Margaret Bonds

Margaret Bonds, benetako izena, Margaret Allison Bonds (Chicago, Illinois, 1913ko martxoaren 3a - Los Angeles, Kalifornia, 1972ko apirilaren 26a)  estatubatuar konpositore, pianista, moldatzaile eta irakaslea izan zen. Ameriketako Estatu Batuetan aintzatespena lortu zuen lehen konpositore eta interprete beltzetako bat, afroamerikar espiritualen moldaketa ezagunengatik eta Langston Hughesekin maiz egindako kolaborazioengatik gogoratzen da.

Bizitza

Familiaren jatorria eta bizitza 
Margaret Jeanette Allison Majors 1913ko martxoaren 3an jaio zen Chicagon (Illinois). Bere aitak, Monroe Alpheus Majors, eskubide zibilen mugimenduan indar aktiboa izan zuen mediku eta idazle gisa. Bere lanen artean, arraza oinarri hartuta American Medical Association-en kide izatea ukatu zitzaien mediku beltzentzako mediku-elkarte bat sortu zuen. Egile gisa, Majors ezaguna da "Noted Negro Women: Their Triumphs and Activities" ( euskaraz,"Emakume beltzei begira: haien garaipenak eta jarduerak") (1893) liburuagatik eta afroamerikar hainbat egunkaritako editore gisa egindako lanagatik. Bere ama, Estelle C. Bonds, elizako musikaria eta Musikari Beltzen Elkarte Nazionaleko kidea zen. 1957an hil zen. Margaret bere hildako bi gurasoengandik hurbil zegoen; bere bizitzan eta bere musikari lanetan duten eragina argia da, dudarik gabe.

1939an New Yorkera joan ondoren, Margaret Bonds 1940an Lawrence Richardson zaintzapeko ofizialarekin (1911-1990) ezkondu zen. Gerora bikoteak alaba bat izan zuen, Djane Richardson (1946-2011).   Bonds 1972ko apirilaren 26an Los Angelesen (Kalifornia) zendu zenean, bere senarra, alaba eta ahizpa geratu ziren.

Haurtzaroaren eta aurrekarien informazioa 

1917an, lau urte zituela, Margareten gurasoak dibortziatu egin ziren. Amaren etxean hazi zen eta amaren neska-izena jarri zioten, Bonds. Bonds garaiko idazle, artista eta musikari beltz nagusi askok bisitatutako etxean hazi zen; Etxeko gonbidatuen artean, Abbie Mitchell eta Lillian Evanti sopranoak edo Florence Price eta Will Marion Cook konpositoreak zeuden, eta horiek guztiak eragin handia izango zuten bere etorkizuneko musika ikasketetan eta karreran.     Bondsek konposiziorako trebetasun goiztiarra erakutsi zuen, bere lehen lana, "Marquette Street Blues" izenekoa, bost urte zituela idatzi baitzuen.  Lehen musika ikasketak bere amarekin izan zituen, piano-klaseak ematen baitzizkion etxean. 

Bonds dantza eta abeslarien laguntzaile gisa aritu zen Chicago inguruko hainbat ikuskizun eta afari klubetan;  musika zatiak ere kopiatu zituen beste konpositore batzuentzat.

