Gauez harrizko zubiaren azpian

Gauez harrizko zubiaren azpian. Praga zaharraren eleberri bat () Leo Perutz idazlearen eleberria, 1958an plazaratuta. Jatorrizko liburua alemanez idatzita dago. Leo Perutz (1882-1957) idazle txekiar-austriarra zen. Liburu horretan agertzen dira kaleko musikariak, diru-mailegatzaileak, alkimistak, errabinoak, gortesauak, bufoiak, enperadoreak, zaldunak, maitaleak… gizarte ñabar, koloretsu eta askotarikoa.

Ezaugarriak 
Nahiko eleberri atipikoa da hau. Berez,, hamalau narrazio dira, itxuraz haien arteko loturarik gabe baina, hala ere, haien artean oso lotuta. Kronologikoki ere narrazioek ez dute denboraren ordena errespetatzen. Amaieran epilogoak multzo osoa lotzen du.

Leo Perutz Pragan jaio zen eta bertan kokatzen diren istoriak. Kronologikoki XVI. mendetik XVII. mende hasiera arte doaz, Rodolfo II.aren garaian eta ondorengo urteetan, Hogeita Hamar Urteko Gerra hasi arte. Eleberriaren gai nagusia enperadoreak Pragako judu aberats baten emaztearekin izan zuen maitasun harremana da; senarra gorteko hartzedun nagusia zen, bestetik. Liburuaren eszenatoki nagusiak Pragako auzo judu zaharra eta enperadorearen gortea dira.

Rodolfo II.a liburuaren pertsonaia nagusia da. Germaniako Erromatar Inperio Santukoaren enperadorea oso xelebrea zen: arte-bildumagilea eta alkimisten babeslea, haren bitxikeriak ordaintzeko zergaz gainezka egoten zen beti. Liburuan ere beste pertsona ospetsu eta historikoak agertzen dira: Johannes Kepler astronomoa edo Wallenstein, Hogeita Hamar Urteko Gerran buru garrantzitsuenetariko bat izango zena.

Fantasiak ere protagonismo handia du: mamuak, Kabalarekin lotutako elementuak, e.a. Elementu hauek eleberriaren garatzean garrantzi handia dute.

Fabulaziorako gaitasun paregabea erakusten dute narraziook, maisuki uztartzen dituztenak kondaira eta historia, umorea eta abentura, fantasia eta garaiko ohituren deskribapena. Duela lau mendeko Praga liluragarri bat agerrarazten digu egileak, giza arimaren ezagutza sakonez eta, aldi berean, XX. mendean betiko galdu zen Erdi Europako kultura juduaren nostalgiaz.

Erreferentziak

Kanpo estekak 
 Euskarazko itzulpenaren aurkezpena.
 Aurkezpena Gara egunkarian, 2019/10/03.
 Joannes Jauregiren komentarioa Berrian, 2020/02/23.

Leo Perutzen eleberriak
Eleberri historikoak
Alemanezko eleberriak
XVII. mendean girotutako eleberriak
Euskaratutako liburuak
Austriako eleberriak
1957ko liburuak
2019ko liburuak
Hil ondoko liburuak