Hegoaldeko Libano

Hegoaldeko Libano (, ) herrialde horretako eskualdea da, Hegoaldeko eta Nabatiehko eskualde administratiboak barne hartzen dituena. 1990eko hamarkadaren hasieran bi azpibanaketa administratibo horiek probintzia bakar osatu zuten. Hegoaldean, Israelekin egiten du muga, 79 kilometroko mugarekin. Mendebaldean Mediterraneo itsasoa du mugakide. Eskualdeko hiri nagusiak Tiro, Sidon eta Nabatieh dira. Eskualdean musulman xiitak eta kristau gutxiengoa bizi dira gehienbat.

Historia 
1948ko Arabiar-israeldar Gerran, Israelgo Defentsa Indarrek eskualdea inbaditu zuten Hiram Operazioan.

1970eko hamarkadan, Irail Beltzeko gertakarien ondoren, talde palestinarrek eskualdea kontrolatuko zuten, Israelen aurkako erasoetarako oinarri gisa. 1978ko martxoaren 19an, Litani Operazioaren testuinguruan, Nazio Batuen Segurtasun Kontseiluak 425. ebazpena eman zuen, Libanorako Nazio Batuen Behin-behineko Indarra (UNIFIL) sortu zuena. Indar hauek 1978ko martxoaren 23an iritsi ziren Libanora, egoitza Naqoura hirian ezarri eta 6.000 soldadu zabaldu zituzten Litani ibaiaren hegoaldean segurtasun eremua desmilitarizatuta mantentzeko asmoz. 1979an Saad Haddad libanoar militarrak bere burua izendatu zuen Libanoko Estatu Aske iragankorraren buruzagi, Libano Hegoaldeko Armada izeneko milizia kristauak militarki sostengatua. Estatuak ez zuen nazioarteko errekonozimendua lortu eta 1984an, Saad Haddaden heriotzarekin, bere autoritatea hondatu egin zen.

1982ko Libanoko Gerraren ondoren, Israelek eskualdea berriro okupatu zuen. Ondorioz, Iraultza Islamikoaren Zaindarien Armadak Hezbola izeneko palestinar gerrilla erakundea eratu zuen 1982. urtearen amaieran xiiten artean. Hezbolak politikoki eta militarki menderatu zuen eskualdea, eta noizean behin handik Israelen aurkako erasoak egin zituen. 1985-2000 bitartean, Libano hegoaldeko gatazka garatu zen, Israel eta Hezbola Libanoko lurraldean aurrez aurre jarri zituena.

1996ko apirilaren 11tik 27ra bitartean, Israelgo armadak Amorruaren Mahatsak Operazioa egin zuen eskualdean, eta 1.100 aire-eraso baino gehiago egin zituen. 2000ko ekainaren 7an, Nazio Batuen Erakundeak Lerro Urdina ezarri zuen, Israelek bere tropak Libanotik erabat erretiratu ote zituen zehazteko.

Eskualde horrek ospe handia izan zuen nazioartean 2006ko Libanoko gerraren ondoren. Gatazka horrek hogeita hamalau egunez iraun zuen Libanon, Israelgo iparraldean eta Golango Gainetan. Borrokalari nagusiak Israelgo Defentsa Indarrak eta Hezbola erakunde terroristaren beso armatua izan ziren. Gatazka 2006ko uztailaren 12an hasi eta abuztuaren 14ra arte iraun zuen, Nazio Batuen Segurtasun Kontseiluaren 1701. ebazpena indarrean sartu zenean. Ebazpen horrek egun bereko 05:00etatik aurrera su-etena ezarri zuen. Gatazka Hezbolako borrokalariek Israelgo mugako herrietara koheteak jaurti zituztenean eta, ondoren, tankeen aurkako jaurtigaiekin Humvee ibilgailu blindatu arin biri eraso egin zietenean piztu zen.

