Kopa (edalontzia)

Kopa, baso zangodun edo godalet zangodun edalontzi mota bat da, oinduna. Hedaduraz, kopa batean sartzen den isurkari kantitateari ere kopa deitzen zaio (adibidez, kopa bat ardo edan), edukiera-neurri ofiziala ez izan arren.

Historia 
Nahiz eta garagardoa edateko lehen ontziak (ardoaren aurrekoak) pitxer motakoak, K.a. 3000 urte inguruan agertzen dira, K.a. II. milurtekora arte ez dira kopak berez agertzen.

Antzinako Egiptoko gonbidatuei ardo-kopak eskaintzen zitzaizkien, hainbat forma eta material izan zitzaketenak, hala nola kubo bakuna, kristalezko kopa sofistikatuak, zeramika, brontzea, letoia eta baita zilarra ere (Genesiaren arabera, 44:2, 5 Joserek zilarrezko kopa bat zuen: eta nire kopa, zilarrezko kopa). Aukera gutxien zutenek buztinezko kopak erabiltzen zituzten. Normala zen ospakizunen edo oturuntzen hasieran kopak eskaintzea, eta bazkarian ere edaten zen (Genesia 43:34 Haiek edan eta poztu egin ziren beren konpainian).

Brontze Osoko Bilkuran, kultura armatuak (Espainiako hego-ekialdean) buztin egosidun kopak egin zituen. Zibilizazio horren fase aurreratuko hileta-ostilamenduen objektu bereizgarriak dira.

Mendebaldeko bilakaera

Egurrezko edo brontzezko ontzietatik harago, Erromatarrak eta fenizioak kopa bakarra erabiltzen zuten familia osoarentzat, eta mahaiaren erdian jartzen zuten denek erabiltzeko. Garestia zenez, familia aberatsek baino ezin zuten bat baimendu, luxuzkoa eta oso astuna normalean.

Errenazimenduan, material berriak zituzten diseinu ikusgarriak agertu ziren; eta XVIII. mendetik aurrera, beirak kristal distiratsuagoa eta malguagoa zuen.

Dastalekuak

1977an dastalekuak ziurtatu ziren. Forma, kristalaren lodiera eta koparen kolorea erabakigarriak dira ardoa dastatzeko orduan eta dastatzaileak edariari buruz duen pertzepzioan.

Protokolozko mahai batean kopak antolatzea

Ohiko protokolo-arauekin, leku batetik bestera alda daitezkeen arren, ardo beltzaren kopak uraren kopen eskuinean daude. Ardo zuriaren eta cavaren kopak ardo beltzaren kopen eskuinaldean daude. Ardoa ez da koparen heren bat baino gehiago bete behar.

Kopa motak 

 Baloi-kopa
 Txirula-kopa
 Tulipan kopa
 Ostalaritzako kopa
 Jerez kopa

Mitoak eta superstizioak 
Erdi Aroan, uste zuten nahikoa zela kopa bat edatea kornio bakarreko adarrekin, edozein pozoiak eragindako kalteetatik askatzeko.

Kopa ospetsuena Santu Beroarena (edo Santo grial) izango da, Jesusek Azken Afarian erabiltzen duen kopa mitikoa, eta naturaz gaindiko botereak ematen zaizkio, hala nola gaixotasunak edo betiko bizitza sendatzea.

Kanpo-estekak 

Ontziak
Sukalderako tresnak
Baxera