شماره شناسایی خودرو

شماره شناسایی خودرو،  (به‌اختصار: VIN) یک کد ۱۷ رقمی منحصر بفرد است، که شامل اعداد از ۱ تا ۹ و حروف الفبای انگلیسی به جز حروف O و Q که برای جلوگیری از تشابه حذف شده‌اند. این کد که توسط سازمان بین‌المللی استانداردسازی تعریف می‌شود، جهت شناسایی موتور وسایل نقلیه سبک و سنگین، موتورسیکلت‌ها و موتورهای گازی، مورد استفاده قرار می‌گیرد.

این کد را معمولاً زیر لبه شیشه جلو سمت راننده، یا بر روی پلاک پیشرانه خودرو، می‌توان مشاهده کرد.

خودروسازان آمریکایی از سال ۱۹۵۴ در خودروهای خود از این سریال استفاده کردند، ولی به دلیل نبودن استاندارد مشترک، شماره سریال‌های مختلفی را بکار می‌بردند. سپس در سال ۱۹۸۱ سازمان ملی امنیت ترافیک بزرگراه‌های ایالات متحده آمریکا فرمت استاندارد جدیدی را برای شماره شناسایی خودروها ارائه کرد، که امروزه همچنان به قوت خود باقیست.

کاراکتر ۱ از سمت چپ مربوط به نام کشور سازنده و کاراکترهای ۲ و ۳ مربوط به نام کارخانه سازنده خودرو است. کاراکترهای ۴ تا ۸ گویای مشخصاتی چون مدل خودرو، وزن، قدرت پیشرانه، تعداد سیلندرها و… است.

توسط کاراکتر ۹ می‌توان کل شماره شناسایی خودرو را کنترل نمود. کاراکتر ۱۰ مربوط به سالی است، که خودرو در آن تولید شده‌است؛ مثلاً عدد ۸ نشانگر تولید خودرو در سال ۲۰۰۸ است. این کاراکتر بعد از سال ۲۰۱۰ به صورت حروف بیان شده‌است. بدین صورت که سال ۲۰۱۰ با حرف A و سال ۲۰۱۱ با حرف B و… نمایش داده می‌شود.

کاراکتر ۱۱ نشانگر کد کارخانه‌ای است، که خودرو در آن تولید شده‌است. کاراکتر ۱۲ تا ۱۷ نیز شماره سریال خودرو است، که چهار حرف آخر آن، در تمام خودروها باید به صورت عدد بیان شود.

کارکترهای شماره شناسایی خودرو 
کدهای شناسایی جدید، بر اساس دو استاندارد مرتبط ISO 3779 و ISO 3780 طراحی شده‌اند که در اصل توسط سازمان بین‌المللی استاندارد (ISO) در سال‌های ۱۹۷۹ و ۱۹۸۰ صادر شده‌است. اما پیاده‌سازی این استانداردها در آمریکای شمالی و اروپا متفاوت است.
شماره شناسایی خودروها شامل بخش‌های زیر است:

شناسه تولیدکننده جهانی 
شناسه تولیدکننده جهانی  (به‌اختصار: WMI) یک کد منحصر به فرد برای هر خودروساز می‌باشد که دارای سه کاراکتر می‌باشد. خودروسازی که کمتر از ۱۰۰۰ دستگاه در ایزو ۳۷۷۹ (و یا کمتر از ۵۰۰ دستگاه در اروپا و کمتر از ۲۰۰۰ دستگاه در آمریکای شمالی) تولید کند، در کاراکتر سوم از عدد ۹ استفاده می‌کند. برخی از خودرو سازان، کاراکتر سوم را برای بیان تفاوت بین محصولات تولیدی خود (برای مثال، برای ایجاد تفاوت بین سواری، اتوبوس یا کامیون) یا برند تحت تولید خود (مثلا 1G1 شورولت و 1G2 پونتیاک از محصولات جنرال موتورز یا VF3 برند پژو و VF4 برند سیتروئن از محصولات گروه پی‌اس‌ای) یا هر دو مورد اختصاص می‌دهند.

اولین کاراکتر از این شناسه، منطقه ایست که خودروساز در آن قرار دارد. درعمل به هر کشور، کدی منحصر به فرد اختصاص داده شده‌است؛ هرچند خودروسازان اروپایی که مقر اصلی آنها در یک کشور است و محصولات آنها در کشورهای دیگر اروپا تولید می‌شود، می‌توانند کد کشور اصلی را استفاده کنند. به‌طور مثال مقر اصلی اوپل در آلمان است و تمام خودروهای تولیدی اوپل در آلمان، اسپانیا، انگلیس و لهستان از کد اختصاصی کشور آلمان و به صورت W0L استفاده می‌کنند.

کد کشورها 
توجه داشته باشید که در این جدول، اعداد پس از حروف در نظر گرفته شده‌اند و عدد صفر به عنوان عدد پس از ۹ در نظر گرفته می‌شود. (به‌طور مثال بازهٔ 8X-۸۲ به این شکل می‌شود: 8X, 8Y, 8Z, 81, 82)

بخش توصیفگر خودرو (VDS) 
بخش توصیفگر خودرو  (به‌اختصار: VDS) شامل کاراکترهای چهارم تا نهم در ایزو ۳۷۷۹ و اتحادیه اروپا و چهارم تا هشتم در آمریکای شمالی می‌شود. این کد مطابق با قوانین محلی هر خودروساز در شناسه خودروها استفاده می‌شود و شامل اطلاعاتی از قبیل پلت فرم، مدل، نوع بدنه، سطح امکانات و آپشن، نوع موتور و … می‌باشد. هر خودروساز، از فرمت منحصر به فرد خود در این بخش استفاده می‌کند. به‌طور مثال در جنرال موتورز، رقم هشتم معرف نوع موتور است در حالیکه در گروه پی‌اس‌ای، رقم هشتم معرف سطح امکانات و آپشن خودرو بوده و کاراکترهای ششم تا هشتم معرف موتور می‌باشد.

کاراکتر چک 
این کاراکتر در جایگاه نهم در شماره شناسایی خودروهای ساخت آمریکای شمالی قرار دارد.

بخش شناسه خودرو (VIS) 
بخش شناسه خودرو  (به‌اختصار: VIS)شامل کاراکترهای دهم تا هفدهم در شماره شناسایی خودروهاست. این قسمت شامل یک سریال منحصر به فرد است که توسط خودروساز برای شناسایی وسیله نقلیه مورد استفاده قرار می‌گیرد. در آمریکای شمالی ۵ رقم انتهایی باید عدد باشند.

مدل سال 
این قسمت که در جایگاه کاراکتر دهم قرار می‌گیرد، فقط در خودروهای ساخت آمریکای شمالی کاربرد دارد. علاوه بر حروف O, Q و I که به‌طور کل در شماره شناسایی خودروها به کار نمی‌رود، حروف U,Z و عدد صفر نیز در این جایگاه قابل استفاده نیست.

کد کارخانه 
این کد که در جایگاه کاراکتر یازدهم قرار می‌گیرد نیز مخصوص خودروهای ساخت آمریکای شمالی بوده و بیان کننده کارخانه تولیدکننده آن خودرو می‌باشد. هر خودروساز از کدگذاری ویژه خود در این قسمت استفاده می‌کند.

لیست شناسه‌های مورد استفاده در دنیا

منابع 

 

فناوری‌های خودرو
کدهای کشورها
معرفی‌شده‌های ۱۹۸۱ (میلادی)
سامانه‌های امنیتی وسایل نقلیه
ویکی‌سازی رباتیک