سید رضا صالحی امیری

سیّد رضا صالحی امیری (زادهٔ ۱۳۴۰ در شهرستان بابل) سیاستمدار و مدیر اجرایی ایرانی است.

وی رئیس کمیته ملی المپیک ایران، قائم‌مقام و معاون امور اجتماعی و فرهنگی شهرداری تهران، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی ایران و رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران بوده‌است. او در آغاز کار دولت حسن روحانی، هفتاد روز سرپرست وزارت ورزش و جوانان جمهوری اسلامی ایران بود. او پیش از این در وزارت اطلاعات، مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست جمهوری و معاونت پژوهش‌های فرهنگی و اجتماعی مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام فعالیت کرده‌است. صالحی امیری دارای مدرک کارشناسی و کارشناسی ارشد علوم سیاسی و دکترای مدیریت دولتی از دانشگاه آزاد اسلامی (واحد علوم و تحقیقات) و دانشیار دانشگاه است. وی در ۲۹ دی ۱۳۹۶ از سمت معاونت شهرداری تهران استعفا کرد و استعفای او توسط نجفی شهردار تهران پذیرفته شد.

زندگی 
سیّد رضا صالحی امیری در سال ۱۳۴۰ در شهرستان بابل، شهر امیرکَلا متولد شد. تحصیلات ابتدایی، راهنمایی و متوسطه را در همان شهر گذراند. با شروع جنگ تحمیلی عازم جبهه‌های نبرد شد و همزمان تحصیل در دانشگاه را آغاز کرد و سپس موفق به اخذ مدرک لیسانس و فوق‌لیسانس در رشته علوم سیاسی و مدرک دکتری در رشته مدیریت شد. وی بعد از اخذ مدرک دکتری تدریس در دانشگاه را آغاز نمود و توانست در سال‌های بعد به عنوان دانشیار به عضویت هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم تحقیقات درآید.
صالحی امیری در سال‌های پس از پیروزی انقلاب در مشاغلی همچون رئیس کمیته اجتماعی شورای عالی امنیت ملی، عضو هیئت رئیسه مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست جمهوری، معاون بررسی‌های استراتژیک، عضو هیئت امنای مؤسسه مطالعات راهبردی، مشاور رئیس‌جمهور در دولت سید محمد خاتمی، عضو شورای اجتماعی کشور و عضو شورای اطلاع‌رسانی دولت خدمت نمود. وی همچنین به‌مدت هشت سال معاونت پژوهش‌های فرهنگی و اجتماعی مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام را در کارنامهٔ خود دارد.
صالحی امیری همچنین به عنوان مدیرمسئول و سردبیر، در نشریات و مؤسسات علمی همچون مؤسسات مطالعات سیاسی، مطالعات راهبردی، فصلنامه مطالعات میان فرهنگی، نشریه علمی پژوهشی مدیریت فرهنگی و… عضویت داشته‌است. وی در یازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری معاون فرهنگی ستاد دکتر حسن روحانی بود و نماینده فرهنگی او در بحث‌ها و مناظرات انتخاباتی محسوب می‌شد و به تبیین نگرش‌های روحانی در زمینه فرهنگ می‌پرداخت.
اواخر مرداد سال ۱۳۹۲ از سوی دکتر روحانی، رئیس دولت یازدهم به عنوان سرپرست وزارت ورزش و جوانان منصوب و مهرماه همان سال به عنوان وزیر برای تصدی وزارت ورزش و جوانان برای گرفتن رأی اعتماد به مجلس معرفی شد.

تحصیلات 
 کارشناسی علوم سیاسی ـ دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز
 کارشناسی ارشد علوم سیاسی ـ دانشگاه تهران (عنوان پایان‌نامه: کالبدشکافی فرقه‌گرایی در ساختار سیاسی پاکستان)
 دکتری مدیریت دولتی ـ دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات (عنوان پایان‌نامه: مدیریت تنوع قومی در ایران و جهان)

سوابق مدیریتی و اجرایی 
 رئیس کمیته اجتماعی شورای عالی امنیت ملی
 عضو هیئت رئیسه مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست جمهوری
 مشاور رئیس‌جمهور در دولت خاتمی
 عضو شورای اجتماعی کشور
 عضو شورای اطلاع‌رسانی دولت
 معاون پژوهشهای فرهنگی واجتماعی مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام
 معاون فرهنگی ستاد انتخابات حسن روحانی

سوابق علمی و دانشگاهی 
 استادیار و عضویت در هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی
 مدیر گروه مدیریت و برنامه‌ریزی فرهنگی دانشکده مدیریت و اقتصاد (دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات) ـ مقطع کارشناسی ارشد
 مدیر گروه مدیریت و برنامه‌ریزی فرهنگی دانشکده مدیریت و اقتصاد (دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات) ـ مقطع دکترا
 مدیر گروه پژوهشی فرهنگی و اجتماعی پژوهشکده تحقیقات راهبردی
 رئیس هیئت امنای مؤسسه آموزش عالی صنعتی مازندران
 عضو هیئت امنای مؤسسه مطالعات راهبردی
 عضو هیئت امنای مؤسسه مطالعات ملی
 عضو هیئت امنای مؤسسه مطالعات سیاسی

آثار و تألیفات 
در کارنامه سیّد رضا صالحی امیری ۱۴ عنوان کتاب، ۲۵ عنوان مقاله علمی - پژوهشی، ۳۵ عنوان مقاله علمی - ترویجی و ۱۸ عنوان مقاله ارائه‌شده در کنفرانس‌های علمی به چشم می‌خورد.

