Atis

Atis ( edo , , ) edo Attis, galdutako eta berreskuratutako landarediaren jainkoa da; udaberriaren irudia. Frigiar jatorrikoa, Zibeleren kultuarekin lotu zen. Erromatar irudigintzan, frigiar txanoarekin irudikatzen zen, Ekialdean zuen bere jatorria adierazteko, Ekialdetik etorri ziren beste jainkoekin egiten zen legez.

Teodosio Iek, Tesalonikako Ediktuarekin (380), gurtza paganoak debekatu zituen, Attisena barne.

Etimologia 
Attis anatoliar jatorriko izena da, eta erroa Atalo izen ezagunean agertzen da, adibidez Atalo I, Pergamokoa. Aita esan nahi du, “attas” hitz hitita eta Pala herriaren hizkuntzako "papas" hitza bezala, eta Zeusi ere aplikatzen zitzaion, Frigian eta Bitinian, harekin nahasten baitzen.

Mitoa 
Hari atxikitako mitologiaren arabera, Attis Frigiako artzain bat zen, Zibeleren kutuna, eta birjina izango zela agindu zion jainkosari. Ez zuen, ordea, hitza bete eta Sangario erregearen alabarekin ezkondu zen. Jainkosak mendekuz irenarazi zuen. Ebaketak heriotza ekarri zion eta Zibelek, hunkiturik, berpiztu eta pinu bihurtu zuen.

Beste mito baten arabera, Pessinosko erregea Midas zen. Ezkontzaren kanta abesten ari zirenean, Agdistis / Cybele bere botere transzendentean agertu zen, Attis zoratu egin zen eta pinu baten azpian zikiratu zen. Hil zenean, bioletak agertu ziren bere odolaz erori zen lekuan. Attisen aitaginarreba izan behar zuena, Attisen ekimena errepikatu zuen. Horrela, koribanteak sortu ziren, Zibeles jainkosari kontsakratutako apaiz zikiratuak Agdistisek Zeusi eskatu zion gaztea berriro bizitzara itzultzeko, baina Zeusek ezin zuen hori egin, eta gutxienez, bere gorputza ez zela deskonposatuko zin egin zuen, bere ilea ederra hazten jarraituko zuela eta hatz txikia mugitu ahal izango zuela.

Oharrak

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Bizitza, heriotza eta berpizkunde jainkoak
Nekazaritzaren jainkoak
Greziar jainkoak
Antzinako Anatolia