Alicia Framis

Alicia Framis (Mataró, Katalunia, 1967) Amsterdamen (Herbehereak) bizi eta lan egiten duen artista garaikidea da. Gizarte-interakzio sortzailerako plataformak garatzen ditu, sarritan beste artista eta alor batzuetako espezialistekin diziplinarteko lankidetzaren bidez. Daniel Buren artista minimalista frantsesarekin eta Dan Grahamartista kontzeptual amerikarrarekin ikasi zuen Framisek, eta haren lana harreman-estetikaren, performance-artearen eta gizarte-praktikaren artearen mugen barruan dago. Herbehereak ordezkatu zituen Herbeheretako Pabiloian, 50eko hamarkadan.Veneziako biurtekoan (2003).

Prestakuntza 
Alicia Framisek lehen BFA jaso zuen Bartzelonako Unibertsitatetik, eta bigarrena Parisko Arte Ederren Goi Eskola Nazionalean. Bi MFA gradu jaso ditu: bata Institut d'Hautes Etudes, Parisen eta bestea Rijksakademie van Beeldende Kunsten, Amsterdamen. Framisek arkitektura irakatsi du Delft Teknologia Unibertsitatean, Sandberg Institutut-en fine art, eta fine art irakasten jarraitzen du ArtEZ Institute of the Arts-en.

Ibilbidea

Gizarte-arkitektura 
Funtsezko gizarte-proiektuek barne hartzen dute Loneliness in the City (1999-2000). Nazioarteko sei hiritara bidaiatuz, artista, arkitekto, diseinatzaile eta publiko orokorra gonbidatu zituen hiri-bakardadearen epidemiaren aurkako estrategiak asmatzeko helburua aztertu zuen pabiloi eramangarri batera. Welcome to Guantanamo Museum (2008), marrazkiak, eskala-ereduak eta monumentu baten planoak biltzen dituen proiektua, Estatu Batuetako atxiloketa-eremu ospetsu tristearen oroigarri, eta Billboardhouse (2000-2009), bi aldeetatik irekitako kuboa, ia ezer egitea kostatzen ez den hiru publizitate-hesiz egina, etxerik gabeko pertsonentzako babesleku gisa balio duena.

Moda eta adierazpenak 
2003an, Framisek anti_dog proiektua liberalizatu zuen, ehun berezi batekin egindako diseinuen bilduma bat, Twaron, suaren, balen eta zakurren hozkaden aurka egina. Anti_dog bildumak portaera oldarkorretik babesten zituen emakumeak, eta azal iluneko emakumeen istorioetan oinarrituta zegoen. Emakume horiei askatutako txakurrek eraso egin zieten gauez Berlingo auzoetan, non goren mailako zuriek bizi baitziren. Haren Not For Sal proiektuak (2008) haurren argazkiak erabiltzen ditu, mundu osoko haurren esklabotasunaren aurkako kontzientzia pizteko. Ways to Wear a Flag (2007-2008), Framisek hamasei diseinatzaile gonbidatu zituen bandera txinatarrean inspiratutako arropak ekoiztera. Horrek Txina modernoan arropa esportatzeko industriaren leherketa eragin zuen, eta zalantzan jarri zuen, halaber, nazioaren elkarteek nola indartu eta kargatu ahal izango zuten erabiltzailea.

Desioak 
Pertsonek etorkizun hobea lor dezaketela uste izatea Framisen lanaren osagai giltzarria da, eta desiatzeko ekintza delikatua lantzen duten proiektuen bidez adierazten da. Wishing Wall (1998-2001) piezarekin Herbehereak, Italia, Suitza eta Alemaniaren inguruan bidaiatu zuen, eta 1,563 desio bildu zituen guztira. Lehenbiziko Wishing Wall Serre di Rapolanorentzat (Italia) egin zen. Framisek horman zuloak egitea erabaki zuen, eraikina Mussoliniren garaikoa baitzen eta herriko jendea lotsatuta baitzegoen. Horman zuloak egitea Framis-en ekintza bihurtu zen, eta zulo horiek gero bete egin ziren bisitariek tinta ikusezinezko paperezko pusketan idatzitako desio biribilduekin. Pieza interaktibo hori Jan Hoet eta Nicolas Bourriaud-ek erakutsi zuten gero, eta komisarioak "erlazio-estetika" terminoa hartu zuen asmatutzat.

