Estefanía Banini

Estefanía Romina Banini Ruiz (Mendoza, Argentina, 1990eko ekainaren 21a) argentinar futbolaria da. Erdilari jokatzen du Espainiako Emakumezkoen Lehen Mailako Atlético Madrilen. Nazioartekoa izan zen Argentinako Selekzio absolutuarekin 2010etik 2023ra.

Colo-Coloren urrezko garaiko parte izan zen, eta Libertadores Kopa irabazi zuen 2012an, eta zortzi txapelketa nazional 2011 eta 2014 bitartean. NWSLko txapeldunordea izan zen Washington Spiritekin, eta 2023an Atletico Madrilekin Erregina Kopa irabazi zuen. Argentinako selekzioaren kapitaina izan zen Frantziako 2019ko emakumezkoen munduko txapelketan, eta Hego Amerikako Jokoak irabazi zituen 2014. urtean. Banaka, FIFPro 2021eko Hamaikakoan eta 2011-2020 hamarkadako Hego Amerikako Hamaikako Talde Idealean sartu zen.

Lehen urteak 
Estefanía Banini Mendozan (Argentina) jaio zen. Elisabeth Ruiz eta Tito Baniniren alaba da.

Ibilbidea

Hasiera 
Mendozako Club Cementista klubean hasi zen futbolean, gizonezkoen areto-futboleko klub batean, eta 7 urte zituela sartu zen. 16 urte zituela, hiri bereko Las Pumas klubeko kide egin zen.

Colo-Colo 
Emakumeen 2010eko Amerika Kopan lan ona egin ondoren, ez zuen talderik Argentinan. Txileko Colo-Colo taldeko prestatzaile fisikoak lortu zuen taldeak Banini fitxatzea. Azkenik, Baninik urtebeteko akordioa sinatu zuen Colo-Colorekin. Hitzarmen horren arabera, soldata USD $ 500 eta 600 artekoa zen, ostatua, janaria eta biderakoak gehituta.

Colo Colorekin jokatutako lehen partida, 2011n, martxoaren 19an izan zen, Ñublenseren aurrean, 12-0 irabazita. Autoritatez irabazi zuten Torneo Apertura edo Hasierako Txapelketa; han, Baninik lehen golerako pasea eman zuen, eta bigarren gola markatu zuen Evertonen aurkako finalean. Azaroan lortu zuen Emakumezkoen Libertadores Kopako 2011ko txapelketa, São Joseren aurka gutxienekoagatik (1-0) galduta. Urtea Clausura edo Amaierako Txapelketarekin amaitu zen. 

Hurrengo urtean, Hasierako Txapelketan irabazi ondoren, Amaierako Txapelketak bi gol markatu zituen eta bi pase eman zituen, eta Emakumezkoen Libertadores Kopa (2012). Azken horretan, Foz Cataratasen aurka jokatu behar izan zuen final kontinentala. Partida 0-0 amaitu zen, eta penalti-txanda jokatu behar izan zuten; Colo-Colok 4-2 irabazi zuen, eta Libertadores Kopako txapelduna izan zen lehen aldiz.

2013. urtean, berriz ere txapelketa nazionala menderatu zuten, eta Baninik 37 gol markatu zituen 18 partidatan Hasierako Txapelketan. Finalean Everton gainditu ondoren irabazi egin zuten. Amaierako Txapelketan, Santiago Wanderers taldea garaitu zuten, finaleko itzulerako partidan, Baniniren golarekin. Libertadores Kopan hirugarren postuan geratu ziren, 86. minutura arte irabazten egon ondoren, azkenean finalerdietan penaltietan galdu baitzuten. Ondoren, Amerika ordezkatu zuen emakumezkoen kluben Munduko Txapelketan, eta laugarrenak izan ziren.

Lan handiaren ondorioz, Txileko emakumezkoen futboleko kirolari onenaren saria lortu zuen, eta 2007an hasi zenetik hura lortu zuen lehen atzerritarra izan zen.

2014. urtean, berriz ere, Santiago Morning-en aurkako Hasierako txapelketa eta Amaierako txapelketaren txapeldunak izan ziren; Banini izan zen golegile nagusia, 18 tantorekin, eta horietako bi Santiago Morning-en aurkako finalean. Libertadores Kopan ez ziren taldeen fasetik pasatu.

