Kimiko Hirata

Kimiko Hirata (平田 仁子, Hirata Kimiko, 1970) japoniar klima-ekintzailea da. Kiko Network gobernuz kanpoko erakundearen sortzailea denez, 20 urte  baino gehiago daramatza emisio murrizketen aldeko kanpaina egiten. 2022ko abendutik aurrera, bere oinarrizko lanak 17 ikatz-zentral deuseztatzea eragin du. Era berean, Hiratak ikatzaren desinbertsio kanpainak zuzendu zituen Mizuho finantza taldearen eta Mitsubishi UFJren aurka. Gaur egun zuzendari exekutiboa da Tokion kokatutako  "Climate Integrated" pentsamendu-taldean. Deskarbonizazioa azkartzea du helburu.

2021ean, Hirata Goldman Ingurumen Saria  ("Nobel Berdea" ezizenez) jaso zuen lehen emakume japoniarra izan zen, 2022an, BBC 100 emakume eragingarrien zerrendan izendatu zuten . Gizarte zientzietan doktorea da Waseda Unibertsitatean, eta Climate Change and Politics (2019) liburuaren egilea da japonieraz eta liburu eta artikulu askoren egilekidea da.

Hezkuntza eta ikasketak 
Hirata Kumamotoko hegoaldeko prefekturan jaio zen eta unibertsitatean hezkuntza ikasi zuen. Lehen aldiz klima aldaketaren garrantziaz ohartu zen 1992ko Rio de Janeiroko Lurraren Gailurrean, japoniar hedabideetan estaldura zabala izan zuena, eta Earth in the Balance, Al Gore-renak bezalako liburuak irakurtzen hasi zen. Nazioarteko aktibismoan interesatu zen Masako Hoshinok, Japoniako lehen GKEetako bat jaurtitzen lagundu zuen aktibista batek, emandako ikastaro bat hartzen ari zela. 

Graduatu ondoren, testu akademikoen argitaletxe batean hasi zen lanean. Ingurumen gaiei buruz irakurtzen jarraitu zuen eta ingelesa ikasi zuen. 1996an, bere lana utzi eta Estatu Batuetara joan zen Klimaren Institutuan urtebetez lan egitera. AEBetan, Uraren Fundazio Nazionalean eta biodibertsitatean oinarritutako Smithsonian programa batean boluntario gisa eskaini zen, eta GKEen kudeaketari buruzko ikastaro bat hartu zuen.

Doktorego bat lortu zuen Wasedako Unibertsitateko Gizarte Zientzien Fakultatean 1999an. 2021ean, irakasle elkartu bisitari izan zen Chibako Merkataritza Unibertsitatean.

Aktibista gisa egindako karrera 
1997an, Japoniara itzuli zen kanpaina egiteko COP 3n, non Kyotoko Protokoloa onartu zen . Kiko Network sortu zuen, aldaketa klimatikoa gelditzera bideratutako GKE bat, 1998an . Kiko Network Japoniak Kyotoko Protokoloa betetzen duen aktiboki ikuskatzen duen erakunde bakanetako bat bezala sortu zen.

Ikatzaren energiaren aurkako borroka 
2011ko martxoan Fukushiman izandako lurrikararen, tsunamiaren eta hondamendi nuklearraren ondoren, gobernu japoniarrak bere politika aldatu zuen ikatzezko zentral elektriko berriak eraikitzea ahalbidetzeko. Ordura arte, erreaktore nuklearrek, Japoniako elektrizitatearen % 30 inguru sortu zuten, baina gobernuak itxi egin zituen hondamendiaren ondorioz. Publiko japoniarra ere energia nuklearrarekiko erabat mesfidati bihurtu zen. Ondorioz, krisi energetikoari aurre egiteko, gobernuak, ikatzezko planta gehigarriak eraikitzeko eskaintzak eskatu zituen eta, 2015erako, 50 planta berrietarako planak zeuden. Horrela, Japonia, une horretan ikatzezko zentral elektriko berriak planifikatzen zituen G7ko herrialde bakarra bihurtu zen. 

Hirata konturatu zen Kiko Networkek bere ikuspegia aldatu behar zuela, politikek oinarrizko kanpainetara  bultzaturiko lanari dagokionez, eta ikatzaren aurka borrokatzeko estrategia anitz hartu zituen. Kiko Network-ek webgune bat sortu zuen herrialde osoan proposatutako ikatz-energiaren proiektuak arakatzeko. Ingurumen-arriskuei eta ikatzaren energiaren osasunari buruzko kontzientzia sortzeko, Hiratak zientzialariekin, kutsaduran adituak direnekin, kazetariekin, abokatuekin eta tokiko komunitateko liderrekin batera lan egin zuen, baita beste GKE batzuekin ere. Ikatzez egindako energia-proiektuak planifikatu ziren funtsezko arloetan, tokiko herritar ekintzaileen sare bat landu zuen, agerraldi publikoetan hitz egin zuen eta komunitate-foroetan aurrekaririk gabeko parte-hartzea bultzatzen lagundu zuen. 

