Qafzeh leizea

Qafzeh, Kafzeh edo Qafzah leizea (arabieraz: قافزة كهف, Amildegi leizea hebreeraz: 

מערת קדומים, Antzinakoen leizea) Jezreelgo haranean, Hego Galilea gunean eta Amildegi mendiaren (Qafzah mendia) oinarrian kokaturiko aztarnaegi arkeologiko eta paleoantropologikoa da.

Gizaki anatomikoki modernoak kobazuloan, Erdi Paleolitotik Bizantiar inperioaren garaia arte bizi izan ziren. Azken garai honetan abandonatu ostean, artzainek artaldeen babeserako erabili zutelarik. Denborarekin leizearen sarrera menditik zetozen sedimentuek estali zuten, aztarnategi arkeologiko bezala interesa piztu eta leizea berrireki zen arte.

Indusketa historia 
René Neuville kontsular frantsesak eta Moshe Stekelis arkeologoak 1933ko uztailean Qafzeh leizeko lehen probazko indusketa arkeologikoa hasi zuten Pariseko Giza Paleontologia Institutuaren (L’Institut de paléontologie humaine, IPH) dirulaguntzarekin. Indusketa lanak 1934ko abuztu eta irailean geldiarazi ziren, metakin arkeologikoa presionatzen zuen harkoskorrez beteriko tximinia batek adierazten zuen arriskuagatik. Hurrengo lau urteetan (1934-1937), Neuvillek lehen indusketa ofiziala zuzendu zuten.

Bigarren indusketa denboraldia 1965eko uztailean hasi zen eta 1979ko udan amaitu.

Leizearen kokapena eta egitura 

Qafzeh leizea Israeleko iparraldean aurkitzen da, Hego Galilea bezala definituriko gunearen barnean, Nazaretetik 2 Km hegoaldera.  

Bertan, Jezreel (edo arabieraz, Marj Ibn Amir) haraneko Qafzeh mendiaren magalean aurkitu dezakegu leizea, harana zeharkatzen duen wait edo ibaiadarrarengandik metro gutxitara leizearen sarbidea aurkitu daitekeelarik. 

Ganbera nagusiak 27 x 17 metroko tamiana eta Jezreelengo haranera begira dagoen terraza bat dauka.

Estratigrafia 

Kobazulo barneko ganberan 13 geruza bereizi ziren ikerketa estratigrafikoan:

 1-3 geruzek, garai historikoak adierazten zituzten.
 4-9 geruzek, Goi Paleoitoaren industria erakusten zuten.
 10-11 geruzetan, Goi eta Erdi Paleoitoaren elementuen nahastea aurkitu zen.
 12-13 geruzek, kultura mousteriar aberatsa aurkitu zen, nahiz eta hezurrik ez zen kontserbatu.

Beranduago egin ziren terrazako indusketetan, mousteriar garaiko metakinen 24 geruza bereizi ziren; bi jalkinetan banatuak:

 Goi-jalkiak (I-XVII). XV. geruza bereizten da taldekapen honetan, Levallois teknika bidez sorturiko puntak oso maiz aurkitu zirelako. 
 Behe-jalkiak (XVII-XXIV).

Oharrak

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Leizeak herrialdearen arabera
Asiako leizeak
Israeleko leizeak
Arkeologia herrialdearen arabera
Aztarnategi arkeologikoak
Aztarnategi arkeologikoak herrialdearen arabera
Aztarnategi arkeologikoak kontinentearen arabera
Israeleko aztarnategi arkeologikoak
Hominini fosilak
Hominini fosilak herrialdearen arabera
1933. uretan egindako aurkikuntza arkeologikoak
Mousteriar
Paleolitoko kulturak
Paleoantropologia