سید محمدتقی غضنفری

میرزا سید محمدتقی غضنفری خوانساری از فقها سده چهاردهم هجری، در سال ۱۲۶۴ (خورشیدی) مقارن با ربیع الاول سال ۱۳۰۳ (قمری) در شهر خوانسار به دنیا آمد. وی بعنوان موسس و بنیان گذار نماز جمعه، از اولین کسانی است که در دوره معاصر نماز جمعه را اقامه داشته‌است.

زندگی‌نامه 
میرزا سید محمد تقی غضنفری خوانساری در سال ۱۳۰۳ (قمری) در شهر عالم پرور خوانسار و در خاندان خوانساری و خانه‌ای که به علم و ادب مشهور بود، متولد شد.
پدرش سید هاشم موسوی خوانساری از سادات موسوی و از علماء و مجتهدین عصر خود بود، سید هاشم موسوی (متولد ۱۲۲۰  شمسی) در دو حوزه علمیه بروجرد و اصفهان دروس فقهی و اصولی خود را نزد اساتید و مراجع وقت مانند سید محمود طباطبایی بروجردی صاحب کتاب مواهب السنیه (عموی پدر سید حسین بروجردی) به پایان رسانده و از برخی مراجع وقت مانند سید محمود موسوی خوانساری (آقا میر عظیم) موفق به دریافت اجازه اجتهاد شد

سیادت 
سیادت میرزا سید محمدتقی غضنفری خوانساری با سی واسطه به عبدالله بن موسی فرزند موسی کاظم می‌رسد.

تحصیلات 
میرزا سید محمدتقی غضنفری تحصیلات مقدماتی را در زادگاه خود خوانسار به پایان رساند. در اوایل تحصیل مدتی با مرجع فقید سید محمدتقی خوانساری و شیخ موسی نجفی خوانساری هم مباحثه بود. در سنین نوجوانی در خوانسار از درس میرزا سید محمود ابن الرضا خوانساری (از علمای شهر خوانسار) استفاده برد. بعد از مدتی راهی نجف و کربلا شد و از علماء و مراجع وقت استفاده نمود.
وی از سوی مراجع تقلید از جمله  عبدالکریم حائری یزدی ،میرزای نائینی، سید ابوالحسن اصفهانی، سید ابراهیم حسینی اصطهباناتی، سید ابوتراب موسوی خوانساری و سید احمد خوانساری  دارای اجازات روائی و اجتهاد شد.

سید میرزا محمد تقی غضنفری به صورت مستمر به شهر قم سفر می‌کرد و ضمن زیارت آستانه فاطمه معصومه و امامزادگان، با مراجع تقلید از جمله: سید شهاب الدین مرعشی نجفی و سید محمدکاظم شریعتمداری جلسات مشورتی داشت.
وی در واقع از اساتید تأثیرگذار سید شهاب الدین مرعشی نجفی (از مراجع معاصر) بوده‌است.

خدمات 
 تجدید بنا و توسعه حسینیه خوانسار؛
 تجدید بنا و توسعه مسجد دو راه خوانسار؛
 احیای مدرسه علمیه میرباقری خوانسار 
 تأسیس نماز جمعه فقاهتی در خوانسار (۱۳۱۴ ه.ش)
 تأسیس مسجد جامع باب ‌المراد قم (۱۳۴۰ ه.ش)
 تاسیس مسجدی در خیابان نخریسی مشهد الرضا
 تعمیر مقبرهٔ سید ابوالقاسم دهکردی در زینبیه اصفهان
 تجدید بنا و توسعه آستان امامزادگان فرسش در بربرود لرستان
 تعمیر مقبره ملا عبدالکریم و ملا عبدالمبین مجتهد خوانساری
 تجدید بنا و توسعه چند مسجد در خمین
 تجدید بنای آستان یکی از امامزادگان خمین
 احیای برخی از مساجد خمین و تعیین امام جماعت برای آن مساجد
 احیای برخی از مساجد خوانسار و تعیین امام جماعت برای آن مساجد
 احداث دو پل وسیع بر روی رودخانه خوانسار 
 حفر چاه آب آشامیدنی و بنای سقاخانه ای مجهز در خوانسار جهت آب شرب مردم
 تجدید بنای دو حمام زنانه و مردانه (این بنا توسط جدشان سید میرحسین خوانساری احداث شده بود)

