Claudin de Sermisy

Claudin de Sermisy (c. 1490 - 1562ko urriaren 13a) Errenazimentuko konpositore frantziarra izan zen. Clément Janequinekin batera, XVI. mendearen hasieran frantsesezko chanson herrikoien konpositore ezagunenetako bat izan zen. Gainera, musika sakratuko konpositore nabarmena izan zen. Bere musikak estilo garaikide italiarren eragina izan zuen eta izan zuen.

Biografia 
Oso litekeena da Sermisy Picardia, Borgoina edo Frantzia uhartean (Ile-de France) jaio izana, bere abizena eta Frantziako eskualde batzuetako toponimiaren antzekotasunean oinarrituta. Pierre Ronsard-en arabera, litekeena da Claudin-ek Josquin Des Prez-ekin  ikasi izana txikitan. Musikologo askok teoria hori ez dela oso probablea uste badute ere, konpositore horren ideia musikal batzuk bereganatu zituen, haren musikaz interesatu baitzen. Baliteke Josquin Frantziako gortean egotea 1501 eta 1503 artean, nahiz eta hori ez den inoiz segurtasunez ezarri, horrek ahalbidetuko zukeen ikasle-harremana egotea; ez dakigu Sermisy non zegoen 1508 baino lehen, baina Errege Kaperan egotea posible da. 1508an Sermisy gaztea kantari izendatu zuten Luis XII.aren Errege Kaperan, eta han ere apaiz izan zen. Jaioteguna Errege kaperan sartu zen eguna jakinda kalkulatu ei da, segur aski 18 urterekin. 1515ean Italiara joan zen Frantzisko I.arekin, eta 1520an  Frantzisko I.ak eta Ingalaterrako Enrike VIII,ak Urrezko Oihalaren Zelaian antolatutako jai musikaletan parte hartu zuen, kantatuz ere bai, Jean Moutonek zuzenduta. Agian bertan musika idatzi zuen. 1532an Boulogneko erregeen arteko bileran ere parte hartu zuen, eta horretarako motete zeremonial bat idatzi zuen. 

1532an Errege Kaperako musika-zuzendaria izan zen, Frantzisko I.aren garaian ere bai, 1547ra arte. Kargu horretan, abesbatzako mutilei irakatsi eta zaindu behar zituen, baita kantari trebeak bilatu eta kontratatu ere. 1533an, Errege Kaperako postuaz gain, Sainte-Chapelle ere lortu zuen ardura bat, Parisen bizitzeko eskatuko ziona. Etxe handi bat erosi zuen. 1554an preboste izan zen Troyesen, Ste Catherinen. Azken urteotako datu biografiko gutxi daude, baina badirudi konpositore aktiboa izan zela bizitzaren amaierara arte, lanak argitaratzeko datetan oinarrituta. Sainte-Chapellen lurperatu zuten.

Musika estiloa

Musika sakroa 
Sermisyk ahots musika asko idatzi zuen, erlijiosoa eta sekularra. Bere musika sakratutik 12 meza oso-osorik gorde dira, Réquiem bat barne, baita 100 bat motete, Magnificat batzuk eta Deitorazio multzo bat ere. Gaur egungo musika sakratuko konpositore frantses askok ez bezala, ez dago frogarik hugonoteei nolabaiteko sinpatia erakusteaz; itxuraz behintzat, bizitza osoan katolizismoarekin leial izaten jarraitu zuen. 

Sakroaren generoarekiko zuen interesa etengabe handituz joan zen haren bizitzan zehar, forma sekularretan interesa gutxituz, argitalpen-datetan ikus daitekeenez. Estilo polifonikoa bere garaiko konpositoreen artean nagusitzen da, eta imitazio orokorra du, Mouton eta Gomberten musikan tipifikatuta dagoen bezala. Hala ere, esanguratsua da estilo hori saihestea, testura argiagoak eta esaldi motzak lehenetsiz: lehenago abestiak idazteko erabili zuen estilo homofonikoaren antzekoagoa. Gainera, testura aldatu egiten da konposizioetan, pasarte kontrapuntisitikoak eta homofonikoak txandakatzen direlako. 

