Mia Hamm

Mariel Margaret Hamm-Garciaparra (Selma, Alabama, Ameriketako Estatu Batuak, 1972ko martxoaren 17a) futbol jokalari ohia, bi aldiz urrezko domina olinpikoa eta  Emakumezkoen Munduko Futbol Txapelketa (FIFA) irabazlea. Futboleko izar izendatu zuten, eta 1987tik 2004ra Estatu Batuetako emakumezkoen futboleko talde nazionalerako aurrelari gisa jokatu zuen.

Biografia 
Selman jaioa, Alabama, Mia Bill eta Stephanie Hamm-en sei seme-alabetatik laugarrena izan zen. Txikia zela oinak zuzentzeko aparatua erabili zuen. Ameriketako Estatu Batuetako Aireko Armadan hazi zen. Bost urte zituela, Wichita Fallsen (Texas) bizi zela, lehen futbol-taldean sartu zen.

1987ko Estatu Batuetako Jaialdi Olinpikoan jokatu zuen, Estatu Batuetako emakumezkoen futbol-talde nazionalean jokalari gazteena. Hammek urtebete eman zuen Burkeko (Virginia) Lake Braddock bigarren hezkuntzako eskolan, eta Lake Braddock futbol-taldeari 1989ko estatuko txapelketak irabazten lagundu zion.

1989tik 1993ra, Ipar Carolinako Chapel Hileko Unibertsitatean izan zen.  All-American ohoreak irabazi zituen, Atlantikoko Kostako Konferentziako Urteko Jokalari izendatu zuten hiru urtez jarraian, eta ACC Urteko Atleta izendatu zuten 1993 eta 1994 urteetan. Ipar Carolinatik graduatu zen 1994an, ACCren erregistroekin helburuetarako (103), asistentzietarako (72) eta puntu totaletarako (278). 2003an, bera eta Michael Jordan izendatu zituzten konferentziaren lehen berrogeita hamar urteetako ACCko atletarik onenak.

Estatu Batuetako emakume-talde nazionaleko kidea izan zen eta 1993an zilarrezko domina irabazi zuen Udako Unibertsitate lehiaketan, Buffalon.

2001ean, Women's United Soccer Association (WUSA), eta Washington Freedom-erako jokatu zuen 2001etik 2003ra bitartean. Ligaren historian zehar, Hamm izendatu zuten ligako izarra, eta gogor erabili zuten marketinean eta sustapenean. 2001ean egindako publizitateko 1.000 exekutiboko inkesta batean, Anna Kournikovak baino ia bi aldiz boto gehiago jaso zituen "atletarik erakargarrienak".

Belauneko lesio bat izan zuen 2001eko azaroan, eta jokoz kanpo eduki zuen zenbait hilabetez 2002. urtearen hasieran. 2002ko denboraldiaren erdia baino ez zuen jokatu, hala ere zortzi lorpen izan zituen. Taldeak hirugarren postua lortu zuen 2002ko denboraldian, 11-5–5 erregistro batekin, eta playoffetara jo zuen. Filadelfiako 1–0 kargaren aurkako finalerdia irabazi ondoren, taldea 3–2 garaitu zuen WUSA Sortzaileen Kopan. 

2004ko Atenasko Joko Olinpikoen ondoren erretiroa iragarri zuen.   Estatu Batuek Mexiko 5-0 garaitu zuten eta Hamm-ek bi helburutan lagundu zuen.

1999an, Mia Hamm Fundazioa sortu zuen, bere neba anemia aplasikoaz hil eta gero. Hezur-muinaren edo muinaren transplantea behar duten familientzako kontzientziazioa sustatu eta funtsak biltzen ditu, eta fundazioak pertsonak hezur-muinaren erregistro nazionalean erregistratzera bultzatzen ditu, eta funtsak ematen dizkio UNC Health Care and Children's Hospital Los Angelesi. Halaber, kirolaren bidez emakumeak ahalduntzeko aukerak sortzea du helburu. Hammek urteroko futbol-partida antolatu du Los Angelesen, fundazioari laguntzeko.

