بچاقچی

ایل بچاقچی (که مشهور است نام آن در اصل پیچاقچی بوده اما دراثرمجاورت دائم با زبان فارسی ابتدا در محاوره و سپس در نوشتار به بچاقچی تبدیل گردیده‌ و شرح آن خواهد آمد).
یکی از ایلات بزرگ سیرجان است که در تاریخ و تحولات آن نقش قابل توجهی داشته است.[۱] همچنین از بزرگترین ایلات در جنوب ایران و به ویژه 
استان کرمان میباشد. برای کلمه بچاقچی که مشهور است تلفظ فارسی پیچاقچی می‌باشد می‌توان دو جه متصور شد اولا معنای لغوی کلمه که خواهد آمد در ثانی معنای عرفی که در ابتدای مطلب آمده‌است.در خصوص معنای لغوی آن ابن بطوطه بچاق(پیچاق) را چاقو و «بچاقچی» را منسوب به چاقو دانسته‌است که اکثر مراجع لغوی مطالبی به همین مضمون آورده‌اند و این مشهورترین وجوه آن است ، اما گاها توجه به شهرت مطلب انسان را از بررسی و تحقیق بیشتر منصرف کرده و چه بسا معنای واقعی در مطالب خلاف شهرت نهان مانده باشد ، در یکی از بررسی های بعمل آمده پیرامون جوامع ترک کشور ریشه جالبی برای بچاقچی قائل شده که اشاره به آن خالی از لطف نمیباشد .نگارنده مقاله اینگونه بیان میکند که : از قرائن و شواهد تاریخی، طائفه‌شناسی، لهجه‌شناسی، قالی‌شناسی، فولکلورشناسی و دین‌شناسی، آنگونه فهم میشود که فورم صحیح نام این ایل که منشعب از افشار است ، «بوجاق‌چی» و احتمالا به یکی از معانی «تورکمان-افشار ساکن ناحیه‌ی بوجاق» ، «ایل تورک سردسیرنشین» ، «وابسته به زاویه‌ی تصوفی»،  «بافنده‌ی نقش بوجاق در قالی‌ها» ، «بکار برنده‌ی نیم گره تورکی» و ... است.نگارنده اینگونه ادامه میدهد که(پدیده‌ی زنجیره‌ای انشعاب از ایل مادر و ظهور تیره‌های جدید مستقل واقعیتی معلوم در تاریخ طوائف تورک میباشد ، که ظهور ایل بوجاق چی از ایل مادر خود یعنی افشار هم ازین قائده مستثنی نمیباشد)[۲]
مطالب مبسوطی پیرامون منطقه بوجاق و موقعیت جغرافیایی آن در فصل منطقه بوجاق در یکی از فصول ذیل برای علاقمندان موجود میباشد که مراجعه به آن خالی از لطف نیست .
البته اشاره به نکته ای حتی اگر مکرر هم باشد ضروری است که وقتی نام ایل افشار به عنوان ایل مادر بچاقچی ذکر میگردد منظور افشارهای منطقه سیرجان و کرمان نیست زیرا آنها به نوبه خود شعبه ای منشعب از ایل مادر محسوب شده و چه بسا در این بین با ایلاتی همچون لک نیز درآمیخته باشند ، بلکه منظور از ایل مادر ایل افشار یا اوشار است که تمام افشارهای ایران از جمله خراسان و فارس و کهکیلوییه و ... از آن منشعب شده اند .
بخش قابل توجهی از ایل افشار مادر را در تاریخ با نام افشار ارومی میشناسند کهبه احتمال قوی انشعاب ایل بچاقچی نیز ازین بخش ایل افشار صورت پذیرفته باشد و به احتمال قوی بعد از این انشعاب ایل بچاقچی در طول طی مسیر به سمت استان کرمان آنها در نقاط مختلفی از ایران به صورت موقت و‌کوتاه زمان نهایتا در حدود جند سال ساکن بوده اند ، که از جمله آنها احتمالا بهاباد ، ری ، زنجان و هرمزگان میباشد.
همچنین برای بچاق چی معنای دیگری هم ذکر شده که بچاق بمعنای عسل و بچاقچی بمعنای پرورش دهنده و تولید کننده عسل میباشد که این معنا آنقدر دور و شواهد و قرائنش آنقدر ناموجود بوده که پرداختن به آن هیچگونه لزوم و اهمیتی ندارد و اشاره مختصر به آن از کفایت لازم برخوردار میباشد .   
پیرامون قدمت و حضور نام ایل بچاقچی در تاریخ اشاره به سفرنامه جهانگرد متقدم و عرب مشهور ابن بطوطه که در ابتدا اشاره ای به وی شد سندی مهم و قابل توجه برای محققین میباشد ، او در سفرنامه خود مینویسد که با اخی احمد بچاقچی در سیواس و اخی بچاقچی در ازاق (آزُف)  دیدار و ملاقات داشته است،[۳] که این بیانگر حضور فعال بچاقچی در آن دوره تاریخی دارد .
بچاقچی‌ها در گذشته از مناطق آذربایجان به جنوب کوچ داده شدند زبان آنها ترکی بود که بعدها به ترکی آمیخته به فارسی تبدیل شده ولی امروزه اکثراً ساکن شده و به ترکی آمیخته به فارسی و فارسی صحبت می‌کنند.متأسفانه حفظ زبان اصیل ایلات و طوائف امروزه دچار مخاطرات جدی شده‌است،از جمله آن زبان ترکی که زبان اصلی طوائف اصیل بچاقچی بود به علت شهرنشینی و مجاورت با زبان فارسی رنگ باخته و نزدیک به زوال است،مردم خوب به یاد دارند که تا اواخر دهه هفتاد خانواده‌های زیادی از ایل بچاقچی مخصوصا افراد مسن به زبان ترکی تکلم می‌کردند و دهه پنجاه و شصت زبان رسمی خیلی از طوائف اصیل بچاقچی ترکی بود،اما همانطور که گذشت امروز در میان طوایف ایل بچاقچی به سختی می‌توان افرادی را یافت که به ترکی تکلم کنند.ریش سفیدان و قدیمی های ایل بچاقچی بی آنکه بدانند اصل و ریشه ای که ازاین ایل نقل میکنند با تاریخ و وقایع ایل افشار یکی میباشد و با اشاره به تاریخ ایل بچاقچی انگار به تاریخ ایل افشار ارجاع میدهند،یکی از دلایل صحت این مدعا وجود طایفه ارشلو درایل بچاقچی به عنوان یکی از طوایف اصلی ایل میباشد ، در سیرجان ارشلوها یکی از طوایف محوری بچاقچی هستند و حال آنکه در سایر نقاط آنان را افشار دانسته اند،ناگفته نماند ارشلوها نسبت به بچاقچی بودن خویش بسیار متعصب هم میباشند، همین مطلب به خودی خود سندی بر وحدت ریشه ایل بچاقچی با ایل افشار دارد و همچنین لازم به ذکر است اوبرلینگ مردم‌شناس فرانسوی ایل بچاقچی را از افشار دانسته و معتقد است نادرشاه آنها را به کرمان کوچانیده است [۴] و نیز احمدعلی خان وزیری بچاقچی را جزو پنجاه و دو تیره افشار ذکر کرده است[۵] علاوه بر آن از دیگر محققان آلسترهال میباشد که ایل بچاقچی را از طوایف افشار دانسته است ، ایرج افشار سیستانی نویسنده مقدمه ای بر ایل ها چادرنشینان و طوائف عشایری کوچ ایل بچاقچی را در زمان افشار ذکر کرده است[۶] تاریخ نویس معروف سیرجانی مرحوم علی اکبربختیاری در کتاب تاریخ سیرجان آورده : موضوعي كه لازم است گفته شود اين است كه ايل بچاقچي از ايل افشار مىباشند كه ابتدا در حدود سال (۱۰۳۶ ه.