Framis Carta al Cielo (2012) eskultura, 5 oineko diametroa duen altzairu herdoilgaitzezko esfera bat, postontzi gisa sortu zen, non norbaitek gutunak bidal diezazkiekeen gure bizitzako pertsonei, dagoeneko gurekin fisikoki ez badaude. "Zeru" hitzak esanahi bikoitza du gaztelaniaz, artistaren jatorrizko hizkuntza: bi "sky" eta "heaven" esan ditzake. Cartas al cielo lan interaktiboa da, eta bisitariek eskuz idatzitako gutunak bidal diezazkiokete Lurrean helbiderik ez duen edonori. Poesia-keinu horri esker, pertsonek beren nahiak, ametsak eta gure fisikoarekin, gizakiarekin, bat datorren hitz ez-materiala hartzen dituzte ardatz.

Proiektu nabarmenak 
Framisen proiektu aipagarrienak hauek dira:  anti_dog (2002–2003), Walking Monument (1997), Loneliness in the City (1999–2000), Lost Astronaut (2010), Dreamkeeper (1997), Walking Ceiling (2018), Forbidden Books (2017), y Secret Strike Rabobank (2004).

2018an, Pabellón de género aurkeztu zuen, eta erakusketa Madrilgo Alcalá 31 aretoan egin zen. Erakusketan bere ibilbidean zehar egindako hainbat instalazio aurkeztu zituen, eta horietan emakumeak gizarte garaikidean duen egoerari buruzko hausnarketa egin zuen, ikuspegi feminista eta erreibindikatzaile batetik. Margarita Aizpuru nazioarteko feminista Arte eta Generoko espezialistak komisariatu zuen.

Erakusketak 
Framisen lana mundu osoko museo, galeria eta espazio publikoetan aurkeztu da, MUSAC, Gaztela eta Leongo (2014) bakarkako erakusketak barne. Museum voor Moderne Kunst Arnhem (2013), La Frac Haute-Normandie, Rouen (2012), Ullens Center for Contemporary Art, Beijing (2010), eta Palais de Tokyo, Paris (2002), besteak beste. Bere lana 50eko hamarkadan aurkeztu da.Veneziako biurtekoa (2003), 2.a.Berlina Biennale (2001), Performa 09 New York, eta Manifesta 2 Luxemburg (1998).

Merezimenduak

Sariak 

 1997an, Framisek Rome award for Art in Public Space-ren Prix ospetsua irabazi zuen, Dam Square-n erakutsitako "Walking Monumentua" pieza, eta Amsterdamek lehen saria irabazi zuen. 
 2000. urtean, Framisek Lleidako Arte Garaikideko Saria irabazi zuen. 
 2011n, Screaming Room piezak Best Practice by Het Nieuwe Instituut, Róterdam saria jaso zuen.

Bildumak 
Framisen lana hainbat bilduma iraunkorretan sartzen da, besteak beste: Collection FRAC Lorraine (Francia), Migros Museum für Gegenwartskunst (Suitza), Museum Boijmans van Beuningen (Holanda), MUSAC Castilla y Léon (Espainia), Rabo Art Collection (Holanda), Sanders Colección, Stedelijk Museum Collection (Holanda), y VandenBroek Foundation (Holanda), Museo Helga de Alvear (Espainia).

Galeriak 
Municheko (Alemania) Barbara Gross Galeriek eta Madrilgo (Espainia) Juana de Aizpuru Galeriak ordezkatzen dute Framis. Lehenago, Galerie Micheline Szwajcerrek ordezkatu zuen Bruselan, Belgikan, besteak beste.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Gizabanako biziak
Bideoartistak
Kataluniako feministak
Artista feministak
Emakume artistak
Kataluniarrak