Erika Böhm-Vitense

Erika Helga Ruth Böhm-Vitense (Kurau, Alemania, 1923ko ekainaren 3a - Seattle, Estatu Batuak, 2017ko urtarrilaren 21a) alemaniar jatorriko astrofisika estatubatuarra izan zen, izar aldakor zefeidoei eta atmosfera estelarretako konbekzioari buruzko lanagatik ezaguna.

Biografia 
Böhm-Vitense 'Erika Helga Ruth Vitense' gisa jaio zen Kurauren (Alemania). Hiru ahizpen artean bigarrena zen. Wilma eta Hans Vitense gurasoak maisuak izan ziren eta alabak Lübeck-en (Alemania) hazi zituzten. Erika Tubingako Unibertsitatean hasi zen graduatu aurreko ikasketak egiten, 1943an, baina Kielgo Unibertsitatera joan zen 1945ean, lehen erakundearena baino eguneratuagoa eta berritzaileagoa zen astronomia-sail baten bila.

Lizentziatura 1948an amaitu zuen, eta ondoren Kielen egon zen graduondoko ikasketak egiteko. Albrecht Unsöldekin lan egin zuen Eguzkiaren presioaren eta tenperaturaren araberako xurgapen jarraituko koefizienteei buruzko tesian. 1951n defendatu zuen, eta doktoretza-titulua lortu zuen.

Doktoretza lortu ondoren, Erika Kielen geratu zen ikertzaile elkartu gisa, eta bi urte geroago Die Wasserstoffkonvektionszone der Sonne argitaratu zuen. Mit 11 Textabbildungen (Eguzkiaren hidrogenozko konbekzio-eremua, testua duten hamaika irudiekin batera). Argitaratu zenetik 300 aldiz baino gehiagotan aipatu dute.

Ezkondu ondoren, 1954an, Lick Behatokira eta Kaliforniako Unibertsitatera (Berkeley) joan ziren bisitan, urtebetez. Kiel-era itzuli zenean, senarra ere astrofisikoa zen, eta lanpostu bat bete zuen.

1968an, Washingtongo Unibertsitatera joan ziren biak, ikerketako bazkide senior gisa hasteko. 1971n lanaldi osoko irakasle lanpostua lortu zuen, geroago irakasle emeritu bihurtzeko. Bere garaian, Washingtongo Unibertsitatean, funtsezko ekarpenak egin zituen izar bitarrak, izar-tenperaturak, jarduera kromosferikoa, errotazioa eta eguzki-konbekzioa ulertzeko. Nahastearen luzeraren teoriaren oinarriei ere ekarpen garrantzitsuak egin zizkien, eta lan horretan bere ibilbidean zehar jarraitu zuen.

1978an, Erikak ikusi zuen argi ultramoreko banda zela izar-kromosferak behatzeko modurik onena. International Ultraviolet Explorer (IUE) 1978ko urtarrilean abiatu zen, eta emandako informazioari esker, bere lana zabaldu ahal izan zuen.

Erika Seattlen (Washington) hil zen, 2017ko urtarrilaren 21ean.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Emakume astronomoak
Alemaniarrak
Ameriketako Estatu Batuetako astronomoak