دولت یازدهم جمهوری اسلامی ایران

دولت یازدهم جمهوری اسلامی ایران به دولت حسن روحانی معروف به «دولت تدبیر و امید» گفته می‌شود که در نتیجهٔ پیروزی در انتخابات ۲۴ خرداد ۱۳۹۲ در روز ۱۲ مرداد ۱۳۹۲ مورد تنفیذ حکم ریاست‌جمهوری قرار گرفت.

تنفیذ رئیس‌جمهور توسط سیدعلی خامنه‌ای، دومین رهبر جمهوری اسلامی ایران در روز ۱۲ مرداد ۱۳۹۲ برگزار شد. تحلیف وی نیز در مجلس شورای اسلامی در روز ۱۳ مرداد ۱۳۹۲ برگزار شد.

تحلیلگران غربی از مهم‌ترین چالش‌های پیش روی دولت یازدهم ایران را موضع‌گیری و کارشکنی برخی نهادهای قدرت در حکومت جمهوری اسلامی ایران با این دولت می‌دانستند که یکی از این نهادها را می‌توان مجلس شورای اسلامی وقت دانست که نمایندگان غالب آن را اصول‌گرایان تشکیل می‌دهند و پیش از شروع به کار دولت یازدهم، نسبت به نحوه انتخاب وزرای پیشنهادی از جانب روحانی، به وی هشدار دادند.

پیش‌زمینه 
حسن روحانی دولت یازدهم را در شرایطی از محمود احمدی‌نژاد تحویل گرفت که برای نخستین بار بعد از پایان جنگ ایران و عراق، دو سال پیاپی رشد اقتصادی ایران منفی بود، صادرات نفت ایران به موجب تحریم‌های بین‌المللی بسیار کاهش یافته بود (تقریباً نصف)، عدم توانایی در بازپرداخت ده‌ها میلیون دلار اقساط وام‌های اخذ شده از بانک جهانی که پیش از آغاز به کار دولت یازدهم ۶ ماه به تعویق افتاده‌است، تورم در ایران شتاب فزآینده‌ای به خود گرفته بود، بسیاری از کارخانه‌ها ورشکست شده بودند و کارگران زیادی بیکار شده بودند، خطر حمله نظامی به ایران از جانب اسرائیل و ایالات متحده آمریکا وجود داشت، روابط با کشورهای همسایه و کشورهای عربی خاورمیانه متشنج شده بود که ناشی از سیاست‌های ناصحیح دولت دهم ایران بود. آیت‌الله ناصر مکارم شیرازی در آبان ۱۳۹۲ در اظهارنظری اعلام کرد مشکلات پیچیده‌ای توسط دولت دهم ایران به وجود آمده که حل کردن آن‌ها توسط دولت یازدهم، کار سختی است و تاکنون دولتی در ایران بر سر کار نیامده که در ابتدای فعالیت خود با چنین مشکلاتی روبرو شده باشد. وی دولت دهم ایران را دولتی توصیف کرد که به جای مشکل‌زدایی، مسبب ایجاد مشکلات متعدد بوده‌است. علی طیب‌نیا، میزان بدهی‌های دولت یازدهم را در حدود ۲۵۰ هزار میلیارد تومان برآورد کرد که عمده این بدهی، به پیمانکاران طرح‌های عمرانی تعلق دارد. بدین ترتیب، دولت یازدهم، بدهکارترین دولت از زمان پیروزی انقلاب ۱۳۵۷ محسوب می‌شود که میراثی از دولت قبلی برای آن است.

انتخاب حسن روحانی از جانب مردم برخلاف پیش‌بینی بسیاری از سیاستمداران ایران و جهان صورت گرفت. با توجه به حلقه اطرافیان روحانی که افراد سرشناسی همچون علی‌اکبر هاشمی رفسنجانی و سید محمد خاتمی خودنمایی می‌کنند، و سابقه فعالیت‌های ریاست‌جمهوری هرکدام از ایشان، این امید در بین کارشناسان ایرانی و خارجی به وجود آمد که دوران جدیدی در زمینه مدیریت سیاسی، اقتصادی و فرهنگی ایران در پیش روی قرار بگیرد. روحانی در نخستین کنفرانس مطبوعاتی خود نیز نسبت به تغییرات کلان تصمیم‌گیری در دولت جدید نسبت به دولت قبلی نوید داده بود.

