Kultu

Kultu terminoa gutxiesgarria izan ohi da gizarte-talde bati erreferentzia egiteko, bere sinesmen eta erritu erlijioso, espiritual edo filosofiko ezohikoengatik definitzen dena, edo nortasun, objektu edo xede jakin batekiko interes komunagatik definitzen dena. Terminoaren zentzu hori eztabaidagarria eta zehaztugabea da -definizio dibergenteak ditu, bai herri-kulturan, bai ikerketa-munduan-, eta eztabaida-iturri etengabea izan da hainbat ikasketa-eremutako akademikoen artean. Bere horretan, zaila da kultu eta sektaren arteko bereizketa egitea, baina maiz erabiltzen da kultu sekta suntsigarri adierazteko. 

Terminoaren adiera zaharrago batek erlijio-praktika konbentzionalen multzo bat eskatzen du bere kulturaren barruan, figura jakin batekin lotuak eta sarritan leku jakin bati lotuak. Santu katoliko jakin baten "kultuari" edo Antzinako Erromako kultu inperiotarrari buruzko aipamenek, adibidez, hitzaren zentzu hori erabiltzen dute.

Hitzaren zentzu literala eta originala erabiltzen jarraitzen den arren, XIX. mendean "gehiegizko deboziotik" eratorritako zentzua sortu zen. Geroago, 1930eko hamarkadatik aurrera, kultuak azterketa soziologiko bihurtu ziren erlijio-portaeraren azterketaren testuinguruan. 1940ko hamarkadatik, Kultuen aurkako Mugimendu Kristauak sekta eta mugimendu erlijioso berri batzuen aurka egin du, eta "sektatzat" jo ditu, oso ortodoxoak ez diren sinesmenengatik. 1970eko hamarkadaz geroztik, sekten aurkako mugimendu laikoa talde jakin batzuen aurka agertu da, eta, indarkeria-ekintzen aurkako erreakzio gisa, askotan leporatu die sekta horiei kontrol mentala egitea. Akademikoek eta komunikabideek mugimendu sekten aurkako baieztapen eta ekintza batzuen aurka egin dute, eta horrek eztabaida publiko handiagoa eragin du.

Mugimendu erlijiosoen sailkapen soziologikoek sekta bat sozialki desbideratuta edo berriak diren sinesmen eta praktikak dituen gizarte-talde gisa identifika dezakete, nahiz eta muga ez den argi egoten. Beste ikertzaile batzuek sekten irudi ez hain antolatua aurkezten dute, sinesmen eta praktika berritzaileen inguruan berez sortzen direla esanez. "Sekta" gisa etiketatutako taldeak tamainaz aldatzen dira, jarraitzaile gutxi batzuk dituzten tokiko taldeetatik hasi eta milioika jarraitzaile dituzten nazioarteko erakundeetaraino.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Kultuak
Kontzeptu gutxiesgarriak