Nazioarteko adituen laguntza ere lortu zuen ikatz-landareekin lotutako kostuak eta arriskuak aztertzeko, eta aurkikuntzak argitaratu zituen. Hiratak Greenpeaceko ikertzaile batekin lan egin zuen, eta txosten horretan aurkitu zuen espero zen airearen kutsadurak 1.000 heriotza goiztiar eragingo zituela Japonian urtero. Gainera, Oxfordeko Unibertsitatearen Finantza Jasangarrien Programak eta Carbon Trackerrek inbertsio-arriskuaren azterketa egin zuten, planifikatutako ikatz-plantak eta eraikitzen ari direnak bertan behera uztea eta dagoen flota pixkanaka ezabatzea defendatzeko.

Japoniar politikariei presio gehigarria egiteko, Hiratak nazioarteko GKEekin kolaboratu zuen, Ekintza Klimatikoaren Sarea barne, Japoniari "eguneko fosil" sari ugari eman zizkiona "klima aldaketari buruzko aurrerapen terminoetan 'ahalik eta gehien lortzeagatik'". Japoniako ikatzaren politikaren aurkako nazioarteko protesta Japoniako hedabideek asko estali zuten; Hiratak protestak koordinatu zituen COPen hainbat bileratan, eta prentsarekin hitz egin zuen G20ko goi bileren aurretik.

2022ko abenduan, Hiratak abiatutako oinarrizko kanpainak, airearen kutsadurari eta klima-aldaketari dagokienez izan zezakeen eraginari buruz ohartarazi zuenak, planifikatutako ikatzezko 50 zentral elektrikoetatik 17 bertan behera uztea ekarri zuen.

Ikatza desinbertitzeko kanpaina 
2020an, Hirata akziodunen kanpaina baten buru izan zen, Mizuho Financial Group megabankoa, ikatz-garatzaileentzako munduko mailegu-emaile pribaturik handiena, ikatz-enpresentzako maileguak murriztera behartzeko. Kiko Network-ek proposatutako proposamena, sei funts eskandinaviarren babesarekin, Japonian burtsan kotizatzen duen enpresa batentzat proposatutako klima-aldaketari buruzko lehen ebazpena izan zen, eta klima-aldaketari buruzko dibulgazio gehiago eskatu zituen, baita bere negozioa Parisko klima-akordioarekin lerrokatzeko helburuak dituen plan bat ere. Mozioa proposatu eta hilabetera, Mizuhok iragarri zuen urte horretako ekainean ikatz-planta berriei maileguak emateari utziko ziola eta 2050erako ikatz-inbertsioak uztea pentsatzen zuela.

2021ean, antzeko ebazpen klimatiko baten aldeko kanpaina egin zuen Mitsubishi UFJn, Kiko Group, Market Forces, Rainforest Action Network eta 350.org Japanek elkarrekin aurkeztua. Bankuak bere inbertsioak Parisko akordio klimatikoarekin lerrokatzea eskatzen duen proposamenak akziodunen botoen % 23 lortu zuen.

Hiratak enpresei ikatzean desinbertitzeko egindako ahaleginen ondorioz, 2021etik aurrera, ikatz-landareen 10 garatzaile garrantzitsuk baino gehiagok iragarri zuten ikatz-proiektu berriak garatzeari edo finantzatzeari utziko ziotela.

Deskarbonizazioa 
Hiratak 2021eko abenduan uko egin zion Kiko Network-en nazioarteko zuzendari izateari, baina bere zuzendaritza batzordeko kide izaten jarraitzen du. 2022ko urtarrilean, Climate Integrate elkartearen bitartez, Japonian eta nazioartean bazkideekin lan eginez deskarbonizazioa bizkortzeko ahaleginean murgildu zen. 2022ko uztailean, Climate Integratek txosten bat argitaratu zuen, "Deskarbonizaziorako bidean galdu: amoniakorako Japoniaren plan handiak" izenekoa.

Bizitza pertsonala 
Tokion bizi da senarra eta bi seme alabekin.

Erreferentziak

Kanpo estekak 
 Kimiko Hirata, 2021eko Goldman Ingurumen Saria, Japonia (YouTube)

Klima-ekintzaileak