در حاشیه

در حاشیه عنوان سریال تلویزیونی در ژانر طنز پزشکی به کارگردانی مهران مدیری است که در ۲۶ قسمت ۴۰ دقیقه‌ای که قرار بود ۴۰ قسمت باشد، در ابتدا برای شبکهٔ ۵ سیما تهیه شد ولی در نهایت در نوروز ۱۳۹۴ از شنبه تا چهارشنبه ساعت ۲۰:۴۵ دقیقه از شبکهٔ ۳ سیما به نمایش درآمد. این مجموعهٔ تلویزیونی چهارمین سریال مهران مدیری در دههٔ ۱۳۹۰ و نخستین سریال او پس از بازگشت دوباره به تلویزیون پس از چند سال بود که با حاشیه‌هایی که از سوی جامعهٔ پزشکان گریبان‌گیر آن شد زودتر از موعد از روی آنتن کنار رفت. این سریال در ۲۶ قسمت تولید شد و قرار بود دو فصل ۳۰ قسمتی دیگر هم داشته باشد که فصل دوم آن ساخته شد اما بعد از آن دیگر ادامه پیدا نکرد. همچنین عنوان نام این سریال در ابتدا دکتر نام داشت سپس به اتاق عمل تغییر نام داد و در آخر عنوان درحاشیه را به خود گرفت.در زمستان ۱۳۹۴ ادامه این سریال با عنوان در حاشیه ۲ پخش شد. این سریال یکی از بحث برانگیزترین سریال‌های مدیری بود.

