علیرضا زمانی

علیرضا زمانی (زاده ۲۱ دی ۱۳۷۲ تهران) عنکبوت‌شناس ایرانی است.

زندگی و فعالیت‌ها 
زمانی از دوران کودکی علاقه‌مند به طبیعت و موجودات زنده بود، ولی از آن میان عنکبوت‌ها همواره برایش جذابیت بیشتری داشتند. به همین خاطر، از دوران کودکی اقدام به جمع‌آوری نمونه‌های مختلف و نگهداری از آن‌ها می‌کرد؛ تا این که در دوره دبیرستان به‌طور اتفاقی گونه‌ای از عنکبوت‌های  دارای اهمیت پزشکی را پیدا کرد که گزارشی از حضور آن در ایران وجود نداشت. پیدا کردن این‌گونه به‌خصوص و تشویق‌های دبیر زیست‌شناسی‌اش باعث شد که برای مطالعه جدی پراکنش و طبقه‌بندی عنکبوت‌های ایران وارد رشته زیست‌شناسی جانوری در دانشگاه تهران شود و مدرک کارشناسی و کارشناسی‌ارشد خود را از این دانشگاه دریافت کند.

او در اضافه شدن بیش از ۴۳۰ آرایه (خانواده، جنس و گونه) به سیاههٔ عنکبوتیان ایران همکاری داشته و بیش از ۱۵۰ گونهٔ ناشناخته برای علم از عنکبوت‌ها، عنکبوت‌های خرمن، عنکبوت‌های شلاقی و شبه‌عقرب‌ها را توصیف کرده‌است، که از میان آن‌ها دو گونه به نام بازیگران نقش مرد عنکبوتی، توبی مگوایر و اندرو گارفیلد، گونه‌ای از عنکبوت‌های گرگی به نام آراگوگ، عنکبوت افسانه‌ای سری کتاب‌های هری پاتر، و گونه‌ای از عنکبوت‌های مخملی با طرحی مشابه شخصیت خیالی جوکر به نام واکین فینیکس نامگذاری شدند. همچنین، زمانی در قسمت ۳۰ از فصل سوم برنامهٔ خندوانه از نامگذاری یک گونهٔ جدید از عنکبوت‌ها به افتخار رامبد جوان به نام عنکبوت میرشکار رامبد جوان توسط وی و همکارانش خبر داد.

زمانی، علاوه بر تألیف دو کتاب و بیش از ۱۰۰ مقاله با داوری همتا، مسئول هماهنگ کنندهٔ بانک اطلاعاتی ایران در پروژهٔ کاتالوگ عنکبوت‌های جهان واقع در موزهٔ تاریخ طبیعی برن (سوئیس) بوده و در مدیریت بانک اطلاعاتی عنکبوت‌های ایران نیز همکاری دارد. از تألیفات وی می‌توان به کتاب راهنمای میدانی عنکبوت‌ها و عقرب‌های ایران اشاره نمود؛ این اثر نخستین کتاب راهنمای میدانی عنکبوتیان در خاورمیانه است که در نخستین دوره جایزه ملی کتاب سال جوانان به عنوان اثر برگزیده بخش زیست‌شناسی معرفی و تقدیر شد.

یک گونه از عنکبوت‌های قیف‌تنک و یک زیرگونه از پروانه‌های کاهی‌بال به افتخار زمانی نامگذاری شده‌اند.

