جیش‌العدل

جیش‌العدل یک گروه شبه‌نظامی اهل تسنن در استان سیستان و بلوچستان ایران است که با نظام جمهوری اسلامی ایران به مبارزه مسلحانه می‌پردازد. این گروه توسط ایران، ایالات متحده آمریکا، ژاپن و نیوزلند به عنوان یک گروه تروریستی شناخته شده که مسئول چندین حمله و آدم‌ربایی علیه افراد نظامی و غیرنظامی ایرانی است.

گروه جیش‌العدل پس از نابودی جندالله، با سازمان‌دهی تشکیلات و برخی از اعضای آن، شروع به فعالیت و اعلام موجودیت کرد. رهبری این گروه را صلاح‌الدین فاروقی به عهده دارد.

جیش العدل از جمله حامیان معارضین در جنگ داخلی سوریه است و یکی از دلایل اقدامات خود علیه جمهوری اسلامی ایران  را حمایت از معارضین دولت سوریه اعلام کرده‌است. این گروه خود را مدافع حقوق اقلیت سنی بلوچستان ایران و مخالف «مداخله» جمهوری اسلامی ایران در حمایت از حکومت سوریه معرفی می‌کند.

تشکیلات 
جیش العدل سه شاخه نظامی شناخته شده دارد: گروه نظامی «عبدالملک ملازاده»، گروه نظامی «شیخ ضیایی» و گروه نظامی «مولوی نعمت‌الله توحیدی».»

شاخه اطلاعاتی «زبیر اسمایل زهی» هم در کنار این سه گروه فعال است. زبیر اسمایل زهی، فرمانده گروه «نعمت‌الله توحیدی» بود، که در جریان یک عملیات نظامی کشته شد.

فعالیت‌ها و اقدامات

کشتار مرزبانان ایرانی در سراوان 
اعضای این گروه در تاریخ ۳ آبان ۱۳۹۲ اقدام به حملهٔ غافلگیرکننده به یک گشت مرزبانی در منطقه سراوان نمودند که در پی این کمین ۱۴ نفر از اعضای پلیس مرزبانی ایران کشته شدند و ۷ تن دیگر نیز مجروح گشتند. مهاجمان پس از حمله از مرز ایران و پاکستان عبور کرده و در کشور پاکستان مخفی شدند. در بیانیه منتشر شده در وبلاگ رسمی این گروه، علت این اقدام «دفاع از جوانان بلوچ» و همچنین مداخله ایران در جنگ داخلی سوریه عنوان شده‌است. از میان ۱۴ پلیس مرزبان ایرانی، ۱۲ نفر سرباز وظیفه و ۲ نفر از پرسنل کادر نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران بودند.

اعدام‌های تلافی‌جویانه قوه قضائیه 
در ۳ آبان ۱۳۹۲، قوه قضائیه ایران ۱۶ زندانی بلوچ را اعدام کرد و دادستان عمومی و انقلاب زاهدان این افراد را «وابسته به گروهک جیش‌العدل، انصار و سایر گروه‌های شرارت» دانست. حسین ذوالفقاری، رئیس پلیس مرزبانی ناجا در توضیح این اقدام عنوان کرد: «قرار نبود این محکومان به‌طور مشخص در آن روز اعدام شوند؛ حکم آن‌ها از قبل صادر و به تأیید رسیده بود ولی دستگاه قضایی اجرای حکم را متوقف ساخته بود تا شاید بشود آن‌ها را مورد رأفت اسلامی قرار داد. با وقوع حادثه تروریستی سراوان، مسئولان نتیجتاً از رأفت صرف‌نظر کردند.» 

اعدام‌های تلافی‌جویانه از سوی مقامات جمهوری اسلامی محکومیت و انتقاد مدافعان حقوق بشر را برانگیخت. سارا لی ویتسون، کارشناس سازمان مدافع حقوق بشر در امور خاورمیانه، در اینباره گفت: «کدام نظام حقوقی اجازه می‌دهد که ۱۶ زندانی به تلافی قتل مأموران مرزبانی اعدام شوند، درحالی‌که هیچ رابطه‌ای با آن ماجرا نداشته‌اند.»

علت ترور «موسی نوری قلعه‌نو» دادستان عمومی و انقلاب شهرستان زابل در ۱۵ آبان ۱۳۹۲ را انتقام از مرگ این ۱۶ تن دانسته‌اند.

ربودن مرزبانان ایرانی در جکیگور 
جیش العدل در بهمن ۱۳۹۲ پنج مرزبان ایرانی را در نزدیکی مرز ایران و پاکستان ربوده و مدتی بعد عکسی از آن‌ها را نیز منتشر ساخت. بعدها گزارش قتل یکی از مرزبانان و تهدیدهای جیش العدل مبنی بر قتل چهار مرزبان دیگر منتشر شد. جیش العدل در مقابل آزادی ربوده شدگان، خواستار آزادی پنجاه عضو زندانی این گروه، دویست نفر از شهروندان سنی مذهب زندانی در ایران و پنجاه نفر از زنان سنی، شده بود که به گفته جیش‌العدل در سوریه در بازداشت سپاه پاسداران بوده‌اند.