ق) به مهاباد کوچ داده شده و بعد از آن به افشار ارومي معروف شدند[۷]جالبتر اینکه در بعض مقالات مردم شناسی که پیرامون عشایر استان کرمان اینگونه بیان شده که ایلات افشار در دو تیره بچاقچی و افشار در فلان منطقه استان کرمان ساکن میباشند[۸] دو نقل قول مشهور در مورد زمان تبعید ایل بچاقچی به جنوب وجود دارد یکی تبعید و کوچ اجباری ایل بچاقچی را به نادرشاه افشار و دیگری به شاه طهماسب سوم منسوب دانسته که با مرور سطحی تاریخ روشن است فاصله زمانی نادرشاه و شاه طهماسب سوم اصلا قابل توجه نیست،دوران صفویه با شاه طهماسب سوم پایان و دوران افشاریه بعد عزل همان شاه آغاز شد پس در اصل هر دو نقل قول درمورد زمان کوچ افشار و بچاقچی در اصل دارای وحدت زمان است که کسی توجه خاصی بدان نشده است و با وجود تمایز ظاهری هیچ تفاوت زمانی با هم ندارند و قطعا میتوان گفت کوچ همه این گروهها به کرمان در حدود (۱۱۵۰) ه.ق قمری صورت پذیرفته است و بدون هیچ اختلاف چشمگیری میتوان این تاریخ را به عنوان مبداء کوچ آنها در نظر گرفت و البته با تطبیق این تاریخ یعنی ۱۱۵۰ ه.ق با تاریخ رحل اقامت اجباری به بهاباد یعنی ۱۰۳۶ ه.ق به صحت تاریخ کوچ اجباری به کرمان نیز صحه گذارده میشود ، چون کوچ به کرمان تقریبا آخرین کوچ جدی بچاقچی بوده و باید چند سالی بعد از کوچ بهاباد صورت پذیرفته باشد  ، همچنین تبعید گروهی از افشارها به کرمان نیز در زمان حکومت همین شاه صفوی نقل شده است و یعنی میتوان گفت این گروه افشار نیز مانند بچاقچی ها در حدود سال ۱۱۵۰ هجری قمری به این مناطق آمده اند و این موضوع نظریه اصالت افشار داشتن بچاقچی ها را قوت میبخشد ، در تحقیقاتی که در رابطه با مردم شناسی عشایر استان کرمان صورت گرفته و نیز مقالاتی که پیرامون گلیم سیرجان و بافت به رشته تحریر درآمده است با استناد به مؤاخذ خود اینگونه بیان میکنند :(ايلات افشار كه در دو تيره پيچاق‌چي و افشار و در منطقه وسيعي در...استان کرمان ساکن هستند)[۹] نشان میدهد که اسناد تاریخی زیادی وجود دارد که نشان میدهد دوهر ایل که با نامهای بچاقچی و افشار   در مناطقی از استان کرمان ساکن هستند  دو طوائفی از ایل افشار بزرگ میباشند که به احتمال قوی یکجا و باهم به جنوب تبعید شده اند ، به همین دلیل نقل قول های قدیمی ایل بچاقچی که تاریخ ایل را که بازگو میکنند کانه تاریخ ایل افشار کرمان که از طوایف ایل بزرگ افشار است را ذکر میکنند که البته با توجه به مستندات متعدد درست به نظر میرسد ، البته لازم به ذکر است وقتی نقل میشود ایل بچاقچی از طوایف افشار است نه بدین معنی که از طوایف ایل افشار استان کرمان میباشد بلکه منظور جزو طولیف ایل افشار مرکزی و مادر که طوایف و ایلات بسیاری از آن منشعب شده اند از جمله ایل افشار استان کرمان ، که با این سخن میتوان گفت ریشه و منشأ ایل بچاقچی و ایل افشار کرمان یکی است و هر دو از یک ایل مادر منشعب شده اند ، حال به درستی میتوان دریافت که هرگاه در بررسی تاریخ ایل بچاقچی دچار گره شدیم میتوان از تاریخ ایل افشار یاری طلبید،طبق نقل قول ریش سفیدها، بچاقچی ها جزو نیروهای نظامی صفوی که قزلباش خوانده میشدند به شمار میرفتند،که البته با دقت در مطالبی که پیرامون تاریخ افشار و بچاقچی گذشت اکنون روشن تر و مستدل تر میتوان بدین معنا دست یافت.ایل‌ افشار و طوائف وابسته آن یکی‌ از ایلات‌ تشکیل‌دهنده سپاهیانی‌ است‌ که‌ اقتدار شاه‌ اسماعیل‌ اول‌ صفوی‌ ( ۹۰۷-۹۳۰ق‌) را در ایران‌ استوار کردند و یکی‌ از ۳۲ قبیله اشرافی‌ دارای‌ امتیازات‌ ویژه‌ و نیز از ایلات‌ عمده‌ و معتبر قزلباش‌ در دوره صفوی‌ بوده‌ است[۱۰] در پایان کار قزلباش‌ها که مورد غضب شاهانه قرار گرفتند لشکری از میان حامیان صفوی شکل گرفت بنام شاهسون که گروهی از قزلباش‌ها نیز در میان آنها حضور داشتند،از جمله بعضی از طوایف و وابستگان افشار از جمله جنگجوهای بچاقچی که از متعصبین به صفویه به شمار میرفتند،در شاکله این ارتش شاهسونی قرار گرفتند که البته بعدها و در اواخر دوره صفویه به دلیل اختلافات متعدد از اتحاد با این جامعه شاهسونی خارج شدند.بچاقچی‌ها به نقل تاریخ مشهور در همان اواخر دوران صفویه به جنوب کشور تبعید گشتند که تا به امروز در همان مناطق ساکن هستند ، آنها به لحاظ دینی و اعتقادی و مذهبی دارای عقیده تشیع دوازده امامی بوده و هستند[۱۱] که همراهی با صفویه و دشمنی و نزاع با عثمانی در آن عصر به همین علت مبنای اساسی اتحادشان بود،مردم این ایل به صورت سنتی نسبت به اعتقادات خود بسیار پایبند و متعصب بوده‌اند و این امر تا به امروز نیز ادامه دارد ، آنچنانکه بزرگترین و نامی‌ترین هیئات مذهبی در مناطق زندگیشان از جمله سیرجان متعلق به مردم این ایل بوده و می‌باشد.
تعدد تیره و طایفه ایل بچاقچی دارای دو روایت می‌باشد که از هشت تیره و طایفه تا هجده تیره بیان شده‌است[۱۲] و همچنین صدها خاندان و خانواده و قوم  که همگی تحت ریاست خان ایل بوده‌اند،طوائف اصیل و اصلی آن را هفت طائفه ترک زبان و مابقی طوائف را ابواب جمعی ایل دانسته‌اند که در گذشت سالیان و به مرور زمان به ایل پیوسته‌اند.
بچاقچی‌ها در گذشته به پرورش اسب و دام مشغول و در سوارکاری و تیراندازی شهره بوده‌اند،حتی در دوره قاجار و پهلوی اول رضاشاه افراد این ایل بخشی از واحدهای سواره‌نظام ارتش در کرمان را تشکیل می‌دادند[۱۳] امروزه اما اکثرا شهرنشین شده و گروه کمی به دامپروری و باغداری مشغول هستند،زن‌های ایل قالی،جاجیم وگلیم می‌بافند،و هنر گلیم بافی زنان ایل بچاقچی محور اصلی بافت گلیم و جاجیم و فرش محلی سیرجان را تشکیل می‌دهد،سیرجان مدتی است به علت کیفیت و کمیت بافت گلیم و صنایع محلی بافتی اش شهر گلیم نام گرفته‌است،غیر از آن بز معروف فارسی راینی نیز پرورش می‌دهند و امروزه بیشترشان درکوهستان چهارگنبد ودهستان بلورد در شهرستان سیرجان ساکن هستند.[۱۴]

