Sare lila luze

Sare lila luzea (Cortinarius largus) Cortinariaceae familiako onddo espezie bat da. Kontsumi liteke, baina kalitate gastronomiko eskasa du.

Deskribapena 
Kapela: 5 eta 15 cm bitarteko diametrokoa, mamitsua, batez ere erdian; hasieran erdiesferikoa, gero ganbila eta, geroago, ertz oso hiribilduekin zabaldua. Azal leuna du, hezetasunarekin likatsu samarra eta kolore gris-lilakoa, erdialdean ilunxeagoa; ertza, berriz, ia zurixka. Zahartzean, kolore orokorra gris-gamuza edo okre samarrekoa bihurtzen da.

Orriak: Itsatsi-dekurrenteak, estu eta nahiko zabalak, lila kolorekoak gaztetan, gero kanela kolorekoak bihurtzen dira, eta azkenean oso ilunak. Ertza zertxobait koskaduna dute.

Orri dekurrenteak: Hanka ukitzeaz gain, beherantz jarraitzen duten orriak.

Hanka: Luzanga, betea, sendoa, eta erraboildun samarra oinarrian. Kolore zurixka du eta gortina zurixka bat darama.

Haragia: Trinkoa, zuria edo zertxobait grisaxka, gaztaroan tonu lilekin. Amoniakoarekin kolore horia ematen du, baina ez bizia, variecolor espeziean gertatzen den bezala. Usain nabarmenik gabea eta zapore gozokoa.

Etimologia: Cortinarius hitza, gortinatik dator, gortina eta guzti, errezelaren hondakin bereizgarriengatik. Largus epitetoa latinetik dator, handia, luzea, esan nahi duen "largus" hitzetik. Perretxikoaren neurriengatik.

Jangarritasuna 
Erdipurdiko jangarria.

Nahasketa arriskua 
Cortinarius variecolor delakoarekin nahas daiteke, hau handiagoa da eta lur usaina du, baita Cortinarius varius espeziearekin ere, honek oina oso klabiformea du eta kapela okre antzeko kolorekoa.

Sasoia eta lekua 
Uda amaieran eta udazkenean, hostozabalen basoetan, batez ere pagoetan.

Banaketa eremua 
Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Europa, Errusia, Japonia, Australia.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Cortinarius