Dunetako azpibeltz

Dunetako azpibeltza (Agaricus devoniensis) Agaricaceae familiako onddo espezie bat da.

Deskribapena 
Kapela: 4 eta 8 cm bitarteko diametrokoa, ganbil-submamelonatua eta gero ganbil-lautik pixka bat deprimitura. Ertz fina du, soberakinekin, uhindu-bihurgunetsua eta konbolututik inkurbatura eta batzuetan lazeratua. Azal leuna eta zetaduna du; zurixka, baina esfumatura horixka batekin eta eskuetan erabiltzean tonu arrosak edo ardo kolorekoak hartzen ditu.

Orriak: Estu, meheak, sabeldun samarrak eta libreak; arrosa zurbil kolorekoak, helduaroan beltzaxkako, ertz zurbilagoekin.

Orri libreak: Oinera hurbiltzen diren orriak, baina ukitzen ez diotenak.

Hanka: 4 eta 8 cm bitarteko garaierarekin eta 0,8 eta 1,5 cm bitarteko lodierarekin, zilindrikoa, haritsua eta goialdea leuna, oinarria lodituta eta inguratzen duen armilla itsatsi batekin eta bere hondarrak eraztunaren eta oinarriaren artean banandutako eraztun itsatsiekin; zurixka da, baina hondarrez estalitako oinarria du, hareatan sakonki lurperatuta egoten delako. Goiko eraztuna, hauskorra, goranzkoa eta submenbranosoa.

Haragia: Trinkoa, lodia, zurixka eta airearekin kontaktuan gorrixka; usain fungikoa du eta zapore gozoa.

Etimologia: Agaricus terminoa grekotik dator, perretxikoa esan nahi duen "agarikón" hitzetik.

Jangarritasuna 
Jangarri ona.

Nahasketa arriskua 
Agaricus litoralis espeziearekin nahas daiteke, Amanita devoniensis delakoaren aldaera bat izan daiteke.

Sasoia eta lekua 
Udazkenean. Itsasotik hurbil dauden dunetan hazten da batez ere.

Banaketa eremua 
Kalifornia, Quebec, Mendebaldeko Europa, Australia, Zeelanda Berria.

Espeziearen egoera 
Aranzadi Elkartearen arabera, dunetako azpibeltza desagertzeko arriskuan dauden onddoen eusko-kantauriar Zerrenda Gorrian dago. Azken urteotan mikologia adituek onddo batzuen beherakada kuantitatibo eta kualitatibo handia egon dela ohartarazi dute. Adituen esanetan, egoera honek hainbat eragile ditu, tartean klima aldaketa, pestiziden erabilera eta bilketa masiboak.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Agaricus