Gibelubel puntadun

Gibelubel puntaduna (Russula caerulea) Russulaceae familiako onddo espezie bat da. Nahiz eta Russula gozoa izan, ez da jangarria, batez ere azalak askatzen duen mingostasunagatik. Ez da ohikoa Russula bat mingotsa izatea, normalean pikatu egiten dute edo, besterik gabe, gozoak izaten dira; honek ere perretxikoa ezagutzen laguntzen du.

Perretxiko askok dute titi markatua kapelaren erdian, baina salbuespen bat da Russula generoaren barruan; hori dela eta, erraz ezagutzen da.

Deskribapena 
Kapela: 5 eta 12 cm arteko diametrokoa, konikoa edo kanpai formakoa, titiduna; amaieran lautua eta hondoratua, ondo markatutako titi batekin. Askotan trinkoa eta lodia, azala oso distiratsua eta bereizgarria, ertza batzuetan ildaskatua. Kolore purpura iluna urdinez tindatua, titia ilunagoa duelarik. Badira forma zurbilak, baita arre-arrosak ere 

Orriak: Ia libreak, ugari, finak eta estu. Hori zurbil kolorekoak eta gero okre ilunera pasatzen dira.

Orri libreak: Oinera hurbiltzen diren orriak, baina ukitzen ez diotenak.

Hanka: Beti zuria, leuna, gogorra, oro har luzea, zilindrikoa edo apur bat fusiformea.

Haragia: Zuria gozoa eta usain gabea. Hala ere kapelaren azalak eta batzuetan oineko haragiak mingostasun nahiko nabarmena izan dezakete.

Etimologia: Latinetik dator Russula hitza, russus-etik, gorriaren txikigarritik: apur bat gorrixka, kolore gorria daukatelako Russula generoko espezie askok.  Caeruleus epitetoa ere latinetik dator, “caeruleus” hitzetik. Zeru-kolorea esan nahi du, zeruaren kolorea edo itsasoarena, etb.

Jangarritasuna 
Erdipurdiko jangarria, egosteko orduan azaletik haragira pasatzen den mingostasunagatik.

Nahasketa arriskua 
Oso espezie bereizgarria da titi hain nabarmena duelako, eta, beraz, oso zaila da nahastea.

Sasoia eta lekua 
Udan eta udazkenean hazten da, koniferetan bakarrik, oso ohikoa eta ugaria.

Banaketa eremua 
Europa, Asia, Ipar Amerika.

Erreferentzia

Kanpo estekak 

Russula
Onddo jangarriak