Galanperna usaintsu

Galanperna usaintsua (Lepiota cristata) Agaricaceae familiako onddo espezie bat da. Bere usainak eta zaporeak ez dute gonbidatzen kontsumitzera. Tamainaz eta itxuraz antzeko Lepiota txiki asko daude, eta horietako asko hilgarriak dira. Beraz derrigorrezkoa da ez kontsumitzea.

Deskribapena 
Kapela: 2 eta 5 cm arteko diametrokoa, lehenengo kanpai itxurakoa, ondoren ganbil-titiduna, mehea ez oso haragitsua, kolore zuri satinatukoa, erdian titi arre koloreko batekin, kapelaren gainazal osoa ezkata txiki arre-gorrixkaz estalia.

Orriak: Zuriak, oso estu, meheak, libreak.

Orri libreak: Oinera hurbiltzen diren orriak, baina ukitzen ez diotenak.

Hanka: Liraina, mehea, hauskorra, zilindrikoa, barnehutsa, zetaduna. Zurixka, baina arre-arrosa koloreko tonuekin, batez ere oinarrian. Mintzezko eraztuna, nahiko markatua, baina iheskorra.

Haragia: Zuria, usain gogorra eta desatsegina, baratxuria gogorazten duena.

Etimologia: Lepiota hitza grezierazko "lepis" "lepistós" hitzetatik dator eta "oús" eta "otós ear" hitzetatik, kapela esan nahi duena. Ezkatadun kapela duen onddoa. Cristata epitetoa berriz latinetik dator, gandorrarekin edo titiarekin esan nahi duen "cristatus" hitzetik.

Jangarritasuna 
Susmagarria da usain desatsegina duelako.

Nahasketa arriskua 
Duen usain berezia eta, batez ere, alboetako ezproidun esporak kontuan hartzen baditugu, zaila da beste lepiota txiki batzuekin nahastea.

Sasoia eta lekua 
Udan eta udazkenean talde txikietan hazten da, hostogalkorren eta koniferoen basoetan eta landetan, lorategietan, sastrakatan, eta baita loreontzietan ere.

Banaketa eremua 
Mundu osoan, baina batez ere Europan eta Ipar Amerikan.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Lepiota