Pato

,  ere deitua (Gaztelaniazko ahoskera: [ˈxweɣo ðel ˈpato], literalki "ahate jokoa"), zaldi gainean jokatzen den jokoa da, polo eta saskibaloiaren elementuak uztartzen dituena. Argentinako kirol nazionala da 1953az geroztik. 

Pato Gaztelaniaz "ahatea" da, hasierako jokoek ahate bizi bat erabiltzen baitzuten saski baten barruan baloiaren ordez.  Patoaren lehen bertsioen kontuak 1610az geroztik idatzi dira.  Jokalekua sarritan luzatzen zuen ondoko estancia (arrantxoak) darteko istantziara. Ahatearekin bere cascora (arrantxoaren etxea) iristen den lehen taldea izendatuko litzateke garaile.

'Patoa bere historian zehar hainbat aldiz debekatu zuten indarkeriagatik — ez bakarrik ahateari; gautxo asko zapaldu zituzten, eta beste askok bizitza galdu zuten jokoaren beroan hasitako aizto-borroketan. 1796an, apaiz katoliko batek azpimarratu zuen horrela hildako pato jokalariei ukatu egin behar zaiela kristau ehorzketa. Gobernu ordenantzak patoaren praktika debekatzen XIX. mendean zehar ohikoak izan ziren.

1930eko hamarkadan, patoa Alberto del Castillo Posse ganadutegiaren jabearen ahaleginen bidez arautu zen, polo modernoan inspiratutako arau-multzo bat idatzi zuen. Jokoak legitimitatea lortu zuen, Juan Perón presidenteak Argentinaren joko nazionala aldarrikatu zuen arte 1953an. Pato modernoan, zaldi gainean ibiltzen diren lau kideko bi taldek, tamaina egokiko sei helduleku dituen pilota baten jabetzagatik borrokatzen dute, eta baloia bertikalki kokatutako eraztun batetik (saskibaloian erabiltzen den eraztun horizontalaren aurka) jaurtiz lortzen dute puntuatzea. Eraztunek 100 cm-ko diametroa dute eta 240 cm altuerako zutoinen gainean daude. Sare itxi batek, 140 cm luzatzen dena, baloiari eusten dio golak sartu ondoren.

Irabazlea arauzko denboraren ostean gol gehien sartu dituen taldea da (8 minutuko "sei aldi").

Eremuaren neurriak hauek dira: luzera 180 m-tik eta 220 m-ra, zabalera 80 m-tik eta 90 m-ra. Baloia larruzkoa da, eta puztutako gomazko ganbera eta larruzko sei helduleku ditu. Bere diametroa 40 cm-koa da heldulekutik heldulekura eta bere pisua 1050 eta 1250 g bitartekoa da.Patoaren kontrola duen jokalariak (hau da, baloia helduleku batez eusten dio) eskuin besoa luzatuta ibili behar du, patoa eskainiz, arerioek patoa tiratzeko eta lapurtzeko aukera izan dezaten. Patoarekin ibiltzen den bitartean besoa ez luzatzea negada deritzon arau-haustea da.

Tira egitean edo zizelkatzean, bi jokalariek estribuen gainean egon behar dute eta aulkian esertzea saihestu behar dute; tiraldian esku hartzen ez duen eskuak, berriz, uhalei eutsi behar die. Tiraldia izaten da jokoaren alderik zirraragarriena.Patoa'' Frantzian, Portugalen eta beste herrialde batzuetan jokatzen den zaldi-baloiaren antzekoa da.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

 Federación Argentina de Pato y Horseball (in Spanish)
Argentinako kirola
Testuan gaztelania duten artikuluak