Errementari (filma)

Errementari 2017an Paul Urkijo arabar zuzendariak egindako euskal filma da, Patxi Errementariaren kondairan oinarritua.

2017ko Sitgesko Fantasiazko Zinemaldian aurkeztu zuten eta 2018ko martxoaren 2an estreinatu zuten zinema aretoetan. 2018ko urriaren 12tik aurrera Netflixen ikus daiteke euskaraz.

Sinopsia 

Hamar urte pasatu dira 1833ko Lehen Karlistalditik. Arabako herrixka batean, Alfredo izeneko Diputazioko komisario bat gertakari bat ikertzen ari da, eta arrastoek basoaren sakonean dagoen errementeria beldurgarri batera daramate.

Aktoreak 
 Kandido Uranga: Patxi
 Eneko Sagardoy: Sartael
 Uma Bracaglia: Usue
 Ramon Agirre: Alfredo
 Gorka Aginagalde: Tenientea
 Josean Bengoetxea: Santi
 José Ramón Argoitia: Mateo
 Iñigo de la Iglesia: Miguel
 Gotzon Sanchez: Faustino
 Aitor Urcelai: Benito
 Itziar Ituño: Ana
 Maite Bastos: Blanca
 Zigor Bilbao: Nestor
 Jon Ander Alonso: Lucas
 Naia Garcia: Cristina
 Haizea Garcia: Claudia
 Unax Gonzalez: Asier
 Elias García: isabeldar soldadua
 Pako Eizagirre: merkataria
 Almudena Cid: Maite
 Urko Olazabal: soldadu karlista
 Ander Pardo: isabeldar soldadua
 José Ruiz de Azúa: fraidea
 Ioar Argomaniz: soldadu karlista
 Ortzi Acosta: gizon gaztea

Sariak 
 Donostiako Fantasiazko eta Beldurrezko Zinemaren Astearen ikusleen saria (2017)
 Esloveniako Grossmannov festival filma in vina sarietan, luzemetraia onenari saria eta filme onenaren ikusleen saria (2018).
 Espainiako Goia Sarietan, izendapena efektu berezi onenaren sailean (2019).
 Portugaleko Festival Internacional de Cinema de Terror de Lisboa sarietan, izendapena Europako filme onenaren sailean (2018).

Hizkuntza 
Arabako herrixka batean girotua, Arabako euskalkian oinarritutako euskalki sorberri batean grabatu zuten Koldo Zuazo eta Gorka Lazkano hizkuntzalarien laguntzaz. Horretarako Urdiaingo aditz sistema hartu zuten, bertoko euskalkia bizirik dagoelako, eta inguru horretako euskarak lotura duelako Arabakoarekin. Bestalde, Arabako euskararen hainbat elementu erabili zituzten: -gaz deklinabidea, a letraz bukatzen ziren hitzei e eranstea (hormea, zaratea...), egin aditza tartekatzea eta aurreko aditzari -tu gehitzea (hartu egizu), i letrarekin bukatzen ziren aditzek azken hizkia galtzea (ikus dot, ekar dot...), eta b eta p letrak batzuetan f bihurtzea ifini, ipini-ren ordez. Hala ere, ulergarritasuna mantentzeko ez zuten beti egin.

Bitxikeriak 

 Filmeko herritarrak arabako euskalkian mintzo diren arren, beste pertsonaia batzuk euskara batua darabilte: liberalek, hiritarrek eta deabruak. Narratzailea, aldiz, Ataungo euskaraz mintzo da, historioa jaso zuen Barandiaran Ataundarrari keinu eginez.
 Patxiren papera egiten duen Kandido Urangak parte hartu zuen lehenago ere ipuin horren moldaketa batean. Kalabaza Tripontzia filmeko interpretazio modernoan ahotsa eman zion pertsonaia bati, galtzagorri deabruari eman ere.
 Eneko Sagardoik makillaje eta protesi ugari zeraman soinean grabaketan zehar, eta hori ezarri eta kentzeko ordu luzez egon behar izaten zuen makilatzaileen menpe.
 Alfredo pertsonaiaren berokia berde kolorekoa da, ongi igertzen ez bada ere. Arrazoia filmea girotua den garaian aberatsen artean modan zen kolorea zela da. Izan ere, horregatik deitzen zitzaien jauntxoei "letxugino".
 Filmean ageri diren karlistek txapel zuria daramate, normalean txapel gorriz irudikatzen diren arren. Izan ere, karlisten txapelak ez ziren beti gorriak izan, eta hasieran zuriak janzten zituzten, merkeagoak izaki.
 Patxiren burdinolako kanpoko eta barneko eszenak grabatzeko bi burdinola ezberdinetara jo zuten.

Erreferentziak

Kanpo estekak 
 Clif de Hory Errementariren inguruan, zinea.eus atarian

Euskal Herriko filmak
Euskarazko filmak
Folk beldurrezko filmak
Fantasiazko filmak
Karlistaldiei buruzko filmak
Euskal Herriko mitologiari buruzko filmak
Araban girotutako filmak
Euskal Herriko Aro Garaikidean girotutako filmak
1840ko hamarkadan girotutako filmak