Der Untergang

Der Untergang (euskaraz Erorketa" edo "erorialdia) 2004ko Oliver Hirschbiegel alemaniar zinema zuzendariaren filma bat da. 1945an girotua dago, bertan Adolf Hitler eta Hirugarren Reicharen azken egunak azaltzen dira.

Filmaren gidoilaria Bernd Eichinger izan zen, hau gidoia idazteko unean Joachim Fest historialariaren Inside Hitler's Bunker liburuan oinarritu zen, honetan Hitlerren idazkaria izen zen Traudl Jungen oroipenak eta Berlingo gudua azaltzen dira.

Alemanez Hitlerri buruz hain sakonki barneratu zen lehenbiziko filma izan zen, ordura arteko alemanezko filmetan Hitlerren pertsonaia oso modu laburrean edota bizkarra emanda agertzen baitzen. Hitlerren pertsonaia Bruno Ganz suitzar aktoreak antzeztu zuen, garai hartan alemanezko aktore eskarmentudun eta ospetsuenetako bat zena, honek filma gauzatzen hasi baino hilabete batzuk aurretik Hitlerren izaera sakonki aztertu zuelarik.

Argumentua 

Filma Ekialdeko Prusiako Hitlerren kuarteletan hasten da, bertan Führerarren (Bruno Ganz) idazkari pertsonala izateko asmoz hautatzeko zain hainbat neska gazte daude, azkenean Hitlerrek Traudl Humps (Alexandra Maria Lara) bavariar gaztea hautatzen duelarik. Honela, filmaren narrazioa 1945eko apirilaren 20an hasten da, Hitlerren 56. urtebetetzean.

Hurrengo plano batean Berlin agertzen da, 1945eko apirilean. Hirugarren Reicha behin betiko amaitzear dago, eta Hitlerrek azken egunak ditu boterean. Berlin erortzear dago. Hiriburuko kaleetan gudu basatia gertatzen ari den bitartean, fürherak eta bere laguntzaileetako batzuek kantzilertzako bunkerretik egiten diote aurre egoera horri.

Traudl Junge idazkaria Führerbunker eraikinean bizi da. Wilhelm Burgdorf eta Karl Koller jeneralek Hitlerri sobietarrak hiriaren erdigunetik 12 kilometro eskasera daudela berri ematen diote. Hitlerren dardariak eta umore txarra agerikoak dira, gainera jada gerraren egoera erreala eta gainera datorkion porrotari muzin egin nahirik mapetan jada sarraskituak izan diren alemaniar gudarosteak Berlin hiriko defentsan erabiltzeko egoskortua dago.

Hitlerrekin batera Eva Braun (Juliane Köhler), Joseph Goebbels (Ulrich Matthes), Magda Goebbels (Corinna Harfouch), Heinrich Himmler (Ulrich Noethen), Albert Speer (Heino Ferch) eta Hermann Fegelein (Thomas Kretschmann) pertsonaia historikoak ere agertzen dira.

Ingelesa ez den hizkuntza batean egindako film onenaren Oscar Sarirako izendatua egon zen.

Aktoreak 
 Bruno Ganz: Adolf Hitler
 Alexandra Maria Lara, Traudl Junge
 Corinna Harfouch: Magda Goebbels
 Ulrich Matthes: Joseph Goebbels
 Juliane Köhler: Eva Braun
 Thomas Kretschmann: Hermann Fegelein
 Christian Redl: Alfred Jodl jenerala
 Heino Ferch: Albert Speer arkitektoa
 Götz Otto: Otto Günsche Führerarren laguntzailea
 André Hennicke: Wilhelm Mohnke
 Ulrich Noethen: Heinrich Himmler
 Christian Berkel: Ernst-Günther Schenck
 Rolf Kanies: Hans Krebs
 Michael Mendl: Helmuth Weidling jenerala
 Matthias Habich: Werner Haase profesore doktorea
 Dietrich Hollinderbäumer: Robert Ritter von Greim jenerala
 Dieter Mann: Wilhelm Keitel jenerala
 Justus von Dohnányi: Wilhelm Burgdorf Hitlerren laguntzaile nagusia
 Igor Bubenchikov: Franz Schädle
 Gerald Alexander: Walther Hewel
 Thomas Thieme: Martin Bormann
 Birgit Minichmayr: Gerda Christian
 Donevan Gunia: Peter Krantz

Kanpo estekak 
 Der Untergang filmaren webgunea 
 Der Untergang filmaren iragarkia ikusgai 
 Der Untergang filmaren IMDBko fitxa irakurgai 

Alemaniako filmak
Austriako filmak
Italiako filmak
Ekialdeko Fronteari buruzko filmak (Bigarren Mundu Gerra)
Nazismoari buruzko filmak
Gerraren aurkako filmak
Berlinen girotutako filmak
Bideo biralak
1942an girotutako filmak
1945ean girotutako filmak