Hezkuntza 
Batxilergoan, Bondsek pianoa eta konposizioa ikasi zituen Florence Price eta William Dawsonekin . 1929an, 16 urte zituela, Bonds-ek Northwestern Unibertsitatean hasi zituen ikasketak, eta bertan Musikako Lizentziatura (1933) eta Musikako Masterra (1934) piano eta konposizioko tituluak lortu zituen. Bonds Northwestern Unibertsitateko ikasle beltz bakanetako bat izan zen; ingurunea etsai, arrazista eta ia jasanezina zen. Ikasteko baimena eman bazioten ere, ez zioten campusean bizitzen utzi. Margaretek hauxe zioen, James Hatch-i egindako elkarrizketa batean:"Aurreiritzizko unibertsitate honetan nengoen, izugarrizko aurreiritzizko leku honetan... Poesia zuten Evanston Public Libraryko sotoan nengoen begira. “Black Speaks of Rivers”  (euskaraz, “Beltza ibaiez ari da”) poema zoragarri honekin jarri nintzen harremanetan eta ziur nago nire segurtasun sentimenduak lagundu zidala, poema horretan gizon beltza zein handia den kontatzen baitu. Eta zalantzaren bat izango banu, -izan beharko nukeena - hemen zaude jatetxeek zerbitzatuko ez zaituen leku batean eta unibertsitatera joaten zara, sakrifikatu egiten ari zara, eskola gainditzen saiatzen ari zara - eta badakit poema hark lagundu zidala salbatzen.  Bonds New York hirira joan zen Northwestern Unibertsitatean graduatu ondoren. Han Juilliard School of Music ospetsuan parte hartu zuen eta konposizioa ikasi zuen Roy Harris, Robert Starer eta Emerson Harperrekin, eta pianoa Djane Herzekin.   Walter Gossett-ekin ere ikasi zuen.  Ikasgaiak jarraitu zituen Nadia Boulangerrekin, zeinek Bondsen lana ikusita, ez zuela ikasketa gehiago behar eta irakasteari uko egin zion. Hala ere, ez dago argi Boulanger-ek benetan pentsatu zuen Bondsek ez zuela irakaskuntza gehiago behar edo arraza-aurreiritziengatik jokatzen ari ote zen horrela. Boulanger-ek aipatzen duen lana "The Negro Speaks of Rivers" da, Langston Hughesen izenburu bereko poemaren ahots eta pianorako agertokia, Northwestern Unibertsitatean Bonds-i erosotasun handia eman zion poema bera.

Langston Hughes 
Langston Hughes (1901-1967) afroamerikar poeta eta idazle oparoa izan zen. 1936an pertsonalki ezagutu ostean, Hughes eta Bonds lagun handiak egin ziren eta bere lanaren zati handi bat musikatu zuen. 1952ko maiatzaren 22an, Langston (poeta), Bonds (pianista) eta Daniel Andrews (baritonoa) "An Evening of Music and Poetry in Negro Life" (euskaraz, "Musika eta poesia gau bat bizitza beltzean") proiektu batean elkarlanean aritu ziren Community Church-en. Proiektu hau Bond-ek New Yorkeko Town Hall-en, 1952ko otsailaren 7an, bakarkako lehen emanaldiaren ostean gauzatu zen. Lagun ona izan zen seinale, Hughesek Western Union-i telegrama bat bidali zion Bonds-i bere emanaldiaren arratsaldean, bertan egotea zenbat nahi zuen esanez eta bere desio onenak bidaliz. 

Bondsek hainbat musika-antzerki lan idatzi zituen. 1959an, Hughesen "Shakespeare in Harlem" libretoari musika jarri zion. 1960an estreinatu zen 41. Street Antzokian.  Beste kolaborazioen artean hauexek daude : "The Negro Speaks of Rivers", "Songs of the Seasons" eta "Three Dream Portraits". Langston Hughesen testu batean oinarritutako beste lan bat 2018ko otsailean interpretatu zuen lehen aldiz Washingtonen, Georgetown University Concert Choir-ek Frederick Binkholder-en gidaritzapean. "Simon Bore the Cross" izenekoa, pianorako eta ahotserako kantata bat da, eta " He Never Said a Mumblin' Word " espiritualean oinarrituta dago.  

Langston Hughesen heriotza 1967an gogorra izan zen Bondsentzat. Ondoren, bere senarra eta alaba utzi  eta New Yorketik Los Angelesera bizitzera joanda, bertan egon zen 1972ko apirilaren 26an hil zen arte.

Karrera 

Bonds bere karreran aktiboa izan zen Northwestern Unibertsitatean egin zituen ikasketetan zehar. 1932an, Bonds-en "Sea Ghost" konposizioak Wanamaker Foundation Sari entzutetsua irabazi zuen, publikoaren arreta jarriz.  1933ko ekainaren 15ean, Bonds Chicago Symphony Orchestrarekin —historian egin zuen lehen pertsona beltzak — jo zuen Century of Progress seriean (John Alden Carpenterren pianorako eta orkestrarako kontzertua). 1934an itzuli zen Florence Price irakasle ohiak konposatutako Piano Kontzertua interpretatzera . 