آرایه‌های معرفی شده برای علم 

Subfamily
Scyloxinae Zamani, Magalhaes & Rheims, 2022
Genera
Asiascape Zamani & Marusik, 2020
Bastanius Mirshamsi, Zamani & Marusik, 2016
Bosselaerius Zamani & Marusik, 2020
Callipelis Zamani & Marusik, 2017
Ecurobius Zamani & Marusik, 2021
Gorbiscape Zamani & Marusik, 2020
Iranotricha Zamani & Marusik, 2018
Kharitonovia Esyunin, Zamani & Tuneva, 2017
Persilena Zamani & Marusik, 2020
Persiscape Zamani & Marusik, 2020
Sestakovaia Zamani & Marusik, 2021
Spinozodium Zamani & Marusik, 2022
Zagrotes Zamani, Chatzaki, Esyunin & Marusik, 2021
Species
Acanthinozodium armita Zamani & Marusik, 2021
Acanthinozodium atrisa Zamani & Marusik, 2021
Acanthinozodium diara Zamani & Marusik, 2021
Acanthinozodium dorsa Zamani & Marusik, 2021
Acanthinozodium elburzicum Zamani & Marusik, 2021
Acanthinozodium kiana Zamani & Marusik, 2021
Acanthinozodium masa Zamani & Marusik, 2021
Acanthinozodium niusha Zamani & Marusik, 2021
Acanthinozodium ovtchinnikovi Zamani & Marusik, 2021
Acanthinozodium parmida Zamani & Marusik, 2021
Acanthinozodium parysatis Zamani & Marusik, 2021
Acanthinozodium sorani Zamani & Marusik, 2021
Aelurillus westi Azarkina & Zamani, 2019
Agroeca angirasu Zamani & Marusik, 2021
Aituaria iranica Zamani & Marusik, 2021 
Ajmonia rajaeii Zamani & Marusik, 2017
Alopecosa murphyorum Zamani, Nadolny, Esyunin & Marusik, 2022
Alopecosa robertsi Zamani, Nadolny, Esyunin & Marusik, 2022
Anemesia koponeni Marusik, Zamani & Mirshamsi, 2014
Araniella levii Zamani & Marusik, 2020
Araniella maasdorpi Zamani & Marusik, 2020
Araniella mithra Zamani, Marusik & Šestáková, 2020
Araniella villanii Zamani, Marusik & Šestáková, 2020
Asiascape parthica Zamani & Marusik, 2020
Azerithonica sagartia Zamani & Marusik, 2019
Bastanius kermanensis Mirshamsi, Zamani & Marusik, 2016
Berinda hoerwegi Zamani, Chatzaki, Esyunin & Marusik, 2021 
Berlandina artaxerxes Zamani, Chatzaki, Esyunin & Marusik, 2021
Bosselaerius hyrcanicus Zamani & Marusik, 2020
Bosselaerius tajikistanicus Zamani & Marusik, 2020 
Brigittea avicenna Zamani & Marusik, 2021
Callipelis deserticola Zamani & Marusik, 2017
Cebrennus rambodjavani Moradmand, Zamani & Jäger, 2016
Cheiracanthium iranicum Esyunin & Zamani, 2020
Cryptodrassus iranicus Zamani, Chatzaki, Esyunin & Marusik, 2021
Deltshevia taftanensis Zamani & Marusik, 2021
Devade naderii Zamani & Marusik, 2017
Diaea osmanii Zamani & Marusik, 2017
Draconarius nathiagalicus Zamani, 2021
Drassodes marusiki Esyunin & Zamani, 2019
Drassodes persianus Zamani, Chatzaki, Esyunin & Marusik, 2021
Duninia grodnitskyi Zamani & Marusik, 2018
Echemus caspicus Zamani, Chatzaki, Esyunin & Marusik, 2021
Ecurobius parthicus Zamani & Marusik, 2021
Episinus mikhailovi Zamani & Marusik, 2021
Eresus adaleari Zamani & Szűts, 2020
Euryopis schwendingeri Zamani & Marusik, 2021
Evarcha dena Zamani, 2017
Filistata balouchi Zamani & Marusik, 2020
Filistata maguirei Marusik & Zamani, 2015
Gnaphosa qamsarica Zamani, Chatzaki, Esyunin & Marusik, 2021
Gorbiscape gorbachevi Zamani & Marusik, 2020
Hahnia deiocesi Zamani & Marusik, 2021
Haplodrassus medes Zamani, Chatzaki, Esyunin & Marusik, 2021
Haplodrassus qashqai Zamani, Chatzaki, Esyunin & Marusik, 2021
Hersilia talebii Mirshamsi, Zamani & Marusik, 2016
Hersiliola artemisiae Zamani, Mirshamsi & Marusik, 2017
Hersiliola babylonica Zamani & Marusik, 2022
Homolophus airyamani Snegovaya, Cokendolpher & Zamani, 2021
Iranotricha lutensis Zamani & Marusik, 2018
Ischnocolus vanandelae Montemor, West & Zamani, 2020 
Lachesana kavirensis Zamani & Marusik, 2021
Lachesana perseus Zamani & Marusik, 2021
Levymanus dezfulensis Zamani & Marusik, 2020
Liocranoeca deserticola Zamani & Marusik, 2022
Loureedia phoenixi Zamani & Marusik, 2020
Loxosceles coheni Zamani, Mirshamsi & Marusik, 2021
Loxosceles persica Ribera & Zamani, 2017
Loxosceles turanensis Zamani, Mirshamsi & Marusik, 2021
Lycosa aragogi Nadolny & Zamani, 2017
Lycosa elymaisa Zamani & Nadolny, 2022
Lycosa macrophthalma Nadolny & Zamani, 2020
