Xuxtarreko sistema hidrauliko historikoa

Xuxtarreko sistema hidrauliko historikoa () sasandar garaiko ureztatze sistema konplexu bat da, Khuzestango Xuxtar uharte-hirian dagoena. Azpiegituren artean daude errotak, zubiak, urtegiak, tunelak eta ubideak.

2009an, Unescok Gizateriaren Ondare izendatu zuen.

Ezaugarriak 

Dario I.ak abiatu zituen lanak K. a. V. mendean, baina sistema hidraulikoa mendeetan zehar aberastu zen, batez ere Sasandar Inperioaren garaian. Elememtu nagusia Gargar ubidea da, hiria urez hornitzen duena tunel eta erroten bidez. Ura iristean, lurren ureztatzea eta landaketa ahalbidetu zuen.

Unescok banestutako eremuaren barruan daude Salasel gaztelua, nondik sistema hidraulikoa kontrolatzen den, Kolâh-Farangi dorrea, zeinak uraren maila neurtzen duen, eta Band-e Kaisar urtegi-zubia.

Band-e Kaisar 

Band-e Kaisar ("Zesarren urtegia") 500 m luze inguruko erromatar zubi-urtegia zen Karun ibaian zehar. Band-i-Mizan urtegiarekin batera, sistema hidraulikoaren giltzarria zen, ura bildu eta berbiratzen baitzuen ureztatze kanaletara. III. mendean erromatarrek eraikia sasandarrek aginduta, ekialderago dagoen erromatar zubi eta urtegia da eta Irango lehen azpiegitura zubi bat urtegiarekin konbinatzen dituena.

Zubi hau Pasargada eta Ktesifon lotzen zituen bidean zegoen.

Erreferentziak

Bibliografia

Ikus, gainera 
 Karun

Kanpo estekak 

Gizateriaren Ondarea Iranen
Irango eraikinak
Sasandar arkitektura