منشاء ایل بچاقچی
با رجوع به کتب تاریخی استان کرمان به وضوح درمیابیم که اسم و شهرت بچاقچی از زمان قاجار در کتب و اسناد تاریخی کرمان یافت میشود ، به همین  علت بعضی مطلع حضور عشایر ترک بچاقچی در کوهستانهای سیرجان استان کرمان را مربوط به زمان آغا محمدخان قاجار و لشکرکشی های او دانسته اند و اما گروهی دیگر برطبق شواهدی نقل کرده اند که ایل بچاقچی سابقا جزو طوائف ایل افشار در آذربایجان بوده و با نام افشار ارومی شهرت داشته اند و مطلع حضورشان در این مناطق را منسوب به نادرشاه افشار و لشکرکشی های او دانسته اند .
مطلع بچاقچی در منطقه مربوط به هر کدام از وقایع باشد طبق اسناد موجود در این مطلب اتفاق نظر وجود دارد که ایل بچاقچی از ایلات ترک آذربایجان بوده و مردم آن در جنگاوری و سواری بسیار زبده بوده اند چه در زمان قزلباش ها و صفویه و چه در زمان افشارها و نادرشاه و دیگر اینکه نام بچاقچی حداقل ازقرن هفتم و هشتم هجری در تواریخی مانند سفرنامه ابن بطوطه عربی به عنوان بزرگانی که با آنها دیدار و ملاقت داشته به ثبت رسیده است .

منطقه بوجاق
بوجاق ناحیه‌ای تاریخی در ولایت اودسای اوکرایین است. بین دو رود دانوب و دنیستر و در بخش جنوبی بسارابیا (همسایه با مولدووا در شمال و غرب، با رومانیا در جنوب، و دریای سیاه و بقیه‌ی اوکراین در شرق). امروز اکثریت اهالی آن را اوکرایینی‌ها (٤٠٪)، بولغارها (٢١٪)، روس‌ها (٢٠٪) و مولدوون‌ها (رومن‌ها) (١٣٪) و تعداد کمی تورک‌های قاقاووز (٤٪) تشکیل می‌دهند. در قرون وسطی و دوره‌ی حاکمیت عثمانلی عمدتا مسکن تاتارهای نوقای بود. ترکیب اهالی در قرن نوزده با اشغال منطقه و تبعید تاتارها توسط روسیه و فرار آن‌ها به قفقاز، دوبروجا و تورکیه دگرگون شد. در منطقه هم‌چنین جمعیت قابل ملاحظه‌ای یهودی ساکن بود که توسط نازی‌ها نسل‌کشی شدند. در دوره‌ی عثمانلی بوجاق و یا ناحیه‌ی دشت که مسکن تاتارهای نوقای بود، منطقه‌ی حائل بین سه «سانجاق» (واحد اداری عثمانلی بین «ایل» و «ایل‌چه») که جمعا ایالت اؤزی و یا سیلیسترا را تشکیل می‌دادند قرار داشت. مابین قرون ١١ و ١٨ میلادی این منطقه مسکن تورک‌های قیپچاق بود. در تاریخ ١٩٨٩ بر ناحیه‌ی تاریخی بوجاق، دولت خودمختار قاقاووز به پایتختی کومرات وابسته به مولداوی تاسیس شده است. در دشت بوجاق، شهری با نام بوجاق هم وجود دارد.
همچنین ناحیه ای در شمال غرب دریای سیاه بنام باسارابیا وجود دارد که این نامگذاری ناشی از اقامت ترک های نوقای در این منطقه میباشد .

طوائف ایل بچاقچی

طوایف ایل بچاقچی به طوائف ترک و فارس تقسیم میشوند، طوائف ترک طوائفی هستند که دارای پسوند لو میباشند که البته در محاوره لی هم گفته میشود و طوائف فارس معمولا ابواب جمعی ایل بچاقچی بوده که در طول زمان به ایل بچاقچی پیوسته اند .
 طوائف ترک ایل  (ریشه واصالت بچاقچی ترک میباشد)
قره سعدلو (اسفندیارپور و ...) که رؤسا و خوانین ایل معمولا ازبین این طائفه میباشند .
سارسعدلو (نادری و حیدری نسب و...) که رؤسای ایل تاقبل از اسفندیارخان قره سعدلو ازبین این طائفه بودند.
خرسلو (خان آقائی و اسدی پور و...)
عباسلو (عباسلو و...)
انکلو (زینلی،پوررضاقلی،پورحسینعلی،. ،پورشاه نظری و...)
ارشلو (شهسواری و...)
طوائف فارس ایل (دراصل ابواب جمعی این ایل هستند)
ناوکی (ناوکی و مختاری و ...)
پور معصومی(پورمعصومی و...)
مراد رجبی(مراد پور و...) 
سیوندی(سیوندی و...)
سوخته چالی( و...) 
رائینی(قاسمی و...)
پورمهدی آبادی(پورمهدی آبادی و...)
چهارگنبدی(و...)
حلوایی(حلوایی و حلوایی پور)

