Uxoa Iñurrieta

Uxoa Iñurrieta Urmeneta (Donostia, Gipuzkoa, 1990ko otsailaren 8a) gipuzkoar itzultzailea, hizkuntzalari konputazionala eta irakaslea da. Ikertzaile dihardu Euskal Herriko Unibertsitateko HiTZ zentroan (Ixa taldean zehazki), eta irakasle GOI Ikastegian. EIZIEko zuzendaritza-taldeko kide izan zen 2017tik 2021era, eta UEUko Hizkuntzalaritza sailburua da 2021etik, Ainara Estarronarekin batera.

Irakaslea 
Euskara teknikoko irakaslea izan da EHUko Gipuzkoako Ingeniaritza Eskolan. 2020tik UEUn dihardu lanean, EHUrekin batera antolaturiko online Irakaskuntza Masterrean irakaslea da Hizkuntza eta Literatura espezialitatean. GOI ikastegiaren Humanitate Digitalak aditu tituluaren zuzendaria da.

Ikertzailea 
Euskal Herriko Unibertsitatean Itzulpengintza eta interpretazioan lizentziatu ondoren, Hizkuntzaren Azterketa eta Prozesamendua masterra ikasi zuen Donostiako Informatika Fakultatean. Gai horretan sartuta 2019an Hizkuntzalaritza konputazionalean aurkeztu zuen tesia izenburu honekin: "Aditza+izena Unitate Fraseologikoak gaztelaniatik euskarara:azterketa eta tratamendu konputazionala". Tesian gaztelaniazko esapideak automatikoki itzultzeko laguntzak sortu zituen. Garai hartan Iñurrietak erabiltzen zuen Matxin 2.0 itzultzaileak esapide horietako zenbait jasota zituen ("Tomar el pelo" esaterako, "Adarra jo" gisa ondo itzultzen zuen), baina beste esapide ugari ez zituen ondo itzultzen ("No me rayes" idatzita, "Ez nazazu marra" itzultzen zuen, esaterako). Horrelakoak hobeto itzultzeko lan egin zuen Iñurrietak. Horrela, Izen+aditz motako ehunka konbinazio jasotzen dituen Konbitzul datu-basea sortu zuen. Eta konbinazio berezi horiek masiboki eta automatikoki jasotzeko metodo bat sortu zuen, corpus elebakar eta elebidun bat erabiliz.

2016an Udako Euskal Unibertsitateak antolatzen duen Txiotesia lehiaketako Txiolari Ulergarrienaren saria irabazi zuen. Bere tesian egiten zuen azterketa linguistikoa eta tratamendu konputazionala azaldu zuen sei txio haietan.

Tesia bukatutakoan, tesigilearen aldartearen gorabeherei buruzko ez-ohiko artikulu bat idatzi zuen Senez aldizkarian, ikertzeko metodologiaz eta tesigilearen psikologiaz.

Itzultzailea 
20 baino gehiago dira euskarara itzuli dituen liburuak, gehienak haur eta gazte literaturakoak eta Ibaizabal argitaletxearekin, besteak beste hauek:

 Hiru katu kontu. Gómez, Ricardo (2017). Gaztelaniatik. Jatorrizkoaren titulua: Tres historias con gato.
 Ozeko aztia. s.n. (2017). Frantsesetik. jatorrizkoaren titulua: Le magicien d'Oz.
 Nils Holgerssonen bidaia miresgarria, Lagerlöf, Selma (2016). Frantsesetik. Jatorrizkoaren titulua: Le merveilleux voyage de Nils Holgersson. 
 Madama Butterfly. Lacombe, Benjamin (2014). Frantsesetik. Jatorrizkoaren titulua: Madame Butterfly.

Sariak eta errekonozimenduak 

 2021: Udako Euskal Unibertsitatearen ikasturte hasierako hitzaldia Xabier Landabidearekin batera: "Humanitate Digitalak: diziplinak elkarrizketan".

 2016: Txiotesia lehiaketako irabazlea txiolari ulergarrienaren sarian. 52 parte hartzaileen artean nagusitu zen Iñurrieta Txiotesian.

Erreferentziak

Kanpo estekak 
 Txiotesia lehiaketa irabazi zuten 6 txioak. Irudiak ere ikus daitezke hor.
Uxoa Iñurrieta. Hizkuntzaren Prozesamenduan mundu mailako ospetsuena den Association for Computational Linguistics elkartean. (zazpi argitalpen 2016, 2017, 2018 eta 2020an).
Uxoa Iñurrieta Argitalpen zientifikoak Google Scholar-ren (>20 argitalpen).
 Uxoa Iñurrieta. EIZIE Nor-Da-Nor (>20 liburu itzulien zerrenda)
@uxoa-inurrieta kontua Twitterren.
 Uxoa Iñurrieta. Artizarra datu-base profesionalean.
 Uxoa Iñurrieta Unibertsitatea.net webguneko Ziztu-bizian albistegian.

Donostiarrak
Euskal Herriko itzultzaileak
Udako Euskal Unibertsitatea
Euskal Herriko Unibertsitateko ikasleak
Euskal Herriko Unibertsitateko irakasleak
Gipuzkoako irakasleak
Euskarazko tesi egileak
Udako Euskal Unibertsitateko irakasleak
Hizkuntzalaritza konputazionala