Garam masala

Garam masala (; ; ; ) espezia-nahasketa bat da, India, Bangladesh, Pakistan eta Nepalen oso erabilia. Bere osagaiak aldakorrak dira eskualde batetik bestera, baita familia batetik bestera, beraz ez da existitzen «jatorrizko errezetarik». Osagaien arabera, garam masala pixka bat pikantea izan daiteke. Osagaiak txigortzen dira, bere lurrin osoa aska dezaten, eta elkarrekin ehotzen dira.

Garam masala bakarrik edo beste gozagarri batzuekin erabil daiteke, adoboak, entsaladak, salteatuak, zopak eta postreetan, hala nola tartetan eta gailetetan usaina emateko.

Hindi hizkuntzan, masalak "espezia-nahastea" esan nahi du, eta garam hitzak "beroa", zeren eta, medikuntza ayurvedikoaren arabera, osagaiek gorputzeko tenperatura igotzea eragiten baitute.

Osagaiak 
Oro har, hauek sartzen dira: 

 Kanela arrunta edo kassia-kanela
 Usain-iltzea
 Intxaur muskatua edo mazisa (intxaur muskatuaren estalkia)
 Piperbeltz beltza edo zuria
 Kardamomo berdearen haziak edo kardamomo beltzaren zorroak

Hauek ere sar daitezke:

 Mihilua
 Erramu-hostoa
 Kuminoa
 Martorri edo martorri haziak
 Txile hautsean
 Baratxuria
 Jengibrea
 Sesamoa
 Ziape-haziak,
 Kurkuma
 Azafraia
 Anis izartua
 Asafetida
 Cubeba
 Perla-likena

Bertsioak 
Ondorengo erabileraren arabera, garam-errezeta batzuek lehorrean ehotzen dituzte espeziak; beste batzuek, berriz, uretan edo ozpinetan, pasta egiteko. Khada masala garam masala bat da, eho gabea, hau da, gozagarriak zartaginean osorik gehitzen dira olioari zaporea gehitzeko, eta, ondoren, erretiratu egiten dira jakia olio aromatizatuan frijitzeko.

Maurizio uhartean eta Réunion uhartean massalé izeneko bertsioa dago, Indiako immigranteek (malbarek) ekarria. Aldaera asko dituen arren, ohiko osagaiak dira: kalupilea, kuminoa, martorria, fenogrekoa, intxaur muskatua, kanela, ziape-haziak, iltzea eta kurkuma. Batzuetan, tamarindoarekin ehotzen da pasta egiteko.

Prestaketa 
Garam-masala komertziala (ehota), ondo kontserbatu ez badira edo ontziak egokiak ez badira, aroma osoa gal dezakete, eta nahasteak balio guztia galduko du. Merkatuan ehota erosten dena, erraz hondatu daiteke, edo hain usaintsuak ez diren espezia merkeekin nahastu bada.

Horregatik, beti da gomendagarria ehotzea etxean, errota edo mortero baten laguntzarekin. Espezia osoak erosi, pixka bat txigortu eta hauts bihurtu. Toki fresko, lehor eta hermetikoan gorde behar da.

Espezia osoek ehotuek baino balio-bizitza luzeagoa dute, usaina luzaroago gordetzen baitute. Beraz, kantitate txikitan ehotzea komeni da.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Pakistango gastronomia
Indiako gastronomia
Espezia-nahasteak