Requiem (Fauré)

Requiema re minorrean, op. 48 requiem bat da, Gabriel Fauré musikari frantsesak konposatutakoa. Requiem bat izan arren meza baikor eta itxaropentsuenetarikoa da, eta, askorentzat, genero erromantikoaren muina bihurtu da.

Historia 
Gehiena 1887ko urria eta azaroa artean konposatu zen, eta Parisko Madeleine elizan estreinatu zen 1888an. Requiem honen beste atal batzuk bi zatitan konposatu ziren; lehenengoa hilabete horietan eta bigarrena 1892 inguruan. Ganbera orkestra batekin estreinatu zen, baina 1901ean argitaratutako partiturak jada orkestra sinfonikoa zuen, hau da, 1890eko hamarkadan zehar lanarekin egin ziren emanaldi desberdinetan egin zituen proba desberdinen emaitza izan zen. Fauré-ren hiletan 1924an antzeztu zen.

Egileak adierazi zuen ez zuela idatzi obra bereziki inoren omenez, baizik eta plazer hutsagatik egin zuela. Soprano eta baritonorako, ahots mistozko abesbatzarako eta orkestrarako idatzita dago. Gaur egun, 1893ko ganberako bertsioa (John Rutterrek bertsio berrikusia du) eta 1901eko orkestra handiko bertsioa biak interpretatzen dira, bertsioa zein den programetan zehaztuta. Fauré Frantziako melodiaren maisuetako bat dela aitortzen bada ere, ziur asko lan hau izan da nazioarteko proiekzio maximoa eman diona.

Fauréren Requiema generoan egindako beste ekarpenen artean ezohiko lana da, requiemetan orokorrean heriotzari aurre egiteko unearen alderdi dramatikoa eragiteko joera duena. Fauré, berriz, itxaropentsua eta errekontziliatzailea da, beti ere berak heriotzaz defendatzen zuen ideiaren arabera. Horrela, berak une hori "esperientzia mingarri moduan ez, askapen zoriontsu gisa" ulertu zuen eta, beraz, bere Requiema samurra zela aldarrikatu zuen - "ni neu naizen bezain samurra" idatzi zion behin Ysaÿen - edo, azken batean, "heriotzari buruzko sehaska-kanta bat". Hori dela eta, lehen begiratuan badirudi lan hau gainerakoen artean oasi gisa sortu zela. Hala ere, eta Frantziatik irten gabe, beste garai batzuetako ekoizpena aztertzen badugu, ikusten dugu joera bat dagoela, eta ikuspegi erosoago bat lantzen dela atzeraezina den heriotzaren unearen aurrean. galera. Zentzu horretan, eta Berliozek konposatu zuena alde batera utzita - antitesi nabarmenena beharbada - aurreko bi mendeetan argitaratu ziren beste requiem batzuetan antzerako ikuspegiarekin ikusi zuten: Pierre Tabartek  XVII. mendean eta André Camprarenak XVIII.an. Biak XX. mendean Maurice Duruflé eta Alfred Desenclosekin jarraituko zuen joeraren aurrekotzat har daitezke.

Azken Judizioko tronpetetatik eta arima kondenatuen itxaropenik gabeko negarretatik urrun, Fauréren itxaropenari eta salbazioari irekitako Requiema da. Egia da bere Introitoak, Re minorrean (Mozarten tekla bera), hasieran heriotzaren alderdi iluna eta goibela aurkezten duela, baina pixkanaka tonu lasaiago bat inposatzen da, baita biziagoa ere. Agnus Dei gutxi dira lan honetakoa bezain gozoak eta amaierako In paradisum zatia, Dies Irae sekuentziaren ordez sartuta, egilearen asmo gaitzeslea berresten du. Laino lasaigarri baten antzera bere lerroak estaltzen dituen haloek, eta, zalantzarik gabe, pianisimoarako pentsatutako akordeen misterio garratz horrekin, erromantizismoaz baino inpresionismoaz askoz gehiago hitz egiten digute.

