Gaztelako kanala

Gaztelako kanala ingeniaritza hidraulikoko obrarik garrantzitsuenetako bat da, Espainian XVIII. mendearen erdialdetik XIX. mendearen lehen herenera bitartean egindakoen artean. Gaztela eta Leongo autonomia erkidegoko Burgos, Palentzia eta Valladolid probintzien zati bat zeharkatzen du eta Gaztelatik iparraldeko portuetara eta handik beste merkatuetara garia garraiatzea errazteko eraiki zen. Hala ere, trenbidea iristean, zaharkituta geratu zen.

Hasiera batean Segovia eta Reinosa lotuko zituen lau ubidez osatutako sare gisa pentsatua, bere zailtasun tekniko izugarriak eta baliabide izugarriak zirela eta, hiru adar baino ez ziren eraiki (Iparraldea, Hegoaldea eta Campos). 11 eta 22 metro arteko zabalerarekin, ubidea 207 kilometrotan zehar doa, 38 udalerri zeharkatuz, eta Alar del Reyko (Palentzia), non daukan sorburua, Valladolid eta Medina de Rioseco, hurrenez hurren Hegoaldeko eta Camposeko adarren amaieran kokatuta daudenekin (Kanalak Y alderantzikatu baten itxura du) herriak batzen dituena. Guztira 150 metroko desnibela du. 

Palentziako probintzia da ubidearen luzerarik handiena duena (iparraldeko adarra). Palentzia hiriburutik kilometro gutxira iparraldera, kanala bi adar handitan banatzen da, bata Medina de Riosecora (Camposeko adarra) eta bestea Valladolidera (Hegoaldeko adarra) doana.

Palentzia hiritik pasatzean, zamalanak errazteko dartsenan amaitzen den adar baten bidez, Gaztelako ubidea bere bi puntu enblematikoenetatik gertu dago: Calahorra de Ribas. Han, Carrión ibaiarekin gurutzatzen da, handik urak hartzen baititu, eta el Serrón, Grijotan, ubidea Campos eta Hegoaldeko adarretan banatzen den lekuan. Hain zuzen ere, Calahorra de Ribasen 1791ko abuztuan Carrión eta Pisuerga ibaien arteko lotura ospatzeko eraikitako mugarri izugarria irakur daiteke:

Erreferentziak

Kanpo estekak 
 Plan Regional de Ámbito Territorial del Canal de Castilla
 Sitio web del Canal de Castilla
 Documental de Radio Nacional de España titulado El Canal de Castilla: navegantes de interior
 Serie documental de TVE El Canal de Castilla

Valladolid probintziako kultura-intereseko ondasunak
Palentzia probintziako kultura-intereseko ondasunak
Burgos probintziako kultura-intereseko ondasunak
Burgosko probintziako historia
Gaztela eta Leongo garraioa
Espainiako ubideak