Martxoaren 7

Martxoaren 7a gregoriotar egutegiaren urteko hirurogeita seigarren eguna da, 67.a bisurteetan. 299 egun falta dira urtea amaitzeko.

Gertaerak

Euskal Herria 
 2006 - Noaineko aireportura zihoan abioi bat Iruñeatik gertu erori zen, bi hildako eraginez.
 2008 - ETAk Isaias Carrasco zinegotzi sozialista hil zuen Arrasaten.
 2011 - Espainiako Gobernuak hala erabakita, Espainia eta Hego Euskal Herriko autobide eta autobia guztietako ibilgailuen gehienezko abiadura muga orduko 110 kilometrora jaitsi zen.

Mundua 
 2021 - Ekuatore Ginearen Bata hiriburuan gertatutako lau eztandek gutxienez 108 pertsona hil eta 615 zauritu utzi zituen.

Arte eta kultura

Euskal Herria

Mundua 
 2010 - The Hurt Locker filmak sei Oscar jaso zituen aurtengo ekitaldian.

Zientzia eta teknologia

Euskal Herria

Mundua

Kirolak

Euskal Herria

Mundua 
 1891ko Home Nations Txapelketa: Eskozia izan zen txapelduna partida guztiak irabaziz.

Jaiotzak

Euskal Herria 
 1875 - Maurice Ravel, ziburutar musikagilea (h. 1937).
 1891 - Felix Mendizabal, euskal atleta (h. 1959).
 1892 - Felisa Mary, euskal aktorea (h. 1956).
 1910 - Jesus Abrego, Abrego I.a, Arroizko magoa, nafar erremontelaria (h. 1997).
 1927 - José Larrañaga, gipuzkoar politikaria (h. 1984).
 1930 - Artemio Zarco, euskal abokatu, idazle eta zutabegilea (h. 2012).
 1935 -
 Jesus Mari Elejalde, arabar apaiza eta euskal idazlea.
 Xabier Sánchez Erauskin, arabar kazetaria.
 1936 -
 Carlos Corcuera, gipuzkoar politikaria.
 Antonio Mercero, gipuzkoar zinema zuzendari eta gidoigilea (h. 2018).
 1939 - Javier Sampedro, arabar enpresaburu eta politikaria (h. 2000).
 1949 - Jose Miguel Beñaran, Argala, bizkaitar ETAkide eta buruzagi historikoa (h. 1978).
 1955 - Alberto Martín, bizkaitar futbolaria (h. 2022).
 1957 - Santiago Segurola, bizkaitar kazetaria.
 1965 - Ricardo Aldabe, nafar igerilari ohia.
 1966 - Santi Francés, bizkaitar futbolari ohia.
 1971 - Aitor Ruiz de Egino, gipuzkoar artista.
 1988 - Fariba Sheikhan, bizkaitar aktorea.
 1989 - Roberto Torres Morales, nafar futbolaria.
 1991 - Julen Etxabeguren, euskal futbolaria, Madrilen.
 1992 -
 Yulema Corres, arabar futbolaria.
 Iñigo Eguaras, nafar futbolaria.
 1993 - Asier Unanue, gipuzkoar txirrindulari ohia.
 1995 - Beatriz Arregi, bizkaitar futbolari ohi eta arbitroa.
 1998 - Antonio Otegi, nafar futbolaria.

