Ziza zuri-marroi

Ziza zuri-marroia (Tricholoma albobrunneum) Tricholomataceae familiako onddo bat da. Toxikoa ez denez, antzina, nahiz eta mingotsa izan eskualde batzuetan jaten zen, gaur egun ia inork ez du kontsumitzen.

Deskribapena 
Kapela: 4 eta 10 cm arteko diametrokoa, ganbila, kolore arre-gorrixkakoa, zuntzak ditu erradialki. Haragitsua, ertza hasieran apur bat kiribilduta. Azala likatsua, batez ere gaztetan.

Orriak: Zuri-marroi kolorekoak, eskotatuak, estu eta desberdinak. Zahartzean gorriz zikintzen dira.

Orri eskotatuak: Oinera Iritsi baino lehentxeago, eskote txiki bat duten orriak.

Hanka: Zilindrikoa eta meheagoa oinarrirantz, 2-7 cm garai eta 1-2cm lodi. Bi kolore ditu, goian zuria eta behean arre-gorrizta, errezel iheskor baten hondarrak bereizten dituzte bi aldeak, eta errezel horrek erabat mugatuta dagoen zirkulu bat osatzen du.

Haragia: Irmoa zuria, irin usain handikoa eta zapore mingotsekoa.

Etimologia: Tricholoma terminoa grekotik dator, ilea, txirikorda, lumatxarekin tolesturan zehar, nahiz eta espezie gutxi batzuek baino ez dituzten iledun kapelak.

Jangarritasuna 
Ezin da jan zapore mingotsa duelako, baina ez da toxikoa.

Nahasketa arriskua 
Bere taldeko hainbat Tricholoma-rekin nahas daiteke, hala nola: Tricholoma ustale, kapela leunekoa, oin zuriagoa eta irin usain apur bat duenarekin. Tricholoma ustaloides delakoarekin, hau hostozabaletan ateratzen da eta oinean bi kolore garbi ditu. Tricholoma pessundatum espeziearekin, koniferetan hazten dena, zapore ia gozokoa edo oso mingotsa ez duena. Tricholoma vaccinum perretxikoarekin, zuntzezko kapela iletsua duena.

Sasoia eta lekua 
Oso espezie arrunta mendiko koniferetan. Urritik abendura arte agertzen da.

Banaketa eremua 
Europa, Ipar Amerika, Vietnam, Himalaia, Zeelanda Berria, Hegoafrika, Japonia eta Errusia.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Tricholoma