آزمایشگاه سیستم‌های هوشمند

آزمایشگاه سیستم‌های هوشمند یکی از آزمایشگاه‌های دانشکده مهندسی کامپیوتر و فناوری اطلاعات دانشگاه صنعتی امیرکبیر است که در زمینه سیستم‌های هوشمند و مهندسی نرم‌افزار فعالیت می‌کند. این آزمایشگاه به همت و ریاست دکتر احمد عبداله‌زاده بارفروش  به همراه تمامی امکانات مورد نیاز تأسیس شده‌است. این آزمایشگاه اولین آزمایشگاه در زمینه مهندسی کیفیت در نرم‌افزار می‌باشد و تاکنون روش‌های اندازه‌گیری، اندازه و استاندارهای زیادی را در حوزه مهندسی کیفیت در نرم‌افزار تولید و ارائه داده است و هم‌اکنون نیز در این آزمایشگاه دانشجویان دکترا و دانشجویان ارشد با تمرکز به بهبود کیفیت سیستم‌های نرم‌افزاری مشغول به تحصیل می‌باشند.

اهداف 
آزمایشگاه سیستم‌های هوشمند فعالیت‌های گروه‌های تحقیقی خود را به‌طور عمده در قالب دو گروه طبقه‌بندی نموده است:
 گروه‌های کاری فعال در زمینه مسائل سیستم‌های هوشمند نرم‌افزاری
 گروه‌های فعال در زمینه مهندسی نرم‌افزار
گروه های فعال در حوزه هوش مصنوعی

دیدگاه آزمایشگاه 
تأمین کیفیت سیستم‌های نرم‌افزاری از مشکلات مهم تولیدکنندگان است.
سیستم‌های نرم‌افزاری به دو دسته مبتنی بر داده و مبتنی بر دانش تقسیم می‌شوند.
برای تولید سیستم‌های مبتنی بر داده، متدولوژی‌ها و فرایندهای زیادی معرفی شده و استفاده می‌شوند.
متدولوژی‌های تولید سیستم‌های مبتنی بر دانش به صورت وسیعی تولید نشده‌اند.
تأمین کیفیت سیستم‌های مبتنی بر دانش یک چالش در تولید آنهاست که در متدولوژی‌های تولید این نوع سیستم‌ها دیده نشده‌است.
هدف این آزمایشگاه تحقیق و ارائه راهکارهای در استفاده از مهندسی نرم‌افزار در سیستم‌های هوشمند می‌باشد.

حوزه کاری آزمایشگاه 
 مهندسی نیازمندیها
 مدلسازی: شامل کنترل ناسازگاریها، تبدیل مدل، همگام سازی، ذخیره و بازیابی مدل
 معماری سیستم‌های هوشمند
 تست سیستم‌های هوشمند
 هوش تجاری
 مهندسی کیفیت
 پایگاه شناخت
 مهندسی سیستم‌های مبتنی بر محاسبات ابری

فعالیت‌ها 
در مسائل هوش مصنوعی تحقیقات انجام شده در این آزمایشگاه بازه وسیعی از مسائل مرتبط با هوش ماشین را پوشش می‌دهد. از جمله این مسائل می‌توان به انجام تحقیقات در زمینه تکنیک‌های جستجو (اعم جستجوهای آگاهانه، نا آگاهانه، و تکنیک‌های جستجوی هدف-گرا از قبیل صخره نوردی و شبه تابکاری) اشاره کرد. بررسی مسائل جستجو هم در قالب یک مسئله کلاسیک و هم با استفاده از عامل‌های جستجوگر مد نظر قرار می‌گیرد. به علاوه در این زمینه تکنیک‌هایی از قبیل الگوریتم‌های ژنتیک و به کارگیری آن برای حل مسائل گوناگون نیز یکی دیگر از فعالیت‌های آزمایشگاه در زمینه جستجو را شامل می‌شود.

