دراج

دُرّاج یا کبکنجی یا پور پرندگانی از زیرتیره کبکیان هستند که از گذشته به طور سنتی در سرده دراج‌ها طبقه‌بندی می‌شدند اما اکنون اغلب آن را شامل چند سرده می‌دانند.

زیستگاه و پراکندگی 
دراج در دشتها و علفزارها، در کنار تالابها و در نواحی خشک زندگی می کند. این پرنده از قبرس تا هند دیده می شود. دراج بومی ایران است، در جنوب شرقی دریای خزر و نیز در سیستان و بلوچستان و هرمزگان تا جنوب استان فارس وجود دارد و بیشتر در مناطقی زندگی می‌کند که درخت گَز می روید.

ویژگی‌ها 
درازای بدن دراج در حدود ۳۱ سانتی‌متر و بالهایش گِرد و کوتاه است. رنگ پرنده نر سیاه، فوق سر و پشت گردن قهوه‌ای، پرهای گونه سفید است و خالها و راه‌راه عرضی سفید، به ویژه در پهلوها، و نیم طوق پهن خرمایی رنگ در گردن دارد. پرنده ماده، معمولاً، قهوه‌ای است و روی بدن آن نقشهای نخودی‌رنگ و سیاه دیده می شود.

رفتار 
پرنده نر و ماده با هم دیده می شوند؛ خارج از فصلِ جفت‌گیری، گاهی در گله‌های کوچک هم زندگی می کنند. این پرنده، بیشتر، خود را مخفی نگه می‌دارد و به‌دشواری پرواز می‌کند. پروازش مستقیم و پر سر و صداست. و میان انبوه گیاهان آشیانه می سازد. پرنده ماده ۸ تا ۱۲ تخم می‌گذارد و جوجه‌ها پس از ۱۸ تا ۱۹ روز از تخم بیرون می آیند.

تغذیه 
دراج از حشرات و مواد گیاهی تغذیه می‌کند.

نگرانی‌ها 
در گذشته، محل زندگی دراج از شمال اسپانیا تا هند بود، اما اکنون از قبرس تا هند دیده می‌شود و نسل آن در قبرس نیز در آستانه انقراض است.

سرده‌ها و گونه‌ها 
 دراج‌ها:
 دراج سیاه،  Francolinus francolinus
 دراج رنگین،  Francolinus pictus
 دراج چینی،  Francolinus pintadeanus
 جرب (سرده):
 دراج کاکی،  Peliperdix coqui
 دراج گلوسفید،  Peliperdix albogularis
 دراج اشلگل،  Peliperdix schlegelii
 دراج لتهم،  Peliperdix lathami
 کمنزیل‌ها:
 مرغ جیرفتی،  Ortygornis pondicerianus
 دراج باتلاق،  Ortygornis gularis
 دراج کاکلی:
 دراج کاکلی،  Dendroperdix sephaena
 دراج‌های آفریقایی:
 دراج گردن‌حلقه‌ای،  Scleroptila streptophorus
 دراج فینش،  Scleroptila finschi
 دراج بال‌سرخ،  Scleroptila levaillantii
 دراج بال‌خاکستری،  Scleroptila africanus
 دراج خلنگزار،  Scleroptila psilolaemus
 دراج شلی،  Scleroptila shelleyi
 دراج رود نارنجی،  Scleroptila levaillantoides
 دراج‌های کبکی ("Spurfowl"):
 دراج پولک‌دار،  Pternistis squamatus
 دراج آهانتا،  Pternistis ahantensis
 دراج نوارخاکستری،  Pternistis griseostriatus
 دراج هارتلاب،  Pternistis hartlaubi
 دراج دوسیخک،  Pternistis bicalcaratus
 دراج هوگلین،  Pternistis icterorhynchus
 دراج کلپرتون،  Pternistis clappertoni
 دراج هاروود،  Pternistis harwoodi
 دراج هیلدبراند،  Pternistis hildebrandti
 دراج جکسون،  Pternistis jacksoni
 دراج خوش‌سیما،  Pternistis nobilis
 دراج کوه کامرون،  Pternistis camerunensis
 دراج سویرسترا،  Pternistis swierstrai
 دراج گردن‌بلوطی،  Pternistis castaneicollis
 دراج ارکل،  Pternistis erckelii
 دراج جیبوتی،  Pternistis ochropectus
 دراج نوک‌سرخ،  Pternistis adspersus
 دراج دماغه،  Pternistis capensis
 دراج ناتالی،  Pternistis natalensis
 دراج گردن‌زرد،  Pternistis leucoscepus
 دراج سینه‌خاکستری،  Pternistis rufopictus
 دراج گردن‌سرخ،  Pternistis afer
 دراج سوینسون،  Pternistis swainsonii

منابع

پیوند به بیرون 

سرده‌های پرندگان
دراج
کبکیان
دراج‌های سیاه