Jaun baruak

Jaun baruak XVIII mendeko epitalamio bat da, Beñat Mardo koblakariak sortua Maria Place Arbouet eta Armand Jean Uharten ezkontzarako.  Benito Lertxundi oriotarrari esker ezaguna egin zen 1975ean.

Historia 
Uhartetarrak familia indartsua ziren, Uhartehiriari izena eman ziotenak: XIII gizaldian Tibalt II eta Luis IX erregeekin gurutzadetan parte hartu zuten; XIV mendean Nafarroako gerra zibiletan, XVIII. mendean diputatu eta nobleziaren ordezkari izan ziren, eta XIX gizaldian Gustave Clement Uhart Baionako suprefet eta idazlea izan zen.

Bertso hauek Beñat Mardo koblakariak jarri zituen 1769ko urtarrilaren 3an Maria Place Arboueten ezkontzan, Armand Jean Uhart erregeren musketaria esposatu zuenean.

Bertso sorta Jean Jaurgainek jaso zuen, "Arbotiko prima eijerra" izenburuarekin; baina lehen bertsoarekin ere ezaguna izan da, "Jaun baruak aspaldin" alegia; halere, Benito Lertxundik "...eta maita herria, üken dezadan plazera" diskan (1975) grabatu zuenean "Jaun baruak" izendatu zuen, eta horixe da gaur egunean hedatuen dagoen izena.

2010eko "Munduan ortozik" izeneko diskoan, Kherau taldeak Jaun baruak izenburua duen kantaren bertsioa egiten duela aurkituko dugu, eta oraingoan ere hitzak herrikoiak direla adierazten da.

Bertsoak 

Eztei-kantu bat izanik, azken bi ahapaldiak lekuz kanpo daudela dirudi, horregatik zalantzan jartzen dute Beñat Mardok kantatutako bertsoaren zati ote diren.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

 Allande Sokarros "Jaun baruak" kantoreari buruzko iruzkina eginez, Xiberoko Botza irratian.
 «kantu - Baionan Kantuz chants basques - euskal kantuak» www.baionan-kantuz.com (Noiz kontsultatua: 2022-10-26).
 https://www.eusko-ikaskuntza.eus/eu/dokumentu-fondoa/euskal-kantutegia/ab-4996/
 «Jaun baruak- Euskal kantutegia - Eusko Ikaskuntza» www.eusko-ikaskuntza.eus Hitzak eta partitura
 Kherau.  (2010). Jaun Baruak · Kherau.  Baga Biga Musika Ideiak. Youtube

Euskal abesti herrikoiak
Benito Lertxundiren abestiak
Zuberoako abestiak