گربه‌سانان

گربه‌سانان (نام رایج) یا گربه‌سانیان (نام علمی با پسوند رایج برای زیرراسته‌ها) ، زیرراسته‌ای از گوشت‌خوارسانان هستند. خانواده‌ها و گونه‌های این زیرراسته الزاماً از گربه‌ها نیستند و فقط شباهت‌هایی از نظر فرگشتی، کالبدشناسی و ریخت‌شناسی به گربه‌ها دارند. گربه‌های حقیقی (Cats) تنها در یکی از خانواده‌های این زیرراسته به نام گربه‌ایان دسته‌بندی شده‌اند. سایر خانواده‌های این زیرراسته عبارت‌اند از کفتاران، خدنگان، زبّادان، گربه‌زبادان ماداگاسکار و چند خانوادهٔ جانوری منقرض شده مانند شمشیردندان‌نمایان.

گربه‌سانیان در برابر دیگر زیرراستهٔ گوشت‌خواران، یعنی سگ‌سانیان  قرار دارد و هر دوی این زیرراسته‌ها ویژگی‌های متمایزی در میان دیگر پستانداران دارند: دارای ۴ دندان مخصوص گوشت‌خواری در جلوی آرواره خود هستند.

ویژگی‌ها 
یکی از تفاوت‌های زیرراسته‌های گربه‌سانیان و سگ‌سانیان در فضای بخش صماخی استخوان گیجگاهی است. گربه‌سانیان دارای دو محفظهٔ صماخی در گوش داخلی و سگ‌سانیان دارای یک محفظه هستند. همچنین گربه‌سانان دارای پوزه‌های کوچک‌تر و تعداد دندان کمتر بوده و بر خلاف سگ‌سانیان معمولاً برای شکار جانوران کمین می‌کنند. بسیاری از گربه‌سانیان دارای پنجه‌های جمع‌شونده بوده و جانورانی پنجه‌رو و توانایی بالا رفتن از درختان یا درخت‌پیمایی را دارند.

رده‌بندی 
این زیرراسته دارای دو خانواده طبقه‌بندی‌نشده و منقرض‌شده، یک خانوادهٔ گربه نخلی (Nandiniidae)، یک بالاخانوادهٔ گربه‌واران (Feloidea) و یک فروراستهٔ زیادوارگان (Viverroidea) است. زیرراستهٔ گربه‌سانیان به‌طور کلی دارای پنج خانوادهٔ منقرض‌شده و هفت خانوادهٔ موجود و منقرض‌نشده هستند. همچنین دوازده زیرخانواده، ۵۶ سرده و ۱۱۴ گونه از گربه‌سانیان شناسایی شده‌اند. این جانوران در تمام قاره‌ها و مناطق به جز استرالیا و جنوبگان پراکندگی دارند.

گربه‌زبادان ماداگاسکار: دارای هشت گونه هستند و منحصراً در جزیرهٔ ماداگاسکار یافت می‌شوند.

گربه‌ایان: با داشتن ۴۱ گونه بزرگ‌ترین خانوادهٔ در زیرراستهٔ گربه‌سانیان است و دارای پراکندگی جغرافیایی زیادی در تمام قاره‌ها و مناطق مختلف به جز جنوبگان و استرالیا هستند.

کفتاران: دارای چهار گونه و دو زیرگونه هستند و در آفریقا، خاورمیانه و هند پراکندگی دارند. جانورانی بسیار قدرتمند بوده و از جهات مختلف، شباهت‌های زیادی با سگ‌سانیان دارند.

درخت تبارزایی

جستارهای وابسته 
 توکسوپلاسموز
 دینیکتیس
 گوشتخوارسانان

منابع 

 Wikipedia contributors, "Feliformia," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Feliformia&oldid=539425345 (accessed March 12, 2013).

بالاخانواده‌های پستانداران
پستانداران ایران

گوشت‌خوارسانان