Parigoritissaren eliza

Parigoritissa edo Paregoretissa eliza () Artako hiri greziarraren XIII. mendeko bizantziar metropoli-eliza da. Eraikinaren zati bat Artako Bilduma Arkeologikoa gordetzeko erabiltzen dute.

Eliza Nizeforos I.a Komnenos Dukas Epiroko despotak (1268 – 1297) eta Anna Kantakouzen bere bigarren emazteak sortu zuten 1290. urtean . Azkenean, elizak porrot egin zuen, eta Kato Panagiako monasterioko menpe (metokion) gelditu zen. 1578an, emakumeen komentu izendatu zuten.

Eliza ia karratuak diren hiru solairuko eraikin handiak osatzen du. Oktogonala da, erdiko kupula hiru mailatan banatutako zortzi pilarez eusten duena. Elizaren sabai lauaren izkina bakoitzean ere lau kupula txiki daude, eta linterna bat. Barne-dekorazioa aberatsa da: marmolezko erreberdakzioa du galerien mailaraino, eta hortik gora mosaiko luze biziak eta freskoak ditu. Kupulan, Pantokrator mosaikoa, aingeruz inguratua, eta 12 profeta danborraren leihoen artean. Seguru asko, mosaiko horiek Epirotik kanpoko artistek egin zituzten. Ananias margolariaren XVI. mendeko freskoak ikus daitezke aldarean, eta XVII. mendeko freskoek, berriz, eliza nagusia apaintzen dute. Elizaren dekorazioak mendebaldeko eragin batzuk ere erakusten ditu bere estatuagintzan, hala nola munstro erromanikoak eta eszena biblikoak irudikatzen dituzten erliebeak.

Erreferentziak 

Greziako elizak
Arkitektura bizantziarra
XIII. mendean amaitutako eraikinak
Eliza ortodoxoak
Mosaikoak