Txik Txak

Txik Txak Euskal Hirigune Elkargoaren marka komertzial bat da, 2019ko martxoan sortua eta 2019ko irailaren 2an ezarria. Ipar Euskal Herriko garraio-sare propioa da, antzinako garraio-sareak diseinu beraren inguruan ordezkatu eta bateratzen dituena. Marka soil gisa hasi bazen ere, 2022ko uztailetik aurrera benetako garraio-sare integratu bihurtu zen, MUGI edo BARIK sistemekin konpara zitekeena, nahiz eta integrazio-maila handiagoa izan.

Sareak hainbat garraiobide ditu, besteak beste, igarotze azkarreko autobusa, trena, hiriarteko eta hiri autobusa eta txalupa. Guztiek batera 1000 kilometro baino gehiago dituzte, Ipar Euskal Herriko 159 udalerrietatik 143etan dauden 65 lineatan banatuta, bai eta Hego Euskal Herriko Irun eta Urdazubi eta Okzitaniako 4 udalerriak (Lixoze, Ondres, Sent Martin de Senhans eta Tarnose) ere.

Zerbitzua Lapurdin zentratzen da bereziki, bai Baionako metropoli-eremuan, bai Donibane Lohizuneko eta Hendaiako hiri-eremuetan. Nafarroa Behereko lurraldean, sareak ibilbide nagusiak segurtatzea ahalbidetzen du, eta Zuberoak, berriz, ia ez du linea egituratzailerik. Desoreka hori konpentsatzeko, 2020ko hamarkadaren hasieran hainbat hiri-linea sartu ziren Maule-Lextarre, Donapaleu, Kanbo edo Uztaritze hirietan, bai eta Zuberoa osoan eta Amiküze, Oztibarre eta Arberoa nafar eskualdeetan ere.

Identitatea 
«Txik Txak» izena euskal familia esamolde homologotik aukeratu zen, pilotariek batez ere erabiltzen dutena, pilotak lurrean botatzean ateratzen duen zaratari erreferentzia egiten diona, horma baten kontra errebotatzen duena eta lurrean berriro botatzen duena.

Sarearen jatorrizko logotipo Ipar Euskal Herriko oihal tradizionala den zahial gogorarazteko piktograma batez osatuta dago. Bertan, guztira 7 zerrenda agertzen dira, zazpi euskal probintziak sinbolizatuz, koloretako eskala batekin: moretik (goian) urdinera (behean), arrosetatik eta laranjetatik igarota. Nolanahi ere, Txik Txaken kolorerik nabarmenena eta idenfitikatiboena urdin iluna izan zen. Irudi horrekin batera, titulua eta «Ipar Euskal Herriko garraio sarea» azpititulua jarri ohi zaio, Lapurdin, Nafarroa Beherean eta Zuberoan garraio-sare funtsezko eta bakar gisa duen kokapenari erreferentzia eginez.

2022ko uztailetik aurrera, sareak urdinezko tonu argiagoa erabili zuen (turkesa iluna) eta logotipoa aldatu zuen. Berria bertsio sinplifikatu bat da, soilik «Txik Txak» izenaz osatua, urdin kolorekoa, sareko tipografia bereizgarriarekin. Gainera, webgune berri bat estreinatu zen, modernoagoa eta eguneratuagoa.

Aurrekariak 

Mende askotan zehar, gaur egun Lapurdi, Nafarroa Beherea eta Zuberoa osatzen duten lurraldea lotuta eta isolatuta zegoen. Garraio bakarra errege abelbideak eta gainerako bideak ziren. Baionaren kasuan, hirigune populatua zenez, zalgurdi-zerbitzuak zeuden, normalean zaldiek bultzatuak. Trenbidearen etorrerarekin, isolamendu hau erabat hautsi zen. Okzitaniatik Euskal Herrira iritsi zen lehen burdinbidea Bordele-Irun burdinbidea izan zen, 1855ean. Orduan Bordele eta Baiona arteko ibilbidera mugatzen zen eta Ipar Euskal Herriak bi geltoki besterik ez zituen: Baiona eta Bokale.

