Mary Warren

Mary Ann Warren (Salem (gero Danvers), Massachusetts, AEB, 1674 inguru - ustez ib., 1693 )  Salemgo sorginkeria prozesuko salatzaile nagusietako bat izan zen, Ingalaterra kolonial berrian. Ia hogei urterekin, akusatzaile taldeko nagusiena izan zen. Haren ondorengo bizitza ez da ezagutzen.

Aurrekariak 
Gurasoak eta arreba hilda zeuden eta, baliabiderik gabeko gazte pobre asko bezala, bizirauteko zerbitzari lan egin behar izan zuen. Herrian histeria lehertu zenean, John Proctor lur-jabe aberatsaren etxean bizi zen.

1692ko martxoaren hasieran, Warrenek Giles Coreyren espektroa agertzen zitzaiola esan zuen. John Proctorrek, gertaeretan sinesten ez zuenak, itzal bat baino ez zuela ikusi esan zion eta astindu egingo zuela bere atsekabeekin jarraitzen bazuen, eta konbultsio-eraso batean uretara edo sutara erortzen bazen, berak ez zuela erreskatatuko. Lasaitzeko balio izan zuela iruditu zitzaion.

John Proctorrek akatsa egin zuen martxoaren 25ean, Maryrekin zer gertatzen zen Samuel Sibleyri, Mary Walcott-en salatzailearen amaren aldeko osabari, kontatzean. Hark, epaiketan, esan zion "deabrua aterako ziola" eta gainerako 'lotuak' edo "aflijituak" ere astindu egin behar zirela. Sibley-ren bidez, salatzaileek beren eszeptizismoaz jakin zuten eta mendekua hartu zuten.

Geroago, Mary Warrenek eskerrak emateko ohar bat idatzi zuen eta Bilera-etxeko atean iltzatu zuen larunbat bezperan. Samuel Parrisek elizako kongregazioari buruzko oharra irakurri zuen, eta hurrengo egunean, neskameari galdetu zion. Batzuek  neska "lotuek" gezurra esaten zutela ulertu zuten, Warrenek  hobeto sentitzen zela eta errealitatea eta irudipenak bereiz zitzakeela azaltzen baitzuen. Beste neskak haserretu egin ziren eta, errepresalian, sorgin izatea leporatu zioten, deabrua ikusten zutela esatean haiek gezurra esaten zutela iradokitzeagatik.

1692ko apirilaren 18an formalki salatu zuten. Galdeketa egitean, berriro atakeak izan zituen, atsekabetua zela aitortu zuen, eta hainbat pertsona salatzen hasi zen, Proctor senar-emazteak barne.

Bere 'papera' epaiketetan 
Mary Warren figura berezia izan zen kasuan, nesken portaeran iruzurra egiteko aukera aipatu baitzuen. Gero, salatua izatetik aitortzailea izatera pasatu zen, eta akusatzaile oldarkorrenetako bat bihurtu zen amaieran.

Hala ere, epaileek ez zuten ezer egin errugabeei laguntzeko, eta akusatzaileak bultzatzen jarraitu zuten. Bernard Rosenthalek uste du Warrenek ulertu zuela akusatzaileekin lan egitea zela onena eta haren taktika beste batzuek jarraitu zutela.

'El Crisol' antzerki lana 
Arthur Miller-en antzezlanean, Mary Warren Proctorren zerbitzari gisa agertzen da, Abigail Williamsek zuzendutako sorgin-ehizaren barruan. Proctor eta Williamsen irudiak oso nahasita daude errealitateari dagokionez. Mary Warrenek izaera ahula du, eta presioarekin erraz amore ematen du. Proctorrek sinetsarazi nahi dio berak eta beste akusatzaileek beren istorioak eta "naturaz gaindiko esperientziak" asmatu dituztela, inuzente asko atxilotu baitituzte. Warrenen aitorpenak, ordea, ez du ezertarako balio, Abigailek sorginkeria leporatu baitio Warreni, eta, ondorioz, uko egin dio aitorpenari, eta Proctor behartu izana leporatu dio.

1957ko eta 1996ko zinema-egokitzapenetan, Pascale Petit-ek eta Karron Graves-ek interpretatu zuten, hurrenez hurren.

Erreferentziak

Kanpo estekak

Estatubatuarrak
Sorginkeria