Mundua 
 189 - Geta, erromatar enperadorea (h. 211).
 1481 - Baldassare Peruzzi, Pizkundeko italiar margolari eta arkitektoa (h. 1536).
 1671 - Robert Roy MacGregor, eskoziar folkloreko heroi ezaguna (h. 1734).
 1678 - Filippo Juvarra, italiar arkitektoa (h. 1735).
 1693 - Klemente XIII.a, Aita santua (h. 1769).
 1727 - André Morellet, frantziar ekonomialaria, idazlea eta entziklopedista (h. 1819).
 1765 - Joseph-Nicéphore Niepce, frantziar fisikari eta kimikaria (h. 1833).
 1772 - Maria Guadalupe Moncada, mexikar margolaria (h. 1840).
 1780 - Alexandre Deschapelles, frantziar xakelaria, 1800-1820 arteko txapeldun ez ofiziala (h. 1847).
 1785 - Alessandro Manzoni, italiar idazlea (h. 1873).
 1788 - Antoine César Becquerel, frantziar fisikaria (h. 1878).
 1792 - John Herschel, ingeles matematikari, astronomo eta kimikaria (h. 1871).
 1802 - Edwin Landseer, ingeles margolari eta eskultorea (h. 1873).
 1805 - Juana de Vega, aliziar idazlea eta ekintzaile liberala (h. 1872).
 1837 - Henry Draper, estatubatuar astronomoa (h. 1882).
 1839 - Adolf Dygasiński, poloniar eleberrigilea, liburuzaina, naturalista eta pedagogoa (h. 1902).
 1841 - Victor Stempf, alemaniar euskalaria (h. 1909).
 1843 - Joseph James Cheeseman, Liberiako presidentea (h. 1896).
 1844 -
 Anthony Comstock, eskuin muturreko estatubatuar aktibista puritanoa (h. 1915).
 Gabriel Monod, frantziar historialaria (h. 1912).
 1846 - Whitcomb Judson, estatubatuar makina saltzaile, ingeniari mekanikoa eta asmatzailea, kremailera modernoaren sortzailea (h. 1909).
 1850 - Tomáš Masaryk, txekoslovakiar politikaria eta presidentea (h. 1937).
 1857 - Julius Wagner-Jauregg, austriar medikua (h. 1940).
 1866 - Mary Cynthia Dickerson, estatubatuar herpetologoa, Historia Naturaleko Museo Amerikarrean lehen herpetologia arduraduna (h. 1923).
 1870 - Ernst Leonard Lindelöf, finlandiar matematikaria (h. 1946).
 1872 - Piet Mondrian, herbehereetar margolaria (h. 1944).
 1876 - Edgar Evans, Robert Falcon Scotten laguntzailetako bat 1911-1912an Hegobururako zoritxarrez amaitu zen espedizioan (h. 1912).
 1878 - Boris Kustodiev, errusiar margolaria (h. 1927).
 1889 - Rafael de Penagos, espainiar marrazkilari eta margolaria (h. 1954).
 1899 - Willem Jacob Luyten, herbehereetar-estatubatuar astronomoa (h. 1994).
 1900 - Herbert Blumer, estatubatuar soziologoa (h. 1987).
 1904 - Reinhard Heydrich, Alemania Naziko militarra, Holokaustoaren arkitekto nagusietako bat (h. 1942).
 1908 - Anna Magnani, italiar aktorea (h. 1973).
 1909 -
 André Abegglen, suitzar futbolaria (h. 1944).
 Léo Malet, frantziar idazlea (h. 1996).
 1915 - Jacques Chaban-Delmas, Frantziako lehen ministroa (h. 2000).
 1917 - Betty Snyder Holberton, ENIAC helburu orokorreko lehen konputagailu digitalaren sei programatzaileetako bat (h. 2001).
 Tomasa Cuevas Espainiako militante komunista eta antifrankista (h. 2007)
 1921 - Alejandro Otero, venezuelar pintore eta eskultorea, arte zinetikoaren aitzindaria Venezuelan (h. 1990).
 1922 - Olga Ladyzhenskaya, sobietar matematikaria (h. 2004).
 1923 - Vladimír Zábrodský, txekoslovakiar izotz hockey jokalaria eta tenislaria (h. 2020).
 1924 -
 Kōbō Abe, japoniar eleberrigile eta antzerkigilea (h. 1993).
