Virginia Pereira Álvarez

Virginia Pereira Álvarez (Bolivar Hiria, Venezuela, 1888  (edo 1896) - Filadelfia, AEB, 1947ko apirilaren 12a) maistra, mediku ikertzailea, poeta, nobelagilea eta emakumeen aldeko borrokalari feminista. Venezuelan medikuntza-ikasketetan izena eman zuen lehen emakumea izan zen. Venezuelan Unibertsitatea itxi eta erbestean, Estatu Batuetan amaitu behar izan zituen ikasketak, baina gerora ez zioten bere herrian titulua balidatu.

Biografia 
Ismael Pereira Álvarez kazetari eta Juan Vicente Gómez jeneralaren gerra- eta itsas ministro ohiaren alaba  eta Heraclia López andrea, Ciudad Bolívarrekoa. Bost neba-arrebetatik nagusiena zen: Ismael Aníbal (kazetaria), Alejandro, Héctor (diplomatikoa) eta América Pereira Álvarez. Inork ez zuen erabili amaren abizena.

Maistra normalista izan zen, 1903an graduatua.Medikuntzako ikasketak Venezuelako Unibertsitate Zentralean hasi zituen 1911n, eta Estatu Batuetara emigratu zuen 1912an. Filadelfian ezarri zen, Woman´s Medical College of Pensylvanian, eta 1920an lortu zuen titulua.

1921ean itzuli zen Venezuelara, eta Arnoldo Gabaldón doktorearekin batera paludismo edo malariaren sendaketak ikertzen hasi zen taldeko kide izan zen.

1918an ezkondu zen Lindley M. Hussey (Pennsylvania, 1894) Estatu Batuetako Los Angelesen herrian bizi izan zen, eta harekin —ustez— ez zuen ondorengorik izan. Hussey kimikaria eta farmazialaria zen lanbidez, eta farmakologia eta kimioterapiako ikasketak egin zituen. Idazle gisa ere nabarmendu zen. 1943. urtean Vrginia Pereira banandu zen, ezkontza-arazoengatik.

Poetisa eta narratzaile gisa ere nabarmendu zen, eta 1946an argitaratutako El Ávila mira hacia abajo eleberriaren egilea da.

Venezuelako Sociedad Bolivarianako Zuzendaritza Batzordeko kide ere izan zen, Ciudad Bolívarreko ordezkari gisa eta Espainiako hirugarren kide gisa.

1947ko apirilaren 12an hil zen Filadelfian, Pensilvanian, kontrolatu gabeko hipertentsioa eta bihotzeko arazoak zirela eta. Hilarria herri horretako Fernwood Cemeteryn dago.

Feminista goiztiarra 
Virginia Pereira Álvarez emakume kultua eta nabarmena izan zen, feminismoan aurreratua. Irakasle arruntaren titulua lortu zuen eta Venezuelako lehen hezitzaile normalistetako bat izan zen, herrialdeko aldaketa pedagogikoen ondorioz. Aitak omenaldia egin zion Profesorado Normal de la Mujer Venezolana (1903) izeneko saiakera-lanarekin, Soriano Sucsen argitaletxea. 

Halaber, Unibertsitate Zentralean Filosofiako Batxiler gradua aukeratu zuen lehen emakumeetako bat izan zen, eta Karbohidratoak tesia aurkeztu zuen. Ideia orokorrak, eta horrela, garaiko estereotipo guztiei aurre eginez. Caracasen aztertu zutenean, 1910ean, gertaera hori nabarmena izan zen: “aztertzaileez gain, jende ugari eta zientzietako gizonak ere izan ziren, eta horrelakoa izan zen gertaerak eragiten zuen harridura”.

Unibertsitatea eta lana 
Geroago —eta lehen aldiz—, Virginia Pereira gaztea Venezuelako Unibertsitate Zentralean matrikulatu zen, beste hogeita hamar ikaslerekin batera, medikuntzaren lanbidea ikasteko. Emakume bakarra zen. Han 1910 eta 1911 artean egin zituen ikasketak, eta karrerako lehen urtean nota bikainak lortu zituen Anatomia, Histologia, Mikrobiologia, Fisika eta Kimika Medikoko curriculum-unitateetan.

