خط راه‌آهن تهران-مشهد

در سال ۱۳۱۶ هجری شمسی، عملیات اجرایی خط راه‌آهن تهران-مشهد (گرمسار-مشهد) به طول ۹۲۶ کیلومتر، آغاز گردید و در سال ۱۳۳۵ اولین قطار باری در این محور راه اندازی شد. در تاریخ ۱۲ اردیبهشت ۱۳۳۶ خط تهران-مشهد به‌طور رسمی افتتاح شد و در دوازدهم اردیبهشت ماه سال ۱۳۴۵ هجری شمسی ساختمان اصلی ایستگاه مشهد افتتاح گردید.

فهرست ایستگاه‌ها

قطارهای مسیر تهران مشهد 
مسیر ریلی تهران مشهد یکی از پرترددترین مسیرهای داخلی می‌باشد که به تمام قطارهای رجا، فدک و سفیر در آن فعالیت دارند. از جمله قطارهای موجود در این مسیر می‌توان به قطار زندگی، سیمرغ، پردیس، فدک، سبز، غزال، نورالرضا، مهتاب، جوپار، طوس، ارم، غدیر و قطارهای اتوبوسی نگین اشاره نمود.

توربو ترن 

توربو ترن (Turbo Train) قطاری با با موتور توربینی و سرعت زیاد بودند که که در سال ۱۹۶۷ در خطوط ریل‌راهی بین شهری فرانسه بکار گرفته شدند و زمینه را برای ایجاد سامانه قطار تندرو فرانسه (Train à Grand Vitesse) ایجاد کردند. در سال ۱۳۵۳ چهار دستگاه RTG کلاس T 2000 (نوع متناسب با سیستم ریلی ایران) با سرعت 160 km/h توسط راه‌آهن ایران از فرانسه خریداری شد و در سال ۱۳۵۵ در مسیر تهران-مشهد مورد بهره‌برداری قرار گرفت.
توربوترن‌های ایران، نخستین قطارهای مسافری سریع-سیر ایران بودند که فاصله تهران تا مشهد را در سال ۱۳۵۵، ۸ ساعته می‌پیمودند. این قطارهای شیک و مجهز، گرچه کوپه ای نبودند، اما مسافران به واسطه پذیرائی خوب، مهمانداران حرفه ای، و محیط دلپذیر دورهمی، فاصله تهران تا مشهد را ۸ ساعته و بدون خستگی طی می‌کردند.

قطار فدک 
این قطار لوکس که شما را با سرعت به در مسیر ریلی سواری می‌دهد، با سه کلاس مختلف در اختیار مسافران قرار می‌گیرد. در تمام کلاس‌های متفاوت این قطار، سرویس پذیرایی، دکوربندی واگن‌ها و کوپه‌ها، امکانات داخلی و همچنین آموزش مهمانداران بر طبق استانداردهای قطارهای پنج ستارهٔ دنیا طراحی شده‌است. قطار۵ ستاره فدک با عصرانه، قطار ۵ ستارهٔ اکونومی فدک، قطار ۵ ستارهٔ بیزنس فدک و قطار ۵ ستارهٔ ویژهٔ فدک، عالی‌ترین امکانات و خدمات را در طول سفر ارائه می‌دهند.
کوپه ی این قطار بسیار مجهز است و امکانات یک سفر راحت را برای مسافران مهیا کرده‌است. در هر کوپهٔ چهار نفره، چهار تخت خواب تعبیه شده که درست متناسب با ارگونومی بدن است. با قطار فدک، در هر فصل سال که می‌خواهید با خیال راحت سفر کنید، نه سردتان می‌شود و نه از گرما می‌پزید؛ تنظیم دمای داخل کوپه دست خودتان است و می‌توانید آن را بین دمای ۲۲ تا ۲۶ درجهٔ سانتی‌گراد تنظیم کنید. سیستم‌هایی درون هر کوپه وجود دارد که می‌توانید نور و صدای محیط را تنظیم کنید. از دیگر امکانات این کوپه‌ها، میز مجزای غذا خوری، سیستم صوتی و تصویری پیشرفته IPTV با قابلیت‌هایی از قبیل انتخاب فیلم، موسیقی، اعلام اطلاعات موقعیت مکانی قطار، اعلام وضعیت آب و هوا و احضار مهمان‌دار و پر طرفدارترین آنها، سامانه Wifi داخلی و سیستم GPS است که شما را در طول مسیر سرگرم می‌کند.

