لاورنتی بریا

لاورنتی پاوْلیس دزه بِریا ؛ ؛ (زادهٔ ۲۹ مارس ۱۸۹۹ – درگذشتهٔ ۲۳ دسامبر ۱۹۵۳) سیاستمدار و صاحب مقامات بلندپایهٔ امنیتی و نظامی و همچنین رئیس کمیساریای خلق در امور داخلی در اتحاد جماهیر شوروی بود. وی در زمان استالین قدرت زیادی داشت، ولی مدتی پس از مرگِ استالین، به اتهام خیانت به کشور و سو استفاده از قدرت اعدام شد.

زندگی‌نامه 
در مرخولی در نزدیک بندر سوخومی در گرجستان زاده شد. در کودکی پدرش را از دست داد و مسئولیت بزرگ کردن او به عهدهٔ مادربزرگش قرار گرفت. ماه مارس سال ۱۹۱۷، درحالی‌که در مدرسه مهندسی مشغول تحصیل بود، به حزب کمونیست شوروی پیوست.

سال ۱۹۲۱ به سازمان چکا (پلیس مخفی شوروی) پیوست. سال ۱۹۲۴ بسیاری از شورشی‌ها و مخالفان بلشویک را که تعدادشان را تا ۱۰٬۰۰۰ نفر تخمین می‌زنند، در گرجستان اعدام کرد. در سال ۱۹۳۲ به عضویت شورای مرکزی حزب کمونیست شوروی درآمد و در این سمت دست به حذف هم‌حزبی‌ها و کمونیست‌های قدیمی زد. ژوزف استالین وی را به دلیل توانایی در حذف مخالفان، در رأس اِن‌کاوه‌ده، پلیس مخفی شوروی، قرار داد. وی در آغاز نیکلای یژوف، رئیس پیشین و تعدادی دیگر از مسئولان سازمان امنیتی را حذف فیزیکی یا اخراج و آنان را با افراد چکای گرجی که هموطنانش بودند، جایگزین کرد.

با تهاجم آلمان به لهستان و آغاز جنگ جهانی دوم، تعدادی از افسران و سربازان لهستان به شوروی پناهنده شدند، اما بریا دستور کشتار آنان را داد. این کشتار که به جنایت جنگل کاتین معروف است تا سالها توسط مقامات شوروی مورد انکار قرار گرفت، اما پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی بالاخره مقامات مسکو به قبول آن واقعه اقرار کردند. در سال ۱۹۴۱ ارتش آلمان نازی حمله گسترده‌ای را علیه شوروی آغاز کرد و بخشهای بزرگی از خاک شوروی توسط آلمان اشغال شد. در این دوران بریا عضو کمیته شورای جنگ شد و مسئولیتهای مختلفی من‌جمله تأمین تدارک ملزومات جنگی بر عهده وی سپرده شد.

سال ۱۹۴۴ که ورماخت بر اثر فشار ارتش سرخ مجبور به تخلیه شوروی شد بریا فرصت را برای گوشمالی اقوام استقلال‌طلب از مردم شوروی که با آلمان همکاری داشتند، مناسب دید و بسیاری از آنان را کشت یا به مناطق دور افتاده امپراتوری شوروی از جمله قزاقستان و سیبری تبعید کرد. بسیاری از این تبعیدیان به دلیل شرایط غیرانسانی و کمبود آب و غذا در طول مسیر تبعید جان باختند. بعد از جنگ، بریا مسئول گسترش تجهیزات و تولید سلاح هسته‌ای شد. در سال ۱۹۴۹ اولین بمب اتمی شوروی آزمایش شد و به دنبال آن وی سعی در تولید بمب هیدروژنی به وسیلهٔ شوروی کرد. با مرگ استالین در ۵ مارس ۱۹۵۳ و جانشینی نیکیتا خروشچف ستارهٔ اقبال بریا نیز رو به افول گذاشت. به دستور خروشچف در ۱۰ ژوئیهٔ ۱۹۵۳ به اتهام جاسوسی برای بریتانیا دستگیر، به یک بازداشتگاه مخفی فرستاده و در دسامبر همان سال، بی‌سروصدا تیرباران شد.

منابع 

https://web.archive.org/web/20130304165551/http://www.wikiarya.com/sovietunion-berya.htm

 
اعضای پلیتبوروی کمیته مرکزی حزب کمونیست اتحاد شوروی
اعضای حزب کمونیست اتحاد جماهیر شوروی اعدام‌شده توسط اتحاد شوروی
افراد اعدام‌شده توسط اتحاد شوروی اهل گرجستان
افسران ان‌کاوه‌ده
اهالی گرجستان اعدام شده بوسیله جوخه اعدام
اهالی ناحیه گولریپشی
برندگان جایزه استالین
بلشویک
بلشویک‌های قدیمی
تاریخ جمهوری سوسیالیستی گرجستان شوروی
تجاوزگران جنسی اهل اتحاد شوروی
جمهوری سوسیالیستی گرجستان شوروی
جمهوری سوسیالیستی ماورای قفقاز شوروی در دهه ۱۹۳۰ (میلادی)
چکا
دبیران‌اول حزب کمونیست گرجستان
درگذشتگان ۱۹۵۳ (میلادی)
دریافت‌کنندگان نشان پرچم سرخ
دریافت‌کنندگان نشان سوورف درجه یک
دریافت‌کنندگان نشان لنین
زادگان ۱۸۹۹ (میلادی)
سوءاستفاده جنسی از کودکان
سیاستمداران اهل اتحاد شوروی
سیاستمداران سده ۲۰ (میلادی) اهل گرجستان
عاملان نسل‌کشی
قهرمانان اتحاد شوروی
قهرمانان کار سوسیالیست
گرجستان در دهه ۱۹۳۰ (میلادی)
مارشال‌ها در اتحاد شوروی
مدیران سازمان اطلاعاتی
مرگ به وسیله اسلحه گرم در روسیه
مسیحیان ارتدوکس سابق اهل گرجستان
مقاله‌های ایجاد شده توسط ایجادگر
ابرجاسوسان
کشتارگران جمعی اعدام‌شده
دریافت‌کنندگان نشان پرچم سرخ کار