Makhzen

Makhzen  (, ) arabierazko hitz bat da, antzina Marokoko Estatua eta gaur egun bere itzalpeko gobernu edo oligarkia izendatzen zuena.

Hitza 
Makhzen hitza euskaraz biltegi esan nahi du. Ziur asko zergekin loturiko metonimia bat da. Hitz horretatik mokhazni dator, sultanaren polizia-agentea izendatzen zuena, eta gaur egun, mespretxuzko ñabardura batez, Marokoko polizia izenda dezakeena (izen kolektiboa mkhaznia da, lagunartean mroud- matxinsalto mota bat- deituak).

Gaztelaniazko  eta portugesezko  hitzen jatorria da eta handik munduko beste hizkuntzetara zabaldu zen.

Soziologia politikoa 
Makhzen Marokoko antzinako nozio politiko bat da, Marokoko Protektoratu Frantsesaren garaian erabiltzen zutena. Garai haietan bilād al-makhzen ("makhzen lurraldea"), gobernu zentralaren agintepean zeuden eremuak izendatzeko terminoa zen, eta tribuen agintepean zeuden eskualdeek bilād as-siba ("disidenteen lurraldea") izena zuten.

Gaur egun, Marokoko Estatuak ez du ofizialki Makhzen izena jasotzen, baina termino hau, herrialdeko elite agintaria izendatzeko ohiko erabilerakoa da, erregearen inguruan bildua eta bere familia eta hurbileko kideek, lur-jabeek, negozio gizonek, tribu buruzagiek, goi agintari militarrek eta botere faktikoa osatzen duten beste pertsona batzuek osatua.

Hitza gobernatzeko modu arkaiko eta hermetiko bati lotuta dago, Marokoko erakundeen demokrazia formalaren kontrakoa. Makhzenaren mugak lausoak diren arren, gobernua bera ez da haren zatitzat hartzen, haren tresnatzat baizik. Majzenak, orokorrean, bere kideak bere sare propioak erabiliz barne hartzen ditu. Sarritan, Makhzengo kide izatea herentziazkoa da.

Askok, erakunde eta forma demokratikoen funtzionamendu eraginkorra eragozten duen heinean, Makhzenaren existentzia bera herrialdearen garapenerako oztopotzat hartzen dute. Beste batzuek, ordea, egonkortasun-faktorea dela uste dute, Marokoko historiarekin eta ezaugarri sozialekin oso errotuta dagoelako, monarkiaren jarraipena bermatzen duelako eta, gainera, berritu egiten delako, batzuetan bere oposiziogileen artean hedatzen delako.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Marokoko politika
Arabierazko hitzak eta esaldiak
Oligarkia