Jaizko Gatzagak

Jaizko Gatzagak Jaitz herrian (Nafarroan) dauden iturburu naturaleko gatza ekoizteko gatzaga batzuk dira. Jaitz herritik ipar-ekialdera, bi kilometro ingurura daude gatzagak. Iturburuak Riosalado ibaiara isurtzen du bere ur gazia, baina gizakiak desbideratua dauka hainbat koadro edo larrainetan ura banatu eta hura lurrinduz, gatza sortzeko.

Ezaugarriak 
Iturburu naturalak lurrazpiko diapiro edo gatz poltsa batetik jasotzen du gatza. Gatz hori duela 220 milioi urte baino gehiago pilatu zen antzunako itsasoetan, Goi Triasikoan. Urak litroko 250 gramo gatz inguru ditu. Mineral portzentaia handiak ere baditu: iodoa, potasioa, kaltzioa, burdina eta manganesoa.

Gatzagek bi mila urteko historia dutela uste da, baina dokumentu zaharrena 1492ko aipu bat da.

21. mendean koadro eta eremu asko abandonatuta daude, baina familia enpresa pare batek esplotazio komertziala egiten dute, eta bisita antolatuak gidatu ere bai. 700 tona inguru gatz ekoizten da urtean oraindik. Uztail amaieran, Gatzaren Jaia ospatu ohi dute Jaitzen.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Jaitz
Euskal Herriko gatzagak