2021eko Espainiako ekaitz politikoa

|}
2021eko martxoan, Espainiar Estatuak ekaitz politiko handia jasan zuen herrialdeko agintari nagusien aldetik bere hauteskunde interesak babesteko. Dena hasi zen zentsura-mozio bat aurkeztu baitzuten Murtziako Eskualdeko Biltzarran Espainiako Langile Alderdi Sozialista eta Herritarrak - Herritarron Alderdiko talde parlamentarioek, garai hartan Alderdi Popularra eta Herritarrak - Herritarron Alderdiko gobernuaren aurka, beste autonomia batzuetan erreplikak izan zituena. Horregatik, lurrikara politiko bezala ezagutu zen.

Lurrikararen ondorio hurbilenen artean, Madrilgo Erkidegoko hauteskundeak deitzea eta Pablo Iglesias Espainiako Gobernuko bigarren presidenteordeak dimisioa ematea daude.

Murtziako zentsura-mozioa

Aurkenea 
2021eko martxoaren 10ean, 9: 55ean, Espainiako Langile Alderdi Sozialistak eta Herritarrak - Herritarron Alderdiak zentsura-mozioa aurkeztu zuten Murtziako Eskualdeko Biltzarran, Fernando Lopez Miras buru zuen Alderdi Popularra eta Herritarrak - Herritarron Alderdiko gobernuaren aurka. Hain zuzen ere, Herritarrek eta PSOEk akordioa lortu zuten Fernando Lopez Miras eskualdeko presidentearen aurkako zentsura-mozioa aurkezteko eta, horrela, Alderdi Popularra eskualdeko gobernutik kentzeko. Zentsura-mozioaren arabera, Ana Martinez Vidal orduko Enpresa sailburua eta Murtziako Gobernu Kontseiluko bozeramailea Murtziako presidente izendatuko dute, eta etorkizuneko eskualdeko gobernuko sei kontseilaritza PSOEko ordezkariek zuzenduko dituzte, eta hiru Herritarrek, gobernuak baieztatzen duen sail kopuruaren arabera. Etorkizuneko eskualdeko gobernuaren presidenteordetza sozialisten esku geratuko litzateke, baina hasiera batean ez zen baieztatu kargua Diego Conesa PSRM-PSOEko buruzagiak hartuko lukeen ala ez.

Hainbat argudio erabili ditu Herritarrek gobernuaren aurkako zentsura-mozio bat babesteko; izan ere, zentsura-mozio horretan beraiek ere parte hartzen dute, eta Gobernu Kontseiluak 2019ko abuztuaren 1ean emandako erabakian oinarrituta daude. Gobernu Kontseiluaren bi aldeen arteko lehen desadostasun publikoa COVID-19 pandemiak ezarritako murrizketekin lotuta zegoen, Eguberrien ondoren kutsatutako pertsonen kopuruaren gorakadaren aurrean. Horietan, ostalaritzako lokalak itxi ziren nahitaez, baina ez bingoetara, kasinoetara eta joko-lokaletara,% 30eko edukierarekin; ondorioz, Herritarrek Alderdi Popularrarekiko aldea markatu zuen. Ana Martinez Vidalek, orduan, "ostalaritza eta joko-aretoak bereizten dituzten neurriak hartzean sektore guztiak berdin ez tratatzea" aurpegiratu zuen. Astebete geroago, Alderdi Popularrak joko-enpresei emandako tratua kritikatu zuen berriro Herritarrek, eta "hostemurrekin adostutako ostalaritzari laguntzeko premiazko neurri fiskalak onartuko ditu, baina adostasun politikoa bilatuko du Eskualdeko Batzarrean, Ogasunak joko-makinen eta ausazko makinen gaineko tasa administratiborako proposatutako salbuespena ezabatzeko". Alderdi laranjak Alderdi Popularrari leporatu zion "beste sektore batzuekin konparaziozko bidegabekeriak" egiten dituzten joko-enpresei hobariak ezartzea, "are gehiago ostalaritza itxita dagoen bitartean joko-aretoek irekita jarraitzen dutenean", adierazi du Martinez Vidalek berak.

