Accademia della Crusca

Accademia della Crusca, baita ere Crusca, Italiako hizkuntzalaritza eta filologiako adituen ikerketa zientifikoak biltzen dituen erakundea da. Italiako hizkuntza-erakunderik ospetsuena da, ziur asko. Florentzian sortu zen, 1583an, eta jatorrizko italiera "garbi" mantentzen saiatu da beti. 1612. urtean, Vocabolario degli Accademici della Crusca liburuaren lehen edizioa argitaratu zuen, frantsesezko, alemanierazko, espainierazko eta ingelesezko hizkuntzetarako adibide lexikografiko izan zena.

Gaur egun, Accademia della Cruscak kudeatutako italierazko hiztegia hiztegi historikoa da, 1612ko italierari dagokionez. Antzinako italieraren azterketa bikaina da, baina literatur barietatearena baino ez. Izan ere, ezaugarri horiek dituen liburu batek bere mugak ditu, eta ezin du beste mota bateko idatzizko iturri zaharren (memoria-liburuak, tratatuak, errezetak, kontabilitate-liburuak, estatutuak, hainbat generotako dokumentuak, eta abar) sail oso oparoa bildu.

Akademiko ospetsuak

Hildakoak 
 Lodovico Adimari 
 Maria Luisa Altieri Biagi
 Michele Amari 
 Lorenzo Bellini 
 Edmundo de Amicis
 Umberto Bosco 
 Giulio Cesare Cortese 
 Vincenzo da Filicaja 
 Luigi Lanzi
 Jacopo Mazzoni 
 Leopoldo de Médici 
 Indro Montanelli 
 Adolfo Mussafia
 Giovanni Nencioni 
 Ignazio Paternò Castello 
 Giorgio Petrocchi 
 Giuseppe Pitrè 
 Pio Rajna 
 Luigi Maria Rezzi 
 Giovanni Battista Rinuccini 
 Domenico de Robertis
 Gerhard Rohlfs
 Alfredo Schiaffini

Gaur egungoak 
 Gian Luigi Beccaria 
 Pietro Beltrami 
 Francesco Bruni
 Francesco D'Ovidio
 Maurizio Dardano
 Piero Fiorelli 
 Nicoletta Maraschio 
 Tullio de Mauro 
 Pier Vincenzo Mengaldo
 Bice Mortara Garavelli 
 Max Pfister
 Edgar Radtke 
 Cesare Segre
 Luca Serianni
 Alfredo Stussi
 Alberto Varvaro

Azken presidenteak 
Hauek izan dira:
 Bruno Migliorini (1949-1963)
 Giacomo Devoto (1964-1972)
 Giovanni Nencioni (1972-2000)
 Francesco Sabatini (2000-2008)
 Nicoletta Maraschio (2008-2014) 
 Claudio Marazzini (2014-gaur egun arte).

Erreferentziak

Kanpo estekak 
 :Cruscaren webgune ofiziala.
 :Cruscaren kanala Youtuben.

Hizkuntza araugileak
Italiera
Italiako akademiak