Daniel Chavarría

Daniel Edmundo Chavarría Bastélica (San José de Mayo, 1933ko azaroaren 23a - Habana, 2018ko apirilaren 6a) idazle uruguaitarra 1969tik Kuban bizi zen erbesteratua. Haren familiak jatorri euskalduna zuen.

Biografia 
Chavarríak, Uruguain jaiotako idazle kubatarra haren hitzetan, uhartera ihes egin behar izan zuen 1969an eta han bizi izan zen hil arte. Ihes egiteko Bogotan hegazkin bat bahitu behar izan zuen, polizia atzetik zuelako. Bost hizkuntzan hitz egiten zuen eta, horregatik, 1975etik 1986ra itzultzaile lan egin zuen Instituto Cubano del Libro erakundean. Halaber, latin, greziera eta literatura klasikoa Habanako Unibertsitatean irakatsi zuen. Haren ospe nagusia polizia eleberriei esker zabaldu da, baina oso obra ugari du: gidoiak, ipuinak, testu liburuak... Eleberrian genero pikareskoa eta historikoa ere landu zituen. 85 urterekin hil zen.

Obrak 
Euskal Herrian Chavarríaren eleberri batzuk Txalaparta argitaletxea plazaratu ditu.
Eleberriak
 1978 - Joy
 1983 - Completo Camagüey (Justo Vascorekin)
 1984 - La sexta isla (2016an berrargitaratua)
 1986 - Primero muerto (Justo Vascorekin)
 1991 - Allá ellos
 1993 - El ojo de Cibeles edo El ojo Dyndimenio
 1994 - Adiós muchachos. Txalaparta argitaletxeak argitaratua.
 1994 - Contracandela (Justo Vascorekin)
 1999 - Aquel año en Madrid
 2001 - El rojo en la pluma del loro
 2004 - Viudas de sangre
 2004 - Una pica en Flandes. Txalaparta argitaletxeak argitaratua.
 2005 - Príapos edo Lo que dura dura. Txalaparta argitaletxeak argitaratua.
 2013 - La piedra de rapé
 2013 - Yo soy el Rufo y no me rindo (Raúl Sendici buruzko eleberri biografikoa). Txalaparta argitaletxeak argitaratua.
 2017 - El último room service

Beste lanak
 Presencia Latinoamericana
 Cuba (Justo Vascorekin)
 Judozhestoemmaya
 Manual de Latín III-IV
 Voces del silencio (Uruguaiko erbesteratuen antologia)
 Desde la soledad y la esperanza
 2009 - Y el mundo sigue andando (Memoriak)
 2010 - El aguacate y la virtud (Ipuina)
 2012 - Cuentos para ser oídos

Itzulpenak
 Johanes Urzidil: El oro de Caramablú. Txalaparta argitaletxeak argitaratua.

Sariak 
 Joy (1978):
 Iraultzaren Urtemugaren Saria, Habana, 1975.
 Capitán San Luis Saria, 70eko hamarkadan Kuban argitaratutako eleberri poliziako onenari.

 La sexta isla (1984):
 Kritikaren saria, Habana, Kultura Ministerioak emana.

 Allá ellos (1991):
 Dashiell Hammett saria, Gijón, 1992, 1991ko gaztelaniaz idatzitako eleberri poliziako onenari.

 El ojo de Cibeles (1993):
 Razón de Ser saria Kuba 1987.
 Planeta-Joaquín Mortiz saria, Mexiko, 1993.
 Hezkuntza eta Kultura saria, Montevideo, 1994.
 Ennio Flaiano saria, Pescara, 1998, Italian 1997an egile ez europarren eleberri onenari.
 Kritika saria, Habana, Kultura ministerioak emana.

 Adiós muchachos (1994):
 Edgar Allan Poe saria, New York, 2002, Mystery Writers of Americak Ameriketako Estatu Batuetan 2001 argitaratutako eleberri poliziako onenari.
 El rojo en la pluma del loro (2001):
 Casa de las Américas saria, Habana, 2000.
 Kritika saria, Habana, Kultura ministerioak emana.

 Viudas de sangre (2004):
 Premio Alejo Carpentier, La Habana, 2004.

 Príapos (2005):
 Camilo José Cela saria, 2005, Palma Mallorcakoa, 2005.

 Kubako Literatura Sari Nazionala 2010ean.

Erreferentziak

Kanpo loturak 
 :Nobela Beltza Kuban.
 :Daniel Chavarríaren artikuluak.
 :Artikulu nekrologikoa.
 :Elkarrizketa Voces aldizkarian.

Polizia eleberriko idazleak
Uruguaiko eleberrigileak
Uruguaiko idazleak
Uruguaiko itzultzaileak
Kubako idazleak
Kubako itzultzaileak
Kubako zinema gidoilariak
Uruguaiko komunistak
Kubako komunistak
Kubako eleberrigileak
Uruguaiko ipuingileak
Kubako ipuingileak
Uruguaiko autobiografoak
Euskal uruguaitarrak
Kubako autobiografoak