GRETA

Gizakien Salerosketaren Aurkako Ekintzan Adituen Taldea (GRETA) Europako Kontseiluaren 36. artikuluan gizakien salerosketaren aurkako ekintzari buruz ezarritako giza salerosketa gainbegiratzeko mekanismoa da.

Historia 
Gizakien salerosketaren aurkako ekintzari buruzko Europako Kontseiluaren Hitzarmena Europako Kontseiluko Ministroen Batzordeak onetsi zuen 2005eko maiatzaren 3an, eta 2008ko otsailaren 1ean sartu zen indarrean. 

GRETAren helburu nagusia da Europako Kontseiluak gizakien salerosketaren aurkako ekintzari buruz egindako hitzarmenaren aplikazioa ebaluatzea, bost zatitan banatutako prozedura bati jarraituz, Hitzarmenaren aplikazioa ebaluatzeko Barne Araudiak ezartzen duen bezala.

GRETAk lehen bilera egin zuen Europako Kontseiluan, Estrasburgon, 2009ko otsailaren 24tik 27ra. Bi urteko lehen agintaldirako, lehendakari bat eta bi lehendakariorde hautatu zituen.

Gizakien salerosketaren aurkako ekintzari buruzko Europako Kontseiluaren Hitzarmena indarrean sartu zeneko 10. urteurrenean, hitzaldi hau eman zen: “Gizakien salerosketaren aurkako ekintzari buruzko Hitzarmena aplikatzeko hamar urte: etorkizuneko ondorioak eta erronkak”. 2018ko maiatzaren 22an egin zen, Estrasburgoko (Frantzia) Palais de l’Europe delakoan. Konferentzian 180 parte-hartzaile inguru bildu ziren, besteak beste, salerosketaren aurkako koordinatzaile eta kontalari nazionalak, gizarte zibilaren ordezkariak, gizakien salerosketatik bizirik atera zirenak, nazioarteko erakundeen ordezkariak, talde akademikoak eta enpresak.

Egitura 
GRETAk 15 kide independente eta aditu inpartzial ditu, Alderdien Batzordeak lau urtez hautatuak. GRETAk presidente bat, bi lehendakariorde eta hamahiru aditu ditu.

GRETAko kideak hauteskunde-prozedurari buruzko Erregelamenduaren arabera aukeratzen dira. Erregelamendu horren arabera, kideek "gaitasun aitortua izan behar dute giza eskubideen, biktimen laguntzaren eta babesaren, giza salerosketaren aurkako ekintzaren edo Konbentzioak estaltzen dituen esparruetako lanbide-esperientziaren arloetan. Banakako gaitasunean balio behar dute, independenteak eta inpartzialak izan behar dute eta GRETAri eraginkortasunez zerbitzatzeko prest egon behar dute".

Konbentzioan parte hartzen duten estatuek proposatzen dituzte hautagaiak.

Hitzarmenaren aplikazioa ebaluatzeko erregelamendua 
Gizakien salerosketaren aurkako ekintzari buruzko Europako Kontseiluaren Hitzarmenaren aplikazioa ebaluatzeko barne-araudia 2009ko ekainaren 17an onartu zen eta 2014ko azaroaren 21ean aldatu; azkenik, 2015eko urtarrilaren 1ean sartu ziren indarrean.

Ebaluazio-mekanismoari berariazko egitura bat eman zioten, bost zatitan banatuta:

Jarraipen jarduerak 
Barne araudiarekin bat, Hitzarmenaren 38. artikuluan, Ebaluazio Prozedurari buruzko Erregelamenduan eta GRETAko kideek ezarritako prozeduraren arabera egingo da. Urteko txostenak aurkezten zaizkie Alderdien Batzordeari eta Ministroen Batzordeari.

Gizarte zibilari eskutik informazioa lortzeaz gain, GRETAk herrialdeak gainbegiratzeko jarduerak ere egiten ditu; esparru horretan, alderdiek hartutako neurriak ebaluatzen ditu GRETAk (Konbentzioaren 36. artikuluko 1. paragrafoaren arabera). Beraz, GRETAk galdeketak diseinatu eta garatzen ditu, herrialdeetako lanak ebaluatu eta ebaluatzen ditu. Erantzunak herrialdeek aurkezten dituzte GRETAk eskatzen dituenean; Taldeak informazio gehigarria ere eska dezake galdetegia jaso ondoren.

Bestelako jarduerak 
GRETAk laguntza ematen die bere txosten eta ondorioen ulermen eta aplikazio hobea sustatzeko jarduerei. GRETAk ebaluatutako herrialde guztiei proposatutako mahai-inguruak GRETAren gomendioen inplementazioari buruz eztabaidatzeko bitartekoak dira 2012az geroztik. Beste jarduera batzuk hitzaldiak, gaitasuna sustatzea eta koordinatzaile nazionalen bilerak dira.

Kritikak 
Conny Rijkenek (INTERVICT, Tilburgeko Unibertsitatea) egindako ikerketaren arabera, GRETAk ez ditu modu zehatz eta koherentean aztertzen haurren behar espezifikoak, batez ere ezgaitasunak dituzten haurrenak. Era berean, gizonezko biktimei bideratutako arreta handitu beharko litzateke. Ikuspegi zabalago batean, Rijkenen arabera, GRETAk hau egin lezake/beharko luke:

La Strada Internationalek GRETAren ebaluazioen lehen txandari buruz egindako ikerketaren arabera, i) GKEek galde-sortak jasotzen zituztenean, informazioa emateko haiengandik espero zenari buruzko jarraibideak eman nahi zizkieten; ii) herrialdeetara egindako bisitetan, ez zegoen nahiko denborarik GKEek hitz egin nahi zituzten gai guztiak eztabaidatzeko.

Ikusi ere 
Gizakien Salerosketaren Aurkako Ekintzari buruzko Europako Kontseiluaren Hitzarmena

Erreferentziak 

Europako Kontseiluko itunak
Gainbegiratu gabeko itzulpenak