Jerónimo Méndez Arancibia

Jerónimo Segundo Méndez y Arancibia  (Chañaral, 1887ko irailaren 25a - Santiago, 1959ko ekainaren 14a) txiletar medikua eta politikaria izan zen, Alderdi Erradikaleko (PR) kidea. Barne ministro izan zen Pedro Aguirre Cerda presidentearen gobernuan, eta 1941eko azaroan hil ondoren herrialdeko presidenteorde kargua hartu zuen. Aurretik Coquimbo bere jaioterriko udalerriko alkatea, kontseilaria eta senataria izan zen.

Biografia

familia eta ikasketak 
Txileko Chañaral udalerrian jaio zen 1887ko irailaren 25ean, Jerónimo Méndez y Rojas eta Clotilde Arancibia y Carvajalen semea.  Lehen eta Bigarren Hezkuntzako ikasketak egin zituen La Serenako Gizonen Lizeoa, eta goi mailako ikasketak jarraitu zituen Txileko Unibertsitateko Medikuntza Eskolan, eta handik 1914an zirujau titulua lortu zuen, "Enfermedades de la vista" tesiarekin. Ondoren, oftalmologian espezializatu zen eta 1926, 1930 eta 1931n, Europara diziplina horretan prestakuntzarako bidaiak egin zituen. 

Amelia Toyos Realesekin ezkondu zen, eta harekin bost seme-alaba izan zituen: Hugo, Amelia, Eliana, Raquel eta Mario, azkenak bikiak.

Karrera profesionala 
Ovalle-n hasi zuen bere jarduera profesionala, hiri horretan egon zen 1919ra arte. 1921ean Coquimbo Ospitaleko mediku izendatu zuten, 1924 eta 1945 bitartean bertako zuzendaria izanik. Aldi berean, Seguro Obrero de Coquimboko mediku-buru izan zen 1930 eta 1944 artean 

Bestalde, Coquimbo Social Clubeko kidea zen, Radical Clubekoa (hamabi urtez lehendakaria izan zen), Txileko Artisauen Elkarteko ohorezko bazkidea eta Magallanes Kirol Klubaren buru.   Era berean, Línea Aérea Nacionaleko presidente izan zen (1941-1942), Karitate eta Gizarte Laguntzako Zuzendaritzako zuzendari nagusi (1942-1943), Txileko Elektrizitate Konpainiako presidente eta La Hora egunkariko zuzendari gisa.

Karrera politikoa 
1905ean Coquimboko Alderdi Erradikalean sartuz hasi zen bere jarduera politikoa, eta talde hori hemezortzi urte baino gehiagoz Coquimboko Probintzia Kontseiluko presidente izan zen, eta Batzorde Exekutibo Nazionaleko (CEN), 1946an  Coquimboko alkatea izan zen 1933 eta 1935 artean, eta udalerri horretako alkatea 1935 eta 1938 artean. 1940an, Atacamako eta Coquimboko senatari gisa hautatu zuten hauteskunde osagarrietan , Abraham Gatica Silva zenaren ordez. Bere administrazioan, ordezko senatari izan zen Higiene, Osasun eta Laguntza Publikoko Batzorde Iraunkorrean. 

1941eko azaroaren 10ean Pedro Aguirre Cerda presidenteak Barne ministro izendatu zuen, bere konbaleszentzian Errepublikako presidenteorde izateko; Lehendakariorde kargua hartu ondoren, ministerioko bere aurrekoa (Leonardo Guzmán Cortés) izendatu zuen sail horren ordezko gisa.  Urte horretako azaroaren 25ean Aguirre Cerda hil zenean, presidenteorde gisa berretsi zuten eta bere ardura izan zen estatuburuaren hileta buru izatea. 

Hurrengo presidentetzarako hauteskundeak deitzeko misioarekin, 1941eko abenduaren 4an hau deitu zen eta 1942ko otsailaren 1ean egin zen  Juan Antonio Ríos hautagaia irabaziz, erradikala ere. 

Ríos Errepublikako lehendakaritzan zegoela, 1943ko otsailaren 4an, Osasun, Ongizate eta Gizarte Laguntza Ministerioaren buru izendatu zuten, urte bereko ekainaren 7ra arte karguan arituz.  Gero, beste erradikal baten presidentetzapean, Gabriel González Videla, 1950eko apirilaren 11tik maiatzaren 8ra bitartean, Barne ministro eta Kanpo Harremanetarako ministro kargua hartu zuen, ordezko eta ordezko gisa hurrenez hurren.  

Santiagon hil zen 1959ko ekainaren 14an, 71 urte zituela. Omenaldi gisa, gaur egun Chañaral Laneko Segurtasun Institutuak bere izena darama.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Txileko presidenteordeak
Txileko Barne ministroak
Txileko Unibertsitateko ikasleak
Euskal txiletarrak