Eurasiako Komunitate Ekonomikoa

Eurasiako Komunitate Ekonomikoa (CEEA edo EurAsEC) 2000 eta 2014 bitarteko eskualde-erakundea izan zen, eta bere helburua estatu kideen integrazio ekonomikoa lortzea zen. Erakundea Estatu Burujabeen Erkidegoan (CEI) sortu zen 1996ko martxoaren 29an, Eurasiako Ekonomia Erkidegoa sortzeari buruzko Tratatuarekin, 2000ko urriaren 10ean Kazakhstango hiriburuan, Astanan, Belaruseko Alexander Lukashenko presidenteak, Nursultan Nazarbajev-ekin (Kazakhstan), Askar Akayev-ekin (Kirgizistan) eta Vladimir Putin-ekin (Errusia) sinatua. Uzbekistan 2005eko urriaren 7an sartu zen komunitatean, baina gero 2008ko urriaren 16an irten zen.

14 urtetan CEEAk politika ekonomiko batzuk aplikatu zituen komunitatea bateratzeko. Belarus, Kazakhstan eta Errusiako Aduana Batasuna 2010eko urtarrilaren 1ean eratu zen eta, ondoren, Eurasiako Aduana Batasuna izendatu zen. Europar Batasunaren ondoren modelatutako lau zirkulazio-askatasunak (ondasunak, kapitalak, zerbitzuak eta pertsonak) erabat aplikatu ziren 2012ko urtarrilaren 25a baino lehen, Eurasiako espazio ekonomikoa sortuz.

2014ko urriaren 10ean sinatu zen Minsk-en Eurasiako Ekonomia Erkidegoa amaitzeari buruzko akordioa, CEEAren Estatuarteko Kontseiluaren bilera baten ondoren. Eurasiako Ekonomia Komunitatea 2015eko urtarrilaren 1ean amaitu zen, Europar Batasun Ekonomiko Euroasiatikoa merkaturatzeari dagokionez. Europar Batasun Ekonomiko Euroasiarrak komunitatea ordezkatzen duen arren, Tajikistanekin atxikitzeko negoziazioak abian dira oraindik. CEEAko gainerako kide guztiak atxiki zaizkio elkarte berriari.

Kideak 

  Bielorrusia
  Kazakhstan
  Kirgizistan
  Errusia
  Tajikistan

Uzbekistan lehenago CEEAko kidea zen, baina atxikipena eten egin zuen 2008an.

EurAsec-eko Gutunaren arabera, behatzaile izaera eman dakieke hala eskatzen duten estatuei edo gobernuen arteko erakundeei. Behatzaileek eskubidea izan zuten Eurasiako Ekonomia Elkartearen bilera publikoetara joateko, bilera horietan parte hartzeko, eta presidenteak baimena eman zuen agiri publikoak eta Erkidegoak hartutako erabakiak lortzeko. Behatzaile izateak ez zien utzi estatuei erabakiak hartzen parte hartzen Eurasiako Ekonomia Erkidegoaren bileretan.

Helburuak 
Eurasiako Ekonomia Erkidegoa Aduana Batasuneko estatu kideek esparru ekonomiko bakarra sortzea eraginkortasunez sustatzeko sortu zen, eta haren ikuspegiak munduko ekonomian eta nazioarteko merkataritza-sisteman integratzen diren aldi berean koordinatzeko. Erakundearen jarduera-bektore nagusietako bat da Erkidegoko estatuen bilakaera dinamikoa bermatzea, haien erreforma ekonomiko eta sozialak koordinatuz, eta, aldi berean, haien ahalmen ekonomikoak aprobetxatuz beren herrien bizi-maila hobetzeko. Hauek ziren Erkidegoaren zeregin nagusiak:

 merkataritza libreko erregimena alderdi guztietan formalizatzea, aduanako muga-zerga bateratua eta arantzelez besteko erregulazio-neurrien sistema bateratua sortuz;
 ondasun eta zerbitzuen salerosketarako eta barne merkatuetarako sarbiderako arau komunak ezartzen dituena;
 Kapitalen zirkulazio librea bermatzea;
 dibisen kontroletarako prozedura bateratua sartzea;
 aduana-erregulazioko sistema bateratu komuna sortzea;
 Ekonomiak harmonizatzea etorkizuneko moneta bakarrerako trantsiziorako;
 garapen ekonomiko eta sozialeko baterako programak prestatu eta aplikatzea;
 enpresa ekoizpen eta jarduerarako baldintza berdinak sortzea;
 garraio-zerbitzuen merkatu bateratua eta garraio-sistema bateratua sortzea;
 energiaren merkatu bateratua sortzea;
 atzerriko inbertsioak alderdien merkatuetara iristeko bidezko baldintzak sortzea;
 estatu kideetako herritarrei eskubide-berdintasuna ematea, beren lurralde osoan hezkuntza eta laguntza medikoa jasotzeko;
 legeria nazionalaren konbergentzia eta harmonizazioa;
 Eurasiako Komunitate Ekonomikoa estatuetako sistema juridikoen koordinazioa bermatzea, Erkidegoan esparru juridiko komuna sortzeko.

