جام قهرمانان کونکاکاف

جام قهرمانان کونکاکاف یک رقابت فوتبال باشگاهی سالانه قاره‌ای است که در آمریکای شمالی و کارائیب و توسط کونکاکاف برگزار می‌شود. این مسابقات توسط باشگاه‌هایی از آمریکای شمالی، آمریکای مرکزی و کارائیب برگزار می‌شود. برنده لیگ قهرمانان کونکاکاف به طور خودکار جواز حضور در مرحله یک‌چهارم نهایی جام باشگاه‌های جهان را کسب می‌کند. از سال ۲۰۰۸ تا ۲۰۲۳، مسابقات با عنوان لیگ قهرمانان کونکاکاف شناخته می‌شد.

این مسابقات در حال حاضر از فرمت حذفی استفاده می‌کند؛ اما قبل از مسابقات ۲۰۱۸ شامل مرحله گروهی نیز می‌شد. بر خلاف همتایان اروپایی و آمریکای جنوبی خود، برنده لیگ قهرمانان کونکاکاف به طور خودکار برای مسابقات فصل بعد واجد شرایط نمی‌شود.

عنوان قهرمانی در این جام توسط ۲۸ باشگاه به دست آمده است که ۱۳ باشگاه بیش از یک بار این عنوان را کسب کرده اند. باشگاه‌های مکزیکی با ۳۶ عنوان در مجموع بیشترین تعداد پیروزی را به دست آورده‌اند. دومین لیگ موفق، لیگ برتر کاستاریکا با مجموع شش عنوان قهرمانی بوده است. تیم مکزیکی آمریکا با ۷ عنوان موفق‌ترین باشگاه در تاریخ این رقابت‌ها است و پس از آن، تیم مکزیکی کروز آزول با ۶ عنوان قهرمانی قرار دارد. موفق‌ترین باشگاه غیر مکزیکی ساپریسا از کاستاریکا با سه عنوان قهرمانی است. تنها چهار تیمی که با موفقیت از جام دفاع کردند همگی مکزیکی هستند: آمریکا، کروز آزول، پاچوکا و مونتری. قهرمان فعلی این رقابت‌ها لئون است که در فینال ۲۰۲۳ لس آنجلس را شکست داد.

فرمت مسابقات 
هر دور از مسابقات شامل دو بازی رفت و برگشت است که برنده آن با مجموع گل‌های هر دو بازی مشخص می‌شود. اگر مجموع گل‌ها برابر باشند، قانون گل زده در خانه حریف اعمال می‌شود. اگر گل‌های خارج از خانه نیز مساوی باشد، برنده با ضربات پنالتی تعیین می‌شود. هیچ وقت اضافه‌ای لحاظ نمی‌شود.

قبل از سال ۲۰۱۸، مسابقات دو بخش داشت: مرحله گروهی که از اوت تا اکتبر برگزار می‌شد و مرحله حذفی که از مارس تا می سال بعد برگزار می‌شد. مرحله گروهی شامل ۲۴ تیم بود که در ۸ گروه سه تیمی بازی می‌کردند و هر تیم دو بار با دو تیم دیگر گروه خود بازی می‌کرد. تیم‌های آمریکا و مکزیک نمی‌توانستند در یک گروه قرار بگیرند. برندگان هر یک از هشت گروه به مرحله یک چهارم نهایی راه می‌یافتند. هر مرحله از دور حذفی (یک چهارم نهایی، نیمه نهایی، فینال) شامل دو بازی رفت و برگشت بود که برنده با مجموع تفاضل گل مشخص می‌شد. سیدبندی در مرحله حذفی بر اساس عملکرد در مرحله گروهی تعیین می‌شد.

قبل از فصل ۱۳–۲۰۱۲، این مسابقات شامل چهار گروه چهار تیمی بود که در هر گروه یک تیم مکزیکی و یک تیم ایالات متحده حضور داشتند. یک دور مقدماتی برای کاهش تعداد تیم‌ها از ۲۴ به ۱۶ نیز وجود داشت.

