City Lights

City Lights (euskaraz ''Hiriko argiak'') 1931n Charlie Chaplinek idatzi, ekoitzi, zuzendu eta antzeztutako zinema mutuko filma da. Istorioak Tramp pertsonaiaren ezbeharrak kontatzen ditu neska itsu batekin (Virginia Cherrill) maitemindu eta alkoholiko miloidun baten (Harry Myers) adiskidetasunarekin nahasten dena.

Chaplin 1928an hasi zen gidoia garatzen, eta soinu-filmen kopurua gorantz ari ziren arren, ekoizpenean film isila egiten jarraitzea erabaki zuen. Filmaketa 1928ko abenduan hasi eta 1930eko irailean amaitu zen. City Lightsen Chaplinek lehen aldiz aritu zen filmaren partituran lanean, eta sei astetan idatzi zuen Arthur Johnstonekin. José Padilla konpositore espainiarraren La Violetera kanta da gai nagusia, neskato lore sailtzaile itsuarentzat leitmotiv gisa erabilia. Chaplinek demanda bat galdu zion Padilla kredituetan ez sartzeagatik.

City Lightsek arrakasta izan zuen estreinatu eta berehala, 1931ko urtarrilaren 30ean, kritika positiboekin eta munduko salmentekin, $4 milioi baino gehiagokoak. Gaur egun, kritikari askoren ustez, Chaplinen karreraren lorpen handiena ez ezik, inoiz izan den filmik handienetakoa ere bada. Jeffrey Vance Chaplinen biografoak uste du "City Lights ez dela Charles Chaplinen maisulana soilik; desafio-ekintza bat da", lau urte lehenago estreinatu zen The Jazz Singer filmaren streinaldiarekin (1927) hasi baitzen soinu-filmen aroan.

1991n, Kongresuko Liburutegiak City Lights aukeratu zuen Estatu Batuetako Zinemaren Erregistro Nazionalean "kultural, historiko edo estetikoki esanguratsua" den ondare gisa gordetzeko. 2007an, American Film Instituteren arabera Estatu Batuetan inoiz egin diren film onenen zerrendako 11. postuan dago. 1949an, James Agee kritikariak filmeko azken eszenaren inguruan zera esan zuen: "zeluloidean inoiz jarri den banako antzezpen pieza handiena da".

Argumentua 
Charlot, Chaplinek interpretatutako pertsonaia, etxerik gabeko ibiltari pobrea da, eta Lore saltzaile itsu bat ezagutu eta maiteminduko da. Handik gutxira, mozkor aberats batek bere buruaz beste egitea eragotziko du, eta betiko adiskidetasuna izateko promesak egingo dizkio. Baina soberan dagoenean, aberatsak baztertu egingo du. Lore saltzailearekin maitemintzen hasiko da, eta gizon diruduntzat hartuko du. Zortea noizbehinkako lanetan probatu ondoren -tartean boxeo-lehiaketa bat-, bere lagun aberatsarengandik mila dolar lortuko ditu hura mozkortuta dagoenean. Mozkorraldia pasa ondoren Charlot ezagutu izana ukatu eta polizia jartzen haren atzetik. Charlotek dirua Lore saltzaileari emango dio etxetik bota ez dezaten eta ikusmena itzuliko dion ebakuntza egin dezan.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

 City Lights saiakera Zinema Erregistro Nazionalaren webgunean 
 Daniel Eaganen City Lights saiakera America's Film Legacy: The Authoritative Guide to the Landmark Movies in the National Film Registry, A&C Black, 2010, 
 
 City Lights filmatzen
 City Lights: The Immortal Tramp Gary Giddins- en saiakera bat Criterion Collection bilduman

Charlie Chaplinek zuzendutako filmak
United Artistsek ekoitzitako filmak
Alkoholismoari buruzko filmak
Itsuei buruzko filmak
Ameriketako Estatu Batuetako filmak
1931ko filmak
Ingelesezko filmak