حوزه انتخابیه آستارا

حوزه انتخابیه آستارا یکی از حوزه‌های انتخابیه مجلس شورای اسلامی در استان گیلان است که ۱ نماینده دارد.

فهرست نمایندگان منتخب

دوره‌های انتخابات

دوره نخست 
اولین دوره انتخابات مجلس شورای اسلامی در روز ۲۴ اسفند ۱۳۵۸ برگزار شد. هیچ‌یک از نامزدها قادر به کسب حدنصاب لازم نشدند. انتخابات دور دوم مجلس اول در روز ۱۹ اردیبهشت ۱۳۵۹ برگزار شده و محمد فرض‌پور ماچیانی به عنوان اولین نماینده آستارا در مجلس شورای اسلامی انتخاب شد. او دادستان سابق انقلاب اسلامی در شهرستان‌های بندر انزلی، تالش و آستارا بود که به دنبال درگیری خونین بین صیادان انزلی با ادارهٔ شیلات، در مهر ۱۳۵۸ از سمت خود استعفا داده بود.

از مجموع ۸٬۴۱۱ رأی مأخوذه، فرامرز شکوری با ۳٬۸۷۲ رأی و محمد فرض‌پور ماچیانی با ۲٬۹۷۷ رأی به دور دوم رفتند. نفر سوم نیز ۱٬۰۲۶ رأی به دست آورده بود. دو نفر نخست، مورد حمایت هیچکدام از حزب‌ها و ائتلاف‌ها نبودند. نامزد مورد حمایت سازمان مجاهدین خلق ایران در این انتخابات، بختیار نورزاده بود.

در دور دوم، از مجموع ۸٬۹۶۴ رأی مأخوذه، محمد فرض‌پور ماچیانی با ۵٬۱۷۹ رأی به مجلس راه پیدا کرد.

دوره دوم 
دومین دوره انتخابات مجلس شورای اسلامی در روز ۲۶ فروردین ۱۳۶۳ برگزار شد. به علت عدم کسب حدنصاب توسط نامزدها، انتخابات به دور دوم کشیده کشیده شد. انتخابات دور دوم مجلس سوم در روز ۲۷ اردیبهشت ۱۳۶۳ بین اسماعیل آهنی و شاپور مرحبا برگزار شده و اسماعیل آهنی حائز اکثریت آراء شد.

دوره سوم 
سومین دوره انتخابات مجلس شورای اسلامی در روز ۱۹ فروردین ۱۳۶۷ برگزار شده و محمد فرض‌پور ماچیانی برای بار دوم به مجلس راه پیدا کرد. در این دوره، هفت نامزد به نام‌های حسنعلی ابری، اسماعیل آهنی، اکبر حضرت‌زاد، عمران رضایی‌نیا، جبرائیل سلیمان‌پور، مجتبی عالم‌خواه و محمد فرض‌پور ماچیانی تأیید صلاحیت شدند.

دوره چهارم 
چهارمین دوره انتخابات مجلس شورای اسلامی در روز ۲۱ فروردین ۱۳۷۱ برگزار شده و شاپور مرحبا به مجلس راه پیدا کرد. در این دوره، پنج نامزد به نام‌های اکبر حضرت‌زاد، فرنوش سیف‌اللهی فخر، محمد فرض‌پور ماچیانی، مهرداد کریمی گیوی و شاپور مرحبا تأیید صلاحیت شدند.

دوره پنجم 
در این دوره، ۹ نامزد به نام‌های سید تقی بادوام، محمدصادق برنج‌چی، اکبر حضرت‌زاد، بهنام ساسانیان، فرنوش سیف‌اللهی فخر، محمدرضا محمدزاده، شاپور مرحبا، منصور نصیری و سیاب نورآقایی تأیید صلاحیت شدند. پنجمین دوره انتخابات مجلس شورای اسلامی در روز ۱۸ اسفند ۱۳۷۴ برگزار شد و شاپور مرحبا با کسب ۱۹٬۸۱۰ رأی از مجموع ۳۵٬۹۲۶ رأی مأخوذه، در رتبهٔ نخست قرار گرفت؛ ولی به دلیل بروز تخلفات گسترده در روز انتخابات، نتایج انتخابات حوزه انتخابیه آستارا باطل شده و آستارا به مدت ۹ ماه، نماینده‌ای در مجلس نداشت. انتخابات میان‌دوره‌ای اول مجلس پنجم در روز ۱۹ بهمن ۱۳۷۵ برگزار شده و در نتیجه آن، شاپور مرحبا با کسب ۱۵٬۱۲۴ رأی از مجموع ۲۵٬۲۱۹ رأی مأخوذه برای بار دوم به مجلس راه پیدا کرد. وی روز ۵ اسفند در مجلس سوگند یاد کرد. میزان مشارکت در این دوره، حدود ۷۰ درصد بود.

