María Vasco

María del Monte Vasco Gallardo (Viladecans, 1975eko abenduaren 26a) atleten ibilketa atletikoko probetan espezialista den espainiar atleta ohia da. Brontzezko domina jaso zuen Sidney 2000ko Joko Olinpikoetan 20 km-ko ibilaldian.

Hastapenak Viladecansen izan zituen, jaio zen herrian, bereziki Sales auzoan. Handik irten ziren ere Valentí Massana, Mari Cruz Díaz, María Reyes Sobrino eta David Márquez.

Bere ibilbidean, Manolo Díaz, Marcos Flores, Manuel Alcalde, Josep Marín eta Rafael “Fali” Sánchezek entrenatu dute.

Kirol-ibilbidea 
María Vasco oso gaztetatik hasi zen atletismoaren munduan. Ibilketa atletikoan eman zituen lehen urratsak 1985ean izan ziren Manolo Díazen laguntzarekin, Viladecan-eko atletismo klubean. Txikitatik erakutsi zuen bere gaitasuna ibilketarako. Hurbileko erreferente gisa, Espainiako bi emakume handi zituen: Reyes Sobrino eta Mari Cruz Díaz. Biak Viladecansekoak ziren, eta Mariak nola entrenatzen zuten eta proba bat bestearen atzetik irabaztea lortzen zuten ikusten zuen.

Oso txikitatik irabazi zituen parte hartzen zuen ia lehiaketa guztiak. Espainiako txapelketa asko irabazi zituen, kategoria txikiagoetakoak, inolako oztoporik gabe, bere gaitasun naturalari esker.

1990ean, Espainiako txapelduna izan zen ibilbideko 5 km-ko distantzian. Garaipen horiek 1992an, 1993an eta 1994an errepikatu zituen, bai ibilbidean bai pistan.

19 urte zituela, Munduko Atletismo Txapelketan parte hartu zuen, Goteborgekoak 1995ean, 26. postuan geratu zen. Hurrengo urtean, Atlantako 1996ko Joko Olinpikoetara joan zen, eta han 28. postuan amaitu zuen.

Nazioarteko lehen emanaldi nabarmena 5. postua izan zuen Budapesten egin zen 1998ko Europako Atletismo Txapelketan.

Faboritoen artean abiatu ez arren, sorpresa handia eman zuen Sidneyko Joko Olinpikoetan, brontzezko domina irabazi baitzuen. Wang Liping (urrea) txinatarrak eta Kjersti Plätzer norvegiarrak (zilarra) bakarrik gainditu zuten. Atletismoan domina olinpiko bat irabazi zuen lehen emakume espainiarra zen, eta, gainera, Espainiako atletismoaren domina bakarra izan zen Joko horietan.

2004an, beste arrakasta garrantzitsu bat lortu zuen, Naumburgeko (Alemania) Martxa Atletikoko Munduko Kopako 20 km-tan 3.a izan baitzen. Urte horretan bertan parte hartu zuen 2004ko Atenasko Joko Olinpikoetan, bere hirugarren Jokoetan, eta ezin izan zuen Sidneyren arrakasta berrargitaratu, baina 7. postuan amaitu zuen.

Helsinkiko 2005eko Atletismoko Munduko Txapelketan, beste domina bat irabaztear egon zen, baina Susana Feitor portugesak gainditu zuen azken metroetan, eta laugarren postuarekin konformatu behar izan zen.

2007ko Atletismoko Munduko Txapelketan, Osakan, brontzezko domina lortu zuen 20 km martxan, eta erakutsi zuen atleta oso lehiakorra dela, eta gaitasun bikaina duela beti muturreko baldintzetan errendimendu handiena emateko (duela gutxi hil zaio aita, muturreko baldintza klimatologikoak). Mundu honetan sakoneko probak bereziki zailak izan ziren, hezetasun erlatiboa eta beroa oso handiak baitziren.

2008ko Pekingo Joko Olinpikoetako 20 km-etan, Maria podiumean egon zen lasterketaren zati handi batean, azken bi kilometroetan bi aurkarik gainditu zuten arte: Elisa Rigaudo italiarrak eta Hong Liu txinatarrak. Bosgarren postua lortu zuen. Hala ere, Espainiako errekorra egin zuen 1:27:25ean.

2009an, hogei kilometroko urrezko domina lortu zuen Metzeko (Frantzia) Martxa Atletikoko Europako VIII. Kopan.

2010eko maiatzaren 15ean, urrezko domina irabazi zuen Chihuahuan, Mexikon, egindako Martxa Atletikoko Munduko Kopan. Ondoren, 2010eko uztailaren 28an, Bartzelonan egindako Europako Atletismo Txapelketan, Mariak lesio bat izan zuen 20 kilometroko ibilbideko proban, eta horregatik erretiratu behar izan zen proba horretan.

2012an, bere bosgarren joko olinpikoetan parte hartu zuen, eta hamargarren amaitu zuen 20 km-ko ibilaldia. Handik urte batzuetara, ordea, zortzigarren postua eman zioten dopina zela eta bi aurkari deskalifikatu ondoren, eta, ondorioz, finalista olinpikoko laugarren postua lortu zuen. Hori dela eta, finalista olinpiko gehien dituen atleta espainiarra da, Josep Marín ibiltariaren atzetik.

2013ko azaroaren 13an jakinarazi zuen erretiratu egingo zela.

2014/2015 denboraldian, Gavá Atletismo Klubarekin elkarlanean hasi zen, klubean ibilketa atletiko-eskola bat sortuz.

Espainiako errekorrak ditu martxa atletikoan, 5, 10 eta 20 kilometrokoak.

Emaitzak

Marka pertsonal hoberenak

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Bartzelonako probintziako jendea
Kataluniako kirolariak
Olinpiar Jokoetako dominadunak atletismoan
Espainiako emakume atletak
Pages with unreviewed translations
1996ko Udako Olinpiar Jokoetako atletak
2000ko Udako Olinpiar Jokoetako atletak
2004ko Udako Olinpiar Jokoetako atletak
2008ko Udako Olinpiar Jokoetako atletak
2012ko Udako Olinpiar Jokoetako atletak
2000ko Udako Olinpiar Jokoetako dominadunak