Organoaluminio konposatu

Kimika organikoan organoaluminio konposatuak aluminio- eta karbono-atomoen artean lotura kobalentea duten konposatuak dira. Trimeltilaluminioa [Al₂(CH₃)₆] eta triisobutilaluminoa {Al[CH₂CH(CH₃)₂]3} dira adibide tipikoak. Katalizatzaile gisa baliatzen dira olefinen polimerizazioan.

Historia 
Lehen organoaluminio konposatua, (C2H5)3Al2I3, 1859an sintetizatu zen. Dena dela, 1950eko hamarkada arte ez zuten interes handirik piztu. Izan ere, garai horretan Karl Ziegler eta bere lankideek trilalkilaluminio konposatuen sintesi zuzena lortu zuten eta olefinen polimerizazioan aplikatze hasi ziren, emaitza oso egokiekin.

Aurkikuntza horri esker lortu zuen Zieglerrek Nobel saria 1963an.

Sintesia 
Industrian alkilaluminio sinpleenak, Al2R6 (R = Me, Et), alkilo-kloruroak aluminio-hautsarekin erreakzionaraziz prestatzen dira bi urratsetan.

2 Al + 3 CH3CH2Cl → (CH3CH2)3Al2Cl3

eta segidan kloruroa erreduzitu egiten da sodioa baliatuz.

(CH3CH2)3Al2Cl3 + 6 Na →   (CH3CH2)6Al2 + 2 Al + 6 NaCl

Allkenoek, lotura bikoitza mutur batean dutenek, aluminio-hautsarekin erreakzionatzen dute zuzenean hidrogenoaren presentzian  organoaluminio konposatua emanez.

6 Al + 3 H2 + 12 CH2=CHR → 2 [HAl(CH2CHR)2]3

Erabilera 
Organoaluminio konposatuak katalizatzaile gisa usatzen dira olefinen polimerizazioan, polietilenoaren sintesian esaterako.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Konposatu organometalikoak