Ethel Léontine Gabain

Ethel Léontine Gabain, Ethel Copley izenez ere ezaguna, (El Havre, 1883ko martxoaren 26a – Londres, 1950eko urtarrilaren 30a) frantziar-ingeles artista izan zen. Gabain margolari eta litografo ezaguna izan zen, eta Senefelder Clubaren sortzaileetako bat. Aktoreen olio-erretratuengatik ezagunagoa bazen ere, Gabain bere garaiko artista bakarrenetakoa izan zen bere litografien salmentatik bizitzeko.  Horrez gain, akuaforte-grabatuak, punta lehorrak eta kartel batzuk egin zituen

Biografia

Lehen urteak 

Gabainek lau ahizpa eta neba bat izan zituen. Aita frantsesa zuen eta ama, Bessie, Eskozian jaio zen. Haren aita, Charles Edward Gabain, aberatsa zen. Kafe inportatzailea zen, eta erretiroa hartu zuenean, familiarekin Ingalaterrara joan zen The Manor House, Bushey, Hertfordshirera. Gabain Frantzian jaio zen eta bertan bizi izan zen hogei urte baino gehiago. Ingalaterrara joan zenean, ondo prestatuta zegoen. Herrialdea ezagutzen zuen eta ingelesez erraz hitz egiteko gai zen, hamalau urtetik aurrera Wycombe Abbey School-en (Buckinghamshire) ostatu hartu zuelako. Eskolak bere gaitasun artistikoak bultzatu zituen eta Ann Watt Whitelaw andereñoaren erretratua margotzeko agindu zion, 1911tik 1925era zuzendari izan zuena.

1902an, Gabainek Londresko Slade School of Fine Art-en ikasi zuen, 1903an Frantziara itzuli aurretik, Parisko Louis-Joseph-Raphaël Collin-en estudioan sartzeko. 1904tik 1906ra Londresko The Central School of Arts and Crafts-en ikasi zuen. Han, F. E. Jackson artistak litografiaren artea erakutsi zion Gabaini. The Central, 1896an Londresko Konderriko Kontseiluak sortua, artistikoenek zituzten lanbideetako instrukzioa eskaintzen zuen, eta litografia da horietako bat. Gabain bere inpresio litografikoak egiteko prest zegoen, eta Chelsea Polytechnic-en ere matrikulatu zen denbora baterako. Han inprenta erabiltzen ikasi zuen. Gabainek koloretako litografiarekin esperimentuak egin zituen eta nahi zuena hori ez zela  erabaki zuen; beraz, zuri-beltzeko litografia distiratsuak eta aberatsak egin nahi izan zituen.

The Senefelder Club 
1910ean, Gabain eta haren senar izango zena, John Copley, A.S Hartrick eta Joseph Pennellekin batera, The Senefelder Club sortu zuten kideen artean zeuden. Urte horretako urtarrilean Goulpil Galerian lehen erakusketa egin zuenean, Gabaingo sei litografia sartu ziren. 1927an, elkarteko kideek erakusketa bat inauguratu zuten The Modern British Engravings Exhibitionen, Louvreko hegal batean, Marsan pabiloian. 1929an Suediako arte britainiarraren erakusketan parte hartu zuen.

Gabain eta Copley 1913an ezkondu ziren eta Kent-en bizi izan ziren Longfield-en, The Ymires-en. Une horretan, hagin formako zirrikitu txiki bat gehitu zuen grabatuen behealdean. Pergolen irudiak eta eguzki-erlojua ere erabili zituen bere etxean. Bikotea eta haren bi semeak, Peter Copley aktorea eta Christopher, Hampstead Square kaleko 10. zenbakira (NW3) joan ziren bizitzera. Gabainek azken pisuan zuen estudioa, eta Copleyk prentsa bat zuen elkarrekin lan egiteko. 1925ean, Copleyren gaixotasuna zela eta, familiak Ingalaterra utzi eta Alassion (Italia) jarri ziren. Han egon ziren bi urte eta erdian, Gabainek paisaia margotu zuen, arte eskolak eta hitzaldi publikoak eman zituen Alassio Ingeles Eskolan.

