Azaroaren 18

Azaroaren 18a gregoriotar egutegiaren urteko hirurehun eta hogeita bigarren eguna da, 323.a bisurteetan. 43 egun falta dira urtea amaitzeko.

Gertaerak

Euskal Herria 
 2006 -
 Euromilioi loteriak 9,6 milioi utzi zituen Zumaiako herrian.
 Hiru mila bat pertsonek Euskal Yaren aurkako manifestazioa egin zuten Gasteizen.

Mundua 
 1978 - Jonestown, Guyana: Jonestowngo ezbeharra, "Herriaren Tenplua" sektako 918 kideek, tartean Jim Jones buruzagia eta 270 haurrek, beren buruaz beste egin zuten.
 2006 - Irakeko hainbat puntutan egindako atentatuetan 50 hildako.
 2012 - Israel eta palestinarren arteko gerra gogortu egin zen, Israelek Gaza bonbardatu zuen eta Hamasek Israelen aurka zuziriak jaurti zituen.

Arte eta kultura

Euskal Herria 
 1985 - Kortatu musika taldeak bere lehenengo diskoa aurkeztu zuen, Kortatu izenekoa.

Mundua 
 1987 - Bernardo Bertolucci italiar zinema zuzendariaren The Last Emperor filma estreinatu zen.
 1992 - Spike Lee estatubatuar zinema zuzendariak zuzendu eta Denzel Washington aktoreak antzeztutako Malcolm X filma estreinatu zen.

Zientzia eta teknologia

Euskal Herria

Mundua

Kirolak

Euskal Herria 
 2018ko Esku Huskako Lau eta Erdiko Pilota Txapelketa Nagusia: Joseba Ezkurdia txapeldun, Altuna III.aren aurka 22-17 irabazi ondoren.

Mundua

Jaiotzak

Euskal Herria 
 1890 - Luis Alaba, EAJko buruzagi arabar historikoa (h. 1943).
 1899 - Luis González de Ubieta, bizkaitar militarra (h. 1950).
 1908 - Sancho de Beurko, gaztelaniazko euskal idazlea (h. 1989).
 1922 - Agustín Gómez Pagola, gipuzkoar politikaria eta futbolaria (h. 1975).
 1924 - Miguel Lizarazu, euskal txirrindularia (h. 2002).
 1926 - Jesus Larrañaga Lizarralde, Arrasateko kooperatibetako sortzailetako bat (h. 2004).
 1937 - Koldo Larrañaga, gipuzkoar historialaria.
 1948 - José María Basualdo, arabar txirrindulari ohia, hiru ladiz Espainiako Ziklo-kros Txapelketaren irabazle.
 1949 - Fernando Javier Gómez, bizkaitar futbolari ohia.
 1958 - Jon Alonso, euskal idazlea eta itzultzailea.
 1961 - Elixabete Perez, gipuzkoar euskalaria.
 1963 -
 Inazio Mujika, gipuzkoar idazlea eta editorea.
 Francisco Puertas, gipuzkoar errugbilari ohia.
 Markos Zapiain, euskal idazle eta filosofoa.
 1966 - Alex Sardui, bizkaitar abeslaria.
 1974 -
 Jon Garaño, gipuzkoar zinemagilea.
 Oroitz Jauregi, gipuzkoar hizkuntzalaria eta EHUko irakaslea.
 Aizpea Otaegi, Elhuyar Fundazioko Aholkularitza Zerbitzuan koordinatzaile nagusi ohia eta Errenteriako alkatea.
 1975 - Felipe Guréndez, arabar futbolari ohia.
 1980 - Yoana Martinez, gipuzkoar badminton jokalaria.
 1986 - Irma Hoffren, gipuzkoar dantzaria.
 1996 - Oier Calvillo, gipuzkoar futbolaria.

