Daisy (iragarkia)

Peace Little Girl (Daisy) iragarkia Doyle Dane Bernbach (DDB) publizitate agentziak egin zuen, Tony Schwartz (1923-2008) diseinatzaile estatubatuarraren eskutik.

Egilea 
1923an Manhattan hirigunean jaioa, Peekskill High School-en (1941) eta Pratt Institute-n (1944) lizentziatua, Tony Schwartzek lan filosofia berezia zuen: interesatzen zitzaizkion proiektuetan bakarrik lan egiten zuen, ordaindu zezaketenagatik. Hedabideetan aditutako gizona zen, hedabideen gurua bezala deskribatuta izateko punturaino. Bere indarguneak komunikabide politikoak ziren eta espezialista gisa, irrati eta telebistako hainbat iragarki ekoiztu zituen. Lyndon B. Johnson (1964) eta Jimmy Carter (1976) presidenteen kanpaina politikoak egin zituen, besteak beste. Horretaz gain, tabakoaren kontrako lehen iragarkiaren sortzailea izan zen eta horrekin tabakoaren industriak haren publizitatea gelditzea lortu zuen 1963an.

Testuingurua 
1964. urtean Amerikako Estatu Batuetan Lyndon B. Johnson demokrata eta Barry Goldwater errepublikarraren arteko presidentziarako hauteskunde kanpaina izaten ari zen. Urte bereko irailaren 7an, NBC kateak “Daisy” edo “Peace, Little Girl” izeneko iragarkia emititu zuen, The NBC Monday Movie izeneko sekzio historikoaren atsedenaldi batean. Iragarki hori Johnson presidentearen aldeko kanpaina izan zen, eta Goldwater hautagai errepublikarraren ikuspegi nuklearraren aldeko jarrera indartzeko erabili zen.

Publizitatearen historiaren aldetik iragarki hau oso ospetsua izan zen. 60ko hamarkadan jada etxe guztietan telebistak zeuden, eta publizitatea ohikoa zen herritar estatubatuarrentzat, eta are gehiago publizitate politikoa. Ohikoa zen hautagai desberdinen aldeko kanpainak ikustea, eta berrikuntza maila nahiko baxua zen, zaila zen herritarrak harritzea. Orduan, Daisy deituriko Spot-a ailegatu zen, beste hautagai bati aipua kentzeko kanpaina. Eraso kanpaina formatu berritzaile moduan erabiltzea erabaki zuten, eta emaitzak onak izan ziren; Johnsonek irabazi baitzuen.

Iragarkia edo kanpaina

Iragarkiaren forma 
Iragarkia zuri-beltzean egina dago, emititu zen urtean oraindik emisioak zuri-beltzean egiten zirelako, 1966. urtean kolorez egiten hasi ziren. Konposizioaren aldetik pisu bisual guztia erdigunean kokatzen da, bai neska txikia agertzen denean, eta baita eztanda atomikoa agertzen denean ere, elementu nagusiak momentu guztietan erdigunetik mugitu gabe. Argiztapenak ikuslearen begirada gidatu egiten du, eta honen arreta deitzen du iragarki osoan zehar. Argia leuna da ez duelako itzalik sortzen eta aurrez-aurrekoa, efektu errealista eta naturala sortuz. Tipografia oso sinplea da, hondo beltz baten gainean Times New Roman tipografiarekin testu zuri bat agertzen da mezu batekin.

Iragarkiaren edukia 
Iragarkiaren hasieran neska txiki bat agertzen da, zelai batean bitxilore batekin esku artean jolasten. Bitxilorearen petaloak kentzen ditu, ozenki zenbatzen duen bitartean. Neskatoaren ahotsa gizon baten ahotsarekin nahasten da zenbaketa amaitzen denean; gizon horren ahotsak errusiar azentua du eta leherketa nuklear bati ematen dio hasiera, eta eztanda atomikoaren irudia pantailan ikusten da.

