Andoaingo gudua

Andoaingo gudua 1837ko irailaren 14an Andoain herrian gertatu zen gudua izan zen.

Gudua 
1837ko irailean, tropa karlisten zati handiena Madril inguruan zebilenean Errege espedizioaren barruan, O'Donnell jeneral Liberalak Donostiatik abiatu eta Hernani eta Urnieta eraso zituen, arrakasta handiz. Karlistak Oria ibaiaren beste aldean babestu ziren, Andoaindik gertu. Tropa liberalek posizio haiek menderatzeko egindako saioak oso gogorrak izan ziren, 120 baserritik gora erre zituzten. Sute gehienak Britainiar Legio Laguntzaileak egin omen zituen.

Hilaren 9 eta 13 bitartean, bi armadak elkarri begira egon ziren, Liberalak Andoaingo erdigunean eta Karlistak ibaiaren beste aldean, tarteka elkarri tiro batzuk botaz. Jose Uranga, Iparraldeko tropa karlisten burua, Nafarroatik etorri zen bere soldaduei laguntzera eta, aurkariek baino soldadu gutxiago zituzten arren, O’Donnellen posizioak erasotzea erabaki zuen, hilaren 14an. Borrokaldi izugarri baten ondoren, Liberalek aurretik eraman zituzten Karlistak, eta Donostiarako bidean sakabanatu ziren O’Donnellen gizonak.

Karlistek orduan izugarrizko sarraskia egin zuten, britainiarren artean bereziki, baserria galdu zuten baserritar askok haiekin bat egin eta presoak hiltzen ibili zirelako, mendeku hartzeko. Karlistek borroka‑zelaitik alde egitean, 620 liberal baino gehiago aurkitu zituzten hilda. O’Donnellek berak nekez lortu zuen handik ihes egitea eta Donostia babestea.

Ikus, gainera 
 Lehen Karlistaldia

Erreferentziak

Kanpo estekak 
 XIX. mendeko historia militarra Euskal Herrian. ANDOAIN. Gipuzkoakultura. Zumalakarregi Museoa CC-BY-SA lizentziapean eginiko lana.

1837ko gatazkak
Euskal Herriko guduak
Lehen Gerra Karlistako guduak
Andoaingo historia