Arluzeko gaztelua

Arluzeako gaztelua Markizen dagoen Nafarroako defentsa sistemaren  harkaitz-gaztelu bat izan zen. Gaur egun ia erabat hondatuta dago eta aztarna batzuk besterik ez da gelditzen. Ikertzaileen artean Jose Miguel Barandiaran izan zen lehena, Markizeko hainbat gune historiko-arkeologiko aztertu zituenean.

Izena 
Markiz udalerrian egon arren, historian Arluzea izenez agertzen denarekin identifikatu da (XII-XIII. mendeetan aipatua).

José Luis Solaun Bustinzak eta Agustin Azkarate Garai-Olaunek "Peña del Castillo" (Gazteluko Haitza) izenaz aipatzen dute bere ikerketetan, Barandiaranek erabili zuen izenari helduz, edo "Peña del Castillo de Marquínez" (Markizeko Gazteluko Haitza). Alain SANZ PASCAL arkeologoak "Peña del Castillo de Marquínez" izena erabili du bere gazteluei buruzko argitalpenean. Edonola ere, "Peña del Castillo", gaztelua eraiki zen harkaitza da, eta ez gaztelua bera. Batzuetan, Markizko gaztelua izena erabiltzen da.

Ezaugarriak 
J.L. Solaun arkeologoak berriz ikertu zuen 2007an, eta X. mendearen bigarren erdiaren eta XI. mende hasieraren artean eraiki zela ondorioztatu zuen. Egun beteta dagoen lubanarroak inguratzen zuen. Harria landu egin zen komunikazio zuloak, uharka bat eskailerak eta bestelako egokitzapenak egiteko.

Nafarroako defentsa sarea Antso III. Handiaren garaian hasi zen eratzen eta bertan eraikitako gazteluek oso ezaugarri zehatzak zituzten: harkaitz baten gainean altxatzen ziren gehienetan, harresi lerro batez edo, gehienez, biz inguratzen ziren dorre nagusi bat erdian zutela, eta beste gaztelu baten bistan eraikitzen ziren. Era horretan, lurraldea zelatatu ez ezik, komunikazio sare bat osatu zezaketen, suaren eta kearen bitartez. Mota honetako gazteluak ziren Beloaga, Mendikute, Marañon, Zabalate, Arluzeakoa, etab.

Oharrak

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Nafarroako Erresumako gazteluak
Bernedoko eraikinak
Arabako gazteluak
Euskal Herriko aztarnategi arkeologikoak