Washington Spirit 
2015eko urtarrilaren 22an, Washington Spirit Estatu Batuetako klubak Argentinako erdilariaren kontratazioa iragarri zuen, Ezequiel Nicosia Argentinako emakumezkoen futbol-selekzioko entrenatzaile ohiak egindako gestioei esker. Bere klub berrian Colo-Colon ezagutu zuen Yanara Aedo lankidearekin egin zuen topo. NWSLren lehen egunean egin zuen debuta, 2015eko apirilaren 11n, Houston Dashen aurka 2-0 irabazita. Urte bereko maiatzaren 8an, lau partida besterik ez jokatuta, klubak jakinarazi zuen jokalaria jokalekuetatik kanpo zegoela 5-6 hilabetez, eskuineko belaunean lesio bat izan baitzuen.

Urtearen amaieran, Colo-Colora itzuli zen Amaiera Txapelketa irabazten laguntzeko, eta protagonista izan zen play-offetan, baina ezin izan zuen saihestu Palestino taldeak Colo-Colo txapelketen bolada haustea. Hala ere, Colo Colok hurrengo Libertadores Kopa jokatzeko kupoa lortzen lagundu zuen.

2016. urtea, Estatu Batuetan bizi izan zuen onena, izan zen, lesioak izan arren. Belauneko beste lesio batetik indarberritu ondoren, 15 partida jokatu zituen, play-offak barne, 5 gol markatuta eta asistentzia bat emanda. Taldearen golegile nagusia izan zen. 13. astean, eguneko gol onena aukeratu zuten, eta bera hautatu zuten aste horretako eta uztaileko jokalari onena. Taldea bigarren geratu zen denboraldi erregularrean, eta txapeldunorde geratu ziren luzapen denboran finala galdu zenean.

Valentzia CF eta Washingtonerako itzulia 
25 urterekin, Kontinente Zaharrera joatea erabaki zuen, Ché taldeak fitxatuz, eta Estefanía Banini fitxatzea zelaiaren erdigunea betetzeko aukerarik onena zela pentsatu zuen. Aedorekin batera iritsi zen Valentziara, eta Christiane Endler lagun ohiarekin egin zuen topo. Urriaren 30ean egin zuen debuta Oiartzunen.

2016-2017 denboraldian 21 partida jokatu zituen eta 4 gol sartu zituen, klubaren historiako sailkapenik onena lortzen lagunduta, hirugarren postuan geratu baitzen. Erregina Kopan, final-laurdenetan markatu zuen gola Athleticen aurka eta finalaurrekoan kanporatu zituzten Bartzelona FKren aurka. 

Valentziatik igaro ondoren (2017an), Washington Spiritera itzuli zen Aedorekin batera, eta gola markatu zuen bederatzi topaketatan. Talde mailan taldea sailkapenaren atze partean izan zen. 2018an, 12 partida jokatu zituen, eta gola markatu zuen. Denboraldi horretan Spirit-ak zortzigarren postuan geratu ziren denboraldi erregularrean, eta denboraldia amaitzean Levanteri utzi zioten.

Levante UD 
Banini Levanteri utzi zioten 2018-2019 denboraldian. Azaroaren 4an egin zuen debuta Atlético Madrilen aurka, eta 2-0 irabazi zuen. Taldean ohiko titularra izan zen 28 partidatan parte hartuz eta 4 gol markatuz, batzuk oso garrantzitsuak, hala nola Albacete Fundazioaren aurkakoa edo haren talde ohi Valentziari sartutakoa, taldeari hirugarren postuan geratzen laguntzeko. Talde estatubatuarrarekin berritu zuen 2019rako, baina denboraldiaren amaieran, lagapena izan zena, fitxaketa iraunkorra bihurtu zen, eta beste bi urtez berritu zuen urdinkaz janzteko 2021eko ekainera arte.

2019-2020 denboraldian, ohikoa izaten jarraitu zuen Kinoren ordez Maria Pry entrenatzaileak jarraitu zuenean. Taldea hirugarren geratu zen ligan, eta bertan behera geratu zen Covid-19 pandemia zela eta. Erregina Kopan final-zortzirenetan kanporatu zituen Sevillak, eta Superkopan Real Sociedaden aurkako finalaurrekoan kanporatua izan zen.

