Nina Bang

Nina Bang ezkontzaz, jaiotzaz Nina Henriette Wendeline Ellinger Preuss (Kastellet (Kopenhage), Danimarka, 1866ko urriaren 6a -Kopenhague, Danimarka, 1928ko martxoaren 25a) danimarkar historialari eta politikaria izan zen, alderdi sozialdemokratako kidea. Danimarkan titulu akademiko bat lortu zuen lehen emakumeetako bat izan zen. Ibilbide politiko luzea izan zuen eta 1924an Danimarkako Hezkuntza ministro izendatu zuten. Nazioartean ezaguna den gobernu batean ministro kargua hartu zuen lehen emakumea izan zen. [1. oharra] 1926an dimititu zuen, ThorugStauning-en gobernu osoarekin batera.

Biografia 
Bang Kopenhagen jaio zen klase ertaineko familia apal batean. Familiak jarrera burgesak eta kontserbadoreak zituen ezaugarri. Haren gurasoak etorkin alemanak ziren, eta aita tronpeta-jotzailea zen armadan. Heinrich August David Ellinger eta Charlotte Ida Friedericke  Preuss gurasoak bederatzi seme-alabetako zazpigarrena zen. 1868an, Ninak bi urte besterik ez zituenean, haren aita orkestra militar bateko zuzendari izendatu zuten, eta familia Suediatik hurbil zegoen portu-hiri batera, Elsinorera, joan zen. Herri hura izan zen historialari gisa espezializatzeko inspirazio. 

Ama laster hil zen, baina egoera ekonomiko zaila izan arren, seme-alaba guztiak eskola pribatu batera joan ziren eta hainbat ahizpa maisu-lanetan aritu ziren. Nebetako bat, Heinrich Oscar Günther Ellinger politikari eta fisikoa, Højre alderdi kontserbadoreko Landstingeko kidea zen. Berak, ordea, marxismoarekin bat egin zuen 1890eko hamarkadan Kopenhageko Unibertsitatean historia ikasten ari zela, eta konpromiso politikoak borroka sindikalera eta sozialdemokraziara eraman zuen.<ref name="DKL">Christensen, Ann-Dorte.; Bach, Tina Kjær. [http://www.kvinfo.dk/side/597/bio/12/  Nina Bang '''] .Dansk Kvindebiografisk Leksikon. Consultado el 2008-02-22.</ref> 1894an graduatu zen, eta titulu akademiko bat lortu zuen Danimarkako lehen emakumeetako bat izan zen. 

Unibertsitatean, Gustav Bang senarra, historiako ikaslea, ezagutu zuen, eta harekin marxismoari eta sozialismoari buruzko kolaborazio ugari egin zituen. 1892an Danimarkako oinarri historiko-materialistari buruzko historia bat argitaratu zuten eskola-umeentzat.

 Lan ibilbidea 

 Historialari 
Historialari gisa egindako prestakuntzan, XVI. mendeko merkataritzan espezializatu zen, bereziki Danimarkako Artxibo Nazionalean bildutako erregistro zabaletan, 1420ko hamarkadatik 1857 urtera arte Kronborg-eko gazteluan kontserbatutako Danimarkako itsasarteetan jasotako bidesariei buruz. Bang-ek Oresundetik pasatzen ziren ontzien erregistroak ikertu zituen, baita haien karga-mota eta -balioa ere mendeetan zehar. Dokumentu horiek bakarrak ziren Ingalaterrako, Herbehereetako, Liga Hanseatikoko eta Baltikoko historia ekonomikoan.Thorsen, p. 428 Historiaren ikuspegi marxistarekin, aduanetako kontuek argia ematen zioten ekonomiak gizartean zuen funtsezko zereginari. Proiektua ia bizitza osoko lana izan zen, eta ministro izan zen garaian baino ez zuen eten. Dokumentu ugari horiek zazpi liburuki argitaratzeko bide eman zuten. Bang izan zen lehen biak argitaratzeko arduraduna:  1906 eta 1922an, eta, hil ondoren, Knud Korst ekonomialariak bere gain hartu zuen argitalpena, 1950eko hamarkadan.

 Politikari 
Nina Ellinger eta Gustav Bang 1895ean ezkondu ziren, 1871n sortutako Alderdi Sozialdemokratan sartu ziren lehen akademikoak bihurtu ziren urte berean. Bien ustez, filosofia marxista bere lan politikoaren printzipio gidaria bihurtu zen. Gustav marxismoa sakon ezagutzen zuen Danimarkako lehen politikaritzat hartu zen, Danimarkako gizartea eta haren garapen-joerak ikuspuntu marxistatik aztertuz. Nina, 1898tik, Alderdi Sozialdemokrataren aldizkarirako ere lan egin zuen. Lehen urteetan, bereziki, kapitalismoaren mendeko langileen baldintzei buruz idatzi zuen. Geroago, merkataritza-politikako arloez arduratu zen, hala nola espekulazioaz eta kanpo-politikako gaiez, bereziki Lehen Mundu Gerrari buruz. Karl Marxen lanen itzulpenak ere egin zituen, eta, Emil Wiinbladekin batera, 1915ean Langile-klasearen bizitza eta haren borroka'' argitaratu zuen, urte horren hasieran hil zen Gustav Bangek aukeratutako artikuluak. 1918an Karl Marxen biografia idatzi zuen.

