Roy J. Plunkett

Roy J. Plunkett (1910eko ekainaren 26 - 1994ko maiatzaren 12) estatubatuar kimikaria izan zen. Politetrafluoroetilenoa (PTFE), hau da, teflona, 1938an asmatu zuen.

Biografia 
Roy Plunkett 1910eko ekainaren 26an jaio zen Orange konderrian (Kalifornia). Geroago, New Carlislera (Ohio) joan zen bizitzera, eta, ondoren, Pleasant Hill-era (Ohio), non bigarren hezkuntzako Newton Eskolan ibili zen. Manchester Collegen (Indiana), BA Kimika (1932) eta Ohio Estatuko Unibertsitatean, Ph. D. Kimika (1936) ikasi zuen. 1936an, EI du Pont de Nemours and Companyk kontratatu zuen kimikari ikertzaile gisa, Deepwaterreko (New Jersey) Jackson laborategian.

1938ko apirilaren 6an, Plunkettek edukiontzi izoztu eta presurizatu bat ikuskatu zuen, CFC hozgarriaren fabrikazioan erabilitako 45 kilogramo tetrafluoroetileno zituena. Klorofluorokarbonoari azido klorhidrikodun tetrafluoroetileno-kantitate bat gehitzeko ontzia ireki zuenean, ezer ez zen edukiontzitik atera. Manometroek ez zuten gainpresiorik adierazten. Beraz, edukia ihes egina behar zuen. Hala ere, egindako pisatze batek aurreko eguneko pisu bera erakutsi zuen. Edukiontzia hurbilagotik aztertzean, aurretik edukiontzian ez zegoen hauts zurzuri bat aurkitu zuen. Ontziaren tetrafluoroetilenoa politetrafluoroetilenoan (teflona) polimerizatua zen  propietate harrigarriak zituen hauts zurzurian: korrosioarekiko erresistentzia, gainazalarekiko atxikidura txikia eta beroarekiko erresistentzia handia zuena. 1941eko otsailaren 4an, asmatzaileak 2.230.654 zenbakidun estatubatuar patentea jaso zuen.

Gainera, Plunkettek, kimikari buru gisa, parte hartu zuen berunezko tetraetiloren fabrikazioan, gasolinaren gehigarri bat (1939tik 1952ra, DuPont Lan Ganberak). Gero, DuPonten freon-ekoizpena zuzendu zuen 1975ean erretiroa hartu zuen arte. 1973an, Plastikoen Famaren Aretoan eta, 1985ean, Asmatzaileen Famaren Aretoan sartu zen. Plunkett 1994ko maiatzaren 12an hil zen, 83 urte zituela.

Roy Plunketten omenez, DuPontek eta Chemoursek, 1988az geroztik, Plunkett Sariak aurkeztu dituzte.

Tefloiaren aurkikuntza 
Tefloiaren aurkikuntzaren deskribapena, Plunketten hitzekin: 

Bestalde, Plunkettek, erabiltzen ziren TFEzko zilindroek, gutxi gorabehera, kg batekoak zirela (2,2 libra) ere adierazi zuen, eta zilindro txiki samarrak izango zirela, demo-tamainakoak, ez zilindro handiak.

Edukiontziaren tetrafluoroetilenoa politetrafluoroetilenoan polimerizatu zen. Politetrafluoroetilenoak propietate harrigarriak zituen, hala nola korrosioarekiko erresistentzia, azaleko marruskadura txikia eta beroarekiko erresistentzia handia. Plunkettek, txiripazko aurkikuntza horren historia, Ameriko Kimika Elkartean topaketa nazionaleko udaberriko bileran azaldu zuen, Kimikaren Historia atalean, 1986ko apirilean, New Yorken, eta bileraren aktetan argitaratu zen (Sinposioaren aktak).

Gasolinarako gehigarria zen berun-tetraetiloren ekoizpenean parte hartu zuen kimikari nagusia izan zen DuPont-eko Lan Ganberetan, 1939tik 1952ra. Ondoren, freon-ekoizpena zuzendu zuen DuPonten, 1975ean erretiratu arte.

Erreferentziak

Bibliografia 
 George B. Kauffman.' "Plunkett, Roy Joseph" American National Biography-n (1999) [www.anb.org/viewbydoi/10.1093/anb/9780198606697.article.1302553 online]
 Raymond B. Seymour and Charles H. Fisher. Roy J. Plunkett, Profiles of Eminent American Chemists-n, arg. Sylvia Tascher (1988), or. 381–84.
 Esteka mugatua

Ohioarrak
Ameriketako Estatu Batuetako kimikariak