Onddi-Mandoegi Estazio Megalitikoa

Onddi-Mandoegi Estazio Megalitikoa Adarra-Mandoegiko mendilerroan zabaltzen den aztarna megalitikoen multzoa da. Guztira hogeita bi ezagutzen dira. Oso estazio garrantzitsua da eta bertan era horretako monumentu oso ezagunak ikus daitezke.

Historiaurreko monumentuak 
Periodo orokorra: Brontze Aroa, Kalkolitoa / Eneolitoa, Burdin Aroa, Neolitoa, K.a. 3000 eta 900 urte artekoak. Inguru honetan sukarriz egindako tresna asko agertzen dira eta horrek inguru honek izan zuen aktibitatea adierazten du. Gaur egun ere artzaintza trasumantearen presentzia handia da.

Kokapen geografikoa 
Geografikoki estazio hau Adarra-Mandoegiko mendilerroan kokatzen da. Leizaran eta Urumea aranak banantzen
ditu. Urepelen 1.000 metro lortu arte igotzen da. Kate horren zati bat, eta baita Estazio Megalitikoaren
zati bat, Nafarroan sartzen da. Udalerri hauetan daude monumentuak: Andoain, Berastegi, Elduain, Urnieta, Hernani.

Sailkatutako monumentuak 
Estazio honetan hogeita bi monumentu megalitikoak aurkitu dira:

Trikuharriak 
Guztira lau dira:
 Aballarri
 Altxista
 Otsolepo
 Pozontarriko Lepoa

Harrespilak 
Guztira hamasei dira:
 Altxista
 Arleorko Zabala
 Elurzulo
 Eteneta I
 Eteneta II
 Etzela
 Etzela mendebaldea
 Etzelako Arritxuriak
 Ezioko Soroa
 Ezioko Tontorra
 Mulisko Gaina
 Tximistako Egia
 Unamene
 Amunola
 Tximista
 Deskarga

Menhirra edo zutarria 
Guztira bat: Usobelartza

Zista 
Bakarra: Onddiko zista

Egoera legala 
Estazio Megalitikoa Monumentu Multzoa eta Kultura Ondasuna deklaratu zuen Eusko Jaurlaritzak 2003an. Bertan hogeita bi monumentu aipatzen dira.

Erreferentziak

Kanpo estekak 
 Babesteko Dekretua, EHAA - 2003ko uztailak 8, 133.zenbakia.
 Eusko Jaurlaritzen Kultura Ondarea webgunea.

Adarra-Mandoegiko mendilerroa
Andoaingo eraikinak
Hernaniko eraikinak
Berastegiko eraikinak
Elduaingo eraikinak
Urnietako eraikinak
Euskal Herriko monumentu megalitikoak
Gipuzkoako Kultura Ondasunak
Gipuzkoako monumentuen multzoak