Antestia Oandissenen estela

Antestia Oandissenen estela edo hilarria, Soriako Tierras Altas eskualdean aurkitu zen erromatar garaiko heriotza-estela edo hilarria da. Tailer epigrafiko bereko beste estelak ez bezala, ez du marrazkirik eta idazkuna bakarrik agertzen da. Testu horretan agertzen den hildakoaren izena, antzinako euskararen aitzindaria izango litzatekeen euskal-akitanierazkoa da.

Jatorria eta kronologia 
Antestia Oandissen, Las Aldehuelas udalerri barruan dagoen Valloria herriko etxe batean zegoen, eta litekeena da herri horretatik gertu dagoen La Muela aztarnategian izatea jatorria. K.o. I mende bukaerakoa edo II mende hasierakoa da.

Testuaren ezaugarriak 

Testuak hiru parte ditu: hildako neska gaztearen izena eta noren alaba zen: ANTESTIA-OANDISSEN-LU-CI-F (Antestia Oandissen, Lucii filia: Antestia Oandissen, Lucioren alaba), bere adina, AN-XI (Annorum XI: 11 urte) eta hilarrietan ohikoa den esapidea, H-S-EST (Hic sepulta est: hemen ehortzirik dago). Tailer honetako inskripzioetan ez da ohikoa adin zehatza adieraztea, beti hamarnaka jartzen baita: XX, XXX, XXXX, etab.

"Antestius", eta batzuetan "Antisistius" nomen-a (familia izena) latina da: Antestia emakumeen kasuan eta Antestius gizonen kasuan. Tailer epigrafiko berean idatzi zuten Antestius Sesenco-ren "abizen" bera dauka.

Izenaren bigarren osagaia (izen pertsonala), ordea, indigena da. Oandissen hitzak bi ss ditu eta horrek esan nahi du ez duela S soinua adierazten, baina litekeena da s soinuaren antzeko beste fonema bat irudikatzea. Honela dio Joakin Gorrotxategik hizki bikoitz horri buruz, Miñaoko Helasseri eskainitako aldarearen idazkuna aztertzean:

Identifikatzaile epigrafikoa 
"Antestia Oandissen"-en inskripzioaren kode epigrafikoak eta bibliografia: HEp 2, 1990, 668 = HEp 3, 1993, 359 = AE 1990, 566 = AE 2001, +01222 = HEp 19, 2010, 300 = Fernández Palacios, F. “Casos Y Cosas Peninsulares Relacionadas Con La Denominada Onomástica Vasco-Aquitana.” Palaeohispanica 10 (2010), p. 366

Erreferentziak

Ikus, gainera 

 Akitaniera Sorian
 Epigrafia

Kanpo estekak 

 Hispania Epigraphica-ko fitxa
 Epigrafische Datenbak Heidelberg-en duen ftixa

Soria probintziako kultura-intereseko ondasunak
Euskara Antzinaroan
Artefaktu arkeologikoak
Euskararen jatorria eta ahaideak
Euskararen historia
Eusko-akitanierazko izendun idazkunak