Mundua 
 709 - Kōnin enperadorea, Japoniako 49. enperadorea (h. 782).
 1522 - Lamoral, Egmonteko kondea, herbehereetar militarra (h. 1568).
 1527 - Luca Cambiaso, italiar pintorea (h. 1585).
 1736 - Anton Graff, suitzar margolari erretratugilea (h. 1813).
 1743 - Johannes Ewald, daniar antzerkigile eta poeta (h. 1781).
 1761 - José Marchena, espainiar politiko liberala eta frantsestua (h. 1821).
 1773 - Tokugawa Ienari, Tokugawa shogunerriko hamaikagarren shoguna (h. 1841).
 1787 - Louis Daguerre, frantziar fisikari, kimikari, margolari eta antzoki-dekoratzailea, dagerrotipoaren asmatzailea (h. 1851).
 1804 - Alfonso La Marmora, Italiako lehen ministroa (h. 1878).
 1805 - Pierre Gustave Brunet, frantziar bibliografo eta ediziogilea (h. 1896).
 1810 - Asa Gray, estatubatuar naturalista eta medikua, XIX. mendeko estatubatuar botanikari garrantzitsuena gisa hartua (h. 1888).
 1818 -
 Marie Guy-Stéphan, frantziar dantzaria (h. 1873).
 Marco Minghetti, Italiako lehen ministroa (h. 1886).
 1832 - Adolf Erik Nordenskiöld, suediar jatorriko finlandiar esploratzailea eta naturalista (h. 1901).
 1836 - W. S. Gilbert, ingeles antzerkigile, libretista, olerkari eta ilustratzaile (h. 1911).
 1860 - Ignacy Jan Paderewski, poloniar musikagile, pianista eta politikoa (h. 1941).
 1873 - Francisco Villota, Olinpiadetan domina bat lortu zuen lehenengo espainiarra (Jose Amezolarekin batera pilotan) (h. 1950).
 1877 - Arthur Pigou, britainiar ekonomialaria, XX. mendearen lehen erdiko ekonomialaririk handienetakoa (h. 1959).
 1878 - Hubert Loutsch, Luxenburgoko lehen ministroa (h. 1946).
 1882 -
 Wyndham Lewis, ingeles idazle, margolari eta kritikaria (h. 1957).
 Jacques Maritain, frantziar filosofo katolikoa (h. 1973).
 1888 - Frances Marion, estatubatuar kazetaria, idazlea eta zinema gidogilea (h. 1973).
 1891 -
 Maria Ivogün, hungariar sopranoa (h. 1987).
 Gio Ponti, italiar arkitekto eta diseinatzailea (h. 1979).
 1894 - Manuel Aznar, espainiar kazetari, politikari eta diplomatikoa (h. 1975).
 1897 - Patrick Maynard Stuart Blackett, ingeles fisikaria, 1948ko Fisikako Nobel Saria (h. 1974).
 1898 - Joris Ivens, herbehereetar film-zuzendaria (h. 1989).
 1900 - George Kistiakowsky, ukrainar-estatubatuar kimikaria, lehen bonba atomikoaren lehergaiaren diseinatzailea (h. 1982).
 1901 - George Gallup, estatubatuar estatistikalaria (h. 1984).
 1906 -
 Klaus Mann, alemaniar idazlea (h. 1949).
 George Wald, estatubatuar biokimikaria, 1967ko Medikuntzako Nobel Saria (h. 1997).
 1907 -
 Pierre Dreyfus, frantziar politikari eta enpresaburua (h. 1994).
 Compay Segundo, kubatuar musikari eta konpositorea (h. 2003).
 1913 - Aisha Abdelrahman, Bint al-Shati, arabierazko egiptoar idazlea eta literatura irakaslea (h. 1998).
 1917 - Pedro Infante, mexikar aktore eta abeslaria, XX. mendeko rantxera kantari ospetsuenetako bat (h. 1957).
 1922 - Luis Somoza Debayle, Nikaraguako presidentea (h. 1967).
 1923 - Alan Bartlett Shepard, estatubatuar astronauta (h. 1998).
 1927 - Eldar Riazanov, sobietar zinemagilea (h. 2015).
 1928 - Sheila Jordan, estatubatuar jazz-abeslaria.
 1931 - Roberto Goizueta, euskal jatorriko kubatar-estatubatuar enpresaburua, The Coca-Cola Companyko zuzendaria (h. 1997).
 1936 - Don Cherry, estatubatuar jazz musikagilea (h. 1995).
 1939 -
 Margaret Atwood, kanadar idazlea, politikaria eta feminista.
 Amanda Lear, frantziar abeslari, margolari, telebista aurkezle, aktore eta modelo ohia.
 John O'Keefe, estatubatuar-britainiar psikologo eta neurozientzialaria, 2014ko Medikuntzako Nobel Saria.
 1940 - Qabus Bin Said, Omango sultana (h. 2020).
 1941 -
 David Hemmings, ingeles aktore, zinema zuzendari, ekoizle eta abeslaria (h. 2003).
 Marta Pessarrodona i Artigues, kataluniar poeta, narratzaile eta literatura kritikaria.
 1942 -
 Linda Evans, estatubatuar aktorea.
 Mónica Randall, telebistako aktore eta aurkezle kataluniarra.
 1943 - Daniel Rabinovich, argentinar umorista, aktorea eta musikaria, Les Luthiers taldeko kidea (h. 2015).
 1945 -
 Wilma Mankiller, amerindiar ekintzailea (h. 2010).
 Mahinda Rajapaksa, Sri Lankako presidente ohia.
 1948 - Ana Mendieta, kubatar-estatubatuar performance-artista feminista (h. 1985).
 1953 - Alan Moore, ingeles idazle eta komiki gidoigilea.
 1957 - Seán Mac Falls, irlandar poeta.
 1959 - Karla Faye Tucker, 1984 geroztik Amerikako Estatu Batuetan heriotza zigorrerekin exekutatu zuten lehen emakumea (h. 1998).
 1960 - Kim Wilde, ingeles pop abeslaria.
 1963 - Peter Schmeichel, daniar futbolaria, inoizko atezainik hoberenetakoa.
 1968 - Owen Wilson, estatubatuar aktore eta gidoilaria.
 1970 -
 Mike Epps, estatubatuar aktorea eta raperoa.
 Peta Wilson, australiar aktore eta modeloa.
 1971 - Bobby Julich, estatubatuar txirrindulari ohia.
 1972 - Serhiy Skatxenko, ukrainar futbolari ohia.
 1973 -
 Darko Kovačević, serbiar futbolaria.
 Shiho Onodera, japoniar futbolari ohia.
 1974 - Chloë Sevigny, estatubatuar aktore, moda diseinatzaile eta modeloa.
 1975 -
 Raquel Sánchez Jiménez, kataluniar abokatua eta politikaria.
 Jason Williams, NBAko estatubatuar saskibaloi jokalari ohia.
 1981 - Thierry Dusautoir, bolikostar-frantziar errugbi jokalari ohia.
 1982 - Marlène Schiappa, frantziar politikaria, idazlea eta emakumeen eskubideen aldeko aktibista.
 1985 - Allyson Felix, estatubatuar atleta, abiadura-probetan aditua, domina gehien irabazi duen emakumezko atleta.
 1992 -
 Emanuel Buchmann, alemaniar txirrindularia.
 Kenyu Sugimoto, japoniar futbolaria.