Sermisyk garai hartako Nekaldia lanaren fantsezko adibide polifoniko gutxietako bat idatzi zuen, San Mateoren Ebanjelioari buruzkoa. Musika sinplea zen, bere mezekin eta moteteekin alderatuta, eta testuari ahalik eta argitasun eta ulerterraztasun handiena ematen saiatu zen.

Chanson-ak 
Musika literaturari egindako ekarpenik onena chanson-en ekoizpenarekin egin zuen, eta horietatik 175 inguru gordetzen dira. Janequinen chansonen antzekoak dira, baina ez hain programatikoak; lan horietan, garai bereko beste konpositore batzuen estiloa baino dotoreagoa eta leunagoa dela esan izan da. Normalean, Sermisyren abestiak akordikoak eta silabikoak dira, eta Herbehereetako konpositoreen polifonia handienetik ihes egin nahi dute, arintasunaren eta graziaren alde borrokatzen baitira. Sermisyri noten errepikapen azkarra, argitasuna ematen duen testura eta dantza-giroa gustatzen zitzaizkion. Sermisyren kanta askotan beste estilo-ezaugarri bat luze-motz-motz  irudi erritmikoa da (beltza-kortxea. kortxea edo zuria-beltza-beltza),  mende amaieran kanzonaren ezaugarri bihurtuko zen irudi erritmikoa. 

Sermisyk, oro har, poeta garaikideen testuak aukeratu zituen, hala nola Clément Marot (bere obra osoan beste edozein konpositorek baino bertso gehiago egokitzen ditu Maroten). Bere abestien ohiko gaiak maitasuna, natura edo edariaren plazerak izan ziren. Hainbat abestitan, emakume gazte baten zoritxarra aztertzen da, garai hartan oso ohikoa zen gizon zahar erakargarri eta txirbil samar bati lotuta zegoelako.

Kanta gehienak lau ahotsetarako dira, nahiz eta horietako batzuk hiru ahotsetarako idatzi zituen bere ibilbidearen hasieran. Frottola italiarraren eragina nabarmena da, eta berak ere eragina izan zuen musikari italiarren konposizioetan, haien lanak askotan berrinprimatu baitziren bai Frantzian bai Europako beste leku batzuetan.

Obren zerrenda 

 Chanson-ak

 Au joly boyak
 Aupres de vous secretement (two parts)
 C'est une dure departie
 Changeons propos, c'est trop chante d'amours
 Content desir, qui cause ma douleur
 En entrant en un jardin (arg.: 1529)
 Languir me fais
 Mon malheur mi-k jarraitzen badu
 Vous m'aimez bada
 Tant que vivray (arg.: 1527)
 Tu disais que j'en mourrais
 Vignon, vignon, vignon, vignette
 Vive la serpe

 Moteteak

 Aspice, Domine

Eragina 
Sermisy mendebaldeko Europa osoan ezagutu zuten, bere musikak Italian, Espainian, Portugalen, Ingalaterran eta beste leku batzuetan izan zituen argitalpenengatik. Gargantua eta Pantagruelen (4. liburua) aipatu zuen Rabelaisek, beste konpositore garaikide batzuekin batera. Sermisyren lana askotan transkribatu zuten hainbat instrumentutarako, besteak beste, biolarako eta lauterako, baita organorako eta teklatudun beste instrumentu batzuetarako ere, Italia, Alemania eta Poloniako interpreteek edo exekutatzaileek. Frantziakoez gain. jakina.

Sermisy katolikoa izan zen arren, bere kanta asko hurrengo belaunaldiko musikari protestanteek erabili zituzten oinarrizko material gisa: kanta koral luterano bat ere (Was mein Gott will, das g'scheh allzeit) Sermisyren abesti batean oinarritzen da (Il me suffit de tous mes maulx).

Erreferentziak

Bibliografia 

 Cazeaux, Isabelle: «Claudin de Sermisy» in New Grove Dictionary of Music and Musicians, arg. Stanley Sadie.' Londres: Macmillan, 2001 [1980].
 Reese, Gustave: Music in the Renaissance. W. W. Norton, 1954.

Kanpo estekak 

 Tant que vivray midi file
 Sermisyŕen koru-abesti batzuen interpretazioa, Classical Music Archives (hauek barne: Vignon vignon vignette, Pilons l'orge, Hari Bouriquet eta Tant que viray 

Parisen hildakoak
Frantziako musikariak