Rosa Aguilar Chinea

Rosa María Aguilar Chinea (Arure, Gomera, 1970) informatikaria da, eta Sistemen Ingeniaritzako eta Automatikako katedraduna 2015etik. 2019ko maiatzetik La Lagunako Unibertsitateko errektorea da eta 2022an Kanarietako Urrezko Domina jaso zuen.

Ibilbidea 
Arure herrian jaio zen,  Gomeran, Valle Gran Rey izeneko bailaran.  Tenerifen oso txikia zenetik bizi izan zen. 1993an Kanaria Handiko Las Palmas Unibertsitatean Informatikan lizentziatu zen eta 1998an Informatikan, Sistemen Ingeniaritzan eta Automatikan doktorea da La Lagunako Unibertsitatean. 1993an ekin zion irakaskuntzari unibertsitate horretan, eta 2015etik Sistemen Ingeniaritzako eta Automatikako katedraduna da.

Ikerketa 
Hainbat lerrotan (kontrola, simulazioa, hezkuntza, etab.) hasi zituen ikerketak ordenagailuen eta kontrolaren taldean, eta, doktore-tesiaren ondorioz, sistema diskretuei eta datu-analisiari buruzko ikerketa-ildo berri baten buru da. 2019an, errektore kargua hartu zuen. Proiektu aktiboak hauexek dira: Energia berriztagarriak ITERrekin, turismoa ULPGCrekin lankidetzan, eta bioingeniaritza, zehazki Espektro autisten nahasmenduan, La Lagunako Unibertsitateko neurofisiologoekin.

Lehiakorrak diren 20 ikerketa-proiektutan baino gehiagotan parte hartu du, horietako hirutan ikertzaile nagusi gisa, eta antzeko transferentzia-proiektuetan enpresekin. 40 artikulu baino gehiago argitaratu ditu estatuko eta nazioarteko aldizkarietan; horietako 30 JCRn indexatuta daude, eta horietatik 10 lehen kuartilean. Bestalde 60 komunikazio baino gehiago aurkeztu ditu estatuko eta nazioarteko biltzarretan.

Unibertsitateko kudeaketa 
2009tik 2015era La Lagunako Unibertsitateko Informazio Teknologia eta Unibertsitate Zerbitzuetako errektoreordea izan zen. 2019ko maiatzean, La Lagunako Unibertsitateko errektore hautatu zuten bigarren itzulian, botoen %63,6rekin; Gloria Rojas aurkariak, berriz, %36,4 lortu zuen, eta Antonio Martinón ordezkatu zuen. Unibertsitate horreetako bigarren emakumea izan da. Lehena María Luisa Tejedor izan zen, Edafologiako eta Nekazaritzako Kimikako katedraduna. 

2019ko urrian, Aguilarrek Unibertsitaterako gobernu plan bat aurkeztu zuen, lau urtetan garatu beharreko 300 neurrirekin. Unibertsitateko arazo garrantzitsuenen artean, aurrekonturik eza eta belaunaldi-erreleboa zeudela uste zuen.

Bere agintaldian, La Lagunako Unibertsitateak COVID-19 pandemia jasan zuen, eta horrek murrizketa handiak ekarri zituen ikasgeletan, materialetan eta gainerako zerbitzuetan sartzeko. 2020ko abuztuan, La Lagunako Unibertsitateak plan xehakatua bidali zion Kalitatea Ebaluatzeko Agentzia Nazionalari, irakaskuntza-jarduera garatzeko agertoki desberdinekin. Bertan, ahal zen bitartean ahalik eta aurrez aurreko klase gehien ematea planteatzen zen, neurri higieniko-sanitarioak eta ikasgeletan sartzea eragotziko zukeen konfinamendu berri baten kasuan irakaskuntzarekin jarraitzeko mekanismoak kontuan hartuta. Erakundeen laguntzarako hainbat plan ere jarri ziren abian. Besteak beste, digitalizazio eta eten digitalerako plana, ikasle, irakasle eta administrazio eta zerbitzuetako langileen beharrei erantzuteko. Hala, erakundeak zera adierazi zuen, 375 ordenagailu eramangarri, 48 web-kamera eta Interneteko 390 konexio eman zirela 2019-2020 ikasturtearen amaierako alarma-egoeran; eta 2020-2021 ikasturtean 300 ordenagailu eskainiko zirela. La Lagunako Unibertsitateak ere jakinarazi zuen 20.000 PCR egingo zirela unibertsitate-komunitate osoari zuzendutako bahetze-programa batean. Probak Kanarietako Gaixotasun Tropikalen eta Osasun Publikoaren Institutuak egitekoak ziren, eta Carlos III.a Osasun Institutuak baliozkotu zuen, COVIDeko probak egiteko baimena zuten zentro nazionaletako bat baita.

