Pepita de Oliva

Pepita de Oliva (benetako izena Josefa Durán y Ortega; Perchel auzoa, Malaga,  1830 - Turin, 1871ko martxoaren 1a) dantzari espainiarra izan zen, Vita Sackville-West idazle ingelesaren amona.

Biografia 
Madrilgo ballet-eko kidea izan zen. Famatu egin zen cachucha edo Olé izenekoa dantzatuz. 1852an Alemaniara joan zen eta han egin zuen lehen debut arrakastatsua Stuttgarten, ondoren Leipzigetik ere arrakasta eta ospea areagotu eta hedatu zituen. 1853an Berlinen egin zuen emanaldia, geroago Munichera joan zen. 1856ko otsailean Daniel-François-Esprit Auber-en Masaniello edo Porticiko mutua operako Fenella mutua antzeztu zuen lehen aldiz.

Austria-Hungariako Inperioan egin zituen emanaldi ugari eta bere ospearen lekuko lexikoan izan zuen eragina: bere lehen izena txekiar hiztegiaren parte da, erabiltzen zuen koadrodun zuri-beltzeko eredu txiki batekin oihal mota bat izendatuz. Polonieraz — pepitka — eta alemanez — der/das pepita ere aurkitzen da hitza. August Conradi, Berliner Couplet-en egileak, Pepita Oliva Polka eskaini zion eta Johann Strauss Jr.-k Polka-Pepita, opus 138. Bere izenean osatutako martxa militar bat ere badago Pepita-Marsch izenekoa. "Delirium pepitatorum" izenarekin gizonekiko zuen eragina deskribatu zuten, eta erabiltzen zuen praka mota bati "pepitahosen" deitzen zaio gaur egun ere.

Lionel Sackville-West aristokrata eta diplomatikoaz maitemindu zen, Alemaniako Enbaxadorearen Idazkaria Britainia Handian, nahiz eta bere dantza irakasle Juan de Olivarekin ezkondua egon. Lionelek ere emaztea zuen, baina amodioarekin jarraitu zuten Arcachonen (Frantzia), Villa Pepita egoitzan. Han jaio ziren haien seme-alabak: Maxilien, Flora, Amalia, Henry eta Victoria, Vita Sackville-West idazlearen ama izango zena. Pepita Oliva erditzean hil zen 41 urte zituela, eta hil ostean bikotearen seme-alabek diplomatikoaren aitatasuna aldarrikatu zuten. Villa Pepitan hilobiratu zuten, eta hilarrian irakur daiteke: "“Aquí yace Josefina, condesa de Sackville”.

Sariak eta Aitortzak 

 Vita Sackville-West-ek bere amonari buruzko liburu bat idatzi zuen Pepita (Bartzelona: Tusquets, 1989).
 Virginia Woolf-ek ere bere pertsonaietako bat egin zuen, Rosina Pepita, Turkian bizi zen emakume espainola.

Erreferentziak

Bibliografia 

 Piererren Universal-Lexikon 1861, Bd. 12, or. 275.
 Stephan Kekule von Stradonitz: Über Pepitas Ruh und die Pepita, in: Mitteilungen des Vereins für die Geschichte Berlins 42 (1925), 17-19 or.

Kanpo estekak 

 Malagako emakumeak: Pepita Durán Ortega (1830-1871)

Madrildarrak
Malagarrak
Emakume dantzariak
Espainiako ijitoak
Espainiako dantzariak
Erditzerakoan hildako pertsonak
Ballet dantzariak