San Andres Unibertsitate Nagusia

San Andres Unibertsitate Nagusia edo UMSA () Boliviako unibertsitate publiko nagusia da, 1830az geroztik La Paz hirian ezarria. UMSA Boliviako bigarren unibertsitate zaharrena da, Chuquisacako San Frantzisko Xavier Unibertsitatearen ondoren (1624).

Historia 
Unibertsitatea Andrés de Santa Cruzek sortu zuen 1830eko urriaren 25ean Dekretu Goren bidez  Nazioko gobernuaren egoitzan dagoenez, La Pazen, San Andreseko Goi Unibertsitateak bere sorreratik eragin du Boliviako bizitza sozialean eta historian. Unibertsitatearen historia ondo zehaztutako hiru aldi ditu. 1830ean sortu zenetik 1930eko ekaineko iraultzara arte unibertsitatea ofiziala izan zen.  1930etik 1936ra Unibertsitate Errektoregoaren etorrera arte, Héctor Ormachea Zallesek betetako kargua, unibertsitatea erdi-autonomoa edo udal unibertsitatea izan zen, unibertsitatea erdi-autonomoa edo udal unibertsitatea izan zen.  Ordutik gaur egunera arte, unibertsitatea autonomoa izan da .

Egoitza 
Gaur egun unibertsitateko bulego nagusiak hartzen dituen eraikina, Monoblock izenez ezagutzen dena, Villazón etorbidean dago. 1942an Emilio Villanueva arkitektoak diseinatu zuen eta Boliviako arkitekturaren adibide ikonikotzat hartzen da. Eraikina kolonaurreko arkitekturan inspiratutako unibertsitate-multzo baten parte da, inoiz guztiz gauzatu ez zena. Eraikuntza 1942an hasi eta 1947ko uztailaren 4an amaitu zen. Hiriko lehen etxe orratza izateagatik kritikatu zuten.

Gizarte mugimenduen epizentroa ere bada eta asko biltzen dira bertan, erdigunera joan ostean.

13 solairu ditu, eta horietatik 11 ikasgeletarako erabiltzen dira. Bertan, herrialdeko liburutegirik osatuena dago, hainbat ekitalditarako publikoari irekita dagoen auditorio bat eta erdi-lurrazpiko lorategi bat erdiko atriorako sarbidea duena. Liburutegia 1930ean sortu zen.

Ikasgelen eskaera handia zela eta, hainbat pabilioi eta bi eraikin eraiki ziren inguruetan. Monobloketik bereizten dira eremu irekiak eta Villanuevak diseinatutako kolegio militarraren aztarnak.

Unibertsitateak 
Unibertsitateak honako institutu hauek ditu

 Zuzenbidea eta Politika Zientziak
 Medikuntza webgunea
 Arkitektura, Arteak, Diseinua eta Plangintza webgunea
 Gizarte Zientzien webgunea
 Ekonomia eta Finantza
 Humanitate eta Hezkuntzaren webgunea
 Farmazia eta Biokimiko Zientzien webgunea
 Ingeniaritza webgunea
 Mekanika
 Zientzia puruak eta naturalak webgunea ( Max Schreier Planetarioa eta Patacamayako Behatoki Astronomikoa mantentzen dituena)
 Odontologia
 Agronomia
 Lurraren Zientziak

Ikasle ohi aipagarriak 

 Ana Teresa Morales, ekonomialaria, irakaslea eta politikaria
 Eduardo del Castillo, abokatua eta politikaria

Honoris causa doktorea 

 Gregorio Baro, argentinar zientzialaria
 Jaime Escalante, Hezitzailea
 Eduardo Bayro, boliviar zientzialaria, aljebra geometrikoan aditua
 Takaaki Kajita, 2015eko Fisikako Nobel Saria

Erreferentziak

Kanpo estekak 

 San Andreseko Unibertsitate Nagusiko orrialde ofiziala
 Unibertsitate eta ikastegien zerrenda
 Liburutegi Nagusia

Boliviako unibertsitateak