Berbereen matxinada

Berbereen Matxinada Handia K. o. 740tik 743ra gertatu zen (Hejiraren 122tik 125era) Hixam ibn Abd al-Maliken erresumaren pean, eta lurralde edo herri bat Damaskoko kalifa-herritik banatzeko lehendabiziko arrakasta izan zen, partziala izan arren. Jarijita predikari puristek hauspotuta (testu latinoetan arures deituak), omeiatar arabiar agintarien kontrako berbereen errebolta Tangerren hasi zen 739an, hasiera batean Maysara al-Matghari buru zutela. Errebolta Magreb osora (Ipar Afrikan) eta al-Andalusera zabaldu zen luze gabe, baita garaipen partziala eskuratu ere.

Omeiatarrek eragotzi egin zuten Ifrikija (egungo Tunisia, Aljeria ekialdea eta Libia mendebaldea) eta al-Andalus (egungo Portugal, Espainia eta Niza-Montpellier-Carcasonako lur-zerrenda) zati handi bat matxinatuen eskuetan erortzea, baina Magreb eta Ifrikija gainerakoan ez zen inoiz berreskuratua izan. Omeiatarren Kairuan probintzia hiriburua atzematen huts egin ondoren, armada errebelde berbereak desegin egin ziren, eta Magreb zatikatutako jaurerri berbere txikitan geratu zen banatuta, tokiko buruzagien eta iman jarijiten agindupean.

Bete-betean eragin zion al-Andalus iparraldean euskal lurraldeen mugetan kokatutako berbere gotorleku eta kanpamentuei, haien posizioak utziz eta talde armatutan hegoaldera abiatuz (739-742). Berbereen Matxinada Hixam kalifaren erresumako porrot militar handiena izan zen segur aski. Hartatik, kalifa-herriaz kanpoko lehendabiziko estatu musulmanak sortu ziren. Batzuek, Marokoren independentziaren hastapentzat jo izan dute, Maroko ez baitzen ekialdeko kalifaren agintearen edo atzerriko beste indarren menpe eroriko XX. mende arte.

Kanpo estekak 

Afrikako historia eskualdearen arabera
Omeiatar Kalifa-herriaren historia militarra
Al-Andalusek parte hartutako guduak
Matxinadak talde etnikoaren arabera