روند انتصابات دولت 

{{جعبه نقل قول | عنوان = | نقل‌قول = « وزیران من فرماندهان کهنه‌کار هستند نه سربازان میدان »
|منبع =سخنرانی حسن روحانی در روز رای‌گیری وزیران پیشنهادی مجلس، ۲۴ مرداد ۱۳۹۲</small> | تراز = چپ| عرض = 380px | اندازه خط = 12px| گیومه نقل‌قول = | تراز منبع = چپ}}
حسن روحانی در دوران انتقال دولت گفته بود: «از سوی تشکل‌ها، صاحبنظران و فرهیختگان و سایر دوستان و همچنین کارگروه‌هان اسامی برای تعیین هیئت دولت یازدهم به ما رسیده‌است که از همه لیست‌ها استفاده خواهیم کرد.» روحانی از وزیران دولت‌های اکبر هاشمی رفسنجانی و سید محمد خاتمی و محمود احمدی‌نژاد بهره برد. از بین اسامی معرفی شده برای وزارتخانه‌های دولت جدید، ۶ نفر در دولت‌های هاشمی رفسنجانی مشغول به کار بودند، ۳ نفر در دولت‌های خاتمی و ۱ نفر در دولت‌های احمدی‌نژاد.

 هیئت دولت 

 سایر منصوبان رئیس دولت 

 نماینده رئیس‌جمهور در دانشگاه مذاهب اسلامی (مسیح مهاجری)
 نماینده رئیس‌جمهور در امر نماز (محمدحسین رضایی)
 نماینده رئیس‌جمهور در شورای نظارت بر صدا و سیما (حسام الدین آشنا) با حفظ سمت
 نماینده رئیس‌جمهور در شورای نظارت بر صدا و سیما (عبدالرضا رحمانی فضلی) با حفظ سمت
 دبیر شورای عالی فضای مجازی و رئیس مرکز ملی فضای مجازی (ابوالحسن فیروزآبادی)
 دبیر شورای عالی فناوری اطلاعات و رئیس سازمان فناوری اطلاعات ایران (نصرالله جهانگرد)
 دبیر شورای عالی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی (اکبر ترکان)
 دبیر شورای عالی ترویج و توسعه فرهنگ ایثار و شهادت (سید محمد علی شهیدی محلاتی)
 دبیر شورای اطلاع‌رسانی دولت (علیرضا معزی)
 رئیس کل بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران (ولی‌الله سیف)
 قائم مقام بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران (اکبر کمیجانی)
 رئیس کل بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران (عبدالناصر همتی)
 رئیس جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران (امیر حسین ضیایی استر آبادی)
 رئیس کمیته حمایت از انقلاب اسلامی مردم فلسطین (محمدحسن اختری)
 رئیس و عضو شورای رقابت و مرکز ملی رقابت (رضا شیوا)
 عضو شورای رقابت (خداداد کاشی)
 رئیس و عضو هیئت عامل صندوق توسعه ملی (احمد دوست‌حسینی)
 عضو هیئت عامل صندوق توسعه ملی (محمد رضا شعاع الدینی)
 عضو هیئت عامل صندوق توسعه ملی (سعید نوری نائینی)
 عضو هیئت عامل صندوق توسعه ملی (قاسم حسینی)
 عضو هیئت عامل صندوق توسعه ملی (مسعود مزینی)
 عضو هیئت عامل صندوق نوآوری و شکوفایی (سورنا ستاری) با حفظ سمت
 عضو هیئت عامل صندوق نوآوری و شکوفایی (حمیدرضا شاهوردی)
 عضو هیئت عامل صندوق نوآوری و شکوفایی (مصطفی صفوی)
 عضو هیئت عامل صندوق نوآوری و شکوفایی (کاظم جلالی)
 عضو هیئت امنای سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران (سعید سهراب‌پور)
 عضو هیئت امنای سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران (رضا ملکی)
 عضو هیئت امنای کتابخانه‌های عمومی کشور (سیدعباس صالحی شریعتی)
 عضو هیئت امنای کتابخانه‌های عمومی کشور (سید علی حسینی)
 عضو هیئت امنای کتابخانه‌های عمومی کشور (محمدحسین ملک احمدی)
 عضو هیئت امنای کتابخانه‌های عمومی کشور (فریده عصاره)
 عضو هیئت امنای کتابخانه‌های عمومی کشور (مهردخت وزیرپور کشمیری)
 عضو هیئت امنای مؤسسه آموزشی و تحقیقاتی صنایع دفاعی (علی شمخانی) با حفظ سمت
 عضو هیئت امنای مؤسسه آموزشی و تحقیقاتی صنایع دفاعی (سورنا ستاری) با حفظ سمت
 عضو هیئت امنای بنیاد ملی نخبگان کشور (منصور کبکانیان)
 عضو هیئت امنای بنیاد ملی نخبگان کشور (سعید سهراب پور) با حفظ سمت
 عضو هیئت امنای بنیاد ملی نخبگان کشور (محمدعلی کی نژاد)
 عضو هیئت امنای بنیاد ملی نخبگان کشور (رضا ملک‌زاده)
 عضو هیئت امنای بنیاد شهید و امور ایثارگران (محمد شریعتمداری) با حفظ سمت
 عضو هیئت امنای بنیاد شهید و امور ایثارگران (حسین دهقان) با حفظ سمت
 عضو هیئت امنای بنیاد شهید و امور ایثارگران (محمد فروزنده)
 عضو شورای عالی حفاظت محیط زیست (محمدرضا تابش)
 عضو شورای عالی جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران (عبدالرضا رحمانی فضلی) با حفظ سمت
 عضو شورای عالی جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران (جواد ظریف) با حفظ سمت
 عضو شورای عالی جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران (حسن قاضی زاده هاشمی) با حفظ سمت
 عضو شورای عالی جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران (علی نوبخت)
 عضو شورای عالی فضایی (الهام امین زاده) با حفظ سمت
 عضو شورای عالی فضایی (مصطفی صفوی همامی)
 عضو شورای عالی فضایی (حسن شفتی)
 دبیر و عضو کارگروه تخصصی ستاد هماهنگی امور اقتصاد مقاومتی (مسعود نیلی) با حفظ سمت
 عضو کارگروه تخصصی ستاد هماهنگی امور اقتصاد مقاومتی (محمدعلی نجفی) با حفظ سمت
 عضو کارگروه تخصصی ستاد هماهنگی امور اقتصاد مقاومتی (اکبر کمیجانی) با حفظ سمت
 عضو کارگروه تخصصی ستاد هماهنگی امور اقتصاد مقاومتی (شاپور محمدی)
 عضو کارگروه تخصصی ستاد هماهنگی امور اقتصاد مقاومتی (سیدحمید پورمحمدی)
 عضو کارگروه تخصصی ستاد هماهنگی امور اقتصاد مقاومتی (پیمان قربانی)
 عضو کارگروه تخصصی ستاد هماهنگی امور اقتصاد مقاومتی (فرهاد نیلی)
 عضو کارگروه تخصصی ستاد هماهنگی امور اقتصاد مقاومتی (حسن درگاهی)
 عضو کارگروه تخصصی ستاد هماهنگی امور اقتصاد مقاومتی (سیدمهدی برکچیان)

