Okhtyrkako gudua

Okhtyrkako gudua 2022ko otsailaren 24an hasi zen borroka militarra da, Errusia eta Ukrainaren arteko mugatik gertu dagoen Okhtyrka hirian gertatutakoa; zehazki, Errusiak 2022an Ukraina inbaditu zuenean, Ukraina ekialdearen erasoaldiaren zati gisa. Borrokak hiriaren kanpoaldean hasi ziren indar errusiarrak hura okupatzen saiatu zirenean. Hasierako aurrerapena ezeztatua izan zen Ukrainako Indar Armatuen kontraeraso batean eta, ondorioz, hiria artilleriako suz erasotua izan zen.

Errusiarren gudu hau zehazki gogor kritikatua izan da; bai biktima zibilen kopuru handiarengatik bai gerra-krimenak izan daitezkeen barreiatze-bonben eta arma termobarikoen erabilerarengatik.

Gudua 

Otsailaren 24an, indar errusiarrak Sumy Oblasten sartu ziren, Sumy, Shostka eta Okhtyrka hirietatik gertu. Borrokak goizeko 07:30etan hasi ziren hiriaren kanpoaldean, Velika Pisarivka-rako bidean. Halere, errusiar indarrek ezin izan zuten hiria okupatu eta biharamunean alde egin zuten, tankeak eta ekipoak bertan utzita.

Otsailaren 25ean, BM-27 Uragan baten misilek haur-eskola bat jo zuten Okhtyrkan, non ume bat eta bi heldu hil zituzten. Dirudienez, misilak barreiatze-bonbak ziren –Amnesty Internationalen arabera, gerra-krimena izan daitekeena–. Halaber, jakinarazi zutenez, Errusiako indarrek autobus zibil baten aurka tiro egin zuten ere Okhtyrkatik gertu. Dmitro Zhivitskii-k, Sumyko Oblasteko Gobernadoreak, hirian beste hiru zibil ere hil zirela adierazi zuen.

Otsailaren 26an, Danimarkako bi kazetari zauritu ziren indar ezezagunek beren autoa tirokatu zutenean.Otsailaren 27an, Ukrainako indarrek, ustez, Errusiako tankeak suntsitu zituzten, Okhtyrkatik gertu zegoen Trostianets hiria harrapatu nahi zutenean. Hiriko alkateak esan zuenez: "Errusiar [soldadu]ak, ongi etorri infernura! Joan zaitezte pikutara! (...) Irabaziko dugu!". Gobernadorearen arabera, egune hartako borroketan soldadu errusiar zein zibil ukrainarrak hil ziren.

Otsailaren 28an, Errusiako indarrek petrolio-biltegi bat bonbardatu eta suntsitu zuten Okhtyrkan. Era berean, 70 soldadu ukrainar baino gehiago hil ziren Okhtyrkako base militar batetan bonba termobariko errusiar batek jo zuenean, tokiko agintariek jakinarazi zutenez.
Martxoaren 3an, Oblasteko Gobernadoreak adierazi zuen Errusiako aire-eraso batek hiriko elektrizitate- eta berokuntza-hornidura eten zuela.

Martxoaren 10ean, Zhivitskik adierazi zuen "Errusiako hegazkinek bizitegi-guneak bonbardatu zituztela berriro goizaldeko 00:30ak aldera", bai eta adierazi ere Okhtyrka "gau eta egunez ari zirela bonbardatzen", hiriko azpiegitura suntsituz, estolderia-sistema eta ur-hornikuntza barne.

Martxoaren 14an, Pavlo Kuzmenko-k, Okhtyrkako alkateak, adierazi zuenez gutxienez hiru zibil hil ziren errusiarren aire-eraso batean.

Martxoaren 26rako, errusiar indarrak hiritik alde egin zuten, apirilaren 6an oraindik ere bonbardaketen ziharduten arren.

Bonba termobarikoen erabilera 

Otsailaren 28an, Oksana Markarova-k, Ukrainak Estatu Batuetan duen enbaxadoreak, adierazi zuen indar errusiarrek bonba termobariko bat –huts-bonba modura ere ezaguna– erabili zutela Okhtyrkan. Human Rights Watchen Errusiak Txetxeniako Bigarren Gerran arma termobarikoak erabiltzeari buruzko 2000. urteko otsaileko txosten baten arabera, nazioarteko zuzenbide humanitarioak arma termobarikoak debekatzen ez dituen arren, haien efektu-eremu zabalaren ondorioz, arma horiek kontu handiz ibili behar direla biztanle-zentroetatik hurbil erabiltzen direnean. 

Markarovak baieztatu zuenez, arma termobariko horien erabilerak Genevako Konbentzioak urratzen zituen. Etxe Zuriko Prentsa-Idazkari den Jennifer Psaki-k adierazi zuenez, bonba termnobarikoen erabilerari buruzko informazioa ikusi zituen, baina, adierazi zuenez, ezin izan zuela baieztatu Errusiak arma horiek erabili zituenik; halere, "[bonben erabilera] egia balitz, gerra-krimena izan liteke[ela]", esan zuen prentsaurreko batean. Edozein kasutan, erasoak Ukrainako base militar bat suntsitu eta 70 soldadu hil zituen.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

2022ko Ukrainako inbasioko guduak