Polizzello

Polizzello edo Polizzello mendiko toki arkeologikoa, ziuraski, K.a. XI.-VI. mendeen artean bizi izan zen.

Etimologia 
Izena, dirudienez, Polizelo Dinomenidearen izenetik dator. Beste tesi baten arabera, izena, grezieratik dator πολις Ειθηλος (Polizzello), grezierazko asentamendu bat adieraz dezakeena, ebidentzia arkeologikorik ez dagoen arren.

Geografia 

Tokia, itsas mailatik 877 metroko muino batean dago, eta Mussomelitik gertu dago, Caltanissetta probintzian.

Lekua, geografikoki, giza kokaleku bat ezartzeko egokia da, oso erraz defenda daitekeelako eta ur-iturriak daudelako. Bi ordoki ditu, horietatik txikienean, akropoliaren egoitza eta lehen asentamendu protohistoriko eta arkaikoa dago. Tokiak ekialde-mendebalde orientazioa du, ekialdetik sarbide bakarrarekin.

Historia 
Historikoki, guneak hiru une garrantzitsu izan ditu:
 Antzinako Brontze Aroa (K.a. XIX.-XVI. mendeak). Hortik geratzen dira Castelluccioren garaiko haitzulo-hilobi batzuk eta mendiaren ekialdeko aldean altzariak dituen etxola biribil bat.
 K.a. XI. mendetik IX. mendera arte, muinoaren tontorreko akropoli bat.
 K.a. VIII.-VI. mendeen artean, toki honetarako garapen goreneko garaia zen. Muinoaren ertz terrazatua zeharkatzen duen esparru monumental bat eta eraikin zirkular batzuk geratzen direlarik: kaperak, gurtzarako lekuak. Barnean, aparteko objektu historikoak aurkitu ziren: Polizzelloko kasket kretarra eta gerlari itifaliko baten buztinezko irudi bat (Polizzelloko gerlaria).
K.a. V. mendekoak dira Tenenoen etxearen hondarrak, zenbait logele dituen egoitza.

Iruditegia

Erreferentziak

Bibliografia 
 CASTELLANA, Giuseppe: La Sicilia nel II millennio a.C., Palermo, Salvatore Sciascia Editore, .
 HURÉ, Jean (2005): Storia della Sicilia dalle origini ai giorni nostri, Brugherio (MI), Brancato Editore, .
 PANVINI, Rosalba; GUZZONE, Carla; PALERMO, Dario (2009): Polizzello: Scavi del 2004 nell'area del santuario arcaico dell'acropoli, Regione Siciliana - Assessorato dei Beni Culturali, Ambientali e della Pubblica Istruzione Dipartimento dei Beni Culturali, Ambientali, dell’Educazione Permanente, dell’Architettura e dell’Arte Contemporanea, 84 or., .
 PICCOLO, Salvatore: Antiche Pietre. La cultura dei dolmen nella Preistoria della Sicilia sud-orientale, Morrone Editore, .
 STOPO, Salvatore (2002): Sicilia antica, Erroma, Newton Compton Ed., .
 TUSA, Sebastiano: La Sicilia nella preistoria, Palermo, Sellerio Editore, .
 VOZA, Giuseppe Voza: Nel segno dell'antico, Arnaldo Lombardi Editore, .

Ikus, gainera 

 Castelluccio di Noto
 Monte Grande
 Vassallaggi

Kanpo estekak 
 Dario Palermo
 Polizzelloko kaskoa
 Itifaliko
 Polizzelloko gerlaria

Siziliako aztarnategi arkeologikoak
Siziliako historiaurrea
Caltanissettako probintzia