 Eduardo Paolozzi, eskoziar eskultorea, Pop-art delakoaren aitzindarietako bat (h. 2005).
 1926 - Gonzalo Cerezo Barredo, asturiar kazetaria, poltikaria eta idazlea (h. 2020).
 1928 - Arthur Dion Hanna, Bahametako gobernadore orokorra (h. 2021).
 1930 -
 Antony Armstrong-Jones, lehen Snowdoneko Kondea, britainiar argazkilari eta zinemagilea, Margarita printzesaren senarra (h. 2017).
 Stanley Lloyd Miller, estatubatuar kimikaria (h. 2007).
 1931 - Mady Mesplé, frantziar opera-abeslaria, sopranoa (h. 2020).
 1932 - Momoko Kōchi, japoniar aktorea (h. 1998).
 1934 - Willard Scott, estatubatuar aktore, umorista eta pailazoa (h. 2021).
 1936 -
 Loren Acton, estatubatuar fisikari, astronauta eta irakaslea.
 Georges Perec, frantziar idazlea (h. 1982).
 1938 -
 David Baltimore, estatubatuar biologoa, 1975eko Medikuntzako Nobel Saria.
 Albert Fert, frantziar fisikaria, 2007ko Fisikako Nobel Saria.
 1940 -
 Rudi Dutschke, alemaniar soziologo eta ekintzaile ezkertiarra (h. 1979).
 Hannah Wilke, estatubatuar margolari, eskultore, argazkilari, bideoartista, performancelaria eta irakaslea (h. 1993).
 1943 -
 Bob Avakian, estatubatuar politikaria, Ameriketako Estatu Batuetako Alderdi Komunista Iraultzaileko presidentea.
 Carolyn Carlson, estatubatuar koreografo eta dantzaria.
 Elisa Serna, espainiar kantautorea, protesta abestiak egiten zituena (h. 2018).
 1944 - Michael Rosbash, estatubatuar genetikalari eta kronobiologoa, 2017ko Medikuntzako Nobel Saria.
 1945 -
 Gerta Keller, estatubatuar paleontologoa.
 Arthur Lee, estatubatuar abeslaria, Love taldeko kidea (h. 2006).
 1946 - Daniel Goleman, estatubatuar psikologo eta idazlea, Emotional Intelligence liburuaren egilea.
 1952 - William Boyd, eskoziar eleberri eta gidoigilea.
 1953 - Jean-Dominique Senard, automobilaren industria alorreko frantziar enpresaburua.
 1957 - Mark Richards, australiar surflari ohia.
 1958 - Rik Mayall, ingeles aktore, idazle eta umorista (h. 2014).
 1959 - Tom Lehman, estatubatuar golfaria.
 1960 -
 Ivan Lendl, txekoslovakiar-estatubatuar tenislari ohia, historiako hoberenetakoa.
 María Victoria Lareu, espainiar ikertzailea, unibertsitateko irakaslea eta Galiziako auzitegiko medikua.
 Kazuo Ozaki, japoniar futbolari ohia.
 1964 - Bret Easton Ellis, estatubatuar idazlea.
 1967 - Muhsin Al-Ramli, irakiar idazle, poeta, hispanista eta itzultzailea da, arabieraz eta gaztelaniaz idazten duena.
 1970 - Rachel Weisz, ingeles aktorea.
 1972 - Nathalie Poza, espainiar antzezlea.
 1973 - Álex O'Dogherty, espainiar aktore eta umorista.
 1974 -
 Jenna Fischer, estatubatuar aktorea.
 Francisco Vázquez, espainiar saskibaloi jokalaria.
 1977 - Ronan O'Gara, irlandar errugbilaria.
 1980 - Laura Prepon, estatubatuar aktorea.
 1984 - Morena, maltar abeslaria.
 1987 - Eleni Foureira, greziar pop abeslari eta diseinatzailea.
 1988 - Valentina Shevchenko, perutar-kirgizistandar arte martzial mistoetako borrokalaria .
 1989 - Diana Gómez, kataluniar aktorea.
 1991 - Quenten Martinus, curaçaotar futbolaria.
 1992 - Bel Powley, ingeles aktorea.
 1996 -
 Giuliana Gavilán, aegentinar eskubaloi jokalaria.
 Manel Navarro, kataluniar abeslari, gitarra-jole eta konpositorea.
 1997 - Bad Gyal, kataluniar abeslaria.
 1998 - Amanda Gorman, estatubatuar poeta eta aktibista.

