Violeta Friedman

Violeta Friedman (Marghita, Transilvania (garai hartan, Errumania), 1930eko apirila — Madril, 2000ko urriaren 4a) errumaniar-espainiar aktibista izan zen. Bizirik atera zen Auschwitz-Birkenauko nazien sarraski-eremutik.

Biografia 
Juduen jazarpeneko nazien politiken esparruan, 1944an Auschwitz-Birkenau sarraski-eremura erbesteratu zuten, hamalau urterekin. Familia gehiena naziekin galdu zuen: gurasoak, aitona-amonak eta birramona (93 urte) gasez hil zituzten, Eva eta bere ahizpa baino ez zirela salbatu.

Mundu Gerraren ondoren Kanadan bizi izan zen eta ondoren Caracasen (Venezuela) ezkondu zen. 1965ean, dibortziatu ondoren, Espainiara joan zen bere alaba batekin.

Doktrina konstituzionala 
1985ean,Waffen SS-ren  Léon Degrelle buru ohiak Tiempo aldizkarira egindako adierazpen batzuengatik haserretuta, ekintza judizialak hasi zituen haren kontra, Holokaustoa ukatzen baitzuen eta iritzi antisemitu eta arrazistak ematen baitzituen. Bere nahien kontrako epaien segida luze baten ondoren arrazoia eman zioten. Azkenean, 1991n, Espainiako Konstituzio Auzitegiak erabaki zuen Degrellek Violeta Friedmanen ohorearen eta eremu nazien biktimen aurka atentatu zuela. Epai horrek, gainera, doktrina konstituzionala ezarri zuen eta Espainiako Kode Penala erreformatzeko aurrekari gisa balio izan zuen.

Haren gorpuzkiak Hoyo de Manzanareseko (Madril) hilerri hebrearrean daude.

Argitaratutako lanak 

 Mis memorias (Planeta argitaletxea, 1995).

Erreferentziak

Bibliografia 

 Calvo Buezas, Tomás (2001). Inmigración y universidad: prejuicios racistas y valores solidarios. Editorial Complutense. ISBN 8474916623.

Ikus, gainera

Kanpo estekak 

 Obituarioa. Violeta Friedman, Holokaustotik bizirik atera zena, El País, 2000ko urriaren 6a
 Jorge Trías Violeta Friedmanen abokatuaren artikulua, Degrelleren aurkako prozesuan
 Violeta Friedman Fundazioaren webgunea

Errumaniarrak
Madrilen hildakoak
Kontzentrazio-esparru nazietatik bizirik ateratako jendea
Emakume aktibistak