Graduatu ondoren, Bonds-ek Chicagon irakasten, konposatzen eta antzezten jarraitu zuen. Bere ikasle aipagarrietako bi Ned Rorem eta Gerald Cook izan ziren, beraiekin piano-bikoteak egin zituen bere azken urteetan. 1936an, Allied Arts Academy ireki zuen eta bertan artea, musika eta balleta irakatsi zituen. Urte horretan bertan, "Peach Tree Street"-en moldaketa bat agertu zen "Gone With the Wind".  

1939an, New Yorkera joan zen bizitzera, musika editatu eta hainbat abesti ezagunetan kolaboratu zuen.   1952ko otsailaren 7an bakarkako debuta egin zuen Udaletxean.Geroago, Margaret Bonds ek Chamber Society sortu zuen, musikari beltzen talde bat, konpositore klasiko beltzen lanak egiten zituena. Bonds Harlemen bizi zen, eta musika proiektu askotan lan egin zuen auzoan. Kultur Komunitate Zentro bat ezartzen lagundu zuen, eta musika ministro gisa aritu zen inguruko eliza batean.

1950eko hamarkadako Bondsen lanen artean "The Ballad of the Brown King" (euskaraz, "Errege marroiaren/ beltzaren balada") dago, tamaina handiko lana, 1954ko abenduan New Yorken estreinatu zena. Hiru Errege Magoen istorioa kontatzen du, batez ere Balthazar, "errege marroi/beltza" deiturikoa. Hasiera batean ahotsa eta pianorako idatzia izan zen, baina gero koru, bakarlari eta orkestrarako berrikusi eta, azkenean, CBS-k telebistan eman zuen 1960an. Bederatzi mugimenduko obra handia, piezak hainbat musika tradizio beltzeko elementuak uztartzen ditu, hala nola jazza, bluesa, calypsoa eta espirituala . Bonds bere ibilbideko aldi horretan beste lan batzuk idazten ari zen: 1959an argitaratu ziren Three Dream Portraits ahots eta pianorako, berriro Hughesen poesia ezarriz. Korurako eta organorako "Re Minor Meza" urte berean eman zen lehen aldiz. 

Ahotserako bere konposizioen ondorioz, Bonds antzerkigintzan aktiboa izan zen, gero ekoizpen ugaritan musika-zuzendari gisa arituz eta bi ballet idatziz.  1964an, Bondsek Orkestrarako "Montgomery Variations" idatzi zuen, "I Want Jesus to Walk with Me" espiritualaren zazpi aldaera programatikoko multzoa. Bondsek lanerako programa bat idatzi zuen, zeinak Hegoaldeko Beltzek Jim Crow Hegoaldeko politika segregazionistak jada ez onartzeko erabakian zentratu zen, Montgomeryko autobusen boikotetan eta 1963an Birminghameko Sixteenth Street Baptist Church-en bonbardaketari begira. 1964an Bondsek amaitutako lana Ned Rorem-ekin, lagun min eta ikasle ohiarekin, partekatu zuen. Azkenean Martin Luther King Jr.ri eskaini zion lana. Bi urte geroago, Los Angelesera joan zen bizitzera, Los Angeleseko Inner City Institute-n eta Inner City Cultural Center-en musika irakasten.  Zubin Mehtak eta Los Angeleseko Filarmonikoak 1972an abesbatzarako eta orkestrarako "Credo"  lana estreinatu zuten. Bonds ustekabean hil zen hilabete batzuk geroago, bere 59. urtebetetzetik lasterrera.

Sariak eta aintzatespenak 
 1932an, Bonds-en "Sea Ghost" konposizioak Wanamaker Foundation Sari entzutetsua irabazi zuen.

