Alice Guy-Blaché

Alice Guy-Blaché (Saint-Mandé, 1873ko uztailak 1- Wayne, New Jersey, 1968ko martxoak 24) lehenengo fikziozko filmaren zuzendaria izan zen. Errealizadore, gidoilari, zuzendari eta ekoizle moduan egin zuen lan bere ibilbidean zehar. Bere lehen lanetan orain fikziotzat ezagutzen dugunaren oinarriak jarri zituen. Soinu sinkronizatu, efektu berezi eta fotogramak margotzearekin esperimentatu zuen. Erretiratu zenean, 600 pelikula baino gehiago eginda zituen.

Biografia 
Parisen jaio zen. Bere gurasoak editoreak ziren eta Txilen liburu-denda eta editorial bateko jabeak ziren. Horregatik, denboraldi batez Txilen bizi izan zen, 6 urterekin Europara bueltan eraman zuten arte. Veyrier, Suitzan egin zituen ikasketak. Ostean, Ferney-en zegoen komentu batera mugitu zuten, Parisera bueltatu zen arte.

17 urterekin aita hil zitzaion, eta bere burua eta bere ama mantentzeko, mekanografia ikasketak egin zituen. 1894an “Comptoir général de la photographie” konpainian lan egiten hasi zen. Geroago, enpresa “L. Gaumont et Cie” bihurtuko zen, konpainia zinematografiko zaharrenetariko bat. Nahiz eta idazkari postuan ibili, lan honek aukera eman zion Alice Guy-ri zinemaren mundua ezagutzeko. 1895ean Gaumont, momentuko konpainiako buruarekin bat, Guy Lumière anaien film baten erakusketa batera joan zen, hain zuzen ere, “Workers Leaving the Lumière Factory” filma. Baina Lumière anaiek filma erabilera zientifikorako besterik ez zuten nahi eta Guy-k potentzial gehiago ikusi zion. Berak fikziozko kontaketak sartzeko aukera ikusi zuen eta Gaumonteri eskatu zion baimena bere film propioa egiteko. Horrela jaio zen bere lehen filma: La Fée aux Choux.

Lehenengo pausuak zinemagintzan 
La Fée aux Choux (1896) filma esan daiteke dela historiako lehenengo fikziozko filma. Frantziako umeentzako ipuin ezagun batean oinarritu zen Guy filma egiteko, eta bertan, momentuan berriak ziren teknikak erabili zituen.

Ordutik aurrera, Gaumont produktorarekin bat, hainbat film eraman zituen aurrera. 1896-1906 artean, konpainiako produktore burua izan zen eta sistematikoki zinema narratiboa egiten zuen lehenengo zinemagilea izan zela kontsideratu daiteke. Gainera, denbora tarte horren barruan, ezaguna den emakume zuzendari bakarra izan zen. Bere lehenengo filmen gaiak Lumière eta Georges Méliès filmetan agertzen ziren gaien antzekoak ziren, izan ere, garaikideak ziren. Bidaia pelikulekin eta dantzekin esperimentatu zuen gehienbat.

1906an The Life of Christ filma egin zuen, garai horretarako oso aurrekontu handia izan zuena, 300 estrekin. Horrez gain, lehenetarikoa izan zen Gaumont konpainiako “Chronophone” sistemarekin grabatutako audioa eta irudia sinkronizatzen. Garai hauetan baita ere, efektu berezi batzuk erabiltzen hasi zen. Historialari gehienak ados daude baieztatzean, bere tematikak ez zirela emakume eta feminismoaren inguruan zentratzen. Baina 1906an Les Résultats du féminisme filma zuzendu zuen. 7 minutuko film honetan, emakume eta gizonaren papera aldatuta dagoen gizarte bat erakusten zaigu. Gizonak etxe eta umeetaz arduratzen diren bitartean, emakumeek egunkaria irakurri eta kafea hartzen dute tabernan.

Solax 

1907an, Alice Guy Herbert Blachérekin ezkondu zen, Gaumonteko beste buru bat. Biak batera Ameriketako Estatu Batuetara joan ziren Gaumont konpainiak bidalita lan egiteko. Han zeudela, 1910ean haien estudio propioa sortu zuten, beste kide batekin batera, George A. Magie. Hiruren artean The Solax Company sortu zuten, Hollywooden aurretik sortutako estudiorik handiena. Queen, New York hirian zegoen estudioa, eta honetan, Herbert Blanché ekoizpen burua zen bitartean, Alice Guy izan zen konpainiak egindako film askoren zuzendari eta zuzendari artistikoa. Guy bihurtu zen estudio propioa zuen lehenengo emakumea.

