Mildred Harnack-Fish

Mildred "Mili" Elizabeth Fish-Harnack (jaiotze Fish deiturakoa eta ezkondu eta gero Harnack, Harnack-Fish edo Fish-Harnack); (1902ko irailaren 16a – 1943ko otsailaren 16a) Amerikako Estatu Batuetako literatura-historialaria izan zen, nazien erregimenaren aurkako autore, itzultzaile eta erresistentzia antifaxistako ekintzailea. Arvid Harnackekin ezkondu ondoren, Alemaniara joan zen berarekin, eta han hasi zuen karrera akademikoa. Fish-Harnack bikoteak urtebete egin zuen Jenako Unibertsitatean eta Giessengo Unibertsitatean doktore-tesian lanean. Giessenen nazismoaren hastapenen lekuko izan zen. 1930ean, bikotea Berlinera joan zen, eta Mili Fish-Harnack irakasle laguntzaile bihurtu zen literatura ingelesean eta estatubatuarrean, Berlingo Humboldt Unibertsitatean. 1950eko hamarkadaren hasieran, bikoteak gero eta interes handiagoa zuen sobietar sistema komunistarekin. Harnack-ek sobietar ekonomia planifikatua aztertu zuen idazle-talde bat ezarri zuen, eta bikoteak Sobietar Batasunera bisita bat antolatu ahal izan zuen 1932ko abuztuan, eta 1933rako erabat konprometituta zeuden sobietar ideologiarekin. Estatu Batuetako enbaxadan izandako harremanen bidez, Fish-Harnack Martha Dodden lagun egin zen. Martha Dodd-en lagun taldekoa bihurtu zen, eta garaiko politika kontuak eztabaidatzen zituzten. 1936an  Mili Fish-Harnack irakasleak  Irving Stoneren Vincent van Gogh-en Lust for Life biografiaren itzulpena argitaratu zen.

1938an, bikotea nazismoari aurre egiten hasi zen. Louise eta Donald Heath-en lagun egin ziren, enbaxadako lehen idazkaria zena, eta Harnack-ek Reich-eko Merkataritza Ministerioan zuen kargutik informazio ekonomikoa pasatu zion. 1940rako, bikotea beste erresistentzia antifaxista talde batzuekin harremanetan jarri zen eta haiekin elkarlanean aritu zen. Horietatik garrantzitsuena Harro Schulze-Boysen alemaniar aire-armadako ofizialak zuzendu zuen. Munduko beste leku batzuetako talde ugari bezala, Harnack eta Schulze-Boysen-ek zuzendutako ezkutuko fakzio politikoak espioitza sare batean murgildu ziren gero Sobietar Inteligentziarekin elkarlanean aritzeko. Fish-Harnack bikotea erresistentzia borrokalari bihurtu zen, Berlingo espioitza-talde antifaxista bateko kide gisa, geroago Abwehr -ek Orkestra Gorria (Rote Kapelle ) deitua. 

Bikotea 1942ko irailean naziek atxilotu eta handik gutxira exekutatu zuten.

Galeria

Oroigarriak 

 Harnacks-en zenotafio bat dago Berlingo (Alemania) Zehlendorf hilerrian
 Mildred Fish Harnack Day AEBetako Wisconsin estatuko ikastetxeek ospatzen dute 
 2006an, Berlingo Friedrichshain auzoko kale bati Mildred Harnack Street (Mildred-Harnack-Straße) izena jarri zioten 
 Berlingo Harnack-en omenez izendatutako eskola Schulze-Boysen-Straße-n dago,  Orkestra Gorriko kideen izena duen kalea  Libertas Schulze-Boysen eta Harro Schulze-Boysen- en izenean.
 Milwaukee bere jaioterriko eskola publikoko konplexu bati Mildred Fish-Harnack-en omenez izendatu zuten 2013an.  
 Mildred-en alma mater -ak, Wisconsin-Madison-eko Unibertsitateak, 1994an sortu zen Mildred Fish-Harnack Giza Eskubideen eta Demokraziaren hitzaldia antolatzen du bere oroimenez. 
 2019an, Madison (Wisconsin ) hiriak eskultura bat eskaini zion Harnacki Madison's Marshall Park-en. 
 2013an, Stolpersteins for the Harnacks-ek Tiergarten -en Genthiner Straße 14 14aren aurrean jarri ziren 2013ko irailaren 20an, AEBetako enbaxadore John B. Emersonen aurrean.

Literatura

Itzulpenak 

 .
 .

Idazlanak

Erreferentziak

Kanpo estekak 

 Mildred Harnack omenez Wisconsin-Madisoneko Unibertsitateko Artxiboen Bilduman
 When the Red Orchestra Fell Silent, New York Times ; 2014ko maiatzaren 6an kontsultatua.
 Wisconsinko nazien erresistentzia: Mildred Fish-Harnack Story Timeline
 Mildred Fish-Harnack: Alemaniako heroi sekretua
 Wisconsinko nazien erresistentzia: Mildred Fish-Harnack Story
 Gilotinara joan-etorrian

Exekutatutako alemaniarrak
Exekutatutako alemaniar emakumeak
Alemaniako erresistentziaren kideak
1943ko heriotzak
1902ko jaiotzak