1362ko San Martzeloren uholdea

1362ko San Martzeloren uholdea edo  (behe-saxoieraz  ahoskatua; , ) urtarrilaren 16an gertaturiko zikloi estratropikala izan zen, ilberriarekin bat egin zuena. Ozeano Atlantikoan sortutako ekaitz handi bat izan zen, Ingalaterra, Herbehereak, iparraldeko Alemania eta Schleswig eragin zituen, 25.000-100.000 heriotza eraginez.

Izena 
Igande hori Martzelo I.a aita santuaren jaia zelako, ezizen hori hartu zuen. Danieraz  () eta behe-alemanez  () deitu zioten.

Ekaitza 
Aurreko egunean, 1362ko urtarrilaren 15ean, larunbata, Ipar Itsasotik zetorren sagailo zikloniko itzel batek eskualdeko barnealdea garbitu zuen Herbehereetatik Danimarkaraino.

Urtarrilaren 16an, igandea, itsasaldia biziagoa izan zen, uharte batzuk suntsituz, lehorreko eremu zabalak uharte bihurtuz, eta herri osoak suntsituz, tartean Rungholt (Strand uhartean, Frisia iparraldean) Ekialdeko Yorkshireko Ravenser Odd eta Dunwicheko portua.

Urtarrilaren 17a izan zen marea gogorraren azken eguna.

Garaiko kroniken arabera, Ipar Itsaso osoan 100.000 hildako inguru izan ziren, baina kopuru hori ziurrenik gehiegizkoa izango da. Holandan bakarrik 25.000 eta 40.000 biktima artean izan ziren.

Uholdeak Ipar Itsasoaren inguruko herrialde guztiak jo zituen. Anton Heimreich kronikari alemaniarrak jakinarazi zuenez, Schleswig-Holsteinen ura (Ipar Itsasoan presak eraikitzearen ondorioz) 4 ukondotik (2,4 metro inguru) gora igo zen eta 21 presa eta diketik gora igaro zen. Rungholt hiri aberatsa eta beste zazpi parrokia ur azpian geratu ziren betiko. Gaur egun bada elezahar bat, ekaitzetan Rungholteko elizetako kanpaiak entzun daitezkeena.

Ondorioak 
Ekaitz-marea horrek, XIII. eta XIV. mendeko antzeko neurriko beste batzuekin batera, paper garrantzitsua izan zuen Zuiderzeeren eraketan, eta Europako iparraldean Izotz Aro Txikiaren hasieran izandako ezegonkortasun meteorologikoaren adibide nabarmena izan zen.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Alemaniako hondamenak
Herbehereetako hondamenak
Erresuma Batuko hondamenak
Danimarkako hondamenak
Europako uholdeak
Zikloi estratopikalak
1362