Alice Guy eta bere kideek diru asko inbertitu zuten estudioan aurrerapenak egiten eta teknologia berriak erosten. Film estudio garrantzitsua bihurtu ziren eta besteak beste, Goldwyn Picture Corporation produktorarekin egin zuten lan. Baina beste estudio asko bezala, XX. Mendeko 20ko  hamarkadan zehar, egoera latzagoa bihurtu zen, Hollywooden fenomenoa zela eta. 1919an, estudioa itxi behar izan zuten.

Azken urteak 
Alice Guy-k 1919an zuzendu zuen bere azken filma. Azken filma zuzentzen zuen bitartean, gaixotu egin zen, eta sendatzerakoan, Hollywoodera joan zen. Herbert Blanché-rekin egin zuen lan zuzendari laguntzaile gisa.

1921ean, bere azken filma atera eta geroago, lur-jotze ekonomikoa izan zuen. Honen ondorioz urte berean Frantziara bueltatu zen. Nahiz eta saiatu, ez zuen lortu finantzaketarik pelikulak egiten jarraitzeko. Dena den, ordurako 600 pelikula baino gehiago eginda zituen.

1953an Ohorezko Legioko zalduna saria eman zioten eta lau urte geroago Zinemateka Frantzesak omenaldi bat egin zion. 1964ean bueltatu zen Guy Estatu Batuetara eta han hil zen, New Jersey hirian, 1968ko martxoaren 24ean.

Bere lanaren analisia eta bere memoria 
Filmografiaren historiaren izenik ezagunenetarikoa izan zen Alice Guy. Izan ere, gaur egun egiaztatu da bera eta ez Méliès izan zela lehena zinema narratiboa egiten. Aldi berean, lehenengo pertsona izan zen zinema profesionala egiten eta ogibide bezala hortaz bizitzen. Baina informazio hau 90eko hamarkadan egiaztatu zen, beraz, oraindik ere bere izena ezezaguna da askorentzat. Alice Guy zinema narratiboaren sortzailea, lehenengo filmen zuzendaria, Hollywoodeko ekoizlea eta zuzendari independentea izan zen. Horrez gain, lehenengoa izan zen gramofono batekin grabatutako soinuak eta irudia aldi berean erabiltzen, lehenengoa efektu bereziak erabiltzen, kamara geldoa eta arina erabiltzen eta baita polizia-generoaren sortzailea ere.

Bere pelikuletako protagonistak emakume zein gizonak ziren eta hainbat gai jorratu zituen: erlijioa, kultura, polizia-generoa, dantza, feminismoa, etab. 1913an Woman's Place in Photoplay Production testua idatzi zuen. Honetan zinemaren munduan emakumeek pairatzen zuten bazterketa salatzen zuen. Bazterketa hau, bat zetorren zinemaren bilakaerarekin negozio gisa eta komunikabide nagusian. Testu honetan baita ere Alice Guy-k zinema artetzat hartzen zuela adierazi zuen, ez entretenimendu gisa soilik.

Filmografia hautatua 
1896:

 La Fée aux choux (youtube)

1897 :

 Au réfectoire
 L'Arroseur arrosé
 Ballet libella
 Baignade dans un torrent
 Le Cocher de fiacre endormi
 Coucher d'Yvette
 Danse fleur de lotus
 Danse serpentine par Mme Bob Walter
 En Classe
 Idylle
 Idylle interrompue
 Leçon de danse
 Le Planton du colonel
 Le Pêcheur dans le torrent
 Une nuit agitée

1898 :

 L'Aveugle fin de siècle
 Les Cambrioleurs
 La Cène
 Le Chemin de croix
 Chez le magnétiseur
 La Crèche à Bethléem
 Déménagement à la cloche de bois
 L'Entrée à Jérusalem
 Les Farces de Jocko
 La Flagellation
 La Fuite en Égypte
 Le Jardin des oliviers
 Jésus devant Pilate
 Je vous y prrrrends !
 Leçons de boxe
 Scène d'escamotage
 Surprise d'une maison au petit jour
 L'Utilité des rayons x

