نظرسنجی‌های انتخابات ریاست‌جمهوری ایران (۱۳۹۲)

«»

پیشینه و اعتبار نظرسنجی‌های انتخاباتی در ایران 
در مورد صحت نظرسنجی‌های برگزارشده در ایران، ابهام‌های بسیاری وجود دارد و گاه نظرسنجی‌هایی با نتایج کاملاً خلاف هم منتشر می‌شود. بسیاری از کارشناسان، نتایج ابن نظرسنجی‌های انجام شده در آستانه انتخابات را به دلایل متعدد اعتمادپذیر نمی‌دانند.

یکی از چالش‌های برگزاری نظرسنجی انتخاباتی در ایران، احساس عدم امنیت و بی‌اعتمادی پرسش‌شوندگان در پاسخ به نظرسنجی‌هاست. پرسش‌شوندگان ممکن است به دلیل عدم احساس امنیت روانی یا ترس از ابراز عقیده خود، دست به خودسانسوری بزنند و این ضریب خطای نظرسنجی‌ها را بالا می‌برد. به‌طور نمونه، در یک نظرسنجی تلفنی به سفارش بنیاد آمریکای نوین که مؤسسه فردای بدون ترور پیش از انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۸۸ از میان ۱٬۷۳۱ نفر در روستاها و شهرهای سراسر ایران انجام داده، ۴۵٫۶% از پرسش‌شوندگان از دادن هر گونه پاسخی خودداری کرده‌اند و از میان حدود نیمی از کسانی که به سؤالات پاسخ داده‌اند، ۲۷% گفته‌اند نمی‌دانند به چه کسی رای خواهند داد.

برخی نظرسنجی‌ها نیز به دلیل وجود شبهه در میزان علمی‌بودن روش و انتخاب جامعه آماری نامناسب، امکان تعمیم ندارند.

برخلاف کشوری مانند آمریکا که بیشتر مؤسسات نظرسنجی مستقل و متعلق به بخش خصوصی هستند، در ایران مراکز نظرسنجی وابسته به مراکز دولتی و شبه‌دولتی هستند. تنها چند مؤسسه خصوصی کوچک در ایران فعال بوده‌اند که با محدودیت روبرو شده‌اند. به‌طور نمونه، مؤسسه پژوهشی آینده پس از این که در سال ۱۳۸۱ نتایج یک نظرسنجی مشترک با ۲ مؤسسه دیگر را درباره میزان علاقه مردم ایران به مذاکره ایران و آمریکا منتشر کرد، تعطیل شد و مدیران آن بازداشت و زندانی شدند.

به گفته عباس عبدی، ارتزاق مؤسسات نظرسنجی فعال در ایران از بودجه‌های دولتی، بر نحوه انجام نظرسنجی آن‌ها اثرگذار است.
سعید مدنی معتقد است در بسیاری موارد، نظرسنجی‌ها برای ایجاد جنگ روانی استفاده می‌شوند.

مراکزی که در ایام انتخابات در ایران نظرسنجی انجام می‌دهند، معمولاً در ۴ دستهٔ مراکز تخصصی نظرسنجی، خبرگزاری‌ها، ستادهای انتخاباتی و وب‌سایت‌های خبری جای می‌گیرند. در این دسته‌بندی، ۲ دستهٔ آخر اغلب کم‌اعتبارتر دانسته می‌شوند؛ مشخصاً نظرسنجی‌های اینترنتی که اعتباری ضعیف دارند.

مرکز افکارسنجی دانشجویان ایران ایسپا (وابسته به جهاد دانشگاهی)، مرکز تحقیقات صدا و سیما، مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، نیروی مقاومت بسیج، وزارت اطلاعات و مرکز افکارسنجی نهاد ریاست‌جمهوری از شناخته‌شده‌ترین مراکز نظرسنجی در ایران هستند. این مراکز معمولاً نتایج نظرسنجی‌های خود را اعلام رسمی و عمومی نمی‌کنند و نتایج را تنها به مسئولان ارائه می‌کنند.

نظرسنجی‌های نتیجه انتخابات 
نظرسنجی‌های نتیجه انتخابات بر حسب نوع جمع‌آوری اطلاعات به صورتهای میدانی، تلفنی، پیامکی و اینترنتی تقسیم بندی شده‌است. نتایج حاصل از این نظرسنجی‌ها در این قسمت به شرح زیر آمده‌است.

نظرسنجی‌های میدانی

نظرسنجی‌های تلفنی

نظرسنجی‌های اینترنتی

نظرسنجی‌های پیش از اعلام ۸ نامزد نهایی

نظرسنجی‌های پس از اعلام ۸ نامزد نهایی

نظرسنجی‌های پس از مشخص شدن ۶ نامزد نهایی

نظرسنجی‌های برنده مناظره‌های تلویزیونی 
نظرسنجی‌های مربوط به برنده مناظره‌های تلویزیونی انتخابات در این قسمت به شرح زیر و به تفکیک هر مناظره آمده‌است.

نظرسنجی‌های اینترنتی

مناظره اول (۱۰ خرداد ۱۳۹۲)

مناظره دوم (۱۵ خرداد ۱۳۹۲)

مناظره سوم (۱۷ خرداد ۱۳۹۲)

نظرسنجی‌های میزان مشارکت 
نظرسنجی‌های میزان مشارکت در انتخابات بر حسب نوع جمع‌آوری اطلاعات به صورتهای میدانی، تلفنی، پیامکی و اینترنتی تقسیم بندی شده‌است. نتایج حاصل از این نظرسنجی‌ها در این قسمت به شرح زیر آمده‌است.

نظرسنجی‌های میدانی

نظرسنجی‌های تلفنی

نظرسنجی‌های اینترنتی

پی‌نوشتها و منابع 

انتخابات ریاست‌جمهوری ایران (۱۳۹۲)