Juan Pereda

Juan Pereda Asbún (1931ko ekainaren 17a – 2012ko azaroaren 25a ) 1978an Boliviako de facto 52. presidente izan zen Boliviako jeneral militarra izan zen. Lau hilabetez bakarrik gobernatu bazuen ere, presidentetzara igotzeak Boliviako historiako aldi ezegonkorrenari hasiera eman zion, 4 urte pasatxoan (1978-1982) bederatzi presidenterekin, aurreko zazpietan bakarrarekin alderatuta.

Biografia 

La Pazen jaioa 1931ko ekainaren 17an  bere aita merkatari familia batekoa zen eta ama palestinar kristauen familia aberats batekoa.  Pereda Boliviako indar armatuetan sartu zen, gero jaioberria zen Aire Indarren parte bihurtuz. Abiazio Militarreko Eskola zuzendu zuen eta, ondoren, Aire Armadako Komandante izendatu zuten. Hugo Banzerren diktaduran (1971-1978) aritu zen Industria ministro gisa eta, 1970eko hamarkadaren amaieran, Barne ministro gisa, beharbada erregimeneko kargurik boteretsuena Banzer beraren ondoren.

1978an orduko diktadoreak zazpi urte agintean egon ostean hauteskundeak deitzea erabaki zuenean, Pereda aukeratu zuen ordezko gisa aurkezteko. Garai hartan, Boliviako presidenteei berehala berriro hautatzea debekatu zitzaien. Suposatzen zen Pereda hauteskunde trukatu baten "laguntzaz" hautatuko zela, lau urtez gobernatuko zuela, eta, ondoren, Banzer presidente konstituzional gisa itzultzeko aukera emango zuela bere irudia leuntzeko eta politika zibilera igarotzeko denbora izan zuenean. Antza denez, Banzerrek gogoeta egin zuen, hauteskundeen garairako Hernán Siles presidente ohiaren UDP ezkerreko koalizioak lidertza handia lortu baitzuen inkestetan, eta inongo trukeak ezin zuen ukatu. 

Pereda Herri Batasun Abertzaleko hautagai gisa aurkeztu zen, eskuineko aliantza batean. Emaitza ofizialek erakutsi zuten Peredak irabazi zuela botoen ehuneko 50 pasatxorekin, erabateko garaipena lortzeko atalasearen gainetik mila boto batzuk. Hala ere, protestek herrialdea paralizatu zuten eta erakunde independenteek adostu zuten irteteko inkesta guztiek adierazten zutela Silesek ondo irabazi zuela, ustezko emaitzarekin alderatuta. Gainera, emaitza ofizialek erroldatutako hautesleek baino 200.000 boto gehiago eman zirela erakutsi zuten. Une honetan, Banzerrek hauteskundeak baliogabetu, hauteskunde iruzurra salatu eta guztiz desbideratu zen, funtsean, Pereda eta bere jarraitzaile hurbilenei errua botaz. Urtebete edo bi barru hauteskundeak berriro deituko zituela adierazi zuen.

Banzerrek Pereda gabe kalkulatu zuen, ordea, Banzerrek boterean jarraitzeko tresna gisa erabilia sentitu zena. Estatu kolpea eman zuen, Banzerrek bere helburu politikoetarako indar armatuak manipulatzen zituela uste zuten militar askoren laguntzarekin. 1978ko uztailean Banzerrek Palacio Quemadotik alde egin behar izan ostean, Peredak zin egin zuen presidente gisa, nahiz eta konstituzionala ez izan, iruzurra hain nabarmena izan baitzen, argi ikusten baitzen. Banzerri leporatu zion, ordea, eta konpromisorik gabe adierazi zuen arrazoizko epe batean hauteskunde berriak deituko zituela. Zentzu honetan zuen argitasun falta eta gobernu programa koherente baten urritasun nabaria bere galera izan zen. Lau hilabeteko karguan egon ondoren, Pereda jenerala irauli zuten demokratikoki orientatutako ofizialek David Padilla jeneralaren gidaritzapean.  Denek traizionatua sentituz (Banzer-etik hasi eta 1978ko uztaileko estatu kolpean bere konspiratzaileetaraino), une horretan Pereda bizitza publikotik alde egin zuen eta ez zuen berriro politikan parte hartu.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Boliviako lehendakariak