Mariàngela Vilallonga

Mariàngela Vilallonga Vives (Girona, 1952ko apirilaren 3an) filologia latineko katedraduna da, Gironako Unibertsitatearen eskutik. Halaber, 2017. urtetik Institut d'Estudis Catalans edo IECko bigarren lehendakariordea da, non bestelako karguak ere bete dituen. 2019ko martxoaren 24an Kataluniako Generalitateko kultura-kontseilari berri modura izan zen izendatua, Laura Borràsen trukean eta Quim Torraren gobernuaren parte bezala. 2020ko irailaren 3an kontseilari-kargua utzi zuen, Àngels Ponsa-ren trukean.

Biografia 
Bere aita Josep Vilallonga izan zen, jostuna (Llagostera, 1922). Gironan jaioa, Llagosteran hazi zen. Hiriko karmelitetan ikasi zuen Lehen Hezkuntza, Bigarren Hezkuntza Gironako Institutuan eta Gironako Jaume Vicens Vives Institutuan ikasiz. Gironako Unibertsitatean ikasi zuen Filosofia eta Hizkuntzak karrera, Bartzelonako Unibertsitate Autonomoan filologia klasikoan lizentziatuz. 1974ko irailean bere tesina aurkeztu zuen: La estructura omfàlica a l'epístola Ad Pisones d'Horaci, Àngel Anglada-ren zuzendaritzapean.

1974. urte bertan Gironako Unibertsitate-Eskolan hasi zen lan egitea, maistra modura. Urte bat geroago, 1975ean, ezkondu zen.

Unibertsitate-urteak 
Bartzelonako Unibertsitate Autonomoaren eskutik filologia klasikoan doktorea, Gironako Unibertsitatearen eskutik filologia latindarrean katedraduna da, eta Maria Àngels Anglada-Carles Fages de Climent Literatura-Ondareko Katedrako zuzendari, 2004tik aurrera. Halaber, Literatura-Ondare Ikerketa-Taldearen zuzendari da ere.

XV eta XVI. mendeetako humanista ezberdinen arteko erlazioen inguruko ikerketa-proiektuak eduki ditu, Aragoiko Koroaren testuinguruan. Hala, aipagarri da arlo honetako Vilallongaren XV. mendeko Kataluniako latinezko literatura eta Gironako kardinal eta apezpikua zen Jon Margarit i Pau-ren inguruko ekarpenak, non aditua den.

Studia Humanitatis ikerketa-taldeko koordinatzailea da ere, Alemaniako, Italiako, Erresuma Batuetako, Belgikako eta Espainiako beste hamalau ikerlariekin batera. Liburutegi birtual bat sortu du ere, Gironako Unibertsitatearen Hizkuntza eta Kultura Institutuaren web-orriaren bidez eskuragarri; bertan, Kataluniako humanista nagusien biografiak eta beren latinezko lanen inguruko informazioa erraz aurki daiteke.

Akademia-lana 
2005eko otsailaren 28tik aurrera Institut d'Estudis Catalanseko (IEC) ohorezko kidea da, 255. zenbakiarekin. Era berean, 2017. urtetik aurrera, erakundearen bigarren lehendakariordea da ere. Aurretiaz ere eduki izan zuen kargu hau, Joan Solà-ren trukean, 2010. urteko urriaren 27an hildakoa. Karguan urte bereko azaroaren 11tik 2013rarte egon zen Vilallonga.

2015. urtetik Institució de les Lletres Catalaneseko (ILC) Gobernu-Batzarreko kide da ere, bai eta Kontseilu-Batzordeaeen kide ere. Beste hainbar erakunderen kide izan da ere: Gironako Arte- eta Kultura-Kontseilua (2008-2011), Kataluniako Eskola-Kontseilua (2011-2015), Kataluniako Generalitateko Kultura-Kontseilu Soziala (2014-2015), CRUSCAT Sareko Kontseilu-Batzordeko presidentea (2010-2015), Kataluniako Generalitateko Oroitzapenetarako Batzorde Antolatzailea (2011-2013) eta Revista de Girona aldizkariko koordinatzailea (1985-2008).

Politika-bizitza 
2019ko martxoaren 22an kultura-kontseilari modura izan zen aurkeztua, Quim Torraren gobernukide modura eta Laura Borràsen trukean.

Borràsek kargua utzi zuen 2019ko apirileko hauteskunde orokorretara aurkeztu agal izateko, Junts per Catalunyaren zerrendetan hautagai independente modura aurkezteko. Urte bereko martxoaren 24an, Vilallongak kontseilari-kargua lortu zuen, 2020ko irailaren 3a arte.

2020an nolabaiteko polemika sortu zuen Vilallongak, TV3 telebista-kateko Drama saio elebiduna "TV3ko gehiegizko espainolaren erabileraren" adibide modura jarriz. Vilallongaren hitzetan "Kataluniako [Autonomia-]Estatutuan eta CCMAren Legean" agetzen denez, TV3ren helburua "katalanaren defentsa eta sustatzea da", "TV3n gaztelania gehiegi entzuten dela" esanez eta oposizioaren gaitzespena lortuz.

Lanak 
Dozena bat baino gehiago monografia eta liburu idatzi ditu, bai eta Poemes francesos de Rainer M. Rilke (2011) liburua itzuli ere. Hainbat komunikabidetan egin du lan ere (El Punt, Presència, Revista de Girona, Serra d’Or, La Vanguardia, Avui eta Ara, nagusiak aipatzearren).

Liburuei dagokienez:

 Vida i obra de Jeroni Pau (doktoregotza-tesiaren laburpena; 1984)
 Jeroni Pau. Obres (bi liburuki; 1986) ISBN 9788472562820
 Els arbres (1986)
 Dos opuscles de Pere Miquel Carbonell (1988)
 Llengua i literatura de l'Edat Mitjana al Renaixement (1991), Albert Rossich-ekin
 La literatura llatina a Catalunya al segle xv. Repertori bio-bibliogràfic (1993) ISBN 9788472569300
 El Renaixement i l'Humanisme (2002) ISBN 9788484298854
 Atles literari de les terres de Girona (segles XIX i XX) (2003), Narcís-Jordi Aragó-rekin
 Johannes Burckard. Dietari secret (2003)
 Recrear Rodoreda Romanyà (2008)

Sariak 
2016ko apirilaren 26an Sant Jordiren Gurutzea (katalanez, Creu de Sant Jordi) jaso zuen "Aragoiko Koroaren latinezko literatura humanistaren ikerketarengatik".

Ikus, gainera 

 Koiné Manifestua

Erreferentziak 

Gironarrak
Kataluniako politikariak
Kataluniako hizkuntzalariak