San Andres eliza (Hiriberri Longida)

San Andres eliza Longidako Hiriberri lekuan Erdi Aroko kristiau eliza bat da.

Eraikina 
San Andres eliza harriz egindako eraikina da, barroko garaian, zaharragoa zen beste eraikin baten kokalekuan, eta material batzuk berrerabili ziren, erabilitako harri mota ezberdinengatik ikus daitekeenez. Gurutze latindarreko oinplanoa du, burualdea burualde zuzena eta kanpandorre liraina, ebanjelioaren nabeari atxikita, oinaldean. Kanpoko horma-bularrek eraikuntzaren barne-egitura ikusten uzten dute. Dekoraziorik gabeko atea duen erdi-puntuko arku batetik sartzen da. Barrualdean, kapera nagusia, gurutzadura, transeptua eta habeartearen erdiko atala daude, eta luneto-ganga dute; oinaldeko atala, berriz, egurrezko teilatu lauz estalita dago; sakristia burualdeari atxikita dago eskuinaldetik, eta presbiterioarekin komunikatuta dago ate dinteldu batekin. Altzari nagusiak rokoko estiloko hiru erretaula dira (XVIII. mendearen bigarren erdia), presbiterioan eta bi transeptuetan kokatuta daudenak. Erretaula nagusia San Andres apostoluaren martirioaren eszenari eskainita dago, eta eskola barrokoaren mihise gainean (XVII. mendearen 2. erdialdean) pintura ona du, mazoneriaren aurreko joera helenistarekin. Interes gutxiago dute alboko erretaulen mihise titularrek, Sortzez Garbiari (eredu murilleskoetan oinarritua) eta Xabierko San Frantziskori eskainiak, hura baino askoz modernoagoak.

Hala ere, elizaren hainbat kokapenetan, oraindik ere badaude egur polikromatuzko irudi batzuk, joera erromanista eta kalitate onekoak (XVII. mendearen lehengo erdia), gaur egungoak baino lehenagoko erretaula beretik etor daitezkeenak. Horrela, Errosarioko Ama Birjinaren irudia, erretaula nagusian ezkerrean idulki baten gainean jarria, edo San Andresen irudi handia, Inmakuladaren aipatutako erretaularen atikoan dagoena, Ebanjelioaren aldeko transeptuan. Garai eta eskola erromanista berekoa da hiru iltzeko gurutziltzatua, nabearen horman dagoena, ebanjelioaren aldean.

Erreferentziak

Ikus, gainera 

 Hiriberri
 Longida

Kanpo estekak 

Longidako eraikinak
Nafarroako elizak