Jose Migel Sagastibeltza

Jose Migel Sagastibeltza Barberia (Leitza, 1789 - Donostia, Gipuzkoa, 1836ko maiatzaren 5a) Nafarroa Garaiko militar karlista izan zen.

Bizitza 
Jose Migel Sagastibeltza Leitzako Pastain zaharrean (gaur egun Martintxikine deitua) jaio zen 1789an; aita Blas eta aitona Agustin ere hango etxenagusi izan ziren. I. Gerra Karlista hasi aurretik Iturengo botikario izan zen zenbait urtez. Antza denez, ijito jatorrikoa zen.

Nafarroako hirugarren batailoia antolatu eta gidatu zuen, eta 1833an Karlos V.a erregegaia errege ezagutu zuen lehenengoetako bat izan zen. Urtebete geroago, koronel egin zuten eta Larraintzarko garaipenenaren ondoren, brigadier. Azkenik, Gipuzkoako komandante bilakatu zen. Lacy Evans buru zuten ingelesen aurka garaipena lortuko zuela ematen zuenean hil zuten Donostian, Lugarizko guduan, 1836ko maiatzaren 6an. Biharamunean enterratu zuten Leitzako elizan.

Sagastibeltza literaturan 
Honelaxe deskribatu zuen Agosti Xahok buruzagi leitzarra Voyage en Navarre pendant l'insurrection des basques liburuan (1836):

1837an, Victor Hugo idazle frantziarrak Sagastibeltzaren abizena hartu zuen poema baterako, hori bai, apur bat itxuraldaturik:

Poema honek ez zuen zerikusi zuzenik Sagastibeltzarekin, Euskal Herriarekin edo Lehen Gerra Karlistarekin, maitasun ixtorio bat kontatzen zuelarik. Edozein kasutan, dexenteko arrakasta izan zuen: Franz Liszt konpositore hungariarrak 1844ean musika jarri zion eta 1847an, soilik pianorako beste bertsio bat egin zuen. 1955ean berriz Georges Brassens kantautore frantziarrak beste bertsio bat egin zuen.

Pio Barojak berak honelaxe aipatu zuen Leitzako buruzagia La nave de los locos eleberrian (1925):

Ikusten denez, buruzagi karlista nongoa zen esateko garaian behintzat hanka sartu zuen Barojak.

Euskal herri literaturari dagokionez, bertso honek ere aipatzen du Leitzako buruzagi karlista:

Erreferentziak

Kanpo loturak 

 Franz Liszt-ek egin zuen "Gastibelza" poemaren bertsioa tenore edo soprano eta pianoarentzat
 Franz Liszt-ek egin zuen "Gastibelza" poemaren bertsioa pianoarentzat soilik
 Georges Brassens-ek egin zuen "Gastibelza" poemaren bertsioa

Nafarroako militarrak
Lehen Karlistaldiko militarrak
Euskal Herriko karlistak
Leitzarrak
Donostian hildakoak