Unbo

Unboa, ezkutuaren erdian jartzen den, forma biribila, ganbila edo konikoa duen material gogorreko, edo egurrezko pieza bat da, konkor baten antzekoa, ezkutua bera babesteko. Unboak metal lodiz eginda egon ohi dira, baina zurez eginda ere egon daitezke.

Funtzioa 
Hasieran, ezkutu biribilen erdigunean jaurtigarriak desbideratzeko diseinatu ziren, baina armarriaren heltzea muntatzeko oinarria ere eman zuten. Erasotzeko ere erabili izan zen; erromatar legioek, adibidez, beren unboekin bultzatzen zuten, bidea irekitzeko, horrela, ezpataz edo gladioz (ezpata txikia) eraso egin ahal izateko. Geroko mendeetan eta gorputz luzea zuten ezkutuak ohikoagoak egin zirenean, unboak bere erabilgarritasuna galdu eta apaingarri bihurtu zen.

Fabrikazioa 
Aurrenak historiaurreko Brontze Aroan aurkitu izan dira. Erdi Aroan, armagileek burdinazko edo altzairuz egiten zituzten.  Armagilea orri lau eta nahiko mehe batekin hasten  zen, metala katilu batean hondoratuz. Gero, katilu forma zuen meta horren azala leundu eta azken ukituak ematen zizkion.

Garrantzia arkeologian 
Hasierako ezkutuak egurrez edo larruz estalitako egurrezko armazoi batez egiten ohi ziren, eta unboa partetik gogorrena izan zitekeen. Material galkorrez egiten zituzten garai eta gizarteen aztarnetan, ohikoa da unboa besterik ez aurkitzea, babesten zuen ezkutuaren hondar bakarra.

Irudiak

Erreferentziak

Kanpo estekak 

 Arador Armour Biblioteca armarri-buruaren eraikuntzari buruzko artikulua

Ezkutu babesgarriak
Erdi Aroko armadura
Antzinako Erromako historia militarra
Hondar arkeologikoak