کدبندی ایران‌سیستم

کدبندی ایران‌سیستم نام یک کدبندی نویسهٔ قدیمی ۸ بیتی برای زبان فارسی است که توسط شرکت ایران‌سیستم معرفی شد. این کدبندی در ایران و در برنامه‌های مبتنی بر سیستم‌عامل داس کاربرد گسترده‌ای یافت به طوری که پرکاربردترین قالب برای تبادل متن فارسی بود و در تمامی برنامه‌های فارسی پشتیبانی می‌شد و در سکوهای وب نیز مورد استفاده قرار می‌گرفت. اما بعدها با معرفی ویندوز-۱۲۵۶ و ایزیری ۶۲۱۹ رفته‌رفته کنار گذاشته شد. امروزه برخی برنامه‌ها و اسناد تحت ویندوز و داسی که از این کدبندی استفاده می‌کنند همچنان یافت می‌شود و قلم‌هایی که برای این کدبندی ساخته شده‌اند نیز وجود دارند ولی بیشتر برنامه‌ها از کدپیج ۱۲۵۶ ویندوز یا یونی‌کد استفاده می‌کنند.

این کدبندی دارای چندین نسخهٔ محلی‌شده است و برای آن مبدل‌هایی جهت تبدیل به یونیکد نوشته‌شده. در هنگام تبدیل کدبندی ایران‌سیستم به یونیکید باید به مسئلهٔ نیاز/عدم نیاز به استفاده از فاصلهٔ مجازی و اتصال مجازی دقت داشت؛ برای نمونه واژهٔ «خانه‌ها» که در کدبندی ایران‌سیستم (به علت استفاده از شکل پایانی حرف «‍ه») بدون نیاز به فاصلهٔ مجازی نوشته می‌شود (0xA1 0x91 0xF7 0xF9 0xFA 0x91) در یونی‌کد باید به 0x062E 0x0627 0x0646 0x0647 0x200C 0x0647 0x0627 تبدیل شود.

مشکلات 
این قالب محدودیت‌ها و مشکلات بسیاری دارد از جمله:
 ذخیره‌سازی دیداری (بر اساس ترتیب نمایش چپ به راست) به‌جای ذخیره‌سازی مفهومی (بر اساس ترتیب خواندن)
 چندنمادی بودن (اختصاص دو، سه، یا چهار کد به اشکال مختلف حروف فارسی) به جای تک‌نمادی بودن (اختصاص فقط یک کد به هر حرف فارسی)
 کمبود برخی نویسه‌ها (نمادهای متداولی چون همزهٔ روی حروف، گیومه و نقطه‌ویرگول)
 نداشتن کد گریز مورد تأیید ایزو برای ترکیب متن‌هایی غیر از فارسی و انگلیسی
 گسترش‌ناپذیری

جانمایی کدپیج 
در جدول زیر نیمهٔ بالای کدبندی (۱۲۸–۲۵۵) نمایش داده شده است، نویسه‌های ۰–۱۲۷ مشابه اَسکی هستند. همانطور که مشاهده می‌شود برخی از اشکال حروف (جدا و چسبیده) در این کدبندی دارای کدپوینت جداگانه هستند.

 *کدپوینت داده‌شده متعلق به شکل جدا است، شکل پایانی این حرف دارای کدپوینتی جداگانه است.
 **کدپوینت داده‌شده برای شکل آغازین حرف است، شکل میانی این حرف دارای کدپوینتی جداگانه است.

منابع 

صفحه کلید فارسی
کدبندی نویسه
کدپیج‌های داس