تاریخچه 

این رقابت در ابتدا به عنوان یک اقدام احتمالی برای ورود به جام لیبرتادورس آمریکای جنوبی، رقابتی که توسط کونمبول برگزار می‌شود، ایجاد شد. قبل از سال ۲۰۰۸، این مسابقات به طور رسمی جام قهرمانان کونکاکاف نامیده می‌شد، اما معمولاً به سادگی به عنوان "جام قهرمانان" شناخته می‌شد. این رقابت در طول عمر خود چندین فرمت مختلف داشته است. از سال ۱۹۶۲ تا ۱۹۹۵، فینالیست‌ها یا باشگاه‌هایی که در دور نهایی شرکت می‌کنند، توسط باشگاه‌هایی که از طریق دو نمودار واجد شرایط می‌شوند، تعیین می‌شوند: یک مسابقه مقدماتی جزیره کارائیب و یک مسابقه مقدماتی آمریکای شمالی/مرکزی. در ابتدا فقط قهرمانان لیگ‌های آمریکای شمالی شرکت می‌کردند. در سال ۱۹۷۱، نایب قهرمانان چند لیگ آمریکای شمالی شروع به پیوستن کردند و مسابقات شروع به گسترش کرد و شامل مراحل گروهی رفت و برگشتی و تیم‌های بیشتر شد. پس از ایجاد لیگ برتر فوتبال ایالات متحده، این رقابت از سال ۱۹۹۷ به یک رقابت حذفی مستقیم تبدیل شد تا اینکه در سال ۲۰۰۸ به یک تورنمنت با مرحله گروهی تغییر یافت.

دوره جام قهرمانان (۲۰۰۸–۱۹۶۲) 
اولین دوره مسابقات، به عنوان یک تورنمنت حذفی به نام جام قهرمانان، در قالب‌های مختلف برگزار شد. آخرین فرمت که از سال ۲۰۰۴ تا ۲۰۰۸ استفاده شد، دارای هشت تیم بود که چهار تیم از منطقه آمریکای شمالی (دو تیم از مکزیک، دو تیم از ایالات متحده)، سه تیم از منطقه آمریکای مرکزی و یک تیم از منطقه کارائیب به رقابت پرداختند. از سال ۲۰۰۵، قهرمان رقابت‌ها به جام باشگاه‌های جهان نیز راه یافت و به باشگاه‌ها انگیزه بیشتری برای مشارکت قوی و علاقه بیشتر طرفداران داد. همچنین، نایب قهرمان جام قهرمانان یکی از سه تیم دعوت شده از کونکاکاف به جام سودامریکانا بود.

دوره لیگ قهرمانان (۲۰۱۷–۲۰۰۸) 
کمیته اجرایی کونکاکاف در نشست نوامبر ۲۰۰۶ خود تصمیم گرفت به پیشنهادی که اولین بار در سال ۲۰۰۳ توسط مل برنان، رئیس پروژه‌های ویژه آن زمان مشخص شد در جلسه بعدی دبیرخانه کونکاکاف برای توسعه جام قهرمانان کونکاکاف به یک طرح بزرگتر عمل کند؛ یعنی لیگ قهرمانان. کمیته اجرایی کونکاکاف در ۱۴ نوامبر ۲۰۰۷ برخی از جزئیات را گزارش کرد.

قالب قبلی جام قهرمانان طبق برنامه ریزی در مارس و آوریل ۲۰۰۸ مورد استفاده قرار گرفت. سپس، یک تورنمنت جدید لیگ قهرمانان که در اوت ۲۰۰۸ شروع شد و در می ۲۰۰۹ به پایان رسید، برگزار شد. راه اندازی اولیه شامل ۲۴ تیم و یک دور مقدماتی بود که ۱۶ تیم در آن به رقابت پرداختند. با انجام دور مقدماتی، ۱۶ تیم به مرحله گروهی می‌رسیدند که به ۴ گروه ۴ تیمی تقسیم می‌شدند. پس از مرحله گروهی، مرحله حذفی از دور یک چهارم نهایی به بعد برگزار می‌شود.

از سال ۲۰۱۲، ۲۴ تیم به هشت گروه سه تیمی تقسیم شدند. تیم‌های اول جواز حضور در مرحله یک‌چهارم نهایی را کسب می‌کنند. مرحله یک‌چهارم نهایی، نیمه نهایی و فینال در دو بازی رفت و برگشت برگزار می‌شدند.

