Josefina Bolinaga

Josefa Purificación Bolinaga Ugarte, ezagunagoa Josefina Bolinaga gisa, (Balmaseda, 1880–?, 1965) 27ko Belaunaldiko maistra, idazle eta poeta bizkaitarra. Batez ere haur literaturaren lanak idatzi zituen. Haren bizitzari buruzko datu askorik ez da ezagutzen. Frankismoaren errepresioa eta zentsura pairatu zituen.

Biografia 
Nahiz eta batzuetan Burgosen jaio zela esan, Josefina Bolinaga Balmasedan jaio zen eta bertako San Seberino elizan bataiatu zuten. Gurasoak Valentin Bolinaga eta Ines Ugarte ziren. Laster Bizkaitik alde egin zuten, Burgosera eta Madrilera. Idazle gisa lehen urteetan poesia landu zuen, 1925an eta 1927 hurrenez hurren bi liburu argitaratuz. Ondoren, haur literaturan aritu zen, bereziki ipuinak idazten. 1932an Literatura Sari Nazionalaren hirugarren saria eskuratu zuen eta 1934an lehenengoa, Amanecer liburuarekin. Halaber, zenbait hedabidetan bere ipuinekin kolaboratzen zuen, batez ere Blanco y Negroren Gente Menuda gehigarrian; gehigarri berean Elena Fortún eta Gloria de la Pradaren lanak plazaratu ziren. Garai horretan argitaratutako ipuinekin Cuévano de aventuras argitaratu zuen 1935an.

Gerra Zibila ondoren Bolinagak "gabeziak bete-betean pairatu zituen", Mikel Zabalaren hitzetan. Bere Amanecer liburua, eskoletan erabiltzen zena, debekatua izan zen. Idazleak Bizkaiko Aldundiarengana jo zuen laguntza eske, bere liburuak erostea eskatzen zien, baina oso erantzun kaskarra jaso zuen. Erregimenaren zentsuraren aginduen araberako liburuak argitaratu zituen, bestetik, esaterako Mi patria es el mar 1952an. Urte horietan ere neskei zuzendutako beste liburu batzuk atera zituen: Nueva raza (1941), Cuentos de primavera (1944), Solo para niñas (1957), Ven a mi jardín (1962). Liburu horiek nesken irakurtzeko zaletasuna indartzeko eskoletan erabiltzen ziren.

Sariak 
 1932: Literatura Sari Nazionaletan hirugarren saria.
 1934: Literatura Sari Nazionala.
 1952: Kazetaritza eta Literaturaren Karmengo Ama Birjina saria.

Obra

Poesia 
 Alma rural, 1925.
 Flores de amor, 1927.

Haur literaturaren lanak 
 Amanecer. Hijos de Santiago Rodríguez, 1934.
 Cuévano de aventuras. Yagües, 1935.
 Nueva raza. Hijos de Santiago Rodríguez, 1941.
 Solo para niñas. Aguilar, 1957.

Erreferentziak

Kanpo estekak 
 Mikel Zabala Montoyaren artikulua Bilbao aldizkarian, 2020ko ekainean.

Balmasedarrak
Emakume idazleak
Emakume poetak
Bizkaiko idazleak
XX. mendeko idazleak
Gaztelaniazko idazleak
Euskal Herriko gaztelaniazko haur literaturako idazleak
Euskal Herriko gaztelaniazko poetak
Euskal Herriko erdal idazleak
27ko Belaunaldia
Madrilen hildakoak