کتاب‌ها 
 آسیب‌شناسی فرهنگی در ایران
 امنیت اجتماعی
 انسجام ملی و تنوع فرهنگی
 حاشیه‌نشینی و اسکان غیررسمی در ایران (با همکاری زهرا خدایی)
 درآمدی بر مسئولیت‌های فرهنگی اجتماعی سازمان‌ها در ایران (با همکاری سیدمجید مطهری‌نژاد)
 دیپلماسی فرهنگی و رایزن فرهنگی
 دیپلماسی فرهنگی (با همکاری سعید محمدی)
 سرمایه اجتماعی (با همکاری اسماعیل کاوسی)
 فرهنگ و مدیریت سازمان‌های فرهنگی (با همکاری اسماعیل کاوسی)
 مبانی سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی فرهنگی (با همکاری امیر عظیمی دولت‌آبادی)
 مدیریت منازعات قومی در ایران
 مفاهیم و نظریه‌های فرهنگی
 مهاجرت نخبگان
 نژاد و فرهنگ در گستره جهانی (ترجمه با همکاری پریسا پیرایش شیرازی)

حضور در دولت یازدهم 
برخی بر این عقیده بودند که صالحی امیری از ابتدای کار و قبل از اعلام کاندیداتوری دکتر روحانی برای انتخابات یازدهم ریاست جمهوری به عنوان یکی از یاران نزدیک وی درآمدن روحانی به صحنه انتخابات نقش ویژه‌ای ایفا کرده بود.

معاون فرهنگی ستاد روحانی در انتخابات 
بعد از اعلام کاندیداتوری حسن روحانی در انتخابات یازدهم ریاست جمهوری، صالحی امیری به عنوان معاون فرهنگی ستاد وی منصوب شد و با حضور در برنامه زنده ثریا که در تاریخ ۸ خرداد ماه سال ۱۳۹۲ از رسانه ملی پخش شد، به نمایندگی از حسن روحانی، در حضور سه تن از نمایندگان دیگر کاندیداها، به تشریح برنامه‌های دولت تدبیر و امید در خصوص نظام آموزش و پرورش و همچنین نظام آموزش عالی پرداخت. او پس از پیروزی روحانی در انتخابات به سمت ریاست کارگروه شناسایی و تعیین اعضای فرهنگی کابینه منصوب شد.

گمانه زنی در مورد سمت وی در کابینه 
پیش از اعلام کابینه یازدهم توسط رئیس‌جمهور منتخب، بسیاری گمان می‌بردند که صالحی امیری، گزینه اصلی تصدی معاونت رئیس‌جمهور در سازمان میراث فرهنگی و گردشگری باشد و عده‌ای با توجه به صبغه و عقبه او، معتقد بودند وی برای پست وزارت ارشاد یا آموزش و پرورش به مجلس معرفی خواهد شد اما این گمانه‌ها به حقیقت نپیوست و صالحی امیری فقط به عنوان یکی از همراهان حسن روحانی در مراسم تحلیف شرکت کرد.

سرپرست وزارت ورزش و جوانان 
پس از این که سلطانی فر، وزیر پیشنهادی روحانی برای تصدی وزارت ورزش نتوانست رأی اعتماد نمایندگان مجلس را کسب نماید؛ در تاریخ ۲۶ مرداد سال ۱۳۹۲، دکتر روحانی طی حکمی سید رضا صالحی امیری را به عنوان سرپرست وزارت ورزش و جوانان منصوب کرد.

نامزدی وزارت ورزش و جوانان دولت یازدهم 
شامگاه شنبه ۲۷ مهر ۹۲ بود که دکتر روحانی طی نامه‌ای به علی لاریجانی رئیس مجلس نهم، سه وزیر پیشنهادی علوم، ورزش و آموزش و پرورش را به مجلس معرفی کرد.
در جلسه علنی مجلس که در تاریخ ۵ آبان ۹۲ به منظور بررسی صلاحیت سه وزیر باقی‌مانده از کابینه یازدهم تشکیل شده بود بعد از استماع نظرات موافقان و مخالفان و نیز دفاعیات وزرای پیشنهادی، نمایندگان مجلس نهم به رضا صالحی امیری وزیر پیشنهادی دولت برای تصدی وزارت ورزش و امور جوانان رأی اعتماد ندادند و صالحی امیری از مجموع ۲۶۱ رأی مأخوذه نمایندگان، با ۱۰۷ رأی موافق و ۱۴۱ رأی مخالف و ۱۳ رأی ممتنع موفق نشد رأی اعتماد مجلس را به دست آورد و از راهیابی به کابینه یازدهم بازماند.

