Avatar, azken aire maisua

Avatar, azken aire maisua (ingelesez, Avatar: the last airbender) marrazki-bizidun telesail estatubatuarra da, Bryan Konietzkok eta Michael Dante DiMartinok sortua. Nickelodeonek emititu zuen 2005eko otsailetik 2008ko uztaila bitartean. Hiru denboraldi ditu: Ura, Lurra eta Sua deiturikoak. Avatarrak ikasi beharko dituen elementuei erreferentzia eginez.

Telesaila asiar kulturako testuinguru batean kokatua da eta bertan lau elementu klasikoetako bat (ura, lurra, sua edo airea) menperatzeko gaitasuna duen jendea ageri da, maisu edo maistrak deitzen direnak. Istorioak Aang azken aire maisuaren gorabeherak kontatzen ditu, profeziak avatar izango dela seinalatu baitu (lau elementuak menperatu eta munduan oreka mantentzen duen gizabanakoa). Istorian abenturak, borroka martzialak eta garapen pertsonal zein espirituala ageri dira.

Telesailak arrakasta handia ukan zuen, eta 2012 eta 2014 urteen artean bigarren telesail bat ere emititu zen, Legend of Korra izenekoa eta hurrengo avatarraren gorabeherak kontatzen zituena. Bestalde, komiki sorta bat sortu zen, jatorrizko telesailaren jarraipena kontatuz. Arrakasta gutxi izan zuen filme bat ere egin zen.

Argumentua

Kokapena 
Telesaila asiar kutsuko mundu batean kokatzen da. Mundua lau erreinu edo lurraldetan banatua dago, lurralde bakoitza elementu bati dagokiolarik. Gainera, lurralde bakoitzeko jendearen arteko zenbait gai dira dagokien elementua manipulatzeko, edo telesailean dioten bezala, menperatzeko. Gaitasun hori duen jendeari "maisu" edo "maistra" esaten zaie. Adibidez, lur-erreinuko gizabanako batek lurra menperatzeko gaitasuna balu, "lur maisu" edo "lur maistra" titulua luke. Elementuen menperatzea gogo-indarra eta borroka-arteari dagozkion mugimenduak konbinatuz burutzen dute maisu eta maistrek.

Mundu horretan, Avatar deritzona da lau elementuak menpera ditzakeen pertsona bakarra. Bere funtzioa lurraldeen artean armonia mantentzea da, arazoak konponduz eta gatazketan epaile bezala jokatuz. Horrez gain, avatarra gizakien munduko eta izpirituen munduko zubia da, bi munduen arteko oreka gordez. Avatarra hiltzean avatar berri bat jaiotzen da, beste erreinu batean, ziklo jakin bati jarraituz (ura, lurra, sua, airea). Avatarrak elementuak menperatzeko gaitasun berezia baldin badu ere, beste maisu-maistra guztiak bezala trebatu behar du hauek behar bezala erabiltzen ikasteko.

Elementuak 
Lau elementu oinarrizko daude: ura, lurra, sua eta airea. Lurra eta airea kontrako elementutzat jotzen dira, baita sua eta ura ere. Zikloan ageri dira, eta avatarrak zikloaren ordenari jarraituz menperatu behar ditu (Aang aire maisua da, lehenik airea menperatu behar du, eta ondoren ura, lurra eta sua, avatar bihurtzeko). Elementu bakoitzak bere izaera du:

 Airea askatasunarekin lotzen da. Arintasuna eta bizkortasuna erabiltzen dute aire maisu-maistrek borrokan.
 Ura aldaketarekin eta moldakortasunarekin lotzen da. Ur maisu-maistrek arerioaren indarra baliatzen dute borrokatzeko, eta haien mugimenduak malguak dira.
 Lurra irmotasunarekin lotzen da. Lur maisu-maistrek eraso eta defentsaren arteko oreka bilatzen dute, arerioa erasotzeko une egokienaren zain egonez.
 Sua boterearekin lotzen da. Su maisu-maistrek zuzeneko kolpeak baliatzen dituzte etsaiaren kontra borrokatzeko.

Lurraldeak 

Badirudi elementu bakoitza lurralde bati lotua dagoela. Lurralde bakoitzean sorturiko maisuek elementu jakin hori menperatzeko gai dira. Lurralde ezberdinetako ezaugarri kulturalak asiako herrietan oinarrituak dira.

