Beat Feuz

Beat Feuz (Schangnau, Berna, Suitza, 1987ko otsailaren 11a) Suitzako Munduko Kopako eski alpinoko lasterkaria da, jaitsiera eta super-erradoi abiadurako ekitaldietan espezializatua. 2017ko munduko txapelduna eta 2022ko txapeldun olinpikoa da jaitsieran. 2021ean, Kitzbühel-eko Streif ospetsuan, ondoz ondoko jaitsierak irabazi zituen.

Lasterketetako ibilbidea 
Bernako kantonamenduko Schangnau-n jaioa, Feuzek 19 urterekin egin zuen debuta Munduko Kopan, 2006ko abenduan, baina 2008ko eta 2009ko denboraldiak galdu zituen ezker belauneko lotailuak urratzearen ondorioz. 2011ko martxoan, bere lehen bi podiumak lortu zituen, biak Kvitfjell-en (Norvegia), jaitsieretan. Lehenengoa garaipena izan zen, hurrengo eguneko hirugarren postuarekin eutsita.

2011n, Alemaniako Garmisch-en parte hartutako lehen Munduko Txapelketan, Feuzek bederatzigarren egin zuen jaitsieran. Super konbinatuan, bigarren gelditu zen jaitsierako zatian, baina, eslalomeko ibilbidearen helmugatik gertu, ate bat galdu zuen. Suitzarekin taldekako proban ere lehiatu zen, zeinetan Suediaren aurka galdu baitzuen final-laurdenetan.

2012 
Feuzek 2012ko denboraldiaren hasierara eraman zuen bultzada positibo hori, abenduaren erdialderako lau podium lortuz. Ipar Amerikan, denboraldiko lehen jaitsieran, bigarren sailkatu zen Lake Louisen, Suitzako Didier Cuche taldekidearengandik 0,06 segundora. Feuzek bi podium lortu zituen Beaver Creek-en, eta, gero, Europara itzuliz, Munduko Kopako bigarren proba eta super-erraldoiko lehena Val Gardenan (Gröden), Italia irabazi zituen.

Urtarrilean, Wengen super-konbinatuan, bigarren sailkatu zen jaioterritik kilometro eskasetara; jaitsiera zatiaren ostean, 2,96 segundoko abantaila zuen Ivica Kostelic-ekiko, baina eslalom txar batean galdu, eta Kostelicengandik 0,20 segundotara amaitu zuen. Hurrengo egunean, Lauberhorn-eko jaitsiera klasikoa irabazi zuen Feuzek.

Otsailean, Errusiako Olinpiar aurreko jaitsiera irabazi zuen Rosa Khutor-en, 2014ko Neguko Olinpiar Jokoetako alpetar lasterketan. Feuzen denboraldi bikainak Munduko Kopako 13 podium izan zituen, lau garaipenekin; azken sailkapen orokorrean, txapeldunorde izan zen jaitsiera eta konbinatuan, eta hirugarren Super-Gn.

2013rakoa 
Feuzek, 2012ko denboraldiaren ostean, ekipamendua aldatu zuen Salomon-etik Head-era, baina, gerora, agerian geratu zen hantura eta odoljarioak zituela ezker belaunean eta 2013ko denboraldi osoa galduko zuela. 2012ko otsailean, Errusiako Olinpiar-aurreko lasterketetan, berriz lesionatu zuen belauna, eta, martxoko denboraldiaren ostean, ebakuntza egin zioten hezur zatituengatik. Abuztuan Argentinan egindako entrenamenduetan, berriro larriagotu zen, eta etxera bidali zuten ebaluatzera.

Itzulera 2014an 
Feuz 2014ko denboraldian itzuli zen Munduko Kopako zirkuitura, eta, bere hirugarren lasterketan, Beaver Creek-eko jaitsieran, seigarren postua lortu zuen. Hura izan zen Feuzen denboraldiko emaitzarik onena, oraindik ere, belauneko lesioarekin borrokan ari zela baitzirudien. Feuzek ez zuen eslalom-erraldoiko lasterketetan parte hartu, eta bere eslalomeko gaitasuna gutxitu egin zen; hori horrela, ezin izan zuen super-lasterketetan gehiago lehiatu, eta, Kitzbühel-eko lehiaketa konbinatuan ere, parte hartu gabe gelditu zen, hain zuzen, aurretik podiumean amaitua zuen lasterketan. Feuz Suitzako Olinpiar Talderako hautatua izan zen, eta jaitsiera, Super-G eta super-konbinatua egin zituen; bere emaitzarik onena, 13. bat izan zen, jaitsieran. 2014ko denboraldian ez zela guztiz sendatua adierazi zuen, eta ez zen denboraldi amaierako Munduko Kopako finaletarako sailkatu.

