Santiago de Cubako Centro de Lingüística Aplicada

Centro de Lingüística Aplicada Santiago de Cubako ikerketa-zentro bat da,  Ekialdeko Unibertsitatean kokatuta dago (Universidad de Oriente) eta Hizkuntzalaritza Aplikatuan ikertzen du. CLA laburdurarekin ere aipatu izaten da, edo euskaraz Santiago de Cubako Hizkuntzalaritza Aplikatuko Zentroa.

Hizkuntza-eragin pedagogiko handiko emaitza zientifikoak lortu ditu herrialde osoan, batez ere Kubako Hezkuntza Sistema Nazionalean.

Xedea 
Kubako espainierari buruzko ikerketa linguistikoak garatzea eta espezialitate horretan zerbitzuak ematea da zentroaren xedea. Pertsonen kultura linguistikoa, bereziki ikasleena, garatzen laguntzea du xede nagusi, zehaztasun zientifikozko ikerketa aplikatuen bidez.

Historia 

Vitelio Ruiz Hernández eta Eloína Miyares Bermudez senar-emazte diktoreek metodologia bat sortu zuten maisuek eta ikasleek beren ahoskera eta ortografia hobe zitzaten, geroago 1971an CLA Zentroa fundatu zuten Santiago de Cuban.  Zentroa egitura sendoago lortu zuen 2000. urtean, 86/2000 ebazpenaren bidez, lortutako emaitza zientifiko altuengatik, erakundea  formalki Hizkuntzalaritza Aplikatuko Zentro gisa eratu zenean, Santiagoko Zientzia, Teknologia eta Ingurumen Ministerioaren (CITMA) Lurralde Ordezkaritzaren mende.

2002 urteaz geroztik CLA-k urtero antolatzen du Simposio Internacional de Comunicación Social izeneko kongresua, Santiagon hizkuntzalaritzazko lexikografiazko eta hizkuntzalaritza konputazionalezko hainbat aditu nabarmendu biltzen dituena.

Ikerketa eta ekarpenak 
Hauek dira Zentroaren ekarpen nabarmenenak:

 Hiztegigintza
 Eskolako Oinarrizko Hiztegia (Diccionario Básico Escolar Cubano, DBE)
 Eskola-hiztegi ilustratua
 Espainieraren Hiztegi Ortografikoa
 Alderantzizko hiztegia eta gaztelaniaren anagramak
 Karibeko espainieraren eskola hiztegia
 Ikasleen gaitasun linguistikoa garatzeko laguntza pedagogikoak
 Metodologiak sortzea Kubako eskola-ikasleen ahozko eta idatzizko adierazkortasuna hobetzeko.
 VAL-CUBA txerto ortografikoa (Vacuna Ortográfica), lehen mailako ikerketa lapsogramatikoa.
 Ortografia integrala (Oinarrizko Bigarren Hezkuntzako ikasleentzat)
 Ikasle kubatarraren lexiko aktibo funtzionala
 Lehen Hezkuntzako ikasleen garapen lexikoaren diagnostikoa egiteko ikuspegi berria
 Garapen lexikoa lehen hezkuntzako ikasleen artean. Hobetzeko ariketak
 Kubako espainierari buruzko ikerketa linguistikoak 
 Santiago de Cubako mintzamenaren ikerketa sinkronikoa, maila fonologikoan eta fonetikoan.
 Kubako kontsonantismoa, irratiko eta telebistako hainbat esatarien mintzamenaren analisi akustikoren bitartez batez ere.
 Espainiera ikastaroak atzerritarrentzat

Lankidetza EHUko Ixa Taldearekin 
Euskal Herriko Unibertsitateko IXA taldea lankidetzan aritu izan da 2001tik CLA ikergunearekin. Hortik atera da, adibidez, Diccionario Básico Escolar Cubano (DBE) hiztegia (digitala eta paperezkoa). Lankidetza honen barruan mende hasieran sortu zen lehenengo bertsioan hiztegiaren diseinu informatikoa oso aurreratu izan zen: XML lengoaia kodetuta dago), eta hiztegiak editatzeko Ixa taldean garatu zen leXkit izeneko ingurunea erabiltzen zen. Geroago hiztegiaren lau edizio (2005, 2008, 2009, 2013-2015) argitaratu dira Kuban, paperean eta digitalki. Hiztegiaren sortzaileak Eloína Miyares Bermúdez eta Vitelio Ruiz Hernández linguistak ziren. Urteetan zehar Zabalkuntza handia izan du hiztegiak Kubako eskoletan. 2023. urtera arte guztira hiztegiaren 300.000tik gora ale salduta zeuden paperean, eta bertsio elektronikoan 1100 CD.

Erreferentziak

Ikus, gainera 

 Ixa taldea

Kanpo estekak 

 CLA zentroa webgune ofiziala

Ikerketa institutuak
Kubako unibertsitateak
Hizkuntzaren prozesamendua