Blanca Jeannette Kawas

Blanca Jeannette Kawas Fernández (Tela, Honduras, 1946ko urtarrilaren 17a - Tela, 1995eko otsailaren 6a) Hondurasko ingurumenaren aldeko aktibista bat izan zen, azken urteetan Hondurasko 400 flora- eta fauna-espezie baino gehiagoren erreskatean egindako lanagatik ezaguna, hil zuten arte. Jeanette Kawas Parke Nazionala bere oroimenez izendatua izan zen.

Biografia 
Blanca Jeannette Kawas Fernández Tela udalerrian jaio zen, Atlantidako departamenduan. Miguel Paz Barahona eskolan egin zituen ikasketak, eta Merkataritza Peritu eta Kontalari Publiko titulua lortu zuen 1967an. Ondoren, zenbait finantza-erakundetan hasi zen lanean 1970eko hamarkadan.

1977an ezkondu egin zen eta 1977 eta 1979 artean bi seme-alabak izan zituen. 1980ko hasieran, New Orleansera joan zen biekin batera. Han, konputazioa ikasi zuen, eta hainbat ziurtagiri, sari eta aipamen lortu zituen bere lorpenagatik eta bikaintasun akademikoagatik.

1990. urtearen hasieran, Hondurasko Ekologia Elkartean hasi zen lanean. Jeannette Kawasen jarduerak eta 40 kilometroko itsasertzean kokaturiko 449 landare-espezie, flora- eta fauna-aniztasuna, kostaldeko aintzirak, harkaitz-azaleratzeak, zingirak, manglareak, kostalde harritsuak, hondarrezko hondartzak eta oihanak babesteko egindako aurrerapenak oztopo izan ziren enpresa-proiektuetarako.

Hilketa 
Kawas-ek Carlos Roberto Reina Idiáquezen gobernuaren aurkako ekitaldiak egin zituen, Punta Saleko erreserbetan, gaur egun Jeanette Kawas Parke Nazionala deiturikoan, nekazariei eta enpresariei jabetza-tituluak eman zizkielako. Jeannette Kawas protesta-manifestazio baten buru izan zen, jabetza-titulu horiek emateko estatu-ekimenaren aurka.  Berak adierazi zuenez, talde batzuek lurrak eskuratu nahi zituzten, eta, ondoren, atzerriko inbertitzaileei saldu, zonaldea ustiatzeko asmoa baitzuten.

Protesta egin eta bi egunera, 1995eko otsailaren 6an, bere etxean zegoen, 7:45ean. Identifikatu gabeko bi susmagarrik suzko armaz hil zuten, bere etxean, El Centro auzoan, Tela hirian, Atlantidan. Hilketaren susmagarrien artean, Mario Amaya koronela (Tigre Amaya izenez ezaguna) dago. Ismael Perdomo sarjentuarekin eta Mario Pinedarekin (Chapin izenez ere ezaguna) elkartu zen Telako polizia-buruzagitzan.

Ondorengo gertaerak 
Hondurasko justizia-operadoreek hilketaren zergatiak argitzeko interesik ez zutenez, 2003ko urtarrilaren 13an, Jesusen Konpainiaren Gogoeta, Ikerketa eta Komunikazio Taldeak eta Nazioarteko Justiziarako Zentroak (CEJIL) Hondurasko Estatua hartu zuten Amerikarteko Giza Eskubideen Batzordearen  aurrean Kawas, Carlos Escaleras eta Carlos Lunaren hilketaren erantzule. 

2005ean, Giza Eskubideen Nazioarteko Auzitegiak Kawas eta Honduras arteko auzia onartu zuen. 2009an eman zuen ebazpenak nazioarteko aurrekari juridikoa ezartzen du, gobernuek ingurumena babestu behar dutela, eta giza eskubideen defendatzaileak babestu behar dituztela esanez.  

Auzitegiak Hondurasko Estatuari agindu zion, besteak beste, ingurumen-ekintzailearen heriotza argitzeko, erantzukizuna aitortzeko ekitaldi publiko bat egiteko, ingurugiroa defendatzen dutenen lanaren garrantziari buruzko kontzientziazio-kanpaina nazional bat ezartzeko, eta Kawasen memoriari monumentu bat eraikitzeko. 

2010eko ekainean, Gorteak agindutakoa betez, Estatuak barkamena eskatu zuen eta bere erantzukizuna aitortu zuen Jeannetteren hilketagatik. 2012an, Gorteak Estatuaren jokabidea ebaluatu zuen epaia betetzeari dagokionez.

Ikus gainera 

 Margarita Murillo
 Ecologia de Honduras gaztelaniaz
 Jeannette Kawas National Park ingelesez
 Lesbia Urquía
 Berta Caceres

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Giza eskubideen aldeko emakumeak
Emakume aktibistak
Emakume ekologistak
XX. mendeko emakumeak
Ekologista erailak