Robert Jarvik

Robert Koffler Jarvik (1946ko maiatzaren 11n jaioa) estatubatuar zientzialari, ikerlari eta ekintzailea da, Jarvik-7 bihotz artifiziala garatzeko eginkizunagatik ezaguna.

Biografia 
Robert Jarvik Midland-en (Michigan) jaio zen. Gurasoak Norman Eugene Jarvik eta Edythe Koffler Jarvik ziren, eta Stamford-en (Connecticut) hazi zen.  Murray Jarviken iloba da, nikotina adabakiaren asmatzailea izan zen farmakologoa.  

Jarvik Syracuseko Unibertsitatean lizentziatua da. Ingeniaritza medikoko masterra egin zuen New Yorkeko Unibertsitatean. 

Utahko Unibertsitateko Medikuntza Eskolan onartu ondoren, Jarvik bi urteko ikasketak burutu zituen, eta 1971n Willem Johan Kolff-ek kontratatu zuen, Utahko Unibertsitateko sendagile-asmatzaile holandarra , eta hark egin zuen lehen dialisi-makina, eta beste organo artifizial batzuekin lanean ari zena, bihotza barne. Jarvik 1976an lortu zuen M.D. Utah-ko Unibertsitatean. Jarvik mediku zientzialaria da, eta ez zuen praktikak edo egonaldirik egin eta ez du inoiz medikuntza praktikatzeko baimenik izan.

Karrera 
Jarvik Utahko Unibertsitateko organo artifizialen programan sartu zen 1971n, eta orduan Willem Johan Kolff zen bere tutore burua. Garai hartan, programak Clifford Kwan-Gett-en bihotz artifizial pneumatikoen diseinua erabili zuen, eta animalia bati laborategian 10 egunez eutsi zion. Kolffek Jarvik-i esleitu zion Kwan-Gett bihotzaren arazoak gaindituko zituen bihotz berri bat diseinatzea, azkenean Jarvik-7 gailuarekin amaituz. 

1982an, taldeak bihotz artifizialaren inplante bat egin zuen - inoizko bigarrena, Domingo Liotta eta Denton Cooley-ren lehenengoa 1969an 13 urtera.  William DeVries-ek Jarvik-7 ezarri zion lehen aldiz Barney Clark dentista erretiratuari Utahko Unibertsitatean 1982ko abenduaren 2an. Clarkek maiz bisita egin behar izan zuen ospitalera hurrengo 112 egunetan, eta ondoren hil egin zen. Gaixoaren egoera eguneratzeko maiz prentsaurrekoetan, Jarvik, DeVriesekin batera, munduko komunikabideei Clark-en egoeraren berri eman zien. Jarvik-7 bihotzaren hurrengo inplantazioak Humana-k egin zituen, osasun-aseguru konpainia handi batek. Bigarren gaixoak, William J. Schroeder, 620 egun bizirik iraun zuen.  1983an, Jarvik eta DeVries-ek American Academy of Achievement-en Urrezko Plaka Saria jaso zuten. 

2006an, Jarvik telebistako iragarkietan agertzen hasi zen Pfizer-en kolesterolaren Lipitor botikarako. Kongresuko bi kidek, ospetsuen abalen aurkako kanpainaren barruan, ikerketa bat hasi zuten bere telebistako iragarkiak medikuntza praktikatzeko lizentziarik gabe emandako mediku aholkuak ote diren jakiteko. Iragarki batek Jarvik arraunean irudikatzen zuen, berak ez zuen arraunean egiten eta ordezkoa erabili zen.  Gero, Jarvik esan zuen ez zuela Lipitor hartu enpresaren bozeramaile izan arte.  2008ko otsailaren 25ean, Pfizerrek Jarvik-ekin iragarkiak etengo zituela iragarri zuen.

Bizitza pertsonala 
Jarvik bi aldiz ezkondu da.

Jarvik-ek semea eta alaba ditu bere lehen emaztearekin, Salt Lake Cityko idazle eta Elaine Jarvik kazetariarekin.   2011n berak eta bere alabak, A Man Enters antzezlana idatzi zuten, Jarvik dibortziotik bere seme-alabekin izandako harreman faltan inspiratuta. 

Jarvik Parade aldizkariko Marilyn vos Savant zutabegilearekin ezkonduta dago 1987ko abuztuaren 23az geroztik. 

Iturri batzuen aurka,  Jarvik ez da Azken Eguneko Santuen Jesukristoren Elizako kidea.

Erreferentziak

Inline aipamenak

Erreferentzia orokorrak

Kanpo estekak 

 Jarvik Heart webgune ofiziala.
 Google Patenteak Bihotz Artifizialetarako Winchell Patentarekin esteka
 Pfizer-ek Lipitor Esfortzu berria abiarazten du
 Jarvik eta Pfizer-i buruzko MSNBC artikulua
 Kongresua aztertzen du medikuaren papera botikaren iragarkian 

Gizabanako biziak
Ameriketako Estatu Batuetako asmatzaileak