1899 :

 Au cabaret
 L'Aveugle
 La Bonne Absinthe
 Le Chiffonnier
 Courte échelle
 Le Crucifiement
 Les Dangers de l'alcoolisme
 Le Déjeuner des enfants
 La Descente de croix
 Erreur judiciaire
 La Mauvaise soupe
 Mésaventure d'un charbonnier
 Monnaie de lapin
 La Résurrection
 Le Tondeur de chiens
 Le Tonnelier
 Transformations
 Un lunch

1900 :

 La Fée aux choux
 L'Angélus
 L'Arlequine
 Arrivée d'Arlequin
 Arrivée de Pierrette et Pierrot
 Avenue de l'opéra
 Badinage
 Bataille de boules de neige
 Le Bébé
 Chapellerie et charcuterie mécaniques
 Chez le Maréchal-Ferrant
 Chez le photographe
 Chirurgie fin de siècle
 La Concierge
 Coucher d'une Parisienne
 Danse de l'ivresse
 Danse des saisons
 Danse du papillon
 Danse du pas des foulards par des almées
 La Danse du ventre
 Danse du voile
 Danse serpentine
 Dans les coulisses
 Déclaration d'amour
 Les Fredaines de Pierrette
 L'Écossaise
 Gavotte directoire
 Guillaume Tell
 L'Habanera
 Le Lapin
 Leçon de danse
 Little Tich et ses Big Boots
 Le Marchand de coco
 Le Matelot
 Mort d'Adonis
 Pas de grâce
 Pas des éventails
 Pas du poignard
 Pas Japonais
 La Paysanne
 La Petite Magicienne
 Le Polichinelle
 La Poupée noire
 La Reine des jouets
 Retour des champs
 Le Sang d'Adonis donnant naissance à la rose rouge
 Saut humidifié de M. Plick
 La Source
 Suite de la danse
 La Tarentelle
 Une rage de dents
 Valse directoire
 Valse lente

1901 :

 Charmant froufrou
 Danses basques
 Frivolité
 Hussards et grisettes
 Lavatory moderne
 Lecture quotidienne
 Pas de Colombine
 Scène d'amour
 Scène d'ivresse
 Tel est pris qui croyait prendre
 Les Vagues

1902 :

 Bonsoir m'sieurs dames
 Les Chiens savants
 Les Clowns
 La Cour des miracles
 Lina Esbrard, Danse serpentine
 Danse fantaisiste
 Danse mauresque
 La Dent récalcitrante
 L'Équilibriste
 En Faction
 Farces de cuisinière
 La Fiole enchantée
 Fruits de saison
 La Gavotte
 La Gigue
 Intervention malencontreuse
 Le Lion savant
 Les Malabares, acrobates
 Le Marchand de ballons
 Le Pommier
 Pour secouer la salade
 La Première gamelle
 Quadrille réaliste
 Sage-femme de première classe
 Trompé mais content
 Une scène en cabinet particulier vue à travers le trou de la serrure

1903 :

 Les Apaches pas veinards
 Les Aventures d'un voyageur trop pressé
 Les Braconniers
 Cake-walk de la pendule
 La Chasse au cambrioleur
 Comment monsieur prend son bain
 Comme on fait son lit on se couche
 Compagnons de voyage encombrants
 Enlèvement en automobile et mariage précipité
 Faust et Méphistophélès
 Le Fiancé ensorcelé
 Illusionniste renversant
 Jocko musicien
 La Liqueur du couvent
 Lutteurs américains
 La Main du professeur Hamilton ou le roi des dollars
 Modelage express
 La Mouche
 Ne bougeons plus
 Nos bons étudiants
 Potage indigeste
 La Poule fantaisiste
 Répétition dans un cirque
 Secours aux naufragés
 Service précipité
 Les Surprises de l'affichage
 La Valise enchantée
 Le Voleur sacrilège

1904 :

 Après la fête
 L'Assassinat du courrier de Lyon
 Comment on disperse les foules
 Le Crime de la Rue du Temple
 Les Deux rivaux
 Les Enfants du miracle
 La Gavotte de la reine
 La Leçon de pipeau
 L'Oiseau envolé
 Paris la nuit
 Pierrot assassin
 Le Pompon malencontreux

