Carmen Linares

Carmen Pacheco Rodríguez, ezaguna Carmen Linares izenez (Linares, Jaén, 1951ko otsailaren 25a) jaendar flamenko-abeslaria da, Espainiako kanta tradizionalaren panoraman ezaguna. La Niña de los Peinesekin batera flamenko-estiloak gehien ezagutzen dituen flamenko-kantari osoenetakoa da. Paco de Lucía, Camarón de la Isla, Enrique Morente, Pepe Habichuela, Tomatito, José Mercé eta Manolo Sanlúcar bezalako artisten belaunaldiko lankidea. Carmen Linares flamenkoaren legenda bizia da. Espainiako Musikaren Sari Nazionala interpretazioaren kategorian irabazi duen flamenkoaren emakume bakarra da. 2022. urtean Arteetako Asturiasko Printzesa Saria jaso zuen.

Artista gazteen belaunaldiko maistra eta kantaria, hala nola Estrella Morente, Miguel Poveda, Marina Heredia, Arcángel, Pitingo eta Rocio Márquez. Espainiako uneko musika-kulturan leku pribilegiatua bereganatu du, bere merituen bidez. Arte flamenkoaren artista txalotuenetako eta nazioartean oihartzun handiena duen artistetako bat da, eta azken hamarkadan New Yorkeko Carnegie Hall, Londresko Sadler´s Wells, Bartzelonako Kataluniar Musikaren Jauregia, Madrilgo Auditorio Nazionala eta Parisko Cité de la Musique antzokietan aritu da.

Biografia 
Carmen Linares Madrilera iritsi zen bere familiarekin 1968. urtean, non Rafael Romero, Fosforito edo Juan Varea ezagutu zituen. Pepe Matrona, Fosforito eta Juan Varea bezalako artista beteranoekin trebatu zen Madrileko Torres Bermejas eta Café de Chinitas oholtzetan. Han gazte talentudunekin aritu zen, hala nola, Camarón, Enrique Morente eta Pepe Habichuela eta Juan Habichuela anaiekin.

Abeslari ibilbidea 
Carmen Linaresek erreferentziako albumak grabatu ditu, hala nola "Cantaora", "Canciones Populares de Lorca" eta kritikariek flamenkoaren historiako hamar diskorik onenetakotzat jotzen duten "Antología de la mujer el cante" (Universal, 1996). Album horretan, Carmen Linaresek kanta ahaztuak abestu zituen, eta flamenko-kantarien estilo tradizional batzuk berreskuratu zituen, bere musika-identitatea sortzeko,  besteak beste, Tomatito, Vicente Amigo, Moraito, Pepe Habichuela, Rafael Riqueni eta José Antonio Rodríguez gitarra-joleekin batera.

1988an Carmen Linares hautatu zuten Manuel de Fallaren "El Amor Brujo/ Amodio sorgina" lanaren jatorrizko bertsioa berrestreinatzeko, Sevillako Arte Flamenkoaren VI. Biurtekoaren inaugurazioan. Adierazpide berrien etengabeko bilaketa horrek 'jondoa''' ganbera-taldeekin eta orkestra sinfonikoekin integratzeko gai den arte aberasgarria ekarri du. New Yorkeko Orkestra Filarmonikoak gonbidatuta, Lincoln Centerren aritu zen lehen artista flamenkoetako bat izan da. The New York Times egunkariak kantari gisa kalifikatu zuen "adierazpen-ahalmen aparta" zuela. Burgosko Frühbech de Burgos  edo Josep Pons eta Leo Brower mailako zuzendariekin batera, "El amor brujo" eta "La vida breve" kantatzen aritu dira Buenos Aireseko Colon Antzokian, Sidneyren Opera Housenn, Tokioko Shinjuku Bunka Center-en, Londresko Royal Albert Hall nazionalean.

Albumak grabatu ditu eta proiektu eszenikoetan kantatu du, Espainiako poeta unibertsalak interpretatuz. Besteak beste, Federico García Lorcaren "Canciones Populares de Lorca" (Auvidis, 1993), "Un rato, un minuto, un siglo" (1998), "Poeta en Nueva York" (2007) eta "Que no he muerto" (2003), Juan Ramón Jimenezen "Raíces y Alas" diskoan, "Miguel Hernández "Oasis abierto" (2011), "Flamencos cantan a Miguel Hernández" (2013) eta  "Verso a Verso" (Salobre, 2017).

