María Teresa Fernández de la Vega

María Teresa Fernández de la Vega Sanz (Valentzia, 1949ko ekainaren 15a) valentziar magistratu eta politikaria da, Alderdi Sozialistari lotua. Bere ibilbide politikoan, 2004 eta 2010 bitartean, Gobernuko presideneteordea izan zen, José Luis Rodríguez Zapateroren gobernuetan, eta Espainiako historian kargu horretan aritu zen lehen emakumea izan zen. Aldi berean, Presidentetzako ministro eta Gobernuaren bozeramailea izan zen. 2010ean lehen ildo politikotik alde egin ondoren, Estatu Kontseiluan sartu zen, eta 2018tik 2022ra organo horretako burua izan zen lehen emakumea. Ondoren, organo aholku-emaileko zazpigarren ataleko presidentea izaten jarraitu zuen.

Gobernu-kargu garrantzitsu horiez gain, beste batzuk ere izan ditu, hala nola Justiziako Estatu Idazkaritzaren titulartasuna 1994 eta 1996 bitartean, Botere Judizialaren Kontseilu Nagusiko kidea izan da, Senatuaren proposamenez, 1990 eta 1994 bitartean, eta Gorteetako diputatua 1996 eta 2010 bitartean.

Biografia

Familia 
Fernández de la Vega Valentzian jaio zen 1949ko ekainaren 15ean. Elena Sanz Reig-en (Játivan jaioa) eta Wenceslao Fernández de la Vega Lombar-en alaba da, Vegadeon (Asturias) jaioa. Bere aita, Zuzenbidean lizentziatua, lan-ikuskatzaile eta lan-ordezkaria izan zen Bigarren Errepublikan eta Frankismoan, Albaceten (1937-9) eta Zaragozan (1955-63), Laneko Merezimenduaren Domina (1971). Elena eta Wenceslao Espainiako Gerra Zibilaren ondoren ezkondu ziren, eta Valentzian finkatu ziren. Han jaio zen Maria Teresa alaba, Palau kalean, apezpiku-jauregiaren aurrean. Egun horietan, aita laneko ordezkari gisa onartu zuten berriro.

Familia gero Antiguo Reino etorbidera aldatu zen. Hurrengo urteetan, Zaragozako Lan Ordezkari Probintziala izendatu zuten Wenceslao, eta bere familiarekin joan zen. Zaragozako Institutu Frantsesean eta Jesús -María El Salvador de los Jesusen Lagundiko ikastetxean ikasi zuen. Ondoren, Madrilera joan ziren, eta han Maria Teresak eta haren nebak zuzenbide-ikasketak egin zituzten. 1971ko uztailaren 17an, Wenceslao aitari Laneko Merezimenduaren Urrezko Domina eman zioten.

Prestakuntza eta ibilbide akademikoa 
Fernández de la Vega Zuzenbidean lizentziatu zen Madrilgo Complutense Unibertsitatean hirurogeita hamarreko hamarkadaren hasieran, eta Bartzelonara joan zen, doktoretza Bartzelonako Unibertsitate Zentralean prestatzeko. Estrasburgoko Unibertsitateko Zuzenbide Komunitarioko espezialista da.

1974an Laneko Idazkari Juridikoen Kidegoan sartu zen eta 1990az geroztik laugarren txandan magistratua da. Halaber, Lan Zuzenbideko irakasle elkartua izan da Bartzelonako eta Madrilgo Unibertsitate Zentraletan eta Complutense eta UNEDen tutore-lanetan. Demokraziarako Epaileen elkarteari atxikia. 

Menéndez Pelayo Nazioarteko Unibertsitateak Honoris Causa doktore izendatu zuen 2011n, Iñaki Gabilondo kazetariak babestuta.

Lan arloko jurisdikzioaren erreforma eta Giza Eskubideak eta Europako Kontseilua idatzi zituen, besteak beste.

