Tretatxu

Batxi (Bauptista) Landa Elortegi (Elizaren erregistroan 'Erorttegui') Tretatxu (Larrauri 1716ko urriaren 28a, Valladolid, 1761) ahozko euskal literaturara igaro zen bidelapurra izan zen.

Bizitza 
1716an Larrauriko, Mungialdeko, Landa oinetxean jaio zen, eta 1751ko irailaren 9an hasi zuen ahozko literaturak jasoko zuen bere ibilbidea, beste hiru lagunekin Bilbotik irten zenean lapurgintzari ekiteko asmoz. 

1733ko apirilaren 27an Magdalena Amezaga Arriagarekin (bere herriko neska gaztearekin, 1718-06-22an jaioa) ezkondu egin zen Larraurin bertan. Alaba bat eta bi seme izan zituzten.

Karrera laburra egin zuen, 1753an atxilotu baitzuten –zortzi urte geroago hil zen Valladolideko espetxean, nola ez dakigula–. Bi urtez ia etengabe hamaika lapurreta, segada hilgarri eta ihesalditan ibili zen, batez ere Bizkaia eta Araba arteko mendateetan mandazainei bidera irtenda, eta baita abadeen etxeak asaltatzen eta agian kontrabando jardunean ere, Baionan, Ataunen, Bermeon, Iruñean, Urkiolan, Azpeitian... Fiskalak zazpi ekintza leporatu zizkion, baina askoz gehiagotan parte hartu zuela aditzera eman zuen; Bizkaiko korrejidoreak heriotza zigorrera kondenatu nahi zuen horiengatik.

Kopla zaharrak 
Bide lapurra laudatzen duten herri-kopla zaharrak:

Erreferentziak

Bibliografia 
 Hektor Ortega. Tretatxu, lapurren gobernadorea. Txertoa, 2018.

Kanpo estekak 

Euskal Herriko bidelapurrak
Mungiarrak