Gibelgorri hankagogor

Gibelgorri hankagogorra (Russula lepida) Russulaceae familiako onddoa da. Nahiko erraz identifikatzen den Russula da, haragiaren gogortasun eta sendotasun handiagatik, kolore gorri biziagatik, oinaren tindu arrosengatik eta zapore mentolatuagatik. Sukaldaritzako balio txikiko jangarria.

Deskribapena 
Kapela: 4 eta 14 cm arteko diametrokoa, haragitsua eta gogorra, hasieran globo itxurakoa, gero denbora askoan ganbila eta amaieran zabaldua eta apur bat hondoratua. Azala itsatsia, lehorra, pixka bat belusatua, gorri-andere-mahats koloretik gorri-karmin kolorera, ertzetan argiagoa eta batzuetan asko kolorgetzen da, zuri horixka den lactea aldaeran bezala.

Orriak: Itsatsiak, estu eta meheak, kolore zurixkakoak edo krema zurbilekoak, eta ertzak batzuetan gorrixkak kapelaren ertzetik hurbil.

Hanka: Sendoa, gogorra, apur bat puztua oinarrian eta sarritan okerra. Pruinaduna eta zuria da, baina arrosaz tindatzen da.

Haragia: Gogorra eta itxia, zuria, baina tonu grisak hartzeko joera du, mentol eta fruta usainekoa eta zapore gozokoa, nahiz eta batzuetan zerbait mingotsa eta desatsegina izan. Sulfato ferrosoarekin erreakzio oso arina.

Etimologia: Latinetik dator Russula hitza, russus-etik, gorriaren txikigarritik: apur bat gorrixka, kolore gorria daukatelako Russula generoko espezie askok. Lepida epitetoa ere latinetik dator, "lepidus" hitzetik, graziosoa, atsegina esan nahi du. Bere koloreagatik.

Jangarritasuna 
Jangarria da, baina baliorik gabea.

Nahasketa arriskua 
Russula rubra delakoak antz handia du kapelaren kolorean, baina oina biguna du eta haragia oso garratza eta ezti usainekoa. Txikiagoa da eta hostozabaletan bizi da. Russula amarissima eta Russula pseudointegra espeziekin ere nahas daiteke.

Sasoia eta lekua 
Udan eta udazkenean hostozabalen eta koniferoen basoetan agertzen da, batez ere pagadietan.

Banaketa eremua 
Europa, Ipar Amerika, India, Himalaiako mendikatea eta Japonia.

Galeria

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Russula