Ceferina Fontellas

Ceferina Fontellas Campezo (Beuntza, Nafarroa Garaia, 1930 - Iruñea, Nafarroa Garaia, 2015eko iraila) euskararen aldeko ekintzailea izan zen. 1950etik aurrera, Iruñean euskaldunen erreferentzia izan zen Abarzuza liburu-dendaren gidari izan zen.

Bizitza

Lehenbiziko urteak 
Ceferina Fontellas Iruñeko Umezurztegian sortu, eta Beuntzan hazi zen, zazpi anai arrebekin batera. Ama Arraratsekoa zuen, eta aita Beuntzakoa, biak euskaldunak. Txikitatik lan gogorretan aritua —aita ikazkinarekin, kasu—, Montxo Armendarizen Carboneros de Navarra («Nafarroako ikazkinak») dokumentalean euskaraz mintzatu zen ikazkin lanei buruz.

Iruñera bizi izatera 
Hamabi urterekin Iruñera joan zen neskame lan egitera. Euskaldun hutsa izateagatik bere burua baztertua ikusi zuelarik, han ikasi zuen gaztelania. Hala ere, euskara ahal zuen guztietan erabiltzen jarraitu zuen: Iruñeko autobus-geltokira joan ohi zen, Beuntzako bidaiariekin euskaraz aritzera.

Udal-atezain Andrés Abárzuza alargunaren etxean zerbitzari ari zela, Victor Abarzuza semearekin ezkondu zen. Kale Nagusian bizi izan zen, eta bost seme-alaba izan zituzten. Oso gazte alargun geratu zelarik, askotariko lanak egin zituen familia aurrera ateratzeko.

Victorrek ireki zuen, Iruñeko Alde Zaharrean, Abarzuza liburu-denda.

Liburu-saltzailea 

1950etik aurrera, Abarzuza liburu-dendaren arduraduna izan zen. Euskara hedatu nahian, euskal liburuak saltzen zituen, diktadura garaiko debekuak eta mehatxuen gainetik. Ikastoletan erabilitako Saioka liburuak saltzen lehena izan zen, inolako irabazirik gabe. Denda topagune bihurtu zen intelektual eta euskaltzaleentzat Nafarroan, eta bertara joaten ziren adibidez Patxi Larrainzar, Jose Maria Satrustegi, Miguel Sánchez-Ostiz eta Aita Damaso Inza. Ceferinak erretiroa hartuta, alaba Martzelak hartu zuen Santo Domingo kaleko liburu-dendaren ardura.

Errekonozimenduak 
 2019ko abenduan Iruñeko Kondestablearen jauregian Hemen baditun 14 erakusketan omendu zuten, XX. mendean zehar euskararen sustapen eta normalizazioaren alde arituriko emakumeak omentzeko erakusketa.

Erreferentziak

Kanpo estekak 
 Los Abarzuza. Tk aldizkaria, ASNABI-Nafarroako liburzainen elkartea, 2013, abarzuza.com
 Ceferina Fontellas, animaeuskera.eus

Euskararen sustatzaileak
Liburu-saltzaileak
Ateztarrak
Iruñean hildakoak