه
آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
تبارهای حشرات تک‌نماد