Marco Enríquez-Ominami

Marco Antonio Enríquez-Ominami Gumucio (1973ko ekainaren 12a jaio zen) txiletar-frantziar  zinemagilea, politikaria eta hautagai iraunkorra da. 2006tik 2010era Alderdi Sozialistako diputatu izan zen Txileko ganbera baxuan. 2009an alderdia utzi eta independente gisa Errepublikako presidente izateko aurkeztu zen, non hirugarren geratu zen botoen %20rekin. Gaur egun, 2010ean sortu zuen Alderdi Progresistako buruzagia da.

Enríquez- Ominami Miguel Enríquez Ezker Iraultzaileko Mugimenduko buruzagi historikoaren eta Manuela Gumucio soziologoaren semea da. Bere aita adoptiboa Carlos Ominami senatari ohia da. Enríquez-Ominami Karen Doggenweiler Txileko telebista-aurkezlearekin ezkonduta dago, eta bi seme-alaba ditu. Bere izen luzeagatik maiz MEO edo ME-O deitzen zaio bai idatziz bai ahoz.

Biografia 
Enríquez-Ominami Santiagon (Txile) jaio zen,  gurasoak hauek dira: Miguel Enríquez-Ominami Espinosa Ezker Iraultzaileko Mugimenduaren (MIR) sortzaile eta idazkari nagusia eta Manuela Gumucio Rivas, Rafael Agustín Gumucio Vivesen senatari eta sortzaile ohiaren alaba, Falange Nacional alderdi politikoarena.  Jatorri espainiarra, alemana eta eskoziarra da aitaren aldetik, boliviarra eta amaren aldetik euskalduna ere bai. 

1973ko azaroan, dekretu militar baten bidez, Salvador Allende presidentearen gobernua kendu zuen estatu-kolpe militarraren eta bi hilabetera, Enríquez-Ominami eta bere familia herrialdetik kanporatu zituzten, eta hurrengo hamar urteetan herrialdera sartzea debekatu zieten. Bere aita, herrialdean geratu zen Augusto Pinocheten diktaduraren aurkako lurpeko erresistentzia antolatzeko eta zuzentzeko, 1974ko urrian hil zuten Santiagon bere kokapen sekretua aurkitu zuten DINAko agenteek. 

Enríquez-Ominami eta bere familia Frantzian aurkitu zuten aterpea, eta bertan hazi zen frantsesa lehen hizkuntza gisa hitz egiten. Lehen hezkuntza Parisko Victor Hugo Lizeoan egin zuen 1981 eta 1986 artean. Ondoren, bigarren hezkuntzako ikasketak Colegio Alianza Francesa eta Santiagoko Saint George's Collegen amaitu zituen.

Zinema eta telebistako ibilbidea 
1990etik 1995era Enríquez-Ominami Filosofian lizentziatua egin zen Txileko Unibertsitatean, non bere karrerako ikasleen batzordeko presidenteordea izan zen. 1996an zinema zuzendarientzako tailer trinko batean parte hartu zuen Parisko La Fémis-en. 

1998tik Enríquez-Ominami Rivas y Rivas ekoiztetxeko zuzendari exekutibo gisa lanean hasi zen. 2002an hainbat labur, film luze, erreportaje, telebistako iragarki eta telebistako film ekoiztu eta zuzendu ondoren, Chile, los héroes están fatigados ("Txile, heroiak nekatuta daude") dokumental politikoa zuzendu zuen, FIPAren XVI. Biarritzeko zinema jaialdia. Dokumentala Serbia eta Montenegroko eta San Diegoko (Kalifornia ) zinemaldietan saritu zuten. 2005ean Enríquez-Ominamik ChileMedios Fundazioa sortu eta zuzendu zuen, eta horren bidez hainbat ikerketa garatu zituen tokiko telebistako ikusleen jokabideari buruz. Zine-ekoizpeneko irakasle gisa aritu zen Txileko eta Peruko unibertsitateetan eta kanpaina politikoetan kolaboratu zuen Ricardo Lagos eta Carlos Ominamirentzat Txilen eta Perun eta Mexikon ere.

