Kontrainsurjentziaren kronologia Euskal Herrian (1980)



1980 

22 hildako eragin zituen, zaurituak eta kalte material ugari, baita desagertu bat.

Urtarrila 
 Urtarrilaren 9a : Ana Tere Barrueta, 17 urteko Loiuko gaztea, bortxatu eta hil egin dute, bere etxetik 100 metrotara.
 Urtarrilaren 12a : Jose Maria Garcia Perez gazte gasteiztarra balaz zauritu dute guardia zibilek Trebiñun jarritako kontrol batean.
 Urtarrilaren 15a : Karlos Saldise tiroz hil dute Lezon. BVEk hartu du hilketa bere gain.
 Urtarrilaren 20a : Inkontolatuek bonba bat leherrarazi dute Alonsotegiko Aldana tabernan: lau hildako eta hogei zauritu izan dira. Hildakoak Liborio Arana, Manuel Santacoloma, Mari Paz Armiño eta Pacífico Fica izan dira.
 Urtarrilaren 29a : Ezezagun batek lehergailu bat bota zuen Bilboko "Menika" tabernaren barrura. Tabernako jabeak zakar boltsa bat zelakoan kalera atera eta bertan lehertu zen

Otsaila 
 Otsailaren 1a : Jesus Maria Zubikarai bahitu eta hil dute Ondarroan. BVEk hartu du ekintza bere gain.
 Otsailaren 1a : Euskal jatorriko Yolanda Gonzalez ikaslea hil dute Madrilen. BVEk hartu du hilketa bere gain.
 Otsailaren 7a : Txomin Iturbe Abasolo, Jokin Gorostidi eta Eugenio Etxebeste daramatzan autoa tirokatu dute. Txomin Iturbe zauritu eta hirurok atxilotu dituzte.

Martxoa 
 Martxoaren 3a : Juan Carlos Lentijo Ortega tiroz hil dute Guardia Zibilek Leioan.
 Martxoaren 22a : Jesus Irazabalbeitia eta Francisco Artatxo balaz zauritu ditu Intxaurrondo kuartelko Guardia Zibileko zentinela batek.
 Martxoaren 28a : Jesus Ijurko larri zauritu dute. BVEk hartu du ekintza bere gain.
 Martxoaren 29a : Juan Jesus Goñi Markolegi, 17 urtekoa, hiru balaz zauritu du polizia batek Iruñean.

Apirila 
 Apirilaren 18a : 15 urteko gazte bat balaz zauritu du poliziak kontrol batean Bilbon.
 Apirilaren 18a : Felipe Sagarna Zapa hil dute Hernanin. BVEk hartu du ekintza bere gain.

Maiatza 
 Maiatzaren 1a : Fuerza Nuevako kideek koktel molotov batzuk bota dituzte LAB sindikatuko manifestazioan doan jendearen aurka. Hiru zauritu izan dira.
 Maiatzaren 8a : Maria Jose Bravo, 16 urteko gaztea, bortxatu eta hil egin dute Donostian. Haren mutila ere Francisco Javier Rueda zortzi urte geroago ere hil egin zen, jasotako jipoiaren ondorioz. Hilketak BVEk hartu zituen bere gain.
 Maiatzaren 20a : Bigarren mobilizazio eguna faxisten erasoen aurka. Bilbon, Donostian eta Iruñean polizia oldartu zaie manifestariei.
 Maiatzaren 11 : Gazte bat koma egoeran dago poliziak manifestazio baten aurka botatako ke pote baten kolpeaz.

Ekaina 
 Ekainaren 11 : Joxe Miguel Etxeberria, Naparra desagertu da Ipar Euskal Herrian.
 Ekainaren 30a : Bastidako Luciano Perez Gomez tiro batez hil du kalez jantzitako guardia zibil batek Haroko diskoteka batean lagunekin zegoenean.

