مازدندانان

مازدَندانان (Labyrinthodontia) زیررده‌ای از جانوران دوزیست بودند که برخی از جانوران غالب در دوران‌های دیرینه‌زیستی پسین و میانه‌زیستی آغازین (در حدود ۳۶۰ تا ۱۵۰ میلیون سال پیش) را شامل می‌شدند. مازدندانان در دوره دوونین از ماهی‌های گوشتی‌باله تکامل پیدا کرده و پدید آمدند و نیای تمامی مهره‌داران زنده خشکی‌زی به‌شمار می‌روند.

نام مازدندان به این‌خاطر به آن‌ها داده شده که الگوی چین‌خوردگی عاج دندان و مینای دندان آن‌ها مازگونه (پیچاپیچ و تودرتو) است. دندان‌های آنان اغلب تنها بخش سنگواره‌شده و یافته‌شده‌شان است.

ویژگی دیگر آن‌ها دارا بودن تاق جمجمه کاملاً زره‌دار (به همین خاطر پیش از این پوشیده‌سران Stegocephalia هم نامیده می‌شدند) و دارا بودن ستون مهره‌های پیچیده است که بررسی ساختار آن برای دسته‌بندی این گروه مفید است.

داشتن روزنه گوشی Otic notch در پشت هر چشم در لبه عقبی جمجمه از دیگر ویژگی‌های مازدندانان است. در مازدندانان ابتدایی آب‌رو این روزنه گوشی احتمالاً یک روزنک باز بوده‌است و در برخی از گونه‌های پیشرفته‌تر احتمالاً پرده صماخ در آن قرار داشته است.

منابع 

Wikipedia contributors, "Labyrinthodontia," Wikipedia, The Free Encyclopedia, (accessed August 31, 2013).

 
آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط ریچارد اوون
دوزیستان پیشاتاریخ
دوزیستان دیرینه‌زیستی
دوزیستان میانه‌زیستی
دیرین‌شناسی
گروه‌های پیراتباری
مهره‌داران پیشاتاریخ