Apirilaren 6

Apirilaren 6a gregoriotar egutegiaren urteko laurogeita hamaseigarren eguna da, 97garrena bisurteetan. 269 egun falta dira urtea amaitzeko.

Gertaerak

Euskal Herria 
 1947 - Amurrion, Miranda Ebrotik eta Bilbotik zetozen bi merkantzia-trenek talka egin eta 5 hildako izan ziren.
 1969 - Alberto Azurmendi eta Joaquín Artajo EGIko kideak Ultzaman hil ziren bonba baten leherketaren ondorioz.
 1976 - Guardia Zibilak Oriol Solé Sugranyes ekintzaile kataluniarra tiroz erail zuen Burgeten (Nafarroa), Segoviako ihesaldian parte hartu ondoren eta Espainiatik ihes egiteko bidean zela.
 1980 - Komando Autonomo Antikapitalistek Florentino Lopetegi arrantzalea eta Francisco Pascual Andreu guardia zibila hil zituzten Orion.
 2008 - Euskarazko Wikipedia Euskal Herriak Bere Eskola artikuluarekin 25.000 artikulura ailegatu zen.

Mundua 
 1994 - Ruandako genozidioa. Misil batek Ruandako eta Burundiko presidenteak zihoazen hegazkina eraitsi zuen. Ondorengo bi hilabeteetan, Interahamwe militarrek eta miliziek 800.000 tutsi eta hutu erail zituzten.
 2006 - Alerta egoera Alemania iparrean, Elba ibaiak eragindako uholdeak direla eta.
 2009 - Italiako erdialdean jazotako lurrikaran, gutxienez 272 lagun hil ziren.
 2010 -
 180 pertsona hil ziren Rio de Janeiro eta inguruko herrietan, euriteek hiriaren inguruko mendietan eragindako lubiziengatik.
 Evo Moralesen alderdiak bost eskualdetan irabazi zituen hauteskundeak, Bolivian, baina hiri garrantzitsu gehienetan oposizioak irabazi zuen.
 2011 - Portugalek Nazioarteko Moneta Funtsa eta Europar Batasunaren laguntza eskatu zuen, herrialdeak bizi zuen egoera ekonomiko txarrak eraginda. Grezia eta Irlandaren atzetik, hori egin zuen Europako hirugarren herrialdea izan zen.
 2012 - MNLAk Azawaden independentzia aldarrikatu zuen Malitik.

Arte eta kultura

Euskal Herria 
 1936 - Portuko tabernako neska (), Pablo Sorozabalen musika eta F. Romero eta G. Fernández-Shawren libretoa duen opera estreinatu zen Bartzelonako Tivoli antzokian.

Mundua 
 1981 - El crack ("Cracka") filma estreinatu zen, José Luis Garcik zuzendu eta Alfredo Landak antzeztu zuelarik.

Zientzia eta teknologia

Euskal Herria 
 2009 - Arlabango tunela, 3.377 metrorekin Euskal Herriko errepide-tunelik luzeena inauguratu zen.

Mundua

Kirolak

Euskal Herria 
 2006 - San Mames futbol zelai berria eraikitzeko proiektua aurkeztu zuen Bilboko Athletic Klubak.
 2012 - Bilboko Athletic Kluba Euskal Herriko futbol taldeak FC Schalke 04 alemaniar taldearekin San Mames estadioan bina berdindu eta UEFA Europa League txapelketako finalerdietara iragan zen.
 2013ko Euskal Herriko Itzulia: Nairo Quintana garaile.

Mundua 
 1931ko Bost Nazioen Txapelketa: Gales izan zen txapelduna.

