Griot

Griota Mendebaldeko Afrikako istorioen narratzailea da, koblakari modukoa, herriaren oroimena zaintzen duena eta, ahoz aho, ondorengo belaunaldiei herriaren iraganaren berri ematen diena, herrietan batez ere. Istorio tradizionalak kontatzen ditu, danbor baten edota beste instrumentu batzuen laguntzaz. Espirituekin harremanak dituela ere esaten da.

Ezaugarriak 

Griotek narrazioak olerkaria edo musikari ibiltaria izango balitz bezala narratzen dituzte: ahozko tradizioaren benetako gordailu dira (batzuetan bardo hitza ere erabili izan da definitzeko). Dena dela, Paul Oliver ikerlariak bere Savannah Syncopators liburuan zera dio: griotak kanta tradizionalak jakin behar dituela baina, halaber, gaur egungo gertariei buruzko inprobisatzeko gaitasuna izan behar duela. Herritarren artean, 'laudorio abeslariak' izenaz ezagutzen dira, baina gauza dira txutxumutxuak zabaltzeko, satirak egiteko edota komentario politikoak egiteko ere.

Kasta moduko talde endogamikoak dira, haien artean ezkontzen baitira. Kantatzeko modu berezia dute, beste abeslariek erabiltzen ez dutena. Teknikak eta kantak belaunaldiz belaunaldi gordetzen dira.

Etimologia 
Hitza frantsesezko griot hitzetik dator eta hura portugesezko criado ("morroi") hitzetik .

Herrialde desberdinetan 
Afrikako herrialde askotan dira: Mali, Gambia, Ginea, Ginea Bissau, Mauritania eta Senegal. Herrien ikuspuntutik, mandinga herrien artean (malinke, banbara, eta abar), fula, hausa, songhai, tukulor, wolof, serer, mossi, dagomba, Mauritaniako arabiarrak eta herri txiki beste askotan.

Izenak 
Griot hitza zabalduena bada ere, beste izen asko dituzte:
 jeli, iparraldeko mande lurraldeetan
 jali, hegoaldeko mande lurraldeetan
 guewel, wolofez
 gawlo, fulaz

Artista eta talde ezagunak 

Griotak ez daude galtzeko zorian: alderantziz, afrikar diasporarekin batera, kanta eta kantari mota hori zabaldu egin da. Hona hemen ezagunenak:

Erreferentziak

Kanpo loturak 

 :Grioten irudiak.
 :
 :Youtubeko dokumentala, Griot, tradizioaren zaindaria.
 :Griotei buruzko erreportaia, Goethe Institut.

Poetak
Afrikako kultura
Boli Kostako kultura
Mauritaniako kultura
Senegalgo kultura
Gambiako kultura
Ghanako kultura
Gineako kultura
Maliko kultura
Nigerko kultura
Nigeriako kultura
Ahozko literatura