Esparru instituzionala 

 Estatuarteko Kontseilua
 Integrazio Batzordea
 Energia Politikako Kontseilua
 Garraio Politikako Kontseilua
 Mugaldeko Aferen Kontseilua
 Aduana Zerbitzuetako Buruen Kontseilua
 Zerbitzu Fiskaletako Buruen Kontseilua
 Justizia Ministroen Kontseilua
 Idazkaritza
 Ordezkari Iraunkorren Batzordea
 Parlamentuen arteko Batzarra
 Erkidegoko Justizia Auzitegia

Estatuarteko Kontseilua 
Eurasiako Komunitate Ekonomikoko organo gorena estatu kideetako estatuburuek eta gobernuburuek osatzen dute. Estatu Arteko Kontseiluak Erkidegoak estatu kideen interes komunei buruz dituen arazo nagusiak aztertzen ditu, Erkidegoaren helburuak eta xedeak lortzeko estrategia, zuzendaritza eta integraziorako eta erabakiak hartzeko aukerak zehazten ditu. Estatuarteko Kontseilua gutxienez urtean behin biltzen da estatuburu gisa, eta gobernuburu gisa, gutxienez urtean bitan. Kontseiluak erabakiak adostasunez hartzen ditu. Hartutako erabakiak lotesleak dira Erkidegoko estatu kide guztientzat.

Integrazio Batzordea 
Integrazio Batzordea Eurasec-eko organo iraunkorra da. Erkidegoko herrialdeetako gobernuetako buruek osatzen dute. Integrazio Batzordearen bilerak urtean lau aldiz egin behar dira gutxienez.

Integrazioan, Batzordearen erabakiak bi hereneko gehiengoz hartzen dira.

Estatu kide bakoitzak boto kopuru jakin bat du:

Integrazio Batzordearen zenbait batzorde eta kontseilu:

 Merkatu nazionalak babesteko batzordea;
 Esportazioen kontrolaren arloko Lankidetza Batzordea;
 Araudi Teknikoen, Osasun Merkataritzaren, Albaitaritzaren eta Fitosanitarioen Batzordea;
 Aduanetako Muga-zergen Batzordea eta Arantzelez kanpoko Araudia;
 Lankidetza Kontseilua, helburu baketsuak dituen energia atomikoaren arloan.
 Kultura Kontseilua;
 Nekazaritza eta Industria Politikako Kontseilua;
 Kontseiluaren garraio-politika;
 Energia Politikako Kontseilua;
 Migrazio Politikarako Kontseilua;
 Gizarte Politikarako Kontseilua;
 Jabetza Intelektualaren Kontseilua.
 Osasun Batzordea;
 Hezkuntza Batzordea;
 Ingurumena Babesteko Batzordea;
 Balore-merkatuko organoa arautzeko baimendutako Buru Betearazleen Batzordea;
 Zerbitzu Fiskaletako Buruen Kontseilua;
 Aseguruen Ikuskapen eta Erregulazio Buruen Kontseilua;
 Aduana Buruen Kontseilua;

Idazkaritza 
Idazkaritzaren buru Eurasec-eko idazkari nagusia da, Erkidegoko goi-mailako funtzionarioa, eta Estatu arteko Kontseiluak izendatzen du. Idazkaritzako postuak Almaty (Kazakhstan) eta Mosku (Errusia) hirietan daude.

Parlamentuen arteko Batzarra 
Eurasiako Ekonomia Erkidegoko Parlamentuarteko Batzarra Parlamentuko lankidetzarako kidegoa da Euroasiako Ekonomia Erkidegoan. Legeria nazionalaren harmonizazioari (konbergentzia, harmonizazioa) buruzko gaiak jorratzen ditu eta Eurasiako Ekonomia Erkidegoan egindako akordioetara egokitzen du.  Batzarra Parlamentuko kideek osatzen dute, estatu kideetako parlamentuek eskuordetuta. Hauek dira haren egiturak:

 Errusia - 42 kide
 Bielorrusia - 16 kide
 Kazakhstan - 16  kide
 Kirgizistan - 8 kide
 Tajikistan - 8 kide

Parlamentuarteko Batzarreko Idazkaritza San Petersburgon dago, Errusian.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Kazakhstan-Errusia harremanak
Errusiaren alde anitzeko harremanak
Federalismoa herrialdearen arabera
Uzkebistanen kanpo harremanak