Nikolai Roerich

Nikolai Konstantinovitx Roerich (; San Petersburgo, 1874ko irailaren 27a/urriaren 9a- Kulu, Himachal Pradesh, 1947ko abenduaren 13a) artista, filosofo, idazle, arkeologo, eta bidaiari errusiarra zen.

7.000 oihal baino gehiago margotu zituen (horietako asko mundu osoko galeria ospetsuetan daude), eta hogeita hamar literatura-lan baino gehiago idatzi zituen. Instituzio artistiko eta zientifikoen eta monumentu historikoen babesari buruzko nazioarteko akordioaren bultzatzaile izan zen («Roeritx Ituna» deritzona), eta kultura babesteko nazioarteko mugimenduaren sortzailea. Inspirazio teosofikokoko Agni Yoga Elkartea sortu zuen. Bere ideiek Errusiako New Age mugimenduaren sorreran eragina izan zuten.

Bizitza eta sorkuntza

Errusiako garaia 
Roeritx, eskandinaviar zaharretik itzulia, aberatsa (ritx) lorian (Roe) esan nahi du. Roeritx leinuko ordezkariek, Errusian, kargu militar eta administratibo handiak betetzen zituzten Pedro Handiaren garaitik. Nikolairen aita, Konstantin Fiodorovitx Roeritx, notario ezaguna izan zen garaiko gizartean. Bere ama, Maria Vasilievna Kalaxnikova, merkatari familiakoa zen. Roeritx familiaren lagunen artean, D. Mendeleiev, N. Kostomarov, M. Mikexin eta L. Ivanovski bezalako pertsona nabarmenak zeuden.

Txikitatik, Nikolai Roeritxek pinturarako, arkeologiarako eta historiarako talentu goiztiar eta polifazetikoa erakutsi zuen, eta Ekialdeko kultur ondare aberatsarekiko kezka sakona.

1893an, oinarrizko ikasketak egin ondoren, Nikolai Roeritx San Petersburgoko Unibertsitateko Zuzenbide Fakultatean (1898an lizentziadun zen) eta Arte Ederren Akademia Inperialean matrikulatu zen aldi berean. 1885ez geroztik, Arkhip Ivanovitx Kuindzhi margolari errusiar ospetsuaren tailerreko ikaslea izan zen. Garai hartan, harreman anitz izan zituen errusiar kulturako pertsonaia nabarmenekin: V. V. Stasov, I. E. Repin, N. A. Rimsky-Korsakov, D. V. Grigorovitx eta S. P. Diaghilev . Bere ikasle garaian, Roeritx Errusiako Arkeologia Elkarteko kide bihurtu zen, eta esplorazio ugari egin zituen Petersburg, Pskov, Novgorod, Tver, Jaroslavl eta Smolensk probintzietan. 1904an, Putiatin printzearekin elkarlanean, Roeritxek Valdai-n (Piros aintziratik gertu) estazio neolitikoak aurkitu zituen, Errusiako eta Europako espezialisten arreta erakarri zutenak.

1897an, N. Roeritx Petersburgoko Arte Ederren Akademian lizentziadun zen. Bere tesina, «Messenger» mihisea, P. M. Tretiakov errusiar arte bildumagile ospetsuak erosi zuen. V. V. Stasovek, garai hartako kritikari ezagunak, Roeritxen lana estimatu zuen: «Zalantzarik gabe, Leo Tolstoi bisitatu behar duzu... Errusiako lurreko idazle handi berak margolari gisa sagaratu zaitzala». Leo Tolstoirekin izandako bilera probidentziala bihurtu zen Nikolai Roeritxentzat. Berari zuzenduta, Leo Tolstoik esan zuen: «Ez al duzu, kasualitatez, txalupa batean ibai azkar bat zeharkatu? Beharrezkoa da itsasontzia helburua baino goragoko toki batera gidatu, edo ibaiak eramaten du. Gauza bera gertatzen da eskakizun moralen esparruan; beharrezkoa da itsasontzia ahalik eta gorenera bideratzea, bizitzak dena hartzen baitu. Zure mezulariak bolantea oso altu gida dezala, orduan iritsiko da!».

Beste gomendio esanguratsu batzuk Nikolai Roeritxi bere gurasoen etxea sarri bisitatzen zuen apaiz batek ere eman zizkion, Iohánn Kronxtadski abadeak mutikoari osasun ona opa zionean: «Ez zaitez gaixotu! Egintza on bat egin beharko duzu Aberriaren alde».

Lanak 

 Art and archaeology (1898).
 Art and art industry (1899).
 Some ancient Shelonsky (1899).
 Excursion of the Archaeological Institute in 1899 in connection with the question of the Finnish burials of St. Petersburg province (1900).
 Some ancient stains (1903).
 In the old days (1904).
 Stone age on lake piros (1905).
 Collected works (1914).
 Tales and parables (1916).
 Violators of Art (1919).
 The Flowers Of Moria (1921).
 Adamant (1922).
 Ways Of Blessing (1924).
 Altai - Himalayas (1927).
 Heart of Asia (1929).
 Flame in Chalice (1930).
 Shambhala (1930).
 Realm of Light (1931).
 The Power Of Light (1931).
 Women (1931).
 The Fiery Stronghold (1932).
 Banner of peace (1934).
 Holy Watch (1934).
 A gateway to the Future (1936).
 Indestructible (1936).
 Roerich Essays: One hundred essays (1937).
 Beautiful Unity (1946).
 Heroica (1947).
 Himavat: Diary Leaveves (1946).
 Himalayas — Adobe of Light (1947).
 Diary sheets. Vol. 1 (1934-1935). M: ICR, 1995.
 Diary sheets. Vol. 2 (1936-1941). M: ICR, 1995.
 Diary sheets. Vol. 3 (1942-1947). M: ICR, 1996.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Sanpetersburgotarrak
Errusiako filosofoak
Errusiako margolariak
Errusiako arkeologoak
Errusiako budistak
Sinbolismoaren margolariak
Baltikoko alemaniarrak