Kelsey Plum

Kelsey Christine Plum (Poway, Kalifornia, AEB, 1994ko abuztuaren 24a), Emakumeen Saskibaloi Elkarteko (WNBA) Las Vegas Aces taldeko saskibaloi jokalari profesional estatubatuarra da. Emakumezkoen 3x3 saskibaloian urrezko domina irabazi zuen 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan.

Batxilergoko hezkuntza amaitu zuen La Jolla Herriko Day School La Jolla-n, San Diegoko, (California) parte den komunitatea. Plumek Washingtongo Unibertsitatean ikasi, eta unibertsitateko saskibaloian  jokatu zuen. 2017ko otsailaren 25ean, Plumek 57 puntu lortu zituen senior gauean, egindako 28 jaurtiketetatik 19 sartu baitzituen NCAA I. Dibisioko emakumezkoen saskibaloi errekorra hausteko, 3.397 punturekin. 2017ko martxoaren 20an, Plumek NCAA puntuen errekorra hautsi zuen denboraldi bakarrean 1.080rekin. San Antonio Stars-ek 2017ko WNBA aukeraketa-saioko lehen hautaketa orokorrean hautatu zuten.

Hastapenak 
Katie eta Jim Plum-en alaba da Kelsey. Bere ama Kaliforniako Davis Unibertsitateko boleibol jokalari bikaina izan zen. Bere aitak All-American ohoreak irabazi zituen futbolean jokatzen batxilergoan, La Mesa-n, (Kalifornia), eta, gero, San Diego State-n futbolean eta beisbolean aritu zen. Plumek bi ahizpa nagusi ditu; biak ala biak bere amaren urratsak jarraitu, eta boleibolean aritu ziren. Bere ahizpa zaharrenak, Kaitlynek, UC Davisen jokatu zuen; Laurenek, berriz, Oregoneko Unibertsitatean eta AEBko boleiboleko Junior National Team-en jokatu zuen. Kelseyk boleibolean jokatu zuen hasieran, AEBko boleiboleko junior sisteman nabarmenduz, baina, batxilergorako garaia iritsi zenean, La Jolla Country Day School aukeratu zuen Poway High School-en aurretik, bere ahizpak ibilitako eskola, baina Plumek saskibaloia nahiago izan zuen saskibaloia boleibola baino. La Jolla Country Day School da Candice Wiggins-ek batxilergoko urteetan jokatuko zuena.

Batxilergoko ibilbidea 
Batxilergoko ibilbidean, Plumek 2.247 puntu lortu zituen guztira, partidako 19,9 puntu, batez beste. 677 errebote jaso; 381 saskiratzetan lagundu, eta 370 lapurreta egin zituen. Lau urteetan, bere taldeak 103-22ko errekorra lortu zuen, eta horrek lau atal tituluak eta 2012ko CIF Maila IV Estatuko txapelketa lortzera eraman zuen. 

2013ko WBCA High School Coaches' All-America Talderako hautatu zuten Plum. 2013ko WBCA High School All-America Jokoan parte hartu zuen, egindako zortzi saiakeretatik sei lortuz, 14 puntu eginez.  

Unibertsitateko aukera egiteko garaia iritsi zenean, Plumek Maryland eta Virginia ekialdeko kostaldean eta Cal, Gonzaga, Oregon eta Washington mendebaldeko kostaldean hartu zituen kontuan, eta Washingtonen eskaintza onartzea erabaki zuen.  

Plum McDonald's All-American izendatu zuten.  Horrek 2013ko McDonald's All-American Girls Jokoan parte hartzeko sailkatu zuen. CalHiSports-ek Saskibaloi Andere izendatu zuen, Kaliforniako batxilergoko emakumezko saskibaloi jokalari onenari emandako ohorea. Aurretik, Kaleena Mosqueda-Lewis, Courtney Paris, Candice Wiggins eta Diana Taurasi izan dira irabazle.