Urte batzuk geroago, 1864an, burdinbidearen luzapena ireki zuen Baionatik Irunera, Biarritz, Bidarte, Getaria, Donibane Lohizune, Urruña eta Hendaian geltokiekin. Honen ondoren beste burdinbide batzuk etorri ziren: Pujòu-Maule burdinbidea (1884), Autile-Donapaleu burdinbidea (1884), Baiona-Donibane Garazi burdinbidea (1891-1898), Donostia-Hendaia burdinbidea (1923) eta Tolosa Okzitania-Baiona burdinbidea (1930).

Era berean, tranbia-linea batzuk hainbat enpresak sortu zituzten, batez ere Lapurdiko kostaldean. 1906 eta 1937 artean, Hendaiak bere tranbia sarea izan zuen, Midiko Burdinbide Departamentalak enpresak ustiatua. 1924tik 1935era Biarritz, Donibane Lohizune eta Hendaia bera lotzen zituen beste linea bat ere eraman zuen. Baionaldean, Baiona-Lizeo-Biarritz tranbiak eta Baiona-Angelu-Biarritz burdinbideak Lapurdiko hiru hirien arteko igarobidea ziurtatzen zuten, garai batean elkarren artean urbanistikoki lotuta ez zeudenak, orain bezala.

1936an, garai hartan zeuden autobus-linea bakanetako bat, Donibane Lohizune-Sarakoa, salgai jarri zuen Car Gorrietako Sozietatea bere jabeak. Langileetako batek, Pascal Arkondegik, erosi eta Basque Bondissant enpresa sortu zuen.

Hala ere, Europan bezala, Bigarren Mundu Gerraren amaierak eta autobusaren garapenak inguruko bigarren mailako trenbide gehienekin amaitu zuten. 1950ean, garraio-sare bakarra igarotzen zen Ipar Euskal Herritik: Departamenduko Garraio Sarea. Sare honek Baiona eta Biarritz artean jarduten zuen, 1954an SABBren eskuetara pasatuz. 1970eko hamarkadan zehar, inbertsio eta mantentze faltak eta ia ez zen bidaiari kopururik izan, eta, ondorioz, enpresak zerbitzua eten zuen beste behin ere.

Baionaldea 

1976an, Angelu, Baiona, Biarritz, Bokale, Hiriburu eta Tarnose udalerriek, garraio-ordainketa zerga delakoaren ezarpenak eraginda, 1974an 100 000 biztanle baino gehiagoko aglomerazioetara hedatu zen. Baionaldeko sindikatu mistoa eratu zuten, eskualdeko hiri-garraioak kudeatu ahal izateko.

1979an, sindikatu mixtoak SABB enpresa pribatua erosi zuen, 1954an Baiona, Angelu eta Biarritzeko hiri-sarea kudeatzeko ardura eman zitzaiona, sozietate publiko-pribatu bihurtuz. Lehen Baionako Aglomerazioko Garraio Publikoko Sozietatea (STAB) zen.

2010. urtean, Euskal Kosta-Aturri aglomerazio elkargoak garraio publikoaren erakargarritasuna hobetzeko azterlan batzuk egin zituen, Baiona-Angelu-Biarritz ibilbidea ardatz nagusitzat hartuta. Garai hartan, Baionaldeko garraioa garraio publikoaren sareak sei udalerri baino ez zituen: Angelu, Baiona, Biarritz, Bokale, Hiriburu eta Tarnose. Urteko bidaiari kopuruak behera egiten zuen etengabe, eta autoa eskualde barruko joan-etorrien% 80 zen, ibilbide laburrak barne.

