Begi beltzak (abestia)

«Begi beltzak» () Errusiako abestia da. Genero ikuspuntutik erromantza da. Abestiaren egilea Ukrainako poeta bat izan zen, Yevhen Pavlovich Hrebinka. Poema lehen aldiz Literaturnaya gazetan agertu zen, 1843ko urtarrilaren 17an. Musika, bestetik, Florian Hermannen vals aleman batetik dator. Lehen aldiz, hitzak eta musika batera, 1884ko martxoaren 7an plazaratu zen. Fiodor Xaliapinek bertso batzuk gehitu zituen eta munduan zabaldu zuen.

Eztabaida 
Abestiaren jatorria azaltzeko bada beste hipotesi bat. Kubatarrek ere abestiaren egiletza eskatzen dute. Haien ustez Sindo Garay (1867-1968) konpositore kubatarrarena da; Sindok bere neska-lagun Ursularentzat idatzi eta antzoki batean interpretatu omen zuen. Diotenez, errusiar eta italiar abeslari talde batek abestia entzun eta melodia Errusiara eraman zuten. Errusian bertsoak ulertzen ez zituztenez, errusiar konpositoreren batek letra idatzi omen zion eta abestiaz jabetu omen zen.

Jatorrizko poema (Hrebinkaren bertsioa)

Errusieraz 
Очи чёрные, очи страстные,
Очи жгучие и прекрасные!
Как люблю я вас, как боюсь я вас!
Знать, увидел вас я в недобрый час!

Ох, недаром вы глубины темней!
Вижу траур в вас по душе моей,
Вижу пламя в вас я победное:
Сожжено на нём сердце бедное.

Но не грустен я, не печален я,
Утешительна мне судьба моя:
Bсё, что лучшего в жизни Бог дал нам,
В жертву отдал я огневым глазам!

Tranliterazioa 
Ochi chornyye, ochi strastnyye,
Ochi zhguchiye i prekrasnyye!
Kak lyublyu ya vas, kak boyus' ya vas!
Znat', uvidel vas ya v nedobryy chas!

Okh, nedarom vy glubiny temney!
Vizhu traur v vas po dushe moyey,
Vizhu plamya v vas ya pobednoye:
Sozhzheno na nom serdtse bednoye.

No ne grusten ya, ne pechalen ya,
Uteshitel'na mne sud'ba moya:
Bso, chto luchshego v zhizni Bog dal nam,
V zhertvu otdal ya ognevym glazam!

Euskaraz 
Begi beltzak, begi grinatsuak
Begi sutsuak, ederrak
Nola maite zaituztedan, nola beldurtzen zaituztedan
Agian une txar batean ezagutu zintudan.

O, zerbaitegatik zarete itsasoaren sakona baino ilunagoak
Veo en vosotros el duelo por mi alma
Nire arimaren dolua dakusat zuengan.
Bertan ahitua, bihotz gaixo bat

Baina ez nago triste, ez nago triste
Kontsolamendua aurkitzen dut neure patuan:
Dena, bizitzan Jainkoak eman digun onena
Sakrifikatu egiten dizuet, suzko begiak.

Bertsioak 
Asko dira. Hona hemen abestia abestu duten kantari batzuk:
 Vladímir Vysotski, 
 Django Reinhardt, 
 Mireille Mathieu, "Les Yeux Noirs" izenburuarekin.
 Louis Amstrong, "Dark Eyes" izenburuarekin.
 Ernesto Lecuona, "Ojos negros" izenburuarekin.

Erreferentziak

Kanpo estekak 
 Fiodor Xaliapinen interpretazioa.
 Django Reinhardten interpretazioa
 Errusiako Armadako Abesbatza, Baleta eta Orkestraren bertsioa
 Ivan Rebroffen bertsioa.
 Versión cantada por Mireille Mathieuren bertsioa.
 :Abestiaren historia.

Errusiako abestiak
Fiodor Xaliapinen abestiak
Jazz abestiak