Azido pirubiko

Azido pirubikoa CH3-CO-COOH formula duen azido karboxilikoa da, biokimikan eta fisiologian garrantzi handia duena. Zetoazidorik sinpleena da. Azido pirubikoaren anioi karboxilatoari pirubato deritzo.

Ezaugarri fisiko-kimikoak 

Azido pirubikoa koloregabekoa da. Nahaskorra da uretan eta disolbagarria etanolean eta eterrean. Bere pisu molekularra 88,06 g/mol da, eta irakite-tenperatura 165 °C-koa.

Laborategian etanal zianuroren hidrolisiagatik lortzen da. Etanal zianuroa, berriz, etanal kloruro eta potasio zianuroren erreakzioan sortzen da:

CH3COCl + KCN → CH3COCN
CH3COCN → CH3COCOOH

Hidrogeno katioia askatzen duenean azido pirubikoak pirubato anioia sortzen du:

CH3−CO−COOH → CH3−CO−COO− + H+

Zeregin biologikoa 

Pirubatoa garrantzi handiko metabolitoa da. Izan ere, bizidunen metabolismoan funtsezko zeregina burutzen du.

Pirubatoa glukolisiaren azken produktua da. Zehazki, glukosa molekula bakoitzeko 2 molekula pirubato sortzen dira prozesu metaboliko horretan. Pirubato horrek bi bide metaboliko har dezake jarraian: Krebs ziklora pasatu (arnasketa aerobioan) ala hartziduraren bidea, etanol ala azido laktiko sortuko duena (arnasketa anaerobioan).

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Zeto azidoak