Andy Kaufman

Andrew Geoffrey Kaufman (1949ko urtarrilaren 17a - 1984ko maiatzaren 16a)  estatubatuar artista, aktore, idazle eta performance-artista izan zen. Askotan komediante deitzen dioten arren, Kaufmanek bere burua "kantu- eta dantza-gizon" gisa deskribatu zuen.  Tradizionalki ulertzen den moduan txisteak kontatzea eta komedian parte hartzea gutxiesten zuen, behin introspekzio-elkarrizketa arraro batean esan zuen: "Ez naiz komiko bat, ez dut inoiz txisterik kontatu. . . Komediantearen promesa da aterako dela eta berarekin barre egingo duzula. . . Nire promesa bakarra zu ahal dudan moduan entretenitzen saiatuko naizela da." 

1970eko hamarkadaren hasieran komedia klub txikietan lan egin ondoren, Kaufmanek publiko handiago baten arreta piztu zuen 1975ean, Saturday Night Live-ren lehen denboraldian bere emanaldiaren zatiak egitera gonbidatu zutenean. Bere Foreign Man pertsonaia izan zen 1978tik 1983ra bitartean Taxi telebista programa arrakastatsuan Latka Gravas-en interpretazioa egiteko oinarria.  Garai horretan, komedia-klubetan eta antzokietan ibiltzen jarraitu zuen arte/komedia ikuskizunetan, batzuetan bera bezala agertzen eta besteetan Tony Clifton saloiko abeslari zakar gisa. Sketch-komediatan eta gaueko tertulia saiotan ere gonbidatu ohi zuten, bereziki Late Night with David Letterman programan.  1982an, Kaufman-ek bere borroka profesionaleko gaiztoaren akzioa Letterman-en ikuskizunera eraman zuen Continental Wrestling Association-eko Jerry "The King" Lawlerrekin izandako topaketa baten bidez (nahiz eta liskarra planifikatu zela hamarkada bat beranduago arte ez zen publikoki agerian utzi).

Kaufman biriketako minbiziaren ondorioz hil zen 1984an, 35 urte zituela.  Txantxak eta azpijoko landuak bere karrerako elementu garrantzitsuak izan zirelako, Kaufmanek bere heriotza faltsutu zuenaren zurrumurru iraunkorrak zabaldu dira.   Bere pertsonaien aniztasunagatik, bere komediaren ikuspegi guztiz kontraintuitiboagatik eta ikusleen erreakzio negatibo eta nahasgarriak eragiteko borondateagatik errespetatzen jarraitzen dute.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

New Yorkeko estatuko jendea
Ingelesezko idazleak
Ameriketako Estatu Batuetako idazleak
Ameriketako Estatu Batuetako aktoreak
Heriotzari buruzko konspirazio teoriak
Birikako minbiziaren ondorioz hildakoak