Núria Feliu

Núria Feliu i Mestres  (Bartzelona, 1941eko irailaren 21a - ibidem, 2022ko uztailaren 22a) kataluniar abeslaria eta aktorea izan zen. Mota askotako musika herrikoia kantatu zuen.

Ibilbide artistikoa 
Núria Feliu i Mestres Bartzelonako Sants auzoan jaio zen. Josep Carreras tenoreak eta Àngel Casas aurkezleak izan zuten solfeoko irakasle beraren eskutik hasi zen musikan. Auzoko bizilagunek bere iruditzarra paseatzera ateratzen dute jaietan.

Antzerki-aktore 
Abeslari gisa arrakasta izan bazuen ere, arte eszenikoen munduan hasi zen aktore gisa, eta antzerkian aritzea zuen gaztetako amets. Hain zuzen ere, 1963an Teatre Experimental Català delakoan sartu zen, eta Èdip Rei de Sòfocles, Britànic de Racine eta Les Arrels de Wesker lanak estreinatu zituen. Bartzelonako Elkarte Dramatikoarekin ere lan egin zuen, eta halaxe aurkitu zuen Antoni Ros Marbà konpositore eta orkestra-zuzendariak. Edigsarekin harremanetan jarri zuen, "Els Setze Jutges" mugimenduaren diskoetxe nagusiarekin, beste genero batzuetara zabaldu nahi baitzuen, eta ez katalanezko kantautoreetara mugatu.

Kantari 
1965ean egin zuen debuta, eta Kataluniako herri-kanten, jazz, bolero eta kuple- diskoengatik nabarmendu zen. Ipar Amerikako estandarrak, countrya katalanez, jazz-bertsioak eta Tete Montoliu piano-jotzailearekin izan zuen lankidetzaz ezagutarazi zituen. Katalanezko zinemako soinu-banden abestiak ere interpretatu zituen, eta Josep Maria Andreu poeta izan zuen aitzindari, estilo horietako batzuetan katalana sartzen. Bere karrerako azken urteetan, Lucky Guri piano-joleak lagundu zion.

2007an, Núria Feliuk kataluniar sardana ezagunenak bildu zituen liburu-disko batean, La santa espina filmaren estreinaldiaren mendeurrena zela eta. La santa espina Àngel Guimeràren lan enblematikoa da, Enric Moreraren musikarekin. Feliuk Núria Feliu recita les sardanes més populars  lanean Kataluniako musikaren klasiko bihurtu diren poesia- eta koru-lan batzuk berreskuratu nahi izan zituen. Lan literario eta diskografiko horrek Lluís Subirana eta Núria Feliuk poeta eta konpositore katalan garrantzitsuenen hautaketa erakusgarri bat eskaini zuten.

2011ko urriaren 9an, Bartzelonako Liceuko Antzoki Handian, Núria Feliuk 50 urteko ibilbidea eta 70 urteko bizitza ospatu zuen "Núria Feliu 50/70" ikuskizun kolektiboan. Artista batzuek hartu zuten parte, eta berak abestu zituen zenbait abesti.

2015. urtean "Dies i records d'infantesa" liburua argitaratu zuen, Ara Laskek argitaratua, eta Albert Torras i Corbella kazetariak idatzia. Bere haurtzaroa gogoratzen zuen.

Heriotza 
Feliu Nova Cançóren aitzindarietako bat izan zen eta boleroak eta jazza katalanez interpretatzeagatik nabarmendu zen. Artistak 40 album baino gehiago utzi zituen. Feliuri oso egokia iruditu zitzaion "katalanez denetarik kanta daitekeela eta kantatu behar dela frogatzea"; beraz, katalanez abestutako herri-musikaren ahotsa izatea onartu zuen, frankismoak oso tratu txarra eman zion eta 70eko hamarkadan ere halaxe zen.

2021 urtearen hasieran iktus bat izan zuenetik konplikazioak izan zituen. Núria Feliu kantari eta aktore katalana 2022ko uztailaren 22an hil zen, 80 urte zituela.

Kataluniako Generalitatek hauxe idatzi zuen:"Núria Feliuk utzi gaitu, gure herrialdeko ikono ukaezina. Artista osoa, herri-kulturaren defendatzailea eta Kataluniako musika-ondarea berreskuratzeko funtsezko figura. Kataluniak negar egiten du gaur zure galerarekin".

Sariak eta aintzatespenak 

 1976an, Kultura Ministerioak Cançons d'Apel·les Mestres diskoagatik emandako Kultura Herrikoiaren Saria jaso zuen.
 1979an, Madrileko "Medalla del Cercle català" lanarekin
 1985ean Sant Jordiren Creuarekin
 1990ean, RGANEk emandako Zinemako Sant Jordi Sariarekin
 2008an, Bartzelonako Udalak Bartzelonako Ohorezko Domina eman zion.
 Bartzelonako Sants auzotarrek bere irudi erraldoia dute jaietan paseatzera ateratzeko..

Diskografia 

Hauxek dira bere lan batzuk: 
 1960 urteak

 1970 urteak

 80-90 urteak

 2000tik aurrerako urteak

Argitaratutako liburuak 
 Feliu, Núria. Núria Feliu: 25 anys. Bartzelona: Pòrtic, DL 1991. {{ISBN|8473064321}}.
 Feliu, Núria. Desvetllant poemes. Tria de versos per a un recital. Proa Edizioak, 1999. {{ISBN|9788482567495}}
 Feliu, Núria; Torras i Corbella, Albert. Dies i records d'infantesa. Bartzelona: Ara Llibres, 2015. {{ISBN|9788416154449}}. Autobiografia honetan, santuak hazten ikusi duen Bartzelonako auzoan eskaintzen ditu orri hauek. Artista gisa agertoki goiztiarra, maitasunen oroitzapena, txutxu-mutxuak, usainak eta garai eta auzo bateko giroa, Sants.

Erreferentziak

Bibliografia 

 Tretze kantari. Mainat, Joan Ramon. (Josep Maria Espinàsen hitzaurrea eta Colitaren argazkiak). Editorial Mediterránea. Bartzelona, 1982. .
 Núria Feliu. 25 urte Argazki-liburu biografikoa, Núria Feliuren testuekin. Pòrtic argitaletxea, Bartzelona. 1991. .

Kanpo estekak 

 Núria Feliuren webgune ofiziala

Bartzelonarrak
Katalanezko abeslariak
Jazz abeslariak
Kataluniako abeslariak
Emakume abeslariak
Kataluniako emakume aktoreak
Espainiako abeslariak
Espainiako emakume aktoreak
Nova Cançó
Bartzelonan hildakoak