Onddo urdinkor

Onddo urdinkorra (Gyroporus cyanescens edo Boletus cyanesxens) Gyroporaceae familiako onddo espezie bat da. Zahartzean haragia harroegia bihurtzen da. Prestatzean haragiaren kolore urdina desagertu egiten da. Ondo garbitu behar dira, poroak pinudietako hondarrez beteta egoten  baitira.

Deskribapena 
Kapela: 6 eta 10 cm bitarteko diametrokoa, mamitsua, hemisferikoa eta gero ganbila, batzuetan irregularra; zurixka, baina lasto kolore, beix eta okre ñabardurekin, gainazal oso fibrilosoa du, tomentosoa, iletsua eta oso lehorra.

Tutuak: Ia libreak, zurixkak.

Tutu libreak: Oinera hurbiltzen diren tutuak, baina ukitzen ez diotenak.

Poroak: Txikiak, zuriak, limoi-horiz edo hori zikinez pixka bat tindatuak, eta hatzekin sakatuz gero urdindu egiten dira.

Hanka: 4 eta 10 cm bitarteko altuerakoa eta 1,5 eta 3 cm bitarteko lodierakoa. Betea, harroa, leizetsua, oinarrian lodituta, fibriloso-iletsua, kapelaren kolore berekoa.

Haragia: Gogorra, zuria, ebakitzean urdindu egiten da gogor, kolore hau perretxikoaren hezetasunaren eta adinaren araberakoa da.

Etimologia: Cyanescens epitetoa grekotik dator, urdin-morea esan nahi duen "kyanos" hitzetik. Bere haragia kolorez aldatu egiten delako.

Jangarritasuna 
Jangarri bikaina, haragia urdindu arren.

Nahasketa arriskua 
Gyroporus castaneus delakoa antzekoa da, baina honen haragia ez da urdintzen.

Sasoia eta lekua 
Udan eta udazkenean, baso lehorrean, naiz erretxinadunetan nahiz hostoerorkorretan. Eskualde batzuetan ugaria eta oso arraroa beste batzuetan.

Banaketa eremua 
Ipar Amerika, Europa, Errusia, Japonia, Australia.

Espeziearen egoera 
Aranzadi Elkartearen arabera, Onddo urdinkorra desagertzeko arriskuan dauden onddoen eusko-kantauriar Zerrenda Gorrian dago. Azken urteotan mikologia adituek onddo batzuen beherakada kuantitatibo eta kualitatibo handia egon dela ohartarazi dute. Adituen esanetan, egoera honek hainbat eragile ditu, tartean klima aldaketa, pestiziden erabilera eta bilketa masiboak.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Gyroporaceae
Onddo jangarriak