2011. urtearen hasieran, garraio publikoaren eskumena Euskal Kosta-Aturri aglomerazio elkargoaren esku geratu zen, eta horrek sindikatu mistoa desagertzea ekarri zuen. Aldi berean, Veolia Transportsek sarea ustiatzen du, berrantolatuz eta marka Chronoplusera aldatuz. 2011ko urtarrilaren 31n gertatu zen.

Lapurdi Itsasegia 

2007ko otsailaren 21ean, Hendaia udalerriak doako garraio publikoko sare bat jarri zuen martxan, Uribil izenekoa. Eskariaren araberako garraio-zerbitzu gisa diseinatuta zegoen, asteazkenetan eta larunbatetan izan ezik, erregulartasuna kobratzen baitzuen. Sare hori 2009ko uztailaren 6an birdiseinatu zen, eta hiru linea izatetik bi linea erregular izatera igaro zen.

2008an, Donibane Lohizune eta Ziburu udalerriek antzeko ideia bat gauzatu zuten, Itzulia izenekoa. Eskariaren arabera diseinatuta zegoen, astearte eta ostiral goizetan eta asteazken arratsaldetan izan ezik. Bost zerbitzu zeuden diseinatuta, eta horietako batek ere ez zuen aurrez definitutako ibilbide bat. 2010eko uztailaren 1era arte, sarea erregularra izatera pasa zen, udan 3ra igotzen diren bi lineatara pasatuz.

2012ko abenduan Hego Lapurdiko aglomerazio elkargoa sortu ondoren, Uribil eta Itzulia sareak zuzenean zuzendu zituen, nahiz eta modu berean mantendu ziren. 2016ko irailaren 1ean sare berria estreinatu zen, bi sareak eta aglomerazio elkargoaren mendeko beste bi linea bateratuz. Hegobus izena hartu zuen, Lapurdin zuen kokapenari erreferentzia eginez. 10 line erregular zituen, eskariaren araberako lineekin osatuak. Sare osoa ordainpeko bihurtu zen.

Hiriarteko autobusak 

2013. urtera arte, Pirinio Atlantikoetako Departamenduko Kontseilua arduratzen zen errepide bidezko hiriarteko garraio-lineak kudeatzeaz Ipar Euskal Herrian eta Bearnon. Guztira 14 linea zeuden Euskal Herrian, barnekoak zein Okzitaniara lotutakoak. Autobus bat edo bi baino ez ziren linea gehienetan noranzko eta egun bakoitzeko, eta kontrolik gabea zen. Autobusek ez zuten irudi komertzial propioa, operadoreena baizik.

2013an, sareak eraldaketa handia jasan zuen. Lineak antolatu egiten dira eta denentzako marka komun bat hartzen da. Zenbakiak berrantolatu egiten dira, errazagoa izan dadin, eta tarifak berrikusi egiten dira. Errentagarriak ez diren linea batzuk ezabatuak dira, eta beste batzuk hobetuak dira. Batzuk, fusionatuak ere badira. Era berean, eta ustiapen hobea ahalbidetzeko, lineak berriro lizitatzen dira eta operadore batzuk aldatu egin ziren. Sarea bi sektoretan banatu zen: Iparralde (Baiona da erdigune neuralgikoa) eta Bearno (Paue da erdigune neuralgikoa).

Historia

Prestakeak 

2017ko urtarrilean hirigune guztiak Euskal Hirigune Elkargoan batu zirenean, Iparraldeko garraio publikoko sare guztiak (Chronoplus, Hegobus, etab.) haien eskuetara pasatu ziren, hiriarteko lineak izan ezik (Transports 64), horiek departamenduaren esku jarraitzen baitzuten. 2019ko uztailera arte ez zuen lortu Akitania Berria eskualdeak hiriarteko garraioaren emakida (lehenago departamenduen esku), eta bere lurraldetik osorik elkargoari igarotzen diren lineen titulartasuna ematea erabaki zuen. Horrela sortu zen garraio publikoaren irudi bateratu berria, sare berri batek lagunduta: Txik Txak.