2020-2021 denboraldia aukeratu zuten taldeko kapitain , eta Sandie Tolettirekin txandaka aritu zen titular; beraz, minutu gutxiago jokatu zuen, nahiz eta ohikoa izaten jarraitu zuen eta ligako 34 partidetatik 27 jokatu zituen. Hirugarren postuan geratu ziren berriro denboraldi horretan, eta Txapeldunen Ligan sartzeko aukera eman zion hurrengo denboraldirako. Atlético Madrilen aurka galdu zuten Superkoparen finalean ordezkoa izan zen. Erregina Koparen finalean titularra izan zen eta gol bat markatu zuen, baina Bartzelonak garaitu zituen.

Atlético Madril 
2021eko uztailaren 7an ofizialki iragarri zuten Banini Atlético Madrilen jokalaria izango zela, eta 2023ra arteko kontratua sinatu zutela. Madrileko klubarekin jokatu zuen lehen partida AC Milanen aurkako aurredenboraldiko duelu bat izan zen. Azkenean, talde italiarrak 3-1 irabazi zuen. 2021eko irailaren 4an egin zuen debuta talde zuri-gorriarekin, eta ligako lehen jardunaldian Rayo Vallecanoren aurka 5-0 irabazi zuen. Baninik klubean markatu zuen lehen gola Real Madrilen aurka izan zen, 2-0 emaitzarekin amaitutakoa. Urrian belauneko lesio bat izan zuen eta urtarrilera arte zelaitik aldendu zen. Hilabete hori 2021eko FIFA/FIFPro World XI.ean aukeratu zuten. Errekuperatu ondoren, taldean ohikoa izan zen eta berriro deitu zuten Argentinako selekzioarekin jokatzeko. Denboraldia laugarren postuan amaitu zuten, Txapeldunen Liga irabazteko azken kupoa ematen zuen hirugarren postutik puntu batera. Superkopako finalistak izan ziren, baina Bartzelonaren aurka galdu egin zuten. Erregina Kopan, taldea final-zortzirenetan kanporatu zituen Huelvako Sportingek.

Taldea ez zen erregularra izan denboraldian, eta teknikaria aldatu zuen. Baninik taldean presentzia handiagoa izan zuen entrenatzaile berriarekin eta Leicy Santosen lesioekin. Ligako laugarren postuan amaitu zuten. Erreginaren Kopan finalerako sendo sailkatu ziren: Real Madrili aurre egin zioten Leganesko Butarque estadioan, eta Banini funtsezkoa izan zen topaketan, kontrako 2-0 zegoen partida, deskontu-garaian asistentzia eta jaurtiketa-gol batekin. Taldeak txapelketa irabazi zuen penalti-txandan.

Selekzio nazionala

Hastapenak 
Carlos Borrellok 17 urtez azpikoen selekzioarekin deitu zuen Banini, areto-futboletik Los Pumasen 11. futbolera pasatu zenean.

2010etik izan da nazioartekoa Argentinako Emakumezkoen Futbol Selekzioarekin. 2010eko urtarrilaren 15ean egin zuen debuta, Kolonbiaren aurka 2010eko Txile Berrehungarreneko Kopan, golik gabeko topaketa batean.

Martxoan 20 urtez azpiko Amerika Kopan parte hartu zuen. Argentinak garaipena lortu zuen Boliviaren aurka, eta hiru porrot Txile, Kolonbia eta Ekuadorren aurka; beraz, lehen txandan kanporatuta geratu ziren.

Azaroan Amerika Koparako deia jaso zuen. Boliviaren aurkako lehen partidan 3-0 irabazi zuten. Baninik  nazioarteko lehen gola sartu zuen, partida horretako hirugarrena. Gero 2-1 irabazi zioten Txile eta Peruri, eta lehen faseko azken topaketa galdu zuten Ekuadorren aurka. Lehen fase horretan egindako lanen ondorioz, baliabide batzuek nabarmendu egin zuten Banini. Bigarren fasean Brasilek gol piloa sartu zien, Txilerekin berdindu eta Kolonbiarekin galdu. Laugarren postuan egon ziren txapelketa amaitzean.

Hego Amerikako jokoak eta 2014ko Amerika Kopa 

2014ko martxora arte ez zuen berriro jokatu Argentinako selekzioarekin, ez baitzuen parte hartu 2011ko lagunarteko Joko Panamerikarretan. Bestalde nazioarteko partiden programaziorik ez zen egon bi urte baino gehiagoan. Hego Amerikako Jokoetan agertu zen berriro. Txileren aurreko lehen partidan galdu arren, finalerdietan sailkatu ziren Boliviari irabazi ondoren, Baniniren golarekin. Finalaurrekoan Brasilen aurka berdinketa jasatea lortu zuten eta penalti-txandan irabazi zuten, Baninik Argentinako hirugarren jaurtiketa eginda. Txileko finalean zabaldu zuen markatzailea, 1-2 irabazita.

