Haize kausera

Haize kausera () gozogintza produktu bat da. Olio ugaritan frijitutako irin ore batez osatua dago, honi ura, esnea, arrautza edo legamia gehitu dakizkioke. Barnealdea osagai gozo darama: pastel-krema, txokolate, Chantilly krema, esnegain. Azaroan, Santu Guztien Egunaren inguruan jaten da. Frijitzerakoan orea asko zabaltzen da eta hortik datorkio "haize"aren aipamena.

Historia 
Dirudienez, judu sefardien gastronomian gozo hauek X. mendetik ezagunak dira. Garai haietan
Jerusalemgo tenpluaren birsagarapena omentzen duen Hanukkah festaren inguruan bimuelos izeneko irin orez eginiko opil frijituak jaten zituzten. Festa hori Domu Santu egunaren inguruan ospatzen zen eta horrela kristauen tradiziora pasa zen.

Dena dela, badira beste teoriak. Esaterako erromatarrek "puñuelo" izeneko opilak egiten zituzten. Granadako Erresuman, bestetik, ezti-urarekin antzeko gozoa prestatzen zen. Beste teorien arabera, Frantziko komentuetan sortu ziren.

Haize kausera errezeta 

30 kausera inguru egiteko.

Osagaiak 

 Ura: 275 ml.
 Gurina: 80 g.
 Azukre: 25 g.
 Irin ahul: 200 g bahetua.
 Gatz fina: Pitin bat.
 Arrautz: 5   tamainaren arabera.
 Betegaia:  Chantilly krema edo pastel krema.
 Oliba edo ekilore olioa frijitzeko.
 Azukre hautsa: Gainetik banatzeko.

Prestaketak 
 Kazola estu batean esnea, gatza eta gurina su baxuan jarri.
 Esnea irakiten hasitakoan, irina gehitu. Espatula batekin  indartsu nahasi, orea ondo lehortuz. Hau normalean, oso azkar egiten da. Ez utzi itsasten inoiz. Kazola sutatik erretiratu eta jarraitu minutu pare batez mugitzen.
 Sutatik kanpo arrautzak banan-banan gehitzen joan. Arrautza bakoitzarekin indartsu nahasi, eta lehortzen utzi.
 4. arrautzaren ondoren, arrautza irabiatu eta honen  ¼-nak  gehitzen joan.
 Hemen dago errezeta honen  parterik zailena: puntu egokia harrapatzea alegia. Nola jakin zein den puntua? Ba, koilaran, ore pittin bat hartu eta ore horrek oso, oso poliki, erori beharko du. Oso azkar erortzen bada, labean ez da mantenduko, eta  ez bada erortzen, ez da zabalduko.
 Oreak guk nahi dugun dentsitatea lortu duenean, oliotan bustitako bi koilararekin intxaur tamainako bolatxoak egin, eta olio ugaritan frijitu.
 Paper xurgatzailea duen erretilura atera.
 Guraize batekin zulo bat egin, eta chantilly esne gain harrotua duen mahukarekin bete.
 Amaitzeko,  azukre-hautsa zabal daiteke gainetik.

Aholkuak 
 Buñuelo hauek mota guztietako kremaz edo esne-gainez bete daitezke.
 Garrantzi handiak olioaren tenperatura du: oso beroa ez badago orea hondora doa, eta flotatzen gelditzen; beroegi baldin badago, ordea, kanpotik azal gogor bat sortzen da eta kausera ez da puzten. 
 Barruko osagaiak behin kausera frikituta sartzen dira: zulo txiki bat eginez barrukoa betetzen da.

Antzeko errezetak 

 Frantzian Pet de nonne izenarekin ezagutzen da antzeko errezeta, baita « beignet de vent », « beignet venteux » edo « soupir de nonne » ere. Frantziako gastronomian tradizio luzea dute.
 Filipinetan antzeko errezetak daude.
 Mexikon arto-irina erabiltzen da eta anis botatzen zaie.
 Argentinan esne-gozoz betetzen dira.

Erreferentziak

Ikus, gainera 
 Kausera
 Panellet

Kanpo estekak 
 :Haize kauserren errezeta klasikoa.
 :Errezeta Youtuben.

Euskal Herriko azkenburukoak
Sefardi gastronomia
Frantziako gastronomia
Espainiako azkenburukoak
Kataluniako gastronomia
Argentinako gastronomia
Uruguaiko gastronomia
Txileko gastronomia
Kolonbiako gastronomia
Mexikoko gastronomia
Ingalaterrako gastronomia