2021eko urtarrilaren 20an jakin zen Manuel Villegasek, Murtziako eskualdeko Alderdi Popularreko osasun kontseilariak, bere saileko goi-kargudun eta administrari guztiekin batera COVID-19ren aurkako txertoa jarri zuela. Arazoa zen orduan dosiak urriak zirela, eta horiek Manuel Villegaseren agindupean zeudela Murtziako osasun-langileei banatzeko, ez haren kideei. Konseilariak dimisioa ez ematea erabaki zuen, eta oposizioko talde guztiek kritikatu zuten, Herritarrak barne. "Bihotzetik barkamena eskatzen dut", esan zuen Villegasek, "atsekabetuta edo minduta sentitu den jendea badago". Hala ere, ez zuen egin, protokolo nazionala alde batera utzi zuelako: protokoloa "jarraitu" dela uste du, eta "pandemian zuzenean eta zeharka lan egiten duten langile guztiak babesteko onena zela sinetsita" jokatu zuela gaineratu du. "Besterik ez dagoela ziurtatzen dizuet". Azkenean, arratsaldean bertan aurkeztu zuen dimisioa.

Herritarrek, halaber, Beatriz Ballesteros Gardentasun sailburu ohiari kode etikoaren erreforma Gobernu Kontseiluaren gai-zerrendatik kentzeko presioa egitea leporatu zion Alderdi Popularrari, bertan txertatutako goi-kargudunen gaitzespena jasoko baitzen. Enrique Ujaldon buruzagi popularraren bisita esku-sartzetzat jotzen zuen Herritarreko eskualdeko zuzendaritzak. Herritarrek bere kabuz izendatutako kontseilari ohiaren bulegora joatea aurpegiratu zion gobernuko kideari.

"Gurasoen PINa" delakoaren inguruan ere desadostasunak daude; izan ere, Vox alderdiak diseinatu du mekanismo hori gurasoek nolabaiteko hezkuntza jasotzen duten ala ez erabakitzeko, hezkuntza afektibo-sexualean bereziki ardaztuta, eta Espainiako Gobernuak auzitegietan egindako ibilbidea babesten zuen, Herritarrak elkartearen arabera.

Erreakzioak 
PSOEk eta Herritarrek 23 eserleku zituzten, beraz, gehiengo osoa zuten Murtziako Eskualdeko Biltzarran mozioa aurrera ateratzeko. Horrek Alderdi Popularraren gobernuaren amaiera ekarriko luke, 26 autonomia erkidegoaren buru izan ondoren. Diego Conesa sozialisten eskualdeko idazkari nagusiak eta Ana Martinez Vidal Heritarretako eskualdeko koordinatzaileak erabaki zuten, gainera, Martinez Vidal izango zela Gobernu Kontseiluko presidentea 2023ra arte, hurrengo hauteskundeen egunera arte, eta hauteskunde horietan boto gehien lortu zituen alderdiko burua izango zela erkidegoko hurrengo presidentea. Orduan, mozioa eztabaidatzeko lehen saio parlamentarioa martxoaren 15ean, astelehenean, egitea proposatu zuten, mozioa erregistratu eta bost egunera.

Ahal Duguk iragarri zuen bere bi diputatuek zentsura-mozioaren alde bozkatuko zutela, eta Vox ultraeskuindarrak, berriz, kontra.

Fernando Lopez Mirasek, Murtziako Eskualdeko Gobernu Kontseiluko presidente gisa, egun bereko goizean, 2021eko martxoaren 10ean, onartu zuen bere gobernuko Herritarrak - Herritarron Alderdiko sei kontseilariak kargutik kentzea. Halaber, hurrengo egunean beste hainbat goi-kargudun kargugabetu zituzten, guztiak Herritarretako kide edo kide.

