نغمه ثمینی

نغمه ثمینی (زادهٔ ۱۵ خردادماه ۱۳۵۲) فیلم‌نامه‌نویس، نمایشنامه‌نویس، نویسنده، منتقد سینمایی، روزنامه‌نگار و عضو هیئت علمی پردیس هنرهای زیبای دانشگاه تهران اهل ایران است. ثمینی دانش‌آموختهٔ کارشناسی ادبیات نمایشی و کارشناسی ارشد سینما از دانشگاه تهران و دکترای پژوهش هنر از دانشگاه تربیت مدرس است. او به عنوان نویسنده با نشریاتی نظیر ماهنامه سینمایی فیلم و زنان همکاری داشته‌است. او سال‌ها در دانشکده هنرهای زیبای تهران به تدریس پرداخته و شاگردان بسیاری را تربیت کرده است.

ثمینی در سال ۲۰۱۹، کمپانی تئاتر «صدا» را همراه با پارمیدا ضیایی، طراح صحنه و رقص و رقصنده ایرانی در سیاتل آمریکا بنیاد نهاد. این گروه با هدف شناساندن تئاتر ایران به مخاطبان آمریکایی، رساندن صدای مهاجران دور از وطن و کسب تجربه مشترک با مخاطبان غیرفارسی‌زبان راه‌اندازی شده است. این کمپانی کار خود را با فراخوان یک کارگاه هنری شروع کرد و پس از اجرای چند نمایش و برگزاری کارگاه‌ها به صورت آنلاین (به دلیل همه‌گیری کرونا)، اولین اجرای زنده خود را با نام «مستانه: تاریخ فراموشان» به روی صحنه برد.

فیلم‌شناسی

تئاتر 
نغمه ثمینی از سال ۱۳۷۱، وارد عرصه نمایشنامه‌نویسی تئاتر ایران شد. نمایشنامه‌های موفق بسیاری از جمله نمایش‌های «شکلک»، «خواب در فنجان خالی»، «تلخ‌ بازی قمر در عقرب»، «متولد هزار و سیصد و شصت و یک» و«اسب‌های آسمان خاکستر می‌بارند» را نوشت که در ایران منتشر و به روی صحنه رفته‌اند. «افسون معبد سوخته»، «رازها و دروغ‌ها»، «خانه»، «رویای نیمه شب پاییز»، «اینجا کجاست؟»، «هیولاخوانی»، «سه جلسه تراپی و یک مهمانی»، «پالتوی پشمی قرمز»، «زبان تمشک‌های وحشی»، «چهار دقیقه و همان چهار دقیقه» بخشی از دیگر نمایشنامه‌های او به شمار ‌می‌روند. او نویسندگی بخش نمایشی کنسرت نمایش سی را نیز به عهده داشته است.

ثمینی در فوریه ۲۰۲۳، تئاتر «مستانه، تاریخ فراموشان» را در یکی از سالن‌های شهر سیاتل آمریکا به روی صحنه برد. این نمایش اولین اجرای زنده کمپانی تئاتر «صدا» به‌شمار می‌رود. این نمایش ۹۰ دقیقه‌ای روایتی است از دو دختر دبیرستانی در دهه ۶۰ خورشیدی. ثمینی نمایشنامه این اثر را با الهام از زندگی رومینا اشرفی نوشته است. ثمینی این اثر را با انتخاب «تئاتر فرم و ژست» و با استفاده از «قرارداد تئاتری» بین اجرا و مخاطبین، طراحی و کارگردانی کرده است.

کتاب‌شناسی

نوشته‌ها 

 خ‍ال‍ه ادی‍س‍ه و ت‍ل‍خ‌ب‍ازی ق‍م‍ر در ع‍ق‍رب: دو ن‍م‍ای‍ش‍ن‍ام‍ه‌. ت‍ه‍ران: روش‍ن‍گ‍ران و م‍طال‍ع‍ات زن‍ان، ۱۳۷۷. 
 دام‍ن گ‍ل‍ی‌. با ت‍ص‍وی‍رگ‍ری پ‍ی‍ام ف‍روت‍ن. تهران: ف‍رگ‍ام‏‫، ۱۳۷۷. 
 رازه‍ا و دروغ‌ه‍ا. ت‍ه‍ران: آت‍ن‍ا، ۱۳۸۱. 
 کتاب عشق و شعبده: پژوهشی در هزار و یک شب. تهران: نشر مرکز‏‫، ۱۳۷۹.
 ث‍م‍ی‍ن‍ی، نغمه و حمیدرضا آذرنگ. ب‍رگ‍زیده آث‍ار ن‍وزده‍م‍ی‍ن ج‍ش‍ن‍واره ب‍ی‍ن‌ال‍م‍ل‍ل‍ی ت‍ئ‍ات‍ر ف‍ج‍ر. ت‍ه‍ران: ن‍م‍ای‍ش (ان‍ج‍م‍ن ن‍م‍ای‍ش)، ۱۳۸۰. 
 ش‍ک‍ل‍ک: نمایشنامه همراه دو نقد و دو مصاحبه. ت‍ه‍ران: ن‍ش‍ر ن‍ی‏‫، ۱۳۸۵. 
 
