Cortinarius xanthophyllus

Cortinarius xanthophyllus Cortinariaceae familiako onddo espezie bat da. Ez kontsumitzea gomendatzen da, Cortinarius splendens espeziea antzekoa da, eta honen intoxikazio orellanikoak,  giltzurrun-gutxiegitasun larria eragiten du.

Sinonimoak: Phlegmacium xanthophyllum, Cortinarius dibaphus.

Deskribapena 
Kapela: 4 eta 8 (10) cm bitarteko diametrokoa, lodia, haragitsua, hemisferikoa, gero ganbiletik ganbil-laura. Ertz inkurbatua eta kobre kolorekoa esfumatura more-oliba antzeko kolorekoekin. Azal bereizgarria, likatsua eta distiratsua eguraldi hezearekin eta matea lehorrarekin, lila purpuratik kobre kolorera doana, erreflexu moreekin eta zuntzexka erradialez estalia, kolore okre-horixkara dekoloratzeko joera du erdialdean.

Orriak: Estu, adnatatik subdekurrenteetara eta tartekatutako lamelulekin; hori bizi koloretik hori zikinera doan kolorekoak edo kafesnearen kolorekoak zahartzean eta ertz zurbilagoekin.

Hanka: 6 eta 8 cm bitarteko garaierakoa eta 1 eta 2 cm bitarteko lodierakoa, zilindrikoa, betea, lehorra eta distiratsua; horixka koloretik horixka-berdexkara doan kolorekoa, erraboil handi batekin oinaren alboan eta esporen metatzeagatik orban burdintsuz zikintzen diren errezel orokorraren hondarrekin. Zetadun gortina, horia eta iheskorra.

Haragia: Lodia, trinkoa, zurixka kapelan, baina morexka azalaren azpian eta hori-berdexka oinean.

Etimologia: Cortinarius hitza, gortinatik dator, gortina eta guzti, errezelaren hondakin bereizgarriak direla eta. Xanthophyllus epitetoa grezieratik dator, hori, esan nahi duen "xanthos" hitzetik eta orri, esan nahi duen "phyllon" hitzetik. Orrien koloreari erreferentzia eginez.

Jangarritasuna 
Ez du interes gastronomikorik.

Nahasketa arriskua 
Cortinarius rufoolivaceus delakoarekin nahas daiteke. Cortinarius splendens toxikoak ere antza du, baina honen kapelaren azalak hori-sufre kolorea izaten du, ez lila-oliba antzeko kolorea.

Sasoia eta lekua 
Udan eta udazkenean, hostozabalen basoetan, batez ere pagoetan eta haritzetan (Quercus).

Banaketa eremua 
Europa, Japonia.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Cortinarius