Ornogabeen 31. birus irisatu

Ornogabeen 31. birus irisatua edo IIV-31, informalki isopodoen iridobirus izenez ere ezaguna, Iridovirus generoko birus irisatua da, Oniscidea taldeko kideek ostalari-funtzioa betetzen dutelarik. Infekzioak osterko ostalariaren erantzun-gaitasuna gutxitzearekin, heriotza-tasa handitzearekin eta, deigarriagoa dena, kolore urdin iridiszente edo kolore urdin-purpura agertzearekin dago erlazionaturik, ehunen barruan birioiak jarrera parakristalinoan jartzearen ondorioz.

Taxonomia 
Aurreko mendeetan, beste espezie oniszideo batzuetako ale urdinak aurkitu ziren ere; batzuetan, azpiespezie berri gisa interpretatu ziren: Ligidium hypnorum coeruleum Lereboullet 1843 eta Ligidium hypnorum amethystinum Schöbl 1861 (zeruleo eta amatista, hurrenez hurren). 1980an argitaratu zen lehen aldiz oniszideo urdinen fenomenoa iridobirus batek eragindako gaixotasuna dela. Egun, 'azpiuespezie' horiek birinterpretatu egin dira, ez entitate taxonomiko desberdin gisa, baizik eta iridobirus isopodo horrekin infektatutako indibiduoen aurkikuntza historiko gisa.

2014. urtean, 220-kilobaseko genoma-sekuentzia argitaratu zen. Gero, 2018an (2018b taxonomia-askapenaren parte gisa), formalki onartu zuen Birusen Taxonomiaren Nazioarteko Batzordeak, Ornogabeen 31. birus irisatu gisa (ofizialki, ingelesez, Invertebrate iridescent virus 31); era berean, birusa Iridovirus generoren barruan kokatu zuten, eltxoa ostalari duen Ornogabeen 6. birus irisatuarekin batera.

Ostalari-banaketa 
IIV-31 Oniscidea azpiordenako kideak infektatzen ditu; bereziki, familia eta espezie hauen berri eman da literatura zientifikoan:

 Armadillidiidae (Armadillidium vulgare, Armadillidium decorum)
 Cylisticidae (Cylisticus convexus)
 Ligiidae (Ligidium hypnorum, Ligidium koreanum)
 Oniscidae (Oniscus asellus)
 Philosciidae (Burmoniscus kathmandia, Philoscia affinis, Philoscia muscorum)
 Platyarthridae (Niambia capensis)
 Porcellionidae (Porcellio dilatatus, Porcellio laevis, Porcellio siculoccidentalis, Porcellio spinicornis, Porcellio scaber, Porcellionides pruinosus)
 Trachelipodidae (Trachelipus rathkii)
 Trichoniscidae (Androniscus dentiger, Haplophthalmus danicus, Haplophthalmus mengii, Hyloniscus riparius, Trichoniscoides albidus, Trichoniscoides helveticus, Trichoniscus panorensis, Trichoniscus pusillus)

Banaketa geografikoa 

Birusak banaketa geografiko zabala du. Bereziki, literatura zientifikoan informazio hau eman da:

 Asia (Japonia, Turkia)
 Europa (garaiko Txekoslovakia, Frantzia, Italia, Herbehereak, Errusia, Erresuma Batua)
 Ipar Amerika (Estatu Batuak)
 Ozeania (Australia)

Ustezko fosila 
Oniscidea kide fosilizatu bat aurkitu zuen Kretazeo Goiztiarreko anbar birmaniarrean, zeinak adabaki urdin irisatuak ditu. Fosil hori aztertu zuen George Poinar Jr. entomologo eta paleontologoak tentuz iradoki zuen kolorazioa IIV-31aren kasu zahar bat izan daitekeela.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

 iNaturalista – Birus irisatuaren herritar-behaketak.

DNA birusak