Izan bedi argia

"Izan bedi argia" Hebreerazko  (yehi 'or) esaldiaren euskarazko itzulpena da. Esaldi hau Torahko Hasiera 1:3 bertsetean aurki daiteke. Itun Zaharraren itzulpenean, grezierako γενηθήτω φῶς (genēthḗtō phôs) eta latineko fiat lux eta lux sit erabili dira.

Hasiera 1 
Elizen Arteko Bibliaren euskarazko itzulpenaren arabera, kontakizuna honakoa da:

Jatorria eta etimologia 
Hebrear Biblian esaldia  יְהִי אוֹר‎ (yəhî ’ôr) da, bi hitzez osatua. יְהִי‎ (yəhî) "existitu/izan" aditzaren hirugarren pertsona maskulino singularraren forma jusiboa da, eta אוֹר‎ (’ôr) hitzak "argia" esan nahi du.

Koine grezierako Septuagintan esaldia "καὶ εἶπεν ὁ Θεός γενηθήτω φῶς καὶ ἐγένετο φῶς" — kaì eîpen ho Theós genēthḗtō phôs kaì egéneto phôs bezala itzuli zen. Γενηθήτω da γίγνομαι aditzaren forma inperatiboa, "izatera iritsi."

Latinezko lehen bertsioa Vetus Latinakoa da, eta bertan lux sit ("argia - utziozu izaten" edo "utzi argiari existitzen"), batzuetan erabili dena, baina ez dena itzulpen guztiz zehatza. 

Vulgata bertsioan beste itzulpen bat ematen da: fiat lux. Esaldi osoa honakoa da: "dixitque Deus fiat lux et facta est lux" ("Eta Jainkoak esan zuen izan bedi argia, eta izan zen argia"). Fiat facio aditzaren ("egin") hirugarren petsona singular orainaldi pasibo subjuntiboa da.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Bibliako esaldiak
Argia eta erlijioa
Bereshit (parashah)
Bibliako Hasiera
Hasiera 1