Tamayazoa 
2003az geroztik, urte horretako ekainaren 30ean Madrilgo Erkidegoko Biltzarrean egindako bozketa izan zen. Bozketa hartan, PSOEko bi legebiltzarkide hautatuk (Eduardo Tamayo eta María Teresa Sáez), inbestidurarako bigarren bozketan parte hartu ez zutenez, Rafael Simancas Madrilgo Erkidegoko presidente berria aukeratzea eragotzi zuten. Transfugismo kasu honek, azkenean, urte horretako urrian hauteskundeak errepikatzera behartu zuen, eta Esperanza Aguirre (PP) bihurtu zen eskualdeko presidente berria. Termino hori 2021eko martxoaren 12an sortu zen berriro, zentsura-mozioa aurkeztu eta bi egun eskasera, Herritarrak - Herritarron alderdiko sei diputatuetatik hiruk mozioaren aurka bozkatuko zutela jakin zenean, Alderdi Popularrarekin bat eginez. Diputatuak hauek izan ziren: Isabel Franco, zentsura-mozioarekin galdu zuen presidenteordetza mantendu zuena; Emakumea, Berdintasuna, LGTBI, Familia eta Gizarte Politika Saila; Francisco Alvarez, Enplegu, Ikerketa eta Unibertsitate sailburua; eta Valle Miguélez, Enpresa, Industria eta Bozeramaileen kontseilaria izendatu zutena. Berehala, diputatu transfugak Herritarretatik kanporatu zituzten, Alderdi Popularreko gobernuan sartu ostean, eta, horrekin batera, Herritarrek eta PPk sinatutako eta berretsitako Itun Antitransfugista urratu zuten.

Hainbat hedabideren arabera, PPk hiru sailburuei euren sailetan jarraitzea eta PPn sartzea eskaini zien, Herritarrak alderdiarekin haustearen eta zentsura mozioaren aurka bozkatzearen truke.

Gainerako alderdi politikoen ustelkeria salaketak laster iritsi ziren. Herritarrak - Herritarron Alderdian aldetik, Edmundo Balek esan zuen "gaur Murtziako Alderdi Popularraren jokabide mafiosoetan parte hartu dugu", eta hiru diputatuak "iheslariak" direla esan zuen. Javier Sanchez Serna Murtziako Ahal Duguko koordinatzaile autonomikoak "irmotasun handienarekin" gaitzetsi du "tamayazoa". Bere alderdiaren ustez, mugimendu horren helburua "ustelkeriaren alderdia gobernuan mantentzea da". "Kolpe parlamentario" honekin, Ahal Duguko diputatuaren arabera, Alderdi Popularrak berriro erakutsi zuen "azken 26 urteetan eskualdea arpilatzen ari diren sare klientelarren botere izugarria". Diego Conesa PSOEk Murtziako Eskualdean duen idazkari nagusiak adierazi duenez, Popularrek "ez dute lotsarik" eta "herritarrek ez dute traizio hori ahaztuko". Jose Luis Abalos PSOEko antolakuntza idazkari, Sustapen ministro eta zentsura-mozioaren negoziatzaile sozialista nagusiak adierazi zuenez, "gure akatsik handiena pertsonen sinaduran konfiantza izatea izan da".

2021eko martxoaren 15ean zentsura-mozioa bozkatzeko data baieztatu zen: hilaren 17an (asteazkena) eta 18an (osteguna). Egun horretan bertan, Alberto Castillok, Murtziako Herritarretako diputatuak, bozketan abstenitzea baloratzen ari zela adierazi zuen.

Emaitzak 
Zentsura-mozioaren bi itzulien ostean, lehena martxoaren 17an eta bigarrena martxoaren 19an, PSOE eta C's alderdiek ez zuten lortu PP Murtziako presidentetzatik kentzeko beharrezko gehiengoa. Kontrako 23 boto izan ziren, aldeko 21 eta abstentzio 1, Alberto Castillo Bañosena.

Bozketa irabazi ostean, Lopez-Miras presidenteak Isabel Franco Murtziako Gobernuko presidenteorde eta kontseilari gisa mantendu zuen. Francisco Alvarez Enplegu, Ikerketa eta Unibertsitate sailburu izendatu zuten. Maria Miguelezek Martinez Vidal ordezkatu zuen Gobernuko sailburu eta bozeramaile gisa.

Hala ere, PSOEk eta C's-k ere Murtziako Udalean aurkeztu zuten zentsura-mozioak aurrera egin zuen, eta hautagai sozialista Murtziako alkate bihurtu zen, PPren 26 urteko agintaldi etengabearen ostean.

