Antoine Arnauld

Antoine Arnauld Parisen jaio zen 1612.urtean eta Bruselan hil zen 1694.urteko abuztuaren 8an. Grand Arnauld moduan ere ezaguna zen bere garaikideen artean, izengoiti hori bere aitarekin ez nahastearren jarri zioten. Apaiza, teologoa, filosofoa eta matematikari frantsesa izan zen, eta horrez gain Jansenisten lider nagusienetakoa ere bai eta baita XVII.mendeko jesuiten aurkari nabarmenetakoa ere.

Biografia 
Parisko magistratu familian jaioa zen eta Angélique eta Agnes Arnaulden anaia, azken bi hauek Port-Royal-des-Champseko abadesak ziren.

Teologia ikasi zuen Sorbonan eta teologo nabarmena izan arren, Saint-Cyranen eraginez jansenismora gerturatu zen. Jendartearen gehiengoak mugimenduaren helburuak eta idealak ulertzeko giltza izan zen De la fréquente Communión (1643) izeneko bere liburua. Honen eraginez, arerio asko sortu zitzaizkion; eta hainbestekoa zen haiei zien beldurra, non hogei urtez Parisen publikoki agertzeaz utzi eta urte haiek ezkutuan igarotzera behartua ikusi baitzen.

Denboraldi hartan jansenismoaren aldeko opuskuluak idazten jardun zuen. 1655.urtean Frantziako pare eta duke bati bidalitako gutunengatik Sorbonatik kaleratu zuten. Gutunak jesuiten metodo konfesionalaren ingurukoak ziren. Gertakizun honengatik sortu zituen Blaise Pascalek “Probintzialak”, baina hala ere bere ahaleginak ez ziren laguna salbatzeko nahikoa izan, eta honenbestez, 1656.urtean Arnauld degradatu egin zuten. 12 urteren ostean berriz, Paz Clementinak amaiera eman zien bere arazoei, izan ere hari esker Luis XIV.ak lagunkiro hartu eta heroi moduan tratatu baitzuen herriak.

Pierre Nicolerekin batera hasi zen lanean kalbinisten aurkako obra handi batean, La perpétuité de la foi de l’Église catholique touchant l’eucharistie (Eliza katolikoaren betiko sinesmena eukaristiarekiko). Aitzitik, hamar urte beranduago, jansenisten kontrako pertsekuzioa berrindartu egin zen. Gertakizun horren ondorioz, Arnauld Frantziatik bidali egin zuten, hori dela eta Herbeheretara joan zen, eta handik Bruselara. Bere azken hamasei urteak jesuitekin erabateko eztabaidan eman zituen, eta baita munduko beste heretikoekin ere.

Antoine Arnauld 82 urte zituela hil zen gaixotasunak jota. Bere bizitzako ia azken bost urtean ez zen bere etxe apaletik atera, ozta-ozta ateratzen zen etxeko lorategi txikiraino, eta hura izarekin estalia edukitzen zuen, bere bizilagun zein pasadizoko oinezko begiluzeek ikus ez zezaten. Aldi hartan idatzi zuen ia guztia kontrabandoz eraman zuten Frantziara, saltzaile ibiltari eta azokatako merkatarien zerbitzu neketsu eta doakoari esker. Macias Fattorusok honakoa dio Port-Royal des Champseko Abadiaren ingurko ikerketan:

.

Bere liburuak ia mende bat beranduago izan ziren batuak eta “XVII.mendeko Europa pentsalariko pentsalari katoliko handiena”ren izenpean argitaratu ziren.

Teologo, filosofo eta matematikaria 
Antoine Arnaulden energia amaiezina Nicolasi emandako erantzunagatik ezagutu dezakegu, hau oso nekatua zegoelako kexatzen ari zen, eta Arnauldek erantzun zion: Nekatuta! atseden hartzeko eternitate osoa izanda?. Arnauld ez zen auzi teologikoen ikerketetara mugatu, Descartesen filosofia bere egiten lehenengoetakoa izan zen, nahiz eta honen ortodoxiaren inguruan zenbait erreserba eduki; 1683.urtetik 1685.urtera arte Malebranchekin izandako eztabaida batean murgildu zen eta teologiak metafisikarekin izan zezakeen harremanaz jardun zuten. Eztabaida honetan, iritzi publikoa Arnaulden alde jarri zen. Malebranche atsekabetu egin zen bere arerioak ulertzen ez zuelako, eta orduan Boileauek honakoa esan zion: “Monsieur, berorren ustez nork lortuko du berorri ulertzea A. Arnauldek egiten ez badu?”

Pierre Nicolerekin batera, Arnauld izan zen La logique ou l’art de penser  (Pentsatzeko artearen logika) liburuaren idazlea, jakintzagai honetako oinarrizko lana da honakoa, eta ospetsua bere kartesianismoaren eraginagatik.

Arnauld bere garaiko matematikari hoberenetakotzat hartu izan da, kritikari batek XVII.mendeko Euclides zela esan zuen. Baina, hil ostean, diziplina honetan bere ospeak gainbehera nabarmena izan zuen. Hala ere, bere adinkideek miretsi egiten zuten, arrazionamendu konplexuaren maisutzat hartuz; baina Bossueten ondoren jakina, hau teologo bikainena baitzen, Aguesseaurekin (abokatu garrantzitsuenarekin) alderagarria. Kontuak kontu, azken finean, bere argumentuen defentsarako grina eta pasioa ez ziren besteen sinpatia lortzeko nahikoak izan.

Gaur egun, Antoine Arnaulden  oroimenez Boilearudek idatzitako hilartzak honela dio:.

Antoine Arnaulden lan garrantzitsuenak 

 De la fréquente communion où les sentimens des Pères, des papes et des Conciles touchant l'usage des sacremens de pénitence et d'Eucharistie sont fidèlement exposez. Paris : A. Vitré, 1643

 Grammaire générale et raisonnée contenant les fondemens de l'art de parler, expliqués d'une manière claire et naturelle. Paris : Prault fils l'aîné, 1754. 

 La logique ou l'art de penser contenant outre les règles communes, plusieurs observations nouvelles, propres à former le jugement. Paris : G. Desprez, 1683.

Oharrak

Erreferentziak 
 Macias Fattoruso, Rodolfo (2016). «Cuarta Parte, capitulo II». En Editorial Académica Española. Maestros de la Gracia. La Abadia de Port-Royal en el siglo XVII. OmniScriptum AraPers GmbH Bahnhofstraße 28, D-66111 Saarbrücken, Germany: Editorial Académica Española. p. 266-267-268.

Kanpo estekak 

Paristarrak
Frantziako teologoak
Mistikoak
Kristau filosofoak
Frantziako katolikoak
Frantziako saiakeragileak
Jansenistak
Parisko Unibertsitateko ikasleak