وخشور

در عصر کلاسیک، وخشور (بر وزنِ منشور) یا وخشگر یا هاتف یا اوراکل  کسی یا واسطه‌ای بود که گمان می‌رفت بتواند اندرزها و مشاوره‌های بخردانه بدهد یا پیشگویی و پیش‌بینی و غیبگویی کند یا ملهَم از وقایع آینده باشد و به نوعی مورد عنایت خدایان قرار گرفته باشد. همچنین به مکانهایی که این الهامات در آن اتفاق می‌افتد نیز اطلاق می‌گردد.

واژه‌نامه‌ی دهخدا در توضیح این واژه می‌نویسد: «پیغمبر و رسول را گویند و به ضم اول هم آمده است.» و شعر زیر را از دقیقی ذکر می‌کند:

توضیحات 
کلمه اوراکل از فعل لاتین ōrāre به معنای "گفتن" می آید و به کشیش یا کاهنی که پیشگویی را بیان می کند اشاره دارد. در استفاده عمومی، اوراکل ممکن است به محل اوراکل و یا به خود گفته های اوراکلی نیز اشاره داشته باشد که در یونانی khrēsmē 'tresme' (χρησμοί) نامیده می شود.

تصور می شد که اوراکل ها دریچه هایی هستند که از طریق آنها خدایان مستقیماً با مردم صحبت می کنند. از این نظر، آنها با بینندگان ( طالع بین  ، μάντεις) که نشانه های ارسال شده توسط خدایان را از طریق نشانه های پرندگان، احشاء حیوانات و سایر روش های مختلف تفسیر می کردند، متفاوت بودند. 

مهم‌ترین اوراکل های یونان باستان عبارت بودند از پیتیا (کاهن آپولون در دلفی ) و پیش‌نمایش دیون و زئوس در دودونا در اپیروس . دیگر پیشگاه‌های آپولو در دیدیما و مالوس در ساحل آناتولی ، در کورینث و بسی در پلوپونز و در جزایر دلوس و ایجاینا در دریای اژه قرار داشتند.

اوراکل‌های سیبیلی مجموعه‌ای از سخنان فقهی است که در شش متری های یونانی نوشته شده‌اند و به سیبیل‌ها منتسب شده اند. سبیل ها زن هایی پیامبر بودند که آیات الهی را در حالت‌های روحانی بیان می‌کردند.

ریشه ها 
والتر بورکرت اثرات نوشتاری از «زنان دیوانه واری که خدا از لبانشان سخن می گوید» را که در خاور نزدیک مانند ماری در هزاره دوم قبل از میلاد و در آشور در هزاره اول پیش از میلاد ثبت شده است، مشاهده کرد.  در مصر، الهه بوتو (چشم ماه) به صورت زنی با یک یا دو سر مار نشان داده می شد. پیشگویی او در معبد مشهور شهر بوتو اتفاق افتاد. اوراکل های بوتو را میتوان منبع اوراکل های سنتی که از مصر تا یونان گسترش یافت، در نظر گرفت.  ایوانز بوتو را به "الهه مار مینوی" نسبت داده است.

دوران باستان کلاسیک

پیتیا در دلفی 
پیتیا سخنگوی اوراکل خدای آپولو بود و به اوراکل دلفی نیز معروف بود.

اوراکل دلفی تأثیر قابل توجهی در سراسر فرهنگ یونانی داشت. به طور مشخص، این زن اساساً بالاترین مقام از نظر مدنی و مذهبی در یونان باستان تحت سلطه مردان بود. او به سؤالات شهروندان، بیگانگان، پادشاهان و فیلسوفان در مورد مسائل تأثیر سیاسی، جنگ، وظیفه، جنایت، خانواده، قوانین - حتی مسائل شخصی پاسخ می داد.  کشورهای نیمه هلنی (نیمه یونانی) در اطراف جهان یونانی، مانند لیدیا ، کاریا و حتی مصر نیز به او احترام می گذاشتند و جهت دریافت دعانویسی به دلفی می آمدند.

سیبیل کومای 
کومای اولین مستعمره یونانی در سرزمین اصلی ایتالیا در نزدیکی ناپل بود که قدمت آن به قرن هشتم قبل از میلاد باز می‌گردد. سیبیلا یا نبی خانم در کومای به دلیل نزدیکی به روم و در اختیار داشتن کتاب‌های سیبلیایی که رومیان در مواقع اضطراری توسط به او مراجعه میکردند و مشورت می‌گرفتند و پیش‌گویی‌هایش را رونویسی می کردند، مشهور شد. سیبیل کومایی توسط پاوسانیاس و لاکتانتیوس «هروفیل» نامیده شد؛ توسط ویرژیل به «دیفوب، دختر گلوکوس» و توسط دیگران «آمالتیا»، «دموفیل» یا «تاراکساندرا» نامیده می شد. پیشگویی های سیبیل در میان مسیحیان رایج شد زیرا تصور می شد تولد عیسی مسیح را پیش بینی می کند.

منابع 

 Wikipedia contributors, "Oracle," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Oracle&oldid=612728163 (accessed June 30, 2014).

پیامبری
دین یونان باستان
طالع‌بینی