AEB Saskibaloia

U19 taldea 2013 
Plum USA Basketball U19 taldeko izendatu zuten, Katie Meier Miamiko Unibertsitateko entrenatzaile nagusiak entrenatzen duena. Plumen taldekideen artean, Moriah Jefferson eta Breanna Stewart zeuden. Plum, 2013ko uztailean, AEBren izenean lehiatuko zen Klaipedan eta Panevežys-en (Lituania) ospatutako hamargarren FIBA U19 Munduko Txapelketan. Taldeak bederatzi partidak irabazi zituen, 43 puntuko batez besteko garaipenarekin partidako.  Plumek 5,6 puntu lortu zituen partidako.

Talde Panamerikarra 2015 
Plum abenduan lesionatu zen, baina, denboraldian zehar jokatzen jarraitzeko baimena izan zuen. Denboraldiaren ostean, ebakuntza egin zioten apirilaren 6an. Jokatzeko baimen datak Pan Am taldearen saioen datatik haratago luzatu ziren, baina errehabilitazioa ondo joan zen, eta Pan Am taldearen saioak bukatu baino bi egun lehenago saioetara itzultzeko baimena eman zioten. Uztailaren 16tik 25era Ryerson Athletic Center-en ospatuko ziren Torontoko 2015eko Torontoko Joko Panamerikarretan saskibaloian jokatzeko AEBk ordezkatzen zituen hamabi jokalarien taldeko kide izendatu zuten. 

Plum AEBko Emakumeen Panamerikar Taldeko kidea izan zen, eta 2015eko Joko PanamerikarretanToronton, Ontario, (Kanada), 2015eko uztailaren 10etik 26ra, saskibaloian hartu zuen parte. AEBk Brasilen aurkako partida batekin ireki zuen aurre-txapelketa. Bigarren laurdenean 16 puntuko aldea zabaldu bazuten ere, Brasilek irauli egin zuen partida, eta, 14-0 partzial batez, hirugarren laurdenean bi puntuko aldea atera zuen. AEBk 11-2ko partzialarekin erantzun zuen Jeffersonen jaurtiketa libreekin eta Stewarten hiru puntuko saskiratze batekin. AEBk, azkenean, partida estu irabazi zuen 75-69.

Bigarren partida, Dominikar Errepublikaren aurka izan zen. AEBk lehen zortzi puntuak lortu zituen, eta inoiz ez zen mehatxatua izan. AEBk 94-55 irabaziko zuen. Plumek, bost pase-erabakigarrirekin, taldea zuzendu zuen. AEBk, azken-aurreko partida, Puerto Ricorekin jokatu zuen. Hirugarren laurdenaren amaieran, hiru puntuko aldea baino ez zuen AEBk, hein handi batean, Carla Cortijok 24 puntu sartu zituelako, baina, partidaren amaieran lesionatuta, partida utzi behar izan zuen. Lesioaren ostean, ordea, AEBk aldea 18 puntura luzatu zuen, eta 93-77 irabazi zuen, euren multzoko lehen posturako emaitza ona.

Finalerdiko partidan, Kubak, hirugarren laurdenean, 14 puntuko aldea ateratzen zion AEBri. AEBk borrokatu, eta aldea atera zuen. Amaitzeko zortzi segundo baino gutxiago falta zirenean, AEBk puntu bat behera zegoen, eta baloia kubatarren esku zegoen. Linnae Harperrek baloia lapurtu, eta bi jaurtiketa libre egin zituen AEBei aurrea emateko. Kubak, berriz, bere azken jaurtiketa huts egin zuen, eta AEBri 65-64ko garaipena lortu zuen, Kanadaren aurkako urrezko dominaren partidara bultzatuz.

