Joy Buolamwini

Joy Adowaa Buolamwini (1989, Edmonton, Kanada) ghanatar-estatubatuar informatikaria eta aktibista digitala da, MIT Media Lab-en lan egin eta Justizia Algoritmikoko Liga sortu zuen, erabakiak hartzerakoan softwarearen alboratzea zalantzan jarri nahi zuen erakundea.

Bizitza 
Buolamwini Kanadan jaio zen eta Mississippin hazi zen.  9 urte zituela Kismet, Massachusetts Institute of Technologyko (MIT) robota oinarri hartuta XHTML, Javascript eta PHP era autodidakta batean ikasi zituen. Buolamwini Ghanan, Bartzelonan, Memphisen eta Atlantan bizi izan da.

Ibilbide akademikoa 
Buolamwinik informatika ikasi zuen Georgiako Teknologia Institutuan eta bertan medikuntza-informatika ikertu zuen. 

2012an Stamps President Scholarship Programan beka bat jaso zuen Georgiako Teknologia Institutuan eta 2009an Georgia InVenture Tech Award Sariko finalistarik gazteena izatera iritsi zen.  

Rhodes, Fulbright, Stamps, Astronaut eta Anita Borg Institutuko bekak eskuratu zituen.  Rhodes-bekari zenean hezkuntza eta teknologia ikasi zituen Oxfordeko Unibertsitatean.  Urteko lehen zerbitzuan parte hartu zuen, komunitatearentzako proiektuetan lan eginez.  2017an MITen graduatu zen Ethan Zuckerman ziberaktibistak gainbegiratutako ikerketa batekin.

Ibilbide profesionala

Ikerketa-programak 
2011an, Carter Center-eko Tracoma programaren barruan egon zen, Androiden oinarritutako diagnostiko sistema bat Etiopian garatzeko, mundu osoan GIBa desagerrarazteko.  

2013an Fulbright bekarekin zegoen bitartean, Buolamwinik Zambian tokian tokiko informatikariekin lan egin zuen Zambiako gazteak teknologia sortzaile gisa ahalduntzeko. 2016ko iirailaren 14an, Buolamwinik Computer Science for All gailurrean eskuhartu zuen Etxe Zurian.

Algoritmoen alboratzearen aurkako ekimena 
MIT Media Lab- eko ikertzaile gisa, algoritmoetan dauden alboratzeak identifikatu eta hauen diseinuaren garapenerako erantzukizun-politika garatu zuen; MITen, Buolamwini Ethan Zuckerman Civic Media Center-eko kidea da.   

Buolamwinik bere ikerketan frogatu zuen aurpegien errekonozimendurako sistemek larruazal iluna duten emakumeak identifikatzeko zailtasunak zituztela eta gehienbat gizon zuriek osaturiko datu-baseekin aritzen zirela. Softwareari Europa eta Afrikako 1.000 politikarien aurpegiekin osaturiko datu-basea eman eta gizon edo emakume bezala identifikatzeko eskatu ondoren konturatu zen genero eta azalaren kolorearen arabera emaitzak oso ezberdinak zirela:  "Literalki teknologiak ez ninduen ikusten".MIT-en egin zuen tesiaren barruko Genero-itzalak (Gender Shadows) proiektuarekin hedabide garrantzitsuen arreta erakarri zuen.        

2018an argitaratu zuen Genero-itzalak: Zehaztasun Intersekzionaleko Ezberdinkeriak Genero-sailkapen Komertzialean (Gender Shades: Intersectional Accuracy Disparities in Commercial Gender Classification) eta IBM eta Microsoft-en erreakzioa lortu zuten, beraien softwarea azkar hobetu baitzuten.  

Aspirazioen Ispilua ere sortu zuen, inspiratzen zaituenetik abiatuta zure isla itzultzen dizun gailua. 

Berak sorturiko League of Algorithmic Justice programak talde minoritarioen diskriminazioa sor dezakeen kodearen alboratzea salatzen du.

Bestelako proiektuak 
Bi film egin ditu, 'Code4Rights' eta 'Algorithmic Justice League: Unmasking Bias'.  

Ilea zaintzeko Techturized Inc. Teknologia- enpresako zuzendari nagusia da.

Buolamwini Euskal Herrian 
Euskal Autonomia Erkidegoan 2019ko GetxoPhoton erakutsi dira bere lanak.

Sariak eta errekonozimenduak 

 2017an Search for Hidden Figures Sari nagusia kategoria profesionalean, 2016ko abenduan Hidden Figures filmagatik.  PepsiCo-k eta 21st Century Fox- ek babestutako lehiaketa zen, zientzia, teknologia, ingeniaritza eta matematika arloko emakume liderren hurrengo belaunaldiei ikusgarritasuna emateko. Amerikako Estatu Batuetako 7.300 emakume gaztek eman zuten izena.  

 2017an TEDx hitzaldia eman zuen: 'Nola borrokatu algoritmoen alboratzearen kontra'. 

 2018an TED Radio Hour-en agertu zen. 
 2018an Amy Poehler-en Smart Girls zerrendan sartu zen. 

 2018an Fast Company aldizkariak on-line demokrazia defendatzen duten lau heroien arteko bat izendatu zuen. 
 2018an BBC-ko100 Emakumeetako bat izendatu zuten. 
 2018an teknologia eremuan Ameriketako 50 emakume garrantzitsuenetako bat izendatu zuen Forbes aldizkariak.

Erreferentziak

Kanpo estekak 
 Joy Buolamwini, AI, Ain't I A Woman? (Bideoa,, 2018, 3’32’’)
 Joy Buolamwini, Gender Shades. (Bideoa,, 2018, 4’59’’)
 Joy Buolamwini,The Coded Gaze: Unmasking Algorithmic Bias. (Bideoa,, 2016, 2’541’))

Ameriketako Estatu Batuetako informatikariak
Afro-amerikarrak
Mississippitarrak
Afro-amerikar aktibistak
Emakume informatikariak