Irudi malenkoniatsuak 

Parisen bizi zela, "emakume gazte malenkoniatsuak" gaia lantzen hasi zen Gabain. Emakume gazte bakarti baten irudi litografiko ugari sortu zituen. Gabainek aurrerago aztertu zuen gai hori bere ibilbidean, eta andregai gazte triste baten irudi desberdinak sortu zituen. Berak beti erabili zuen bere modelo gogokoena, Carmen Watson, antzezpen horietan. Carmen 1940an ezkondu zenean, Gabainentzat hirurogei aldiz baino gehiago posatuta zegoen. Aurreko irudi baten bidez ezagutu zuen Harold J. L. Wright de Messrs. Colnaghi and Co. Berak litografia hori ikusi zuen eta Gabainekin hitz egin zuen Colnaghi's bere editore bihur ote zitekeen galdetzeko. Ondorioz, bizi osorako adiskidetu zen.

Gai malenkoniatsuekin jarraitu zuen, Pierroten eta Colombinaren inguruko irudiekin. Pierrotentzat Jean-Gaspard Deburauk antzeztutako pertsonaian oinarritu zen. Pertsona hunkigarria, grinatsua eta tragikoa da, Colombinaz, baleteko dantzari eder eta gazteaz erabat  maiteminduta dagoen pailazo triste baten papera interpretatzen du. Gabaini asko gustatzen zitzaion baleta eta hainbat komunikabidetan dantzari gazte batzuk sortu zituen.

Liburuak 
1922an, Frantziako bildumagile batek (Monsieur Edmond Paix) Jane Eyreren 495 aleren edizio berezia agindu zion Parisko Monsieur Leon Piton editoreari. Gabaingo emakumeen litografia bakartietako bat, The Striped Petticoat, ikusi zuen, eta argitaratzeko hogeita bi litografia egiteko agindu zion, Jane Eyre-ren mamu-agerraldia barne.

1924an, Gabainek bederatzi litografia enkargatu zizkioten Anthony Trolloperen The Warden lanari; Elkin Mathewsek eta Marrot Ltd.ek argitaratu zuten 1926an.

Olio-pinturak 
Arrazoi ekonomikoengatik eta inprimaketaren merkatuaren beherakadaren ondorioz, Gabain olioz pintatzen hasi zen. Lehen pintura olio-pinturan, Zinnias, Royal Academyra bidali zuen 1927an, eta han harrera ona izan zuen. Olioz margotutako paisaiak ere margotu zituen, bai eta pertsonaia famatuen antzezlanak ere. Besteak beste, Peggy Ashcroft, Edith Evans, Adelaide Stanley, Flora Robson eta Lilian Baylis. 1932an Royal Society of British Artists eta Royal Institute of Oil Painters erakundeetako kide hautatu zuten hurrengo urtean. 1933an, Flora Robson-ek, Audley andreak bezala, Artista Britainiarren Errege Elkartearen Laszlo Silver-en Domina jaso zuen. Gabainek Artisten Nazioarteko Elkartearekin eta New English Art Clubyrekin egin zituen erakusketak, diru-sarrera gehigarriak lortzeko, batzuetan, artearen historiari buruzko hitzaldiak ematen zituen.  1940an, Emakume Artisten Elkarteko lehendakari hautatu zuten.

Bigarren Mundu Gerra 

1940ko apirilean, Gerra Artisten Aholku Batzordeak, WAACek, Gabaini agindu zion Emakume Bolondres Zerbitzuetako kideen lau litografia eta Londresetik eta beste hiri batzuetatik ebakuatutako haurren gaiari buruzko lau litografia egin zitzala. Izan ere, Gabainek hamahiru litografia eskaini zizkion WAACi enkargu horretarako, baina enkargatutako zortzi litografiak bakarrik onartu zituzten. WAACek bi litografia-multzo gisa argitaratu zituen: Niños en tiempos de guerra con cinco imágenes eta Trabajo de mujeres en la guerra, además de los Servicios, sei irudi baitzituen. Guztira, WAACek Gabainen gerrako 38 lan erosi zituen. Enkargu horietarako, Gabainek, sarritan osasun txarra bazuen ere, Britainia Handian zehar bidaiatu zuen. Eskoziako Goi Lurretara joan zen emakume egurgileen lana erregistratzera, Banffshireko Emakumeen Lurreko Armadako kanpamentu batean, eta Devonera, Londrestik ebakuatutako haurrak irudikatzeko. Gerran zehar, Gabainek emakumeak erregistratu zituen, bake-garaian gizonezkoak izan ohi ziren lanbideetan lan eginez. Salbamenduko langileez, lantegietako langileez, ARPko guardiez eta aireko erasoetako langileez gain, Gabainek aireko garraioko laguntzailearen Pauline Gower kapitainaren erretratua egin zuen. 1945ean, erretratu batzuk egin zituen, besteak beste, Barbara Ward eta Caroline Haslett.

