Stakeholder

Stakeholder terminoa (alderdi interesatu gisa euskaraz itzul daitekeena) 1963an erabili zen lehen aldiz Stanford Research Institute-n. Stakeholder-ak honela definitu ziren: "enpresa edo erakunde baten inguruandabiltzan multzoak, ez baleude, ez litzateke enpresa existituko".

R. E. Freeman-ek beste definizio bat eman zion Strategic Management bere obran: A Stakeholder Approach (Pitman, 1984) lanean, "enpresa baten jarduerek eragin dezaketenak edo jarduerei eragin diezaieketenak" aipatzeko, eta "Stakeholderren teoria" (Stakeholder theory, ingelesez) deritzona garatzen du.

Talde edo gizabanako horiek dira interesa duten agente publikoak ("stakeholders"), eta, Freeman-en arabera, negozioen plangintza estrategikoan funtsezko elementutzat hartu behar dira.

Hitz horren itzulpenak eztabaida ugari sortu ditu hainbat hizkuntzatan Interneteko foroetan, nahiz eta espezialista askok uste duten stakeholderren definizio zuzenena alderdi interesatua dela, hau da, erakunde baten jarduerek eragiten dioten edozein pertsona edo erakunde, hala nola erakunde horretako langileak, akziodunak, auzo-elkarteak, sindikatuak, erakunde zibilak eta gobernu-erakundeak. Bi publiko desberdin aurki ditzakegu:

 Barneko alderdi interesdunak: langileak, akziodunak (shareholders), zuzendariak...
 Kanpoko alderdi interesdunak: hornitzaileak, banatzaileak, bezeroak, politikariak...

Enpresako stakeholder-ak 

 Akziodunak
 Enpresa, industria edo lanbide elkarteak
 Bezeroak
 Lehiakideak
 Enpresarekin eragiten duten komunitateak: auzo elkarteak...
 Jabeak
 Enplegatuak
 Gobernu nazionala
 Tokiko gobernuak
 Probintzia-gobernuak
 Inbertitzaileak
 GKEak
 Enpresarentzako hornitzaileak/saltzaileak
 Sindikatuak
 Familia

Stakeholder horiek guztiek irabaziak ateratzen dituzte edo kalteak izaten dituzte enpresa beraren ekintzen ondorioz.

Stakeholder-ak Sistemetan 
Irtenbide ezin hobea behar duten arazo batean interesdun edo inplikatu ere esaten zaie. Sistemen garapenaren ikuspuntutik, Stakeholders bat proiektu edo ataza bat egin nahi duen pertsona edo entitatea da, bere erabaki- edo finantzaketa-ahalmenaren bitartekaritza eginez.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Teoria ekonomikoa
Kudeaketa