Bere ezagutza apartak kontuan hartuta, Virginia Pereirak UCVko irakasle gisa parte hartu zuen, ikasle gisa, 1911ko irailaren 7an egindako oposizio-lehiaketan Ikasketa Etxe horretako Kimika eta Fisika Medikoko Katedraren prestatzaile-kargua irabazi baitzuen. Halaber, Virginia Nekazaritzako Kimikari buruzko ikasleentzako ikastaro bateko kide izan zen, Sustapen Ministerioak sustatua, gazteak arlo horretako jarduerekin ohitzeko.

Emakumezko Unibertsitarioen Ipar Amerikako Elkartea (Journal of the American Association of University Women) argitaratzeko ingelesez idatzitako artikulu batean, Virginia P. Álvarez Venezuelako hezkuntza-sistemaren azterketa egin zuen, garairako, baita herrialdeko gaixotasun nagusiei buruzkoa ere. Idazki horretan, Venezuelan egindako ibilbidearen lehen urtean izandako esperientzia kontatu zuenegileak.“Orain arte, Unibertsitate Zentralean karrera bat egin duen emakume bakarra izan naiz, nahiz eta unibertsitatea aspalditik egon den emakumeei irekita. Abantailak berberak dira bientzat; baina, egia esan, gizonek ez dituzte emakumeak atsegin handiz onartzen”.26 urterekin, Virginia Estatu Batuetara joan behar izan zuen 1912an, Juan Vicente Gómezek itxi egin baitzuen unibertsitatea (1912an Felipe Guevara Rojas ministroak uko egitea eskatzen zuten ikasleen grebaren ondorioz). Han medikuntza ikasten jarraitu zuen. Filadelfian finkatu zen, eta Woman’s Medical College of Pennsylvanian matrikulatu zen. 1920an graduatu zen. Erakunde horretan bere ikasle onenetako bat bezala gogoratzen dute eta horrela izan zen 1917an, nazioarteko beka bat jaso baitzuen, bere ikasketa medikoetan laguntzeko. Ipar Amerikako Emakume Unibertsitarioen Elkarteak eman zuen beka, AAUW (American Association of University Women) ingelesezko siglengatik ezaguna.

Hamar parte-hartzailerekin batera parte hartu zuen ekitaldian, Venezuelako neska gazteak 100 puntutik 99,9 lortu zituen. Puntuazio altu horren alderdirik hurbilena beste lehiakide batzuek egin zuten, 95 puntu bakarrik lortu baitzituzten. Medikuntza-fakultateko kideek eta lagunek zorionak eman zizkioten irabazle suertatu zen gazteari. Saria jasotzean, Álvarezek adierazi zuen ikasketak amaitu ondoren bere herrialdean haurren gaixotasunak prebenitzeko eta sendatzeko erakunde bat sortzea pentsatzen zuela. Establezimendu hori behar zen, neurri handi batean, haurren heriotza-tasa handia zelako Venezuelan.

Arrakasta atzerrian 
1920ko ekainaren 16an, Virginia P. Álvarez Husseyk mediku titulua jaso zuen, Pensilvaniako Emakumearen Unibertsitate Medikoan, kimioterapiari buruzko gradu-tesiarekin. Hori izan zen prentsa nazionalak, El Universal egunkari karakarrak bezala, albistearen berri eman zuen gertaera. Geroago, mediku gazteak Norristownen (Filadelfia) eman zituen zerbitzu profesionalak. 

Ondoren, Venezuelara itzuli zen, 1921ean, eta Caracasek bere senarrarekin lan egin zuen, Chaulmugra olioarekin egositako lepra edo legenar tratamenduari buruzko ikerketa-proiektu batean. Hala ere, hainbestetan zaildu zirenez, azterketa bertan behera utzi eta Estatu Batuetara itzuli ziren. Caracasen egon zen bitartean, Virginiak eta Lindley M. Hussey senarrak esperientziak trukatu zituzten A. Benchetrit- Laguntzailea zen doktorearekin, Cabo Blancako Leproseriako zuzendari eta proiektuaren bultzatzailearekin; Juan Francisco Pesticott mediku kolonbiarrarekin, eta Andrés Eloy de la Rosarekin, besteak beste.

