El Puerto de Santa Maríako espetxea

El Puerto de Santa Maríako espetxea () El Puerto de Santa María herrian (Cádiz) zegoen espetxea zen. Espetxe hau 1886 eta 1981 artean martxan egon zen. Gaur egun, era batez bere jarraipena izanik, handik kilometro batzuetara, Europako espetxegune handiena eraiki dute, Puerto I, Puerto II eta Puerto III.

Jatorrizko eraikina 
Espetxea hasieran antzinako komentu batean kokatu zen, Garaipenaren monasterioan alegia. Eraikina XVI. mendekoa zen, 1517an amaituta, etaMedinaceliko duketzak eraikia. Gaur egun, komentua berreskuratua izan da eta ekintza ofizialak eta kulturalak egiteko erabiltzen da. 1999an,Rafael Albertiri azkeneko agurra eskaini zitzaion bertan, esate baterako.

Espetxea 
Espetxea 1886an ireki zen, hasieran ospitale-espetxea bezala. 1891ko apirilaren 30ean, José Millán Astray, Espainiar Legioaren sortzailearen aita, zuzendaria izendatu zuten. Lehenengo presoak 1896ko apirilaren 25ean heldu ziren. Nahiko azkar ospe beltza izan zuen, batez ere presoek pairatzen zituzten baldintzengatik. Espainiako Bigarren Errepublikarekin eta frankismoarekin politikari askok bere ziegak ezagutu zituzten. Izen batzuk aipatzeagatik, Espainiako Gerra Zibila aurretik han egon zen Lluís Companys; gerra ondoren PSOEko Ramón Rubial eta Eleuterio Sánchez "El Lute". Gerra ondoren espetxeko populazioa asko handitu zen; momentu batean 5.479 preso izan ziren bertan entzerratuak, asko eta asko haien ideiengatik. Andaluziako Juntaren arabera erdia baino gehiago ez ziren andaluziarrak. Urte horietan espetxearen baldintzak aurretik txarrak baziren, okertu ziren eta, ondorioz, presoen hiltze tasa handia eman zen. Halaber, oso espetxe gogorraren ospea izan zuen. 60. hamarkadan, beste espetxetan moduan, matxinada ugari eman ziren El Puerton.

2013ko abenduaren 27an "Oroimenaren gunea" izendatu zuten.

Erreferentziak

Kanpo loturak 
 : El Penal de El Puerto de Santa María 1886-1981 liburuari buruzko webgunea.

Cádizko probintziako eraikinak
Espainiako espetxeak
Oroimen historikoa
Behinolako espetxeak
Espainiako Gerra Zibileko kontzentrazio-esparruak