Nafarroako Brigadak

Nafarroako Brigadak estatu kolpearen aldeko eta Errepublikaren aurkako errekete eta falangista boluntarioez osatutako unitate militarrak izan ziren. Haiek burutu zuten Gipuzkoa eta Bizkaiaren aurkako erasoa. Espainiako Gerra Zibila aurretik antolatuta zeuden eta militar faxisten kontsignak jarraitzen zituzten.

Antolaketa 
Nafarroako Brigadetan unitate hauek zeuden:
 Erreketen 13 oinezko erregimentu
 Falangeren zazpi bandera
 Hamabi infanteria batailoi.

Agintariak

Operazioak 
 Bilboko gudua: Bilboko Burdin Hesia gainditu zuten eta Bilbo okupatu zuten.
 Kantauriko kanpaina.
 Santanderreko gudua

Gerra krimenak 
Forentseen probeekin eta dokumentuekin Nafarroako VI. Brigadaren barruan zeuden Arapiles Mendia IV. Batailoiari, Valdediós Monasterioaren Ospitale Pskiatrikoaren hamazazpi erizainen eta haietako baten alabaren hilketa egozten zaio. Ospitalea Villaviciosan zegoen, Asturiasen. Gertaerak 1937ko urriaren 27 eta 28an izan ziren, goizaldean. Ahozko testigantzen arabera biktimak aurretik bortxatuak eta haien hilobia irekitzera behartuak izan ziren. Erizain baten alaba hamabost urte zituen.

Bitxikeriak 
Gaur egungo Bilboko Unamuno plazari 1937an "Brigadas de Navarra" (Nafarroako Brigadak) izena jarri zioten. Lehenago "Plaza de los Auxiliares" izena zuen plaza honek izen frankista mantendu zuen diktadorea hil arte.

Bilboko Nafarroako kaleak brigada honen omenez aldatu zuen izena, lehenago "Calle de la Estación" ("Geltokiaren kalea") zuen izena. Baina karlista hauen aldeko izena begibistakoa ez zenez, izena mantendu zen.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Espainiako Gerra Zibila
Frankismoa
Errepublikaren aurka altxatutako unitateak
Espainiako Gerra Zibila Euskal Herrian
Gudulari erreketeak
Nafarroako errepresio frankista