Ugné Karvelis

Ugné Karvelis Bakνtyte (Noreikiškės, Lituania, 1935eko ekainaren 13a – Paris, Frantzia, 2002ko martxoaren 4a) lituaniar idazle, literatura-kritikaria, itzultzailea eta diplomazialaria izan zen. Gallimard argitaletxe frantsesaren editore gisa egindako lana funtsezkoa izan zen Frantzian literatura latinoamerikarra eta Ekialdeko Europa zabaltzeko. Julio Cortazarren lagun sentimentala izan zen, Europan bere lanaren literatura-ordezkaria eta dibulgatzailea.

Biografia 
Ugné Karvelis Noreikiοkhiriburuan jaio zen, Kaunasetik gertu, eta haren gurasoak Petras Karvelis politikaria (Lituaniako Kanpo Harremanetarako ministroa, 1925etik 1929ra) eta Veronika Bakνtyte kultura-ekintzailea izan ziren. Karvelis familiak Alemaniara emigratu zuen 1944an.

1940an Berlingo Sacre Coeur, Kaunas Auνra Gymnasium (1943-1944) eta Tubingako Eskola Frantsesean (1945-1950) ikasten aritu zen. Sorbonan ikasi zuen (1951-1952) eta gero Parisko Ikasketa Politikoen Institutuko Nazioarteko Harremanen Departamentuan, 1952tik 1956ra. New Yorkeko Columbiako Unibertsitatean jarraitu zituen ikasketak, Historia eta Ekonomia sailetan (1957-1958).

Lan ibilbidea 
1955ean hasi zen lanean L'Express aldizkarirako, Nazioarteko Harremanen Sailean. 1959tik 1983ra Publicions Gallimard-en editore izan zen, eta han hasi zen Nazioarteko Departamentuko zuzendari gisa, eta gero Latinoamerika, Espainia, Portugal eta Ekialdeko Europarako sailak zuzendu zituen. Horri esker, garrantzi handiko zenbait autore argitaratu ziren Frantzian: Julio Cortázar, Alejo Carpentier, Carlos Fuentes, Pablo Neruda, Octavio Paz, Mario Vargas Llosa, Milan Kundera eta Vassilis Vassilikos. Figaro Littéraireren (Le Figaro-ren eta Le Monde-ren literatura-gehigarria) kritikari literarioa ere izan zen.

1988an Karvelis Lituaniara joan zen eta 1991n bere herrialdeari UNESCOn sartzen lagundu zion. 1993an Lituaniako enbaxadore iraunkor izendatu zuten UNESCOn.

Lituaniako zenbait autoreren lanak frantsesera itzuli zituen: Saulius Tomas Kondrotasen eleberriak, Ricardas Gavelis, Bite Vilimaite eta Jurga Ivanauskaite; Kristijonas Donelaitis, Maironis, Balys Sruoga, Salomeja  Neris, Vincas Mykolaitis-Putinas et Jonas Aistis; Egile modernoen poemak: Marcelijus Martinaitis, Eduardas Mieželaitis, Justinas Marcinkevicius, Sigitas Geda, Antanas A. Jonynas, Gintaras Patackas  eta Almis Grybauskas, besteak beste.

1967tik 1978ra Julio Cortazarrekin izan zuen harremana erabakigarria izan zen idazlearen pentsamenduaren, idatzien eta jarduera publikoen politizazioan.

Lanak 

 Demain, il n'y aura plus de trains, 1991, eleberria (Traukiniu daugiau nebus, 1997).

Erreferentziak

Kanpo estekak 

 UgnirakasleaKarvelis ( )

Lituaniarrak
Parisen hildakoak
Lituaniako idazleak
Emakume idazleak
Emakume itzultzaileak
Literatura kritikariak
Emakume diplomazialariak