Maritza M. Buendía

Maritza M. Buendía (Zacatecas, Mexiko, 1974) idazle mexikarra da, 2012ko Gilberto Owen Literatura Sari Nazionalaren eta José Revueltas Saiakera Literarioko Arte Ederren Sariaren irabazlea 2011.urtean.

Biografia 
Giza Zientziak ikasi zituen Zacatecas-eko Unibertsitate Autonomoan, eta geroago Filosofia eta Ideien Historiako Maisutza ere egin zuen unibertsitate berean. Ikasketa hauetaz gain, Giza Zientziak-Literatura doktoretza egin zuen Metropoliko Unibertsitate Autonomoan. Bere doktore-tesian Juan Garcia Ponce eta Inès Arredondo idazleen lanak oinarri bezala harturik, izaki-poetikoa, sakratua, maitasuna eta erotismoa aztertzen ditu adierazpen-modu berri gisa. Ikerketa horrek José Revueltas Saiakera Literarioko Arte Ederren Saria jaso zuen 2011n eta Juan Garcia Pocek Iné Arredondorekkin batera idatzitako Poética del voyeur, poética del amor liburuaren jatorria da. . Tesia amaitu ondoren, doktoratu ondoko bat egin zuen Buenos Aireseko Unibertsitatean

2003an, Mexikoko Letretarako Fundazioaren (FLM) lehen belaunaldiko kide izan zen. Fundazio hori Mexiko hirian dago eta idazle gazteen garapena sustatzea du helburu. Bi aldiz izan da FONCA Gazte Sortzaileen bekaduna (2009an eta 2007an). 2012an, FONCA/CONACYT Egoitza Artistikoei Laguntzeko programaren bidez, egonaldi bat egin zuen  Anbereseko Idazleen etxean (Belgikan).Esperientzia horri esker, bere literatura munduko beste leku batzuetan zabaldu zuen.

Elkarrizketa, Dosfiloak, Ofizioa eta Lurralde Barrualdea aldizkarietan parte hartu du.  Zacatecas-eko Unibertsitate Autonomoko Letren Unitate  Akademikoan ikertzaile eta Corre, Conejo aldizkariaren editore izan da. Gaur egun, UAZ 170 Multzo Akademikoarekin batera, Hermeneutica koadernoak argitalpen elektronikoan parte hartzen du. Bertan, literaturaren, hermeneutikaren eta, oro har, humanitateen arloko ikertzaile gisa egindako lanaren zati bat erakusten du.

Sariak eta argitalpenak 
Tangos para Barbie y Ken (2016) narratiba-liburuaren egilea da. Proiektu horrek 2012. urteko Gilberto Owen Literatura Sari Nazionala irabazi zuen. Zurrumurruak, katuak eta beste ipuin batzuk argitaratu zuen 2015. urtean. Ipuin-antologia horretan hainbat gai agertzen dira: malenkonia duen ama baten isiltasuna; Julio irakaslea eta irakurtzeko hitza izan nahi duen Alondra.

2005ean Gatibuen lorategian argitaratu zuen, 2004ko Julio Torri Gazte Ipuinaren Sari Nazionala jaso zuena. Liburu honetan, erotismoak ez du aurpegi bat, asko baizik: mina, ankerkeria, misterioa, umiliazioaren bidegurutzeak bere egiten ditu.....

Uraren memoria (2002) lanean, egoerak eraikitzeagatik nabarmentzen diren istorioak eskaintzen ditu egileak.

1988an Itzalen uhartea: Roberto Cabral de Hoyoren bizitza eta obrari hurbilketa idatzi zuen. Argitalpen kolektiboei dagokienez, Maritzak  Gazte talentudunen Mexikoko ipuinak (2004) eta  Ramón López Velarde pasioaren ariketa adimentsua proiektuetan parte hartu zuen.

Literatura-sorkuntza ikerketarekin eta irakaskuntzarekin bateratu nahian, Hermeneutika koadernoak (2016) eta Ficcionario de Teoría Literaria (2015) argitaratzen ditu. Haren ipuin batzuk frantsesera itzuli dituzte Vericuetos aldizkarian eta neerlandera Deus ex machina aldizkarian.

Lanak

Ipuina 

 Tangos para Barbie eta Ken, Textofilia Ediciones, (2016).
 Rumores, gatos y otros historias, El suri porfiado eta Círculo de Poesía, Mexiko, Argentina, (2015).
 En el jardín de los cautivos, Conaculta, Fondo Editorial Tierra Adentro, (2005).
 La memoria del agua, Conaculta, Fondo Editorial Tierra Adentro (2002).

Saiakerak 

 Poética del voyeur, poética del amor: Juan García Ponce eta Inés Arredondo, Conaculta/INBA/Durangoko Estatuko Kultura Institutua, (2013).
 Itzalen uhartea: Roberto Cabral del Hoyo, Zacatecas Estatuko Gobernua, Zacatecas Estatuko LVI. Legegintzaldia (1998).

Antologiak 

 Larrialdiak. Gazte talentudunen ipuin mexikarrak, Lectorum, (2004).
 Ramón López Velarde: el inteligente acto de la pasión, Conaculta, Fondo Editorial Tierra Adentro, (2001).

Editorea 

 Hermeneutika koadernoak I, Polikromia (2016).
 Texere Editores, Teoría Literarioren fikziozkoa (2015).

Eleberria 

 Zurekin jolastuko naiz, Alfaguara (2018).

Erreferentziak

Bibliografia 

 
 Elsa Leticia García Arguelles, “Maritza M. Buendía: un mar de relatos o los sueños del cuerpo”, FILHA, Zacatecasko Unibertsitate Autonomoa. 2016ko martxoaren 9an kontsultatua.
 Yamilet Fajardo, “Mundua irakurtzeko moduak Poética del voyeur, poética del amor, de Maritza lanean. M. Buendía”, Denboraren Etxea, UAM. 2016ko martxoaren 9an kontsultatua.
 Fernando Murillo, “Erotismoa: bizitzatik eta heriotzatik harago. Maritza M. Buendía”, La otra. Revista de poesía, artes visual, otras letra, Mexiko. 2016ko martxoaren 9an kontsultatua.
 Celeste Rivas, “Sobre En el jardín de los cautivos de Maritza M. Buendía”, Círculo de poesía. Literaturari buruzko aldizkari elektronikoa. 2016ko martxoaren 9an kontsultatua.
 Natu Poblet, “Leer es un placer” (elkarrizketa irratian), Buenos Aires. 2016ko martxoaren 9an kontsultatua.
 Yanireth Israde, "Aztertu emakumeen erotismoa, Erreforma. 0000ko otsailaren 15ean kontsultatua.
 Juan Arturo Martinez, "Dantzatuko dugu?"Su-erbia. 0000ko otsailaren 15ean kontsultatua.  artxibatu zen, .

Kanpo estekak 
 www.aurt.bellasarte.gobmx

Mexikoko literatura kritikariak
Mexikoko emakume idazleak
Emakume idazleak
Mexikarrak