Molinatz

Molinatz Nafarroa Garaiko Xabier udalerrian XIV. mendeko errota bat da. Aragoi ibaia ingurutik pasatzen da.

Historia 
XIII. eta XIV. mendeen artean eraikia, Xabierko jaun-andreena izan zen, Jatsu-Azpilkueta familiarena, Frantzisko Xabierrekoaren gurasoena. Bere garrantzia, eraikuntza zoragarrian ez ezik, bere kokapen estrategikoan ere oinarritzen da. Xabierko gaztelutik kilometro eta erdira, Ezka ibaitik iristen ziren almadiek nahitaez igaro behar zuten, Erronkaribarretik Zaragozara eta Tortosara egurra eramanez. Xabierko errotan, egur baten zerga ordaindu behar zuten almadia bakoitzeko, errotaren harlauzek enborren marruskadurarekin jasaten zuten kalteagatik. Nafarroako errege Henrike III.a Nafarroakoa jaunak Xabierko Jaunari eman zion pribilegio bat zen, bere etengabeko zerbitzuen sari gisa. Tradizioak dioenez, San Frantzisko Xabierkoak eta bere anai-arrebek haurtzaroan gehien erabiltzen zuten tokietako bat zen.

Deskribapena 
XV. mendeko ojiba-obra interesgarria da, Aragoi ibaiaren ertzean kokatua. Gainbeheraren garaian, Xabierren anai-arrebak ez zeudenean, esaten da neurri batean utzikeriagatik eta beste batean bere harlanduzko lan apartaren aprobetxamenduagatik pixkanaka deskuidatuz joan zela.

Gaur egun, oinplanoko eraikin bat dago, eta hainbat sail bereizten dira bertan. Errota osoa baina erdi parean inguratzen duten hormak mantentzen dira. Ojiba-arkua erabat kontserbatzen da, eta eraikin honetako mirarietako bat da. Adituen arabera, harlangaitz-horma bikaina du, eta karearen kalitatea. Uraren sarrera- eta irteera-zuloa ere kontserbatzen da, baita sarrerako atea gainditzen duen harrizko eskailera bat ere.

Erreferentziak

Ikus, gainera 
 Xabier
 Aragoi ibaia

Kanpo estekak 

Xabierko eraikinak
Euskal Herriko errotak
XIV. mendean amaitutako eraikinak