Ardotsu

Ardotsua (Amanita rubescens f. annulosulfurea) Amanitaceae familiako perretxiko mota bat da. Nahiz eta Galdakao lanperna bezalakoa den, familia bera (Amanita). Gordinik toxikoa da, gutxienez 20 minutuz prestatu behar da, hemolidina lurruntzeko (globulu gorriak suntsitzen ditu)

Deskribapena 
Kapela: Globo-formako eta gorri argitik hemisferikora (okre) eta lau-ganbilera (gorri bizia). Azal leuna, ildaskatu gabea, errezel zuri-gris koloreko hondakinekin.

Orriak: Ia libreak, nahiko estu, zuriak gaztetan eta gorrixkak zahartzean.

Orri libreak: Oinera hurbiltzen diren orriak, baina ukitzen ez diotenak.

Hanka: Arrosa kolorekoa, erraboildun bolbarekin oinarrian.  Gorri-ardo koloreko tonalitateekin (larbek erraz erasotzen diote). Mintzezko eraztuna, oso ildaskatua, iraunkorra, tonu horixkekin.

Haragia: Zuria (ebakitzean arrosa kolorera biratzen du). Usain fungikoa, zapore gozoa hasieran eta mikatz samarra geroago.

Etimologia: Amanita hitza grekotik dator eta Silizia eta Siria arteko mendiari egiten dio erreferentzia, han oso ugariak ziren eta. Grezieraz beste esanahi bat ere badu, perretxikoa, kontzeptu orokor gisa. Rubescens epitetoa berriz latinetik dator, gorritu egiten dela, esan nahi duen, "rubescens" hitzetik. Haragiaren kolorea aldatu egiten delako.

Jangarritasuna 
Jangarria, baina kontuz ibili beharrekoa.

Nahasketa arriskua 
Taxoi nominalak zuritik arrosa kolorera doan eraztuna du (inoiz ez horia), eta ez da hain mehea. Amanita franchetii edo aspera (toxikoa izan daiteke) delakoak ere tonu horixkako eraztuna du, baina honen zuria ez da kolorez aldatzen, ebakitzean ez du arrosarako joerarik. Amanita pantherina toxikoak, ez du ardo koloreko tonurik. Amanita spissa espezieak ez du oinaren oinarria ardo kolorekoa eta ez zaio haragia gorritzen.

Sasoia eta lekua 
Udaberrian eta udazkenean. Hostogalkorren eta koniferoen basoetan.

Banaketa eremua 
Ipar Amerika, Erdialdeko Amerika, Brasil, Europa, Errusia, Saharaz hegoaldeko Afrika, Himalaiako eremua, Kaukasia, Kazakhstan, Himalaiako eremua, Txina, Korea, Japonia, Australia.

Erreferentziak

Kanpo estekak 
  Amanita rubescens f. annulosulfurea Mycobank-en

Amanita