تچان (روان‌شناسی)

تَچان، تجربه اوج،  غرقگی یا شیفتگی  در روان‌شناسی، حالت ذهنی ویژه‌ای هنگام انجام یک کنش است که در آن کنشگر طوری روی یک کار متمرکز شود که در حس پایبندی کامل به آن کار و خشنودیِ فرایند انجام کار غوطه‌ور بشود. به سخن ساده‌تر، تچان وضعیتی است که کسی آن‌قدر در آنچه سرگرم انجام آن است، غرق شود که زمان و مکان پیرامونش را هم حس نکند.

فلو یا غرقگی پدیده احساس رضایت عمیق ناشی از درگیر شدن کامل در فعالیتی است که هم چالش‌برانگیز است و هم رضایت بخش غرقگی جریانی هدفمند است که شامل تمرکز شدید روی یک کار است و از حس پیشرفت پشتیبانی می‌کند.

این مفهوم برای نخستین بار در سال ۱۹۷۵ از سوی میهای چیکسنتمیهایی نام‌گذاری شد. گرچه از هزاران سال پیش با اسامی دیگری مطرح گشته بود، به ویژه در ادیان آسیای شرق همچون بودائیسم. این مفهوم روان‌شناسی مثبت‌گرا به گونه‌ای گسترده در زمینه‌ها و حوزه‌های دیگر دانش نیز بکارگرفته شده‌است.

از دیدگاه سیژنتمیهالی، تچان سراسر بر مفهوم انگیزش پایه‌ریزی شده‌است.

هنگامی که سیژنتمیهالی در پژوهش خود دربارهٔ چگونگی کار نقاشان مطالعه می‌کرد دریافت که آنها تا زمانی که بر روی نقاشی خود متمرکز بودند بی‌پروا به هر عامل دیگری مانند خستگی، گرسنگی یا ناخوشی بودند. آنها تنها طرح می‌کشیدند و بر پی گرفتن کار خود متمرکز بودند. اما هنگامی که کار را انجام می‌دادند آن دلبستگی و تمرکز را از دست می‌دادند. او نتیجه گرفت که برای این نقاشان نتیجه کار چندان مهم نبود بلکه سرشت کاری که سرگرم انجامش بودند برایشان اهمیت داشت.

جستارهای وابسته 
 روان‌شناسی مثبت‌گرا
 ذهن‌آگاهی
 تخیل
 نیمه‌شیدایی
 خلسه
 هیپنوتیزم

پانویس

پیوند به بیرون 

 ; presentation at the February, 2004 TED conference
 Finding Flow in Educational Leadership
 "In the zone": enjoyment, creativity, and the nine elements of "flow"
 Finding Flow in Writing by Tracy Steen, Ph.D.
 Archetype Writing The Right-Brain/Left-Brain Myth and Flow looks at the neurology behind flow
 Flow – A commentary on Mihaly Csikszentmihalyi's classic work by Tom Butler-Bowdon
  The Principle of Relevance, Stefania Lucchetti, RT Publishing, Hong Kong 2010, which discusses the concept of "Flow" and the importance of attention in the context of digital information overload
 "Flow" (2010) – A short film made by Halcyon Nights in which flow theory is explored through a new exhilarating activity that takes place on the streets of London
 Management Metrics - An article about Flow concept application

اختراع‌های مجارستانی
اختلال کم‌توجهی بیش‌فعالی
توجه
حل مسئله
خلاقیت
روان‌شناسی مثبت‌گرا
روان‌شناسی
شاخه‌های روان‌شناسی
مکتب‌های روان‌شناسی