Eugenio Larrabure y Unanue

Manuel Eugenio Larrabure y Unanue, (Miraflores, Lima, 1844ko urtarrilaren 19a - Chorrillos, Lima, 1916ko maiatzaren 12a ) Peruko politikaria, diplomazialaria, idazlea, historialaria eta kazetaria izan zen . Hiru aldiz Kanpo Arazoetako ministroa (1883 - 1884, 1892 - 1893 eta 1902 - 1903), Garapen eta Herri Lan ministroa (1901 - 1902), Ministroen Kontseiluko presidentea (1902 - 1903) eta lehen presidenteordea izan zen (1908 - 1912).

Biografia 
Donibane Garaziko Marcel Eugène Larrabure Domestoy-ren eta Rosa María Michaela Unanue y de la Cuba-ren semea zen, eta José Hipólito Unanue y Pavón Peruko independentziako mediku ospetsuaren eta heroiaren biloba. Frantziako Institutuan eta beste ikastetxe batzuetan ikasi zuen.

Kazetaritzan hasia, 1871 - 1872ko hauteskundeetan La República egunkaria zuzendu zuen, eta horren bidez Manuel Toribio Ureta juristaren presidentetzarako hautagaitzaren alde egin zuen.

1877an El Peruano egunkari ofiziala zuzendu zuen, dokumentu ofizialetan ohar zientifikoak eta kulturalak gehituz. Urte horretan bertan Atzerri Arazoetako Ministerioko Sail Diplomatikoaren buru izendatu zuten. Handik gutxira 1878an goi-kargudun izatera igo zen eta hurrengo urtean Espainian akreditatu zuten José Joaquín de Osmak zuzentzen zuen legazioko idazkari, eta ordezkatu zuen negozio-arduradun gisa.

Perura itzuli zenean , Miguel Iglesias jeneralaren gobernuko Kanpo Arazoetarako ministro izendatu zuten (1883-1884) eta sinatu berri zen Ancóneko Ituna Txilerekin hasierako betetzearekin lotutako guztia koordinatzeaz arduratu zen José Antonio de Lavalle eta Mariano Castro Zaldívar sinatzaileekin batera.

1885ean Klub Literarioko presidente hautatu zuten, bere ekimenez Limako Ateneo bihurtu zen eta bere jarduera eremua zientziara zabaldu zuen. El Ateneo de Lima aldizkaria sortu zuen (1886 - 1889), eta haren orrialdeetan ikerketa literarioak eta historikoak txertatu zituen. 1887an kanpaina bat egin zuen prentsaren bidez Grace kontratua onartzearen aurka (1887). Txilek Peruko kanpo zorra ordaindu behar zuena zela argudiatu zuen.

Remigio Morales Bermúdez koronelaren gobernuan, Kanpo Harremanetarako Ministro izendatu zuten berriro (1892 - 1893) eta hari zegokion, José Mariano Jiménez eta Ramón Ribeyro guztiahaldunekin batera, Ancaneko Itunak aurreikusten zuen Tacna eta Aricako plebiszitua gauzatzeko negoziazioak hastea.

Eduardo López de Romaña presidentearen gobernuan, Garapen eta Herri Lan ministroa izan zen (1901 - 1902), eta, hala, Nekazaritza Eskola Nazionalaren sorrera bultzatu zuen, gaur La Molina Nekazaritzako Unibertsitate Nazionala. Hirugarren aldiz bere gain hartu zuen Kanpo Harremanetarako ministro kargua, baita Ministroen Kontseiluko presidentea ere (1902 - 1903).

Aldi baterako jarduera publikoetatik erretiratu zen eta gaur egun Nazioaren Kultura Ondarearen parte den Cañete haranean dagoen Unanue jauregiaren garapen eta nekazaritza ustiapenari eskaini zion. Peruko Institutu Historikoaren kide sortzaileetako bat eta bertako lehen presidentea ere izan zen 1905 eta 1916 artean.

Brasilgo ministro guztiahaldun gisa akreditatu zuten (1905 - 1908). Gero Augusto B. Leguiaren lehen gobernuko Errepublikako lehen presidenteorde hautatu zuten (1908 - 1912). Aparteko enbaxadore gisa, Argentinako Independentziaren lehen mendeurrena ospatzera joan zen (1910).

Ondorengoak 
1876an Liman ezkondu zen Limako María Rosa Correa y Veyán andre ospetsuarekin, Cipriano Correa y Morenoren alaba, eta harekin 14 seme-alaba izan zituen, besteak beste:

 Carlos Larrabure y Correa, Peruko jakintsu eta jurista entzutetsua.
 Rosa Mercedes Larrabure y Correa, Gerardo Alarco Calderónekin ezkondua eta Luis Felipe Alarco Larrabure, Fernando Belaúnde Terry presidentearen bigarren gobernuan Hezkuntza ministro ohiaren ama.
 Pedro Luis Larrabure y Correa, Sara Loredo Mendívilekin ezkondua.
 María Isabel Larrabure y Correa, Rollin Thorne Sologuren bankariarekin eta Juan Luis Cipriani Thorne kardinalaren eta Alfredo Thorne Vetter Pedro Pedro Kuczynski presidentearen gobernuko Ekonomia eta Ogasun ministro ohiaren amonarekin ezkonduta.

Bere aztarnak Limako Barrios Altos-en dagoen Matías Maestro hilerri presbiteroko familiako mausoleoan daude lurperatuta.

Idazlanak 

 Estudios literarios (1867), Clemente Althaus Flores eta Juan de Aronari buruzkoa (1876an berriro argitaratua beste ikerketa batzuekin).
Un viaje en 1870, de Lima a Arequipa (1870).
Cañete: apuntes geográficos, históricos, estadísticos y arqueológicos (1874).
Discurso sobre la poesía nacional (1876).
Monografías histórico-americanas (1893)
Mines and Mining in Peru (1903)
Incahuasi. Ruinas de un edificio peruano del siglo XV (1904)
Le archives des Indes et la Bibliothéque Colombine de Sevilla (1914)
The Monarchical Plans of General San Martín (New York, 1917)
 Manuscritos y publicaciones (hil ondorengo bilduma, 3 liburukitan, 1934-1936).

Erreferentziak 

 Bibliografia

 Basadre, Jorge: Historia de la República del Perú. 1822 - 1933, zortzigarren edizioa, zuzendua eta handitua. 9. eta 10. liburukiak. Limako "La República" egunkariak eta "Ricardo Palma" Unibertsitateak editatua. Txileko Santiagon inprimatua, 1998an.
 Enciclopedia Ilustrada del Perú. Hirugarren edizioa. 9. liburukia, JAB / LLO. Lima, PEISA, 2001. 

Peruko kazetariak
Peruko diplomatikoak
Gaztelaniazko idazleak
Peruko idazleak
Peruko historialariak
Limatarrak
Peruko abokatuak