طائفه قره سعدلو

طائفه قره سعدلو از طوائف ترک ایل بچاقچی و محوری ترین طائفه این ایل میباشد ، رؤسای ایل از زمان اسفندیار خان تا به امروز ازین طائفه بوده و دارای افراد شاخص و بنام فراوانی میباشند.حسین خان اسفندیارپور بچاقچی ملقب به شجاع السلطنه ازین طائفه بوده است.بعلت تعدد مشاهیر این طائفه در فصل جداگانه به معرفی بخشی از آنها پرداخته خواهد شد.
خاندان اسفندیارپور مهمترین و محوری ترین خاندان طائفه قره سعدلو میباشد ،که متشکل از نوادگان حسن 
خان فرزند امیرعلی خان قره سعدلو (که به سرکردگی گروهی از تفنگچی های طائفه به شغل تأمین امنیت کاروانها و قافله های تجاری مشغول بود) هستند ، حسن خان قره سعدلو در جریان جنگ هرات در زمان محمد شاه قاجار به همراه تفنگچی های طائفه خود از مؤثرترین نیروهای قشون ایران  بود ، در زمان قاجار قشون ایران متشکل از عشائر بود ، امروزه نوادگان حسن خان قره سعدلو علاوه بر نام خانوادگی اسفندیارپوررا با نامهای دیگری نیز شناخته میشوند (چون بعضی خانواده های طایفه به مرور زمان نام خانوادگی اسفندیارپور را تغییر دادند ، مانند :
شجاع پور (اسفندیارپور)
پروین (اسفندیارپور)
آزادنیوه (اسفندیارپور)
آذرنیوه (اسفندیارپور)
آزاد (اسفندیارپور)
دارشی (اسفندیارپور)
شکوهی (اسفندیارپور)
شکوه بچاقچی (اسفندیارپور)
آسن (اسفندیارپور) و... 
 مردمان این طائفه امروزه بیشتر شهرنشین هستند اما گروهی هنوز در جایجای چهارگنبد از میاندوآب باغ سنگی گرفته تا بلورد و ده بداغ - آب تلخوئیه وپیرزین مزار حسن خان فرزند امیرعلی خان و گلناباد و بام دهان و زنجیل آویز و سنجد و قند و حسین آباد و چنار و پیرمراد و بیگسی و مزنگ و پلنگی و چشمه بغل تا رضوان و امامزاده صالح و کرپوئیه و بیدوئیه و کشکوئیه و ... به طور پراکنده سکونت و مالکیت دارند.

آرشیو تصاویر قدیمی قره سعدلو
در این بخش سعی میشود تصاویر قدیمی طائفه قره سعدلو به اشتراک گذاشته شود ، امید است توفیق یار باشد تا به زودی آرشیو تصاویر مربوط به طوائف دیگر نیز راه اندازی شود.
 
 
 

 

 

اسفندیار خان از سوی ژنرال پرسی سایکس رابین هود ایران لقب گرفت .
 
 

جلسه تألیف قلوب بعد از تصرف ژاندارمری بافت توسط اسفندیار خان دوم پسر حسین خان ، مابین ژاندارمها و حسین خان و چند تن از ایل بچاقچی

 

خدامرادبیگ فرزند کلبعلی خان قره سعدلو بچاقچی نوه ترجمان خان قره سعدلو بچاقچی

طائفه سارسعدلو
این طایفه مانند قره سعدلو از محوری ترین طوائف ایل میباشد و دارای افراد شاخصی میباشد.
حیدرقلی خان سار سعدلو حاکم سیرجان که برج و باروی حکومتی وی در بلورد کنونی قرار داشته است و مرمت کننده امامزاده مشهور سیرجان امامزاده علی ع است .
علی عسگر خان سار سعدلو که ازچهره های مؤثر قشون ایران در زمان جنگ هرات و نقش آفرینان شکست دادن افغانها بود .
علی اکبرخان سار سعدلو که بسیار تمول ‌‌وتمکن مالی و ملکی به دست آورده بود ، گروهی به قلعه وی در بلورد حمله کرده و او را کشته و اموالش را غنیمت گرفتند ، که یکی از خادمانش دو پسرش را فراری داده و به سعادت آباد برده و نزد دائی شان سپرد .

طائفه ناوکی
از طوائف ایل بچاقچی است که در قدیم و زمان ریاست حیدرقلی خان سارسعدلوبچاقچی حاکم سیرجان بر ایل بچاقچی طایفه ناوکی در فارس سکونت داشته اما رابطه بسیار خوب و گرم بین این طائفه و طوایف ایل  بچاقچی برقرار بوده است درگیری و نزاعی بین این طایفه و طایفه دیگر درمیگیرد و افرادی در این بین کشته میشوند ، خان بهارلو بر این طائفه خشم گرفته و قصد جان ناوکی ها را میکند ، آنها از مهلکه گریخته  و به ایل بچاقچی که دوستی و قرابتی بینشان بوده پناه می آورند ، ریش سفیدان ایل بزرگ ناوکی را نزد حیدر قلی خان برده در حالی که در یک دست قرآن و در دست دیگر خنجر گرفته بود به حیدرقلی خان میگوید یا بکش یا امان بده (ظاهرا این عمل رسم مرسوم میان عشایر جنوب بوده است) 
رییس ایل بچاقچی حیدرقلی خان سارسعدلو که وضعیت را میبیند و متوجه میشود بین گروهی از طوائف ایل اشتیاقی وافر برای پذیرا شدن از طائفه ناوکی وجود دارد به خان بهارلو دستخط که و همراه آن یک  اسب اصیل جوان بی نظیر و یک قبضه اسلحه نقره کوب و طلا کوب درباری به رسم تحفه بوده میفرستد ، خان بهارلو وساطت حیدرقلی خان را سریعا میپذیرد اما از وی میخواهد که ناوکی هیچگاه به آن منطقه برنگردد .
امروزه طایفه ناوکی چنان با طوایف ایل بچاقچی درهم تنیده شده و در اثر ازدواج و وصلت چنان قرابتی ایجاد شده که چه خونی و چه نسبی انگارنه انگار این طایفه سالها پیش به ایل بچاقچی پیوسته بلکه همچون ریشه دارترین بچاقچی ها دارای اصالت بچاقچی گردیده است .

طائفه ارشلو
ارشلو در لغت از دو واژه ارش و لو ترکیب گردیده است ، البته ارش در اصل اروش میباشد و در ترکی بگ به معنای ضربت و وقتی با پسوند لو جمع میشود به معنای ضربت زن درست می آید ، میتوان عامیانه به عنوان گروه ضربت معنا کرد ، در مورد طائفه ارشلو سه نظر میتوان متصور شد ، اول اینکه سابقا از افشارها بوده و بعدها در کوهستان چهارگنبد به ایل بچاقچی پیوسته دوم اینکه از قبل کوچ بچاقچی ها یعنی در آذربایجان از افشار جدا شده و به ایل بچاقچی پیوسته و سوم با توجه به معنای عامیانه آن یعنی گروه ضربت در اصل و اصالت از ایل بچاقچی بوده و چون متشکل از جنگجوهای بچاقچی بوده با توجه به ترک بودن ایل بچاقچی ، بچاقچی ها خود نام ارشلو را بر آن طائفه از خود گذارده باشند .البته در هر سه فرض طائفه ارشلو از طوائف قدیمی و اصیل ایل بچاقچی میباشد.

طائفه انکلو
از سلحشورترین و بزرگترین طوائف ایل بچاقچی میباشد ، در ادوار مختلف بیشترین تفنگچی های ایل بچاقچی به لحاظ کمیت ازین طائفه بوده اند ، شامل خاندان های بسیاری میباشد از جمله پوررضاقلی ، پورشاه نظری ، پور حسینعلی و...
طائفه انکلو مانند سایر طوایف که پسوند لو دارند ترک زبان محسوب میگردند .

