ذره آزاد

ذره آزاد  در فیزیک ذره‌ای‌ است که تحت اثر هیچ نیروی خارجی نباشد، یا به‌طور معادل، در ناحیه‌ای نباشد که انرژی پتانسیل آن تغییر کند. در فیزیک کلاسیک این بدان معناست که ذره در فضای بدون میدان قرار دارد. در فیزیک کوانتومی، به معنی ناحیه‌ای با پتانسیل ثابت است که معمولاً در ناحیه مورد نظر صفر در نظر گرفته می‌شود، چرا که پتانسیل می‌تواند در هر نقطه (یا صفحه در حالت ۳ بعدی) به‌طور دلخواه صفر در نظر گرفته شود.

ذره آزاد کلاسیک 
ذرهٔ آزاد در کلاسیک با سرعت برداری ثابت v شناخته می‌شود. تکانه از این رابطه بدست می‌آید:

و انرژی جنبشی (برابر با انرژی کل) از این رابطه:

که در آن m جرم ذره و v سرعت برداری ذره است.

ذره آزاد در کوانتوم غیر نسبیتی

توصیف ریاضی 

یک ذرهٔ آزاد کوانتومی توسط معادلهٔ شرودینگر توصیف می‌شود

که در آن ψ تابع موج ذره در مکان r و زمان t است. جواب معادله برای برای ذره‌ای با تکانهٔ p یا بردار موج k در بسامد زاویه‌ای ω یا انرژی E با موج تخت مختلط بدست می‌آید:

که در آن A دامنه است. برای تمام ذرات کوانتومی آزاد یا محدود شده، اصل عدم قطعیت هایزنبرگ:

(بطور مشابه برای جهت‌های y وz) و رابطهٔ دوبروی 

برقرار است. از آنجا که انرژی پتانسیل صفر در نظر گرفته شده‌است، انرژی کل E برابر است با انرژی جنبشی، که رابطه‌ای مشابه حالت کلاسیک دارد:

اندازه‌گیری و محاسبات

منابع 

مدل‌های کوانتمی
مفاهیم فیزیکی
مکانیک کلاسیک
مکانیک کوانتم