Endovelico

Endovelico edo Enobolico Burdin Aroko jainko zelta da. Hainbat lurraldetara zabalduta egon arren, Lusitaniako panteoiaren jainko nagusia izan zen, baita, Vaelico izenarekin, haren homologo betoia ere. Infernuari lotutako ezaugarri ktonikoak ditu, baina baita osasuna, ametsak eta natura ere. Erromatarrek Asklepio edo Serapis bezala bereganatu zuten.

Etimologia 
Bere etimologia hitz zeltikoek osatzen dute: endo, jainkozko superlatiboa, eta vellicus, esanahi ilunekoa. Batzuek Bellinusekin lotu dute, Belenos jainkotasun zeltaren izenarekin, eta beste batzuek, berriz, vailo hitzarekin, otsoa izendatzeko hitz zelta.

Ikonografia 
Endovelicoren animalia sakratuak basurdea eta otsoa ziren, beste aldera igarotzearekin lotutako animaliak; palmarekin eta ereinotz-koroarekin zuten lotura botanikoa.

Otsoarekin eta gerlari fratriekin duen loturagatik, Sucellos jainko galoarekin duen erlazioarekin espekulatu da.

Kultua 
Endovelicok tenplu dedikatu garrantzitsu bat izan zuen Sao Miguel da Motan, Terenan, Alentejon, batzuek nemetontzat jotzen dutena. Bere garrantzia soilik zen Ataecinaren parekoa, Turobrigan (Aroche, Huelva) santutegia zuena.

Aurkikuntzek "inkubatioa" praktikatzea iradokitzen dute, hots, jainkozko manifestazioa debotoaren ametsaren bidez, Endovelicoren gurtzari dagokion erritu ezagunena bezala.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Lusitaniar jainko-jainkosak
Erromatar jainko-jainkosak
Naturaren jainko-jainkosak
Osasunaren jainkoak
Jainko-orakuluak