Tilikum

Tilikum (1981 - SeaWorld Orlando, 2017ko urtarrilaren 6a),  gatibu bizi izan zen orka arra izan zen. Bere bizitzaren zatirik handiena Floridako SeaWorld Orlandon eman zuen. Tilikum izenak, Pazifikoko Ipar-mendebaldeko Chinook hizkeran, esanahi zabal bat du:"lagunak, harremanak, tribua, nazioa, jende arrunta".

Bizialdia 
1983an Islandian harrapatu zuten; handik urtebetera, Columbia Britainiarreko Victoriako Sealand of the Pacific itsas-parkera eraman zuten.  Ondoren, 1992an Orlando-ko (Florida) SeaWorld-era egon zen zuten, non 21 kume hazi zituen bere bizitzan zehar (eta horiek beste hainbat ondorengo izan dituzte). 

Tilikum 2013ko Blackfish dokumentalean agertzen da nabarmen, non salaketa egiten  gatibu dauden orkak kalte psikologikoak jasaten dituztela eta erasokor bihurtzen direla dioena.  Gatibu dauden bitartean orkek egindako eraso hilgarrietan, Tilikumek hirutan parte hartu du: Keltie Byrne , orain desagertua dagoen Sealand of the Pacificeko entrenatzailea; Daniel P. Dukes, SeaWorld Orlandon baimenik gabe sartu zen gizon bat;  eta Dawn Brancheau SeaWorld-eko entrenatzailea.  Jendea hil arren, ez zuten sakrifikatu edo askatu, balio handia zuelako: kumeak egiteko baliagarria zen, eta hortxe zegoen itsas-parkeetarako negozioa, gatibu dagoen orka bakoitza milioika dolarreko inbertsio bat da.

Tilikum gatibu egon izan den orkarik handiena izan da,  6.9 metro luzea eta 5.7 tonako pisuarekin .  Bularreko hegatsak 2.1 metro luze ziren, eta 2 metroko bizkar-hegatsa zuen, ezkerraldera erabat erorita zegoena, naturan orken %1ari baino gutxiagori gertatzen zaiona, baina gatibu direnen artean ohikoa.

Bibliografia 
 Blackfish (2013), dokumentala

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Orka indibidualak
Itsas-parkeak