Horri esker, elkargoko igarotze azkarreko autobus proiektua argia ikusi zuen azkenean. 2017an hasi ziren lanak. Horien artean, nabarmentzekoa da Santizpirita zubia (ordura arte Baionako ardatz nagusia zena) bi urtez ixtea, Aturri ibaiaren ezkerraldearen eta eskuinaldearen artean. Zubia konponduko zen, 1848an eraikia eta 1912an handitua, galtzadan pitzadurak, krokagailu korrokoiak eta asfaltoaren egoera txarra zituena. Horrez gain, ibilgailu pribatuak zubian duen lekua murrizteko erabiliko litzateke, disuasio-efektu gisa, eta IABren bi lineak igarotzen uzteko. Maubèc kalea ere itxi egin zen, eta, horren ondorioz, hiria zeharkatzen duten ibilbideak asko birbanatu ziren, ekarri zuen. Garai batean eragina izan zuten beste sektore batzuk hauek izan ziren: Baionako 1814ko apirilaren 14ko hiribidea eta BAB bulebarra; Angeluko Baionako hiribidea, Biarritzeko hiribidea eta Jean-Leon Laporte kalea eta Biarritzeko Marne eta Berdun hiribideak.

Inaugurazioa 

2019ko irailaren 2an, Lapurdin, Nafarroa Beherean eta Zuberoan garraio publikoarekin lotutako guztia erabat aldatu zen. Egun batetik bestera, eta udako oporretatik bueltan, Txik Txak markako berriak ordezkatu zuen autobus, itsasontzi, tren eta abarren irudia. Gainera, lineak erabat berrantolatu eta sare berrietan banatu ziren. Line batzuk ezabatuak izan ziren, baina oso gutxi, eta berri asko eta mota ezberdinetakoak sortuak izan ziren.

Berrikuntza nabarmenena, zalantzarik gabe, Tram'Busa igarotze azkarreko autobus sare berriaren lehen linearen inaugurazioa izan zen. Lineak 12 kilometroko luzera eta 30 geltoki ditu, Baionagoiena Biarritzeko herriko etxearekin lotzen ditu, Baionako geltokia, Baionako herriko etxea, hainbat merkataritza-guneak Angelun eta Biarrritzeko herriko etxetik pasatuz begizta batekin. Horretarako, inaugurazio bidaia bat egin zen lurraldeko agintari nagusiekin: Jean Rene Etxegarai (Baionako alkatea eta Euskal Hirigune Elkargoko lehendakaria), Claude Olive (Angeluko alkatea) eta Mixel Veunac (Biarritzeko alkatea), besteak beste.

Lehen asteetan, hainbat atzerapen izan ziren, baina erabiltzaileak eta gidariak sare berrira egokitu zirelako. Berehala konpondu zituzten. Gorabehera nagusiak izan ziren, batez ere, ibilgailura aurreko atetik sartzea, ate guztiak eskuragarri baitzeuden, eta txartelak nasetan saltzea, erabiltzaile batzuek ez zekiten eta. Aldi honetan, intzidentzia nagusia izan zen ez zegoela semaforoen arteko konexiorik, eta lehentasuna zutela autobusek sarearen barruan. Angeluko lau bidegurutzetan ibilgailuak gehiegi moteltzen zirela antzeman zen: Atxinetxe, Kadran, Bernain eta Europako biribilgunean. Hainbat izan ziren, halaber, garraio publikorako bakarrik ziren erreiak erabili zituzten edo bidegurutzeren batean bidea oztopatu zuten automobilistak. Pasatzeko maiztasunari dagokionez, 15 minututan hasi zen irailaren hasieran, 13ra urrian eta 11ra 2020ko urtarrilean.

