شمس‌الدین خویی

شمس‌الدین ابوالعباس احمدبن خلیل‌بن سعادة خویی‌، فیلسوف‌، پزشک و فقیه شافعی‌ بود که در ۱۱۸۷ ـ ۱۱۸۸ میلادی زاده شد.

ابتدا به تحصیل طب و فقه پرداخت‌ و پس از تولد پسرش‌، عازم بغداد شد و نزد ابن هبل اقامت گزید. بعدها، نزد علأالدین طاوسی (؟) در همدان و نزد فخرالدین‌ رازی احتمالاً در هرات تحصیل کرد.

شمس‌الدین خویی بناً به اظهار خودش کتاب‌های زیر را مطالعه نموده است : مسائل‌ حنین‌بن اسحاق‌، مرشد رازی‌، ذخیره‌ٴ ثابت‌بن قره‌، قانون ابن سینا. بعدها قاضی‌القضات دمشق شد، و در ۱۲۳۹ ـ ۱۲۴۰ میلادی در همان شهر درگذشت‌.

آثار
 ینابیع العلوم (اقالیم التعالیم فی الفنون السبعة) : مجموعه‌حکایاتی است‌ درباره‌ٴ معارف هفتگانه‌، یعنی تفسیر، حدیث‌، فقه‌، ادب‌، طب‌، هندسه و حساب.
 السفینة النوحیة فی السکینة الروحیة : رساله ای است که با مجموعه‌ای از عقاید گروه‌های زیر درباره‌ٴ روح آغاز می‌شود: پزشکان‌، حکما، فلاسفه‌، صوفیه‌، عامه‌؛ سپس به رده‌بندی ارواح می‌پردازد ــ که ارواح نباتی پایین‌ترین مرتبه را حائز است‌، آنگاه از وسایل تهذیب روح بحث می‌کند و به‌ استنتاج شخصی می‌پردازد، که شامل تفصیلاتی از شرح حال خود نویسنده است‌.

منابع

 

پزشکان قرون وسطی اهل ایران
پزشکان سده‌های میانه اسلامی
پزشکان اهل ایران
فقیهان شافعی
اهالی خوی
فقیهان اهل ایران