Salbamen Publikorako Batzordea

Salbamen Publikorako Batzordea ( - salut bere latinezko zentsuan ulerturik, "salbamen") Jakobinoen konbentzioaren garaian botere exekutiboaz arduratzen zen taldea izan zen. 1793ko apirilaren 5 eta 6an Maximilien Robespierre (diputatu jakobinoa) eta Georges-Jacques Danton Konbentzio Nazionalaren kideek sortu zuten. Izu Garaian de facto botere exekutiboa zuen, Segurtasun Orokorrerako Batzordea ordezkatuz. Kanpoaldeko (europar monarkiak) eta barnealdeko (iraultzakontrako indarrak) mehatxuez arduratzen zen. 1794ko uztailean, Berolisko Konbentzioaren garaian, bere gainbehera hasi zen eta 1795ean indargabetu zuten.

Historia

Iraultza arriskuan 
Hasitako mugimendu iraultzailea mehatxu asko pairatu behar zituen, batzuk Frantzian bertan:
 Europa maialan estatu desberdinek iraultzaren kontra aritzeko koalizioa sortu zuten.
 Frantzian bertan iraultzaren aurkako mugimendu indartsuak sortzen ari ziren: girondarrak, monarkiaren aldekoak... Horien ondorioak eman ziren Jacquerieak eta Vendéeko gerra.

Egoerari aurre egiteko instituzio indartsu eta gogorra behar zen, iraultzaren helburuetatik aldentzen zireneei zigor handiak ezartzeko. Salbamen Publikorako Batzordea hasieratik instituzio errepresiboa izan zen.

Boterea batzordeari 
Batzordearen boterea handitzen joan zen. 1793ko apirila eta ekaina artean, batez ere Konbentzio Nazionalean girondarrek porrota ezagutu zutenean. Une horretan, jakobino garrantzitsuak, Maximilien Robespierre eta Louis de Saint-Just bezalakoak, Batzordean sartu ziren. Une horretan, iraultzak aurre egin behar zituen arriskuekin, instituzioa, de facto, izugarrizko boterearekin, Frantziako gobernu erakunde nagusia bihurtu zen.

Modu ofizilaean Kobentzioak Batzordeari botere exekutiboa 1793ko abenduan eman zion. Berehala Batzordeak neurri kontrairaultzaileak hartu zituen. 1973ko apirilatik 1974ko uztaila arte, hilabetero, Konbentzioak Batzordearen botereak berritu zituen; uztailean Batzordea desegin zen. Hartutako neurriak oso mota askotakoak ziren eta, halaber, polemikoak. Helburua ez ziren bakarrik Antzinako Erregimenaren noble monarkikoak: iraultzaile moderatuak, girondar bezalakoak, oso grinatsuak zirenak edo haien ortodoxia oso garbia ez zirenak ("Indulgents" eta "Herbetistak" izenekoak adibidez) epaituak eta erahilak izan ziren. Hiltzeko sistema gillotina zen. Gillotina hiltzeko tresna berria zen, 1792an sortua, alegia. Gilotinaren biktima batek, Pierre Victurnien Vergniaud iraultzaleak, zera esan zion: "Iraultzak haren seme propioak iresten ditu". Horrela Izu Garaia ezarri zen.

Robespierre eta Danton 

Jean-Paul Marat iraultzailea Charlotte Cordayk hil zuenean Iraultzaren bidea libre gelditu zen Robespierre eta Dantonentzat. Baina bi hauek laster hasi ziren haien artean eztabaidatzen. Arrazoi pertsonalak zirela eta, Danton Batzordea desegin zuen eta Indulgents edo Bihotzbereen taldea antolatu zuen, batez ere muturrekoa zen Herbetista taldearen aurka joateko. Robespier ados egon zen eta Herbetistak atxilotu zituen; ondoren, Danton Belgikako inbasioan inplikatu zen eta Prusiako ejerzitoarekin harremanetan jarri zen. Horregatik, Robespierrek Bertrand Barère de Vieuzac, Jean-Marie Collot d'Herbois eta Jean Nicolas Billaud-Varenne, herbetisten gertuak, atxilotu zituztenean eta 1794ko apirilaren 5ean hil egin zituztenean ez zuen ezer esan. Bi hilabete geroago Robespierrek Konbentzioaren Presidentearen kargua onartu zuen. Batzordearen autoritarismoa handitu egin zen eta epaiketa iraultzaileetan testiguen eta defendatzaileen presentzia debekatu zuen. Rosbepierre oso herrikoia zen baina, hala ere, haren aurkako oposizioa antolatu zen, Thermidorianoak, gehienak prozesuaren aurrean beldurtuta eta haien bizitzak arriskuan ikusten zituztenak. Robespierre traidoretzak jo zuten eta saioen aretoan erasotua izan zen; ondoren, 1794ko thermidorraren 9an, Louis Saint-Just eta Georges Couthonekin batera, atxilotua izan zen. Hurrengo egunean, epaiketarik gabe, gillotinatuak izan ziren. Handik gutxira Salbamen Publikorako Batzordea deseginda izan zen.

Errepresioaren datuak 
Parisen 2.639 pertsona kondenatuak izan ziren, erdia baino gehiago, 151, 1794ko ekainetik uztailera. Baina hau ez zen errepresio bortitzena izan. Beste barrutietan, batez ere monarkikoak altxatu ziren lurraldeetan, esaterako Vendéen, askoz gogorrago izan zen.
Nantesko epaitegiak, Jean-Baptiste Carrier agindupean, 8000 pertsona hil zituen hiru hilabeteetan. Guztian, epaitegi eta batzorde iraultzaileek hamasei mila hiritar hil zituzten. Izu Garaian biktimen kopurua 40.000 ingurukoa izan zen. Horietatik %8a nobleak ziren, %6a apaizak, %14a erdi mailako klasekoak eta %70a langileak edo nekazariak. Juliotar egutegia kendu zen eta haren ordez santuak ez zituen Egutegi errepublikanoa ezarri zen. Festa bakarrak herritarrenak ziren, ez erlijosoak. Eguneko santuen ordez, landreak, animaliak, mineralak edo lan-tresnak jasotzen ziren.

