Hezkuntza zibiko

Hezkuntza zibikoa edo gizarte-hezkuntza harreman sozialetara zuzendutako hezkuntza mota da, pertsonen arteko bizikidetza sozialeko espazioak sendotzea bilatzen duena.

Hezkuntza zibikoa hiritargoaren alde teorikoak, politikoak eta praktikoak aztertzea da, baita haien eskubideak eta betebeharrak ere; herritarren elkarrekiko betebeharrak, gorputz politiko bateko kide diren aldetik eta gobernuarentzat.

Bere barnean zuzenbide zibilaren eta kode zibilaren azterketa hartzen du, baita gobernuaren azterketa ere, gobernuaren eragiketan eta gainbegiratzean herritarren zeregina kontuan hartuta – kanpoko faktoreen aurka –. Tradizio politiko edo etiko jakin baten barruan, gizarte-hezkuntza herritarren hezkuntzari buruzkoa izan daiteke. Gizalegezko hezkuntzaren historia Konfuziok antzinako Txinan eta Platonek antzinako Grezian egindako lehen gizalegezko teorietan oinarritzen da. Txinan, konfuzianismoarekin batera, legalismoaren tradizioa garatu zuten. Tradizio horiek, bai Ekialdean, bai Mendebaldean, modu ezberdinean garatu ziren, eta, beraz, iraganean herritarren eskubideen kontzeptu desberdinak sartu ziren eta justizia aplikatu zen, bizitza publikoan etika desberdinekin batera. Mendebaldeko tradizio legala txinerara itzuli aurretik, 1839an hasi zena, mendebaldeko tradizioaren eragina Txinara ekarri ondoren, lege txinatar tradizionalaren berrezarpenaren eta lege sobietarraren eraginaren garaiekin.

Gizarte demokratikoa bultzatzen duten bizitza politiko eta sozialean parte hartzeko jarreren eta jardueren multzoa da konpromiso zibila. Ekintza intelektual eta praktikoen bidez lotura sozial eta politikoak sortzean oinarritzen da, gizabanakoak prozesu demokratikoetan eta erabaki publikoetan parte hartzen duen komunitate arduratsu baten zati integral senti daitezen.

Euskal Herrian 
Hego Euskal Herrian, Rodríguez Zapateroren gobernu sozialistak lehen hezkuntzako azken ziklorako eta bigarren hezkuntza osorako diseinatutako irakasgai bat sortu zuen, Herritartasunerako Hezkuntza izenekoa. Irakasgaiaren helburua balio demokratikoak eta konstituzionalak irakastea zen. Mariano Rajoy gobernu popularraren aginduz, ikasgaia 2016an erabat desagertu zen eta LOMCEk irakasgai transbertsal bilakatu zuen.

Ipar Euskal Herrian, 2001ean Hezkuntza Zibikoa, Juridikoa eta Soziala izeneko irakasgaia sortu zuten bigarren hezkuntzako (lizeoetan) azken ikasturteetako ikasleentzat. Bigarren hezkuntzako lehen mailetako ikasleentzat, gizarte-hezkuntza historiaren eta geografiaren curriculumean txertatuta dago.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Gizalegea