 سرپرستان وزارتخانه‌ها 
در دولت یازدهم جمهوری اسلامی ایران، هشت مرتبه وزارتخانه‌ها با سرپرست اداره شده‌اند. در این میان وزارت علوم، تحقیقات و فناوری با ۱۷۰ روز، وزارت ورزش و جوانان با ۹۸ روز و وزارت آموزش و پرورش با ۷۸ روز سرپرستی در رده‌های اول تا سوم طول دوره اداره توسط سرپرست قرار دارند. در مجموع وزارتخانه‌های دولت یازدهم تاکنون ۳۵۱ روز توسط سرپرست اداره شده‌اند.

 سوابق شخصی اعضای دولت 

 عملکرد 

 سیاسی 
 اقتصادی 

بنا بر اظهارات وزیر امور اقتصادی، بودجهٔ ۱۳۹۲ که محمود احمدی‌نژاد آن را با تأخیر تحویل مجلس داد با ۱۳۵ الی ۱۳۷ هزار میلیارد تومان کسری بودجه (از مجموع ۲۱۰هزار میلیارد تومان کل بودجه) همراه بود.

 تورم 
بر طبق آمار بانک مرکزی ایران تورم نقطه به نقطه از ۴۵/۲ درصد در خرداد ۱۳۹۲ به ۱۴/۶ درصد در خرداد ۱۳۹۳ کاهش یافت که نشانگر افت ۳۰ درصدی این تورم می‌باشد. بنا به گفته دولت و نهادهای اقتصادی این کاهش در تاریخ اقتصاد ایران بی‌سابقه بوده‌است. رئیس اداره خاورمیانه و آسیای مرکزی صندوق بین المللی پول در سال ۹۳ پیش بینی رشد ۱.۵ درصدی اقتصاد ایران را کرد.صندوق بین‌المللی پول: بازگشت ثبات به اقتصاد ایران رادیو فردا

 رشد اقتصادی 
طبق گزارش بانک مرکزی ایران، رشد اقتصادی ایران در سال ۱۳۹۱، منفی ۶/۸ بوده‌است، که دولت یازدهم توانسته این رقم را در سال ۱۳۹۲ به منفی ۱/۹ کاهش دهد.

 فرهنگی 

بنابه‌نوشتهٔ پایگاه خبری تحلیلی جمهوریت در تاریخ ۱۳۹۳/۰۶/۱۹، سخنگوی دولت در مورد بی‌حجابی گفت: از همه دختران، خواهران و مادرانمان خواهش می‌کنیم که هنجار مورد احترام جامعه را مورد توجه قرار دهند.

 منابع 

 پیوند به بیرون 
 
 بازگشت تکنوکرات‌ها جام‌جم آنلاین''
 مقایسه وزرای دولت دهم با وزرای پیشنهادی دولت یازدهم
 شرح حال اعضای هیئت دولت (کابینه) حسن روحانی

بنیان‌گذاری‌های ۲۰۱۳ (میلادی) در ایران
دولت یازدهم در ایران
دهه ۱۳۹۰
ریاست‌جمهوری حسن روحانی
کابینه‌های بنیان‌گذاری‌شده در ۲۰۱۳ (میلادی)
هیئت دولت‌های ایران