جعبه پاندورا

جعبهٔ پاندورا، به‌روایت افسانه‌های یونانی، جعبه‌ای بود با محتوای تمامی بلاها و شوربختی‌های ناشناخته بشریت از جمله کار، بیماری، مرگ و غیره.

پاندورا (اولین زن جهان) که به‌دلیل دزدیده شدن آتش به‌دست پرومته (از اجبار با پاندورا نامزد کرده بود) بخشی از جریمهٔ بشریت محسوب می‌شد، جعبه‌ای از زئوس دریافت کرد تا به انسان‌ها هدیه دهد و سفارش کند که هرگز آن را نگشایند؛ ولی پاندورا پس از ازدواج با برادر پرومته، یعنی ایمپتئوس، خود جعبه را گشود و بلاها و شوربختی‌ها از داخل آن سرریز کرده و بر روی زمین پراکنده شدند؛ زمینی که تا آن زمان هیچ‌گونه مشکل و بدبختی نمی‌شناخت. تنها امید در جعبه باقی ماند تا تسلای بشر باشد. به‌گفتهٔ «گیزلا فوکس» این اسطوره در دوران باستان مورد توجه چندانی قرار نگرفت و ابتدا در دوران رنسانس معروفیت یافت. امروزه اصطلاح «جعبهٔ پاندورا» به‌عنوان ضرب‌المثل در رابطه با مواردی استفاده می‌شود که فلاکتی بی‌علاج به‌بار آمده باشد.

نقش و نام جعبه ی پاندورا در بعضی از اثار هنرمندان استفاده شده است برای مثال می توان به فیلم جعبه ی پاندورا 1929 اثر گئورگ ویلهلم پابست  که یک فیلم صامت المانی می باشد تا نقش جعبه ی پاندورا در سری بازی های خدای جنگ یونان اثر  شرکت سونی  اشاره کرد.

برگردان و ترجمه اشتباه از لاتین 
برگردان و ترجمه نادرست از واژه پیتوس (یک نوع کوزه بزرگ سفالی) باعث گردید تا این واژه در تاریخ با عنوان جعبه ثبت گردد. این اشتباه از آنجا سرچشمه گرفت که در سده شانزدهم میلادی دسیدریوس اراسموس، ترجمه داستان هزیود از این ماجرا را که به زبان لاتین بود انجام داد، اراسموس به جای اشارهٔ به پیتوس، از واژه جعبه استفاده کرد در حالی که، پیتوس مد نظر هزیود، سفال‌هایی بود که تا نیمه در زمین قرار می‌دادند و از آنها برای نگهداری شراب، روغن یا دانه‌های غلات استفاده می‌کردند. واژه پیتوس در عین‌حال می‌توانست اشاره به خمره‌های مراسم ترحیم هم داشته باشد. در هر صورت اراسموس، واژه پیتوس را به پیکسیس ترجمه کرد که مترادف با جعبه بود و به همین مناسبت، عبارت جعبه پاندورا از آن زمان تاکنون دوام داشته‌است.

نگارخانه

جستارهای وابسته 
 فهرست شخصیت‌ها، مکان‌ها و رویدادهای افسانه‌ای یونان باستان

منابع 

 دانشنامه بروک هاوس
 گیزلا فوکس، «جام خدای آفتاب»، هامبورگ، لندن، مونستر. ۲۰۰۳. س ۶۰

اشیاء در اسطوره‌شناسی
افسانه‌های آفرینش
زنان در اسطوره‌شناسی یونانی
ستم
کنایه‌ها
گناه‌ها