آثار 
از آثار قلمی سید محمد تقی غضنفری می توان به استنساخ (نسخه برداری) تعدادی از کتب فقهی، علمی و روائی اشاره نمود، از جمله:

 صلاة جمعه (شهید ثانی)

 نتایج الافکار فی حکم المقیمین فی الاسفار (شهید ثانی)

 ترجمه بلدالامين (ابراهیم کفعمی)

 جُنَّةُ الأمانِ الْواقیَة وَ جَنَّةُ الإیمان الباقیَة معروف به مصباح کفعمی (ابراهیم کفعمی)

 توضیح المقاصد (شیخ بهایی)

 مسار الشیعه (شیخ مفید)

 تقویم المحسنین (ملا محسن فیض کاشانی) 

 منهاج السالکین (نجم الدین کبری)

لازم به ذکر است، این نسخ خطی در گنجینه کتب خطی آستان قدس رضوی می باشد.

فرزندان  
 سید محمد مهدی غضنفری
 سید محمد هاشم غضنفری
 سید رضا غضنفری

گوشه‌ای از زندگینامه سید مهدی غضنفری 
سید محمدمهدی غضنفری خوانساری در سال ۱۳۳۶ قمری برابر با سال ۱۲۹۷ شمسی در خوانسار متولد شد.
وی تحصیلات اولیه و ابتدایی را نزد ملا محمود خوانساری فراگرفت. سپس ادبیات و دورس مقدماتی حوزه را در مدت پنج سال، نزد والدش و میرزا سید محمود ابن الرضا خوانساری گذراند.
وی در سال ۱۳۱۲ شمسی به حوزه علمیه قم وارد شد. سید مهدی غضنفری خوانساری سطوح حوزه را نزد محمد علی ادیب تهرانی، میرزا آقا ترابی دامغانی و سید شهاب الدین مرعشی نجفی استفاده برد و دروس خارج فقه و اصول حوزه را نزد مراجع تقلید: سید محمدتقی خوانساری (خارج فقه و اصول)، سید صدرالدین صدر (خارج فقه و اصول)، سید احمد خوانساری (خارج فقه و اصول)، سید محمد حجت کوه‌کمری (حدود یک سال)، سید حسین طباطبایی بروجردی (خارج فقه)، سید جمال‌الدین گلپایگانی (مدتی در نجف) و شیخ محمدعلی اراکی گذراند.
وی از سوی سید ابوالحسن اصفهانی، میرزای نائینی، سید حسین بروجردی، سید محمدتقی خوانساری، سید احمد خوانساری، سید عبدالهادی شیرازی، سید محمود حسینی شاهرودی و سید محسن حکیم صاحب اجازات روائی و اجتهاد شد.

 تدریس 

وی در زمان تحصیل در حوزه قم از تدریس نیز باز نماند و با اخذ گواهی عالی تدریس از وزارت معارف در عهد رضا شاه، بعنوان مدرس رسمی حوزه، برای طلاب تدریس می نمود. وی در سال ۱۳۲۲ شمسی کتاب قوانین الاصول میرزای قمی را تدریس می کرد.
وی در سال ۱۳۳۴ وارد خمین شد و تا سال ۱۳۵۰ در مسجد جامع بازار خمین مشغول اقامه نماز جماعت و ارشاد مؤمنین بود.بعد از درگذشت پدر در سال ۱۳۵۰ خورشیدی، به درخواست مراجع و مردم خوانسار به این شهر مراجعت نمود و تا پایان عمر، مشغول تالیف، تدریس و اقامه نماز جمعه و جماعت بود.
سید مهدی غضنفری خوانساری پس از سال‌ها تلاش و خدمت دینی در مرداد ۱۳۸۲ خورشیدی درگذشت.