Marinarozelotes achaemenes Zamani, Chatzaki, Esyunin & Marusik, 2021
Marjanus isfahanicus Zamani, Chatzaki, Esyunin & Marusik, 2021 
Mesiotelus caucasicus Zamani & Marusik, 2021
Mesiotelus patricki Zamani & Marusik, 2021
Micaria atropatene Zamani & Marusik, 2021
Microfilistata magalhaesi Zamani & Marusik, 2018
Neoscona isatis Zamani, Marusik & Šestáková, 2020
Nomisia ameretatae Zamani, Chatzaki, Esyunin & Marusik, 2021
Oecobius fahimii Zamani & Marusik, 2018
Oecobius ferdowsii Mirshamsi, Zamani & Marusik, 2017
Oecobius ilamensis Zamani, Mirshamsi & Marusik, 2017
Palpimanus carmania Zamani & Marusik, 2021
Palpimanus persicus Zamani & Marusik, 2021
Paracedicus kasatkini Zamani & Marusik, 2017
Paratheuma enigmatica Zamani, Marusik & Berry, 2016
Pardosa zagrosica Zamani & Nadolny, 2022
Parolpium litoreum Nassirkhani & Zamani, 2018
Pax ellipita Zamani & Marusik, 2021
Pax leila Zamani & Marusik, 2021
Persilena sengleti Zamani & Marusik, 2020
Persiscape caspica Zamani & Marusik, 2020
Persiscape ecbatana Zamani & Marusik, 2020
Persiscape nassirkhanii Zamani & Marusik, 2020
Persiscape zagrosensis Zamani & Marusik, 2020
Phalangium martensi Snegovaya, Cokendolpher & Zamani, 2021
Phrurolithus azarkinae Zamani & Marusik, 2020
Phrynichus persicus Miranda & Zamani, 2018
Phyxioschema gedrosia Schwendinger & Zamani, 2018
Piratula raika Zamani & Marusik, 2021
Plator soastus Zamani & Marusik, 2022
Prodidomus inexpectatus Zamani, Chatzaki, Esyunin & Marusik, 2021
Pritha garfieldi Marusik & Zamani, 2015
Proszynskiana izadii Azarkina & Zamani, 2019
Proszynskiana logunovi Azarkina & Zamani, 2019
Pseudomicrommata mokranica Moradmand, Zamani & Jäger, 2019
Pterotricha arabica Zamani, 2018
Pterotricha esyunini Zamani, 2018
Pterotricha kovblyuki Zamani & Marusik, 2018
Pterotricha montana Zamani & Marusik, 2018
Pterotricha nadolnyi Zamani, 2018
Pterotricha stevensi Zamani, 2018
Raveniola mazandaranica Marusik, Zamani & Mirshamsi, 2014
Rhysodromus genoensis Zamani & Marusik, 2021
Rhysodromus medes Zamani & Marusik, 2021 
Sahastata amethystina Marusik & Zamani, 2016
Sahastata sinuspersica Marusik, Zamani & Mirshamsi, 2014
Salticus lucasi Zamani, Hosseini & Moradmand, 2020
Scotophaeus anahita Zamani, Chatzaki, Esyunin & Marusik, 2021
Scotophaeus elburzensis Zamani, Chatzaki, Esyunin & Marusik, 2021
Scytodes kumonga Zamani & Marusik, 2020 
Selenops bastet Zamani & Crews, 2019
Sestakovaia hyrcania Zamani & Marusik, 2021
Shaitan angramainyu Zamani & Marusik, 2021
Sosticus montanus Zamani, Chatzaki, Esyunin & Marusik, 2021
Spariolenus khoozestanus Zamani, 2016
Spinozodium khatlonicum Zamani & Marusik, 2022
Stemonyphantes arta Esyunin & Zamani, 2021
Stemonyphantes verkana Zamani & Marusik, 2021
Synaphosus martinezi Zamani, Chatzaki, Esyunin & Marusik, 2021
Talanites sumericus Zamani & Marusik, 2022
Tegenaria alamto Zamani, Marusik & Malek-Hosseini, 2018
Tegenaria arsacia Zamani & Marusik, 2019
Tegenaria daylamanica Zamani & Marusik, 2019
Tegenaria eros Zamani & Marusik, 2019
Tegenaria guseinovi Zamani & Marusik, 2019
Tegenaria rahnamayi Zamani & Marusik, 2019
Tegenaria shirin Zamani & Marusik, 2019
Theridion arsia Zamani & Marusik, 2021
Trygetus cyrus Zamani & Marusik, 2022
Trygetus nakhchivanicus Zamani & Marusik, 2022
Trygetus susianus Zamani & Marusik, 2021
Uroctea gambronica Zamani & Bosselaers, 2020
Zagrotes apophysalis Zamani, Chatzaki, Esyunin & Marusik, 2021 
Zagrotes bifurcatus (Zamani, Chatzaki, Esyunin & Marusik, 2021) 
Zagrotes borna Zamani & Marusik, 2021
Zagrotes parla Zamani & Marusik, 2021
Zaitunia akhanii Marusik & Zamani, 2015
Zaitunia darreshurii Zamani & Marusik, 2018
Zaitunia vahabzadehi Zamani & Marusik, 2016
Zaitunia zagrosica Zamani & Marusik, 2018
Zelotes hyrcanus Zamani, Chatzaki, Esyunin & Marusik, 2021 
Zelotes jakesi Zamani & Marusik, 2022
Zodariellum turanicum Zamani & Marusik, 2022
Zodariellum turkmenicum Zamani & Marusik, 2022
Zodarion sharurense Zamani & Marusik, 2022 
Zora huseynovi Zamani & Marusik, 2017

