Oxoi

Kimika organikoan oxoia beste substantzia kimiko batetik eratorritako konposatu-mota da, non jatorrizko konposatuaren fosforo-sufre loturetako bat fosforo-oxigeno lotura bihurtu den.

Organofosfatoen taldeko pestiziden artean aurki daitezke oxoien adibide garrantzitsuak. Produktu kimiko horietako batzuek, hala nola malatioiak, diazinoiak eta paratioiak, ez dute toxikotasun nagusia jatorrizko forman adierazten. Aitzitik, animalien metabolismoak fosforo-sufre lotura bat kanbiarazten du fosforo-oxigeno lotura bilakatuz, eta ondorioz, konposatu horiek oxoi bihurtzen ditu; malaoxoi, diazoxoi eta paraoxoi hurrenez hurren. Malatioiaren kasua adibidez,

C10H19O6PS2 ->[metab.] C10H19O7PS

Oxoiek azetilkolinesterasa inhibitzen dute, eta azetilkolina modu kontrolaezinean metatzen da, eta kalte handiak eragiten dizkiote animaliaren nerbio-sistemari.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Organofosfatoak
Nitrobenzenoak