 تالیفات 
 شرح صحیفه الحسینیه 
 ترجمه و شرح منظومه میرکبیر
 جواهر العلوم (سه مجلد)
 شرح کتاب لمعه (دو مجلد)
 خود آموز مکاسب 
 خلاصه المغنی
 مسائل عصر جدید

گوشه‌ای از زندگینامه سید محمد هاشم غضنفری 
سید محمدهاشم غضنفری خوانساری در سال ۱۳۱۸ در شهر خوانسار به دنیا آمد.
وی تحصیلات حوزوی خود را از سال ۱۳۳۲ در حوزه علمیه قم شروع کرد.

 جشن عمامه گذاری 

در اوایل تحصیل طی مراسمی از سوی مرجع تقلید شیعیان سید حسین طباطبایی بروجردی همراه با سیدمهدی ابن‌الرضا خوانساری ملبس به لباس روحانیت شد. در این جلسه آیات سید مصطفی صفایی خوانساری، سید مهدی غضنفری خوانساری، سید محمد باقر اسدی خوانساری، سید محمد علی اسدی خوانساری (فرزندان سید محمدتقی خوانساری)، شیخ علی صافی گلپایگانی، شیخ غلامعلی حاج شریفی خوانساری، شیخ عبدالحسین صاحب الداری (بروجردی) و عدة ای از معاریف حوزه حضور داشتند. 
سید محمد هاشم غضنفری خوانساری مقدمات و سطوح حوزه را، در نزد غلامعلی حاج شریفی خوانساری، مصطفی اعتمادی، محمد تقی ستوده، علی مشکینی و محمد باقر سلطانی طباطبایی گذراند.
در دوره خارج فقه و اصول از نزد اساتیدی مانند: سید حسین بروجردی، سید شهاب الدین مرعشی نجفی، سید محمدکاظم شریعتمداری، سید محمد محقق داماد، شیخ ابوالفضل خوانساری و سید محمد رضا بهاءالدینی استفاده کرد.

 تشرف به حج و عزیمت به نجف 

در سال ۱۳۴۲ شمسی به حج بیت الله الحرام و زیارت حرم نبوی و قبور ائمه بقیع مشرف شد و بعد از آن به نجف عزیمت کرد و ضمن زیارت بارگاه امیرالمؤمنین و عتبات مقدسات، در مدرسه «آیت اللّه بروجردی» نجف ساکن و از درس، سید ابوالقاسم خوئی، سید محمود شاهرودی و سید محسن حکیم استفاده نمود.
وی اجازاتی از سوی سید محمد مهدی کاظمینی خوانساری (سال ۱۳۴۰)، سید احمد خوانساری، سید شهاب الدین مرعشی، سید محسن حکیم و سید ابوالقاسم خوئی دریافت نمود.

 خدمات 

وی با سید رضا بهاءالدینی (از مراجع تقلید) بسیار مأنوس بود و در دوره جوانی و زمان حیات سید حسین طباطبایی بروجردی از سوی وی به روستاهای اطراف قم، جهت ایام ماه رمضان و ماه محرم سفر می‌کرد.
تأسیس مسجد دوازده امام قم، اقامه نماز جمعه و جماعت در خوانسار، روحانی کاروان حج در چندین سال (دهه ۱۳۴۰ و ۱۳۵۰) و تأسیس هیئت‌های مذهبی از جمله فعالیت‌های وی بشمار می‌آید.

