Eguzki-erupzio

Eguzki-erupzioa edo eguzki-fulgurazioa (batzuetan eguzki-sugarra edo eguzki-garra bezala izendatua) Eguzkiaren distiraren bat-bateko areagotze handia da, gehienetan haren gainazaletik hurbil ikusten dena eta eguzki-orbanen batetik gertu kokatuta. Terminoa zabaldu eta beste izarretako garrak izendatzeko ere erabiltzen da. Sugar indartsuak sarritan koroa-masaren eiekzioek lagunduta agertzen dira, baina ez beti. Eguzkiaren kasuan, sugarrik indartsuenak ere ozta-ozta bereiz daitezke Eguzkiaren irradiazio osoan, baina izar ñirñirkarien kasuan erraz bereiz daitezke euren garrak, normalean izar horiek distira ahula baitute eta haien sugarrak proportzionalki askoz sendoagoak izan ohi direlako.

Eguzki-sugarrak lege potentzialeko magnitudeen espektro batean gertatzen dira; ohikoak diren 1020 jouleko energia askapena nahikoa da erraz ikusi daitekeen gertakari bat sortzeko, 1025 jouleko askapena edo handiagoa egiten bada, gertakaria aipagarria izango da.

Sugarrak lotuta daude Eguzkiko korotik kanpo-espaziora askatzen diren plasma eta partikulekin. Sugarrek irrati-uhinak ere igortzen dituzte aberastasunez. Eguzki-sugarra Lurrera begira askatzen bada, askatzen diren partikulak goi atmosferan sar daitezke eta hala, aurora distiratsu eta ikusgarriak eragin, eta agian, urruneko irrati-komunikazioak eteteko ahalmena izango du. Eguzki-sugarren partikulek egunak behar izan ohi dituzte Lurrera iristeko. Energia handiko partikulak, zeinak erlatibistak izan daitezkeen, erradiazio elektromagnetikoarekin batera hel daitezke ia.

Eguzki-sugar ugari edo oso handiak askatzen direnean eguzki-ekaitz izena jasotzen du fenomenoak. Eguzki-sugarren maiztasuna aldakorra den arren, badu zerikusirik izar bakoitzaren zikloarekin (eguzki-zikloarekin), zeinak gure izarraren kasuan hamaika urte irauten duen gutxi gorabehera. Ziklo horretan izarrak aldi gorena edo aktiboena izaten du eta orduan eguzki-orbanak ugariagoak dira, eguzki-sugarrak sortzeko aukerak areagotuz.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Plasma fisika
Espazioko arriskuak
Eguzkia
Plasma espaziala