Via Podiensis

Via Podiensis edo Puyko bidea () Donejakue biderako erromesaldiko Frantziako lau bideetako baten latinezko izena da. 

Puy-en-Velaytik abiatu, eta etapako herrialdea zeharkatzen du Izura herri euskalduneraino. Handik hurbil, Via Turonensis eta Via Lemovicensis bideekin bat egiten du, eta laster elkartu dira.

Ondoren, hiru bideek Nafar bidea izena hartzen dute  eta Gareseraino luzatzen dira. Pirinioak eta muga igaro ondoren Bentarteko lepotik edo Luzaidetik, Ibañetako pasabidetik gora. Bertan aurkitzen dute Aragoiko bidea, Via Tolosane bidearen Espainiako luzapena, Frantziatik datorren laugarren bidea. Frantziatik datorren laugarren bidea. Lau bide nagusi horiek, orduan, Galiziako Santiagoraino doan Frantses bidea bihurtzen dira.

Le Puyren aurretik, Genevatik, Via Gebennensis bidea dago, erromes suitzarrak eta alemaniarrak biltzen dituena eta Via Podiensisean amaitzen dena. Bere latinezko izenak ez luke engainatu behar : ibilbide moderno hau 1980-1990 hamarkadetan taxutu zen eta ez du historiarik; hala ere, "ospitale" ugariek nabarmen markatzen dute antzinako bidaiariak, erromesak edo beste batzuk igarotzea.

Genevatik Iruñera bi bideak (Via Gebennensis bidea eta gero Via Podiensis bidez) GR 65 ibilbide luzeko bidexka gisa seinaleztatuta daude, bertako aldaera batzuekin: GR 651 Celé bailaratik, GR 652 Rocamadourretik. Puyko bidea ere E3 bidexka europarrean dago.

Santiago Bidearen historia eta testuingurua

Codex Calixtinus 
Erromesaren Gidaren Lehen Kapituluaren arabera (Codex Calixtinus-en bosgarren liburua), lau bidek daramate Santiagora:

Erromesaren Gidaren Lehen Kapituluaren arabera (Codex Calixtinus-en bosgarren liburua), lau bidek daramate Santiago de Compostelara :

 Via Turonensis, Paristik, Toursetik igaroz ;
 via Lemovicensis, Vézelaytik, Limogesetik igaroz ;
 Via Podiensis, Puy-en-Velaytik, Cahorsetik igarota ;
 Tolosanetik barrena, Arlesetik, Tolosatik pasatuz .

Lehenengo hiru ibilbideak Izura ibaitik gora biltzen dira Gibraltarko bidegurutzean, gero Pirinioak zeharkatuko dituzte Orreagako mendigunetik Nafar bidea izena hartuz. Garesen elkartzen dira, Pirinioak ekialderago Somport lepotik igaro zituen laugarren bidea. Handik, ibilbide nagusi batek Santiagora eramango gaitu : Frantses bidea .

Egungo bidea

Loira Garaian 

 Le Puy-en-Velay, Notre-Dame katedrala eta bere klaustroa, Hôtel-Dieu Saint-Jacques, Notre-Dame-de-France-ren estatua, Saint-Laurent eliza, Karmeldarren eliza, Penitenteen kapera, Aiguilhe herria eta bere Saint-Michel d'Aiguilhe ermita ahaztu gabe ;
 Vals-pres-le-Puy ;
 Saint-Christophe-sur-Dolaison eta bere Saint-Christophe eliza ;
 Bains, Montbonnet herrixka eta Saint-Roch ermita ;
 Saint-Privat-d'Allier ;
 Monistrol-d'Allier, Rochegude eta Saint-Jacques ermita, Escluzels herrixka eta Madeleine ermita ;
 Saugues, dorrea ingelesa, Saint-Médard kolegiata eta Saint-Jacques hospizioa ;
 Chanaleilles, Domaine du Sauvage, antzinako kupula tenplarioak eta Saint-Roch kapera.

Lozèren 

 Saint-Alban-sur-Limagnole eta bertako eliza erromanikoa ;
 Autmont d'Aubrac, Saint-Etienne eliza ;
 Malbouzon, bere eliza, Conquesko fraideek eraikia ;
 Rieutort-d'Aubrac ;
 Marchastel, eta Saint-Andéol ermita ;
 Nasbinals, San Victor eliza.

Aveyronen 

 Aubrac eta Domerie d'Aubrac ;
 Saint-Chély-d'Aubrac bere eliza erromanikoa eta bere zubi zaharra izenekoa Erromesak Boralden ;
 Saint-Côme-d'Olt, Saint Côme eta Saint Damieni eskainitako parrokia-eliza ;
 Espalion, Calmont d'Olt gaztelua, jauregi zaharra eta Perse eliza ;
 Bessuéjouls eta Saint-Pierre eliza ;
 Estaing, Saint Fleuret-i eskainitako eliza eta Lot gaineko zubia
 Golinhac, San Martini eskainitako eliza ;
 Espeyrac, Saint-Pierre eliza ;
 Sénergues, Saint-Martin eliza eta bere gaztelua XIV . mendearen amaieran eraikia ;
 Conques eta Sainte-Foy abadia ;
 Noailhac, Saint-Roch ermita ;
 Decazeville, Andra Mari eliza ;
 Livinhac-le-Haut .

