Esperientzia (filosofia)

Esperientzia organismo kontzienteek inguruko mundua hautemateko duten prozesua da. Esperientziek kontzientzia aktiboa izan dezakete esperientzia duen pertsonaren aldetik, baina ez dute zertan izan. Esperientzia da filosofiaren alor ezberdinen gai nagusia, besteak beste, hautemapenaren filosofia, izpirituaren filosofia eta fenomenologia.

"Esperientzia" hitzaren hainbat adiera ezberdin bereizi behar dira. "Esperientzia" hitzak "hautemapena", "sentsazioa" edo "behaketa" lerroetan zehar esan nahi du. Hitzaren adiera honetan esperientziatik lortutako ezagutza "ezagutza enpirikoa" edo "a posteriori ezagutza" deitzen da. Horrek proposiziozko ezagutza ekar dezake (adibidez, zenbait gauza sentimenezko esperientzian oinarriturik egiazkoak direla aurkitzea), prozedurazko ezagutza (adibidez, sentimenezko esperientzian oinarritutako zeregin jakin bat betetzen ikastea) edo ezagupenez ezagutzea (adibidez, pertsona, leku edo objektu jakin batzuekiko hurbiltasuna, haiekiko esperientzia bitartegabean oinarritutako ezagutza).

Hizkuntza arruntean, "Esperientzia" hitzak, horren ordez, batzuetan, norberaren gaitasun edo esperimentu mailara jo dezake, orokorrean edo gai jakin batera mugaturik. Hitzaren adiera honetan, "Esperientzia" k, oro har, ezagutzari egiten dio erreferentzia; Artikulu hori ez da esperientziari buruzkoa zentzu horretan, baizik eta gertaeren berehalako begiespenari buruzkoa da.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Zientziaren filosofia
Metafisikako kontzeptuak
Hautematea
Kontzientzia
Ezagutza iturriak
Gogamenaren filosofiako kontzeptuak