Pilar Millán Astray

Pilar Millán Astray y Terreros (Coruña, 1879? - Madril, 1949ko maiatzaren 22a) galiziar espioia,  idazle eta dramagilea izan zen, eta berrogeita hamar bat lan idatzi zituen. 1920ko eta 1930eko hamarkadetan, herrialdeko komediografo ezagunenetako bat izan zen, batez ere 1925ean estreinatutako La tonta del bote antzezlanari esker. Neba gazteena José Millán-Astray militarra izan zen.

Biografia 
Alargundu zenean, hiru seme-alabak aurrera atera zituen Bartzelonan Alemaniaren espioitzarako Lehen Mundu Gerran lanean, Fernando García Sanz historialariak España en la Gran Guerra (2014) liburuan azaldu zuenez. Espainian Arthur Henry Hardinge enbaxadore britainiarra izan zen espioitu zuen pertsonaiarik garrantzitsuena, eta mila pezeta jaso zituen ematen zituen dokumentuen kopia bakoitzeko.

Gerraren ondoren, bere karrera literarioa hasi zen, batez ere 1919ko Blanco y Negro saria irabazi ondoren, La hermaná Teresa eleberriarekin. Dirudienez, Jacinto Benaventek animatu zuen bere lehen antzezlana idaztera 

—«Hay en usted una gran dramaturga (Dramargilea duzu barruan)», esan zion—: El rugir del león (1923), eta haren atzetik beste sainete eta lan kostunbrista batzuk, hala nola La galana, Una chula de corazón eta La tonta del bote. Azken hori oso arrakastatsua izan zen, eta 310 egun jarraian antzeztu zen. La mercería de la dalia roja komediaren liburuak Julio Romero de Torresek egindako bere erretratua du.

Bigarren Errepublikan, Madrilgo Muñoz Seca antzokia zuzendu zuen.

Ideia kontserbadoreez, 1936ko uztailean matxinatu ziren militarrei lagundu zien, besteak beste, José Millán-Astray nebari, eta Valentziako Alaquas udalerrian gobernu errepublikanoak antolatu zuen Espainiako damentzako kartzelan sartu zuten. Espetxe horretan, Rosario Queipo de Llano, Carmen Primo de Rivera edo Pilar Jaraiz Franco ere preso hartu zituzten, baita matxinatu nagusien ahaideak ere. Espainiako Gerra Zibila amaitu ondoren, Cautivas. 32 meses en las prisiones rojas liburuan jaso zuen espetxean izandako esperientzia (1940).

Lanak

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Coruñarrak
Madrilen hildakoak
Espainiako idazleak
Madrilgo idazleak
Galiziako idazleak
Emakume idazleak
Espioiak
Alemaniarren espioiak
XX. mendeko emakumeak
Espainiako Gerra Zibileko biografiak