ایزدان نخستین یونان

ایزدان نخستین یونان  (پروتوس به معنی اولین و گنوس به معنی زاده)، در اساطیر یونانی، اجزای اصلی تشکیل دهنده جهان و اولین مخلوقاتی که در جهان ظهور کرده و به وجود آمدند. این ایزدان اولیه، گروهی از خدایان بودند که تمامی ایزدان و ایزدبانوهای دیگر را پدید آوردند. آن‌ها شامل زمین، هوا، آسمان، دریا، آب گوارا، دنیای زیرین، تاریکی، شب، روز و روشنایی بودند، اما مهم‌ترین آن‌ها اورانوس (پدر آسمان‌ها) و گایا (مادر زمین) بودند، که بعدها از ازدواج آنها تیتان‌ها  به وجود آوردند.

هزیود 
بر طبق نسب‌نامهٔ خدایان اثر هزیود:
 خائوس (تاریکی) و نوکس (شب)
 آیتر (روشنایی) و همرا (روز)
 اورانوس (آسمان) و گایا (زمین)
 اورئا
 پونتوس (دریا)
 تارتاروس (دنیای زیرین)
 اروس (زایش و باروری)

منابع

جستارهای وابسته 
 فهرست شخصیت‌ها، مکان‌ها و رویدادهای افسانه‌ای یونان باستان

اسطوره‌شناسی یونانی
ایزدان یونانی
دین یونان باستان