Ducunt volentem fata, nolentem trahunt

latinezko esapide bat da. Hitzez hitz «Halabeharrak nahi duena gidatzen du, nahi ez duena arrastaka eramaten du» esan nahi du, eta adierazi nahi du halabeharraren, zoriaren edo patuaren aurka ezin dela ezer egin. Euskaraz badira antzeko esamoldeak, hala nola, «Halabeharra, denen nagusi» edo «Bere kaltetan zorigaitzekoa merkatura doa».

Senekak bere Luziliorentzako gutun moralak lanean (Epistulae Morales ad Lucilium 107, 10-11) aipatzen du esapidea, Kleantes filosofo estoiko grekoaren hitz batzuk itzultzean:

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Latinezko hitzak eta esaldiak