2019ko Eurovision Abesti Lehiaketa

2019ko Eurovision Abesti Lehiaketa urtero ospatzen den Eurovision Abesti Lehiaketaren 64. edizioa izan zen. Tel Aviveko Expo Tel Aviv erakustazokan egin zen, Israelen. Ekitaldia hirugarren aldiz antolatu zuen Israelek. Finalerdiak maiatzaren 14an eta 16an izan ziren, eta final handia maiatzaren 18an. Aurkezleak Bar Refaeli, Erez Tal, Assi Azar eta Lucy Ayoub izan ziren.

Lehiaketako irabazlea Duncan Laurence bakarlari nederlandarra izan zen, "Arcade" kantuarekin. Herbehereen bosgarren garaipena izan zen. Bigarren postua Italiako Mahmoodentzat izan zen, "Soldi" kantuarekin. Errusiako Sergey Lazarevek, "Scream" abestiarekin, hirugarren postua lortu zuen; aurretik ere hirugarren gelditu zen Lazarev 2016ko edizioan. Epaimahai profesionalen gustukoena Ipar Mazedonia izan zen, eta telebozketaren gustokoena Norvegia.

41 herrialdek hartu zuten parte guztira, aurreko urtean baino bi gutxiagok. Australiari parte hartzeko gonbidapena luzatu zitzaion Europako Irrati-Telebista Batasunaren eskutik bosgarren urtez. Bulgariak partaidetzari uko egin zion, irrati-telebista publikoaren arazo ekonomikoak medio. Ukrainak parte hartzeko izena emana zuen, baina partaidetza bertan behera utzi zuen, 2014tik Errusiarekin daukan gatazka medio.

Kokapena 

Historian hirugarren aldiz, lehiaketa Israelek antolatu zuen, herrialdeak 2018ko edizioa irabazi ondoren Nettaren eskutik. Aurretik Jerusalemen egin zen ekitaldia, birritan, 1979an eta 1999an. Lizitazio prozesu bat burutuz, 2018ko irailaren 13an Tel Aviveko Expo Tel Aviv erakustazoka hautatu zuten 2019ko egoitza bezala Israelgo Irrati-difusioko Korporazio Publikoak (KAN) eta Europako Irrati-Telebista Batasunak (EBU).

Erakustazoka honen bigarren pabiloia erabili zen ekitaldirako, non 10.000 pertsona inguru sar daitezkeen.

Hasiera batean, ekitaldia Jerusalemen egingo zela baieztatu zuen Benjamin Netanyahu Israelgo lehen ministroak. Hala ere, Jerusalemen estatusa dela eta, herrialde batzuek ekitaldiari boikot egiteko aukerarik baldin bazen, EBUk beste hiri edota herrialde bat aukeratuko zuela jakinarazi zion KAN korporazioari eta israeldar gobernuari, israeldar prentsaren arabera. Ondoren lizitazio prozesua zabaldu zen, eta Tel Avivez gain Jerusalem eta Eilat izan ziren hautagai ofizialak.

Formatua

Ikus-diseinua 
Edizioaren leloa, Dare to dream (euskaraz "Ausartu amets egiten") 2018ko urriaren 28an aurkeztu zen, eta bere ikus-diseinua 2019ko urtarrilaren 8an. Batera jarrita izar bat osatzen duten hiru hiruki erakusten ditu logo nagusiak. Infografia, apainketa, eszenatokiaren diseinua, eta merchandisina, besteak beste, ikus-diseinu honetan oinarritu ziren.

Aurkezleak 
2019ko urtarrilak 8an, KAN eta EBUk lehiaketaren lau aurkezleak ezagutarazi zituen. Bar Refaeli nazioarteko supermodeloa da, Erez Tal eta Assi Azar Keshet 12 telebista kate pribatuko ohiko aurkezleak dira, eta Lucy Ayoub KANeko ohiko aurkezlea da.

Artista gonbidatuak 
Lehen finalerdia aurreko urteko irabazle izan zen Nettak zabaldu zuen "Toy" abestuz, eta pausartean 1998ko garailea izan zen Dana Internationalek "Just the Way You Are" abestu zuen.

Bigarren finalerdiko pausartean, Shalva Band taldeak "A Million Dreams" abestu zuen.

Finala zabaltzeko, 1998ko irabazlea izan zen Dana Internationalek "Diva" eta "Tel Aviv" abestu zituen, 1973ko israeldar ordezkaria izan zen Ilanitek "Ey Sham" abestu zuen, eta 2015eko ordezkaria izan zen Nadav Guedjek "Golden Boy" abestu zuen. Lehiaketako emanaldien ondoren, Madonna nazioarteko superrizarrak "Like a Prayer" eta "Future" (Quavo raperoarekin) kantatu zituen. Horrez gain, aurreko urteko irabazlea izan zen Nettak "Nana Banana" kanta berria estreinatu zuen eta Conchita Wurst (2014ko irabazlea), Måns Zelmerlöw (2015eko irabazlea), Eleni Foureira (2018ko bigarren sailkatua), Verka Serduchka (2007ko bigarren sailkatua) eta Gali Atari (1979ko irabazlea) Eurovisioneko kanten pot-pourri batean aritu ziren. Idan Raichelek "Bo’ee – Come to Me" abestu zuen. Gal Gadot aktore eta modeloak agerpena egin zuen bideo batean.

