Inonotus obliquus

Inonotus obliquus edo txaga esaten zaiona (errusierazko чага hitzaren latinizazioa), onddoa da Hymenochaetaceae familian. Bizkarroia da urkian eta beste zuhaitz batzuetan. Azal esterila irregularki sortzen da eta erretako ikatzaren antzekoa da. Ez da onddoaren gorputz fruktifero bat, esklerosi bat edo mizelio-masa bat baizik, batez ere beltza melanina kopuru handi baten ondorioz. Pertsona batzuen ustez, txaga sendagarria da.

Inonotus obliquus maizago agertzen da Ipar hemisferioko eskualde zirkunborealean, urki-basoetan.

Morfologia 
Inonotus obliquus-en eraginez, usteldura zuria sortzen da zuhaitz ostalarian. Txaga esporak zaurietatik sartzen dira zuhaitzera, bereziki gaizki orbaindutako adarretatik. Usteldura zuriaren eragina ostalarian zehar zabalduko da. Infekzio-zikloan, kanpoko mizelio-masa esterilaren inguruan bakarrik sartzen da. Txaga onddoak txantxarra sortzen jarraituko du zuhaitz bizian, beste 10-80 urtez. Zuhaitza bizirik dagoen bitartean, masa mizelial esterilak baino ez dira sortzen (kanpoko kono beltza). Infekzioak zuhaitza edo zuhaitzaren zatiren bat hil ondoren hasten da sexu-garaia. I. obliquus lurrazalaren azpian gorputz emankorrak sortzen hasiko da. Gorputz horiek masa zurixka gisa hasten dira, denborarekin marroi bihurtzen dena. Sexu-etapa ia erabat azalaren azpian gertatzen denez, gorputz emankorra nekez ikusten da. Gorputz fruktifero horiek basidiosporak sortzen dituzte, infekzioa beste zuhaitz ahul batzuetara zabaltzeko.

Kimika 
Esklerozio beltzak melanina-kontzentrazio handiak ditu. Txagak oxalato-kontzentrazio oso altuak ditu, 2800-11200 mg guztizko oxalato/100 g esklerozioren kontzentrazioak, edozein organismotan emandako kontzentrazio altuenetako bat.

Banaketa eremua 
Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Nikaragua, Groenlandia, Europa, Kaukasia, Errusia, Kazakhstan, Kirgizistan, Tajikistan, Uzbekistan, Mongolia, Txina, Japonia.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Onddo sendagarriak
Ipar Amerikako onddoak
Europako onddoak
1801. urtean deskribatutako onddoak
Inonotus