Jurasiko Ertain

Jurasiko Ertaina, edo Erdi Jurasikoa  estratigrafiaz ari garenean, eskala kronoestratigrafikoan ageri den serie bat da. Periodo Jurasikoko bigarren seriea da, eta lau estai geologikotan banatuta dago: Calloviarra, Bathoniarra, Bajociarra eta Aaleniarra. Erdi Jurasikoa, duela 175,6 ± 2,0 milioi urte hasi eta 161,2 ± 4,0 milioi urte inguru arte irauten du. Behe Jurasikoa amaitzean, hasten da serie hau, eta serie honen bukaeran, Goi Jurasikoa hasten da.

Estratigrafia 

Aaleniarrak Alemaniako Aalen hiriaren izena darama. Aaleniarra Karl Mayer-Eymar geologo suitzarrak definitu zuen 1864an. Jatorriz, azpiko muga Jurasiko Beltzaren buztin ilunen eta Alemaniako hegoaldeko sekuentzia Jurasikoetako hareharriaren eta oolitaren artean zegoen. Aaleniarreko GSSP marka Fuentelsazen dago, Iberiar mendilerroan, Guadalajarako probintzia (Espainia), eta 2000. urtean ezarri zuten. Aaleniarrareen oinarria Leioceras opalinum ammonitarraren lehen agerpenaren arabera definitzen da.

Alcide d'Orbignyk 1842an Bajociar estaia izendatu zuen, Bayeux hiriaren latinezko izena (Bajoce), Normandian, Frantzia. GSSPren urrezko iltzea Murtinheira sekzioan dago, Cabo Mondegon, Portugalen. 1997an hartu zen erabakia. Bajociarraren oinarriaren definizioa Hyperlioceras mundum ammonitearen lehen agerpena da.

Bathoniar izena Bath (Ingalaterra) hiriagatik jasotzen du, 1843an d'Omalius d'Halloy geologo belgikarrak aurkeztua, eskualdeko zenbait harrobietako kareharri oolitiko zati osatugabe baten ondoren. Bathoniarraren oinarria Ravin du Bèsen dago, Bas-Auran eremuan, Proventza Garaiko Alpeetan, Frantzian. Bathoniaren oinarria Gonolkites convergens ammonitaren lehen agerpenaren bidez definitzen da, Zigzagiceras zigzag ammonite eremuaren oinarrian.

Calloviarra Wiltshireko Kellaways herrixkaren latinizatutako izenetik dator, eta 1852an Alcide d'Orbignyk jarri zion izena, jatorriz Forest Marble Formazioaren eta Cornbrash Formazioaren arteko kontaktuan zegoen basea. Hala ere, geroago aurkitu zen muga hori Bathoniarraren goialdean zegoela. Calloviarraren oinarriak ez du oraindik GSSP ziurtaturik. Kepplerites generoko amoniteen lehen agerpena da, Calloviarraren oinarrizko definizioa.

Fauna

Dinosauroak 
Serie honetan zehar, dinosaurorik deigarrienak, Megalosaurus eta Huayangosaurus dira.

Erreferentziak

Ikus, gainera 
 Lurraren historia
 Biziaren jatorria
 Garai geologikoen taula
 Mesozoikoa

Kanpo estekak 

Epoka geologikoak