Deskarga ibaia (Deba)

Deskarga erreka Gipuzkoako hego-mendebaldean dagoen erreka da, Antzuolan sortu eta Bergaran, hegoaldetik datorren Deba ibaiarekin bat egiten duena.

Basalde auzoan, ekialdetik mendebaldera norabidea eginez, Deskarga mendate inguruko hegalean sortutako errekatxoetatik (Erraztiko erreka, Elgarain eta Mutilagoengo erreka) dator, eta halaxe jaisten dira urak Basalderaino, bertan Arrola aldetik eta baita Irimo aldetik ere datozen errekekin topo egin arte. Herrigunean, berriz, Antigua eta Errekalde auzoaren bidegurutzean, Irigain errekarekin elkartzen da. Hemendik aurrera, bada, Deskarga errekak, herri gune osoa zeharkatuko du.

Deskarga errekak bere izena aldatzen du Antigua auzotik aurrera; hau da, Deskargako erreka eta Arrola aldetik datorren Igirain errekek bat egiten dutenean. Hemendik aurrera, beraz, Antzuola erreka hartzen du izena, eta bat egiten du Bergarako San Antonio auzoan, Deba ibaiarekin.

Deskarga-Antzuola errekaren errekatxoak 
Azpimarratutako ezaugarrietatik, komeniko litzaiguke ezagutzea zeintzuk diren han eta hemen, auzoz auzo, udalerrian sortzen diren errekatxo desberdinak,  bakoitzaren xehetasunak adierazten:

Uholdeak 
Antzuolaren harremana errekekin oso gorabeheratsua izan da; maitasun eta gorroto mailakoa. Urak baketsu datozenean bada, harremana ezin ederragoa izaten da. Haserre datozenean, ostera, bortitza bihurtzen da. Ama Natura ziklikoa den dinamika edota legearen arabera funtzionatzen duenez, printzipio horri jarraituz, Antzuolan, barealdiekin batera uholde desberdinak jasan behar izan ditugu, eta horiek eragindako kalteak ere intentsitate desberdinetakoak.
Hurrenkera kronologikoa jarraituz; hau da, antzinatik gaur arte ur jasan handienak eragindakoei erreparatuz.

Bortitzena 1834koa izan bazen ere, heriotzak tarteko, ondorengoek kalte materialak ekarri zituzten batez ere. Aipatzekoa da 1988koa, izan ere orduan hasi ziren, errekaren egoera eta ubidearen desbideraketa posibleen arteko aukerak tartean zirela, herritarren arteko eztabaidak eta baita desadostasunak ere. Horren isla, 1988ko abenduaren 20an ospatu zen Udalbatza. Egun eta urte hartan, herriko errekak sortzen zituen arazoak konpontze aldera, lau alternatiba desberdin aurkeztu zituen aditu batek. Eztabaidatu ondoren, udalbatzarreko kideek zera erabaki zuten, aho batez: Errekaren desbideraketa udaletxe atzetik eramatea, etorkizunean uztailaren 19an gertatu zen uholdea gertatu ez zedin. Hala ere, erabaki hau ez zen denon gustukoa izan, eta une hartako batzarrean zegoen jende arteko hainbat pertsonek, euren kezka adierazi zuten: Intimitatea galduko luketelako, erreka-ertzean ibilbidea egingo litzatekeelako, edota arriskutsua izan zitekeelako, errekatik gertu geldituko zirelako etxeak, eta oso behean zeudelako, eta jendearen osotasuna arriskuan jar zitekeelako.

Bortitzena 1834koa izan bazen ere, heriotzak tarteko, ondorengoek kalte materialak ekarri zituzten batez ere. Aipatzekoa da 1988koa, izan ere orduan hasi ziren, errekaren egoera eta ubidearen desbideraketa posibleen arteko aukerak tartean zirela, herritarren arteko eztabaidak eta baita desadostasunak ere. Horren isla, 1988ko abenduaren 20an ospatu zen Udalbatza. Egun eta urte hartan, herriko errekak sortzen zituen arazoak konpontze aldera, lau alternatiba desberdin aurkeztu zituen aditu batek. Eztabaidatu ondoren, udalbatzarreko kideek zera erabaki zuten, aho batez: Errekaren desbideraketa udaletxe atzetik eramatea, etorkizunean 1988ko uztailaren 19an gertatu zen uholdea gertatu ez zedin. Hala ere, erabaki hau ez zen denon gustukoa izan, eta une hartako batzarrean zegoen jende arteko hainbat pertsonek, euren kezka adierazi zuten: Intimitatea galduko luketelako, erreka-ertzean ibilbidea egingo litzatekeelako, edota arriskutsua izan zitekeelako, errekatik gertu geldituko zirelako etxeak, eta oso behean zeudelako, eta jendearen osotasuna arriskuan jar zitekeelako.

Harrez gero ugariak izan ziren udalbatza bakoitzak gai honen inguruan eztabaidatutakoak, eta azken erabakia hartu zen: errekaren ubidea plazatik mantentzea, baina zabalik, eta beste ubide bat ireki udaletxe ostean errekaren ur emaria handia denean bertatik ura joateko. Baina 2007ko uztailetik Herriko Plaza irekita badago ere, baita urarentzat saihesbidea ere, uholdeak ez dira gelditu, nahiz eta egindako obrei esker errekak ur jauzia ondo kudeatu. Azkena, 2018ko ekainaren 3koa. Izan ere, 2017-18ko negu eta udaberria ez ohikoa izan zen, elurte eta euri asko egin zituen, askoren iritziz dagoeneko hemen dugun aldaketa klimatikoaren eraginez. Udaberria, beraz, oso hezea eta gorabeharatsua izan zen, eta udarako gutxi falta zenean, eta domekako egun sargorriaren ondorioz, arratsaldean, ekaitzak lehertu egin zuen, eta euria erruz botaz. Kalteak ugariak izan ziren (Torresoroan batez ere), gutxiago kontuan badugu herriko erreka plazan zabalik eta atzetik desbideratuta dagoela.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Deskarga_erreka_(Deba)