Heriotzak

Euskal Herria 
 1818 - Joaquin Martinez de Zuñiga, nafar elizgizon eta historialaria, Manilan (j. 1760).
 1843 - Joseph Basterretxe, lapurtar politikaria (j. 1800).
 1904 - Jean León Bastres, Belokeko monasterio beneditarren sortzailea (j. 1832).
 1937 - Ignacio Díaz Olano, euskal herritar margolaria (j. 1860).
 1939 - Federico Moyúa, bizkaitar politikaria, Bilboko alkatea (j. 1873).
 1944 - Maria Soledad Moral Santa Cruz, bizkaitar arrain saltzaile, "sardinera", eta ekintzailea (j. 1882).
 1951 - Bonifacio Iraizoz Untziti, nafar organo-jotzaile eta musikagilea (j. 1883).
 1985 - Carlos Diaz Arkotxa, bizkaitar militarra eta Ertzaintzako buruzagia, ETAk eraila (j. 1932).
 2004 - Maria Juana Gesalaga, gipuzkoar errepresaliatu politikoa izan zen Ravensbrückeko kontzentrazio-esparruan (j. 1907).
 2008 - Isaías Carrasco, PSE-EEko gipuzkoar zinegotzia, ETAk eraila (j. 1966).
 2011 - Jose Antonio Altuna Aizpurua, Usurbilgo alkatea.
 2023 - José Ramón Iruskieta, bizkaitar futbolaria (j. 1939).

