Jose Manuel Aizpurua

Jose Manuel Aizpurua Azketa (Donostia, 1902- ibidem. 1936ko irailaren 6a) arkitekto eta argazkilari donostiarra zen, ezaguna Donostiako Klub Nautikoa eraikin arrazionalista proiektatu eta garaiko arkitektura eta arte ideia berritzaileak zabaldu zituelako.

Biografia

Gaztaroa 
Donostian jaio eta Madrilen egin zituen ikasketak 1921-1927 artean; bertako Residencia de estudiantesen ezagutu zituen Federico Garcia Lorca, Luis Buñuel eta Salvador Dali.

Abangoardiako arkitekto eta artista 
Joaquín Labaienekin batera, 1929an Donostiako Klub Nautikoa diseinatu zuen, Europako eraikin arrazionalista goiztiar eta garrantzitsuenetakotzat jotzen dena, hain zuzen. Orduko Kasino Handiaren ondoan kokatua (oraingo Udaletxea), haren itxura garbiak, zuritasunak eta itsas munduko formak erabiliz, berehala lotzen dute garaiko makinismo eta Le Corbusier arkitektoaren pentsamolde abangoardistekin.

Ideia berritzaile horiek zabaldu nahian, 1930. urtean abangoardiarako garrantzi berezia izandako erakusketa bat antolatu zen Kursaalean, Gipuzkoako Ateneoak antolatuta: "Arkitektura eta pintura modernoen erakusketa". Ateneoak antolatu arren, Aizpurua eta Labaien izan ziren haren babesle nagusiak, baita Mercadal eta Txurruka ere. Erakusketa horretan, GATEPAC (Grupo de Artistas y Tecnicos Españoles para el Progreso de la Arquitectura Contemporanea) sortu zen 1930 amaieran, Iparraldeko Taldea izena hartuz. GATEPAC taldeak Espainiako Arkitekturaren garapena zuen helburu, Kataluniako GATCPAC (Grup d'Arquitectes i Tècnics Catalans per el Progrés de l'Arquitectura Contemporània) delakoaren urratsei jarraiki.

Heriotza 
Aizpuruak 1930ko hamarkadan ideia faxistekin bat egin zuen, eta Espainiako Falangearen sortzaile eta kide nabarmena izan zen 1933an, baita Jose Antonio Primo de Riveraren laguna ere. Espainiako Gerra Zibilean, Loiolako kuarteleko setioa amaituta, Ondarretara atxilotu eta, epaiketa militarraren ondoren, Donostian bertan fusilatu zuten irailaren 6an.

Erreferentziak

Ikus, gainera 
 Valentzia etxea, Donostian.
 Donostiako Klub Nautikoa
 Donostiako historia

Euskal Herriko argazkilariak
Donostiako arkitektoak
Espainiako Gerra Zibilean eraildako euskal herritarrak
Euskal Herriko falangistak
Amarapedia
Exekutatutako euskal herritarrak
Donostian hildakoak