Annona (Antzinako Erroma)

Annona edo cura annonae Antzinako Erromako instituzioa zen, bulego zentralizatua, Erromako herritarrei eta armadei elikagaien hornidura bermatzeko ardura zuena; horretarako, estatuak alea, olioa eta ardoa erosten zituen probintzietan, eta garraiatu eta banatu egiten zituen.

Annona Augustoren aurretik 
Erroma hedatu baino lehen, annona ez zen beharrezkoa, eskualde bakoitza bere buruaz aski baitzen. Populazio faltagatik eta elikagai soberakinagatik gertatu zen hori. Gainera, eskualde gehienek merkataritzara jotzen zuten kanpoko elikagaiak erosteko edo tokiko merkatariei erosten zizkieten, lehenago beste eskualde batean erosiak zituztenak.

K.a. II. mendearen hasieran Erromako hiriaren zati handi bat miserian bizi zen, biztanleria handitzeak ale-eskaria gehitzea ekarri zuen. Inperioaren baliabideak populazioaren gorakada hornitzeko nahikoak ez zirenez, erromatarrek Afrikako ipar-ekialdeko eta Siziliako probintzia emankorretatik inportatu behar izan zuten. Hala ere, merkatarien espekulazioak gosete, matxinada eta ezegonkortasun politiko ugari eragin zituen.

Egoera horri aurre egiteko, Gaio Grako tribunoak  alea prezio baxuan hiritar pobreenen artean banatzea proposatu zuen K.a. 123an. Grakok ezarritako sistemari annona deitu zioten. Instituzio honen bidez eta zergen diruaren bidez, Erromak ale kopuru batzuk erosten zituen, erosi berri zituen Estatuko gordailuetan gorde eta hilero pobreen artean banatzen zituen. Hasiera batean, annonaren administrazioa edilen esku zegoen. 

K.a. 58. urtean, Publio Klodio plebearen tribunoak alearen banaketa doakoa izatea proposatu eta onartu zen, eta ordutik aurrera, neurri hori arau bihurtu zen.

Annonaren bilakaera Inperioan 
Augustok anonnaren kudeaketa prefektuei eman zien  hasieran, eta mota berri bat sortu zuen: praefectus anonnae. Horrez gain, hobekuntza handiak egin zituen sistema horretan. Annona cursus honorum edo karrera politikoaren zati garrantzitsu bat bihurtu zen. 

K.o. III. mendean, anonarekin zerikusia zuten magistratura guztiak kendu egin ziren.

Annonaren erabilera 
Annona militaris: gastu militarrak ordaintzeko eta funtzionarioei eusteko erabiltzen zen kontusaila. Denboraren joanarekin, zerga horren bilketa modua aldatuz joan zen, eta espezietan kobratu ordez dirutan kobratzen hasi zen (adearatio), aipatutako onuradunei jaten emateko prestazioak lortzeko.

Annona zibikoa: Erromako hornidurarako.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Antzinako Erromako ekonomia
Historia ekonomikoa
Elikadura politika