Ubu errege

Ubu errege edo Polakoak () Alfred Jarry idazle frantsesak 1888an idatzitako liburua da. Lehen aldiz 1896ko abenduaren 10ean Parisko Théâtre de L'Oeuvren taularatu zen antzezlan ospetsu hau. Hasieran bi aldiz bakarrik antzeztu zen aldekoen eta aurkakoen liskarren artean.

Gaia 
Lana burgesiaren aurkako satira-drama da. Hasieran txotxongilo-drama zena, azkenik, absurduaren antzerkiaren aitzindaritzat hartua izan da. Jarryren komedia burleskoaren protagonista nagusia Ubu da, burgesen ergelkeria eta giza basakeriaren karikatura. Totalismoak eskutik dakarren ergelkeriaren sinboloa da. Antzezlan bufoa, garai eta leku guztietan, agintzen dutenak eta agintzeko asmoa dutenen satira nekaezina da.

Argumentua 
Poloniako Armadaren kapitaina zen Ubu, Aragoiko errege ohia eta 'Patafisikaz doktorea. Emazteak eraginda Venzeslao, Poloniako erregea, tronutik kentzea erabaki zuen. Horretarako Bordura kapitainaren eta bere armadaren laguntza izan zuen. Ondorioz, tirania lazgarria ezarri zuen. Pelelaok, aurreko erregearen semeak, familaren triskantzatik ihes egitea lortu zuen, ordea. Pelelaok Errusiako Tsarraren laguntza lortu zuen eta hark bere armadaren kontrola eman zion, koroa berreskuratzeko helburuz. Ubu erregea, bitartean, zergak behin eta berriro igotzen ari zen, merkatari txikiei eta handiei zigorrak ezartzen zizkien eta botereak ustelkeria erabiltzeko ematen duen aukera ebiltzen zuen. Pelelao bere armadarekin Poloniara heldu zenean, Ubu, gobernua emaztearen eskuetan utzita, gerrara joan zen. Ubu gerran garaitua izan zen baina ihes egitea lortu zuen. Ihesaldian, kasualitatez, emaztearekin topo egin zuen eta biek, jarraitzaile batzuen laguntzaz, Poloniatik itsasontziz alde egin zuten.

Personaiak 
 Ubu aita
 Ubu ama Bordura kapitaina, baita ere Puerkura, itzulpenen arabera
 Venzeslao erregea Rosamunda erregina Boleslao (erregearen semea)
 Ladislao (errgearen semea)
 Pelelao, Bugrelao itzulpen batzuetan.
 Lascy jenerala Estanislao Juan Sobieski Nikolas Rensky  Alexis enperadorea Jirón (palotina)
 Pila (palotina)
 Kotiza (palotina)
 Migel Federovitch' Esaldiak 
Antzezlanak zenbait esaldi ospetsu egin ditu:
 «Ez balitz Poloniarik ez litzateke poloniarrik!»
 «Kaka!», () antzezlanaren hasiera. Hasiera horretan hitza haurren hizkuntza imitatuz dago idatzita; berez "¡Merde!" izan beharko litzateke.

 Jarraipenak Ubu errege ondoren, hurrengo urteetan, Alfred Jarryk obra hori jarraitu zuen, Poloniako errege izatera iritsi zen pertsonaia xelebre haren inguruan, burgesiaren irain gisa: Ubu enchaîné (1900 "Ubu gatibu"); Ubu sur la butte (1901, "Ubu fusilaren begiradapean"); Ubu cocu'' ("Ubu adarduna", 1944an lehenbizikoz emana).

Erreferentziak

Kanpo estekak 
 :Testu osoa.

'Patafisika
Frantziako antzezlanak
1896ko antzezlanak
Zinemaratutako liburuak