Tortura eta tratu edo zigor anker edo apalesgarrien prebentzioarako Europako Hitzarmena

Tortura eta tratu edo zigor anker edo apalesgarrien prebentzioarako Europako Hitzarmena Europako Kontseiluko kide diren estatuek onetsi zuten, Estrasburgon 1987ko azaroaren 26an bildurik. Giza Eskubideen Europako Hitzarmenaren ondoren, Torturari Aurrea Hartzeko Hitzarmena Europako Kontseiluaren tratatu garrantzitsuenetakotzat jotzen da. Hitzarmenak ikuspegi berri eta prebentiboa ematen du giza eskubideen urraketen kudeaketan. Ondoren, bi protokolok aldatu zuten. Gainera, Torturari Aurrea Hartzeko Batzordea sortu zen, Hitzarmenaren xedapenak betetzeko. Organo hori gaituta dago estatu alderdien jurisdikzioaren barruan pertsonak askatasunik gabe uzten diren edozein leku bisitatzeko, konbentzioko artikuluei jarraiki.

2020tik aurrera, Europako Kontseiluko kide diren 47 estatuek berretsi dute Hitzarmena. Gainera, hitzarmena berrestea ezinbesteko baldintza bihurtu da azken urteotan Europako Kontseiluan sartu diren estatu guztientzat.

Historia

Helburua 
Hitzarmena berritzailea zen, sortu zituen betebeharrak betearazteko lehen tresna baitzen. Beraz, helburua dokumentu bat sortzea zen, betetzen ez dutenei ondorio egokiak aurkeztuko zitzaizkiela bermatzeko. Izan ere, Nazio Batuen Gutuna edo Giza Eskubideen Deklarazio Unibertsala ezin zituzten bortxaketak zorrotz geldiarazi edo konpondu. Beraz, tortura erabat saihestea zen gakoa.

Aurrekariak 
1976an Jean-Jacques Gautierrek egindako proposamen batean du jatorria. Gautier Torturaren aurkako Suitzako Batzordearen sortzailea izan zen. Gurutze Gorriaren Nazioarteko Batzordean (CICR) inspiratu zen, eta gerrako presoak zeuden lekuetara bisitak egin zituen. Presoen baldintzak hobetzea iradoki zuen. Hala ere, CICRk (une hartan) Genevako Hitzarmenetan parte hartzen zuten estatuen arteko nazioarteko gatazka armatua zegoenean soilik egin zitzakeen bisita horiek. Hala, bada, Gautier-ek proposatu zuen bisita-sistema hori zabaltzea pertsonak askatasunik gabe dauden gainerako lekuetara, hala nola, espetxeetara, polizia-etxeetara, erakunde psikiatrikoetara eta prebentziozko atxiloketa-zentroetara. Proposamen hori, Nazio Batuen Torturaren eta beste tratu edo zigor krudel, anker eta apalesgarrien aurkako Hitzarmenaren oinarria izan zen. Proiektua 1980ko apirilean aurkeztu zen, Giza Eskubideen Batzordeak ebaluatu zezan.

Gautier-en ideiak Europako Kontseiluak hartu zituen orduan, gutxienez eskualde mailan egiteko. Azkenik, 1983ko ekainean, txosten bat egin zen atxilotuak torturaren eta tratu edo zigor krudel, anker edo iraingarrien aurka babesteari buruzko Europako Konbentzioaren proiektuarekin. 1983ko irailean onartu zuen txostena Batzar Aholku-emaileak. Hainbat urtez eztabaidatu zuten, Europako Batzordea eta Giza Eskubideen Europako Auzitegiaren iritziei buruzko eztabaidak barne. 1986ko ekainean, adostutako proiektu bat amaitu zen, eta Ministroen Batzordeari helarazi zitzaion eta 1987ko ekainaren 26an onartu zuen. 1987ko azaroaren 26an sinatu zen. Une hartan, Europako Kontseiluko 21 estatu kide guztiek sinatu zuten hitzarmena. 2020tik aurrera, Kontseiluko kide diren 47 estatuek sinatu dute. Hirugarren estatuak ere atxiki daitezke.

Protokoloak 
Hitzarmenak bi protokolo ditu:

 1.go Prokoloa, 151.zenbakia duen tratatua: kide ez diren estatuei hitzarmena sinatzeko aukera ematen duena, 2002ko martxoaren 1ean sartu zen indarrean.
 2. Protokoloa, 152.zenbakia duen tratatua: egitura teknikoari aldaketak egiten dizkiona, adibidez, batzordea berrizteko aldiari dagokiona.

Estatu kideetako parte-hartzaileak 
Kide diren estatuen sinadura eta gora-beherak:

Kide ez diren estatuetako parte-hartzaileak 
Gaur egun, sinatzaileen zerrendan Europako Kontseiluko kide diren estatuak baino ez dira sartzen. Hirugarren estatuek sina dezakete, baina inork ez du sinatu 2020. urtera arte.

Erreferentziak

Ikus, gainera 
 Torturaren eta beste tratu edo zigor krudel, anker edo apalesgarrien aurkako Hitzarmena
 Torturaren eta beste tratu edo zigor krudel, anker edo apalesgarrien aurkako Hautazko Protokoloa

Kanpo estekak 
 Torturari eta Bestelako Tratu edo Zigor Anker edo Degradatzaileei Aurrea Hartzeko Europako Konbentzioa

Erresuma Batuko itunak
Ukrainako itunak
Ipar Mazedoniako itunak
Suitzako itunak
Suediako itunak
Espainiako itunak
Esloveniako itunak
Eslovakiako itunak
Serbia eta Montenegroko itunak
San Marinoko itunak
Errusiako itunak
Errumaniako itunak
Portugalgo itunak
Poloniako itunak
Norvegiako itunak
Herbehereetako itunak
Montenegroko itunak
Monakoko itunak
Moldaviako itunak
Maltako itunak
Luxenburgoko itunak
Lituaniako itunak
Liechtensteingo itunak
Letoniako itunak
Italiako itunak
Irlandako itunak
Islandiako itunak
Hungariako itunak
Greziako itunak
Georgiako itunak
Frantziako itunak
Finlandiako itunak
Estoniako itunak
Danimarkako itunak
Txekiar Errepublikako itunak
Zipreko itunak
Kroaziako itunak
Bulgariako itunak
Bosnia eta Herzegovinako itunak
Belgikako itunak
Azerbaijango itunak
Austriako itunak
Armeniako itunak
Andorrako itunak
Albaniako itunak
Giza eskubideen instrumentuak
Europako Kontseiluko itunak
Giza eskubideak
Mendebaldeko Alemaniako itunak