Elena Medel

Elena Medel (Kordoba, ) idazle, literatura-kritikari eta editore espainiarra da.
Hainbat poesia-liburu eta saiakera argitaratu ditu, eta hainbat poesia-antologiatan argitaratu dira bere lanak. Besteak beste, hizkuntza hauetara itzuli dira haren lanak: euskara, alemana, arabiera, armeniera, esloveniera, frantsesa, ingelesa, italiera, poloniera, portugesa, errumaniera, suediera eta swahilia. 2020an, lehen nobela argitaratu du: Las maravillas (Anagrama). Nobela horri esker, urteko libururik onenaren 2020ko Francisco Umbral saria irabazi du.

La Bella Varsovia argitaletxearen zuzendaria da.

Biografia 

Txikitatik hasi zen narratiba lantzen. Asko irakurtzen zuen, eta horregatik hasi zen idazten. Dioenez, zorteduna izan zen, liburu asko izan zituelako etxean.

Sei edo zazpi urte zituela, paperetan ipuinak idazten zituen; ondoren, grapatu eta oparitu egiten zizkien ingurukoei. Zirriborratzen zituen ipuin horietako batzuk lehiaketetara bidali zituen; hala irabazi zuen lehen saria, Mairenakoa (Aljarafe-ko herri bat). Kontakizun luze bat zen, kutsu historikokoa.

Gerora, eta Federico García Lorcaren obra ezagutzearen ondorioz, poesia idazten hasi zen. Poema-liburu bat zuela iruditu zitzaionean, Gazteriaren Institutura bidali zuen, eta sari bat eskuratu zuen: Andaluzia Gaztea saria, Andaluziako Gazteriaren Institutuak emana. Eta, horri esker, Mi primer bikini liburua argitaratu zuen.

2006an, Madrilgo Udalaren beka bat jaso zuen, eta Madrilgo Ikasleen Egoitza famatuan egon zen.

Hainbat poema-liburu argitaratu ditu: Mi primer bikini (DVD, 2002); Andaluzia Gaztea saria eskuratu ondoren argitaratu zen; Tara (2006), amonaren heriotzak markatutako liburua, eta Chatterton (Visor, 2014). Lan horri esker, 2013an, Loewe saria irabazi zuen, Gazte Sorkuntzaren kategorian. Halaber, Vacaciones (2004) eta Un soplo en el corazón (2007) kaierak argitaratuak ditu. Ordura arteko lan guztiak biltzen dituen bilduma bat ere argitaratu zuen: Un día negro en una casa de mentira (1998-2014). Liburu horiez gain, Medelen poesiak eta ipuinak hainbat antologiatan argitaratu dira.

Hainbat hizkuntzatara itzuli dituzte haren lanak, baita euskarara ere.​

2020ko urrian, lehen nobela plazaratu du: Las maravillas (Anagrama, 2020). Urte horretako lanik onenaren Francisco Umbral saria irabazi du. Epaimahaiak "narrazioaren freskotasun literarioa" saritu du; zeinak "balioan jartzen duen belaunaldi arteko harremana, azpimarra berezia jarrita emakumezkoengan, zeinak sarri ez diren ikusgai egoten literatura-lan garrantzitsuetan". ​

​

Bestalde, La Bella Varsovia argitaletxearen zuzendaria da; hain zuzen, gaztelaniaz poesia argitaratzen duen argitaletxerik prestigiotsuenetakotzat hartzen da.​

Argitalpenak

Poesia 
 Mi primer bikini (DVD, 2002). 2001eko Andaluzia Gaztea Saria eskuratu zuen. 
 Vacaciones (El Gaviero Ediciones, 2004). .
 Tara (DVD, 2006). .
 Un soplo en el corazón (Ediciones del 4 de agosto, 2007). Family musika-talde donostiarraren Un soplo en el corazón (1993) diskoan inspiraturiko kaiera. .
 Chatterton (Visor, 2014) Gazte Sorkuntzaren XXVI. Loewe Saria eskuratu zuen lan honek. 
 Un día negro en una casa de mentira (1998-2014) (Visor, 2015). Medelen ordura arteko lan guztiak biltzen dira lan honetan, bai eta argitaratu gabeko beste batzuk ere.

Saiakera 
 El mundo mago. Cómo vivir con Antonio Machado (Ariel, 2015).
 Todo lo que hay que saber sobre poesía (Ariel, 2018). Poesia eta poesiaren historiari buruzko liburu entretenigarria eta didaktikoa da.

Bere poemak, poesia antologietan 
 Inéditos: once poetas (ed. Ignacio Elguero; Huerga y Fierro, 2002). .
 Veinticinco poetas españoles jóvenes (ed. Ariadna G. García, Guillermo López Gallego eta Álvaro Tato; Hiperión, 2003). .
 La lógica de Orfeo (ed. Luis Antonio de Villena; Visor, 2003). .
 Edad presente: poesía cordobesa para el siglo XXI (ed. Javier Lostalé; José Manuel Lara Fundazioa, 2003). .
 Poetisas españolas (ed. Luzmaría Jiménez Faro; Torremozas, 2003). .
 Ilimitada voz: antología de poetas 1940-2002 (ed. José María Balcells; Cádizko Unibertsitatea, 2003). .
 Andalucía poesía joven (ed. Guillermo Ruiz Villagordo; Plurabelle, 2004). .
 Radio Varsovia. Muestra de poesía joven cordobesa (La Bella Varsovia, 2004). .
 Que la fuerza te acompañe (El Gaviero, 2005). .
 Tres tiempos, seis voces (Torremozas, 2006). .
 Hilanderas (Amargord, 2006). .
 Aquí y ahora (ed. Lara Moreno, Igriega Movimiento Cultural, 2008). .
 Antología del beso, poesía última española, Julio César Jiménez (Mitad doble ediciones, 2009). .
 y para qué + POETAS. Herederos y precursores. Poesía andaluza≤ n. 1970, Raúl Díaz Rosales eta Julio César Jiménez, (Eppur ediciones, 2010). .
 El canon abierto. Última poesía en español (1970-1985), Remedios Sánchez García eta Anthony L. Geits, (Visor, 2015). .

Kontakizunak 
 Zenbaiten artean: Matar en Barcelona (kontakizun-antologia), Alpha Decay, Barcelona, 2009.
 Bleak House Inn. Diez huéspedes en casa de Dickens. Hauen ipuinak biltzen ditu: Pilar Adón, Elia Barceló, Oscar Esquivias, Marc Gual, César Mallorquí, Ismael Martínez Biurrun, Elena Medel, Francesc Miralles, Daniel Sánchez Pardos eta Marian Womack. Edizioa eta epilogoa: Care Santos. (Fábulas de Albión, 2012)

Nobela 
 Las maravillas (2020, Anagrama). 2020ko urrian argitaratua.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

 Elena Medelen zenbait poema euskaraz, Leire Bilbaok euskarara ekarriak.
 Elena Medelen webgune pertsonala.

Kordobarrak
Espainiako poetak
Emakume poetak
XXI. mendeko emakume idazleak
Espainiako literatura kritikariak