Joaquín Turina

Joaquín Turina Pérez (Sevilla, 1882ko abenduaren 9a - Madrid, 1949ko urtarrilaren 14a) espainiar piano-jotzaile eta musikagilea izan zen. Bere lanetan, Andaluziako hizkuntza harmonikoa eta erritmikoa eta orkestrazio inpresionista uztartu zituen.

Bizitza 
Sevillan piano, Enrique Rodríguezekin, eta harmonia, Evaristo García Torresekin, ikasi zuen. 1897. urtean piano-jotzaile gisa aurkezpena egin zuen Sevillan, eta berebiziko arrakasta lortu zuen. Geroago, 1902tik aurrera, Falla ezagutu zuen Madrilen, eta piano-ikasketak egiten jarraitu zuen Madrilgo kontserbatorioan, José Tragó pianistarekin. 1905ean, Parisera joan zen. Bertako Schola Cantorumen Moritz Moszkowsky eta Vincent d'Indyren ikasle izan zen. Parisen Ravel eta Debussy ezagutu zituen eta Isaac Albeniz eta Manuel de Fallaren adiskide bihurtu zen. 1907tik goiti, Albenizen eraginez, bere musikari beste norabide bat eman zion, espainiar folklorean oinarria hartuz. Urte haietan piano-kontzertu ugari eman zituen Espainian eta beste herrialde batzuetan.

1913an Espainiara itzuli eta Madrilen kokatu zen. 1914an, piano-jotzaile gisa aritu zen Madrilgo Boskotean. Piano-jotzaile, orkestra-zuzendari eta musika-kritikari aritu zen. 1926. urtean, Musika Sari Nazionala irabazi zuen. 1931n Madrilgo kontserbatorioko konposizio-katedradun izendatu zuten. Madrilgo Goi Kontserbatorioko konposizio katedraduna izan zen eta, 1939tik, Musikako Komisario Nagusia. Espainiako Orkestra Nazionaleko sortzailea izan zen. Musika-molde gehienak landu zituen, espainiar nazionalismoan oinarritua.

Musika-lanak

Opera eta zarzuelak 
 Margot, opus 11 (1914)
 Navidad, opus 16 (1916)
 La adúltera penitente, opus 18a (1917)
 Jardín de Oriente, opus 25 (1922-23)
 La Anunciación, opus 27 (1923)

Orkestrarako lanak 
 Marcha militar (1911)
 La procesión del Rocío, opus 9 (1912)
 Evangelio, opus 12 (1914-15)
 Navidad, opus 16 (1916)
 Danzas fantásticas, opus 22 (1919)
 Sinfonía sevillana, opus 23 (1920)
 La oración del torero, opus 34 (1926)
 Canto a Sevilla, opus 37, orkestra eta ahotserako (1926)
 Ritmos, opus 43 (1927-28)
 Cinco danzas gitanas, opus 55 (1930-31)
 Rapsodia sinfónica, opus 66, hari orkestrarako (1931)
 El castillo de Almodóvar, opus 65 (1933)
 Sinfonía del mar (bukatugabea)

Ganbera-musika 
 Quinteto en sol menor, opus 1, piano eta hari laukoterako (1907)
 Cuarteto nº 1 en re menor «De la Guitarra», opus 4, hari laukoterako (1910)
 Escena andaluza, opus 7, biola, piano eta hari laukoterako (1911?)
 El poema de una sanluqueña, opus 28, biolin eta pianorako (1923)
 Sonata nº 1 en re, opus 51, biolin eta pianorako (1929)

Pianorako lanak 
Oso ugariak. Besteak beste:
 Sevilla, opus 2 (1908)
 Danzas fantásticas, opus 22 (1919)
 Sanlúcar de Barrameda, opus 24 (1921)
 Cuentos de España (2. saila), opus 47 (1928-29?)
 Cinco danzas gitanas (1. saila), opus 55 (1929-30)
 Saeta, en forma de Salve, opus 60 piano eta ahotserako (1930)
 Rincones de Sanlúcar, opus 78 (1933)
 Concierto sin orquesta, opus 88 (1935)
 Por las calles de Sevilla, opus 96 (1943)
 Fantasía del reloj, opus 94 (1942-43)

Gitarrarako lanak 
 Sevillana, opus 29 (1923)
 Fandanguillo, opus 36 (1925)
 Ráfaga, opus 53 (1929)
 Sonata en re menor, opus 61 (1930)
 Homenaje a Tárrega, opus 69 (1932)

Zinemarako musika 
Jesús García Leozekin elkarlanean:
 El Abanderado (1943)
 Eugenia de Montijo (1944)
 Luis Candelas (1946-47)

Idazlanak 
 Enciclopedia abreviada de música, Madrid, 1917
 Tratado de composición musical, Madrid, 1942-1948

Erreferentziak

Kanpo-loturak 
  Joaquinturina.com
  Joaquín Turina El Poder de la Palabra.
  Joaquín Turina (1882 - 1949) Pianosociety.com

Sevillarrak
Espainiako musikagileak
Opera egileak
Espainiako piano-jotzaileak
Musika kritikariak
San Fernandoko Arte Ederren Errege Akademiaren akademikoak
Madrilen hildakoak