Arroxela

Arroxela (frantsesez La Rochelle) Itsas Charente (17) departamenduko hiriburua da, Ozeano Atlantikoaren ertzean dagoena. Frantzia mailan arrantzari dagokionez Arroxelako portuak garrantzi handia du.

Joanes Leizarragak hiri honetan argitaratu zuen Testamentu Berria 1571ean, euskarazko lehen Biblia.

Historia 
X. mendean lehenbizi agirietan agertu zenean herrixkak Rochella (gaskoizko Roche- haitz- hitzaren txikigarria) zuen izena. XI. mendean hiri-gutun (charte de commune) lortu zuen.

Ré uhartetik gertu bere kokapen estrategikoari esker, Euskal Herria eta Bretainia arteko portu nagusi bilakatu zen eta Ingalaterra eta Hansarekin merkataritza-harreman estuak landu zituen. Ehun Urteko Gerran ingelesen eskuetan izan zen 1372an, Arroxelako guduan Gaztelak ingelesak menderatu arte.

Merkataritza-harremanak eta Parisetik urrun egoteak erreforma bultzatu zuen hirian eta protestanteen hiriburu bilakatu zen<ref>{{erreferentzia|izenburua= The rise and fall of Renaissance France, 1483–1610 |izena= Robert Jean |abizena= Knecht |orrialdea= 355 |url= http://books.google.com/books?id=nuyx5E_wp7QC&pg=PA355}}</ref>. 1571n bertan babestu ziren higanotak Joana III.a Nafarroakoak zuzenduak. Karlos IX.a Frantziakoak autonomia hau bukatzeko asmoz, hiria setiatu zuen baina ingelesen laguntzari esker hiria eustea lortu zuen.

XVIII. mendearen hasieran, biztanleriaren % 90 protestante zen eta ardo, gatz, bakailao eta Kanadatik zetozen larruen salerosketez bizi zen. Baina Richelieu kardinalak eta Luis XIII.a Frantziakoak ezin egoera mantendu eta hiria berriro setiatu zuten. Setio gogor horren ostean, hiriak bere eskubideak eta biztanleriaren % 20 galdu zituen. Katolizismora aldatu (dragonnades) nahi ez zutenek erbesteratzea erabaki eta iheslariek New Rochelle sortu zuten Ameriketako Estatu Batuetan.

XVIII. mendean merkataritza berpiztu eta esklabotza, azukre, kafe eta anilei esker oparotasun-garaiak itzuli ziren.

Bigarren Mundu Gerran, alemaniar Kriegsmarinek portuaren munta estrategikoaz ohartu eta itsaspekoentzat base handia eraiki zuen. Berriro setiatua, hiria Paris baino bederatzi hilabete geroago errenditu zen. Frantzian askatutako azken hiria izan zen.

 Auzoak 

 Klima 

 Biztanleria 

 Ikustekoak 
 Portu-zaharra (Vieux-Port), bere Erdi Aroko dorre zaintzaileekin.
 Grosse Horloge atea.
 Pizkundetar udaletxea.
 Frank Delmas lorategia.
 Bout du Monde'' (munduko amaiera) itsasargia.

Hezkuntza 
 La Rochelle Business School

Kirola 
 Atlantique Stade Rochelais: Hiriko errugbi talde profesionala da.

Arroxelar ezagunak 
 Pierre Hautin, Inprimizalea, 1571n Joanes Leizarragaren Testamentu Berria argitara eman zuen inprimatzailea.
 Jacques Nicolas Billaud-Varenne, politikaria.
 Aimé Bonpland, botanikaria.
 William-Adolphe Bouguereau, margolaria.
 Jean-Loup Chrétien, astronauta.
 John Theophilus Desaguliers, matematikaria.
 Guy-Victor Duperre, almirantea.
 Jean Duvignaud, idazlea.
 Eugène Fromentin, idazle eta margolaria.
 Bernard Giraudeau, aktorea.
 Guy Laroche, diseinatzailea.
 Melissa Lauren, aktore pornoa.
 Fabrice Neaud, komikigilea.
 René Antoine Ferchault de Réaumur, naturalista, entomologo, meteorologo eta idazlea.

Herri eta hiri senidetuak 
Arroxelak honako hiri senidetuak ditu:
  (1988)
  (1910)
 
  (1972)
  (1999)
  (2003)
  (1973)

Iruditegia

Erreferentziak

Kanpo estekak 
 Arroxelako webgune ofiziala 

Frantziako hiriburuak
Arroxela