Babia

Babia Leongo ipar-mendebaldeko eskualde tradizionala da (Gaztela eta Leongo autonomia-erkidegoan), hango eskualde banaketan, Mendebaldeko Mendialdea deritzonean kokatua. Eskualde tradizional hori 28 herrik osatzen dute, bi kontzeju edu udalerritan banatuta.

Etimologia 
Toponimoa Vadabia Erdi Aroko formatik dator, erromantze zaharrean Vall de la Vía, bideko harana. Eskualdeari Orbigo esaten zitzaiola-eta termino hori euskarazko ur hitzarekin lotu duenik ere bada.

Eskualdeko berezko hizkuntza astur-leonera da.

Gazteleraz ohikoa da Babian egon esamoldea ("estar en Babia"), kezkarik gabe arazoez ezjakina den pertsonaren egoera adierazteko. Jatorria du esamoldeak antzinako Leongo erregeen ohituran, Babian ehizan luzaroan aritzen zirenak. Gortean erregerengandik galdetuz gero Leonen, esaten zen errege Babian zela, eta hortaz gorteko arazoez aparte eta ezjakintasunean zegoelako adiera hartu zuen horrek.

Geografia 
Asturiasko Teberga, Somiedo, Quirós eta Lena kontzejuekin egiten du muga iparraldean eta ekialdean. Mendebaldean, Lazianako eskualdea du. Hegoaldean, Omaña eta Luna (Leon) eskualdeak. Eskualde hau oparoa da bere langintza tradizionalerako, abeltzaintzarako. Artzaintzak sarrio ugariekin partekatzen ditu Babiako larre ugariak.

Eskualdea banatzen da bi kontzejutan, tradizionalki Goiko Babia eta Beheko Babia ere esaten direnak. Hona jarraian bertako izenak, bertako asturieraz diren bezala:

Goiko Babia edo Cabrichanes 

 Cabrichanes
 La Cueta
 Guergas
 Tsáu
 Mena
 Meirói
 Las Murias
 Penalba
 Piedrafita
 Quintanietsa
 La Riera
 San Félis
 Torre
 La Veiga de Viechus

Beheko Babia edo Santu Mitsanu 

 Candemuela
 Cuspedal
 Xenestosa
 La Maxuga
 Pinus
 Riuláu
 Rubléu
 Santu Mitsanu
 Turrebarriu
 Turrestíu
 Truébanu
 Vitsafelíz
 Vitsargusán
 Vitsasecinu

Erreferentziak

Kanpo estekak 
 "¿Qué ver en Babia, León?" (Diario de León).

Espainiako biosfera erreserbak
Leóngo eskualdeak