Bernagorri arrunt

Bernagorri arrunta (Tringa totanus) Scolopacidae familiako hegazti zangaluzea da, Eurasiako eskualde epeletan bizi dena. Euskal Herrian neguko pasean ikusten da.

Deskribapena 
Hegazti limikola ertaina da, 24-27cm arteko luzera eta 47-53 cm arteko hego-zabalera ditu. Kolore arre-grisa du eta ugalketa garaian marroi kolore biziagoa hartzen du, sabelaldea beti ere argiagoa da. Ipurtaldea zuria du. Dena dela gorputz osoan orbain txiki ilunen lerroak ikusten dira. Hanka gorri-laranja biziak ditu, hortik bere euskarazko izena. Moko zorrotza ere gorria du baina iluntzen doa muturrean.

Hegan ari denean hegoen ertzean marra zuri zabal bat azaltzen zaio. Buztana abaniko gisa zabaltzen du.

Habitata 
Kostaldeko eta barnealdeko hezegunetan ikusten da, beti ere landaretza ugaria baldin badago. Padurak, aintzirak, gatzagak okupatzen ditu eta ubide artifizialetan ere agertzen da.

Elikadura 
Ornogabe akuatikoak jaten ditu, moluskuak, krustazeoak eta poliketoak gehienbat. Tarteka landare jatorriko elikagaiak ere jaten ditu dieta osatzeko.

Ugalketa 
Apirila eta uztaila artean izaten du ugaltzeko garaia. Dentsitate handiko koloniak eratzen ditu, habiak elkarren ondoan ezarriz. Lurrean egiten du habia, landare artean ezkutatuta eta belarrez estaltzen du. 3-5 arrautza jartzen ditu, krema edo arre kolore finekoak eta orbain ilun asko dituztenak. 25 egunetan zehar txitatzen ditu eta txitak jaiotzen direnean 25-35 egun behar dituzte erabat garatzeko.

Taxonomia 
Carl von Linneok deskribatu zuen 1758 urtean, bere Systema naturae liburuan. Sei azpiespezie ezagutzen dira:
 Tringa totanus craggi (Hale, 1971), Txinako ipar-mendebaldean bizi da.
 Tringa totanus eurhina (Oberholser, 1900), Tajikistan, India iparraldean eta Tibeten bizi da.
 Tringa totanus robusta (Schioler, 1919), Islandian eta Faroetan bizi da.
 Tringa totanus terrignotae (Meinertzhagen & Meinertzhagen, A., 1926), Mantxurian eta Txina ekialdean bizi da.
 Tringa totanus totanus (Linnaeus, 1758), Europan bizi da.
 Tringa totanus ussuriensis (Buturlin, 1934), Siberia hegoaldean, Mongolian eta Ekialdeko Asian bizi da.

Iruditegia

Erreferentziak 

Scolopacidae
Euskal Herriko hegaztiak
1758. urtean deskribatutako taxoiak
Lineok deskribatutako taxoiak