انریکو بتی

انریکو بتی  (زاده ۲۱ اکتبر ۱۸۲۳ در پیستویا – درگذشته ۱۱ اوت ۱۸۹۲ در سویانا) ریاضیدان اهل ایتالیا بود که در زمینه هندسه و هندسه جبری فعالیت می‌کرد. او بیشتر به خاطر ناوردایی توپولوژیک که در سال ۱۸۷۱ معرفی نمود و توسط پوانکاره سپس عدد بتی نامیده شد شناخته شده‌است. افزون بر این او در زمینه معادلات جبری نیز پژوهش می‌کرد و یکی از نخستین تقریرهای نظریه گالوا از آن اوست.

زندگی و کارنامه 
بتی در پیزا تحصیل ریاضیات را آغاز کرد و در سال ۱۸۴۶ تحت سرپرستی اتاویانو فابریتزیو موسوتی درجه دکترا را دریافت نمود و سپس بعنوان استادیار در دانشگاه پیزا مشغول به کار گردید. پس از آن در زادگاهش پیستویا و بعدتر فلورانس تدریس کرد و سرانجام در سال ۱۸۵۷ در پیزا به درجه استادی تمام در جبر رسید. سپس به مراکز مهم ریاضیات اروپا همچون پاریس، برلین و گوتینگن رفت. در گوتینگن، با برنهارد ریمان آشنا شد و ریمان چندین بار به دعوت بتی به ایتالیا رفت. بتی در سال ۱۸۵۹ در دانشگاه پیزا به مقام استادی هندسه و سپس ریاست دانشگاه و نیز مدیریت مدرسه عالی نرمال در پیزا رسید و آنرا به یکی از قطبهای ریاضیات ایتالیا و اروپا بدل ساخت.

بتی همچنین در زمینه آموزش ریاضی و نیز اصلاحات آموزشی در ایتالیا بسیار فعال بود. او بر آن بود که باید اصول ریاضیات از روی کارهای اقلیدس در مدارس تدریس شوند و به همراه بریوشی برگردان نویی از آثار اقلیدس به چاپ رساند.

او در زمینه سیاست نیز فعال بود و در سال ۱۸۸۴ به مقام سناتوری رسید.

منابع 

 Enrico Betti, MacTutor History of Mathematics archive, University of St Andrews
 Enrico Betti at the Mathematics Genealogy Project

اعضای هیئت علمی دانشگاه پیزا
اهالی پیستویا
توپولوژی‌دانان
دانش‌آموختگان دانشگاه پیزا
درگذشتگان ۱۸۹۲ (میلادی)
ریاضی‌دانان اهل ایتالیا
ریاضی‌دانان سده ۱۹ (میلادی) اهل ایتالیا
ریاضی‌دانان سده ۱۹ (میلادی)
زادگان ۱۸۲۳ (میلادی)