Marina Rossell

Marina Rossell i Figueras (Castellet eta Gornal, Bartzelona, 1954ko urtarrilaren 17a) bartzelonar aktibista eta kantautorea da. Katalanez eta gaztelaniaz abesten du.

Ibilbide artistikoa 
Marina Rossell 1974an hasi zen artisten munduan, besteak beste, Lluís Llach, Ovidi Montllor eta Pi de la Serraren kontzertuak irekiz. 1976an, Si volieu escoltar debut-diskoa argitaratu zuen, Llach-en moldaketekin. Disko horretan, Kataluniako kanta herrikoi eguneratuak biltzen zituen, eta kanta horiek izan zituen lagun hasierako urteotan.

Penyora (1979) (Zilarrezko Fotogramas saria) izan zen ospetsu egin zuen lana, eta bertan grabatu zuen La gavina abestia da bere ibilbideko ezagunena. Beste lan arrakastatsu batzuk hauexek dira: Bruixes i maduixes (urteko disko katalan onena), Rosa de foc (Ràdio 4 saria), Cos meu recorda, Barca del temps (Urrezko diskoa) eta Ha llovido, gaztelaniaz idatzitako lehen diskoa.

Hainbat autore eta interpreterekin aritu da elkarlanean, besteak beste, Georges Moustaki, Montserrat Caballé, Tete Montoliu, Luis Eduardo Aute, Carlos Cano, Marc Parrot, Pablo Guerrero, Jaume Sisa, Manzanita, Miguel Poveda eta Pedro Guerra. Europan, Iberoamerikan eta Afrikako iparraldean bira ugari egin ditu. Nazioarteko ibilbide horretan, Parisko Théâtre de la Villeko (1981 eta 1987) kontzertuak, San Remoko Tenco jaialdiko (Italia, 1982) eta Comoko Utono Musicale jaialdia (Italia, 1989). Besteak beste agerpen hauexek egin ditu: Moskun eta Armenian (1985), Bogotan (1988), Kubako Nazioarteko Jaialdian (1994), Bolivian Indigenen Aldeko Kontzertua (1995), Bosniako Bartzelona-Sarajevo Jaialdia Ragusa Anfiteatroan (1996), Paraguaiko Guaraniako Kultur gunean (1996), Kubako Antzoki Nazionalean (1997), Belgikan Bruselako Théâtre l'Ancienne Belgique (1998), Buenos Airesko La Trastiendan (1998) eta Bartzelonako Palau SanJordin Catalunya x Kosovo (1999). Canneseko Midem-en ere parte hartu zuen (2000), Lluís Llachekin, Maria del Mar Bonet eta Nilda Fernándezekin, Gran Auditorium des Palais des Festivals-en, Gran Teatro del Liceon, Palau de la Música Catalanan (2005), edo La Plata (Buenos Aires, Argentina) edo Santiago (Txile). Aljelia, Irak, Israel, Palestinar Lurraldeak, Ciudad Juarez (Mexiko).

2007ko abenduan 20 kantaz osatutako Clàssics catalans argitaratu zuen sardana birplanteatuekin, hala nola ‘Portantina’, ‘Per tu ploro’, ‘Cavaller enamorat’ eta ‘La mortde l'eskolà’, baita autore-, sehaska-, erlijio-, herrikoi- edo habanera-abestiak. Marc Parrot-ek koproduzitutako diskoa Europako herrialde askotan banatu zen eta Harmonia Mundik argitaratu zuen. Marina Rossellek ‘Clàssics catalans’-en errepertorioa aurkeztu zuen 2007ko urrian Argentinako Buenos Aires, La Plata eta Rosario plazetan eta 2008ko urtarrilean Bartzelonan eman zituen kontzertuetan.

