رنگ‌ماهی

رنگین‌کمان‌ماهی‌ها ماهی‌هایی کوچک و رنگارنگ از راسته گل‌آذین‌ماهی‌سانان و ساکن آب شیرین هستند که در شمال و شرق استرالیا ، گینه نو (از جمله جزایر خلیج Cenderawasih و جزایر راجا Ampat در اندونزی)، سولاوسی و ماداگاسکار یافت میشوند.

بزرگترین جنس ماهی رنگین کمان، Melanotaenia ، که نامشان از یونان باستان گرفته شده است ترجمه آن melano (سیاه) و taenia (بنددار)، به معنای "بند سیاه" است، که اشاره به نوارهای سیاه جانبی اغلب چشمگیری که در امتداد بدن ماهی هایی از جنس Melanotaenia قرار دارند میکند.

مشخصات 
ویژگی رنگین‌کمان‌ماهی‌ها بزرگ شدن دندان های دیستال پیش از فک بالا است. آنها دارای بدنی فشرده با دو باله پشتی هستند که از هم جدا شده اند اما فقط یک شکاف کوچک بین آنها وجود دارد. در باله پشتی اول ۳-۷ خار وجود دارد در حالی که دومی دارای ۶-۲۲ پرتو است، باله اول در برخی گونه ها متصل یک ستون فقرات تنومند است، باله مقعدی ۱۰-۳۰ پرتو دارد و دوباره، اولی ممکن است ضخیم باشد. ستون فقرات در برخی گونه ها خط جانبی یا ضعیف توسعه یافته یا وجود ندارد. فلس‌های نسبتاً بزرگی دارند و در سری‌های جانبی ۲۸ تا ۶۰ عدد می‌شوند. باله های لگنی توسط غشایی که در امتداد درونی ترین پرتو قرار دارد به شکم ماهی متصل می شوند و این ویژگی است که می توان از آن برای جدا کردن ماهی های رنگین کمان از پهلو نقره ای ها استفاده کرد، اگرچه غشاء به راحتی پاره می شود. اکثر گونه‌های این خانواده دارای دودیسی جنسی هستند و جنس نر معمولاً رنگارنگ‌تر دارای باله‌ای میانی درازتری هستند. 

اکثر گونه های رنگین‌کمان‌ماهی‌ها اندازه ای کمتر از  دارند. طول برخی از گونه ها کمتر از  است. البته گونه Melanotaenia vanheurni تا  هم رشد میکند. آنها در طیف وسیعی از زیستگاه های آب شیرین از جمله رودخانه ها، دریاچه ها و باتلاق ها زندگی می کنند. اگرچه آنها در تمام طول سال تخم ریزی می کنند، اما در شروع فصل بارانهای محلی تعداد زیادی تخم می گذارند. تخم ها به گیاهان آبزی متصل می شوند و ۷ تا ۱۸ روز بعد از تخم بیرون می آیند. رنگین کمان ماهی همه چیزخوار است و از سخت پوستان کوچک، لارو حشرات و جلبک ها تغذیه می کند. 

رنگین‌کمان‌ماهی‌ها همراه با ماهی های چشم آبی (Pseudomugil) که یکی دیگر از ماهی های کوچک و رنگارنگ هستند که در محدوده و زیستگاه مشابه رنگین کمان ماهی یافت می شوند، جزو ماهیهای محبوب آکواریومی  هستند. در طبیعت، برخی از جمعیت‌های رنگین‌کمان ماهی‌ها به‌ شدت تحت تأثیر پشه ماهی های تهاجمی معرفی‌شده شرقی (Gambusia holbrooki)، سیچلاید های تیلاپیا و آلودگی قرار گرفته‌اند.

طبقه بندی 
رنگین‌کمان‌ماهی‌ به تعدادی زیرخانواده تقسیم می شود، این خانواده ها توسط برخی مقامات به عنوان خانواده های جدا در نظر گرفته شده اند، اما ویرایش پنجم ماهیان جهان آنها را به عنوان زیرخانواده های یک خانواده طبقه بندی می کند زیرا یک گروه یا کلاد تک تباری را تشکیل می دهند. بنابراین آنها به شرح زیر طبقه بندی می شوند: 

 زیرخانواده Bedotiinae Jordan & Hubbs ، 1919 رنگین کمان ماهی ماداگاسکار
 جنس Bedotia Regan ، 1903
 جنس Rheocles Jordan & Hubbs، 1919
 زیرخانواده Melanotaeniinae Gill، 1894 Rainbowfishes
 جنس چیلاترینا ریگان، 1914
 جنس Glossolepis MCW Weber ، 1907
 جنس Melanotaenia TN Gill، 1862
 جنس Cairnsichthys GR آلن ، 1980
 جنس Rhadinocentrus Regan، 1914
 جنس Iriatherina Meinken ، 1974
 جنس Pelangia GR آلن، 1998
 زیرخانواده ماهیان چشم آبی Kner ، 1867 
 جنس کیونگا GR آلن، 1983
 جنس سرده ماهی های چشم آبی Kner، 1866
 جنس ماهی چشم آبی باله سرخ Ivantsoff, Unmack, Saeed & Crowley, 1991
 زیرخانواده سیمین پهلوهای باله بادبانی Munro ، 1958 رنگین کمان ماهی های Celebes
 جنس Kalyptatherina Saeed & Ivantsoff ، 1991
 جنس Marosatherina Aarn ، Ivantsoff & Kottelat ، 1998
 جنس Paratherina Kottelat، 1990
 جنس Telmatherina Boulenger ، 1897
 جنس Tominanga Kottelat، 1990

رفتار در اسارت 

رنگین‌کمان‌ماهی‌ها معمولاً بهترین عملکرد را با ماهی های مناطق گرمسیری مانند تترا ، گوپی و سایر ماهی های رنگین کمان دارند. با این حال، در صورتی که ماهی ماده به اندازه کافی وجود نداشته باشد، گاهی اوقات دو نر ممکن است در فصل تولید مثل با هم دعوا کنند. ماهی های رنگین کمان معمولاً در اسارت هر چیز شناور پر مانندی را می خورند، زیرا در طبیعت آنها اغلب از حشرات شناور روی سطح را تغذیه میکنند.

منابع

لینک های خارجی 

 ANGFA – انجمن ماهیان گینه نو استرالیا، یک سازمان بین المللی که مسئول انتشار فصلی مجله رنگی Fishes of Sahul و یک خبرنامه فصلی است که به نگهداری و بحث درباره ماهیان بومی در استرالیا و گینه نو (منطقه جغرافیایی معروف به Sahul) اختصاص دارد.
 Home of the Rainbowfish – صفحات اطلاعاتی گسترده آدریان تاپین که نگهداری، مطالعه و حفاظت از گونه های رنگین کمان ماهی استرالیا و گینه نو را تبلیغ می کند و اطلاعات رایگان و ارزشمندی را در اختیار عموم مردم قرار می دهد.
 گونه های Rainbowfish اطلاعات کاربردی آسان در مورد نگهداری ماهی های رنگین کمان در آکواریوم
 انجمن گفتگوی رنگین کمان ماهی
 انجمن گفتگوی ماهی رنگین کمان (بیشتر اروپایی ها و استرالیایی ها)
جانوران اقیانوس هند
گل‌آذین‌ماهی‌سانان
صفحات با ترجمه بازبینی‌نشده