Glikoforina

Glikoforina eritrozitoen zelula mintzean agertzen den proteina ugariena da. Segmentu bakarrak zeharkatzen du mintza eta funtzio nagusia globulu gorria beste zelula bati edo odol-hodiaren endotelioko paretei ez atxikitzea da.

Malaria gaixotasuna eragiten duen Plasmodium falciparum protozooaren antigenoaren (EBA140) hartzailea ere bada, B eta C Glikorofina nagusiki, eta honekin malaria gogorraren arriskua %40an jeisten duela estimatzen da.

Egitura 
Hiru dominio agertzen ditu:

 Zelulaz kanpoko domeinua: Oso glikosilaturik dagoen aminoazido katea da, %60 inguru. Azido sialikoz osaturik dago gehienbat. Honek ematen dio "Gliko" izena. Eritrozitoaren estalki oso hidrofiliko honek beste zelula bati edo odol hodiei itsastea eragozten du.
 Transmintzeko domeinua: Segmentu bakarra dauka, α-helize egiturakoa, eta oso hidrofoboa denez mintzari erabat atxikiturik dago.
 Zelula barneko domeinua: Karga negatibodun aminoazido ugari ditu (aspartatoa, glutamatoa...) eta zitoeskeletua ainguratzen da bertan.

Glikoforina motak 
Lau glikoforina mota ezagutzen dira:

 A Glikoforina (Alfa-sialoglikoforina): denetan ugariena da. 106 molekula aurkitzen dira eritrozito bakoitzen. Kanpoaldean 72 aminoazido ditu eta hauei 16 oligosakarido elkartzen zaizkio. Hurrengo 23 aminoazidoak mintzeko segmentuan daude eta azkenengo 36ak zelula barnean. M eta N antigenoentzako loturak ditu bere baitan. 4. kromosoman kokaturik dagoen GYPA geneak kodetzen du.
 B Glikoforina (Beta-sialoglikoforina): A Glikoforinaren oso antzekoa da, kodetzen duten geneen sekuentziaren %97a berdina baitute. A glikoforinaren genea bikoiztu eta mutazioren bat jasan ondoren sortu zela pentsatzen da. Eritrozito bakoitzean 80.000 inguru aurkitzen dira. 4. kromosoman kokaturik dagoen GYPB geneak kodetzen du.
 C Glikoforina (Glikokonektina): Eritrozitoetaz gain beste zelula batzuen mintzetan ere ager daiteke. Globulo gorrien oreka mantentzen du eta odol taldeen sustratu antigenikotan hartzen du parte. 4. kromosoman kokaturik dagoen GYPC geneak kodetzen du. Medikuntzarentzat oso interesgarriak diren 11 antigenorekin elkarreragiten du, Gerbich, Leach, Yussef, Web, Duch, Lewis, Ahonen...
 D Glikoforina: C glikoforinaren aldaera bat da, haren genearen mutazioz sortu dena. Oso urria da.
 E Glikoforina: 4. kromosoman kokaturik dagoen GYPE geneak kodetzen du. Jatorrizko genea identifikatu da baina ez da eritrozitoen mintzean aurkitu oraindik.

Erreferentziak 

Mintzeko proteina integralak