دوره ششم 
ششمین دوره انتخابات مجلس شورای اسلامی در روز ۲۹ بهمن ۱۳۷۸ برگزار شده و حسن زحمتکش در رقابت با ۸ نامزد دیگر، با کسب ۱۶٬۶۲۲ رأی از مجموع ۴۱٬۵۰۰ رأی مأخوذه به مجلس راه پیدا کرد. نرخ مشارکت در این دوره، حدود ۹۲ درصد بود. حضور چشم‌گیر زنان در انتخابات، اثری تعیین‌کننده در سرنوشت نهایی رأی‌گیری در این شهر داشت. جبههٔ دوم خرداد در حوزهٔ انتخابیه آستارا نامزد اختصاصی معرفی نکرده بود و هفته‌نامهٔ عصر ما نیز وابستگی جناحی حسن زحمتکش را مستقل معرفی کرد. با این حال، ایرنا، حسن زحمتکش را جزو منتخبان هم‌سو با جبههٔ دوم خرداد دسته‌بندی کرده بود.

دوره هفتم 
حسن زحمتکش نمایندهٔ اصلاح‌طلب آستارا و یکی از تحصن‌کنندگان مجلس ششم که در انتخابات دوره پیشین بر شاپور مرحبا پیروز شده بود، با اذعان به تحقق نیافتن مطالبات مردم، از عدم کاندیداتوری خود خبر داد. ۱۳۲ نماینده مجلس ششم از جمله حسن زحمتکش، مدعی شدند که حوزه‌های انتخابیه خود را «فاقد حداقل شرایط رقابت جدی و مؤثر» می‌دانند و «ترکیب کاندیداها در آنها به گونه‌ای تنظیم شده است که نامزدهای اصلی کودتاگران حتی با کمترین آراء به مجلس راه یابند.» هفت نفر از پانزده نفری که در حوزه انتخابیه آستارا ثبت‌نام کرده بودند، ردصلاحیت شده بودند. اما صلاحیت شاپور مرحبا در مرحله تجدیدنظر، مورد تأیید شورای نگهبان قرار گرفت و با هشت نامزد دیگر وارد رقابت شد. دو نامزد، پیش از آغاز رأی‌گیری، انصراف خود از انتخابات را اعلام کردند. هیجان انتخاباتی در این دوره، در سطح بالایی گزارش شده‌است.

هفتمین دوره انتخابات مجلس شورای اسلامی در روز ۱ اسفند ۱۳۸۲ برگزار شده و شاپور مرحبا با کسب ۲۲٬۹۸۴ رأی از مجموع ۴۴٬۳۹۰ رأی مأخوذه، بیشترین نصاب در انتخابات‌های حوزه انتخابیه آستارا را از آن خود کرده و ضمن شکست دادن فرهاد دلق‌پوش، برای سومین بار به مجلس راه پیدا کرد. به گزارش کیهان پس از انتخابات، شاپور مرحبا از جناح اصول‌گرایان بود. حوزه انتخابیه آستارا با حدود ۸۸ درصد مشارکت، بیشترین میزان مشارکت را در استان گيلان به خود اختصاص داد.

دوره هشتم 
صلاحیت شاپور مرحبا نماینده وقت توسط هیئت‌های اجرایی و نظارت رد شده بود اما در مرحله تجدیدنظر از سوی شورای نگهبان تأیید شد. سه نامزد دیگر نیز همین زمان تأیید شدند. با این حال، وی در انتخابات شکست خورد. هشتمین دوره انتخابات مجلس شورای اسلامی در روز ۲۴ اسفند ۱۳۸۶ برگزار شده و فرهاد دلق‌پوش به مجلس، راه پیدا کرد:

دوره نهم 
فرهاد دلق‌پوش نماینده وقت آستارا و شاپور مرحبا نماینده سابق، هر دو ردصلاحیت شده و از دور رقابت خارج شدند. نهمین دوره انتخابات مجلس شورای اسلامی در روز ۱۲ اسفند ۱۳۹۰ برگزار شده و صفر نعیمی به مجلس، راه پیدا کرد:

دوره دهم 
صفر نعیمی نماینده وقت به همراه فرهاد دلق‌پوش و شاپور مرحبا ردصلاحیت شدند. دهمین دوره انتخابات مجلس شورای اسلامی در روز ۷ اسفند ۱۳۹۴ برگزار شده و ولی داداشی به مجلس راه پیدا کرد.

دوره یازدهم 
شاپور مرحبا و صفر نعیمی، نمایندگان سابق آستارا، در این دوره هم جزو نامزدهای ردصلاحیت‌شده بودند. از بین ثبت‌نام کنندگان در انتخابات، ۱۳ نفر تأیید صلاحیت شدند که سه نفر از آنها تا پیش از روز انتخابات انصراف داده و رقابت بین ۱۰ نفر برگزار شد. حمایت دسته‌جمعی نامزدهای ردصلاحیت‌شده از اسد معانی، از اتفاقات بحث‌برانگیز این انتخابات بود.

