Euskal elizetako zurezko galeriak

Euskal elizetako zurezko galeriak edo tribunak, Lapurdi eta Nafarroa Behereko eliza batzuetako elementu arkitektoniko berezia dira.

Ezaugarriak 
Ohikoan lehenago eraikitako elizetan, XVII. eta XVIII. mendeetan eraiki ziren tribuna edo galeria hauek, zurez. Populazioaren hazkunde garai batean izan zen, eta premia sortu zen elizetan jende gehiago hartzekoa. Elizak berreraiki gabe, nabearen aldeetara egitura hauek egitea praktikoa suertatu zen, kasu batzuetan hiru solairu ere. Ontzigintzako arotz berezituen lana izan ohi zen sarri eraikuntza. XIX. mendean egindakorik ere bada, adibidez Hazparneko elizan.

Elizetan emakumezko eta gizonezkoak banatzeko ohitura zegoenez garai hartan, sexu-banaketa ere aplikatu zen galeria hauetan, eta gizonezkoak bakarrik igotzen ziren bertara mezatan. Protestantismoaren kontrako Kontrarreforma garaiko zurruntasunak ere izan zezakeen eraginik honetan.

Adibideak 
Galeria bikainak dituzten elizen artean, honakoak (guztiek dute monumentu izendapena):

 San Bixintxo eliza (Urruña)

 San Bixintxo eliza (Ziburu)

 San Bixintxo eliza (Uztaritze)

 San Joan Bataiatzailearen eliza (Donibane Lohizune)

 San Nikolas eliza (Getaria)

 Jondoni Martine eliza (Sara)

 Jasokundeko Andre Mariaren eliza (Bastida-Arberoa)

2014an, eliza multzo batek egitura hauengatik jaso zuten monumentu izendapen espezifiko bat. Honako hauek izan ziren:

 Aiherrako Jondoni Petri eliza
 Senpereko Jondoni Petri eliza
 Aldudeko Andre Mariaren Jasokundearen eliza
 Jondoni Eztebe eliza (Ezpeleta)
 Haltsuko Andre Mariaren eliza
 San Joan Bataiatzailearen eliza (Hazparne)
 San Bixintxo eliza (Hendaia)
 San Fruktuoso eliza (Itsasu)
 Beata Maria eliza (Luhuso)
 San Julen eliza (Ortzaize)
 Doneztebe eliza (Baigorri)
 Uharte Garaziko eliza

Iruditegia

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Lapurdiko elizak
Nafarroa Behereko elizak
Euskal Herriko arkitektura
Eliz arkitektura elementuak
Zurgintza