Édith Thomas

Édith Thomas (Montrouge, Hauts-de-Seine, 1909ko urtarrilaren 23a - Paris, 1970eko abenduaren 7a) Frantziako nobelagile, artxibozain, historialari eta kazetaria izan zen.

Ibilbidea 
Édith Thomas ingeniari agronomo baten eta irakasle baten alaba izan zen. École nationale des chartas-en ikasi zuen. Bertan, 1931n, artxibozain paleografoa titulua lortu zuen.

1933an Prix du premier roman (Lehen eleberriaren saria) irabazi zuen La Mort de Marie liburuagatik. Gero, kazetari lanean hasi zen, erreportajeak idazten, Frantziako Alderdi Komunistak sorturiko Ce soir egunkarian eta beste hainbat aldizkaritan (Vendredi, Europe, Regards, etab.).  Espainiako gerraren jarraipena egiten zuen, bereziki, eta errepublikanoen aldeko jarrera adierazi zuen.

Bigarren Mundu Gerran, erresistentzian sartu eta Alderdi Komunistarekin bat egin zuen 1942an. Les lettres françaises  argitalpen klandestinoa plazaratzen lagundu zuen. Hainbat ipuin argitaratu zituen aldizkari klandestinoetan izengoitiak erabilita (Jean Le Guern, Auxois). Ipuinak 1943an berrargitaratu ziren Contes d 'Auxois izenburupean, Éditions de Minuit argitaletxe berrian. Urte horretan bertan, Jean Paulhan eta Claude Morganekin batera, Comité national des écrivains (Idazleen Batzorde Nazionala) sortu zuen.  1944an, Femmes françaises aldizkari feminista eta komunista sortu zuen. Bertan Danielle Casanova erresistentearen heriotzaren berri eman zuen.

1948tik aurrera, Artxibo Nazionalean hasi zen lanean kontserbatzaile gisa, eta, 1949an, Alderdi Komunista utzi zuen. Garai hartan maitasun harremana izan zuen Anne Desclosekin, Dominique Aury ezizenaz Histoire d'O eleberri ospetsua idatzi zuen nobelagilearekin, hain zuzen. Dirudienez, idazlea Édith Thomasen nortasunaren ezaugarri batzuez baliatu zen Anne-Marieren pertsonaia osatzeko. 

Édith Thomas aitzindaria izan zen Emakumeen historiaren ikerketan: Les Pétroleuses saiakeran, Parisko Komunan  suteak eragin izanagatik faltsuki akusatuak izan ziren emakumeen historia kontatu zuen. Liburuak, 1964an, Prix Fémina Vacaresco saria lortu zuen. Ondoren, Louise Michelen biografia bat prestatzen aritu zen. 1971ko martxoan argitaratu zen, hil ondoren.

Prix Femina sariaren epaimahaiko kidea izan zen. 1970ean hil zen.

Esker onak 

 Parisko 5. barrutiko Pedro-Nicole kaleko 15. zenbakian plaka bat dago jarrita bere omenez.
 Parisko bide publiko batek bere izena darama, jaio zen Montrouge herritik gertu: Édith-Thomas plaza, Parisko 14. barrutian.
 Grenobleko udal- eta metropoli-artxiboen eraikinak bere izena du 2022ko ekainaren 16an inauguratu zutenetik.

Lanak 

 La Mort de Marie, Paris, Gallimard, 1934.
 L'Homme criminel, Paris, Gallimard, 1934.
 Sept-Sorts, Paris, Gallimard, 1935
 Le Refus, Paris, Éditions sociales internationales, 1936.
 Contes d'Auxois (transcrit du réel), Paris, Éditions de Minuit, 1943.
 Le Champ libre, Paris, Gallimard, 1945.
 Études de femmes, Paris, Éditions Colbert, 1945.
 La Libération de Paris, Paris, Mellottée, 1945.
 Berthie Albrecht, Pierre Arrighi, général Brosset, D. Corticchiato, Jean Prévost, cinq parmi d'autres, Paris, Éditions de Minuit, 1947 (René Char, Jacques Lecompte-Boinet, général de Larminat, Vercors-ekin batera).
 Jeanne d'Arc, Paris, Éditions Hier et aujourd'hui, 1947.
 Les Femmes de 1848, Paris, PUF, 1948.
 Ève et les autres, Paris, Gizard, 1952.
 Pauline Roland. Socialisme et féminisme au XIXe siècle, Paris, M. Rivière, 1956.
 George Sand, Paris, Éditions universitaires, 1959.
 Les «Pétroleuses», Paris, Gallimard, 1963, L'Amourier éditions-en 2019an berrargitaratua.
 Rossel, « Leurs figures» bilduma, Paris, Gallimard, 1967.
 édition critique des Œuvres du cardinal de Retz, Paris, Gallimard, 1968 (bibl. de la Pléiade) (avec M. Allem).
 Le Jeu d'échecs, Paris, Grasset, 1970. 2018an, Parisen,  Viviane Hamy-k berrargitaratua Édith Thomas-en loba Daniel Thomasek osatua).
 Louise Michel ou la Velléda de l'anarchie, Paris, Gallimard, 1971.
 Pages de journal (1939-1944), Paris, Viviane Hamy, 1995.
 Le Témoin compromis, Paris, Viviane Hamy, 1995 (1952an idatzia, Dorothy Kaufmann-ek aurkeztua) .

Erreferentziak

Bibliografia 
 Dorothy Kaufmann, Édith Thomas, passionnément résistante, Paris, Autrement, 2007 (Édith Thomas, a Passion for Resistance, liburuaren itzulpena. Cornell University Press, 2004)
 Christian Amalvi (zuz.), Dictionnaire biographique des historiens français et francophones, Paris, La Boutique de l’histoire, 2004
 Édith Thomasen idazki pertsonalak Frantziako Artxibategi Nazionaletan daude gordeta , Pierrefitte-sur-Seine-n, 318AP kodearekin: Funtsen inbentarioa.
 Dorothy Kaufmann, Nicole Racine, «Édith Thomas», Le Maitron.

Kanpo estekak 
 Hiztegi edo entziklopedia orokorretako sarrerak:
 Deutsche Biographie
 Dictionnaire universel des créatrices
 Autoritate-erregistroak:
 Fichier d’autorité international virtuel
 International Standard Name Identifier
 CiNii
 Bibliothèque nationale de France (données)
 Système universitaire de documentation
 Bibliothèque du Congrès
 Gemeinsame Normdatei
 Bibliothèque royale des Pays-Bas
 Bibliothèque nationale de Pologne
 Bibliothèque nationale d’Israël
 Bibliothèque universitaire de Pologne
 Bibliothèque apostolique vaticane
 Bibliothèque nationale d’Australie
 Bibliothèque universitaire de Zagreb
 Bibliothèque nationale tchèque
 WorldCat
 Bizitza publikoari buruzko iturria
 Maitron
 Ikerketari buruzko informazioa
 Persée
 Funtsak
 THOMAS (Édith).  Cote : 318AP. Pierrefitte-sur-Seine : Archives nationales de France

Gerra berriemaileak
Frantziako emakumeak
Emakume historialariak
Emakume idazleak
Frantziako Erresistentziaren kideak
Frantziako komunistak