Eladia Altuna

Eladia Altuna Balerdi (Irura, Gipuzkoa, 1918ko abuztuaren 26a - ib., 2009ko urriaren 24a) euskal erraketista profesionala izan zen 31 urtez. Irura izengoitiz jardun zuen pilotan. 7.000 partidatik gora jokatu zituen.

Biografia 
Eladiak umetatik izan zuen pilotarako zaletasuna, bere garaiko ume askok bezala. Elizpean aritzen ziren pilotan sasoiko gazte eta umeak, erretorea maisu zutela. Gaztetxoa zela heldu zitzaion Madrilera jokatzen joateko aukera.
Madrilgo "Madrid" frontoian egin zuen debuta. 1936ko otsailaren 2an jokatu zuen lehenengo partida. Gerra Zibilaren garaian, familiarekin batera Bartzelonara joan zen eta ondoren Frantziara. Itzuli ondoren, Espainiako ia frontoi guztietan jardun zuen, besteak beste; Madrileko F. Iberian, Chiqui-jain, F. Madriden. Bartzelonako Chiqui-jain, F. Condalen, F. Principal Palax-en. Salamancako Tormesen, baita Valentzian, Logroñon eta Sabadellen ere.

Kanpora jokatzen joateko eskaintzak ere izan zituen. Mexikora joateko maletak ere prest zituen, baina azken unean ez zuen aitaren baimenik lortu. Ama ere gaixorik zeukan, eta galerazi ez zion arren, nabaritzen zion pena hartzen zuela eskaintzen berri izaten zuen bakoitzean. Ama hil ondoren ordea, Habanara joan zen, "Habana-Madrid" frontoian jokatzera. Ez zuen luzaroan jokatzerik izan. Heldu eta hilabete batzuetara Kuban martxinada sortu zen eta etxeratu beharra izan zuen. Euskal Herriko frontoietan ere, etxeratzen zen garaian, partida batzuk jokatzeko aukera izan zuen; Donostiako Grosen eta Iruñean.

Pilotari bizitza luzean 7.000 partida jokatu ostean, 1968an, erretiroa hartzeko garaia zela iritzita, agur esan zion erraketari.

Bere sasoiko beste emakume asko bezala aitzindaria izan zen Eladia kirol munduan

Omenaldiak 

 Eladia Altuna izena du Irurako kale batek pilotariaren omenez.
 2007an, 89 urte zituela, Irurako jaietan suziria botatzeko ohorea izan zuen.
 2013ko ekainaren 8an Irurako Frontoian VII. Emakumea Pilotari Egunean omendu zuten beste pilotari batzuekin batera. 

 2020an 'Erraketistak' izena jarri zion Ibarrako Udalak Emeterio Arreseko pilotalekuari; GKo Gallerykoek margotu zuten murala. Aurreko urtean Izaskun Ayestaran erraketista ohia omendu zutenean hari zin egin zioten, erraketista guztien omenez, Emeterio Arreseko pilotalekuari Erraketistak izena jarriko ziotela. [7]

Sariak 
 Zilarrezko domina jaso zuen Kultura Ministerioak emanda kirol ibilbideagatik. 
 Hainbat trofeo ere eskuratu zituen.

Erreferentziak

Kanpo estekak 
 Eladia Altuna argazkiak. Raketistak datu basea
 Apostando por ellas. Historia de las raquetistas

 Erraketistak lehen eta orain. Dokumentala

 Emakume erraketistak. Erakusketa

 Erraketistak, aitzindariak pilotaren munduan

 Erraketistak Madrileko Barbieri Frontoian. Eladia Altuna haien artean

Gipuzkoako pilotariak
Irurarrak
Erraketistak
Emakume kirolariak