Patxa plaza

Patxa plaza Baiona Ttipiko Tonneliers karrikaren eta Trinketeko karrikaren artean den plaza bat da. 2019 arte Trinketeko plaza deitzen zen.

Kokalekua 
Patxa plaza Baiona Ttipiko trinketaren ondoan kokatua da, Tonneliers eta Trinketeko karriken artean. Trinket hau Baionako zaharrena da. Ekialdean San Andres parrokia, Paul Bert parking-a zein Paueko eta Aturrialdeko Unibertsitatea ditu, iparraldean Marengo karrika, hegoaldean Pannecau karrika eta mendebaldean Errobi ibaia.

Patxa plazatik hurbil, Tonneliers karrikan beheiti, Patxoki Patxa mugimenduko gaztetxea zena kokatua da. Gaur egun, Bizi! mugimenduak kudeatzen du eta hainbat elkartek baliatzen dute.

Historia 
Hastapenean, Patxa plaza den lekuan eraikin batzuk baziren. Gerora herriko etxeak eraitsi egin zituen, eta ondotik petankan jokatzeko plaza bat bilakatu zen, zuhaitz eta bankuekin. 1989tik goiti autoentzako parking gisa baliatzen hasi zen.

1984an, GAL erakunde armatuak Joxean Lasa eta Joxi Zabala ETAko militanteak bahitu zituen Patxa plazan, euskal abertzaleen kontrako ekintza armatu garai bati hasiera emanez. Garai honek Baionarren bizia azkarki baldintzatu zuen.

1986tik goiti, Patxa mugimendua plaza bere bilkura eta ekintzetarako baliatzen hasi zen, bai eta Baionako besta alternatiboak antolatzeko ere. Gaur egun ere Patxa plazan ospatzen dira.

1994an, Herriaren Alde taldeak Asterixen komikietan oinarritu margoketa bat egin zuen. Bertan espainiar eta frantziar poliziak ageri dira, lupa batez handitua den Euskal Herriari begira. 1998an, Oroit eta Sala taldeak Iparretarrak erakundeko Jean Louis Larre "Popo"ren, Lasaren eta Zabalaren omenezko margoketa bat egin zuten. 2009an Jon Anzaren irudia gehitu zitzaien. Margoketa hauek oraino ikus daitezke, eta Patxa plazako ezaugarri bilakatu dira.

Plazaren zaharberritzea 

2017an Patxa Plaza Kolektiboak, Baionako herriko etxearekin batera, herri galdeketa bat plantan eman zuen Patxa plazaren zaharberritzeko. Galdeketa honetan Patxa plazaren erabiltzaile zen 11 urtetik gorako edonork parte hartzen ahal zuen, eta hainbat proposamenen artean, herritarrek autoentzako parking-a zena plaza bilakatzea adostu zuten. 2019an herriko etxeak bideratu lanak amaitu ziren eta gaur egun zuhaitzak eta bankuak dituen plaza bat da.

Zaharberritzeaz gain, Baionako herriko etxeak izena ere aldatu zion plazari: herritarren eskariari jarraiki, lehen ofizialki Trinketeko plaza zena Patxa plaza bilakatu zen 2019ko maiatzaren 25ean.

Margoketa historikoen parean den horman margoketa berriak egin dituzte. Horrez gain, Patxa plazatik ikusten den horma batean street art delakoaren margoketa berri bat ere egin zen. Bertan gauez argitzen den balea bat ageri da, barnean arrantzale txalupa bat duela.

Erreferentziak

Ikus, gainera 

 Gerra zikina Euskal Herrian
 Herriaren Alde
 Lasa eta Zabalaren hilketa
 Oroit eta Sala
 Patxa
 Patxoki
 Zizpa Gaztetxea

 
Baionako plazak
Baiona Ttipia
Baionako historia