Desmosoma

Desmosoma edo Macula adherens zelulen arteko lotura‎ egiten duen egitura bat da.

Zelula mintzean aurkitzen da, ausaz kokaturik, eta estres mekaniko handia jasaten duten zeluletan kopuru handitan ikusten da, hala nola, miokardioko muskulu-ehunean, maskurian, digestio hodiko mukosatan eta epitelio-ehunetan.

Egitura 
Desmosomak hainbat atal ditu; zelularen barnean firu ertainez osaturiko plakak edo xaflak, mintzean dauden aingura proteinak eta matrizera ateratzen diren kadherina izeneko glikoproteinak.

 Barneko eremua: Dentsitate handiko plaka bat osatzen da 15-20 nm-ko luzera duena. Desmoplakina izeneko proteinaz eginda dago eta hauei zitoeskeletoko firu ertainak lotzen zaikie, keratinazkoak hain zuzen ere.
 Mintzeko eremua: Bertan katenina proteinak aurkitzen dira, β-katenina, p120-katenina eta plakoglobina (γ-katenina).
 Kanpoko eremua: Zelula arteko eremuak 34 nm-ko distantzia du eta kateninari loturik dauden kadherinak ateratzen dira zelula mintzetik kanpora. Kadherina hauek desmokolinaz eta desmogleinaz osaturik daude. Ondoz ondoko zelula bien kadherinak elkar lotzen dira. Kaltzio kontzentrazioak proteina hauen arteko loturak baldintzatzen ditu.

Funtzioa 
Desmosomek zelulak elkartzen dituzte, baina ehun bereko zelulen mugimendu koordinatua ahalbidetzen dute eta honek ekintza mekanikoari aurre egiteko gaitasuna ematen diete epitelio-ehuneko zelulei. Larruazaleko zelulek desmosoma ugari dituzte eta honi esker babes-hesi garrantzitsua eratzen dute immunitate-sistemaren aurreneko babes egitura bihurtuz.

Gaixotasunak 
 Penfigo gaixotasuna: Gaixotasun autoimmunea da. Desmogleinak suntsitzen dituzten antigorputzak ekoizten dira eta hauek desmosomak hausten dituzte. Larruazala oso fina izaten da eta baba handiak eta ugariak ateratzen dira.
 Hailey–Hailey gaixotasuna: Desmosomak gaizki eratzen dira eta larruazalean legenak eta babak ateratzen dira.
 Eskuin bentrikuluko arritmia: Desmosometako proteinen geneek jasaten dituzten mutazioek eragiten dute.

Historia 
Giulio Bizzozero patologo italiarrak aurkitu zuen eta "nodulo dentsoak" izena eman zien baina "Bizzozeroren noduluak" izenarekin ezagutu izan ziren. 1920 urtean Josef Schaffer-ek "desmosoma" izena eman zion, grekerazko desmos (loturak) eta soma (gorputza) hitzak elkartuz.

Ikus, gainera 
 Hemidesmosoma

Erreferentziak 

Zelulen arteko loturak