Olarizuko gurutzea

Olarizuko gurutzea Gasteizko Mendiolan dagoen izen bereko mendian dagoen oroigarri frankista da. Askoren iritziz, Arabako hiriburan dagoen ikus frankista adierazgarriena da. 1952ko azaroaren 23an bukatua, hamar metroko garaia du. Betoizko gurutzea "Askapenerako gurutzadan gure aberriaren eta Kristoren alde eroritako"aren aldekoa da.

Historia 
Hasiera batean, gurutzea erlijioarekin zegoen lotuta, ez frankismoarekin baina erregimenak nahi zuen esanahaia inposatu zion. Lehen proiektuan, 1951koan, helburua Misio Santua gogoraraztea zen, hau da, urtean zehar Gasteizen egin ziren ekitaldiak gogoraraztea. Proiektuan ideologia askoren pertsonek hartu zuten parte baina orduko Arabako Gobernadorea zen Luis Martín-Ballesterok goian azaldutako idazkuna jartzera behartu zien; halaber, eraikinaren gastuen ardura Movimiento Nacionalaren eskuetan gelditu ziren. Esate baterako, eraikinaren bultzatzaileetako bat Bruno Ruiz de Apodaka izan zen. Desadostasunak zirela eta, gurutzea ez zen inoiz inauguratu.

2018an Mendiolako herri batzarrak, bozkatu eta gero, gurutzea kentzea erabaki zuen baina Gasteizko Udala ados ez zegoela eta, gaia eztabaidan dago oraindik-orain mahai gainean.

Erasoa 

2018ko abenduaren 20an rotaflex bat erabiliz, gurutzea botatzen saiatu ziren. Oso egoera larrian gelditu zen eta segurtasuneko perimetroa ezarri behar izan zioten. Arabako Foru Aldundiak berreskuratzeko asmoa azaldu zuen. Mendiolako Kontzejuak, bestetik, bide legalak jarraituz botatzeko berretsi zuen.

Erreferentziak

Kanpo estekak 
 Jon Rejadoren erreportaia Berrian, 2018ko abuztuaren 25ean.

Frankisten omenezko eraikin, kale eta monumentuak Euskal Herrian
Euskal Herriko monumentu-gurutzeak
Gasteizko eraikinak
Euskal Herrian kokatutako Espainiako Gerra Zibilaren eta frankismoaren oroigarriak