Philippe Monguillot auzia 
2020ko uztailaren 5ean, Philippe Monguillot gidariak bere tram'busa Balishongo geltokian aparkatzen ari zela, zain zeuden bidaiariak tranbian igo zitezen, zenbait gizonek derrigorrezko maskara ez zeramatela konturatu zen, COVID-19 pandemia betean. Hori dela eta, gidari-kabinatik alde egin zuen, eta lau gizonei maskarak jartzeko eskatu zien. Bestela, ibilgailutik alde egiteko eskatu zien. Hala ere, irainduen erantzuna jipoi moduan etorri zen, eta gidaria garun-heriotza egoeran geratu zen Baionako ospitaleko ZIUn. Protesta gisa, 2 000 pertsona inguruk "martxa zuria" egin zuten, autobuseko gidariaren "hilketatzat" jo zutena salatzeko, eta justizia eskatu zuten. Manifestazioaren buruan Philippe Monguilloten alabak eta emaztea zeuden. Azkenik, gizona bizirik mantentzen zuen makinatik deskonektatu behar izan zuten eta lau gizonak hilketagatik atxilotu zituzten.

Tram'Busaren bigarren linea 

2019tik 2021era, Tram'Busaren bigarren lineko lanetakin jarraitu zuten. Hasiera batean, 2020ko urtarrila eta martxoa bitartean inauguratu zen, baina COVID-19 pandemiak 2020ko bigarren erdira arte atzeratu zuen. Ondoren, 2021era arte berriro informatu zuten. Azkenik, 2021eko otsailean, lineak 2021eko apirilaren 26an irekiko zuela iragarri zen, baina, lehen linearekin bezala, udan zehar errematatzeke geratuko dira.

Azkenik, bigarren linea 2021eko apirilaren 26an inauguratu zen. Hala ere, COVID-19 pandemiaren ondorioz sortutako osasun krisiaren ondorioz, ekitaldi ofizialik ez zen antolatu. Zerbitzuak Chronoplus sareko 2. linea ordezkatu zuen goizeko 5etan, edozein egunetan bezala. Ibilbideko % 30 erreietan ireki zen, eta kopuru hori % 55era igotzea aurreikusi da, 2023rako Basusarrirantz aurreikusitako luzapenarekin. Inaugurazio hau, hala ere, Txik Txak sareko autobus gidariek egun horretarako deitutako grebak eklipsatu zuen, bereziki Baionaldea eskualdean. Arrazoia: Baionako Santizpirita auzoko Maubèc kalea. 200 metroko luzera duen zatia da, bi errei ditu, noranzko bakoitzean bana, baina 15 minutuko atzerapenak eragiten ditu. Zeharkatzen duten autobus linea guztiek jasaten dituzte, eta atzerapena gidarien atsedenalditik berreskuratzen da linearen amaieran. Euskal Hirigune Elkargoak autobusentzako semaforo-lehentasuna duten bidegurutzeetan sinkronizazioa hobetzeko konpromisoa hartu zuen, partikularrei zirkulazioa debekatzeko aukera alde batera utzi gabe.

Behin betiko integrazioa 
2022ko uztailean amaitu zen Ipar Euskal Herriko garraio-sareak bateratzeko hasierako proiektua. Izan ere, 2019tik integrazio-maila jakin bat bazegoen ere, eta, hain zuzen ere, tarifa konbinatuak proposatu baziren ere (Chronoplus + Car Express, Chronoplus + Hegobus...), sare bakoitzak bere aldetik jarduten zuen (izen, eragile, erakunde, tarifa eta geldialdi-izen desberdinekin kasu batzuetan). Hori dela eta, une honetan bateratzen dira behin betiko tarifa eta sare guztiak, Txik Txak benetako garraio-sare integratu bihurtuz. 2022ko uztailaren 4tik aurrera, sarean egindako ibilbide guztiek 1,20 €-ko kostu estandarra izango dute joan-etorri arrunterako, eta erabiltzaileek ordu eta erdi arteko epea izango dute egoki edo beharrezkotzat jotzen dituzten aldaketak egiteko. Horrela, Ipar Euskal Herriko biztanle guztiak parekatzen dira, Hendaiakoak, Angelukoak, Garazikoak edo Ospitalepekoak izan.

