1. linea (Txik Txak)

Txik Txaken 1. linea (estilitzatua) Tram'Busa sareko bi igarotze azkarreko autobus lineetako bat da. Lineak 31 geltoki eta 12 kilometro ditu guztira eta Baionagoiengo geltokia, Baiona udalerrian dagoena, Biarritzeko herriko etxeko geltokiarekin lotzen ditu, Biarritz udalerrian.

2019ko irailaren 2an inauguratu zen, Baionagoiena eta Biarritzeko herriko etxea geltokien artean.

2020. urtean, 1 600 000 bidaiari eraman zituen, sareko 2tik 1.

Historia 
Linea 2019ko irailaren 2an jarri zen martxan. Horretarako, inaugurazio bidaia bat egin zen lurraldeko agintari nagusiekin: Jean Rene Etxegarai (Baionako alkatea eta Euskal Hirigune Elkargoko lehendakaria), Claude Olive (Angeluko alkatea) eta Mixel Veunac (Biarritzeko alkatea), besteak beste.

Hurrengo asteetan, intzidentzia nagusia izan zen ez zegoela semaforoen arteko konexiorik, eta lehentasuna zutela autobusek sarearen barruan. Angeluko lau bidegurutzetan ibilgailuak gehiegi moteltzen zirela antzeman zen: Atxinetxe, Kadran, Bernain eta Europako biribilgunean. Hainbat izan ziren, halaber, garraio publikorako bakarrik ziren erreiak erabili zituzten edo bidegurutzeren batean bidea oztopatu zuten automobilistak. Pasatzeko maiztasunari dagokionez, 15 minututan hasi zen irailaren hasieran, 13ra urrian eta 11ra 2020ko urtarrilean.

Philippe Monguillot auzia 

2020ko uztailaren 5ean, Philippe Monguillot gidariak bere tram'busa Balishongo geltokian aparkatzen ari zela, zain zeuden bidaiariak tranbian igo zitezen, zenbait gizonek derrigorrezko maskara ez zeramatela konturatu zen, COVID-19 pandemia betean. Hori dela eta, gidari-kabinatik alde egin zuen, eta lau gizonei maskarak jartzeko eskatu zien. Bestela, ibilgailutik alde egiteko eskatu zien. Hala ere, irainduen erantzuna jipoi moduan etorri zen, eta gidaria garun-heriotza egoeran geratu zen Baionako ospitaleko ZIUn. Protesta gisa, 2 000 pertsona inguruk "martxa zuria" egin zuten, autobuseko gidariaren "hilketatzat" jo zutena salatzeko, eta justizia eskatu zuten. Manifestazioaren buruan Philippe Monguilloten alabak eta emaztea zeuden. Azkenik, gizona bizirik mantentzen zuen makinatik deskonektatu behar izan zuten eta lau gizonak hilketagatik atxilotu zituzten.

Ibilbidea

Bidea 
linea Seignautzeko biribilgunean hasten da, Henri Nafarroakoa hiribidearen eta 1814ko apirilaren 14 hiribidearen artean. Biribilgunea zeharkatzen du eta 1814ko apirilaren 14ko hiribiderantz doa, non sekzio erreserbatu bati ekiten dion. Bernat Etxeparre lizeoa baino pixka bat lehenago, etorbidea utzi eta Marcel Breuer alléera jaitsiko da, Breuer eta Joandin geltokiak dauden lekura. Jouandingo zelaigunerantz jarraitzen du lineak, eta handik Mounede hiribidera iristen da. Gaskoien plazako geltokia igaro ondoren, eskuinera biratu Mounede hiribidean. Gero, Hanburgoko bidea hartzen du, Caradoceko geltokia dagoen tokia, Château Caradoc klinikaren inguruan, eta Maurice-Delay doktorearen hiribidetik jarraitzen du, Caradoc lorategia zeharkatuz. Orduan, Tourettesko geltokia iristen da eta ezkerrera biratzen du Maubec kalean, non Tarnosetik datorren linearen trazatuari gehitzen zaion.

