Evelyn Lear

Evelyn Lear , jaiotzez Evelyn Schulman (Brooklyn, New York, AEB, 1926ko urtarrilaren 8a – Sandy Spring, Maryland, AEB, 2012ko uztailaren 1a) estatubatuar opera-abeslari lirikoa, sopranoa. Alban Bergen eta Richard Straussen opera eta musika garaikideetan egindako interpretazioagatik nabarmendu zen. 1966an, Grammy bat irabazi zuen.

Biografia 
Nina (Kwartin) Quartin sopranoaren eta Nathan Shulmanen alaba zen. Judua zen eta jatorri errusiarreko familia zuen. Aitona Zavel Kwartin kantari ospetsua izan zen. Hunter Collegen ikasi zuen, New Yorkeko Unibertsitatean, eta gero ahotsa, koroa, pianoa eta konposizioa New Yorkeko Juilliard School of Music-en. 1945ean, Walter Lear sendagile eta aktibistarekin (1923-2010) ezkondu zen eta bi seme-alaba izan zituen berarekin, eta 1952an dibortziatu zen. Juilliard eskolan ezagutu zuen bigarren senarra, Thomas Stewart baxu baritonoa (1928-2006).

Lan ibilbidea 
Bere debut profesionala Bostonen egin zuen, Marc Blitzsteinen, Reuben Reubenen, lanean, Eddie Albertekin batera. Show-a bi astez egon zen kartelean, eta ez zen inoiz Broadwayra iritsi. Bikotea 1955ean ezkondu zen, Berlinen jarri ziren bizitzen Hochschule für Musik eskolan ikasteko Fullbright bekaren irabazleak izan baitziren. Han, Maria Ivogün koloratura ospetsuarekin ikasi zuen, Elisabeth Schwarzkopf-en eta Rita Streich-en maistra berarekin.

Berlingo Alemaniar Operako kide gisa, Konpositore gisa debuta egin zuen Straussen Ariadne auf Naxos eta Vienan 1962an Alban Bergen Lulú lanaren gerraosteko lehen emanaldietan, Karl Böhm-en zuzendaritzapean. Bergen pertsonaia - eta Marie Wozzeck-en, konpositorearen beste opera - bere aurkezpen-gutun onena izan zen Europako antzoki liriko garrantzitsuenetan eta Buenos Aireseko Colon Antzokian, 1965ean.

Bere karrera 1957 eta 1992 artean zabaldu zen, eta berrogei pertsonaiatik gora agertu ziren Estatu Batuetako konpainia garrantzitsuenetan. Musika-ikaskuntzan zuen aldakortasuna eta azkartasuna nabarmendu ziren. Sasoiko errepertorioari buruzko jakin-min aseezina zuen eta, Werner Egk-en lanak estreinatu zituen (Die Verlobung in San Domingo, Munichen 1961ean berzabaldu zen Bavierako Estatu Opera), Robert Ward, Martin Levy, Rudolf Kelbortern, Giselher Klebe eta Thomas Pasati (1974). Ahots-idazkera garaikidearen zurruntasunak berehala nabaritu ziren haren erregistro akutuaren higaduran.

MET 
Metropolitan Operako debut atzeratua, antzerkiaren administrazioaren eta Stewart-Lear bikotearen arteko 'katxet' arazoen ondorioz, 1967an iritsi zen  Martin Levy konpositorearen Electrak ondo du lutoa lana (Mourning becomes Electra), eta Laviniaren rolean arrakasta izugarria izan zuen. Areto metropolitarrean, Octavian eta Mariskala El caballero de la rosa lanean, kondesa Las bodas de Fígaro lanean, Donna Elvira Don Giovannin, Alice Ford Falstaff lanean eta Geschwitz kondesa Lulun 1980an. 1985eko urriaren 15ean, Der Rosenkavalierren Mariscala, James Levineren zuzendaritzapean, Tatiana Troyanos eta Kathleen Battle lagun zituela.

