Begoña Bilbao Alboniga

Begoña Bilbao Alboniga (Bermeo, Bizkaia, 1932ko azaroaren 23a - 2005eko maiatzaren 9a) euskal idazlea, musikagilea eta euskalaria izan zen. Bere alaba Analupe Fernandezek (Lupe) 70eko hamarkadan ospetsu egin zituen kantu batzuetako letrak Begoñak Bilbaok idatziak dira, Bangladesh kanta famatua esaterako. 

80. hamarkadan ekin zion literatura idazteari Begoña Bilbao euskaltzale sutsuak, hainbat urtetan Bermeoko euskara teknikari izandakoak eta lehenago euskararen irakaskuntzan ibilitakoak. AEKren hastapeneko urteetan euskaltegiaren sorreran parte hartu zuen Begoñak.

Irun Hiria, Lizardi, Idatz & Mintz sariaren akzesita edota Bilboko Udalaren "Emakumeak kontari" sariak irabazi zituen, besteak beste.

Biografia 
Lehen ikasketak Bermeoko karmeliten ikastetxean egin zituen. Gero, 83-84 ikasturtean Deustuko Unibertsitatean Euskal Filologiako lizentziatura lortu zuen. Bizitza guztian zehar jostun bezala lanean aritu zen mertzeria batean. 

80. hamarkadan ekin zion literatura idazteari Begoña Bilbao euskaltzale sutsuak, hainbat urtetan Bermeoko euskara teknikari izandakoak eta lehenago euskararen irakaskuntzan Gau-eskoletan ibilitakoak. AEKren hastapeneko urteetan euskaltegiaren sorreran parte hartu zuen Begoñak. 

Zenbait literatura sari irabazi zituen, besteak beste, Bermeo saria (1988 eta 1994), Irun Hiria (1990), Kimetz (1998) eta Idatz&Mintz (1998). Bermeoko euskera kresaltsua (2002) eta Bermeoko berba eta esamolde kresaltsuak (2003) hizkuntza-ikerketak ere argitaratu zituen.

2000. urtean Maitemintze berantiarra ipuina argitaratu zuen Gutiziak bilduman. 2001en Zarauzko Udalak sortutako haur eta gazte narratibako Lizardi saria eskuratu zuen. Zarautzen saritutako Ibaia maitasunaren oztopo lanaren protagonistak elkarrekin egon nahi duten hamairu eta hamalau urteetako neska-mutil bikotea da, baina ibai batek eragozten die Jatorri ezberdinetatik datorren bikotea da: mutila kubatarra eta beltza da, neska, aldiz, Ipar Euskal Herrikoa. Istorio triste eta hunkigarri hori Begoña Bilbaok haur eta gazteei zuzendutako lehena izan zen.

Euskaratutako lanen artean Henri Capdeviele-ren Bermeo la Savage dago. Liburu hori 1922an idatzia izan zen eta herrian 1912an ezbeharreko ekaitzaren ondorioz hildako 116 arrantzaleen istorioan oinarritua dago. Liburuak herriko eguneroko arrantzale bizitza deskribatzen du. Bilbaoren lana Bermeo basatia izenburupean euskaratu zen 2001ean. Era berean, Palestina, zure mina (2004) elaberriaren egilea da eta bertan Palestinako gatazka hartzen du testuinguru. Eleberrian Israel eta Palestinaren arteko gatazka jorratu zuen. Gazako eritetxe batean komatik atera den emakumea da protagonista.

Sariak 

 1998an eta 1994an Bermeo saria 

 1990ean Irun Hiria 
 2001ean Zarauzko Udalak sortutako haur eta gazte narratibako Lizardi saria

Lanak 
Bere lan batzuk:

Narrazioa 
 Isuritako ura ez da batzen (1991, Kutxa Fundazioa)

Nobela 
 Palestina, zure mina (2004, Elkar)

Saiakera 
 Bermeoko berba eta esamolde kresaltsuak (2002, Bermeoko Udala)
 Bermeoko euskera kresaltsua (2002, Bermeoko Udala)

Haur eta gazte literatura 
 Ibaia maitasunaren oztopo (2001, Erein).

Erreferentziak

Ikus, gainera 
 Bizkaiko idazleen zerrenda

Kanpo estekak 
 Joseba Iriondo: Begoña Bilbao (1932-2005), Bidegileak bilduma, Eusko Jaurlaritzaren Argitalpen Zerbitzu Nagusia, 2006.
  Begoña Bilbao literaturaren zubitegian

Euskal hizkuntzalariak
Euskal Herriko emakume hizkuntzalariak
Bizkaiko idazleak
Bermeotarrak
Euskal idazleak
Euskarazko saiakeragileak
Emakume idazleak
Euskararen sustatzaileak