Azpeitiko danborrada

Azpeitiko danborrada San Sebastian egunean (urtarrilaren 20) eta bezperan ospatzen diren jai eta desfileak dira. San Sebastian Azpeitiko zaindaria da.

Ospakizuna urtarrilaren 19an hasten da, San Sebastian bezperan, gaueko hamarrak aldera. Helduen danborradako 27 taldek herriko kaleak zeharkatzen dituzte danborra jotzen eta Soreasuko San Sebastian elizan galdialdia egin ondoren, gauerdian denak plazan elkartzen dira. Momentu horretan, San Sebastian eguna eta 24 orduko ospakizuna hasten da. Tradizioz betetako ospakizuna da, momentu, lekuek eta abestiek esanahi handia dute herritarrentzat.

Historia 
Azpeitiko danborrada XIV.mendean herrian egin zieren hainbat Alarderen haritik sortu zela uste da. Hala ere, Soreasuko San Sebastian donearen eguna ospatzeko eta hau omentzeko sortutako ikuskizun honen aurrekari bakarra 1953koa da, herriko plazan danborrada antzeko bat egin zutenean (Donostian 1836az geroztik ospatzen zuten danborrada).

Azpeitira bidalitako bi apaiz donostiar danborradaren eragile nagusiak izan ziren eta gazteen laguntzarekin lehen danborrada antolatu zuten. 1957ko urtarrilaren 19an egin zen lehen danborrada, haurrena. Helduen danborrada lehenengoz 1959an ospatu zen (hiru talderekin) eta ordundik arrakasta handitzen eta ikuskizun bilakatzen joan da. Partaidetza ere urtez urte handitzen joan da.

Helduen Danborrada 
Urtarrilaren 19ko gaueko hamarrak aldera hasten da helduen danborrada. Gastadoreek irekita eta talde guztiak jarraian, herriko kaleak zeharkatuz Soreasuko San Sebastian parrokian geldialdia egiten da eta beste abesti batzuen artean, Soreasuko Sebastian eta San Sebastian Martxa jotzen dira. Ondoren, kalez kale herriko Enparantza Nagusian elkartzen dira talde guztiak, gauerdia baino lehen.

Gauerdian, kanpaiekin batera, San Sebastian Martxa hasten da eta omenduek bandera igotzen dute udaletxeko balkoian. Balkoi horretan egoten dira elkarte bakoitzeko banderadunak beraien elkartea irudikatzen.

Herriko Enparantza Nagusian talde guztiak batera abesti guztiak jotzen dituzte eta amaitutakoan bakoitza bere elkartera joaten da.

Taldeak 
Talde bakoitzaren aurretik, irekitzen, banderaduna eta bi kantinera joaten dira. Hauen atzetik joaten da zuzendaria eta taldea.

Diana 
Azpeitiko parrokiak, Soreasuko San Sebastian, bere patroiaren omenezko ospakizun erlijiosoa izaten du urtarrilaren 20 eguerdian. Meza nagusia bandarekin eta bi danborrada talderekin (danbor eta barrikak) ospatzen da parrokia barruan. Meza hasi aurretik, parroki barruan, San Sebastian Martxa jotzen dute.

Parrokira bidean diana abestia jotzen dute eta meza amaitutakoan, Enparantza Nagusian elkartu eta San Sebastian Martxa eta Soreasuko Sebastian jotzen dute.

Dianan jotzen duten bi taldeak: Ardo-Zaleak eta Gure Ametsa.

Haurren Danborrada 
Haurren danborrada izan zen Azpeitiko lehen danborrada. Hasieran bi talde ateratzen ziren, herrian deialdia egin eta atera nahi zuten haurrek osatzen zituzten taldeak. 1986an herriko ikastetxeei egin zitzaien deialdia, bakoitzak bere taldea edo bi talde ateratzeko. Deialdia onartu eta urte horretatik aurrera ikastetxeek pisu garrantzitsua dute danborrada honetan.

