Manuela Díaz Cabezas

Manuela Díaz Cabezas (Villanueva de Córdoba, 1920ko abenduaren 11 - 2006), La Parrillera ezizenarekin ezaguna, emakume errepublikanoa izan zen, bere lankide eta hainbat seniderekin batera, Los Parrilleros izeneko maki-partida batean parte hartu zuen, Kordobako mendilerroan frankismoa jasan eta hari aurre egin zioten. Gehienak fusilatu egin zituzten, Manuelai heriotza-zigorra kendu zioten, hala ere, irainak eta torturak jasan zituen eta hamazazpi urtez egon zen kartzelan. Haren bizitzak inspiratu zuen La Parrillera: Una maquis por amor dokumentala.

Biografia 
Ana Maria eta Franciscoren alaba, sei anai-arrebetatik zaharrena zen, inoiz ez zen eskolatu eta landa-lanetan aritu zen. Oso familia apala zen, Los Parrilleros izenekoa. Birraitonarengandik jasotako izena zuen, hark nekazariek lurrean, etxeetan eta soroetan sua egiteko parrillak egiten zituen.

1939an, Gerra Zibila bando errepublikanoaren porrotarekin amaitu ondoren, garaituen aurkako errepresioa hasi zen: asko kartzelaratu zituzten eta beste batzuk behartutako lanen batailoietan sartu zituzten. Miguel López Cabezas, Diazen bikotekidea, El Moraño edo El Parrillero izenez ezaguna atxilotu eta torturatu egin zuten. Aske utzi zutenean, mendira ihes egitea erabaki zuen, José Antonio Cepas El Lobito, Juan Álvarez de Villafranca eta Hinojosa del Duque eta Jaéngo beste lagun batzuekin batera.

Diaz etxearen buru geratu zen, Juanito eta Adela seme-alabekin, amarekin eta zenbait neba-arrebarekin. Ia bi urtez gerrillarien arteko lotura izan zen, informazioa eman zien eta janaria, tresnak eta arropa eman zien, hain ingurune zailean bizitzeko.

Makia 
Guardia Zibilak atzeman zuen. Udaletxeko kalabozora eraman zuten, eta zerora moztu zioten ilea. Ur gazia edatera behartu zuten, besoak gurutzean jarrita, esku bakoitzean adreilu bat, eta buruan beste bat, jipoitzen zuten bitartean, inor salatzea lortu gabe.  Behin aske utzita, mugikortasuna mugatzeko, egunean hiru aldiz fitxatzera behartu zuten. 1943ko martxoan, maitasunagatik, edo biziraupenagatik, mendira ihes egitea erabaki zuen Manuelak, eta bere seme-alabak amaren ardurapean utzi zituen. Adin militarrean zegoen Alfontso nebarekin joan zen. Fuencalienteraino (Ciudad Real) joan ziren trenez, Sierra Madronatik gertu, eta handik, oinez, Solanaraino. Hantxe, El Parrillero lagunaren maki-partidan sartu ziren.

Mendiko bizitza jazarpen eta sufrimenduz betea egon zen. Janaririk gabeko egunak igaro zituzten, kanpoan lo eginda, Guardia Zibilarekin topo egiteko edo salatuak izateko etengabeko arriskuarekin. 1943aren amaieran Díaz berriro haurdun zegoen. Handik hilabete batzuetara, bakarrik erditu zen txabola batean, Villanuevatik gertu. Hamazazpi egunen buruan, haurra zaintzeko gai ez zela ikusita, Molina de Fernándezen kortijo bat zuen familia bati utzi zion, eta haiek Guardia Zibilari eman zioten. Haurra ospitale batean ingresatu eta urtea baino lehen hil zen.

1944ko otsailaren 27an, bere lagun Miguel El Parrillero abaildu zuen guardia zibilak El Tibio kortijoan zerbait jaten saiatu zenean. Haren gorpua Fuencaliente eta Villanuevako plazetan paseatu eta iraindu zuten.

Erorketa 
Díaz, Alfontso nebak eta José Antonio El lobitok hilabete batzuk gehiago iraun zuten, eta noizbehinka jardun zuten, Guardia Zibilak prestatu zien tranpa batean erori ziren arte. Los Herradores kortijoan harrapatu zituzten. Diazek ihes egiten saiatu zenean besoa hautsi zuen. Oinak eta eskuak lotuta, Villanuevako plazara eraman eta erakutsi zituzten, eskuinekoek lintxatzea eskatzen zuten bitartean. Galdeketak eta jipoiak gorabehera, ez zuten izenik eman. Hasieran, Ciudad Realeko kartzelara eraman zituzten; gero, gizonak Carabancheleko kartzelara, eta Díaz, Ventasko emakumeen kartzelara.

1945eko abenduaren 16an gerra-kontseilua egin zieten. Díazi bere neba Alfontsori eta José Antonio Cepas Lobitori heriotz zigorra ezarri zieten. Azkenik, hogeita hamar urteko kartzela-zigorra ezarri zioten, eta hamazazpi bete zituen Manuelak  Alcalá de Henares, Segovia eta Ventasko espetxeetan. Gatibualdian, Juan semea (17 urte), tuberkulosiaren ondorioz, eta aita (Valentziako espetxean hilda) galdu zituen, hamabi urtez preso egon ondoren. Alfonso neba eta José António Cepas Lobito 1946ko otsailaren 21ean exekutatu zituzten Carabanchelgo tiro-zelaian, beste hamalau lagunekin batera.

Espetxeratze-urteetan, Diazek irakurtzen, idazten eta lanak egiten ikasi zuen, eta haiekin familiari ekonomikoki laguntzen saiatu zen.

1961ean, berrogeita bat urte zituen, indultua iritsi zitzaion eta kartzelatik atera zuten. Itzulera ez zen erraza izan; ama atso bat zen, eta bere alaba, hazten ikusi ez zuen emakumea, laster ezkondu zen, Suitzara emigratuz, eta lehen bilobaren kargu utzi zuen zazpi urtez. Bigarren biloba jaio zenean, denak elkartu ziren Suitzan.

Aitortzak 

 Francisco Moreno Gómez historialariak, 1978tik Errepublika, Gerra Zibila, Lehen Frankismoa eta Gerrilari buruzko ikerketa monografikoen aitzindariak, 1987an Córdoba en la Posguerra (La represión y la guerrilla (1939-1959) liburua argitaratzearekin anonimotasunetik atera zuen gerrilla antifrankistan borrokatu zirenen bizitza eta heriotzari duintasuna itzuli zien, historia ofizialak isilarazi eta gaizkile eta gaizkiletzat jo baitzituen.

 Kordobak Díaz omendu nahi izan zuen, helduentzako lanbide heziketako eskola bati haren izena emanez.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Kordoba probintziako jendea
Diktadura frankistaren errepresioaren biktimak
Espainiako aktibistak
Emakume aktibistak
Errepublikarrak
Torturatuak