Finalerdien zozketa 
Herrialde partaideak bi finalerdietan banatzeko zozketa 2019ko urtarrilak 28an ospatu zen, Tel Aviveko Arte Museoan. Finalerdietako 36 partaideak 6 pototan kokatu ziren lehenik, bere bozketa joera historialaren arabera. Finalera zuzenik sailkatutako herrialdeek – Big 5 taldeko herrialdeak (Alemania, Erresuma Batua, Espainia, Frantzia eta Italia) eta herrialde antolatzailea (Israel) – zein finalerditan zegokien botoa ematea ere erabaki zuen zozketak.

Lehiaketa 

Lehiaketak bi finalerdi eta final bat izan zituen. Big 5 taldeko herrialdeak (Alemania, Erresuma Batua, Espainia, Frantzia eta Italia) eta herrialde antolatzailea (Israel) zuzenki sailkatuak zeuden finalera. Gainontzako herrialdeak bi finalerdien artean banatu ziren, finalerdi bakoitzeko hamar lehen sailkatuak lortu zutelarik finalerako pasea.

Finalerdiak

Lehen finalerdia 
Finalerdiko partaideez gain, Espainia, Frantzia eta Israeleri ere egokituko zitzaien botoa ematea. Taulan azpimarratutako herrialdeak pasa ziren finalera.

Bigarren finalerdia 
Finalerdiko partaideez gain, Alemania, Erresuma Batua eta Italiari ere egokituko zitzaien botoa ematea. Taulan azpimarratutako herrialdeak pasa ziren finalera.

Finala 
26 herrialdek hartu zuten parte finalean, eta 41 herrialdek eman zuten botoa.

Gertakariak

Boikot eskaerak 
Israeldar estatuaren aurkako "Boikota. Desinbertsioa. Zigorra" kanpaina jarraituz, ekitaldiari boikota egiteko deialdiak egin zituzten alderdi eta artista batzuek. Hala ere, aurreko urteko herrialde partaide guztiek jarraitu zuten lehiaketan bi salbuespen ezik, eta bi salbuespenek (Bulgaria eta Ukraina) bestelako arrazoiengatik egin zioten uko partaidetzari.

Ukrainaren partaidetza 
Ukrainan Vidbir 2019 lehiaketak erabaki behar zuen nor izango ote zen Ukrainako ordezkaria Eurovisionen. 2019ko otsailaren 23an jokatu zen Vidbir 2019-en finala, eta Maruv abeslariak irabazi zuen "Siren Song" abestiarekin. Hala ere, Ukrainako telebista erakunde publikoak kontratu bat aurkeztu zion Maruvi Eurovisionen bere izena emateko, eta 48 orduko epea eman zion sinatzeko. Kontratu honen klausula deigarriena Errusian kontzertuak emateari uko egitea zen, eta Maruvek Errusian kontzertuak emateko data batzuk itxita zeuzkan aldez aurretik. 2014tik Errusia eta Ukraina artean sortutako gatazka politiko eta militarragatik, polemikoa da Ukrainan musikariek Errusian kontzertuak ematea. Maruvek uko egin zion kontratua sinatzeari eta Eurovisionera joateari baldintza horietan. Telebista erakundeak Vidbir lehiaketan bigarren eta hirugarren sailkatu zirenei eskatu zien orduan Eurovisionera joatea Ukraina ordezkatzeko, baina haiek ere uko egin ziotenean, telebista erakundeak bertan behera utzi zuen otsailaren 27an Ukrainaren partaidetza.

Palestinar ikurren agerraldiak 
Israel-Palestina Gatazka dela eta, Palestinar ikurren ezusteko agerraldiak izan ziren finalean. Artista gonbidatu bezala abesten zuen Madonnaren emanaldian, bi dantzarik Israeldar eta Palestinar banderak erakusten zituzten bizkarrean, eta emanaldiaren amaieran bi dantzari hauek sorbaldaz sorbalda agertu ziren, eskailera batzuk igo ahala. Geroago, Islandiako partaideek, Hatari taldeko kideek, Palestinar ikurrak erakutsi zituzten kamara aurrean telebozketaren botoak jaso zituztenean, eta Expo Tel Aviveko ikuslegoaren zati nabarmen batek txistuekin erantzun zuen.

Erreferentziak

Kanpo estekak 
  Eurovision 2019 webgune ofiziala

Eurovision Abesti Lehiaketa
2019
Israelgo musika
Telebistari buruzko eztabaidak