Muskildako Andre Maria

Muskildako Andre Maria edo Muskildako Ama Birjina Erromatar Eliza Katolikoaren adbokazio marianoa da, eta haren irudi nagusia Muskildako baselizan dago.

Zaraitzu ibaxan adbokazio handiena duen Ama Birjina da. Urtero, ibaxako biztanleek, Itzaltzutik Nabaskozeraino, erromesaldian Muskildara joateko antolatzen dira, omenaldia egiteko. Muskildarako erromeria izenez ezagutzen da, eta hainbat datetan egiten dira.

Legenda 
Muskildako Amabirjinaren istorioa herriko elezahar ospetsu bat da. Muino baten gainean, Otsagabiko herria eguzkiari begira dagoela, Muskildako Gure Amaren basilika pintoreskoa dago, XIII. mendeko erromanikoa. Bere horma zaharren artean, XII. mendearen amaieran landutako Ama Birjina dago, gatzagek gurtzen eta maite zutena. Santutegia, bere hormen zuritasunak urrundik ikusten duena, soila da bere egituran. Birjina eseriaren irudiak, bizkarralderik gabeko aulki baten gainean, eskuineko eskuan lore bat altxatzen du, eta ezkerrekoa Haurraren sorbaldan bermatzen du, magalean bedeinkatzeko jarreran eserita.

Kasu askotan bezala, hemen artzaintxo batek parte hartu zuen, egun batean zezen batek galdu zuena, eta, asko bilatu ondoren, haritz baten ondoan aurkitu zuen. Hurbildu zenean, jakin-minez, Andre Mariaren irudi bat ikusi zuen zuhaitzaren oinean. Besoetan hartu ondoren, utzi egin behar izan zion, desegiten ziren behiak jasotzera joan behar zuelako, eta hurrengo egunean jasoko zuela agindu zion. Begiratu zuenean, irudia desagertu egin zela ikusi zuen.

Etxera itzultzean, zezena berriro galdu zuen, leku berean aurkituz, irudiaren aurrean erreberentziak eginez. Artzainak bere eskuetan hartu zuen irudia, eta gehien pozten zenean, gizon bat igaro zen handik, lapurtu izana leporatu ziona. Otsagabira eraman eta gela batean giltzapetu zuen, Ama Birjina herriko elizan utziz.

Biharamunean, ez Ama Birjinaren ez artzainaren irudia ez zegoen utzi zituen lekuan. Horren guztiaren emaitza izan zen Ama Birjina haranean tronuratu zutela eta artzaina ermitau gisa geratu zela, eta ahalegin guztia egin zuela bere zama-animaliarekin ekartzen zituen harriekin tenplu bat eraikitzeko. Piztiaren alforjak harriz bete eta haritzeraino bakarrik joaten uzten omen zion, berak zama berria prestatzen zuen bitartean.

Irudia 
Eskultura zur landuzkoa da, polikromatua eta urreztatua, XIV. eta XV. mendeen arteko urrezko ogiarekin. 60 zentimetroko garaiera du, eta eserita dago bizkarralderik eta besorik gabeko tronu baten gainean. Koroa darama buru gainean, eta Jesus Haurra ezkerreko belaunaren gainean eserita. Honek eskuineko besoa bedeinkatzeko jarreran du, eta ezkerrekoa belaunean pausatzen da, eskuan liburu bat duela. Birjinak lore bati eusten dio eskuineko eskuan eta ezkerreko eskua, berriz, semearen sorbaldaren gainean jartzen da. Jantziak tunikazkoak dira haurrarentzat, eta tunika beloarekin eta mantuarekin amarentzat. Bi irudiek aurrez aurre begiratzen dute eta aurpegi irribarretsua erakusten dute.

Erreferentziak 
 Barandiarán, José Miguel de (1987). De etnografía de Navarra. Volumen 85 de Colección "Askatasun Haizea". Txertoa. ISBN 978-84-7148-197-9.
 Feliu Dord, Juan Mari (2007). Irati, Arbaila y sus alrededores. Excursiones por Irati. Etor-Ostoa. ISBN 978-84-9628-864-5.

Ikus, gainera 

 Otsagabia
 Muskildako baseliza

Kanpo estekak 

Zaraitzu
Nafarroa Garaiko kultura
Kristautasuna Euskal Herrian
Mariaren izenak