2008ko irailaren 11n, Rossellek Bartzelonako Liceo Antzoki Handian kantatu zuen Marina Rossell al Liceu. Renaixença als nostres díes izeneko kontzertu berezian, DVD bat grabatu zen zuzenean. 2008ko abenduan argitaratu zen. 2011ko abenduan kaleratu zen diskoa, Georges Moustakiren omenez. Hamahiru kanta kantatu zituen, horietako bat Moustakirekin batera. 2014. urtean, beste disko bat argitaratu zuen Moustakiren omenez, hamaika gairekin. Horietako bat Marina Rossell canta Moustaki vol. 2  diskorako egileak berak egina. Horrez gain, Bartzelonako 2014 Grec Jaialdian zuzenean grabatutako hirugarren diskoa ere argitaratu zen, Tribut a Moustaki izenburupean.

2015. urtean, Marinak 12 kantak osatzen zuen Cançons de la resistència diskoa  estreinatu zuen; besteak beste, Lili Marleen, Grânola, Vila morena, Bella ciao, Si me quieres escribir edo Cant dels partisans francesos, baita kantautoreak idatzitako Quanta guerra! abestia ere, gerren hondamendia ez ahazteko. Satelite K-k argitaratu zuen diskoa, Amical de Ravensbrück-en laguntzarekin, eta portada Jaume Plensa eskultoreak diseinatu zuen.

2016ko irailean bira bat egin zuen Kanadan, Montrealen, Quebecen, Toronton eta BaieSaint-Paulen. Azken biretan eta diskoen grabazioan, Xavi Lloses izan du lagun pianoan. 2016. urtean bideoklip bat grabatu zuen Casa nostra casa vostra errefuxiatuen aldeko kanpainarako (Casa nuestra es vuestra casa) Quanta Guerra abestiarekin, eta Palau Sant Jordiko kontzertu kolektiboan parte hartu zuen.

2017an, besteak beste, Francesc Boix Mauthausengo argazkilariaren Père-Lachaiseko hilerrira gorpuzkiak eramateko ekitaldian kantatu zuen, Anne Hidalgo Parisko alkatea buru zuen zeremonia batean. Ekitaldi horretan L'emigrantek eta El Ocells abestiak abestu zituen. 2019ko urrian, beste disko bat argitaratu zuen gaztelaniaz, Canta Moustaki eta Canciones de la Resistencia abestiak egokituta.

2021ean, 300 crits izeneko diskoa argitaratu zuen katalanez, bere egiletzaren zenbait gairekin eta Non, je ne regrette rien, Avec le temps, Sous le ciel de Paris, Et maintenant, J'attenai, La mer edo Hymne à l'amour kantu frantsesekin.

Marina Rossell-ek bere lanean erakusten du bere konpromiso sozial eta etikoa, feminista eta memoria historikoa kontserbatzeko borroka.  "Amical de Ravensbrück" elkarteko lehendakariordea da.

Sariak 

 1988an, Kataluniako Generalitateak Sant Jordi Gurutzea eman zion.
 2006an, Arteen Foro Iberoamerikarreko ohorezko kide izendatu zuten.
 2007an, La Plata hiriko (Argentina) bisitari ospetsua izendatu zuten. 
 2007an Olof Palme Fundazioaren aintzatespena ere jaso zuen, bakeari laguntzeagatik. 
 2009an  Espainiako XIII. Musika Sariketa irabazi zuen, Musika Tradizionaleko Album Onenaren kategorian.

Diskografia

Discografía oficial

Discos colectivos

Erreferentziak

Bibliografia 

 Hitzek sendatzen badute. Rossell, Marina. ISBN ά8048-402-2. Fundación Autor, 2001.
 Tretze kantari. Mainat, Joan Ramon. ISBN 84-85984-02-1. Editorial Mediterránea, 1982.

Kanpo estekak 
 Web oficial de Marina Rossell
 Discografía y cancionero de Marina Rossell - Cancioneros.com
 Marina Rossell en el "El suplement de Qatre Gats" de Catalunya Radio Audio 2016 catalán

Bartzelonarrak
Nova Cançó
Kantautoreak
Emakume kantautoreak
Kataluniako kantautoreak
Espainiako kantautoreak
Katalanezko abeslariak
Gaztelaniazko abeslariak
Kataluniako feministak
Aktibistak
Emakume aktibistak
Kataluniako aktibistak
Espainiako aktibistak
XX. mendeko abeslariak
XXI. mendeko abeslariak