Briologia

Briologia (grezieratik bruon, goroldio) goroldio edo briofitak aztertzen dituen botanikaren adarra da. Ez da briologia genetikoarekin nahastu behar, zeren hori laborategian ikertzen den bitartean, hau landa lanean oinarritzen baita. Briologoak botanikariak dira baina goroldioen munduan zentratuak. Batzutan briologia likenologiarekin batera aztertzen dute zeren eta likenak, nahiz eta sailkapen desberdinekoak izan, txoko ekologiko antzekoa dute.

Historia 
Briofitak oso berandu arte ez ziren aztertuak izan. Hain tamainu txikikoak izanda eta ekonomikoki interes handirik gabekoak 1741 arte ez zen haiei buruzko ikerketa lanik argitaratu; lehen lan hori Oxfordeko irakaslea izan zen Johann Jacob Dilleniusek plazaratu zuen, Historia muscorum izenburuaz.
Beraz, XVIII. mendean sortua, tradizionalki Johann Hedwigi botanikaren adar honen sormena egozten zaio. Hedwigek bere aitarekin batera briofiten ikerketan aurrerapen handiak egin zituen. Hedwigek 1782an goroldioen taxonomia ezarri zuen.

Goroldioen sailkapena 
Hiru multzo bereizi egiten dira:
 Goroldioak, zentzu zehatzez,
 Antozerak,
 Hepatikoak.

Briologo bikainak 
 Heinrich Christian Funck (1771-1839)
 Robert Kaye Greville (1794-1866)
 Miles Joseph Berkeley (1803-1889)
 Guillaume Philippe Schimper (1808-1880)
 Asa Gray (1810-1888)
 Wilhelm Theodor Gümbel (1812-1858)
 Carl Friedrich Warnstorf (1837-1921)
 Pierre Tranquille Husnot (1840-1929), Revue bryologique aldizkaria 1874an sortu zuen.
 Elizabeth Gertrude Britton (1858-1934)
 Margaret Sibella Brown (1866-1961)
 Mary S. Taylor (n. 1885-?)
 Inez M. Haring (1875-1968)
 Hiroshi Inoue (1932-1989)

Euskal Herriko briologoak 
 Patxi Heras Pérez (1958) arabarra.

Erreferentziak

Kanpo estekak 
  : Bryologia Bonn Unibertsitatean.
  : Briologiaren historia laburra.
 : International Association of Bryologists
 : American Bryological and Lichenological Society
 : British Bryological Society
 : Goroldioak eta aldaketa klimatikoari buruzko bideoa Youtuben.