Europako Matematika Elkartea

Europako Matematika Elkartea (EMS) Europan matematikaren garapenari eskainitako europar erakundea da. Bere kideak Europako hainbat matematika elkarte, erakunde akademikoak eta banakako matematikariak dira. Egungo presidentea Volker Mehrmann da, Berlingo Unibertsitate Teknikoko Matematika Institutuko irakaslea.

Helburuak 
Elkarteak era guztietako matematikariak zerbitzatu nahi ditu unibertsitateetan, ikerketa institutuetan eta goi mailako hezkuntzako beste modalitate batzuetan. Helburuak dira

 Ikerketa matematikoa, hutsa nahiz aplikatua, sustatzea,
 Matematika hezkuntzaren problemetan laguntzea eta aholkuak ematea,
 Matematikak gizartearekin dituen harreman zabalagoez arduratzea,
 Hainbat herrialdetako matematikarien arteko elkarrekintza sustatzea,
 Europako matematikarien artean identitatearen zentzua ezartzea,
 Komunitate matematikoa ordezkatzea nazioz gaindiko erakundeetan.

EMS bera Nazioarteko Matematika Batasuneko kide afiliatua da eta Industria eta Matematika Aplikatuko Nazioarteko Kontseiluko kide bat.

Historia 
EMSren aitzindaria, Europako Matematika Kontseilua, 1978an sortu zen Helsinkiko Matematikarien Nazioarteko biltzarrean. Michael Atiyah jaunek zuzentzen zuen matematika elkarteen federazio informal hori. Europako Matematika Elkartea 1990eko urriaren 28an sortu zen Mądralin-en, Varsoviatik gertu, Polonian, eta Friedrich Hirzebruch presidente fundatzailea izan zen. Hasieran, EMSk 27 kide zituen. Pariseko Sorbona eta Panthéon-Sorbonne unibertsitateetan egin zen lehen Europako Matematika Biltzarra (ECM) 1992an, eta 4 urtez behin ospatzen da Europa osoko hainbat tokitan, EMS-k antolatuta. Hurrengo ECM-a 2020. urtean Esloveniako Portorozen izango da.

EMSko lehendakariak  

 Friedrich Hirzebruch, 1990–1994
 Jean-Pierre Bourguignon, 1995–1998
 Rolf Jeltsch, 1999-2002
 John Kingman, 2003-2006
 Ari Laptev, 2007-2010
 Marta Sanz-Solé, 2011-2014
 Pavel Exner, 2015-2018
 Volker Mehrmann, 2019-2023

Egitura eta Gobernantza 
EMSko gobernu-organoa  bere kontseilua da, EMSko kide diren elkarte guztiak ordezkatzen dituzten ordezkariak barne hartzen dituena, EMSko kide instituzional eta indibidualak ordezkatzen dituzten ordezkariekin batera. Kontseilua bi urtean behin biltzen da, eta presidentea eta batzorde betearazlea izendatzen ditu, horiek baitira elkartearen funtzionamenduaren arduradunak.

Batzorde Betearazleaz gain, EMSek batzorde iraunkorrak ditu: Matematika Aplikatua, Garapen-bidean dauden Herriak, Matematika Hezkuntza, ERCOM (Matematika Zientzietako Europako Ikerketa Zentroetako Zuzendariak), Etika, Europar Elkartasuna, Topaketak, Argitalpenak eta Zabalkunde Elektronikoa, Matematikarekiko kontzientziazio publikoa, Emakumeak Matematikan.

EMS arauak bere estatutuetan zehazten dira. EMSek Helsinkiko Unibertsitatean du egoitza.

Sariak 
Europako Matematika Biltzarra (ECM) lau urtez behin egiten da Elkartearen babespean. Horietan hamar EMS Sari ematen dira "35 urte baino zaharragoak ez diren ikertzaile gazteek Matematikaren ekarpen bikainak aitortzeko".

2000. urteaz geroztik, Felix Klein saria (Kaiserslautern-eko Industria Matematikako Institutuak emana) "zientzialari gazte bati edo zientzialari gazte talde txiki bati (normalean 38 urtetik beherakoei) ematen zaie industria-arazo zehatz eta zail bati industriaren asebetetze osoa betetzen duen irtenbide bikain bat emateko metodo sofistikatuak erabiltzeagatik. "

2012az geroztik, Otto Neugebauer Saria (Springer Verlag-ek emana) ikerlari edo ikertzaileen talde bati eman zaio "matematikaren historiaren arloan oso lan originala eta eragingarria izanik, edozein garaitan eta edozein eskualde geografikotan matematikaren garapena edo gai jakin bat matematikaren garapena ulertzea hobetzen duena".