Emakume baten lehen artikulu zientifikoa 
Bestalde, Virginia Pereira Álvarez doktoreak Cruz María Salmerón poetaren kasua ezagutu eta tratatu zuen. Hark heterogetilo-anpuluen bidezko tratamendua agindu zion, pazientearen eskuzko mugimendua bizkortzeko. Gaixotasun horri eta beste batzuei buruzko ikerketa-lanak argitaratu zituen Caracasko Kazeta Medikoan, 22 liburukian, 20 zk. 1939an artikulu zientifiko bat egin zuen lehen emakumea izan zen. Era berean, orduko Osasun eta Gizarte Laguntza Ministerioko Bakteriologia Laborategian lan egin zuen. Analdo Gabaldón doktoreak zuzendu zuen Venezuelako paludismoa edo malaria. Ondoren, Higiene Institutuko mediku taldeko kide izan zen, Gabaldón doktorearen zuzendaritzapean.

Poeta, nobelagilea, 
Bere bizitzako beste alderdi batzuen artean, Virginia Pereira Álvarez poeta eta narratzaile gisa nabarmendu zen. El Ávila mira abajo eleberriaren egilea da. Eleberri hispanoamerikar ezezagunen lehiaketan parte hartu zuen eta Kulturaren Aldizkari Nazionalean (RNC) argitaratu zen, 1-50. edizioan, 1946an. Lan hori ingelesez idatzi zuen, eta narratzaile berak gaztelaniara itzuli zuen.

Venezuelara itzulita titulu arazoak 
Venezuelara itzuli zen 1938an, eta Bakteriologia, Parasitologia eta Medikuntza Tropikaleko Venezuelako Elkartea sortu zuen; baina ez zen ondo hartu, eta Estatu Batuetara itzuli zen. Han, hematologiari buruzko ikerketan kontzentratu zen. Itxuraz, Virginia Pereira Álvarezek Errepublikako presidenteari, Eleazar López Contrerasi, adierazi zion bere mediku-titulua baliozkotzeko eta bere herrialdean lan egiteko interesa zuela, agintari nazionalari 1939ko abenduaren 9an bidalitako gutunean adierazi bezala. 

Hala ere, Arturo Uslar Pietrik, Hezkuntza Nazionaleko ministro zenak, Tulio Chiossone Errepublikako Lehendakaritzako idazkariari esan zion Bulegoko Bigarren Hezkuntzako, Goi Mailako eta Hezkuntza Bereziko Zuzendaritzak bere ardurapean emandako txosten baten arabera, hauxe adierazten zuela:“Virginia Pereira Álvarez doktoreak ez du idatziz egin bere tituluaren errebalidari buruzko eskaerarik, ez Ministerioari ez Unibertsitate Kontseiluari, hari baitagokio gai hori. "  Virginia Pereirak hitzez adierazi zuen errebalida hori azterketarik aurkeztu gabe ematea nahi duela, eta bera graduatu zen garairan Venezuelak ez zuela baldintza hori eskatzen alegatu zuen, baina badirudi  ez zuela eraginik izan aurretik zenbait errebalida eman izanak. Uneko Legeak, 81. artikuluan, honelaxe zioen: “Atzerrian Instrukzioaren Lege Organikoan eta lege horretan aipatzen diren lanbideetako bat gauzatzeko aukera ematen duten tituluak lortu dituzten venezuelarrek Venezuelako titulu baliokidea lor dezakete hiru orduko azterketa integral baten bidez”.

Emakumearen eskubideen aldeko borrokalaria 
Virginia Pereira Álvarez emakume miresgarria izan zen. Ez bakarrik bizitza intelektual eta akademikoan, baizik eta jarrera ideologikoan eta emakumearen eskubideen berdintasunaren aldeko emantzipazioan (Rodríguez Jimenez, 1964; 58. or.). Venezuelan egon zen bitartean, Virginiak jarduera politiko batzuetan parte hartu zuen. 1941ean, Isaías Medina Angaritaren hautagaitzaren alde antolatutako Karakeko gizarteko emakume talde bateko kide izan zen.

Erreferentziak

Kanpo estekak

Venezuelako Unibertsitate Zentraleko ikasleak
Venezuelako medikuak
Emakume medikuak
Emakume irakasleak
Emakume poetak
Emakume idazleak