Emden (1925)

Emden Alemaniako Itsas Armadarentzat () 1920ko hamarkadaren hasieran eraikitako gurutzaontzi arina izan zen. Bere klaseko ontzi bakarra izan zen, eta Lehen Mundu Gerra amaitu ondoren Alemanian eraikitako lehen gerraontzia izan zen. Wilhelmshaveneko Reichsmarinewerften eraiki zuten; haren gila 1921eko abenduan ezarri zuten eta bere krosko osoa 1925eko urtarrilean itsasoratu zuten. Versaillesko Ituneko murrizketei eta aliatuen armagabetze batzordeak emandako murrizketak errespetatuz eraiki zen. Desplazamendua 6.000 tona luze (6.100 tona) zen, baina, garai hartan eraikitako gerraontzi alemaniar guztiek bezala, Emdenek tamaina-mugak gainditu zituen. Lehen Mundu Gerran abandonatutako 15 zentimetroko kalibreko kanoiekin armatuta zegoen, arma bakarreko dorretxoetan muntatuta, potentzia aliatuek ezarritakoaren arabera. 29 korapiloko abiadura maximoa zuen. 

ek denbora gehiena entrenamendurako itsasontzi gisa eman zuen. Gerrarteko garaian hainbat bidaia egin zituen munduan zehar kadeteak trebatzeko, askotan Ekialdeko Asia, Amerika edo Ozeano Indikoa bisitatuz. 1937 eta 1938 artean Espainiako Gerra Zibileko ez-interbentzio patruiletan aritu zen. Bigarren Mundu Gerraren hasieran minak ezarri zituen Alemaniako kostalde inguruan, eta bere aurka jo zuen britainiar bonbaketari batek kaltetu zuen. Norvegiako inbasioan hartu zuen parte, 1940ko apirilean, Oslo konkistatzeko taldearen parte.

Gero, ontzia Itsaso Baltikoan jarraitu zuen, 1941eko irailera arte, Flota Baltikoa esleitu ziotenean, eta Sobietar Batasuna inbaditu bitartean alemaniar operazioei laguntzeaz arduratu baitzen. Entrenamendurako funtzioa 1942an hartu zuen berriro, eta 1944ko amaiera arte iraun zuen, Skagerretako minak ezartzeko lanetan parte hartu zuenean. 1944ko abenduan istripu batean kaltetua, Königsbergera joan zen konponketetara. 1945eko urtarrilean, Ekialdeko Prusiako ebakuazioan parte hartu zuen sobietar armadatik ihes egiteko. Kielen konponketak egiten ari zirela, Emden behin eta berriz hondatu zuten bonbaketari britainiarrek, eta gero portutik kanpo eraman zuten, hondoratzea ekiditeko. Gerraren azken egunetan alemaniarrek hondoratu zuten, etsaiaren esku eror ez zedin. 1950ean desegin zuten.

Kanpo estekak 

Bigarren Mundu Gerrako Alemaniako gurutzaontziak
Kriegsmarineren gurutzaontziak
Reichsmarineren gurutzaontziak
Testuan alemana duten artikuluak