Puyko Andre Maria

Puyko Andre Maria edo Puyko Birjina Mariaren izena da eta Lizarrako zein Merindadeko (Nafarroa Garaia) zaindaria da.

Etimologia 
Lizarran frankoen komunitate indartsua bizi izan zen eta hizkuntza horretatik etor daiteke: puy edo menditxo. Beste hipotesiaren arabera Nafarroan puyo hitza erabiltzen zen. Andre Mariaren irudia menditxo baten goi aldean aurkitu zen eta horrek justifikatu dezake.

Kondaira 
Kondairaren arabera 1085. urtean, Lizarra hiria sortu aurretik, Abartzuzako artzain batzuek menditxoa igo zuten izar batzuek erakarrita. Izar horiek markatzen zuten tokian leize bat aurkitu zuten eta barruan irudia: Andre Maria haurtxoarekin. Muino batean aurkitu zutelarik Puyko Andre Maria deitu zioten. Frantzian badago antzeko kondaira bat, Le Puy-en-Velayko katedralean. Dena dela, badira beste antzeko kasu gertuagoak, esaterako Orreaga Andre mariarena.

Historia 
Agerpenaren data moduan 1085. urtean izan zela esan ohi da. Antso V.a Remiritz Iruñeko erregeak Andre Mariaren ohorean baseliza eraikitzea agindu zuen. 1958ko maiatzaren 25ean koroatu zuten eta urtero, egun horretan, hiriko festak ospatzen dira.

Basilika 

Egungo Puyko Andre Mariaren basilika hiriko goi aldean dago, izen bereko ikastetxearen ondoan. Eraikin hori Victor Eusa arkitekto nafarraren lana da. Barruan Andre Mariaren tailu gotikoa gordetzen da.

Erreferentziak

Ikus gainera 
 Puyko Andre Mariaren basilika

Kanpo estekak 
 :Puyko Andre Maria Auñamendi Entziklopedian.

Mariaren izenak
Lizarrako historia
Euskal Herriko kondairak
Nafarroa Garaiko jaiak
Eskultura gotikoa