Etel Adnan

Etel Adnan (Beirut, 1925eko otsailaren 24a - Paris, 2021eko azaroaren 14a)   estatubatuar nazionalizatua frantses-libanoar artista bisuala, margolaria, poeta, idazlea, egilea eta marrazkilaria izan zen, frantsesez, ingelesez eta arabieraz idatzi zuena.

2003an, AEBetako literatura etnikoaniztunaren azterketarako Elkartearen aldizkariak Adnan-i buruz esan zuen: Zalantzarik gabe, gaur egungo idazle arabiar-amerikar ospetsuena eta bikainena da.

Poetaren ustez, “ edozein idazle serio bezala, bere audientzia ezin da bere pareko arabiar edo arabiar-amerikar publikora murriztu. Liburuek bizitza propioa dute eta inork ezin du haien patua ziurtatu. Baiezta dezakegun gauza bakarra arabiar-amerikar literaturaren corpus gero eta handiagoa eta hura ezagutu eta ezagutarazten saiatzen den jendearen esfortzua da.

Bizitza 
Greziako ama kristauaren eta Siriako aita musulmanaren alaba, greziera eta turkiera hitz egiten hazi zen, batez ere arabieraz hitz egiten zuen gizarte batean. Horrez gain, frantses komentu eskola batean hezi zen, eta horrela hasten da frantsesa bere lehen idazteko hizkuntza gisa, bere lehen literatur lanetakoa. Gaztetatik ikasi du ingelesa eta bere azken idazlan gehienak hizkuntza horretan idatzi ditu nagusiki. Hizkuntzek harrapatuta, bere gaztaroan, bere lehen ahotsa berriro aurkitzen du pinturan idaztean baino. 1996an, gogoratzen da: « Arte abstraktua adierazpen poetikoaren baliokidea zen ; Ez nuen hizkuntzara zuzendutako kultura bateko kide izateko beharrik sentitu, espresio modu irekiago batena baizik. Hogeita lau urte zituela Parisera bidaiatu zuen, eta Sorbonan amaitu zituen filosofia ikasketak. Handik geroago, Ameriketako Estatu Batuetara joan zen non goi mailako ikasketak jarraitu zituen Kaliforniako Unibertsitatean, Berkeleyn eta Harvard Unibertsitatean. San Rafaeleko Kaliforniako Dominikar Unibertsitatean artearen filosofia irakatsi zuen urte askotan, eta Amerikako hainbat unibertsitatetan eman zituen hitzaldiak. Bere azken urteetan Kalifornia, Frantzia eta Libano artean banatu zuen bere denbora.

Idazlanek

Frantsesez 

 La vie est un tissage, Galerie Lelong, 2016
 About the end of l'Empire Ottoman, Galerie lelong, 2015
 Le Prix que nous ne voulons pas payer pour l'amour, Galerie lelong, 2015
 Prémonition, Galerie Lelong, 2015
 Ce Ciel qui n'est pas, Poesia. Edizio elebiduna (frantsesa-arabiarra): Tunisia: Tawbad, kol. Alkacida, 2008. (Ilustrazioak, tintak: Maya Le Meur).
 Ce ciel qui n'est pas . Poesia. Paris: L'Harmattan, 1997.
 Rachid Korachi: Ecriture passion, Rachid Korachi eta Jamel-Eddine Bencheikh-ekin. Aljer: Mhamed Issiakhem Gallery, 1988.
 L'Apocalypse arabiera . Paris: Papyrus Editions, 1980.
 Sitt Marie Rose . Paris: Des Femmes, 1978.
 Jbu & l'Express Beyrouth gaixoa . Paris: PJ Oswald, 1973.
 Une journée à New York, Tunisia: Tawbad, kol. Alkacida.
 Le 27 Octobre 2003, Tunisia: Tawbad, coll. Alkacida.
 Vendredi 25 Mars à 16 heures, Tunisia: Tawbad, kol. Alkacida.

Ingelesez 

Master of the Eclipse (2009)
Seasons (2008)
In the Heart of the Heart of Another Country (2005)
In/somnia (2002)
There: In the Light and the Darkness of the Self and of the Other (1997)
To Write in a Foreign Language (1996)
Of Cities and Women, Letters to Fawwaz (1993)
Paris, When It's Naked (1993)
The Spring Flowers Own and the Manifestations of the Voyage (1990)
The Arab Apocalypse (1989)
Journey to Mount Tamalpais: An Essay (1985)
The Indian Never Had a Horse and Other Poems (1985)
From A to Z Poetry (1982)

Arabieraz 

 al-Sitt Mari Ruz: riwayah. (Sitt Marie Rose.), Jirum Shahin eta Firyal Jabburi Ghazulekin. Al- * Qahirah: al-Hayah al-Ammah li-Qusur al-Thaqafah, 2000.
 n mudun wa-nisa: rasail il Fawwaz. (Hiriez eta Emakumeez. ) Bayrut: Dar al-Hihar, 1998.
 Kitab al-bahr; kitab al-layal; kitab al-mawt; kitab al-nihayah, Abid Azarihrekin. Bayrut: Dar Amwaj, 1994.
 al-Sitt Marie Ruz. Bayrut: al-Mu-assasah al-Arabiyah lil-Dirasat wa-al-Nashr, 1979.