Jaiotzak

Euskal Herria 
 1641 - Pedro Bardezi, bizkaitar frantziskotar misiolaria (h. 1700).
 1889 - Katalina Eleizegi, euskal idazlea (h. 1963).
 1892 - Celestino Sarobe, gipuzkoar baritonoa (h. 1952).
 1923 -
 Edmundo Markuleta, gipuzkoar komikigile eta margolaria (h. 1989).
 Eladia Zubizarreta, Ermua II, bizkaitar erraketista (h. 2020).
 1924 - Yannick Bellon, lapurtar zinema zuzendari eta gidoigilea (h. 2019).
 1925 - Alberto Pérez Zabala, bizkaitar futbolaria (h. 2014).
 1927 - Venancio Orbe, bizkaitar apaiz katoliko pasiotarra, Peruko Moyobambako gotzaina izandakoa (h. 2008).
 1928 - Eva Forest, kataluniar idazle eta editorea, torturaren aurka eta eskubideen defentsan konprometitua (h. 2007).
 1939 - Joxean Artze, gipuzkoar idazlea eta txalapartaria (h. 2018).
 1945 -
 Celestino Aós, nafar psikologo eta teologoa, Copiapóko apezpikua.
 Lentxu Rubial, bizkaitar politikaria (h. 2013).
 1946 - Fermin Mihura, lapurtar bertsolaria (h. 2013).
 1949 - Jesus Maria Albisu, gipuzkoar eskubaloi jokalari ohia.
 1952 - Carlos Valencia, nafar txirrindulari ohia.
 1953 - Jose Maria Asua, EHUko Ingeniaritza Kimikoko katedraduna eta POLYMAT Institutuko zuzendaria.
 1956 - Maria Jesus Esteban, euskal herritar zientzialari eta matematikaria.
 1957 -
 Manuel Cervantes, gipuzkoar futbolari ohia.
 Hasier Etxeberria, euskal idazle eta kazetaria (h. 2017).
 Béatrice d'Irube, lapurtar kazetaria (h. 2010).
 1959 - Isabel Alba Rico, Donostian bizi den espainiar idazle, gidoigile eta argazkilaria.
 1961 -
 José Antonio Alonso Vázquez, gipuzkoar saskibaloi jokalari ohia.
 Aitor Ortiz de Pinedo, bizkaitar literatura-kritikaria eta IRALEko irakaslea.
 1962 - Jean-Louis Popo Larre, Iparretarrak erakundeko militantea (1983an desagertua).
 1963 - Mari Jose Olaziregi, EHUko irakaslea, euskal idazlea eta literatur kritikaria.
 1965 -
 Kiko de la Rica, zinemako argazki-zuzendari bizkaitarra.
 Andoni Ferreño, bizkaitar aktore eta telebista aurkezlea.
 1967 -
 Xabier Aldanondo, gipuzkoar txirrindulari ohia.
 Juan Antonio Zarrabeitia, bizkaitar txirrindulari ohia.
 1970 - Iñaki Izagirre, gipuzkoar izotz hockey jokalalari ohia.
 1974 - José Ignacio Cubero, EHUko Administrazio-Zuzenbideko bizkaitar irakaslea.
 1976 -
 Askoa Etxebarrieta, arabar flamenko dantzaria.
 Jorge Ordóñez, bizkaitar futbolari ohia.
 1984 - Ximun Duhour, lapurtar futbolaria.
 1995 - Garazi Mugarza, bizkaitar idazlea, margolaria eta erizaina.
 2000 - Xabier Arberas, bizkaitar futbolaria.

