Emisio gutxiko eremu

Emisio gutxiko eremua (EGE) aire kalitatea hobetzeko asmoz ibilgailu kutsatzaileen joan-etorriak mugatu diren eremu geografiko bat da. Horrelako eremuak definitzeak beste mugikortasun modu batzuk sustatzen ditu, adibidez oinezko joan-etorriak, bizikletak eta mikromugikortasuneko ibilgailuak, eta kutsatzaile gutxiago isurtzen dituzten motordun ibilgailuak. Batzuetan, beste termino batzuk ere erabiltzen dira, hala nola emisio baxuko eremua (EBE), emisio txikiko eremua, isuri gutxiko eremua. Helburua da airearen kutsadura gutxitzea, batez ere partikula eseki, nitrogeno oxido (NO2) eta ozono (O3) tasak. Ez da kontuan hartzen ibilgailuen ekarpena beroketa globalean.

Zero emisio eremua, berriz, zero emisioko ibilgailuak soilik onartzen dituen eremua da. Horietan, barne-errekuntzako motorra duten ibilgailuak debekatzen dira, eta osorik elektrikoak direnak soilik onartzen dira (gehi garraio publiko elektrikoa, tranbiak eta mugikortasun aktiboko moduak: oinezkoak, bizikletak, etab.).

Europan
Suedia izan zen aitzindaria 1996an gai horretan. 2003an, Erresuma Batua jendeari kontsultatzeko faseak prestatzen hasi zen. Frantzian 2016tik aurrera hasi zen jorratzen ofizialki, eta 2021ean, Klimaren eta Erresilientziaren Legeak ezartzen du emisio baxuko eremu horiek nahitaez ezarri behar direla 2025eko urtarrilaren 1a baino lehen 150.000 biztanletik gorako hiriguneetan guztietan. Espainian, 2021eko maiatzean onartutako Klima Aldaketaren eta Trantsizio Energetikoaren Legeak EGEak ezartzera behartu zuen 50.000 biztanletik gorako hiriguneetan, 2023a baino lehen.

iturria: ADEME 2020.

Espainian
Emisio Gutxiko Eremuak (gaztelaniaz Zona de Bajas Emisiones, ZBE) geografikoki mugatutako hiriguneak dira, airearen kalitatea hobetzeko neurriak aplikatzeko. EGE sortu eta kudeatzeko tresnetako bat da gutxiago kutsatzen duten mugikortasun-moduak sustatzea, ibilgarritasunari eta bizikletari lehentasuna emango dieten azpiegiturak sortuz, eta, horrez gain, garraio publiko zerbitzuak eskaintzea, auto pribatuaren erabilera murriztuko duten garraiobideen eskaintza handituz.

Gainera, ibilgailuei dagokienez, auto partekatuen sistemak sustatzen dira, eta ibilgailuen etiketatzea sartu da, emisioen maila kontuan hartuta. Etiketei esker, ibilgailuak bost kategoriatan sailka daitezke, emisioen batzuen isurketen arabera; zehazki, NOx eta PM10. Ibilgailuak honela sailkatzen dira 2016ko apiriletik:
Itsasgarri horia: 2000tik aurrera matrikulatutako gasolinazko ibilgailuak eta 2006tik aurrera Diesel.
Itsasgarri berdea: 2006tik aurrera matrikulatutako gasolinazko ibilgailuak eta 2014tik aurrera Diesel.
Itsasgarri urdin-berdea: entxufatu ezin diren ibilgailu hibridoak, 40 km baino gutxiagoko autonomia duten ibilgailu elektriko entxufagarriak eta gas natural likidotua duten ibilgailuak.
Itsasgarri urdina: Bateria-ibilgailu elektrikoak, autonomia hedatuko ibilgailu elektrikoak, 40 km-ko autonomia duten elektriko hibrido entxufagarriak eta erregai-pilako ibilgailuak.

Hego Euskal Herrian
Hauek dira 2023an EGEak ezarri beharreko udalerriak Hego Euskal Herrian (50.000 biztanletik gorakoak):
Barakaldo
Bilbo
Donostia
Gasteiz
Getxo
Irun
Iruñea

Frantzian
Lehen "trafiko mugatuko eremua" (frantsesez Zone à circulation restreinte ZCR) 2015eko irailean sartu zen Parisen. 2018ko urrian, kutsatzaile atmosferikoen kontzentrazio-mailak gainditzen zituzten Frantziako hamabost hirik 2020aren amaierarako beren lurraldean "Emisio baxuko eremuak" (frantsesez Zone à faibles émissions ZFE) definitzea pentsatu zen. 2021ean behin betiko onartutako "klima eta erresilientzia" legeak aurreikusi zuen 150.000 biztanletik gorako hirigune guztietan EBE sortzea, beranduenez 2024ko abenduaren 31n, hau da, 45 EBE, eta gehien kutsatzen duten ibilgailuak pixkanaka debekatzeko egutegi nazional bat ezartzea.

Emisio gutxiko eremua udal ordenantza batek hartzen du, aztertu eta kontsultatu ondoren, eta honako neurri hauek finkatzen ditu:
EBE perimetroa: udalerri osoan edo zati batean;
EBEaren iraupena: legeak ez du gutxieneko edo gehieneko iraupenik ezartzen;
zirkulazioa murrizteko aldiak (adibidez: egunak, orduak, etab.);
balizko salbuespenak;
EGE ezarpen-egutegia: murrizketen ezarpena pixkanaka egin daiteke;
"Crit'Air" itsasgarriaren araberako murrizketak: aipatutako ibilgailu-kategoriak desberdinak izan daitezke ibilgailu-motaren arabera (adib.: ibilgailu astunak, 4. eta 5. kategoriakoak, ibilgailu astunak, eta ibilgailu partikular guztiak, 5. kategoriakoak; bi gurpilak, 4. eta 5. kategoriakoak).

Alemanian

Ingurumen-eremuak (alemanieraz Umweltzone) ezartzeko irizpideak nazio-mailan finkatu dira, eta itsasgarri bat jarri behar da ibilgailuaren haizetakoan. Berlingo EBEk 892 km2-tik 88 hartzen ditu (2020), % 10 baino gutxiago, eta itsasgarri berdea duten ibilgailuentzat bakarrik da irisgarria. Hala ere, hiriak airearen kalitatea hobetu behar du oraindik, NO2rako 40 kg/m3-ko muga ez gainditzeko.

Erreferentziak

Ikus, gainera
 Mugikortasun iraunkorra
 Ibilgarritasuna

Kanpo estekak 

Airearen kutsadura
Garraioaren plangintza