Horretaz gain, sarea Okzitaniako Sent Martin de Senhans eta Ondres udalerrietara zabaldu zen, Tarnose udalerriaren mugakide eta Baionako metropoli-eremukoak, baina saretik kanpo, beste herrialdearen zati baitira. Horiei salbuespen bat aplikatu zitzaien, Tarnose bezala, Txik Txak zerbitzuetara sartzea ahalbidetuz. Udalerri horietako zerbitzua eta lineen bidez egiten da. Horrez gain, eta jinkari lineak sortu ziren Bidarten, Donibane Lohizunen eta Getarian, Baionan eta Biarritzen zeuden bezalaxe. Atharratze-Sorholüze eta Larraine arteko linea ere martxan jarri zen.

Eragileak 
Hainbat eragileek kudeatutako eta hainbat erakundetako beste garraio-sare batzuetatik Txik Txak sortu zenez, 2022ko uztailean sarea 6 eragileek operatzen zuten (7 trenbide-zerbitzuak kontuan hartuz gero). Honako hauek dira egungo eragileak:

 Autocars Souletins
 Basque Bondissant
 Hiruak Bat
 Keolis Euskal Kosta-Aturri
 Kintoa Mugi
 Société Nationale des Chemins de fer Français
 Transdev ATCRB

Sarea 
Txik Txak sarea honako zerbitzu hauetan banatzen da:

Tram'Busa 

Tram'Buseko lineak Baionaldean aritzen diren igarotze azkarreko autobus lineak dira, eskualdeko leku garrantzitsuenak oso maiztasun handiarekin lotzen dituztenak, semaforoaren lehentasuna eta errei erabiliak. Lineak 2 daude:

Autobusa 

Sareko joan-etorri gehienak autobusez egiten dira, ingurune horrek egituratzen baititu lurraldeko auzoak eta hiriak. Txik Txaken autobus-lineak hirikoak zein hiriartekoak dira, eta udalerri bakar batetik hiru herrialdeetaraino iristen dira. Autobus-lineak "linea nagusiak" (ibilbide garrantzitsuekin Baionaldean), "hiriarteko lineak" (herrialde ezberdinen artean) eta "linea osagarriak" (gainerakoak) bereizten dira.

Linea nagusiak 
Guztira 4 dira Biarritz eta Baiona lotzen dituztenak Angelutik barrena, gainerako autobus-lineak baino maiztasun handiagoz, Tram'Bus lineen osagarri:

Hiriarteko lineak 
Hiriarteko 8 lineek beren artean komunikatzen dituzte herrialdeak, eta beren ibilbideko herrietan gelditzen dira. Pasatzeko maiztasun txikiagoak dituzte, eskari espezifikoagoari erantzuten baitiote, baina distantzia askoz handiagoak egiten dituzte:

Linea osagarriak 
Ondorio praktikoetarako, linea hauek hiru sektoretan banatuta daude (iparraldea, hegoaldea eta ekialdea), hurrenez hurren Baionaldea eta Itsasegia eskualdeei eta lurraldeko gainerako eskualdeei dagozkienak. Iparraldea sektorea 15 linea ditu, guztiak hirikoak, Baionako metropoli-eremuari zerbitzua ematen diotenak, Bidartetik Ondreseraino eta Biarritzetik Mugerreraino:

Hegoaldea sektoreko lineak, 11 guztira, Donibane Lohizuneren eta Hendaiaren inguruan egituratzen dira. Horietako batzuk erabat hiritarrak dira, eta beste batzuk, berriz, hiriartekoak:

Azkenik, ekialdea sektorea beste sektoreetatik kanpoko lineek osatzen dute. Hauek dira:

