آلپ‌ارسلان تورکش

آلپ‌ارسلان تورکش  (زاده ۲۵ نوامبر ۱۹۱۷ نیکوزیا - درگذشته ۴ آوریل ۱۹۹۷ آنکارا) با نام اصلی «حسین فیض‌الله» سیاست‌مدار ملی‌گرای اهل ترکیه بود. تورکش مؤسس و رئیس حزب جنبش ملی‌گرا بود. او که جناح دست راست را در طیف سیاسی ترکیه نمایندگی می‌کرد در سال ۱۹۴۵ به اتهام «فعالیت‌های فاشیستی و نژادپرستانه» محاکمه شد اما در سال ۱۹۴۷ در دادگاه تبرئه گشت. وی در دهه ۱۹۴۰ به طرفداری از نازی‌ها متهم شد

پس از مرگ تورکش، افشا شد که وی دو تریلیون لیره ترک از فدراسیون اروپایی ترکیه اختلاس کرده‌است. گروه پان‌ترکیست تورکش بخشی از پول این اختلاس‌ها را برای پشتیبانی از جنگ دوم چچن و کمک به ابوالفضل ایلچی‌بیگ در جمهوری آذربایجان استفاده کردند.

پیشینه 
آلپ‌ارسلان تورکش در نیکوزیا، پایتخت قبرس، به‌دنیا آمد ولی در سن پانزده‌سالگی به جمهوری ترکیه آمد. وی در ترکیه افسر ارتش شد، ولی در اواخر دومین دهه عمرش، عمیقاً در فعالیت‌های سیاسی جناح راست درگیر شد. او در پایان جنگ جهانی دوم و در زمانی که نسبت به طرفداران پان‌ترکیسم واحد سختگیری می‌شد مدت کوتاهی به زندان افتاد. در سال ۱۹۶۰ نقش مهمی در کودتای نظامی علیه دولت عدنان مندرس ایفا کرد و از عناصر تندروی شورای نظامی (کمیته اتحاد ملی) به‌شمار می‌رفت که پس از کودتا حکومت کشور را به‌دست گرفته بود؛ ولی او و هوادارانش کمی بعد پاکسازی شدند و وقتی میانه‌روها کشور را به مسیر دموکراسی بازمی‌گرداندند، آلپ‌ارسلان، آرام و بی صدا، به سمت وابسته نظامی ترکیه در دهلی نو منصوب شد. در سال ۱۹۶۳، او با رها کردن سمت خود به ترکیه بازگشت و وارد سیاست شد. تا سال ۱۹۶۵، وی به ریاست «حزب جمهوری‌خواه دهقان و ملت» رسید (که پس از سال ۱۹۶۹ «حزب ملی‌گرایانه اقدام» نام گرفت) و تا زمان مرگش، از شخصیت‌های سیاسی برجسته در حیات ترکیه بود و در برخی از دولت‌های ائتلافی به کابینه راه یافت.

منابع 

 Wikipedia contributors, "Alparslan Türkeş," Wikipedia, The Free Encyclopedia, (accessed April 18, 2014).

افراد پادکمونیست اهل ترکیه
افراد ترک قبرسی‌تبار
اهالی ترک‌تبار قبرس
اهالی نیکوزیا
پان‌ترکیست‌ها
پان‌ترکیسم
پان‌تورانیسم
درگذشتگان ۱۹۹۷ (میلادی)
دونمه
رهبران حزب‌ها در ترکیه
زادگان ۱۹۱۷ (میلادی)
سیاستمداران حزب حرکت ملی
سیاستمداران سده ۲۰ (میلادی) اهل ترکیه
معاونان نخست‌وزیران ترکیه
ملی‌گرایان اهل ترکیه
پان‌تورانیست‌ها
تبعیدشدگان اهل ترکیه