Emakumezko Epaileen Nazioarteko Eguna

Emakumezko Epaileen Nazioarteko Eguna martxoaren 10ean ospatzen da. Nazio Batuen Batzar Nagusiak Qatarren aldarrikatu zuen ofizialki 2021ean.

Historia 
2021eko apirilaren 26an, Nazio Batuen Batzar Nagusiak A/75/L.81 ebazpena argitaratu zuen Qatarren, eta martxoaren 10a Emakumezko Epaileen Nazioarteko Eguna dela aldarrikatu zuen.

Adierazpen horrek 2020ko otsailean IAWJko Emakumezko Epaileen Nazioarteko Elkarteko presidentea zen Vanessa Ruizek egindako eskaerari erantzuten zion. Ebazpenaren harira, honela definitu zuen egun hori:

Zioak 
Adierazpen horrek honako zio hauek aipatzen ditu egun hau aldarrikatzeko:
 Epaile izan diren emakume kopuru txiki samarra, batez ere botere judizialeko goi zuzendaritzako postuetan.
 Osotasun Sare Globalak sistema judizialetan egindako lana emakumeen ordezkaritzarekin lotutako gaiak txertatzeko.
 Justizia sistema eta erakundeetan emakumeak aurrera egiteko estrategiak ezartzeko konpromisoa, zuzendaritza eta gestio mailetan eta bestelakoetan.
 Genero-berdintasunaren ezarpena eta emakumeen ahalduntzea 2030 Agendan.

Arrazoi horiez gain, bi ebazpen ahoratu ditu (53/199, 1998ko abenduaren 15ekoa, eta 61/185, 2006ko abenduaren 20koa) nazioarteko urteen aldarrikapenari dagokionez, eta beste ebazpen bat (1980/67) 1980ko uztailaren 25eko Ekonomia eta Gizarte Kontseiluarena) nazioarteko urteei eta urteurrenei buruzkoa.

Emakumezko epaileak munduan

Espainia 
2015eko azaroaren 25ean, Espainiako Emakumezko Epaileen Elkartea sortu zen.

2021ean Espainian, 2.918 emakumezko epaile aktibo zeuden, zeinak  % 54,8 ordezkatzen duten 2.402 gizonezko epaileen aldean, % 45,2Botere Judizialaren Kontseilu Nagusiaren datuen arabera. Hala ere, goi kargu judizialak gizonezkoek betetzen dituzte izendapenen diskrezio izaeragatik, beste faktore batzuen artean.

Emakumeko epaileen kopuruak 2013an gainditu zuen gizonezkoen epaileena, eta, harrezkero, hazkunde joera horri eutsi dio, hurrengo taulan eta grafikoan ikus daitekeenez.

María Jóver Carrión izan zen, 1972an, Espainian epaile izateko oposizioak gainditu zituen lehen emakumea. Josefina Triguero Agudo izan zen ibilbide profesionaleko lehen epailea.

Botere Judizialaren Kontseilu Nagusian izan zen lehen emakumezko epailea Cristina Alberdi Alonso izan zen, 1985-1990 aldian izendatua.

2022an, emakume epaileen ehunekoa Kontseiluan % 43 da gizonezkoen % 57ren aldean; emakumezko epaileen kopuruan, bilakaera gero eta handiagoa ikusten da hurrengo taulan eta grafikoan ikus daitekeen bezala.

IAWJ: Emakumezko Epaileen Nazioarteko Elkartea 
IAWJ, Emakumezko Epaileen Nazioarteko Elkartea, 1991n sortutako nazioarteko elkartea da, eta, gaur egun, mundu osoko elkarte nazionaletako 57 kapitulu batzen ditu.

Erreferentziak 

Justizia
Nazio Batuen egunak
Martxoko ospakizunak