Europa Barneko Garraio Sarea

Europa Barneko Garraio Sarea (ingelesez: Trans-European Transport Network, TEN-T laburtua) Europar Batasuneko errepideen, burdinbideen, aireportuen eta ubideen sare planifikatua da. TEN-T sarea Europako sare-sistema handiago baten zati da, Europa Barneko Sareak edo TEN izenekoa.

TEN-T lehen mailako errepideei, burdinbideei, barnealdeko ubideei, aireportuei, itsasertzei, barneko portuei eta trafikoaren kudeaketa sistemei hobekuntza koordinatuak egiten dizkie, distantzia luzeko bide integratuak eta intermodalak eskainiz. TEN-T onartzeko erabakia Europako Parlamentuak eta Europako Kontseiluak hartu zuten 1996ko uztailean. Europar Batasunak sareak sustatzeko lan egiten du, liderren, koordinazioaren, jarraibideen eta garapenaren finantzaketaren arteko konbinazioaren bidez.

Historia 
TEN-T gidalerroak 1996ko uztailaren 23an onartu ziren hasiera batean, Europako Parlamentuaren eta Europako Kontseiluaren 1692/96/EE Erabakiarekin, Europa Barneko Garraio Sarea garatzeko Europar Batasuneko jarraibideei buruzkoa. 2001eko maiatzean, Europako Parlamentuak eta Europako Kontseiluak 1346/2001/EE Erabakia onartu zuten. Dekretu horrek itsas-garraioei, barne-portuei eta barne-terminalei buruzko TEN-T gidalerroak aldatu zituen.

2004ko apirilean, Europako Parlamentuak eta Europako Kontseiluak 884/2004/EE Erabakia onartu zuten (884/2004/EE Erabakiak erantsi zion zerrendari), eta 1692/96/EE Erabakia aldatu zuten, Europa Barneko Garraio Sarea garatzeko Europar Batasuneko jarraibideei buruzkoa. 2004ko apirileko berrikuspena TEN-T politiken aldaketa oinarrizkoagoa izan zen, Europar Batasuneko handitze eta trafiko fluxuen ondoriozko aldaketak bideratzeko.

2017an erabaki zen Europa Barneko Garraio Sarea Ekialdeko Europara hedatuko zela eta Ekialdeko Elkarteko herrialde kideak hartuko zituela. Europa Barneko Garraio Sarearen hedapen ekialdekoena 2019ko otsailean iritsi zen Armeniara.

Lehentasunezko ardatzak eta proiektuak 
2013ko urriaren 17an bederatzi proiektu iragarri ziren. Hauek ziren:

 Baltiko/Adriatiko korridorea (Polonia – Txekia/Eslovakia – Austria – Italia)
 Iparralde/Baltiko korridorea (Finlandia – Estonia – Letonia – Lituania – Polonia – Alemania – Herbehereak/Belgika)
 Mediterraneoko korridorea (Espainia – Katalan Herriak – Frantzia – Italia – Eslovenia – Kroazia – Hungaria)
 Ekialde/Mediterraneo korridorea (Alemania – Txekia – Hungaria – Errumania – Bulgaria – Grezia – Zipre)
 Eskandinavia/Mediterraneo korridorea (Finlandia – Suedia – Danimarka – Alemania – Austria – Italia)
 Rhin/Alpeak korridorea (Herbehereak/Belgika – Alemania – Suitza – Italia – Monako)
 Atlantikoko korridorea (Portugal – Espainia – Euskal Herria – Frantzia)
 Iparralde/Mediterraneo korridorea (Irlanda – Herbehereak – Belgika – Luxenburgo – Frantzia)
 Rhin/Danubio korridorea (Frantzia – Alemania – Austria – Eslovakia – Hungaria – Errumania)

Sarea 
Garraiobide bakoitzak sare bat du. Sareak hauek dira:

 Europa Barneko errepideen sarea
 Europa Barneko trenbideen sarea
 Europa Barneko ubideen sarea
 Europa Barneko portuen sarea
 Europa Barneko itsas-bideen sarea
 Europa Barneko aireportuen sarea
 Europa Barneko intermodal-garraiobideen sarea
 Europa Barneko informazioaren sarea
 Europa Barneko aire-trafikoaren sarea
 Europa Barneko nabigazioaren sarea

Korridoreak 
Garraiobide guztiak bederatzi korridoretan bilduta daude, lehentasunezkoak deritzenak, eta 2030 baino lehen amaituta egon behar dute.

Erreferentziak

Ikus, gainera 

 Europa Barneko Sareak

Kanpo estekak 

Europa Barneko Garraio Sarea