Makaldi-ziza

Makaldi-ziza (Tricholoma populinum) Tricholomataceae familiako onddo bat da.

Azkenaldian ez da biltzen, baina aurreko mendean makal-ziza (Agrocybe aegerita) bezain jazarria zen, eta oliotan edo ozpinetan kontserbatzen zen.

Deskribapena 
Kapela: 6 eta 12 cm bitarteko diametrokoa. Hasieran globo itxurakoa edo hemisferikoa, gero zabaldu egiten da eta gutxi-asko lautu. Arre-gorrixka koloreko azala, ilunagoa erdirantz eta zenbait orban sakabanatu ilunekin. Gainazal leuna du, pixka bat likatsua hezetasunarekin. Ertz zurixka du, pixka bat inkurbatua.

Orriak: Ugari eta estu, untzinatuak, zuriak, askotan ertzean kolore arre-gorrixkaz zikinduta egoten dira.

Hanka: Lodia, sendoa, batzuetan lodituta, beste batzuetan okertuta, goiko aldea zuria eta irregularki arre-gorrixkaz orbandua gainerakoa.

Haragia: Trinkoa, zurixka, arrosa koloreko isla izaten du kapelaren azalaren azpian. Irin usaina du eta zaporea mikatz samarra.

Etimologia: Tricholoma terminoa grekotik dator, ilea, txirikorda, lumatxarekin tolesturan zehar, nahiz eta espezie gutxi batzuek baino ez dituzten iledun kapelak. Populinum epitetoak, Populus generoari egiten dio erreferentzia, garrantzitsua makalentzat, makalen basoetan hazten delako.

Jangarritasuna 
Erdipurdiko jangarria, maiz kontsumitzen da ugaria den herrietan.

Nahasketa arriskua 
Tricholoma tridentinum delakoarekin, eta baita, Tricholoma pessundatum espeziearekin ere, hau ez da jangarria eta koniferoen basoetan bizi da.

Sasoia eta lekua 
Udazkenaren bigarren erdian, zurzuri eta makalen basoetako belarren artean, oro har, hainbat ale batera eta oso estu hazten dira.

Banaketa eremua 
Ipar Amerika, Europa, Errusia.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Tricholoma