Lanperna ezkatahori

Lanperna ezkatahoria (Amanita aspera edo Amanita franchetii) Amanitaceae familiako perretxikoa da. Ez jatea aholkatzen da. Digeritzen zaila eta arriskutsua da, ez da kontsumitu behar.

Sinonimoak: Amanita aspera var. franchetii Boud., Amanita queletii var. franchetii (Boud.) Bon, A. franchetii (Boud.) Fayod var. franchetii, A. franchetii sensu Thiers, A. franchetii (Boud.) Fayod var. lactella (E.-J. Gilbert & Kühner) Bon & Contu in Contu

Deskribapena 
Kapela: 5 eta 8 cm bitarteko diametrokoa, hasieran erdi-esferikoa, ondoren ganbila eta azkenik lau-ganbila; ertza erregularra, leuna, ildaskarik gabe, soberakinarekin eta inkurbatua. Kapelaren azala arre-horixka kolorekoa, batzuetan gris-zurixka, ezkata txiki pikortsu  eta piramidalez estalia, hori-zurixka kolorekoa, euriarekin eta ukitzean erraz erortzen direnak eta hauskorrak.

Orriak: Sabeldunak, zabalak, estu, zuriak.

Hanka: Garaia, zilindrikoa, oinarria erraboilduna, zuria, eraztunaren gainetik leuna eta pixka bat ezkatatsua gainerakoan. Eraztun mintzezko samarra, zintzilikarioa, goiko aldean ildaskatua eta ertza garatxo pikortsu horixkaz biribildua. Bolba hori koloreko eraztun batzuetara murriztuta.

Haragia: Zuria, onddoen zapore eta usain ahularekin.

Etimologia: Amanita grekotik dator eta Zilizia eta Siria arteko mendiari egiten dio erreferentzia, han oso ugariak ziren eta. Grezieraz beste esanahi bat ere badu, perretxikoa, kontzeptu orokor gisa. Aspera epitetoa berriz latinetik dator, latz, esan nahi duen "asper" hitzetik. Kapelan dituen garatxo txikiengatik.

Jangarritasuna 
Jangarri kaskarra batzuentzat, eta beste batzuentzat, toxikoa izan daiteke. Baztertu egin behar da.

Nahasketa arriskua 
Queleti aldaerak kolore arre iluna du (ez argia), eta ezkata horiak nabarmenago ikusten dira. Amanita rubescens delakoak zuri-gris koloreko ezkatak ditu (ez horiak), haragia, orriak eta oina marruskatzean gorritu egiten dira, bolba antzekoa da, errodetez osatua, baina irintsuagoa eta inguratzailea. Hau jangarria da.

Sasoia eta lekua 
Uda amaieran eta udazkenean. Hostozabalen basoetan,haritz, gaztainondo eta pagoetan. Baita Mediterraneoko basoetan ere, artelatz eta erkameztien artean. Urria.

Banaketa eremua 
Ipar Amerika, Europa, Japonia.

Erreferentziak

Kanpo estekak 
  Amanita aspera Mycobank-en

Amanita
Onddo ez jangarriak