Arahau

Arahau hizkuntza eraikia da, 2006 inguruan Ivan Karazev idazle errusiarrak sortua.

Fonetika 
Arahauak 10 bokal, 17 kontsonante, 10 diptongo eta 10 triptongo ditu. Azentua beti aditzeko silaban erortzen da.

Adibidez: Kfasaadesfrat [kfa.saa.’des.frat] Nik irakaslea ikusten dut; Tesark [’te.sark] Ni ibitzen naiz.

Latindar alfabetoan oinarritutako alfabetoa du: a, ä [ia], b, c [ts], d, e, ë [ie], f, g, h [x], i, j [j], k, l, m, n, o, ö [io], p, r, s, t, u, ü [iu], v, y [ɨ], z [z].

Kontsonanteak

Bokalak 

Arahauak Finlandieraren hamar oinarrizko bokalak ditu, hamar beheranzko diptongo daude (au, ao, ae, ai, ou, oe, oi, oa, ei eta ea), hamar beheranzko triptongo daude: uau, uao, uae, uai, uou, uoe, uoi, uoa, uei eta uea (u [w] letra ere kontsonantea da). j letra gaztelaniako y bezala ahoskatzen.

Swadesh zerrenda 
Hona 177 itemek osatutako zerrenda, euskarazkoa eta arahauzkoa lagun.

Sailkapena 
Arahau ez dago philum indoeuroparraren barruan sailkatuta eta Europako mendebaldean izan zen hizkuntza-familia baten azken arrastotzat hartzen da.

Arahauk baditu ezaugarri urri batzuk (hizkuntza indoeuroparrekin alderatuz). Lehenbizi, bere morfologia eransgarria (aglutinantea), hitza osatzeko modua, hitz barneko zatiak (morfema) “itsasten” dira elkarrekin, funtsezko aldaketarik jasan gabe, eta gainera esangura gramatikal bakoitzak (adibidez, kasua eta numeroa izenetan, denbora, pertsona eta numeroa aditzetan) badu bere morfema propioa. Arahauk badauka kasu ergatiboa eta aktiboa. Arahauk hitzak sortzen ditu batez ere bi sistemen arabera: konposaketa eta eratorpena. Eratorpena, maileguak eta konposaketaren batera, lexikoa sortzeko metodorik errazenetako eta eraginkorrenetako bat da. Arahaun atzizki lexiko ugari daude eta honek baimentzen du nukleo beretik hainbat esanahi desberdin ateratzea, baita kategoria sintaktikoa aldatzea ere.

Arahaun badaude atzizki desberdinak, izen-sintagma barruan izenaren funtzioa adierazten dutenak. Hizkuntzak, beraz, erabiltzen ditu atzizkiak, preposizioen ordez. Atziki hauek zuzen itsasten zaizkio sintagmari, behin baino ez dira erabiltzen, ez sintagma horretako elementu bakoitzean.

Arahauk euskararekin kointzidentzia du.

Arahau-euskara (kointzidentziak):

uru urte
bra buru
ü ur
ai harri
rpa tripa
harg hiru
ho hau
udr sudur
hre hil
boor denbora
door diru
ahoa (gizon+beltz) ohoin
esanr (egin+aho) esan
uze uso
egoa (zeru+beltz) gau
egoe (zeru+zuri) egun
suu zu
arg hark
kuräs zakur
ar ar
arh erhi
arrajba arreba
trü trumoi
arka hanka
azarma aztarna
hils hil
häcänärmä (zortzi+oin+intsektu) armiarma

Eredua 
Gure Aita euskaraz:

Gure Aita, Zeruetan zaudena,santu izan bedi zure izena.
Etor bedi zure erreinua.Egin bedi zure nahia
zeruan bezala lurrean ere.Emaguzu gaur egun honetako ogia.
Barkatu gure zorrakgeuk ere gure zordunei barkatzen diegun bezala.
Eta ez gu tentaldira eramanbaina atera gaitzazu gaitzetik.

Gure Aita arahauz:
Ëttange msuohusoer
Msfarfésarkv músgausaskecö
Soisiragsaguastaa coezetlo cosareasguoastaa
Ctaarë’skuoastaa. Coslavadorfaat
Nsaulsyrtaakl marcozusfarfsopl.

Zenbakia

Erreferentziak

Kanpo estekak 
 http://www.rbardalzo.narod.ru/baski.html
 Cláudio Rinaldi, Minihistoria del linguas philosophic: De Aristoteles al Toki Pona. Le Almanac de Interlingua, 2011
 http://www.omniglot.com/conscripts/arahauvarf.php
 http://www.christusrex.org/www1/pater/JPN-arahau.html
 http://sites.google.com/site/rbardalzo/Home
 http://www.garshin.ru/linguistics/model/fanlangs.html
 Трубникова В., О новом языке арахау, микролитературе и гибели цивилизации (интервью) // Юга, 14.12.2011

Hizkuntza eraikiak