Futbol-klub

[[Fitxategi:Sheffield_FC_1857.jpg|thumb|350x350px|Sheffield Football Club, munduko futbol klubik zaharrena, 1857an ateratako argazkia. ]]
Futbol-kluba () kirol erakundea da eta helburu bakarra futbola praktikatzea da.   Entitate horiek gainerako taldeetatik identifikatzen eta bereizten laguntzen duten ezaugarri bereizgarriak dituzte: arropa bereizgarria, kolore adierazgarriak, lotutako ezkutu edo ereserkia eta baita estadio propioa ere, bere klubeko partidak ikustera joaten diren zale eta jarraitzaileak hartzen dituena.

Batzuetan, futbolaren praktika kirol anitzeko erakunde handiago batean sar daiteke edo, bestalde, jatorriz futbolari buruz soilik zebilen klubak, denborarekin, beste kirol atal batzuk ere sar ditzake, hala nola saskibaloia, eskubaloia, boleibola., errugbia, tenisa, hockeya, atletismoa edo igeriketa beste askoren artean; baita futboletik eratorritako kirolak ere, hala nola areto-futbola.

 Klubaren jatorria 
Futbola Ingalaterran jaio zen, 1871-72 denboraldian futbol elkarteentzako lehen lehiaketak espresuki antolatu zituen lurraldea izanik Football Association Cup-rekin —munduko lehiaketarik zaharrena— eta 1888-89 denboraldian Futbol Ligarekin —Munduko ligako txapelketarik zaharrena—. Beraz, 1863an sortutako lehen futbol elkartearen agertokia ere izan zen, The Football Association (FA),  eta lehendik zeuden britainiar klubak bildu zituen. Jadanik XX. mendearen hasieran, Europako herrialde gehienetan federazioak zeuden —lehena Danimarkan (DBU 1889an) eta Herbehereetan ( NVAB 1889an)—,  Zeelanda Berrian (NZF 1891an ) eta Hego Amerikako herrialdeetan Argentinan (AFA 1893an), Txile (FFCh 1895ean) edo Uruguai (AUF 1900ean), Argentina izan zen federazioaren jaiotzako urte berean liga nazionala sortu zuen munduko hirugarren herrialdea, aipatutako Ingalaterraren eta Herbehereen atzetik. Horrenbestez, klubak zein elkarteak estamentu kontinental jakin batekin edo konfederazio batekin lotuta daude. Bakoitzak bere arloetan futbol jarraibideak zuzentzen dituzten sei erakunde daude: UEFA Europarentzat, CONMEBOL Hego Amerikarentzat, Concacaf Erdialdeko Amerikarentzat, Ipar Amerika eta Karibearentzat, CAF Afrikarentzat, AFC Asian, eta OFC Ozeaniarentzat.  Horiek guztiak, bai nazional elkarte eta konfederazioak, araberakoak FIFAren menpean daude ()  munduko futbol erakunde nagusia.

FIFA Parisen sortu zen 1904ko maiatzaren 21ean. Frantsez izena eta bere siglak gaur arte mantendu dira, baita frantsesez hitz egiten duten herrialdeetatik kanpo ere. Bere lehen presidentea Robert Guérin frantziarra izan zen. Ingalaterrak hasieran bere eraketan parte hartu ez zuen arren, hurrengo urtean estamentuarekin bat egin zuen, Eskozia eta Gales 1910ean eta Ipar Irlanda 1911an.  Garai hartako futbol agintari nazional nagusien elkartearen emaitza izan zen, Europako zazpi herrialdetako estamentuek osatzen dute - Belgika (UBSSA), Danimarka (DBU), Frantzia (USFSA), Herbehereak (NVAB), Suedia (SBF), Suitza (ASF-SFV) eta Espainia (Real Madrid Club de Fútbol) 

Kirol honek Europan duen jatorria dela eta, futbol klub nagusiak kontinente horretan daude. Ingelesak izango ziren futbola Europa osora zabaldu eta ezartzeaz arduratuko zirenak, hala nola Espainiako kiderik zaharrena Real Club Recreativo de Huelva (Huelva Recreation Club'') bezalako klubak sortuz 1889an,  eta gero Hego Amerikan, bertan jokatu baitzen lehen futbol partida. Erresuma Batuaren kanpoaldean, Buenos Aireseko Parque Tres de Febrero-n, 1867an. 

Administrazio mailan, klub bat bere kideek kudeatu dezakete, hau da, kuota edo harpidetza ordaintzen duen pertsona talde batek kluba erabiltzeko, bai jarduera batean parte hartuz edo instalazioak erabiliz, bertatik agintariak demokratikoki hautatzen dira hauteskunde eta batzarretan. Bestalde, kanpoko erakunde batek administratu dezake, kudeaketa deritzon horretan; edo, berez, sozietate anonimoa / kirol sozietate anonimoa izan behar du, norbanako edo akziodun talde batekoa.

Erreferentziak

Bibliografia 

 Carlos Pinedo Gómez (2014). El Real Madrid en Europa. T & B Editores. p. 524. ISBN 978-84-15405-85-6. 
 Jonathan Michie y Christine Oughton (2005). Wiley-Blackwell, ed. Corporate Governance: An International Review - The Corporate Governance of Professional Football Clubs in England 13 (4). p. 531. doi:10.1111/j.1467-8683.2005.00446.x.

Kanpo estekak 

Kirol elkarteak