Bartzelona Futbol Klubaren munduko enbaxadorea da. 2014ko urrian, Los Angeles FC Liga Nagusiko jabekide gisa izango zela iragarri zuten. Hilabete bere, Serie A, A.S. Roma telesaileko zuzendaritza-batzordean sartu zen. Telesaila Estatu Batuetako inbertitzaileen jabetzakoa da. Joe Biden lehendakariordearekin eta Jill Bidenekin batera, 2015eko Emakumeen Munduko Kopako finalean AEBren ordezkari aritu zen, Vancouverren.

Argitalpenak 

 Go For the Goal: A Champion's Guide to Winning in Soccer and Life.
 Winners Never Quit.

Karrera-estatistikak

Munduko Kopako partidak eta txapelketa olinpikoak 
Estatu Batuetako futbol-talde nazionaleko kide gisa lehiatuko da FIFAko Emakumeen Munduko Txapelketan lau biderrez: 1991ren inaugurazioa Txinan, 1995 Suedian, eta 1999 eta 2003 Estatu Batuetan. Hiru Udako Joko Olinpikotan parte hartu du: 1996 Atlantan, 2000 Sidneyn eta 2004 Atenasen. Guztira, 38 partidatan jokatu zuen, eta 13 gol lortu zituen nazioarteko zazpi txapelketatan. Taldeko kideekin, Hamm-ek hirugarren postua lortu zuen 1995ean eta 2003an Munduko Kopako bi txapelketetan, bigarrena 2000ko Joko Olinpikoetan eta lehena nazioarteko beste lau txapelketetan.

Nazioarteko lorpenak

Sariak eta Aitortzak 

 1994tik 1998ra bitartean hiru ESPY sari irabazi zituen, urteko futbol jokalaria eta urteko atleta femeninoa barne.
 1999ko ekainean, Nikek bere campus korporatiboko eraikinik handiena izendatu zuen Hamm-en ondoren.
 1993an eta 1994an, Honda Sports saria irabazi zuen  emakumezkoen futboleko jokalari onenaren kategorian, eta Exquisi-Broderick Kopa irabazi zuen 1994an, munduko atletarik onenaren saria.
 1997 eta 1999an urteko kirolari izendatu zuen Emakumeen Kirol Fundazioak .
 2000ko abenduan, XX. mendeko hiru futbolari onenetariko bat izendatu zuten Hamm FIFAko Emakume Jokalaria Sarian, eta Sun Wen eta Michelle Aker kideak bakarrik amaitu zituen.
 2004ko martxoan, FIFA 100 zerrendan sartu zen.
 2006an, Alabama Sports Hall of Fame-n sartu zuten, eta ondoren, Texas Sports Hall of Fame-n, 2008ko martxoaren 11n.
 2007an, Futbolaren Famaren Areto Nazionalean sartu zen.
 2008an, bere siluetaren irudi bat erabili zuten Estatu Batuetako emakumezkoen futboleko bigarren liga profesionaleko logotipoan: Women's Professional Soccer.
 2012an, ESPNk atleta emakumezko handiena izendatu zuen.
 2013an, Mexikoko Pachuca hiriko World Football Hall of Fame sartu zuten.
 2013an, USWNT All-Time Best XI izendatu zuten.
 2014an, Hammek ESPNWren Impact 25 izendatu zuten; Golden Foot Legends Award-en onuradun ere izan zen.
 2021ean, National Women´s Hall of Fame sartu zuten.

Txapelketak

Irudi galeria

Erreferentziak

Ikus, gainera 
 Emakumezkoen Munduko Futbol Txapelketa
 Futbol

Kanpo estekak 
 Mia Hamm, (2017, Makers: Women Who Make America)

Alabamarrak
Ameriketako Estatu Batuetako emakume futbolariak
2004ko Udako Olinpiar Jokoetako dominadunak
2000ko Udako Olinpiar Jokoetako dominadunak
1996ko Udako Olinpiar Jokoetako dominadunak
2004ko Udako Olinpiar Jokoetako futbolariak
2000ko Udako Olinpiar Jokoetako futbolariak
1996ko Udako Olinpiar Jokoetako futbolariak
Filantropoak