Rafael Ariztía

Rafael Ariztía Lyon (Valparaíso, 1862 - ibid, 1929ko urtarrilaren 13a) Txileko politikaria eta enpresaburua izan zen. Zinegotzia, diputatua eta errepublikako senataria izan zen.

Biografia 
Rafael Ariztía Urmenetaren eta Ana Lyon Santa Mariaren semea zen. Valparaisoko Colegio Episcopal Seminario San Rafael ikastetxean ikasketak egin zituen.

María Teresa Brown Casesekin ezkondu zen eta harekin bi seme izan zituen.

Bizitza publikoa 
Nekazari lan egin zuen Quillotan, Las Palmaseko bere Hacienda-n ( Valparaísoko Unibertsitate Katoliko Pontifikaleko agronomia fakultateko egungo egoitza nagusia), eta bertan Europatik inportatutako garaiko azken aurrerapenak aurkeztu zituen, nekazaritzari dagokionez.

Beste jarduera batzuen artean, meatzaritzako industrialaria ere izan zen, Lirquéneko Karboniferoen Konpainiako zuzendaria eta 1923an Sociedad Fábrica de Cemento Melóneko presidentea eta San Martin de Quillota Ospitaleko administraria.

Quillota hiriko parrokoak, Rubén Castro Rojasek, hala eskatuta,  anaia maristeen kongregazioaz arduratzen zen orduan Quillota Institutua deitzen zenaren fundazioa finantzatzen lagundu zuen (ikastolak bere izena Rafael Ariztía Institutua izango zuen hil ondoren), humanitateen irakaskuntzara zuzendua, 300 ikaslerentzako lekua duena.

Bere ekimen handietako beste bat Valparaisoko Unibertsitate Katoliko, Industrial eta Politeknikoaren sorrerarekin lotutako proiektua izan zen, Rubén Castro Rojas presbitero bera izan zen bere lehen errektorea.

Bera izan zen Santiagoko Ariztía Jauregia, Alberto Cruz Montt arkitektoak egindako lana eta Viña del Mar Ariztía Jauregia, Ettore Petri arkitektoaren lana eraikitzeko agindua eman zuena. Viña del Mar-ko Kluba, Valparaísoko Kluba, Santiagoko La Unión Kluba eta Nekazaritzako Sozietate Nazionaleko kide izan zen.

Karrera politikoa 
Alderdi kontserbadoreko kidea zen.

 Quillotako erregidora 1891an
 Limache eta Quillotako diputatua, 1897 eta 1903 artean (2 aldi). Epe horietan, Hauteskunde, Eskaera eta Elizako Enpresa Batzorde iraunkorretako eta Barne Polizia Batzordeko kide izan zen.
 Viña del Mar-ko alkatea, 1915 eta 1916 artean.
 Llanquihue-ko senataria, 1918 eta 1924 artean. Garai horretan Gerra eta Itsas Armadako eta Nekazaritza, Industria eta Trenbideetako batzorde iraunkorreko kidea izan zen.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

 Valparaísoko Unibertsitate Katoliko Pontifikala
 Rafael Ariztía Institutua
 Ariztía Jauregia Viña del Mar-en
 Club Viña del Mar

Txileko enpresariak
Txileko diputatuak XIX. mendean
Euskal txiletarrak