Geodesia

Geodesia terminoa, grekotik “lurra zatitu”,   Aristotelesek (384-322 k.a.) erabili zuen lehengoz etaLurraren edo Lurreko zati baten forma eta luze-zabalerak aztertzea eta haiei dagozkien mapak (kartografia) egitea helburu duen zientzia da. Ingenieritza arloan ere erabiltzen da azalera kurbatuak nehurtzeko. Ezartzen dituen erreferentzi geometrikoak erabiltzen dira informazio geografikoko sistemetan, katastroan, plangintzan eraikuntzan, hirigintzan, geoposizioan zein aireko, itsasoko eta lurreko nabigazioan.

Motak

Goiko geodesiak (teorikoa) Lurraren forma termino orokorretan zehazten du. Beheko geodesia (topografikoa edo praktikoa) aldiz, Lurraren zati txikiak irudikatzen ditu, non lurraren azalera lautzat jo daiteke eta Lurraren kurbaturak ez ditu neurriak distorsionatzen.

Jarduerak

 Geodesiaren bitartez Lurreko edozein punturen koordenatuak eta bi punturen arteko distantzia zehaztu daiteke. Geodesiak lur-eremu handiak aztertzen ditu, eta, zehaztasuna iristeko, Lurraren biribiltasuna kontuan hartu behar du. Horretarako, Lurraren gainazala uniformea ez denez, erreferentzizko ur maila ezartzen da lurrazala guztiarentzako (geoidea), non grabitatea egonkorra den. Honen bidez, Erreferientziazko Elipsoidea ezartzen da, geoidearen bataz bestekoa irudikatzen duena. Beraz, hiru dimentsiotako lur forma hau bi dimentsioetara pasa behar da mapa baten planoan isladatzeko. Hau proiekzioen bidez gauzatuko da, non elipsoidea proiekzio teknika desberdinez zatitu eta referentziatu egiten den. Erreferentzi geodesiko sistema ezagunenak WGS84, ED50, ETRS89 SIRGAS, SAAD&) edo PZ90 dira.

Behin erreferentzizko “oihala” ezarrita, erreferentzizko puntu geodesikoak ezarri daitezke, Datuma osatuz. Horretarako, ezagunak ditugu zenbait mendi gailurretan ikusi ditugun Erpin Geodesikoak, triangulazioen bidez neurketak egiteko baliogarriak zaizkigun erreferentzi puntuak.

 

  
 Lurraren azaleran globalki geoposizionatzeko, koordenada geografikoak ezartzen dira, besteak beste, CUTM kuadrikula unibertsalak. 

Espazio-ontzien behaketek asko erraztu dituzte neurketa geodesikoak, GPS edo Galileo programen bidez.

Erreferentziak 

 Lorenzo	Martínez, R. M. (2004): Cartografía, Editoriales Dossat 2000. M.	ISBN: 9788489656734
 Wikipedia

Kanpo estekak 

Geodesia