Guiomar Torresão

Guiomar Delfina de Noronha Torresão (Lisboa, 1844ko azaroaren 26a - Ibidem, 1898ko urriaren 22a) portugaldar idazlea eta feminista, Portugalgo emakumeen emantzipazio-idealen funtsezko pertsonaia izan zen.

Biografia

Lehen urteak 
Guiomar Torresão Joaquim José de Noronha Torresão eta Maria do Carmo Inácia Pinto de Noronharen alaba izan zen. Bere aita, militarra, Cabo Verden zerbitzatzera destinatua izan zen, Santo Antão uharteko  Ribeira Grande herrian, eta han hilko zen handik gutxira. Bitartean, bere alarguna, Maria do Carmo, bakarrik bizi zen Guiomar Delfina eta Maria Felismina alabekin. Guiomarrek neba txiki bat ere izan zuen, bere aitaren izen bera zuena, baina bi urte besterik ez zuela hil zen, 1848ko apirilaren 3an, Lisboako antzinako São Julião parrokian.

Idazlea 
Guiomar Torresão fikzio-idazlea, poeta, antzerkigile eta saiakeragilea izan zen. Henrique Zeferinok zuzendutako Ribaltas e Gambiarras (1881) aldizkarian kolaboratu zuen. Han, Delfim de Noronha ezizenez idatzi zuen lehen hamar zenbakietan, baina handik aurrera, bere benetako nortasuna agerian jarrita hasi zen idazten artikuluak.

1869an Uma Alma de Mulher argitaratu zuen, bere lehen eleberria, A Voz Feminina aldizkari feministan berrargitaratua. Almanach das Senhoras (1871) aldizkaria sortu eta zuzendu zuen hil arte. Diário Illustrado-n Gabriel Cláudio ezizenez idazten zuen. No Theatro e na sala idatzi zuen, Camilo Castelo Brancoren hitzaurrearekin. Hainbat antzezlan idatzi zituen: The Baroness's Weak, ekitaldiko bakarreko komedia, 1878an; Two Boys, 5 ekitaldiko drama, 1879an, eta Modern Education, 1884an. Modern Education, atariko solasaldi bat eta 3 ekitaldiko komedia, Lisboan antzeztu zuten lehen aldiz, Teatro do Ginásion, 1891ko martxoaren 28an. Bere eleberrien artean, Uma alma de mulher (1869), Pale roses (1873 - ipuin bilduma), A Família Albergaria (1874 - eleberri historikoa), O fraco da baronesa (1878) eta Henriqueta (1890) aipatu behar dira. "Beatriz" poema Brasilen argitaratu zen.

Hil ostean, Felismina ahiztak, oinordeko bakarra izanik, Almanach das Senhoras aldizkariaren ardura hartu zuen, eta, haren ondoren, 1912an hil zenean, bere senarra Eusébio Alberto da Silva Venânciok, 1918an hilko zena. Almanakearen azken argitalpena 1928an izan zen, Guiomar hil eta 30 urtera.

Kazetaria eta itzultzailea 
Kazetaria eta itzultzailea izan zen, eta eleberriez gain, dramak, poesia eta bidaia liburuak ere idatzi zituen. Roseball, Scentelha, Sith eta Tom Ponce goitizenekin ere idatzi zuen. 1868ra arte, Almanaque das Memória Luso-Brasileiron lan egin zuen. Beste hainbat aldizkaritan ere idatzi zuen, horien artean, A Ilustração Portuguesa, Diário Illustrado, Diário de Notícias, O Mundo Elegante, Lisbon Creche: Jornal miniature (1884)  publikazioetan, besteak beste.

Heriotza 
Ez zen inoiz ezkondu edo seme-alabarik izan. Hil zenean, bere ahizta Maria Felismina de Noronha Torresãorekin (São José, Lisboa, 1851ko otsailaren 9a - Santa Isabel, Lisboa, 1912ko azaroaren 4a) bizi zen, Calçada da Estrela 173. zenbakian, 2. solairuan, Lisboako Lapako parrokian.

Guiomar gutxiegitasun kardiako baten ondorioz hil zen, 53 urte zituela, eta Cemitério dos Prazeresen hilerrian lurperatu zuten, hilobi batean.

Obrak 

 Uma Alma de Mulher, 1896
 Rosas Pálidas, 1873
 A Família Albergaria, 1874
 Meteoros (contos e crónicas) 1875
 Ribaltas e Gambiarras, 1881
 A Educação Moderna, 1884
 Idílio à Inglesa: Contos Modernos, 1886
 Paris – Impressões de Viagem, 1888
 A Avó, 1889
 Severina, 1890
 Batalhas da Vida, 1892
 Educação Moderna: Comédia em Três Atos, 1894
 Diário de uma Complicada, 1894
 Joana de Goerschen, 1896
 Flávia: Contos, com ilustrações de Columbano Bordalo Pinheiro, 1897
 A Grande Velocidade: Notas de Gare, 1899
 A Árvore de Natal.icada, 1894

Aldizkarietako kolaborazioak 
Guiomar Torresãok honako aldizkarietan kolaboratu zuen:
 Almanaque de Lembranças Luso-Brasileiro;
 A Leitura;
 Diário de Notícias;
 Diário Ilustrado;
 Ilustração Portuguesa;
 Artes e Letras.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Portugalgo itzultzaileak
Portugalgo kazetariak
Portugalgo feministak
Portugalgo idazleak
Lisboatarrak