Iñaki Azkune

Iñaki Azkune Mendia (Zestoa, Gipuzkoa, 1945eko urtarrilaren 15a) euskal idazlea eta itzultzailea da.

Industria ingeniaritza teknikoko ikasketak egin zituen, eta alor horretan lan egin zuen zenbait urtetan. Gero, irakasle aritu zen Donostiako Santo Tomas lizeoan; eta, 1980ko hamarkadaren erdialdetik aurrera, Elhuyar Kultur Elkartean —gero Elhuyar Fundazioa bihurtuko zena— jardun zuen. 

Era askotako liburuak eta materialak idatzi ditu: irakas materiala, narrazio historikoak, Itzulpenak zientziaz eta pentsamenduaz, hiru hiztegi tekniko...

Gainera, oso erabilia izan zen Elhuyar euskara-gaztelania hiztegiaren lehen edizioaren zuzendari teknikoa izan zen Antton Gurrutxagarekin batera.

Elhuyarreko sortzaileetako bat izateagatik 2022ko CAF-Elhuyar Merezimenduzko saria jaso zuen.

Idazlanak

Irakas materiala 
Garai horretan euskarazko irakaskuntza orokorreko irakas materialaren falta handia zegoen. Langintza horretan abiatzeko bidea Elhuyar taldearen aldetik lankidetzan zabaldu zuten Hiazinto Fernandorena eta Jose Ramon Etxebarriarekin. Talde-lanean idatzi zuten Haizeak, euria eta klima izeneko liburua, irakaskuntza orokorreko prestaturiko lehenengo irakasmaterialetako bat. Egileen artean zeuden, besteak beste, hauek: Luis Mari Bandres, Iñaki Azkune, Andoni Sagarna, Pedro Miguel Etxenike, eta Mikel Zalbide.

Artean oraindik aditu gutxi zegoela euskarazko B maila jasoa lantzeko materialekin  "B Mailako Ikastaroa " liburua ere argitaratu zuen beste hauekin: Mari Karmen Garmendia Lasa, Dionisio Amundarain Sarasola, Guadalupe Artola Cornu, Patxi Goenaga Mendizabal, eta Karlos Otegi Lakunza.

Narrazio historikoak 
Bere idazle-ibilbidearen hastapenetan, narrazio historikoak idatzi zituen: 

 Eneko Arista (1975), Amaia (1975), 
 Katalin Erauso (1976). 1986an, 
 Maquiaveloren Printzea euskaratu zuen, 
 989an Euskal Herriko zezenketaren gaineko ikerketa bat argitaratu zuen, Zezenak Euskal Herrian izenburupean. 
 Zientzia biografien bidez. Pilar Kaltzadarekin idatzita (1995).  Besteak beste, biografia hauek dokumentatu zituen:  Einstein, Francis Bacon, Torriceli, Pascal, Andre Mari Ampere, Ohm Georg, Robert Koch, Agustín Louis Cauchy, Edwin Amstrong, Marie Eugene Dubois, Alexander Fleming, John Dalton, Denis Diderot, Gustav-Gaspard Coriolis, etab.

Itzulpenak zientziaz eta pentsamenduaz 
Zientzia eta pentsamenduaren arloan liburu hauek euskaratu zituen:

 François Jacoben Posiblearen jokoa 
 Hedwing eta Max Bornen Zientzia eta kontzientzia aro atomikoan

Hiztegi teknikoak 
Hiru hiztegi teknikotan parte hartu zuen

 Teknologia mekanikoa /1 eta Teknologia mekanikoa /2. (UZEI,1985)
 Eraikuntza hiztegia. (UZEI,1990) Beste hauekin batera: Santiago Iruretagoiena, Jaime Kortabarria Onaindia.
 Txirrindularitza: kirol hiztegiak. (UZEI,1996) Beste hauekin batera: Jabier Agirre Lasarte, Pello Aiestaran, Kaxildo Alkorta Barrena, Jon Arretxe Perez, Iñaki Elortza, Iñaki Friera Urbistondo, Jose Joakin Gallastegi, Antton Gurrutxaga Hernaiz, Joseba Lezeta, J. Manuel Ormazabal Galartza, Patxi Petrirena Altzuguren, eta Boni Urkizu Arbelaitz.

Bestelakoak 

 Charles Darwin. Eboluzioaren profeta. (Gaiak, 1992). Darwinen gaineko ikerketa baten egilea da.
 Akustika (Elhuyar, 1978).  Luis Maria Bandres-ekin eta Mikel Zalbide-ekin.
 Zestoa mendetan zehar 2009an argitaratu zuten interneten Azkuneren azken ikerlana,
 Elkarlanean ere hainbat lan argitaratu ditu: Ezagutu Ipar Euskal Herria (1992), Oinarrizko atlas geografiko eta politikoa (1995),

Elhuyar hiztegia 
Iñaki Azkune Elhuyar euskara-gaztelania/castellano vasco hiztegiaren lehen edizioaren zuzendari teknikoa izan zen Antton Gurrutxagarekin batera (1996, ISBN; 14-87114-06-7). Lehen edizio hartan zuzendariak Miren Azkarate, Xabier Kintana eta Xabier Mendiguren Bereziartu euskaltzainak izan ziren; Antton Gurrutxaga eta Iñaki Azkune Mendia izan ziren zuzendari teknikoak; eta lantaldeko kideak Elisabete Asumendi, Maider Etxaide, Elixabete Etxeberria, Marixabel Ezponda, Ane Goenaga, Aintzane Ibartzabal, Inaki Irazabalbeitia, Mariaje Jauregi, Ana Labaka, Jon Larrañaga, Gema Loizaz, Alfontso Mujika eta Itziar Nogeras.

Errekonozimenduak 

 2022: CAF-Elhuyar Merezimenduzko saria Elhuyar Taldea sortu zuten kideei: Iñaki  Azkune, Felix Azpiroz, Juanjo Gabiña, Jesus Mari Goñi, Andoni Sagarna, Mikel Zalbide, eta Luis Mari Bandres.

Erreferentziak

Ikus, gainera 

 Elhuyar Fundazioa

Kanpo estekak 
 Iñaki Azkune: Zestoa mendetan zehar. Iñaki Azkuneren azken ikerlana.

Euskal idazleak
Euskal Herriko itzultzaileak
Zestoarrak
Euskal Herriko ingeniariak
Elhuyar Merezimendu Saridunak