Arturo Jauretche

Arturo Martín Jauretche (Lincoln, Buenos Aires, 1901eko azaroaren 13a; Buenos Aires, 1974ko maiatzaren 25a) argentinar idazle, politikari eta filosofoa izan zen.

Biografia 
Jauretxek bere haurtzaroa eta nerabezaroa Lincoln hirian igaro zituen Buenos Airesera joan aurretik. Herritar Batasun Erradikalak bultzatutako gizarteratze eredu berriarekin bat egin zuen eta Hipólito Yrigoyenen bando erradikalarekin aliatu zen, pertsonalistak deiturikoekin. Homero Manzi poeta eta tango letragilearen eragina izan zuen, zeinaren langile-klasearen erakargarritasuna Jauretche, landa-jatorrikoa bera, estrategia politiko positibotzat jo baitzuen.

1928an, Yrigoyenek Marcelo T. de Alvear-en tartearen ondoren bere bigarren agintaldia hartu zuenean, Jauretche funtzio publikorako izendatu zuten, nahiz eta Argentinako armadak Yrigoyen estatu kolpe batean kendu zuen denbora gutxi igarota, Hamarraldi Zitala abiaraziz. Jauretche estatu kolpearen aurkako borroka armatuarekin bat egin zuen, eta, ondoren, erregimenaren aurka egin zuen ekintza politiko biziarekin. 1933an, Corrientesko probintzian, Francisco Bosch eta Gregorio Pomar koronelek zuzendutako porrot egindako matxinada batean parte hartu zuen..

Jauretchek altxamenduan izan zuen paperagatik espetxeratu zuten. Kartzelan, gertakariaren narrazio poetikoa idatzi zuen gauchesque estiloan, Paso de los Libres lana izenburupean. 1934an argitaratu zen Jorge Luis Borgesen hitzaurrearekin, eta harekin desberdintasun nabarmena zuen Jauretche gai politikoetan.

Idaztea 
Bere ibilbide politikoa moztu zenean, literaturara itzuli zen Jauretche. 1960ko hamarkadan maiz eta oparo argitaratu zuen, aldizkari eta aldizkarietan lagunduz eta arrakasta handiko saiakera bildumak kaleratu zituen. 1962an Forja y la Década Infame argitaratu zuen, bi urte geroago Filo, contrafilo y punta, eta 1966an El medio pelo en la sociedad Argentina, klase ertainaren paperaren inguruko inkisizio sakona eta berehala erreakzio gogorra sortu zuen. Confederación General del Trabajo de los Argentinos-en aldekoa, sindikatuko Comisión de Afirmación Nacional-en parte hartu zuen.

Obrak 

 1934: El Paso de los Libres . Jorge Luis Borgesen hitzaurrea. 1960an berrargitaratua Jorge Abelardo Ramosen hitzaurrearekin.
 1956: El Plan Prebisch: retorno al coloniaje .
 1957: Los profetas del Odio y la Yapa .
 1958: Ejército y Política .
 1959: Política Nacional y Revisionismo Histórico .
 1960: Prosas de Hacha y Tiza .
 1962: Forja y la Década Infame .
 1964: Filo, Contrafilo y Punta .
 1966: El Medio Pelo en la Sociedad Argentina .
 1968: Manual de Zonceras Argentinas .
 1969: Mano a Mano entre Nosotros .

Kanpo estekak 

 Basta de zonceras - Año jauretchano 

Buenosairestarrak
Argentinako soziologoak
Argentinako historialariak
Argentinako saiakeragileak
Argentinako aktibistak
Unión Cívica Radicaleko politikariak
Franko-argentinarrak
Eusko-argentinarrak
1974ko heriotzak
1901eko jaiotzak