Urrezko dominaren partidak Kanada anfitrioi taldea AEBrekin parekatu zuen. Saskiak negoziatu ondoren, AEBk bi digituko abantaila lortu zuen bigarren laurdenean. Hala ere, kanadarrek aurre egin zuten, eta, atsedenaldian, partida lotu zuten. Hirugarren laurdenean, ostera, Kanadak 26-15 irabaziko zion AEBri. Aldea 18 puntura iritsiko zen. AEBk defendituko zen, baina ez nahikoa, eta Kanadak irabaziko zuen partida eta urrezko domina 81-73

Unibertsitateko ibilbidea

Lehen urtea 
Plumek AEBko saskibaloi taldeari Lituanian urrezko domina irabazten lagundu ondoren, etxera San Diegora eta gero eskolara joan beharrean, zuzenean Seattlera joan zen hegazkinez, eta Lituania utzi zuen egun berean, gimnasioan entrenatzen ari zen. Eskolara zuzenean joateak udako ikastaroetan izena eman, eta Unibertsitatea eta bere taldekideak ezagutzeko aukera emango zion udazkeneko hiruhilekoa hasi baino lehen.  Bere entrenatzaile nagusiak, Mike Neighbors-ek, hasteko gogoa nabaritu zion, eta horrek denboraldia hasi baino lehen taldeko kapitaina izendatzeko erabakiarekin lagundu zion, lehen mailako ikasleentzako gertaera harrigarria lehen urteko ikasle batentzat. Lehen ikasturtean, Washingtonen lehen urteko sei errekor ezarri zituen. Lortutako puntuak (695) lehen mailako ikasle batek inoiz lortutako altuenak ziren, eta  partida bakarrean  lortutako 38 puntuak lehen mailako errekorra zen, eta Pac-12 konferentziako urteko lehen ikaslearen ohoreak irabazi zituen. Ohiko denboraldian, ia 21 puntu lortu zituen partidako.

Urteko gertakizun garrantzitsuenetako bat, herrialdeko laugarren sailkatuaren, Stanford-en, aurkako garaipena izan zen. Plum izan zen goleatzaile handiena 23 punturekin.

Bigarren ikasturtea 
Washingtonek Oklahomaren aurkako partida batekin ireki zuen ohiko denboraldia. Washingtonek 90-80 galdu zuen partida, baina Plumek eskola-errekor berria ezarri zuen 45 punturekin. Bigarren urtean, "Wade Watch" izeneko 25 jokalarien zerrendan izendatu zuten urteko jokalariaren ohoreak irabazteko aukera zuela ikusita. Wooden sarirako kontuan hartu beharreko 30 jokalarien zerrendan ere izendatu zuten. Washington Huskies-i  NCAA Txapelketarako hautagaitza bat irabazten lagundu zien Plumek. Kasualitatez, Miami izan zuten aurkari, Katie Meier-ek entrenatutako taldea eta AEBko U19 Saskibaloi taldean Plumen entrenatzaile izan zena. Plumek 17 puntu lortu zituen partidan, baina Miami nagusitu zen 86-80.

Junior urtea 
Urtarrilaren 11tik 17ra bitarteko astean, Ann Meyers Drysdale Asteko Jokalari Nazionala eta Pac-12 Asteko Jokalari izendatu zuten Plum. Partidako 25,9 puntu lortuta, Pac-12n lehen postuan sailkatu zen, eta nazioko laugarren postuan. Plumek Huskies ere gidatu zuen NCAA Txapelketako lasterketa zail batean, programaren historiako Lauko Finaleko lehen agerraldi nabarmenean. Zoritxarrez, lasterketa magikoa, azkenean, Lauko Finalean amaituko zen, Plumek eta Huskiesek Syracuse Orange talde sakonago eta burutsuago baten aurka galdu baitzuten 80-59 (programaren historiako Lauko Finalaren lehen postua ere lortuko zuten). Hala ere, garaitu gabeko 37-0 eta hiru aldiz emakumezkoen txapela nazionala defendatzen ari zen Connecticut Huskiesen aurka galduko zuen Orangek 82-51.

