Monotropa uniflora

Monotropa uniflora, beste izen batzuekin ere ezaguna da, hala nola mamu landarea, mamu pipa edo Indiar pipa, Asia, Ipar Amerika eta Hego Amerikako iparraldeko eskualde epeletako landare belarkara iraunkorra da, baina eremuen artean hutsune handiak ditu.  Landarea batzuetan guztiz zuria da, baina sarri orban beltzak edo arrosa zurbil kolorea izaten ditu. Aldaera arraroek kolore gorri sakona izan dezakete.

Taxonomia eta aurrekariak 
Monotropaceae familian sailkatua izan zen, baina gaur egun Ericaceae familiaren barruan dago. Agerpen iragankorra du, hazteko baldintzak egokiak baldin badira (hezetasuna baldin badago, aldi lehor baten ondoren), egun pare baten buruan guztiz garatuta agertu ohi da.

Landare gehienak ez bezala, zuria da eta ez du klorofilarik. Eguzkiaren argiarekin energia sortu beharrean, parasitoa da, eta zehazkiago mikoheterotrofoa da. Bere ostalariak zuhaitzekin mikorrizatzen diren zenbait onddo dira, hau da, azkenen finean, energia zuhaitzetatik lortzen du (horiek dira fotosintesia egiten dutenak). Eguzkiaren argiaren menpe ez dagoenez hazteko, oso ingurune ilunetan haz daiteke, esate baterako, baso trinkoen arboladian. Askotan pagoekin agertzen da. Landare hau haztea ahalbidetzen duten harremanak konplexuak izaki, horrek bere hedapena zailtzen du.

Landare mikoheteterotrofiko gehienak bezala, Monotropa uniflora onddoen ostalari sorta txiki batekin elkartzen da, guztiak Russulaceaeak.

Deskribapena 
Zurtoinek 5-30 cm altuerara irits daitezke, hosto oso txikiekin 5-10 mm-koak, ezkata edo brakteak bezala identifikatzen direnak. Egitura hauek txikiak, meheak eta transluzidoak dira; ez dute peziolorik, baizik eta zorroaren antzeko moduan ateratzen dira zurtoinetik.

Bere izen zientifikoak iradokitzen duen moduan, eta erlazionatutako Monotropa hipopitys ez bezala (baina Monotropastrum humilerekin erlazio estua du), zurtoinek lore bakarra dute 10-20 mm-takoa, 3-8 petalo transluzidoekin, 10-12 lorezilekin eta pistilo bakarrarekin.

Uda hasieratik udazken hasierara loratzen da, euria egin eta egun batzuetara askotan. Fruitua, kapsula itxurako egitura obalatua, hazi eta tente jartzen da haziak heltzen direnean, zurtoinak eta kapsulak, lehortuta dirudite, eta kolore marroi iluna edo beltza dute.

Erabilera 
Landarea antsiolitiko gisa erabiltzen da mendebaldeko belar bidezko, medikuntzan XIX. mendearen amaieratik.

Galeria

Erreferentziak

Kanpo estekak 

 Monotropa uniflora Wikimedia Commonsen.
 "Indian Pipes, Ithaca NY" denboraldian zehar izan duten garapenaren argazki kronologia da.
 Hainbat irudi eskuragarri daude USDA PLANTS profilean .

Lineok deskribatutako taxoiak
1753. urtean deskribatutako landareak
Ipar Amerikako flora
Hego Amerikako flora
Asiako flora
Landare bizkarroiak
Ericaceae