ریاست سازمان اسناد و کتابخانه ملی 
سید رضا صالحی در تاریخ ۹۲/۱۱/۳۰ از سوی رئیس‌جمهوری به عنوان رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی منصوب شد.

وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی دولت یازدهم 
سید رضا صالحی پس از استعفای علی جنتی در ۲ آبان ۱۳۹۵ طی نامه‌ای به رئیس مجلس از سوی رئیس‌جمهوری به عنوان وزیر پیشنهادی فرهنگ و ارشاد اسلامی جهت کسب رای اعتماد از مجلس شورای اسلامی معرفی شد. در جلسه رای اعتماد مجلس شورای اسلامی در تاریخ ۱۱ آبان ماه سال ۱۳۹۵ رضا صالحی امیری توانست با ۱۸۰ رای موافق، ۸۹ رای مخالف و ۶ رای ممتنع به سمت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برگزیده شود.

اظهارنظر در روز انتخابات و حواشی آن 
در روز برگزاری انتخابات ریاست جمهوری دوازدهم به تاریخ جمعه ۲۹ اردیبهشت ۱۳۹۶ فیلمی در شبکه‌های مجازی منشر شد که صالحی امیری با حضور در پای صندوق رأی در حسینیه جماران در گفت‌وگو با یک خبرنگار، رقیب انتخاباتی حسن روحانی را خشونت‌طلب و جزم‌اندیش و حامیان دولت را طرفدار عقلانیت و آزادی می‌خواند و در پاسخ به این سؤال خبرنگار که عنوان می‌کند: «در روزهای اخیر خواننده‌ای با آقای رئیسی دیدار داشتند (اشاره به امیر تتلو) و موجی فضای مجازی را دربر گرفت، نظر شما در این‌باره چیست؟» می‌گوید: «این یک طنز انتخاباتی است. این یک شوخی است، من به کاندیدای عزیزی که در صحنه رقابت است پیام می‌دهم که اگر واقعاً نیاز به حمایت هنرمندان داشتید به من پیام می‌دادید و من برای شما می‌فرستادم». خبرنگار پس از پاسخ وی می‌پرسد: «جدی می‌گویید یا شوخی می‌کنید؟» و صالحی امیری پاسخ می‌دهد: «نه جدی می‌گویم!».

در پی این اظهارات، شماری از هنرمندانی که در انتخابات از حسن روحانی حمایت کرده بودند از جمله کیومرث پوراحمد، سعید سهیلی، رضا ایرانمنش، مسعود جعفری جوزانی و رضا کیانیان سخنان صالحی امیری را نگاه ابزاری و توهین به هنرمند تلقی کرده و بعضاً خواستار عذرخواهی نامبرده شدند. پس از حواشی پیش آمده، وزیر ارشاد فردای آن روز با صدور بیانیه‌ای نسبت به دلخوری‌های پیش آمده عذرخواهی کرد و مصاحبه روز گذشته را یک مصاحبه طنزگونه خواند.

ارسال نامه برای پخش ربنای شجریان 
چند روز پس از اعلام نتایج انتخابات ریاست جمهوری دوازدهم و اعلام پیروزی مجدد حسن روحانی، صالحی امیری به‌عنوان وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در حاشیه نشست کابینه نامه ای را به عبدالعی علی عسکری رئیس صدا و سیما داد و در آن خواستار پخش مناجات ربّنای محمدرضا شجریان در ایام ماه مبارک رمضان شد. قبلاً حسن روحانی در اولین مناظره انتخاباتی همان سال، به عدم پخش مناجات مزبور در تلویزیون اعتراض کرده بود.

این موضوع مورد کنایه سید علی خامنه ای رهبر جمهوری اسلامی ایران قرار گرفت و در دیدار ماه رمضان با جمعی از دانشجویان دربارهٔ نامه مزبور بیان داشت:

معاون امور اجتماعی و فرهنگی شهردار تهران 
محمدعلی نجفی شهردار تهران در تاریخ ۲۱ آبان ۱۳۹۶ طی حکمی صالحی امیری را به سمت قائم‌مقام و معاون امور اجتماعی و فرهنگی شهرداری تهران منصوب کرد.

رئیس کمیته ملی المپیک 
صالحی امیری در تاریخ ۲۵ دی ۱۳۹۶ در انتخابات هیئت رئیسه کمیته ملی المپیک، به عنوان رئیس این کمیته انتخاب شد.

منابع 

استادان دانشگاه آزاد اسلامی
استادان دانشگاه اهل ایران
استادان دانشگاه تهران
اعتدال‌گرایان اهل ایران
اعضای حزب اعتدال و توسعه
افراد زنده
اهالی بابل (مازندران)
دانش‌آموختگان دانشگاه آزاد اسلامی
دانش‌آموختگان علوم سیاسی
رئیسان کتابخانه ملی ایران
رئیسان کمیته ملی المپیک ایران
زادگان ۱۳۴۰
زادگان ۱۹۶۲ (میلادی)
مشاوران رئیس‌جمهور ایران (حسن روحانی)
وزیران ورزش و جوانان