Kidetzak  
Musikari Beltzen Elkarte Nazionala Gazteen Musika Elkartea (High School)

Alpha Kappa Alpha Sorority, Incorporated

Piano Irakasleen Gremio Nazionala (1951)

American Musicians' Welfare Association (1951)

Koloretako Emakumeen Kluben Elkarte Nazionala (1962)

Ondarea 
Margaret Bondsek asko egin zuen musikari beltzen musika sustatzeko. Bere konposizioek eta letrek garaiko arraza-gaiak jorratzen zituzten. Chicagoko Orkestra Sinfonikoaren emanaldia une historikoa izan zen, interprete beltz batek bakarlari gisa haiekin batera jo zuen lehen aldia izan zen. Bonds-ek bere aitaren aktibismo politikoa amaren musikagintza zentzuarekin lotu zuen. Horrez gain, afroamerikar espiritualen moldaketa ezagun asko, "He's Got the Whole World In His Hands", esaterako, Bondsek sortu zituen.

Lan nagusiak 

Sea Ghost, ahotsa eta pianoa (1932)
Don't You Want to Be Free, musical-theater work  (1938), Text: Langston Hughes
Wings over Broadway, orkestra (1940) 
Tropics After Dark, musical-theater work (1940)
The Negro Speaks of Rivers, ahotsa eta pianoa (1942)
Troubled Water, piano 
The Ballad of the Brown King, chorus, soloists, and orchestra (1954)
Songs of the Seasons, voice and piano (1955) 
Three Dream Portraits, voice and piano (1959)
Mass in D-Minor, chorus and organ (1959)
Shakespeare in Harlem, music-theater work (1959), Text: Langston Hughes
U.S.A., music-theater work, Text: John Dos Passos)
Joshua Fit De Battle of Jericho, voice and orchestra (1959)
Ballad of the Brown King, chorus and orchestra (1960)
Fields of Wonder, men's voices (1963)
Montgomery Variations, orchestra (1964)
Credo, S solo, Bar solo, chorus and orchestra (1965)

Pieces for stage 

 Shakespeare in Harlem, music-theater work (1959), Text: Langston Hughes
 Romey and Julie, Text: R. Dunmore
 U.S.A., music-theater work, Text: R. Dunmore
 The Migration, ballet
 Wings over Broadway, ballet

Pieces for solo voice
Be a little savage with me, Text: Langston Hughes
Chocolate Carmencita, Text: Langston Hughes
Cowboy from South Parkway, Text: Langston Hughes
Didn't it rain!, Spiritual
Empty Interlude, Text: Roger Chaney and Andy Razaf
Ezekiel saw de wheel
Five Creek-Freedmen spirituals (1946)
 "Dry Bones"
 "Sit down servant"
 "Lord, I just can't keep from crying"
 "You can tell the world"
 "I'll reach to heaven"
Georgia (1939), in collaboration with A. Razaf, and J. Davis
Go tell it on the mountain
He's got the whole world in His hands
Hold on
I got a home in that rock
I shall pass through the world
I'll make you savvy
Joshua fit da battle of Jericho, Spiritual
Just a no good man, Text: Langston Hughes
Let's make a dream come true
Lonely little maiden by the sea, Text: Langston Hughes
Market day in Martinique, Text: Langston Hughes
Mary had a little baby
The Negro speaks of rivers (1942), Text: Langston Hughes
No good man
Peachtree street
Pretty flower of the tropics, Text: Langston Hughes and Arna Bontemps
Rainbow gold, Text: Roger Cheney
Sing aho, Spiritual
Six Songs on Poems by Edna St. Vincent Millay
"Women Have Loved Before as I Love Now"
"Hyacinth"
"Even in the Moment"
"Feast"
"I Know My Mind"
"What Lips My Lips Have Kissed"
Songs of the Seasons, Text: Langston Hughes
 "Poem d'automne"
 "Winter-moon"
 "Young love in spring"
 "Summer storm"
Spring will be so sad when she comes this year (1940), in collaboration with H. Dickinson
Sweet nothings in Spanish, Text: Langston Hughes and Arna Bontemps
Three Sacred Songs
"No Man Has Seen His Face"
"Touch the Hem of His Garment"
"Faith in Thee"
Tain't no need, Text: Roger Cheney
Three dream portraits (1959)
To a brown girl dead, Text: Countee Cullen
The way we dance in Chicago/Harlem, Text: Langston Hughes
When the dove enters in, Text: Langston Hughes
When the sun goes down in rhumba land, Text: Langston Hughes and Arna Bontemps
The Pasture (1959), Text: R. Frost
Stopping by the Woods on a Snowy Evening (1963), Text: R. Frost

