چیرگی رأسی

برخی گیاهان در هنگام رشد، تمایل به شاخه‌زایی کم‌تری دارند؛ رشداین گیاهان، بیش‌تر در نتیجه رشد مریستم انتهایی است تا جوانه‌های جانبی و جوانه‌های جانبی در حضور جوانهٔ انتهایی رشد نمی‌کنند. در چنین گیاهانی، بازدارندگی رشد جوانهٔ جانبی به وسیلهٔ مریستم انتهایی را چیرگی رأسی یا غالبیت رأسی (به انگلیسی: Apical dominance) می‌گویند.

سازوکار 
در گیاهان با چیرگی رأسی شدید، اکسین تولید شده در مریستم رأسی (به همراه سیتوکینین‌ها)، مانع رشد و نمو جوانه‌های جانبی نزدیک مریستم انتهایی به اندام‌های هوایی دارای رشد فعال می‌شود. وقتی مریستم رأسی برداشته می‌شود، منبع اکسین حذف شده و جوانهٔ جانبی به شکل شاخه رشد می‌کند. معمولأ پدیدهٔ چیرگی رأسی به سرعت بازمی‌گردد و یک شاخه، بازدارندهٔ رشد سایر شاخه‌ها می‌شود.

نقش اکسین در چیرگی رأسی و پس از آن 
 اکسین تولیدشده در مریستم رأسی، مانع رشد و نمو جوانه‌های جانبی نزدیک مریستم انتهایی به اندام‌های هوایی دارای رشد فعال می‌شود.
 اکسین حاصل از دانه‌های در حال نمو، نمو میوه را تحریک می‌کند.

جستارهای وابسته 
 اکسین
 سیتوکینین
 جوانه‌زنی
 ریشه‌زایی

پانویس

یادکردها 
فیزیولوژی گیاهی