قلمرو جنوبگان استرالیا

قلمرو جنوبگان استرالیا بخشی از جنوبگان که استرالیا بر آن ادعای مالکیت دارد است. این قلمرو بزرگ‌ترین قلمرو مورد ادعای یک کشور در جنوبگان است. این منطقه از سال ۱۸۴۱ میلادی مورد ادعای بریتانیا بود و در سال ۱۹۳۳ با توجه به اینکه استرالیا کشور مستقلی شده بود به این کشور منتقل شد. همان‌طور که در نقشه مشاهده می‌کنید مبنای ادعای استرالیا نامشخص است چون در این عرض جغرافیایی قرار ندارد و سرزمین‌های فرادریایی بریتانیا نیز در این منطقه نمی‌باشد.

عرض جغرافیایی مورد ادعای استرالیا 
۴۴٫۳۸ تا ۱۳۶٫۱۱ شرقی (با عرض ۵۹٫۵۰ تا ۶۳٫۱۴ شرقی مورد ادعای ایران هم پوشانی دارد) و ۱۴۲٫۲ تا ۱۶۰ شرقی مناطق مورد ادعای استرالیا هستند.

ایستگاه‌های پژوهشی 
استرالیا سرمایه‌گذاری چشمگیری روی پروژه‌های پژوهشی در این قاره انجام داده‌است. بر پایه برنامه راهبردی ۱۰ ساله پژوهشی این کشور در جنوبگان، استرالیا تمرکز ویژه‌ای بر پژوهش‌ها در این بخش دارد. یکی از دلایل اصلی این پژوهش‌ها، ارتباط تنگاتنگ اکوسیستم جنوبگان و استرالیا است. این کشور، چهار ایستگاه پژوهشی در جنوبگان دارد و به‌طور میانگین ۸۰ تا ۹۰ نفر از دو کشور استرالیا و نیوزیلند در آن‌ها زندگی می‌کنند.

ادعای ایران بر مالکیت بخشی از آن 
سازمان اقیانوس‌شناسی ایران در تلاش برای برپایی ایستگاه پژوهشی در جنوبگان است. در اسفند ۱۳۹۱ محمدحسین باقری، معاون ارکان و امور مشترک ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران گفت که ایران به دلیل امکان دسترسی از طریق دریای مکران به جنوبگان و حایل نبودن هیچ سرزمینی در این میان می‌تواند «بر طبق قوانین بین‌المللی در بخشی از جنوبگان ادعای حاکمیت کند.»

جنوبگان ایران در حدفاصل مختصات ۵۹٫۵۰ تا ۶۳٫۱۴ شرقی از سواحل ایران (۳٫۶۴ درجه عرض جغرافیایی از شرق سواحل ایران در دریای عمان که حدود ۴۰۵ کیلومتر از ۷۰۰ کیلومتر سواحل ایران در این دریا است و حدود ۲۰۰ تا ۲۵۰ هزار کیلومتر مربع وسعت دارد) در تمام طول‌های جغرافیایی پایین‌تر از ایران تا جنوبگان هیچ کشور و جزیره دیگری وجود ندارد، در صورتی که ایران بخواهد می‌تواند برای این مناطق اقدام کند. نزدیک‌ترین جزایر به این دامنه عرض جغرافیایی، جزایر کرگولن، جزایر سیشیل، جزایر موریس و جزایر چاگوس هستند که در عرض جغرافیایی مورد ادعایی ایران قرار ندارند. در حال حاضر این منطقه در کنترل استرالیا قرار دارد و به نام قلمرو جنوبگان استرالیا شناخته می‌شود. البته موارد اختلافات ارضی و مناطق مورد ادعا در جنوبگان بسیار زیاد است و مالکیت قطعی هیچ کشوری به‌طور رسمی مورد قبول قرار نگرفته‌است.

جستارهای وابسته 
 جنوبگان ایران

منابع 

 
بنیان‌گذاری‌های دهه ۱۹۳۰ (میلادی) در جنوبگان
منطقه جنوبگان