Mundua 
 570 - Txildeberto II.a Austrasiako erregea (h. 595).
 1420 - Jurgi Poděbradykoa, Bohemiako erregea (h. 1471).
 1483 - Rafael, italiar artista (h. 1520).
 1498 - Giovanni delle Bande Nere, italiar condottieroa (h. 1526).
 1573 - Margarita Brunswick-Lüneburgekoa, alemaniar noblea, Welf leinuko kidea eta Saxonia-Coburgeko dukesa ezkontidea (h. 1643).
 1595 - Pieter de Molijn, herbeheretar margolaria (h. 1661).
 1671 - Jean-Baptiste Rousseau, frantziar idazlea (h. 1741).
 1717 - Luis Unzaga, espainiar militar eta administratzailea (h. 1793).
 1725 - Pasquale Paoli, korsikar iraultzaile, komandante eta abertzalea (h. 1807).
 1741 - Nicolas Chamfort, frantziar idazlea (h. 1794).
 1749 - Samuel Vince, Cambridgeko Unibertsitateko britainiar matematikari eta astronomoa (h. 1821).
 1765 - Karlos Felix Sardiniakoa, Sardiniako erregea (h. 1831).
 1767 - Alexandre Duval, frantziar aktore eta dramagilea (h. 1842).
 1773 - James Mill, eskoziar filosofoa (h. 1836).
 1812 - Aleksandr Herzen, errusiar idazle eta iraultzailea (h. 1870).
 1818 - Aasmund Olavsson Vinje, norvegiar poeta (h. 1870).
 1820 - Nadar, frantziar argazkilaria (h. 1910).
 1826 - Gustave Moreau, frantziar margolaria (h. 1898).
 1849 - John William Waterhouse, italiar-ingeles margolaria (h. 1917).
 1860 - René Lalique, frantziar kristal eta bitxien diseinatzailea (h. 1945).
 1884 - Walter Huston, kanadar aktorea (h. 1950).
 1888 - Dan Andersson, suediar poeta (h. 1920).
 1888 - Hans Richter, alemaniar margolari eta zinemagilea (h. 1976).
 1890 - Andre Louis Danjon, frantziar astronomoa (h. 1967).
 1902 - Asunción Bastida, goi-joskintzako moda-diseinatzaile kataluniarra (h. 1995).
 1903 - Harold Eugene Edgerton, estatubatuar ingeniaria (h. 1990).
 1904 - Kurt Georg Kiesinger, Alemaniako kantzilerra (h. 1988).
 1909 - Hermann Lang, alemaniar pilotua (h. 1987).
 1911 - Feodor Lynen, alemaniar biokimikaria, 1974ko Medikuntzako Nobel Saria (h. 1979).
 1915 - Tadeusz Kantor, poloniar eszenografo eta antzerki-zuzendaria (h. 1990).
 1917 -
 Leonora Carrington, ingeles-mexikar artista surrealista eta idazlea (h. 2011).
 Big Walter Horton, estatubatuar abeslari eta harmonika-jotzailea (h. 1981).
 1918 -
 Amando de Ossorio, galiziar zinemagilea (h. 2001).
 Alfredo Ovando Candía, Boliviako presidente eta diktadorea (h. 1982).
 1919 - Caren Marsh Doll, estatubatuar aktore eta dantzaria.
 1920 - Edmond H. Fischer, estatubatuar biokimikaria, 1992ko Medikuntzako Nobel Saria (h. 2021).
 1921 -
 Heinrich Schmid, suitzar hizkuntzalaria, erromantxera batuaren sortzailea (h. 1999).
 Serge Smulevic, nazien kontrako erresistentziako kide judua (h. 2010).
 1926 -
 Ian Paisley, Ipar Irlandako erreberendoa eta politikari unionista, DUP alderdiko burua (h. 2014).
 Randy Weston, estatubatuar jazz pianojole eta musikagilea (h. 2018).
 1927 - Gerry Mulligan, estatubatuar jazz musikagilea (h. 1996).
 1928 - James Dewey Watson, estatubatuar biologoa eta zoologoa, DNA molekularen egituraren aurkitzaileetako bat, 1962ko Medikuntzako Nobel Saria.
 1929 -
 Edison Denisov, sobietar musikagilea (h. 1996).
 André Previn, alemaniar-estatubatuar musikagile, pianista eta orkestra zuzendaria (h. 2019).
 Jristos Sartzetakis, Greziako presidentea (h. 2022).
 1931 - Ram Dass, estatubatuar unibertsitate-irakasle, idazle eta guru garaikidea, psikotropoekin esperimentatzeagatik ezaguna (h. 2019).