Ondoren, Johnson presidentearen ahotsa entzuten da: "Hau da jokoan dagoena; Jainkoaren seme guztiak bizi ahal izango diren mundu bat eraikitzea, edo iluntasunera joatea. Elkar maitatu behar dugu, edo hil egin behar dugu."

Forma eta edukia nola uztartzen diren 
Publizitate politikoaren barruan hiru mezu mota aurkitu ahal dira: positiboa, negatiboa edo konparatiboa. Kasu honetan, mezu negatiboa jasotzen dugu,  aurkakoaren deskalifikaziora bideratuta dagoena. Erabiltzen diren irudietan, leherketa nuklear bat ikusi daiteke, eta hori aurkakoaren kontrako kritika indartzeko erabiltzen da.

Esan genezake spota bi zatitan dagoela banatuta; alde batetik bakea eta bestetik gerra. Iragarkiaren hasieran, esan bezala, neska txiki eta inozo bat agertzen da, alai dagoena. Irudi horiekin alderdi demokrataren lasaitasuna eta gerraren kontrako jarrera irudikatu nahi da. Neskaren ahotsa entzuteari uzten diogunean eta gizon Errusiarraren ahotsa entzuten dugunean alderdi errepublikarraren irudia aurkezten da: armamentu nuklearraren aldekoa, beldurgarria eta suntsitzailea. Horrekin batera, leherketaren irudiak ikusten dira.

Beren maisu eta eraginak 
Iragarkiaren forma guztiz berritzailea izan zen, ez zen inoiz publizitate politiko negatiboa ikusi eta honek marketin politikoa goitik behera aldatu zuen. Kanpainaren sortzailea eta maisua Tony Schwartz izan zen, eta berak egindako publizitatea eta erabilitako errekurtsoak izan ziren Daisy spot-aren aurrekariak.

Schwartzek haur ahotsarekin egin zuen lan lehenago. Horietako bat Polaroideko komertzial bat zen, 1960. urtekoa, non Schwartz-e iloba Jonathan Schwartz kontatzen zuen, zenbatzen agertzen zen Daisyren iragarkian neska agertzen den bezela. Bi urte geroago, 1962an zerbitzu publikoko iragarki antinuklear bat sortu zuen Nazio Batuentzat, Daisyren iragarkiarentzat are aurrekari argiagoa dena. Iragarki horretan atzera-kontaketa bat egiten da eta gero leherketa nuklear bat ikusten da baita ere.

Jaso dituen kritikak 
Iragarkia soilik behin emititu zen telebistan, alderdi errepublikarretik jasotako kexak zirela eta. Goldwaterren alderdiak kexa formala aurkeztu zuen hauteskunde-batzorde iparramerikarrean, iragarkia kentzeko eskatuz, eta hala izan zen; dena den, inpaktu mediatiko ikaragarria izan zuen, eta hedabide guztiek horri buruz aritu ziren.

Bertsio berriak/inspirazioa 
Peace Little Girl beste iragarki batzuentzat inspirazio iturria izan da, haien artean, TheGreens australiar alderdi politiko berdearentzat. Konkretuki 2007an ospatu ziren hauteskunde federalen kanpaina politikorako erabili zuten. Iragarkiaren helburua klima aldaketaren ondorioen ezjakintasunaren arriskuak salatzea zen. Beste alde batetik, 2010. urtean AmericanValuesNet izeneko erakundeak arma nuklearren murrizketarako ituna sinatzearen aldeko kontzientziazio kanpainako bideoa Peace Little Girl iragarkian inspiratua egon zen. Hirugarren adibidea, Estatu Batuetako erdiko hauteskundeetarako egindako iragarkia da. Bill Cooper alderdi Errepublikarraren hautagaiaren aldeko kanpaina da. Kasu honetan auzia krisialdi finantzarioa da.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Lyndon B. Johnsonen lehendakaritza
Gerra Hotzari buruzko lanak
Telebistari buruzko eztabaidak Ameriketako Estatu Batuetan