Katalunia autonomikoaren XIII. Legegintzaldia

Katalunia autonomikoaren XIII. Legegintzaldia 2021eko Kataluniako Parlamentuko hauteskundeen ondorioz sortutako legegintzaldia da, Joaquim Torra i Pla-ren inhabilitazioaren ostean Kataluniako Parlamentuak Generalitateko Presidente berria hautatzeko legeak ezarritako denbora-tartea amaitzearen ondorioz. 2021eko urtarrilaren 15ean, COVID-19ak sortutako osasun-egoera larriak hauteskunde-deia bertan behera uztera eraman zuen, data berri modura urte bereko maiatzak 30 proposatuz, baina KJANak bertan behera utzi zuan deiaren atzeratzea, hauteskunde-data modura otsailaren 14a mantenduz.

Hauteskundeak 

2021eko otsailaren 14ean ospatutako hauteskundeek parte-hartze bereziki baxua izan zuten; 2017ko hauteskundeetan Kataluniako Parlamentuko hauteskunde batetarako parte-hartze altuena lortu zen bezala (%79.09a), 2021ekoek parte-hartze baxuena erakutsi zuten (%53.54a).

Kataluniako Alderdi Sozialista (PSC) boto-kopuruan irabazle izan zen hauteskunde horietan, eta Kataluniako Ezker Errepublikanoak (ERC) lortutako eserleku-kopuru berdinak lortu zituen; 33. Junts per Catalunya alderdiak hirugarren postu bat eskuratu zuen, 32 eserlekurekin. VOX alderdi ultraeskuindarrak, lehen aldiz, Kataluniako Parlamentuan ordezkaritza lortu zuen, 11 eserlekurekin. En Comú Podem-Podem en Comú-k bere bosgarren posizioa mantendu zuen boto-kopuruan, 8 eserleku bereganatuz; halere, Herri Batasuneko Hautagaitza-Irabazteko Ziklo Berri Bat (CUP-G) koalizioak 9 eserleku lortu zituen, eserleku-kopuruan comunsen gainean geratuz. Herritarrak (C's) alderdiak, bestalde, izugarrizko jeitsiera pairatu zuen, 2017an eskuratutako 36 eserlekuetatik 30 galduz. Alderdi Popularrak, amaitzeko, 3 lortu zituen.

Alderdi Demokrata (PDeCAT) Parlamentuan ordezkapena lortzeko atarian geratu zen, 70,000 boto baino gehiagorekin. Alderdi independentistek, lehen aldiz, boto-kopuruaren %50a gainditu zuten, 74 eserleku total eskuratuz.

Legegintzaldiaren konstituzioa 
2021eko martxoaren 12an XIII. Legengintzaldiari hasiera eman zitzaion. Bertan, Adin-Mahaia diputatu zaharrenak presiditu zuen (Ernest Maragall; ERC), idazkari modura bi diputatu gazteekin batera (Alberto Tarradas; VOX eta David González; PSC). Adin-Mahaiaren erabaki bakarra hiru diputatuen boto delegatuaren onartze edo ezeztatzea izan zen: Teresa Pallarès (Junts; gaixo zegoena), Pau Juvillà (CUP-G; COVID-kontaktu hurbila izateagatik kuarentenan zegoena) eta Lluís Puig (Junts; Bruselan erbesteratua). Adin-Mahaiak lehen bi diputatuen boto delegatua aho batez onartu zuen, Lluís Puigen boto delegatua ezeztatua izan zen bezala, soilik Presidentearen oniritzia jaso baitzuen.

Parlamentuko Mahaiaren osatzea

Lehendakariaren hautatzea 
Kataluniako Generalitateko lehendakari izateko lehendakarigai proposatua Kataluniako Ezker Errepublikanoaren zerrendaburua izan zen, Pere Aragonès. Parlamentuko presidentak, Laura Borràsek, hautagai modura hautatu zuen Kataluniako ganbaran parte hartzen duten zortzi alderdi ezberdinekin biltzartu ostean.

Lehen inbestidura-saioa 2021eko martxoaren 26an ospatu zen, non lehendakarigaiak ez zuen lortu beharrezkoa zen gehiengo osoa. Bigarren inbestidura-saio batean, lau egunen ostean, ez zuen ezta ere lortu bigarren hontan beharrezkoa zen gehiengo sinplea. Izan ere, ERC eta CUP-G alderdiek Aragonèsen inbestidurarako akordio bat sinatu zuten arren, Junts per Catalunya alderdiak, akordio-negoziazio bati denbora gehiago emateko testuinguruan, nahikoa ez zen abstentzioarekiko jo zuen bi inbestidura-saioetan. Hala, bestelako alderdi guztiek hautagaiaren kontra bozkatu zuten ere.

Lehendakari bat hautatzeko epe-muga maiatzaren 26a zen, halakorik ez gertatzekotan Kataluniako Parlamentua desegin eta, automatikoki, hauteskunde-deia zabaltzen zelarik. Azkenean, ERC eta Junts per Catalunyak koalizio-gobernu baterako akordioa sinatu zuten, lehendakarigaiari bigarren inbestidura-deialdi batera aurkezteko aukera eman ziona, 2021eko maiatzaren 21ean. Hirugarren inbestidura-saioan izan zen lehendakari izendatua, ERC, Junts per Catalunya eta CUP-G alderdien 74 bozekin gehiengo osoaren 68 botoen langa gaindituz. Beste alderdiek –61 boto– kontrara bozkatu zuten.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Katalunia autonomikoaren legegintzaldiak
Kataluniako historia