Poesia konfesional

Poesia konfesionala edo Konfesionalismoa, Estatu Batuetan XX. mendeko 1950eko hamarkadaren amaieran eta 1960ko hamarkadaren hasieran sortu zen poesia estilo bat da. Batzuetan postmodernismo gisa ere sailkatzen da. Pertsonaren edo "Ni" poesia bezala deskribatu izan da, olerkariaren bizitzako xehetasun intimoak, esperientzia indibidualeko, psikosozialeko eta trauma pertsonaleko muturreko uneetan zentratuz, aurretik eta oraindik ere tabu zirenak barne, buruko gaitza, sexualitatea eta suizidioa bezalako gaiak bezala, sarritan gizarte-gai zabalagoekin zerikusia dutenak.

Poeta konfesionalak esperientzia pertsonalarekin duen konpromisoa XX. mendeko errealitate sozial beldurgarrietatik urruntzeko ahalegina dela azaldu dute literatur kritikariek. Holokaustoa, Gerra Hotza eta arma nuklearren ugalketak ekarritako mehatxu existentziala bezalako gertaerek, zenbait poeta konfesionalentzat eta haien irakurleentzat arazo publikoak dira. Poeta konfesionalek ere etxekotasunaren idealizazioaren aurka lan egin zuten 1950eko hamarkadan, euren etxeetako zoritxarra azalduz.

"Poesia konfesionalaren" eskola 1950eko eta 1960ko hamarkadetan estatubatuar poesia berriro definitu zuten hainbat poetekin lotuta egon zen, horien artean Robert Lowell, Sylvia Plath, John Berryman, Anne Sexton, Allen Ginsberg eta W. D. Snodgrass.

Life Studies eta Konfesionalismoaren sorrera 
1959an, Macha Louis Rosenthal-ek "konfesional" terminoa erabili zuen lehen aldiz Robert Lowell poetaren Life Studies (1959) liburuaren erreseina batean, "Poetry as Confession" izenarekin. Rosenthalek beste poesia liriko mota batzuetatik bereizi zuen ikuspegi konfesionala, konfidentzien erabileraren bidez, zeinak "mesfidantzaren edo norberaren lotsaren ohiko mugetatik harago" zihoan. Rosenthalek adierazten du konfesionalen aurreko joeretan ohikoa zela poetaren "aurpegi erreala" ezkutatzen zuen "maskara", eta esan zuen Lowellek maskara kendu zuela. Haren bozgorailua bera da, zalantzarik gabe, eta zaila da Life Studies konfidentzia pertsonal gisa ez ikustea". Hala, The Kenyon Revieweko kritika batean, John Thompsonek idatzi zuen: "Poema hauetarako ez dago egokitasunaren konturik. Konkista bat egin dute: irabazi dutena poesiaren lurraldearen hedapen handia da".

Hala ere, konfesionalen biderako mugimendu argiak zeuden Life Studies argitaratu aurretik. Delmore Schwartzek Genesis poema konfesional luzea 1943an argitaratu zuen; eta John Berrymanek soneto sekuentzia bat idatzi zuen 1947an Chris izeneko emakume batekin izan zuen adulterio-afera bati buruz, bere lehen emaztearekin, Eileenekin, ezkonduta zegoenean. Berrymanek, ordea, ez zuen sekuentzia benetan argitaratu, Berrymanen sonetoak izenekoa, 1967ra arte, bere lehen emaztearengandik banandu zen arte. Snodgrass 's Heart' s Needle, non bere dibortzioaren ondorenari buruz idazten duen, Life Studieses aurrekoa zen ere.

Hala ere, Life Studies izan zen irakurleen arreta erakarri zuen modu konfesionaleko lehen liburua eta konfesional etiketa jaso zuen lehena. Askoz ere "konfesionalagoak" ziren gainera Life Studiesen azken ataleko poemak. Lowellek gaixotasun mentalarekin izan zituen borrokak aipatzen dituen eta McLean's-eko ospitalizazioa aipatzen ditu, Massachusettseko ospitale mentala. Plath-ek Life Studieseko poema mota horien eraginari buruz hitz egin zuen elkarrizketa batean, eta hau esan zuen: "Oso hunkituta egon naiz, eta, beraz, sentitzen dut Robert Lowelleren Life Studiesekin etorri zen aurrerapen berria dela, nolabait tabua izan den esperientzia oso serio, oso pertsonal eta emozional batean egindako aurrerapena. Robert Lowellek ospitale mental batean izandako esperientziari buruzko poemak, adibidez, asko interesatu zitzaizkidan." Al Álvarezen iritziz, ordea, Life Studieseko poema batzuek "huts egiten dute psikoanalisi-prozesuekin poesiakoekin baino gehiago kezkatuago agertzeagatik".

Bostongo Unibertsitatean 1950eko hamarkadaren amaieran irakatsi zuen poesia eskola batean, Lowellek konfesional gaiak inspiratzen jarraituko zuen hainbat poeta amerikarren lanetan. 1955ean, Lowellek unibertsitateko lanpostu bat eskatu zuen bere psikiatraren iradokizunetan oinarrituta neurri batean, eta Lowelli aholkatu zion bere bizitzan errutina bat ezartzea desoreka bipolarraren ondorioak arintzen laguntzeko. Lowellen klaseak poeta talentudun batzuk atera zituen, Anne Sexton eta Sylvia Plath, besteak beste. Sexton 1958an sartu zen klasean, eta Lowellekin lan egin zuen ahots poetikoa eraikitzen. 1958an, Sylvia Plath Lowellen ibilbidearekin ere bat egingo zuen. Lowell eta Sextonen poemetan gai pertsonalei buruz hitz egin ondoren, Plath gai konfesionaletara erakarria izan zen eta bere lanean ere sartu zuen gaia.