Heriotzak

Euskal Herria 
 1489 - Domenjón Gonzalez, gipuzkoar politikaria.
 1761 - Agustin Basterretxea, euskal apaiz eta idazlea (j. 1700).
 1943 - Felix Bilbao Ugarriza, bizkaitar apaiz katolikoa, Tortosako apezpikua, Tortosan (j. 1873).
 1958 - Francisco Pagazaurtundua, Pagaza, euskal herritar futbolari eta entrenatzailea, Madrilen (j. 1895).
 1968 - Pablo Gurpide, euskal apezpikua, Bilboko elizbarrutiko bigarren apezpikua (j. 1898).
 1975 - Ignacia Idoate Iragui, nafar moja, Zamorako umezurtz-etxearen zuzendaria, Madrilen (j. 1900).
 1990 - Leon Bilbao, euskal albokaria (j. 1916).
 1994 - Luis Maria Uribe, Volea, bizkaitar futbolaria (j. 1906).
 1998 - Ramon Urmeneta, iruindar arkitektoa eta artista (j. 1918).
 2000 - Maria Txurruka, gipuzkoar erraketista (j. 1923).
 2003 - Jose Luis Aresti, bizkaitar hegazkinlaria, Madrilen (j. 1917).
 2008 - Émile Temime, lapurtar historialaria, Espainiako Gerra Zibilean aditua, Marseillan (j. 1926).
 2016 -
 Maria Jesus Agirre, arabar politikaria (j. 1945).
 Juan Mari Narbaiza, gipuzkoar bertsolaria (j. 1949).

