Tomoe Gozen

(¿1157?-¿1184?) Japongo samurai gerlaria edo onna bugeisha bat izan zen, Genpei Gerraren garaian (1180-1185) nabarmendu zena.

Biografia 
Uste da Tomoe (izenak ‘zirkulu perfektua’ esan nahi du) Gozen 1157 urte inguruan jaio zela samurai familia batean, hori horrela, ohitura zen moduan, familiako emakume guztiak entrenatu ziren naginata erabiltzen, etxea babesteko beharrezkoa baitzen.

Tomoeren aita Nakahara Kanetō zen, Minamoto no Yoshinakaren aitaordea ere izan zena (mutikoak bi urte zituenetik) eta Tomoeren ama Chizuru Gozen ere Yoshinakaren inude izan zen. Tomoeren aitak eta bere ni neba nagusiek Yoshinakaren aldekoak ziren (bi neba bere armadako jeneralak izan ziten).

Heike Monogatariren arabera:

Tomoe Gempei gerretan borrokatu zen, Taira eta Minamoto klanen arteko bost urteko borroka izan zen gerretan. 1184an Kioto hiria hartu zuen Kurikara gudaldiaren ondorioz. Minamoto klanak garaitu zuenean, bere senar Minamoto no Yoshinaka konspirazioaz akusatu zuen Kamakurako shōgunak, Minamoto no Yoritomok, eta, horregatik, Japongo enperadoreak estatuaren etsai izendatu zuen eta exekutatzea agindu zuen. 

Iturri batzuen arabera, Tomoe Gozen Awazu gudaldian hil zen, 1184an, bere senarrarekin batera. Hala ere, Heike kantuan esaten da Tomoe Gozen izan zen bizirik iraun zuten bost Kisoetako bat eta esaten duenez, Tomoe Gozen ez zen Yoshinakaren emaztea, laguntzailea baizik.

Beste iturri batzuen arabera, aldiz, Tomoe Gozen Wada Yoshimorik garaitu zuen eta harekin ezkondu zen (eta senarra hil ostean, moja bihurtu zen. 

Sekula ez da frogatu ahal izan Tomoe Gozen benetan bizi izan ote zen, Heike kantuan esaten denaz gain. Hala ere, bere emakume laguntzailearen hilobia bai aurkitu da, Yamabuki Gozenena, eta historialariek egiazkoak direla uste dute Heikeren kantuan kantatzen direnak.

"Gozen" 
Gozen ez da abizena, baizik eta ohorezko titulua, gehienbat emakumeei emana eta gizon batzuei ere bai.

Bibliografia 
 Woodblock print of Tomoe Gozen in battle. Electric Samurai: The Asian Network.
 McCullough, Helen Craig (translator). The Tale of the Heike. Palo Alto, California: Stanford University Press, 1988. , .
 Famous Women of Japanese History. The Samurai Archives Japanese History Page.
 "Samurai Warriors: Miyamoto Musashi and Tomoe Gozen".
 Shea, L. "Tomoe Gozen - Female Samurai". Bella Online, 2009.

Iruditegia

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Samuraiak
Erdi Aroko emakumeak
Japoniako folklorea