Solanina

Solanina zapore mikatzeko glukoalkaloide toxikoa da, kimikoki alkaloide solanidinoak eta karbohidrato kate batek osatua. Alfa-solanina da toxikotasun handiena duen forma kimikoa.

Modu naturalean aurkitzen da solanazeoen hostoetan, fruitu eta tuberkuluetan, bereziki Solanum generoko espezie guztietan, hortik datorkio izena. 1820an isolatu zuten lehen aldiz, Mairu-belarren baietatik abiatuta. Patata, tomate heldugabea, belladona eta berenjena ere badaude.

Solanina duten landare gehienek beste alkaloide toxiko batzuk dituzte, irenstearen ondoriozko intoxikazio-arriskua areagotzen dutenak. Patata, adibidez, egitura triterpenoideko bi alkaloide glikosodiko agertzen dira: solanina eta chaconina. Hala ere, beste alkaloide batzuk dituzten landareak hartzen diren kasuetan, solaninaz gain, ondorioak guztiz desberdinak dira, eta sintomatologia oso desberdinarekin lotzen dira; beraz, tratamendu espezifiko bat aplikatu behar da intoxikazio zehatzerako.

Toxikotasuna 
Dosi toxikoa 2-5 mg-koa da gorputz-pisuaren kg bakoitzeko. Sintomak 8 orduetatik 12 orduetara agertzen dira, baina 30 minutura ere ager daitezke, solanina-kontzentrazioa oso handia bada. Haurren kasuan, intoxikazioa heriotza eragiten du maiz, helduen kasuan zaila da heriotza eragitea .

Solanina kontsumitzeagatik intoxikazioak ez dira ohikoak, eta nagusitasun handiagoa dute Hego Amerikan eta Indian. Gizakietan eta animalietan ikusten dira, baina animalietan ohikoagoak dira, zuzenean naturatik hartzen baitute alkaloidea, tratatu gabe eta edozein egoeratan. Animaliak landare osoa irenstean intoxikatzen dira, eta gizakia, berriz, fruitua irenstean intoxikatzen da.

Tratamendua 
Intoxikazioaren fase akutuaren tratamendua xurgapena gertatu aurretik egiten da, eta solanina duela gutxi irentsi baduzu bakarrik egin daiteke. Hori egiteko, bomitora induzitu behar da emetikoen bidez, hala nola ipekakuana-jarabearen bidez edo urdail-garbiketaren bidez. Neurri horrekin batera tratamendu gehigarri bat egin behar da, katartiko gatzdun eta ikatz aktiboa erabiliz, solaminaren xurgapena gutxitzeko.

Alkaloidearen frakzio toxikoa xurgatu ondoren, fase kronikoaren tratamendua ematen da. Kasu honetan, ez dago inolako tratamendurik edo antidotorik. Ondorio toxikoak egun batzuk barru desagertzen dira eta kaltetutako pertsonak osasuna berreskuratzen du; soilik sostengu neurriak behar dira, hau da, bizi baldintza on batzuk okerrera egin ez dezan. Intoxikazio honek eragindako heriotza arraroa da.

Solaninaren erabilgarritasuna gizakientzat 
Medikuntzaren alorrean, historian zehar, solanina krisi epileptikoak tratatzeko konbultsioaren aurkako gisa erabili izan da. Baita ere lasaigarri gisa erabiltzen da, hotzeriak eta gripeak tratatzeko gripearen aurkako gisa, baina, gaur egun bere eraginkortasuna frogatzen duen ia ikerketarik ez dago. Hala ere, helburu homeopatikoekin erabiltzen jarraitzen da.

Solaninak propietate fungizidak eta pestizidak ditu, eta toxina duten landareek, kasu askotan, gaixotasunetatik, intsektuetatik eta beste harrapari batzuetatik babesteko baliatzen dituzte. Solaninaren presentziak landareei defentsa naturalerako mekanismo bat ematen dienez, nekazaritzan solanina laboreen gaixotasunei aurre egiteko modu alternatibo eta natural gisa erabili da.

Erreferentziak

Kanpo estekak 
 What is solanine and is it toxic ?
 Rev Cubana Plant Med v.12 n.3 Ciudad de la Habana jul.-sep. 2007 Breve reseña de la especie Solanum melongena L.
 Dr T. Kuiper-Goodman and Dr P.S. Nawrot SOLANINE AND CHACONINE
 Cholinesterase inhibitors
 Adriana Ordoñez Vasquez ANALISIS DEL EFECTO DE LA α-SOLANINA
 Ames, B. N. et al., “Substancias químicas naturales y sintéticas: Toxicología comparativa”
 Ross C. Beier Natural Pesticides and Bioactive Components in Foods
 Armand Trousseau Tratamientos medicos con solanina
 British Medical Journal, 8 de diciembre de 1979, 2, pp. 1458–1459, “Solanine poisoning”

Alkaloideak
Esteroideak
Landare toxinak