Ipse dixit

Ipse dixit ( latinez "berak esan zuen") frogarik gabeko baieztapena edo iritziaren adierazpen dogmatiko bat da.  Autoritate batek baieztatu duena egiatzat jotzea.

Proposamen bat ""horrelakoa da, den bezalakoa da, berak esan duelako"  esanez defendatzeko falaziak desitxuratu egiten du argumentua, eta autoritate baten aipuarekin frogatutzat ematen du: auzi-jartzaileak aitortzen du gai bat berez den bezalako dela, eta kontua ezin dela aldatu, kontuak ez duela bueltarik.

Askotan esapidearen bigarren hitza, dixit, besterik ez da erabiltzen. Esate baterako, horrelako esapide batean, testuinguru jakin batean: "zuzendariak dixit". Horrelako esaldia, modu ironikoan erabiliko da, ziur aski, ("zuzendariak esan duelako" eta kitto!; horrela da eta ez dago eztabaidatzerik).

Historia 
Adierazpenaren latinezko jatorrizko forma Marcus Tullius Zizeron (K.a. 106–43) hizlari eta filosofo erromarrarengandik dator De Natura Deorum ( Jainkoen izaeraz) ikerlan teologikoetan eta greziar esamoldearen itzulpena da (esanahi berdinarekin).  autòs épha (  ), Pitagorasen dizipuluek arrazoi edo frogetara jo beharrean maisuaren adierazpenetara jotzeko egindako autoritatearen argudioa gehegikeriaz erabiltzen omen zuten. 

XVII. mendearen hasiera baino lehen, jakintsuek ipse dixit terminoa aplikatzen zuten beren gaiaren argudioak justifikatzeko, argumentuak lehenago Aristoteles (K.a. 384-322) antzinako greziar filosofoak erabili bazituen.

Ipse-dixitismoa 
XVIII.mendearen amaieran, Jeremy Benthamek ipse dixit terminoa ipse -dixitism esamoldera egokitu zuen.  Bentham-ek asmatu zuen terminoa argudio politiko ez- utilitarista guztiei aplikatzeko.

Erabilera juridikoa 
Lokuzioa mendebaldeko hiztegi juridikoan arrunt bilakatu da. Esaterako:

1997an, Estatu Batuetako Auzitegi Gorenak "aditu baten ipse dixitaren bidez soilik dauden datuekin konektatzen den iritzi frogaren arazoa" onartu zuen.  Era berean, Texasko Auzitegi Gorenak "erreklamazio bat ez da eutsiko edo eroriko lekuko kredentzial baten ipse dixit hutsean ".

Erreferentziak

Kanpo estekak 
 
 
 

Latinezko hitzak eta esaldiak
Zuzenbidean erabilitako latinezko hitzak eta esaldiak
Autoritatea