Dario Fo

Dario Fo (Sangiano, Varese, Lombardia, Italia, 1926ko martxoaren 24a - Milan, 2016ko urriaren 13a) italierazko idazlea eta antzerkigilea izan zen.

Bizitza 
Lehen antzerki-lan satirikoak kabaret eta areto txikietarako egin zituen. Fanca Rame antzezlearekin ezkondu eta 1959an, Campagnia Dario Fo-Franca Rame taldea eratu zuten. Italiako telebistan egindako ikuskizunek eta antzerki-lan umoretsuek fama handia ekarri zioten bikoteari; politika gai nagusia zuten, zorroztasun handiz aztertuta. 1968an Nuova Scena talde berria sortu zuten, Alderdi Komunistarekin harremanak zituena; 1970ean, La Comune antzerki-taldea sortu eta parkeetan, eskoletan eta leku publikoetan antzerki-emanaldiak eskaini zituzten. Lan nagusien artean: Morte accidentale di un anarchico ("Anarkista baten ustekabeko heriotza") eta Non si paga, non si paga! ("Ez da ordaintzen, ez da ordaintzen!"), Clacson, trombette e pernacchi ("Izuaren aurpegia", Xabier Mendiguren Bereziartuk euskarara itzulia).

XX. mendeko antzezle komiko hoberenetako bat izan zen, eta antzerki-idazle oparo eta bikainenetako bat. Politika-gaiak erabili zituen batez ere, umore eta ironia handiaz. 1997an Literaturako Nobel saria eskuratu zuen.

Idazlanak 
 Gli arcangeli non giocano a flipper (1959)
 Aveva due pistole dagli occhi bianchi e neri (1960)
 Isabella, tre caravelle e un cacciaballe (1963)
 Settimo ruba un po' meno (1964)
 La signora è da buttare (1967)
 Mistero buffo (1969)
 Morte accidentale di un anarchico (1970)
 Tutti uniti, tutti insieme, ma scusa quello non è il padrone? (1971)
 Il Fanfani rapito (1973)
 Non si paga, non si paga! (1974)
 Coppia aperta, quasi spalancata (1983)
 Il papa e la strega (1989)
 Johan Padan a la descoverta delle Americhe (1991)
 Il diavolo con le zinne (1997)
 Marino libero, Marino è innocente (1998)
 L'anomalo Bicefalo (2003).
 C'è un re pazzo in Danimarca (2015).

Erreferentziak

Ikus, gainera 
 Italierazko literatura

Kanpo estekak 
 Egilearen webgune ofiziala

Italierazko idazleak
Italiako idazleak
Italiako antzerkigileak
Literaturako Nobel Saridunak
'Patafisika
Italiako ateoak