Maafe

Maafe (aldaerak: mafé, maffe, Maffe, kakahuete saltsa, tigadèguèna, Tigh-na-Dege edo tigadene), kakahuetez eginiko saltsa da, mendebaldeko eta erdialdeko Afrikan oso ezaguna. Maafe hitza saltsa honekin eginiko plater osoa izendatzeko ere erabil daiteke.

Jatorria 
Maffe hitza wolofera, fula eta mandingo hizkuntzetan erabiltzen da, bambara hizkuntzako "manfi" (= saltsa) hitzetik eratorria.

Maafea Maliko mandinga eta bambara herrietan sortu zen. Mandinga hizkuntzan domodah edo tigadegena esaten zaio (kakahuete-gurin saltsa: "tige" = kakahuetea, "dege "= orea eta "na" = saltsa).   Halere, Senegalen domodah beste plater bati esaten zaio, eta maafe izena plater osoari ematen zaio. Alegia: saltsa honekin prestatutako errezetei.

Maafea Senegaleko eta Gambiako talde etniko askoren platerik gogokoena da. Koloniar garaian kakahuete laborantzaren gorakada izugarriarekin, maafea Mendebaldeko Afrikan hedatu zen, baita hortik kanpo ere, hala nola Kamerunen edo Frantzian .

Prestaketa 
Maafea egiteko haragia (yapp), oilaskoa (guinaar) edo arraina (dienne) erabil daiteke. Aparte egositako arroz kreolearekin laguntzen da (ñaari cin tipoko platera da, beraz). Adibide bezala, jarraian maafe guinaar prestatzeko errezeta emango dugu.

Osagaiak 
6 bat pertsonarendako:
 Oilasko bat.
 200 g. kakahuete ore.
 Kg. 1 barazki (azenarioa, patata, kalabaza, alberjinia, boniatoa, aza... gustuen eta aukeraren arabera).
 Tipula 2.
 Tomatea.
 Berakatz ale 2.
 Piper gorri 2.
 Koilarakada txiki 1 espezia (bakoitzaren gustuaren eta aukeraren arabera; mendebaldeko Afrikan tradizionalki erabiltzen dena sunbala izenekoa da).
 Olioa, gatza, piperrautsa.

Prozedura 

 Ontzi batean oilaskoa oliotan frijitu, kanpoak kolorea hartu arte. 
 Oilaskoari tipula xehetua eta piperra gehitu, tipulak urre kolorea hartu arte.
 Berakatza eta tomatea gehitu. Egosi 2'.
 Kakahuete-orea, espeziak, gatza, piperrautsa eta litro 1 ur gehitu. Egosi 30-45'.
 Arrozarekin lagunduta aurkeztu.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Arraindun platerak
Erregosiak
Maliko gastronomia
Senegalgo gastronomia
Nigeriako gastronomia
Ghanako gastronomia