Eulalie Papavoine

Eulalie Papavoine (Auxerre, 1846ko azaroaren 11 - Châlons-en-Champagne, 1875eko maiatzaren 24a) Parisko jostuna izan zen. Parisko Komunan parte hartu zuen ambulancière (kanpaina-ospitaleko erizaina) gisa.

Biografia

Parisko Komuna 
Eulalia Papavoine ezkongabea zen eta Rémy Balthazar zizelatzailearekin bizi zen. Rémy Balthazar Guardia Nazionalaren 135. batailoiko kaporal federatua zen. Harekin Papavoinek seme bat izan zuen. Parisko Komunan, ambulancière gisa segitu zion bikotekideari Neuilly, Issy, Vanves eta Levallois-en.

Atxiloketa eta epaiketa 
Aste odoltsuaren ondoren, Papavoine atxilotu eta Satoryn giltzapetu zuten. Matxinadako buruzagitzat hartu zutenez, Versaillesko Chantiers espetxera bidali zuten, beste berrogei emakumerekin batera. Geroago, zentzategira bidali zuten, eta bertan oso baldintza zailetan egon zen. Édith Thomasen arabera, «errepresioak ez zien bakarrik erasan armak eskuetan harrapatu zituzten borrokalariei [...], ausaz jotzen zuen. Emakume pobre oro susmagarria zen». Atxilotutako emakumeek, ez bazituzten segituan hiltzen (Aste Odoltsuan, 52 emakume fusilatu edo bestela hil egin zituzten),  Parisko jendetzaren iseka eta irainen artean ibili behar izaten zuten.

Pétroleuse-en prozesua 1871ko irailaren 3an hasi zen. Papavoineri Solferino kaleko etxe batean Léontine Suétens-ekin batera hiru zapi ostu izana leporatu zioten. Etxe hartan, kanpaina-ospitale bat instalatu zuten, eta bertan artatu zituzten Rapp etorbidean gertatutako leherketa baten ondorioz zauritutakoak. Papavoinek zaurituak erreskatatzen zituen, lehen zainketak ematen zizkien Solferino kalean eta gero Karitateko ospitalera eramaten zituen.

Papavoinek ez zuen aurrekari judizialik, eta ukatu egin zuen auzoko suteetan parte hartu izana. Hala ere, onartu zuen Solferino kaleko etxe batean kanpaina-ospitale bat antolatu zuela.

Zigorra 
1871ko irailaren 4an, gotorleku batean deportatua izateko zigorra eta degradazio zibikoa ezarri zizkioten. Atxilotuta jarraitzen zuen bitartean, Satoryko kaian preso zegoen bere bikotekide Rémy Balthazarrekin  ezkontzen utzi zioten, beren semea, garai hartan lau urte zituena, legitimatu ahal izateko.

Prozesu hartan, Victor Hugok Théophile Ferré eta Louis Rossel defendatu zituen, baina baita hiru emakume ere: Eulalie Papavoine, Léontine Suétens eta Joséphine Marchais. Idazle frantziarraren ustez, matxinatuak ez ziren kriminal arruntak, borrokalari iraultzaileak baizik. Hiru emakumeen defentsan, gainera, auzi sozialaz baliatu zen:Eulalie Papavoine Châlons-sur-Marneko asiloan hil zen 1875eko maiatzaren 24an.

Papavoineren irudia 
Eulalia Papavoine prostituta iraultzailearen mitoarekin parekatua izan zen, eta geroago, pétroleuse ustez su-emailearenarekin.

Prostituta iraultzailearen mitoa 
Roger Bellet akademikoaren ustez, Flaubertek 1848tik aurrera garatu zen mito ezagunera jotzen du, garai iraultzaile handi hartako prostituta enblematikoaren mitora, hain zuzen, baina bere zentzua erabat aldatuz. Lehen Askatasunaren alegoria bizia zena orain ez da martzurkeriarik gabea Flauberten begietarako: emakume publikoaren sinbolo mugiezin eta beldurgarria da.

Pétroleuse-aren mitoa 
Bertall-ek, Bigarren Inperioko karikaturagile sozialak Komunako emakumeei buruz eginiko irudi serian, Papavoine XIX. mendeko antiemakume gisa agertzen da, hau da, ama eta emazte txarra, edaten eta erretzen duen emakume histerikoa. Eulalie Papavoine eta berarekin batera akusaturiko emakumeen epaiketa 1871ko uda eta udazkenean foiletoietan serializatua izan zen. 

Pierre Casselle artxibozainaren aburuz, "epaiketan prozesaturiko emakumeek —communardes, gehienak suteak eragiteagatik akusatuak—, kontakizun ilustratuetan aurkezten zituzten moduan, ez zuten inolako errukirik eragiten, erabateko sumindura eta gaitzespena baizik". Erretratu fisikoek haien gizatxarkeria agerian utzi behar zuten, eta horregatik, prozesuan zeuden berriemaileek, «emakume haiek —Rétiffe, Marchais, Bocquin, Suétens, Papavoine— sudur harroaz, begi biziotsuez, erbinude-buru batez apainduta, ile eta xigola zikinez orraztuta, eta aurpegia lizunkeriak hondaturik aurkezten zituzten».

Papavoine gerokoen begietara 
Jean Jaurès, bere Histoire socialiste liburuan, Eulalie Papavoineren prozesua aztertu zuen. Bere ustez, epaiketa politikoa izan zen eta akusatuak jazarpen judiziala jasan zuen: «Magistratuek —botak oraindik odolez lohiturik zituzten ofizialak, ofizialordeak eta soldaduak— baionetaz egindako erasoak balira bezala zuzendu zituzten epaiketa haiek, non, hau eskarnioa! epaitu egin zituzten lehenago, borroketan edo ondorengo sarraskian, hil ezin izan zituzten presoak. Hala eta guztiz ere, epaiketa haiek agerian utzi zuten galtzaileei egotzi nahi izan zitzaizkien karguen huskeria».Komunako emakumeak. Prison des Chantiers espetxea, 1871ko abuztuaren 15a, Versailles. Eugène Appert-en Crimes de la Commune-ko erretratu-fotomuntaketa seriean.Louise Michelek, bere Mémoires liburuan, Louis-Auguste Papavoine kriminalarekin zuen zoritxarreko homonimiari egotzi zion Eulalie Papavoineren atxiloketaren arrazoia: «Eulalie Papavoine lan behartuak egitera kondenatu zuten halabeharrak emaniko izenagatik; Papavoine legendariaren senidea ere ez zen, baina pozarren zeuden izen hori han entzunik».

XX. mendean, Édith Thomas-ek, Pétroleuse-en kasuaz arduratu izan den lehen historialariak, segurtzat ematen du Papavoineren errugabetasuna: epaitutako bi emakumek «parte hartu zuten, agian, suteetan, baina, zalantzarik gabe, ez ziren izan Élisabeth Rétiffe, Léontine Suétens, Joséphine Marchais edo Eulalie Papavoine, zeinak, hala ere, pétroleuses gisa kondenatu zituzten, errudunik aurkitzen ez zutelako.»

Savigny-le-Templeko kale bati Eulalia Papavoine izena jarri diote.

Erreferentziak

Bibliografia

Ikus, gainera 
 Emakumeak Parisko Komunan

Kanpo estekak 

Espetxean hildako presoak
Emakumeak gerran
Frantziako emakumeak
Parisko Komuna