Belaki-granada

Belaki-granada istiluak kontrolatzeko indarrek erabilitako munizio mota da. Hilgarria ez izateko intentzioz, 40 mm-tako granada-jaurtigailuek botata izateko diseinatua dago, objektiboarengan nahasmena eragiteko edo aldi baterako ezgaitzeko.

Ingelesez askotan foam bullet (apar-bala) edo Flash Ball marka komertzialarekin izendatu izan bada ere, jaurtigai honen izen tekniko zuzena sponge grenade (belaki-granada) da.

Erabilpena 
Kolpe bortitza emateko diseinatua dagoen heinean, norbanako jakin bati apuntatuz erabilli ohi da, 10 eta 50 metro arteko distantzian. Horretara, belaki-granadak zehaztasun handiagoarekin jaurti daitezke, edozein norabidetan kontrolik gabe errebotatzen duten pilota esferikoen aldean.

"Babes arina" duten pertsonen aurka egiteko pentsatua dago, adibidez "larruzko jantzi lodiak" (sic) daramatzaten pertsonak.

Datu teknikoak 
Jaurtigaiak 28 gramo inguru pisatzen ditu, eta 300 m/s-tik gorako abiaduran ateratzen da. Bala formakoa da, eta gorputza dentsitate handiko plastikoz egina du, apar-gomazko estalki batekin.

SIR eta SIRX motako belaki-granadek (Euskal Autonomia Erkidegoan erabiltzen dira), eta 15-40 metrotako distantzian burezurraren hausturak eragin ditzaketela baieztatu da.

Lesio edo heriotza potentziala 
Gaizki erabiltzen bada (10 metro baino hurbilago dauden distantzietan, adibidez), belaki-granadek pertsona bat hiltzeko arriskua dute. Arma behar bezala erabilita, berriz, ez lukete behin betiko kalterik sortu beharko; baina batzuetan lesio larriak eragin ditzake, hala nola hezur hausturak, buruko zauriak edo begietako behin betiko kalteak.

Erabilpena herrialdeen arabera

Israel 
Israelek hainbat aldiz erabili ditu belaki-granadak manifestari palestinarren aurka.

Hong Kong 
Hong Kongeko Polizia Indarrek belaki-granadak istiluak kontrolatzeko askotan erabili zituan 2019ko uztailean estradizioen aurkako protestetan.

Ameriketako Estatu Batuak 
AEBetako polizia sail batzuek belaki-granadak erabili zituzten 2020ko udan George Floyd-en heriotzarekiko protestetan. Zenbait kasutan manifestariek buruan edo aurpegian kolpeak hartu zituzten, zauri larrien ondorioekin.

Euskal Herria 
EAEko Ertzaintzak SIR eta SIRX motako belaki-granadak erabiltzen ditu. Munizio honek gomazko pilotak ordezkatu zituen erkidego honetan, 2012an Iñigo Cabacasen heriotzaren ostean. Horrelako batekin, Donostian 2021an eginiko protestetan, pertsona bati barailaren haustura eragin zioten.

Katalunia 
Mossos d'Esquadrakoek 2014tik erabiltzen dituzte belaki-granadak. 2021ean Pablo Haselen atxiloketaren aurkako protestetan 400tik gora erabili zituzten bi egunetan, manifestari batek haiek emandako kolpe baten ondorioz begia galdu zuenean.

Erreferentziak

Ikus, gainera 
 Baba-poltsa kartutxoa.

Kanpo estekak 

Jaurtigaiak
Jaurtitzeko armak
Polizia ekipamendua