Berta Riaza

Berta Riaza Gómez (Madril, 1927ko uztailaren 27a - ib., 2022ko uztailaren 24a) madrildar aktorea izan zen, eta antzerki- eta telebista-ibilbide bikaina egin zuen, 1947 eta 2003 urteen artean zinemagintzan tarteka aritu zen, autore unibertsal nagusien obra klasiko eta garaikideetan parte hartuz.

Lan ibilbidea

Antzerkia 
Bere karrera artistikoa, batez ere antzerkian, 1940ko hamarkadaren amaieran hasi zen, eta María Guerrero antzerki-konpainian hasi zen. Eszenatokian debuta egin zuen Joaquín Calvo Soteloren Historia de una casa lanarekin. Bost urtez egon zen konpainian, eta Luis Escobar, Humberto Pérez de la Ossa eta Alfredo Marqueríeren agindupean lan egin zuen. Besteak beste, José López Rubioren Alberto (1949) eta Antonio Buero Vallejoren En la ardiente oscuridad (1951) estreinatu zituen. 

Ondoren, Antonio Vicoren eta Carmen Carbonellen, Lope de Vega konpainian ibili ondoren, Teatro Español antzokian jarraitu zuen, 1959an Zorrillaren Tenorioa interpretatzeko aukera izan baitzuen. Aldi berean, hainbat aldiz parte hartu zuen Meridako Antzerki Klasikoko Jaialdian: Eskiloren La Orestiada (1959), Sofoklesen Edipo rey (1960), Miguel de Cervantesen El cerco de Numancia (1961), Alejandro Casonaren Retablo Jovial eta Eskiloren La Orestíada (1990).

Hirurogeita hamarreko eta laurogeiko hamarkadetan, emanaldiak elkartzen zituen Zentro Dramatiko Nazionalean, Komediaren Antzokian eta Meridako Antzerki Klasikoaren Jaialdian. Nabarmentzekoak dira Anton Txekhov-en Las tres hermanas (1973), Antonio Galaren Las cítaras colgada de los árboles (1974), Fernando Fernan Gómezen Las bicicletas son para el verano (1982), Agustín Gonzálezekin Arthur Millerren Todos eran mis hijos (1988) eta Valle -Inclánen El yermo de las almas (1996). 

1997an berrogeita hamar urte egin zituen eszenan, Molière-ren El avaro antzeztuz, Rafael Álvarez "El Brujo"-rekin batera. Hurrengo urteetan ia ez zuen behera egiten bere jarduera profesional handiak. 2004an, agertokietatik erretiratuko zela berretsi zuen, eta antzerkian erreferentziazko aktoretzat hartu zen.

Zinema 
Oso noizbehinka aritu zen pantaila handian. 1959an hasi zen, José Luis Sáenz de Herediaren agindupean, Diez fusiles filmean. Ez zen jarri berriro kamera baten aurrean hamar urte igaro arte, Los escondites-en. Laurogeiko hamarkadan, Pedro Almodóvarren Entre tinieblas (1983) filmean, Ama Nagusiari bizia emanez; Miguel Ángel Díezen Luz de bohemia (1985) filmean, Paco Rabal eta El placer de matar (1988) filmarekin, Félix Rotaetaren eskutik, Antonio Banderasekin. 2000. urtean sartu zen zinemara, Belén Macíasen El Puzzle film laburrarekin.

Telebista 
Pantaila handian presentzia urria izan arren, asko hedatu zen telebistan, batez ere eremu dramatikoetan, TVEk pantaila txikirako egindako antzerki-egokitzapenetan dozenaka pertsonaia interpretatuz, batez ere hirurogeiko eta hirurogeita hamarreko hamarkadetan. 1980an, Mario Camusek egokitutako Fortunata eta Jacinta lanean parte hartu zuen.

Sariak 

 Premio Nacional de Teatro (1992)
 Premio Unión de Actores a la mejor interpretación secundaria de teatro (1995)
 Premio Unión de Actores a Toda una vida (1997)
 Medalla de Oro al Mérito en las Bellas Artes (2007)

Antzerkian egindako ibilbidea 
Zerrendan lanak eta norenak diren:

Ibilbidea telebistan

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Madrildarrak
Madrilen hildakoak
Espainiako Antzerki Sari Nazionala
Madrilgo aktoreak
Emakume aktoreak
Zinemako aktoreak
Antzerki aktoreak
Max sariaren irabazleak