Madrilgo hauteskunde deialdia 
Murtzian zentsura-mozioa aurkeztu ostean, "lurrikarak" "erreplika" bat izan zuen Madrilgo Erkidegoan. Isabel Diaz Ayuso presidenteak, PSOEk eta Herritarrek Madrilen zentsura-moziorik ez aurkezteko ahaleginean, Murtzian bi ordu lehenago gertatu zen bezala, 12: 00etan sinatu zuen dimisioa. Horrek esan nahi du, de facto, gobernu autonomikoko kontseilari guztiak, presidentea barne, jardunean egongo direla gobernu berri bat hautatu arte. Gainera, Madrilgo Biltzarra automatikoki deseginda geratuko da eta 54 egun geroago hauteskundeak deituko dituzte, kasu honetan 2021eko maiatzaren 4arekin bat eginez. Era berean, bere gobernuko Herritarrak taldeko sei kontseilariak kargutik kendu zituen, PPko kideengatik ordezkatuz.

Dimisioa eman berri duen presidenteak, ondoren, galderarik gabeko prentsaurreko labur bat eman zuen, erabakiaren arrazoiak azalduz. Albistea jakin bezain laster, PSOEk eta Más Madridek zentsura-mozio bana aurkeztu zuten Madrilgo Biltzarrean. Mas Madridekoa 13: 05ean aurkeztu zuten eta PSOEkoa 13: 09an. Biek hauteskunde makineria geldiarazi nahi zuten; izan ere, Madrilgo presidenteak Madrilgo Biltzarra desegin dezake zentsura moziorik ez badago.

Orduan, PPren, mozioak aurkeztu zirenean Madrilgo Biltzarra jardunean ez zegoela defendatzen zuen, eta oposizioaren arteko talka gertatu zen, Biltzarrak desegitearen berri ez zuela argudiatuz. Ayusok sinatutako dekretua hurrengo egunera arte ez zen Madrilgo Erkidegoko Aldizkari Ofizialean argitaratuko. Arratsalde horretan bertan, Madrilgo Biltzarrak bi mozioak tramitera onartu zituen, eta, beraz, Ayuso presidentearen hauteskunde deialdia errefusatu zuen. Juan Trinidad (C's) presidentea ustelkeriaz akusatu zuen PPk, Biltzarra deseginda zegoela esanez.

Hurrengo egunean, 2021eko martxoaren 11n, Ayusoren agindua Madrilgo Erkidegoko Aldizkari Ofizialean argitaratu zen. Biltzarreko mahaiak parlamentua desegitea eta zentsura-mozioak geldiaraztea erabaki zuen orduan. Hala ere, hauteskundeak aurreratzearen aurkako helegitea aurkeztu zuen Madrilgo Erkidegoko Justizia Auzitegi Nagusian, berak erabaki zezan zer iritsi zen lehendabizi: ganbera desegitea (12: 00etan sinatu zen, baina 23: 59an argitaratu) edo zentsura-mozioak aurkeztea (13: 05ean eta 13: 09an, hurrenez hurren).

2021eko martxoaren 14an, hiru egun geroago, Madrilgo Erkidegoko Justizia Auzitegi Nagusiak dekretua lehenago sinatu zela ebatzi zuen eta, horregatik, hauteskundeak bidezkoak ziren eta zentsura-mozioak ezin ziren izapidetu. Horrekin, 2021eko maiatzaren 4ko hauteskundeak formalizatu ziren.

Pablo Iglesiasen dimisioa 
2021eko martxoaren 15ean, Espainiako Gobernuko bigarren presidenteorde, Gizarte Gaietarako eta Agenda 2030 ministro eta Ahal Dugu alderdiko idazkari nagusi Pablo Iglesias Turrionek dimisioa eman zuen. 2021eko apirilaren 16an ordainduko litzateke, Madrilgo Erkidegoko hauteskunde-kanpaina hasi aurreko egunean. Iglesiasen asmoa, bideo batean azaldu zuenez, ezker politikoaren hautagaia izatea zen, maiatzaren 4rako baieztatu zuten bezala. Mas Madrid eta PSOE alderdiekin, ezkerreko beste bi alderdiekin, koalizioa zuzendu nahi zuen.

Hala ere, bere alderdiaren beraren eta Mas Madriden ahots kritikoen arabera, Ahal Duguk aurreko hauteskundeetan botoen% 5 baino ez gainditu izanak (ordezkaritza parlamentarioa lortzeko gutxienekoa da) eragina izango luke, hautagaitza bateratua gidatu nahi izateak baino gehiago.

Ondorioak Espainiako Gobernuan 
Pedro Sanchez Castejon Espainiako Gobernuko presidentea Montalbanen zegoen, Emmanuel Macron Frantziako presidenteak antolatzen zuen goi-bileran. Sanchezek Iglesiasen deia jaso zuen la Vanguardia egunkarian argitaratu baino minutu batzuk lehenago.

