1-Butanol

1-Butanola edo n-butanola (IUPAC: butan-1-ola) C4H9OH formula eta egitura lineala duen alkohol primarioa da. Hiru isomero ditu: isobutanola, 2- butanola eta tert-butanola.

Produkzioa 
Sintesi-prozedura tradizionalean 1-butanola bi faseko erreakzio baten bidez sintetizatzen da azetaldehidotik abiatuta. Lehenean bi molekula azetaldehidok erreakzionatzen dute krotonaldehidoa emanez. Atzen hau hidrogenatuz sintetizatzen da 1-butanola.

Egun gehiago baliatzen den propilenoaren hidroformilazioan, atzen urratsa bitarteko produktu den butanalaren hidrogenazioa da. Rodioa eta kobaltoa usatzen dira katalizatzaile gisa.

Erabilera 
1-butanolaren produkzioaren zati handi bat bernizak produzitzeko baliatzen da, % 85aren bueltan. Disolbatzaile moduan ere erabiltzen da, adibidez, nitrozelulosa disolbatzeko edo uretan oinarritutako margoetan. Azken horietan kodisolbatzailea izaten da.

Bestetik, zapore-emaile askoren osagarria ere bada.

Naturan 
Naturan karbohidratoen hartziduraren ondorioa izaten da. Edari alkoholdun askotan agertzen da, hala nola, garagardoan, ardoan, brandyan eta whiskia. Biharamunaren erantzuletzat jo izan da, baina ez dago horren ebidentzia zientifiko irmorik. Kontzentrazioa txikia eta aldakorra izaten da.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Alkanolak