واپیچه

به هر یک از پیچش‌های ۳۶۰ درجه‌ای در رشد مارپیچی صدف نرم‌تنان، واپیچه (whorl) گفته می‌شود. ترکیب مارپیچی صدف و وجود واپیچه‌ها در بسیاری از شکم‌پایان دیده می‌شود اما صدف سرپایانی چون ملوانک Nautilus، مارپیچه‌ها Spirula، و زیررده بزرگی از سرپایان منقرض به نام شاخ‌قوچی‌ها ammonites هم صدف‌های مارپیچی داشتند.

هر گاه نواره‌ای برجسته دارد که با رشد صدف تکرار می‌شود و به این نواره، درز گفته می‌شود.

به طور کلی، پیچش صدف‌ها دو نوع دارد که یکی موافق با حرکت عقربه‌های ساعت و دهانه در سمت راست است و راستگرد Dextrogyrate نامیده می‌شود و دیگری مخالف جهت عقربه ساعت و دهانه در سمت چپ است که چپگرد Sinistrogyrate نام دارد.

در این پیچش اگر حجره آخر بقیه حجره‌ها را بپوشاند به آن پوشنده‌پیچ Involute و اگر تمام پیچ‌ها دیده شوند به آن ناپوشنده‌پیچ Evolute می‌گویند. در حالت ناپوشنده‌پیچ اگر دورها به‌هم چسبیده باشند به آن چسبیده‌پیچ Advolute و اگر دورهای اول بهم چسبیده و دور آخر باز شده باشد به آن گشوده‌پیچ Convolute می‌گویند.

منابع 

 Wikipedia contributors, "Whorl (mollusc)," Wikipedia, The Free Encyclopedia, (accessed November 10, 2013).

کالبدشناسی نرم‌تنان