Anezkak 

Doako anezkak Baiona, Biarritz edo Donibane Lohizune bezalako hiri batzuen erdigunean dagoen zerbitzua da, eta sareko linea nagusietatik urrun samar dauden eremuak (alde zaharrak, hondartzak, disuasio-aparkalekuak...) linea nagusiekin lotzen ditu. Zerbitzua guztiz doakoa da eta ibilgailu elektriko txikiek erabiltzen dute:

Txalupa 

Txalupa, sarearen gehiengoa ez bezala, itsasontzi batean egiten den zerbitzu bat da, Aturri ibaiaren gainean. Gaur egun, linea bakarra dago, udetan Angelun beste geltoki bat gehitzen duena:

Eskaera Bidezko Garraioa 

Landa-eremuetan Txik Txak sarearen geldialdi erregularretatik urrun dauden tokiak konektatzeko, zerbitzu hau sortu da. Gehienez ere 20 joan-etorri egin daitezke etxebizitzaren eta sareko geraleku jakin batzuen artean, baina zerbitzua ematen den udalerrietan bizi direnentzat edo mugikortasun murriztua dutenentzat bakarrik da baliagarria. Eremu-sistema baten bidez funtzionatzen du, eta sistema horretan hainbat udalerri sartzen dira:

Trena 

Txik Txak sareak ez du zehazki tren-zerbitzurik. Horiek SNCF enpresak ematen ditu, TER Akitania Berria sarearen barruan, eta tarifikazio berezia dute. Dena den, Euskal Hirigune Elkargoak Ipar Euskal Herria zeharkatzen duten hiru lineetako bat finantzatzea lortu du, linea, eta ordutegiak kontrolatzen ditu, beraz, Txik Txakeko gainerako lineekin batera. Hauek dira lineak:

Besteak 
Arestian aipatutakoaz gain, beste zerbitzu batzuk ere baditu Txik Txak sareak:

Eskola Garraioa 
Euskal Hirigune Elkargoa eskolako garraioen kudeaketaz arduratzen da 2018ko irailetik aurrera eskumenak transferitu ostean. Eskumen horren eremua Ipar Euskal Herrian menderatu eta eskolatutako ikasleen garraioei dagokie. Eskola-garraio zerbitzu hau lurraldeko edozein eskola, kolegio edo lizeotan matrikulatuta dauden ikasleei zuzenduta dago.

Bizikleta 
Bizikletari dagokionez, Txik Txak bizikletak alokatzeko bi zerbitzu biltzen ditu 2019ko irailean. Alde batetik, Vélibleu, zerbitzu elektrikodun bizikleta zerbitzua, epe laburrerako alokagarriak. Hamabi geltoki zeuden kostaldeko zortzi udalerritan banatuta: Hendaia, Donibane Lohizune, Bidarte, Biarritz, Angelu, Baiona, Bokale eta Tarnose. Zerbitzua amaitu da 2022. urtean, aurkitu gabeko publikoagatik. Bestetik, Ipar Euskal Herriko bizikleta, luzarorako (hilabete batetik 4ra) alokatzeko moduko bizikleta zerbitzua.

Kovoit' 
2020ko azaroaren 30ean aplikazio elebidun bat (frantsesez eta euskaraz) eta webgune bat kaleratu ziren, Txik Txak Kovoit''' izenekoa, koordainketa bultzatzeko asmoz.

 Pass Rocade 50 
2019ko urriaren 1ean Pass Rocade 50 jarri zen abian, eta, horren bidez, Euskal Hirigune Elkargoko 159 udalerrietako biztanleei % 50eko murrizketa egingo zaie, A63 (Ondres eta Biriatu artean) eta A64 (Hiriburu eta Gixune artean) autobideen Euskal Herriko zatietan egingo dituzten ibilbideetarako. Erabiltzaileek gutxienez 20 ibilbide berdin egin behar dituzte hilabetean, eta abonu bat jarri behar dute ASF dendetako batean. Helburua da autobideko trafikoaren zati bat bideratzea, erabiltzaileei murrizketa bat proposatuz, batez ere laneko joan-etorriak eginez eta, horrela, trafikoa desmuntatuz.