Learrek kidetasun berezia izan zuen Richard Straussen obrarekin, Azken lau abestiekin (Karl Böhm-ekin), eta El caballero de la rosa-ren hiru rol femeninoak interpretatu zituen kantari bakarretako bat izan zen. Alemaniar antzokietan, bere ibilbidearen hasieran Sofia kantatu zuen, zalduna Octavia lanean Metropolitan Operan eta, ondoren, Mariscala San Francisco, New York, Buenos Aires eta La Scala antzokietan, Carlos Kleiber-ek zuzenduta.

Beste pertsonaia batzuk: Leoš Janáčeken Emilia Marty; Eugene Oneginen Tatiana; Cleopatra Händelen Giulio Cesarren; Pucciniren Tosca; Verdiren Desdémona Otelon; Bizeten Carmen; Otto Nicolairen Komadre alaiak, Verdiren Fenena Nabuccon, Der fliegende Holländer Senta  eta Dido Berliozen Les Troyensen  ingelesezko bertsioan, Colin Davisek zuzendua.

1966an, Grammy bat irabazi zuen Karl Böhmek zuzendutako Wozzeck-en grabazioagatik, Dietrich Fischer-Dieskau eta Fritz Wunderlichekin, eta haiekin ere erregistratu zuen Mozarten Txirula magikoa.

Errezitalista, aktorea eta irakaslea 
Bach, Mozart, Schubert, Schumann, Wolf, Mahler, Hahn, Villa Lobos, Faure, Debussy, Gershwin, Barber, Alban Berg, Arnold Schönberg, Bernstein eta errusiar errepertorioa (Chaicovsky, Rachmaninoff, Gliére y Gretchaninoff). 

Aktore miresgarriak 1976an Nina Cavallini interpretatu zuen Robert Altmanen Buffalo Bill eta indiarrak filmean Paul Newmanekin. 1984an Elizabeth I izan zen Elizabeth and Essex musikalean.

Arteei egindako ekarpenagatik, Berlingo senatuak Kammersängerin izendatu zuen eta Salzburgoko Zinemaldiak Max Reinhardt saria eman zion.

Erretiratzean, Stewart-Lear bikotea kantuko maisu-maistra gisa aritu zen, opera-konpainia amerikarren hobekuntza-ikastaroetan. Abeslariek Washington Hiriko Wagner Elkartean sortu zuten abeslarientzako programa.

Haren ibilbide aitzindariek Europan perfekzionatuta bi kulturen onena bereganatu zuen kantari iparramerikarra irudikatu zuten.

Bizitza pertsonala 
Lehen aldiz ezkonduta Walter Lear doktorearekin (1923-2010). Bigarren ezkontza, Thomas Stewart baxu baritonoa (1928-2006). Bonnie eta Jan-en ama  zen.

Diskografia

Sariak eta aintzatespenak 

 1966an, Grammy bat irabazi zuen Wozzeck-en grabazioarengatik.
 Arteei egindako ekarpenagatik, Berlingo senatuak Kammersängerin izendatu zuen.
 Salzburgoko Zinemaldiak Max Reinhardt saria eman zion.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

 allmusic ((((( Evelyn Lear–Biography ))) (ingelesez).
 Bach Cantatas: Evelyn Lear (sopranoa) (ingelesez).
 Web orria
 Opera News-en artikulua, laurogei urte betetzean
 Mimi de La Boheme alemanez
 Gogoratu irakurri
 Washingtongo Wagner Elkarteko Evelyn Lear / Thomas Stewart Fundazioa
 Die Spiegel, obituarioa alemanez

Ameriketako Estatu Batuetako abeslariak
Emakume abeslariak
Ameriketako Estatu Batuetako irakasleak
Emakume irakasleak
Ameriketako Estatu Batuetako pedagogoak
Estatubatuar juduak
Grammy saridunak