Ziziphus lotus

Ziziphus lotusa Rhamnaceae familiako zuhaixka hostogalkorra da. Jatorriz, Mediterraneo eskualdekoa, Sahararaino hedatzen da . "Jujuba" izeneko hainbat espezietako bat da, eta Ziziphus jujuba egiazko jujubarekin antzekotasun handia du.

Deskribapena 

Ziziphus lotusak 2–5 metro luze izatera irits daitezke (6,6–16,4 oin), 5 cm inguruko hosto berde distiratsuak ditu, eta fruitu jangarriak ematen ditu: 1–1,5 cmko diametroko globo-itxurako drupa hori ilunak.

Ohiko izenak 
Fruitua izendatzeko, ingelesez nabk (ar: نَبْق) arabierazko mailegu‎a erabiltzen dute.

Bestalde, askotariko izenak har ditzake herrialdearen arabera. Arabieraz, ohiko izena sidr, edo rubeida dira ( "bere adaburuaren formagatik"), Tunisian nbeg eta Libanon annab.  Zipren landarearen izena palloura (grezieraz: παλλούρα) edo konnarka (grezieraz: κονναρκά) da. 

Euskaraz, loto-zuhaitza

Aipamen kultural eta erlijiosoak 
Askotan uste izan da Ziziphus lotus greziar mitologiako loto-zuhaitza dela.  Zenbait adituren ustez, Odisean aipatzen diren lotojaleek zuhaitz horren fruituak jaten zituzten. Horren ondorioz, narkotizatuak balira bezala, egoera apatiko baketsu batean bizi ziren.

Erroman, Vulkanoren tenplu ondoan bazegoen loto-zuhaitz sakratu bat Romulok landatua, Odiseako konpositorearen garaikidea omen zen Romulo (K.a. VIII. mendekoa). Plinio Zaharraren garaian, 700 urte geroago, zuhaitza zutik zirauen. 

Arabieraz hitz egiten duten eskualdeetan, bai Ziziphus Lotusa, bai jujubondoa estuki lotuta daude Koranean aipatzen diren loto-zuhaitzekin (sidr)  . Palestinan, berriz, Ziziphus Arantza-christi zuhaitzari deitzen diote sidr .  Bestalde, arabiar munduan Europako zein Txinako jujubondoak loto-zuhaitzekin (sidr) ere lotuta daude .  

Richard Francis Burton, XIX. mendeko esploratzaile ingelesak esan zuen, Muhammad Profetaren hilobia barne hartzen duen Medinako meskitan loto-zuhaitz zahar bat ikusi zuela. Fatimah profetaren alabari eskainitako lore-baratzean zegoen. Zuhaitzaren fruituak erromesei saltzen zizkieten, eta hostoak gorpuak garbitzeko erabiltzen zituzten.

Erreferentziak

Ikus, gainera 
 Jujubondo
 Lotojaleak

Kanpo estekak 

 Ziziphus lotus  Mendebaldeko Afrikako landareak - Argazki Gida.

Rhamnaceae
Fruitu arbolak
1788. urtean deskribatutako taxoiak