 1932 - Günter Herburger, alemaniar idazlea (h. 2018).
 1934 -
 Anton Geesink, herbeheretar judoka, munduko onena bere garaian (h. 2010).
 Mario Merola, napolestar abeslaria (h. 2006).
 1935 -
 Mago Larraín, txiletar ilusionista, idazlea, aktorea, eraikitzaile zibila eta esataria (h. 2011).
 Luis del Sol, espainiar futbolari eta entrenatzailea (h. 2021).
 1937 - Merle Haggard, estatubatuar country abeslari eta gitarrista (h. 2016).
 1939 - John Sculley, estatubatuar negozio-gizona, Apple Computer-ko presidente ohia.
 1940 -
 Homero Aridjis, mexikar poeta, nobelagile, ingurugiroaren aldeko ekintzaile eta diplomatikoa.
 Pedro Armendáriz Jr., mexikar aktorea (h. 2011).
 Andrés Pajares, espainiar umorista eta aktorea.
 1942 -
 Barry Levinson, estatubatuar zinemagile eta aktorea.
 Anita Pallenberg, germano-italiar aktore, artista eta modeloa (h. 2017).
 1944 - John Huarte, futbol amerikarreko quarterback ohia.
 1945 - Muriel Casals, kataluniar ekonomialari, unibertsitate irakasle eta politikaria (h. 2016).
 1948 - Philippe Garrel, frantziar zinema zuzendari, argazki-zuzendari, gidoilari, editore eta ekoizlea.
 1949 -
 Núria de Gispert, kataluniar abokatu eta politikaria, Kataluniako Parlamentuko lehendakari ohia.
 Horst L. Störmer, alemaniar fisikaria, 1998ko Fisikako Nobel Saria.
 1950 - Jorge Fernández Díaz, espainiar politikaria.
 1951 -
 Hilda Heine, Marshall Uharteetako presidentea.
 Ángel Martínez Sanjuán, errioxar ekonomialari eta politikaria.
 1956 - Claudio Rodríguez Fer, galiziar idazlea.
 1957 - Paolo Nespoli, italiar astronauta eta ingeniaria, espaziotik Wikipedia editatu zuen lehenengo pertsona.
 1959 - Emma Vilarasau, kataluniar aktorea.
 1962 - Tomoyasu Asaoka, japoniar futbolaria (h. 2021).
 1963 -
 Javier Balderas, bizkaitar abokatua eta lan-zuzenbideko legelaria.
 Rafael Correa, Ekuadorko presidentea.
 Phan Thị Kim Phúc, napalmak erretako neskatoa, gerraren kontrako ekintzaile vietnamdarra.
 1964 -
 Alberto Fabra, PPko espainiar politikaria.
 David Woodard, estatubatuar idazle eta musika zuzendaria.
 1965 - Emmanuel Bourdieu, frantziar gidoigilea, antzerkigilea, zinemagilea eta filosofoa.
 1969 - Paul Rudd, estatubatuar aktorea.
 1970 - Iryna Bilyk, ukrainar abeslaria.
 1972 - Roberto Ismael Torres Baez, paraguaiar futbolari ohia.
 1973 -
 Henrik Petersson, suediar matematikaria da, matematika irakaslea eta idazlea.
 Sun Wen, txinatar futbolari ohia, inoizko emakume futbolari hoberenetakotzat joa.
 1977 - Nacho Vigalondo, espainiar aktore, gidoigile eta zinema zuzendaria.
 1978 - 
 Myleene Klass, britaniar abeslaria.
 Fatimetu Salec Mohamed, Mendebaldeko Saharako ekintzailea.
 1980 -
 Markus Gabriel, alemaniar filosofo eta saiakera egilea.
 Tanja Poutiainen, finlandiar eskiatzailea.
 1982 -
 Adam Raga, trialeko espainiar pilotua.
 Miguel Ángel Silvestre, espainiar aktorea.
 1983 -
 Diora Baird, kanadar aktorea.
 Jerome Kaino, zeelandaberritar errugbilari ohia eta entrenatzailea.
 1984 - Lamont Hamilton, estatubatuar saskibaloi jokalaria.
 1986 -
 Ryota Moriwaki, japoniar futbolaria.
 Clara Peya, kataluniar pianista eta konpositorea.
 2001 - Rikkie Kollé, herbeheretar modeloa, Miss Herbehereak irabazi duen lehen emakume transgeneroa.
 2006 - Janna Jihad, palestinar gazte ekintzaile eta kazetari amateurra.