Batzordeko kideen zerrenda 
 -: Bertrand Barère de Vieuzac
 -: Jean-François-Bertrand Delmas
 -: Jean-Jacques Bréard, llamado Bréard-Duplessis
 -: Joseph Cambon
 -: Georges-Jacques Danton
 -: Louis-Bernard Guyton de Morveau, Guyton-Morveau deitua.
 -: Jean-Baptiste Treilhard
 -: Jean-François Delacroix, Lacroix deitua
 -: Jean-Baptiste-Robert Lindet
 -: Marie-Jean Hérault de Séchelles
 -: Dominique-Vincent Ramel de Nogaret, Ramel-Nogaret deitua
 -: Georges Couthon
 -: Louis Saint-Just
 -: Jean-Baptiste-Charles Mathieu, Mathieu-Mirampal deitua
 -: Théophile Berlier
 -: Thomas-Augustin (de) Gasparin
 -: André Jeanbon, Jean Bon Saint-André deitua
 -: Jean-Baptiste-Robert Lindet
 -: François-René-Auguste Mallarmé
 -: Robert-Thomas Lindet
 -: Jean-Michel Du Roy, Duroy deitua
 -: Marie-Pierre-Adrien Francastel
 -: Jacques-Alexis Thuriot de la Rosière
 -: Pierre-Louis Prieur, Prieur de la Marne deitua
 -: Maximilien Robespierre
 -: Lazare Carnot
 -: Claude-Antoine Prieur-Duvernois, Prieur de la Côte-d'Or deitua
 -: Jacques-Nicolas Billaud, Billaud-Varenne deitua
 -: Jean-Marie Collot, Collot d'Herbois deitua
 -: Jean-Jacques Bréard, Bréard-Duplessis deitua
 -: Joseph Eschassériaux
 -: Pierre-Antoine Laloy
 -: Jean-Lambert Tallien
 -: Jacques-Alexis Thuriot de la Rosière
 -: Jean-Baptiste Treilhard
 -: Charles Cochon de l'Apparent
 -: Jean-François-Bertrand Delmas
 -: Antoine-François (de) Fourcroy
 -: Philippe-Antoine Merlin, llamado Merlin de Douai
 - : Louis-Bernard Guyton de Morveau, Guyton-Morveau deitua
 -: Pierre-Louis Prieur, Prieur de la Marne deitua
 -: Joseph-Charles-Étienne Richard
 -: Jean Jacques Régis de Cambacérès
 -: Lazare Carnot
 -: Jean Pelet, Pelet de la Lozère deitua
 -: François-Antoine (de) Boissy d'Anglas
 -: Edmond-Louis-Alexis Dubois de Crancé, Dubois-Crancé deitua
 -: André Dumont
 -: Jean-Jacques Bréard, Bréard-Duplessis deitua
 -: Jean-Pierre Chazal
 -: Pierre Marec
 -: Antoine-François (de) Fourcroy
 -: Pierre-Jean Lacombe (du Tarn), Lacombe-Saint-Michel deitua
 -: Philippe-Antoine Merlin, Merlin de Douai deitua
 -: Marie-François-Sébastien-Christophe Delaporte, Laporte deitua
 -: Jean-François Reubell
 -: Emmanuel-Joseph Sieyès
 -: François Aubry
 -: Jean-Jacques Régis Cambacérès
 -: Jacques-Antoine Creuzé de La Touche, Creuzé-Latouche deitua
 -: Pierre-Mathurin (René-Mathurin) Gillet
 -: Bernard-Marie Lesage (Eure-et-Loir)
 -: Louis-Félix Roux (Haute-Marne)
 -: Jean-Lambert Tallien
 -: Joseph-Jacques Defermon, Defermon des Chapelières deitua
 -: Louis-Gustave Le Doulcet de Pontécoulant
 -: Jacques-Antoine Rabaut, Rabaut-Pommier deitua
 -: Jean-Baptiste Treilhard
 -: Théodore Vernier
 -: Charles-Antoine-Augustin Blad
 -: François-Joseph Gamon
 -: Pierre-François-Joachim Henry-Larivière
 -: Pierre Marec
 -: François-Antoine (de) Boissy d'Anglas
 -: Jean-Antoine-Joseph de Bry, Debry deitua
 -: Bernard-Marie Lesage (Eure-et-Loir)
 -: Jean-Baptiste Louvet de Couvray (Loiret)
 -: Étienne-François Le Tourneur
 -: Philippe-Antoine Merlin, Merlin de Douai deitua
 -: Jean-François Reubell
 -: Emmanuel-Joseph Sieyès
 -: Théophile Berlier
 -: Jean-Jacques Régis Cambacérès
 -: Pierre-Claude-François Daunou
 -: Louis-Marie La Revellière, La Revellière-Lépeaux deitua
 -: Marie-Joseph-Blaise (de) Chénier
 -: Joseph Eschassériaux
 -: Charles-Claude-Christophe Gourdan
 -: Antoine-Clair Thibaudeau

Erreferentziak

Kanpo loturak 
 :La Révolution Française webgunea.

1793
1794
1795
Frantziako Lehen Errepublika