John Stuart Mill

John Stuart Mill (Londres, Ingalaterra, 1806ko maiatzaren 20a - Avignon, Frantzia, 1873ko maiatzaren 8a) filosofoa (utilitarismoa) eta ekonomialaria izan zen. Liberalismo klasikoko pentsalari nabarmena izan zen.

Lanak 

On liberty liburua, Millen liburu garrantzitsuenetarikoa da. Liberalismoaren oinarrietako bat bihurtu zen, non gizartearen eta gizakien arteko erlazioak azaltzen diren.
Printzipioa autoritateak ez parte hartzean datza, pertsonak beren ekintzen jabeak direlako. Estatuak, aholkatu baizik ez dezake egin, eta ezin du inor zerbait egitera behartu. Adibide hau ekonomian erabiltzen da, eta bertan laissez faire (utzi egiten) jokabidea defendatzen da. Denborak aurrera egin ahala, John Stuart Millek, Estatuak ez parte hartzearen doktrinan salbuespenak sartu zituen ekonomian. Millek esan zuen, politikan bere betebeharrak egindakoan, autoritateak asko egin zezakeela jendeari laguntzeko. Salbuespen ezagunenetariko bat, lan orduak murriztearena da. Izan ere, pentsalariaren ustez lan orduak murrizteko modu bakarra lege bat ezartzea zen. Laissez Faire ideiaren salbuespenetako asko, denborarekin, beste herrialdeek ezarritako lege bihurtu ziren. Beraz, Laissez Faire legea izan behar zela pentsatu zuen eta edozein desbideratze beste irtenbiderik ez zegoenean hartu behar zela.

GIZARTEAREN ETORKIZUNA

Gizartearen etorkizunari buruz Millek David Ricardoren antzeko pentsamoldea zuen, etorkizunaren momentu batean hazkunde ekonomikoa geldituko dela eta gizartea egoera geldikor batean egongo zela uste zuen. Hau zenbait kausengatik gertatuko zen: aurrerapen teknikoengatik, kapital metaketagatik, enpresen arteko lehia handitzeagatik, etab. Horrela, ekonomiak momentu batean hazteari utziko ziola zeritzon.

 On Liberty 1859
 The Negro Question
 The Subjection of Women, 1869
 'Principles of Political Economy'',1848.

Ideia politikoak 
Millek eskatzen zuen tolerantzia gizartearen barruan "Justizia Soziala", pertsona berez aldakorra da eta bere bizitza bizi behar du bizi ahal duen moduan. Gobernuak eta komunitateak gizakiaren erabakiak besterentzat kaltegarriak direnean soilik har dezakete esku. J Stuart Milleren ideia politikoak pragmatismoaren kontra zeuden, liberalismoaren ideiak sartzen. Hark estimatzen zuen ezin zela gobernu liberal bat existitu ez bazegoen gizarte liberalik.

Esaldi nabarmenak 
 «Jenio batek askatasun giro batean baizik ez dezake arnasa aske hartu.»
 «Nazio baten boterea nazioa osatzen duen gizabanakoen boterea da, ez besterik.»
 «Hobe da pertsona asegabea izatea, txerri asea baino.»
 «Ikasi dut nire zoriona bilatzen nire desioak mugatuz, ezen ez desioak asez.»
 «Gizarte zibilizatu bat izatea, gizarte kooperatiboa izatea da.»

Erreferentziak

Kanpo loturak 

  John Stuart Millen liburu eta artikulu garrantzitsuenak

Erresuma Batuko ekonomialariak
Londrestarrak
Erresuma Batuko filosofoak
Gizon filosofoak
XIX. mendeko filosofoak
Filosofo politikoak
Filosofia feminista
Utilitarismoa
Psikologiaren filosofoak
Filosofo sozialak
Gogamenaren filosofoak
Zientziaren filosofoak
Filosofo feministak
Sexualitatearen filosofoak