سید هادی غضنفری خوانساری
سید هادی غضنفری خوانساری فرزند ارشد سید محمد هاشم غضنفری خوانساری و از اساتید حوزه علمیه قم می‌باشد. وی در سال ۱۳۳۷ خورشیدی در شهر قم متولد شد. در سال ۱۳۵۲ وارد حوزه علمیه قم شد و تحصیلات خود را در این حوزه شروع کرد، خوانساری ادبیات و سطوح حوزه را نزد محمدتقی ادیب نیشابوری (در مشهد مدرسه میرزا جعفر) و محمد علی مدرس افغانی (ادبیات)، سید رحمت الله طالقانی (مغنی)، سید یونس عرفانیان (اصول فقه)، زین العابدین باکویی و قدرت الله وجدانی فخر (جلد اول و جلد دوم ‌شرح لمعه)، مصطفی اعتمادی تبریزی (رسائل)، قدرت‌الله وجدانی فخر‌ و 
محمدتقی ستوده (مکاسب)، محمد فاضل لنکرانی و دوزدوزانی (کفایه الاصول) گذراند. شرح منظومه را نزد یحیی انصاری شیرازی استفاده برد و دوره خارج فقه و اصول را نزد سید محمدرضا گلپایگانی (خارج فقه)، سید شهاب الدین مرعشی نجفی (خارج فقه)، سید محمدکاظم شریعتمداری (خارج فقه و خارج اصول) ،شیخ محمد امامی خوانساری (مدتی در اراک، خارج فقه)، میرزا هاشم آملی (خارج اصول) و سید محمد صادق روحانی (خارج فقه) بهره مند شد. غضنفری خوانساری از سال ۱۳۵۲  تا سال ۱۳۷۴ شمسی به مدت بیست و دو سال در حوزه علمیه قم به تحصیل و تدریس علوم دینیه مشغول بوده است.

 اجازات 

سید هادی غضنفری خوانساری اجازات روائی و اجتهاد خود را، از سوی مراجعی چون: سید شهاب الدین مرعشی نجفی، شیخ محمدعلی اراکی، سید عبدالله شیرازی، سید مصطفی صفایی خوانساری، شیخ ابوالفضل خوانساری، سید مرتضی فیروزآبادی، سید محمد شیرازی، و سید محمد وحیدی شبستری دریافت نمود. 

 خدمات 

تاسیس ده ها مسجد، حسینیه و کتابخانه از فعالیت های وی به شمار می رود.
وی در دوران تحصیل و بعد از آن دروس مختلف حوزه را برای طلاب علوم دینی تدریس نموده است و در حال حاضر نیز مشغول تألیف و تدریس برای طلاب حوزه علمیه است. 

 تالیفات 
 کتاب فقهی و اصولی مصادرالاجتهاد و مبانی الاستنباط عندالامامیه از تالیفات وی است. این کتاب در سه بخش اصول فقه، فقه و علم رجال، تراجم و درایه نوشته شده است.

 مخطط عوامل فی النحو با تقریظ محمدعلی مدرس افغانی

 حاشیه بر رسائل با تقریظ مصطفی اعتمادی تبریزی

 تاریخ کربلا

 سنگربانان اسلام

 ریشه یابی سیستم اخلاق اسلامی 

 روش و راهنمای نماز ها

 دیوان اشعار 

 تقریرات درس خارج فقه سید محمدرضا گلپایگانی

 تقریرات درس خارج فقه سید شهاب الدین مرعشی نجفی

 مجموعه مقالات (شامل مقالات در جراید کشور و کتب و مجلات علمی و تخصصی)

سید محسن غضنفری خوانساری 
سید محسن غضنفری خوانساری دیگر فرزند اهل علم سید محمد هاشم غضنفری خوانساری است، سید محسن غضنفری تحصیلات اولیه را در خوانسار و در حوزه علمیه ولی عصر گذراند، سپس به قم مراجعت کرد و نزد اساتید حوزه علمیه قم به فراگیری علوم حوزوی مشغول شد، وی هم‌اکنون مشغول فعالیت‌های اجتماعی و دینی می‌باشد.