از دیگر مسائلی که در زیرگروه هوش مصنوعی مورد توجه قرار می‌گیرد یادگیری ماشین است. تکنیک‌های یادگیری ماشین تلاش می‌کنند تا کامپیوتر را قادر سازند که در یک فرایند ادراک و عمل با محیط خود ارتباط برقرار کند و بر اساس بازخوردهایی که به عنوان نتیجه عمل خود از محیط دریافت می‌کند، تصمیم‌گیری و مکانیزم انتخاب عمل خود را در آینده بهبود بخشد. هر سه شاخه یادگیری تحت سرپرستی، یادگیری تقویتی و یادگیری بدون نظارت، مورد تحقیق گروه‌های کاری آزمایشگاه هستند و ابزارها و تکنیک‌های مرتبط با هریک، از قبیل شبکه‌های عصبی مصنوعی، برنامه‌ریزی پویا، خوشه بندی و امثال آن، زمینه پروژه‌ها و تحقیق‌های متنوعی در آزمایشگاه شده‌است.

دسته وسیعی از مسائل هوش مصنوعی با دانش سروکار دارند. تکنیک‌های مرتبط با اخذ، بازنمایی، ذخیره‌سازی، بازیابی و به کارگیری دانش، بخش دیگری از فعالیت‌های دانشجویان هوش مصنوعی را در آزمایشگاه را شامل می‌شود. تحقیق بر روی مراحل مختلف ساخت، نگهداری و استفاده از پایگاه دانش و استفاده کاربردی از آن در سیستم‌های خبره، سیستم‌های تصمیم یار هوشمند و مدیریت زنجیره پشتیبانی از دیگر فعالیت‌های آزمایشگاه در این زمینه است.

در مسائل مرتبط با مهندسی نرم‌افزار تمرکز فعالیت‌های آزمایشگاه عمدتاً بر روی متدولوژی‌های سیستم‌های نرم‌افزاری است. علاوه بر آن تحقیق بر روی متدولوژی‌های مبتنی بر عامل‌های هوشمند و انجام پروژه‌هایی در زمینه ساخت سیستم‌های نرم‌افزاری و بررسی مسائل مرتبط با هریک، از دیگر فعالیت‌های بخش مهندسی نرم‌افزار در آزمایشگاه سیستم‌های هوشمند است و بحث در رابطه با معماری عامل‌های هوشمند در سیستم‌های مبتنی بر عامل و اندازه‌گیری کیفیت سیستم‌های هوشمند از مسائل تحقیقاتی اصلی این آزمایشگاه می‌باشد.

فصل مشترک فعالیت‌های گروه‌های هوش و نرم‌افزار در آزمایشگاه، کار بر روی سیستم‌های داده‌ای و به کارگیری مؤثر داده‌ها در محیط‌های واقعی است. با توجه به حجم عظیم اطلاعات و داده‌های موجود و در دسترس، انجام مؤثر عملیات داده‌ای از قبیل ذخیره‌سازی، مرتب‌سازی، بازیابی، استخراج اطلاعات و دانش از این داده‌ها اهمیت فراوانی پیدا کرده‌است. بخش دیگری از فعالیت‌های آزمایشگاه سیستم‌های هوشمند معطوف انجام تحقیقات در زمینه داده‌ها و نحوه استخراج اطلاعات و دانش از آن‌ها است. پروژه‌هایی برای مدیریت داده و اطلاعات توسط پایگاه‌های داده عملیاتی و تحلیلی، کارهایی بر روی استخراج دانش از داده‌ها و اطلاعات توسط تکنیک‌های داده کاوی و به کارگیری دانش استخراج شده در سیستم‌های هوشمند و خبره، از جمله فعالیت‌های این آزمایشگاه در این زمینه هستند.

منابع

پیوندها 
 آزمایشگاه سیستم‌های هوشمند
 صفحه شخصی آقای دکتر عبداله زاده بارفروش (استاد)
 احمد عبداله‌زاده بارفروش

دانشکده‌های دانشگاه صنعتی امیرکبیر