تغییر ساختار مسابقات (۲۰۲۳–۲۰۱۸) 
در دسامبر ۲۰۱۶، مانوئل کوئینتانیلا، رئیس فدراسیون فوتبال نیکاراگوئه، در مورد یک قالب جدید احتمالی برای مسابقات صحبت کرد، بیانیه‌ای که بعدا توسط گارث لاگروی، مدیر کل سیاتل ساندرز تایید شد. در ۲۳ ژانویه ۲۰۱۷، کونکاکاف فرمت جدید را که با نسخه سال ۲۰۱۸ شروع شد، تأیید کرد؛ و مرحله گروهی را که از زمان تغییر نام تجاری مسابقات به لیگ قهرمانان کونکاکاف در سال ۲۰۰۸ به کار گرفته شده بود، حذف کرد.

تحت سکوی جدید مسابقات کونکاکاف، ۳۱ باشگاه در مسابقات کونکاکاف به رقابت می‌پردازند. ۲۲ تیم در تورنمنت جدیدی به نام لیگ کونکاکاف که از اوت تا دسامبر برگزار می‌شود به رقابت می کنند. در لیگ کونکاکاف ۱۸ تیم از آمریکای مرکزی، سه تیم از کارائیب و یک تیم از آمریکای شمالی حضور دارند. قهرمان و پنج باشگاه برتر بعدی به لیگ قهرمانان کونکاکاف راه می‌یابند، که بین فوریه و مه سال تقویم بعدی برگزار می‌شود و به ۹ تیم از آمریکای شمالی و یک تیم از کارائیب (قهرمانان مسابقات قهرمانی باشگاه‌های کارائیب) می‌پیوندند.

ده تیم به طور خودکار بر اساس عملکرد داخلی، همراه با شش تیم برتر (قهرمان، نایب قهرمان، دو بازنده نیمه نهایی، و دو بهترین بازنده در یک‌چهارم نهایی) لیگ کونکاکاف واجد شرایط می‌شدند.

دوره جام قهرمانان دوم (از ۲۰۲۴) 
در فوریه ۲۰۲۱، کونکاکاف یک بازنگری اساسی در مسابقات را اعلام کرد که شامل ۵۰ تیم و یک مرحله گروهی منطقه‌ای می‌شد. بیست تیم از آمریکای شمالی، بیست تیم از آمریکای مرکزی و ده تیم از کارائیب به گروه‌های پنج تیمی تقسیم می‌شوند که در مجموع ۱۶ تیم به مرحله حذفی صعود می‌کنند. این قالب کنار گذاشته شد و هرگز استفاده نشد.

در سپتامبر همان سال، کونکاکاف گسترش مسابقات را برای شروع در سال ۲۰۲۴ اعلام کرد. در قالب جدید، ۲۷ تیم در لیگ قهرمانان شرکت خواهند کرد.

۲۲ تیم از مرحله اول شروع می‌کنند:

 ۵ باشگاه از لیگ برتر مکزیک
 ۴ باشگاه از ام‌ال‌اس
 ۲ باشگاه از لیگ برتر کانادا
 ۲ باشگاه از جام لیگ‌ها (نایب قهرمان و مقام سوم)
 ۱ باشگاه از جام آزاد ایالات متحده آمریکا
 ۱ باشگاه از مسابقات قهرمانی کانادا
 ۵ تیم از جام آمریکای مرکزی (نایب قهرمان، دو بازنده نیمه نهایی و دو تیم برنده پلی آف)
 ۲ باشگاه از جام کارائیب (مقام دوم و سوم)

قهرمانان مرحله اول همراه با ۵ تیم زیر به مرحله یک‌هشتم راه می‌یابند:

 قهرمان جام ام‌ال‌اس
 قهرمان لیگ برتر مکزیک (قهرمان لیگ آغازین یا پایانی با مجموع امتیاز بالاتر در جدول)
 قهرمان جام لیگ‌ها
 قهرمان جام آمریکای مرکزی
 قهرمان جام کارائیب

تیم‌ها می‌توانند از طریق لیگ‌ها یا جام‌های داخلی خود یا از طریق رقابت‌های منطقه‌ای خود برای لیگ قهرمانان کونکاکاف واجد شرایط شوند: جام لیگ‌ها برای تیم‌های آمریکای شمالی، جام آمریکای مرکزی برای تیم‌های آمریکای مرکزی، و جام کارائیب برای تیم‌های کارائیب. همه مسابقات شامل بازی‌های خانگی و خارج از خانه بین مرحله اول تا نیمه نهایی خواهد بود، و مسابقه فینال یک مسابقه در زمین بی‌طرف است.

در ۶ ژوئن ۲۰۲۳، اعلام شد که نام این رقابت‌ها به جام قهرمانان کونکاکاف تغییر خواهد کرد و فرمت اعلام شده همچنان باقی می‌ماند.

