Elizabeth Gertrude Britton

Elisabeth Gertrude Knigth de Britton (New York, 1858ko urtarrilaren 9a - Bronx, 1934ko otsailaren 25a) estatubatuar briologoa, botanikaria, pteridologoa eta idazlea izan zen. Briologiaren ezagutzan asko lagundu zuen, eta tokiko basa-landareen  babesaren aldeko aktibista izan zen. Senarrarekin batera paper garrantzitsua izan zuen New Yorkeko Lorategi Botanikoaren diru bilketan eta sorreran.

Ibilbidea 
Elizabeth Knight  New York Cityn jaio zen 1858an eta Kuban hazi zen, non bere familiak azukre sail bat zuen. Kuban eta New Yorken eskoletara joan zen; eta 1875ean Eskola Normalean graduatu zen. 10 urtez zentro horretan bertan lan egin zuen, eta aldi horretan botanikari finkatu gisa hartu zuen ospea. 1883an briologian espezializatu zen, eta alor horretan argitaratu zuen lehen artikulua.

1885eko abuztuan Nathaniel L. Britton geologoarekin ezkondu zen. Nathaniel botanikarantz jiratu zen laster, berarekin batera Mendebaldeko Indietako landa-bilketak eginez.

1886tik 1888ra "Bulletin of the Torrey Botanical Club" en editorea izan zen, 1879tik kide izan zelarik. Klubak eta beste pertsona interesatu batzuek emandako laguntzarekin, senar-emazteek lorategi botaniko bat sortu zuten New Yorken. New York Botanical Garden 1891n osatu zen, eta 1896an Nathaniel Britton izan zen erakundearen lehen zuzendaria. Columbiako herbarioa 1899an transferitu zioten, eta Elisabethek Columbiako Botanika Saileko briofitoen bilduma (gehien bat goroldio eta hepatikoekin osatua) hartu zuen bere gain. Pixkanaka-pixkanaka bilduma ikusgarri bat eraikitzen joan zen, eta August Jaeger suitzarrak  1893an bildutakoen erosketarekin handitu zuen. 1912an bere zerbitzuaren aitortza gisa, Goroldioen Ohorezko Komisario edo zaintzaile izendatu zuten.

Bestelako jarduerak 
Aldi berean beste jarduera batzuk garatu zituen. Horrela, 1902an "Wild Flower Preservation Society of America" sortu zuen, flora basatia babesteko elkarte estatubatuarra, zeinetako idazkaria eta diruzaina izan baitzen hainbat alditan. Elkarte horren eta hainbat argitalpenen bidez, Estatu Batuetan zehar arriskuan zeuden hainbat flora salbatzea lortu zuten mugimenduak gidatu zituen. 1916tik 1919ra Sullivan Moss Society-ko presidentea izan zen, 1898an sortzen lagundu zuena eta 1949an American Bryological Society-koa izatera pasa zena.

1925ean, New Yorkeko Federated Garden Club-en kontserbazio-batzordeko presidente gisa, Britton-ek arrakastaz zuzendu zuen boikot kanpaina bat Gabonetako apaingarri gisa gorosti amerikar basatien erabilera arruntaren aurka. Horren ordez erabilera komentzialerako landareen hedapena sustatu zuen.

1881 eta 1930 bitartean 346 artikulu zientifiko argitaratu zituen, eta bere izena daramaten 15 espezie eta briofita genero bat (Bryobrittonia) ditu.

1934an, bihotzekoak jota, Elizabeth Knight Britton hil zen 68 urterekin. Haren oroimenez, New Yorkeko Lorategi Botanikoan dagoen Native Plant Garden-en, Elizabeth Knight Britton-en Arroka izenekoa jarri zen, zientzialariaren izena daraman plaka bat daraman harrizko monumentua eta haren ekarpen kontaezinak eskertzen dituen kondaira bat.