Lan ibilbidea

Jarduera politikoa eta instituzionala 

Aktibismo politikoa PSUCen hasi zuen eta prestakuntza horretan afiliatuta egon zen 1979ra arte. 1982an PSOE boterera iritsi zenetik, hainbat gobernu-funtzio bete zituen.

1982tik aurrera, orduko Justizia ministroaren Kabinetearen zuzendaritza hartu zuen Fernando Ledesmak 1985era arte, urte hartan izendatu baitzuten Justizia Ministerioko Zerbitzuen zuzendari nagusi. 

1984an Emakumearen Institutuko lehen Kontseilu Errektorean sartu zen eta Aukera Berdintasunerako I. Plana egiten parte hartu zuen.

1986an Europako Kontseiluko Lankidetza Juridikoaren Batzordeko kide izan zen. 1990ean,  magistraturako laugarren txandan sartu zen eta Botere Judizialaren Kontseilu Nagusiko kide izendatu zuten, Espainiako Senatuak aukeratuta. 1994ko maiatzaren 13an, Juan Alberto Belloch ministroak Justiziako Estatu Idazkaritza betetzeko izendatu zuen, eta kargu hori PP 1996an boterera iritsi zen arte bete zuen.

1994an Justiziako Estatu idazkari izendatu zuten, eta

GALen laburpenen instrukzioan, CESIDen legez kanpoko entzuteetan eta Roldán kasuaren ikerketan parte hartu zuen.

Jaének PSOEren hautagaitzan hautatu zuen 1996-2000 legegintzaldian, eta azken urte horretako hauteskundeetan Segoviako barrutiak berriz hautatu zuen. Legegintzaldian, Talde Parlamentario Sozialistako idazkari nagusa izan zen. Madrilek Kongresuko diputatu hautatu zuen 2004ko martxoaren 14ko hauteskunde orokorretan, eta urte horretako apirilaren 18a Presidentzipresidako lehen presidenteorde eta ministro izendatu zuten.

Fernández de la Vega izan zen Espainiako demokraziaren historian Gobernuko presidente izan zen lehen emakumea. 2004ko apirilaren 24an izan zen, Rodríguez Zapatero presidenteak atzerrira egindako lehen bidaiak iraun zuen zortzi orduetan. Gainera, monarka izan gabe, Ministroen Kontseiluko buru izan zen Espainiako lehen emakumea izan zen.

2006ko martxoan, presidente orde gisa, Afrikako bira bat egin zuen Leire Pajín Lankidetzako Estatu idazkariarekin batera, Kenyan eta Mozambiken. Maputo hiriburuan egin zen Emakume Langilearen Nazioarteko Eguna, eta España-África. Mujeres por un mundo mejor/ Espainia-Afrika. Emakumeak mundu hobe baten alde izeneko foroan egon zen.

2007ko urriaren 20an iragarri zuen PSPVren (Valentziako Erkidegoko PSOEren eskualde-federazioa) zerrendetan buru izango zela 2008ko martxoko hauteskunde orokorretarako, Joan Ignasi Plarekin lehiatzeko.

2010eko urriaren 20an, Espainiako Gobernuko karguen kargu-uztea iragarri zen, Alfredo Pérez Rubalcaba Gobernuaren lehen presidenteordetzan eta portabozian, eta Ramón Jáuregui Presidentzia Ministerioan ordezkatu zutela.

Fernández de la Vega Estatu Kontseiluan sartu zen eta Valentziako diputatu aktari uko egin behar izan zion, bateraezinak ziren eta.

