Mary Parker (Salemgo epaiketak)

Mary Parker (1637 - Salem, 1692ko irailaren 22a) sorginkeriagatik zigortutako emakumea izan zen eta Salemgo sorginkeria prozesuan epaitu eta exekutatua. Haren alaba, Sarah Parker, ere salatu zuten. Maryk adierazi zuen akats baten ondorioz zegoela atxilotuta, izen bereko beste emakume batekin nahastuta, baina inork ez zuen bere alegatua serioegi hartu. Ikerketa modernoek arrazoia eman zioten.

Bizitza 
Mary Parker berrogeita hamabost urteko alargun aberats eta errespetagarria zen, 1692ko udan Salemgo sorgin-ehiza  Andover-era ere heldu zenean. Haren familia, Haverhillen (Massachusetts) finkatu zen 1647an, non kolonorik aberatsenetakoak izan ziren. 1650. urtearen ondoren, Mary Andoverko Nathan Parkerrekin ezkondu zen, baserritar aberats batekin. Zortzi seme-alaba izan zituzten: James (1655-1677), Joseph, Hannah (1659)?), Mary (1660-1685), Elizabeth (1663-?), Robert (1665-1688), Sarah (1670-?) eta Peter (1676-?). Nathan Parker 1685eko ekainaren 25ean hil zen.

Kondena nahasia 
William Barker, Jr. hamalau urteko mutiko batek 1692ko irailaren 1ean onartu zuen "Goody Parker berarekin joan zela Martha Sprague mintzera". Hurrengo egunean Mary Parker atxilotu eta aztertu egin zuten. Han zeudela, Salem eta Andoverko neskatila atsekabetuek izu-atakeak jasan zituzten, besteak beste, Mary Warren, Sarah Churchill, Hannah Post, Sarah Bridges eta Mercy Wardwell-ek. Ukitzean, lasaitu egiten ziren. Maryk ukatu egin zuen sorgina zela eta azaldu zuen  Andover-en beste emakume bat zegoela bere izen bera zuena.

Ikerketa modernoek argitu zuten ez zegoela Mary Parker bat, hiru baizik. Bat bere koinata zen, Mary (Stevens) Parker, Nathanen anaia Josephekin ezkondua,  Bigarrena, Mary Parker alaba, Jr. akusatuaren iloba politikoa, eta beste Mary Parker bat Salem Townen bizi zen, Salem Villageren ondoan. Akusatzaileen eta koinatuaren arteko nahasketa oso egingarria zen, 1692rako biak alargun aberatsak zirelako, 1650 inguruan Parker anaiekin ezkondu zirelako eta seme-alabak izaten aldi berean hasi zirelako, batzuk antzeko izenekin: Joseph, Mary (akusatuaren alaba aita baino lehentxeago hil zen) eta Sarah (James, Nathanen semea). Ia-ia trukagarriak ziren, Joseph Parkerren testamentuan iradokitako diferentzia batengatik izan ezik, 1678an hil baitzen: emaztea, dirudienez, ezegonkorra zen. 1685ean, bere seme Stephenek bere ondasunen kudeaketatik kanpo uzteko eskatu zuen, "distraitua izateagatik". Antzina, buru-eritasunak beldurra eta mesfidantza eragiten zituen.

Salem Towngo Mary Parkerren izena are okerragoa zen. 1669an epaitu zuten, larru-jotzeagatik. 1672an, Moses Gillmanek salatu egin zuen, seme bat ezkontzatik kanpo izateagatik. Urtebete geroago, Maryk berak, gortearen aurrean, sasikoaren mantenua eskatu zuen, baina auzitegiak isun handia jarri zion larru-jotzeagatik. Bi aldiz epaitu zuten, 1676an ere larru-jotzea zela eta.

Chismeak eta zurrumurruak informazio-iturri ziren, eta kaltetutako ospeak errugabe batena harrapa zezakeen. Mary Parkerren, Salem-en fornizionatzailearen edo Andoverreko Mary Parker gaixo mentalaren izen txarrak eragin zion Mary (Ayer) Parker zintzoari.

Epaia eta exekuzioa 
Artxibozainek, gainera, beren kasuaren paperak Alice Parkerren kasuarekin nahastu zituzten. Ia ebidentziarik gabe kondenatu zuten Mary Parker irailaren 16an, eta sei egun geroago  urkatu egin zuten. Bere kasuak, 1692ko udazkenean, Salem-go epaiketetan gertatzen zen kaosa eta eraginkortasunik eza erakusten ditu, .

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Sorginkeriagatik heriotza zigorrera kondenatuak
Urkatuz exekutatutakoak
Sorgin-ehiza
Exekutatutako emakumeak
Salemgo sorginkeria prozesua