Hona hemen sarituak orain arte  ( F ikur batek ondoren Fields domina lortu duten matematikariak adierazten ditu).

1992ko sariak 
EMS Sariak: Richard Borcherds (Erresuma Batua)F - Jens Franke (Alemania) - Alexander Goncharov (Errusia) - Maxim Kontsevich (Errusia)F - François Labourie (Frantzia) - Tomasz Łuczak (Polonia) - Stefan Müller (Alemania) - Vladimír Šverák ( Txekoslovakia) - Gábor Tardos (Hungaria) - Claire Voisin (Frantzia)

1996ko sariak 
EMS Sariak: Alexis Bonnet (Frantzia) - Timothy Gowers (Erresuma Batua)F - Annette Huber-Klawitter (Alemania) - Aise Johan de Jong (Herbehereak) - Dmitry Kramkov (Errusia) - Jiří Matoušek (Txekiar Errepublika) - Loïc Merel (Frantzia) - Grigori Perelman (Errusia)F, ezezkoa - Ricardo Pérez-Marco (Espainia/Frantzia) - Leonid Polterovich (Errusia/Israel)

2000ko sariak 
EMS Sariak: Semyon Alesker (Israel) - Raphaël Cerf (Frantzia) - Dennis Gaitsgory (Moldavia) - Emmanuel Grenier (Frantzia) - Dominic Joyce (Erresuma Batua) - Vincent Lafforgue (Frantzia) - Michael McQuillan (Erresuma Batua) - Stefan Nemirovski (Errusia) - Paul Seidel (Erresuma Batua / Italia) - Wendelin Werner (Frantzia)F

Felix Klein Saria: David C. Dobson (AEB)

2004ko sariak 
EMS Sariak: Franck Barthe (Frantzia) - Stefano Bianchini (Italia) - Paul Biran (Israel) - Elon Lindenstrauss (Israel)F - Andrei Okounkov (Errusia)F - Sylvia Serfaty (Frantzia) - Stanislav Smirnov (Errusia)F - Xavier Tolsa (Espainia) - Warwick Tucker (Australia / Suedia) - Otmar Venjakob (Alemania)

Felix Klein Saria: Ez da eman

2008ko sariak 
EMS Sariak: Artur Avila (Brasil)F - Alexei Borodin (Errusia) - Ben J. Green (Erresuma Batua) - Olga Holtz (Errusia) - Boáz Klartag (Israel) - Alexander Kuznetsov (Errusia) - Assaf Naor (AEB / Israel) - Laure Saint-Raymond (Frantzia) - Agata Smoktunowicz (Polonia) - Cédric Villani (Frantzia)F

Felix Klein Saria: Josselin Garnier (Frantzia)

2012ko sariak 
EMS Sariak: Simon Brendle (Alemania) - Emmanuel Breuillard (Frantzia) - Alessio Figalli (Italia)F - Adrian Ioana (Errumania) - Mathieu Lewin (Frantzia) - Ciprian Manolescu (Errumania) - Grégory Miermont (Frantzia) - Sophie Morel (Frantzia) ) - Tom Sanders (Erresuma Batua) - Corinna Ulcigrai (Italia) -

Felix Klein Saria: Emmanuel Trélat (Frantzia)

Otto Neugebauer Saria: Jan P. Hogendijk (Herbehereak)

2016ko sariak 
EMS Sariak: Sara Zahedi (Iran-Suedia) - Mark Braverman (Israel) - Vincent Calvez (Frantzia) - Guido de Philippis (Italia) - Peter Scholze (Alemania)F - Péter Varjú (Hungaria) - Thomas Willwacher (Alemania) - James Maynard (Erresuma Batua) - Hugo Duminil-Copin (Frantzia) - Geordie Williamson (Australia)

Felix Klein Saria: Patrice Hauret (Frantzia)

Otto Neugebauer Saria: Jeremy Gray (Erresuma Batua)

Elkarte bazkideak

Nazioarteko elkarte bazkideak 

 Industriako Matematikaren Europako Partzuergoa - ECMI
 Biologia Matematiko eta Teorikoko Europako Elkartea - ESMTB
 Matematika Aplikatuaren eta Mekanikaren Elkartea - GAMM
 Matematika Aplikatuaren eta Mekanikaren Nazioarteko Elkartea
 Europako Hego Ekialdeko Matematika Elkartea - MASSEE