Garapena 
Poesia eskolaren beste testu giltzarri batzuk Plathen Ariel, BerrymanenThe Dream Song, Sextonen To Bedlam eta Part Way Back dira, nahiz eta Berrymanek berak "amorruz eta mespretxuz" errefusatu zuen etiketa: "Hitzak ez du ezer esan nahi. Ulertzen dut confessional (konfesatoki) zu joan eta apaiz batekin hitz egiten duzun lekua. hamabi urte nituenetik ez naiz konfesatzera joan ".

Beste irudi esanguratsu bat, Adrienne Rich izan bazen ere, 1980ko hamarkadan atera zen poeta ezagun eta konfesionalenetako bat Sharon Olds izan zen, Ginsbergen lanetik sortutako gai tabu sexualean zentratu zena.

Kritika eta errebeldia 
1970eko eta 1980ko hamarkadetan, poeta eta idazle askok, hala nola Sharon Olds, Marie Howe eta Franz Wright, aurreko poesia konfesionalaren eragin handia izan zuten bere bere esperientzia autobiografiko tabuen gaiekin, psikearen eta norberaren gaiekin, eta haurtzaroko zein helduaroko traumen agerpenekin.

Berrikiago, Taylor Swift pop abeslariak poesia konfesionalaren eragin handia izan duten kantautoretzat deskribatu ditu bere burua eta Alanis Morissette.

Bitartean, beste poeta, idazle eta literatur kritikari poesia konfesionalaren aurka altxatu dira eta gogor kritikatu dute, nartzisista, nihilista eta norberekoia dela argudiatuz.

Sylvia Plathen hil ondoko Ariel poesia-bildumarako sarreran, Robert Lowellek hau zioen: "Poema hauek errusiar erruletan jolasten ari dira sei kartutxorekin zilindroan, oiloaren jokoa, bi autoen gurpilak blokeatuta eta aldatzeko ezgai... Eta, hala ere, Sylvia Plathen poemek ez dute bizitza basati eta doilor bat ospatzen, poeta madarikatuarena alegia, bere gorputza suntsitzeko poz-pozik, intentsitate jarraituko urte batzuetan. Poesia eta bizitza ez dira karrera bat; esaten digute bizitzak, baita diziplinatua denean ere, ez duela merezi."

1977ko elkarrizketa batean, Paris Review-rekin, Richard Wilburrek gogor kritikatu zuen poesia konfesionala, eta hau esan zuen: "Poesiaren lanetako bat jasanezina egitea da, ez faltsutzeagatik, baizik eta borroka argi eta zehatzagatik. Poetarik alaienak ere minari aurre egin behar dio giza lotearen zati gisa; ez du kexatu behar, eta bere aukera pertsonal txarrean hil. "

Gainera, Deep Imageren poeta Robert Blyk oso argi utzi zuen poesia konfesionala ez zuela atsegin Antonio Machado poeta espainiarra goraipatu zuenean "besteen sufrimenduan enfasia izateagatik, berearen ordez".

Gainera, poeta konfesionalen biografoek anbizio partekatua nabaritu dute idazle horien guztien artean ospetsu bihurtzeko. 1950eko hamarkadako herri-kulturaren ugaritzearekin batera, konfesionalismoak idazlearen pertsonaren ikuspegi zehatza eman zien irakurleei, eta poeta konfesionalak "izar" bihurtu zituen, sortzaile pribatuen ordez, Robert Frost eta Richard Wilbur poeta tradizionalen moduan. Poeta konfesionalek jaso zuten arreta publiko handiaren eta fama horrekiko grina biziaren argitan, poesia konfesionala, orain, zenbait literatura-kritikarik ospetsuen kultura (celebrity culture) gisa sailkatzen dute.

Hizkuntzaren poetak izeneko literatura-mugimendua poesia konfesionalaren aurkako matxinada gisa eratu zen eta Gertrude Stein, William Carlos Williams eta Louis Zukofskyk osatutako poesia modernista goiztiarra hartu zuen abiapuntutzat. Hala ere, Hizkuntzaren poesia postmodernismoaren adibidetzat hartua izan da poesia amerikarrean. Berehalako aitzindariak Amerika berriko poetak izan ziren, bereziki New Yorkeko Eskola, poeta objektibistak, Black Mountain Eskola, Beat poetak eta San Frantzisko Errenazimentua.

Askorekin, poesia konfesionalaren aurkako matxinada polemikoena Formalismo berria da, poesia errimatu, metriko eta narratibora itzultzearen aldekoa. Formalismo berria 70eko hamarkadan eta 80ko hamarkadaren hasieran hasi zen, Baby boom belaunaldiko poetarik gazteenak bertso librearen eta poesia konfesionalaren nagusitasun ukaezinaren aurka borrokatzen hasi zirenean. Mugimenduen arteko borrokak gaur arte jarraitzen du.

1981ean, R.S. Gwynn poeta formalista berriak The Narcissiad argitaratu zuen, eta Robert McPhillips literatura-kritikariak, geroago, "Poperen parodia epikoa poeta garaikideak jipoituz" izena jarri zion.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Ameriketako Estatu Batuetako literatura mugimenduak
Ameriketako Estatu Batuetako poesiak