Loretxoa

Loretxoa euskal abesti herrikoia da. Benito Lertxundi abeslariak 1967an argitaratu zuen ( Edigsa / Cinsa) bere bigarren disko singlean beste hiru abesti hauekin: Egia, Egunsentia eta oso ezaguna bihurt zen  Zenbat gera. Azken horren hitzak Abel Muniategirenak dira, bestela beste hitz eta doinu guztiak Lertsundirenak dira.

Abestia oso ezaguna da, 'Euskal abesti herrikoien' artean 10. bisitatuena izan da Wikipedian (2015-2023).

Denboran haratago abestiaren bertsio berriak argitaratu dira:
 1993: Lertxundik berak beste bertsio bat Hunkidura kuttunak I albumean (Elkar)
 1996: Exkixu talde gernikarrarena, Askoren artean grabatutako Euskal Herriak izan behar du euskalduna eta librea! albumean.
 2014:  Gatibu talde gernikarrarena Euritan dantzan albumean.
 2017: Anne Etxegoienena, Compostelle. Du Pays Basque à Saint-Jacques albumean (Decca Records)
 2018: Sonakay taldearen Sonakay denontzat albumean (NO-CD Rekords).

Hitzak 
Hitzen esanahia, hasieratik oso naïf dirudien arren, garai hartan herrialdean zegoen diktaduran kokatu behar da, zentsura bete-betean zegoen garaian; horregatik, Lertxundik lorea Euskal Herriko metafora gisa erabili zuen, eta umea herrialdea behatzen zuen euskal gazteriaren metafora gisa. 

Hauek dira askatasunaren aldeko abesti honen lau bertsoak:
Mendian larrartean
Aurkitzen da loretxo bat
Aurrean umetxo bat
Loretxoari begira

Loreak esan nahi dio
Umetxo aska nazazu
Jaio naiz libre izateko
Ta ez loturik egoteko

Umetxoak ikusirik
Lorea ezin bizirik
Arantzak kendu nahi dizkio
Bizi berri bat eman

Orduan izango baitu
Indarra eta kemena
Orduan emango baitu
Ugari bere fruitua

Erreferentziak

Kanpo estekak 
 Benito Lertxundi abeslaria "Loretxoa" abestia abesten entzungai
 Exkixu taldearen "Loretxoa" abestiaren bertsioa entzungai
 10. 'Euskal abesti herrikoi' bisitatuena Wikipedian (2015-2023, Massviews)

Benito Lertxundiren abestiak
Euskal abesti herrikoiak
Euskal abesti abertzaleak