Heriotzak

Euskal Herria 
 1448 - Ines Clevesekoa, Nafarroako erregina ezkontidea.
 1881 - Jose Maria Iparragirre, euskal olerkari eta musikagilea (j. 1820).
 1910 - Nemesio Mogrobejo, euskal eskultorea (j. 1875).
 1936 - Louis Leplée, lapurtar enpresaburua, Le Gerny's kabaretaren jabea, Édith Piaf aurkitu zuena, Parisen (j. 1883).
 1940 - Andrés Isasi, bizkaitar musikagile eta poeta lirikoa (j. 1890).
 1941 - Juan Gracia, euskal herritar politikari sozialista, Parisen (j. 1888).
 1986 - José Luis Arrese, bizkaitar arkitekto eta politikaria, nazionalkatolizismoaren ideologo nagusienetariko bat (j. 1905).
 2010 - Ramón Aboitiz Musatadi, bizkaitar ingeniari, akademiko eta enpresaria, Santiagon (j. 1930).
 2016 - Javier Olaeta, bizkaitar dantzaria eta abeslaria (j. 1923).
 2017 - Juanita Unzueta, gipuzkoar ballet-dantzaria eta dantza irakaslea (j. 1924).
 2018 - Ángel de Tomás Agirre, gipuzkoar futbolaria, Granollersen (j. 1933).
 2019 - Angel Sertutxa, bizkaitar futbolaria (j. 1931).
 2020 - Carlos Itoiz, nafar gitarra-jotzailea, flamenko musikan nabarmena (j. 1932).
 2021 -
 Anton Lasheras, bizkaitar futbolaria, Vigon (j. 1935).
 Julen Madariaga, bizkaitar politikaria eta abokatua, ETAren sortzaileetako bat (j. 1932).

