دوسگ‌دندان

دوسگ‌دندان یا دیساینودونت‌یا (نام علمی: Dicynodontia) یک فروراسته منقرض‌شده و گیاه‌خوار از راسته ددکمانان است که از اواسط دوره پرمین تا اواخر دوره تریاس می‌زیستند. بیشتر دیساینودونت‌ها دارای منقاری شبیه به منقار دایناسورهای سه‌شاخ‌چهره در جلوی دهان و دو دندان عاج‌مانند در دو طرف دهان بودند. این جانوران موفق‌ترین هم‌کمانان غیر پستاندار تاریخ محسوب می‌شوند و تا کنون ۷۰ سرده از آن‌ها در سراسر جهان کشف و توصیف شده‌است. تنوع اندازه در گونه‌های این فروراسته بسیار زیاد بود و از گونه‌هایی به کوچکی موش تا گونه‌هایی به بزرگی فیل در میان آن‌ها وجود داشتند.

تاریخ تکاملی 
دوسگ‌دندان‌ها در اواسط دوره پرمین پدیدار شدند و به سرعت در سراسر ابرقاره پانگه‌آ گسترش یافتند. دوسگ‌دندان‌ها رایج‌ترین گیاه‌خواران پرمین پسین بودند و از معدود ددکمانانی بودند که از رویداد انقراض پرمین-تریاس جان سالم به در بردند. موفقیت دیساینودونت‌ها در تریاس پیشین نیز ادامه یافت اما از تریاس میانی احتمالاً به دلیل تغییر اقلیم و ظهور گروه‌های جدیدی از شاه‌خزندگان (مانند دایناسورها) که نسبت به دوسگ‌دندان‌ها برتری داشتند از تنوع این جانوران به تدریج کاسته شد و نسل آن‌ها در اواخر تریاس پسین از میان رفت و دایناسورها جایگزینشان شدند.

درخت تبارزایی

منابع

پیوند به بیرون 

دوسگ‌دندان
انقراض‌های تریاس پسین
جانداران پدیدآمده در گوادالوپین
سنگواره‌های توصیف‌شده در ۱۸۵۹ (میلادی)
آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط ریچارد اوون