Junturak, bi lineak Maubec kalea jaisten dute, trafiko mugatukoa, Maubèceko geltokia geltokiari zerbitzua emanez. Baionako tren geltokia dagoen San Izpiritu plazara iristean, Baionako geltokia geltokia dago. Lineek Errepublika plaza zeharkatzen dute, Santizpirita zubia zeharkatzeko, Aturri ibaiaren gainean. Baiona Ttipia iritsi zenean, Garita–Museoak geltokia dago, Baionako euskal eta historia museotik eta Bonnat-Helleu museotik gertu. Ondoren, bi lerroek Errobi ibaia zeharkatu eta Askatasunaren plazara iristen dira, Baionako herriko etxearen parean, Baionako herriko etxeako geltokira. Amiral Lespes kaletik jarraitzen du ibilbideak, eta Euskaldunen plazako geltokira iristen da. Geltokiaren ondoren, lineak zuzen jarraitzen du Paulmy hiribidetik Basusarrirantz, eta lineak, berriz, eskuinera biratzen du Feriatik pasabidetik doan Biarritzera.

linea Azpiprefekturako geltokia iristen da eta BAB bulebarrera sartzen da, non Balishongo geltokia dagoen. Merkataritza eta Industriako Ganberako geltokia baino pixka bat lehenago, ezkerrera biratu Baiona-Itsas Irteerak burdinbide zaharra, zeina birmoldatu egin baita Tram'Busek soilik erabiltzeko. Sabaltza bidearen paraleloan jarraitzen du, beti trenbide zaharretan zehar, eta, ondoren, Txekiar Legioaren hiribidera sartzen da, non Arènes–Los Pontòts geltokia dagoen. Aritxaga errekarekiko paraleloan dagoen Barthesen bidera ezkerrera biratu ondoren, oraindik plataforma bananduan, Fòrumgo geltokira iristen da, Aritxagako bulebarraren azpitik pasatzen da eta Angelu udalerrian sartzen da.

BAB2 merkataritza-gunera iritsita, lineak BAB2 eta Armand Toulet geltokietatik inguratzen du, Peñako biribilgunea edo Maraiseko biribilgunea bezalako biribilgune ugari zeharkatuz. Jean-Léon Laporte hiribidearen amaieran, Bartetako geltokiaren ondoren, Baionako hiribidera iristen da lerroa. Bertan, erabat bananduta dagoen plataforma batean, Lembeye, Bernain–Montòri eta Angeluko herriko etxea zeharkatzen ditu. Baionako hiribidearen bukaeran, lineak Biarritzeko hiribidea hartzen du. Beti plataforma bereizian, Louillot, Moura eta Chassin geltokietatik pasatzen da, Biarritzeko udalerrira iritsi aurretik.

linea Biarritzen sartzen da Agilera geltokitik. Hemen, Henri Haget hiribidea bitan banatzen da, Biarritze aldera doana eta Angelu aldera doana. Linea ere bitan banatuko da, eta hiribide bakoitzean errei bat gordeko da. Biak Europako biribilgunean elkartzen dira, eta han Marne hiribidetik jarraitzen dute Europa–Marne geltokiraino. Hemendik ibilbidearen amaiera arte, linea bitan banatuko da behin betiko. Biarritze aldera doan atala, Ailleteko geltokian, Natalia erreginaren hiribidean sartu baino lehentxeago, Viktoria erreginaren hiribidetik jarraitzeko. Biarritzeko hiri barnean, San Xerles–Viktoria eta Palais geltokiak daude. Behin Biarritzeko herriko etxea iritsita, lineak ezkerrera biratu eta inguratzen du, Biarritzeko herriko etxea geltokira iritsiz.

Hau da mendebaldeko burualdea. Tram'Busa berriz irteten denean, kasu honetan Baionako norabidean, Marneko hiribidea hartuko du, non Continental, San Xerles–Marne eta Aillet geltokiak dauden, Baionatik datorren linearekin batera.

Geltokiak

Disuasio-aparkalekuak 
Lineak disuasio-aparkaleku ofizial bat ditu guztira, seinaleztatuta eta araututa.

Ustiapena 
Gaur egun, Keolis Euskal Kosta-Aturri enpresak ustiatzen du linea.

Maiztasunak 
Pasatzeko maiztasunak egunaren eta egunaren araberakoak dira. Egunean zehar, igarotze-maiztasun ohikoena 12 minutukoa da.

Batez besteko denborak 
Ibilbideko batez besteko denborak adierazgarriak dira, eta trafikoaren edo beste ezusteko batzuen arabera alda daitezke.

Flota 

Linean 10 ibilgailuk egiten dute lan guztira.

Tarifak 

2022ko uztailaren 4tik aurrera, Txik Txak sareko tarifak bateratu egingo dira, eta berdin-berdinak izango dira linea eta zerbitzu guztietarako, SNCFk emandako tren-zerbitzuetarako izan ezik, horiek garraio-titulu propioak baitituzte.

Bidaiariak 
Hauek dira lineko bidaiarien datuak:

Etorkizuna 
Pasatzeko maiztasuna 10 minutura jaitsi nahi da.

Oharrak

Erreferentziak

Ikus, gainera 

 Tram'Busa
 Txik Txak

Kanpo estekak 
 Txik Txak sarearen webgune ofiziala

Tram'Busa
Baionako garraioa
Angeluko garraioa
Biarrizko garraioa