Françoise Gilot

Françoise Gilot (Neuilly-sur-Seine, Frantzia, 1921eko azaroaren 26a - New York, 2023ko ekainaren 6a) frantziar margolaria, arte kritikaria eta idazlea izan zen. 1973an Virginia Woolf Quarterly aldizkari akademikoko arte zuzendari izendatu zuten. 1976an Hego Kaliforniako Unibertsitateko Arte Ederretako Saileko zuzendaritzan sartu zen. Ohorezko Legioaren domina jaso zuen, Frantziako  saririk altuenetakoa. Ezaguna da Pablo Picassorekin hamar urte gogorrean bizirauteagatik

Biografia 
Françoise Gilot Neuilly-sur-Seine-n jaio zen Emile eta Madeleine Renoult-Giloten alaba. Aita enpresaria eta agronomoa zen, eta ama akuarelaria. Aita zorrotzak, Françoise abokatua izatea nahi zuen, baina amak, artearekiko interesa azaldu zuenean, margotzen irakatsi zion. Filosofia eta ingeles literatura ikasi zituen Cambridgeko Unibertsitatean eta Parisko Londres Unibertsitateko Institutuan.  Aitak Rennesen nazioarteko zuzenbideko ikasketak amaitzeko eskatu zion. Françoise ez zen klaseetara joaten denbora hori artea ikasteari eskaini ahal izateko, eta 19 urterekin bere karrera behin betiko utzi zuen bere bizitza arteari eskaintzeko. Ezezagunen hilobian loreak uzteko ekitaldi politikoa egin ondoren atxilotu egin zuten, eta, bere izena zalapartarien zerrenda batean idatzi zuten. Zalapartari horietako batzuk alemaniarrek exekutatu egin zituzten.

Ibilbidea artistikoa 
Françoise Gilot txikitatik sartu zen artera amaren eta amonaren bidez. Amonak festa bat egin zuen Françoisek bost urte inguru zituenean, eta gizon batek neskatoaren arreta piztu zuen eta amonari galdetu zion nor zen. Gizona margolaria zen, Emile Mairet, eta harekin Gilot aitak harreman estua izan zuen, eta Françoise askotan joaten zen beraien estudioa bisitatzera.  Sei urte zituela, Françoisen ama arte eskolak ematen hasi zitzaion, marrazten irakatsi ez zion arren. Amak uste zuen artistak tresnak ezabatzearen mende zeudela, beraz, akuarelak eta tinta indiarrak bezalako materialekin irakatsi zion, horrela, oker egonez gero bere lanaren zati bihurtu behar zuen. Hamahiru urterekin Mlle Meuge-rekin hasi zen ikasten, eta sei urte iraun zuen. Hamalau urte zituela zeramikan hasi zen, eta urtebete geroago Jacques Beurdeley inpresionismo osteko margolariarekin ikasi zuen. Hogeita bat urte zituela Picasso ezagutu zuen. Picassok pintore kubista gisa Françoise Giloten obran eragina izan zuen arren, honek estilo propioa garatu zuen. Picassok erabiltzen zituen ertz zorrotzak eta forma angeluarrak saihestu zituen eta horren ordez irudi organikoak erabili zituen. Bigarren Mundu Gerran, aita Françoisen gauzarik baliotsuenak gordetzen ahalegindu zen, baina kamioia alemaniarrek bonbardatu egin zuten eta artistaren marrazkiak eta akuarelak galdu egin ziren.

Picassorekin harremana 
Françoise eta Picasso 1943ko udaberrian elkartu ziren, neskak 21 urte zituenean eta gizonak 61. Garai hartan Gilotek bere izena  zuen arte eskolan, eta dagoeneko saltzen zuen bere lana. Garai hartan Picassoren bikotea Dora Maar zen, baina artista gazteak ordezkatu egin zuen. Gilot Picassorekin joan zen bizitzera 1946an. Haien harremanak ia hamar urte iraun zuen. Picassok La femme-fleur margotu zuen, eta geroago bere lagun Matissek, Gilot gustuko zuenak, haren erretratua sortuko zuela iragarri zuen, bere gorputza urdin zurbila eta ileak hosto kolore berdea izango zituela.

