Belén Maya

Belén Maya García (New York, 1966) flamenko-dantzari eta koreografo espainiar ijitoa da.

Biografia 
Belén Maya García 1966an New Yorken (AEB) jaio zen kasualitatez,  guraso artistak biran ari baitziren. Carmen Mora eta Mario Maya ziren gurasoak, biak artista-flamenkoak.

Ama hil eta urte batzuetara, 18 urterekin, sevillanak eta klasikoa ikasten hasi zen Victoria Eugenia irakaslearekin batera. Horiexek izan ziren bere hastapenak. Dantza klasikoko prestakuntza Rosa Naranjo eta Juana Taftekin izan zuen. Espainiako dantza klasikoan, Maria Magdalenarekin, Paco Romerorekin eta José Antoniorekin ikasi zuen. Jazzaren eta dantza garaikidearen arloetan Goyo Montero, Teresa Nieto eta New Yorkeko Alvin Ailey dantza-konpainiarekin ikasi zuen. Flamenko-irakasle Paco Fernández, Manolete, La Tati, El Gueito, Carmen Cortés, La Tona eta beste asko izan zituen.

Lan ibilbidea 
Zambra tablaoan debuta egin ondoren, Chinitas kafetegian eta El Corral de la Pachecan egon zen. Geroago Espainiako Balet Nazionalaren Eskolan sartu zen, garai hartan María de Ávilak zuzendua. Urtebete geroago, Sevillara joatea erabaki zuen, flamenkoari ekiteko. Mario Maya konpainiarekin elkartu zen, eta hiru urtean taldeko kide izatetik konpainiako dantzari nagusi eta errepikatzaile izatera pasatu zen. Bien bitartean, Sevilla, Los Gallos eta El Patio oholetan ere esperientzia hartu zuen.

Belének Mario Maya konpainia utzi zuen bere taldea osatzeko, eta sei hilabete eman zituen Tokioko flamenko-tablaoan, Yolanda Heredia, Rafael Jiménez Falo, Jesús Torres eta Alejandro Granados artista garrantzitsuekin batera.

Japoniatik itzultzean, Andaluziako Dantza Konpainiaren zuzendaritza hartu zuen.

Carlos Saurak  flamenkoaren belaunaldi berria mundu osoan ezaguna den FLAMENCO filmean aurkeztera gonbidatu zuen. Belenek film horretan egindako lana mugarri bihurtu zen emakumeek interpretatutako dantza flamenkoan, eta bide berriak ireki zituen kontzeptu, musikaltasun, mugimendu eta jantziei dagokienez.

Dantzari eta koreografo garrantzitsuek (Javier Barón, Alejandro Granados, Manuel Reyes, Ricardo Franco, Andrés Marín, Manolete eta Goyo Montero) lan egitera gonbidatu zuten, baita Carmen Cortés eta Mario Mayaren konpainietan bakarlari eta lehen dantzari gisa parte hartzera ere. Ramon Oller-en Metro Companyrekin ere lan egin zuen, Fronterako produkzioan paper nagusietako bat dantzatuz.

1996an, bere konpainia sortu zuen berriro, bere lehen produkzioarekin: "La Diosa Dentro de Nosotros", Teresa Nieto koreografo gisa eta Emilio de Diego musika-zuzendari gisa. Konpainia dantzariz osatua zegoen: Yolanda Heredia, Teresa Nieto, Rafaela Carrasco eta Isabel Bayón.

1997an Mayte Martínek Bartzelonako Grec Jaialdira gonbidatu zuen. Funtsezko lankidetza horretatik sortu zen enpresa partekatu bat, Mayte Martín eta Belén Maya, lotura artistiko absolutuaren eta flamenkoaren ulermen komunaren emaitza. Lankidetza horrek bi ikuskizun sortu zituen: Mayte Martín- Belén Maya eta Flamenco de Cámara. Biek goraipamen kritikoak jaso zituzten leku garrantzitsuetan: Jerezko Jaialdia (2002 eta 2003), Madrileko Teatro Reala, Bartzelonako Grec Antzokia, Madrileko Udazkeneko Jaialdia, Teatro Central eta Sevillako Lope de Vega Antzokia, Granadako Musika eta Dantza Jaialdia, Bartzelonako Teatre de la Vilspace eta beste batzuk.

