Krimearen anexio errusiarra

2014ko otsailean eta martxoan, Errusiak Krimea penintsula inbaditu zuen eta gero Ukrainatik kendu eta anexionatu zuen. Gertaera hori Maidaneko Iraultzaren ondoren izan zen, eta Errusiaren eta Ukrainaren arteko gerraren parte da. Gertakariek 2014ko Krimeako krisia piztu zuten.

2014ko otsailaren 22an eta 23an, Vladimir Putin Errusiako presidenteak gau osoko bilera deitu zuen segurtasun-zerbitzuetako buruekin, Viktor Janukovitx Ukrainako presidente karguaren erauzketa eztabaidatzeko. Bileraren amaieran, Putinek adierazi zuen "lanean hasi behar dugula Krimea Errusiara itzultzeko". Otsailaren 23an errusiarzaleen mobilizazioak izan ziren Sebastopol hirian. Otsailaren 27an, Krimeako Kontseilu Gorenaren (parlamentua) kontrola hartu zuten intsigniarik gabeko tropa errusiarrek, eta leku estrategikoak harrapatu zituzten penintsula osoan. Horren ondorioz, Aksionov errusiar sarjentua jarri zuten Krimean, Krimeako estatutuari buruzko erreferenduma egin zuten eta Krimearen independentzia-deklarazioa egin zen. Errusiak formalki sartu zuen Krimea bi gai federal errusiar gisa: Krimeako Errepublika eta Sebastopol hiri federala, 2014ko martxoaren 18an. Anexioaren ondoren, Errusiak penintsulan militarren presentzia areagotu zuen eta mehatxu nuklearrak aprobetxatu zituen lurraren gaineko statu quo berria finkatzeko.

Ukrainak eta beste herrialde askok gaitzetsi egin zuten anexioa, eta uste dute nazioarteko zuzenbidea eta Errusiak sinatutako akordioak hausten dela, Ukrainaren lurralde-osotasuna babesten baitute, barne direla Estatu Independenteen Erkidegoak 1991n egindako Belavezhako Akordioak, 1975eko Helsinkiko Akordioak, 1994ko Budapesteko Memoranduma eta 1997ko Errusia-Ukraina laguntasun, elkarkidetza eta kooperazio ituna. Hori dela eta, orduko G8ko gainerako kideek Errusia egotzi zuten taldetik, eta herrialdearen aurkako lehen zehapen-txanda jarri zuten. Nazio Batuen Batzar Nagusiak ere erreferenduma eta anexioa baztertu zituen, eta ebazpen bat eman zuen, "Ukrainaren lurralde-osotasuna nazioartean onartutako mugen barruan" baieztatuz. Nazio Batuen ebazpenak ere "azpimarratzen du erreferendumak ez duela baliorik, ezin dela izan [Krimea]-ren estatusa aldatzeko oinarria", eta nazioarteko estatu eta erakunde guztiei eskatu zien Errusiaren anexioa ez onartzeko edo errefusatzeko. 2016. urtean, Nazio Batuen Batzar Nagusiak berretsi egin zuen anexioa ez onartzea, eta gaitzetsi egin zuen "Ukrainaren zati bat, Krimeako Errepublika Autonomoa eta Sebastopol hiria aldi baterako okupatzea".

Errusiako gobernua "anexio" etiketaren aurka dago, Putin herrien autodeterminazio printzipioa betetzeko erreferenduma defendatzen ari delarik.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Errusia-Ukraina gerra
Errusiak parte hartutako operazio militarrak
Separatismoa Ukrainan
Errusia-Ukraina harremanak
Errusiar irredentismoa
Ukrainako historia militarra
Krimeako politika
Ukrainako gatazkak
2014ko gatazkak
Krimeako historia
Krimearen anexio errusiarra