Martin Niemöller

Martin Niemöller -izen osoa Friedrich Gustav Emil Martin Niemöller- (Lippstadt, 1892ko urtarrilaren 14a - Wiesbaden, 1984ko martxoaren 6a) alemaniar teologo eta ministro protestantea izan zen, nazien aurka nabarmendu zena. Lehenbizi... etorri ziren olerkia idazteagatik egin zen ospetsu.

Bizitza 
Lehen Mundu Gerran Alemaniako Itsas Armadako ofiziala izan zen; gerra bukatu eta Teologia ikasi zuen Münsterren. Kontserbadore nazionalista zen ideologiaz, eta hasiera batean Adolf Hitlerren alde egin zuen. Gero Eliza Aitorlea taldearen sortzaileetako bat izan zen, Eliza ebanjelikoaren barnean. Eliza Aitorleak Alemaniako eliza protestanteak nazifikatzearen aurka egin zuen. Naziei horrela aurka egiteagatik, Niemöller Sachsenhausen eta Dachauko kontzentrazio esparruetan izan zen preso 1937tik 1945 arte.

Bakearen alde eta armen aurka jardun zuen. 1961ean Elizen Munduko Kontseiluko sei lehendakarietako bat izateko aukeratu zuten, eta kargu horretan jardun zuen 1968 arte. Arma nuklearren aurka azaldu zen, eta Gerra Hotza baretzearen alde lan egin zuen. Bakearen Lenin Saria eman zioten 1967an.

Lehenbizi... etorri ziren 

1946ko urtarrilaren 6an errezitatu zuen olerki hau, Frankfurten egindako biltzar batean. Geroztik asko zabaldu da mundu osoan, eta hainbat bertsio egin dira.

Erreferentziak 

Alemaniako poetak
Alemaniako luterotar teologoak
Alemaniako luterotar elizjendea
Gerraren aurkako aktibistak
Luterotar idazleak
Lehen Mundu Gerrako Alemaniako Itsas-Armada inperialeko pertsonala