Proiektu eszenikoetan parte hartu du, besteak beste, "Un rato, un siglo" (1996) Lola Herrerarekin, "Apocalipsis" (1998), Irene Papasekin, "Locura de brisa y trino" (1999) Manolo Sanlúcarekinr, "Poeta en New York" (2007) Blanca Lí-rena, eta “Lamentaciones de Jeremías” (2011) Uri Caine-rena, "Qawwali Flamenco" (2013) Faiz Ali Faiz-ekin, Compañía Nacional de Arte Dramáticorekin  "Séneca"(2017) y Academia del Piaccererekin (2018) hainbat eszenatokitan egon da lanean, besteak beste, Lincoln Center for the Performing Arts de Nueva York, Sevillako Maestranza Antzokia, Londresko  Barbican Centre, Bartzelonako Teatre Liceu, Sydney Ópera House, Oarisko Chaillot Antzokia, Madrilgo Errege Antzokia eta Granadako Generalife Antzokia.

Bere ikuskizunak zuzentzen ditu, besteak beste, “Canciones populares de Lorca”, “Ramito de Locura”, "Raos y Alas", "Oasis Abierta", "Remembranzas", "Cu4tro" eta "Encuentro". Horietan, besteak beste, Gerardo Núñez, Belén Maya, Jorge Pardo, Juan Manuel Cañizares, Carlos Benavent, Juan Carlos Romero, Javier Barón, Tomasito, Miguel Angel Cortés, Camerata Framenco Project edo Rafaela Carrascorekin lan egin du.

2018/2019 denboraldian hiru proiekturekin bira egin zuen bere azken diskoa: “Verso a Verso” izeneko Miguel Hernández poetari omenaldia, Album Flamenko Onenaren MIN saria irabazi zuena, Tempo de Luz ikuskizuna Arcángelekin eta Marina Herediarekin batera, eta "El Amor Brujo"-ren bertsio berria, orkestra sinfonikoarekin. 

2020an, Carmenek 40. urteurreneko bira hasi zuen ikuskizun berezi batekin. Cantaora: 40 años de flamenco'' emanaldia ezinbestekoa da, eta Carmen Linares flamenkoaren legenda bihurtu zuen. Saio horretan, emakumearen kantuen antologia, Federico García Lorcaren kantutegia eta Enrique Morenteren, Paco de Lucíaren eta Mercedes Sosaren omenaldiak ikusi ziren. 

Bira horrek hainbat hiritara eraman zuen: Sevillako Maestranza Antzokira, Madrilgo Zarzuela Antzokira, Bartzelonako Teatre Grecera eta Kordobako Antzoki Handira ... Besteak beste, Joan Manuel Serrat, Miguel Poveda, Luz Casal, Pitingo, Estrella Morente, Marina Heredia, Martirio, Silvia Pérez Cruz, Rafael Riqueni, María del Mar Bonet, Juan Valderrama, Pepe Habichuela eta Arcángel bezalako artista gonbidatuek parte hartu zuten bira horretan. Urteurren-bira aparta, flamenkoaren historian aparteko uneak utzi zituena.

Nazioarteko artista. Uneko flamenko-ahotsa. Espainiako Musikaren Sari Nazionala interpretazioaren kategorian irabazi duen flamenkoaren emakume bakarra da. Carmen Linares flamenkoaren legenda bizia da, eta 2022ko Arteetako Asturiasko Printzesa Saria jaso zuen María Pagés koreografo eta dantzariarekin batera. Sari horiez gain, Sevillako Unibertsitateak 2023an Honoris Causa Doktoretza eman zion.

Sariak eta aintzatespenak

Sariak

Diskografia

Diskografia ofiziala

Lankidetza diskografikoak

Kolaborazioak zineman, telebistan eta antzerkian

Erreferentziak

Kanpo estekak 

 www.carmenlinares.es Sitio oficial 
 Carmen Linares, Jondo y Poesía 
 Vídeos:  Carmen Linares Oficial 
 Facebook: Facebook Carmen Linares Oficial 
Carmen Linares Oficial

Jaendarrak
Emakume abeslariak
Espainiako abeslariak
Flamenko abeslariak
XX. mendeko abeslariak
XXI. mendeko abeslariak