Volvariella volvacea

Volvariella volvacea Pluteaceae familiako onddo espezie bat da. Erdipurdiko jangarria, nahiz eta klima subtropikaletan landatu.

Deskribapena 
Kapela: 4 eta 10 cm bitarteko diametrokoa. Erabat grisa, erdian ilunagoa eta argituz ertzerantz; hasieran kanpai itxurakoa, gero zabaldu egiten da, titi apur batekin. Gainazal lehorra, zuntzexka gris ilun tentez estalita.

Orriak: Zuriak, gero arrosak, eta azkenean arrosa-adreilu kolorekoak, libreak, estu.

Orri libreak: Oinera hurbiltzen diren orriak, baina ukitzen ez diotenak.

Hanka: Zuria, ildaskatua, goian pruinarekin, gaztetan flokonosoa, azkenean glabroa. Bolba grisa du, kapelaren kolore berekoa.

Haragia: Zuria, lodia, samurra, usain arina, zapore leuna.

Etimologia: Volvariella terminoa, Volvaria generoaren txikigarria da. Oinean bolba duelako.

Jangarritasuna 
Jangarria. Landatu egiten da, baina ez dirudi desiragarria, jangarri kaskarra baizik.

Nahasketa arriskua 
Oso erraza da Volvariella generokoen artean bereiztea, kapela eta bolba grisak dituelako.

Sasoia eta lekua 
Udaren amaieran eta udazkenean. Naturan ezohikoa da; basoko enbor usteletan aurki daiteke, gehienetan zerrauts deskonposatuaren gainean. Afrikan, Asia eta Hego Amerikan landatu egiten da, arroz-lastoaren, azukre kanaberaren edo kafe-mamiaren  gainean.

Banaketa eremua 
Volvariella volvacea (Strawko txanpiñoia, arroz-perretxikoa edo lasto perretxikoa bezala ezagutzen dena) Basidiomycota dibisioko onddo bat da, Asiako ekialdean eta hego-ekialdean landatutako onddo jangarri moduko bat da. Asiako sukaldaritzan asko erabiltzen da.

Kultiboa 
Onddo horiek arroz-lastozko oheetan landatzen dira eta heldu gabe biltzen dira, botoi edo "arrautza" fasean eta beloa ireki aurretik. Moldagarriak dira eta 4 eta 5 egun artean behar dituzte heltzeko. Klima subtropikaletan landatzen dira, eta urteko euri asko egiten dute. Ez da ezagutzen XIX. mendea baino lehenagoko laborantza-erregistrorik.

Prekauzioa 
Amanita phalloides (heriotzaren estalkiak) onddo pozoitsuaren antza du, baina bereiz daiteke espezie pozoitsuaren esporada zuria delako eta espezie jangarriarena arrosa delako. Bere nahasteak intoxikazio batzuk eragin ditu bai Kalifornian bai Australian.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Volvariella
Europako onddoak