Errumaniar Akademia

Errumaniar Akademia () Errumanian 1866ko urtarrilaren 13an sortutako erakunde kulturala da. Hasieran Errumaniar Elkarte Literarioa izena zuen. Ikerketen eta jakintza arlo desberdinak jasotzen ditu: artistikoak, zientifikoak, literarioa. Akademiak 181 partaide ditu; bizitza osorako aukeratuak dira. Egoitza nagusia Bukaresteko Calea Victoriein dago.

Historia 
Akademia C. A. Rosettiren ekimenez sortu zen, 1866ko apirilaren 1an. Hasierako izena Societatea Literară Română zen. Erakunde berriaren partaide guztiak garaiko errumaniar gizartearen pertsonalitateak ziren. Sortu eta handik gutxira bi izen aldaketa ezagutu zituen Akademiak: Societatea Academică Romînă, 1867an eta Academia Română, 1879an; azken hau Karlos I.a Errumaniakoa tronuan egon zen bitartean.

Egungo Presidentea Ionel Valentin Vlad da.

Helburuak 
Akademiaren helburu nagusiak hauek dira:
 Hizkuntzaren zaintza eta garapena
 Errumaniar literaturaren babesa
 Errumaniako historia lantzea
 Zientzia ikerketa esparru desberdinetan.

Proiektuak 
Beste artean hauek dira nagusiak:
 Errumaniar hizkuntzaren hiztegi azaldua (Dicţionarul explicativ al limbii române)
 Errumaniar literaturaren hiztegia
 Errumaniar herriaren historia.

Sailak 
Akademiak 14 sail ditu:
 Filologia eta literatura
 Zientzia historikoak eta arkeologikoak
 Matematika zientziak
 Fisika zientziak
 Kimika zientziak
 Biologia zientziak
 Geonomika zientziak
 Biologia zientziak
 Teknika zientziak
 Nekazari zientziak
 Medikuntza zientziak
 Ekonomika, juridiko eta soziologia zientziak
 Filosofia, teologia, psikologia y pedagogia 
 Arte, arkitektura eta ikusentzunezkoak
 Zientzia eta informatik teknologia.

Presidenteak 
 Ion Heliade Radulescu (1867-1870)
 August Treboniu Laurian (1870-1872)
 Nicolae Kretzulescu (1872-1873)
 August Treboniu Laurian (1873-1876)
 Ion Ghica (1876-1882)
 Dimitrie A. Sturdza (1882-1884)
 Ion Ghica (1884-1887)
 Mihail Kogalniceanu (1887-1890)
 Ion Ghica (1890-1893)
 George Barit (1893-1893)
 Iacob C. Negruzzi (1893-1894)
 Ion Ghica (1894-1895)
 Nicolae Kretzulescu (1895-1898)
 Petru Poni (1898-1901)
 Petre S. Aurelian (1901-1904)
 Ioan Kalinderu (1904-1907)
 Anghel Saligny (1907-1910)
 Iacob C. Negruzzi (1910-1913)
 Constantin I. Istrati (1913-1916)
 Petru Poni (1916-1920)
 Dimitrie Onciul (1920-1923)
 Iacob C. Negruzzi (1923-1926)
 Emil Racovita (1926-1929)
 Ioan Bianu (1929-1932)
 Ludovic Mrazec (1932-1935)
 Alexandru Lapedatu (1935-1938)
 Constantin Radulescu-Motru (1938-1941)
 Ion Th. Simionescu (1941-1944)
 Dimitrie Gusti (1944-1946)
 Andrei Radulescu (1946-1948)
 Traian Savulescu (1948-1959)
 Athanase Joja (1959-1963)
 Ilie G. Murgulescu (1963-1966)
 Miron Nicolescu (1966-1975)
 Serban Titeica (1975-1976)
 Theodor Burghele (1976-1977)
 Cristofor Simionescu (1977-1980)
 Gheorghe Mihoc (1980-1981)
 Ioan Anton (1981-1984)
 Radu Voinea (1984-1990)
 Mihai Corneliu Draganescu (1990-1994)
 Virgiliu N. G. Constantinescu (1994-1998)
 Eugen Simion (1998-2006)
 Ionel Haiduc (2006-)

Akademiko ospetsuak 
 Vasile Alecsandri
 Tudor Arghezi
 Ana Aslan
 Lucian Blaga
 Ana Blandiana
 George Călinescu
 Sergiu Celibidache
 Nicolae Iorga
 Mugur Isărescu
 Joseph Juran
 Mihail Kogălniceanu
 Constantin Levaditi
 György Ligeti
 Dinu Lipatti
 Ilya Prigogine
 Sextil Pușcariu
 Emil Racoviță
 Ion Heliade Rădulescu
 Liviu Rebreanu
 Mihail Sadoveanu

Kanpoko partaideak 
Akademiaren partaide batzuk beste herrialdetakoak izan dira. Esaterako:
 Benedetto Croce
 Federico Mayor Zaragoza
 Gaston Darboux
 Roman Herzog
 Alain Decaux

Erreferentziak

Ikus, gainera 
 C. A. Rosetti

Kanpo estekak 
 :Română Akademiaren webgune ofiziala.

Errumaniako Akademia
1866