Atxikidura banda (zelula)

Atxikidura banda edo Zonula adherens zelulen arteko lotura‎ egiten duen egitura bat da.

Atxikidura bandak ez dauka gainerako lotura egituren konplexutasunik, horregatik askoz malguagoa eta dinamikoagoa da.

Kokapena 
Animalia zelula eukariotoetan baino ez zeudela uste bazen ere Dictyostelium discoideum mizetozoan (onddo-animalia) aktinak parte hartzen duen zelularteko loturak aurkitu dira. Honek erakusten du horrelako egiturak animalien sorrera baino lehenago sortutako egitura izango zela .

Epitelio eta endotelioko zeluletan azaltzen da, normalean lotura estuak baino beherako kokatuta. Batzuetan gerrikoak osatzen dituzte eta beste batzuetan zelulen arteko lotura puntualak izaten dira.

Enbrioiaren garapenaren hasierako faseetan dagoeneko agertzen dira atxikidura bandak.

Egitura 
Aktinazko mikrofiruak zelula mintzari atxikitzen zaizkio binkulinaren bidez eta bertan kateninak txertatzen dira. Katenina hauek zelulatik kanpora luzatzen diren kadherinaren ainguraleku dira eta bi zelulen kadherinek elkar eragiten dute zelulen arteko lotura sortzeko.

Aipaturiko proteinak:
 Kadherina: transmintzeko proteina familia zabala osatzen dute. Atxikidura bandetan E-kadherinak dira nagusi. Ca2+ ioiek lotzen dituzte ondoz ondoko bi kadherina molekula, homodimeroak osatuz. Kaltzioaren kontzentrazioarekiko menpekotasun handia dute beraz eta hau nabarmen jeisten bada atxikidura bandak desegiteko arriskua dago.
 Katenina: α-katenina, β-katenina, γ-katenina eta Δ-katenina (p120) agertzen dira eta mikrofiruak eta kadherinak lotzen dituzte.
 Binkulina: mikrofiruak mintzean atxikitzen ditu. α-kateninaren sekuentzia berdina du %20-30ean.

Funtzioa 
Ikerketa ugari egiten ari dira atxikidura bandaren funtzioa zehazteko. Dirudienez aktinazko eraztun uzkurkorra erregulatzen du, zelulaz zelula indar mekanikoa transmitituz, beti ere zelulek osaturiko ehunak osorik mantentzeko helburuarekin.

Salbuespen gisa umetokiko epitelioko zeluletako atxikidura bandak desegituratu egin behar izaten dira blastozitoa umetokian atxikitzeko.

Fascia adherens 
Fascia adherens loturak atxikidura banden antzeko egitura du baina ez da epitelio edo endotelioko zeluletan azaltzen, gihar-ehun kardiakoan baizik.

Historia 
1963 urtean Marilyn Farquhar eta George Paladek zelula arteko lotuern nomenklatura definitu zuten baina 1977. urtean aurkitu ziren kaltzioaren menpeko kadherinen loturak. Masatoshi Takeichi japoniarrak identifikatu zituen tripsina disoluzioa erabiliz.

Erreferentziak 

Zelulen arteko loturak