Kritika literarioa 

Amireh, Amal; "Bearing Witness: The Politics of Form in Etel Adnan's Sitt Marie Rose." Critique: Critical Middle Eastern Studies, 2005 Fall; 14 (3): 251-63. (journal article)

Amyuni, Mona Takieddine. "Etel Adnan & Hoda Barakat: De-Centered Perspectives, Subversive Voices." IN: Poetry's Voice-Society's Norms: Forms of Interaction between Middle Eastern Writers and Their Societies. Ed. Andreas Pflitsch and Barbara Winckler. Wiesbaden, Germany: Reichert; 2006. p. 211–21

Cassidy, Madeline. "'Love Is a Supreme Violence': The Deconstruction of Gendered Space in Etel Atnan's Sitt Marie Rose." IN: Violence, Silence, and Anger: Women's Writing as Transgression. Ed. Deirdre Lashgari. Charlottesville: UP of Virginia; 1995. p. 282–90

Champagne, John G. "Among Good Christian Peoples: Teaching Etel Adnan's Sitt Marie Rose." College Literature, 2000 Fall; 27 (3): 47-70.

Fernea, Elizabeth. "The Case of Sitt Marie Rose: An Ethnographic Novel from the Modern Middle East." IN: Literature and Anthropology. Ed. Philip Dennis and Wendell Aycock. Lubbock: Texas Tech UP; 1989. p. 153–164

Foster, Thomas. "Circles of Oppression, Circles of Repression: Etel Adnan's Sitt Marie Rose." PMLA: Publications of the Modern Language Association of America, 1995 Jan; 110 (1): 59-74.

Ghandour, Sabah. "Gender, Postcolonial Subject, and the Lebanese Civil War in Sitt Marie Rose." IN: The Postcolonial Crescent: Islam's Impact on Contemporary Literature. Ed. John C. Hawley. New York, NY: Peter Lang; 1998. p. 155–65

Hajjar, Jacqueline A. "Death, Gangrene of the Soul, in Sitt Marie Rose by Etel Adnan." Revue Celfan/Celfan Review, 1988 May; 7 (3): 27-33.

Hartman, Michelle. "'This Sweet/Sweet Music': Jazz, Sam Cooke, and Reading Arab American Literary Identities." MELUS: The Journal of the Society for the Study of the Multi-Ethnic Literature of the United States, 2006 Winter; 31 (4): 145-65.

Karnoub, Elisabeth. "'Une Humanité qui ne cesse de crucifier le Christ': Réécriture du sacrifice christique dans Sitt Marie Rose de Etel Adnan." IN: Victims and Victimization in French and Francophone Literature. Ed. Buford Norman. Ámsterdam, Netherlands: Rodopi; 2005. p. 59–71.

Kilpatrick, Hilary. "Interview with Etel Adnan (Lebanon)." IN: Unheard Words: Women and Literature in Africa, the Arab World, Asia, the Caribbean and Latin America. Ed. Mineke Schipper. Trans. Barbara Potter Fasting. London: Allison & Busby; 1985. p. 114–120.

Layoun, Mary N. "Translation, Cultural Transgression and Tribute, and Leaden Feet." IN: Between Languages and Cultures: Translation and Cross-Cultural Texts. Ed. Anuradha Dingwaney and Carol Maier. Pittsburgh, PA: U of Pittsburgh P; 1995. p. 267–89.

Marie, Elisabeth Anne. Sacrifice, sacrifée, sacrificatrice: L'étrange triptyque: Sacrifices au féminin dans trois romans francophones libanais. Dissertation Abstracts International, Section A: The Humanities and Social Sciences, mayo de 2003; 63 (11): 3961. U of North Carolina, Chapel Hill, 2002.

Mejcher-Atassi, Sonja. "Breaking the Silence: Etel Adnan's Sitt Marie Rose and The Arab Apocalypse." IN: Poetry's Voice-Society's Norms: Forms of Interaction between Middle Eastern Writers and Their Societies. Ed. Andreas Pflitsch and Barbara Winckler. Wiesbaden, Germany: Reichert; 2006. p. 201–10.

Mustafa, Daliya Sa'id (translator). "Al-Kitabah bi-lughah ajnabiyyah." Alif: Journal of Comparative Poetics, 2000; 20: 133-43 (Arabic section); 300-01 (sección en inglés)

Muzaffar, May. "Iytil 'Adnan: Qarinat al-nur wa-al-ma'." Arabi, febrero de 2007; 579: 64-68.
Obank, Margaret. "Private Syntheses and Multiple Identities." Banipal: Magazine of Modern Arab Literature, junio de 1998; 2: 59-61.

Shoaib, Mahwash. "Surpassing Borders and 'Folded Maps': Etel Adnan's Location in There." Studies in the Humanities, 2003 June-Dec; 30 (1-2): 21-28.

Willis, Mary-Angela. "Francophone Literature of the Middle East by Women: Breaking the Walls of Silence." IN: Francophone Post-Colonial Cultures: Critical Essays. Ed. Kamal Salhi. Lanham, MD: Lexington; 2003. p. 64–74.

Willis, Mary-Angela. La Guerre démasquée à travers la voix féminine dans Sitt Marie Rose d'Etel Adnan et Coquelicot du massacre d'Evelyne Accad. Dissertation Abstracts International, Section A: The Humanities and Social Sciences, 2002 Mar; 62 (9): 3061. U of Alabama, 2001.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

 Article sur Etel Adnan, François Huguet (Iloubnan, Beirut, frantsesez)
 Culturebase (alemanez).
 Biografia italieraz
 Adnan-en zenbait gogoeta, Carlos Alvarado-Larroucau idazleak frantsesetik itzulia.
 E. Adnan-en Ce ciel qui n'est pas- etik gaztelaniara itzulitako "Il n'y a pas de grenouilles" olerkia, Adnan-en poesia itzultzailea den Carlos Alvarado-Larroucau poetarena.

Harvard Unibertsitateko ikasleak
Ingelesezko idazleak
Arabierazko idazleak
Ameriketako Estatu Batuetako saiakeragileak
Parisen hildakoak