داستان 
هومن صحرایی (سیامک انصاری) در یک رشتهٔ خاص پزشکی مربوط به خون به نام پلاستوریز سلول‌های بینابینی که در کشور کمتر به آن پرداخته می‌شود متخصص است و در شرایطی ست که در پست بیمارستانی خود هیچ مراجعه‌کننده‌ای ندارد. او که فردی متعهد و متخصص است برای رفع بی‌کاری خود به اورژانس سرکشی می‌کند و اتفاقی با یک پزشک متخلف وارد درگیری فیزیکی شده و به همین دلیل از شغل خود بی‌کار می‌شود. در شرایط مالی بسیار نابسامان وقتی که کتب درسی دانشگاه خود را به حراج گذاشته بود اتفاقی با استاد دانشگاه خود یعنی دکتر کِی‌مَرام روبرو می‌شود. کی‌مرام که پزشکی خیرخواه است و از جزئیات داستان بی‌کار شدن هومن با خبر است او را به «هیئت نظارت بیمارستان‌های تهران» سفارش می‌کند. هومن که اصلاً نمی‌داند چه شغلی برایش در نظر گرفته شده و فقط در پی فعالیت در زمینه تخصصی خود است مأمور می‌شود تا یک مرکز درمانی وقف شده و بسیار مجهز به نام «در حاشیه» که ۸۰ سال است که راه‌اندازی نشده را راه‌اندازی و مدیریت کند. اما آن منطقهٔ خارج از شهر، حالا پس از ۸۰ سال در نزدیکی شمال شهر تهران قرار گرفته و زمین آن ارزش بالایی پیدا کرده‌است. نام نوهٔ شخصی که آن زمین را برای ساخت بیمارستان اهدا کرده کَنگَر زهتاب است. زِهتاب و دوستش صولت ابتدا قصد داشتند که دکترها را بترسانند و آنها از بیمارستان فراری دهند تا زمین بیمارستان را بفروشند، اما با پیشنهاد دکتر کاشف از فروش زمین منصرف می‌شوند و ناچار می‌شوند که با دکترها همکاری کنند.  هومن صحرایی در این مسیر با سهراب کاشف (مهران مدیری) (یک جراح پلاستیک بدهکار و فراری که سابقه کلاهبرداری دارد و پروانه پزشکی او باطل شده) و بهروز عشقی (فردی بی‌کار با مدرکی نامعتبر دربارهٔ جراحی امعا و احشاء از منطقه‌ای در فیلیپین که وجود خارجی ندارد به نام کولوکوکو) آشنا و همراه می‌شود مدرک بهروز که در فیلیپین گرفته در حد سیکل درایران است. هومن صحرایی که به عنوان مدیر بیمارستان انتخاب شده به جای این‌که دربارهٔ کادر بیمارستان و اطرافیان خود تحقیق کند و جدی و دقیق باشد، به آلت دست زهتاب، سهراب و بهروز تبدیل شده و حتی این سه نفر برای این‌که آیا او مدیر بیمارستان باشد یا نه تصمیم می‌گیرند. این سه نفر، افراد غیرمتخصص یا نالایق را در بیمارستان استخدام می‌کنند.
سودجویی و جاه طلبی زهتاب و هرج و مرج بیمارستان فقط به خرج تراشی برای بیماران با رقم‌های هنگفت و جراحی‌های بی‌دلیل آن‌ها و قاچاق اعضای بدن ختم نمی‌شود بلکه باعث می‌شود تا افراد سالم زیادی در یک مانور بیمارستانی صدمات جدی ببینند یا مفقود شوند. خبر آبروریزی این مانور از تلویزیون پخش می‌شود اما همچنان اقدامی از طرف اداره نظارت صورت نمی‌گیرد. هومن فکر می‌کند که تنها او مقصر است و در یک ویدئو و یک همایش به این موضوع اعتراف می‌کند. ویدئوی اعتراف شهرت جهانی پیدا می‌کند. در قسمت‌های پایانی سری اول سریال، دکتر کی‌مرام که پزشکی سرشناس و مورد اعتماد بوده و با ادارهٔ نظارت بر بیمارستان‌ها در ارتباط است با رویی خوش به بیمارستان حاشیه مراجعه کرده، تعرفه استاندارد بیمارستانی را به زهتاب داده، حضورش موجب ترس تمام پرسنل متخلف شده و یک سرپرستار جدی را نیز به هومن معرفی و سفارش می‌کند. در این مرحله هومن مجدد عدم صلاحیت خود در مدیریت را نشان می‌دهد. با این‌که زهتاب از اداره نظارت بسیار می‌ترسد ولی در پاسخ به تعرفه استاندارد کیفیت تجهیزات بیمارستان را به شدت کاهش می‌دهد و حتی پاسخ‌دهی به بیماران سطح متوسط و پایین جامعه نیز کاملاً متوقف می‌شود. در این مرحله تمام پنهانکاری‌های سهراب، بهروز و دیگر کارمندان مثل فلافل فروش که دکتر مسئول داروخانه شده بود آشکار می‌شود و تمام پرسنل و پزشکان از جمله هومن، زهتاب، بهروز و سهراب دستگیر می‌شوند.

