Annie Proulx

Edna Ann Proulx (Norwich, Connecticut, 1935eko abuztuaren 22a) estatubatuar eleberrigile, istorio idazle eta kazetaria da. Annie Proulx bezala idatzi du batez ere, baina E. Annie Proulx eta E.A. Proulx izenak ere erabili ditu.

Pen/Faulkner Fikzio Saria irabazi zuen Postcards bere lehen eleberriagatik. Bere bigarren eleberriak, The Shipping News (1993), fikziozko Pulitzer Saria eta AEBetako Liburuaren Sari Nazionala irabazi zituen fikzio sailean, eta izen bereko film gisa egokitu zen 2001ean. Bere Brokeback Mountain ipuina Oscar Saria, BAFTA eta Golden Globe irabazi zituen film bezala egokitu zen 2005ean.

Bizitza 
Edna Ann Proulx Norwichen, Connecticut, jaio zen, Lois Nellieren (Gill) eta George Napoleon Proulxen alaba. Bere lehen izenak bere amaren izebetako bat ohoratu zuen. Arbaso ingeles eta frantses-kanadarrak ditu. Bere amaren arbasoak Amerikara 1635ean iritsi ziren, Mayflower itsasontziaren etorrera eta 15 urtera. Deering High Schoolen graduatu zen Portlanden, Maine, eta ondoren Colby Collegera joan zen "1950eko hamarkadan epe labur batez", non bere lehen senarra zen H. Ridgely Bullock Jr. ezagutu zuen. Geroago unibertsitatera itzuli zen, Vermonteko Unibertsitatean ikasi zuen 1966tik 1969ra, eta 1969an Historiako lizentziatura batean graduatu zen cum laude eta Phi Beta Kappa. Sir George Williams Unibertsitateko (gaur egun Concordia Unibertsitatea) maisutza lortu zuen Montrealen, Quebecen, 1973an, eta doktoretza bat egiten saiatu zen, baina ez zuen amaitu. 1999an, Concordiak ohorezko doktoretza eman zion.

Proulx 30 urte baino gehiago bizi izan zen Vermonten, ezkondu eta hiru aldiz dibortziatu zen, eta hiru seme eta alaba bat ditu (Jonathan, Gillis, Morgan eta Sylvia). 1994an, Saratogara joan zen bizitzera, Wyomingera, eta urtearen zati bat Ternua iparraldean igaro zuen, L 'Anse aux Meadowsen ondoko kala txiki batean. Proulx orain Port Townsenden bizi da, Washingtonen.

Proulxek lau ahizpa ditu: Joyce eta Janet bikiak, Louisianan eta Floridan bizi direnak, hurrenez hurren; Roberta, Fairlee, Vermonten; eta Jude, Galesen bizi den beste idazle bat.

Lan ibilbidea 
Bere kazetaritza ibilbidearen hasieran, argitaratutako bere lehen fikziozko lana The Customs Lounge dela uste da, If aldizkariko 1963ko iraileko edizioan argitaratutako zientzia fikziozko istorio bat, "E.A. Proulx" lemapean. Urtebete geroago, zientzia fikziozko istorio bat argitaratu zuen, All the Pretty Little Horses izenekoa, 1964ko ekainean Seventeen nerabeentzako aldizkarian agertu zena. Ondoren, Esquire eta Gray 's Sporting Journal aldizkarietan istorioak argitaratu zituen 1970eko hamarkadaren amaieran, eta, azkenik, bere lehen bilduma 1988an eta bere lehen eleberria 1992an argitaratu zituen. Ondoren, NEA (1992an) eta Guggenheim (1993an) bekak jaso zituen. The Shipping Newsengatik arreta handia jaso eta urte batzuetara, bere ospe-estatusari buruzko iruzkin hau egin zuen:

1997an, Annie Proulxek Dos Passos saria jaso zuen, idazle estatubatuarrentzako ibilbide erdiko saria. Proulxek bi aldiz irabazi du urteko ipuin onenaren O. Henry saria: 1998an, Brokeback Mountain lanagatik irabazi zuen, 1997ko urriaren 13an The New Yorkerren agertu zena, eta hurrengo urtean berriz ere The Mud Below lanagatik irabazi zuen, 1999ko ekainaren 22an eta 29an The New Yorkerren agertu zena. Biak agertzen dira 1999ko Close Range: Wyoming Stories ipuin bilduman. Bilduma honen historia nagusia, The Half-Skinned Steer izenekoa, Garrison Keillor egileak aukeratu zuen The Best American Short Stories antologian 1998an sartzeko (Proulxek berak editatu zuen serie honen 1997ko edizioa) eta geroago John Updike eleberrigileak The Best American Short Stories of the Century (1999) lanean sartzeko.

2007an, Charles Wuorinen konpositorea Proulxgana jo zuen bere Brokeback Mountain ipuina opera bihurtzeko asmoarekin. Proulxek idatzitako libretoa zuen izen bereko opera 2014ko urtarrilaren 28an estreinatu zen Madrilgo Errege Antzokian. 2017an urte horretako Fitzgerald saria jaso zuen Amerikar Literaturan Lorpenagatik.

