Alertze-ardagai

Alertze-ardagaia (Laricifomes officinalis) Fomitopsidaceae familiako onddo espezie bat da. Ez du sukaldaritzarako balio. Onddo honek historia luzea du, bere ezaugarri terapeutikoak direla eta. Badirudi grekoek eta erromatarrek purgatzaile gisa erabiltzen zutela.

Sinonimoa: Ungulina officinalis.

Deskribapena 
Kapela: 10 eta 20 cm bitartean neurtzen du normalean, baina oso handia izan daiteke eta  metro erdiko altuera eta 30 cm-ko zabalerara irits daiteke. Zaldi apatx globo itxurakoa da, eta oinik gabea. Besaulki itxurakoz hornitua dago, eta gune kolore zurikoak eta marroi-grisaxkak ditu. Zarakar oso mehe batez jantzia dago eta bere ertzak oso kamutsak dira.

Tutuak: Laburrak, oso geruzatuak, zurixkak, gero krema kolorekoak.

Poroak: Biribilduak eta txikiak edo pixka bat angelutsuak eta krema-zurixka kolorekoak.

Haragia edo bilbea: Lodia eta biguna edo harroa, gero gogortu egiten da, zuri-horixka kolorekoa, irin usainekoa eta zapore mikatzekoa.

Etimologia: Officinalis epitetoa latinetik dator, sendagarria esan nahi duen "officinalis" hitzetik. Medikuntzan erabiltzen delako.

Jangarritasuna 
Ez da jangarria.

Nahasketa arriskua 
Fomitopsis pinicola oso antzekoa da, baina pinu enborretan hazten da.

Sasoia eta lekua 
Urte osoan bizi da alertzeen enborretan. Beste konifero batzuetan ere bizi daiteke, baina segur aski mendiko alertzeak parasitatzen aurkituko dugu.

Banaketa eremua 
Europa, Asia, Ipar Amerika, Maroko.

Espeziearen egoera 
Aranzadi Elkartearen arabera, alertze-ardagaia desagertzeko arriskuan dauden onddoen eusko-kantauriar Zerrenda Gorrian dago. Azken urteotan mikologia adituek onddo batzuen beherakada kuantitatibo eta kualitatibo handia egon dela ohartarazi dute. Adituen esanetan, egoera honek hainbat eragile ditu, tartean klima aldaketa, pestiziden erabilera eta bilketa masiboak.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Fomitopsidaceae
Onddo ez jangarriak