Urte horretako irailean Ekuadorren egin zen Amerika Kopan parte hartu zuen. Txapelketa Txileren aurka 1-0 galtzen hasi ziren, baina gero gainerako partidak irabazi zituzten. Banini partida guztietan izan zen titular, eta penalti bat sartu zuen Brasilen aurka irabazi zutenean. Azken fasean, golik gabeko berdinketa izan zuten Kolonbiaren aurka, eta, gero, Brasilek lehen faseko partidaren errebantxa hartu eta 6-0 galdu zuten. Azken topaketan, munduko txapelketarako anfitrioien aurrean sailkatzeko aukera zuten. Baninik markatzailea ireki zuen, eta handik bost minutura 2-0 arte handitu zuten abantaila, baina bigarren zatian Ekuadorrek gora egin zuen eta argentinarrek 3-2 galdu zuten, eta laugarren postuan amaitu zuten txapelketa.

Ezin izan zuen parte hartu Brasilgo Nazioarteko Txapelketan, Colo-Colok titulua lortzeko play-offetan hartutako konpromisoengatik. 2015ean, Baninik lesio luze bat izan zuen, eta ez zion utzi Joko Panamerikarretan parte hartzen. Argentinak ez zuen inolako partidarik jokatu 2017ra arte, eta Baninik ere ez zuen parte hartu.

Hala ere, AMF 2017 Munduko Futsal Txapelketa jokatu zuen, Argentina ordezkatuz, txapeldunorde geratu zela.

2018ko Amerika Kopa eta 2019ko Munduko Kopa 

2018ko apirilaren 5ean, berriro jokatu zuen selekzioarekin Txilen jokatu zen Amerika Kopako lehen partidan. Baninik falta zuzeneko gola markatu zuen, eta gol horrek ez zuen balio izan Brasilen aurkako 3-1 porrota saihesteko. Bolivia garaitu ondoren, berriro ere Ekuador eta Venezuelaren aurka irabazitako partidetan markatu zuen. Azken fasean, pase bat eman eta 3-1 aurreratu zuten Kolonbiaren aurka. Gero Brasilen eta Txileren aurka galdu zuten, eta horrek aukera eman zien 2019ko Munduko Futbol Txapelketan parte hartzeko.

2018ko azaroan egin zioten aurre Panamari. Joaneko partida Argentinan jokatu zen, eta etxekoek 4-0 irabazi zuten. Baniniren emanaldi nabarmena izan zen, Panamako atezainak bota zuen penaltia gelditu arren. Itzulerako partidan 1-1 berdindu zuten eta Munduko Futbol Txapelketarako sailkatu ziren.

2019ko maiatzaren 22an, Argentinako Futbol Elkarteak  Frantzian jokatzekoa zen Munduko Koparako 23 futbolari jokalarien zerrenda ezagutarazi zuen, besteak beste, Estefanía Banini. 2019ko ekainaren 10ean, titular gisa jokatu zuen lehen aldiz Munduko Futbol Txapelketan, eta Japoniaren aurkako 0-0 berdinketaren kapitaina izan zen. Munduko txapelketen historian Argentinako Emakumezkoen Futbol Selekzioak irabazitako lehen puntua lortu zuen. Partidako jokalaririk onena aukeratu zuten. Ingalaterraren aurreko bigarren partidan, paper diskretua izan zuen, eta 1-0 galdu zuten Hirugarren partidan 3-3 berdindu zituzten Eskoziaren aurka, eta bi gol gutxiago zituztenean, 60. minutuan Banini ordezkatua izan zen. Emaitza horrekin, Argentina final-zortzirenetatik kanpo geratu zen.

Ondorengo absentziak 
Ondoren, ez zuten deitu Limako 2019ko Joko Panamerikarretarako. Hedabideetan argitaratu zen Munduko Txapelketan parte hartu zuten jokalariek nazio mailako selekzioaren talde teknikoa aldatzea eskatu zutela, eta, ondorioz, eskaera egitera aurrean joan zirenak, Banini tartean, ez zituztela gero deitu.

