Zikiro

Zikiroa , -ahari zikiratua-, eta gaur egun, arkume pastenko haragiarekin egindako jatekoa da. Sei bat orduz erre egiten da, aurrena urrutiago eta txingarretatik gero eta hurbilago, harik eta ia koiperik gabe geratzen den arte pago-egurrarekin eta haritzarekin, zeinen txingarrek ez baitute errauts zuririk botatzen haragia garbi mantenduz. Erre bitartean, lehortu ez dadin, bustitzeko gatzuna erabiltzen da. XX. mendearen hasieratik aurrera, zikiro-jatea ohikoa da Baztan eta Nafarroako Mendialdeko zenbait herritan, baita Lapurdi eta Nafarroa Beherean ere.

Etimologia 
XVII. mendearen erdialdetik dokumentatua dago zikiro hitza, batez ere topatu daiteke iparraldeko egileetan. Bizkaiko tradizioan ez dago aztarnarik. Ondoen dokumentatutako forma zik (h) iro da, ondoren xik (h) iro. Orixek zikiro eta xikiro erabiltzen du. Iztueta eta Lardizabalek txikiroa.

Jatorria 
Teknika hau Argentinatik ekarri zuten. Jose Migel Barandiaran aitaren arreta erakarri zuen Sarako (Lapurdi) erbestean zegoela herri-erabilerei buruz egin zituen lanetan, eta baita beste aditu batzuena ere.  Zugarramurdiko Andres Pery bizilagun eta etorkinari esker iritsi omen zen, Argentinatik ekarrita.

Zikiro-jatea 
Gaur egun herri-bazkarietako ohiko menua da. Zikiroaz gain, salda eta piperrada jaten da: tipulekin, baratxuriekin, tomatearekin, piper berdeekin, piperbeltzarekin, minarekin eta haragi xehatuarekin egiten da, hots, salda egiteko erabili izan den haragia. Postretarako gazta.  Zugarramurdiko leizeetan urtero ospatzen da bat. Bertan, 800 lagun inguru biltzen dira.    Euskal Herriko hainbat lekutan ere herri bazkarietarako antolatu ohi da.

Irudiak

Erreferentziak

Kanpo estekak 
 [Bideoa] 'Zikiro jate', asado de origen argentino en las cuevas de Zugarramurdi
 [Bideoa] Zugarramurdiko Bestak 2017- zikiroa

Elikadura
Ohiturak
Euskaldunak
Haragidun platerak
Jaiak herrialdearen arabera