Johan Christian Dahl

Johan Christian Claussen Dahl, baita ere I.C. Dahl deituraz ezaguna (Bergen, Norvegia, 1788ko otsailaren 24a - Dresde, Alemania, 1857ko urriaren 14), margolari erromantikoa izan zen. Norvegiako paisaien margolaritzaren egile ezagunenetariko bat da, askotan "Norvegiako paisaien margolaritzaren aita" izendatua.

Bizitza 
Bergenn (Norvegia) jaioa, arrantzale baten semea izan zen. Lehenego formakuntza Bergengo margolari dekoratzaile bezala izan zen. Bere habilidade ikusita, hiritar batzuek dirua bildu zuten gaztea Kopenhagera bidaltzeko. 1811an Danimarkako Arte Ederren Errege Akademian hasi zen ikasten. Han Christian August Lorentzen, Christoffer Wilhelm Eckersberg eta Jens Juel margolarien eragin zuzena ezagutu zuen.

1818ko udazkenean Europan zeharreko bidaiari ekin zion. Dresden hasita, 1820an Erromara eta Napolira joan zen. 1821ean berriro ere Dresden zegoen; Alemaniako hiri horretan Dorothea Franzisca Friederike Emilie von Block (1801-1827) emakumearekin ezkondu zen. Emilie Dahl erditzeko unean hil zen, aldiz. 1830ean Dahl berriro ere ezkondu zen, orduan Amalie von Bassewitz (1794-1830) ikaslearekin. Amalie ere erditzekotan hil zen urte bat beranduago. Dahk, bestetik, Dresden hil zen, 1857an. 1934an, bere gorpuzkinak Bergenera itzuli zituzten eta San Jacbom elizan lurperatu zituzten.

Ibilbide artistikoa 
J.C. Dahl Norvegiako XIX. mendeko bizitza artistikoan eragin handia izan zuen. Haren Norvegiako paisaien interpretazio erromantikoak Europa osoan Norvegiarekiko interesa piztu zuen. Nahiz eta Norvegiatik kanpo bizi egilea askotan itzuli zen, batez ere bere herriko paisaien inspirazioa berreskuratzeko. Dahlek, bestetik, Norvegiako ondarearen aldeko jarrera aktiboa izan zuen; beste intelektual eta artistekin batera Norvegiako Antzinako Monumentuen Babesterako Elkartea sortu zuen.  1836an, beste pertsonekin batera, Norvegiako Galeria Nazionala (Nasjongallerietand) sortu zuen, egungoko Osloko Museo Nazionala. Artistak bere bilduma partikularra museo honi eman zion. Azkenik, Johan Sebastian Welhaven, Frederik Stang eta Henrik Heftyeekin batera, Osloko Elkarte Artistikoa sortu zuen ( Oslo Kunstforening).

Izendapenak 
Bizitzan zehar margolariak izendapen asko jaso zituen. Hona hemen nagusiak:
 Vasako Ordena (1839)
 Dannebrog Ordena (1840)
 San Olaf Ordenaren Zalduna (1847)

Lan nagusiak 
 Norvegia, Dresden
 Ekaitza itsasoan, Dresden
 Måbødalen (1851), Bergen Kunstmuseum
 Fra Stedje i Sogn (1836), Bergen Kunstmuseum
 Hjelle i Valdres (1850), Bergen Kunstmuseum
 Lysekloster (1827), Bergen Kunstmuseum
 Stedje i Sogn (1836), Bergen Kunstmuseum
 Bjerk i storm (1849), Bergen Kunstmuseum
 Vinter ved Sognefjorden (1827), Osloko Galeria Nazionala
 Castellammare (1828), Osloko Galeria Nazionala
 Skibbrudd ved den norske kyst (1832), Osloko Galeria Nazionala
 Hellefoss (1838), Osloko Galeria Nazionala
 Fra Stalheim (1842), Osloko Galeria Nazionala
 Fra Fortundalen (1842), Osloko Galeria Nazionala
 Stugunøset på Filefjell, (1851) Osloko Galeria Nazionala.

Iruditegia

Erreferentziak

Kanpo estekak 

  Dahl Artcyclopedia webgunean.
  Dahlen biografia.

XVIII. mendeko margolariak
XIX. mendeko margolariak
Norvegiako margolariak
Paisaia-margolariak
Erromantizismoko margolariak
Bergendarrak