San Martin eliza (Inbuluzketa)

San Martin eliza Esteribarko Inbuluzketa kontzejuan XIII. mendeko kristiau eliza bat da. Donejakue Bidearen baitako ondare kontsideratzen da, Nafar Bideak Nafarroan egiten duen etaparen parte.

Eraikina 
Erdi Aroko eraikina da, eta bere aztarnak geratzen dira, XVII-XVIII. mendeetan zehar aldatu zena, gaur egungo itxurara iritsi arte. Habearte bakarra du, bost ataletan banatua, burualde poligonala eta oinplano karratuko kanpandorrea oinaldean, habeartearen lehen atalaren gainean. Sarrera epistolaren aldetik dago, arku zorrotzeko ate xume batekin, arkibolta lauekin, tenpluaren lehen garaikoa izan zitekeena. Alde horretan bertan, ertz-gangaz estalitako kapera bat eta kapera nagusiarekin lotzen den sakristia daude. Habeartea ilargixka-gangaz estalita dago, oinaldeko atalean izan ezik. Bertan, korua dago, dorrearekin bat datorrena, eta teilatu lauz estalita dago. Kapera nagusiak hiruki formako horma-ataleko ganga du, oinplano poligonalari egokituta.

Erretaula nagusia egurrezkoa da, polikromia ondorengoa du, eta XVII. mendearen lehen erdian egindako lan interesgarria da. Nafarroan garai hartako estetika erromanistari jarraitzen dio, hein handi batean. Geroago, zokalo bat eta lehen bankua gehitu zitzaizkion, altuera handiagoa emateko, bai eta erakustoki handi bat ere, jatorrizko sagrarioaren lekuan, haren behealdera mugituta geratu zena. Banku altua, hiru kaleko gorputza eta gailurra ditu, alboetan erliebeak eta irudi exentuak erdiko kalean eta teilatupean.

Sagrarioan, San Pedro eta San Paulo artean dagoen Kristo berpiztua irudikatzen da. Bankuan, Kristoren Pasioa, Printzipioa eta Eskarnioak gurutzearen oinean agertzen diren erliebe bana dago. Erretaularen gorputzean, erdiko horma-hobia tenpluaren titularra den San Martinen tailu eseriarekin okupatzen da, eta, alboetan, bere elezaharraren erliebeekin, tunika zaharra eta txiroari bere kaparen dohaintza mahuka berriekin estaltzen dioten aingeruek laguntzen dioten meza. Koroatzean, alboetan profeten bi irudi dituen Kalbarioko taldea dago.

Ebanjelioaren aldeko horman erretaula bat dago mazoneria errokokoarekin. Erretaula horretarako, taula gaineko pintura eder bat baliatu zen, Donostiako martirioari eskainia, Dioklezianoren aginduz. Joera manierista duen beste bat, paisaia-hondo eder bati buruzko pertsonaia ugarirekin, Juan de Landaren tailerrarekin lotu daitekeena, Hiriberri Arakilgo margolari naturala, Iruñeko bizilaguna, Nafarroako naturalismo protobarrokorako igarobidea adierazten duena.

Erreferentziak

Ikus, gainera 

 Inbuluzketa

Kanpo estekak 

Esteribarko eraikinak
Nafarroako elizak