Kirats-ziza hori

Kirats-ziza horia (Tricholoma sulphureum) Tricholomataceae familiako onddo espezie bat da.

Erraz identifika daitekeen espeziea da, duen gas usain desatsegina kontuan hartzen bada; honek Tricholoma eta Cortinarius espezietatik bereizteko aukera ematen du.

Deskribapena 
Kapela: 4 eta 8 cm arteko diametrokoa, sufre-horitik hori-berdexkara, oliba-antzeko edo arrexka  tonuekin erdian, baina ez beti; ganbila, batzuetan titiduna, baina sarri hondoratu samarra. Azala hasieran zetaduna, gero ile gabea, matea.

Orriak: Hori-sufre edo hori-berdexka kolorekoak, nahiko tarterekin, lodiak, oso eskotatuak eta orritxo ugarirekin.

Orri eskotatuak: Oinera iritsi baino lehentxeago eskote txiki bat duten orriak.

Hanka: 6 – 10 x 0,6 – 1 cm-koa, hori-sufre kolorekoa, garaia, bihurri samarra, zilindrikoa, luzetara marratua eta pixka bat haritsua.

Haragia: Nahiko mehea, hori edo hori-berdexka kolorekoa, argien gas usain handikoa eta desatsegina.

Etimologia: Tricholoma grekotik dator, ilea, txirikorda, lumatxarekin tolesturan zehar, nahiz eta espezie gutxi batzuek baino ez dituzten iledun kapelak. Sulphureum epitetoa berriz latinetik dator, “sulphureus” hitzetik eta sufre kolorea esan nahi du. Koloreagatik.

Toxikotasuna 
Toxikoa den susmoa dago. Baztertu egin behar da. Gas usain nazkagarria nahikoa da ez kontsumitzeko.

Nahasketa arriskua 
Antzeko ezaugarriak dituen Tricholoma bufonium perretxikoarekin, baina honek kapela marroixka edo lehoi kolorekoa du. Autore batzuentzat Tricholoma sulphureum-aren aldaera bat da. Tricholoma auratum perretxikoarekin, baina hau handiagoa da, irin usaina du eta haragia zuria du.

Sasoia eta lekua 
Udazkenean, hostozabalen eta koniferoen basoetan.

Banaketa eremua 
Ipar Amerika, Europa, Asiako iparraldea, Zeelanda Berria.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Tricholoma