2018ko ekainaren 19an Estatu Kontseiluko presidente hautatu zuten José Manuel Romay Beccaríaren ordez; uztailaren 5ean hartu zuen kargua. Fernando Ledesma ministro ohia eta Amelia Valcárcelen filosofoa aukeratu zituen laguntzaile. Bere hitzaldian erabaki- eta botere-organo guztietan parte-hartze paritarioa izatea aldarrikatu zuen, zeren, esan zuenez, "parekotasuna ez baita kalitate demokratikoaren kontua soilik, Justiziarena ere bada". 2022ko urriaren 13anEstatu Kontseiluko presidente kargua utzi behar zuela jakinarazi zuen. Urriaren 19an gauzatu zen, eta Lehen Ataleko presidenteak, Miguel Herrerok eta Rodríguez de Miñónek bitarte egin zuten, titular berria izendatu arte. Era berean, organo aholku-emailearen zazpigarren atalaren ardura hartu zuen.

Emakumeak Afrikaren alde 
Gobernuko presidenteordea izan zen garaian, Red de Mujeres Españolas y Africanas por un Mundo Mejor/ Mundu Hobe baten aldeko Emakume Espainiar eta Afrikarren Sarea bultzatu zuen, NBE Mujeres, Espainiako gobernua eta gizarte zibileko erakundeak partaide zirela. Mozambikeko Adierazpenetik sortu zen, 2006ko martxoaren 7an eta 8an Maputon egin zen Espainiako eta Afrikako Emakumeen I. Topaketan, "Emakumeak mundu hobe baten alde", presidenteordeak Afrikara egindako lehen bidaian. Bigarren edizioa Madrilen egin zen, hirugarrena Nigerren (2008).

2012an, Mujeres por África fundazioa sortu zuen. Fundazio horren buru izan da, eta helburu berekin lan egin du.

Betetako karguak 

 Estatuko Justizia Idazkaria (1994-1996).
 Jaengo probintziako diputatua Diputatuen Kongresuan (1996-2000).
 Segoviako probintziako diputatua Diputatuen Kongresuan (2000-2004).
 Talde Parlamentario Sozialistaren idazkari nagusia Kongresuan (2000-2004).
 Madrilgo probintziako diputatua Diputatuen Kongresuan (2004-2008).
 Gobernuko lehen presidenteordea (2004-2010).
 Presidentziako ministroa (2004-2010).
 Gobernuaren bozeramailea (2004-2010).
 Valentziako probintziako diputatua Diputatuen Kongresuan (2008-2010).
 Estatuko kontseilaria (2010-gaurkotasuna).
 Estatu Kontseiluko presidentea (2018-gaurkotasuna)

Sariak eta aintzatespenak 

 2007 Tenerifeko Los Realejos udalerriko PSOEk ematen duen "lan sozial eta humanitarioari" Gindaste Saria.
 2004 El Sol de Perú/Peruko Eguzkia Ordenako Gurutze Handia 
 2005ean, Isabel de Villena saria jaso zuen Cuart de Pobleten, berdintasunaren alde egindako ibilbideagatik.
 2006 Fuenlabradako Hegoaldeko Kulturaren Institutuko Tomás y Valiente saria.
 2010 Karlos III.aren Ordenako Gurutze Handia.
 2011 UIMPk Honoris Causa doktore izendatu zuen.
 2012 Ibilbide Pertsonala eta Profesionala modalitea Aitortzeko Meridiana Saria, Estatuan.
 2017 UGTren eta Asturiasen arteko Urrezko Intsignia Maiatzaren lehena berdintasunaren aldeko "aktibismo nekaezinagatik" eta Emakumeak Afrikan Fundazioko presidentea izateagatik.
 2020 Alacanteko Unibertsitateko Berdintasun Saria.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

 Kongresuko orria
 Estatu Kontseilua

Valentziarrak
Emakume politikariak
Espainiako politikariak
Emakume magistratuak
Espainiako magistratuak
Espainiako feministak
Madrilgo Complutense Unibertsitateko ikasleak
Espainiako diputatuak VIII. legegintzaldian
Espainiako diputatuak IX. legegintzaldian
XX. mendeko politikariak
XXI. mendeko politikariak
Valentziako Erkidegoko politikariak