Oleksandr Tsiurupa

Oleksandr Dmytrovytx Tsiurupa ( Aleksandr Dmitrievitx Tsiurupa;  Oleksandr Dmytrovytx Tsiurupa; Olexki, 1870eko urriaren 1agreg./irailaren 19ajul. — Mukhalatka, Krimea, 1928ko maiatzaren 8a) Ukrainako boltxebikea izan zen, ogibidez nekazal-ingeniaria eta estatistikalaria.

Biografia 
1891tik zirkulu marxistetan aktibo ibili zen, lehen atxiloketa 1893an urtean jasan zuen Vozrozhdenie (“Berpiztea”) aldizkaria ateratzearren; eta 1895an eta 1902an berriz atxilotua izan zen. 1898tik Alderdi Sozialdemokrata (marxista) Errusiarraren kide. 1900tik Iskra aldizkarian lan egiten zuen eta 1903an boltxebikeekin lerratu zen. Ordutik ingeniari eta estatistika-egile bezala egin zuen lan; baina aldi berean Kharkov, Tula, Tambov eta Ufa eskualdeetan alderdi-lana egin zuen.

1905 eta 1907 artean Ufa eskualdean matxinadak zuzendu zituen. Urriko Iraultzaren garaietan, Uraletako Ufa hiriko Komite Iraultzaileko kide izan zen. Postu horretan, janariaren kontzentrazioa eta janari birbanaketa sistema has zituen, lan horren arrakastak ezagun egin zion zuzendaritza boltxebikearen artean, eta Leninen proposamenez hiriburura joan zen. Hortik aurrera, Estatu Sobietarraren goi-postuetan egin zuen lan, betiere, ekonomia postuei lotuta.

1917tik aurrera, Elikadurarako Herri Komisariotzako komisario-orde izan zen, eta 1918tik aurrera, Elikadurarako Herri Komisario, 1921. urtea arte (NEP, Politika Ekonomiko Berria hastearekin batera, aurreko politika ekonomikoari hain lotuta zegoen gizon bat ez zen postu horretan jarraitzeko egokiena). Bera izan zen Hornikuntza Batzordeak sortzea proposatu zuena, hau “guda-komunismoaren” politikaren zutarrietako bat izan zelarik: hau da, merkataritzan prezioak finkatzeko, eta hirietako gosea arintzeko baserri-guneetako soberakinak desjabetzeko ardura zuten taldeak sortzea proposatu zuen. Honela, Tsiuruparen politika ekonomikoak guda irabazteko giltzarri suertatu ziren, eta klase-borroka nekazalgunera eraman zuen.

1921an Sovnarkomeko lehendakariorde aukeratu zuten, eta Lanerako eta Defentsarako Herri Komisarioa baita ere. 1922-1923 artean Ikuskaritzarako Herri Komisarioa izan zen (Sovnarkomeko lehendakariorde postua mantenduz), eta 1923 eta 1925 artean, GOSPLANeko lehendakari. 1925an, Merkataritzarako Herri Komisario izendatua da. Gainera, 1923an (Alderdi Boltxebikearen XII. Biltzar Nagusian), Komite Zentraleko kide aukeratu zuten. 1928an hil zen.

Leninek “Tsiurupa inoiz izan dugun Herri Komisario onenetarikoa dugu” esan zuen behin.

Erreferentziak 

Errusiako Iraultzako biografiak
Sobietar Batasuneko politikariak
Errusiako komunistak
Ukrainako komunistak
Sobietar Batasuneko ekonomia
Ukrainarrak
Errusiako politikariak
Ukrainako politikariak
Boltxebike Zaharrak
Errusiako Langileen Alderdi Sozialdemokratako kideak