Habanera (abestia)

Habanera Xabier Lete oiartzuar abeslariaren habanera abesti bat da, 1991an plazaratu zuen Eskaintza albumean. Disko horretan beste bederatzi abesti bildu zituen Haizea dator ifarraldetik, esaterako. 

Maiz erabiltzen dute bertsolariek Habaneraren doinua.

Bertsioak 
Urteak pasa ahala abesti herrikoia bihurtu zen eta gutxienez hiru bertsio plazaratu dira:

 Habanera (Xabier Lete, Eskaintza, 1991)
 Habanera (Xabier Lete, Zuzenean. Errenteria 1999.IX.25. Azken kontzertua, A&M Promotora, 2011)
 Habanera (Igelaren Banda, Preguntatxo bat, Elkar, 2013)

Doinua bertsolaritzan 
Bertsolariek beren doinuetarikotzat jo dute aspaldian eta sarritan haren moldaketak aditzen ahal dira.

1990eko abenduaren 8an Durangoko Liburu Azokakoan plazaratu zuten abestia, Xabier Leteren Eskaintza albumarekin. Hurrengo urtean Iñaki Muruak ekarri zuen bertso mundura Zerainen egindako saioan. 1997ko Betsolari Txapelketan 6 bider erabili zuten. Indartsu dabil geroztik, txapelketetako une gorenetan batez ere; 2009ko Bertsolari Txapelketan 31 ariketetan erabili zuten. 

Hiru izenekin definitzen da Bertsolaritzaren Datu-Basean:  Baserrian jaio nintzan / Berriro itzuliko balitz / Habanera, eta honela definitzen da doinuaren neurria: Hamaseiko berdina, 8 puntuz eta 8 silabaz (hg) / Zortzi puntuko berdina, 16 silabaz.

Xabier Letek, baina, ez omen zuen oso gustuko Habanera bertso doinu bezala erabiltzea.

Hitzak 
Arantza Letek, Xabier Leteren arrebak, beren haurtzaroa deskribatzen zuela esan zuen, batez ere esaldi hauetan:

 Berriro itzuliko balitz iragan denbora arrotza / berdin kontsumi nezake vainilla gozo artean, /
 itsaso urrun batetan irudimena galdurik / udaberriko euritan larrosak bizten ikusiz.../ 
 Osaba komertzianterik ez nuen izan Habanan, / pianorik ez zegoen bizi nintzen etxe hartan, / neskatxen puntilla fiñak udako arratsaldetan, / errosario santua neguko gela hotzetan.

Beren haurtzaroa zekarkiola gogora, beren ilusioak, nahiak eta ezinak, frustrazioak... gauza asko. Itsasoaren bestaldera zerbait berriren bila joan nahi hori-eta. Garai bateko giro hotz, triste, ilun hura ere zakarkiola Habanera-k.

Abestiaren hitzak sei bertso dira. Honela hasi eta bukatzen da, hauek dira abestiaren lehen eta azken bertsoak, oso ezagunak biak:

Erreferentziak

Ikus, gainera 
 Xabier Lete

Kanpo estekak 
 related Xabier Lete "Habanera" abestia abestuz youtube.com webgunean entzungai (hitzak ikusgai).
 Habanera abestiaren letra musikazblai.com webgunean.

Xabier Leteren abestiak