 اسب‌های آسمان خاکستر می‌بارند. مترجم فرانسوی تینوش نظم‌جو. تهران: نشر نی‏‫، ۱۳۸۸. 
 بدون خداحافظی. ‏‫‏تهران: حوا، ‏‫‏۱۳۸۸. 
 بهزاد، مهدی و نغمه ثمینی. افسانهٔ پادشاه و ریاضیدان: بی‌نهایت معما. تهران: دیبایه‏‫، ۱۳۸۹. 
 در حضور دیگران: مجموعه نقدها و مقالات دربارهٔ سینما، تئاتر، ادبیات. تهران: منظومه خرد‏‫، ۱۳۸۹. 
 متولد هزار و سیصد و شصت و یک. تهران: افراز، ‏‫‬‏۱۳۸۹. 
 خواب در فنجان خالی. تهران: نشر نی‏‫‬‏، ۱۳۹۰. 
 خانه: نمایشنامه برای سه اتاق و یک پشت‌بام. تهران: نشر نی، ‏‫‏۱۳۹۳. 
 ثمینی، نغمه و محمد رضایی‌راد. بر اساس دوشس ملفی. تهران: بیدگل‏‫، ۱۳۹۵. 
 نگاه‌مان می‌کنند. تهران: افراز‏‫، ‏‫۱۳۹۵. 
 هیولاخوانی. تهران: افراز، ۱۳۹۶. 
 زبان تمشک‌های وحشی. تهران: نشر نی، ‏‫۱۳۹۷. 
 جنگ‌ها و بدن‌ها: نشانه تن در فرهنگ و سینمای پساجنگ ژاپن ۱۹۴۵–۱۹۶۵. تهران: نشر نی‏‫، ۱۳۹۷. 
 من سندبادم تو مسافر: ناسفرنامه‌ها. تهران: نشر فنجان، 1401. شابک 1-4-97992-622-978

ترجمه‌ها 
 پ‍ن‍ج ف‍ی‍ل‍م‍ن‍ام‍ه: ک‍ودک‍ی ای‍وان، س‍ولاری‍س، اس‍ت‍اک‍ر، ن‍وس‍ت‍ال‍گ‍ی‍ا، ای‍ث‍ار. ت‍رج‍م‍هٔ م‍ج‍ی‍د اس‍لام‍ی، نغمه ثمینی [و دی‍گ‍ران]. ت‍ه‍ران: ن‍ش‍ر ن‍ی‏‫‏، ۱۳۸۲. 
 م‍ک ک‍ال‍و، ک‍ری‍س‍ت‍وف‍ر. ت‍ئ‍ات‍ر و اروپ‍ا. ت‍ه‍ران: ق‍طره، ۱۳۸۳.
 ه‍اوپ‍ت‍م‍ان، گ‍ره‍ارت. بافندگان. تهران: نشر قطره‏‫‬‏، ۱۳۹۰.

جوایز و نامزدی‌ها

سینما و تلویزیون

کتاب 
 برندهٔ بهترین کتاب بخش نقد ادبی دوره دوم جایزه ادبی جلال آل احمد برای کتاب تماشاخانه اساطیر
 برنده بیست و هفتمین دورهٔ جایزهٔ کتاب سال جمهوری اسلامی برای کتاب تماشاخانهٔ اساطیر

فیلم زندگی 
فیلم مستند جادونویس به کارگردانی آریان رضائی به زندگی تئاتری نغمه ثمینی می‌پردازد. این فیلم از آذر ماه ۱۴۰۰ از طریق سایت هاشور اکران آنلاین شده‌است.

منابع

پیوند به بیرون 

 
 
 

استادان دانشگاه تهران
افراد زنده
برندگان سیمرغ بلورین بهترین فیلمنامه
دانش‌آموختگان دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران
دانش‌آموختگان دانشگاه تربیت مدرس
روزنامه‌نگاران سینمایی اهل ایران
زادگان ۱۳۵۲
فیلمنامه‌نویسان فارسی‌زبان
فیلم‌نامه‌نویسان زن اهل ایران
مترجمان اهل ایران
منتقدان فیلم اهل ایران
نمایشنامه‌نویسان سده ۱۴ اهل ایران
نویسندگان زن اهل ایران
مهاجران ایرانی به ایالات متحده آمریکا
استادان دانشگاه دور از وطن اهل ایران در ایالات متحده آمریکا
نمایشنامه‌نویسان سده ۱۵ اهل ایران
نمایشنامه‌نویسان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایران
نمایشنامه‌نویسان سده ۲۱ (میلادی) اهل ایران
نمایشنامه‌نویسان زن اهل ایران
دانش‌آموختگان دانشگاه تربیت مدرس