Rustamid dinastia

Rustamid dinastia (edo rostomitak) Aljerian izan zen  Persiar leinuko Ibadia Imamen gobernu etxea izan zen  Dinastia honek teokrazia musulman bat bezala gobernatu zuen Tiaret hiriburutik (gaur egungo Aljeria) mende ta erdiz Ismaili Fatimitar Kalifa-herriak suntsitu zuen arte. Beren esparrua, batez ere, gaur egungo Aljeria erdialean hedatu zen, baina baita ere, Libia, Maroko eta Mauritanian.

Historia 

Ibāḍī mugimendua Ipar Afrikara 719 inguruan iritsi zen, Salma ibn Sa misiolaria, Basorako Ibādī jama'atik Kairuanera bidali zutenean. 740 aldera, beren ahaleginei esker Tripoli inguruko Huwarako Berbere tribu nagusiak erlijioz aldatu ziren, baita Nafusa Mendietakoak eta Tripolitania mendebaldeko Zenatakoek ere.. 757an Basoran ikasitako lau misiolariko talde batek, 'Abd ar-Rahmān ibn Rustam barne, Ibāḍī imamate bat aldarrikatu zuten eta arrakastarik gabeko estatu bat ezarri zuten Abu l-Khattab Abdul-A'la ibn as-Samh buru zuela. Estatu honek 761an Abbastar Kalifa-herriak Muhammad ibn al-Lizarra'ath al-Khuza' i imamatea suntsitzera bidali eta Abul-Khattab Abdul-A ' la ibn as-Samh hil zuten arte iraun zuen.. Bere heriotza eta gero, Tripolitaniako Ibādiyyak Abu l-Hatim al-Malzuzi aukeratu zuen imam bezala; 768an arrakastarik gabeko bigarren errebolta abiarazi ondoren, 772an hil zen.

Honen ondoren, botere zentrala Aljeriara aldatu zen eta, 777an, pertsiar jatorrizko Abd ar-Rahmān ibn Rustam, ifrikijan jaiotakoa eta imamatearen lau sortzaileetako bat,  Imam bilakatu zen; honen ondoren, postua bere familian mantendu zen, Ibādiyyak praktika hau defendatu zuen inongo tributik ez zetorrela esanez, eta, beraz, bere familiak ez zuen aurreiritzirik izango estatua eratu zuten tribuekiko.

Imamate berria Tiareteko hiriburu berrituan ezarri zen;  Tunisia eta Tripolitaniako hainbat tribu Ibādī hona lekualdatu ziren bizitzera, eta bertan gotorleku indartsuak eraiki zituzten.. Ekialde hurbila eta Saharaz hegoaldeko Afrikarekin berriki garatzen ari ziren merkataritza bideen geldialdi nagusietako bat bilakatu zen. Ibn al-Ṣaghīr sunni historialaria eta beste bisitari batzuek gune multi-erlijioso bezala deskribatu zuten, gutxiengo Kristau talde esanguratsu eta leialarekin eta Sunnis eta Judu talde ugariekin, eta eztabaida erlijioso irekia bultzatu zen.

Ibn al-Saghir-ek Imama aszeta gisa ere deskribatzen du, bere etxea berak konponduz eta opariak ukatuz; herritarrek nabarmen kritikatzen zuten bere betebeharraren aurka egiten bazuen. Erlijio etika legez  zorrozki betearazten zen.

Rostomitarrak Kairuanen oinarritutako Ifrikijako Aglabtarren aurka borrokatu zuten 812an; honek Ibādī tribuak haserrerazi zituen Aglabtar mugan, matxinada batzuk abiarazi zituztelarik.

Abdu l-Wahhāb eta gero, Rostomitarrak militarki ahuldu ziren; 909an Ismaildar Fatimidek erraz konkistatu zituzten, eta Ibāḍi asko, azken imama barne, Ouarglako Sedrata tribura egin zuten ihes, azkenean Mzabera emigratu zutelarik..

Rustamid dinastia, "kosmopolita ospea garatu zuten, non Kristauak, ez-Kharijite Musulmanak, eta hainbat Kharijism sekta jarraitzaile bizi izan ziren".

Rostomitar Imamak 
 ʿAbdu r-Rahman ibn Bahram ibn Rūstam (Bānū-Bādūsyān) (776-788)
 ʿAbdu l-Wahhab ibn Abd ar-Rahman (788-824)
 Aflah ibn ʿAbdi l-Wahhab (824-872)
 Abu Bakr ibn Aflah (872-874)
 Abu Muhammad l-Yaqzan ibn Aflah (874-894)
 Yusuf Abu Hatim ibn Muhammad Abi l-Yaqzan (894-895)
 Yaʿqub ibn Aflah (895-899)
 Yusuf Abu Hatim ibn Muhammad Abi l-Yaqzan, berriro (899-906)
 Yaqzan ibn Muhammad Abi l-Yaqzan (906-909)

Erreferentziak

Iturriak 
 Wheatley, Paul, "Gizonek elkarrekin otoitz egiten zuten lekuak: Islamiar herrialdeetako hiriak, X. mendeetan Zazpigarrena ", University of Chicago Press, 2001, .
 Munduko Historiaren Entziklopedia
 Rostomitar mapa edo Tahert Erreinua.
 Rustamid Dinastia Britaniar Entziklopedia.

Kanpo estekak 

Desagertutako Afrikako herrialdeak
Desagertutako erresumak