Peleliuko gudua

Peleliuko gudua, edo Operation Stalemate II Ameriketako Estatu Batuetako Armadaren kode-izenez, Ameriketako Estatu Batuek eta Japoniak Bigarren Mundu Gerran egindako guda izan zen. 1944ko irailaren 15etik azaroaren 27ra bitarte luzatu zen, Peleliu uhartean, eta Marianetako eta Palauko kanpainaren parte izan zen. 

AEBko Marineen 1. Dibisioak eta armadako Infanteriako 81. Dibisioko soldaduak borrokatu ziren Peleliuko koralezko uharte txikian aerodromo bat konkistatzeko. Gudua Forager Operazioa izeneko eraso-kanpaina zabalago baten parte zen, 1944ko ekainetik azarora bitartean egin zena, Pazifikoko Antzokian.

William Rupertus Dibisioko jeneralak, Marineen 1. Dibisioko komandanteak, uhartea lau egunetan aseguratuta egongo zela iragarri zuen. Hala ere, aurreko uharte-kanpainetan Japoniako Armada Inperialak behin eta berriz porrot egin ondoren, Japoniak uhartea defendatzeko taktika berriak eta ondo landutako gotorlekuak garatu zituen. Taktika horiei esker, erresistentzia gogorra izan zen, eta bi hilabete baino gehiago iraun zuen batailak. Japoniako defendatzaile askok gainditu zuten erresistentzia hori, eta sarritan heriotzara arte borrokatu ziren Japoniako enperadorearen izenean. Horregatik, Japonian, "Enperadorearen uhartea" bezala ezagutu zen Peleliu.

Estatu Batuetan borroka polemikoa izan zen, uhartearen balio estrategiko hutsaren eta baja-kopuru handiaren ondorioz, eta Ozeano Bareko Gerran gainerako operazio anfibio guztiak gainditu zituen. Marineen Gorputzaren Museo Nazionalak "Marinentzako gerrako batailarik mikatzena" zela esan zuen.

Aurrekariak 
1944an, Estatu Batuetako Hego-mendebaldeko eta Erdialdeko Ozeano Bareko garaipenek gerra Japoniara hurbildu zuten, eta Estatu Batuetako bonbaketariek Japoniako uharte nagusiei eraso ziezaioketen Mariana Uharteetako kanpainan (1944ko ekain-abuztua) lortutako aire-baseetatik. Estatubatuar armadako buruak ez zuten adostasunik lortzen Japoniako Inperioa garaitzeko proposatutako bi estrategien artean. Douglas MacArthur jeneralak proposatutako estrategiak Filipinetako errekonkista aurreikusten zuen, ondoren Okinawa harrapatzea eta, ondoren, Japoniako uharteei eraso egitea. Chester W. Nimitz almiranteak estrategia zuzenago baten alde egin zuen: Filipinak saihestea eta Okinawa eta Taiwan eskala-eremu gisa hartzea, Japoniako lurralde kontinentalaren aurkako erasorako, eta, ondoren, Japoniako hegoaldeko uharterik hegoaldekoenen inbasioa. Bi estrategia horietan sartzen zen Peleliuren inbasioa, baina arrazoi desberdinengatik.

Marineen 1. Dibisioa jada aukeratu zuten erasoa egiteko. Franklin D. Roosevelt presidente estatubatuarra Pearl Harborrera joan zen bi komandanteekin pertsonalki biltzeko eta haien argudioak entzuteko. MacArthurren estrategia aukeratu zen. Hala ere, MacArthurrek Filipinak berreskuratzeko aukera izan baino lehen, Palau uharteak neutralizatu behar ziren, Peleliu eta Angaur, hain zuzen, eta aerodromo bat eraiki MacArthurren planak zuek ezker hegala babesteko.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Palau Bigarren Mundu Gerran
Japoniak parte hartutako Bigarren Mundu Gerrako guduak
Ameriketako Estatu Batuek parte hartutako Bigarren Mundu Gerrako guduak
Palauko historia
Palauk parte hartutako gerrak
Pazifikoko Gerrako guduak
Bigarren Mundu Gerrako operazio anfibioak
Ameriketako Estatu Batuetako Marineen Gorputza Bigarren Mundu Gerran
1944ko gatazkak
Hegoaldeko Itsasoetako agindupeko lurraldeak Bigarren Mundu Gerran
Ozeano Barea Pazifikoko gerran