2015ean goiko postuetarako itzulera 
Feuzek bikain hasi zuen 2015eko denboraldia, eta seigarren postua lortu zuen Kanadan, Lake Louise-n egindako hasierako jaitsieran. Aurrerapenaren bermea hurrengo jaitsieran iritsi zen, Feuz txapeldunorde izan baitzen Birds of Prey-n, bere ibilbidean bigarren aldiz. Ekitaldiaren ostean, Feuzek ―interprete baten bitartez― esan zuen: «Nire belauna ez da inoiz ehuneko ehunean egongo berriro, ―eta berarentzat bere itzulera istorioa― irudi dezakedana baino ia handiagoa izan da, ia gehiegizkoa». Hala ere, belauneko lesioaren ondorio iraunkorrak argiak ziren; Feuzek ez zuen 17. postua baino hobea lortu denboraldiko lehen lau super-erraldoi lasterketetan, eta, oraindik, ez zuen, lehen bezala, eslalom-erraldoi lasterketetan parte hartzen. Feuzek, bere emaitzak, Beaver Creek-en bigarren txapeldunordetzarekin babestu zituen, oraingoan bere etxean, Wengen-eko jaitsieran.

Jaitsierako podiumeko emaitzak nahikoak izan ziren Feuzi 2015eko Munduko Txapelketarako txartela erreserbatzeko, bere ibilbidean bi aldiz podiumean egona baitzen Birds of Prey muinoan ospatutako lasterketetan. Feuz Suitzako selekziotik kanpo geratu zen super-erraldoirako, Mauro Caviezel-en mesedetan, baina jaitsiera-lasterketaren buru izan zen ibilbidearen zati handi batean. Hirugarren sailkatu zen Patrick Küng taldekidearen eta Travis Ganong estatubatuarraren atzetik, eta txapelketa nagusiko lehen domina lortu zuen. Biharamuneko super-konbinatuan, Feuzek beste jaitsiera zoragarri bat egin zuen, alde estu batez bigarren postua lortuz. Eslalom-lasterketan, Feuzek eguraldi-baldintza epeletan eskiatu behar izan zuen, ibilbide zail batean, eta horrek (belauneko lesioaren osteko eski teknikoaren hondatzearekin batera) Marcel Hirscher urrezko dominaren aurrean zuen 3 segundo baino gehiagoko aldea galtzera eraman zuen. Feuzek ez zuen urtea bereziki sendo amaitu, bere emaitzarik onenak Méribeleko Munduko Kopako finaletan bi 9. postu izan baitziren.

2016 
Lesio-arazoek, berriro ere, gauzak hondatu zizkioten Feuzi; Hego Amerikan, entrenamenduetan zangalatrau zegoela ate baten gainean, Orpazurdan lesio bat jasan zuen. Gutxienez, denboraldiko lehen lasterketak galduko zituela espero zen. Geroago, ordea, Wengeneko etxeko lasterketetarako garaiz itzultzea zuela helburu jakin zen. Feuzek Wengeneko konbinatuaren jaitsierako zatia eskiatu zuen, eta, hurrengo egunean, jaitsiera hastea aukeratu zuen, bere lehen lasterketan 11. postu errespetagarria lortuz. Kitzbühelera pasatuz, eta, oraindik ere, entrenamenduak eta lasterketak egunero egunero eginez, Super-Gn 16.eko beste emaitza sendo bat lortuta, Feuzek, hurrengo egunean, jaitsiera egitea aukeratu zuen; Streifeko jaitsieran, aurreko emaitzarik onena seigarren izan zen. Itzuliz geroztik bere hirugarren lasterketarako, Feuz txapeldunorde izan zen istripuz betetako maila handiko lasterketa batean. Feuzek, hurrengo lau jaitsieretan, bi 3. eta bi 5. postu lortu zituen, eta eroso sailkatu zen San Moritzeko Corviglia pistan ospatuko zen Munduko Kopako finaletarako, esanguratsua hurrengo urteko munduko txapelketaren egoitza izango baitzen. Feuzek etorriko ziren gauzen arrastoak eman zituen, jaitsieran garaipena ez ezik hurrengo egunean Super-Gn ere irabazi baitzuen. Bere lehen garaipenak ziren 4 urte pasatxoan. Jaitsieraren garaipenari esker, 5. postua lortu zuen 2016ko jaitsiera sailkapenean, eta, Peter Fill irabazlearengandik, 48 puntura soilik geratu zen, 11 lasterketetatik 4 galdu bazituen ere.

Munduko txapelduna 2017an 
2017ko Munduko Kopako denboraldia otsailean eten zen urteko ekitaldi nagusirako ―2017ko Munduko Txapelketa―, bere herrialdean, San Moritzen. Feuzek ez zuen emaitza harrigarririk izan urtea hasteko, Beaver Creek eta Wengen, bere gogoko bi lasterketa, bertan behera utzi izanak ez baitzuten lagundu. Izan ere, Feuzek, urteko lehen 6 lasterketetan, goiko 10etako emaitza bakarra lortu zuen. Kitzbühelen izan zen, arrastoak benetan argitu baitzuten Feuz Munduko Txapelketarako forma hartzen ari zela. Super-erraldoiko 3. postuari, hurrengo egunean, Traverse-n eroriko bat izan zen, Feuz-ek Dominik Paris irabazlearekin 0,72 segundoko tartea zuela jaitsieran. Zorionez, Feuzek saretik onik atera ahal izan zuen, eta beste podium bat lortu zuen Garmischen, Munduko Txapelketaren aurreko azken lasterketan.