طائفه عباسلو
از طوائف ترک ایل بچاقچی است و دارای مردمانی آرام و نجیب است ، مردم این طائفه با نام عباسلو شناخته شده و دارای استعدادهای خوبی میباشند ، این طایفه پزشکان زیادی را به جامعه تقدیم کرده است .

طائفه خرسلو
از طوائف ترک ایل بچاقچی هستند ، معمولا شجاع ، درشت اندام و تنومند هستند . سکونتشان مانند سایر طوائف ایل بچاقچی در کوهستان های چهارگنبد است ، نامهای خان آقائی و اسدی پور نام خانوادگی غالب این طائفه میباشد .

مبارزات حسین خان بچاقچی
در ۱۹۱۶ در جریان جنگ جهانی اول بچاقچی‌ها به رهبری حسین‌خان بچاقچی ملقب به شجاع السلطان با انگلیسی‌ها به جنگ پرداختند و با نیروهای پلیس جنوب درگیر شدند. وی در سال بعد به آلمانی‌هایی که از دست ژنرال سایکس گریخته بودند پناه داد. همچنان در سال ۱۳۲۲ ه‍.ش ارتش ایران به مدت چهار ماه با سواران وی درگیر بود.
بوچاقچىها نقش بسيار قابل ملاحظه و مهمى در درگیری ضد انگليسى در جنوب ايران بازى نموده اند. آنها به سرکردگی رئیس ایل یعنی حسین خان بچاقچی در سال ۱۳۳۳ شمسی با انگلیسی ها و پلیس جنوب به درگیری پرداخته و صدمات و تلفات جدی به آنها وارد کردند ، آنگونه که باستانی در کتاب تاریخی پیغمبر دزدان آورده در کرمان در جلسه ای که نماینده حکومت حسین خان را احضار کرده بود به وی توهینی میکند ، حسین خان در ناباوری نماینده حکومت عصبانی شده و بر سرش فریاد میزند زمانی که ما از سربازان هندی و انگلیسی دریایی از کشته درست کرده بودیم تو در قنداقه ات بودی . 
در سال ١٩١٦ میلادی حسين خان بچاقچی ۲۵ نفر از زندانيان آلمانى و اتريشى و عثمانی را از زندان انگليسى ها آزاد کرده و به يارى تفنگچی های بچاقچی سيرجان را به مدت كوتاهى اشغال نمود ، سپس آزاد شده ها را همراه خود به کوهستان میان ایل برده و بعد از مدتی از راه کویر به تهران برده و به سفارت خانه های کشورهای خودشان میسپارد از سوی سفارت های مربوطه مورد تشویق قرار گرفته و سفارت آلمان مقداری پول و یک کلت به نشان تشکر به حسين خان هدیه میکنند . 
حسین خان در زمان حضور در ارتش و وبعد از دریافت درجه نایب سلطانی شجاع السلطان به همراه تفنگچی های بچاقچی دست آوردهای مهمی از جمله تأمین مرز افغانستان وکوتاه کردن دست یاغیان افغان که با هدف غارت مردم وارد خاک ایران میشدند ودستگیری یاغیان معروف جنوب همچون دستگیری سیدخان رودباری و نیروهایش و تأمین آنها در استان کرمان و کشتن یاغی بزرگ فارس شاه میرزاخان و سرکوب پانصد تفنگچی یاغی او که عشایر را قتل و غارت میکردند در استان فارس و...دست یافت .
اسفندیارخان بچاقچی پدر حسین خان اسفندیارپور از طایفه قره سعدلو بچاقچی در زمان قحطی سال ۱۳۱۶ قمری با تفنگچی های بچاقچی وارد سیرجان شده و بعد تصرف آنجا و خلع و زندانی کردن حاکم شهر انبارهای غله را به روی مردم گشوده و نانوایی ها را سرو سامان داد ، سیرجان مدت هشت روز در تصرف اسفندیارخان و بچاقچی ها بود و پس از آن شهر را ترک کرده و به کوهستان چهارگنبد برگشتند ، در مورد اسفندیارخان جالب است بدانیم ژنرال پرسي سايكسوی را رابين هود ايران لقب داد.
در پي تصرف 1316 قمري در سيرجان و حكومت هشت روزه اي كه در آنجا به راه انداخت توانسته بود نظرها را به خود معطوف كند نه تنها مورد توجه خوانين وكيلي که از پایه های قدرت در ولایات کرمان بودند قرار گرفت بلكه سر پرسي سايكس موسس كنسولگري انگليس در كرمان ( 1894م/1312ق) چنان لازم دانست كه ازميان كوه و كتل گذشته ، درميان كوهستان چهارگنبد و در بین سیاه چادرهای ایل بچاقچی در منطقه تكيه و زمان ییلاق ایل به ديدار رابين هود ايران برود و از او اين چنين ياد كند(نوشته های ژنرال سایکس):
نظر به اشتياق فوق العاده جهت ملاقات سر كرده ايل بچاقچي ، عنان توجه را به سمت منطقه تكيه منعطف ساختيم ...(اين ناحيه محل ييلاقي طائفه اسفنديارخان سر كرده ايل بچاقچي است) كه در ظرف قليل مدتي بعد از توقف نگارنده (سایکس جهت ملاقات با اسفندیارخان خود را به تکیه چهارگنبد رسانده و منتظر دیدار با وی بود) مشاراليه كه به منزله رابين هود ايران است از بنده دعوت به عمل آورد.
عزل حاکم ولایات کرمان در سال ۱۳۱۹ قمری در پی فشارهای اسفندیارخان و عدل السلطنه (سردار نصرت) بر حکومت مرکزی : درهمين سال (1319ق) اسفنديار خان بچاقچي به طرفداري از عدل السلطنه (سردار نصرت) - ركن اصلي خاندان وكيلي - به كرمان آمد و از آن جا كه در آن سال نقطه مشترك اهداف عبدالمظفرخان بهادر الملك - كه عمده ترين ملاك مشيز (بردسير) و از وزنه هاي اقتصادي كرمان بود - عدل السلطنه و اسفنديارخان عزل علاء الملك از حكومت كرمان بود ، از اين رهگذر سه بازوي قدرت به يكديگر نزديك شدند و در نتيجه علاءالملك در شوال 1320 ق از حكومت كرمان عزل شد.
در موضع گیری بین متشرعه و شیخیه ، اسفندیارخان و بچاقچی ها با اینکه زمانی مجتهد کرمانی عالم بزرگ شهر و رهبر متشرعین را دستگیر کرده بودند ، در جبهه حامیان متشرعه و در جبهه مخالف و مقابل با شیخی ها قرار گرفتند .بعد از اسفندیار خان پسرش حسین خان به ریاست ایل بچاقچی رسید ، حسين خان بچاقچي پسر اسفنديار خان تحت تاثير عقايد ،ضد استعماری خود موضع كاملا ضد انگليسي در پيش گرفته و قيام بچاقچی را عليه پليس جنوب ايران (S، P،R)در سپتامبر 1916رقم زد .

