Cracking katalitiko

Cracking katalitikoa, FCC siglekin (ingelesezko  esaldiaren akronimoa) laburtua, petrolioaren fintze-prozesu bat da. Prozesuak katalizatzaile baten bidez petrolio-osagaien deskonposizio termala egiten du: hidrokarburo astunak krakeatzeko helburuarekin, zeinen irakite-puntua 315 °C edo handiagoa baita, eta kate laburreko hidrokarburo arin bihurtzen dira, zeinen irakite-puntua 221 °C-tik behera baitago. Katalizatzaile horiek forma granularrean edo mikroesferikoan agertzen dira. Katalizatzaileak silizio dioxidoz (SiO2) eta aluminaz (Al2O3) osatzen dira normalean. Horretarako gehien erabiltzen den minerala faujasita da.

Industriarako estimu handiko hidrokarburo arin gehien lortzea du helburu; haustura katalitikoko unitateetarako karga gehienak gasolioak dira, olio astunak, hala nola DMOH eta DMO (olio demetalizatu hidrogenatua eta olio demetalizatua, hurrenez hurren). Cracking katalitikoak oktanaje handiko gasolinak eta hidrokarburo aromatikoak sortzen ditu, hala nola bentzenoa (zikloalkanoak eta parafinak bihurtzearen bidez. 

Cracking eta eraberritze katalitikoaren ondorioz, findegiak eskarian gertatzen diren aldaketei erantzun diezaieke. Ekoizpenaren programazioaren ardura duten pertsonak arduratzen dira bihurketa-prozesuen bidez destilazioan lortutako korronte desberdinen bidea definitzeaz, azken produktuen kantitatea eta kalitatea eskariaren arabera egokitzeko.

Cracking katalitikoaren lehen erabilera komertziala 1915ean gertatu zen, Gulf Refining Companyko Almer M. McAfeek aluminio kloruroa erabiliz (1877tik ezagutzen den Friedel Craftsen katalizatzaile bat) petrolio astuneko olioak katalitikoki hausteko lotekako prozesu bat garatu zuenean. Hala ere, katalizatzailearen kostu altuak McAfeeren prozesuen erabilera orokorra eragotzi zuen garai hartan.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Petrolioaren ekoizpena
Prozesu kimikoak
Ameriketako Estatu Batuetako zientzia eta teknologia
1914 zientzian