Stanisław Ignacy Witkiewicz

Stanisław Ignacy Witkiewicz (Varsovia, 1885eko otsailaren 24a - Jeziory, 1939ko irailaren 18a) poloniar idazle, margolari, filosofo eta argazkilaria izan zen.

Stanisław Witkiewicz margolariaren semea, Varsovian jaio zen eta Zakopane familiaren etxean hezi zen. Aitaren nahien aurka, Krakoviako Arte Ederren Akademian ikasi zuen. Karol Szymanowski, Bronisław Malinowski eta Zofia Romerren laguna izan zen, eta azkenekoarekin maitasun-harremana izan zuen.

Gerraurreko garaian idazten hasi zen, eta baita ZKopaneko bere lagunen argazkiak egiten ere. 1914an marrazkilari eta argazkilari gisa lagundu zion Malinowskiri Papuarako espedizioan, baina Poloniara itzuli zen Lehen Mundu Gerraren hasieran. San Petersburgora iritsi ondoren, ofizial mailarekin sartu zen Errusiako Armada Inperialean, eta 1916an larri zauritu zuten.

Zakopanera itzulita, pinturari ekin zion, eta berrogei bat antzezlan ere egin zituen 1918 eta 1925 artean. 1925ean Witkazy ezizena hartu zuen eta margotzen jarraitu zuen, askotan narkotikoen eraginpean. Hamarkadaren amaieran eleberrien idazketara itzuli zen eta Poloniako Literatura Akademiaren Urrezko Ereinotza jaso zuen. 1930eko hamarkadan, narkotikoekin eta idazki filosofikoekin izandako esperientziei buruz idatzi zuen.

1939an Alemaniak Polonia inbaditu ondoren, Witkiewiczek ekialderantz egin zuen ihes eta sobietarren erasoaren berri izan zuenean bere buruaz beste egin zuen.

Idazlanak

Artearen filosofia 
 Nowe formy w malarstwie (1919)
 Szkice estetyczne (1922)

Eleberriak 
 622 Upadki Bunga czyli demoniczna kobieta (1911)
 Pożegnanie jesieni (1927)
 Nienasycenie (1930)

Antzezlanak 
 Maciej Korbowa i Bellatrix (1918)
 Pragmatyści (1919)
 Mister Price, czyli Bzik tropikalny (1920)
 Tumor Mózgowicz (1920)
 Nowe wyzwolenie (1920)
 Oni (1920)
 Panna Tutli-Putli (1920)
 W małym dworku (1921)
 Niepodległość trójkątów (1921)
 Metafizyka dwugłowego cielęcia (1921)
 Gyubal Wahazar, czyli Na przełęczach bezsensu (1921)
 Kurka Wodna (1921)
 Bezimienne dzieło (1921)
 Mątwa (1922)
 Nadobnisie i koczkodany, czyli Zielona pigułka (1922)
 Jan Maciej Karol Wścieklica (1922)
 Wariat i zakonnica (1923)
 Szalona lokomotywa (1923)
 Janulka, córka Fizdejki (1923)
 Matka (1924)
 Sonata Belzebuba (1925)
 Szewcy (1931–34)

Filmografia 
 Witkacy z Niną w Warszawie (1927)

Beste lan batzuk 
 Narkotyki — niemyte dusze (1932)
 Pojęcia i twierdzenia implikowane przez pojęcie istnienia (1935)
 Jedyne wyjście
 Kompozycia fantastyczna
 Pocałunek mongolskiego księcia

Iruditegia

Kanpo estekak 

Varsoviarrak
Lehen Mundu Gerrako militarrak
Poloniako eleberrigileak
Poloniako antzerkigileak
Poloniako margolariak
Poloniako filosofoak
Poloniako argazkilariak
Suizidak