Elkarte bazkide nazionalak 

 Austriako Matematika Elkartea
 Bielorrusiako Matematika Elkartea
 Belgikako Matematika Elkartea
 Belgikako Estatistika Elkartea
 Bosniako Matematika Elkartea
 Bulgariako Matematikarien Batasuna
 Kroaziako Matematika Elkartea
 Zipreko Matematika Elkartea
 Txekiako Matematika Elkartea
 Danimarkako Matematika Elkartea
 Edinburgoko Matematika Elkartea
 Estoniako Matematika Elkartea
 Finlandiako Matematika Elkartea
 Frantziako Matematika Elkartea
 Aplikatutako eta Industria Matematikarien Elkartea
 Alemaniako Matematika Elkartea
 Georgiako Matematika Batasuna
 Greziako Matematika Elkartea
 János Bolyai Matematika Elkartea
 Islandiako Matematika Elkartea
 Matematika Institutua eta bere Aplikazioak
 Irlandako Matematika Elkartea
 Israeleko Matematika Batasuna
 Italiako Ekonomia eta Gizarte Zientzietan Aplikatutako Matematika Elkartea
 Italiako Matematika Aplikatu eta Industrialeko Elkartea (SIMAI)
 Italiako Matematika Batasuna
 Kharkov Matematika Elkartea
 Kosovoko Matematika Elkartea
 Letoniako Matematika Elkartea
 Lituaniako Matematika Elkartea
 Londresko Matematika Elkartea
 Luxenburgoko Matematika Elkartea
 Mazedoniako Matematika/Informatika Elkartea
 Maltako Matematika Elkartea
 Norvegiako Matematika Elkartea
 Norvegiako Estatistika Elkartea
 Poloniako Matematika Elkartea
 Portugalgo Matematika Elkartea
 Espainiako Matematika Errege Elkartea
 Errumaniako Matematika Elkartea
 Errumaniako Matematikarien Elkartea
 Herbehereetako Matematika Errege Elkartea
 Esloveniako Matematika Aplikatuen eta Diskretuen Elkartea
 Matematika Aplikatu eta Industrialeko Elkartea (SMAI)
 Espainiako Matematika Aplikatuen Elkartea
 Kataluniako Matematika Elkartea
 Espainiako Estatistika eta Operazioen Ikerketarako Elkartea
 Suediako Matematika Elkartea
 Suediako Estatistika Elkartea
 Suitzako Matematika Elkartea
 Turkiako Matematika Elkartea
 Moskuko Matematika Elkartea
 Esloveniako Matematikarien, Fisikarien eta Astronomoen Elkartea
 San Petersburgoko Matematika Elkartea
 Ukrainako Matematika Elkartea
 Uralgo Matematika Elkartea
 Eslovakiako Matematikarien eta Fisikarien Batasuna - JSMF
 Voronezheko Matematika Elkartea

Argitalpenak 
EMS 20 aldizkari akademiko baino gehiago argitaratzen dituen EMS Press argitaletxearen akziodun bakarra da.

 Algebraic Geometry 
 Annales de l’Institut Henri Poincaré D
 Commentarii Mathematici Helvetici
 Elemente der Mathematik
 EMS Surveys in Mathematical Sciences
 Groups, Geometry, and Dynamics
 Interfaces and Free Boundaries
 Journal of Combinatorial Algebra
 Journal of Fractal Geometry
 Journal of Noncommutative Geometry
 Journal of Spectral Theory
 Journal of the European Mathematical Society
 L'Enseignement Mathématique
 Portugaliae Mathematica
 Publications of the Research Institute for Mathematical Sciences
 Quantum Topology
 Padurako Seminario Matematico della Università di Rendiconti
 Rendiconti Lincei - Matematica e Applicazioni
 Revista Matemática Iberoamericana
 Zeitschrift for Analysis eta ihre Anwendungen

EMS Press-ek, gainera, matematikako gaiei buruzko 200 ikerketa liburu argitaratu ditu.

Horrez gain, Europako Matematika Elkartearen Buletina argitaratzen du, 1991n sortu zen EMS Buletina izenekoa. Matematikako ikerketan izandako azken garapeneko albisteak eta erakusketak biltzen ditu.   Hiruhilekokoa da eta sarbidea irekia da. Egungo editore nagusia Valentin Zagrebnov da (2016–).

Erreferentziak

Ikus, gainera 
 Zerrenda:Matematika elkarteak

Kanpo estekak 

Europako erakundeak
Matematikako elkarteak