Ingurumen eta Iraunkortasunerako Adimen Artifiziala

Ingurumen eta Iraunkortasunerako Adimen Artifiziala (Artificial Intelligence for Environment & Sustainability (ARIES)) irabazi-asmorik gabeko nazioarteko ikerketa -proiektua da, eta Klima Aldaketaren Euskal Zentruan (Bc3) du egoitza, Bilbon . Ingurumen- jasangarritasuna ebaluatzeko eta politikak egiteko eredu zientifiko konputazionalak integratzeko sortu zen,    ekoinformatikaren bidez.

Teknologia eta aplikazioak 
ARIESek ingurumeneko sistemak eta sistema sozioekonomikoak simulatzen dituzten datu zientifikoak eta ereduak integratzea bilatzen du, lotuta dauden modelizazio zientifikoko arazoei aurre egiteko,  semantika (konputazio zientzia),  FAIR datu eta eredu,  eta kode irekiko software azpiegitura baten bidez. Software azpiegiturak 'Ezagutza Laborategia' (k. LAB) du izena eta azken erabiltzaile, modelatzaile eta sare-administratzaileentzako datuak eta ereduak semantikoki deskribatzeko, kodetzeko eta banatzeko erabiltzen da. 

Ariesek, gaur egun, webgunean oinarritutako bi aplikazio ditu : k.Explorer  eta ARIES SEEA Explorer-entzat.   2018ko udazkenean sortua, K. Explorerra teknikari ez diren erabiltzaileei eredu sofistikatuak gauzatzeko aukera ematen dien interfaz bat da.  ARIES Explorer for SEEA, 2021eko apirilean kaleratu zuen BC3k, Nazio Batuetako Ekonomia eta Gizarte Gaietako Saileko Estatistiken Dibisioarekin (UN DESA) eta Nazio Batuen Ingurumen Programarekin (UNEP) batera, , kapital natural azkar, estandarizatu eta pertsonalizagarria kontabilizatzeko.   2021eko martxoan, Nazio Batuek Ingurumeneko Kontabilitate Sistema eta Sistema Ekonomiko Integratuaren (SEEA) Ekosistemen Kontabilitate araua onartu eta gutxira,  SEEArako ARIES esploratzailea Nazio Batuen Plataforma Globalean jarri zen eskuragarri, SEEA mundu osoan ezartzeko prozesua bizkortzeko.

Historia eta bazkideak 
ARIES proiektua 2007ko apirilean hasi zen Vermonteko Unibertsitateko ( AEB ) Ekonomia Ekologikoaren Gund Institutuan, Estatu Batuetako Gobernuaren Zientziaren Fundazio Nazionalaren milioi bat dolarreko diru-laguntza baten babesarekin.  Hurrengo urtean ereduak eraikitzeko sistemaren prototipo funtzional bat jarri zen abian.  2010etik aurrera, proiektuaren egoitza BC3n dago, eta bertan teknologia garatzen jarraitu da ordutik.  2013tik, ARIES taldeak ‘International Spring University (ISU) on Ecosystem Services Modelling’ izeneko ikastaroa ospatzen du,  ingurumen jasangarritasun arloan lan egiten duten zientzilari eta analista politikoentzat. 

Aries BC3ko zentro global batetik zuzentzen da, Veneziako Ca 'Foscari Unibertsitatearekin, Aldaketa Globala Ikertzeko Zentroarekin, HydroloGIS Environmental Engineering-ekin, IHCantabriarekin, Nagoyako Unibertsitateko Iraunkortasunerako Materialen eta Sistemen Institutuarekin, Garapenerako Amerika Arteko Bankuarekin (IDB), UN DESArekin, Udineko Unibertsitatearekin eta United States Geological Survey-rekin (USGS).

Erreferentziak

Kanpo estekak 
 ARIES webgunea

Ezagutza softwarerra
Europako Ingurumen erakundeak
Ingurumenaren aldeko erakundeak