Txulalai

Txulalai Arabako Páganos herrian egiten den dantza mota da. Urtero, otsailaren 3an, San Blas egunarekin dantzatzen da. Dantza honek beste izen desberdinak ditu era bai: Tarara, Marmarisola. Dantzarekin batera parte hartzaileek abesti bereziak abesten dituzte. Haren jatorria ezezaguna da. Dantza aurretik elizan, mezatan, San Blas eguneko produkutak bedeinkatzen dira eta, ondoren, kalean, dantza egiten da.

Ezaugarriak 
Dantza hau biribilean burutzen da eta, normalean, musika gaita-joleek jartzen dute. Dantza herrikoia denez, herri osoak parte har dezake; era berean, gizonak zein emakumeak, zaharrak zein gazteak dantzatzen dira, denontzako lekua baitago. Ez da janzkera berezirik behar.

Dantzan hiru atal bereiz daitezke.
 Lehenengoan, dantxulalaitzariek biribilketa doinuaz lagundurik biribilean dantzatzen dute.
 Bigarrenean, dantzariak biribilean aurreratzen eta atzeratzen dira musika moteltzen doan heinean. Besoak eta eskuineko hanka altxatzen dute.
 Azkenik, dantza honen bereizgarri diren ipurdikoak ematen dira.

Kantak 
Letra desberdinak ezagutzen dira, guztiak gaztelaniazkoak. Letra hauek burla eta satira kutsua dute. Hona hemen Arabako Dantzarien Elkarteak jasotako testu batzuk:

Erreferentziak

Ikus, gainera 
 San Blas jaia

Kanpo loturak 
 Dantzaren bideoa Youtube, Begoña Rodríguezen ikasleekin.
 Irungo Belaskoenea eskolako haurrak txulalai dantzatzen.
 Txulalairen musika, Oskorri taldeak 1991. urtean egindako Hi ere dantzari diskan plazaratuta.

Euskal Herriko dantzak
Guardia