قطار زندگی 
شرکت رجا درسال ۱۳۹۴هجری شمسی، با وارد کردن لوکس‌ترین قطار۵ ستارهٔ خود به ناوگان ریلی کشور، راحتی و امکانات هواپیما را در مسیرهای ریلی جاری کرد. این قطار کوپه ای ۴ تخته، مناسب‌ترین وسیله برای سفرهای خانوادگی مانند بلیط قطار تهران مشهد است.در این قطار امکاناتی به شرح زیر ارائه می‌گردد: استفاده از فرش قرمز جهت استقبال اولیه از مسافران، بلیط همراه با عصرانه، بلیط همراه با شام و بلیط همراه با شام ویژه، کوپه‌های ۴ نفره و مجهز به دو مانیتور ۱۸ اینچی برای تماشای برنامه‌های تلویزیون، سیستم صوتی و تصویری پیشرفته با قابلیت انتخاب دعا، فیلم و موسیقی، سیستم تهویهٔ مطبوع و مجهز به دو دریچه برای تنظیم دما و نور داخل کوپه، قابلیت اتصال به شبکهٔ اینترنت داخلی قطار، * شید زیر پنجره برای جلوگیری از تابش نور خورشید به درون کوپه، سیستم احضار مهماندار، سرو دسر و نوشیدنی خوش آمد گویی، سرو پیش‌غذا، غذای اصلی و دسر در رستوران، سفارش غذا و تنظیم وقت پذیرایی در رستوران

قطار غدیر 
قطار غدیر در سال ۱۳۸۸ با تأسیس و پیوستن شرکت ریل ترابر سبا، وارد ناوگان ریلی کشورمان در بخش خصوصی گردید. این قطار با داشتن سرعت ۱۶۰ کیلومتر بر ساعت و برخورداری از سیستم Bombarier آلمان، امکان سفر در کمترین زمان را به صورتی برای مسافران فراهم کرده‌است که فرد در داخل کوپه هیچ‌گونه لرزش را احساس نمی‌کند. با توجه به امکانات بسیار عالی و شرایط مطلوب در داخل قطار و کوپه و نوساز بودن واگن‌ها، این قطار در مسیرهایی مانند تهران مشهد، تهران یزد و اصفهان مشهد تردد دارد.

قطار نورالرضا 
شرکت حمل و نقل ریلی نورالرضا اولین شرکت بخش خصوصی است که بدون واسطه، واگن‌های قطار را از سازنده‌های خارجی خریداری کرد و تلاش کرد مدل‌ها و تجهیزات قطارهای اروپایی را الگو قرار دهد. خوشبختانه حاصل تلاش‌های شرکت نور، ارائهٔ قطارهایی است که با رعایت استاندارد بین‌المللی راه‌آهن (UIC) در رقابت با قطارهای اروپایی، وارد ناوگان ریلی کشورمان شده‌است. درست زمانی که قرار بود قطارهای اروپائی در خدمت مسافران کشورمان قرار بگیرند؛ قطارهای نور با کیفیت بالای سالن‌ها و امکانات ویژه، جایگزین خوبی برای قطارهای اروپایی شد و هم‌اکنون با در اختیار داشتن ۵۴ دستگاه واگن لوکس مسافربری ۴تخته، واگن ویژهٔ بانوان، ۵ دستگاه واگن رستوران و ۵ دستگاه واگن مولد برق، در مسیرهای ریلی زیبای کشورمان، مسئولیت حمل مسافران را برعهده گرفته‌است.

قطار سبز 
شرکت رجا، قطارهای مختلفی را در سراسر مسیرهای ریلی کشورمان در خدمت مسافران قرار داده‌است که از میان قطارهای رجا، قطار سبز دومین قطار ویژه در شبکهٔ حمل و نقل ریلی کشور محسوب می‌شود. امکانات هر واگن قطار سبز برای ظرفیت ۳۲ نفر، مهیا شده‌است. هر واگن، ۸ کوپهٔ ۴ نفره را در خود جای داده و برای هر نفر یک تخت در داخل کوپه تعبیه شده‌است؛ بنابرین قطار سبز بهترین انتخاب برای سفرهای خانوادگی محسوب می‌شود. یک کوپه از هر واگن به سرویس مهمان داری تعلق دارد.

منابع 

بنیان‌گذاری‌های ۱۳۳۶ در ایران
ترابری در استان تهران
ترابری در استان خراسان رضوی
ترابری در استان خراسان شمالی
ترابری در استان سمنان
خطوط راه‌آهن در ایران