Paco Etxeberria

Francisco "Paco" Etxeberria Gabilondo (Beasain, Gipuzkoa, 1957ko otsailaren 14a) auzitegi medikua da, antropologoa, espeleologoa, ikertzailea, EHUko Lege eta Auzitegi Medikuntzako irakasle titularra, Aranzadi Zientzia Elkarteko lehendakaria izan zen 2018ra arte. Jokin Otamendik ordezkatu zuen lehendakari karguan, Espainiako Paleopatologia Elkarteko idazkaria, eta Euskal Kriminologia Institutuko zuzendariordea da.

Pedro Sánchezen Lehendakaritza Ministerioari atxikitako Memoria Demokratikoaren Idazkaritzako aholkularia ere bada.

Gipuzkoa Giza Eskubideak saria eman zion Gipuzkoako Foru Aldundiak 2006an.

Irujo Etxea Elkarteak Manuel Irujo saria eman zion 2018an.

Lanak 
Gune arkeologikoetan, gorpu ateratze ugaritan hartu du parte, ikertzaile gisa: Napoleondar Gerretako soldaduen gorpuak, Espainiako Gerra Zibileko fusilatuenak... ateratze lanei ikuspegi zientifikoa emanez, betiere. Argitalpen ugari egin ditu, Euskal Herrian eta nazioartean, antropologiaz, paleopatologiaz, lege eta auzitegi medikuntzaz eta abarrez.

Besteak beste, Euskal Herrian izandako tortura kasuak ikertu zituen 2017ko txostenean parte hartu zuen (hainbat kasu frogatutzat emanez). Ikerketa batzordeetan ere egin ditu agerpenak, frankismoaren garaian ustez lapurtutako haurren kasuan adibidez (frogarik ez dela esateko, kasu horretan).

Lasa eta Zabalaren gorpuak identifikatzen jardun zuen; Víctor Jara txiletar abeslari egilearen gorpuzkiak hobitik ateratzen eta autopsia egiten; Salvador Allende Txileko lehendakariaren gorpuzkiak aztertzen; eta Kordoban (Espainia) eraildako Ruth eta Jose haurren hezurrak aztertzen, besteak beste.

Argitalpenak 
 Estudio de la patología ósea en poblaciones de época alto medieval en el País Vasco: Santa Eulalia y los Castros de Lastra Donostia: Eusko Ikaskuntza, 1984. 
 Gaitza eta heriotza Euskal Herriko iraganean: hauen ikerketa paleopatologian zeha. Bilbo: Mensajero, 1995. 
 Gipuzkoako karst eta leizezuloak. Carlos Galán, Francisco Etxeberria Gabilondo. Donostia: Gipuzkoako Foru Aldundia, Kultura eta Turismo Departamentua. 1994.

Sariak 
 2006: "Gipuzkoa Giza Eskubideak Saria" (Gipuzkoako Foru Aldundia).
 2007: "René Cassin Saria" (Eusko Jaurlaritza).
 2013: "Humanitateak, Kultura, Arteak eta Giza Zientziak Saria" (Eusko Ikaskuntza).
 "9M Saria Desagertutako pertsonen alde” (Desagertutako Pertsonen Europako Fundazioa).
 2018: "XVIII Manuel de Irujo Saria".

Erreferentziak

Ikus, gainera 
 Mediku euskaldunak historian

Kanpo estekak 
 Urkiri Salaberriak eginiko elkarrizketa (gaztelaniatik euskaratua): «Zirrara handiena tratu txarrek eragiten didate, beste izaki bizidun bati nahita min eragite horrek», Euskonews, 379. zenbakia (2007. urtea).

Euskal Herriko giza eskubideen aldeko ekintzaileak
Euskal Herriko antropologoak
Euskal Herriko Unibertsitateko irakasleak
Aranzadi Zientzia Elkarteko kideak
Gipuzkoako medikuak
Beasaindarrak
Amarapedia
Auzitegi medikuak