Julio Numhauser

Julio Numhauser Navarro (1940) musikari, abeslari eta konpositore txiletarra da, Txileko musika folklorikoaren  exekuzioan eta konposizioan ezaguna, bereziki Quilapayún taldearen sortzailea izateagatik, 1967ra arte iraun zuen taldeak. 1973an, Augusto Pinochet jeneralaren diktadura militarrak Suedian erbesteratu behar izan zuen, han baitago ordutik. Amerindios bikotea eta Somos taldea ere elkartu zituen.

Kantutegi folkloriko latinoamerikarra osatzen duten zenbait abesti ezagun konposatu zituen, eta horien artean «Dena aldatzen da» nabarmendu zen. 1973an, Viña del Marko Nazioarteko Kantu Jaialdia irabazi zuen, Charo Cofrék interpretatutako «Mi río» abestiarekin.

2000. urtean, Ricardo Lagos presidenteak Suediako Txileko enbaxadako kultur agregatua izendatu zuen.

Biografia 
1965ean, Eduardo eta Julio Carrasco anaiekin batera, Quilapayún taldea sortu zuen, eta izena jarri zion. Carlos Quezadak ere osatzen zuen taldea, Angel Parra eta gero Víctor Jara izan ziren zuzendari artistikoak. 1967ra arte egon zen taldean, eta lehen albuma grabatu zuen.

1969an Amerindios bikotea sortu zuen Mario Salazar jazz-musikariarekin, Txileko Santiagoko Medikuntza Fakultatean ematen zuten folklore-tailerrean oinarrituta. Beste musikari batzuek ere parte hartu zuten taldean, hala nola Ernesto Parra eta Patricio Castillo. Taldeak Txileko herri-musika berritu nahi izan zuen, tresna elektronikoak erabiliz eta erritmoak konbinatuz. Ildo horretan Cueca beat konposatu zuten. Ikuskizunen ikuskera irekia garatu zuten, eszenatokiaren muga hautsi eta herri antzerkiarekin konbinatuz. Dokumental eta film labur batzuen banda musikalean parte hartu zuten (Qué hacer, El Diálogo de América, Álvaro Covacevichena, El gran desafío). Valparaísoko Telebistan eta Onda aldizkariko jinglearen (Hoy es el primero del vida) jarraipen-musika egin dute. 

Salvador Allende presidente hautatu zutenez, 1970ean, IRT estatuko enpresa erosi berriaren zuzendari artistiko izendatu zuten. Numhauserrek jarrera irekia izan zuen Txileko musika herrikoiaren hainbat korronteren aurrean, eta gobernuak rock musika nazionala babestu behar ez zuela defendatzen zuten artista eta funtzionarioen oposizioari aurre egin zion. Eztabaida horien ondorioz, Txileko rockerako zigilu berezi bat sortu zuen: Machitun, IRTren subsidiarioa, Los Jaivas filmarekin lehen erregistroa egin zuena. Zigiluak hiru disko bakarrik argitaratu zituen, baina grabatu eta galdu zenaren katalogoa askoz zabalagoa zen. 

1973an Viña del Marko Nazioarteko Kantu Jaialdia irabazi zuen Mi río abestiarekin, Charo Cofrék interpretatua. Urte horretan bertan, Augusto Pinochet jeneralaren estatu-kolpearen ondorioz, Suedian erbesteratu zen, eta harrezkero Åkarp herrian bizi izan zen, Malmö hiritik gertu. Suedian Somos taldea osatu zuen, Francisco Ibarra eta Óscar Salazar txiletarrekin.

Konposatu dituen abestien artean, erbestean konposatutako Dena aldatzen da (Hitzak eta musika) famatuaz gain, Los colihues, El barco de papel, Alejado de ti pero contigo eta Con todo el amor, besteak beste.

2000n Ricardo Lagos presidenteak Suediako Txileko enbaxadako kultur agregatua izendatu zuen.

2016an, berriro grabatu zuen «Dena aldatzen da» kanta Maciel Numhauser semearekin batera, eta YouTuben argitaratu zuen.

Diskografia

Quilapayún-ekin 

 1967 - Quilapayún

Amerindios-ekin 

 1970 - Amerindios
 1973 - Tu grito es mi canto Zure garrasia nire kantua da
 1978 - Alejado de ti... pero contigo Zugandik urrun... baina zurekin

Bakarlaria 

 1982 - Todo cambia
 1984? - Somos PAX
 1989 - A Chile con todo el amor (CBS)
 1997 - Nuevos caminos
 2001 - Antología (Warner Music)

Kolektiboak 

 2003 - Nueva Canción Chilena. Antología definitiva Txileko abesti berria. Behin betiko antologia

Erreferentziak

Ikus, gainera 
Quilapayún

Kanpo estekak 

 Julio Numhauser, Quilapayungo gune ofiziala.
 Kultura-agregatuak: ¿Por qué yo?, Reista Ya, El Merkurio, 2000ko urriaren 24a.

Txileko juduak
Diktadura militarretik erbesteratutako txiletarrak
Txileko kantautoreak