Onddo purpura

Onddo purpura (Boletus purpureus) Boletaceae familiako onddoa da. Toxikotasun maila aztertzen jarraitzen duten arren, urdail hesteetako hainbat arazoren susmagarria da, eta, beraz, ez da kontsumitu behar.

Deskribapena 
Kapela: 5 eta 20 cm bitarteko diametrokoa. Haragitsua, solidoa, hasieran erdiesferikoa ondoren oso ganbila, geroago zabaldu egiten da. Orban gorri-odol-beltzaxka kolorekoekin, ukitzean urdindu egiten da, zikin itxura ematen dio honek. Azala, zetaduna eta belusduna. Ertza hasieran beherantz okertua eta gero zabaldu egiten da, batzuetan lobuluekin.

Tutuak: Luzeak, libreak edo oinean biribilduak. Hori-urre kolorekoak eta gero hori-oliba antzeko kolorekoak, ukitzean urdin bihurtzen dira.

Tutu libreak: Oinera hurbiltzen diren orriak, baina ukitzen ez diotenak.

Poroak: Txikiak, biribilduak edo angelutsuak. Gorri-odol ilun kolorekoak. Ukitzean urdin kolorea hartzen dute.

Hanka: 8 eta 18 cm bitarteko garaierakoa eta 2 eta 5 cm bitarteko diametrokoa. Gehienetan lodia eta erraboilduna, batzuetan zilindrikoa bakarrik. Gainazal osoa koloreztatzen duen erretikulu oso fin gorri batez estalia.

Haragia: Hori-lehoi kolorekoa, ebakitzean berehala urdintzen da eta handik ordu batzuetara gorri-purpura ilun kolorekoa bihurtzen da. Lodia, solidoa, fruta usainarekin, garratza eta fuertea, zapore gozoarekin.

Etimologia: Boletus terminoaren etimologia eztabaidagarria da. Purpureus epitetoa latinetik dator, purpura, esan nahi duen "purpureus" hitzetik. Kapelaren eta poroen koloreagatik.

Jangarritasuna 
Ez da jangarria.

Nahasketa arriskua 
Poro gorriak dituzten beste Boletus batzuekin nahas daiteke, hala nola: Boletus rhodopurpureus, Boletus xanthopurpureus, Boletus xanthocyaneus,  Boletus satanas.

Sasoia eta lekua 
Uztailetik urrira. Hainbat basoetan, hariztietan eta pagadietan batez ere.

Banaketa eremua 
Ekialdeko Kanada eta Ameriketako Estatu Batuak, Mendebaldeko Europa.

Erreferentziak

Kanpo estekak 
  Boletus purpureus Mycobank-en

Boletus