Jazinto Iturbe

Jazinto Iturbe Barrenetxea (Bilbo, 1951ko ekainaren 15a) kimikaria, doktorea, eta Euskal Herriko Unibertsitateko Zientzia eta Teknologia Fakultatean irakasle katedraduna izatetik erretiroa hartua. Kimika gaiak euskaraz ezagutarazteko testuak egiteko lanean nabarmendu da. 2023an CAF-Elhuyar Merezimendu Saria jaso zuen.

Bizitza profesionala 
Kimika ikasi zuen Valladolideko Unibertsitatean, Bergarako ikastolako irakaslea izan zen gero eta 1976an hasi zen Donostiako Kimika Fakultatean lanean. Horrekin batera hasi zen kimikako testuliburuak euskaraz idazten eta Udako Euskal Unibertsitatean parte hartzen. Euskal komunitate zientifikoaren Inguma datu-basean, berak idatzitako 85 lan baino gehiago dira (Horien artean 21 liburu daude, 5 liburu itzuli, eta 25 artikulu).

EHUko Euskara errektorea izan zen Emilio Barbera errektorea izan zenean.

Euskarazko lehen tesina aurkeztu zuen 1974. urtean. 1982an Atomo bakarren detektorearen aplikazio estatistikoak: fluktuazioak eta hipotesi ergodikoa izenburuko tesia aurkeztu zuen EHUn Ferando Castaño-ren zuzendaritzapean.

1979an  Biologiako lehen ikasmaila euskaraz eman zuten irakasle aitzindarietako bat izan zen (Jazinto Iturbe, Jose Ramon Etxebarria, Itziar Urretxa, Jesus Mari Txurruka, Jesus Mari Arregi, Mari Jose Zarate eta Iñaki Garcia Gurtubai).

Besteak beste, Kimikako ikasketetako Kimikako problemak eta Zientzia eta Teknikarako euskara: zenbait hizkuntza baliabide liburuak bereak dira.

Euskaltzain urgazlea 
Euskaltzaindiak euskaltzain urgazle izendatu zuen 2006ko maiatzaren 26an. EEBS batzordean aritu zen 1987tik 1993ra bitarte eta Euskera agerkariarenean 2009tik.

Liburuak 
 Kimika orokorra I (1977) eta Kimika orokorra II (1978)
 Kimikako problemak (1986 eta 1999)
 Zientzia eta Teknikarako euskara: zenbait hizkuntza baliabide (2002 eta 2008)
 Ingurugiroa / Juan E. Figueruelo, Martín Marino Dávila [itzul.] (2013).

Sariak 

 2023: CAF-Elhuyar Merezimendu Saria  jaso zuen euskara eta zientzia unibertsitatearen eremuan zabaltzeko egindako lan eskergagatik eta zientziaren dibulgazioan egindako ekarpen apartagatik.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Euskal Herriko kimikariak
Euskal Herriko Unibertsitateko irakasleak
Udako Euskal Unibertsitatea
Euskaltzain urgazleak
Euskarazko tesi egileak