Eusebio Maria Azkue

Eusebio Maria de los Dolores Azkue Barrundia (Lekeitio, Bizkaia, 1813ko apirilaren 13a – ib., 1873ko azaroaren 11) euskal idazlea izan zen. Resurreccion Maria Azkue hizkuntzalariaren aita. Matematikazale eta olerkaria zen, «poeta aratza, herrikoia izateari utzi gabe».

Bizitza 
Bilboko frantziskotarretan egin zituen lehen ikasketak. Karlisten alde borrokatu zen Lehen Karlistaldian. Gerra amaituta, Marotoren hitzarmena ez baitzuen aintzat hartu, Ferrolera joan zen nautika ikasketak egitera. Pilotu gisa zenbait urtez itsasoan ibili eta gero, nautika irakasle aritu zen Bermeon, Mundakan eta azkenik Lekeition.

Lanak 
Mundakan idatzi zituen poesia gehienak, 1860. urtearen inguruan. Eusebioren poesiak Resurreccion Maria semeak argitaratu zituen aita hil ondoren, Parnasorako bidea (1896) izenburupean. Mota guztietako olerkiak ditu: onerazpenekoak (deboziozkoak), ipuinak, jolasgarriak, kondairazkoak, irrigarriak, ziri-bertsoak (epigramak), pozgarriak eta benetakoak, semearen sailkapenaren arabera. Bertatik ezagutzen zuen euskaldunen bizitzaren alderdiak deskribatu ditu modu koloretsuz, epigrametan eta satiretan halako malezia kutsu bat erakusten duelarik.

Poesia 
 Parnasorako bidea (1979, Hordago)

Bertsoa 
 Euskarazko vertsoak (1991, Labayru)

Eusebio Maria Azkueri buruzko lanak 
 Eusebio Erkiaga, "Bizkaiko olerkari bat: Eusebio Maria Dolores Azkue Barrundia" Olerti, I, 67-79. (1961)
 Eusebio Erkiaga, "Eusebio Maria D. Azkue gizon eta idazle" E, (1973)

Erreferentziak

Kanpo loturak 
 «Eusebio Maria Azkue», Literaturaren Zubitegia.

Lekeitiarrak
Bizkaiko idazleak
Euskarazko poetak
Euskal Herriko karlistak
Lehen Karlistaldiko militarrak