فجر ۱

فجر-۱ معروف به مینی‌کاتیوشا نوعی راکت‌انداز کششی ۱۲ لوله‌ای ۱۰۷ میلی‌متری است. این راکت‌انداز  در اوایل دهه ۱۹۶۰ با نام تایپ ۶۳ در چین طراحی و تولید شد و سپس به کشورهای مختلفی صادر و در نقاط مختلف دنیا تولید شد. ایران از سال ۱۳۶۶ تحت لیسانس سازنده چینی و با نام فجر-۱ آغاز کرد.

این راکت‌انداز تا دهه ۱۹۸۰ به‌طور گسترده‌ای در ارتش آزادیبخش چین مورد استفاده بود. اکنون اگرچه در واحدهای فعال پیاده‌نظام استفاده نمی‌شود اما همچنان در زمره تجهیزات پیاده‌نظام کوهستانی و دسته‌های نیروهای ویژه قرار دارد. تایپ ۶۳ با توجه وزن کم و اندازه کوچک حتی بر روی خودروهای سبکی مثل جیپ و وانت نیز قابل نصب است.

در چین و برخی کشورهای دیگر مدل تک‌لوله‌ای و قابل حمل توسط نفر این سلاح نیز تولید شده‌است.

تولیدات با مجوز 

تایپ ۶۳ در این کشورها با مجوز سازنده چینی تولید شده‌است:
  با نام تاکا
  با نام فجر -۱ و راکت‌ها با نام حاسب-۱
  با نام تاکا
  با نام تایپ ۷۵
  با نام تی-۱۰۷

مدل‌های خودکششی 
  یک مدل صادراتی با تام تایپ ۸۱ بر اساس کامیون نانجینگ ان‌جی-۳۲۰
  مدل‌های ۱۸ و ۲۴ لوله‌ای که بر روی خودروهای شنی‌دار و چرخ‌دار نصب شده‌ند.
  شرکت راکتسان ترکیه یک سیستم بهینه‌شده ۱۰۷ م‌م را متشکل از یک خودروی هاموی با دو راکت‌انداز ۱۲ تایی و یک سیستم کنترل آتش تولید کرده که برد آن به ۱۱ کیلومتر افزایش یافته‌است.

کاربران 

تایپ ۶۳ به کشورهای متعدد دیگری نیز صادر شده از جمله:

منابع 

 Type 63 multiple rocket launcher. (2014, August 12). In Wikipedia, The Free Encyclopedia. Retrieved 07:44, August 20, 2014, from http://en.wikipedia.org/w/index.php?oldid=620896827

توپخانه راکتی
موشک و راکت
تجهیزات نظامی (۱۹۶۹–۱۹۶۰)