پیر روشن

بایزید انصاری معروف به پیر روشان (روشن) یک جنگجو، شاعر، صوفی از قوم اورمُر در منطقه پشتون‌نشین پاکستان امروزی بود. پیر روشن در سده شانزدهم میلادی جنبشی به نام روشنیه ایجاد کرد که در منطقه‌پشتون‌نشین پیروان زیادی داشت. زبان اول پیر روشان(روشن) زبان اورمری بود اما وی بیشتر به پشتو، فارسی، و عربی می‌نوشت. اندیشه‌های او بیشتر در کتاب خیرالبیان که به پشتو نوشته شده انعکاس یافته است.

پیر روشان (روشن) جنگجویان پشتون را گرد هم آورده و با سپاه اکبر کبیر، شاه گورکانی هند، مبارزه کرد. گورکانیان سرانجام پیر روشن را به قتل رساندند. در همین حال یک گروه مسلح از ایل یوسف‌زایی نیز که با گورکانیان همسو بود چهار پسر از پنج پسر پیر روشان(روشن) را کشت. تنها پسر باقی‌مانده، یعنی پیر جلال، به نبرد با گورکانیان پرداخت و در بیشتر نبردهای خود هم موفق بود. شهر جلال‌آباد افغانستان نام خود را از پیر جلال گرفته است.

منابع 

 

اهالی جلندر
اهالی وزیرستان جنوبی
پشتون
تاریخ مناطق قبیله‌ای فدرال
درگذشتگان دهه ۱۵۸۰ (میلادی)
زادگان ۱۵۲۵ (میلادی)
زیارتگاه‌ها در پاکستان
هند در قرون وسطی
تاریخ خیبر پختونخوا
وزیرستان شمالی