Urtarrilaren 20ko eguardian hasten da haurren danborrada, talde guztiek herriko kaleak zeharkatzen dituzte eta herriko Enparantza Nagusian amaitzen dute, udaletxeko balkoian talde bakoitzeko banderaduna egoten da eta abesti denak jotzen dituzte.

Haurren danborrada osoan zehar karroza joaten da atzetik, eta honen atzetik haurrak inudez jantzita.

Taldeak

Karrozak 
Karrozak Azpeitiko haurren danborradaren ikur bat dira, ikusmina sortzen baitu urtero egiten den karrozak. 1957tik 1987ra arte karrozen gainean erreginak eta damak joaten ziren eta erreginari ‘Azpeitiko ederra’ deitzen ditzaion. 1987tik aurrera, ikastetxeak haurren danborradan sartu zirenean, erregina eta damen ordez haurrak ateratzen hasi ziren. Urtero karrozak gai zehatz eta puntual bat izaten du ardatz bere diseinuan.

Bandera Jaitsiera 
Urtarrilaren 20ko gauean amaiera ematen zaio San Sebastian festari. Hainbat danbor taldek herriko kaleak zeharkatu eta gauerdian plazan elkartuta bandera jaisten da. Abesti guztiak jo eta talde bakoitza bere elkartera joaten da.

Abestiak 
Badira abesti batzuk Azpeitiko danborradan bakarrik jotzen direnak, ospakizun honetarako bereziki sortutako edo moldatutakoak. Herriko abesti berezi hauek Jose Luis Frantsesenarenak dira.
 Soreasuko Sebastian
 San Sebastian martxa
 ‘Txokolo’ diana-txikia
 San Sebastian diana
 Alardea
 Agurra
 Mandioko polka
 Hau dek, hau
 Idiarena
 Tatiago
 Goizeko Izarra
 San Sebastián diana 1

Bitxikeriak 
 Lehen urteetan San Sebastian bezperako helduen danborradak gaueko 10etarako amaituta egon behar izaten zuen, Udaletxeko argiak itzaltzen zizkieten bestela.
 1960an helduen danborrada bi aldiz ospatu zen. Haurren danborrada ez zen ospatu jantziekin arazo bat egon zelako eta helduek San Sebastian egun eguardian ere atera egin behar izan zuten.
 1981ean lehen emakume danborjoleak irten ziren. 2021ean dokumental bat egin zen urteurren hori ospatzeko.
 2009ko helduen danborradan, lehen aldiz talde guztietan emakume danborjoleak egon ziren.
 2015eko San Sebastian bezperako helduen danborradan Gure Esku Dago-ren abestia jo zuten danborjoleek, herriko abeslariek kioskoan abesten zutela eta udalak plataformako kideei bandera igoerarekin omendu ziotelarik. Azpeitiko Gure Esku Dagok egin zuen proposamena eta bai danbor taldeek eta bai udalak bat egin zuten proposamenarekin.
 2017ko udan, Azpeitia eta Hazparneren arteko senidetzaren 30.urteurrenaren ospakizun baitan, danborradako hainbat taldetako 60 lagun inguru joan ziren Lapurdiko herri honetara danborrada egitera.
 2021eko San Sebastian festak bertan behera gelditu ziren COVID-19 pandemiak eraginda. Azpeitiko Udalak danborrada etxeetatik egiteko deialdia egin zuen eta gauerdian herritarrek balkoietatik jo zuten danborrada.
2022ko San Sebastian festak ere bertan behera gelditu ziren azken momentuan, COVID-19 pandemiak eraginda. Danborrada egitea bideragarria zela aldarrikatzeko elkarretaratzea egin zen arren, festak bertan behera uztea adostu zen. 
2023ko danborradan Pantxoa eta Peioren "Batasuna" kanta joko da lehen aldiz.

Erreferentziak

Ikus, gainera 
 Donostiako danborrada

Kanpo estekak 

Azpeitia
Euskal Herriko jaiak