گروه فیلمبرداری 
منوچهر مظفری

امیر احمدپور

کامران جمشیدی

مهدی تهرانی

جمال شمس

سید میثم حسینی

مهدی صفری

هومن خلیلی

بازیگران 
فصل اول

سیامک انصاری

سپند امیرسلیمانی

علی اوجی

لیلا ایرانی

شراره ارمغانی

تینا اسدی

بهناز توسلی

پوریا ایرایی

پریا ابراهیمی

محمدعلی تقوی

فرزانه تفرشی

فلامک جنیدی

سروش جمشیدی

الهه حصاری

جوانه دلشاد

سیدجواد رضویان

نصرالله رادش

سحر زکریا

ماندانا سوری

الیکا عبدالرزاقی

یلدا عباسی

آذین رئوف

گلناز عباسی

مهران غفوریان

شبنم فرشادجو

الهه فرش‌چی

درسا فرح‌نیا

سوگل قلاتیان

پروین قائم‌مقامی

فرج‌الله گل‌سفیدی

عارف لرستانی

علی لک‌پوریان

مهران مدیری

دریا مرادی‌دشت

شادان شهیدی

رسول نجفیان

غلامرضا نیکخواه

رامین ناصرنصیر

آرش نوذری

سام نوری

مجید نوروزی

نیما فلاح

سحر ولدبیگی

محمدرضا هدایتی

فاطمه هاشمی

ساعد هدایتی

فصل دوم

سیامک انصاری

سیدجواد رضویان

مهران غفوریان

نصرالله رادش

نیما فلاح

سروش جمشیدی

حمید کاشانی

امیرحسین اقبال‌آذر

محمدرضا بابازاده

چیا بابامیری

مهدی بیگی

عباس پرنیانی

هادی پیوند

امیر جنانی

امیرمحمد حاجی‌زاده

حامد خان‌بابایی

مهدی دانایی‌مقدم

محسن دلیخون

هومن رمضانی

پیام سلیمانی

حمید سلیمانی

سیاوش صدوقی

مهدی صفری

مهدی عظیمی

علی غلامی

بهادر فاضل

مهبد قناعت‌پیشه

محمد کارآزاد

امیر کریمی علویچه

بابک کمانگیر

محمد گل‌محمدی

حسین لعل

کیارش محسن‌سجادی

مهدی مرادی

سیدصالح موسوی

محمد مولودی

عباس نایی

علی نعیمی

امیر نگارش

سینا نورمحمد

علی ولیانی

در حاشیه ۲ 
در حاشیه ۲ در ادامهٔ مجموعه تلویزیونی در حاشیه ساخته شده‌است. فیلم‌برداری فصل دوم از مهر ۱۳۹۴ آغاز شد و از یکشنبه ۱۲ دی ۱۳۹۴ در ۲۷ قسمت شنبه تا چهارشنبه ساعت ۸:۴۵ دقیقه شب پخش شد. مهران مدیری در این فصل نقش نداشت و تنها کارگردانی این فصل را بر عهده داشت. این مجموعه در تهران و در محل فیلمبرداری فصل اول سریال فیلمبرداری شد.

فصل‌ها

واکنش‌ها 
در آذر ۱۳۹۳ اخباری مبنی بر احتمال توقف ضبط سریال منتشر شده و ضبط این سریال به مدت ۲۰ روز متوقف شد.
با رخداد تغییرات مدیریتی جدید در سازمان صداوسیما و انتصاب علی اصغر پورمحمدی به عنوان معاون سیما در ۲۶ آذر ماه ۱۳۹۳ اعلام شد ساخت سریال متوقف شده‌است تا در فیلمنامه، قسمت‌هایی از آن بازنگری شود. سرانجام در اسفند ۱۳۹۳، در پی جلسات مشترک بین صدا و سیما و وزارت بهداشت، با اعمال تغییراتی در فیلمنامهٔ این مجموعه، فیلمبرداری آن پیگیری شد.

پس از توقف ساخت سریال با مخالفت سازمان نظام پزشکی به دلیل نمایش رفتارهای خلاف قانون پزشکان در این سریال، و تصمیم مجدد سازمان صداوسیما به ساخت سریال با جرح و تعدیل مضمون، مدیری در اینستاگرامش خبر از نمایش این سریال داد و گفت که نام این سریال «اتاق عمل» خواهد بود. اما صداوسیما در اسفند ۱۳۹۳ تیزرهای این سریال را با نام «در حاشیه» پخش کرد. قرارداد پخش آن از شبکه تهران لغو و با شبکه سه منعقد شد.

خشایار الوند، نویسنده سریال در گفتگو با هفته‌نامه مثلث گفت که اصرار وزارت بهداشت بر توقف پروژه تا حدی بود که حاضر شدند از بودجه بهداشت کشور پول داده و خسارت توقف پروژه را بپردازند و جلوی تولید و پخش آن را بگیرند.

