Tumecillo

Tumecillo Araban jaiotzen den ibai txiki bat da, Burgosko Omecillo ibaiaren adarra. Omecillo berez Ebro ibaian isurtzen da. Ekologikoki oso ondo kontserbatuta dago eta, horregatik, lege-babespen desberdinak ditu.

Ibilbidea 
Tumecillo ibaia, erreka batzuk bilduz, Gorobel mendikatean jaiotzen da, Murita eta Berberana herrietatik gertu, Santiago Mendiko Monumentu Naturalatik gertu. Handik Osma herritik, Gaubean sartzen da. Ondoren, Astulez herria igaro ondoren, haren urek sortutako haitzartetik, Karanka arana zeharkatzen du, Angosto santutegi aldera; Villanañen, Omecillo ibaian isurtzen da..

Baloreak 
Ibaiertzeko baso oso ondo kontserbatuta aurki daitezke (lizardiak, sahastiak, makaldiak eta eta ekosistema horietan ohikoak diren espezieak, batzuk larriki mehatxatuak:
 Mustela lutreola (Europar bisoi)
 Lutra lutra (Igaraba arrunt)
 Cinclus cinclus (Ur-zozo)
 Alcedo atthis (Martin arrantzale)
 Riparia riparia (Uhalde-enara)
Garrantzi handia dute, bestetik, arrainen populazioak eta landarediak.

Babesa 
2015.eko Martxoak 17tik Eusko Jaurlaritzak Euskal Herriko zatia Kontserbatzeko Eremu Berezi izendatu zuen. Natura 2000 sarean ere dago onartuta.

Erreferentziak

Kanpo estekak 
 :Tomecillo ibaiatik zeharkaldia.
 :Omecillo-Tumecillo gestio neurriak.

Arabako ibaiak
Natura 2000 Euskal Herrian
Euskal Herriko natura eremuak