Nikita Khrustxov

Nikita Sergeievitx Khrustxov (,  ahoskatua; Kalinovka, Ukraina, 1894ko apirilaren 15agreg./apirilaren 3ajul. – Mosku, 1971ko irailaren 11) sobietar estatu-politikaria izan zen, Sobietar Batasunean agindu zuena Gerra Hotzaren garaian. Iosif Stalinen ondorengoa, Sobietar Batasuneko Alderdi Komunistaren idazkari nagusia izan zen 1953 eta 1964 bitartean, eta Ministro Kontseiluko burua 1958tik 1964 arte. Alderdikideek 1964an boteretik kendu zuten eta haren ordez Leonid Brezhnev jarri.

Bizitza 
1918an Sobietar Batasuneko Alderdi Komunistan sartu zen, eta Batzorde Nagusiko kide izendatu zuten 1934an. Ukrainako Alderdi Sozialistako buru izan zen. Stalinek Politburora eraman zuen Ukrainako abertzaleen aurka egindako lanagatik.

Bigarren Mundu Gerra 
Bigarren Mundu Gerran, Molotov-Ribbentrop itunaren ondorioz, Alemania naziak eta Sobiet Batasunak Polonia zatikatu zutenean, Khrustxovek parte aktiboa izan zuen sobietarren esku erori ziren eskualde batzuk Ukrainan integratzeko ahaleginean.

Geroago, Alemaniak Sobiet Batasuna inbaditu zuenean, alderdi komunistaren izeneko komisario lanak egin zituen Khrustovek fronteko zenbait puntu garrantzitsutan, hala nola 1941eko Kieveko defentsan, 1942ko Kharkoveko erasoan (sobietarrentzat porrotak biak), eta Stalingradeko Guduan (hura, ordea, garaipen handia izan zen).

Gerran, Leonid semea galdu zuen, aireko armadako pilotu zela. Heriotza misteriotsua suertatu zen, ez baitzen aurkitu ez gorpurik ez hegazkinik. Zurrumurrua izan zen urteetan, ihes egin zuela Leonid Khrustxovek alemanen aldera, eta geroago atxilotu zutenean, Stalinen aginduz exekutatu zutela, Nikita aitaren erreguei muzin eginez. Istorioa zurrumurruen esparruan geratu da, baieztapenik gabe.

Stalinen heriotza eta boterera iristea 
Gerraren ondoren, Stalin 1953ko martxoan hil zen, eta irailean bilakatu zen Khrustxov Alderdi Komunistako idazkari nagusi. Hiru urte behar izan zituen, ordea, Sobietar Batasuneko botere guztia bereganatzeko. Lavrenti Beria, Georgi Malenkov eta Viatxeslav Molotov izan zituen aurkari nagusi botere leia horretan. 1957rako ez zuen aurkari politiko garrantzitsurik alderdiaren barruan, eta ondorengo urteetan ez zuen inolako oztoporik eduki bere politika aurrera eramateko.

Hartutako lehenetariko neurri bat, Stalinen gorpua Moskuko Plaza Gorrian dagoen mausoleotik kentzea izan zen. Hau bertan jarri zuten bere heriotzaren ondoren, Leninen gorpuaren aldamenean. Keinu hori hurrengo urteetan Khrustxov berak bultzatu zituen desestalinizazioaren eta erreformen ikur bihurtu zen. Hala ere, Khrustxoven agintaldian gertatu ziren Gerra Hotzeko unerik tirabiratsuenak, hala nola Kubako misilen krisia.

Khrustxov eta desestalinizazioa 
Khrustxov berak bultzatu zituen desestalinizazioaren ondorioz, aldaketa eta krisi sakonak sorrarazi zituen COMECONeko, Sobietar Batasuneko herrialde aliatuetan. 1956ko hitzaldi sekretuan hurrengoa adierazi zuen:

1959an New Yorken emandako hitzaldian, distentsioa proposatu zion AEBri:

Botere galera 
1964an, SBAKak agintetik kendu eta Leonid Brezhnev jarri zuen haren ordez. Politika mundutik guztiz baztertua igaro zituen azken urteak. 1971n hil zen.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

  Khrustxoven argazki galeria, rian.ru

Gerra Hotzako biografiak
Sobietar Batasuneko politikariak
Komunistak
Sobietar Batasuneko militarrak
Sobietar Batasuneko Heroiak
Ukrainako politikariak
Errusiako ateoak
Ukrainako komunistak
Ukrainako gobernuburuak
Sobietar Batasuneko gobernuburuak
Ukrainako militarrak
Sobietar Batasuneko Alderdi Komunistako alderdiburuak
Bigarren Mundu Gerrako sobietarrak
Moskun hildakoak
Leninen Ordenarekin sarituak
Boltxebikeak
Gaixotasun kardiobaskularrek hildakoak