Carmen Castilla Polo

Carmen Castilla Polo (Logroño, 1895eko azaroaren 16a - Madril, 1979ko martxoaren 5a). Lehen Hezkuntzako hezitzailea eta ikuskatzailea izan zen. Madrilgo Goi Mailako Irakasle Eskolan ikasi zuen, eta Maestra Normal titulua eskuratu zuen 1920ko udaberrian, zientzia atalean.

Ibilbidea 
Cesáreo Castilla Moleda enpresariaren eta Rosa Polo Ortigosa errioxarraren arteko ezkontzaren hamaika seme-alabetako lehena izan zen. Emilio Álvarez Cot izan zuen senarra, gerra zibilean hil zena.

Maistra-titulua lortu ondoren, Madrilgo Goi Mailako Irakasle Eskolan 1919an, Bigarren Hezkuntzako Institutu Eskolako irakasle gisa jardun zuen 1918-1919 eta 1919-1920 ikasturteetan. 1920ko udan Lehen Hezkuntzako ikuskatzaileen kidegoan sartu zen, eta Teruel probintziara joan zen lanera.

Ikasle garaian, andereñoen Egoitzan bizi izan zen, eta han adiskidetasun handia izan zuen María de Maeztu zuzendariarekin. Pixka bat aurrerago, 1921 eta 1922 urteen artean, Northamptoneko Andereñoen Egoitzaren eta Smith College-ren (Massachusetts, Estatu Batuetan) arteko trukean parte hartzeko aukera izan zuen. Bidaia horrek ekarpen handia egin zion bere ibilbide profesionalari, eta Biologia eta eskola-antolakuntza ikasi zituen. Smith Collegen pedagogia, zientziak eta zoologia irakasten ziren klaseetara joan zen. Ikasten ari zela, eskolak eta unibertsitateak bisitatzeko ere aprobetxatu zuen.

1922-23 bitartean, Natur Zientzien Museo Nazionalean aritu zen lanean, Zoologiako Laborategian. Bertan, azterketa konparatibo bat egin zuen, Estatu Batuetan Drosophila Melanogaster aztertzeko erabilitako metodoen eta Espainian antzeko espezieetarako erabilitako metodoen artean. Lana ezin izan zuen amaitu denbora faltagatik, baina Carmen Castilla Poloren eta Museoko arduradunen eskaerak gorabehera, Instrukzio Publikoaren Kontseiluak 1923ko azaroan diktaminatu zuen ezin zela handitzerik eman, azaldutako arrazoia ez baitzen hura emateko arrazoietan sartzen.

Hala, Carmen Castilla Polo Lehen Hezkuntzako ikuskatzaile-lanera itzuli zen, eta, Espainiako hainbat probintziatan lanean aritu ondoren, 1932an Madrilgo Lehen Hezkuntzako ikuskatzaile-postua lortu zuen. Kargu horretan, 1939ko udaberrira arte aritu zen lanean, gerra zibila amaitu baino lehentxeago arte. Gerra zibilean, Valentziako Erkidegorako haurrentzako espedizioak antolatzeaz arduratu zen, Castelló probintziako Haurren Laguntzarako Patronatuko kidea baitzen. Gerra Zibila amaitu ondoren, arazketa-espedientea ireki zitzaion, eta 1940an ebatzi zen, Ikuskatzaileen Kidegotik behin betiko aldenduz. 1940ko neguan, Gerra Kontseiluaren mende jarri zuten, Irakaskuntzako Langileen Sindikatuko kide zelako (UGTko Espainiako Langileen Federazioko kide izan zen, eta 1931tik Madrilgo ASean afiliatuta egon zen) eta Alderdi Sozialistako kide zelako, baina kasua artxibatu eta absolbitu egin zuten. Hala ere, 1940 eta 1947 artean igaro behar izan zuen frankismoaren nahitaezko arazketa. 1947an, 1940ko uztailaren 26ko Ministerio Agindua bertan behera utzi zen, ikuskatzaileen kidegotik kanporatu zutena eta Lugoko probintziako ikuskatzaile izendatu zuten.

Carmen Castilla Polok ikasten jarraitu zuen, eta gor-mutuen irakasle bereziaren diploma lortu zuen 1955 eta 1956 urteen artean, eta logopedia eta foniatria elkartearen bazkide sortzailea izan zen. Lehen Hezkuntzako ikuskatzaile gisa aritu zen erretiroa hartu zuen arte, 70 urterekin, 1965ean Guadalajara eta Cuenca probintzietan, Lugorekin batera.

Heriotza 

Madrilen hil zen 1979ko martxoaren 5ean, 83 urte zituela.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Errioxarrak
Espainiako Bigarren Errepublikako maistrak
Diktadura frankistaren errepresioaren biktimak
Maistrak