Lilatoia

Lilatoia, emakumezkoen lasterketa herrikoia da Donostiako kaleetan barrena bost kilometroko ibilbidea duena.

Historia

Lehen urratsak 
Club Atlético San Sebastián taldeak emakumeentzako 5 kilometroko lasterketa antolatzen du urtero Donostian. Lilatoi lasterketa 1990ean hasi zen Gipuzkoako hiriburuko Koordinadora feministaren ekimenez. Beraiek dira Lilatoiaren plangintza kudeatzeaz arduratzen direnak. Ibilbideak bost kilometro lau izaten ditu, eta Donostiako erdiguneko kaleetan barrena igarotzen da. Lehen urtean, 146 parte-hartzaile baino ez ziren egon baina urterik urte kopurua hazten joan da. 2015etik aurrera korrikalarien kopurua % 52,43 hazi da, hain zuzen ere. Korrikalari gehienak gipuzkoarrak izan ohi dira baina badira Bizkaia, Araba eta Nafarroatik etortzen drren emakumezko korrikalariak ere. Azpimarragarria da Euskal herritik kanpo etorri izan direnen presentzia ere, hala nola, Frantziatik, Madriletik, Bartzelonatik, Murtziatik edo Kantabriatik.

Ezaugarriak 
Hasierako aldarrikapenak argiak ziren eta hala izaten jarraitzen dute: berdintasuna sarietan, emakumeen kirola kalean egitea sustatzea, eta lasterketa mistoetarako jauzia erraztea, beti ere filosofia herrikoia ahaztu gabe. 30 urte geroago, sendotutako, ezagututako eta aintzatetsitako lasterketa bat dugu, emakume askok kirola egiten hasteko erreferente bihurtua.

2020an, esate baterako, 6.500 emakumek baino gehiagok eman zuten izena lasterketa feministan. Lasterketak onarpen handia izan zuen korrikalarien aldetik. Izan ere, izen-emateak ezarritako eguna baino hamaika egun lehenago agortu ziren. Hainbeste korrikalarik berdintasuna aldarrikatzen zuen ekitaldi eder batez gozatzeko aukera izan zuten.

Korrikalari guztiek txapela eta Lilatoiaren kamiseta izaten dituzte opari. Lasterketa 10: 30ean hasi ohi da Donostiako Boulevardean, baina aurretik, 09: 40tik aurrera, beroketa izaten da koreografiekin, sokatira erakustaldiarekin eta handbike-arekin. Hiru talde ugarienak saritzen dituzte eta lehen sailkatuari Lilatoi txapela ematen diote. Probaren amaieran sariak banatzen dira batukada erritmoan Alderdi Ederren. 12: 30 inguruan, Lilapotea hasten da trikitilari, txaranga eta DJ-ekin. Zalantzarik gabe, jai herrikoia emakumezkoen kirolarentzat.

Formatu berria 
2021ean, COVID 19 pandemiaren ondorioz, Lilatoi lasterketa berrasmatu egin behar izan da. Berdintasuna eta emakumearen ahalduntzea formatu birtualean aldarrikatuko da AURTEN ERE LILATON lemapean. Aurtengo ibilbidea librea izango da. Bakoitzak erabakiko du 5 kilometroak non eta zein modalitatetan egin (Korrika, oinez/nordick-walking, patinetan edo handbikean). Aurten munduko edozein tokitan egin ahal izango da. Amaieran, Lilatoi plataforma birtualean bat egiteko aukera egongo da, aurretik mugikorrean deskargatutako app-ari esker. Horren bidez, lortutako emaitzak ikusteko aukera egongo da. 2022an berrekuratu du 2020ko ibilbidea.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

 Lilatoia zertarako?Argia, 2011.03.08

 31. Lilatoia. Argazki bilduma Berria egunkaria, 2020.03.01

 Lilatoiaren 20.urteurrenaren bideoa
 2020ko Lilatoiaren bideoa

Lasterketak
Feministak