یازدهمین دوره انتخابات مجلس شورای اسلامی در روز ۲ اسفند ۱۳۹۸ برگزار شده و غلامرضا مرحبا برادرزادهٔ شاپور مرحبا به مجلس راه پیدا کرد. نتیجه نهایی انتخابات به شرح زیر است:

گرایش‌های سیاسی 
در اولین انتخابات ریاست‌جمهوری که به پیروزی سید ابوالحسن بنی‌صدر منتهی شد، آرای مردم آستارا به شرح زیر است:

در هفتمین انتخابات ریاست‌جمهوری که به پیروزی سید محمد خاتمی منتهی شد، اسماعیل آهنی نمایندهٔ مجلس دوم از خاتمی حمایت کرد. ۲۹٬۳۲۳ نفر در انتخابات ۲ خرداد ۱۳۷۶ رأی دادند که ۸۰ درصد از حدود ۳۷ هزار واجد حق رأی را شامل می‌شد. این در حالی است که میزان مشارکت در ششمین انتخابات ریاست‌جمهوری (۱۳۷۲)، ۵۴ درصد بود.

در هشتمین انتخابات ریاست‌جمهوری که به پیروزی سید محمد خاتمی منتهی شد، نتیجه آرای آستارا به شرح زیر است:

در نهمین انتخابات ریاست‌جمهوری که به پیروزی محمود احمدی‌نژاد منتهی شد، ۵۲ هزار یا ۵۴ هزار نفر واجد حق رأی در آستارا بودند. فضای تبلیغاتی در این دوره، بسیار رقابتی توصیف شده‌است. محسن مهرعلیزاده و علی لاریجانی نامزدهایی بودند که برای فعالیت تبلیغی به آستارا سفر کردند. در دور نخست انتخابات، رتبهٔ اول آرای شهرستان به مصطفی معین اختصاص داشت.

در دهمین انتخابات ریاست‌جمهوری که به پیروزی محمود احمدی‌نژاد منتهی شد، فرهاد دلق‌پوش نمایندهٔ وقت به همراه محمد فرض‌پور نمایندهٔ مجلس سوم در ردیف حامیان میرحسین موسوی بودند. ستاد انتخاباتی میرحسین موسوی در آستارا از سوی نزدیکان حسن زحمتکش نمایندهٔ اصلاح‌طلب مجلس ششم دایر شده و ستاد مستقل دیگری نیز توسط بهمن پریان، رئیس سابق شورای شهر و از نزدیکان شاپور مرحبا نمایندهٔ اصول‌گرای مجلس هفتم، راه‌اندازی شد. نتیجه آرای آستارا به شرح زیر است:

در یازدهمین انتخابات ریاست‌جمهوری که به پیروزی حسن روحانی منتهی شد، سرهنگ پاسدار صفر نعیمی نمایندهٔ وقت و عضو  در مجلس نهم، حامی علی‌اکبر ولایتی بود. سرهنگ پاسدار علیرضا نعمتی، فرمانده سابق سپاه آستارا که به منظور شرکت در انتخابات دوره هشتم از سمت خود استعفا داد و در دوره‌های نهم و دهم نیز نامزد شد، رئیس ستاد انتخاباتی سعید جلیلی در آستارا بود. محمدصادق برنج‌چی که نامزد ردصلاحیت‌شده در دوره‌های هشتم، نهم و دهم است، رئیس ستاد انتخاباتی محمدرضا عارف بود. نتیجه آرای آستارا به شرح زیر است:

در دوازدهمین انتخابات ریاست‌جمهوری که به پیروزی حسن روحانی منتهی شد، سرهنگ پاسدار خلیل توشه نامزد انصرافی دوره دهم رئیس ستاد انتخاباتی محمدباقر قالیباف و سرهنگ پاسدار جلیل کریمی‌نژاد دیگر نامزد دوره دهم و نامزد ردصلاحیت‌شدهٔ دوره یازدهم، رئیس ستاد مردمی قالیباف در آستارا بود. ولی داداشی، نمایندهٔ وقت، از سید ابراهیم رئیسی حمایت کرد و شاپور مرحبا نمایندهٔ دوره‌های چهارم، پنجم و هفتم، خود را «اصول‌گرای معتدل» نامیده و از حسن روحانی حمایت کرد. نتیجه آرای آستارا به شرح زیر است:

جستارهای وابسته 
 فهرست نمایندگان آستارا در مجلس شورای ملی

یادداشت

منابع 

شهرستان آستارا
آستارا
آستارا