۱۹ بهمن ۱۳۹۲ گروه جیش‌العدل ویدئویی را در توئیتر بارگذاری کرد که در آن تصاویری از ۵ نفر مرزبانان ایرانی حاضر در مرز ایران و پاکستان را به نمایش گذاشت که توسط افراد این گروه ربوده شده و به پاکستان برده شده بودند. اسماعیل احمدی مقدم با تأیید این ربایش، موقعیت انجام آن را در منطقه جکیگور معرفی کرد و از پلیس مرزبانی پاکستان به دلیل عدم نظارت بر مرزهای مشترکش با ایران گلایه کرد.

عابد فتاحی، رئیس فراکسیون اهل سنت وقت مجلس شورای اسلامی، به این اقدام جیش‌العدل واکنش نشان داده و اظهار کرد: «جیش‌العدل نه تنها اهل سنت بلکه مسلمان هم نیستند. ما نمایندگان اهل سنت از نیروهای مسلح می‌خواهیم گروهک تروریستی جیش‌العدل را حتی در خاک کشور همسایه پاکستان سرکوب و از بین ببرد. این گونه گروه‌ها که با اقدامات خود به دنبال تفرقه میان شیعه و سنی هستند، مسلمان نیستند.»

در ابتدای اسفند همان سال، مقامات امنیتی ایران و پاکستان توافق‌نامه‌ای را برای اقدامات امنیتی مشترک در طول نوار مرزی به امضا رساندند و پاکستان خود را موظف به تلاش برای بازگرداندن سربازان ربوده‌شده ایرانی دانست.

جیش العدل طی اعلامیه‌ای در تاریخ ۱۵ فروردین ۱۳۹۳ اعلام کرد که با پادرمیانی علمای اهل سنت اقدام به آزادی مرزبانان گروگان خواهد کرد و هدف از این آزادسازی را نشان دادن حسن نیت خود و احترام به علمای اهل تسنن اعلام کرده و خواستار آزادی زندانیان اهل سنت در ایران شد.

کشتن یکی از مرزبانان ربوده شده 
در تاریخ ۴ فروردین ماه ۹۳ خبر کشته شدن یکی از مرزبانان ربوده شده به نام جمشید دانایی‌فر تأیید شد. جمشید دانایی فر متولد ۱۳۶۶ و یکی از مرزبانانی بود که از چند سال پیش در مرزبانی مشغول به خدمت شده بود.

جیش العدل ظاهراً اقدام به این عمل را در پاسخ به اعدام علی نارویی (برادر یکی از اعضای این گروه) انجام داده‌است. بان کی مون، دبیرکل وقت سازمان ملل متحد این اقدام جیش‌العدل را محکوم کرد. بان کی مون همچنین ابراز امیدواری کرد تلاش‌های مداوم دولت جمهوری اسلامی ایران برای آزادی دیگر مرزبانان ربوده شده، هرچه سریعتر به نتایج موفقیت‌آمیز برسد.

حمله  انتحاری به اتوبوس سپاه پاسداران 

در ۲۴ بهمن ۱۳۹۷ جیش‌العدل با استفاده از یک خودروی مملو از مواد منفجره، یک حمله انتحاری علیه اتوبوس حامل نیروهای قرارگاه قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در جاده خاش _ زاهدان انجام داد. بر طبق آمار سپاه پاسداران، تعداد کشته‌های این حمله ۲۷ نفر و زخمی‌های آن ۱۳ نفر هستند. قرارگاه قدس مدتی بعد از رخ دادن این حادثه، اطلاعیه‌ای در خصوص آن صادر کرد

اقدامات دیگر

قرارگرفتن در لیست سازمان‌های تروریستی 
در روز سه شنبه ۲ ژوئیه ۲۰۱۹ وزارت امور خارجه ایالات متحده آمریکا اعلام کرد که جیش العدل را به فهرست سازمان‌های تروریستی اضافه کرده‌است.

جستارهای وابسته 
 جندالله
 حرکت انصار ایران
 انصار الفرقان
 ارتش آزادی‌بخش بلوچستان
 مبارزه سپاه پاسداران با گروه‌های شبه‌نظامی

منابع 

اسلام‌گرایی در پاکستان
بلوچستان ایران
بنیان‌گذاری‌های ۲۰۱۲ (میلادی) در ایران
جندالله
خشونت فرقه‌ای
روابط ایران و پاکستان
سازمان‌های شبه‌نظامی
سازمان‌هایی که ایران تروریستی می‌داند
سازمان‌هایی که ژاپن تروریستی می‌داند
سازمان‌های شناخته‌شده به عنوان تروریست در آسیا
گروه‌های شورشی در پاکستان
گروه‌های اسلام‌گرای سنی
گروه‌های جهادی
گروه‌های شورشی در ایران
گروه‌های مسلح ایران
جیش‌العدل
سازمان‌هایی که ایالات متحده آمریکا تروریستی می‌داند
تسنن در ایران
گروه‌های جهادی در پاکستان
سازمان‌هایی که نیوزیلند تروریستی می‌داند