Eta Tiro Baltzari

Eta Tiro Baltzari XIX. amaieraren eta XX. mendeko Bizkaiko abesti abertzale bat da, ezaguna da bereziki Bizkaiko kostaldean eta eskualde honetako Bermeo aldean.

Jatorriz abesti karlista izan zen eta hasierako leloan aldaketa txikia izan arren guda abestiak duen indar eta esanahia ez du galtzen.

Abesti originala 
Guda abesti hau Gipuzkoan abestu zen lehenengo aldiz Bigarren Karlistaldian karlisten aldeko abesti bat izanik. Kanta honetan "beltza" hitzak liberalen sinonimo moduan erabiltzen da. Eta agerikoa denez, liberalismoaren aurka egiten du.

Joseba Tapiak 2010. urtean Eta tira eta tunba argitaratu zuen diskoan, besteak beste abesti herrikoi hau bertsionatu zuen eta youtuben dago ikusgai, behean daude kanta originalaren hitzakː

XIX. mendearen amaieran 
Mikel Aizpuruk egin zuen "Eta Tiro Baltzari. Abertzaletasuna eta Jauntxokeria Bermeon 1899-1914" saiakera-lanean (Bilbo UEU 1990) abesti eta garaiko giroaren inguruko gauzak ikertu eta argitzen ditu.

Bermeon gertatutako istiluak xehe-xehe aztertzen dira, orduko gizartearen erradiografia eskainiz. Bermeoko gertaerek garaiko egunkari abertzaleetan izan zuten oihartzuna zabala izan zen.

XIX. mendearen amaieran jauntxokeriaren eraginak nabariak ziren eta egoera honen aurka EAJk egin zuen lehenengoetako indar erakustaldia Bermeon egin zuen.

Karlistadetik zetorren leloaren doinua mantendu zen baina letra aldatuz behean idatzita dagoen moduan. Kasu honetan "baltzak" ez dira liberalismoarekin (soilik) lotzen den hitz bat. "Baltza"ren sinonimoa konplexuagoa da eta esan nahi bat baino gehiago duː besteak beste jauntxoak, atzerritarrak eta espainiarrak.

2009an Hernaniko andra batek abestutako zati bat sarean dago ikusgai.

Bertsio abertzaleaː

(1) Batzuetan, "tunba" hitzaren ordez "tiro" esaten da.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Euskal Herriko musika
Euskal abesti herrikoiak
Karlismoa
Abesti karlistak
Euskal Herriko abesti abertzaleak
Bigarren Karlistaldia