Fábrica Argentina de Locomotoras

Fábrica Argentina de Locomotoras (batez ere FAdeL akronimoengatik ezaguna) trenbide-ibilgailuen fabrikatzaile argentinarra izan zen, Juan Perón presidentearen bost urteko lehen planaren ondorioz sortu zen, zeinak industria nazionalak zabaltzea bilatzen zuen atzerriko herrialdeetatik inportazioak murrizteko.  Justicialista diesel-elektriko lokomotorra ekoizteagatik da ezaguna.

Historia 
Lehen diesel lokomotorra Pedro Sacaggio ingeniari argentinarrak diseinatu zuen 1933an. Konpainia Italiako Fiat Ferroviaria eta Cantieri Riuniti dell'Adriatico motorrak erosten hasi zen eta 600 lokomotor inguru fabrikatzea zuen helburu. FADELen lehen ibilgailu ospetsua diesel tren-makina bat izan zen, Juan Perón orduko presidenteak y Saccaggiok Justicialista ezizenez ezaguna 1951n aurkeztua. Abian jarritako lehen modeloa "CM1" gisa katalogatu zuten.  1952ko maiatzaren 1ean, FAdeL Garraio Ministerioaren 79. Ebazpenaren bidez ezarri zen ofizialki.  Konpainiak Liniersen zuen lehen fabrikak ehun langile baino gehiago zituen eta Sarmiento Trenbidearen tailerretan zegoen.

Justicialistak (Argentinan ekoitzitako lehen diesel lokomotorra ere) General Roca Trenbidean egin zuen debuta, Constitución–Mar del Plata linean zerbitzatzen zuen Marplatense express-a atoian eramanez 1952ko udako oporretan. Bidaiak 3 ordu eta 45 minutu iraun zuen. Makina hori Bariloche (22 ordu 10 minutuko bidaia) eta Mendoza (11 ordu 40 minutu) 145 km/h-ko batez besteko abiaduran ere ibiltzen zen, eta aktibo egon zen 1960ko hamarkadaren erdialdera arte.

Bigarren modelo bat, CM2, Argentina izenekoa, FAdeL-ek CM1-aren oinordeko gisa kaleratu bazuen ere, 1955eko irailean Perón bota zuen Revolución Libertadora-k beste produkzioa gelditu zuen. Orduan konpainiak ekoizpena areagotu zuen Sacaggioren gidaritzapean eta Mendozako Probintziako General San Martin Trenbide tailerretara joan zen.

Estatu kolpearen ostean, lokomotorrak eraikitzeko plana ahaztu eta fabrika itxi zuten. Lokomotorren jatorrizko planoak, aurretiazko azterlanak eta ekipamenduak galdu edo suntsitu egin ziren fabrikako edukia txatarrentzako saltzen zen bitartean.  Hala ere, lokomotorretarako erositako motorrak Materferren GAIA lokomotorretarako erabili ziren 1960ko hamarkadan.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Tren-makinen fabrikatzaileak
Argentinako enpresak
1952an sortutako enpresak
1955ean desagertutako enpresak