Berta Hansson

Berta Elisabet Hansson (1910–1994) suediar artista eta hezitzailea izan zen. Herrialdeko espresionistarik nabarmenenetako bat bezala gogoratzen da, batez ere umeen irudikapenengatik. Lehenik eskolako irakasle gisa lan egin ondoren, 1940an Otte Skölden arte eskolara joan eta margotzen hasi zen. Bere lanak harrituta, Elsa Björkman-Goldschmidt idazle eta artistak bakarkako erakusketa bat antolatu zion 1943an. Bere aztertzaileen interesari esker, denbora osoko artista bihurtu zen laster. 1950eko hamarkadan, urtebete eman zuen Hegoafrikan, beltzei ezarritako baldintzek gogaituta. Suediara itzultzean apartheidaren aurkako sentimenduak artelanetan eta ehungintzan adierazi zituen. Geroago, eskulturara jo zuen, terrakota eta brontzezko haurren erretratuak sortuz. Bere lanak Suediako hainbat museotan ikus daitezke, besteak beste, Nationalmuseet eta Moderna Museet.

Biografia 
Hammerdal-en, Jämtland konderrian jaioa, 1910eko ekainaren 23an, Berta Elisabet Hansson Daniel Hansson nekazariaren eta Brita emaztearen alaba zen. Bere ama eta ahizpa nagusiaren heriotzaren ondoren, Bertak aita konbentzitu zuen Sigtunako batxilergora joateko, non bere ikasgaiek artea, literatura eta filosofia barne hartzen zituzten. Ondoren, Umeå-n irakasle-ikasketak ikasi zituen, eta 1934an diploma   
 lortu zuen.

Hurrengo hamar urteak Suediako iparraldeko Fredrika herrian eman zituen irakasle gisa. Ahal zen guztietan, marrazkia sartu zuen bere ikasgaietan. Bere lan arrakastatsuenen artean Fredrikako haurren marrazkiak daude.  1938an, Linköpingera irakaskuntza-bidaian zegoela, Leoo Verde margolaria ezagutu zuen eta hark margoak erabiltzera bultzatu zuen. Bi urte geroago, pintura ikasi zuen Brita Nordencreutz-en (1899–1982) eta udako ikastaro bat egin zuen Stockholmeko Otte Sköld-en pintura eskolan. 

1940ko hamarkadaren hasieran, Fredrikan zegoela Elsa Björkman-Goldschmidt idazle eta artistak Hanssonen margolanak aurkitu zituen eta bakarkako erakusketa bat antolatu zuen Stockholmen 1943an. Kritikariak harrituta geratu ziren artista ezezagunaren originaltasunarekin eta sentsibilitatearekin, nahiz eta batzuek bere umeen margolanak karikatura zirela esan.   

Gerraosteko urteetan, Hanssonek Frantziara, Italiara eta Egiptora bidaiak egin ahal izan zituen. 1953an, urtebete eman zuen Suediako misio-etxe batean Hegoafrikan, non KwaZulu-Nataleko eskoletarako arte programa bat garatu zuen. Populazio beltzaren baldintzengatik bereziki kezkatuta, bere sentimenduak irudikatu zituen bere artean, ehungintzan barne, gero eta interes handiagoarekin. Jendaurrean erakusteko ehungintza lan handiak ekoiztu ez ezik, 1970eko hamarkadan umeen erretratuak terrakotan eta brontzean zizelkatzen hasi zen. Bere azken urteetan, txorien irudi mentalak zuri-beltzean margotu zituen, koloreak bereizteko gai ez baitzen.     Espresionista gisa, Siri Derkert eta Vera Nilssonekin alderatu dute. 

Berta Hansson Stockholmen hil zen 1994ko irailaren 3an.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Suediako margolariak
Suediako eskultoreak
Margolari espresionistak