استانداردهای ورزشگاه 
اگر باشگاهی نتواند استانداردهای ورزشگاه خانگی خود را رعایت کند، باشگاه باید ورزشگاه مناسبی در کشور خود بیابد و اگر باشگاه نتواند امکانات کافی را فراهم کند، با خطر جایگزینی با تیم دیگری مواجه می‌شود. رئال استیلی نیکاراگوئه الزامات ورزشگاه را ناکام گذاشت و با تیم دیگری برای فصل‌های ۱۰–۲۰۰۹ و ۱۱–۲۰۱۰ جایگزین شد. ورزشگاه ایندپندینسیا در نیکاراگوئه از آن زمان بازسازی شده است، از جمله ارتقاء به نور استادیوم، و تیم‌های نیکاراگوئه در حال حاضر در مسابقات شرکت می‌کنند. تیمی از بلیز در مراحل مقدماتی الزامات ورزشگاه را ناکام گذاشت و در هر دو فصل ۱۰–۲۰۰۹ و ۱۵–۲۰۱۴ با تیم دیگری جایگزین شد.

در ۸ آوریل ۲۰۱۵، تیم مکزیکی آمریکا رکورد تمام دوران حضور در مسابقات لیگ قهرمانان کونکاکاف را شکست، زمانی که گزارش شد ۶۶،۲۰۸ تماشاگر در ورزشگاه آزتکا در مکزیکو سیتی برای تماشای بازی آمریکا با تیم کاستاریکایی هردیانو در بازی برگشت نیمه نهایی مسابقات سال ۲۰۱۵ جمع شدند. در ۴ مه ۲۰۲۲، سیاتل ساندرز در فینال مقابل اونام با حضور ۶۸،۷۴۱ تماشاگر در لومن فیلد از این تیم پیشی گرفت.

جوایز

جام و مدال 
هر سال، جام مسابقات به تیم برنده اهدا می‌شود.

پول 
از سال ۲۰۲۲، مقدار ثابت پول پرداخت شده به باشگاه‌های شرکت کننده به شرح زیر است.

 قهرمان: ۵۰۰,۰۰۰ دلار
 نایب قهرمان: ۳۰۰,۰۰۰ دلار
 سوم و چهارم: ۲۰۰,۰۰۰ دلار

با شروع مسابقات ۲۰۲۴، باشگاه برنده بیش از ۵,۰۰۰,۰۰۰ دلار جایزه و دریافت خواهد کرد.

علاوه بر این، برنده جام قهرمانان کونکاکاف نماینده منطقه در جام باشگاه‌های جهان است که شامل پول اضافی نیز می‌شود.

حمایت 
لیگ قهرمانان کونکاکاف دارای چندین حامی مالی است: اسکوشیابانک (که از سال ۱۵–۲۰۱۴ حامی عنوانی لیگ قهرمانان بوده است)، میلر لیت، مانی‌گرم، مکسیس و نایکی. نام حامیان مالی روی تابلوها در اطراف زمین و تابلوهایی برای مصاحبه‌ها و کنفرانس‌های مطبوعاتی قبل و بعد از بازی دیده می‌شود. نایکی همچنین ارائه دهنده رسمی توپ‌های بازی و لباس داوری است.

امریکن ایرلاینز حامی عنوان قهرمانی جام قهرمانان در دهه ۱۹۹۰ بود.

آمار و رکوردها

لیگ قهرمانان

بر پایه کشور

جام قهرمانان 

نکته: درسال ۱۹۷۸، عنوان قهرمانی بین چند تیم تقسیم شد.

بر پایه کشور

جستارهای وابسته 

 جام باشگاه‌های فوتبال جهان
 جام لیگ‌ها
 جام آمریکای مرکزی
 جام کارائیب کونکاکاف
 لیگ کونکاکاف
 جام باشگاه‌های کارائیب
 جام شیلد باشگاه‌های کارائیب
 سوپرلیگا آمریکای شمالی
 کوپا اینترامریکانا
 جام اونکاف اینترکلوب
 مسابقات فوتبال قاره‌ای

منابع

پیوند به بیرون 

 وب‌گاه رسمی کونکاکاف

لیگ قهرمانان کونکاکاف
کونکاکاف
بنیان‌گذاری‌های ۱۹۶۲ (میلادی) در آمریکای شمالی