Frantziako anderea

Frantziako anderea, Prantzie kortekoa, Franziako kortekua edo Frantzia(ko) kortetik euskal balada ezaguna da. Ahozko tradiziotik jaso diren baladekin ohikoa den bezala, bertsio bat baino gehiago ailegatu zaizkigu, ahotik ahora. Bertsio batetik bestera aldea egon badago. Ahozko transmisioak gureganaino ekarri dizkigu pare bat dozena aldaera bildu zituen Antonio Zavalak; beherago kopiatu dugun Aitzolek bildutakoa, Elizondoko aldaera bat, eta azpian beste asko. Antonio Zavalak Agur, agur, agur, ama neuria eta Etorri nintzanian Frantzia kortetik izenburuekin editatu zuen balada hau eta Izen ona atalean sailkatu zuen. eta mendebaldeko euskalkian Hiru Truku taldeak zabaldu zuena, besteak beste.

Balada honen gaia amaginarreba gaiztoa eta erraina inuzente-gizajoaren gaiarekin Europako hegoaldean hedatu den kontu zaharraren euskal bertsioa da.

Amaginarreba gaiztoaren gaia beste euskal balada batean ere agertu zen: Aldaztorrea bezala ezaguna den baladan. Dena den, balada bi hauen kontakizunaren amaiera oso bestelako da.

Orotariko Euskal Hiztegian honako bi ahapaldi hauek topa daitezke: 

Hiru Truku musika taldeak argitara emandakoa izango da agian bertsiorik ezagunena, mendebaldeko euskalkian:

Antonio Zavala 
Antonio Zavalak balada honen gainean dozena pare bat bertsio batu zituen haren Euskal Erromantzeak / Romancero vasco antologian. Horra lehenengoa,
Aitzolek jaso, 1934an, eta Antonio Zavalak editatu zuen bertsioa (gaurko grafiara pixka bat egokiturik; +'h'):

Antonio Zavalak bertsio honen azpian hauxe idatzi zuen (hemen ere grafia pixka bat gaurkotu dugu): Jose Ariztimuño Aitzol zanaren bilduman, "Poesías enviadas por Bitori" deritzaion mordoskan.
Bertsoen saiets batean honela esaten da: "Elízondon, 1934-I1-6-ean Gartzaingo Indatar Inaziari hartua. Biltzallea: Etxeberriatar Bitori"

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Ahozko euskal literatura