Troyes

Troyes (frantsesez  ahoskatua) Frantziako udalerria da Aube departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2007an 61.823 biztanle zituen.

Historia 
Augustobona izena zuen erromatarren garaian. XII.-XIV. mendeetan oparotasun handia izan zuen (Champagneko sei azoketatik bi egin ziren han). Luis X.ak flandriar merkatariak azokara joateko ezarri zuen debekuak eta Ehun Urteko Gerrak moteldu zuten hiriko hazkundea. Joan Beldur Gabearen hiriburua izan zen, 1418. urtean Parisa joan zen arte.

1787. urtean Parisko parlamentua ezarri zuten bertan; XIX. mendean zehar oparotasun aldi berri bat izan zuen ehungintzari eta alsaziar etorkinei esker.

Klima

Demografia

Biztanleria 
2007an Troyes udalerrian erroldatutako biztanleak 61.823 ziren. Familiak 30.142 ziren, horien artean 15.340 pertsona bakarrekoak ziren (6.420 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8.920 bakarrik bizi ziren emakumeak), 6.278 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 5.256 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 3.268 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

Etxebizitza 
2007an 33.806 etxebizitza zeuden, 30.956 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 271 bigarren erresidentzia ziren eta 2.578 hutsik zeuden. 7.469 etxeak ziren eta 25.837 apartamentuak ziren. 30.956 etxebizitza nagusietatik 9.533 bere jabearen bizilekua ziren, 20.924 alokairuan okupaturik zeuden eta 499 doan lagata zeuden; 2.931 etxek gela bat zuten, 6.893 etxek bi zituzten, 8.769 etxek hiru zituzten, 7.175 etxek lau zituzten eta 5.188 etxek bost zituzten. 13.731 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 16.326 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 5.246 etxetan bat baino gehiago zituzten.

Biztanleria-piramidea 
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:

Ekonomia 
Industria (bizikletagintza, ehungintza, tresneria elektrikoa eta mekanikoa) da ekonomia jarduera nagusia. 2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 41.493 ziren, horien artean 28.843 aktiboak ziren eta 12.650 inaktiboak ziren. 28.843 pertsona aktiboetatik 23.536 lanean zeuden (12.249 gizon eta 11.287 emakume) eta 5.307 langabezian zeuden (2.608 gizon eta 2.699 emakume). 12.650 pertsona inaktiboetatik 2.825 erretiraturik zeuden, 5.215 ikasten zeuden eta 4.610 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

Diru sarrerak 
2009an Troyes udalerrian 27.832 unitate fiskal zeuden, 54.880 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.956 euro zen.

Ekonomia jarduerak 
2007an zeuden 3.416 komertzioetatik, 42 erauzte enpresak ziren, 61 janari enpresak ziren, 1 coque eta refinazio enpresa zen, 11 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 118 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 198 eraikuntza enpresak ziren, 852 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 86 garraio enpresak ziren, 272 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 84 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 233 finantziazio enpresak ziren, 174 higiezinen enpresak ziren, 515 zerbitzu enpresak ziren, 511 administrazio publikoko enpresak ziren eta 258 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.

2009an zeuden norbanakoentzako 679 zerbitzu publikoetatik, 2 poliziaren kasernak ziren, 6 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoak, 6 lan bilaketa bulegoak, 1 jendarmeria, 6 posta bulegoak, 50 banku bulegoak, 6 funerarioak, 39 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 9 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 5 ibilgailuen alokairu bulegoak, 18 autoeskolak, 19 igeltseroak, 31 margolariak, 20 zurginak, 41 iturginak, 26 argiketariak, 14 eraikuntza enpresak, 92 ile apaindegiak, 7 albaitariak, 27 aldi baterako lan enpresak, 173 jatetxeak, 45 higiezinen agentziak, 16 tintoreriak eta 20 apaindegiak.

2009an zeuden 393 establezimendu komertzialetatik, 12 supermerkatuak, 1 brikolaje denda handia zen, 6 120 m2 baino gehiagoko dendak, 26 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 52 okindegiak, 31 harategiak, 2 kongelatu-dendak, 2 arrandegiak, 27 liburu dendak, 95 arropa dendak, 22 etxerako tresna dendak, 26 zapata-dendak, 12 elektrotresna dendak, 17 altzari dendak, 11 kirol-dendak, 6 drogeria, 20 lurrin-dendak, 10 bitxi-dendak eta 15 lore-dendak ziren.

2000. urtean Troyes udalerrian 23 nekazaritza-ustiategi zeuden, 279 hektarea erabiltzen.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak 
2009an 3 tratamendu laburretarako ospitale, 2 iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale, tratamendu luzeetarako ospitale 1 bat, 7 psikiatriko, urgentzia zentro 1 bat, 2 amatasun-klinika, 4 osasun-zentro, 28 botika eta 2 anbulantzia zegoen.

2009an 22 haur-eskola eta 26 lehen-hezkuntzako eskola zeuden. Troyes udalerrian 9 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe, 8 hezkuntza orokorreko lizeo eta 8 lizeo teknologiko.Bigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 3.736 ikasle zeuden, Hezkuntza orokorreko lizeoetan ez zegoen 4.770 eta lizeo teknologikoetan 2.659.

Troyes udalerrian 6 goi-mailako hezkuntza ez-unibertsitarioko zentroak zeuden, horietatik2 osasun-formakuntzako zentroak, 3 komertziokoak eta 1 bestelako formakuntza zentroa.7 Unibertsitate zentroak zeuden, horietatik 2 Unibertsitate mailako formakuntza eta ikerketa unitateak ziren, 3 unibertsitate-institutuak eta 2 bestelako goi-mailako ikasketa zentroak ziren.

Ondarea 
Hiri zaharra da, eta garai askotako monumentuak gorde ditu. Aipagarriak dira Luis XIII.aren estiloan eginiko udaletxea, Saint-Pierre-et-Saint-Paul katedral gotikoa, XIV., XV. eta XVI. mendeetako elizak, Troyes eta Champagneko museoa biltzen duen 1550. urteko Vauluisant jauregia eta Saint-Loup abadia zaharreko liburutegia.

Troyestar ospetsuak 
 Petrus Comestor (-1179), teologoa
 Urbanus IV (-1264), aita santua
 Pierre Mignard (1612-1695), margolaria
 Édouard Herriot (1872-1957), politikaria
 Maurice Marinot (1882-1960), margolaria
 Jean Tirole (1953), ekonomialaria
 Régis Simon (1958), txirrindularia
 Jérôme Simon (1960), txirrindularia
 Yannick Stopyra (1961), futbolaria
 Thierry Laurey (1964), futbolaria
 Armand de Las Cuevas (1968-2018), txirrindularia
 François Simon (1968), txirrindularia
 Djibril Sidibé (1992), futbolaria

Herri eta hiri senidetuak 
 
 
 
 , 1958
 , 1970
 , 2016

Gertuen dauden herriak 
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Erreferentziak

Kanpo estekak 
 Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
 Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
 France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.