2023ko azaroaren 30eko Euskal Herriko greba feminista orokorra

2023ko azaroaren 30eko Euskal Herriko greba feminista orokorra egun horretarako Euskal Herriko mugimendu feministak deitua duen greba orokor bat da. Urte horretako martxoaren 8ko mobilizazioen harira, mugimendu feministak prentsaurreko bat eman zuen Bilbon «zaintza eskubide unibertsalaren alde» prozesu bat abiatuko zutela iragartzeko, betiere greba orokor batera deitzeko asmoz. LAB sindikatuak egun horretan berean egin zuen bat greba orokorra egiteko asmoarekin. ELA sindikatuak, berriz, apirilaren 27a arte ez zuen bere atxikimendua agertu. Eta mugimendu feministak ekainaren 21ean iragarri zuen greba orokor hori zehazki noiz izanen zen: azaroaren 30ean. Iragarpenaren ondotik, ESK sindikatuak ere bat egin zuen deialdiarekin.

Mugimendu feministaren hitzetan, azaroaren 30eko grebak «bizitzak erdigunera ekarriko dituen zaintza eskubide kolektiboa» aldarrikatuko du. Greba hau gauzatuz gero, 1979tik Hego Euskal Herrian egiten den 26. greba orokorra izanen da.

Greba orokorra lanuzte orokor gisa ulertuta, 2023ko azaroaren 30ekoa ez da Euskal Herri osoko greba orokorra izanen, hasiera batean hala izanen zela aditzera eman bazen ere. Izan ere, mugimendu feministako kideek aurrerago azaldu zutenez "Ipar Euskal Herrian, egungo errealitatea dela eta, ezingo dute grebara deitu". Mobilizazioak antolatuko dituzte, hori bai.

Motorrak berotzen 

Irailaren 20an, mugimendu feministak ekintza bana egin zuen Hego Euskal Herriko hiriburuetan zaintza eredu «kapitalista, arrazista eta heteropatriarkala» salatzeko eta «zaintza eredu publiko eta komunitario berri bat» eraikitzeko aldarria eginez. Donostia, Gasteiz eta Iruñeko ekintzak goizean egin zituzten eta Bilbokoa, arratsaldean.

 Donostian, Gipuzkoako Foru Aldundiaren Gizarte Politikako Sailaren aurrean egin zuten elkarretaratzea mugimendu feministako dozenaka kidek, Zaintzarekin negoziorik ez lelopean.
 Gasteizen, hainbat ekintzaile Arabako Foru Aldundiaren Gizarte Ongizaterako Erakundearen bulegoetan sartu ziren haren «politika pribatizatzailea» salatzeko, grebaren aldeko oihuekin eta zahar egoitzak publikoak izan behar direla nabarmenduz.
 Iruñean, Espainiako Gobernuaren atzerritarrentzako bulegoen aitzinera agertu ziren hainbat ekintzaike eta Atzerritarren Legearen aurkako mezuak hedatu zituzten. Kartoizko kutxaz osaturiko hesi bat eratu zuten, adreiluak balira bezala, eta kutxa bakoitzean, mezu bat: «Atzerritarren Legea», «errolda», «lan feminizatuak eta arrazializatuak»; mezu bakoitza, emakumeen bizimodu duina oztopatzen duen traba bat.
 Bilbon, Ibañez de Bilbao kalea oztopatu zuten eserialdi baten bidez, Sabin Etxea EAJren egoitzaren aurrean; ekintzaileen ustez,alderdi jeltzalea baita «herri honetan eta Bizkaian batez ere zaintzen inguruko azpiegituren merkantilizazioaren erantzulea».
Urriaren 7an, Hernanin (Gipuzkoa) eginiko agerraldi jendetsu batean, mugimendu feministak eta hainbat eragile sozialek apailaturiko "herri akordioa" aurkeztu zuten. "Pertsona guztiek, bizi osoan, askatasunez eta konpromisoz, zaintza eskaintzeko eta jasotzeko eskubidearen aldeko" akordioa zen, epe motzean bilatzen zuena "zaintza duinaren unibertsaltasuna eskubide gisa aitortzea eta bermatzea".

 Denon Bizitzak Erdigunean koordinakundeak ez ezik, ondoko eragile sozialek sinatu zuten herri akordioa: Pentsiodunen Mugimendua, Zaintza Babesten elkartea, Zaintza Araba elkartea, Emakumeak Gerraren Aurka, Salhaketa, Ongi Etorri Errefuxiatuak, Lehen Arreta Arnasberritzen, Ernai, Sare Zabalganeko familien elkartea, Euskalgintzaren Kontseilua, Ikama, Joxemi Zumalabe, Kapitalari Planto, Komite Internazionalistak, Gure Esku, Mugarik Gabe, Fekoor, Euskal Herria Kolonbia, AEK, SOS Arrazakeria, Bizi Bisexualitatea, Emagin, ELA, LAB, Steilas, ESK, Etxalde, CGT, EHNE eta CCOO.

Urriaren 10ean, ELA, LAB, Steilas, ESK, EHNE, Etxalde eta CGT sindikatuetako eta mugimendu feministako hainbat kidek agerraldia egin zuten Iruñean, Nafarroako Jauregiaren ondoan, grebaren deialdia Nafarroan erregistratu zutela iragartzeko. Hurrengo egunean gauza berdina egin zuten Bilbon, grebaren deialdia Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan erregistratuta geldi zedin.

Urriaren 20an, Euskal Herriko Pentsiodunen Mugimenduak batzarra egin zuen Bergaran (Gipuzkoa), zaintza sistemari buruz hausnarketa egiteko, bereziki adinekoen zaintzaz: «Bizitza osoan dira beharrezkoak zaintzak, baina urteak bete ahala, zaintza behar horiek areagotu egiten dira, pertsona bakoitzaren egoera fisikoaren eta mentalaren arabera». Hainbat ondorio atera ziren batzarretik; horietan lehena, mobilizazioa dela «bide bakarra» zaintza unibertsalak, kalitatezkoak eta duinak lortzeko. Hartara, azaroaren 30eko greba feminista orokorrean parte hartzera deitu zuten.

Urriaren 28an, Euskal Herriko Eskubide Sozialen Kartak batzar orokorra egin zuen Gasteizen eta greba feminista orokorrari bere atxikimendua eman zion, bai eta greba batzordeetan parte hartzeko konpromisoa hartu ere.

Erreferentziak

Ikus, gainera 
 Greba feminista orokorra lehen aldiz, Olatz Silva Rodrigoren erreportajea (Berria, 2023-10-08).
 Greba orokorrak Hego Euskal Herrian.

Greba orokorrak
Euskal Herriko grebak