Uztaila 
 Uztailaren 23a : BVEk bonba bat zartarazi du Bilboko haurtzaindegi batean: bertatik igarotzen ari ziren hiru pertsona hil dira, horietako bat 9 hilabetez haurdun zegoen andre bat.
 Uztailaren 19a : Kaputxatu batek 2 kilo eta erdiko goma-2ko lehergailua bota zuen Elgetako "Ostatu" tabernaren barrura, tabernan 20 lagun inguru zirenean. Bonba ez zen lehertu botatzean detonagailua askatu zelako. .
 Uztailaren 21a : Lehergailu batek Lemoako udaletxea eraitsi zuen. Batallon Vasco-español eta La Triple A izenean egindako deiek beren gain hartu zuen ekintza hori .
 Uztailaren 23a : Maria Contreras Gabarri (17 urte), jaiotzeko puntua zuen umea eta Antonio Contreras Gabarra (12 urte) anai-arreba ijitoak eta Anastasio Leal Sarradillo hil ziren Bilbolo Amezola plazago Iturriaga haurtzaindegian jarritako bonba lehertzerakoan . Triple Aren izenean egindako dei baten bitartez beraien gain hartu zuten ekintza 
 Uztailaren 23a : Triple A izenean gutun bat jaso zuten Gipuzkoako liburudenda batean. Bertan, liburutegi hori eta beste hainbat eraisteko mehatxuak bota zituzten .
 Uztailaren 28a : Martin Zubizarreta Zumeta bala batez zauritu dute UAReko guardia zibilek autoz Zarautzera zihoanean.

Abuztua 
 Abuztuaren 30a : Angel Etxaniz tiroz hil eta lanean ari ziren bi emakume zauritu dituzte Ondarroan. BVEk hartu du ekintza bere gain.

Iraila 
 Irailaren 7a : Miguel Mari Arbelaitz eta Luis Mari Elizondo tiroz hil dituzte Hernanin. BVEk hartu du bere gain.
 Irailaren 10a : HBk autodefentsako deialdia egin du inkontrolatuei aurre egiteko.
 Irailaren 21a : Inkontrolatuek eta BVEk Durango, Etxebarria eta Andoainen jardun dute.
 Durangon lau lagun balaz zauritu dituzte.
 Etxebarrian bi gazte bahitu, jipoitu eta auto batez zapaldu dituzte.
 Andoainen lagun koadrila bat afaltzen ari zen lokala tirokatu dute.

Urria 
 Urriaren 15a : Jose Luis Sancha Lasa Los Arcos tabernan tiroz hil du polizia batek sarekada bat egiten ari zirenean.
 Urriaren 20a : Espainiako polizia bat autoz Ipar Euskal Herriko lurraldean sartu da Angeluko gazte bat atxilotu eta Hego Euskal Herrira eraman du Izpegiko mugan.
 Urriaren 24a : Guillermo Martin Orbegozoko langilea tiroz zauritu dute kalez jantzitako hiru guardia zibilek Hernanin, kalean paseatzen ari zenean.

Azaroa 
 Azaroaren 6a : Annie Pueyo tiroz hil dute Tarbesen. Pueyok Juan Jose Etxabe eta Agurtzane Arregiren aurka BVEk burutu zuen ekintzan parte hartu zuen.
 Azaroaren 14a : Jokin Etxeberria eta Espe Arana senar-emazte eibartarrak tiroz hil dituzte beren etxean Caracasen (Venezuela). BVEk hartu du bere gain. Ekintza Cherid, Boccardo eta Riccik burutu dute .
 Azaroaren 14a : Jokin Antimasbere tiroz hil eta Andres Etxeberria zauritu dituzte Hernanin.
 Azaroaren 22a : Polizia batek Francisco Javier Iturbe Olano eta Cesar Sotoluego Vazquez gazteak tiroz zauritu ditu Gasteizen.

Abendua 
 Azaroaren 24a : Hendaiako Hendayais taberna tirokatu eta Jean Pierre Haramendi eta Jose Camio hil eta tabernako beste hamar bezero zauritu dituzte. BVEk hartu du bere gain.
 Abenduaren 30a : Jose Martin Sagardia Zaldua hil dute Miarritzen. BVEk hartu du bere gain.

Ikus, gainera 
 Gerra zikina
 Estatu terrorismoa
 GAL
 BVE

Erreferentziak

Bibliografia 
 AMEDO. El Estado contra ETA Melchor Miralles - Ricardo Arques. Plaza&Janes/Cambio16, 1989 - 
 EL GAL. El terrorismo de Estado en la Europa de las democracias CEDRI. Txalaparta, 1990 - 
 EUSKADI ETA ASKATASUNA. EUSKAL HERRIA Y LA LIBERTAD Txalaparta, 1993 - 
 QUE SE VAYAN Javier Bordagaray Hordago, 1978 -

Kanpo estekak