نوادگان اهل علم 
 شیخ اسماعیل غضنفری
 سید محمد غضنفری
 سید هادی غضنفری
 سید اصغر غضنفری
 سید محسن غضنفری
 سید تقی غضنفری

شجره‌نامه 
«العالم الکامل المیرزا سید محمدتقی غضنفری بن العالم الکامل الزکی سید هاشم بن سید میر محمد بن سید میرباقر بن سید حسین بن سید حسن بن سید حسین بن سید میر غضنفر بن سید علی بن سید محمود بن سید کمال الدین بن سید شهسوار بن سید شریف الدین بن سید سلیمان بن سید سلمان بن سید شرف بن سید ذوالفقار بن سید زین‌العابدین سلطان بن سید ابراهیم بن سید کریم‌الدین بن سید رکن‌الدین ملک بن سید زین‌الدین بن سید صالح القصیر بن سید محمد بن سید محمود بن سید حسین بن سید حسن بن سید احمد بن سید صالح القصیر بن سید ابراهیم بن سید عیسی بن سید حسن بن سید یحیی بن سید ابراهیم بن سید حسن بن سید عبدالله العوکلانی بن الامام موسی کاظم»

خاطرات 
 سید محمد هاشم غضنفری خوانساری فرزند سید میرزا محمدتقی غضنفری خوانساری در خاطرات خود نقل می‌کند:
«زمانی که بنده و برادر و خواهرهایم در سنین نوجوانی بودیم (حدود ۱۰ سالگی وی) پدرمان مقید بود در روزهایی که هوای خوانسار مساعد بود، بعد از اقامه نماز صبح، ما را برای پیاده‌روی و کوهنوردی به کوه‌های اطراف شهر می‌برد و ما حدود دو ساعت پیاده‌روی و ورزش می‌کردیم، و زمانی که به منزل برمی‌گشتیم با اشتهای زیادی صبحانه میل می‌کردیم.»
 یکی از علما نقل می‌کرد:
«سید میرزا محمد تقی غضنفری خوانساری جهت زیارت آستانه فاطمه معصومه به طور مرتب از خوانسار به قم سفر می‌کرد و علما و مراجع وقت از جمله آیات سید محمد کاظم شریعتمداری و سید شهاب الدین مرعشی نجفی به دیدن وی می‌آمدند، و بعد از چند روز سید میرزا محمد تقی غضنفری به بازدید می‌رفت، از جمله به بازدید یکی از مراجع وقت آمد و مشاهده کرد، در اندرون بیت آن مرجع فرش ساده‌ای پهن است و در بیرونی آن زیلو، و پیشنهاد می‌کند که  «یا هر دو مکان را فرش یا هر دو را زیلو کنید» ، که در همان جلسه پیشنهاد سید مورد اجابت قرار می‌گیرد و از سوی آن مرجع در هر دو مکان فرش پهن می‌گردد.»
 برگرفته از خاطرات علی‌اکبر مسعودی خمینی:
«علاقه خانواده ایشان به روحانیت به حدی بود، که با آن وضع اقتصادی، هر شب جمعه از حاج میرزا سید محمدتقی خوانساری پدر آیت‌الله حاج سید مهدی خوانساری غضنفری دعوت می‌کردند تا به منزل ایشان بیاید و آبگوشت و نان و پنیری با هم تناول کنند. وارستگی و زهد خوانساری، در آیت‌الله مسعودی تأثیر به سزایی داشت و او را بیش از پیش، به در پیش گرفتن مسیر عالمان ربّانی تشویق می‌کرد. از دیگر کسانی که انگیزه ایشان را برای ورود به حوزه فزونی بخشید، حاج شیخ احمد آل طاهر از شاگردان عارف واصل آخوند کاشانی در اصفهان بود که برای اقامه نماز و پیشوایی مردم به خمین آمده بود. رفتار و سخنان دلنشین ایشان، کودکِ خردسالِ آن روز را شیفته و حیران خود کرده بود. وی، بعدها جامع المقدمات را نزد ایشان فرا گرفت».
 خاطره شیخ حسین انصاریان خوانساری:
انصاریان از کودکی با چهره‌هایی مانند حاج سید میرزا محمدتقی غضنفری از علمای بزرگ شهر خوانسار مأنوس بود وی خاطره‌ای از وی را چنین بیان کرده‌است:
«سال اولی که به سلک محصلان دینیّه درآمده بودم، و خبر آن به مرحوم غضنفری رسید، در منزل خود به مناسبت طلبگی من مهمانی خاطره انگیزی را ترتیب داد و در آن مهمانی از بستگان پدری و عده‌ای از اهالی محل را دعوت نمود.
این مهمانی از آن عالم وارسته آن هم به مناسبت اینکه من قدم در وادی علم گذاشته بودم آن هم در سنین جوانی، اثر تشویقی بسزایی در من داشت. مرحوم غضنفری عالمی وارسته و ساده زیست بود و سالها در شهر خوانسار در زمان طاغوت نماز جمعه را اقامه می‌نمود».»