Bibliografia

Ez-fikzioa 

 Great grapes: grow the best ever (1980). Pownal, Vermont: Storey Communications.
 Proulx, Annie; Nichols, Lew (1980). Sweet & hard cider: making it, using it, & enjoying it. Charlotte, Vermont: Garden Way Publishing.
 Making the Best Apple Cider (1983). Storey Communications.
 Plan and Make Your Own Fences & Gates, Walkways, Walls & Drives (1983), 
 The Gourmet Gardener: Growing Choice Fruits and Vegetables with Spectacular Results (1987), 
 Cider: Making, Using & Enjoying Sweet and Hard Cider (2003). Storey Communications.
 Bird Cloud: A Memoir (2011), 
 Foreword (2018) Wild Migrations: Atlas of Wyoming's Ungulates. Alethea Y. Steingisser, Emilene Ostlind, Hall Sawyer, James E. Meacham, Matthew J. Kauffman eta William J. Rudd (Eds).

Eleberriak 

 Postcards (1992), 
 The Shipping News (1993), 
 Accordion Crimes (1996), 
 That Old Ace in the Hole (2002), 
 Barkskins (2016),

Fikzio laburra

Bildumak 

 Heart Songs and Other Stories (1988),  
 Close Range: Wyoming Stories (1999), 
 Bad Dirt: Wyoming Stories 2 (2004), 
 Fine Just the Way It Is: Wyoming Stories 3 (2008),

Istorioak 

 Rough deeds (2013), The New Yorker 89 (17): 56-61
 A resolute man (2016), The New Yorker 92 (6): 76-85

Sariak 

 2018- Library of Congress Saria Amerikar fikziorako 
 2017— National Book Foundationen domina, amerikar letrei egindako ekarpen bikainagatik (bizitzako lorpena)
 2012— United States Artists Lankide saria 
 2004 - Aga Khan saria, fikzioagatik, Wamsutter Wolf lanarentzat
 2002: Atzerriko Hizkuntzetako Eleberri Onenak 2002/Estatu Batuetako Eleberri Onenaren Saria, Txinako argitalpenen elkartea eta herri-literaturaren argitaletxea (That Ace in the Hole )
 2000 - WILLA Literatur Saria, Emakumeak mendebaldea idazten.
 2000 — Jatorrizko ahotsen Borders Saria Fikzioan (Close Range, Wyoming Stories)
 2000 - People in Hell Just Drink Water Of Water, Amerikako Ipuin Laburrik Onenak 2000
 2000 — English-Speaking Union-en Embassador Book Saria ( Close Range: Wyoming Stories)
 2000 — The New Yorker Liburu Saria, 1999ko fikzio onenaren saria (Close Range: Wyoming Stories)
 1999- Half-Skinned Steer, Mendeko Amerikar Ipuin Labur Onena, John Updikek argitaratua
 1999 - The Bunchgrass Edge of the World, Amerikako Ipuin Laburrik Onenak 1999
 1999 - The Mud Below, O. Henry sariak: Sarien Istorioak 1999
 1998- Brokeback Mountain, National Magazine Award
 1998- Brokeback Mountain, O. Henry sariak: Sarien Istorioak 1998
 1998- Half-Skinned Steer, Amerikako Ipuin Laburrik Onenak 1998
 1997— John Dos Passos Literatura Saria (bere ibilbidearen erdian)
 1997 - 1997ko Orange Sarirako hautatua (Accordion Crimes)
 1994— Pulitzer Saria, Fikzioan, The Shipping News
 1993—National Book Saria, Fikzioan, The Shipping News 
 1993- Irish Times Nazioarteko Fikzio Saria, The Shipping News
 1993— Chicago Tribune Heartland Saria Fikziorako, The Shipping News
 1993— Fikzioko PEN / Faulkner Saria (Postcards)

Zinemarako moldaketak 

 The Shipping News (2001) Lasse Hallströmek zuzendua, Kevin Spacey Quoyle protagonista da, Judi Dench Agnis Hamm eta Julianne Moore Wavey Prowse.
 Brokeback Mountain (2005), Ang Leek zuzendua eta Heath Ledger eta Jake Gyllenhaal aktoreak protagonista ditu. Proulxen Close Range ipuin bildumako izen bereko istorio batean oinarritua da.

Erreferentziak

Kanpo estekak 
 Nire bizitza aldatu zuten liburuak PEN World Voices New York-eko Liburutegi Publikoan 2008ko maiatzaren 4an
 Elkarrizketa, Annie Proulx-ekin, Bookslut, 2005eko abenduan.
 Elkarrizketa Annie Proulx 2005eko udazkenean Wyoming Library Roundup-en (PDF 3,69 MB)

Anglo-estatubatuarrak
Gizabanako biziak
1935eko jaiotzak
Ameriketako Estatu Batuetako idazleak
Connecticutarrak