Francesca Madriguera i Rodon

Francesca Madriguera i Rodon, Paquita Madriguera izenez ezaguna (Igualada, 1900eko irailaren 24a - Montevideo, 1965eko azaroaren 2a), pianista eta konpositorea izan zen.

Biografia 

Sant Magí kaleko etxe batean jaio nintzen, Igualadan , Enric Madriguera Haase eta Francesca Rodón Canudasen alaba eta Enric Madriguera musikagilearen arreba. Hiru urterekin pianoa ikasten hasi zen amaren zuzendaritzapean.  Bartzelonan Frank Marshall King-ekin hartu zituen eskolak, eta haren bidez Enric Granados i Campiña ezagutu zuen Bost urte zituela, lehen kontzertua eskaini zuen Sant Gervasiko Zentro Autonomistak antolatutako lehiaketa batean eta han lortu zuen lehen saria. Hamaika urterekin Kataluniar Musikaren Jauregian bere lanen emanaldiak izugarrizko arrakasta izan zuen. Madrilerako kontzertu-ziklo baten ondoren (Navas aretoan, Ateneoan, Kasinoan eta Errege Jauregian), 1913an Londresko Royal Albert Hallen debuta egin zuen, Bartzelonako Maria Barrientos i Llopis abeslariari eskainitako kontzertu batekin. Urtebete geroago, Kataluniako Orfeoiarekin joan zen Paris eta Londresera. 1915eko ekainean New Yorkera abiatu zen kontratu batekin eta AEBn bizi izan zen 1915 eta 1919 urteen artean, Anaïs Nin katalanarekin bizi izan zen eta garai hartan pianolarako paper-biribilkia ugari grabatu zituen. Gaur egun, disko konpaktuan berrargitaratu dira (ikus Diskografia atala). 

Igualadan aritu zen 1918ko irailaren 26an, Merkataritza Zirkuluan. Ordurako hogeita hamabost konposizio idatzi zituen. 1922ko apirilaren 27an diputatua eta La Democracia egunkariko zuzendaria zen Arturo Puig-ekin ezkondu zen eta musika utzi zuen.

Alargundu zenean (1933), Bartzelonan berragertu zen bakarlari gisa, Pau Casals Orkestrarekin. 1936an berriz ezkondu zen Andres Segovia gitarristarekin ezkondu zen eta alaba bat izan zuen, Beatriz. Hainbat lekutan bizi izan ziren: Suitzan, Bartzelonan,  Italian eta Montevideon Hemen Paquita Madriguerak lehen ezkontzatik zekartzan jabetzak zituen. Uruguaiko hiriburuan bikotea hautsi zen eta  Segovia New Yorkera joan zen.

Mario Castelnuovo-Tedescok (1895-1968) Gitarrarako eta pianorako fantasia (1950) eskaini zien, bi mugimenduko konposizioa, Madriguera eta Segoviari egindako omenaldi batean. 1953an jaioterrian omenaldia egin zioten baita kale bat eskaini ere. 2005ean, Igualadako Udalak eta Udal Musika Eskolak, Ciudad de Igualada sarien esparruan, musika konposiziorako Madriguera saria antolatu zuen. Bertako  artxibo historikoak, 1900 eta 1930 arteko dokumentazio funtsa ere badu.

Obrak 

 Adiós. 
 L'aplec de l'ermita
 Atalaya, kantu eta pianorako 
 La boda india, kantu eta pianorako
 Las campanas del monasterio 
 El canto del grillo, kantu eta pianorako 
 Capvespre d'estiu, kantu eta pianorako 
 The Cuckoo
 Danza de brujas
 Enyorant en Patufet, kantu eta pianorako (1915)
 Enyorant la meva terra, kantu eta pianorako
 Humorada. Gitarrarako 
 Non, non, piano eta kanturako sehaska-kanta
 Pequeñas impresiones musicales [pkantu eta pianorako]. 
 Tema variado
 Caravana
 Dansa del sàtir i les nimfes
 Pastoral
 El petit regiment, kantu eta pianorako 
 Romancillo (1944), Conxita Badiari eskainitako canta, Paquita Madrigueraren musika eta letra 
 Serenade, entre 1913 i 1932.  pianorako
 Serenata aragonesa, kantu eta pianorako 
 Tres romancillos [Paquita Madrigueraren musika eta letra duten kantak]. 
 Aleluya (1944)
 Se fue el día de mi corazón (1944)
 La niña de marfil (1947)

Piano-jole gisa estreinatutako lanak 

 Kontzertua fa maiorrean. 2 piano eta orkestrarako Mario Castelnuovo Tedesco

Obra dedikatuak 

 Manuel M. Ponce-ren Dos Danzas Mexicanas
 Joan Borràs de Palau-ren Romántica para piano
 Mario Castelnuovo Tedesco-ren Fantasía per a piano i guitarra (1950) de (bere senarra zen Andrés Segoviari ere eskeinia)

Diskografia 

 Masters of the Piano Roll Series. The Great Female Pianists Vol. 5: Paquita Madriguera Segovia Perivale, Middlesex (Anglaterra): Dal Segno, 2006
 Castro, Ricardo; played by Madriguera, Paquita. Valse caprice. New-York: Duo-Art, The Aeolian Company, [entre 1906 i 1932]. Artista biribilkia . (Bartzelonako   Museu de la Música funtsean).

OHARRA: Benetan, ez da gordetzen Paquita Madriguerak zuzenean egindako interpretazioaren soinu-artxiborik, pianoarekin jotzeko piano-biribilkiak baizik. Horien artean Granados, Debussy eta beste hainbat musikagileenn obrak daude, baita Madrigueraren obra bat ere: Pastoral.

Bibliografia 

 Madriguera, Paquita. Visto y oído: La estrella del alba.  Buenos Aires: Nova, 1947.  Memòries.
 Bisbal i Sendra, Maria Antònia; Miret i Solé, Maria Teresa. Diccionari Biogràfic d'Igualadins.  Barcelona: Fundació Salvador Vives i Casajuana, 1986. ISBN 8423202461. 
 Escande, Alfredo; Segovia, Andrés. Don Andres and Paquita: The Life of Segovia in Montevideo (en anglès). 2012.  Milwaukee: Amadeu Press, Maig 2012. ISBN 978-1574672053. 
 EL RUISEÑOR ABATIDO: ENRIC GRANADOS (1867-1916), UNA VIDA APASIONADA. 1 FEB 2008 de John Milton (autor), Mònica Pagès (traductora).

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Kataluniako musikagileak
Igualadarrak
Kataluniako piano-jotzaileak
Uruguaiko musikagileak