Entomofagia

Entomofagia (/ˌɛitəˈmɒfədʒi/, ἔντομον éntomon greziarrez, "intsektu", eta φᾰγεῖν phagein, "jan") intsektuak janari gisa erabiltzeko gizakien praktika da. Arrautzak, larbak, pupak eta helduak diren zenbait intsektuak jaten dira, gizakiaren historiaurreko garaietatik gaur egun arte.

Intsektuak jatea munduko gizaki eta kultura askorentzat ohikoa da, Ipar, Erdialdeko eta Hego Amerikan, Afrikan, Asian, Australian, eta Zeelanda Berrian. 1.000 intsektu espezie inguru ezagutzen dira munduko nazioen %80an jaten direnak. 3.000 etnia desberdin baino gehiagok entomofagia praktikan ipintzen dute. Hala ere, gizarte batzuk arraroa edo tabu gisa ikusten dute intsektuak jatea. Gaur egun, Ipar Amerikan arraroa da intsektuak jatea, baina Latinoamerika, Afrika, Asia eta Ozeaniako eskualde batzuetako herri-janarietan ohikoa da oraindik. Enpresa batzuk Mendebaldeko dietetara intsektuak hurbiltzen saiatzen ari dira.FAOk jangarriak diren 1.900 intsektu espezie erregistratu ditu eta 2005. urtean 2 mila milioi intsektu baino gehiago kontsumitu ziren mundu osoan zehar. Entomofagia gomendatzen dute abeltzaintzako ekoizpenek eragindako ingurumenaren degradazioaren konponbide  izateko.

Definizioa 

Entomofagia intsektuak ez diren beste artropodoen janari erabilerari ere deritzo, araknidoak eta myriapodoak barne. Munduan zehar jaten diren intsektu eta araknidoen adibideak, besteak beste, kilkerrak, cicadak, matxinsaltoak, inurriak, hainbat kakalardo larba, hainbat beldar espezie (hala nola, banbu zizareak, mopani zizareak, zeta-har eta waxworms), eskorpioiak eta magale armiarmak dira. Gizakiek jan ditzaketen 1.900 artropodo espezie ezberdin ezagutzen dira.

Eskala handiko entomofagian egindako azken ebaluazioek eragin dute hainbat adituk entomofagia aholkatzea, proteina-iturri aukera gisa ohiko abeltzaintzarako. Horrek efizientzia handiagoa, baliabide gutxiagoen erabilera eta elikadura segurtasun handiagoa ekarriko luke.

Gizakiak ez diren animalietan 
Haien elikadurarako intsektuak erabiltzen dituzten intsektu, nematodo eta onddo-ek entomofagoak direla kontsideratu ditzakegu ikuspegi biologiko batetik.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Ekologia trofikoa
Janari jokaerak
Tabu