Cipriano de Valera

Cipriano de Valera (Valera?, Badajozko probintzia, 1532-Londres, 1602) espainiar erlijioso eta humanista bat izan zen, Casiodoro de Reinarekin batera Sevillako probintziako Santiponce herriko San Isidoro del Campoko monasteriokoa eta Iruñeakoa izan zena.

Joan Kalbin ezagutu zuen, noren ikasle eta bere lanen itzultzaile izan zen (1597an La institución de la religión cristianaren lehen gaztelaniazko edizioa itzuli zuen). Ingalaterran jarri zen bizitzen 1558an, Cambridgen, Oxforden eta Londresen arteak, teologia eta gaztelania irakatsiz.

Bere herrikide Casiodoro de Reinaren Biblia del Oso ospetsua berrikuskatzen hasi zen, 1582tik aurrera Para la gloria de Dios y el bien de la Iglesia Española eskainiz. 20 urteren ondoren eta hil aurretik, irailean amaitu zuen. Europar konkistatzaileak Amerikan euren interes pertsonalengatik fedeagatik baino gehiago arduratzen zirela idatzi zuen, eta aberasteko bertakoak, "Jesukristo eurengatik hil ziren pertsonak" hil eta hauei lapurtzen zietela. Inkisizioak jazarri zuen, azkenean kalterik gabe irten zen arren. Editorea ere izan zen. Hartzaren Biblia edo Casiodoro de Reinarena, berak 1602an berrikuskatua, eliza protestante eta berrezarpenekoetan onarpen gehien duen edizioetako bat da.

Lan teologikoak 
 Opúsculos
 Los dos tratados del Papa y de la Misa
 Tratado para confirmar a los pobres cautivos de Bervería

Espainiako teologoak
Humanistak
Bibliaren itzultzaileak
Espainiako protestanteak
Badajoz probintziako jendea
Londresen hildakoak