2004an, "Los Caminos de Lorca"-n parte hartu zuen Andaluziako Dantza Konpainiarekin eta Rafaela Carrascorekin batera "Fuera de los Límites" obraren estreinaldian lan egin zuen.

2005ean, Madrilgo "Dibujos" ikuskizuna aurkeztu zuen, Summers at La Villa telesailaren zati gisa, bai publikoarentzat bai kritikarentzat. 

2006an Jerezko X. Flamenko Jaialdian berrezarri eta estreinatu zen.

Juan Carlos Lérida eta David Monterorekin denbora luzez estudioan lan egin ondoren, Belenek "Souvenido" eta "La Vos de su Amo" aurkeztu zituen 2007ko martxoan. Bi ikuskizun hauek, Mercat de les Flors entzutetsuarekin koprodukzioan, ekimen artistiko izugarria eta harrigarria izan ziren, eta Europan zein mundu osoan gozatu zuten.

2008an,  Flamenkoaren Garapenerako Andaluziako Agentziaren produkzio batean, "Mujeres" ikuskizunean bere talentua erakutsi zuen artista gonbidatu gisa .

2009an eta 2010ean, Belén Maya "Bailes Alegres para Personas Tristes"-en produkziorako  lan egin zuen, eta "La Voz de Su Amo" eta "Solos" birekin jarraitu,  "Dibujos" ikuskizunaren bertsio berriarekin eta artista gonbidatu gisa parte hartu zuten beste ikuskizun batzuekin.

2011n, Nimes de Tr3s flamenko-jaialdian estreinatu zen, Jesús Méndezekin eta Rafael Rodríguezekin.

2014. urtean, Belén Mayak hiru hamarkadako bizitza profesionala ospatu zuen, klasizismoaren sakonenerantz igerian, "Los invitados/ Gonbidatuak" ikuskizunarekin. Ikuskizun horrek Kritikaren Saria, dantza flamenkoari eskainitako munduko garrantzitsuena, jaso zuen Jerezko Jaialdian. 2015ean Flamenco Hoy XV. Sarietan dantzari onenaren saria jaso zuen. 

2015ean, “Romnia” ikuskizuna aurkeztu zuen (emakumeak, erromantzean), eta berak hauxe adierazi zuen:"Garrantzitsua da izatearen bi dimentsioak: “ijitotasuna eta feminitatea”. Romnia emakume ijito ez-flamenkoen ahotsak dira, baina jonduraz gainezka daudenak. Nire gorputzak bizitza eman nahi die Ekialdetik iristen diren soinu beltz horiei, gure historian zehar milaka desplazatuk erretako zigorrez beteak.”2016. urtean 'Bipolar' lana aurkeztu zuen, tradizioaren eta modernitatearen arteko topaketa, dantza honen historian zehar eta arte honen bilakaeraren mutur batetik bestera bidaiatuz.

Gainera, Belén Mayak eszenatokiak irakaskuntzarekin batera lantzen ditu. Hain zuzen, Jerezko Zinemaldiko irakasleen klaustroko kidea da.

Sariak 

 2014. urtean, Jerezko Jaialdian Kritikaren Saria "Los invitados/ Gonbidatuak"ikuskizunarekin
 2015ean Flamenco Hoy XV. Sarietan dantzari onenaren saria

Erreferentziak

Kanpo estekak 
 Belén Maya dantzan hainbat bideotan
 https://web.archive .org/web/20170202031212/http://belenmaya.com/#1
 http://www.elesp.com/cultura/musica/20160930/159484641_0.html
 https://web.archive .org/web/20170202033253/http://belenmaya.com/?p=1634
 https://web.archive .org/web/20170417153232/http://ellas.com/belen-maya/
 https://web.archive .org/web/20170202013043/http://www.flamenco.com/eng/artistas/belen-maya-57/biografia/
 http://elpais.com/diario/1999/06/17/andalucia/929571754_850215.html
 http://berlin.cervantes. es/Berriozarko Kultura/Fitxa 97945_57_4.htm
 http://www.juntadeandalucia. es/cultura/cad/opencms/navarra/formacion/irakasleak/gonbidatuak/antzinako_0075.html
 http://www.andalucia.org/es/flamenco/artistas/belen-maya/
 http://www.diariodesev, .es/ocio/Belen-C-Gero-Dominguez-Bienal_0_10564942.html

Estatubatuarrak
Emakume dantzariak
Emakume koreografoak
Espainiako ijitoak
Espainiako dantzariak
Espainiako koreografoak