رشید عالی گیلانی

رشید عالی گیلانی (؛ زاده ۱۸۹۲ درگذشته ۲۸ اوت ۱۹۶۵) سیاست‌مدار عراقی بود که چند بار نخست وزیر پادشاهی عراق شد که واپسین دوره در آوریل ۱۹۴۱م بود. در این نخست‌وزیر پایانی، درگیری‌های مسلحانه میان نیروهای عراق و بریتانیا در خلال جنگ جهانی دوم روی داد که گیلانی در مه ۱۹۴۱ سرنگون شد و حکومتی دیگر بر عراق سر کار آمد.

زندگی‌نامه 
رشید عالی گیلانی در ۱۸۹۲ یا ۱۸۹۳ در بغداد به دنیا آمد. تحصیلات خود را در بغداد انجام داد. از ۱۹۲۵ تا ۱۹۲۷ وزیر دادگستری بود و سپس رئیس دفتر و مشاور ملک فیصل اول پادشاه عراق شد. از ۱۹۳۳ تا ۱۹۴۱ سه بار نخست‌وزیر عراق شد. در جنگ دوم جهانی کوشش کرد تا برای قطع نفوذ بریتانیا در عراق به کشورهای محور به ویژه آلمان نازی نزدیک شود. در آوریل ۱۹۴۱ کودتایی ضد بریتانیایی را سازمان داد اما بعد از دو ماه حکومتش برافتاد. پس از شکست کوشش‌هایش در عراق به ایران رفت. پس از اشغال ایران در جنگ جهانی دوم به آلمان گریخت و در برلین زندگی می‌کرد. در آنجا با هیتلر دیدار کرد و دولت آلمان او را به عنوان رئیس دولت عراق در تبعید به رسمیت شناخت. پس از شکست آلمان به عربستان سعودی رفت. در ۱۹۵۸ پس از کودتای عبدالکریم قاسم به عراق بازگشت. پس از آن که در دسامبر ۱۹۵۸ به همراه عبدالسلام عارف در کوششی برای برکنار کردن قاسم ناکام شد دستگیر شد و به مرگ محکوم شد. در ۱۹۶۱ دولت عراق او را عفو کرد و به لبنان رفت و تا سال ۱۹۶۵ که درگذشت در بیروت زندگی می‌کرد.

منابع 

 نشاشیبی، ناصرالدین، در خاورمیانه چه گذشت، ترجمه محمد حسین روحانی٬انتشارات توس، تهران ۱۳۵۷

پیوند به بیرون 

افراد پادکمونیست اهل عراق
اهالی بغداد
ایرانی‌تبارهای اهل عراق
درگذشتگان ۱۹۶۵ (میلادی)
رهبران به قدرت رسیده از طریق کودتا
زادگان ۱۸۹۲ (میلادی)
عراقی‌های سده ۱۹ (میلادی)
عراقی‌های سده ۲۰ (میلادی)
مسلمانان سنی اهل عراق
ملی‌گرایان اهل عراق
ملی‌گرایان عرب اهل عراق
نخست‌وزیران عراق
هاشمیان
همدستان آلمان نازی اهل خاورمیانه
سیاستمداران جنگ جهانی دوم