Ras el hanout

Ras el hanout edo rass el hanout ( raʾs al-ḥānūt, ahoskera) Ipar Afrikako espezia nahasketa bat da. Ipar Afrikako sukaldaritzan Indiako sukaldaritzan garam masalak duen antzeko rola jokatzen du. Arabiar izena "denda burua" esan nahi du, "goi kalitatekoa" alegia, eta nahasketak saltzaileak eskaintzen dituen espezia onenak ditu . Ras el hanout plater zaporetsu askotan erabiltzen da, batzuetan haragia edo arrainean igurtzen da, edo kus-kus edo arrozan botatzen da. Nahasketa, oro har, Marokori lotzen zaio, nahiz eta aldameneko Afrikako Iparraldeko herrialdeetan ere erabiltzen den.

Osagaiak 
Ez dago behin betiko espezia osaera ras el hanout egiteko. Denda bakoitzak, enpresak, edo familiak beren nahasketa egin ahal dute. Nahasketa normalean dozena bat baino gehiagoko espeziak osatzen dute, proportzio desberdinetan, nahiz eta purista batzuk zehazki 12 elementu eduki behar dituela azpimarratzen duten.

Normalean erabiltzen diren osagaiak, besteak beste, kardamomoa, kuminoa, iltzea, kanela, intxaur muskatua, mazis, Jamaikako piperbeltza, jengibre freskoa, pipermina, martorri haziak, piperbeltza, piperrauts gozo eta mina, ailorbea, eta kurkuma lehorra dira. Espezia batzuk eskualdean bertan egon daitezke, hala nola, hostazuri baia, bedaurra, malageta piperra, orris zaina, monje piperra, Javako piperra, arrosa lehorra, mihilu haziak edo anis-belarra, galangala eta piper luzea. Osagaiak erreak izan behar dira almaizean edo lurrean ehotu eta nahastu aurretik. Prestakin batzuk gatza edo azukrea dute, baina hori, oro har, ez da praktika onartua. Baratxuria, azafraia, fruitu lehorrak edo belar lehorrak ez dira ohiko nahasketan sartzen, normalean platerretan banaka botatzen dira, baina merkatal prestakin batzuk, bereziki Europan eta Ipar Amerikan, eduki ditzakete.

Ras el hanouten osaera Baharat espezia nahasketatik zertxobait desberdintzen da, baina desberdintasun gehiago ditu zein plater motara lotutzen diren bakoitza, eta osagaien jatorrizko eskualdearekiko. Nahiz eta Berbere herriak erabiltzen duen, ez da nahastu behar Etiopiako "berbere" espezia nahasketarekin.

Iraganean, ras el hanoutek batzuetan erraulia zuen bere osagaietan, bere propietate afrodisiakoengatik, baina 1990eko hamarkadan Marokon errauliaren salmenta debekatu zen.

Erreferentziak

Bibliografia 
 Gourmet Cookbook, Ruth Reichl (Ed.), Houghton Mifflin. 
 Oxford Companion To Food, Alan Davidson, Oxford University Press.

Kanpo estekak 

Arabiar jatorriko hitzak
Espezia-nahasteak
Marokoko gastronomia
Aljeriako gastronomia