ریاست ایل بچاقچی
ریاست ایل بچاقچی از طائفه سارسعدلو به طائفه قره سعدلو منتقل میگردد
ریاست ایل بچاقچی در زمان اسفندیارخان بعد از سالهای سال از طائفه سارسعدلو به قره سعدلو منتقل گردید.از معروفترین رؤسای سارسعدلوی ایل میتوان به حیدرقلی خان حاکم سیرجان ، علی عسگرخان از مؤثرین در جنگ هرات زمان محمد شاه قاجار و علی اکبرخان نام برد.
بعد از اسفندیارخان پسرش حسین خان اسفندیارپور ملقب به شجاع السلطان و بعد از وی علی اکبر خان اسفندیارپور که بعدها به نام شجاع پور تغییر نام داد ریاست ایل را بعهده داشتند . بعد از علی اکبرخان به علت شرایط جدید و تخته قاپو و یکجانشینی و بعد از آن شهرنشینی عملا ریاست ایل به صورت قدرتمند وجود نداشت که البته به علت اتمام ایام عشایرنشینی جدی موضوع طبیعی بود ‌.اما باز هم فرزند علی اکبرخان یعنی انوشیروان خان شجاع پور به عنوان بزرگ و رئیس ایل شناخته میشد که با فوت وی ظاهرا مسئله ریاست ایل بچاقچی بعد از یک تاریخ طولانی چندین قرنه و پر تلاطم هم به پایان راه خود رسید. ‌‌

حسین خان بچاقچی
همانطور که گذشت اسفندیار خان قره سعدلوی بچاقچی پدر حسین خان اسفندیارپور(ملقب به شجاع السلطان) رییس ایل بچاقچی بود ، اسفندیارخان و طائفه اش مدتها از سوی حکومت مرکزی تحت تعقیب بودند ، دریکی ازین درگیری ها و تعقیب و گریز ها اسفندیارخان با طائفه اش به ولایت فارس و میان ایل بهارلو میرود و بر اساس دوستی که با حسین خان بهارلو داشته مهمان آنها میشود ، این سکونت موقت و مهمانی طولانی در حدود دو سال به طول می انجامد و در همین میان در سال ۱۲۷۰ ش.ق خداوند فرزند ذکوری به وی عطا میفرماید ، نام فرزند را حسین میگذارند .
بعد ازینکه اسفندیار خان در تکیه حاج رشید و در مجلس روضه محرم ناغافل کشته شد و با کشته شدن سعدالله خان که برای انتقام خون پدر در درگیری حمله به قلعه خسروی کشته میشود ، ریاست ایل بچاقچی به حسین خان بچاقچی میرسد .
در سال ۱۲۹۵ حسین خان به همراه تفنگچیان بچاقچی با  نیروهای انگلیسی و حکومت وقت و s.p.r پلیس جنوب درگیر شده و قوای انگلیس را در سیرجان کشته و مابقی را هزیمت مینماید ، در بخش مبارزات ایل بچاقچی اشارات بیشتری به این اقدامات شجاعانه گردیده است . در سال ۱۳۲۹ حسین خان اسفندیارپور در حالی که دچار عارضه و بیماری تنفسی گردیده بود فوت مینماید ، اما با اینحال مردم ماجرای فوت وی را دسیسه حکومت مرکزی دانسته و برای یکدیگر اینگونه نقل مینمایند که وی توسط تزریق آمپول به قتل رسانده شده که این شایعه هیچگاه مورد تائید خانواده ونزدیکان وی قرار نگرفت .
آنگونه که علی اکبر بختیاری نگارنده کتاب تاریخ سیرجان نقل میکند قیام و مبارزه حسین خان و ایل بچاقچی هیچ کم از قیام ومبارزه رییس علی دلواری و صولت الدوله قشقائی ندارد و اگر کسی به ثبت و نقل آنها نیز نپرداخته بود امروز اثر و نامی از آنها باقی نبود . معتضد استاد تاریخ ایران نقل میکند که این قیام و مبارىزه به همراه قیام مسجد گوهرشاد دو تا از سه قیام مهم ایران در تاریخ میباشند .

مشاهیر طائفه قره سعدلو
بعد ازاسفندیارخان وحسین خان شجاع السلطان که چهره های شاخص و کشوری ایل محسوب میشوند ، از مؤثرترین چهره های این طایفه از ایل بچاقچی میتوان به :
اسفندیارخان بزرگ اولین رئیس ایل بچاقچی از طائفه قره سعدلو میباشد ، البته زمزمه ریاست قره سعدلو بر ایل بچاقچی در زمان حسن خان قره سعدلو و مهدیارخان قره سعداو پدر و پدربزرگ اسفندیارخان نیز به گوش میرسید که به جهت حفظ یکپارچگی ایل و عدم ایجاد اختلاف از سوی نامبردگان استقبال نمیشد. اما بعداز فوت حیدرقلی خان به جهت شرایط ویژه وراثتی که در نسل او وجودداشت جانشینی اسفندیارخان اختلافی ایجاد نمیکرد و حال آنکه همه طوایف و تیره های ایل با اشتیاق حداکثری خواهان ریاست اسفندیارخان قره سعدلو بوده و حاظر نبودنداز این نظر قدمی به عقب بگذارند.بالاخره ریاست ایل به طایفه قره سعدلو میرسد و ایل بچاقچی روزهای شکوفایی و شکوه ویژه ای را خواهد دید ، در مجلسی که گروهی از بزرگان ایل جمع بوده اند و هر کس به جهت نیل به آتیه ای با شکوه برای ایل نظری میداد ، ترجمان خان که مردب با تجربه و پخته بود خطاب به حاضرین میگوید ایل فقط اسفندیارخان میخواهد.سالها بعد ازانتخاب اسفندیارخان وی با تفنگچی های طایفه قره سعدلو و ایل بچاقچی در زمان قحطی سال ۱۳۱۶ قمری وارد سیرجان شده و بعد تصرف آنجا و حبس حاکم شهر و خلع سلاح سربازان به سراغ انبارهای غله میرود و آنها را به روی مردم گشوده و نانوایی ها را سرو سامان داد ، سیرجان مدت نه روز در تصرف اسفندیارخان و بچاقچی ها بود و تمام امورات به صورتی منظم و قانونمند و مردم محور اداره میشود.از اهمیت تاریخی اسفندیارخان میتوان به جمله ژنرال پرسی سایکس که در مورد ملاقات با وی بیان میکند اشاره کرد ، ژنرال سایکس اینگونه بیان کرد:(نظر به اشتياق فوق العاده ملاقات سر كرده ايل بچاقچي ، عنان توجه را به "تكيه " كه محل سكونت جماعتي از سادات است منعطف ساختيم...اين ناحيه محل ييلاقي اسفنديارخان سر كرده ايل بچاقچي است كه در ظرف قليل مدتي بعد از توقف نگارنده ، مشاراليه كه به منزله رابين هود ايران است ازبنده دعوت به عمل آورد)، سایکس از کوه و کتل و راههای ناهموار کوهستان چهارگنبد گذشت و جهت ملاقت با اسفندیارخان خود را به محل اسکان وی رسانید .