Handik urtebetera, Baninik adierazi zuen «Niretzat oso garrantzitsua izan zen Selekzioaren hazkundearen bila joatea. Zuria eta urdina beti faltan izango dut, baina ni profesionala izaten jarraitzen dut, eta nire herrialdea ondo uzten saiatzen naiz, Estefanía Baniniren moduan edo nire koloreak defendatzen. [..] Argentinako selekzioari ez nion inoiz ezetz esan, baina beti nahi dut haz dadin. Adin honetan egin dut nire ibilbidea, ez dut Selekzioan egon beharrik irteteko (kanpora).» Bestalde, SheBelieves Cup saiorako ez zuten deitu eta ondoren, Carlos Borrello hautatzaileak adierazi zuen ez zegoela berarekin haserretuta, baina ulertu behar zutela entrenatzailea zerbaitetarako dagoela.

Selekzioara itzuli eta 2022 Amerika Kopa 
2022an, berriro deitu zuten Txilen aurkako bi lagunarteko partida jokatzeko. Ia hiru urtez kanpoan egon ondoren, apirilaren 7an jokatu zuen berriro.

2022ko ekainaren 27an sartu zen Amerika Koparen deialdian. Brasilen aurkako lehen partidan, 63. minutuan sartu zen zelaian, Argentinako selekzioa 3-0 irabazten zegoenean eta amaieran 4-0  galdu zuten. Gainerako partidetan titularra izan zen. Peruren aurkako bigarren partidan, markagailua ireki zuen jokaldia sortu zuen, Peruko atezainari erregateatu eta berak markatu beharrean, lagun bati pasea emanda eta beste pase bat eman zuen partidako hirugarren golean, 4-0 irabazita. Markatzailea zabaldu zuen eta partiduan 5-0 irabazi zuten Uruguayren aurka. Taldekako fasearen azken partidan 1-0 irabazi zioten Venezuelari, eta selekzio horren aurka jokatu zuten finalaurrekora pasatzea zuten jokoan. Banini aukeratu zuen Aditu Taldeak, talde-faseko azterketa teknikoa egin ondoren, bere hautaketaren hiru jokalari erabakigarrienetako bat aintzesteko. Kolonbiari aurre egin zioten finalean postu bat lortzeko, Baninik berriro jokatu zuen partida batean, 1-0 galduz. Hirugarren posturako partidan Paraguayren aurka jokatu zuten, eta brontzezko domina eta 2023ko Munduko Txapelketarako sailkapena lortu zituzten.

2023ko uztailaren 8an, Emakumezkoen 2023ko Munduko Futbol Txapelketarako deitutako 23 pertsonen zerrendan berretsi zen. Hala, munduko bigarren txapelketa jarraian jokatu zuen. Gainera, jokalariak berak adierazitakoaren arabera, hori izango zatekeen estatuko selekzioarekin izango zukeen azken lehia. Italiaren aurkako partidan titularra izan zen, eta 1-0 irabazi zuten, 87. minutuan sartutako gol batekin, eta Hegoafrikaren aurka, bi gol galtzen egon ondoren, berdindu egin zuten eta hurrengo fasera pasatzeko aukera izan zuten. Abuztuaren 2an nazioarteko azken partida jokatu zuen, Suediaren aurka irabazita, Argentinako selekzioa kanporatu eta Baniniren agurra ekarri zuen. Baniniren esanetan, Munduko Futbol Txapelketaren ondoren,selekzioarekin ez zuen gehiago jokatuko.

Nazioarteko onarpena 
Estefanía Banini hautatu zuen Historia eta Estatistikaren Nazioarteko Federazioak (IFFHS), Hego Amerikako 2011-2020 hamarkadako talde idealaren barruan. 

2022ko urtarrilean FIFProko Hamaika idealean aukeratu zuten.

Kantxan zuten posizioarengatik eta erabiltzen zuen zenbakiarengatik, Argentinako jokalariarekin konparatzen hasi ziren, eta "la Messi" ezizena sortu zen. Baninik erantzun zuen konparazioa polita zela, baina nahiago zuela jokalari guztiak beren izenez ezagutzea.

Estatistikak

Klubak 
2023ko maiatzaren 27an jokatutako azken partidan eguneratua.

Selekzioak 
 2 de agosto de 2023 jokatutako azken partidan eguneratua.

Azken faseetako partaidetzak

Palmaresa

Titulu nazionalak

Nazioarteko tituluak 

(*) Hautaketa barne

Banakako goraipamenak

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Mendoza probintziako jendea
Argentinako emakume futbolariak
Valencia CFko futbolariak
Levante UDko futbolariak
Atlético de Madrideko futbolariak