Senior urtekoa 
Plumen senior denboraldian, Pac-12ko historiako sexu bietako saskiratzaile nagusia bihurtu zen Stanfordeko Chiney Ogwumike-ren errekorra gainditu zuenean, 2016ko abenduaren 11n Boise State-ri irabazita. Hurrengo hilabetean, Arizonan irabazi zuenean, ibilbideko 3.000 puntura iristen zen Pac-12ko 1. jokalaria eta NCAAko lehen mailako emakumezkoen 12. jokalaria bihurtu zen Plum 2017ko otsailaren 25ean, Huskiesen ohiko denboraldiko azken partidan, Plumek Pac-12ren errekorra lortu zuen (57 puntu), Utahri 84-77 irabazita. Errekor-lorpenen artean, Plumek NCAA I. mailako emakumeen saskibaloi ibilbideko puntuazio errekorra ere lortu zuen. Partidan, Jackie Stilesen 3.393 puntuko errekorra baino 53 puntu gutxiagorekin sartu zen, eta, laugarren laurdenean, errekorra hautsi zuen. Plumek, senior denboraldian, 29-6ko errekorrera eraman zuen Washington Huskies, zeinak 15-3ko errekorra baitzuen Pac-12n. Plume, bere Washington Huskies 3. sailkapenarekin, NCAA txapelketako eskualdeko finalerdietara iritsi zen, non Mississippi Statek, 2. sailkatuak, kanporatu zituzten.

ESPN.com-en arabera, Plum aho batez hautatu zuten Associated Press All-American First Teamer gisa, emakumezkoen unibertsitateko saskibaloiko bost jokalariri soilik eman zaien ohorea. Plumek, batez beste, 31,7 puntu lortu zituen senior kanpainan lurretik % 53, hiru puntuko % 43 jaurtitzen zuen bitartean. Plumek 1.109 puntu lortuta amaitu zuen senior denboraldia, NCAAko emakumeen saskibaloi errekorra denboraldi bakarrean. Excelle Sports aldizkariaren arabera, Plumek NCAAren ibilbdeko jaurtiketa libreko errekorra ere hautsi zuen bere ibilbide ospetsuan zehar, jaurtiketa libreko marratik 912 punturekin. Plum, gainera, Wooden Sariaren (emakumezkoen unibertsitateko saskibaloiko jokalari onenari ematen dioten saria) bost finalistetako bat izendatu zuten 250 kirolari eta idazleren aburuz. Plum, emakumezkoen unibertsitateko saskibaloian, urteko AP jokalaria ere izendatu zuten, Washington Huskies saria irabaziko zuen lehena izanik. Pac-12 taldeko kide izatea eta urteko Pac-12ko jokalariaren saria irabaztea dira Plumek senior urtean pilatutako beste laudorio batzuk, saria irabazten duen bigarren huskies izanik The Seattle Times-en webgunearen arabera. Plumek Nancy Lieberman saria ere irabazi zuen, emakumezkoen unibertsitateko saskibaloiko punta-puntako onenari ematen zaion ohorea, baita Dawn Staley saria ere, emakumezkoen unibertsitateko saskibaloiko eskolta onenari ematen zaiona. Plumek 3.527 puntu eta 519 pase-erabakigarrirekin amaitu zuen bere ibilbide bikaina; Pete Maravichen puntuazioko errekorretik 270 puntu baino gutxiagora geratu zen, sexua kontuan hartu gabe. Plum Washingtonen graduatu zen 2017ko ekainean, eta antropologian lizentziatu zen.