1905 :

 L'Anatomie du conscrit
 Le Cake-walk du Nouveau Cirque
 La Charité du prestidigitateur
 Clown, Chien et Ballon
 Le Coq dressé de Cook et Rilly
 La Esmeralda (d'après le roman de Victor Hugo Notre-Dame de Paris)
 Espagne
 Five O'Clock Tea
 Lilas-Blanc
 Les Maçons
 La Malagueña et le Torero
 La Polka des trottins
 Questions indiscrètes
 Réhabilitation
 Saharet, le Boléro
 La Statue
 Le Tango
 Le Vrai Jiu-jitsu

1906 :

 Course de taureaux à Nîmes
 Effets de mer
 La Fée Printemps
 Le Fils du garde-chasse
 La Hiérarchie dans l'amour
 Madame a des envies
 La Marâtre
 Le Matelas épileptique
 Mireille
 La Naissance, la vie et la mort du Christ (avec Victorin Jasset comme assistant réalisateur)
 Le Noël de monsieur le curé
 Les Résultats du féminisme
 Une course d'obstacles
 Une femme collante
 Une histoire roulante
 Un soulier pour un jambon
 La Vérité sur l'homme-singe

1907 :

 Le Ballon dirigeable « Le Patrie »
 Le Billet de banque
 Le Bonnet à poil
 La Course à la saucisse
 Fanfan la Tulipe
 Le Frotteur
 La Glu
 Le Lit à roulettes
 Le Piano irrésistible
 Sur la barricade
 Une héroïne de quatre ans

1910 :

 A Child's Sacrifice

1911 :

 The Doll
 The Violin Maker of Nuremberg
 Rose of the Circus
 The Cure
 Five O'Clock Tea
 His Mother's Hymn
 The Little Rangers
 Road Leads Home

1912 :

 The Face at the Window
 L'Américanisé (Making an American Citizen)
 A Fool and His Money
 Harmonie en conserve
 Phantom Paradise
 The Blood Stain
 Fra Diavolo
 Micky's Pal
 In the Year 2000
 Child of the Tenements
 Falling Leaves
 Blighted Lives
 Algie, the Miner
 God Disposes
 A Terrible Lesson
 Mrs. Cranston's Jewels
 Mignon
 Playing Tramps
 The Girl in the Arm-Chair

1913 :

 Burstup Holmes
 Burstup Holmes' Murder Case
 Dick Whittington and his Cat
 A House Divided
 Matrimony's Speed Limit
 The Pit and the Pendulum
 A Terrible Night
 The Little Hunchback
 The Rogues of Paris
 Shadows of the Moulin Rouge

1914 :

 The Tigress
 The Lure
 The Woman of Mystery
 The Dream Woman
 The Monster and the Girl
 Beneath the Czar

1915 :

 My Madonna
 The Song of the Wage Slave
 The Vampire
 The Heart of a Painted Woman

1916 :

 The Ocean Waif
 What Will People Say?

1917 :

 Behind the Mask
 When You and I Were Young
 House of Cards
 A Man and the Woman
 The Empress
 The Adventurer

1918 :

 The Great Adventure

1920 :

 Tarnished Reputations
 Vampire

Aitortzak 

 2023ko urrian  Zinemakumeak Gara jaialdiaren 28. aldian omenaldia jasoko du.

Erreferentziak

Kanpo estekak 
 http://solax-film.blogspot.com/
 http://educomunicacion.es/cineyeducacion/figurasaliceguy.htm
 https://www.fotogramas.es/noticias-cine/a18633552/la-verdadera-historia-de-alice-guy-blache-pionera-del-cine/
 https://elpais.com/cultura/2017/03/26/actualidad/1490534401_520954.html
 https://www.mujeresenlahistoria.com/2017/04/la-primera-cineasta-alice-guy-1873-1968.html
 https://www.imdb.com/name/nm0349785/
 https://web.archive.org/web/20190623061101/https://wfpp.cdrs.columbia.edu/pioneer/ccp-alice-guy-blache/
 https://benaturalthemovie.com

Frantziako zinema zuzendariak
Frantziako zinema ekoizleak
Ohorezko Legioko zaldunak
Zinema mutuko zuzendariak