Plater bakarraren eguna

«Plater bakarraren eguna» (gaztelaniaz: Día del plato único) Espainia frankistan 1936tik 1942ra bitartean burutzen zen propaganda-ekintza izan zen.

Historia 
Sevillan 1936ko urriaren 30ean iragarri, Gonzalo Queipo de Llanok proposatuta, eta azaroaren 15ean jarri zen martxan. 1936ko azaroaren 3ko dekretuaren arabera, ekintza hilabetean bitan egin behar zen epe mugagabean.

1937ko uztailaren 16ko dekretuaren arabera, urte bereko abuztutik aurrera, asteroko ekintza bihurtu zen. Horrez gain, 1937ko uztailean kanpaina zabaldu eta astelehenetan izaten zen «Postrerik gabeko eguna» ezarri zen. Hasieran, asteroko «Plater bakarraren eguna» ostiraletan egiten zen, 1938ko urtarrilaren 13tik ostegunetan eta 1940ko apirilaren 18tik astelehenetan. Espainiaz gain, Portugalen egiten zen, Lisboako eta Portoko Espainar Etxeetan. 

«Plater bakarraren eguna»ren iturria «Eintopfsonntag» Alemania nazian egindako ekintza izan zen. Honek arazo bat sortu zuen Francoren alde egiten zuten katolikoentzat, ekintza honen jatorri nazia baztertu zutenak. Propagandak tradizio katolikoa zela aldarrikatu zuen.

Hil bakoitzaren 1ean eta 15ean, etxe guztietan, jatetxeetan eta beste ostalaritza-establezimenduetan, baita hoteletan ere, bazkarirako edo afarirako janari mota bakarra zerbitzatzen zen, eta denek plater batetik jaten zuten. Jatetxeetako bezeroek bazkari osoa ordaindu behar izan zuten eta horrela aurreztutako dirua ongintzarako zen. Erakunde onuradunek «Plater bakarraren egun» eta «Postrerik gabeko egun»-etan aurreztutako dirua biltzen zuten hil bakoitzaren 2an eta 16an, eta 25ean Espainiako Bankuari ordaintzen zioten.

Ekintzan parte hartzea derrigorrezkoa zen; saihestu zutenek isuna ordaindu behar izan zuten, eta haien izenak aldizkarietan argitaratzen ziren «zerrenda beltzetan» sartu zituzten. Haur txikiak, pertsona gaixoak edo adinekoak bakarrik zeuden parte-hartzetik salbuetsita. Familia bakoitzak 8 pezeta ordaindu behar zituen astero. Hoteletan, jendeari bi plater eskaintzea onartzen zen: barazkiak eta haragia edo arraina, denek bat aukera zezaten. Jatetxeen jabeek eguneko diru-sarreren% 25 gutxienez ongintzarako eman eta bezeroen zerrenda mantendu behar izan zuten.

Irratian eta prentsan iragarri zuten ekintza, eta eku publikoetan kartelak jarri zituzten.

Bilketak ongintzako jantokien, haurreskolen eta umezurztegien jarduerak laguntzea izan zuen helburu, baina baita armadaren eta Auxilio Social kanpainaren finantzaketa ere.

1940an jatetxe eta hoteletara mugatu zen zerbitzua. «Plater bakarraren eguna» 1942ra arte egin zen. Urte horretan, anoa-txartelak agertu ziren Espainian.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Frankismoa
Propaganda Espainian