Maddi Pelot

Maddi Pelot (Talença, Okzitania, 1947ko apirilaren 12a - Miarritze, 2016ko urriaren 6a) euskal idazlea eta Maiatz literatur aldizkariko sortzaileetarik bat izan zen. Zientzia fikzioa euskaraz jorratzen aitzindaria izateagatik da ezaguna.

Bizitza 
1947ko apirilaren 12an jaio zen Bordele ondoko Talençan. Biarritzen bizi zen.

Ikasketa klasikoak egin zituen, frantsesa, latina eta greziera. Gramatikako agregazioa pasa zuen eta Biarritzeko kolegio batean gai horiek irakasten zituen. Ikastaroak ere eman zituen Baionako euskal unibertsitatean. 23 urterekin ikasi zuen euskara.

Maiatz taldean hastapenetik aritu zen eta literatura aldizkariaren sorreran parte hartu zuen. Ipuin futuristak egiten aitzindarietakoa da euskaraz. Gure Irratiaren lehen urteetan fikzio emankizun asko kudeatu zituen, Isaac Asimoven lanetatik hartutako testuekin eta batez ere Richard Wagnerren opera ezagun batzuk antzeztuz. Harremanetan egon zen Joseba Sarrionandiarekin kartzelan zelarik, baita Txomin Peillenekin ere.

Hiztegigintzan Euskararen Erakunde Publikoak (EEP) bideratutako Nola erran hiztegian frantsesezko adibideen gainbegiratzaile gisa aritu zen.

Musikazalea zen. Atsegin zituen musika klasikoa, seriala, modernoa, opera eta herri anitzetako folk musika, bereziki Indiakoa. Egunero yoga egiten zuen eta hinduismoan interesa zuen.

Seme bat adoptatu zuen eta geroztik ez zuen beste idazkirik argitaratu. Bizitza diskretua izan zuen, ez zen publikoki agertzen. Itxaro Bordak Emakumeak idazle antologia egin zuenean, ez zuen bertan agertu nahi izan.

2016ko urriaren 6an hil zen Biarritzen, minbiziaren ondorioz.

2019ko martxoaren 16an omenaldia egin zitzaion Baionako Zizpa gaztetxean.

Lanak 
Maddi Pelotek narrazioa eta poesia landu zituen ororen buru, baina saiakera ere ez zuen alde batera utzi. Bere obren gehiengo zabala 80ko hamarkadan zehar argitaratu zuen, nahiz eta lehenagotik ibili idazten. Zortzi narrazio eta hamar olerki argitaratu zituen Maiatz aldizkarian. Horrez gain, bi ipuin-bilduma eta hinduismoari buruzko saiakera liburu bat ere argitaratu zituen.

Bere narrazioetako idazkerari dagokionez, azpimarragarria da hizkuntza ipuinaren testuinguru futuristara moldatzeko saiakera: hitz berri franko sortu zituen greziar erroak baliatuz, eta perpaus anitzetan aditza elipsian ezartzen zuen, erritmo bizkor eta mintzaira zehatz bat lortuz. Bi ezaugarri hauek Maddiren idazkera zientzia eta teknologia arloko testuetakora hurbiltzen dute, haren fikzioari kutsu zientifiko bat emanez.

Bibliografia 
2019an Baionan egindako omenaldiarekin batera Maiatz argitaletxeak idazlearen lanen bilduma argitaratu zuen: Mayi Pelot, olerki, ipuin eta eleberriak.

Narrazioa

Aldizkarian 

 Miren (1984, Maiatz). Maiatz aldizkariaren 1. zenbakian argitaratua. 1985ean Biharko oroitzapenak ipuin liburuan berriz argitaratu zuen.
 Gutuna Josebari (1984ko apirila, Maiatz). Maiatz aldizkariaren 5. zenbakian argitaratua.
 Telelabirintoa (1984ko apirila, Maiatz). Maiatz aldizkariaren 5. zenbakian argitaratutako narrazio luzea. 1985ean Biharko oroitzapenak ipuin liburuan berriz argitaratu zuen.
 Amarauna 2 eta 3 (1985, Maiatz). Maiatz aldizkariaren 9. zenbakian argitaratua.
 Aire (1985, Maiatz). Maiatz aldizkariaren 10. zenbakian argitaratua.
 Aireontzi fantasma (1986, Maiatz). Maiatz aldizkariaren 12. zenbakian argitaratua.
 Izarren belarriak (1988, Maiatz). Maiatz aldizkariaren 16. zenbakian argitaratua.
 Pausa leku (1989, Maiatz). Maiatz aldizkariaren 17. zenbakian argitaratua.

Liburu gisa 

 Biharko oroitzapenak (1985eko urria, Maiatz). Uhargi sailean argitaratutako ipuin bilduma.
 Teleamarauna (1987, Maiatz). Uhargi sailean argitaratutako eleberri laburra.
 olerki,ipuin eta eleberriak (2019eko martxoa, Maiatz). Hainbat lanen bilduma.

Saiakera 
 Hinduismoa, monoteismoa mila aurpegiduna (1992, Maiatz)

Poesia 
Hainbat olerki ere argitaratu zituen, ia denak Maiatz aldizkarian.

 Semeak (1982, Maiatz 2. zenbakian)
 Eden (1982, Maiatz 3. zenbakian)
 Josebari (1985, Maiatz 9. zenbakian)

 Eden (1986, Plazara 5. zenbakian)
 Urriko neskari (1986, Maiatz 11. zenbakian)
 Gureak (1987, Maiatz 13. zenbakian)
 Nesken ebaslea (1987, Maiatz 14. zenbakian)
 Neska hori (1988, Maiatz 15. zenbakian)
 Erleen eztiaz (1989, Maiatz 18. zenbakian)
 Helikoki (1989, Maiatz 18. zenbakian)
 Jin joan (1990, Maiatz 19. zenbakian)

Erreferentziak

Ikus, gainera 
 Ipar Euskal Herriko idazleak
 Itxaro Borda
 Luzien Etxezaharreta
 Maiatz

Kanpo estekak 
  Mayi Pelot literaturaren zubitegian
 Itxaro Bordak 1985ean Biharko oroitzapenak liburuaren harira Argia astekarirako egindako elkarrizketa
 Itxaro Borda eta Josu Landak 1986an Biharko oroitzapenak liburuaren harira Susa aldizkarirako egindako elkarrizketa
 Biharko oroitzapenak ipuin bilduma osorik
 Argitaratutako poesia guztiak Bertso eta olerkien hemerotekan

Okzitaniako idazleak
Euskal idazleak
Lapurdiko idazleak
Biarriztarrak
Euskal Herriko irakasleak
Emakume idazleak
Zientzia-fikziozko idazleak
Zientzia fikziozko literatura euskaraz
Maddi Peloten liburuak