Los Jaivas

Los Jaivas Txileko musika taldea da, Txileko Viña del Mar-en 1963an sortutako folk, rock, psikodelia eta rock progresiboaren estiloetan aritzen dena. Latinoamerikako garai guztietako artistarik garrantzitsuenetakotzat jotzen dira.

Historia 
Los Jaivas Txileko musikan agertu zen 1963an, rock progresibo-andino talde gisa, rocka Hego Amerikako arbasoen musikarekin nahastuz. Parra anaiek Mario Mutis eta Eduardo "Gato" Alquinta (gato gaztelaniazko katua da) elkar ezagutu zituzten oberen haurtzaroan eta musika jotzeko batu ziren. Ospea Viña del Mar-en eskuratu zuten, hainbat festa eta ikuskizunetan joz.

Bandak Argentinan hartu zuen aterpe diktadura militarrak Txile hartu ondoren. 1977an Frantziara jo zuten eta han izan zuten denbora luzez bizilekua. Taldearen lehen aldaketa nagusia 1988an gertatu zen Gabriel Perun hil zenean trafiko-istripu batean. Juanita alabak hartu zuen tokia danborren atzean.

2003ko urtarrilean, Gato Alquinta abeslari nagusia Coquimbon (Txile) hil zen, bihotzekoak jota itsasoan igeri egiten ari zela. Gato-ren hiru semeak laster sartu ziren taldean bera ordezkatzeko: Ankatu (gitarra), Eloy (saxofoia) eta Aurora (ahotsa). Aurora handik gutxira alde egin zuen, eta Eloy 2004an hil zen bihotzekoak jota  . Ankatu, ordea, taldeko kide da oraindik.

Izena 
Rolando Fuentesek proposatutako taldearen jatorrizko izena (Claudio Parra kide sortzailearen institutuko laguna) High-bass zen.  Txilen garai hartan, musika bandetarako ingelesezko izenak erabiltzea ohikoa zen.  Beste iturri batek adierazten du izena kideen altuera desberdintasunen erreferentzia dela, gaztelaniaz baxu gitarraren hitza txikia (baxua) bezalakoa baita. Beste iturri batek izena azaltzen du beste instrumentuen aldean oso bolumen altuan jotzen den gitarra baxuaren erreferentzia gisa. 

Azkar konturatu ziren ingeles soinudun izen bat ez zela egokia talde folkloriko baterako, eta, beraz, Jaivas (HIGH-BASS) aldatu zuten, "baxu altuaren" ahoskatze "txiletarizatua".

Omenaldia 
Los Jaivas-i omenaldia egin zitzaien 50. urteurrena zela eta, Olmué-n (Txilen) 2014ko urtarrilaren 23tik 26ra egindako Olmué-ko jaialdian.

Kideak 

 Alan Reale (gitarra, ahotsa)
 Juanita Parra (bateria)
 Mario Mutis (ahotsa, gitarra elektrikoa, baxua, perkusioa)
 Claudio Parra (pianoa, ahotsa)
 Francisco Bosco (saxofoia, organoa)
 Carlos Cabezas (txarangoa, ahotsa, biolina, flauta)

Kide ohiak 

 Ankatu Alquinta (ahotsa, gitarra)
 Gabriel Parra † (bateria)
 Eduardo "Gato" Alquinta † (ahotsa, gitarra)
 Eduardo Parra (organoa, perkusioa)
 Eloy Alquinta † (ahotsa, saxofoia, perkusioa)
 Aurora Alquinta (ahotsa)
 Carlos Edumuybueno (gitarra)
 Julio Anderson (baxua)
 Carlos Canzani (baxua, gitarra)
 Alberto Ledo (charangoa, quena)
 Marcelo Muñoz (bateria)
 Fernando Flores (baxua)

Diskografia 

 El Volantín 1971
 Todos juntos 1972
 La Ventana 1973
 Palomita blanca (Filmen soinu banda) 1973 (1992an argitaratua)
 Sueños de América 1974 (1979an argitaratua)
 Los Jaivas (El indio) 1975
 Canción Del Sur 1977
 Mambo de Machaguay (Bilduma) 1978
 Alturas de Macchu Picchu (Pablo Nerudaren Canto general-aren letretan oinarrituta) 1981
 Aconcagua 1982
 Obras de Violeta Parra 1984
 Si tu no estás 1989
 Hijos de la Tierra 1995
 Trilogia: El Rencuentro 1997
 Mamalluca 1999
 En El Bar-Restaurant Lo Que Nunca Se Supo (Bilduma) 2000
 Los Jaivas En Concierto: Gira Chile 2000 (Zuzenean) 2000
 Arrebol 2001
 Obras Cumbres (Bilduma) 2003
 La Vorágine I, Pan Negro (Inprobisazioak 1969-70) 2003
 La Vorágine II, La Reforma (Inprobisazioak 1969-70) 2003
 La Vorágine III, El Tótem (Inprobisazioak 1969-70) 2003
 La Vorágine IV, Mucha Intensidad (Inprobisazioak 1969-70) 2003
 La Vorágine V, ¿Qué Hacer? (Inprobisazioak 1969-70) 2003an
 Serie de Oro: Grandes Exitos (Bilduma) 2004

Erreferentziak

Kanpo estekak 
 Deskargatu Los Jaivasen albuma

Txileko musika taldeak