کله‌منار

در گذشته در برخی از جنگ‌ها، به‌ویژه هنگامی که سپاهی پیروز می‌شد، سر اسیرها یا کشته‌شدگان در جنگ را بریده و به شکل یک تپه بزرگ یا مناره می‌ساخت که به آن کله‌منار می‌گفتند.

برای نمونه در جنگ چلدر، مصطفی‌پاشا دو کله منار از کشته‌های ایرانی بر پا کرد. همچنین در نبرد کرتسانیسی، آغا محمدخان نیز این کار را با کشته‌های گرجی کرد.

نمونه دیگر در محاصره اصفهان به دست «تیمورلنگ» است. با حمله تیمور به اصفهان، هفتاد و پنج هزار نفر از مردم اصفهان کشته شدند و با جمجمه مردم این شهر یک‌کله منار ساخته شد.

روی سفال‌ها، نقش‌هایی مانند خطوط هندسی، هاشور، زیکزاک، نقش افزوده، نقش کنده و استرلیزه دیده می‌شود.

شواهد حاکی از آن است که سمت غربی این تپه بر اثر کاوش‌های متعدد غیرمجاز به شدت آسیب دیده و حفره‌های متعددی در آن ایجاد شده‌است.

طی سال‌های گذشته، در قسمتی از تپه گودالی به عمق دو متر ایجاد شده که مملو از قطعات بزرگ سفال‌های شکسته شامل قطعات خمره‌های بزرگ قرمز رنگ است که براثرضربه کلنگ خرد شدند.

در میان قطعه‌های سفالی، استخوان و اجزای مختلف بدن انسان دیده می‌شود که به احتمال زیاد درون خمره شکسته شده بودند.

وضعیت کلی تپه بدین صورت است که تپه اصلی در شرق واقع شده و دارای ارتفاعی حدود ۲۵متر است. در قسمت غربی تپه تا فاصله حدود ۱۵۰ متر تپه‌هایی قرار دارد که ارتفاع آن‌ها از سطح زمین‌های اطراف حدود ۱۰ متر بوده و در همه آن‌ها شواهد تاریخی و فرهنگی گسترده‌است.

محوطه باستانی کله منار در تاریخ دوازدهم شهریور ماه سال ۱۳۸۰ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده‌است.

منابع 
 ... جنایت عبدالرحمان تا آن حد بوده که از سر انسان کله منار بسازد.در کتاب« کله منارها در افغانستان» ... khorasanzameen.net
 ... ساختن کله منارها از سرهای بریده‌ای کشته شده گان بود ... wahdatnews.com
 ... همچنان کله منار ساختن‌ها،به سیاه چاه ... khawaran.com
 https://www.cgie.org.ir/fa/article/224554/تیمور-گورکانی

جنایت علیه بشریت
جنگ