Nogaiera

Nogaiera (ногай тили, ногайша) nogaien hizkuntza da, turkiar familiakoa. 87.000 inguru hiztun ditu, Errusiako Dagestan, Karatxai-Txerkesia eta Txetxenia errepubliketan, Stavropol krain eta Astrakhan oblasten.

Karatxai-Txerkesian eta Dagestanen hizkuntza ofizialetako bat da, eta eskoletan irakasten da ikasgai bat gisa. Bi aldizkari argitaratzen dira nogaieraz gaur egun: Шоьл Тавысы (Xol tavysy, "esteparen ahotsa") astekaria, Dagestanen eta Ногай Давысы (Nogai davysy, "nogaien ahotsa"), astean bi aldiz ateratzen dena, Karatxai-Txerkesian. TRT Turkiako irrati eta telebista agentziak astean behin irrati saio bat eskaintzen du nogaieraz.

Hizkerak 
Hiru hizkera bereizi ohi dira :
 aknogaiera ("nogaiera zuria"), Kubanen bizi diren nogaiek hitz egiten dutena;
 karanogaiera ("nogaiera beltza"), Dagestanen;
 nogaiera edo erdialdeko nogaiera, Stavropol krain.

Hizkuntza estandarra aknogaieran eta karanogaieran oinarritzen da.

Ezaugarriak 

Nogaiera hizkuntza eranskaria da. Izenek kasua eta zenbakia markatzen dute, atzizkien bidez; horrez gain, atzizki posesiboak ere erabiltzen dira. Aditz formak orainaldia-geroaldia, geroaldia (zehaztua eta zehaztugabea) eta lehenaldia (zehaztua eta zehaztugabea) dira.

Idazteko sistema 
XVIII. mendetik hasita, alfabeto arabiarrez idazten zen nogaiera. 1928an alfabeto latinoan oinarrituta idazteko sistema bat sortu zen, eta 1938tik aurrera alfabeto zirilikoa erabiltzen da nogaieraz idazteko. 1950ko azken erreforma ondoren, honako hauek letrak ditu:

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Turkiar hizkuntzak
Kaukasoar hizkuntzak
Errusiako hizkuntzak