Likopeno

Likopenoa karoteno mota bat da, pigmentu gorri iluna da eta barazki gorrietan ugaria da.

Izena 
Likopeno izena tomatetik datorkio, honen izen zientifikoa Solanum lycopersicum denez. Tomate helduetan karotenoideen %83a likopenoa da, barietateen arabera aldatu daitekeen arren.

Iturria 
Tomate eta angurrietan oso ugaria da, ez ordea marrubi eta gerezietan. Gorriak ez diren barazki batzutan ere agertzen da, adibidez zainzuri edo perrexiletan.

Likopeno kopuru handiena Vietnamgo Gấc fruituan aurkitzen da.

{| class="wikitable"
|- style="background-color:#FFDEAD;"
! colspan="2" | Likopenoa duten hainbat barazki
|-
| align="center" | Tomatea
| align="center" | Angurria
|-
| align="center" | Gấc fruitua
| align="center" | Papaia
|}

Egitura kimikoa 
Karotenoide guztiak bezala tetraterpeno bat da eta lipido izaera du. Molekula lineala da eta ez du eraztun ez erradikalik.

Garrantzi biologikoa 
Ez du A probitamina izaerarik baina β-karotenoa eratzeko bitartekaria da. Honetaz gain antioxidatzaile indartsua da, sortzen diren erradikal askeak (oxidoak, peroxidoak) harrapatzen baititu, zelulak babestuz.

Ikerketa ugarik erakutsi dute hainbat minbizi (birika, prostata) eta gaixotasun kardiobaskular izateko arriskua gutxitzen duela.

Xurgapena 
Landare eta bakterio fotosintetikoek ekoizten dutenez dieta bidez hartu beharra daukagu. Duodenoan behazunak mizelak eratzen ditu, likopenoak gainerako gantz azidoekin harrapatuz eta heste meharrean xurgatzen dira. Hori dela eta jaki oliotsuetan sukaldaturiko eta birrindutako tomatetatik gehiago xurgatzen da tomate gordinetik baino, adibidez pasta edo pizzatan.

Erabilerak 
Elikagaien koloratzaile gisa erabiltzen da.

Erreferentziak

Ikus, gainera 
 Karotenoideak

Kanpo estekak 

Karotenoideak