Xosé Lluis García Arias

Xosé Lluis García Arias (Teberga, Asturiasko Printzerria, 1945eko maiatzaren 6a) asturiar filologo eta idazlea da. Asturiasko Hizkuntzaren Akademiako lehendakaria izan zen 1981ean sortu zenetik 2001 arte.

Ibilbide akademikoa 
Palentzian eta Pontevedran batxilergoa egin ondoren, Filosofia eta Letretan lizentziatu zen Oviedoko Unibertsitatean. Urte batzuk beranduago, Filologia Erromanikoko doktore-titulua lortu zuen. Oviedo, Valladolid eta Leongo unibertsitateetan irakasle izan zen. Gaur egun, García Arias Filologia Hispanikoko katedradun erretiratua da Oviedoko Unibertsitatean. 

Conceyu Bablearen sortzaileetako bat izan zen eta honen lehen presidentea bihurtu zen. Asturieraren ofizialtasunaren aldeko mugimenduari estuki lotuta egon da urte luzez eta artikulu, hitzaldi, biltzarretako ponentzia eta liburu ugari idatzi ditu. Batez ere saiakera-lanak idatzi ditu, baina baita hainbat itzulpen egin ditu, hala nola, asturierazko Printze Txikia. Horrez gain, azpimarratu behar dugu asturiar filologiaren esparruan emandako aurrerpauso nabarmenak. Besteak beste, García Ariasek prestatu zuen asturieraren hiztegirik zehatzena, Asturiar Hizkuntzaren Hiztegi Orokorra (DGLA).

2020an, Asturiasko Aurrerapenaren Aldeko Elkarteak Banakako Aurrerabidearen Saria eman zion.

Bibliografia 

 Llingua y sociedá asturiana: hestoria, entamos, enfotosias (1976)
 Pueblos asturianos: El porqué de sus nombres (1977)
 Rellumos de folklor (1981)
 Antoloxía de prosa bable (1981)
 Política cultural n'Asturias: testu del pregón de les fiestes de San Xuan de Mieres lleíu... el 14 de xunu de 1983 (1983)
 Llingua y sociedá asturiana (1984)
 Pueblos asturianos, el porqué de sus nombres (1984)
 Contribución a la gramática histórica de la lengua asturiana y a la caracterización etimológica de su léxico (1988)
 Patriótiques proses en versu (1992)
 Toponimia. Conceyu de Teberga (1994)
 Toponimia: Teoría y actuación (1995)
 Toponimia. Conceyu d'Amieva (1997)
 Propuestes etimolóxiques (1975-2000)
 Diccionariu xeneral de la llingua asturiana (2002)
 Gramática histórica de la lengua asturiana (2003)
 Por qué los nombres se llaman así (2004)
 Arabismos nel dominiu llingüísticu astur (2006)
 Namái una manu -Traducción de una obra de Gerardo Lombardero- (2006)
 Estudiu sociollingüísticu de Lleón. Identidá conciencia d'usu y actitúes llingüístiques nes fasteres que llenden con Asturies - Xosé Antón González Riañorekin batera (2006)
 II Estudiu sociollingüísticu de Lleón. Identidá conciencia d'usu y actitúes llingüístiques de la población lleonesa - Xosé Antón González Riañorekin batera (2008)
 Estudiu sociollingüísticu de Zamora (Fastera Occidental) - Xosé Antón González Riañorekin batera (2011).

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Asturiasko idazleak