Monteiro Lobato

José Bento Renato Monteiro Lobato (Taubaté, Brasil, 1882ko apirilaren 18a – São Paulo, Brasil, 1948ko uztailaren 4a), José Renato Monteiro Lobato jaiotzez, Monteiro Lobato literaturan, brasildar idazlea, argitaratzailea eta itzultzailea izan zen. Bere haurrentzako liburuengatik egin zen ezagun.

Bizitza 
1882ko apirilaren 18an jaio zen José Renato Monteiro Lobato, Taubatén, José Bento Marcondes Lobato eta Olímpia Augusta Monteiro Lobato familian. Hamaika urterekin José Bento izena hartu zuen bere aitaren inizialak idatzita zeuden makila erabiltzeko. Hamalau urterekin ingelesez eta frantsesez hitz egiten zuen jada. Adin honetan, Rabiscando testua idatzi zuen, bere lehen lan ezaguna bihurtu zena. Artikuluak idatzi zituen Pátria, H2S eeta O Guarany aldizkarietarako Josben e Nhô Dito ezizena erabiliz.

1897ko abenduan São Paulora joan zen prestaketa-ikastaroan ikastera. O Patriota e A Pátria aldizkariarekin kolaboratu zuen. Prestakuntza-ikastaroaren ostean, Zientzia eta Letren Institutuan ikasten hasi zen.

1898ko ekainaren 13an aita galdu zuen, biriketako kongestioz hil zena. Bere ama, depresioaren biktima, 1899ko ekainaren 22an hil zen.

1904an zuzenbidean lizentziatu eta Taubatéra itzuli zen. Hurrengo urtean São Paulon bizi zen Maria Pureza da Natividade de Souza e Castro (Purezinha) ezagutu zuen (1885-1959). 1906an hasi ziren harremanak egiten eta 1908ko martxoaren 28an ezkondu ziren. Lau seme-alaba izan zituzten: Marta (1909an jaioa), Edgar (1910ean jaioa), Guilherme (1912an jaioa) eta Rute (1916an jaioa).

1918ko uztailean Urupês ipuin eta kroniken bilduma argitaratu zuen (bereizita ipuin hauek argitaratu ziren O Estado de S. Paulo aldizkarian 1912az geroztik). 1920an haurrentzako lehen liburua argitaratu zuen, A Menina do Narizinho Arrebitado. Liburu honetan, Lúcia (Narizinho) pertsonaia aurkeztu zuen lehen aldiz. Hortik aurrera, Lobatok haurrentzako liburu arrakastatsuak idazten jarraitu zuen.

1948ko uztailaren 4an hil zen São Paulon.

Bere obra 
Monteiro Lobaturen liburuak gaztelaniarara, italierara, errusierara, polonierara, estonierara, ukrainerara, bulgarierara, letonierara, txinerara eta tibeterara itzulita daude.

Lanak 
Sítio do Picapau Amarelo sorta
 1921 - O Saci
 1922 - Fábulas
 1927 - As Aventuras de Hans Staden
 1930 - Peter Pan
 1931 - Reinações de Narizinho
 1932 - Viagem ao céu
 1933 - Caçadas de Pedrinho
 1933 - História do Mundo para as Crianças
 1934 - Emília no País da Gramática
 1935 - Aritmética da Emília
 1935 - Geografia de Dona Benta
 1935 - História das Invenções
 1936 - Dom Quixote das crianças
 1936 - Memórias da Emília
 1937 - Serões de Dona Benta
 1937 - O Poço do Visconde
 1937 - Histórias de Tia Nastácia
 1939 - O Picapau Amarelo
 1939 - O Minotauro
 1941 - A Reforma da Natureza
 1942 - A Chave do Tamanho
 1944 - Os doze trabalhos de Hércules (bi liburukitan)
 1947 - Histórias Diversas

Haurrentzako beste liburuak
 1920 - A menina do narizinho arrebitado
 1921 - Fábulas de Narizinho
 1924 - A caçada da onça
 1924 - Jeca Tatuzinho
 1933 - Novas reinações de Narizinho
 1938 - O museu da Emília

Helduentzako liburuak
 1918 - O Saci-Pererê: resultado de um inquérito
 1918 - Urupês
 1918 - Problema vital
 1919 - Cidades mortas
 1919 - Ideias de Jeca Tatu
 1920 - Negrinha
 1921 - A onda verde
 1923 - O macaco que se fez homem
 1923 - Mundo da lua
 1923 - Contos escolhidos
 1924 - O garimpeiro do Rio das Garças
 1926 - O Presidente Negro/O choque das Raças
 1927 - Mr. Slang e o Brasil
 1931 - Ferro
 1932 - América
 1933 - Na antevéspera
 1935 - Contos leves
 1936 - O escândalo do petróleo
 1940 - Contos pesados
 1941 - O espanto das gentes
 1943 - Urupês, outros contos e coisas
 1944 - A Barca de Gleyre
 1947 - Zé Brasil
 1947 - Prefácios e entrevistas
 1948 - Literatura do minarete
 1948 - Conferências, artigos e crônicas
 1948 - Cartas escolhidas
 1948 - Críticas e outras notas
 1948 - Cartas de amor

Itzulpenak
 Contos de Grimm
 Novos Contos de Grimm
 Contos de Andersen
 Novos Contos de Andersen
 Alice no País das Maravilhas
 Alice no País dos Espelhos
 Robinson Crusoé
 Contos de Fadas
 Robin Hood

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Brasilgo haur literaturako idazleak
Portugesezko idazleak
Birikako minbiziaren ondorioz hildakoak