Berun oxido(II)

Berun oxidoa (PbO), hori kolorekoa, Pb3O4 
(berun-oxido bikoitza (II) eta beruna (IV), gorria), PbO formula molekularra duen konposatu inorganikoa da. PbO2 bi polimorfotan agertzen da: litargirioa, kristal-sistema tetragonaleko egitura duena, eta massicota, kristal-sistema ortorronbikoko egitura duena. PbO2ren aplikazio modernoak berunean eta zeramika industrialetan oinarritutako berunezko beira zeramika industrialetan daude, osagai informatikoak barne. Industria kimikoan eta zeramikoan erabiltzen dute gas-hodietako zigilatzaile gisa. Konposatu anfoterikoa da.

Erabilera 
PbO-a berun metalikoa airean berotuz presta daiteke 600 °C-tan. Tenperatura horretan, beste berun oxido batzuen oxidazioaren azken emaitza ere bada, airean jartzean:
PbO2 –(293 °C)→ Pb12O19 –(351 °C)→ Pb12O17 –(375 °C)→ Pb3O4 –(605 °C)→ PbO

Berun nitratoaren (II) edo berun karbonatoaren deskonposizio termikoak ere PbO sortzen du:
2 Pb(NO3)2   →   2 PbO2  +  4 NO2  +  O2
PbCO3  →  PbO  +  CO2

PbO eskala handian ekoizten da berun-minerala fintzeko bitarteko produktu gisa, berun metalikoa lortzeko. Horretrako, orokorrean erabiltzen duten minerala galena (PbS) da. Tenperatura altuan (1400 °C) eta koke erregai gisa hartuta, sulfuroa oxido bihurtzen da:
 PbS + 1.5 O2 → PbO + SO2

Berun metalikoa PbO karbono monoxidoarekin 1200 °C ingurura murriztuz lortzen da.
 PbO +  CO  →  Pb + CO2

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Oxidoak
Berundun konposatuak
Konposatu anfoterikoak