Billar

Billar mahai berezi batean, kolorezko zenbait bola jotzean datzan jokoa da.

Motak 
Nagusiki bi motako bilar jokoak daude, mahaiaren arabera. Mahai batzuetan zulorik ez da eta karanbolak egitea da koxka (bola batekin besteak jotzea), eta beste mota batzuetan mahaiek zuloak dituzte (normalean lau ertzetan eta banda zabal bietako erdialdean), eta joko hauetan bolak ordena jakin batean zuloetan sartu behar dira.

Mahaiek forma laukizuzena izan ohi dute, baina tamaina desberdinetakoak izan ohi dira. Arauzko bolak ere tamaina desberdinetakoak dira joko batetik bestera.

Zulorik gabeko mahaiko jokoak 

 Frantziar billar edo karanbolena.

Mahai zulodunetan jokatzen diren bertsio profesionalak 

 Snooker.
 Amerikar billar edo Pool.

Billar mota ez ohikoak 

 Espainiar billar
 Pool 51, Ingalaterrako billarra.
 Bumper pool, pinball modukoa.
 Italiar billar.
 Belgikar billar edo piramiderena.
 Indiar billar.

Historia 
Antzinako Grezian eta Egipton antzeko jokoak egin arren, XV. mendeko Europan hasi zen egungo jokoa. Izena frantsesezko bille hitzetik dator, "bola" esan nahi duena.

1825ean Erresuma Batuan lehen txapelketa ofiziala jokatu zuten eta 1835ean Gaspard-Gustave Coriolis matematikariak jokoari buruzko Théorie mathématique des effets du jeu de billard idatzi zuen.

2004ko Olinpiar Jokoarentzat olinpiar lizentzia lortu arren, ez da inoiz egutegian sartu izan.

Bolizko bolekin jokatzen zen antzina, baina 21. mendean zuntz sintetizkoko bolak erabiltzen dira.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Frantsesezko hitzak eta esaldiak
Billar
Kirol entretenimendua