Hainbat arte historialarik uste dute Picassorekin izandako harremana izan zela bere ibilbide artistikoa moztu zuena. Gilotek Picassorengandik alde egin zuenean, Picassok ezagutzen zituen arte saltzaile guztiei Giloten obra ez erosteko esan zien. Gilotek jakitera eman zuen Picassorekin erlazionatuta edo Matisseko lagun gisa identifikatzeak artista gisa kalte egiten ziola. 

Picasso eta Gilot ez ziren inoiz ezkondu, baina bi seme-alaba izan zituzten elkarrekin, haiek zaindu eta maitatuko zituela  agindu baitzuen Picassok. Haien semea, Claude, 1947an jaio zen eta alaba, Paloma, 1949an. Elkarrekin egon ziren hamar urteetan Gilot Pariseko kaleetan maiz jazarri zuen Olga Khokhlovak  Picassoren emazte legalak. 

1964an, banandu eta handik 11 urtera, Gilotek Picassorekin bizitza idatzi zuen (Carlton Lake arte kritikariarekin batera), milioika ale baino gehiago saldu zituen liburua dozenaka hizkuntzatan, Picassok argitaratzea galerazteko ahalegin handiak egin zituen arren.  Handik aurrera, Picassok uko egin zion Claude eta Paloma berriro ikusteari. Liburutik ateratako diru guztia Claude eta Paloma Picassoren legezko oinordeko gisa aitortuak izateko eskakizuna egiten laguntzeko izan zen.

Picassoren ondorengo bizitza 
Piccaso utzi ondoren,  Gilot-ek pintatzen jarraitu zuen eta, gainera, unibertsitateetan eta arte-argitalpenetan lanak lortu zituen arte-zuzendari gisa. Estatu Batuetara joan zen bizitzera, Picassoren Europako estela ahalguztiduna atzean utzita, eta Jonas Salk zientzialariarekin ezkondu zen. Bere koadroak ehunka mila dolarren truke sal daitezke, baina Gilotek berak erosten ditu batzuetan, eta New Yorken pilatzen ditu, bere lana ikustea gustatzen baitzaio. Ea 100 urterekin ere, lanean jarraitzen du, eta, gainera, bere bidaia guztien marrazkiak eta koadernoak biltzen dituen liburu bat egiten ari da.

Literatura lana 

 Vivre avec Picasso (con Carlton Lake), McGraw-Hill, 1964, 
 Sur la Pierre (poems and lithographs), Montcalm Gallery, 1972
 Le Regard et son Masque, Calmann-Levy, 1975, 
 The Fugitive Eye (poems and drawings), Prensa Aeolia, 1976, 
 Interface: The Painter and the Mask, Prensa de la California State Univertsity, 1983, 
 An Artist's Journey, The Atlantic Monthly Press, 1987, 
 Matisse & Picasso, A Friendship in Art,  Doubleday, 1990, 
 1946, Picasso et la Mediterranee retrouvee (con Maurice Frechuret), Gregoire Gardette Editions, 1996, 
 Françoise Gilot. Monographie 1940-2000 (con with Mel Yoakum, Tesis Doctoral), Acatos, 2000, 
 Dans L’Arene avec Picasso (con Annie Maillis), Editions Indigene, 2004, 
 Françoise Gilot - trabajos 1984-2010, ArtAcatos, 2011

Erreferentziak

Kanpo estekak 

 Francoise Gilot pinterest

 Françoise Gilot webgune ofiziala
 Françoise Gilot   
 "Ordu bat Françoise Gilot margolari frantsesarekin" (ingelesa), Charlie Rose, 1998ko otsailaren 13a
 Francoise Gilot (1921 -)
 Françoise Gilot

Cambridgeko Unibertsitateko ikasleak
Frantziako arte kritikariak
XXI. mendeko Frantziako idazleak
XX. mendeko Frantziako idazleak
Ohorezko Legioko zaldunak
XXI. mendeko Frantziako margolariak
XX. mendeko Frantziako margolariak
Ehun urtedunak
New Yorken hildakoak