Mundua 
 K. a. 322 - Aristoteles, greziar filosofoa (j. K. a. 384).
 161 - Antonino Pio erromatar enperadorea (j. 86).
 203an, kristau izateagatik hiltzera kondenatuak:
 Felizitas Kartagokoa, Santa Felizitas, martiri eta santu kristaua.
 Perpetua Kartagokoa, Santa Perpetua, martiri eta santu kristaua.
 1111 - Bohemundo I.a Antiokiakoa, Tarantoko printzea eta Antiokiako printzea (j. c. 1054).
 1274 - Tomas Akinokoa, filosofo, teologo eta santu kristaua (j. 1225 inguru).
 1517 - María Aragoikoa, Portugalgo erregina (j. 1482).
 1657 - Balthasar van der Ast, herbeheretar margolaria (j. 1593/1594).
 1724 - Inozentzio XIII.a, Aita santua (j. 1655).
 1834 - Manuel Freyre, espainiar militarra (j. 1765).
 1875 - John Edward Gray, ingeles zoologo, naturalista eta mikologoa (j. 1800).
 1891 - Fran Miklošič, esloveniar hizkuntzalaria (j. 1813).
 1897 - Harriet Jacobs, estatubatuar abolizionista eta idazlea (j. 1813).
 1908 - Manuel Curros Enríquez, galiziar idazlea (j. 1851).
 1911 - Antonio Fogazzaro, italiar idazlea (j. 1842).
 1921 - Aleksandr Dutov, errusiar militar kontrairaultzailea, Orenburgeko kosakoen buruzagia.
 1925 - Georgi Lvov, errusiar estadista, Errusiako behin-behineko Gobernuaren burua (j. 1861).
 1931 -
 Theo van Doesburg, herbeheretar margolari, olerkari eta arkitektoa (j. 1883).
 Akseli Gallen-Kallela, finlandiar margolaria (j. 1865).
 1932 - Aristide Briand, frantziar politikaria, 1926ko Bakearen Nobel Saria (j. 1862).
 1937 - Tomás Ó Criomhthain, irlandar idazlea (j. 1856).
 1939 - Adelheid Popp, austriar kazetari eta politikaria, feminista eta sozialista (j. 1869).
 1942 - Lucy Parsons, estatubatuar anarkista komunista eta langile buruzagi erradikala (j. 1853).
 1945 - Albrecht Penck, alemaniar geografoa (j. 1858).
 1948 - Ossi Oswalda, alemaniar antzezlea (j. 1899).
 1954 - Otto Diels, alemaniar biokimikaria, 1950eko Kimikako Nobel Saria (j. 1876).
 1957 - Wyndham Lewis, ingeles idazle, margolari eta kritikaria (j. 1882).
 1959 - Arthur Pigou, britainiar ekonomialaria, XX. mendearen lehen erdiko ekonomialaririk handienetakoa (j. 1877).
 1965 - Louise Mountbatten, Suediako erregina ezkontidea (j. 1889).
 1966 - Hayganuş Mark, armeniar idazlea, poeta, iritzi-kazetaria eta pertsona publikoa (j. 1885).
 1968 - Lina Stern, erruso-sobietar zientzialaria, Genevako Unibertsitatean irakasle titulua jaso zuen lehen emakumea (j. 1878).
 1972 - Otto Griebel, alemaniar margolaria (j. 1895).
 1975 - Mikhail Mikhailovitx Bajtin, errusiar literatura-kritikaria (j. 1895).
 1980 - Abílio Augusto Vaz das Neves, portugaldar apezpikua (j. 1894).
 1982 - Ida Barney, estatubatuar astronomoa, 150.000 izarren neurketa astrometrikoak egin zituelako ezaguna (j. 1886).
 1983 - Igor Markevitx, ukrainar musikagilea eta zuzendaria (j. 1912).
 1984 - Helena Cortesina, dantzaria, kupletista,aktorea eta Espainiako lehen emakume zinema-zuzendarietako bat (j. 1903).
 1986 - Luisa Esteso, espainiar aktore komikoa, vedette, kupletista eta enpresaburua (j. 1906).
 1990 - Carl Alvar Wirtanen, estatubatuar astronomoa (j. 1910).
 1995 - Paul-Émile Victor, frantziar esploratzailea eta etnologoa (j. 1907).
 1997 - Edward Mills Purcell, estatubatuar fisikaria, 1952ko Fisikako Nobel Saria (j. 1912).
 1998 - Leonie Rysanek, austriar sopranoa (j. 1926).
 1999 -
 Else Granheim, norvegiar liburuzaina (j. 1926).
 Stanley Kubrick, estatubatuar zinema zuzendari, argazkigile, gidoilari eta ekoizlea, XX. mendeko zuzendari eraginkorrenetakoa (j. 1928).
 2000 - Hirokazu Ninomiya, japoniar futbolaria (j. 1917).
 2006 - Ali Farka Toure, maliar abeslari eta gitarra-jotzailea (j. 1939).
 2008 - Luisa Isabel Álvarez de Toledo, espainiar aristokrata, idazle eta historialaria (j. 1936).
 2012 - Félicien Marceau, frantziar antzerkigilea idazlea (j. 1913).
 2017 - Hans Georg Dehmelt, alemaniar-estatubatuar fisikaria, 1989ko Fisikako Nobel Saria (j. 1922).
 2018 - Reynaldo Benito Bignone, Argentinako diktaduraren de facto-ko presidentea eta gizateriaren kontrako krimen egilea (j. 1928).
 2021 - Andreana Družina, esloveniar eta jugoslaviar partisano, Jugoslaviako Herriaren Heroi izendatua (j. 1920).
 2022 - Muhammad Rafiq Tarar, Pakistango presidentea (j. 1929).
 2023 - Patricia McCormick, estatubatuar jauzilaria (j. 1930).

Jaiak eta urteurrenak 
 Sehaska egutegiko izendegia: Manex/Manez eta Uzuri.

Kanpo estekak 

Martxoaren 6 | Urteko egutegi | Martxoaren 8