Venus lotsagabea

Venus lotsagabea, baita ere Vibrayeko Venus () Paleolitoaren lehen emakumearen irudikapena da. Kronologikoki K.a. 18 000 eta 12 000 urtekoa da. Frantzian aurkitu zen, 1864an, Laugerie-Basse paleolitoaren aztarnategian, Les Eyzies-de-Tayac-Sireuilen, Dordoina departamenduan.

Deskribapena 
Boliz egindako eskultura txikia da, 8 zentimetrokoa. Izena hanken formatik datorkio: oso bananduak ditu, horrela sexua ondo erakutsiz. Burua eta besoak, bestetik, ez ditu. Estatuatxoa seguruenik buruarekin egin zen, lepoko haustura urradurek erakusten duten moduan, baina, ziur aski, besorik gabe. Beste Paleolitoko Venus gehienek bularrak eta aldakak zabalak dituzte; hau, aldiz, ez: gorputz mehea, aldakak zuhurrak, ia bularrak ez dira ikusten... Ezaugarri horiek, bai eta bulba bertikalak eta itxiak ere, neskatxa baten gorputza adierazten dutela dirudi.

Aurkikuntza 
Paul Hurault, Vibrayeko VIII. Markesak, 1864 inguruan Laugerie-Bassen aztarnategian, Vézère ibaiaren haranean aurkitu zuen. Izenarekin eskulturak erakusten duen jarrera "lotsagabea" adierazi nahi zuen, ez Erromako eskulturetan bezala non Venus esku batekin sexua ezkutatzen agertzen zen; horiek "Venus lotsakorrak" dira. Izendatze horren atzean iritzi edo balorazio moral bat, ezinezkoa hainbeste urte dituen arte-lan baten aurrean.

Komentarioa 
J.-P. Duhard-ek Paleolitoan zehar arteak izan duen bilakaera azpimarratzen du, soiltasun gehiago lortzeko. Venus honek estilo eskematikoak eta emakumezkoen gorputzen luzapenaren alderdiek Gravette aldiaren estandarrekin kontrastatzen dute. Magdaleniar kulturak, zentzu berean, diseinu geometrikoen adibide ugari aurkezten ditu, bestetik, objektuen gainean eta labar artean.

Venus izena 
"Venus" izena Paleolitoko ehun emakumezko estatuatxo izendatzeko erabiltzen den termino generikoa da. Jakina, ez dira benetako Venus. Vibraye markesari egozten zaio orokorrean izendatze horren jatorria. Espezialista batzuen arabera, Venus izena aukeratu izana, maitasunaren jainkosa bati erreferentzia eginez, Vibraye-ren aldetik, aukeraketa desegokia izan zen. Estatuatxo horien erdiek neska oso gazteak edo emakume zaharrak irudikatzen dituzte. Beraz, emakumezko estatuatxo hauek ez dute, antza, izaera erotikorik. Sexu adierazpenak bilatzeko grina horrek gizonezko arkeologo batzuen joera erakusten du.

Erreferentziak

Ikus, gainera 
 Paleolitoko Venus

Kanpo estekak 

Biluzi artistikoak
Paleolitoko Venusen irudiak
Frantziako eskulturak