Isuri kognitibo

Isuri kognitiboa, alborapen kognitiboa edo lerrabide kognitiboa efektu psikologiko bat da, prozesamendu mentalean desbideratze bat eragiten duena, eta horrek distortsio bat, judizio zehaztugabe bat, interpretazio ilogiko bat edo, oro har, irrazionaltasun deitzen dena eragiten du, eskuragarri dagoen informazioaren interpretazioan oinarrituta ematen dena, nahiz eta datuak logikoak ez izan edo elkarren artean erlazionatuta ez egon. Isuri sozialei, oro har, esleipen-isuriak esaten zaie, eta gure eguneroko interakzio sozialei eragiten diete; probabilitatean eta erabakiak hartzean ere agertzen dira. Nahasmen egoera baten aurrean, garrantzitsua da intelektualen mekanismo erabat kognitiboak zehaztea eta nabarmentzea, azken horiek intuizioan falazia bezala ezagutzen diren derrigorrezko isuriei dagozkielako.

Isuri kognitiboen existentzia eboluzio-premia gisa sortu zen, gure garunak zenbait estimuluren, arazoren edo egoeraren aurrean jarrera azkarra hartzeko erabiltzen duen berehalako erabakiak igortzeko; izan ere, eskura dagoen informazio guztia prozesatzeko ezintasunaren ondorioz, modu selektiboan edo subjektiboan iragazten da. Larriak izan daitezkeen akatsetara eraman gaitzaketen arren, testuinguru jakin batzuetan ekintza eraginkorragoetara eramaten dute, edo erabakiak azkarrago hartzeko aukera ematen dute, berehalakotasuna balio handiena denean.

Psikologia kognitiboak efektu hori aztertzen du, baita informazioa prozesatzeko erabiltzen ditugun beste estrategia eta egitura batzuk ere, eta horietako asko identifikatu ditugu, sarritan elkarren artean erlazionatuta daudenak.

Erreferentziak 

Isuri kognitiboak