چشمه بل

چشمه بل  یا کانی بل چشمه‌ای طبیعی است که سرچشمهٔ آن در استان کردستان، در کوه‌های شاهو و بیشتر حوضهٔ آبریز آن در استان کرمانشاه واقع شده‌است. چشمه بل (هانه چه‌مه‌و بڵی) یکی از پرآبترین چشمه‌های هورامان و غرب ایران به‌شمار می‌آید. این چشمه احتمالاً نام خود را از خدای آب بابلیان باستان که بل نام داشت گرفته‌است. این چشمه در داخل استان کردستان و در دو کیلومتری روستای هجیج از توابع شهرستان پاوه و در فاصله کمی از رودخانه سیروان واقع شده و آب آن پس از خروج از دل کوه، تشکیل آبشاری داده و به رودخانه می‌ریزد. رودی که از چشمه بل سرچشمه می‌گیرد با ۱۵ متر طول، به عنوان کوتاه‌ترین رودخانه دنیا شناخته شده‌است. این چشمهٔ پرآب که دبی آن در حدود ۳۰۰۰ تا ۴۰۰۰ لیتر در ثانیه بوده و می‌تواند آب آشامیدنی نزدیک به دو میلیون نفر را تأمین کند در فهرست آثار ملی ایران هم ثبت شده‌است. این چشمه برای مردم منطقه اورامان از اهمیت فرهنگی و تاریخی چشمگیری برخوردار است.
چشمه بل ۶۴اُمین اثر ملی است که توسط سازمان میراث فرهنگی در ۳ مرداد ۱۳۸۸ در فهرست میراث طبیعی ایران قرار گرفت.
این چشمه جزو میراث و سرمایه های طبیعی استان کرمانشاه می باشد.

خطر از بین رفتن چشمه 
این چشمه طبیعی در مجاورت سد داریان قرار داشته و با آبگیری سد داریان در دریاچهٔ سد غرق خواهد شد و تولید طبیعی سالانه ۱۵۰ میلیون مترمکعب آشامیدنی درجه یک از دست خواهد رفت. با نزدیک شدن به تاریخ آبگیری سد کمپینی مردمی برای نجات چشمه بل تشکیل شد. این کمپین فعالیت‌هایی جهت نجات این چشمه انجام داده‌است. از جملهٔ آنها برگزاری مراسم دف نوازی و ذکر در کنار چشمه بل با حضور مردم منطقه به منظور پاسداشت و بزرگداشت این چشمه که با نام ناڵهٔ ده‌ف و هاژهٔ بڵ (ناله دف و خروش بل) در ۲۵ مرداد ۱۳۹۲ انجام گرفت.

منابع 

چشمه‌های ایران
جاذبه‌های گردشگری استان کرمانشاه
چشمه‌های استان کرمانشاه
جاذبه‌های گردشگری شهرستان پاوه