Musgravetarren erritua

Musgravetarren erritua, jatorrizko ingelesezko izenburua The Adventure of the Musgrave Ritual, Arthur Conan Doyle eskoziar idazleak argitaratutako Sherlock Holmes detektibe ospetsuari buruzko kontakizun laburra da. 1893an kontakizun labur eta solte modura The Strand Magazine aldizkarian argitaratu zen. Ondoren eta urte berean, aldizkari horretan argitaratutako Sherlock Holmesi buruzko beste hainbat kontakizun laburrekin batera, Sherlock Holmesen memoriak liburuan argitaratu zen.

Argumentua 

Reginald Musgravek bisita egin dio Holmesi, etxeko bi langile desagertu ondoren: Rachel Howells, neskame bat, eta Richard Brunton, etxezaina. Biak desagertu egin ziren Musgravek Brunton kaleratu ondoren, familiako dokumentu bat, Musgravetarren erritua, ezkutuan irakurri zuelako. Erritua, XVII. mendekoa, galdera/erantzun moduko asmakizuna da.

Musgravek goizeko ordu bietan harrapatu zuen Brunton dokumentua irakurtzen liburutegian. Dokumentu hori izateaz gain, bazuen mapa bat zirudiena ere, eta berehala sartu zuen poltsikoan Musgrave berari begira zegoela konturatzean. Handik egun batzuetara, Brunton desagertu egin zen, bere ondasun gehienak utzita.

Rachel Howells neskameak, Bruntonen maitale izan zenak, horrek konpromisoa hautsi zuen arte, jarrera histerikoa izan zuen Brunton non zegoen galdetu ziotenean. Geroago, Rachel Howellsek leiho batetik ihes egin zuen. Bere aztarnek aintzira baten ertzera eraman eta han desagertu ziren. Musgravek aintzira dragatu zuen, baina lihozko zorro bat bakarrik aurkitu zuten, herdoildutako metal zahar eta kolorgetuz eta distira galdutako harri-koskor edo kristalez betea.

Holmesek ez zuen kasua hiru misteriotzat hartu, misterio bat bezala baizik. Erritua gakoa zela uste zuen. Erritu hori tradizio zentzugabea izan zen Musgravetarrentzat, eta bi mende baino gehiago iraun zuen, baina Holmesek oso bestelakotzat ikusten zuen —eta Bruntonek ere, Holmesek susmatzen zuenez—. Berehala konturatu zen zerbait aurkitzeko jarraibideen multzoa zela. Oraindik zutik zegoen haritzaren altuera eta desagertutako zumar baten kokapena ezagutzean, Holmesek kalkulu batzuk egin zituen eta bide bat markatu zuen. Holmes eta Musgrave soto batera heldu ziren eta burdinazko eraztuna zuen harlauza bat ikusi zuten zoruan. Harlauza altxatzea lortu zutenean, Brunton aurkitu zuten, hilda zegoena. Ez zegoen markarik. Seguru asko ito egin zen.

Holmesen esanetan, Bruntonek, kalkuluak eginda, gordelekua aurkitu zuen sotoan, baina ezinezkoa izan zitzaion harlauza bere kabuz altxatzea. Beraz, beste norbait erakarri behar izan zuen altxorren bila. Rachel Howells aukeratu zuen, baina horrek gorrotatzeko arrazoiak bazituen. Baliteke biek lauza altxatzea, baina Rachelek harlauza bota eta Brunton hiltzen utzi zuen, edo harlauza bere ordez erori eta, izututa, alde egin zuen.

Zorroan aurkitutako erlikiei dagokienez, Holmesek aztertu zituen eta metalezko piezak urrea zirela eta harriak harribitxiak zirela ondorioztatu zuen. Hark uste zuen Karlos I.a erregearen koroa zela, eta haren ondorengo izan zitekeenarentzat, Karlos II.a semearentzat, ezkutatu zen. Holmesek uste zuen erritua idatzi zuen musgravetarra hil zela bere ondorengoei errituaren garrantziaren berri eman gabe. Beraz, berrehun urtez baino gehiagoz ohitura bitxi bihurtu zen erritua.

Ikus, gainera 

 Sherlock Holmesen memoriak (1893)

Kanpo estekak 

Sherlock Holmesi buruzko kontakizun laburrak