مبارزه سپاه پاسداران با گروه‌های شبه‌نظامی

سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در طی سه دهه گذشته با بسیاری از سازمان‌های نظامی ایرانی و غیر ایرانی درگیر بوده‌است. همچنین در جریان این درگیری‌ها برخی اعضای سپاه جان باختند. نظامیان صرب در جریان حمله به بوسنی، طالبان افغانستان، پژاک، کومله، جندالله، سازمان مجاهدین خلق، جیش العدل و داعش از جمله این سازمان‌ها هستند.

مبارزه سپاه با برخی سازمان‌ها در خارج از مرزهای ایران خصوصاً پس از تصرف بخش‌های عظیمی از خاک عراق توسط داعش مورد اذعان و تأیید دولت غربی قرار گرفت.

ایران به دلیل مشکلات سیاسی با آمریکا، حاضر به پیوستن به آمریکا و متحدانش نشد اما مستقلاً اقدام علیه داعش را آغاز کرد. سپاه پاسداران چندین عملیات نظامی در خاک عراق علیه داعش انجام داده و شهرهای مختلف عراق را آزاد کرد.

بر اساس گزارشی که خبرگزاری اسوشیتد پرس منتشر ساخت قاسم سلیمانی و نیروی قدس سپاه پاسداران در خط مقدم مقابله با داعش قرار دارد و جلوگیری از سقوط بغداد و سامرا نقش اساسی داشته‌است.

عملیات‌ها در بوسنی 
در جریان جنگ بوسنی در سال‌های آغازین دهه هفتاد و در شرایطی که ایران به تازگی از جنگ هشت ساله رها شده و با تحریم‌های سنگین آمریکا و تهدیدات صدام روبرو بود کمک‌های نظامی شایان توجهی به ارتش مضمحل شده مسلمانان بوسنی در برابر صرب‌ها ارائه کرد. در جریان جنگ بوسنی بیش از یکصد هزار تن کشته شدند.

ایران تسلیحات خود را به‌طور مخفیانه از چندین کشور عبور داده و به دست مسلمانان بوسنی رساند. نیروهای نظامی ایران همچنین به آموزش نظامی ارتش بوسنی پرداختند. برخی از نیروهای نظامی ایران در بوسنی کشته شدند.

عملیات‌ها در افغانستان

آزادسازی هرات 
در جریان آزادسازی افغانستان از حضور طالبان به نوشته وبگاه Foreign Broadcast Information Service نیروهای آمریکایی از کمک‌های نیروی قدس سپاه بهره‌مند شدند.

آزادسازی کابل 
بنا به گفته خبرگزاری عصر ایران: به نوشته نیوزویک در جریان حمله آمریکا به افغانستان، سپاه قدس در عبور نظامیان آمریکایی از رودخانه کوکچا که بین تاجیکستان و افغانستان قرار دارد و پیشروی به سمت کابل به آنان کمک کرده بود.

عملیات‌ها در عراق

عملیات عاشورا 
عملیات عاشورا برای آزادی شهر جرف الصخر در عراق از اشغال داعش انجام شد. برخی رسانه‌های غربی این عملیات را که به فرماندهی سلیمانی انجام شد تحقیر ائتلاف غربی مقابله با داعش نامیدند. در این عملیات که پیش از طلوع آغاز و تا پیش از ظهر پایان یافت نیروهای دولت عراق و مبارزان شیعه به فرماندهی قاسم سلیمانی شهر را آزاد و ضربان سنگینی به داعش وارد آوردند. ابوبکر البغدادی طی یک پیام صوتی شکست سنگین را در این عملیات پذیرفت.

آزادسازی آمرلی 
شهر شیعه نشین آمرلی چندین ماه در محاصره نیروهای داعش قرار داشت. در پی آزادسازی این شهر خبرگزاری رویترز در گزارشی از نقش مهم ایران در آزادسازی این شهر خبر داد.

عملیات‌ها در ایران

تصرف ارتفاعات جاسوسان 
در سال ۲۰۱۱ نیروهای حزب حیات آزاد کردستان پژاک بخش‌هایی از خاک ایران را در ارتفاعات جاسوسان در اطراف سردشت را تصرف کرد. آسیب زدن به خط لوله گاز صادراتی ایران به ترکیه از دیگر اقدامات روی داده بود. این عملیات نهایتاً به عقب‌نشینی نیروهای پژاک از مرزهای ایران و گریختن به داخل خاک عراق انجامید.

تلفات ایران

در برابر داعش 
ایران دو واحد از یگان‌های نیروی قدس را به عراق اعزام کرده‌است که تا آبان ۱۳۹۳ یکی از سربازان ایران (علیرضا مشجری) در درگیری با نیروهای داعش درگذشت. محل این درگیری به دقت روشن نیست اما در گزارش رسانه‌های ایران به دفاع از حرم و شهر کربلا اشاره شده‌است.

دربرابر جندالله 
عمده تلفات سپاه در برابر گروه جندالله در بمب‌گذاری‌های انتحاری بوده‌است. برخی از نیروهای سپاه که در برابر جندالله کشته شده یا ترور شده‌اند از اهل سنت و مردم بلوچ بوده‌اند. از جمله این افراد که از طایفه ریگی بوده‌است محمدامین ریگی یا مصطفی جنگی زهی است. همچنین نورعلی شوشتری از فرماندهان سپاه نیز در حمله به قتل رسید.

در برابر پژاک 
در عملیات آزادسازی ارتفاعات جاسوسان در سردشت تعداد تلفات نیروهای سپاه حدود ۲۰ تن ارزیابی شده‌است. سردار عباسعلی جان‌نثاری یکی از نیروهای ایران بود که در این عملیات کشته شد.

روابط و همکاری‌های سازمان‌ها 
در پی اشغال شهرهای عراق توسط داعش وبگاه سازمان مجاهدین خلق این افراد عشایر انقلابی خواند و نوشت: «این است، داستان امروز عراق در مناطق سنی نشین و سقوط سریع یکی بعد از دیگری شهرها بدست عشایر انقلابی عراق. مردمی که از دیکتاتوری مالکی به ستوه آمده‌اند و خواهان یک نظام ضد دیکتاتوری هستند.» راشا تودی در گزارش ضمن انتقاد از سوگیری رسانه‌های آمریکایی به نفع مجاهدین خلق می‌نویسید که آنان همانند داعش در عراق هستند.

رسانه‌های نزدیک به حکومت ایران به وجود روابط میان سازمان‌های مجاهدین خلق و جندالله معتقدند.

تیری میسان نیز معتقد است که نیروهای مجاهدین خلق که پیش از این در عراق به فعالیت مشغول بودند هم‌اکنون در عراق در حال جنگ هستند.

جستارهای وابسته 
 جمهوری اسلامی ایران و پرونده‌های تروریسم دولتی
 نورعلی شوشتری
 حبیب لک‌زائی
 بمب‌گذاری انتحاری در پیشین
 بمب‌گذاری ۱۳۸۹ در چابهار
 کشتار تاسوکی
 حسین همدانی

منابع

پیوند به بیرون 
 مستند سفر به قله جاسوسان

تاریخ سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
عراق