Artai

Artai, Galiziako mitologiaren arabera, Brigoren seme zaharrena da, Galiziako lehen biztanlea. Kondairek diotenez, bera izan zen artabroen herriaren sortzailea, Betanceiras itsasotik Fisterra lurmuturrerantz abiatu ziren, eta Arteixo hiribilduari izena eman zion. Celt izeneko alaba izan zuen, zelta arrazaren ama.

Historia 
Benito Vicettok, Historia de Galicia lanean, hauxe dio: «Artairen irudia da lehena, Brigorenaren atzetik, eguraldiaren lainoen artean aurkitu duguna. Antzinaroan ederra izan zen, agian gure mendietako arraza garbienaren, arraza artabroaren, erabateko pertsonifikazioa». Vicettoren arabera, «Artai bere gaztetasunetik ezaugarri garrantzitsuengatik nabarmendu zen. Umetan, ibaien sakonerak ikusten zituen, abiadura harrigarrian igerian. Gizonduta, itsasora botatzen zen itsasertzeko haitzetatik ausardia handienarekin, eta olatuen indarrari muzin egiten zion modu harrigarrian. Arrisku guztietan, gure itsasertzean gertatzen ziren zoritxar guztietan, olatu traidoreetan, Artai probidentzia moduko bat zen, guztia konpontzen zuena, salbu eta zuhurtziagabekeriaren edo ezjakintasunaren ondorioz kostako hareatzetan gehiegi aurreratzen zirenak. Txalo eta mirespen merezi duten gertaerak ozeanoaren ertzetan bilatu behar dira, egunak igerian edo arrantzan ematen baitzituen. Lehenengoan, inork ez zion aurrea hartzen, ezta hurrengoan ere; izan ere, Artai bezalako inork ez zuen zume-saskiak arrainik gozoenekin betetzeko traza hoberik ematen». Autore horrek dio, halaber, «gure inguruetako nabigazioaren lehen ideia Artain pertsonifikatuta dagoela», «Galiziako kostetan izan ziren lehen txalupen asmatzailea izan baitzen, larruz estalitako zumezko ontziena».

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Galiziako mitologia
Antroponimia