Santa Cruz de Coya

Santa Cruz de Coya Martin Gartzia Oñatz Loiolakoa Txileko gobernadoreak Santa Cruz de Óñez gotorlekuan ezarritako hiria izan zen, 1595ean. Beatriz Clara Coya emazteak (Inca errege etxeko kidea) izendatu zuen. Maputxeek Millacoya deitu zioten hiriari, eta horrek urrezko printzesa esan nahi du (mapudungun Milla = urrea eta kitxua coya = printzesa).

Deskribapena 
Hiria Biobío eta Laja ibaiek bat egiten duten tokitik gertu, Rele ibaiaren goiko zatiaren eskuinaldean, Catirayn, Biobiotik hamar kilometro hegoaldera zegoen. Kokalekua altu batean zegoen, baina ur eskasiarekin. Urre meategiak, Rele ibaian zehar, Millapoa (mapudungún: urrezko sabela) izeneko erreka batean zeuden kokatuta. Hiru eliza finantzatu zituen biztanleria zuen, baina ez zuen arrakasta izan. Curalabako guduan Espainiako porrotaren ondoren utzi zuten eta Pelantaro-k 1599ko otsailean suntsitu zuen. Alonso de Ribera gobernadoreak 1601ean leku hobeago batean berreraikitzen saiatu zen Biobío ibaia eta San Rosendo, Chivicura eta Huenuraquíko Jesús gotorlekuen ondoan. Hala ere, laster bertan behera utzi zuten eta Monterrey de la Frontera hiri berria Riberak ekialdean sortu zuen 1605ean Rele ibaiaren bokalean.

Txileko historia
Araucoko Gerra