Ana Kiro

María Dolores Casanova González (Castañeda, Arzúa, Galizia, 1942ko urtarrilaren 24a - Mera, Oleiros, 2010eko irailaren 24a ), Ana Kiro izenarekin ezaguna, galiziar abeslaria izan zen.

Ibilbidea

Abeslari gisa 
Ana Kiroren ibilbidea Bartzelonan hasi zen, Galiziako emigrazioaren barnean. Gaztetatik ezkondua, banandu ere oso gazte egin zen eta familiaren ekonomia eta bere alaba aurrera atera behar izan zituen. Kantu munduan saiatu zen, ordura arte zaletasuna besterik ez zuenean, eta arrakasta moderatua lortu zuen harik eta Belter diskoetxearekin sinatu arte. Ondoren, José Guardiola bezalako musika arineko kantariekin aritu zen, hainbat kantu lehiaketatan parte hartuz. Horren ostean, Joaquín Pratek eta Laura Valenzuelak aurkeztutako Galas del sábado Espainiako telebistako programa batean ahots gisa jardun zuen.

Ana Kirok Galiziako grabazio-karrerarik zabalenetakoa izan zuen, eta, iraupen luzeko 32 diskoren kopurura iritsi zen, beti, herrialdeko abesti herrikoiez eta hainbat egile galiziarren konposizioez hornituz.

Ehunka kontzertu eskaini zituen bere ibilbide profesional osoan. 1999an estres arazoengatik zuzeneko emanaldiak eskaintzeari utzi zion arte. Abeslari honek urtean batez beste ehun kontzertu eskaini zituen, herrialde osoko erromeria eta jaialdien klasiko bihurtuz.

Kiroren musika ezinbestean lotuta dago Galiziako jai herrikoiekin. Erromeria edo jaialdiren batean parte hartu duen orok artista honen ahotsa entzun ahal izan du, ehunka kontzertu eskaini baititu bere ibilbide luzean zehar.

Hirurogeita hamarreko hamarkadaren hasieran egin zituen Galiziara lehen bidaiak eta Manuel Muñiz musikagilea ezagutu zuen.Honek gai herrikoi bat egokitu eta Ana Kirori eman zion interpretatzeko. Galicia, terra meiga,1973koa, musika folklorikoari eskainitako Olinpo zigiluan grabatu behar izan zuena, galizieraz zegoelako.

Abesti honen 100.000 kopia baino gehiago saldu ziren, eta hiru hilabetez egon zen salmenta-zerrendetan, Julio Iglesiasen gainsalmenten aurretik.Gai horretatik abiatuta, Muñizekin lankidetzan jarraitu zuen, baita Xosé Luís Blanco Campañarekin ere,

Galicia, terra meiga -k emigrazioaren ateak ireki zizkion Ana Kirori, eta Suitzara, Alemaniara, Frantziara eta 1976tik aurrera Ameriketara bidaiatzen hasi zen. Kontinente honetan eman zuen kontzertuetako batean 24.000 ikuslek parte hartu zuten,

Telebistan 
1998an kantu mundutik erretiratu zen, nahiz eta aurretik (1995) omenaldia egin zioten Coruñan, Galiziako Telebistan emititu zen eta audientzia handia lortu zuen. Une horretatik aurrera telebistarekin izan zuen A miña sogra e mais eu. egiten hasi zen, telesailean aktore nagusi gisa parte hartuz.

Anaren heriotza gertatu zenean, TVGk berezi bat dedikatzea erabaki zuen "Luar" programa galiziar mitikoan, 221.000 ikusleren eta % 24,3ko kuotaren audientzia handia lortuz. Biharamunean, 2010eko irailaren 25ean, ostirala, TVGk omenaldi bat egitea erabaki zuen, "Ana Kiro: bizitza osoan" eskainitako programa batekin, eta horrekin berriro ere audientzia handia lortu zuen, 237.000 ikusle eta % 24,1eko kuota.

Bizitza pribatua 
Ana Kiro, 1942an jaio zen Castañedan (Arzúa). Guardia zibilaren alaba, 19 hilabete zituenean, familia Pineda de Mar-era joan zen, Costa Bravara, eta Cedeirako parentesi baten ondoren, Bartzelonako Paraleloko bihotzean dagoen kuartel batera. Han, lanean ari zen bitartean, irratian hasi zen hari eta bere aitak entzun jarraitzea debekatu zion arte. 

Carlos Riverorekin ezkonduta egon zen eta alaba bat izan zuten. 2006an obarioetako minbizia antzeman zioten, eta ebakuntza egin zioten. 2007an, Xosé Luís Barreiro Rivasen Volver ao rego saioan gonbidatu gisa berragertu zen.

2010eko irailaren 24an hil zen, minbiziaren ondorioz.   

Hilotza Oleiros herriko Gabriel García Marquez auditorioan jarri zuten, eta, ondoren, parrokia-elizara eraman zuten, bertan egin baitzuten hileta. Ostean, kristau hilobia jaso zuen Serantesko hilerrian, Meran, bere aitaren hilobiaren ondoan.

Diskografia 

 Por última vez (1967)
 Galicia terra meiga (1973). Casete de oro con 100.000 ejemplares vendidos
 Viva Galicia (1974)
 Así canta Galicia (1975). Disco conjunto con Andrés do Barro, Pepe Domingo Castaño y Bernardo Xosé.
 Recordando a Galicia (1976)
 Canta a Galicia (1977)
 Canta ó galego Manuel Muñiz (1978)
 Fue tan poco tu cariño (1978)
 Homenaxe ós emigrantes (1978)
 A miña aldea (1978)
 Nadal e cousas galegas (1978)
 Galicia dos meus amores (1979)
 Desde México y con mariachi (1979)
 Ana Kiro (1979)
 Neno, neno (1979)
 Unha emigrante máis (1980)
 Barqueiro. (1981)
 Eu ♥ Galicia (Eu amo a Galicia) (1982)
 Galega traballadora (1983)
 Vivir na Coruña (1983)
 Viva Galicia (1983)
 Miña Galicia (1984)
 Boleros (1985)
 De vacacións (1985)
 Recordo a Pucho Boedo (1986)
 Ponteareas (1987)
 A Bamba (1988)
 Arrastráche-lo cu polas pallas (1989)
 25 anos cantando (1990)
 Emigrantes (1991)
 A flor do toxo (1992)
 Ano Xacobeo (1993)
 A banana (1994)
 ¡Meigas fóra! (1994)
 Pídechas o corpo (1995)
 Coa miña xente (1996)
 Toda unha vida (1998)
 Recopilatorio (2002)
 Viva Galicia 2 (2004)

Singelak 

 Potpurri gallego - Besos perdidos (1975)
 A rianxeira - Galicia que tes? (1976)
 Que digan misa - La noche de mi mal (1979)

Telebista

Serieak 

 Pratos combinados (1997). Interpretándose a sí misma
 A miña sogra e mais eu (2004). En el papel de "Ana"
 Os atlánticos (2008). Interpretándose a sí misma

Talk shows 
 Toda unha vida (1996-97) Presentadora
 Tardes con Ana (1998-01). Presentadora
 Que boa tarde (2002). Presentadora

Ikus, gainera 
 Galiziako musika

Erreferentziak 

Galiziako musikariak
Galizierazko abeslariak
Galiziako abeslariak
Emakume abeslariak