Olaberria burdinola (Oiartzun)

Olaberria burdinola Oiartzungo industria aurre garaiko aztarna multzo bat da: gutxienez presa, burdinolaren eraikin nagusia, labeak eta zubi batek osatua.

Kokapena 
Ergoien auzoan kokatua dago, Oiartzun ibaiaren alboan, itsasoaren gainean 70 metrotako garaieran.

Historia 
Eraikina XVI. mendekoa da.

XVIII. mendean Jose Ramon Minondo goizuetarra zen arduraduna; XXI. mende hasieran hark Goizuetako Goitzarin burdinolara bidalitako gutun-sorta handi bat aurkitu zen. Horri esker, garai horretako bizimoduari buruzko detaile asko ezagutu dira; besteak beste, Donibane Lohizuneko burdinolekin eta Ainhoa eta Larraineko biztanleekin harremana zutela -nahiz eta Espainia eta Frantzia gerran egon-.

Babes maila 

Eusko Jaurlaritzaren Arkeologia Ondarearen datu basean "ustezko arkeologia eremu" bezala katalogatua dago, 48. zenbakiarekin.

Herri kulturan 
Herri mailan Olaberria burdinolaren hondakinak oso ezagunak dira. 2001 urtean, Juan Mari Beltranen "Arditurri, gogoaren bidezidorretatik" diskoaren kantu nagusian ("Arditurri") burdinola "sorginek egina" dela aipatzen da, "Arkaleko harria eskurik eskura" ekarrita.

2021 urtean, XVIII-XIX mendeen artean burdinolaren arduradun izandako Jose Ramon Minondoren euskarazko gutun sorta handi bat argitaratu zuten Euskaltzaindiak eta Nafarroako Jaurlaritzak. Urte berean, Oiartzungo Udalak Manuel Lekuona beka Olaberria eta Olaunditu burdinolak ikertzeko lanei ematea adostu zuen.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Euskal Herriko burdinolak
XVI. mendean amaitutako eraikinak
Oiartzungo eraikinak
Gipuzkoako Kultura Ondasunak