نبرد کرتسانیسی

نبرد کرتسانیسی نبردی بود که در ۱۷۹۵ میلادی (۱۱۷۴ خورشیدی) پس از مصالحه قره‌باغ و در منطقه کرتسانیسی تفلیس روی داد. این نبرد میان آقامحمدخان قاجار و ایراکلی دوم، پادشاه کارتلی-کاختی در تفلیس اتفاق افتاد. دلیل آن شورش در قفقاز بود که از دوره زندیه به بعد خود را تحت‌الحمایه روسیه تزاری می‌دانستند و با آن دولت هم‌پیمان شده بودند. نتیجه جنگ ویرانی کامل تفلیس و شکست پادشاهی کارتلی-کاختی بود.

آغامحمدخان پس از این پیروزی در سال ۱۷۹۶ میلادی در تهران به نام پادشاه ایران تاجگذاری کرد و سلسله قاجار را تأسیس کرد.

اگرچه قاجارها پیروز شدند و آقامحمدخان به قول خود به ایراکلی دوم وفادار ماند که اگر ایراکلی اتحاد با روسیه را لغو نکند و به‌طور داوطلبانه ولایت ایران را قبول نکند، به پادشاهی او حمله خواهد کرد. با وجود این که روسیه در معاهده ۱۷۸۳ گئورگیفسک رسماً اعلام کرده بود که پادشاهی ایراکلی را در برابر هرگونه اقدام جدید ایرانیان برای برقراری مجدد ولایت بر گرجستان محافظت می‌کند، اما جاه‌طلبی‌ و سیاست روسیه مهمترین دلایل روسیه برای عدم مداخله در نبرد کرتسانیسی بود. متعاقباً، برای از دست ندادن قدر و منزلت روسیه، کاترین دوم در سال ۱۷۹۶ حمله‌ای را علیه ایران آغاز کرد، اما مدت کوتاهی پس از مرگش حمله لغو و ارتش روسیه از قلمرو ایران خارج شد. سالهای بعد همچنان آشفته بودند و به عنوان زمان آشفتگی شناخته می‌شد. برقراری مجدد حکومت ایران بر گرجستان مدت زیادی طول نکشید، زیرا شاه در سال ۱۷۹۷ در شوشی ترور شد و پادشاه گرجستان نیز یک سال پس از آن درگذشت. گرجستان ویران شده و بحران در حکومت مرکزی ایران به علت نامشخص بودن وارث بعدی تاج و تخت، راه را برای الحاق گرجستان به روسیه در چندین سال بعد توسط تزار پاول  یکم باز کرد.

جستارهای وابسته 
 فتح تفلیس و نبرد گوگجه (جنگ شاه عباس)

پانویس

منابع 
 جنگ‌های آقا محمد خان در قفقاز دانشنامه رشد
 Wikipedia contributors, 'Battle of Krtsanisi', Wikipedia, The Free Encyclopedia, 22 August 2013, 13:45 UTC, <http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Battle_of_Krtsanisi&oldid=569724452> [accessed 14 September 2013]

نبرد کرتسانیسی
آسیا در ۱۷۹۵ (میلادی)
اروپا در ۱۷۹۵ (میلادی)
ایران در سده ۱۸ (میلادی)
تاریخ تفلیس
جنگ‌های داخلی ایران
جنگ‌های قاجاریان
درگیری‌ها در ۱۷۹۵ (میلادی)
روابط ایران و گرجستان
امپراتوری روسیه در ۱۷۹۵ (میلادی)
گرجستان در سده ۱۸ (میلادی)