Argitalpen batzuk 

Knight, Elizabeth G. (September 1883). "On the Fruit of Eustichium norvegicum, Br. Eu". Bulletin of the Torrey Botanical Club. 10 (9): 99–100.
Britton, Elizabeth G. (3 October 1888). "An Enumeration of the Plants Collected by Dr. H. H. Rusby in South America. 1885–1886.–III. Pteridophyta". Bulletin of the Torrey Botanical Club. 15 (9): 247–253.
Britton, Elizabeth G. (8 April 1889). "Contributions to American Bryology.–I. An Enumeration of Mosses Collected by Mr. John B. Leiberg, in Kootenai Co., Idaho". Bulletin of the Torrey Botanical Club. 16 (4): 106–112.
Britton, Elizabeth G. (12 February 1891). "Contributions to American Bryology.–II. A Supplementary Enumeration of the Mosses Collected by Mr. John B. Leiberg in Idaho, with Descriptions of two new Species". Bulletin of the Torrey Botanical Club. 18 (2): 49–56.
Britton, Elizabeth G. (20 October 1893). "Contributions to American Bryology, III. Notes on the North American Species of Orthotrichum". Bulletin of the Torrey Botanical Club. 20 (10): 393–405. 
Britton, Elizabeth G. (25 January 1894). "Contributions to American Bryology, IV. Notes on the North American Species of Orthotrichum–II". Bulletin of the Torrey Botanical Club. 21 (1): 1–15.
Britton, Elizabeth G. (20 February 1894). "Contributions to American Bryology, V. Notes on the North American Species of Weissia (Ulota)". Bulletin of the Torrey Botanical Club. 21 (2): 65–76.
Britton, Elizabeth G. (25 April 1894). "Contributions to American Bryology–VI. I. Western Species of Orthotrichum. Supplementary Notes on the North American Species of Weissia (Ulota)". Bulletin of the Torrey Botanical Club. 21 (4): 137–160.
Britton, Elizabeth G. (25 May 1894). "Contributions to American Bryology.–VII. A Revision of the Genus Physcomitrium, with Descriptions of Five New Species". Bulletin of the Torrey Botanical Club. 21 (5): 189–208.
Britton, Elizabeth G. (25 May 1894). "Contributions to American Bryology.–VII. A Revision of the Genus Physcomitrium, with Descriptions of Five New Species". Bulletin of the Torrey Botanical Club. 21 (5): 189–208.
Britton, Elizabeth G. (15 January 1895). "Contributions to American Bryology.–IX. A Revision of the Genus Scouleria with Description of One New Species". Bulletin of the Torrey Botanical Club. 22 (1): 36–43.
Britton, Elizabeth G. (26 February 1895). "Contributions to American Bryology–IX. [sic] I. The Systematic Position of Physcomitrella patens. 2. On a Hybrid Growing with Aphanorhegma serrata Sull. 3. On a European Hybrid of Physcomitrella patens". Bulletin of the Torrey Botanical Club. 22 (2): 62–68.
Britton, Elizabeth G. (30 November 1895). "Contribution [sic] to American Bryology–XI. 1. Coscinodon raui and Coscinodon renauldi. 2. Dicranella heteromalla and Its Varieties. 3. Notes on the Genus Leersia, Hedw". Bulletin of the Torrey Botanical Club. 22 (11): 447–458.
Britton, Elizabeth G. (28 December 1896). "An Enumeration of the Plants Collected by H. H. Rusby in Bolivia, 1885–1886.–II. Musci". Bulletin of the Torrey Botanical Club. 23 (12): 471–499.
Britton, Elizabeth G. (30 December 1897). "A Revision of the North American Species of Ophioglossum". Bulletin of the Torrey Botanical Club. 24 (12): 545–559.
Britton, Elizabeth Gertrude (December 1913). "West Indian Mosses–I". Bulletin of the Torrey Botanical Club. 40 (12): 653–676.
Britton, Elizabeth Gertrude (January 1915). "West Indian Mosses–II. Mosses of the Danish West Indies and Virgin Islands". Bulletin of the Torrey Botanical Club. 42 (1): 1–8.
Britton, Elizabeth G. (February 1915). "Mosses of Bermuda". Bulletin of the Torrey Botanical Club. 42 (2): 71–76.
Britton, Elizabeth G. (1912–1929). "Wild plants Needing Protection".  Reprint of 14 articles from the Journal of the New York Botanical Garden.
 . 1902. The life history of Vittaria lineata. Volumen 8, Número 3 de Memoirs of the Torrey Botanical Club. 27 pp.

Ohoreak 

 «E.Britton» laburdura Elizabeth Gertrude Britton landareen deskribapen eta sailkapen zientifikoan autoritate gisa adierazteko erabiltzen da.

Eponimoak 

 Goroldio-generoa
Bryobrittonia

Espezieak 
 Dryopteris brittonae Sloss.
 Goniopteris brittonae (Sloss.) Txing-a
 Thelypteris brittonae (Sloss.) Alain

Orkidea 
 Ponthieva brittonae Ames

Erreferentziak

Bibliografia 

  2000. The Biographical Dictionary of Women in Science. Pionneering Lives from Ancient Times to the Mid-20th Century, dos volúmenes, Routledge (New York): 47-48

Kanpo estekak 

 Wikispecies-ek Elisabeth Gertrude Britton-i buruzko artikulu bat du
 Elizabeth Gertrude Britton-en lanak LivriVox-en
 Harvard University Herbaria & Libraries Botanists Database: Elizabeth Gertrude Britton
 Plants.jstor.org: Elkartutako ikertzaileen biografia eta zerrenda
 Encyclopedia of World Scientists. Elisabeth Gertrude Britton-en sarrera

New Yorkeko estatuko jendea
Emakume biologoak
Briologoak
Botanikariak
Emakume ikertzaileak
Emakume idazleak
Emakume zientzialariak
Emakume aktibistak
Gaixotasun kardiobaskularrek hildakoak