Munduko Txapelketarako, aurreko urtean Munduko Kopako finalerdietan pistan egindako jardunari esker, Suitzako eski zaleek itxaropen handia zuten Feuzengan, eta Feuzek nahiko eroso hasi zuen entrenamendu bakarra irabazi zuenean, hori areagotu egin zen, normalean entrenamenduetan gehiegi presionatu ez arren. 12. sailkatu zen Super-Gn, baina, gero, gainerako kirolariek bezala eguraldiariren ondorioz, egun bat gehiago itxaron behar izan zuen jaitsiera egiteko. «Jaitsieraren Super Igandea» deitua izan zen gizonezkoen zein emakumezkoen jaitsierak egun berean egin zirelako; goiko zatian, lainoek apur bat baino gehiago oztopatu zituen gizonezkoen lasterketako lehen eskiatzaileek. Feuzek 13. dortsala aukeratu zuen, eta lidergoa hainbat aldiz aldatu zen eskuz aurretik zituen eskiatzaileekin, lainoa altxatu ahala ibilbidea azkartzen ari zela baitzirudien. Goiko planeatze atalean zertxobait atzeratuta egon bazen ere, Feuz bikain ibili zen ibilbidearen erdiko jauzietan eta biraketetan, eta, Feuzek, Felsen zati kritikoan berandu xamar agertu bazen ere, abiadura mantentzea lortu zuen, eta 0,39 segundoko aldea atera zuen puntu horretan. Itxaronaldi urduritsua izan zen, geratzen ziren goi mailako eskiatzaile ia guztiek, ibilbideko goialdean, Feuzen denbora gainditzea lortu baitzuten. Egun horretan, Erik Guay zen Feuzengandik gertuen zegoena, azken-aurreko denbora partzialean 0,04 segundoko aldea baino ez baitzion ateratzen, baina hark ezin izan zuen Feuz parekatu Felsenen, eta 0.42ra jaitsi zen. Hala ere, kanadiarrak 0,3 segundoko aldea atera zion tarte horretatik helmugara. Hortaz, Feuzek, 0,12 segundogatik, urrezko domina eskuratu zuen lasterketarako faborito gisa bere etiketa ezartzeko, eta, jaitsieran, munduko txapelketako ondoz ondoko bi urrezko domina lortzeko Suitzako gizonezkoen selekziorako. Feuzek podium bat gehiago lortu zuen 2017an, Kvitfjell-eko bigarren jaitsieran, eta, 2017ko jaitsiera sailkapenean, 4. postua lortzen lagundu zion.

2018 
Feuzek ahalik eta modu onenean hasi zuen Olinpiar urtea Lake Louiseko hasierako aldapan garaipena lortuz, denboraldiko bere lehen garaipena eta 2011tik bertan lortutako lehen podiuma. Zilarrezkoa irabazi zuen Super-Gn, eta brontzea jaitsieran.

2021 
Feuzek, urte berean, bi aldiz jarraian irabazi zuen Streif-a. Ohiko larunbatekoaz gain (eguraldiaren ondorioz igandera aldatu zena), lasterketa gehigarria jokatu zen ostiralean, COVID-19 pandemiaren ondorioz bertan behera utzitako lasterketa bat zela eta.

Feuzek, 2022ko Pekingo Neguko Olinpiar Jokoetan, urrezko domina irabazi zuen jaitsieran; Yanqing-eko eremuan haize bortitzak zirela eta, lasterketa egun batez atzeratu zen.

Munduko Kopako emaitzak

Denboraldiko tituluak 

 4 titulu – (4 Jaitsiera)

Denboraldiko sailkapenak 

 Sailkapena 2022ko urtarrilaren 23ra arte

Lasterketen podiumak 
 16 garaipen - (13 DH, 3 SG)
 57 podium - (43 DH, 8 SG, 4 AC (3 SC, 1 K) )

Munduko Txapelketako emaitzak

Olinpiar emaitzak

Erreferentziak

Kanpo estekak 
 Webgune ofiziala (alemanez)
 Beat Feuz FISen (alpine)
 Beat Feuz Olympics.com-en
 Beat Feuz Olympedia-n
 Beat Feuz Swiss Ski Team-en (alemanez)
 Beat Feuz Ski-DB Alpine Ski Database-n

Olinpiar Jokoetako dominadunak alpetar eskian
2022ko Neguko Olinpiar Jokoetako dominadunak
2018ko Neguko Olinpiar Jokoetako dominadunak
2022ko Neguko Olinpiar Jokoetako alpetar eskiatzaileak
2018ko Neguko Olinpiar Jokoetako alpetar eskiatzaileak
2014ko Neguko Olinpiar Jokoetako alpetar eskiatzaileak
Suitzarrak
Suitzako eskiatzaileak