Narciso Bonaplata

Narciso Bonaplata y Curiol (Bartzelona, 1807-Sevilla, 1869) Kataluniako enpresari izan zen. XIX. mendean Sevillan Apirileko Feria sortzen lagundu zuen.

Biografia 
16 urte zituela, familiaren pintaketa-tailerrean lan egin zuen, eta, ondoren, Bonaplata, Rull Vilaregut y Cia lantegian sartu zen. Enpresa horrek Espainiako lehen lurrunezko ehungailua eraiki zuen. Fabrika El Vapor izenez ezagutzen zen.

1836an, garai hartako Frantzia, Italia eta Espainiako antzokietan ospe handia zuen kontralto frantziar batekin, Palmira Michel de Berquins paristarrarekin, ezkondu zen. Bere dotea apenas zen bere arropa, baina senarrak 400.000 erreal emango zituen. Maila sozial apalagoko pertsona batekin ezkontzeagatik familiaren errezeloak zirela eta, BartzelonatikValentziara joan zen bizitzera. 1837an, bikoteak lehen semea izan zuen Valentzian, Óscar Bonaplata y Michel. 1839an, José eta Ramón anaiekin batera,  Bonaplata Hermanos enpresan, Madrilera joan zen bizitzera, eta komentu desamortizatu batean eraiki zuen fabrika. 1840an Narcisok Sevillan lantegi berri bat zuzentzeko eskaintza onartu zuen. Hiriburuan fabrika bat eraiki zuen desamortizatutako beste komentu batean, San Antoniokoan, burdina eta kobrea galdatzekoa, eta hiriko garrantzitsuena izango zena 1857 arte; urte horretan Portilla White anaiena eraiki zen. Bere fabrikak 1850ean Isabel II.aren Zubiko burdinak sortu zituen, 1852an eraikia.

Bonaplatak 1861ean 30 karda, 810 ardatz eta kotoizko tindaketa txiki bat izango zituen artilezko haria sortu zuen hirian. Sevillak industrialaria liluratu zuen. 1846an, José María Ybarrarekin batera, hirian abeltzaintza-lehiaketa bat egitea erabaki zuen. Bere arrakastari esker, 1847an azokako pribilegioa lortu zuen, eta hori da gaur egungo Sevillako Apirileko Azokaren jatorria.

Narciso Bonaplata Sevillan hil zen, Arma kaleko 35. zenbakiko bere etxean, 1869ko azaroaren 12an, "sabeleko erraien afekzio oso larriak" jota. San Fernando hilerrian lurperatu zuten, eta, ondoren, Sevillako San Lazaro ospitalera eraman zituzten. Ospitale horretan daude gaur egun.

Erreferentziak

Ikus, gainera 
 José María Ybarra

Kanpo estekak 

Bartzelonarrak
Kataluniako enpresaburuak
Espainiako enpresaburuak