دینامیک نیوتونی اصلاح‌شده

در فیزیک٬ دینامیک نیوتونی اصلاح‌شده ، یا به طور خلاصه MOND، فرضیه‌ای است که تلاش می‌کند با اصلاح قانون گرانش نیوتون، مسئلۀ چرخش کهکشانی را توضیح دهد. در کهکشان‌ها، سرعت چرخش ستاره‌ها و گازها به دور مرکز کهکشان یکنواخت است که با پیش‌بینی قانون جهانی گرانش نیوتون مغایر است. این قانون پیش‌بینی می‌کند که اجرام دورتر باید با سرعت کمتری بچرخند. مانند سامانۀ خورشیدی، که سیاره‌های دورتر با سرعت کمتری به دور خورشید می‌چرخند.

این فرضیه در سال ۱۹۸۳ توسط موتی میلگرام  برای مدل کردن این نتایج مطرح گردید.

وی بیان کرد که قانون گرانش نیوتون تنها در شرایطی که شتاب گرانش به اندازۀ کافی بزرگ است تأیید شده‌است و برای شتاب‌های بسیار ناچیز باید اصلاح شود. این نظریه بیان می‌کند که در چنین شرایطی، شتاب به طور خطی با نیروی گرانشی وارد شده متناسب نیست و رابطه‌ای غیرخطی دارد.

این فرضیه در مقابل فرضیۀ محبوب‌تر ماده تاریک قرار دارد که مشاهدات غیرعادی یاد شده را به وجود نوع ناشناخته‌ای از ماده در کهکشان‌ها نسبت می‌دهد که توزیع جرم در کهکشان‌ها را با آنچه که تنها با در نظر گرفتن مادۀ معمول مشاهده می‌شود متفاوت می‌کند. در این رهیافت، ماده تاریک به تنهایی و بدون نیاز به اصلاح قانون گرانش، شتاب یکنواخت در کهکشان‌ها را توجیه می‌کند.

ریاضیات دینامیک نیوتونی اصلاح‌شده 

در MOND غیرنسبیتی، معادله پواسون

به صورت زیر اصلاح می‌شود:

در اینجا  پتانسیل MOND و  یک ثابت با مقدار تقریبی  است.

جستارهای وابسته 
 ماده تاریک
 لامبدا-سی دی ام

مطالعه بیشتر 

 پاول کروپا: Dark Matter, Cosmology, and Progress, July 2010
 
 Mordehai Milgrom: MOND: time for a change of mind?, August 2009
 Mordehai Milgrom: Does Dark Matter Really Exist? , Scientific American, August 2002
 Slosar, Melchiorri, & Silk: Did Boomerang hit MOND?, Physical Review D, November 2005
 Mordehai Milgrom: Do Modified Newtonian Dynamics Follow from the Cold Dark Matter Paradigm?, Astrophysical Journal, May 2002
 David Lindley: Messing around with gravity, Nature, 15 October 1992
 Bekenstein, Jacob D.: Modified Gravity vs Dark Matter: Relativistc theory for MOND, JHEP Conference Proceedings, 2005
 
 A. Yu. Ignatiev, Is Violation of Newton's Second Law Possible?, Phys. Rev. Lett. 98, 101101 (2007).
 Modified Newtonian dynamics om arxiv.org(I)Authority
 Modified Newtonian dynamics om arxiv.org(II)Review

منابع 

اخترفیزیک
فرضیه‌های اخترشناسی
مسئله‌های حل‌نشده در فیزیک
مکانیک کلاسیک
نظریه‌های گرانش

مکانیک سماوی
ماده تاریک
تاریکی
کیهان‌شناسی فیزیکی
فیزیک فراتر از مدل استاندارد