Lehuntze

Lehuntze Lapurdiko iparraldeko udalerri bat da, Lapurdi Beherekoa.

Geografia

Ingurune naturala 
Aturri ibaiak udalerria iparraldetik mugatzen du. Aturrik berak uharte bat sortzen du udalerri honetan, gaur egun Lehuntzeko uhartea deitzen dena; uhartea sortzen duen Aturriren adarrak l'Aiguèta du izen. Kondistegi errekak, Ardanabia ibaiaren ibaiadar batek, udalerriaren hegoaldea zeharkatzen du.

Udalerrian altuerak oso apalak dira: Aturriren ibarra itsasoaren mailan dago eta punturik altuena 97 metroko muinotxo bat da, Mugerrerekiko mugatik hurbil. Herri-barnea 70 bat metrotan dago.

Udalerri mugakideak 
Aturriren hegoaldeko auzokide lapurtarrak:
 Urketa ekialde eta hego-ekialdean.
 Mugerre mendebalde eta hego-mendebaldean.

Aturriz bestaldera, mendebaldetik ekialdera:
 Baiona.
 Tarnose eta Sent Martin de Senhans udalerri okzitaniarrak; Senhans eskualdekoak, administratiboki Landetan daude.

Etxetalde eta auzoak 
 Eliza
 Tarre Behere
 Tarre Garai

Herri-elkargoak 
Lehuntze zenbait herri-elkargoren kidea da, haien artean:
 Errobi-Aturri Herri Elkargoa.
 Baiona-Donostia Euskal Eurohiria.

Historia 
Udalerri honetan Nabasia izeneko aztarnategia (musteriar eta aurignaciar garaikoa) dago.

Lehuntzeren historiaren leku nagusia Premontretarrak kongregazio katolikoaren abadetxea da, 1227an eraikia, gaur egun parrokia-eliza dena.

Demografia 
Herri txikia zen Lehuntze XIX. mendean, 600 biztanle ingurukoa. Ez zuen hazkunde nabarmenik izan 1960ko hamarkadara arte; orduan hasi zen populazioa emendatzen, Baionaren inguruko udalerri guztietan bezala, eta bilakaera horrek aurrera segitu zuen XXI. mendearen hasieran, 2.000 biztanleen maila gaindituta.

Politika

Alkateak 

2008an alkatetza eskuratu zuen Gillemotonia Réussir Lahonce-Lehuntze hobetu izaneko zerrendaren burua izan zen; ordura arteko François Bioy auzapezarenari irabazi zion.

Azpiegiturak

Errepideak 
Udalerria departamendu mailako errepide hauek zeharkatzen dute:
 D 312: Aturriren ertzetik Lehuntzeko mendebaldeko bazterretara lehen eta hegoaldeko muga, Kondistegi errekaren parean gero pasatzen ditu Beskoitzerako bidean.
 D 261: Aturriren bidea segitzen du. Mugerreko Portua auzotik Ahurtirako bidean, beraz, iparraldeko auzoak zeharkatzen ditu.
 D 257: Hiru Elizateak (Milafranga, Mugerre, Hiriburu) mugarritik iparralderantz jota, D 312 gurutzatu, herri-barnera heldu eta hor ekialderantz abiatzen da, Urketarantz.
 D 161: herri-barnetik iparralderantz D 261ekin lotura egiteko, elizatik pasatuta.

Garraiobideak 
Gaur egun desagertu diren bi garraio-motak azpimarra daitezke:
 Aturrin ontzi mota desberdin batzuen (batez ere galuparen) bidezkoa. Orain Port de l'Aiguèta izeneko portutxo bat geratzen da, aisialdiarekin eta eskala txikiko arrantzarekin lotuta.
 Tolosa-Baiona trenbideak eman zion kolpe handia ibaiaren bidezko garraioari. Herriak geltokia izan zuen baina hori ere desagertu zen, autoen erabileraren garapenarekin.
 Gaur egun, beraz, garraiobide publiko bakarra autobusa da.

Kultura

Hezkuntza 
Herrian Ama Eskola eta Lehen Hezkuntzako eskola publikoa dago; 2009-2010 ikasturtean 195 ikasle zituen eta adar elebiduna ere badu.

Elkarteak 
Lehuntzen elkarte ugari dago; denak Entente lahonçais delakoan biltzen dira. Haietako batzuk:
 Eskulari (esku pilota) eta Lehunztarrak (pala).
 "Atxik eta segi" eta ACPG-CATCM zaharren elkarteak.
 Football Club Lahonce-Urcuit-Briscous futbol taldea. Zelaia Lehuntzen dago.
 Hik hasi: euskara eskolak eta kantua.
 Lehuntze kantari.
 Ttirrittak: dantzak (mutxikoak...).

Igandero antolatzen den merkatua ere azpimarratzekoa da.

Ondasun nabarmenak 
 Andre Mariaren eliza, XII. mendekoa.
 Premontretar abadia, egun Jasokundearen eliza dena.

Lehunztar ezagunak 
 Jean Pierre Darrigol (1790 - 1829) idazlea.

Kartografia 
 IGNko 1344 OT (Bayonne Anglet Biarritz) 1:25.000 eskalako mapa.

Erreferentziak

Ikus, gainera 
 Errobi-Aturri Herri Elkargoa.

Kanpo estekak 

  Lehuntzeko Herriko Etxe edo udalaren webgunea.
  Lehuntzera bisitaldia Fred Fort idazlearen eskutik Euskal Herriko Kazetan.

Lehuntze