انتقادات 
به جز دو نامه اعتراضی از سوی سازمان نظام پزشکی علیه سریال «در حاشیه» که یکی منجر به تغییرات اساسی در محتوای سریال شد، رئیس این سازمان در ۱۴ فروردین ۱۳۹۴ نامه دیگری به رئیس سازمان صداوسیما نوشته و خواستار جلوگیری از پخش سریال شد. همچنین سایت سازمان نظام پزشکی اقدام به نظرخواهی از پزشکان برای شرکت در تجمع علیه سریال کرد. اما در ۱۸ فروردین ۱۳۹۴، سید حسن قاضی‌زاده هاشمی (وزیر بهداشت) در حاشیه مراسم تودیع و معارفه معاون آموزشی این وزارتخانه همکاران خود را به پرهیز از حاشیه‌سازی و پرداختن به کارهای مهم‌تر توصیه کرد.

آرش نوذری بازیگر نقش دکتر عادل در سریال با اشاره به مخالفت‌ها علیه این سریال گفت: «تا چه زمانی فیلم‌برداری ادامه پیدا می‌کند نمی‌دانم چون شرایط مطلوب نیست و خوشبین نیستم که سریال تا پایان پخش شود. ما با ترس و لرز فیلم‌برداری می‌کنیم چون افرادی هستند که چوب لای چرخ می‌گذارند و دست از سر سریال برنمی‌دارند و ما تا زمانی که تلویزیون سریال را پخش کند کار می‌کنیم.»

دربارهٔ اعتراض به چنین تولیدات سینمایی و تلویزیونی، بی‌بی‌سی فهرستی از مجموعه‌های قبلی مثل مرد هزار چهره که با شکایت اداره کل ثبت احوال استان فارس مواجه شده بود را ارائه کرد.

سام نوری در گفتگویی اعلام کرد بسیاری از صحنه‌هایی که او و سپند امیر سلیمانی بازی کرده‌اند از سریال حذف شده‌است.

برخی از بازیگران این مجموعه مانند رامین ناصرنصیر، الهه حصاری، الیکا عبدالرزاقی، سحر ولدبیگی، نیما فلاح با آن که نامشان در تیتراژ فصل اول این مجموعه آمده بود اما در قسمت‌های پخش شده حضور نداشتند از جمله رامین ناصرنصیر در مصاحبه‌ای گفت پیش از این صحبت‌هایی برای حضورم در سریال «در حاشیه» انجام شده بود اما هنوز مقابل دوربین نرفته‌ام ولی اسمم را هر شب در تیتراژ می‌بینم؛ بنابراین برای حضورم در این سریال کمی بلاتکلیف هستم و باید صبر کنیم ببینیم تغییرات «در حاشیه» به کجا می‌انجامد. طی صحبت‌هایی که با آقای مدیری داشتیم، قرار بود نقش یک رزیدنت که دانشجوی کارآموز است را ایفا کنم که سال‌های طولانی رزیدنت باقی مانده‌است اما چه زمان و چگونگی‌اش را نمی‌دانم.

جوایز و افتخارات

نکات

جستارهای وابسته 
 در حاشیه ۲

منابع

پیوند به بیرون 

 
 تیزر غیررسمی سریال در حاشیه
 عوامل در حاشیه
 از اصناف تا اقوام؛ اعتراض به 'اهانت' تصویری
 عیدانه‌های تلویزیون؛ نگاهی به مجموعه‌های نوروزی خبرسازبی‌بی‌سی فارسی
 سریال حاشیه‌ساز مدیری به حاشیه رفتبی‌بی‌سی فارسی
 از حاشیه به متن: سریالی که صدای همه را درآورد، بی‌بی‌سی فارسی
 از اصناف تا اقوام؛ اعتراض به 'اهانت' تصویری، بی‌بی‌سی فارسی

مجموعه‌های تلویزیونی ایرانی آغازشده در ۱۳۹۴
مجموعه‌های تلویزیونی ایرانی آغازشده در ۲۰۱۵ (میلادی)
مجموعه‌های تلویزیونی ایرانی پایان‌یافته در ۲۰۱۵ (میلادی)
مجموعه‌های تلویزیونی پزشکی ایرانی
مجموعه‌های تلویزیونی شبکه سه ایران
مجموعه‌های تلویزیونی کمدی ایرانی
مهران مدیری