Altsasu (telesaila)

Altsasu euskarazko telesail laburra da, Altsasu auzian oinarritutako istorioa ardatz duena. Asier Urbieta da telesailaren sortzailea eta zuzendaria, eta Baleuko ekoiztetxeak ekoitzi du.

Gidoilariak Harkaitz Cano, Mikel Alvarez eta Andoni De Carlos dira. Auzipetutako zortzi gazteen paperak egiten dituzten aktoreak Jon Olivares, Erik Probanza, Nikola Zalduegi, Asier Oruesagasti, Aia Kruse, Xabier Elizalde, Ander Azurmendi eta Julen Jimenez dira. 4 atalez osatua, 2020ko abenduan estreinatu zen ETB1en.

Sinopsia 
Altsasuko taberna batean gauez Guardia Zibileko bi kiderekin gertatutako liskar baten ondorioz, herriko zortzi gazte auziperatuak izango dira.

Aktoreak eta pertsonaiak

Aktore nagusiak 
 Jon Olivaresː Urko Fernandez de Bikuña, auzipetutako gaztea
 Erik Probanzaː Aitor Arano, auzipetutako gaztea
 Nikola Zalduegiː Eki Orellana, auzipetutako gaztea
 Asier Oruesagastiː Ander Sanz, auzipetutako gaztea
 Cristian Merchanː Carlos, Guardia Zibileko tenientea
 Jorge Monjeː Raúl, Guardia Zibileko sarjentua
 Yasmina Drissiː Maria Isabel Manzano, Carlosen neska-laguna
 Aia Kruseː Naiara Urramendi, auzipetutako gaztea
 Miren Arrietaː Itxaso, Urkoren neska-laguna
 Itziar Atienzaː Leire Oskia, abokatua
 Jose Ramon Soroizː Xabier Orellana, Ekiren aita
 Miren Gojenolaː Izaskun, Jonmiren ama
Kolaborazio bereziak
 Mireia Gabilondoː Olatz, Urkoren ama
 Sergi Mateuː Herminio Martinez de Vielha, Guardia Zibilaren zuzendari nagusia

Gainerako aktoreak 

 Xabier Elizaldeː Haritz Urruzola, auzipetutako gaztea
 Ander Azurmendiː Jon Mikel "Jonmi" Vals, auzipetutako gaztea
 Julen Jimenezː Gorka Kortabarria, auzipetutako gaztea
 Sambou Diabyː Colette Balerdi Rios, herriko gaztea
 Jose Ramon Argoitiaː Joxe, Olatzen aita eta Urkoren aitona
 Iñigo Aranburuː Pablo, Soto del Realgo espetxeko preso euskalduna
 Koldo Olabarriː Mikel, herriko gaztea, Naiararen mutil-laguna
 Barbara Rivasː Alicia Levrero, Raúlen emaztea
 Alfonso Torregrosaː Molins, fiskala
 Aitor Borobiaː Beñat, Koxka tabernako jabea
 Marta Juanizː epailea
 Tania de la Cruzː Gabriela "Gabi", María Isabelen ama
 Elena Urizː Asun, Ekiren amona
 Jon Mendiaː funtzionarioa
 Javier Laordenː funtzionarioa
 Maitena Salinasː funtzionarioa
 Jose Ruiz de Asuaː Soto de Realgo espetxeko apaiza
 Julio Cortazarː polizia
 Quique Gagoː polizia

 Gorka Odriozolaː polizia
 Andoni Mujikaː polizia
 Udane Elosegiː neska
 Unai Aranaː gaztea
 Ruben Markinaː presoa
 Ander Fernandezː presoa
 Luka Odriozolaː umea
 Haritz Lete
 Juan Carlos Galarza
 Pablo Acinas
 Juan Mate
 Iban Gonzalez
 Eriz Alberdi
 Mikel Alvarez
 Nerea Aliasː lokutorea
 Isabel Arreguiː lokutorea
 Hodei Esnaolaː lokutorea
 EITBren artxiboko irudien bidez, Xabier Lapitz agertzen da.