Lotean 

 Montredon, Saint-Michel priorea ;
 Saint-Félix, Sainte-Radegonde eliza erromanikoa ;
 Figeac, Place des Scriptures (Rosetta harriaren irudikapena), Saint-Sauveur eliza, Notre-Dame-du-Puy eliza eta Saint-Jacques ospitalea ;
 Béduer, eta bere Barasc gaztelua .

Erromes batzuk Gréalou batu eta Lot ibaiaren ertzera iristen dira Cajarcen . Beste batzuk Célé -ren ibilbidea jarraitzen dute Lot-arekin bat egiten duen arte.

 Lot haranean barrena aldaera

 Gréalou, Notre-Dame eliza erromanikoa eta Pech-Laglaire trikuharria ;
 Cajarc, eta bere Sainte-Marguerite ermita ;
 Varaire, Saint-Jacques eliza eta ospitalea.

 Célé haranean barrena aldaera

 Espagnac-Sainte-Eulalie eta bere abadia ;
 Brengues eta bere Château des Anglais ;
 Saint-Sulpice eta bere XVI . mendeko gaztelua ;
 Marcilhac-sur-Célé, Erregearen etxea eta bere abadia ;
 Sauliac-sur-Célé, Notre-Dame du Roc-Traoucat ermita (harkaitza zulatua) ;
 Crabairet, bere XIII . mendeko gaztelua mendea eta Pech Merle kobazuloa ;
 Saint-Cirq-Lapopie .

Bi aldaerak Cahors ibaian gora elkartzen dira.

 Cahors, Saint-Étienne katedrala eta Valentré zubia ;
 Labastide-Marnhac ;
 Lhospitalet ;
 Lascabanes, Escayrac eliza ;
 Montcuq .

Beste aldaera bat, iparralderantz saihesbide nabarmena aurkezten duena, Rocamadourtik pasatzen da.

Tarn-et-Garonan 

 Lauzerte, bastida zaharra eta Saint-Barthélemy eliza ;
 Moissac, Saint-Pierre abadia eta bere klaustroa ;
 Autvilar, bere areto biribila eta Saint-Pierre eliza.

Gersen 

 Saint-Antoine-sur-l'Arrats ;
 Flamarens, bere gaztelua ;
 Miradoux, bastida zaharra ;
 Castet-Arrouy, bere Sainte-Blandine eliza ;
 Lectoure, Saint-Gervais-Saint-Protais katedrala ;
 Marsolan ;
 La Romieu eta bere Saint-Pierre kolegiata ;
 Castelnau-sur-l'Auvignon ;
 Condom, Saint-Pierre katedrala eta eliza asko ;
 Valence-sur-Baïse, Flaran abadiarako aldaera eta bere Saint-Jacques erakusketa nabarmena ;
 Larressingle ;
 Beaumont-sur-l'Osse eta bere Artigues zubia ;
 Flarango abadia, bidetik kanpo ;
 Montréal-du-Gers ;
 Lauraët ;
 Lagraulet-du-Gers ;
 Eauze eta Saint-Luperc katedrala ;
 Manciet ;
 Nogaro, fruitu lehorren herria ;
 Bartzelona-du-Gers .

Landetan 

 Aire-sur-l'Adour, Saint Jean-Baptiste katedrala eta Sainte Quitterie eliza .

Aire-sur-l'Adourtik, erromesak igaro daitezke :
 Pecorade
 Geaune
Edo arabera :
 Miramont-Sensacq, Saint-Jacques de Sensacq eliza
Elkartzeko :
 Pimbo, bere Saint-Barthélemy kolegiata

Pirinio Atlantikoetan 

 Arzacq-Arraziguet ;
 Vignes ;
 Louvigny ;
 Larreule eta bere abadia beneditarren aztarnak ;
 Uzan ;
 Pomps eta XIX . mendeko Saint-Jacques-le-Majeur eliza ;
 Arthez-de-Béarn eta Caubin ospitale ohiaren kapera ;
 Sauvelade eta bere Sauveladeko abadia ;
 Nabarrengose, bere harresiak, bere Saint-Germain eliza ;
 Xarra eta Mongaston gaztelua ;
 Arüe, San Ezteberen eliza erromanikoa ;

Euskal Herrian 
 Donapaleu, edo lehenago Garrüze, hiru kilometro mendebald
 Xibaltarko bidegurutzea Izura-Azmen (Gibraltarko hilarria)

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Donejakue bidea Frantzian
Donejakue bideko ondarea Frantzian