 Aire nomadak: alderrai bizi dira, eta munduan sakabanaturiko tenpluetan elkartzen dira. Tenpluak meditazio eta ikasketa gune dira, eta monjeen bizileku. Tibeteko biztanle eta monjeen kutsua dute aire nomadek.
 Ur tribuak: poloetan bizi dira. Hegoaldeko ur tribua txikiagoa dela dirudi, eta iparraldekoa garatuagoa da, hiri handiak baitira bertan. Bada lur erreinuetako aintziretan bizi den ur tribu txiki bat ere. Inuit herria gogorarazten duen janzkera eta ezaugarriak dituzte.
 Lur erreinua: lurralderik handiena da, kontinente nagusi osoan zehar edatzen baita. Ba Sing Se da hiriburua, eta bertan bizi da erregea. Hala ere, badira beste erreinu txikiak ere, Omashu adibidez, nolabaiteko burujabetasuna badutenak. Estetikoki, txina eta mongoliako aitzinako kulturen ezaugarriak dituzte bertakoek.
 Su nazioa: mendebaldeko uhartediko biztanleek osatzen dute. Hiriburuan bizi den su erregea dute buru. Teknologia garatuena duen nazioa da, besteek ez bezala metalezko tresneria eta lurrun makinak erabiltzen baitituzte. Japoniar kutsua dute haien janzki eta ohiturek.

Bestalde, bada gizakien munduaz gain izpirituen mundua deritzon toki bat. Bertan aitzinako izpiritu eta mamuak bizi dira, mota ugaritakoak.

Pertsonaiak

Nagusiak 

 Aang: Gazte alaia eta buruarina da aire maisu hau. Avatar izatearen ardurak bildurtzen du, berarentzat gehiegi delakoan. 12 urte zituelarik jaso zuen avatarra zenaren berria, eta ihes egin zuen. 100 urte egon zen izozmendi batean izozturik.
 Katara: Hegoaldeko ur tribuko gaztea, eta bertako azken ur maistra. 14 urte ditu eta neska goxoa eta arduratsua da. Ur menperatzen duen arren, ez du irakaslerik izan. Benetako ur maistra bihurtu nahi du.
 Sokka: Katararen anaia da, irudimen handikoa eta txistezalea. Aita hegoaldeko ur tribuko buruzagia du, eta horregatik gerlari handi bihurtu nahi du Sokkak.
 Zuko: 16 urteko gazte hau, su erregearen semea eta su maisua da. Deserriratua izan zen gorteko protokoloa hausteagatik, eta ohorea berreskuratu eta aitaren ondora itzultzeko avatarra ehizatzea da bere asmo bakarra.
 Iroh: Su nazioko generala eta su maisua da. Tronuaren oinordeko zen, baina anaiaren mesedetan galdu zuen oinordekotza hori. Pazientzia eta jakinduria handia du eta bere iloba Zukoren gidaria eta aholkularia da.
 Toph: Lur erreinuko neskatila itsua. 12 urte soilik ditu, baina munduko lur maistra handienetakoa da, bere gurasoei ezkutatzen dien arren.
 Appa: Aangek gidatzen duen aire-bisontea da.
 Momo: Lemur hegalaria da, taldekideen maskota. Itxuraz, janaria da bere kezka bakarra.
 Azula: Zukoren arreba eta su erregearen alaba gazteena. Manipulatzailea eta maltzurra da, eta su maisu boteretsua. Aitaren ondoren su erregina bihurtzea da bere asmoa.

Besteak 

 Zhao: Su nazioko generala eta su maisua. Bihozgabea da eta bere helburua su nazioaren handitasuna bermatu eta jerarkian gora egitea da.
 Pakku: Iparraldeko ur tribuko ur maisu handiena da.
 Yue: Iparraldeko ur tribuko erregetzaren oinordekoa.
 Mai: Azularen txikitako laguna da. Serioa, hotza eta emozio gutxikoa da, eta borrokalari trebea.
 Ty Lee: Azularen txikitako laguna. Baikorra eta buruarina da, baina oso borrokalari trebea. Arerioak mugiezinik uzteko gai da bere kolpe bereziekin.
 Suki: Kyoshi uharteko gerlaria.
 Ozai: Su nazioaren burua, su maisu boteretsuenetako bat. Zuko eta Azularen aita da, eta Iroh-ren anaia gaztea.
 Bumi: Omashuko erregea, lur maisu ahaltsuenetako bat izateaz gain, adimen oso bihurria du.
 Jeong Jeong: su maisu boteretsuenetako bat da. Su armadatik desertatu zuen gerrak zilegitasunik ez zuelakoan.
 Piandao: su nazioko ezpatari entzutetsuena.
 Hakoda: hegoaldeko ur tribuko buruzagia da eta Katara eta Sokkaren aita.
 Gyatso: hegoaldeko aire tenpluko aire maisu handia, eta Aangen irakasle maiteena.
 Roku: Aangen aurreko avatarra, su naziokoa. Hilik dagoen arren, izpirituen mundutik harremana du Aangekin.

