Hazkuntza-hormona

Hazkuntza-hormona (GH, ingelesetik growth hormone), somatotropina (STH) ere deitua, bizitza osoan zehar hipofisi guruinak (zehazki, hipofisiaren aurreko aldeak edo adenohipofisiak) jariatzen duen hormona peptidikoa da. Bi eragin fisioligiko nagusi ditu:

 Haurtzaroan eta nerabezaroan gorputzaren hazkuntza estimulatu
 Karbohidrato, lipido eta proteinen metabolismoan eragin

Egitura kimikoari dagokionez somatotropina pisu molekular gutxiko proteina da (191 aminoazido dituena).

Jariaketaren erregulazioa 
Hipotalamoak hazkuntza hormonaren hormona askatzailea (GHRH) askatzen du odolera eta hau porta bena hipofisarioaren bitartez hipofisiko somatotropoetara heltzen da. Somatotropoen mintz plasmatikoko hartzaile espezifikoetara lotu eta somatotropinaren jariaketa bultzatzen da.

Hipotalamoak jariatzen duen beste hormona inhibitzaile bat somatostatina da. Hau ere porta bena hipofisiarioaren bidez hipofisira heltzen da eta bertako hartzaileetara lotuz somatotropinaren jariaketa inhibitzen du.

Bestalde, GH-k somatomedina (IGF-1) izeneko beste hormona baten sintesia areagotzen du. Hormona honek atzeraelikadura negatibo efektua burutzen du, hau da, hipotalamoan eta somatotropoetan efektu inhibitzailea eragiten du eta somatostatinaren jariaketa aktibatzen du hipotalamoan. GH-k ere atzeraelikadura negatibo efektua burutzen du hipotalamoan GHRH-ren sintesia eta jariaketa inhibituz eta somatostatinarena aktibatuz.

Gainera, GH-ren jariaketa taupakaria da (taupadaka gertatzen da) eta estresak eta kirolak areagotu egiten dute.

Somatotropinaren eraginak 
 Haz daitezkeen ehunen hazkuntza eragiten du
 Zelulen tamaina handitzen du
 Zelulen mitosiak bultzatzen ditu desberdintze prozesuak bizkortuz
 Metabolismoan: proteinen sintesia areagotu, gantz ehunetik gantz azidoen askapena eragin eta gorputzaren glukosa erabilera murriztu erreserba lipidikoen erabilera bultzatuz.

Lotutako gaixotasunak 
Hazkuntza hormonaren gehiegizko edo gutxiegizko jariaketarekin erlazionatuta daude:
 Hipersomatotropismoa (erraldoitasuna edo akromegalia)
 Hiposomatotropismoa (nanismoa)

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Hazkuntza hormonak
Adenohipofisiko hormonak
17. kromosomako giza geneak
Ardatz somatotropikoko hormonak
Proteina errekonbinatzaileak
Hormona peptidoak
Zahartzearen aurkako substantziak
Dopinaren Aurkako Munduko Agentziak debekatutako substantziak