Urki-onddo

Urki-onddoa (Leccinum scabrum) Boletaceae familiako onddoa da. Perretxiko usaina dauka eta zaporea geza. Espezie zaporetsua ez bada ere, lehortu eta gorde egin daiteke.

Sinonimoa: Boletus (Leccinum) scaber.

Deskribapena 
Kapela: 5 eta 15 cm bitarteko diametrokoa, hasieran hemisferioa, gero ganbil-kanpai itxurakoa eta, azkenik, ganbil-zabaldua. Soberako ertzarekin, izurtu-lobulatua, errekurbatutik zabaltzera zahartzean. Azala itsatsia,  ilaunduna, baina fina, geroago leuna eta hezetasunarekin pixka bat likatsua; tonu grisak ditu, gris-marroixka koloretik gris-okre kolorera edo arre-gorrixkara pixka bat  horixkara doana.

Tutuak: Luzeak, adnatuak, baina oinaren inguruan depresio batekin, hasieran kolore zurixka dute, ondoren , tonu grisaxka, zahartzean esfumatura arrosa bat hartzen dute.

Poroak: Biribilduak, txikiak eta tutuen kolore berekoak.

Hanka: 10 eta 17 cm bitarteko garaierakoa eta 1 eta 3,5 cm bitarteko lodierakoa, zilindrikotik subklabiformera, pixka bat lodiagoa oinarrirantz, eta pixka bat estuagoa goian, batzuetan okertua; zuri-grisaxkatik zuri-horixka argi kolorera doana eta ezkata beltzaxka gisako pikortatze hertsiekin.

Haragia: Harroa, urria eta zurixka kolorekoa; usain fungikoa du eta zapore leuna.

Etimologia: Leccinum hitza latinetik dator, arte azpian hazten, esan nahi du. Scaber epitetoa ere latinetik dator, latza esan nahi duen "scaber" hitzetik. Bere kapelaren laztasunagatik.

Jangarritasuna 
Erdipurdiko jangarria. Haragia beltz bihurtzen da egosten denean.

Nahasketa arriskua 
Leccinum carpini delakoarekin nahas daiteke.

Sasoia eta lekua 
Uda amaieran eta udazken hasieran. Betula espezieei estu lotutako espeziea da.

Banaketa eremua 
Ipar Amerika, Europa, Errusia, Japonia, Australia, Zeelanda Berria.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Leccinum
Onddo jangarriak