Unibertsitateko estatistikak

Ibilbide profesionala

WNBA 

Plum 2017ko WNBA hautapen-saioko lehen aukera gisa aukeratu zuen San Antonio Starsek. Historian, lehenengo aldia zen NBAko (Markelle Fultz) eta WNBAko lehen aukera orokorra eskola beretik ateratzen zirela (Washingtongo Unibertsitatea) . Plumek 2017ko maiatzaren 25ean egin zuen debuta Dallas Wings taldearen aurka; aulkitik irtenda, 4 puntu lortu zituen, pase-erabakigarri batekin batera, 94-82 galduta. 2017ko abuztuaren 5ean, Plumek 23 puntu lortu zituen, partidako altuena, Seattle Storm-en aurkako luzapenean 87-80. Denboraldiaren amaieran, Plumek 8,5 puntu lortu zituen, batez beste, eta All-Rookie Team-erako bozkatu zuten, baina, halere, Starsek ligako bigarren marka txarrenarekin amaituko zuen.

2018an, San Antonio Stars Las Vegasera (Nevada) lekualdatu zen, eta Las Vegas Aces izena hartu zuen. 2018ko denboraldian, Plumek estatistika-kategoria guztietan hobetu zuen, batez besteko hobeak lortuz puntu, errebote eta pase-erabakigarrietan jaurtiketa portzentaje handiagoarekin. Horrek, orokorrean, Aces-i aurreko denboraldikoa hobetzen lagundu zion, baina play-offetatik kanpo geratu ziren, 9. postuan amaitu baitzuten, 14-20ko emaitzarekin (aurrekoan baino 6 garaipen gehiagorekin).

2019ko denboraldia, Acesekoek, sailkapenean 4. amaituko zuten, 21-13ko emaitzarekin, 2014az geroztik lehen aldiz play-offetara iritsiz, eta bigarren itzulirako pasea lortu zuten. Kanporaketan, Plumek erasoko aldea areagotuko zuen, puntutan bataz besteko zifra bikoitzak lortuz Aces-eko play-off osoan. Bigarren itzuliko kanporaketa jokoan, Acesekoek Chicago Sky 93-92 garaitu zuten Dearica Hamby taldekideak etsi-etsian egindako kantxa-erdiko jokaldi baten, 10 segundo faltan, baloia lapurtuta. Finalerdietan, Acesekoek lau partidetan  Washington Mystics taldearen aurka galduko zuten, zeinak, finean, txapelketa irabaziko zuten.

2020ko maiatzaren 15ean, Plumek 2 urteko luzapena sinatu zuen Acesekin 350.000 dolarren truke. 2020ko ekainaren hasieran, lesio bat izan zuen orpazurdan. Lesioa eta hura konpontzeko ebakuntzaren ondorioz, 2020ko denboraldia galdu zuen. Plum gabe, 22 partidako denboraldi laburtuan, Acesekoek 18-4 lortuko zuten, eta, sailkapenean, 1. geldituko ziren. Finaleraino iritsiko ziren, baina motz geratuko ziren, Seattle Storm-en aurka hiru partidako garbiketan galdu baitzuten.

2021ean, Plumek aulkitik irtenda, 14,8 puntu, 3,6 pase-ebakigarri, 2,5 errebote eta 1,0 lapurreta izan zituen batez besteko eta hirukotan % 38,6 eta jaurtiketa libretan % 94,4. Plumek, irailean, 21,7 puntu, 3,2 pase-erabakigarri eta 1,5 lapurreta lortu zituen batez beste, eta Mendebaldeko Konferentziako Hileko Jokalari izendatu zuten. Plum, azkenean, osatu, eta, aulkitik irtenda, ibilbidea eguneratzeko denboraldia izan zuen, 2021eko WNBA Emakumeen Urteko seigarrena irabaziz, eta, 2021eko WNBAko hobetutako jokalarien bozketan, bigarren sailkatu zen.

Atzerrian 

2017-18ko ohiko-denboralditik kanpo, Plumek Fenerbahçerekin sinatu zuen. Taldearekin egindako lehen denboraldian, taldeari Turkiako Super Ligako txapelketa irabazten lagunduko zion. 2018-19 ohiko-denboralditik kanpo, berriro ere, Fenerbahçera itzuliko zen bigarren denboraldi baterako, eta, taldeari, Turkiako Ligako beste txapelketa bat eta Turkiako Kopa bat irabazten lagunduko zion.

