سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح

سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح یا سازمان جغرافیایی کشور سازمان دولتی وابسته به وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح است، که به‌منظور دست‌یابی سریع و دقیق به اطلاعات مکانی کشور و سایر مناطق موردنیاز نیروهای مسلح ایجاد گردیده‌است. این سازمان در سال ۱۳۰۰ تأسیس شد.

تاریخچه 
سازمان جغرافیایی کشور به صورت رسمی در سال ۱۳۳۰ بنیادگذاری شد و به تهیه نقشه‌های پوششی و فعالیت‌های نقشه‌برداری و جغرافیایی پرداخت. البته سنگ بنای این ارگان رسمی نقشه‌برداری یعنی تشکیل شعبه نقشه‌برداری و نقشه‌نگاری در سال ۱۳۰۰ گذارده شده و در سیر تحول خود متناسب با نیازها، مأموریت‌ها و وظایف سازمانی انجام وظیفه نموده، در نهایت با عنوان سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح هویت یافته‌است. هم‌اکنون سازمان جغرافیایی در کنار سازمان نقشه‌برداری کشور به انجام امور مربوط به نقشه‌برداری و تهیه و تولید اطلاعات مکانی می‌پردازد ولی امور مربوط به نقشه‌های نظامی، مرزهای کشور و خدمات جغرافیایی مورد نیاز نیروهای مسلح صرفاً از طریق سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح انجام می‌شود.

فعالیت‌ها 
این سازمان به عنوان اولین کشور در خاورمیانه در سال ۱۳۳۴ شمسی (۱۹۵۵میلادی) اولین عکس‌برداری هوایی آنالوگ را از سراسر کشور با مقیاس ۱:۵۰۰۰۰ اجرا نمود و سپس با استفاده از دستگاه‌های تبدیل (مکانیکی) و انجام مراحل مهندسی نقشه‌برداری توانست از عکس‌های هوایی، نقشه‌های توپوگرافی تهیه و استخراج نماید. به دلیل شرایط تکنولوژی که در آن زمان مورد استفاده قرار می‌گرفت انجام عملیات تهیه نقشه تا سال ۱۳۵۰ به طول انجامید و قریب به ۲۵۵۰ شیت نقشه توپوگرافی در مقیاس ۱:۵۰۰۰۰ تهیه و تولید گردید.

در سال‌های اخیر نیز سازمان جغرافیایی توانست با تغییر در سیستم عکس‌برداری هوایی اولین عکس‌های هوایی دیجیتال را با سیستم‌های جدید (دوربین‌های دقیق رقومی ULTRA CAM D) اجرا نماید و صدها شهر و پروژه عکسبرداری هوایی رقومی گردد.

از توانمندی‌ها و وظایف سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح، می‌توان موارد زیر را برشمرد:
 تحدید حدود مرزهای کشور
 تولید اطلاعات مکانی در حوزه ملی و منطقه ای
 طراحی، اجرا و نظارت عملیات ژئودزی ماهواره‌ای و کلاسیک
 انجام عملیات پردازش، طبقه‌بندی، گویا نمودن و تفسیر تصاویر هوایی و ماهواره‌ای
 بازنگری نقشه‌های قدیمی با روش‌های مختلف بهره‌برداری از تصاویر ماهواره‌ای و عکس‌برداری هوایی
 تهیه نقشه‌های موضوعی و برجسته و اجرای کلیه مراحل کارتوگرافی
 تهیه و چاپ نقشه‌های عکسی (با استفاده از عکس‌های هوایی و تصاویر ماهواره‌ای) گردآوری، تهیه، تدوین و چاپ اطلاعات جغرافیایی
 طراحی و چاپ (شامل: حروف‌چینی، طراحی، مونتاژ، لیتوگرافی و چاپ) انواع کتاب و نشریات علمی و فنی
 انجام فعالیت‌های مختلف در ارتباط با سنجش از دور، ایجاد سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) طراحی و اجرای عملیات هیدروگرافی
 تهیه و ساخت انواع ماکت از تأسیسات و تجهیزات و عوارض طبیعی زمین
 طراحی و تبدیل کلیه دستگاه‌های فتوگرامتری از سیستم کلاسیک (آنالوگ) به سیستم تحلیلی و دیجیتالی
 برگزاری دوره‌های مختلف (نظری و عملی) پیشرفته در زمینه مهندسی نقشه‌برداری

همچنین آموزشکده فنی نقشه‌برداری سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح وابسته به این سازمان است که در زمینه آموزش نقشه‌برداری فعالیت می‌کند.

جستارهای وابسته 
 سازمان نقشه‌برداری کشور
 وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران

منابع

پیوند به بیرون 
 وبگاه سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح

ترسیم فنی
زمین‌شناسی ایران
سازمان‌های دولتی ایران
سازمان‌های ملی نقشه‌برداری
نقشه‌برداری
وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح
سازمان‌های داده‌ها و اطلاعات جغرافیایی در ایران