Dolores Castro

Dolores Castro Varela (Aguascalientes, Mexiko, 1923ko apirilaren 12a - 2022ko martxoaren 30a) mexikar poeta, kontalaria, saiokeragilea eta kritikari literarioa izan zen.

Biografia 
Irakasle jardun zuen, besteak beste, Mexikoko Unibertsitate Autonomoan, Iberoamerikako Unibertsitatean, Carlos Septien García Kazetaritza Eskolan, SOGEMeko Idazleen Eskolan eta Veracruz, Cuernavaca eta Mexikoko Arte Ederretako eskoletan. Irratsaioen ekoizle izan zen. Halaber, Mexikoko Poetas programa gidatu zuen Alejandro Avilesekin, 11. kanalean.  Unibertsitateko Kultura Zabaltzeko Zuzendaritzan lagundu zuen. Barcos de Papel argitaletxeko erredaktore nagusi eta laguntzaile gisa aritu zen. Batura Bibliografikoaren idazketa-kontseiluko kidea izan zen. Fuensanta, La Palabra eta El Hombre, Nivel, Poesía de América, Suma Bibliográfico eta Revista de la UIA.

Ikasketak 
Mexikoko Unibertsitate Nazional Autonomotik ikasketak egin zituen, zuzenbidean lizentziaduna eta letretako maisutza. Estilistika eta Artearen Historian graduatu ondokoa egin zuen Madrilgo Unibertsitate Konplutentsean; eta irrati ikasketak Hezkuntza Komunikazioaren Institutu Latinoamerikarrean (ILCE).

Hainbat hamarkadatan poeta belaunaldi askoren maistra izan da. Halaber, Ocho Poetas Mexicanos taldeko kide izan zen, Alejandro Avilés, Roberto Cabral del Hoyo, Javier Peñalosa, Honorato Magaloni Duarte, Efrén Hernández, Octavio Novaro eta Rosario Castellanosrekin.

Lanak

Poesia 
 El corazón transfigurado, 1949
 Dos nocturnos, 1952
 Siete poemas, 1952
 La tierra está sonando, 1959
 Cantares de vela, 1960
 Soles, 1977
 Qué es lo vivido, 1980
 Las palabras, 1990
 Poemas inéditos, 1990
 No es el amor el vuelo, 1992
 Tornasol, 1997
 Sonar en el silencio, 2000
 Oleajes, 2003
 Íntimos huéspedes, 2004
 Algo le duele al aire, 2011
 Viento quebrado, poesía reunida, 2011
 El corazón transfigurado/The Transfigured Heart [Elebiduna] Itzul. [[Francisco Macías Valdés]], 2013
 Sombra domesticada, 2013
 Pozo de Luz 2013
 Algo le duele al aire/ Something Pains the Wind [Elebiduna] Itzul.. [[Francisco Macías Valdés]], 2015

Eleberria 
 La ciudad y el viento, 1962

Saiakera 
 Dimensión de la lengua en su función creativa, emotiva y esencial, 1989

Antologiak 
 Obras completas, 1991
 Antología poética en francés, 2003
 A mitad de un suspiro, 2008
 La vida perdurable, antología poética

Aintzatespenak 

 Sor Juana Inés de la Cruz Poesia Sari Nazionala.
 Poesia Sari Nazionala, Mazatlán, 1980. ¿Qué es lo vivido? (Zer da bizi izan duzuna?) bere poema liburuagatik.
 III. Nezahualcóyotl saria (José Emilio Pachecorekin batera), 2004.
 2008an, Arte Ederren Institutu Nazionalak omenaldia egin zion bere literatura-ibilbideari, Mexikoko letrei egindako ekarpenei eta 85 urteko bizitzari.

 INBAk omenaldia egin zion Dolores Castro, 90 años:  palabra y tiempo argitalpenarekin.
 Ramón López Velarde Poesia Sari Iberoamerikarra, 2013.
 Hezkuntza Publikoko Idazkaritzak Hizkuntzalaritza eta Literaturaren arloan emandako Zientzia eta Arteen Sari Nazionala, 2014.

 CONALEPeko talde batek bere izena eta bi poesia-sari ditu: Dolores Castro Estatuko Poesia Saria, Kultura Institutu Tlaxcaltekak eta Kultura eta Arteetarako Kontseilu Nazionalak ematen dutena; eta Dolores Castro Narratiba eta Poesia Idatziaren Saria, Aguascalientes Udalerriko Udalak ematen duena.

 2018an, Kultura Ekonomikoaren Funtsak bere izena duen liburu-denda bat inauguratu zuen Aguascalientes hirian.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Mexikarrak
Mexikoko literatura kritikariak
Irrati esatariak
Mexikoko idazleak
Emakume idazleak
Saiakeragileak