Himilkon (Lilibeoko komandantea)

Himilkon (Lilibeoko komandantea) (fenizieraz: Chimilkât; antzinako grezieraz: Ἱμίλκων) Lehenengo Gerra Punikoan Lilibeoko goarnizioko komandante kartagotarra zen. Agindua eman zitzaion une zehatza ezezaguna da, dagoeneko K.a. 250. urtean eduki bazuen ere. Lilibeoko guduan Metelok Hasdrubalen aurka lortutako garaipen handiaren ondoren, erromatarrek hiria setiatu zuen. Gauzak honela, Himilkonek hiria mertzenarioekin defendatu zen eta hauen buruzagiaren laguntzarekin, Alexonekin, hiria traizionatzeko plan bat zapuztu zuen.
Himilkonek 10.000 gizon besterik ez zituen, eta iturrien arabera, berriz, 110.000 erromatar baino gehiago zeuden (langileak eta laguntzaileak barne). Bi kontsulek, Marco Atilio Regulo eta Luzio Manlio Vulso Longo batu ziren hiria erasotzeko. Helburu horrekin, portua blokeatu zuten, eta harresiak arietez eta setio makinekin erasotu zituzten.

Himilkonek, bere aldetik, etsaien erasoak uxatu behar zituen eta bere agindupean zeuden mertzenarioen desadostasunak baretu. Erromatarren ingeniarien lana eten ezinik, ezusteko ekaitz bat etorri zitzaien laguntzera, portua blokeatzen zuen dike artifiziala lekualdatuz. Hanibalek, Hamilkarren semeak, 50 itsasontziekin eta 10.000 gizoneko indar freskagarri batekin lortu zuen portuan sartzea.

Himilkonek bere erasoak berritu zituen eta, nahiz eta lehen saiakera batean uxatu, azkenean erromatar setioko makina guztiak erretzea lortu zuen. Gertakari horren ostean, kontsulek erabiki zuten setioa blokeo bihurtzea, ezin izan bazituzten ere hiriko komunikazioak itsasoz erabat moztu.

Hurrengo urtean (K.a. 249), Aderbalek lortutako Drepanoko garaipenari esker, itsasoaren kontrola itzuli zen kartagotarren eskuetara. Himilkon berriro aipatzen da batailaren ondoren Kartalonekin lankidetzan ziharduela Lilibeoren aurrean, oraindik zaintzen zuen erromatar flota suntsitu nahian. Setioa partzialki arrakastatsua izan arren, ematen du itsasoko komunikazioak erabat zaharberrituta zirela.

Himilkon izena hurrengo urtean berriro agertzen da, Zezilio eta Fabio kontsulen operazioei aurre egiten, eta hau da haren izena aipatzen den azken aldia. Ez dago jakiterik zenbat denbora egon zen Lilibeo goarnizioaren agintean edo noiz Giskonek ordezkatu zuen, gerra amaitu zenean postu horretan zegoena.

Azkenean, Himilkonen ahalegina alferrikakoa izan zen, Sizilia kartagotarra Lutazioko itunaren bidez Erromari eman zitzaiolako.

Himilkonen defentsa arrakastatsua eta mertzenarioak nola erabili zituen komandante gisa, unitate kohesio onaren adibidetzat hartu da batzuetan.

Erreferentziak

Bibliografia 

 Diodoro Sikulo, Biblioteka Historikoa XXIV. 1

 Polibio, Historiak T.I L.I, 12, 15. kap. 2020.10.24an kontsultaturik

 SMIITH, William (editorea): Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology, Himilco, Boston, (1867) (ingelesez)

 Joannes Zonaras, VIII 15, 16.

 MIRA GUARDIOLA, Miguel Ángel (2000): Cartago contra Roma: las Guerras Púnicas, Madrid, Aldebaran, ISBN 84-88676-89-1.

Ikus, gainera 

 Beste Himilkon batzuk

Kanpo estekak 
 Polibio: Historiak 

Kartagoko militarrak
Kartagotarrak