Ekoizpena 
Maite Iturbe EITBko zuzendariak Euskal Telebistak hiru telesail labur egiteko asmoa zuela iragarri zuen Eusko Legebiltzarreko kontrol batzordean, 2019ko martxoan. 2019ko azaroan Eduardo Barinagak, ETBko zuzendariak, Altsasu auziari buruzko telesail bat egingo zutela iragarri zuen Gure kasa saioan egindako elkarrizketan, eta "fikzio soziala" egiteko apustua nabarmendu zuen. Halaber, presoen senideek proiektua begi onez ikusten zutela aipatu zuen.

Telesaila Baleuko ekoiztetxeak ekoitzi du, eta ETB zein TV3en parte-hartzea du. Eider Gabilondo izan da ekoizpen zuzendaria, eta Idurre Cajaraville produktore eragilea. Asier Urbietak zuzendua, gidoilari taldea Harkaitz Canok, Mikel Alvarezek eta Andoni De Carlosek osatu dute, eta Txabe Atxa izan da casting zuzendaria. Telesaila sortzeko dokumentazio lan handia gauzatu zuten; kasuan inplikatutako hainbat pertsona elkarrizketatu zituzten eta epaiketaren transkripzioa erabili zuten. Auzipetutako gazteekin zein haien senideekin hitz egin zuten. Guardia zibilekin ere hitz egin nahi izan zuten, baina ezezkoa eman zieten.

Grabaketak irailaren 21ean hasi ziren eta bost astez luzatzea aurreikusten da, urriaren 24ra arte. Grabaketa gehienak Altsasun egin ziren, baina Iruñea, Oiartzun eta Segoviako kartzelan ere erabili ziren hainbat eszenatarako.

Estreinaldia eta emisioa 
Telesaila 2020ko abenduaren 9an estreinatu zen ETB1en. Katalunian ere emititu zen, TV3en partaidetza baitu.

Denboraldiak

Audientzien eboluzioa (4 atalak)

Atalak eta audientziak

Oihartzun mediatikoa 
ETB 1en abenduaren 9an aireratu zuten. Egun batzuk beranduago espainiar unionismoaren inguruko alderdi zein komunikabideetatik kritika zorrotzak izan zituen. Euskadiko PP + CC - Herritarron Alderdiaren bozeramaileak zera esan zuen: "(ETBko) Telebatzokitik, teleherrikora pasatu gara" "... ETBk terrorismoa (hau da, ETA) zuritu nahi du".

Bestalde komunikabide batzuen arabera, La Razón eta Ok diario egunkarien arabera besteak beste, Altsasu telesailean agertzen diren Guardia Zibilak mozkorti eta biolentoak bezala agertzen dira. Luis Gordillo Eusko Legebiltzarreko PP + CC talde politikoaren bozeramaileak 2021eko otsailaren 24an adierazi zuenez, telesail horrek, EITBko beste batzuek bezala, "itxuraldatu egin dute [EAEko] historia berria", eta ez zaizkio lotzen "egia judizialari", besteak beste.

Adierazpen horien ondoren, PP + CC taldeak Andoni Aldekoa EITBko zuzendari nagusiaren agerraldia eskatu zuen Eusko Legebiltzarrean telesailari buruzko azalpenak eman zitzan, baita horrek hala egin ere. Bada, Aldekoak erantzun zuen EITB ez dela "liskarrerako elementu bihurtuko" eta, beraz, ez duela Altsasu telesailaren moduko programarik gehiago ekoitziko, "ika-mikarako eta polarizazio politikorako" bidea zelaitu dezaketelako.

Bitxikeriak 
Altsasuko telesaila egiterakoan, bai Altsasuko gurasoak bai eta gazteen gurasoak bere sentimentuei eta historiari buruzko kontakizuna kontatzeko desiatzen egon ziren. Aldiz, erasotuak izan ziren edo lizkarrean parte hartu zuten Goardia Zibilek eta beraien bikoteek ez zuten elkarrizketan parte hartu nahi izan.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Euskaraz egindako telesailak
Euskal Herriko telesailak
Euskal Telebistan emititutako telesailak
ETB1eko saioak
Euskal Herrian girotutako telesailak
Telesail dramatikoak