Isabella Cortese

Isabella Cortese (fl. 1561) italiar alkimista eta idazle izan zen. Bere bizitza eta lanarengatik ezaguna den guztia alkimia da: 'Isabella Cortese andrearen sekretuak'.

Cortesek alkimia ikasi zuen hogeita hamar urtez, hala nola, Geber, Ramon Llull, eta Arnau de Vilanova alkimisten ezarritako lanak. Hala eta guztiz ere, bere lana nabarmenki baztertu zuen "mordoilo osoa, fabula eta errezeta eroz beteta, denbora eta dirua galtzen duzu soilik deitzen". Bere lana ikasten zuen baina "heriotza goiztiarraren aukera gehikuntza" irabazi ez zuela uste zuen. Bere prozesu propioek soilik sekretu alkimikoak agerian utzi zituela uste zuen. Ez da deus ere ezagutzen Cortese bere eleberriaz kanpo, espekulatu du, agian, 'Isabella Cortese andrearen sekretuak' tratatuaren egilea gizonezkoa izan zitekeela, emakumearen ustez emakumezkoen egileek salmentak handitu egingo lituzketen. Ezinezkoa da jakitea espekulazioa egiazkoa dela edo ez.

1561. urtean, Isabella Corteseren sekretuak edo  I secreti della signora Isabella Cortese né quali si contengono cose minerali, medicinali, arteficiose e alchimiche, e molte de l'arte profumatoria, appartenenti a ogni gran Signora argitaratu zuten Venezian, alkimia zabalduz irakurle zabalagoetara. Medikuntza eta kosmetika erremedioak izan ziren, etxe bat nola exekutatzeko aholkuak, eta metal bihurtzeko urrezko eztabaida. Zenbait alderdi praktikotan, esate baterako, hortzetako pasta, kola, xaboia eta kosmetika praktikoak argitaratu zituen. Tratamendu batek kanfor finko, zilarbizi eta sufre konbinazio bat eskatzen du "medikuntza unibertsal" bat egiteko, kontuan, gorputz eta arimaren batasun metaforiko baten bidez. Beste batean galeper baten testikuluak, inurri baten hegal handiak, ekialdeko anbara, musketa, eta zaharraren eta estorax-ekin egindako olio baten nahasketa egiten du. Nahasketa hau zutitzearen disfuntzioaren ustezko tratamendua izan zen. Betiere jarraibide guztiak zehazki jarraitzen diren bitartean, liburuak bere sekretu guztiak erreklamatu egingo ditu irakurleak. Liburuaren arabera, naturaren zenbait atal ezezagun eta medikuntzan nola erabil daitezkeen erakusten du.

Harrera 

Bere garaian, 'Isabella Cortese andrearen sekretuak' oso ezagunak ziren. Hogeita hamar edizio izan zituen 1561 eta 1677. urteetan, baita alemanezko itzulpenaren bi edizio ere. Honen arrakastaren zati bat Cortese bere irakurleei bere liburuaren sekretuak bere kabuz gordetzeaz arduratu ahal izango litzaieke. Bere irakurleei galdetu zien beren lantokiko alkimikatik urrun mantentzeko eta bere liburua bere sekretu guztiak ikasi zituztenean.

Italiako kimikariak
Alkimistak