Kutsidazu bidea Ixabel (musikala)

Kutsidazu bidea Ixabel 2020an estreinatutako komedia musikala da, 1994ko Joxean Sagastizabalen izen bereko liburuan oinarritua. Juan Martinen istorioa kontatzen du, euskara hobetzeko uda Alkizako Arangurentarren baserrian igarotzen duen donostiar gaztearena. Patxi Barkok zuzendua, antzerkirako moldaketa Barkok eta Aitziber Garmendiak egin zuten. Demode Produkzioak ekoitzia, Joli Pascualena da zuzendari musikala.

Jatorrizko hamazazpi pieza musikal ditu ikuskizunak; musika Demode Quartet taldeak sortua da eta letrak Pascualenak eta Barkok, Aiora Zulaikaren egokitzapenekin. Antzezle protagonistak Xanti Korkostegi eta Maria Redondo dira, eta aktore taldea Ainhoa Aierbek, Inazio Tolosak, Karlos Nguemak, Iker Huitzik, Pascualenak eta Santi Romanok osatzen dute.

Urnietako Sarobe aretoan aurrestreinatu ondoren, lehen ikuskizuna 2020ko urriaren 15ean eskaini zuten, Bilboko Arriaga antzokian. Musikaleko kanten grabazioak egin eta Kutsidazu kantatzen Ixabel diskoan bildu ziren. 2021ean Ikuskizun Musikal edo Liriko Onenaren MAX Saria irabazi zuen.

Sinopsia 
Juan Martin (Xanti Korkostegi) donostiar gazteak euskara maila hobetu nahi du, eta horretarako mendian galdutako baserri batean igaroko du uda, Alkizan. Bertan, ohartuko da baserriko euskarak ez duela euskaltegian ikasitakoarekin zerikusirik. Hizkuntza arazoei aurre egiteaz gain baserriko bizimodura egokitu beharko du, abesti artean, ingurua musikaren bidez komunikatuko baita berarekin. Horretaz gain, baserriko familiako alaba gazteak, Ixabelek (Maria Redondo), sentimendu ezezagunak piztuko dizkio.

Aktoreak eta pertsonaiak 

 Xanti Korkostegiː Juan Martin
 Maria Redondoː Ixabel Aranguren
 Ainhoa Aierbeː Arangurentarren baserriko amona / Amaia
 Inazio Tolosaː Arangurentarren baserriko aita / euskaltegiko ikaslea
 Karlos Nguemaː haritza / zezena / sagarra / euskaltegiko ikaslea
 Iker Huitziː kaktusa / behia / sagarra / euskaltegiko ikaslea / tabernako musikaria
 Joli Pascualenaː haritza / behia / sagarra / euskaltegiko irakaslea / tabernako musikaria
 Santi Romanoː haritza / behia / sagarra / euskaltegiko ikaslea / tabernako musikaria

Pieza musikalak 
Ikuskizunak ordu t'erdi irauten du, eta orotara 17 kanta eta dantza pieza ditu. Askotariko estiloak ageri dira musikalean zehar, besteak beste, doinu klasikoak, trap-folk, ska, jazz, tango eta rocka. Musikan kolaborazio bereziak izan dituzte, tartean Luis Mari Moreno saxofonista eta Oreka Tx taldea. Emanaldian zehar hainbat kanta ezagun ere abesten dituzte, besteak beste Y.M.C.A. eta Euskaldun berriaren balada. Jatorrizko 14 kanta Kutsidazu kantatzen Ixabel diskoan bildu dira, 2020ko abenduan Durangoko Azokan kaleratua. "Agian Zu Zara", "Josetxo Euskalduna" eta "Esaldi Baten Erdian" kantak single gisa argitaratu dira plataforma digitaletan.

Kantuen zerrenda 

 "Haritzak Gara" – Iker Huitzi, Joli Pascualena, Santi Romano & Karlos Nguema
 "Josetxo Euskalduna" – Xanti Korkostegi & Demode Quartet
 "Arangurentarrak" – Ainhoa Aierbe, Inazio Tolosa, Maria Redondo & Demode Quartet (ft. Oreka TX)
 "Baserrian" – Maria Redondo, Xanti Korkostegi & Demode Quartet
 "Euskadiz" – Karlos Nguema, Iker Huitzi, Joli Pascualena, Santi Romano, Maria Redondo & Ainhoa Aierbe
 "A Kupela" – Santi Romano, Iker Huitzi, Joli Pascualena & Karlos Nguema
 "Txotx" – Iker Huitzi, Xanti Korkostegi & Demode Quartet
 "Nor Nori Nork" – Joli Pascualena, Ainhoa Aierbe, Santi Romano, Inazio Tolosa, Karlos Nguema, Iker Huitzi & Xanti Korkostegi
 "Amets Txarra" – Ainhoa Aierbe & Demode Quartet (ft. Paula Azcona)
 "Agian Zu Zara" – Maria Redondo, Xanti Korkostegi & Demode Quartet
 "Borboka Rockandrola" – Inazio Tolosa, Xanti Korkostegi & Demode Quartet
 "Ausartuko Banintz" – Xanti Korkostegi & Maria Redondo
 "Bueltatu" – Maria Redondo, Ainhoa Aierbe, Inazio Tolosa & Demode Quartet (ft. L.M. Moreno "Pirata")
 "Esaldi Baten Erdian" – Demode Quartet, Xanti Korkostegi, Maria Redondo, Ainhoa Aierbe, Inazio Tolosa, Karlos Nguema, Iker Huitzi, Joli Pascualena & Santi Romano (ft. Oreka TX)

Fitxa tekniko eta artistikoa 

 Jatorrizko egileaː Joxean Sagastizabal
 Dramaturgiaː Aitziber Garmendia eta Patxi Barko
 Zuzendariaː Patxi Barko
 Zuzendari musikalaː Joli Pascualena
 Antzezleakː Xanti Korkostegi, Maria Redondo, Ainhoa Aierbe, Inazio Tolosa, Karlos Nguema, Iker Huitzi, Joli Pascualena eta Santi Romano
 Jatorrizko musika eta letraː Iker Huitzi, Joli Pascualena eta Santi Romano
 Jatorrizko letraː Aiora Zulaika, Joli Pacualena eta Patxi Barko
 Koreografiakː Karlos Nguema
 Produkzioaː Demode Produkzioak
 Eszenografia-diseinuaː Patxi Barko eta Asier Izagirre
 Eszenografiaren ilustrazioak eta diseinu grafikoaː Aitziber Alonso
 Soinuaren diseinuaː Iker Huitzi
 Soinu-teknikariaː Josean Olaberri
 Trantsizio musikaː Jon Rodriguez
 Argiztapenaren diseinuaː Xabier Lozano
 Argi-teknikariaː Livory Barbez
 Jantzien diseinuaː Josune Lasa eta Ana Turrillas
 Jantzi bereziakː Josemi Errondosoro
 Diseinu grafikoaː Horixe
 Produkzio zuzendariaː Joli Pascualena
 Produkzio laguntzaileaːSilvia Hornos
 Banaketaː Txalo Banaketak (Araba, Bizkaia eta Gipuzkoa) eta Demode Produkzioak (Nafarroa eta Ipar Euskal Herria)

Erreferentziak 

Euskal Herriko antzezlanak
Euskarazko musikalak