یک بام و دو هوا

«یک بام و دو هوا» یا استاندارد دوگانه  اصطلاحی است برای اشاره به تبعیض و بی‌عدالتی؛ زمانی که در شرایط یکسان برای افراد متفاوت، مجموعهٔ متفاوتی از اصول یا قوانین اعمال می‌گردد. چنین عملکردی برخلاف اصول اولیه عدالت شناخته می‌شود.

در برخی فرهنگ‌ها برخی رفتارها توسط گروهی از مردم پذیرفته است، اما انجام همان رفتار توسط گروه دیگری از مردمان ناپذیرفتنی و تابوست.

ریشهٔ اصطلاح «یک بام و دو هوا» در زبان فارسی 
این اصطلاح از داستانی قدیمی به شرح زیر ریشه گرفته شده است:

پیرزنی با عروس و دامادش در خانه‌ای زندگی می‌کردند. شبی تابستانی بود و هوا گرم، پس همه روی پشت‌بام خوابیده بودند. یک طرف بام داماد و دخترِ زن می‌خوابیدند و طرف دیگر بام، عروس و پسرش. پیرزن دید که پسر و عروسش به هم چسبیده خوابیده‌اند، آنها را بیدار کرد و گفت: «هوای به این گرمی خوب نیست به هم چسبیده باشید، از هم جدا بخوابید!» سپس متوجه دختر و دامادش شد که جدا از هم خوابیده بودند. گفت: «هوای به این سردی، خوب نیست از هم جدا بخوابید! بروید کنار هم!» عروس که این طور دید بلند شد و گفت:

و از همان‌جا این ضرب‌المثل به وجود آمد و بین مردم رایج گردید.

نسخهٔ دیگری از شعر بالا، به این صورت نقل شده:

جستارهای وابسته 
 تبعیض
 گرفتاری دوسره
 قاعده طلایی

منابع 

 

ستم
نابرابری اجتماعی
موانع اندیشه انتقادی
سوگیری
نفاق