Flatpak

Flatpak, xdg-app gisa ezagutzen zena 2016ko maiatzera arte, GNU/Linuxen mahaigaineko inguruneetarako aplikazioak instalatu, administratu eta birtualizatzeko utilitate bat da. Utilitate honek prozesuak isolatzeko ingurune bat eskaintzen du, Bubblewrap izenekoa, non erabiltzaileek aplikazio isolatuak exekutatu baititzakete sistematik kanpo. Gnu/Linux-en banaketarekin edo bertsioarekin zerikusirik ez duten aplikazioak instalatzeko modua da Flatpak. Erabiltzen duten aplikazioek erabiltzailearen baimena behar dute hardware-gailuak kontrolatzeko edo erabiltzailearen fitxategietara sartzeko, hala nola bluetootha, soinua, sarea eta fitxategiak.

Historia 
Lennart Pöttering software libreko programatzaile alemaniarrak proposatu zuen ideia 2013an, eta 2014. urtean artikulu bat argitaratu zuen horri buruz. Freedesktop.org proiektuaren zati gisa garatu zen (lehen X Desktop Group edo XDG izenez ezagutzen zena), eta hasieran xdg-app deitu zitzaion. Freedesktop.org zerbitzaria Flatpak proiektuaren etxea da.

Flatpak eta xdg-app gauza bera dira; izena aldatu egin zen, garatzaileek xdg-appek baino erakargarritasun handiagoa zuelakoan. Orduan, Flatpak-en jaurtiketa formalaren parte gisa erabiltzeko prest zegoela, izen eskuragarriagoa aukeratzea erabaki zen.

2019ko abenduan, 22 banaketek jasaten dute.

Hona hemen, besteak beste, Flatpak lehenespenez instalatuta duten banaketen zerrenda:

 CentOS
 Clear Linux
 elementary OS
 Endless OS
 Fedora Workstation
 Fedora Silverblue
 Linux Mint
 Pop! OS
 PureOS
 Ubuntu MATE
 Zorin OS

Teknologia 
Flatpak teknologiak bere sortzaileak, Alexander Larsson-ek, ikasitako ikasgai asko biltzen ditu, Linux idazmahaiaren garatzaile gisa eta Red Hat barruan edukiontzien teknologietan lanean eman ondoren. Gaur egun dauden teknologietan oinarritzen da, hala nola, cgroups-etan, izenen espazioetan, Linux nukleoko lotura- eta sekkonpas-muntaketetan, Project Atomic-en OSTree-n eta Open Container Initiative-k garatutako OCI formatuan. Teknologia berriak ere sortu ditu, hala nola Bubblewrap, Flatpak eta Project Atomic-en artean partekatzen dena.

Mahaigaineko saio batean exekutatzeko diseinatuta dago Flatpak, eta ez da konbinazio ona zerbitzari batentzat.

Baliteke Flatpak aplikazioak beste modu batera paketatuta dauden aplikazioekin batera egotea sistema berean.

Aplikazioak 
Flatpak paketeak daude, ofizialak edo hirugarrenek garatuak, ehunka aplikaziotarako. Horien artean ezagunenak daude: LibreOffice, VLC, Gimp, Inkscape, Blender, Darktable, Krita, Audacity, FileZilla, MonoDevelopop aplikazioak flathub.org-en daude eskuragarri. Bulegoko eta jokoetako aplikazio osagarriak ere badaude. Aplikazio horien bertsioak azkar eguneratzen dira azken bertsioetara. Horrek aukera ematen du, adibidez, azken bertsioak beren bertsioen eguneratze-zikloak mantsoagoak dituzten banaketetan instalatzeko, eta, gainera, ez da beharrezkoa aplikazio bakoitzaren bertsioak eta eguneratzeak banaketa bakoitzari egokitzea.

Agindu ohikoenak 
Egiaztatu instalatutako Flatpak bertsioa:
 flatpak --version
Flathub biltegia gaitu:
 flatpak remote-add --if-not-exists flathub https://flathub.org/repo/flathub.flatpakrepo
Aplikazioak instalatu (adibidez, Spotify):
 flatpak install flathub com.spotify.Client
Aplikazioak exekutatzea:
 flatpak run com.spotify.Client
Instalatutako aplikazioen zerrenda egin:
 flatpak list
Instalatutako aplikazioen zerrenda bakarrik egin, ez exekuzio-inguruneena:
 flatpak list --app
Biltegian dauden aplikazioen zerrenda bakarrik egin:
 flatpak remote-ls --app
Eguneratu aplikazio guztiak:
 flatpak update
Aplikazio espezifiko bat eguneratu:
 flatpak update com.spotify.Client
Aplikazio baten xehetasunak ikusi:
 flatpak info com.spotify.Client
Instalatutako aplikazio bat ezabatu:
 flatpak uninstall com.spotify.Client
Flatpak instalazio bat konpontzea:
 flatpak repair
Erabili gabeko exekuzio-inguruneak ezabatzea: 
 flatpak uninstall --unused
Ezabatu aplikazio guztiak:
 Flatpak uninstall --all

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Software librea