Arkimedesen puntu

Arkimedeses puntua () ikuspuntu hipotetiko bat da, nondik behatzaile batek objektiboki hauteman dezakeen ikerketaren gaia, osotasunaren ikuspegitik (hau da, jainkoaren ikuspegitik); edo abiapuntu fidagarri bat da, arrazoitu ahal izateko aukera ematen duena. Beste era batera esanda, Arkimedesen ikuspuntu batetik aztergaitik "kentzeko" ideala deskribatzen du, norberak gainerako gauzekiko erlazioan ikusi ahal izan dezan, haien mende egoteari utzi gabe. 

Adibidez, John Rawls filosofoak jatorrizko posizioaren gailu heuristikoa erabiltzen du banakako agenteen aurreiritzi partikularrak ezabatzeko ahaleginean, izaki arrazionalak justiziaren formulazio objektibora irits daitezkeela frogatzeko.

Jatorria 
Arkimedes matematikari handiari dagokio terminoa, Lurra bere zimenduetatik altxatu lezakeela esan omen zuena, eusteko leku bat izanez gero, puntu sendo bat eta palanka luze bat emango balitzaio. 

Terminoaren ideia Descartesi egozten zaio bere bigarren <i id="mwHQ">Meditazioan</i>, eta Arkimedesi buruz ari da, "puntu sendo eta aldaezina" bakarrik eskatuz, ziurtasuna aurkitzeari dagokionez:  Arkimedesek, Lur osoa beste leku batetik eraman ahal izateko, puntu sendo eta aldaezin bat besterik ez zuen eskatzen; hala, itxaropen altuenak hartzeko eskubidea izango dut, baldin eta gauza bat, segurua eta ukaezina, aurkitzeko zortea badut.

Kritika 
Filosofo eszeptiko eta antirrealistek kritikatu egiten dute Arkimedesen puntu bat izateko aukera, zientifizismo mota bat dela argudiatuz. Adibidez, Michael Sherger-en arabera: "Ezin ditugu gehiago bereizi gure teoriak eta kontzeptuak gure datuetatik eta Arkimedesen benetako puntu batetik, Jainkoaren, geure buruaren eta gure munduaren ikuspegi batetik".

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Fisikaren historia
Zientziaren filosofiako kontzeptuak