Pieces for piano
Lillian M. Bowles: For the piano
Troubled water(1967)
Two Piano Pieces
"Tangamerican"
"Fugal Dance

 Spiritual Suite

Choral pieces
Ballad of the brown king (SATB, tenor solo), Text: Langston Hughes
Children's sleep (SATB), Text: Vernon Glasser
Credo (soprano solo, baritone solo, SATB chorus, piano) (1966), Text: W.E.B. Du Bois<ed. John Michael Cooper (Bryn Mawr, Pennsylvania: Hildegard Publishing Company, 2020)>
Credo (soprano solo, baritone solo, SATB chorus, orchestra) (1967), text: W.E.B. Du Bois<ed. John Michael Cooper (Bryn Mawr, Pennsylvania: Hildegard Publishing Company, 2020)>
 Touch the Hem of His Garment (S solo, SATB chorus, piano) (1968). Text: Janice Lovoos. (see also under 'Pieces for Solo Voice)
 No Man Has Seen His Face (S or T solo, SATB chorus, piano) (1968). Text: Janice Lovoos. (see also under 'Pieces for Solo Voice)
Ezek'el saw de wheel
Go tell it on the mountain
Hold on
I shall pass through this world (a capella)
Mary had a little baby (SSAA)
The Negro speaks of rivers, Text: Langston Hughes
You can tell the world (SSA)
You can tell the world (TTBB)
Fields of Wonder, song cycle, male chorus, Text: Langston Hughes
Mass in D minor (only Kyrie is extant)
This Little light of mine, spiritual, for soprano, chorus, and orchestra
Touch the Hem of His Garment (Lovoos), for soprano, chorus, and piano 
Standin' in the need of prayer, spiritual, for soprano and chorus
I wish I knew how it would feel to be free, spiritual, for soprano, chorus, and orchestra
Sinner, please don't let this harvest pass, spiritual, for soprano and mixed chorus

List includes works compiled in a monograph published by the Center for Black Music Research at Columbia College Chicago.

Grabaketak 
1960ko hamarkadan, Leontyne Price, nazioartean famatua izan zen lehen afroamerikar opera abeslaria, Bondsen espiritualen moldaketa batzuk enkargatu eta grabatu zituen. Bondsen musika batzuk, piano piezak eta abesti artistikoak batez ere, hainbat musika-etxetan grabatu dira, gehienbat konpositore beltzen musika-albumetan. 2019an The Ballad of the Brown King (The Dessoff Choirs eta Orchestrak egina) estreinatu zen Avie zigiluarekin.

Erreferentziak

Ikus, gainera 
 Fuller, Sophie. The Pandora Guide to Women Composers. London: HarperCollins, 1994.
 Harris, C. C. Jr. "Three Schools of Black Composers and Arrangers 1900-1970." Choral Journal 14, no. 8, 1974.
 Hawkins, D. "Bonds, Margaret." In International Dictionary of Black Composer, edited by S.A. Floyd. Chicago: Fitzroy Dearborn, 1999.
 Lauritzen, Brian.  "Open Ears: The Endlessly Unfolding Story of Margaret Bonds", 2018.04.30
 Thomas, A.J. A Study of the Selected Masses of Twentieth-Century Black Composers: Margaret Bonds, Robert Ray, George Walker. D.M.A. diss., University of Illinois, 1983.
 Tischler, A. Fifteen Black American Composers with a Bibliography of their Works. Detroit: Information Coordinators, 1981.
 Walker-Hill, Helen. From Spirituals to Symphonies: African-American Women Composers and Their Music. Champaign, IL: University of Illinois Press, 2007.

Kanpo estekak 
 Bonds Margaret Bonds at AllMusic
 Margaret Bonds Estatu Batuetako Eguneko Biografia Nazionala
 Margaret Bonds Paperak . James Weldon Johnson bilduma Yale American Literature bilduman, Beinecke Rare Book eta Eskuizkribuen Liburutegian.
1972ko heriotzak

1913ko jaiotzak
Amerikarrak
Musikariak
Musikagileak
Piano-jotzaileak
Emakume irakasleak
Emakume aitzindariak