Ibilbide politikoa 

2005eko abenduan Enríquez-Ominami Txileko erdialdeko 10. barrutiko diputatu hautatu zuten lau urterako. Auzo horretako historiako boto kopururik handiena lortu zuen. Diputatu gisa Zientzia eta Teknologia eta Nekazaritza batzordeetan lan egin zuen, eta Estatuak finantzatutako iragarkiari buruzko Ikerketa Batzordea eta Txileko erregimen politikoa aztertzeko Batzorde Bereziaren buru izan zen. 150 lege-proiektu inguru aurkeztu ditu, horietako asko onartuak. 

2008ko abenduan, Enríquez-Ominamik esan zuen José Miguel Insulzarekin eta Eduardo Freirekin lehiatzeko prest zegoela Concertaciónko presidentetzarako primarioetan. Hala ere, Concertaciónko zuzendaritzak lehen arauak aldatu zituela esan ostean, prozesutik galarazteko, Enríquez-Ominamik independente gisa aurkeztea erabaki zuen. Max Marambio enpresaburuaren laguntza ekonomikoarekin, bere hautagaitza independentea erregistratzeko beharrezkoak diren ia 36.000 sinadura biltzeko prozesuari ekin zion. Asmo horretarako sare sozialen Interneteko guneak asko erabili zituen. 2009ko ekainean Alderdi Sozialistari utzi zion, legezko epea betetzeko.

Nahiko ezezaguna izan arren, Enríquez-Ominami azkar igo zen inkestetan, eta 2009ko apirilerako sostenguaren %10 lortu zuen, Eduardo Frei demokristaua Concertaciónko hautagaia aukeratzearekin pozik ez zegoen hautetsi ezkertiarra harrapatuz. Hauteskunde legegile paraleloetarako, hautagai-zerrenda propioa jarri zuen abian, hautagai independenteen artean banatuta (hiru legebiltzarkide berrautatzea nahi zutenak barne) eta bere hautagaitza onartzen zuten bi alderdi txikietako kideen artean: Alderdi Humanista eta Alderdi Ekologista . Hautagairik indartsuenak Concertación alderdiko buruzagiak eserlekuetarako lehian zeuden barrutietan jarri zituen. Dena den, erakustaldi sendoa egin zuen arren, Enríquez-Ominami, azkenean, motz geratu zen eta lehen bozketan kanporatua izan zen botoen %20,13rekin.  Bere parlamentuko zerrendak ere ez zuen eserlekurik lortu, botoen %4 baxua lortuz. Hauteskundeen ostean, ez zuen hautagai bata zein bestea onartzeari, esanez "Eduardo Frei eta Sebastián Piñera oso antzekoak dira [. . . ] Ez dute itxaropena, ez aldaketa, ez etorkizuna adierazten."  Abenduaren 16an, bere aholkulari ekonomikoa, Paul Fontaine, Piñeraren ihes kanpainarekin bat egin zuen.  Ia aste bat beranduago bere ekonomia aholkularietako bat, Luis Eduardo Escobar, Freiren taldera sartu zen.  Azkenik, hauteskundeak baino lau egun lehenago Enríquez-Ominamik prentsaurreko bat egin zuen, non "%29ko hautagaiari" botoa emango ziola esan zuen, hau da, Freiri botoa ematea, baina bere aldekoak mantenduz askatasuna zuten hautagaia aukeratzeko. 

2013ko Hauteskunde Orokorretan, Enríquez-Ominami Txileko Lehendakaritzarako lehiatu zen bigarren aldiz, Alderdi Progresistaren ordezkari zen bitartean. Oraingoan hirugarren postua lortu zuen botoen %10,98 bakarrik lortuz. Enríquez-Ominami ere aurkeztu zen Txileko Lehendakaritzarako 2017ko Hauteskunde Orokorretan. Botoen %5,71 bildu eta 9 hautagaien artean seigarren postuan kokatu zen.

Obrak 

 Animales políticos. Dialogos filiales . Enríquez-Ominami, Marco; Ominami Pascual, Carlos. 2004.

Irakurketa gehiago

Erreferentziak

Kanpo estekak 

 Kanpainaren webgune ofiziala

Txileko diputatuak
Txileko kristauak
Gizabanako biziak
Txileko Unibertsitateko ikasleak
Euskal txiletarrak
Txileko presidentetzarako hautagaiak
Txileko zinema zuzendariak
1973ko jaiotzak