2020ko azaroaren 9tik 10erako gauean, 17 ikaslek gaua eman zuten Unibertsitateko errektoretzaren eraikinean, errektorearen dimisioa eskatzeko. Tenerifeko Ikasleen Plataformak gau horretan eman zuen manifestuaren arabera, ikasleek eskatu zuten 'Bigarren matrikulen eta Indar Armatuek unibertsitate-espazioen inbasioaren erantzule egin zitezela'. Erantzun gisa, La Lagunako Unibertsitateak adierazi zuen La Lagunako Udalari lekua eman ziotela Segurtasun eta Turismoko Kongresu bat egiteko, baina 'ez zela ezagutzen ekitaldiaren izaera', eta azaroaren 3an 'txakurtxoak eta maniobrak 17:00etatik aurrera' espero zituztela, eraikin baten erorketaren simulazioa izango zelakoan. Erakusketa horren ondorioz, ikasle talde batek azaroaren 3an bertan kontzentrazio bat deitu zuen, eta 2 lagun atxilotuak izan ziren. Bertan zeuden ikasleek 'polizia-karga bortitza' adierazi zuten, eta Aguilarrek poliziaren jarduna gaitzetsi egin zuen, eta espazioak lagatzeko protokoloa berrikusteko konpromisoa hartu zuen, nahiz eta, egiazki, ez zen irregulartasunik izan ekitaldi hori onartzean, Juan Manuel Plasencia Mendoza Unibertsitateko gerenteak berak sinatu baitzuen, paperek adierazten duten bezala. Hala ere, gertaera horien ondorioz, kontzentrazioa egin zen La Lagunako Unibertsitateko errektoretzaren atean, azaroaren 9an, astelehena, 13:00etan, eta, gero, eraikina okupatu egin zen gaua pasatzeko.

Azaroaren 12an, La Lagunako Unibertsitateak salatu zuen hogeita hamar bat lagunek Errektoretzaren eraikina hartu zutela azaroaren 9ko gauaz geroztik eraikinean lo egiten zutenekin bat egiteko. Espainiako Unibertsitateetako Errektoreen Konferentziak ekintza gaitzetsi egin zuen, eta La Lagunako Unibertsitateak jakinarazpen batean salatu zuen 'kontzentratu asko ez zirela unibertsitate-komunitateko kide', eta ohartarazi zuen ez zela konponbiderik egongo 'eraikina aldez aurretik hustu gabe; izan ere, ez ziren betetzen ari osasun-agintariek ezartzen dituzten gizarte-urruntzeko arauak, eta, beraz, kutsatzeko arrisku nabarmena zegoen'. Azaroaren 13an, 'erantzukizuneko' entzierroa utzi zuten, Kanariar Uharteetako Gobernuak kutsadurak murrizteko hartutako neurrien ondorioz, Tenerifeko Ikasleen Plataformaren jakinarazpen baten arabera.

La Lagunako Unibertsitateko kontzentrazioak, Aguilarren ustez, irailean hasi zen 'izen ona galtzeko kanpaina' baten ondorio izan ziren, kontrako ahotsek 'emakumeen lidergoa ahuleziatzat jotzen zuten' eta kanpaina hori Kanarietako Parlamentura iritsi zen. Kanpaina horretan, unibertsitate pribatu gehiagok uhartean 'ateak irekitzeko' aukera eztabaidatu zen, eta hori bidegabekeria litzateke unibertsitatearentzat.

Ohoreak eta goraipamenak 

 (2022) Kanarietako Urrezko Domina.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

1970eko jaiotzak
Emakume informatikariak
Emakume errektoreak
Emakume aitzindariak
Katedradunak