عباس جوانمرد

عبّاس جوانمرد (زادهٔ  – درگذشته ) بازیگر و کارگردان تئاتر اهل ایران بود. پرآوازه‌ترین بازی او در نقش «پهلوان اکبر» در نمایشِ پهلوان اکبر می‌میرد (۱۳۴۴) بوده‌ است.

وی در هفتم مهر سال ۱۳۹۹ در تورنتو کانادا درگذشت.

سرگذشت 
عباس جوانمرد تحصیل در رشتهٔ بازیگری را در سال ۱۳۳۲ در «هنرستان هنرپیشگی» در تهران آغاز نمود و سپس در سال ۱۳۳۴ دورهٔ کارگردانی و بازیگری را زیر نظر پروفسور دیویدسون در دانشگاه تهران گذراند و در همان سال گروه هنر ملی را با تنی چند از همفکران خود، در خانهٔ شاهین سرکیسیان بنیان نهاد. در سال ۱۳۳۷ دوره‌های آموزش گویندگی و کارگردانی را در سازمان رادیو تلویزیون ملی ایران تشکیل داد و در سال ۱۳۳۹ سازمان تئاترهای تلویزیونی را در قالب شش گروه تئاتری به سرپرستی عزت‌الله انتظامی، علی نصیریان، جعفر والی، موحد دیلمقانی، رکن‌الدین خسروی و خودش پی‌ریزی نمود. نخستین تله‌تئاتر پخش شده از تلویزیون ملی ایران، مارگریت نوشته آرمان سالاکرو برگردان شاهین سرکیسیان به کارگردانی عباس جوانمرد بود.

عباس جوانمرد در زمینه تئاتر و نمایش، پژوهش‌هایی دارد که در برگیرنده ریشه‌یابی تئاتر اروپا و ایران است. این پژوهش‌ها به‌همراه رسانه‌های فارسی‌زبان، در دانشنامه‌ها، جنبش‌های هنری و ایران‌شناسی سرتاسر جهان به ثبت رسیده و بازتاب داشته‌اند.

او در جوانی قهرمان شنا واترپلو بود و سرپرستی تیم تهران را نیز بر عهده داشت.

عباس جوانمرد در ۷ مهر ۱۳۹۹ در سن ۹۲ سالگی در تورنتو، کانادا درگذشت.

گزیدهٔ کارنامه هنری

کارگردانی تئاتر 
 افعی طلایی (علی نصیریان) (۱۳۳۵)
 بلبل سرگشته (علی نصیریان) (۱۳۳۵)
 بلبل سرگشته (علی نصیریان) (۱۳۳۶) در فستیوال تئاتر ملی سارا برنارد در پاریس
 بلبل سرگشته (علی نصیریان) (۱۳۳۹) در فستیوال تئاتر ملل در پاریس
 قصه ماه پنهان (بهرام بیضایی) (۱۳۴۳) در فستیوال تئاتر ملل سارا برنارد پاریس
 غروب در دیاری غریب (بهرام بیضایی) (۱۳۴۴) در فستیوال تئاتر ملی سارا برنارد پاریس
 آلونک (کوروش سلحشور) (۱۳۴۴) در فستیوال تئاتر ملی سارا برنارد پاریس و نیز همان سال در فستیوال تئاتر ملل پاریس
 پهلوان اکبر می‌میرد (بهرام بیضایی) (۱۳۴۵) در فستیوال تئاتر ملی سارا برنارد پاریس و نیز در همان سال در جشنواره‌های تئاترهای ایرانی در تهران
 سگی در خرمن جا (نصرت‌الله نویدی) (۱۳۴۹) در تماشاخانه سنگلج تهران
 تامارزوها (نصرت‌الله نویدی) (۱۳۵۱) در تماشاخانه سنگلج تهران
 قصه ماه پنهان (بهرام بیضایی) (۱۳۵۲) در فستیوال تئاتر جهان سوم در شیراز
 غروب در دیاری غریب (بهرام بیضایی) (۱۳۵۲) در فستیوال تئاتر جهان سوم در شیراز
 آنکه می‌گوید آری، آنکه می‌گوید نه (برتولت برشت)
 تانیکو (کمپارورنچیکو یوجنیو) (۱۳۶۸) در تورنتو کانادا
 غروب در دیاری غریب (بهرام بیضایی) (۱۳۶۹) در تورنتو کانادا
 شهر آفتاب مهتاب (علی حاتمی)
 قصهٔ طلسم حریر و ماهیگیر (علی حاتمی)
 مارگریت (آرمان سالاکرو)
 همهٔ پسران من (آرتور میلر)
 موش‌ها و آدم‌ها (جان استاین‌بک)

تلویزیون

کتاب‌ها 
برخی از آثار بچاپ رسیدهٔ او به شرح زیر است:
 پیدایی، تجربه‌ها و کارهای گروه هنر ملی
 تکلمه‌ای بر تعزیه و نمایش ملی
 تئاتر، هویت و نمایش ملی
 غبار منی، پدرخوانده
 نقدی به یک نقد
 شهر طلایی

جوایز و افتخارات 
 ۱۳۸۰ - لوح افتخار از طرف وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برای تجلیل و بزرگداشت چهار دهه خدمات هنری
 ۱۳۸۱ - لوح سپاس و برگزاری بزرگداشت توسط «مجمع نمایندگان تئاتر سوره»
 ۱۳۸۲ - نشان افتخار و برگزاری بزرگداشت از طرف خانه هنرمندان
 ۱۳۸۵ - نشان افتخار و برگزاری بزرگداشت از طرف خانه تئاتر

پانویس

منابع 
 

 

درگذشتگان ۱۳۹۹
اهالی تهران
بازیگران تئاتر مرد اهل ایران
بازیگران مرد اهل تهران
بازیگران مرد سده ۲۰ (میلادی) اهل ایران
بازیگران مرد سده ۲۱ (میلادی) اهل ایران
بازیگران مرد فیلم اهل ایران
زادگان ۱۳۰۷
کارگردانان تلویزیونی اهل ایران
کارگردانان تئاتر اهل ایران
کارگردانان فیلم اهل ایران
گروه هنر ملی
ویکی‌سازی رباتیک
خاندان بیضایی