درگذشت 
سید محمدتقی غضنفری خوانساری پس از یک عمر تلاش و خدمت دینی در روز جمعه، ششم فروردین ماه ۱۳۵۰ برابر با بیست و هشتم محرم الحرام ۱۳۹۱ قمری، در شهر خوانسار درگذشت؛ و ۴۰ روز بازار این شهر تعطیل شد.
مجالس فاتحه متعددی در شهرهای مختلف برگزار گردید و از سوی سید محمدرضا گلپایگانی 
(مسجد عسگری قم)، سید محمدکاظم شریعتمداری (مسجد اعظم قم)، سید شهاب الدین مرعشی نجفی (حسینیه وی)، سید احمد خوانساری (مسجد سید عزیزالله) و سید محمد باقر اسدی خوانساری (مسجد رضوان تهران) مجالس فاتحه‌ای با حضور مراجع و عموم مردم منعقد گردید. میر محمدمهدی سلطان العماء حسینی خاتون آبادی (امام جمعه اصفهان) در مسجد سرخی اصفهان مجلس با عظمتی با حضور اقشار مختلف مردم برگزار نمود.
شیخ محمد حسین آل طاهر نیز در خمین و در مسجد جامع این شهر مجلس یادبودی بر پا نمود.
شیخ ابوالقاسم محمدی گلپایگانی (امام جمعه گلپایگان) نیز مجلس ترحیمی در شهر گلپایگان برگزار نمود که همه علما و مجتهدین منطقه در آن حضور داشتند. از سوی دکتر سید مجتبی جعفری خوانساری نماینده مردم گلپایگان و خوانسار در مجلس شورای ملی نیز، مراسم هفتم در حسینیه مرکزی خوانسار برگزار گردید.

پانویس

منابع 

 سنگربانان اسلام، نوشته سید هادی غضنفری، ج ۱، ص ۲۹، نشر نور، سال ۱۳۷۲ قم
 اجتهاد
 گلشن ابرارنوشته جمعی از پژوهشگران حوزه علمیه قم، ج ۲، چاپ ۳، نشر معروف، قم ۱۳۸۵.
 استاد انصاریان
 خوانسار روح من است
 گنجینه دانشمندان
 کتاب انقلاب عاشورا، خاطرات ساعی خوانساری
 زندگی‌نامه آیت‌الله سید محمدتقی غضنفری تألیف آیت‌الله سید مهدی ابن الرضا (ضیاءالابصار، جلد دوم)

پیوند به بیرون 
 کتاب: خط سرخ عاشورا: به یاد عالم وارسته، حضرت آیه‌الله حاج سید محمدتقی غضنفری خوانساری ویستا
 سخنرانی در اجلاس صلح آیت‌الله سید هادی خوانساری نوه مرحوم آیت‌الله خوانساری
 متن اجازه اجتهاد آیت‌الله سید هاشم خوانساری والد معظم مرحوم سید محمد تقی خوانساری

اسلام‌شناسان مسلمان شیعه
اهالی خوانسار
خاندان موسوی
درگذشتگان ۱۳۵۰
درگذشتگان ۱۹۷۱ (میلادی)
روحانیان شیعه
زادگان ۱۲۶۴
زادگان ۱۸۸۶ (میلادی)
عالمان شیعه
عالمان مسلمان
مراجع تقلید (درگذشته)
فقیهان درگذشته