گروه پلاتین

فلزات گروه پلاتین یا خانواده پلاتین شامل ۶ عنصر فلزی ِ پلاتین، پالادیم، رودیم، روتنیوم، ایریدیوم و اوسمیوم می‌شود. همگی آن‌ها از فلزات واسطه هستند که در بلوک دی جدول تناوبی جای می‌گیرند. این فلزات خصوصیات فیزیکی و شیمیایی مشابهی دارند و معمولاً ذخایر معدنی مشابهی دارند. البته فلزات گروه پلاتین را می‌توان با توجه به رفتار آن‌ها در سامانه‌های زمین‌شناسی به دو زیرگروه؛ گروه ایریدیوم شامل اوسمیوم، ایریدیوم و روتنیوم و گروه پالادیم شامل پلاتین، پالادیم و رودیم تقسیم کرد.

فلزات گروه پلاتین از کمیاب‌ترین و گران‌بهاترین فلزات هستند. اوسمیوم، ایریدیوم و رودیم به ترتیب کمیابترین عناصر در پوسته زمین در بین تمامی عناصر به شمار می‌روند. تمامی آن‌ها به‌جز پالادیم وزن مخصوص بسیار بالایی دارند و ارزش آن‌ها به دلیل خصوصیاتی چون مقاومت بسیار بالا در مقابل خوردگی و تیرگی، مقاومت در مقابل ترکیبات شیمیایی، تحمل حرارتی فوق‌العاده و مشخصات الکتریکی پایدار است.

مصارف فلزات گروه پلاتین با توجه به قیمت بالا و کمیابی فقط به استفاده‌هایی منحصر می‌شود که جایگزین دیگری برای آن‌ها وجود نداشته باشد. مهمترین استفاده این فلزات به دلیل خصوصیات کاتالیزوری آنهاست. بخش عمده مصرف پالادیم، پلاتین و رودیم در زمینه ساخت مبدل کاتالیست خودروها برای تصفیه گازهای سمی است. ساخت اتصال‌های الکتریکی و الکترودها، ابزارهای پزشکی و دندان‌پزشکی، و تجهیزات آزمایشگاهی مختلف از دیگر کاربردهای این فلزات است. پلاتین تا حدی کاربرد تزئینی برای ساخت جواهرات نیز دارد و رودیم نیز برای روکش طلای سفید و جواهرات بدلی استفاده می‌شود.

منابع 

 Platinum group. (2014, January 28). In Wikipedia, The Free Encyclopedia. Retrieved 18:11, March 14, 2014, from http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Platinum_group&oldid=592813143
 The PGM Database اطلاعات راجع به خصوصیات فلزات گروه پلاتین و آلیاژهای آنها

پیوند به بیرون

 Platinum Today: The world's leading authority on platinum group metals
 Platinum Group Spot Prices
 USGS page on PGM's
 Platinum Metals Review: A free, quarterly journal of research on the science and technology of the platinum group metals and developments in their application in industry
 The PGM Database: Data defining the physical properties and characteristics of the platinum group metals and their alloys 

پلاتین
زمین‌شناسی اقتصادی
فلزات گران‌بها
گروه‌های عناصر شیمیایی