Dakota eraikina

Dakota eraikina (ingelesez The Dakota, Dakota Apartments edo Dakota Building) New York hiriko Manhattan barrutian dagoen eraikina da, Central Park parkearen mendebaldean, berez 72. kalearen ipar-mendebaldeko iskina eta Central Park West etorbidearen artean kokatzen den etxebizitza edo apartamentu multzo bat da.

Izena 
Usadioaren arabera, Dakota izena, etxea eraiki zen garaian Manhattango eremu honetan kasik etxebizitzarik ez zegoenez eta uhartearen hegoaldeko hirigunetik urruti zegoenez, kasik Dakota estatua bezain urruti zegoela herri esaeraretik omen dator, alegia, euskarazko "zakurraren ipurdian" esaeraren parekidea. Gaur egun ordea, Manhattan barrutia nahiz New York hiriaren bihotzean dago.

Historia 
1880ko urriaren 25a eta 1884ko urriaren 27aren artean eraiki zen.

Henry Janeway Hardenbergh arkitekto etxea kontratatu zen Singer Sewing Machina Company erakundeko Edward Clark zuzendariarentzat diseinua gauzatzeko. Arkitekto etxe honek berak ere Plaza Hotela eraiki zuen.

Eraikin hau John Lennon musikariaren bizileku eta heriotza lekua izateagatik oso ospetsu bilakatu zen, musikari hau 1980ko abenduaren 8an bertan erail baitzuten. Bestalde aurretik 1967an eraikin honetan Roman Polanski zuzendariaren Rosemary's Baby beldurrezko filma ospetsua filmatu zen.

Eraikinean bizilekua duen jende ospetsua 
Dakota eraikinean bizi izan den jende ospetsuetako batzuk hauek izan dira:
 Lauren Bacall aktorea.
 Leonard Bernstein konposatzailea eta orkestra zuzendaria.
 F. Ambrose Clark kirolaria, jatorrizko eraikitzailearen biloba ere bazen.
 Bob Crewe abestien idazlea eta ekoizlea.
 José Ferrer aktorea.
 Roberta Flack abeslaria.
 Charles Henri Ford idazlea.
 Judy Garland aktorea.
 Steve Guttenberg aktorea.
 Judy Holliday aktorea.
 Boris Karloff aktorea.
 John Lennon musikari eta abeslaria, eraikin honetan atarian eraila.
 Ian McDonald musikaria.
 Rudolf Nuréyev dantzaria.
 Robert Ryan aktorea.
 Jason Robards aktorea.
 Zachary Scout aktorea.
 Carson McCullers idazlea.

Ikus gainera 
 John Lennonen hilketa
 55 Central Park West edo Ghostsbusters eraikina

Iruditegia

Kanpo estekak 
 Dakota eraikina Google Maps webgunean ikusgai 
 Dakota eraikineko gaur egungo argazkiak 
 Dakota eraikinaren argibide zehatza 

Manhattango eraikinak
1884an amaitutako eraikinak
Upper West Side
Manhattango Mugarri Historiko Nazionalak
New Yorkeko apartamentu eraikinak
Manhattango kondominio eta eraikin kooperatibak
New Yorkeko Eraikin Zerrendatuak Manhattanen