Anna Jaclard

Anna Jaclard (Vitsebsk, 1843ko urriaren 6an, urte bereko urriaren 18an  egutegi gregorianoan - Paris, 1887ko urriaren 6an), Anna Vasilievna Korvin-Krukovskaia jaiotzez (), errusiar sozialista eta feminista iraultzaile bat izan zen.  Parisko Komunan (1871) eta Langileen Nazioarteko Elkartean parte hartu zuen. Karl Marx eta Fiodor Dostoievskiren adiskidea izan zen, eta Sofia Kovalevskaia (1850-1891) matematikari eta sozialistaren ahizpa.

Biografia

Lehen urteak 
Anna Vasilievna Korvin-Krukovskaiaren aita jatorri poloniarrekoa zen eta artilleriako jenerala izan zen. Haren ama, Elisabeth Fiodorovna Schubert, familia alemaniar batetik zetorren. Aitona infanteriako jenerala zen, eta birraitonak, Friedrich Theodor Schubertek, astronomia ikasi zuen Göttingen-en, eta San Petersburgoko Zientzia Akademiako kide izan zen. Annak eta bere bost eta sei urteko neba-arrebek, Fiodorrek eta Sofiak, familiaren etxean bertan ikasi zuten maisu eta maistra birekin. Bielorrusiako Vitsebsk hirian hazi zen, giro patriarkal batean; baina San Petersburgoko eferbeszentzia intelektualetik urrun egon arren, hiri hartako militante nihilistekin harremanak izateko aukera izan zuen. Horrela, 1859an, San Petersburgoko Petri eta Paulo gotorlekuan, ezagutu ahal izan zuen Nikolai Txernishevski, genero-berdintasuna defendatzen zuen errusiar idazlea.

Anna Vasilievna eta Fiodor Dostoievski 

1864an, gizon-izengoiti batekin sinatuta eta bere familiak ezer jakin barik, bi istorio argitaratu zituen Dostoievski anaiek sortutako L'Époque aldizkari literarioan. Horri esker, Fiodor Dostoievski idazle handia ezagutzeko aukera izan zuen. Dostoievskik Anna Vasilievnaren talentua miresten zuen, eta bien artean posta-truke luzea izan zuten. 1865eko apirilean, idazleak eskontzeko galdegin zion, baina Annak uko egin zion eskaerari; hala ere, lagunak izaten segitu zuten. Badirudi Dostoievskik Anna Vasilievnarengan inspiraturik sortu zuela bere Ergela eleberriaren Aglaé Ivanovna Epantchineren pertsonaia.

Frantzian 

1868an, Anna Parisa joan zen. Inprenta batean lana aurkitu zuen, eta horri esker, "gizarte-auzia" aztertzeko aukera izan zuen. Blanquismoan militatzen zuten ekintzaille taldeekin harremanak izan zituen, eta horrela, Victor Jaclard ezagutu zuen eta harekin ezkondu zen. Handik gutxira, Victorren eginkizun politikoak zirela eta, bikoteak Suitzara ihes egin behar izan zuen 1870eko abuztuan eta Genevan bizi izan ziren pare bat hilabetez. Han, Annak Langileen Nazioarteko Elkarteko talde errusiarraren kide egin zen. 1870eko irailaren 2ko Sedango batailaren ostean, non prusiarrek Napoleon III.aren tropak garaitu zituzten, Anna eta Victor Frantziara itzuli ziren. Handik aurrera, Parisen bizi izan ziren 17. barrutiko Biot kalean.

Parisko Komuna 
Parisko Komunan (1871), Anna Jaclardek eta André Léok  La Sociale egunkaria sortu zuten. Horrez gain, Jaclard, Louise Michel, Paule Minck eta Sophie Poirier-ekin batera, Montmartreko Zaintza Batzordeko kidea izan zen eta ambulancière gisa, hau da, kanpaina-ospitaleko erizain gisa, jardun zuen. Era berean, Parisko Defentsarako Emakumeen Batasunarekin (Union des femmes pour la défense de Paris) ere bat egin omen zuen. Batasunan, emakumeen heziketaz arduratu zen, eta Léo eta Elisabeth Dmitrieffekin lan egin zuen. Dena dela, badirudi zalantzazkoa dela Annak erakunde horretan parte hartu izana. Édouard Vaillant-ek, Instrukzio Publikoko delegatuak, batzorde bat sortu zuen maistra errepublikanoak sekularizatzeko helburuarekin. 1871ko maiatzaren 21ean, Léo eta Jaclard batzorde horretako kide izendatu zituzten. Jaclardek Jules Allixe, Komunaren Kontseiluko kidea, buru zuen Arras kaleko Emakumeen Batzordean ere parte hartu zuen.

Erbestea 

Anna eta Victor Jaclardek Londresera alde egin eta Karl Marxen etxean babesa hartu zuten, auzi-ihesean ezarri zieten zigorra, bizitza osorako bortxazko lanak, saihesteko. Han, Annak Marxen Kapitala errusierara itzultzen hasi zen.

1874an, bikotea Annaren jaioterrira, Errusiara, joan ziren bizitzera. Victorrek frantseseko irakasle lana aurkitu zuen eta Annak, batez ere, kazetari eta itzultzaile gisa lan egin zuen. Boterearen kontrako egunkarietan kolaboratu zuen, adibidez, Delo eta Slovon. Jaclardtarrek berriz ere berreskuratu zituzten Dostoïevskirekin adiskidetasun harremanak. Ez Dostoyevskik urte batzuk lehenago Anna gorteatzeko egin zituen ahaleginek, ez eta bien artean ziren desadostasun politiko handiek ere, ez zuten eragotzi haien harreman adeitsu eta erregularra. Annak noizean behin laguntzen zion frantsesezko itzulpenak egiten, hitz-jario handia baitzuen hizkuntza horretan. Jaclardek komunikabide iraultzaileekin ere harremanetan jarri zen.  

1870eko hamarkadan, Narodnik (herriarentzat) mugimendu sozialista errusiarreko zenbait kide ezagutu zituen, bai eta 1879an Narodnaia Volia (herriaren borondatea) erakunde populista terrorista errusiarra osatu zuten iraultzaileak ere. Urte berean, ekainaren 5ean, Frantziak Anna Jaclard indultatu zuen. 1881eko martxoaren 13an, Narodnaia Volia taldeak Alejandro II.a, Errusiako tsarra, hil zuen. Jaclardtarrek, baina, Frantziak 1880tik ezarritako amnistia orokorra aprobetxatuz, Errusia utzi zuten, eta horrela, saihetsi ahal izan zuten erailketaren ondorengo errepresioa. Frantzian berriro ekin zioten kazetari-lanari.

Heriotza 
Anna Jaclard 1887an hil zen. Neuilly-sur-Seineko hilerri zaharrean dago lurperaturik.

Esker onak 
Parisko 12. barrutiko Anna-Jaclard kaleak haren izena darama 2021etik.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

 JACLARD Anna [Korvin-Krukovskaja Anna Vassilievna]. (2022) Le Maitron.
 Dictionnaire universel des créatrices

Errusiako feministak
Wikipedia:Autoritate kontrola duten artikuluak
Emakume aktibistak