Ilinden–Preobrazhenie Altxamendua

Ilinden – Preobrazhenie altxamendua edo, besterik gabe, 1903ko abuztuaren eta urriaren Ilinden altxamendua ( , Ilindensko-Preobražensko vǎstanie ;  , Ilindensko vostanie ;  , Eksegersi tou Ilinden ), Otomandar Inperioaren aurkako matxinada antolatua izan zen, Mazedonia-Adrianople Barne Erakunde Iraultzailea prestatu eta burutu zuena,  Mazedonia-Adrianople Batzorde Gorenaren laguntzarekin. Altxamenduaren izenak Ilinden aipatzen du, Elias eguneko izena, eta Transfigurazioa esan nahi duen Preobrazhenie . Matxinadak abuztuaren hasieratik urriaren amaiera arte iraun zuen eta lurralde zabala estali zuen ekialdeko Itsaso Beltzeko kostaldetik Ohrid lakuaren ertzeraino.

Mazedoniako eskualdean izandako matxinadak Monastir Vilayeteko erdialdeko eta hego-mendebaldeko zatirik gehienetan eragin zuen batez ere bertako nekazari bulgariarren laguntza     eta neurri batean Eskualdeko biztanle aromandarrak. Behin-behineko gobernua Kruševo herrian ezarri zen, eta bertan matxinatuek abuztuaren 12an hamar egun eskas igaro ondoren Kruševo Errepublika aldarrikatu zuten. Abuztuaren 19an, nekazaritza bulgariarrek Adrianople Vilayet-en antolatutako estuki lotutako matxinada batek Strandzha mendietako eremu zabal bat askatzea eta behin-behineko gobernua sortzea ekarri zuen Vassilikon, Strandzha Errepublikan . Honek hogei egun inguru iraun zuen turkiarrek bota aurretik. Matxinadak Kosovoko eta Salonikako herriak ere hartu zituen.

Altxamendua zapaldu ondoren, 30.000 errefuxiatu inguruk ihes egin zuten Bulgariara.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Otomandar Inperioko historia militarra
Matxinadak
Bulgariako historia
Mazedoniako historia
1903ko gatazkak