آقامرادخان بچاقچی ملقب به شکوه السلطان که درجریان مشروطه باتفنگچی های بچاقچی وارد کرمان شد،آقامراد خان درکشکوئیه بلورد دارای قلعه مشهوری بودوملجأ بسیاری ازعشائر ایل بچاقچی بود ، مراسم روضه خوانی محرم وسفر وی که باپای برهنه عزاداری میکرد درحافظه ایل ثبت وضبط است،وی در زمان خودفردی خیروکمک رسان ودستگیرشناخته میشدو عمری نسبتا طولانی کرد،اقامرادخان دارای فرزندان زیادی نشد.
ترجمان خان بچاقچی (خسروخان بچاقچی) مدفون در قبرستان قدیمی سلطان پیرغیب بلورد واقع در ۴۰ کیلومتری جاده سیرجان به بافت است ، در آن ایام یکی از بزرگترین مشکلات عشایر ناامنی و وجود دزدان و راهزنان و غارتگران بود که سرمایه و دسترنج زندگی مشقت بار آنان را در آنی به تاراج می بردند ، راهزنان گاه از داخل و گاه از آنطرف مرزهای شرقی ایران و از افغانستان وارد شده و به غارت و راهزنی می پرداختند ، یکبار که راهزنان افغان به مناطق سرحدی بافت یعنی گوغر وارد شده و ناامنی ایجاد میکردند ، ترجمان خان همراه با چهل تفنگچی طایفه یاغیان افغان را که عشایر را قتل و عام و اموالشان را به سرقت برده بودند تا حوالی کهنوج تعقیب و آنها را قلع و قمع کردند ، شب به دعوت طوائف بلوچ منطقه که آنها نیز از تعرض یاغیان افغان به تنگ آمده بودند مهمان شده و بعد از پذیرایی به پاس سرکوب گروه یاغی توسط بزرگ بلوچ ها به رسم بلوچی خسرو شاه بچاقچی لقب گرفت ، لازم به ذکر است که ترجمان خان دو نام داشته که نام اولش ترجمان و نام دوم او خسرو بوده است ، اشعاری بر قبر وی نوشته که بخشی از آن چنین میباشد : (سواری جان به کف با نام خسرو / بتازد با قطار تیر و برنو / براند یاغیان با فوج و دسته / به تخت پادشاهی هم نشسته)ترجمان خان یا خسروخان به لحاظ مالی انسانی متمکن بود . قدما و ریش سفیدان طایفه ذیل تاریخ شفاهی ایل نقل کرده اند ترجمان خان ایامی در قشون قاجار تفنگچی بود(ظاهرا در زمان ناصرالدین شاه قاجار زمانی که قشون به جنوب و کرمان آمده بود گروهی از عشایر به خدمت لشکر در می آیند که ترجمان خان نیز جزو آنها بوده است)در اواخر حضور ترجمان خان در قشون شبی در اردوگاه قشون بلوایی به پا میشود عکس العمل چند نفر از نیروها از جمله ترجمان خان موجب میشود بلوا به سرعت پایان میگیرد ، ترجمان در آن واقعه مستعد و شجاع به چشم آمده و در دیدگان فرمانده خود عزیز شود ، اما ترجمان خان با اینکه جایگاه ویژه ای به دست آورده بود به علتی همه داشته ها را در قشون رها کرده و به ایل خود برگشت و به زندگی در میان طایفه و عشیره پرداخت ، آنگونه که بعدها هیچگاه خدمت در قشون و نیروی نظامی را قبول نکرد ، قصه های زیادی از رشادت ها و توانمندی های وی در جنگ و جنگاوری نقل شده اما چادرنشینی و عشایری و دامپروری را به حضور در لشکر و قشون ترجیح داد . بعد ازینکه بزرگان طوائف بلوچ‌ کهنوج او را خسروشاه لقب دادند همیشه با شوخی میگفت :القاب همه را شاه میدهد اما به من رعیت لقب داده . 
اسفندیارخان دوم (پسر حسین خان) که در جریان توهین فرمانده نیروهای حکومتی بافت بنام سلحشور پشت سر رئیس ایل بچاقچی با تنی چند از تفنگچی های ایل به پاسگاه حمله و بعد از تصرف سلاح و مهمات را به غنیمت گرفتند و به میان ایل آوردند ، که البته بعد از این اتفاق و بیم بزرگ شدن موضوع و تحمیل درگیری و خونریزی به ایلات منطقه با قبول ریش سفیدی و پادرمیانی از سوی طرفین موضوع ختم به خیر شده و جلسه ای به عنوان دلجویی طرفین از یکدیگر ترتیب داده شد که عکس مربوط به آن جلسه در آرشیو تصاویر طایفه قره سعدلو موجود میباشد ، اسفندیار خان که جوانی قوی و نترس بود در جوانی از دنیا رفت.
سعدالله خان اسفندیارپور (پسر اسفندیارخان بزرگ) که در جریان قتل اسفندیارخان توسط حاج رشید ملقب به رشیدالسلطان حاکم شهر در مجلس روضه امام حسین ع برای انتقام به قلعه خسروی که متعلق به طائفه حاکم بود حمله کرده و در خلال درگیری کشته شد ، در آن درگیری قاتل سعدالله خان و  تنی چند از تفنگچی های قلعه بعد از تصرف برج و بارو و ورود بچاقچی ها به قلعه کشته شدند ، اما چون افراد مورد نظر خویش را نیافتند به همراه بدن بی جان سعدالله خان ویک کشته دیگر (بنام آقابیگ) به میان ایل بازگشتند ، زنان و مردان ایل به پیشواز کشته خود آمده و مادران ایل در مرگ سعدالله خان مرثیه سرایی کردند که مرثیه قدیمی (سعدالله خان ای سعدالله خان) مربوط به همین واقعه میباشد.
کلبعلی خان اسفندیارپور (پسر ترجمان خان) که با پسران خود بختیاربیگ اسفندیارپورخدامرادبیگ اسفندیارپور شاهمرادبیگ اسفندیارپورخوبیاربیگ اسفندیارپور و سایر مردان ایل در زمان تجاوز و دست درازی به وطن در درگیری با نیروهای متجاوز و نیروهای حکومتی وقت و پلیس جنوب که در خدمت منافع متجاوزین بودند نقش ویژه ای داشت ، تبحر آنها در سواری به گونه ای بود که گفته میشود وقتی سوار بر اسب میشدند با اسب یکی میشدند و در درگیری ها طرف مقابل دیگر توان دیدنشان را نداشت و در تیر اندازی وقتی که بحث برتری بود کلبعلی خان پنج سکه در آورده و پرت میکرد و خودش و پسران با تیر اول هر پنج سکه را میزدند ، در رسای پسرانش از زبان زنان ایل نغمه سرائی ها شده است.
درویش خان اسفندیارپور (درویش خان گنگ) وی که دچار عارضه کرولالی بود ، از جوانی دارای ذوق و خلاقیت هنری سرشار بود ، بی استاد و بی مدرسه در میان هنرهای موجود برای خود صاحب سبک و شهرت گردید ، با الهام از ذوق خود منطقه ای را در میاندوآب برای خود در نظر گرفت و طی سالیان با قرار دادن درختان خشک و شاخه های بریده تنومند در زمین و آویزان کردن سنگ های بزرگ و کوچک سوراخ به سبکی خاص بر شاخه های آن درختان مجموعه باغ سنگی معروف خود را خلق کرد ، خلق این اثر هنری معروف دهها سال طول کشید ، سنگهای عجیب و سوراخ و سنگین را از دور و نزدیک یافته و به تنهایی با بغل کردن به باغ سنگی خود منتقل و بر شاخه های خشک نصب میکرد ، آرامگاه وی در ضلع شمالی باغ سنگی میباشد ، باغ سنگی علاوه بر ثبت میراث فرهنگی ایران به ثبت جهانی نیز رسیده است ، مستندساز معروف کیمیایی در حوالی سال ۱۳۵۰ مستندی با این نام از زندگی وی ساخته است ، جالبتر اینکه به افرادی که این کار درویش خان را به سخره میگرفتند با زبان اشاره میفهماند که شما نمیدانید در آینده همه جهان متوجه باغ من خواهند شد و اینجا مورد توجه مردم قرار خواهد گرفت ، در مورد انگیزه درویش خان داستانهای مختلفی نقل شده که همه در حد حدس و گمان باقی مانده اند.
حسن خان پسر امیرعلی خان قره سعدلو قطعا مهمترین چهره این طایفه ایل است که در جنگ هرات در زمان محمدشاه قاجار نقش ویژه ای را ایفا کرد ، درست زمانی که قشون ایران ناچار به عقب نشینی بودند حسن خان با پایمردی به همراه تفنگچی های طائفه جلوداران و چندی از فرماندهان افغان را کشته وموجب تغییر ماجرا شدند، قشون عقب کشیده برگشت و افغانها عقب نشینی کردند ، همچنین در زمانی که گروهی تفنگچی ناغافل و شبانه به قلعه رییس ایل بچاقچی که آن زمان از طایفه سارسعدلو و پسر  حیدرقلی خان سار سعدلو  بود حمله کرده و وی را کشته و اموالش را متصرف شدند ، چند فوج تفنگچی از ایل را در زمستان و در کوههای برفی چهارگنبد گرد آورده و به سرعت قلعه را محاصره و بعد از تصرف برج و باروها قلعه را آزاد کرده و یاغیان را کشته و تار و مار کرد . بعد ازین واقعه بین بزرگان و ریش سفیدان طائفه توافق نظر بر تغییر ریاست ایل به او بر قرار شد ، اما وقتی مطلب را شنید با رعایت خوی جوانمردی بی خبر تفنگچی های خود را برداشته و به جنوب استان رفت و با اعتبار نام پدر که در محافظت از کاروان ها و قافله ها به یادگار مانده بود این راه را پیش گرفت ، نگران بود مردم ایل با ماندنش تصور کنند او طالب ریاست است ، در ایامی که به محافظت از کاروان های تجاری و قافله ها مشغول بود توانست در امر برپایی امنیت برای تجارت و خرید و فروش قدم های تأثیرگذاری بردارد و بر اعتبار پدر بیفزاید .
حسن خان اولاد متعددی داشت از جمله دارای هفت پسر بود که طائفه اسفندیارپور قره سعدلو از نسل این پسران هستند . 
امروزه نوادگان وی یا همان طایفه اسفندیارپور در نقاط مختلف چهارگنبد از میاندوآب باغ سنگی گرفته تا بلورد مرکزیت ایل بچاقچی و ده بداغ و ده موسی آب تلخوئیه و پیرزین(مزار حسن خان و یکی از پسرانش) و بام دهان (سنجد و قند) و گلناباد و امامزاده سید صالح و حسین آباد و چنار و پیرمراد و دره گرا و چشمه عباس و تمام نواحی کوهستان چهارگنبد پراکنده اند.
بوچاقچیها نقش بسيار قابل ملاحظه و مهمى در شورش ضد انگليسى در جنوب ايران بازى نموده اند. بويژه در مرحله سيرجان شورش در آگوست-اكتبر ١٩١٦ ٬ هنگامى كه رهبر بوچاقچىها حسين خان٫ عده اى از زندانيان آلمانى و اتريشى را از زندان انگليسى ها فرارى داده و به يارى برخى از اسرا٬ عيد آباد مركز سيرجان را به مدت كوتاهى اشغال نمود. حسين خان فرزند و جانشين اسفنديارخان است كه در آن سالها از سوى ژنرال پرسي سايكس رابين هود ايران لقب گرفته بود.
ابن بطوطه جهانگرد مشهور عرب مراکشی در سفرنامه خود از ملاقات و دیدار اخی احمد بچقچی در سیواس و اخی بچقچی در ازاق (آزُف) نام می‌برد ، همچنین «بچق» را چاقو و «بچاقچی» را منسوب به چاقو دانسته است.
وی در جای دیگری از سفرنامه خود به شخصی در زنجان به نام عبدالغفار بچاقچی نام میبرد .
علاوه بر مطالب مذکور باید اشاره کرد که نام بچاقچی در شهرهای مختلف و محلات و اماکن متعدد در ایران به چشم میخورد ، مثل بچاقچی بازار ارومیه ، مسجد بچاقچی اردبیل ، بچاقچی بازار زنجان و باغ بچاقچی در مراغه نام برد ، همچنین روستاهایی با این نام نیز در استانهای ترک نشین به چشم میخورد ، مانند منطقه هلاسو در بیست کیلومتری مراغه ، تبریز که روستا و آبادی بنام روستای بچاقچی به چشم میخورد . 
تذکر اینکه کلمه بچاقچی یک کلمه ترکی است و در اصل پیچاقچی میباشد که به مرور زبان و به علت همجواری با طوائف فارس و آمیختگی زبان و لهجه به شکل بچاقچی تغییر شکل داده است .