 Tarifak 
2022ko uztailaren 4tik aurrera, sareko tarifak bateratu egingo dira, eta berdin-berdinak izango dira linea eta zerbitzu guztietarako, SNCFk emandako tren-zerbitzuetarako izan ezik, horiek garraio-titulu propioak baitituzte.

 Flota 
Txik Txak sarean 211 ibilgailuk egiten dute lan guztira:

 Euskara 

Txik Txak marka komertziala, estetikagatik edo borondatez, elebitasun-hirueletasun irudia ematen saiatzen da. Hala ere, euskararen (eta gaskoiaren) egoera oso desberdina da sare desberdinen arabera. Tram'Bus sarean, euskal izenak eta izen gaskoiak sartzeko diseinatu dituzte geldialdiak. Hau urtaro askotan gertatu da gaskoi izenarekin. Horrela, Marracq, Garros, Maubec, les Pontots, Forum edo parc du Castillon geltoki zaharrak Marrac, Garròs, Maubèc, los Pontòts, Fòrum eta parc de Castilhon gaskonizatuak izan ziren, hurrenez hurren, Tram'Bus sarea zerbitzuan jarri zenean. Hala ere, sarean euskarari buruz dagoen aipamen bakarra Garitako geltokian (frantsesez: Échauguette) dagoen "Museoak" hitzaurrea da. Bestalde, ibilgailuen kanpoaldean errotulazio hirueleduna sartu bada ere (adibidez: "%100 elektrikoa", "100% conectat" edo "silencieux"), megafonia eta ibilbideko dokumentu ofizial guztiak (planoak, ordutegiak, oharrak, etab.) frantsesez bakarrik idazten dira, euskararentzat lekurik utzi gabe.

Hau Baionaldeko gainerako garraiobideetara estrapolatu daiteke: autobusak, txalupa, anezkak... Egoerak hobera egin du apur bat, Lapurdi Itsasegia aldera joan baita. Han, gaskoiaren presentziarik gabe eta autobus sarearen aurretiko esperientziarekin, informazio guztia frantsesez eta euskaraz dago, eta geldialdiek euskal izenak erakusten dituzte (nahiz eta bakarren bat frantsesar eran, Hatchondo edo Haïçabia'' kasu). Testu guztiak bi hizkuntzetan idatzita daude aldi berean, eta ez bereizita, nahiz eta bi hizkuntzak bereizteko frantsesa pribilegiatua izan, lehen postua eta errotulazioa letra lodiz emanez. Euskara gero eta letra lodiagoan agertu ohi da.

Ekialdeko sektoreak inguru berean daude, baina Baionatik zenbat eta urrunago egon, orduan eta euskararen presentzia handiagoa da (ez karteletan eta gainerako testuetan, ia ez baitago halakorik, geltokien izenetan baizik). Izan ere, Zuberoan, ia geltoki guztiek euskara hutsez dute izena.

Interneteko informazioari dagokionez, nahiz eta 2022ko uztaila baino lehen sareko webguneak frantsesezko bertsioa eta euskarazkoa izan, data horretatik aurrera frantsesezko bertsioa baino ez dago eskuragarri.

Azkenik, trenbide-sarean, euskararen aipamen bakarra Baiona eta Donibane Garazi arteko lineko geltokietan dago (Baionan izan ezik), non SNCFk frantsesezko izenarekin batera (beherago eta letra etzanez) euskarazko izena errotulatu duen.

Irudiak

Erreferentziak

Ikus, gainera 
 Euskal Hirigune Elkargoa
 Ipar Euskal Herria

Kanpo estekak 
 Txik Txak sareko webgune ofiziala

Txik Txak