1903an alderdiko batzorde exekutiboan sartu zen, eta 1918an Marie Nielsen etorri zen arte emakume bakarra izan zen. Aldez aurretik hiru emakume baino ez ziren kide izan: Jaquette Liljencrantz, Signe Andersen eta Nelly Hansen. Exekutiboan egon zen 1928an hil zen arte.

1913tik 1918ra Kopenhageko Udaleko zinegotzia izan zen, gai ekonomiko eta sozialez arduratuz eta nazioarteko hainbat biltzarretan parte hartuz. Bernako Nazioarteko Konferentzian parte hartu zuen eta Budapesteko Kongresu Sozialistan ordezkari daniar gisa. Hanburgon ere parte hartu zuen 1923an, Langileen Nazioarteko Sozialista sortu zen bileran.Ministro gisa zituen betebeharrengatik, ezin izan zuen parte hartu Feminismo sozialistaren eremuan eragin berezia izan zuen Marseillakoan, baina Danimarkak Emakumeen Nazioarteko Batzordean zituen bi ordezkarietako bat izan zen. 

1915eko Danimarkako Konstituzioan emakumeen sufragioa onartu ondoren, Bang izan zen 1918an Parlamentuan sartu zen Danimarkako lehen hautagai sozialista, eta 1920an eta 1924an berriz hautatu zuten.

Ministro 1924an 
1924an, Thovald Stauning Danimarkako lehen ministro izendatu zuten, eta Bang  lehen gobernu sozialdemokrataren Hezkuntzako ministro izendatu zuten. Danimarkan ministro-postua hartu zuen lehen emakumea izan zen, eta munduko lehenengoetarikoa. Bang-ek ministro gisa zuen lehentasuna eskola-sistema demokratizatzea eta irakasleen prestakuntza hobetzea izan zen.

1924an, Bang-ek zirrara handia piztu zuen Kopenhageko Errege Antzokiaren eraikin berriaren 50. urteurrenean. Debekatuta zegoen Elvehøj-ko obertura egitea, eta, beraz, himno erreala, Kong Kristian, baina ikasle-talde batek debekuari aurre egin eta ereserkia kantatu zuen,  Kristian X.a Danimarkako erregeari zuzen-zuzenean zuzenduta. Bang-ek uko egin zion zutik jartzeari, tradizioak agintzen zuen bezala eta jende guztiak egin zuen bezala. Beste ministro batzuek arazoak zituzten eseri edo zutik egon behar zuten erabakitzeko, baina Bang baino ez zen eserita egon himnoaren interpretazioak iraun zuen bitartean.

Politika gisa, zorrotz eta oldarkor kontsideratu zen, eta ezaugarri horiek "Danimarkako Ama" ezizena eta "Gobernuko benetako gizon bakarra" ezizena eman zioten. 

Stauningen gobernuak 1926an dimisioa eman zuenean, gutxiengoan zegoelako, Bang-ek Landsting-eko kide izaten jarraitu zuen, baina gaixotasunarengatik presentzia mugatua izan zuen. 1928an hil zen, hirurogeita bat urte zituela. Hogei urtetik gora pasatu behar izan ziren beste emakume bat ministro izendatzeko, 1947an Fanny Jensen.

Emakumeen eskubideen gaineko jarrera 
Nina Bang bereziki arduratu zen emakume langileez, eta alderdiko emakumeen egoerari buruzko politika garatzen lagundu zuen, baina harentzat klase maila funtsezkoa zen eta ez zen jarrera feministekin identifikatu. Emakumeen berariazko arazoak borroka politiko orokorraren parte zirela uste zuen, emakume asko gizarteko behartsuen artean baitzeuden. Horregatik, emakumeen erakunde independenteen aurka agertu zen, adibidez, alderdiaren barruan, baina emakumeen sindikatuak indartzeko lan egin zuen eta emakumeak profesionalki eta politikoki antolatzen lagundu zuen.

Emakumeen sufragioaren aldeko borroka babestu zuen, eta lortu zenean, emakumeak botoa ematera bultzatu zituen. Hala ere, emakume burgesen mugimendutik urrundu egin zen, emakume langileentzako onurarik ez zuela uste baitzuen, eta "emakume burgesek" beren kausari "emakumeen kausa" deitzearen aurka agertu zen, ez baitzuten guztien izenean hitz egiten.

Sariak eta aintzatespenak 

 1970eko hamarkadan emakumeen erakunde independenteak babestu ez zituen arren, emakume sozialdemokraten talde batek bere izena hartu zuen.
 1999an, ministro izendatu zuteneko 75. urteurrenean, Nina Bang saria sortu zen, urtero politikari gazte bati ematen zaion saria.

Erreferentziak

Oharrak

Kanpo estekak 

Danimarkarrak
Historialariak
Emakume historialariak
Danimarkako historialariak
Politikariak
Emakume politikariak
Danimarkako politikariak
XIX. mendeko politikariak
Ministroak
Emakume ministroak
Danimarkako ministroak
XX. mendeko politikariak