منابع 
تاریخ کرمان وزیری ؛
تاریخ کرمان باستانی پاریزی ؛
پیغمبر دزدان باستانی پاریزی ؛
تاریخ سیرجان علی اکبر بختیاری ؛
خاطرات ژنرال سایکس ؛
تاریخ عشایر استان کرمان ؛
ایلات و عشائر سیرجان ؛
ترک های ایران ؛
آماروبررسی ومصاحبه های عشایربچاقچی سیرجان ؛
نشریات محلی(نگارستان ، صبح سیرجان ، سخن تازه)
سفرنامه ابن بطوطه ؛
تاریخ، فرهنگ و زبان ترکان کرمان
 ¹ کتاب کوچ‌نشینان قشقایی
 ½ جغرافیای کرمان 
 ¼ کتاب گلیم
 ⅛ ابوالحسن‌ مستوفی‌، گلشن‌ مراد، ج۱، ص۱۵۶-۱۵۷، به‌ کوشش‌ غلامرضا طباطبایی‌ مجد، تهران‌، ۱۳۶۹ش‌
 ² تاریخ عشایر سیرجان
 ³ جغرافیای کرمان ، وزیری ...
 [۱]تاریخ تمدن و نام آوران فرهنگ سیرجان
 [۲]فرم صحیح نام ایل بوجاق‌چی (مهران بهارلی)
 [۳]سفرنامه ابن بطوطه،ابن بطوطه جهانگرد مصری
 [۴]تاریخ سیرجان ، علی اکبر بختیاری،(ﻧﻜ : ایرانیکا، I/ 585).
 [۵]تاریخ کرمان وزیری ، احمد علی خان وزیری

رده 

 

استان کرمان
اقوام ترک‌تبار آسیا
اقوام در ایران
عشایر ایران
عشایر ترک ایران
کرمان
عشایر استان کرمان