Illunzar (aztarnategi arkeologikoa)

Illunzar Nabarniz udalerriko izen bereko mendi gainean dagoen barruti harresitu bat da. Denbora luzean uste izan zen Burdin Aroko kastro edo herri gotortua zela, baina gaur egun onartzen da erromatar garaiko behin-behineko kanpaleku militarra (castra aestiva) zela.

Ezaugarriak 
Kanpalekuak zortzi hektarea inguruko azalera dauka, iparraldetik hegoaldera 348 metro luze eta ekialdetik mendebaldera 273 metro zabal.

Illunzar mendiaren gotorlekuaren ezaugarri formalak -gailurrera egokitutako egitura angeluzuzena, 90º-ko angeluetan biribildutako izkinekin eta vallum (defentsa lerroa) bikoitza- direla eta, kanpainako kanpamendu erromatar bat dela esan daiteke, castra aestiva bat, zehazki De Munitionibus Castrorum idazlanena deskribatzen den IV. motakoa, hau da, "castra in monte" bat (mendiko kanpamendua), non, segur aski, metator batek egituraren diseinuan eta eraikuntzan parte hartu baitzuen. Hala ere, azken esku-hartze arkeologikoen ondoren, ez da haien kronologiari buruzko arrastorik ematen digun materialik aurkitu, eta ezin da baieztatu iparraldeko bi harresi-lerroen artean lubanarroa (fossa) zegoenik, kanpamenduetan ohikoa izaten den legez.

Antxoka Martínez arkeologo bizkaitarrarentzat, legio bat hartzeko adinako edukiera zuen kanpaleku handi baten arrazoia Arrola edo Maruelezako ondoko kastroan aurki daiteke, kilometro bat baino gutxiagora dagoena.

Oharrak

Bibliografia 
Artikulu hau, batez ere iturri bat kontsultatuta idatzi da:

Kanpo estekak 

Erromatarrak Euskal Herrian
Euskal Herriko Burdin Aroa
Euskal Herriko aztarnategi arkeologikoak
Nabarnizko eraikinak