Gaur egun Nazio Batuen Libanorako Behin-behineko Indarrak eskualdea monitorizatzen du, israeldarren eta libanoarren artean esku hartzeaz arduratzen denak, eta 2006tik aurrera Nazio Batuen Segurtasun Kontseiluaren 1701. ebazpena betearazteko.

Hiri eta barrutiak

 Aaramta
 Al Rihan
 Alma ash-Shab (Aalma ach Chaab)
 Abbasieh
 Adlun
 Al Mansuri
 Ain Ebel
 Ain Baal edo Ayn Bal
 Aitaroun edo Aytarun
 Ansariyeh edo Insariye
 Ansar
 Ash Shawmara
 At Tayyabah
 At Tiri
 Aitit
 Aynata
 Ayta ash Shab (Ayta al-Sha'b, Ayta)
 Baraachit
 Barish
 Bayt Lif
 baytulay
 Bazouryeh
 Beit Yahoun
 Bint Jbeil
 Blida
 Borj el Shamali edo Borj Chemali
 Borj Qalaouiyeh
 Borj Rahal
 Boustane
 Brashit
 Braikeh
 Chaqra
 Chtoura
 Deir Kifa
 Deyrintar
 Dayr Qanunc
 Deir Qanoun En Nahr
 Derdghaya
 Dibil edo Debel
 Dibbine
 Doueir
 Ebel el Saki
 El Biyyadah edo Al Bayyadah
 El Hennyeh edo Al Hinniyah
 El Mansoun edo Al Mansuri
 El Qlaile edo Al Qulaylah
 El Soultaniyeh
 Fardis
 Frun
 Ghandouriyeh
 Ghaziyeh
 Ghassaniyeh
 Hadata edo Haddathah
 Hanaway
 Harris edo Harres
 Hula edo Houla
 Hounin
 Jabal Amel
 Jarjouh
 Jarmaq
 jebchet
 Jmaijmah
 Joiya edo Jouaya edo Jwayya
 Qabrikha edo Kabrikha
 Kaakaeit al-Jesser
 Kafra, Lebanon
 Kafr Dunin
 Kafr Kila
 Kawkaba edo Kaoukaba
 Kfar Melki 
 Kafarrouman
 Khirbet Selm
 Khiam
 Kfarchouba
 Kfarfila
 Kfarhamam
 Kfar Tebnit
 Kounin
 Maachouq
 Mahrouna
 Majdel Balhis
 Majdel Selm edo Majdal Zun
 Marakeh
 Marjayoun
 Markaba (Marqaba)
 Maroun al-Ras
 Marwahin
 Maaroub
 Mayfadoun
 Meiss el Jabal edo Mays al Jabal
 Mlikh
 Miye ou Miye
 Maghdouche
 Nabatiye edo Nabatiyeh
 Naqoura (Nakoura, An-Naqurah)
 Niha
 Nmairiyeh
 Odaisseh
 Oum el Ahmad
 Qlayaa
 Qana
 Qantara
 Rab El Thalathine
 Rachaf
 Rachaya El Foukhar—Hasbaya Qaza
 Ramyah
 Ras Al-Biyada
 Rmaich
 Rmadyeh
 Roûm
 Selaa
 Shabriha
 Shebaa eta Shebaako etxaldeak (1967tik aurrera israeldarren eskuetan)
 Shirin
 Shhur
 Siddiqine
 Sidon edo Saida
 Sir el Gharbiyeh
 Srifa
 Sujod
 As-Sultaniyah
 Tallousa
 Tair Debbe
 Tayr Harfa edo Tair Harfa
 Tayr Falsayh
 Taibeh
 Tebnine (Tebnine, Tibneen)
 Tulin (Toulin)
 Tura
 Tiro
 Saidako barrutia
 Jezzineko barrutia
 Tiroko barrutia
 Wadi al-Taym
 Yarin
 Yaroun edo Yarun
 Yahun
 Yater edo Yatar
 Zibdine
 Zibqin

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Libanoko geografia