Inés Jiménez Lumbreras

Inés Jiménez Lumbreras (Madril, 1915 edo 1916 - Sant Adrià de Besòs, 1940ko azaroaren 13a) Bartzelonako Les Corts emakumeen kartzelako azken emakume errepublikanoa izan zen, errepresio frankistaren biktima izan zen La Bota zelaian fusilatua. 24 edo 25 urte zituen.

Biografia 
Inés ikasle madrildarra zen, eta Espainiako Bigarren Errepublikaren kausa hurbildu aurretik, Gazteria Katolikoan eta Ikasle Katolikoen Elkartean afiliatu zen. 1936an, Hortènsia izeneko alaba bat izan zuen, miliziano batekin ezkondu ondoren. Gerra Zibilean, Bartzelonara joan zen, eta neskatila amaren kontura utzi zuen, baina ez zuen berriro ikusi. Inesek aktiboki parte hartzen zuen gobernu legitimoaren defentsan, eta Informazio Militarreko Zerbitzuko (SIM) agente espezializatua izan zen, enboskadak detektatzen, kolunnisteak eta kausa errepublikanorako traidoreak hautematean jardun zuen.

1937. urtearen amaieran, Carmen Tronchoni Soria ezagutu zuen. Valentziako neska gazte falangista eta Socorro Blancoren ekintzailea zen, eta ofizial erreboltariei eta bandoa nazionalera pasatu nahi zuten eskuindarrei pasaporteak eta salbatzaileak lortzeko lanean ziharduen. Inés lagun egin zen, eta Ricardo Basurto Clemente eta José Frutos Soriarekin, SIMaren ezkutuko agenteak, Valentzian laguntzeko eta iheslarien lekualdaketa errazteko eskaintza egin zuten. Hotelean hartu zituzten iheslariak, eta, ondoren, 1937ko azaroaren 28an atxilotu zituzten Bartzelonako dorre batean eraman zituzten. Carmen traizio eta espioitza handiko delituengatik epaitu zuten, eta Montjuic-eko gazteluan fusilatu zuten 1938ko martxoan. Handik urte batzuetara, gorpuzkiak lurpetik atera eta Cuelgamuros Haranera zituzten.

Gerra zibila bando errepublikanoaren porrotarekin amaitu ondoren, errepresio frankistak gogor jo zuen; Ines atxilotu eta Les Corts emakumeen kartelanpreso hartu zuten  1939ko ekainaren 21ean. Gerra-kontseiluan , matxinada militarra eta espioi errepublikanoa izatea leporatu zioten. Hiltzera kondenatu zuten eta La Bota zelaian fusilatu zuten 1940ko azaroaren 13ko goizaldean, eta ondoren Montjuiceko hilerriko La Pedrera hilerrian lurperatu zuten.

1939ko apiriletik 1940ko azarora bitartean La Bota zelaian fusilatu zituzten hamaika emakumeetako bat izan zen, ondorengo hauekin batera; Magdalena Nolla, Carme Claramunt i Barot, Eugènia González Ramos, Cristina Fernàndez, Ramona Peralba Sala, Dolors Giorla Laribal, Elionor Malich Salvador, Virginia Amposta Amposta, Assumpció Puigdelloses Vila eta Neus Bouza Gil

Memoria historikoa 
Franco jeneralaren diktadurak ohore eta domina ugari eman zizkion Carmen Tronchoni Mugimenduaren heroi eta martiri gisa, eta hainbat kale, eskola eta argitalpen eskaini zizkion. Inesen irudia, ordea, ahanzturan eta isilean gertatu zen. Haren alaba Hortènsia aitak ez zuen ezagutu, lau urte inguru zituen ama galdu zuenean, amamak hazi eta ondoren moja-komentu batera bidali zuten, beti ere gorri baten alaba izatearen estigmak markatua. 1959an Kanadara joan, ezkondu eta seme-alabak izan zituen. 2000. urtearen hasierara arte, Espainian itzuli ondoren, Joan Corbalán Gil historialari eta idazlearekin eta Katalunian Askatasunak Moldatutakoei Pro-Memoria Elkartearekin harremanetan jarri zen. Gerra-kontseiluaren dokumentaziora iristeko eta Pedrerako hilerria bisitatzeko modua eman zioten, hau da, bere ama gordetzen duen hobi arrunta. Alabak balio handiko dokumentu gisa gordetzen ditu gerran eta fusilatu aurretik amak bidali zizkion gutunak.

Aintzatespenak 

2015ean, plaka bat jarri zen La Bota zelaian fusilatutako hamaika emakumeen omenez, Inés Jiménezen izena eta adina barne.

2016an, Inés Jiménez eta La Bota zelaian fusilatutako beste hamar kideak eta Maria Salvo Francoren aurkako ekintzailea omendu zituen Grup Promotor del Futur Monument a la Presó de Dones de Les Corts taldeak Espainiako Bigarren Errepublikaren aldarrikapenaren 85. urteurrenean.

2017an, La Minako eta El Botako Artxibo Historikoa eta Dokumentazio Zentroa elkarteak bideo bat aurkeztu zuen, Botako zelaian fusilatutako hamaika emakumeen oroimenez, gerra zibilaren ondoren emakumeek jasandako errepresioari buruzkoa.

2019ko otsailaren 24an, exekuzioetatik laurogei urte betetzean, Bartzelonako Udalak "Exekutatuen panela" inauguratu zuen San Martin barrutian.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Madrildarrak
Fusilatuak
Diktadura frankistak hilaraziak
Exekutatutako emakumeak
Diktadura frankistaren errepresioaren biktimak