Onddo gaztaina

Onddo gaztaina (Gyroporus castaneus) Gyroporaceae familiako onddo espezie bat da. Jangarria. Erraz ezagutzen da bere azalaren itxura arre eta distiratsuagatik, bai kapelan, bai oinean, batzuetan gaztaina kolorearen ia berdina.

Deskribapena 
Kapela: 10 cm-ko diametrorainoko kapela, ganbila gaztetan eta laua zahartzean, azal matea eta marroi-gaztaina kolorekoa edo kanela kolore bereizgarria duena. Belusatua.

Tutuak: Motzak eta libreak; zuriak luzaroan hori-berdexkak amaieran.

Tutu libreak: Kirtenera hurbiltzen diren tutuak, baina ukitzen ez diotenak.

Poroak: Biribilak, txikiak eta tutuen kolorekoak.

Hanka: Kapelaren kolorekoa, batzuetan lerro eraztun itxurakoz jantzita, eta barrua laister lehizetsu bihurtzen zaio. Kapelatik oso erraz bereizten da.

Haragia: Trinkoa eta gogor samarra, airearekin urdinera aldatzen ez den zuri kolorekoa eta arrosarako joera duena, intxaur zaporekoa eta usain atseginekoa.

Etimologia: Gyroporus hitza grekotik dator eta zirkulua esan nahi du, zirkulua eta poroak (póros). Poro biribilekin. Castaneus epitetoa berriz “kastanos” (bizantiarra) hitzetik dator, gaztaina esan nahi du; bere azalaren kolorea eta itxuragatik.

Jangarritasuna 
Jangarri ona. Perretxiko hau kontsumitzeko komeni da azala kentzea. Hanka ere bota egin behar da; arazo gastrointestinalak sortu ditu gutxi eginda jan denean.

Nahasketa arriskua 
Boletus felleus onddoarekin, arrosa-izokin koloreko tutuekin eta zapore mingots gogorreko haragiarekin.

Sasoia eta lekua 
Udan eta udazkenean agertzen da hareazko lurretan, hostozabaletan. Bakarka edo talde txikiak osatuz egon daiteke, batzuetan oinetatik bi edo hiru elkartuta. Ez da oso ohikoa.

Banaketa eremua 
Ipar Amerika, Europa, Ipar Afrika, Erdialdeko eta Hego Amerika, Asiako iparraldea, Zeelanda berria.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Gyroporaceae
Onddo jangarriak