Porphyrellus porphyrosporus

Porphyrellus porphyrosporus Boletaceae familiako perretxiko espezie bat da. Jangarri kaskarra, Leccinum generokoen antzeko kalitatekoa.

Sinonimoa: Boletus porphyrosporus.

Deskribapena 
Kapela: 5 eta 10 cm bitarteko diametrokoa. Gaztetan esferikoa, gero ganbila, azkenik irregularki lautu samarra. Azal lehorra du, belusduna gaztetan, gero ilegabea eta leuna; kolorea grisaxkatik arre-oliba edo arre-beltzaxkara doana du. Ertz fina du, lehenengo kurbatua, gero pixka bat garbaldua.

Tutuak: Nahiko luzeak, ia libreak, itsatsiak edo harizpi batez dekurrenteak. Kolorea argitik ilunera alda daiteke, arre-purpuraraino.

Poroak: Ertainak, biribilak edo angelutsuak, tutuen kolore berekoak, eta tutuak bezala presiopean pixka bat urdindu egiten dira.

Hanka: 4 eta 10 cm bitarteko garaierakoa eta 1 eta 3 cm bitarteko lodierakoa. Oro har, nahiko luzea, eta pixka bat lodiagoa behealdean. Kapelaren antzeko kolorea du, baina oliba koloreko tonu gutxiagorekin, eta luzetarako puntuz marratuta dagoela dirudi.

Haragia: Kapelarena, lehenik sendoa da, gero biguna; oinekoa haritsua da. Kolore zurixka du, baina ebakitzean tonu urdinxkak eta gorrixkak hartzen ditu, eta ia belztu ere egiten da. Usain garratza du eta akre samarreko zaporea.

Etimologia: Porphyrellus terminoa grekotik dator, purpura, esan nahi duen "pophyreos" hitzetik. Bere kapelaren kolore marroi-gorrixkagatik. Porphyrosporus epitetoa ere grekotik dator, purpura esan nahi duen "porphyros" hitzetik. Esporen koloreagatik.

Jangarritasuna 
Jangarri kaskarra.

Nahasketa arriskua 
Bere koloreagatik nahastezina da.

Sasoia eta lekua 
Udazkenean koniferoen mendiko basoetan eta baso mistoetan hazten da.

Banaketa eremua 
Ipar Amerika, Europa, Japonia, Australia.

Espeziearen egoera 
Aranzadi Elkartearen arabera, Porphyrellus porphyrosporus desagertzeko arriskuan dauden onddoen eusko-kantauriar Zerrenda Gorrian dago. Azken urteotan mikologia adituek onddo batzuen beherakada kuantitatibo eta kualitatibo handia egon dela ohartarazi dute. Adituen esanetan, egoera honek hainbat eragile ditu, tartean klima aldaketa, pestiziden erabilera eta bilketa masiboak.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Boletaceae
Onddo jangarriak