Jari Litmanen

Jari Olavi Litmanen  (Lahti, Finlandia, 1971ko otsailaren 20a) futbolari ohia da. Finlandiako azken 50 urtetako futbol jokalari onena aukeratua izan zen. Litti (abizenarekin jokoa eginez) eta Kuningas (erregea) ezizenak jaso izan ditu.

Ibilbidea

Biografia 
Futbolarien familia batean jaio zen Jari Litmanen. Aita Finlandiako selekzioarekin jokaturiko futbolaria zen eta amak Reipas taldearekin Finlandiako maila gorenean jokatu zuen.

Hasierako urteak Finlandian 
Hamasei urte baino ez zituela egion zuen debuta Finlandiako maila gorenean jaioterriko Reipas taldearekin, 1987an. Lau urte beranduago Helsinki HJK taldeak fitxatu zuen.

Ajaxekin garaipen ugari 
1992 urteko udan Amsterdamgo Ajax taldeak fitxatu zuen eta zazpi denboraldi egin zituen bertan. Herbehereetako ligak irabazteaz gain (1994-95 denboraldian partidarik galdu gabe) Txapeldunen Ligako bi final jokatu zituen jarraian, lehena irabaziz (1-0 AC Milanen aurka) eta bigarrena penalti jaurtiketetan galduz (Juventus FC-ren aurka). 1995ean Kontinente arteko Futbol Kopa irabazi zuen 0-0 egin ondoren penalti jaurtiketetan Grêmio de Porto Alegre garaituz. 1995-96 denboraldian Txapeldunen Ligako goleatzaile nagusia izan zen, 9 gol sartu zituelarik.

Bartzelona, Liverpool eta Ajax, zorterik gabe 
Louis van Gaal entrenatzailea FC Barcelonan ari zen eta honen eskariz taldeak Litmanen fitxatu zuen. Bi denboraldi egin behar zituen bertan baina ez zuen askorik jokatu eta bigarren denboraldiaren erdialdera baztertua izan zen.

2000-01 denboraldiko urtarrilean Liverpool FC-k fitxatu zuen. Ongi hasi bazen ere lesionatu eta Liverpoolen urte bikaineko finaletan ezin izan zuen jokatu, esate baterako Deportivo Alavésen aurkako UEFA Kopako garaipenean. Ajaxera itzuli zen baina lesioekin jarraitu zuen.

Azken urteak 
Azken urteetan talderik talde ibili zen. F.C. Hansa Rostock talde alemaniarra, Malmö FF suediarra eta Fulham ingelesa tartekatu zituen Finlandiako beste batzuekin. 2011 urtean erretiratu zen Helsinki HJK taldean.

Selekzio nazionala 
1989 urtean egin zuen debuta eta 2010 urtean erretiratu zen. Bi hamarkada hauetan selekzioarekin partida gehien jokatu (137) eta gol gehien sartu (32) zituen jokalaria izan zen, oraindik gainditu ez diren markak dira.

Palmaresa 
 Kontinente arteko Futbol Kopa:
 Txapelduna (1): 1995 (Ajax)
 Txapeldunen Liga:
 Txapelduna (1): 1994-95 (Ajax)
 Finalista (1): 1995-96 (Ajax)
 Goleatzaile nagusia (1): 1995-96 (Ajax)
 Europako Superkopa:
 Txapelduna (2): 1995 (Ajax), 2001 (Liverpool)
 Ligak:
 Herbehereetako liga (5): 1993-94, 1994-95, 1995-96, 1997-98, 2003-04 (Ajax)
 Finlandiako liga (1): 2011 (Helsinki HJK)
 Kopak:
 Herbehereetako kopa (3): 1993-94, 1997-98, 1998-99 (Ajax)
 Herbehereetako Superkopa (3): 1993, 1994, 1995 (Ajax)
 Finlandiako kopa (2): 1992 (MyPA), 2011 (Helsinki HJK)
 Ingalaterrako kopa (1): 2000-01 (Liverpool)
 Ingalaterrako Ligako kopa (1): 2000-01 (Liverpool)

Erreferentziak 

Finlandiako futbolariak
FC Barcelonako futbolariak