Hegaztiak behatzea

Hegaztiak behatzea edo hegaztiak ikustea basa-hegaztiak behatzea eta aztertzea da.

Zaletasun hau aisialdi gisa garatzen da, eta hegaztien espezie desberdinak beren taxonomiagatik aztertzean oinarritzen da, beste hainbat faktoreren artean lumajea edo kantua kontuan hartuz. Askok eremu jakin batera joaten diren hegaztien kopurua erakusten duten zerrendak sortu besterik ez dituzte egiten; beste batzuek beren bizitzan ikusi zituzten espezie guztien zerrenda gordetzen dute. Bakoitzak barnera dezake, eta zaletasun hori bere erara egokitu. Batzuk inguru natural batean paseoak gozatzearekin eta gehiago aberastearekin konformatzen dira; beste batzuk, berriz, hegaztien azterketak, ornitologiak, dakarren alde zientifikoan liluratzen dira.

Sarrera 

Hegaztiak behatzeko garairik aktiboena, normalean, udaberrian eta udazkenean izaten da, hegaztien migrazioarekin bat egiten baitute, eta orduan behatu daitezke espezie gehien. Horren arrazoia da normalean eremu batean habiarik egiten ez duten hegazti asko bertatik igaro ohi direla iparraldetik hegoaldera edo alderantziz egiten duten ibilbidean.

Goizaldea da unerik egokiena hegaztiak beren ingurune naturalean behatu ahal izateko. Denbora horretan, hegaztiak gosetuago eta lanpetuago daude elikagai bila. Espezie interesgarrienak aurkitzeko modurik onenak haien itxura, soinua, portaera eta habitat egokiena zehatz-mehatz ezagutzea eskatzen du, diskrezio-, pazientzia- eta zorte-dosi onarekin batera.

Hegaztiak behatzea izan daiteke norberak aire zabalean egin dezakeen jarduera lasai eta lasaigarrienetako bat. Baina, bestalde, benetako obsesioa ere bihur daiteke arrarokeriak bilatzen aritzen direnentzat, distantzia luzeak bidaiatuz espezie ezberdinak ikusi ahal izateko eta beren zerrenda pertsonalei (nazionalak, erregionalak, tokikoak...) gehitu ahal izateko.kontserbaziorako

Hegazti migratzaileak behatzeko guneak Euskal Herrian 

 Urdaibai itsasadarra, Urdaibai Bird Center      
 Plaiaundiko parke Ekologikoa, Jaitzubia  errela eta ibarra, Txingudi badia   
 Valderejo  parkea 
 Sailburua parkea
 Izki parkea
 Guardia
 Pitillas aintzira
 Lizarrieta mendatea 
 Ibañeta mendatea, Lindus
 Organbidexka  mendatea (Bagargi)

Lehiaketak 
Ipar Amerikan, egun bateko hegaztiak behatzeko lehiaketak Big Day deiturikoak dira. Ezagunenetako bat da New Jerseyn urtero egiten den World Series of Birding, eta baita Great Texas Birding Classic izenez ezagutzen den AEBetako hegoaldeko bost eguneko ekitaldia ere. Horrelako lehiaketetan, taldeek hogeita lau ordu izan ohi dituzte eremu geografiko batetik bestera ibiltzeko, normalean estatu oso batetik eta ehunka kilometrotan zehar. Hori guztia ahalik eta espezie gehien behatzeko asmoz. Fanatikoenek hegazkin pribatuak eta helikopteroak ere erabiltzen dituzte euren lana errazteko eta errekorrak gainditzeko.

Hego Amerikan dagoeneko hegaztiak behatzeko lehiaketak badaude, non Peru (Rally Challenge Birding) eta Venezuela (Venezuelako hegaztien lehiaketa nazionala) nabarmentzen diren.

Costa Rican, 2017an eta 2018an, "Big year" ospatu da jada, eta lurralde osoan urte osoan ahalik eta gehien ikusi behar da. Herrialde horrek 925 hegazti ditu, eta horrek xede horretarako helmuga egokitzat jotzen du.

Beste jarduera bat Global Big Day da, bere sigletan (GBD), Cornell Lab of Ornithologyk gauzaturiko Cornelleko Unibertsitatearen herri ekimen bat da. 2015etik urtero egiten da hegaztiak mundu osoan ikusteko lehiaketa, maiatzeko lehen larunbatero. Kolonbiak azken bi urteetan izan du lehen postua, eta 24 ordutan erregistratu da espezie-kopuru handiena.

Ekipamendua 
Hegaztiak behatzeko erabili ohi den ekipoak binokular batzuk, tripodea duen teleskopio eramangarri bat, libreta bat eta landa-gida batzuk ditu. Hegaztien kantuan interesa dutenek soinu erregistroak ere eramaten dituzte, espezieak, noranzko grabagailuak eta mikrofonoak eta argazki kamera alderatu eta identifikatzeko.

Argazkilaritza 

Argazkigintza hegaztien behaketaren parte izan da beti, baina iraganean kamera on eta objektiboen kostuak baztertu egiten zuen, teleskopio eramangarriekin batera kamera digitalen erabilerak digiscoping izeneko teknika sortu eta zaletasun hori jende gehiagorengana hedatzea erraztu duen arte. Argazki naturalaren poztasunetako bat ehiztari batek bere harrapakinaren bila dabilenaren sentsazio bera sentitzea da, desberdintasuna da argazkilariak hegazti baten bizitzan segundoko frakzio bat "harrapatzen" duela, hil beharrean.

Ikus, gainera 
 Turismo ornitologikoa
 Ornitologiaren kronologia

Hegaztiak behatzea