Ketikoti

Ketikoti (kate-apurtzea) esaten diote Surinameko, Emantzipazio Egunari. Uztailaren 1ean esklabotzaren amaiera ospatzen dute.

Historia 
1644ean Amsterdamen eta bere lur eremuetan gizon guztiak libre zirela sinatu bazen ere, 600.000 pertsona inguru esklabizatu eta plantazioetan lan egitera behartu zituzten. Ikerketa baten arabera, Herbeheretako Errege-etxeak 545 milioi euro irabazi zituen 1675 eta 1770  urte artean izandako kolonietan, non esplotazioa eta bortzazko lana oinarrizkoak izan ziren.

1863an esklabotza indargabetu zuten Herbehereek Surinam eta Herbehereetako Antilletan, baina praktikan esklabotza beste hamar urtez jarraitu zuen. Izan ere haciendetan bortxazko lana mantendu zen. 1873tik aurrera, esklabo izandako pertsona ugari Paramaribora migratu zuten.

Parkamena eskatzea 
Ikerketa baten ondoren, 2022an Herbeheretako banku zentralaren zuzendariak parkamena eskatu zuen banku horrek esklabotzan izan zuen parte-hartzeagatik.

2023ko uztailaren 1ean ospatutako ketikotian, Willem-Alexander Herbehereetakoak Orange-Nassau errege-etxeak esklabotzan izan zuen paperagatik parkamena eskatu zuen. Urte hasieran ere, Mark Rutte ministroak gauza berbera egin zuen. Black Manifesto eta The Black Archives taldeek parkamen eskatze soila kritikatu dute, izan ere ez da erreparazio planik aurreikusten.

Erreferentziak

Ikus, gainera 

 Herbeheretar Inperioa
 Guyana Nederlandarra
 Karibeko Herbehereak

Kanpo estekak 
 Zeelanda Berriko esklabotzari buruzko webgunea

Surinamgo historia
Abolizionismoa
Herbehereetako historia