Sonic hedgehog

Ez nahastu Sonic the Hedgehogekin

Sonic hedgehog () proteina bat da, SHH geneak kodetua. Seinaleztatze molekula hau giltza da animalia mota guztien enbrioien morfogenesia erregulatzen. Organogenesia eta nerbio sistema zentralaren, gorputz adarren, behatzen eta gorputzeko beste atal askoren antolaketa kontrolatzen du. Enbrioiaren garapena ezartzeko Frantziako banderaren eredua jarraitzen duen kontzentrazio gradientea da bere ezaugarrietako bat. Eredu honen arabera SHH molekulen banaketa ez da uniformea, eta zelulen gantzak kontzentrazioaren arabera diferentziatzen ditu.

Gene honetan sortzen diren mutazioek holoprosenzefalia sor dezakete, burmuineko hemisferioen bereizketa ekiditen duena. Gertakari hau esperimentalki ikusi da SSH genea eraldatutako saguetan, garuna bitan zatitzen zuen lerroa sortu beharrean fusionatutako besikula telenzefaliko bakarra sortuz.

Helduen ehunen diferentziazio, ugaritze eta mantenuan Sonic hedgehogek paper garrantzitsua izaten jarraitzen du. SHH seinaleen aktibatze anomaloak helduengan hainbat minbizi sor ditzake, tartean bularreko minbizia, azalekoa, garunekoa, gibelekoa, puxikakoa eta beste hainbat.

 Aurkikuntza eta izena 
Hedgehog genea (hh) lehenengoz Drosophila melanogaster eulian aurkitu zen, Christiane Nüsslein-Volhardek eta Eric Wieschausek 1980an argitaratutako lan klasikoan. Aurkikuntza honen ondorioz 1995an Nobel saria eskuratu zuten, Edward B. Lewis genetistarekin batera, Drosophilaren enbrioien segmentazioa aurkitzeagatik. hh genearen funtzioaren galerak enbrioietan dentikuluak sortzen zituen, triku baten antza duten arantza modukoak. Philip Inghamek, Andrew P. McMahonek eta Clifford Tabinek gen homologoak aurkitu zituzten, ondoren, ornodunetan.

Hauetatik bi genek trikuen bi espezieren izena daramate, desert hedgehog eta indian hedhegog, baina Sonic hedgehogek Sonic the Hedgehog bideojokoko protagonistaren izena darama. Robert Riddle ikerlari postdoktoralak eman zion izena, bere emazte Betsy Wilderrek bideojoko aldizkari bat ekarri ziolako Sonicen iragarki batekin. Danio rerio arrainean hh geneak bikoiztuta daude: SHH a eta SHH b, alde batetik (lehenengoari, lehen, tiggywinkle hedgehog izena ematen zitzaion, Mrs. Tiggy-Winkleren omenez, Beatrix Potterrren haur literaturako pertsonaia) eta ihha eta ihhb (echinda hedgehog'' bezala ezagutzen zena, ekidna animaliaren ondorioz, baina ez Knuckles the Echidna pertsonaiaren ondorioz).

Erreferentziak

Kanpo-estekak 

7. kromosomako giza geneak
Proteinak
Morfogenoak
HINT domeinua
Zelulen komunikazioa
Estekatzaileak
Sonic the Hedgehog