Arcangela Paladini

Arcangela Paladini (edo Arcangiola Palladini) (Pistoya, Italia, 1596ko irailaren 29a - Florentzia, 1622ko urriaren 18a) italiar margolari eta poeta izan zen.

Gaztaroa 
Arcangela Paladini, 1596an Pistoyan jaioa, Filippo Paladini (1544-1616) margolariaren hirugarren alaba izan zen. Artemisia Gentileschiren garaikidea izan zen (1593-1656), eta baliteke Santa Zeziliaren irudirako modeloa izatea, Artemisiak margotu zuen musikaren patroiarena.

Hamabost urterekin artista ezarria zen.1608an, Pisara joan zen familiarekin, eta Medicitarren arreta erakarri zuen. Medicitarrek Florentziara eraman zuten haiekin, eta Jacopo Ligozzi margolari manieristarekin hasi zen lanean.

Ibilbidea 
Arcangelak arte-diziplina asko lantzen zituen, hala nola kantua, idazketa, poesia eta pintura, besteak beste. Margolari handia izateaz gain, bordatuak ere egiten zituen, erretratuak eta loreak, hostoak eta hainbat motibo. Bere lanetariko bat baino identifikatu  ez den arren, Mécitarren inbentarioetan Cosme II dukearen erretratu tintadunak eta brodatuak daude. 1621ean, bere autorretratua eskatu zitzaion, Basarioko Korridorean zintzilikatu zena.

Medicitarrekin harremana 
Florentzian, Santa Agata monasterioan bizi izan zen, Via San Gallon. Maria Magdalena de Médici, dukesa handiak lagundu zion, eta, ongintzaile handiena bihurtu zen. Hamazazpi urte zituela, Dukesa Handiaren iradokizunaren ondoren, Paladini Jan Broomans-ekin ezkondu zen, Anberesen jaioa, eta tapizak egiten zituena. Dukesa Handiak bere gortean zerbitzatzera gonbidatu zuen, eta Cosme II.ari aurkeztu zizkion Arcangela eta haren senarra. 1621ean, autorretratu bat margotu zuen Dukesarentzat, eta harek bere gelan jarri zuen. Erretratua geroago gehitu zitzaion Basarioko Korredorean erakutsitako bildumari, eta 1967an zaharberritu zen. Artistaren obra gisa identifikatu den pintura bakarra da, inbentarioek beste lan batzuk adierazten dituzten arren.

Heriotza 

Paladini 1622ko irailaren 18an hil zen, hogeita sei urte zituela. Santa Felicità elizan lurperatu zuten, Duquesa Handiak harentzat hilobi bat agindu baitzuen, oso gutxitan ematen zen ohorea. Agostino Bugiardinik eta Antonio Novellik zizelkatu zuten hilobia. Sarkofagoaren gainean, artistaren bustoa dago. Epitafioak Paladini Atenea jainkosarekin eta Apeles margolariarekin alderatzen du.

"D.O.M. - Arcangela Palladinia - Ioannis Broomans Antuerpiensis uxor – Cecinit hetruscis regibus, nunc canit Deo – Vere Palladinia quae Palladem acu - Apellem coloribus Cantu aequavit musas - Obiit anno suae aetatis XXIII - die XVIII Octobris MDCXXII - Sparge rosis lapidem coelesti innoxia cantu - Thusca jacet siren; Itala musa jacet. -"

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Italiarrak
Florentzian hildakoak
XVII. mendeko Italiako margolariak
Emakume margolariak
XVII. mendeko Italiako poetak
Emakume poetak