شمس‌الدین ایلدگز

اتابک اعظم شمس‌الدین ایلدِگُز یا ایلدُگُز (مرگ در ۵۷۱ هجری قمری) بنیاگذار دودمان اتابکان آذربایجان بود. 

شمس‌الدین ایلدگز در آغاز امیری‌ بود از تبار قبچاق و داماد سلطان مسعود سلجوقی بود. او در دستگاه سلجوقیان پیشرفت نمود تا آنجا که به امارت آذربایجان رسید. او در حدود ۵۳۰ یا ۵۳۱ هجری قمری توانست حکومتی به‌نسبت مستقل را برپاسازد و به جز آذربایجان تا زمان مرگش بر اران، ری و اصفهان نیز چیره‌گردد. 

احتمال داده‌اند که نام ایلدگز دگرگون‌شدهٔ واژهٔ ترکی ایلدنگیز باشد.

منابع 
 لغتنامهٔ دهخدا

http://www.iranicaonline.org/articles/atabakan-e-adarbayjan

سلجوقیان
حاکمان ترک
تاریخ آذربایجان
درگذشتگان ۵۷۱ (قمری)
شاهان اتابکان آذربایجان
درگذشتگان ۱۱۷۵ (میلادی)
درگذشتگان ۱۱۷۶ (میلادی)
مردمان ترک در سده ۱۲ (میلادی)
قبچاق‌ها
آذربایجان در قرون وسطی