Dédée Bazile

Dédée Bazile, Défilée edo Défilée-La-Folle izenez ere ezaguna, jaiotzaz Marie Sainte Dée Bazile (Saint-Domingue, Haiti, XVIII. mendea - XIX. mendea (fl. 1806)) Haitiko Iraultzaren heroia izan zen. Guraso esklaboen  kaleko zerbitzaria zen. Gogora ekartzen dute, Jean-Jacques Dessalines enperadorearen gorpua lurperatu zuelako, Pont Larnagen hil ondoren.

Biografia 
Dée Bazile Haitiren lurmuturretik hurbil jaio zen. Guraso esklaboen alaba zen, eta Dessalinesko armadan kantinera lan eginda bizi zen. Bere eromenaren erregistroak daude; kondairaren arabera, Déé Bazilek buru-nahaste bat garatu zuen 18 urterekin nagusiak bortxatu ondoren, edo, bestela, Donatien Rochambeau jeneralak Dessalinesko armadaren porrotaren ondoren, senide batzuk hil zituenean.

Dessalinesen hilketa 
1806ko urriaren 17an, kide izandako Alexandre Pétion, Pierre Boyer, André Rigaud eta Bruno Blanchet lankideek Dessalines enperadorea segada edo enboskada  batean sartu zuten. Ondorioz, zoritxarreko tiroa jaso zuen Port-au-Prince iparraldean. eta hatzak moztu zizkioten urrezko eraztunak kentzeko. Gorpua hirira eraman zutenean, jendetzak harrikatu egin zuen. Nahasmendiaren erdian, Dédée Bazilek enperadorearen gorpua hartu eta Port-au-Prince hilerrian lurperatu zuen, Pétion jeneralak eta soldadu-talde batek lagunduta.“Ume askok, alaitasunezko oihu handien erdian, harriz oihukatzen zituzten Dessalinasen arrasto zorigaitzak, Gobernuko plazan, eta Desfile izeneko emakume eroa igaro zen. Haurren erakarpenera hurbildu zen [...]. Dessalinas zela esan zioten. Begi urratuak bat-batean lasaitu ziren; arrazoimen-izpi batek distira egin zuen bere ezaugarrietan. Bera poltsa baten bila joan zen arin batean, plazara itzuli zen, gorpuzkiak odoleztatu zituen eta hiriko hilerrira eraman zituen. Pétion jeneralak hainbat militar bidali zituen hara, eta, batuketa txiki baten truke, lurperatu zuten.

Eragina 
Bazile 1816 inguruan hil zen eta Port-au-Princen lurperatu zuten, baina haren hilobia galdu egin zen. Haren seme-alaba ugariek bizirik iraun zuten; horietako bat Condol Bazile koronela izan zen, Faustin Soulouque presidentearen polizia-ofiziala. Haitiko independentziaren lau heroi sinbolikoetako bat da, Sanité Belair (askatutako esklaboa eta armadako teniente), Catherine Flon (bandera diseinatu zuen jostuna) eta Cécile Fatiman (sacerdotisa, Haitiko Iraultzaren abiapuntuko vudu-zeremonian partaidea) heroiekin batera.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Haitiarrak
Esklaboak
Emakume iraultzaileak
Heroiak