Rosewoodeko sarraskia

Rosewoodeko Sarraskia arraza-gatazka bortitza izan zen, 1923ko urtarrilaren lehen astean Levy konderriko landa-eremuan, Floridan, Ameriketako Estatu Batuetan. Gutxienez sei pertsona beltz eta bi pertsona zuri hil zituzten, eta Rosewoodeko herria abandonatu eta suntsitu egin zuten, arrazaren inguruko gatazkaren ondorioz. Arrazazko matxinada ohikoak izan ziren XX. mendearen hasieran Estatu Batuetan, nazioaren aldaketa sozial azkarrak islatuz. Floridak lintxamendu kopuru handia izan zuen sarraskiaren aurreko urteetan, 1922ko abenduan nahiko ezagun egin zen gertakari bat barne.

Rosewood tarteko geltoki txiki bat zen, Seaboard Air Line Railway-n eskariz gelditzen zena, leku lasai eta batez ere beltza. Oinarririk gabeko akusazioek bultzatuta, inguruko Sumner herrian (Levy konderrian inkorporatu gabeko komunitate batean) emakume zuri bat jo eta, seguru asko, beltz batek bortxatu zuen. Hurbileko herrietako gizon zuriek Rosewoodeko bizilagun bat jipoitu zuten. Herritar beltzak erasoen aurka defendatzen hasi zirenean, ehunka zurik ehizaldi bat egin zuten landazabalean, pertsona beltzak ehizatuz eta Rosewoodeko etxe ia guztiak errez. Bizirik atera zirenak hainbat egunez ezkutatu ziren inguruko zingiretan, eta trenez eta autoz eraman zituzten hiri handiagoetara. Estatuko eta tokiko agintariak indarkerian jabe baziren arren, ez zuten atxiloketarik egin Rosewood-en egindako jarduerengatik. Herritar beltzek herria utzi zuten erasoetan. Inor ez zen itzuli.

Istiluak asko zabaldu ziren herrialdean zehar, baina erregistro ofizial gutxik dokumentatu zuten gertaera. Bizirik iraun zutenak, haien ondorengoak eta egileak isilik egon ziren Rosewoodi buruz hainbat hamarkadatan. Istiluak izan eta hirurogei urte geroago, Rosewooden historia berpiztu egin zen komunikabide nagusietan, kazetari batzuek 1980ko hamarkadaren hasieran aipatu zutenean. Bizirik atera zirenek eta haien ondorengoek estatuaren aurkako demanda jarri zuten, bere babesean porrot egin zuelako. 1993an, Floridako Estatuko Batzar Legegileak gertakarien txostena eskatu zuen. Ondorioz, Florida Estatu Batuetako lehen estatua izan zen, arraza-indarkeriaren ondorioz bizirik atera zirenei eta haien ondorengoei kalte-ordainak ematen. Rosewood filma, 1997an grabatua eta John Singletonek zuzendua, sarraskiaren kontakizuna da. 2004an, estatuak Rosewood Floridako ondare-monumentu izendatu zuen.

Kanpo estekak 

Floridako historia
1923ko gatazkak
Sarraskiak