Gabainen WAACeko batzordeek aukera eman zioten gerran garatzen ari ziren teknika mediko berritzaileetan zuen interesa aztertzeko. 1944an, penizilina aurkitu zuen laborategian lanean Sir Alexander Fleming irudikatuz gain, Gabainek A Child Bomb-Victim Receiving Penicillin Treatment izeneko neskatoa ere irudikatu zuen. Berak erreduren biktimen tratamendu aitzindariak erregistratu zituen, ureztatze jarraituko metodo berri bat sartzea barne.

Hainbat industria-enpresak enkargatu zizkioten lanak Gabaini. Williams eta Williams, Reliance Works Chesterren, Gabaini zenbait litografia eta oleoren ekoizpena agindu zioten. Olio-pintura batek Williams eta Williamsen kantinan lan egiten duten emakumeak erakusten ditu. Lawrence Haward-ek, The City Art Galleryren 'sendatzaileak', egin zituen, gero Manchesterreko Arte Galeria izan da. Gabainek Ferranti Hollinwooden bi enkargu jaso zituen - Izpi katodikoen hodietan lan egitea eta Giroko iparrorratza; Richard Haworth & Co. Ltd-en bat Salford - The Weaver; eta Kotoiaren Industria Ikertzeko Elkarte Britainiarreko bat, Kotoiaren Ikerketarako Shirley Institutua.

Azken urteak 
1939an, Gabain larriki gaixotu zen eta, apur bat sendatu bazen ere, bere osasuna txarra zen artean. Gero, artritisa hartu eta giltzurruna ere galdu zuen, baina pintatzen eta erakusten jarraitu zuen azken hilabeteak arte. Bere lanek1948ko Udako Olinpiar Jokoetako arte-lehiaketan ere parte hartu zuten. Gabain 1950eko urtarrilaren 30ean hil zen bere etxean, Londresen. Senarra, John, hil ondoren, bere pintura eta litografien erakusketa antolatu zuen Royal Society of British Artists, Suffolk Street, Londres.

Afiliazioak 
Gabain erakunde hauetako kide edo bazkide zen:

 1909: Senefelder Clubaren kide sortzailea,
 1925: The Society of Graphic Art-eko kidea
 1932: Royal Society of British Artists-eko kidea,
 1933: The Royal Institute of Oil Painters-eko kidea,
 1934: Society of Women Artists-eko lehendakariordea,
 1940: Society of Women Artists-eko lehendakaria.

Iruditegia

Erreferentziak

Bibliografia 

 Thomson, Susan La Vida eta Trabajos de Ethel Gabain Prensa de Arte del Mánchester, 2008 -
 Wright, Harold J. L. "El Lithographs de Ethel Gabain". Hiruhileko Inprimaketaren Bildumazalea, 10 (1923): 254-287.
 Wright, Harold J. L. El lithographs de John Copley eta Ethel Gabain (Chicago: Albert Roullier Galerías de Arte, 1924)
 Guichard, Kenneth.' Britainia Handiko Etchers 1850 - 1940 Robin Garton, Londres, 1977
 John Copley eta Ethel Gabain, Garton & Cooke, Londres, 1985
 Madariak, Iain. El Lithographs de Ethel Gabain 1883-1950 Londres: La Sociedad de Arte Buena PLC, 2003; 321 lithographs zerrenda

Kanpo estekak 

 Ethel Gabainen lanak Art Uk-en
 Ethel Gabainen lanak Gerra Inperialaren Museoko bilduman.

Londresen hildakoak
XX. mendeko Ingalaterrako margolariak
XX. mendeko Frantziako margolariak
Emakume margolariak