Julia López (artista)

Julia López (Ometepec, Guerrero, Mexiko, 1936) mexikar margolari autodidakta da, eta bere lanean bere haurtzaroa irudikatzen du Costa Chica eskualdean, Guerrero estatuan. Herri txiki batean jaio zen, eta gaztetan Acapulcora eta Mexiko Hirira joan zen, bizitza hobearen bila. Hiriburuan, "La Esmeralda" Pintura, Eskultura eta Grabatuko Eskola Nazionalean kontratatu zuten artisten eredu lanak egiteko, eta garai hartako artista-talde handi baten parte izan zen. Artista horien eraginez, Carlos Orozco Romerorekin pintatzen hasi zen, eta hark, bere estilo propioa ez galtzeko,  jarraibide formala ez hartzera animatu zuen. Juliak 1958an erakutsi zuen bere lana, eta handik aurrera bakarka eta taldean erakutsi zuen bere lana Mexikon, Estatu Batuetan eta Europan. Sariz eta Mexikoko Plastika Aretoko afiliazioz aintzatetsi dute bere lana.

Biografia 
Lopez 1936an jaio zen Ometepec hiritik hurbil dagoen herri txiki batean, Guerrero Costa Chican. Zortzi alabetako bat izan zen. Gurasoek jatorri afrikarra eta amuzga (Mexikoko Oaxaca eta Guerrero estatuetan bizi den talde etniko indigena) zuten. Bere gurasoak nekazariak ziren, kotoia, txilea, tabakoa, sesamo haziak zein banana uzta batzen zuten.

Juliak esan du bedeinkatua izan zela izan zuen haurtzaroarengatik, hiri handi batean halakoa izatea ezinezkoa izango baitzen. Baina Lópezek beste asmo batzuk zituen eta Ometepec-era joan zen hamahiru urte besterik ez zituela Casa Verde izeneko hotel batean lan egitera. 1951n, berriro alde egin zuen, aldi hartan Acapulcora, eta hotel bateko sukaldean lan egin zuen. Denbora horretan ez zen eskolara joan, baina matematikak eta irakurtzen autodidaktikoki ikasten hasi zen.

Jaioterritik irten zen azken aldian Mexiko hirira joan zen. Han, andregai-soinekoak eta bestelako jantzi formalak modelatzen aritu zen. Lan horri esker, jende asko ezagutu zuen, bereziki Coyoacán, edo 1952an Frida Kahlo aurkeztu zioten muralistak. Kahlok txartel bat eman zion Antonio M. Ruízi aurkezteko, orduan Esmeralda akademiako zuzendaria baitzen. Bere profesionaltasunari esker, XX. mendearen erdialdeko artista ezagunenen modelo lanak egin zituen, hala nola José Chávez Morado, Vlady eta Diego Rivera La Esmeraldan eta San Carlos Akademian.

Modelo lanak egiten zituen bitartean, kontu handiz entzuten zituen irakasleek ikasleei egindako iruzkinak, eta arte-komunitatean integratu zen. Hasieran, oso pobrea izaten jarraitu zuen, bere lagun artistekin batera; besteak beste, Alberto Gironella, Héctor Javier, Lauro López, Vlad eta José Luis Cuevas; ostatua, janaria eta lana partekatuta biziz ziren. Ogi-bilgarrietan, santuen, zaldien, itsas zaldien eta beste elementu ezagun batzuen irudiak marrazten hasi zen.  Bere lana Carlos Orozco Romerori erakutsi zion, zeinek bere estilo berriarengatik animatu eta bere lana kritikatu zuen. Juliak  trukaketa bat egitea proposatu zion, berak modelo lanak egitea eta Orozcok pintatzen irakastea. Baina, Orozco Romerok uste zuen klaseak jasotzeak berezkotasuna kenduko ziola.

Karrera artistikoa garatu ahala, hiru alaba izan zituen. Gainera, bederatzi urteko harremana izan zuen Rafael Coronel pintorearekin, zeinarekin Juan semea eta bere alabak hazi zituen. Bikotea banandu egin zen, baina modu onean amaitu zuten.

Gaur egun Mexikon bizi eta lan egiten du.

Ibilbide artistikoa 
Lopezek bere karrera artistikoa, dirua irabazteko eta materialak erosteko posatzen jarraitzen zuen bitartean, garatu zuen. Bere lana 1958an hasi zen erakusten eta harrezkero Mexiko, Estatu Batuak eta Europako hainbat lekutan erakutsi du. Bere erakusketa nagusiak: Arte Bisualen Galeria (1958, Orozco Romerok babestua, aipamen onekin), Los Petules Galeria Xalapan (1959), Prisse Galeria (zenbait artistaren laguntzarekin, hala nola Enrique Echeverria, Alberto Gironella eta Hector Xavier), la Galería Mexicana de Arte en Ciudad de México (1961, 1962), Sala de la Plastica Mexicana (1963, 1967, 1969, 1972), Museo de Arte de Dallas, El Museo Mexicano en San Francisco, el Art Lery of Mexicana (1985), Zentro Kulturala-Italia Andriano Olivetti (1980), Iturbide Jauregia (1981), Misrachi Galeria (1985), Arte eta Historia Museoa Juárez Hirian (1985), Arte Modernoaren Museoa (1988), Meatzaritza Jauregia (1988), Officid’Arte Accademia, Italian 1996 eta Camoes institutua Lisboan (2013).  Berak aldiro Mexikoko Hiriko Galeria Telenton eta Cuernavacako La siempre Habana galerian erakusten du bere lana. Berrogei museo eta galeria baino gehiagoren bilduman aurki daiteke bere lana, baina bere lan gehiena Mexikoko eta atzerriko bilduma pribatuetan dago.

Bere lana lehen aldiz aintzatetsi zuten Mexikoko Plastika Aretoan. Ondoren, Kaliforniako Fine Art Galleryko New Vales Prize saria jaso zuen. Mexikoko Plastika Aretoko kidea da.

Bere bizitzari eta lanari buruzko hiru liburu idatzi dira: Los colores mágicos de Julia López (1995), Fiori e Canti, Nella Pittura di Julia López (1996, Italian) eta Dueña de la luz (1998).

Arte estiloa 
Lópezek Esmeraldan izandako esperientziak eragina izan zuen bere lanen gaietan, baina bere estilo artistikoaren garapena autodidakta izan zen. López Hausturaren Belaunaldikoa da, baina bere lana Mexikar muralismoaren  mugimenduaren parte da. Espresionismo errealista gisa ere deskribatu izan da.

Bere lanaren zati handi bat hazten ari zen bitartean izandako esperientziekin lotzen da, azal iluneko irudiekin, ia beti emakumeak, lorez jantzita eta agertoki tropikaletan. Bere lana ezaugarri indigena izateagatik eta bizitzaren plazer sinpleak goraipatzeagatik deskribatu da. Rafael Coronelek esan zuen bere lanak ez direla aldez aurretik prestatzen, jaio egiten direla. Sinboloak ukatzen dituzte, baina kondairak 'itzultzen' dituzte. Fridak tragedia pintatu zuen bitartean, Lópezek paradisua margotu zuen.

Sariak eta aintzatespenak 

 Bere lana lehen aldiz aintzatetsi zuten Mexikoko Plastika Aretoan. Ondoren, Kaliforniako Fine Art Galleryko New Vales Prize saria jaso zuen. Mexikoko Plastika Aretoko kidea da.

Erreferentziak

Kanpo estekak

Mexikarrak
Emakume margolariak
Emakume artistak
Mexikoko artistak