Gliptika

Gliptika hitza Grezieraz γλυπτός, harri bitxiak edo txanponak eta dominak egiteko altzairuzko moldeak egiteko artea da. Antzinaroatik gaur egunera hiru fase nagusi izan ditu:

 Lehenengoan, piktogramak grabatzeko harri gogorretan eginak, ziligu gisa goi-mailako dignatario, apaiz edo erregeentzat eginak. Lehen aldi honek bi zibilizazio handienak eta zaharrenak hartzen ditu barne: Antzinako Egiptokoa eta Sumerrena .
 Bigarren aldiaren hasieran feniziarrak, antzinako Grezia eta etruskoak erabili zuten. Herri horietan gliptika benetako artea izaten hasi zen.
 Gliptikaren goren aldia Periklesen mendeko Grezian eta Antzinako Erromako Augustoren erregealdian eman zen. Greziarrek, batez ere forma eta ingeradaren ezaugarrien garbitasuna bilatzen zuten marken edertasun gisa; erromatarrek, aldiz, harri finaren koloreak eta gardentasuna bilatzen zuten.

Horrela grabatuta historiak utzi digun harrien artean hauek ditugu:

 Dioscorides grabatzailearen Demostenoak.
 Hiloko Zezena
 Akiles Panofiloren lira jotzen
 Solonen Marmokak
 Aspasioren Minerva
 Julia de Evodo edo Michelangeloren Ziligua izenarekin ezagutzen dena

Kanpo estekak 

Arte dekoratiboak
Bitxigintza
Artisautza
Arte bisualen generoak