Alutiiqera

Alutiiqera (Sugt'stun, Alutiiq eta Alutiit’stun ere deitua) Alaskako mendebalde eta hego-mendebaldean hitz egiten den Alaska Erdialdeko Yup’ik hizkuntzaren gertuko ahaidea da. Bi dialekto nagusi ditu:

 Koniag Alutiiqera: Alaskako penintsulako goikaldean eta Kodiak uhartean hitz egiten da; Afognak uhartean ere hitz egiten zen 1964ko Alaskako lurrikaragatik bertako biztanleek alde egin zuten arte.
 Chugach Alutiiqera: Kenaiko penintsulan eta Prince William Sound-en hitz egiten da.

Alutiiq etniako 3.000 pertsonatik, 400 inguruk hitz egiten dute Alutiiqera oraindik. Gaur egun, Alutiiq komunitateak haien hizkuntza berpizteko prozesuan daude. 2010ean Kodiakeko institutuak ikasleen eskaera bati erantzun zioten eta Alutiiqera irakastea adostu zuten. Kodiakeko dialektoa 50 pertsona inguruk soilik hitz egiten zuten, guztiak nagusiak, eta dialektoa hilzorian zegoen. 2013. urteko irailetik aurrera, Anchorageko Alaska Pacific Unibertsitateak eskolak eskaintzen ditu “Where Are Your Keys?” teknika erabiliz.

Fonologia

Kontsonanteak

Bokalak

Gramatika

Numeroa 
Alutiiqeraz ⟨q⟩ hizkiarekin amaitzen diren izenak singularrak izan ohi dira. Duala ⟨k⟩ hizkiaren bitartez adierazten da, eta plurala, berriz, ⟨t⟩ hizkiaren bitartez. Esaterako, yaamaq (harria) singularra da, yaamak duala, eta yaamat plurala.

Lexikoa

Zenbakiak

Errusieratik datozen hitzak 
Adibide hauek Kodiakeko azpi-dialektoko hitzak dira.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Hizkuntza eranskariak
Alaskako hizkuntza indigenak
Yupik hizkuntzak
Ameriketako Estatu Batuetako hizkuntzak