سرگذشت‌نامه‌های ایسلندی

سرگذشت‌نامه‌ها یا ساگاهای ایسلندی  مجموعه‌ای به نثر از کتاب‌های تاریخی با محتوای مربوط به رویدادهای سده‌های دهم و یازدهم میلادی در ایسلند است.

سرگذشت‌نامه‌ها یکی از انواع مهم داستان‌سرایی مردم ایسلند است که ابتدا فقط شفاهی نقل می‌شد. سرگذشت‌نامه‌های ایسلندی در جریان سنت ادبی ایسلند در سده‌های سیزدهم و چهاردهم یا پیش از آن پدید آمدند. در آن زمان، گروه بی‌شماری از برزگران نروژ به این جزیره مهاجرت کردند. در آن‌جا، نقالان در جشن‌ها داستان‌هایی از زندگی و ماجراهای کشاورزان ژرمنی که در جوانی به دریانوردی هم اشتغال داشته‌اند می‌گفتند و از نروژ که میهن اولیه‌شان بود و همچنین افسانه‌های قهرمانی و ژرمنی حکایت می‌کردند. از سده سیزدهم به بعد، که این داستان‌ها به رشته تحریر درآمد، اصطلاح ساگا برای داستان‌های منثور علم شد.

تمرکز این متون بر تاریخ و به‌ویژه شجره‌نامه و سرگذشت خاندان‌ها است. این متون بازتاب‌دهنده کشمکش‌ها و نزاع‌هایی است که در جامعه نسل دوم و سوم مهاجران به جزیره ایسلند پیش آمد.

مؤلفان این سرگذشت‌نامه‌ها مشخص نیستند. یکی از این متون به نام «سرگذشت‌نامه اِگیل» به باور دانشوران توسط اسنوری استورلوسون نوشته شده که از نوادگان یکی از قهرمانان این داستان بود.

ناشر متن استاندارد نسخه امروزی این سرگذشت‌نامه‌ها «انجمن متن کهن ایسلندی» (Íslenzk fornrit) است.

فهرست سرگذشت‌نامه 
فهرست سرگذشت‌نامه‌های ایسلندی:
 سرگذشت آبجویی کلاه‌به‌سر Ölkofra saga
 سرگذشت اریک سرخ Eiríks saga rauða
 سرگذشت اگیل اسکالاگریمسون Egils saga Skalla-Grímssonar
 سرگذشت باردر ایزد اسنفل Bárðar saga Snæfellsáss
 سرگذشت برادران شیری Fóstbrœðra saga
 سرگذشت برنو-نیال Brennu-Njáls saga
 سرگذشت بیورن، قهرمان هیت‌دالیر Bjarnar saga Hítdœlakappa
 سرگذشت پسران دروپلاگ Droplaugarsona saga
 سرگذشت توریر زرین Gull-Þóris saga
 سرگذشت دره‌نشینان رودخانه آزادماهی Laxdæla saga
 سرگذشت دورستین سپید Þorsteins saga hvíta
 سرگذشت دورستین سیدو-هالس‌سونار Þorsteins saga Síðu-Hallssonar
 سرگذشت دوریر مرغ Hænsna-Þóris saga
 سرگذشت رف هشیار Króka-Refs saga
 سرگذشت فارونشینان Færeyinga saga
 سرگذشت فینبوگی رامی Finnboga saga ramma
 سرگذشت کشتار تیغستان Heiðarvíga saga
 سرگذشت کورماک Kormáks saga
 سرگذشت گرتیر Grettis saga
 سرگذشت گرینلندیان Grœnlendinga saga
 سرگذشت گلومر قاتل Víga-Glúms saga
 سرگذشت گونار، هالوی کلدوگنوپ Gunnars Saga Keldugnúpsfífls
 سرگذشت گونلاگر اژدرزبان Gunnlaugs saga ormstungu
 سرگذشت گیسلی سورسون Gísla saga Súrssonar
 سرگذشت اسقف لورنتیوس Laurentius Saga
 سرگذشت لیوتر ولیس Valla-Ljóts saga
 سرگذشت لیوس‌وتنینگار Ljósvetninga saga
 سرگذشت مردان فلوی Flóamanna saga
 سرگذشت مردم ایر Eyrbyggja saga
 سرگذشت مردم ریکیادالور Reykdœla saga ok Víga-Skútu
 سرگذشت مردم سوارفاداردال Svarfdœla saga
 سرگذشت مردم فلیوتس‌دالور Fljótsdæla saga
 سرگذشت مردم کیالارنس Kjalnesinga saga
 سرگذشت مردم واتنس‌دالور Vatnsdœla saga
 سرگذشت مردم وپنافیوردور Vápnfirðinga saga
 سرگذشت مشقات دورد Þórðar saga hreðu
 سرگذشت نیال Njáls saga
 سرگذشت هالفردر Hallfreðar saga
 سرگذشت هاوارد ایسافیورد Hávarðar saga Ísfirðings
 سرگذشت هرافنکل Hrafnkels saga
 سرگذشت هرانی حلقه‌دار Hrana saga hrings
 سرگذشت هم‌پیمانان Bandamanna saga
 سرگذشت هورد و اهالی هولم Harðar saga ok Hólmverja
 سرگذشت ویگلوند Víglundar saga

منابع 

 Arnold, Martin (2003). The Post-Classical Icelandic Family Saga. Lampeter: Edwin Mellen Press
 Karlsson, Gunnar (2000). The History of Iceland. Minneapolis: University of Minnesota Press
 Liestol, Knut (1930). The Origin of the Icelandic Family Sagas. Cambridge MA: Harvard University Press
 Miller, William Ian (1990). Bloodtaking and Peacemaking: Feud, Law, and Society in Saga Iceland. Chicago: University of Chicago Press

 
ادبیات ایسلند
ادبیات قرون وسطی
فهرست‌های مربوط به ایسلند