Gibel beltz-ubel

Gibel beltz-ubela (Russula atropurpurea edo Russula krombholzii) Russulaceae familiako onddo espeziea da. Ez da pozoitsua, ezta toxikoa ere, baina ezin da jan haragia mina eta  mikatza duelako.

Deskribapena 
Kapela: 6 eta 10 cm bitarteko diametrokoa, hasieran ganbila, ondoren laua eta erdian pixka bat hondoratua, purpura gorri kolorekoa eta erdian purpura-beltzaxka kolorearekin, gorri-ardo koloreko koloregabetutako orbanekin, eta, sarritan, arre koloreko pikor batzuekin. Azala lubrifikatua eta distiratsua eguraldi hezean. Ertz mehea, bat eginda eta leuna.

Orriak: Zuriak, isla horixkekin, nahiko estu, meheak, oinari itsatsita.

Hanka: Laburra eta lodia, pitzatua, zimur finekin, kolore zurikoa orban arreekin.

Haragia: Irmoa, lodia, trinkoa, gaztetan zuria eta zertxobait grisaxka zahartzaroan. Akre zaporekoa batez ere orrietan, eta fruta usain ahulekoa.

Etimologia: Latinetik dator Russula hitza, russus-etik, gorriaren txikigarritik: apur bat gorrixka, kolore gorria dutelako  Russula generoko espezie askok. Atropurpurea epitetoa latinetik dator, iluna esan nahi duen "ater" hitzetik eta purpura kolorea esan nahi duen "purpureus" hitzetik. Bere kapelaren koloreagatik.

Jangarritasuna 
Ez da jangarria, akre zaporekoa delako.

Nahasketa arriskua 
Espezie honen kolore aniztasuna dela eta, hainbat azpiespezie sortu dira: Russula depallens, Russula atropurpurea f. dissidens, Russula pantherina, Russula olivicolor, Russula atropurpurea, Russula fragilis var. atropurpurella, Russula purpurata f. rubripes, Russula atropurpurea var. bresadolae.

Sasoia eta lekua 
Udan eta udazkenean, hostozabalen basoetan, bakanagoa koniferoetan.

Banaketa eremua 
Europa, Ipar Amerika.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Russula
Onddo jangarriak