Jokoenea

Jokoenea munduko bost kontinenteetako jokoak biltzen dituen euskarazko webgunea eta museoa da, bai eta horien arau, argazki, historia, artikulu eta hainbat ezaugarri ere. 

Egoitza fisikoa Donostian dago, Errotaburu auzoan. Patxi Angulo Martin matematika-irakasleak sortu zuen 2018an. 1997an liburu bat argitaratu zuen mundu zehar aurkitu daitezkeen jokoei buruz. eta 20 urte geroago antolatu du museo  hau.

Ezaugarriak 

Jokoenea ez da webgune huts bat, Jokoenea Ibaetan dagoen museo bat ere bada, Patxi Angulok urte askoan zehar munduko hainbat bazterretatik lortutako 1.000 joko inguru ikus daitezke bertan.

Dohainik bisita daiteke eta bertan jokoetan aritu. Jokoei buruzko hainbat informazio aurkitu daiteke bertan, hala nola historia, arauak, nomenklatura, argazkiak, liburuak…. 

Bertan hainbat joko mota azaltzen dira: bakar-jokoak, dado-jokoak, domino-jokoak, karta-jokoak. eta taula-jokoak.

Jokoen historia antzinako garaietatik dator, kultura eta garai guztietan aurkitzen ditugu jokoak. Antzinateko jokoak zein joko sortu berriak biltzen ditu Jokoeneak.  Euskal kulturan ohikoak diren jokoak ez ezik, guretzat exotikoak direnak ere bildu ditu.

Museoa sortzeko motibazioa 
Aspaldikoa da ideia. Jokoak erosten hasi zen pixkanaka, zaletasun horretaz jakinda lagunak jokoak oparitzen hasi ziren… Inolako asmo berezirik gabe hasi zen horrelakoak biltzen, baina 1998an Londresera egindako bidaiatxo batean oso erakargarri egiten zitzaizkion  joko ugari ezagutu zituen. Bertakoek jokoak biltzeko zaletasuna bazutela ere ikusi zuen, azoketan ere bazela mugimendua mahai-jokoen inguruan… Londrestik bueltan jada mundu osoko jokoen bilduma bat egitea erabaki zuen. Horrela sortu zen ideia.

Gainera, jendea Londresko pubetan mahai jokoekin oso lasai aritzen zela ikusi zuen bakoitza bere txokoan, garagardo batekin… Horixe bera egin nahi zuen Patxi Angulok ere: txoko bat, jokoekin, kafe bat edo garagardo bat hartzeko prestatuta… Museo kafetegiaren proiektua bururatu zitzaion hasieran, baina museo bat jartzea erabaki zuen azkenean.

Mundu zabaleko jokoak 
Jokoenean beste askoren artean 1997an Patxi Angulok argitaratu zuen Mundu, zabaleko jokoak, jokoen mundu zabala liburukoak aurkitu daitezke, esaterako hauek:

Bakar-jokoak 
Kartetako bakar-jokoak: Hamabosta, Harpa, Lore-azaoa, Xirula, Zabaldua

Bestelako Bakar-jokoak: Afrikako buruhausgarria, Bakar-jokoa, Hanoiko dorreak, Pentaminoa, Soma, Tangram, Txinako bakar-jokoa

Dado-jokoak 
Gezurtia, Kirikia, Lasterketa, Tortoloxak

Domino-jokoak 
Dominoa, Hexagramak, Garrafina, Hiltzailea

Karta-jokoak 
Azken altxaldia, Bihotzak, Kontinentala, Mah jong, Rumi, Ustela

Taula-jokoak 
Aurrez aurreko jokoak, Gala, baserritarren xakea, Shaturanga, Shogi, Japoniako xakea, Xiangqi, Txinako xakea, Alkerke, Fanorona, Seeg, Yote, Zamma, Abalone, Go edo Weiqi, Mu torere, Reversi, Azeria eta antzarak, Bagha chal, Erasoa, Erbia inguratu, Hnefatafl, Leopardoen jokoak, Rimau-rimau, Tablut

Egituraketa-jokoak 
Halma, Piramidea, Salta, Txinako damak, Errotak, Go-bang, Hex, Havannah, Lasterketa-jokoak, Antzara, Asi keliya, Backgammon, Barrikadak, Kerala, Nyout, Partxisa edo Ludoa, Patol, Patolli, Saturankam, Senet, Tabula, Ur-eko erret jokoa, Mankalak, Awari, Congklak, Mbau, Gabata, Hus, Mefuhva.

Jolasteko esapideak 
Joko arruntetan euskaraz erabiltzen diren esapide batzuk bildu zituen Santiago Angulok:

Erreferentziak

Ikus, gainera

Kanpo estekak 

 Jokoenea.eus webgunea ofiziala
 «IKT deialdiaren laguntzaz sortutako EUSKARAZKO IKT PRODUKTUAK» www.euskadi.eus (Noiz kontsultatua: 2021-12-19).

Donostia
Errotaburu
Joko-museoak
Museo-etxeak
Webguneak