Istorioa 
Istoriak Aang avatarraren gorabeherak kontatzen ditu. Aire maisua jatorriz, ihes egin zuen avatarra izateko ardurak bildurturik. Galdu eta ehun urtez lozorroan egon bitartean, suaren nazioak mundua konkistatzeari ekin zion. Konkista hasteko, Sozinek, orduko sutarren erregeak, kometa batek sutarrei ematen zien ahalmena baliatu zuen. Avatarra esnatzean, Ozai da su nazioaren buru, eta gerrak aurrera darrai. Avatarrak eta bere lagunek Ozairi aurre egin behar diote, baina lehenik Aangek elementu guztiak menperatzen ikasi behar du. Istoria hiru denboralditan zehar kontatzen da, eta denboraldi bakoitzari "liburu" deritzote.

Lehen liburua: Ura 
Desagerturiko Aang avatarra hegoaldeko ur tribuko bi gaztetxok topatzen dute, Katara eta Sokkak. Laister, su erreinukoek horren berri jakin eta hura harrapatu nahian hasiko dira. Alde batetik Zuko, su-erregearen seme deserriratua; bestetik Iroh, beste deserriratu bat eta Zukoren osaba, eta  Zhao, su erreinuko komandantea nabarmenduko dira. Aang avatarrak ipar poloko ur tribura heldu behar du, ura menperatzen ikasteko.

Bigarren liburua: Lurra 
Avatarrak eta bere lagunek lur-erreinuetara jotzen dute lur maisu edo maistra bat topatzeko esperantzaz.  Lur maistra bat aurkitzen dute Aangi lurra menperatzen laguntzeko, Toph izenekoa. Toph, neska indartsua eta itsua da, bere hankek ematen die inguruko informazio guztia, zapaltzean sortutako bibrazioak sentituz. Zukoz gainera, haren arreba Azula eta Azularen bi lagunak (Mai eta Ty Lee) ere haien atzetik dabiltza oraingoan. Lur-erreinua sutarren inbasio eta okupaziotik babesten saiatuko dira Aang, Katara, Sokka eta Toph. Aldi berean, Ozai erregeari aurre egiteko plan bat pentsatzen hasiko dira.

Hirugarren liburua: Sua 
Avatarrak eta bere lagunek su nazioan sartuko dira, lur erreinuko eta ur tribuetako laguntzarekin. Zuko beraien alde jartzen da, beraz, Aangi sua menperatzen laguntzen dio. Lehen inbasioa, ez zaie oso ondo ateratzen eta erretiroa egin behar izan dute, batzuk bakarrik ihes egin ahal izanik. Bigarrenean, aldiz, Azula eta Su erregea menperatzeko asmoz borroka egiten dute.

Ahotsak eta bikoizketa

Harrera, kritika eta sariak 
Telesaila arrakastatsua izan zen ikusle kopuruaren aldetik: Estatu Batuetan 3,1 milioi ikusle izan zituen atal bakoitzean, bataz beste, emititu zen garaian. Ikusle gehieneko atala 5,6 milioi ikusle izatera heldu zen. Denbora joan ahala beste herrialde askotan emititu dute, hamaika hizkuntza desberdinetara bikoiztua izanik.

Telesailak kritika onak jaso zituen. Gidoia, girotzea eta animazioaren kalitatea goraipatuak izan ziren, eta bereziki txalotu ziren pertsonaien garapen emozionalari eman zitzaion garrantzia.

Telesailak sari ugari jaso zituen, tartean bost Annie sari, Genesis sari bat, Primetime Emmy sari bat eta Peabody sari bat.

Kanpo estekak 

Euskal Telebistan emititutako marrazki bizidunak
Marrazki bizidun telesailak
Ameriketako Estatu Batuetako telesailak