Ivermectina

Ivermectina sendagai bat da, bizkarroi mota askok eragindako gaitzen tratamenduan erabiltzen dena. Besteak beste, eraginkorra da pediculosis capitisa, hazteria, miiasia, elefantiasia, onkozerkosia, estrongiloidiasia, askariasia eta trikuriasia tratatzeko. Aho bidez har daiteke, edo larruazalean eman kanpoko infestazioei aurre egiteko. Munduko Osasun Erakundearen funtsezko sendagaien zerrendan dago. 1975ean aurkitu eta 1981ean hasi zen medikuntzan erabiltzen; aurkitzaileek, William C. Campbellek eta Satoshi Ōmurak, Medikuntzako Nobel saria jaso zuten 2015ean.

Historia 
Satoshi Ōmura izan zen avermectina garatzeko lehen pausoa eman zuen ikertzailea. Mikrobiologoa izaki, eta gai naturaletatik konposatuak isolatzen aditua, lurrean bizi diren Streptomyces bakterioetan jarri zuen arreta, ezaugarri antibiotikoak dituzten konposatu ugari sortzen dituztelako. Bakterioak laborategian hazteko metodologia findu zuen, eta konposatu eraginkorrenak sortzen zituzten espezieak aukeratu zituen; guztira, 50 espezie. Tartean Streptomyces avermitilis zegoen, avermectinaren iturria, hain justu.

William C. Campbell biologoak eman zion jarraipena Ōmuraren lanari. Streptomyce-kulturak eskuratu, eta haien eraginkortasuna aztertu zuen. Haietako bat abereen bizkarroiei aurre egiteko bereziki eraginkorra zela ohartu zen. Isolatu zuen, eta avermectina deitu zion. Gerora, kimikoki eraldatu, eta beste konposatu bat sortu zuen, are eraginkorragoa: ivermectina. Gizakietan egindako probetan frogatu zuten benetan eraginkorra zela filariasia, onkozerkosia, eta era horretako gaixotasunak tratatzeko, eta, geroztik, ivermectinan oinarrituta sortu dira bizkarroiek eragindako gaitzak tratatzeko hainbat botika.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Munduko Osasun Erakundearen funtsezko sendagaiak
Antiparasitarioak