Mundua 
 942 - Odon Clunykoa, Clunyko bigarren abadea eta San Benediktoren Ordenaren eraberritzailea (j. ).
 1305 - Joan II.a Bretainiakoa, Bretainiako dukea (j. 1239).
 1472 - Basilios Bessarion, bizantziar filosofoa eta erlijiosoa eta Iruñeko apezpikua (j. 1403).
 1630 - Esaias van de Velde, herbeheretar margolaria (j. 1587).
 1632 - Ludovico Ludovisi, italiar kardinala (j. 1595).
 1720 - Jack Rackham, Kaliko Jack, ingeles kapitain pirata (j. 1682).
 1724 - Bartolomeu Lourenço de Gusmão, portugaldar apaiz jesuita, naturalista eta asmatzailea.
 1814 - Aleijadinho, brasildar arkitekto eta eskultorea (j. 1738).
 1830 - Adam Weishaupt, alemaniar filosofo, zuzenbide irakasle eta Illuminati elkarteko sortzailea (j. 1748).
 1851 - Ernesto Augusto Hannoverkoa, Hannoverko erregea (j. 1771).
 1868 - José Tadeo Monagas, Venezuelako presidentea (j. 1784).
 1876 - Narcisse Virgilio Díaz, frantziar Barbizongo eskolako margolaria (j. 1807).
 1885 - Theo van Lynden van Sandenburg, Herbehereetako lehen ministroa (j. 1826).
 1886 - Chester Alan Arthur, Ameriketako Estatu Batuetako 21. Presidentea (j. 1829).
 1909 - Renée Vivien, frantsesez idazten zuen britainiar poeta (j. 1877).
 1922 - Marcel Proust, frantziar idazlea (j. 1871).
 1934 - Pietro Gasparri, italiar kardinala (j. 1852).
 1941 -
 Walther Hermann Nernst, alemaniar fisikari eta kimikaria, 1920ko Kimikako Nobel Saria (j. 1864).
 Ivan Panfilov, sobietar militarra (j. 1893).
 Chris Watson, Australiako 3. lehen ministroa (j. 1867).
 1952 - Eugène Grindel Eluard (Paul Eluard), frantziar olerkaria (j. 1895).
 1962 - Niels Bohr, daniar fisikaria, 1922ko Fisikako Nobel Saria (j. 1885).
 1965 - Henry A. Wallace, Ameriketako Estatu Batuetako presidenteordea  (j. 1888).
 1973 - Alois Hába, txekiar musikagilea (j. 1893).
 1976 -
 Alvaro de Orriols, kataluniar idazlea (j. 1894).
 Man Ray, estatubatuar artista modernista (j. 1890).
 Marisa Roesset Velasco, espainiar margolari figuratiboa eta irudigilea (j. 1904).
 1977 - Kurt Schuschnigg, Austriako kantzillerra (j. 1897).
 1978 - Jim Jones, Herriaren Tenplua sektaren sortzaile eta burua, Guyanako Jonestown herrian berak agindutako sektakideen suizidio masiboan (j. 1931).
 1986 - Gia Carangi, estatubatuar modeloa, lehen top modela eta HIESaren ondorioz hildako lehen emakume ezaguna (j. 1960).
 1987 - Jacques Anquetil, frantziar txirrindularia, 5 Frantziako Tour irabazi zituen lehenengoa (j. 1934).
 1990 -
 Anne Revere, estatubatuar aktorea (j. 1903).
 Beatrice Shilling, britainiar ingeniari aeronautikoa (j. 1909).
 1991 -
 Claude Cahen, frantziar historialaria, Erdi Aroko islamaren historian aditua (j. 1909).
 Gustáv Husák, Txekoslovakiako presidentea (j. 1913).
 1993 - André Robert, kanadar zientzialaria (j. 1929).
 1994 - Cabell Calloway, estatubatuar jazz musikaria, abeslaria eta aktorea (j. 1907).
 1996 -
 Greer Lankton, estatubatuar artista, panpina artistikoak sortzeagatik ezaguna (j. 1958).
 Étienne Wolff, frantziar biologoa (j. 1904).
 1999 - Paul Bowles, estatubatuar idazle, itzultzaile eta musikagilea (j. 1910).
 2002 - James Coburn, estatubatuar aktorea (j. 1928).
 2004 -
 Alfred Maseng, Vanuatuko presidentea.
 Miquel Porter i Moix, Nova Cançó zineasta kataluniarra (j. 1930).
 2010 - Brian G. Marsden, britainiar astronomoa (j. 1937).
 2012 - Emilio Aragón Bermúdez Miliki, espainiar pailazoa, abeslaria eta telebista aurkezlea (j. 1929).
 2015 - Jonah Lomu, zeelandaberriar errugbilaria, kirol horretan izan den lehenbiziko izar handia (j. 1975).
 2016 -
 Denton Cooley, estatubatuar medikua, bihotz artifizial oso bat gizaki baten gorputzean jartzea lortu zuen lehen kirurgialaria (j. 1920).
 Sharon Jones, estatubatuar abeslaria (j. 1956).
 2017 -
 Azzedine Alaïa, tunisiar jatorriko frantziar jostuna (j. 1940).
 José Manuel Maza, espainiar magistratu, kriminologo eta idazlea (j. 1951).
 Pancho Segura, ekuadortar-estatubatuar tenislaria (j. 1921).
 Naim Süleymanoğlu, turkiar haltera (j. 1967).
 Malcolm Young, Angus Youngen anaia da eta AC/DC musika taldearen sortzailea (j. 1953).
 2020 -
 Pim Doesburg, herbeheretar futbolaria (j. 1943).
 Umar Ghalib, Somaliako lehen ministroa (j. 1930).
 Adam Musiał, poloniar futbolaria (j. 1948).

Jaiak eta urteurrenak 
 Sehaska egutegiko izendegia: Latxe, Pago, Pagari eta Pagomari.
 Haurrak sexu-esplotazio eta sexu-abusuarengandik babesteko Europako Eguna
 Arte Islamikoaren Nazioarteko Eguna

Kanpo estekak 

Azaroaren 17 | Urteko egutegi | Azaroaren 19