Mugimenduak 

Faurék ordura arte konposizio horietan tradizionala zen liturgia ordena aldatu zuen, Sekuentzia baztertuz eta In Paradisum erantsiz. Letrak aldatu ere egin zituen, bere ustez adierazitakoarekin bat ez datozen zatiak alde batera utzita, beraz, bere lana honako hau da:

 I. Introit eta Kyrie
 II. Eskaintza
 III. Santutegia
 IV. Pie Jesu
 V. Agnus Dei eta Lux Aeterna
 VI. Aska nazazu
 VII. Paradisuan

Lana Introit-a eta Kyrie hasten da, motel, solemne, sakon, pianissimo, tenoreen sarreraz gozatzen dena, oso adierazkorra, eta jarraian sopranoen txanda oso goxo abestua, mugimendu forte-ra iristeko, bihotz betean ex audi adiertzeko! Eta gero, Kyrie eleisonetik, crescendoan jotzen du, eta pianissimo batekin bukatzen du berriro, ia xuxurla hutsa denarekin.

Offertorioa melodia harmoniatsua eta aldi berean solemne batekin hasten da, kontraltoek sarreran distira egin dezaten eta ondoren tenoreek. Baina aldaketa handiena baritonoari sarrera emateko sortzen da. Hemen dena aldatzen da eta 3/4 erritmora joaten gara baritonoak notetan aldaera gutxi dituen doinua abesten duen bitartean, horrek tentsioa ematen dio eta interpretatzeko erraza dirudien arren, pieza zorrotza eta korapilatsua da.

Sanctus-en kontroltoeak desagertzen dira. Sopranoak hasten dira, eta tenoreek eta baxuek erantzuten diete, pieza piano erritmoan eta pianisimoan exekutatzen dute, Hosanna-raino, momentu horretan, fortissimoak guztiarekin apurtzen du, berriro, apurka-apurka, pianissimo batera itzali arte, giroa edertasun musikalez betetzen duen kontraste atsegina osatuz.

Pie Jesuk ez du kantuaren goxotasuna alde batera uzten eta sopranoari harmoniko gutxi eskatzen dizkio, baina betiko zeruko plazeraz gozatzeko eskutik hartzen zaitu, gozamenerako.

Agnus Dei, lan honetako guztia bezala, gozoa eta melodiatsua hasten da, baina melodian aldaketa sakonekin jotzen du eta forte eta pianoaren arteko modulazioa aprobetxatzen du Lux Aeterna- ra eramaten gaituen solemnitate lasai eta ez beldurgarria emateko. abesbatza eta batez ere baxuen eta tenoreen banaketekin, abesbatzaren zatirik sakonenera iristen den soinuen "sinfonia" lortuz. Ondoren, orain arteko sorkuntza guztia moztu eta Introitus errepikatzen du (nahiz eta ahotsetan aldakuntza batzuk izan) amaitzeko.

Libera me Faurék egindako hainbat moldaketen bilketa da eta 1893an baritonoa gehitu eta aurreko bertsioak gainditzea lortu zuenean. Indarra, erregua eta lasaitasuna da ahots honek helarazten diguna, batzuetan gozoa, besteetan indartsua eta zintzoa, piano eta forteekin jolastuz inkontzienteki etsipenik gabeko eskari batera jasotzen gaitu, eta gero, baritonoaren kantuak hunkitzea lortzen du, Libera me dominera iristean.

Eta hau guztia gutxi balitz Fauréren ustea adierazteko (heriotza pauso sinple bat zela, ez traumatikoa, baizik eta zoriontsu askatzea zela) bere Requiema In paradisum-ekin amaitzen du, arimaz eta esanahiaz beteriko pieza horrek hil ondoren egoteko guztiok nahiko genukeen leku horretan egotearen plazera sentiarazten zaitu. Amaieran, bihotzak pianissimo aeternam habeas requiem gozoa abesten du.

Bibliografia 
 Place, Adelaida: Fauré. Requiema. CDan: Fauré Requiem. Virgin Classics. 1998an
 Nectoux, Jean-Michel: Fauré. Requiema. CDan: Fauré Requiem. Harmonia Mundi. 2002an

Erreferentziak

Kanpo estekak 

1887ko lanak
Musika klasikoko konposizioak
Frantziako abestiak