Jane Misme

Jeanne Marie Joséphine Maurice, (Valence (Drôme), 1865eko martxoaren 21a - Parisko 16. barrutia, 1935eko maiatzaren 23a) Jane Misme izenaz ezaguna, kazetari eta feminista frantsesa izan zen.

La Française sortu zuen, 1906tik 1934ra bitartean kaleratu zen egunkaria, eta Union française pour le suffrage des femmes eta Conseil national des femmes françaises erakundeetako kide izan zen.

Biografia 
Jeanne Maurice 1865ean jaio zen, eta 1880an Louis Misme arkitekto lioniarrarekin ezkondu zen. 1893an Parisa joan ziren bizitzera.

Jane Misme kazetari lanean hasi zen hogeita hamar urte zituela, eta 1896tik 1906ra Le Figaro, Le Matin eta  La Revue de Paris egunkarietan, beste batzuen artean, idatzi zuen. Hainbat gairi buruz idatzi zuen bere artikuluetan, hala nola iraganean emakumeek bete behar izan zuten rol sozialari buruz eta baita garai hartan ireki zitzaizkien aukera eta karrera berriei buruz ere. Kritikari dramatikoa ere izan zen, Frantzian eginkizun horretan jardun zuen lehen emakumea. Bere kritika artikuluak Marguerite Durand-ek 1897an sorturiko La Fronde egunkarian argitaratu zituen, eta L'Action-en, 1903tik 1905era.

1905ean La Fronde egunkaria argitaratzeari utzi ziotenez, Jane Mismek, beste ekintzaileekin batera, beste argitalpen bat kaleratu zuen hurrengo urtean haren hutsunea betetzeko. La Française-k, lau orrialdeko astekariak, 1906ko urriaren 21ean hasi zuen bere ibilbidea. Haren sortzaileen artean, Mathilde Méliot, Monde Financier-eko zuzendaria, eta Marguerite Durand izan ziren. Germaine Dulac ere kolaboratzaile erregularra izan zen; 1906tik 1908ra bitartean literatura-kritikak idatzi zituen eta 1908tik 1913ra antzerki-kritikak. Egunkariaren jabeak haren erredaktoreak ziren, kooperatiba bat osatzen zutelarik. Erakunde horrek "Cercle de la Française" izena zuen, eta "emakumearen interes guztiak kontuan hartzen zituen ekintza praktiko eta moraleko etxea" izan nahi zuen. La Fronde egunkarian ez bezala, Jane Mismek gizonak ere onartzen zituen laguntzaile gisa, baina ez zuen onartzen egunkariaren zutabeak eztabaida politiko edo erlijiosoetara irekitzea. 1908an, La Française “indarkeriazko adierazpen publikoen” aurka zegoela idatzi zuen, adierazpen horiek beren balioekin bateraezinak baitziren.Sortu zenean, La Française-ren xedea mugimendu feminista errepublikano guztiei lekua eskaintzea zen. Egunkaria, batez ere, Frantziako Emakumeen Kontseilu Nazionalaren (CNFF) hedabide ofiziala zen. CNFF 1901eko apirilaren 18an sortu zen ofizialki; bertan emakume-talde ugari eta feminismoaren izen handi asko elkartu ziren. Jane Misme Kontseiluaren prentsa eta letra eta arteen ataleko lehendakaria zen, eta baita erakundearen ordezkaria Emakumeen Nazioarteko Kontseiluan ere. 

Feminista gehienek bezala, Jane Mismek ere jarrera chauvinista hartu zuen Lehen Mundu Gerran. Alde batera utzi zituen bere aldarrikapenak eta bat egin zuen Batasun Sakratuarekin. Honela esan zuen: “Gerra dagoen bitartean, etsaiaren emakumeak gure etsaiak izango dira". Egunkaria argitaratzen jarraitu zuten, baina gero eta formatu txikiagoan. Osasun arazoak zirela eta, Jane Mismek 1922an zuzendaritzaren ardura utzi zion Julie Siegfried Frantziako Emakumeen Kontseilu Nazionaleko presidenteari. 1926an, Emakumeen Sufragiorako Frantziako Batasuna eta haren lehendakari Cécile Brunschivicg berriro hasi ziren egunkaria argitaratzen.

Gerra ondoren, Frantziako Emakumeen Sufragioaren aldeko Batasuneko presidenteordea izan zen, eta 1925ean, udal-hauteskundeetan aurkeztu zen “helburu propagandistikoekin”.

1928an, Kolonian nazioarteko prentsaren erakusketa zela eta, Jane Mismek 26 emakume kazetariren erretratuez osatutako albuma prestatu zuen: Journalistes françaises et confrères féministes.

Artxiboa 
Marguerite-Durand liburutegian (Parisko 13. barrutia) Jane Mismeri eskainitako artxibo-funtsa dago.

Argitalpenak (aukeraketa) 

 Jane Misme, Les Héroïnes historiques au théâtre Charlotte Corday, 1900, 10 or.
 Mme Jane Misme, Pour le suffrage des femmes ... Par la française, 1909, 40 or.
 Jane Misme, Les derniers maitres d'Urville : histoire d'une famille messine, 1917
 Journalistes françaises et confrères féministes, 1928

Erreferentziak

Bibliografia

Ikus, gainera 
 Emakumeen sufragismoa
 Feminismoa

Kanpo estekak 

Emakume kazetariak
Frantziako feministak
Feminismoaren historia