Mundua 
 636 - Isidoro Sibiliakoa, elizgizon katoliko, erudito eta polimata (j. ).
 1199 - Rikardo I.a Ingalaterrakoa "Lehoibihotza", Ingalaterrako erregea (j. 1157).
 1490 - Matias I.a Hungariakoa, Hungariako erregea (j. 1443).
 1520 - Rafael, italiar artista (j. 1483).
 1528 - Albrecht Dürer, alemaniar margolaria (j. 1471).
 1636 - Philipp Uffenbach, alemaniar margolaria (j. 1566).
 1641 - Domenichino, italiar Barrokoko margolaria (j. 1581).
 1779 - Tommaso Traetta, italiar musikagilea (j. 1727).
 1795 - Étienne Polverel, abokatu eta iraultzaile bearnesa (j. 1740).
 1829 - Niels Henrik Abel, norvegiar matematikaria (j. 1802).
 1832 - Giustina Renier Michiel, italiar idazlea (j. 1755).
 1833 - Adamantios Korais, greziar humanista, Greziako literatura modernoaren aitzindaria (j. 1748).
 1852 - François-Louis Cailler, suitzako lehen txokolate ekoizlea, Cailler txokolate konpainiaren sortzailea (j. 1796).
 1875 - Moses Hess, alemaniar filosofoa (j. 1812).
 1887 - Ivan Kramskoi, errusiar margolari eta arte-kritikaria (j. 1837).
 1906 - Alexander Kielland, norvegiar idazlea (j. 1849).
 1912 - Giovanni Pascoli, italiar poeta lirikoa (j. 1855).
 1958 - Vítězslav Nezval, txekiar olerkaria (j. 1900).
 1961 - Jules Bordet, belgikar mediku eta mikrobiologoa, 1919ko Medikuntzako Nobel Saria (j. 1870).
 1968 - Julio César Benítez, uruguaiar futbolaria (j. 1940).
 1970ean desagertua - Sean Flynn, estatubatuar aktore eta fotokazetaria (j. 1941).
 1971 - Igor Stravinski, errusiar musikagile, piano-jotzaile eta orkestra zuzendaria (j. 1882).
 1972 - Heinrich Lübke, Alemaniako Errepublika Federaleko presidentea (j. 1894).
 1976 - Oriol Solé Sugranyes, kataluniar ekintzaile anarkista eta autonomoa, Segoviako ihesean Guardia Zibilak tiroz hila (j. 1948).
 1978 - Nikolai Nabokov, estatubatuar musikagilea (j. 1903).
 1986 - Raimundo Orsi, italo-argentinar futbolaria (j. 1901).
 1992 - Isaac Asimov, errusiar jatorriko estatubatuar idazle eta biokimikaria, zientzia fikzio eta zientzia dibulgazioan autore arrakastatsua (j. 1920).
 1994 -
 Juvénal Habyarimana, Ruandako presidentea (j. 1937).
 Cyprien Ntaryamira, Burundiko presidentea (j. 1955).
 1995 - Ioannis Alevras, Greziako behin-behineko presidentea (j. 1912).
 1996 - Greer Garson, britainiar aktorea (j. 1904).
 1997 - Stephan Hermlin, alemaniar idazlea (j. 1915).
 2000 - Habib Bourguiba, Tunisiako aurreneko presidentea (j. 1903).
 2002 - Petru Dumitriu, errumaniar idazlea (j. 1924).
 2003 - Anita Borg, estatubatuar informatikaria, Emakumearen eta Teknologiaren Institutuaren sortzailea (j. 1949).
 2005 - Rainiero III.a, Monakoko Printzea (j. 1923).
 2007 - Luigi Comencini, italiar zinemagilea (j. 1916).
 2009 - Ivy Matsepe-Casaburri, Hegoafrikako jarduneko presidentea  (j. 1937).
 2010 - Wilma Mankiller, amerindiar ekintzailea (j. 1945).
 2013 -
 Bigas Luna, kataluniar zinema zuzendari eta gidoigilea (j. 1946).
 Miguel Poblet, kataluniar txirrindularia (j. 1928).
 2014 - Mickey Rooney, estatubatuar aktorea, Guinness liburuaren arabera karrera luzeeneko aktorea (j. 1920).
 2016 - Merle Haggard, estatubatuar country abeslari eta gitarrista (h. 2016).
 2017 -
 Carmen Arrojo, espainiar maistra eta Espainiako Memoria Historikoaren defendatzailea (j. 1918).
 Don Rickles, estatubatuar aktorea (j. 1926).
 2018 -
 Daniel Chavarría, euskal jatorriko kubatar idazlea (j. 1933).
 Jacques Higelin, frantziar musikagilea eta abeslaria (j. 1940).
 2019 - David J. Thouless, eskoziar materia kondentsatuaren fisikaria, 2016ko Fisikako Nobel Saria (j. 1934).
 2020 -
 Radomir Antić, serbiar futbolaria eta entrenatzailea (j. 1948).
 James Drury, estatubatuar aktorea (j. 1934).
 2021 -
 Hans Küng, suitzar idazle, teologo eta apaiz katolikoa (j. 1928).
 Arcadi Oliveres, kataluniar ekonomista eta bakearen eta justizia sozialaren aktibista (j. 1945).
 2022 -
 David McKee, britainiar idazlea eta ilustratzailea (j. 1935).
 Tom Smith, eskoziar errugbilaria (j. 1971).
 Vladimir Zhirinovski, errusiar politikaria (j. 1946).
 2023 - Josep Piqué, PPko kataluniar politikaria (j. 1955).

Jaiak eta urteurrenak 
 Sehaska egutegiko izendegia: Zugatz/Zuhaitz/Zuhaitza eta Zumitz/Zumintza.
 Garapena eta Bakearen aldeko Kirolaren Nazioarteko Eguna

Kanpo estekak 

Apirilaren 5 | Urteko egutegi | Apirilaren 7