سارومات

سرزمین سارومات، نام سرزمینی است که در آن گروهی از سکاها به نام سرمت‌ها زندگی می‌کردند.

منشاء سرمت‌ها بخش های مرکزی استپ اوراسیا بود و آن‌ها بخشی مردم سکا بودند . آن‌ها در حدود قرن چهارم و سوم پ.م شروع به مهاجرت به سمت غرب کردند و تا سال ۲۰۰ پ.م بر سکاهای آن سرزمین تسلط یافتند . بزرگترین گستره سرزمین آن‌ها ، در حدود سال ۱۰۰ پ.م بود، سرزمین‌ آن‌ها از رودخانه ویستولا تا دهانه دانوب و در شرق تا ولگا ، در همسایگی سواحل .دریای سیاه و خزر و همچنین سرزمین قفقاز در جنوب ، بودند قلمرو آنها که در نزد قوم شناسان یونانی - رومی Sarmatia  شناخته می شد و شامل بخش غربی سرزمین سکاها ( شامل اوکراین مرکزی امروزی ، اوکراین جنوب شرقی ، روسیه جنوبی، مناطق ولگا و اورال جنوبی ، همچنین به میزان کمتری در شمال شرقی بالکان و اطراف مولداوی) بود.

بر پایه کتاب جغرافی بطلمیوس، جغرافیدان پرآوازه یونانی، دو کشور سلمستان وجود داشت؛ سلمستان آسیایی و سلمستان اروپایی، که این یکی تقریباً همان است که در آینده دوک نشین بزرگ لیتوانی نام گرفت.

از آنجا که سرمتی‌ها دستاوردهای فرهنگی بزرگی داشتند و نژاد کهن شرق اروپا شناخته شدند، در سده نوزدهم جنبش بزرگی در همین سلمستان اروپایی، لهستان و لیتوانی و دیگر کشورهای اروپای خاوری با نام سلم گرایی ریشه دوانید و تا دیر زمانی نیروبخش انگیزه و پیشرفت در میان مردمان این کشورها بود.

سارومات در نوشته‌های ایرانی 
در نوشته‌های اسطوره‌ای و دینی ایرانی، فریدون که شاه آریاییان بود، سرزمین خویش را میان ۳ فرزند خود سَلم، تور و ایرج بخش کرد نام سلم در نوشته‌های باستان به صورت «سئیریم» و «سرم» نیز خوانده می‌شده‌است و نام سرمان در تاریخ به صورت «سرمت» و در لاتینی «سرمتای» و سارومات آمده‌است یونانیان و رومیان در مورد طوایفی به کار می‌بردند که به تدریج سکاها را از نواحی جنوب روسیه بیرون راندند.

مردمان سرمتی 

سَرمَت یا سلمستانی ها یکی از مجموعه اقوام باستانی ساکن استپ‌های جنوب روسیه بودند. سرمت‌ ها شاخه غربی از سکاها بشمار می‌آمدند که در قرن ۴ و ۵ پیش از میلاد زندگی می‌کردند. سکا ها از اقوام ایرانی نژاد بودند. اقوام و تیره‌های سرمتی از دربرگیرنده چهار نام شناخته شده ترند:
 رخش‌الان‌ها
 یازیگ‌ها
 یاسی‌ها
 آلان‌ها

این قوم پس از قرن چهارم پیش از میلاد رفته رفته با آغاز دوره مهاجرت‌ها(هون‌ها، گات‌ها) از جمعیتش کاسته شد، از میان نوادگان این قوم در آغاز قرون پس از میلاد به آلان‌ها معروف شدند و در قرون جدید آنها را با نام آسی‌ها می‌شناسند که در منطقه اوستیا زندگی می‌کنند.

گسترده‌ترین ناحیه‌ای که سرمتی‌ها در آن سکونت یافتند از یک سو سرزمین میان رودخانه ویستولا (در لهستان کنونی) تا ریزشگاه رود دانوب (در رومانی و بلغارستان امروزی) و از سوی شرق تا ولگا (در روسیه و قزاقستان فعلی) و از سوی دیگر از منطقه اسرارآمیز فرااپاختریان در شمال تا دریای سیاه (در اوکراین کنونی) و دریای خزر در جنوب بود. سرزمین‌های میان دریای سیاه و خزر تا کوه‌های قفقاز هم در محدوده آنها بشمار می‌آمد.

ریشه نام سرمت را همریشه با واژه اوستایی zarema- به معنی «پیر» دانسته‌اند و نظر زبانشناسان بر این است که این نام معنی مهتر و پیشوا را تداعی می‌کرده‌است.

نوشته‌های غربی 
سرزمین سلمستان چنان گسترده بود که برای نمونه، جغرافیدان نامدار یونانی، بطلمیوس اسکندرانی، نام سلمستان آسیایی و سلمستان اروپایی را همچون دو گستره به هم پیوسته در جغرافیای خود یاد نموده‌است. سلمستان اروپایی با آنچه در آینده به دوک نشین بزرگ لیتوانی نام گرفت سازگاری بسیاری دارد.

زبان 
زبان سَرمَتی: از زبان‌های ایرانی  شرقی. زبانی که مردمان سَرمت بدان گفتگو می‌کردند. زبان آسی بازمانده‌ای از این زبان است.

جستارهای وابسته 
 سرمتی گرایی
 سکاها
 یاسی‌ها
 آلان‌ها
 اوستیا
 یازیگ‌ها
 آس‌ها
 داس‌ها
 تراس‌ها
 رخش الان‌ها
 روکسولانی
 سکستان
 سبزدشت اوراسیا
 رودخانه سرسوتی

منابع 

 Brzezinski, R. , et al, The Sarmatians 600 BC-AD 450 (in series Men-At-Arms 373) 
 Davis-Kimball, Jeannine. 2002. Warrior Women: An Archaeologist's Search for History's Hidden Heroines. Warner Books, New York. 1st Trade printing, 2003.  (pbk).
 تادئوش سولیمیرسکی،  The Sarmatians (vol. 73 in series "Ancient People and Places") Praeger Publishers, 1970

پیوند به بیرون 
 سرمتی‌ها (به انگلیسی)

سرمت‌ها

وضعیت زن میان سکاها و سرمت‌ها 

اقوام باستانی
الان‌ها
پادشاهی بسفور
تاریخ اورال
تاریخ اوکراین
تاریخ باستان اوکراین
تاریخ باستان رومانی
تاریخ روسیه
تاریخ رومانی
تاریخ قزاقستان
تاریخ قفقاز شمالی
سرمتی
عشایر اوراسیا
فرهنگ‌های باستانی آسیا
فرهنگ‌های باستان‌شناختی اروپای جنوب شرقی
فرهنگ‌های باستان‌شناختی اروپای شرقی
کوچ‌گردهای ایرانی‌تبار
کوچ‌نشینان اوراسیا
مردمان ایرانی‌تبار
مردمان باستانی ایران
ویکی‌سازی رباتیک