آرایه‌های نامگذاری شده به افتخار وی 

Anthocharis gruneri zamanii Naderi & Back, 2019
Tegenaria zamanii Marusik & Omelko, 2014

گزیدهٔ انتشارات علمی

کتاب 
 زمانی، علیرضا (۱۳۹۵). راهنمای میدانی عنکبوت‌ها و عقرب‌های ایران. ایرانشناسی، ۳۶۰ صفحه.

مقالات 

 , , , , , ,  &  (2022): DNA barcodes on their own are not enough to describe a species. Systematic Entomology 47(3): 385–389. PDF
 , ,  &  (2022): New taxonomic considerations in the spitting spider family Scytodidae (Arachnida: Araneae). Zootaxa 5092(2): 151–175. Abstract
 , ,  &  (2021): One new genus and nineteen new species of ground spiders (Araneae: Gnaphosidae) from Iran, with other taxonomic considerations. European Journal of Taxonomy 751: 68–114. PDF
  &  (2021): Revision of the spider family Zodariidae (Arachnida, Araneae) in Iran and Turkmenistan, with seventeen new species. ZooKeys 1035: 145–193. PDF
 ,  &  (2021): ‘Burning Violin’: the medically important spider genus Loxosceles (Araneae: Sicariidae) in Iran, Turkmenistan, and Afghanistan, with two new species. Journal of Medical Entomology 58(2): 666–675. Abstract
 , ,  &  (2021): The omission of critical data in the pursuit of ‘revolutionary’ methods to accelerate the description of species. Systematic Entomology 46(1): 1–4. PDF
  &  (2020): A new and easternmost species of Loureedia (Aranei: Eresidae) from Iran. Arthropoda Selecta 29(2): 239–243. PDF
 , ,  &  (2018): The spider genus Pterotricha in Iran, with the description of a new genus (Araneae, Gnaphosidae). ZooKeys 777: 17–41. PDF
  &  (2018): Filling the gap of whip spider distribution in Asia: Phrynichus persicus sp.n. (Arachnida, Amblypygi), a new Phrynichidae from Iran. Zootaxa 4413(2): 339–350. Abstract
  &  (2017): A new species of burrowing wolf spiders (Araneae: Lycosidae: Lycosa) from Iran. Zootaxa 4286(4): 597–600. Abstract
  &  (2015): Additional new species of Filistatidae (Aranei) from Iran. Arthropoda Selecta 24(4): 429–435. PDF

منابع

پیوند به بیرون 
 وبگاه شخصی
 وبگاه گروه جانورشناسان فلات پارس
 وبگاه کاتالوگ عنکبوت‌های جهان
 وبگاه کاتالوگ عنکبوت‌های ایران
 نمایهٔ علیرضا زمانی در ZooBank

افراد زنده
جانورشناسان اهل ایران
جانورشناسان با کوته‌نوشت نویسندگان
دانش‌آموختگان دانشکده زیست‌شناسی دانشگاه تهران
زادگان ۱۳۷۲
زادگان ۱۹۹۴ (میلادی)
زیست‌شناسان اهل ایران
عنکبوتی‌شناسان
ویکی‌سازی رباتیک