Frances Gabe

Frances Gabe, jaiotzez Frances Grace Arnholtz, (Idaho, 1915eko ekainaren 23a – Oregon, 2016ko abenduaren 26a) artista eta asmatzaile estatubatuarra izan zen, Newberg-en (Oregon) autogarbiketa etxea diseinatu eta eraikitzeagatik ezaguna.  Bere modeloa 15.000 dolarren truke eraiki zuen eta 1984an merkaturatuko zela kalkulatu zen 50.000 dolar ingururen truke.  1980ko hamarkadan, nazioartean ospe handia lortu zuen Autogarbiketa Etxe honek (Self-Cleaning House).

Ibilbidea 
Pertsona «ezohiko» gisa definitu zuen bere burua.  Boise ondoko ganadutegi batean jaio zen, Idahon, eta aita Frederickekin batera pasatzen zuen denboraren zati handi bat eraikuntzako kontratista lanetan. Herbert Grant Batesonekin ezkondu zen eta dibortziatu ondoren, Gabe izenaz aldatu zuen. AEBetako gobernuak hainbat patente eman zituen autogarbiketa-etxeari, eta horrek etxearen bakarkako asmakizunetarako emandako hogeita bost patente gehiagorekin batera, hirurogeita zortzi patente izatera iritsi ziren.  Bere psikiatrak behin esan zion jeinu bat baino askoz gehiago zela, mundua zurea zela, eta ez uzteko inori beste ezer esaten. 

Batzuetan bere asmakizuna barregarria izan bazen ere, gaur egun arkitektoak eta eraikitzaileak bat datoz funtzional eta erakargarria dela esatean.  The Self-Cleaning House Erma Bombeck Harvard Unibertsitateko ikerlari eta umorista liluratu zuen Rushmore mendira gehitu behar zela esan zuen. Berriz, Fred Amranek, Minnesotako Unibertsitateko Sormeneko katedradunak, bere patentea izugarri konplexua eta inoiz irakurri zuen luzeena zela esan zuen. Self-Cleaning House-k bere bidea sartu zuen Ripleyren bilduman, sinetsi ala ez! Etxea 2002 eta 2003an ere erakutsi zuten Dallas-eko ( Texas) Emakumeen Museoan eta oso erakusketa ezaguna bihurtu zen.  Gabe eta etxea 1982an People aldizkarian eta 2002an The New York Times Home & Garden sailean agertu ziren, baita The Guardian eta Phil Donahueren eztabaida saioan ere, baita hainbat liburutan ere, hala nola Echa Palahniuk-en Fugitives & Refugees liburuan (2003).   

2016ko abenduaren 26an hil zen, 101 urte zituela.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Ameriketako Estatu Batuetako ehun urtedunak
Ameriketako Estatu Batuetako asmatzaileak