Bestaberri

Bestaberri izenarekin Euskal Herriko lurralde batzuetan, bereziki Nafarroa Garaiko iparraldean eta Ipar Euskal Herrian, Gorpuztia ospatzen da. Ospakizun horietan, esanahi erlijiosoaz gainera, elementu folkloriko nabariak biltzen dira. Sinkretismo handiko festa da, beraz. Iparraldean, festaren ezaugarri nagusietariko bat napoleondar guardiaren desfilea da. Mendekoste ondoren bi igande jarraian ospatzen da. Nafarroa Beherean, Heleta, Armendaritze, Donamartiri, Donoztiri, Bithiriña, Ortzaize, Bidarrai eta Ostankoa herrietan ospatua da; Lapurdin, Lekorne, Makea, Luhuso, Kanbo, Baiona, Donibane Lohizune, Ziburu, Senpere eta Itsasun; azkenik, Zuberoko Etxarri herrian ospatua da.

Armendariztarrak 
Armendariztarrak bereziki ezagunak dira, hau da, Nafarroa Behereko Armendaritze herrian egiten diren ekitaldiak. 2018tik Frantziako Kultura Ondare Immaterialaren izendapena du. XIX. mendean, Marie Garaik irudikatu zuen ospakizuna, lehenengo aldiz oihal gainean. Martxan (eta ez dantzetan, garai bereko tradizioa den bezala) guardia jantzia ikus daiteke.

Napoleondar guardiaren desfilea 
"Guardia nazionala" ere deituta, eskolta horrek Gorpuzti ekitaldian funtsezko garrantzia du liturgian. Parrokiako apaizarekin eta Sakramentuarekin erromeria egiteaz gain kantatzen dituzten kanta tradizionalak azpimarratu behar dira. Bi antropologok, Michel Guilcher (1972an) eta Marcel Etchehandy (1989an), guardia hori aztertu zuten. Zaindari horiek eukaristia daraman apaizari eskolta ematen diote.

Bi lerrotan antolatuta, hona hemen guardia nola amtolatzen den goardia Armendaritzen, prozesioaren burutik bukaeraraino:

Ospatzen duten herriek 
Ipar Euskal Herrian Lapurdin eta Nafarroa Beherean ospatzen da. Hona hemen herri batzuk:
 Armendaritze
 Kanbo
 Heleta
 Iholdi
 Donamartiri
 Bidarrai
 Ortzaize

Erreferentziak

Kanpo-estekak 
 Armendaritzeko Besta Berriren inguruko bideoa.
 Prozesioa Donamartirin.
 Prozesioa Heletan.
 :Frantziako Kultura Ondare Immaterialaren izendapenaren fitxa.

Euskal Herriko jaiak
Prozesioak
Gorpuztia
Armendaritze
Kanbo
Heleta
Iholdi
Donamartiri
Ortzaize
Bidarrai
Nafarroa Behereko jaiak