Olinpiar Jokoak 
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), urrezko domina irabaziko du AEBko selekzioarekin ROC taldearen (zilarrezkoa) eta Txinakoaren (brontzezkoa) aurretik  sailkatuko dira. Hauek osatuko dute AEBko selekzioa: Stefanie Dolson, Allisha Gray, Kelsey Plum eta Jackie Youngek.

Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak

Emisioa 
Plumek esatari gisa egindako lehen lana izan zen 2020ko urtarrilaren 17an Pac-12 Network-en emankizunaren analista zenean, Washingtongo Unibertsitateko eta Arizona State-ren arteko emakumezkoen saskibaloi partidarako.

WNBAren ibilbideko estatistikak

Ohiko-denboraldia 

|-
| align="left" | 2017
| align="left" | San Antonio Stars
| 31 || 23 || 22.9 || .346 || .365 || .870 || 1.9 || 3.4 || 0.5 || 0.1 || 2.5 || 8.5
|-
| align="left" | 2018
| align="left" | Las Vegas Aces
| 31 || 27 || 25.5 || .467 || .439 || .875 || 2.4 || 4.0 || 0.8 || 0.1 || 1.1 || 9.5
|-
| align="left" | 2019
| align="left" | Las Vegas Aces
| 34 || 30 || 25.5 || .365 || .357 || .872 || 2.8 || 3.0 || 0.7 || 0.1 || 1.5 || 8.6
|-
| align="left" | Ibilbidea
| align="left" |3 urte, 1 talde
| 96 || 80 || 24.7 || .389 || .386 || .872 || 2.4 || 3.5 || 0.7 || 0.1 || 1.8 || 8.9

Play-offak 

|-
| align="left" | 2019
| align="left" | Las Vegas Aces
| 5 || 3 || 35.0 || .492 || .529 || 1.000 || 4.8 || 7.8 || 0.2 || 0.0 || 3.0 || 15.2
|-
| align="left" | Ibilbidea
| align="left" |1 urte, 1 talde
| 5 || 3 || 35.0 || .492 || .529 || 1.000 || 4.8 || 7.8 || 0.2 || 0.0 || 3.0 || 15.2

Sariak eta ohoreak 

 2013—CalHiSports Ms. Basketball 
 2013—WBCA High School Coaches' All-American taldea
 2013—McDonald's All-America taldea
 2016—WBCA NCAA I. maila All-Amerika taldea
 2017— NCAA garai guztietako emakumezkoen saskibaloi saskiratzaile nagusia
 2017—espnW urteko jokalari nazionala
 2017—espnW All-America lehen taldean aho batez hautatua
 2017 - AP All-America lehen taldean aho batez hautatua
 2017—USBWA All-America taldea
 2017—AP urteko emakumezkoen saskibaloi jokalaria
 2017— Dawn Staley saria
 2017— Ann Meyers Drysdale saria USBWA urteko jokalari nazional gisa
 2017— Naismith Trofeoa
 2017— Nancy Lieberman saria
 2017— WBCA NCAA I. maila, All-Amerika taldea
 2017— Wade Trofeoa
 2017— John R. Wooden saria urteko emakumezkoen jokalaria
 2017— Honda Kirol Saria

Erreferentziak

Kanpo estekak 

 Kelsey Plum FIBAn
 Washington Huskies biografia
 AEBetako saskibaloiaren profila

2020ko Udako Olinpiar Jokoetako dominadunak
2020ko Udako Olinpiar Jokoetako saskibaloilariak
Olinpiar Jokoetako dominadunak saskibaloian
Ameriketako Estatu Batuetako saskibaloi jokalariak
Kaliforniarrak