Jakue I.a Aragoikoa

Jakue I.a Aragoikoa (Montpellier, 1208ko otsailaren 2a - Alzira, 1276ko uztailaren 27a), Jakue Konkistatzailea (; ; ; ) ere deitua, 1213-1276 bitartean Aragoiko errege eta Bartzelonako kondea izan zen. Balear uharteak konkistatu zituen eta Valentzia hartu zuen; Hogei urtez borrokatu zuen Murtzian mairuekin. Legedi berria ezarri zuen 1247an. Gudarostearen antolatzaile ona izan zen.

Biografia 
Gurasoak Petri II.a Aragoikoa eta Maria Montpellierrekoa izan zituen.
Balear Uharteetako uharteak konkistatu zituen eta Valentzia hartu zuen; Legedi berria ezarri zuen 1247an. Gudarostearen antolatzaile ona izan zen.

Bere erreinaldi luzean Aragoiko Erresuma alde guztietara hedatu zen: hegoaldera Valentziako Erresuman, iparraldera Languedocen eta ekialdera Balear Uharteetan. Luis IX.a Frantziakoarekin ituna sinatu ondoren, Bartzelonako konderria sartu zuen bere koroan, de iure Frantziako koroapean zegoelako. Andaluziako errekonkistan Fernando III.a Gaztelakoak egin zuen bezalako ahalegina egin zuen Jakuek Levanten.

Legegile moduan, Libre del Consulat de Mar sortu zuen Mediterraneoan merkataritza kontrolatzeko. Era berean katalanezko literatura bultzatu zuen eta Llibre dels fets sasi-autobiografia idatzi zuen.

Ezkontzak eta seme-alabak 
1221ean Alfontso VIII.a Gaztelakoaren alaba Leonorrekin ezkondu zen. Ezkontza ez-legitimotzat hartu zenez, izandako seme bakarra sasikoa izan zen:
 Alfontso (1229–1260), Bigorreko kondesa Konstantziarekin ezkondu zena.

1235ean Andres II.a Hungariakoaren alaba Violantekin ezkondu eta seme-alaba asko izan zituzten:
 Violant, (1236–1301), Alfontso X.a Gaztelakoarekin ezkondu zena
 Konstantzia (1239–1269), Joanes Manuel Villenakoarekin ezkondu zena
 Petri (1240–1285), ondorengoa Aragoi, Katalunia eta Valentzian
 Jakue (1243–1311), ondorengoa Balear Uharteetan eta Languedocen
 Fernando (1245–1250)
 Antsa (1246–1251)
 Elisabet (1247–1271), Filipe III.a Frantziakoarekin ezkondu zena.
 Maria (1248–1267), moja
 Antso (1250–1279), Toledoko artzapezpikua
 Leonor (1251–)

Hirugarrenez Teresa Gil Bidaurrekoa nafarrarekin ezkondu zen, baina ez publiko eta ofizialki. Seme bi izan zituzten:
 Jakue (c.1255–1285), Jéricako jauna
 Petri (1259–1318), Ayerbeko jauna

Zenbait maitale ere izan zituen:
 Blanka Antillongoa:
 Fernando Santxez (1240–1275), Castroko baroia
 Berengaria Fernandez:
 Pedro Fernandez, Híjarko baroia
 Elvira Sarroca:
 Jakue Sarroca (1248), Huescako artzapezpikua

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Montpelliertarrak
Aragoiko errege-erreginak
Katalanezko idazleak
Bartzelonako kondeak
Cerdanyako kondeak