Opus signinum

Opus signinum (italierazko cocciopesto ) Antzinako Erroman erabilitako eraikuntza-materiala da. Gaur egun bi modutan erabiltzen da: lurzoru mota bat identifikatzeko, edo caementicuma erabiltzen duten eta teknika zehatz bat erabilita eraiki diren pareten egiturak deskribatzeko. Vitruvioren idazlanetan aipatzen da lehen aldiz.

Teila zatituak, zati txikitan, karearekin nahasten ziren, eta ondo kolpatzen ziren txiki-txiki egin arte. Zementu moduko bat zen, etxeetako lurrean jartzeko, eta, iragazgaitza zenez, obra hidraulikoan asko erabili zen, hala nola zisternetan. Pliniok bere Natur Historia idazlanean nola egiten zen deskribatu zuen. Horrela egindako lurzoruei cocciopesto edo terrazzo esaten zaie.

Izena latindar opus, "obra" eta signinum terminoetatik dator, "Signiatik", Italiako Lazio eskualdeko hiritik, zeramikaz aberatsa, gaur egun Segni. Handik, hormigoi-mota bat zetorren, karea, harea eta hartxintxarra erabiltzen zuena, teilarik gabe. Trinkotze-lan handia egin ondoren lortzen zen hormigoi moduko haren trinkotasuna.

Izendapenak 

 Vitruviok  hainbat objektu edo material izendatzen ditu Opus signinum izenaz:
 Kareore, hondar eta arroka silizeoko zati txikiz osatutako morteroa, trinkotzeko erabiltzen zena;
 Ura gordetzeko zisterna bat, nahasketa horrekin eraikita (Vitruvio, 8.7.14-15). Zisternaren horma perimetraletarako enkofratu gisa erabiliko diren zangak egiten dira lurrean. Horien barruan, morteroa eta harrizko piezak jartzen dira ondo zapaldutako geruzetan. Azkenik, barruko lurra hustu eta ontziaren hondoa asentatzen da;
 Atseden-leku bat, agian banku bat, Vitruviok gomendatzen duena pasealekuetan tarteka eraikitzea.

 Frontinok (De aquaeductu urbis Romae, 10) horrela deritzo ubide baten goiburuko iturriak babesteko erabiltzen den mortero-nahasketa bati.

 Columela (De re rustica, 8.17.1)  Vitruviok azaldutako prozeduraren arabera eraikitako igerileku eta urmaelei aplikatzen dizkie "Opus signinum" terminoa.

 Plinio Zaharra (Naturalis Historia, 35.46.165), paramentu iragazgaitzak egiteko erabiltzen zen karezko eta zeramika birrinduzko mortero bati dagokio.

Aztarna arkeologiko ugariek erakusten dute mortero hori zoladurak egiteko eta ubideetako paretak estaltzeko sarri erabili zela.

Jatorria eta hedapena 

Teknika honen aurkikuntza zaharrena Tell el-Burak-en Libanon, agertutako K.a. VII. mendearen hasierako feniziar dolare baten zoruak eman zuen. Badirudi gero Afrika iparraldeko kolonia feniziarretan hedatu zela, K.a. 256. urtea baino lehen, handik Siziliara salto egin zuen eta, azkenik, italiar penintsulan erabiltzen hasi zuten. Signinumez egindako zoruak Afrika iparraldeko hiri punikoetan daude, eta, oro har, Siziliako etxeetan.helenistikoetan.

Erroman etxeetako signinum zoladura batzuk aurkitu diren arren, teknika ez zen ohikoa han. Vitruviok lurzoru bat jartzeko prozesua deskribatzen zuen, bai signinum-lurzorua, bai mosaiko-lurzorua. Joera K.a. I. mendean hasi zen, eta ugaritu egin zen bai etxe partikularretan bai eraikin publikoetan.

Opus signinumeko mosaikoak 
Erromatarrek asko erabili zuten material hori harlangaitzezko zisternen alboak eta hondoa zigilatzeko, Vitruviok deskribatzen duen bezala, edo estaldura-material gisa. Kasu horretan, morteroaren matrizeak hainbat eratara jarritako mosaikoak jaso  zitzakeen, adibidez, marmol zurizko edo kolorezko zatiak, eta, betiere, puzolanaren ordezko gisa. Puzolana sumendien hautsak sortzen duen material geologikoa da eta XIX. mendean, Portland zementua asmatu arte, zementuaren oinarria zen.mendean, opus signinum delakoak zoladura-estilo estanpatuagoak ekarri zituen. Opus Signinum mosaikoak teselaz egindakoak baina sinpleagoak izaten dira eta forma geometrikoak dituzte.

Alfabeto paleohispaniarrez idatzitako testua deun Andelosen agertu zen mosaikoa, opus signinum-ez egin zen.

Erreferentziak

Bibliografia 

 Vitruvius Pollio, De Architectura (liber octavus) Vitruvius Pollio, De Architectura, F. Krohn (arg). Perseus Digital library. Gregory R. Crane (arg) Tufts University

 Vitruvius Pollio, De Architectura (liber quintus) Vitruvius Pollio, De Architectura, F. Krohn (arg). Perseus Digital library. Gregory R. Crane (arg) Tufts University
 Frontinus: De aquaeductu urbis Romae I  Sextus Iulius Frontinus. De aquaeductus urbis Romae liber primus. The Latin Library. The Classics page at Ad Fontes Academy     
 Columella: de Re Rustica VIII, L. Iunius Moderatus Columella. De Re Rustica. Liber octavus.
 LacusCurtius - Pliny the Elder's Natural History - Book 35

Kanpo estekak 

Arkeologia terminologia
Arkeologia feniziar-punikoa
Erromatar arkitektura