Iragarkian, Pablo Iglesiasek Yolanda Diaz Ahal Duguko idazkari nagusia izateko eskatu zion, baita Espainiako Gobernuan bere ondorengoa izateko ere. Iglesiasek Diazek Lan ministro karguari eustea proposatu zuen, bigarren presidenteordetzarekin batera. Gizarte Gaietarako Ministerioa betetzeko, Iglesiasek bere eskuineko eskua proposatu zion Ione Belarra nafarrari, ordura arte Agenda 2030eko estatu idazkaria zena. Proposamen horrek Pedro Sanchezen hasierako oniritzia izan zuen.

Hurrengo biharamunan, martxoaren 16an, Sanchezek iragarri zuen errespetatu egingo zuela PSOEren eta Ahal Duguren arteko inbestidura akordioa, Pedro Sanchez Espainiako presidente bihurtu baitzen PSOEren eta Ahal Duguren aldeko botoekin. Bertan, PSOEk Ahal Duguri presidenteordetza bat emateko konpromisoa hartu zuen (azkenean egon ziren lauretatik), baita bost ministerio ere. Yolanda Diazek presidenteordetza hartzea eta Ione Belarra ministro bihurtzea ere onartu zuen, baina "xehetasun txikiak" eman behar zirela gaineratu zuen.

Hala ere, egun horretako arratsaldean, Sanchezek Iglesiasi kontraeskaintza egin ziola jakinarazi zuten. Izan ere, Diazek, Lan ministroak, Nadia Calviño Ekonomia ministro sozialistak baino eskumen gehiago izango zituen. Eta hori ez zitzaion gustatzen Pedro Sanchezi, berak erabaki behar baitzuen. Hori dela eta, sozialistek Ahal Duguri Diazek hirugarren presidenteordetza hartzea proposatu zioten, bigarren presidenteordetza Nadia Calviñori (hasiera batean hirugarren presidenteordea zena) utzita, baina Yolanda Diazek Lan ministro kargua mantendu nahi zuen. Bestela, bigarren presidenteordea izan liteke lan-zorroa uzten badu.

Ondorioak Madrilgo hauteskundetan 

Pablo Iglesiasek Mas Madridekin batera hauteskundeetan parte hartzeko eskaintza Iglesiasek berak zehaztu zuen ondoren. Berak buru izan behar zuela uste zuen, nahiz eta adostasunik ez bazegoen, primarioen txanda bat proposatzen zuen berak eta aurreko hauteskundeetan Mas Madrideko zerrendaburu izan zen Monica Garciak.

Hasieran, Garciak Ahal Duguren eskaintza aztertzeko konpromisoa hartu zuen. Hala ere, martxoaren 17an, Mas Madridek Iglesiasekin ez zirela aurkeztuko iragarri zuen. Monica Garciaren hitzetan, "remakumeak nekatuta gaude lan zikina egiteaz" eta "ezin dugu testosterona gehiago egin". Gainera, "ultraeskuina geldiarazten badakigu, inork babestu gabe", gaineratu du, Voxi eta PPri erreferentzia eginez.

Martxoaren 16an, 14: 30ean, Jose Antonio Martinez Paramo Madrilgo Hauteskunde Batzorde Probintzialeko PPko kideak Pablo Iglesiasen hautagaitza Madrilgo Erkidegoko presidente izateko salatu zuela jakinarazi zuen. Salaketaren arabera, Madrilgo Hauteskunde Legearen 50.2 artikulua urratuko luke. PPren tesiaren arabera, Iglesiasek Espainiako Gobernuan egindako kudeaketa aipatu zuen bideo horretan, enpresak babesteagatik edo langileei laguntzeagatik. PPk gogorarazi duenez, behin hauteskundeak deituta, botere publikoek antolatutako edo finantzatutako ekitaldiak debekatuta daude. Ahal Duguko hautagaiari 3 000 euroko isuna jartzea eskatzen diote Popularrek Batzordeari.

2021eko Madrilgo Biltzarreko hauteskundeetarako alderdi nagusien zerrendaburuak

Erreferentziak

Ikus, gainera 

 2021eko Madrilgo Biltzarreko Hauteskundeak

Kanpo estekak 

2021 Espainian