Txilinporta txiki

Txilinporta txikia (Tachybaptus ruficollis) podicipedidae familiako ur-hegaztia da, aintziratan bizi dena. Eurasian eta Afrikan aurkitzen da.

Deskribapena 
Tamaina txikiko hegaztia da, 25-29 cm arteko luzera eta 40-45 cm arteko hego-zabalera ditu. Gorputz borobiltsua du, buztanik gabea eta "S" itxulako lepoa dauka. Mokoa motza eta zuzena du. Harrek 135 eta 235 gramo artean poisatzen dute eta emeek 120 eta 235 gramo artean. Eme eta arren artean ez dago kolore diferentzia handirik, baina urtesasoiaren arabera aldatu egiten zaio lumaia.

Uda garaian kolore ilunak hartzen ditu, burua eta bizkarra beltzak dira eta lepoa gaztain kolorekoa. Sabelaldea argiagoa da. Mokoaren amaieran orban horixka deigarri bat izaten du. Neguan koloreak argitu egiten dira, buru eta bizkar arreak eta masail, lepo eta sabelaldea krema kolorekoak. Mokoa horia bihurtzen da.

Habitata 
Edozein motatako ekosistema urtarretan aurkitzen da, paduratan, ibaien alde lasaietan, aintzira txikietan eta baita artifizialki sorturiko urtegi eta ubideetan ere, betiere ur hondoetan landaretza aurkitzen badu.

Ugalketa 
Bakarka edo kolonia txikietan ugaltzen da. Uretan dauden landare flotatzaileak bilatzen ditu eta hauekin 60 cm-ko diametroa duen plataforma bat egiten du. 4-6 arrautza jartzen ditu, apirila eta ekainaren artean. 21 egun igarotzen ditu txitatzen eta arrak eta emeak tartekatzen dituzte lanak. Txitak jaiotzen direnean gurasoen bizkarrean igotzen dira eta janari bila hasten dira. 40 egun pasa ondoren txitak beren kabuz bizitzeko gai dira.

Txitak independizatu eta 15 egunetara berriz jartzen ditu arrautzak. Urtean bi edo hiru kumaldi izan ditzake.

Elikadura 
Igerilari eta murgilari bikaina da eta uretako ornogabeak, arrain txikiak eta zapaburuak ehizatzen ditu. Elikagaia aurkitzeko metro asko egiten ditu igeri ur azpian.

Taxonomia 
1764 urtean Peter Simon Pallas alemaniarrak deskribatu zuen aurreneko aldiz eta Colymbus ruficollis izena eman zion. Ruficollis izenak "lepo gorria" esan nahi du. 1787an John Lathamek Podicipediformes taldean sartu zuen eta 1853an Ludwig Reichenbachek Tachybaptus generoa sortu zuen (takys (ταχúς) "azkarra" eta baptos (βαπτός) "murgilaria").

Bederatzi azpiespezie ditu:
 Tachybaptus ruficollis ruficollis
 Tachybaptus ruficollis iraquensis
 Tachybaptus ruficollis capensis
 Tachybaptus ruficollis poggei
 Tachybaptus ruficollis philippensis
 Tachybaptus ruficollis cotobato
 Tachybaptus ruficollis volcanorum
 Tachybaptus ruficollis collaris

Euskal Herrian dituen izenak 
 Txilinporta txikia
 Pirta (Zuberoan)
 Urbelea (Bizkaian)
 Uroiloa (Lea Artibaien)

Iruditegia

Erreferentziak

Kanpo estekak 
 http://txoriak.eus/txoriak/txilinporta-txikia

Podicipedidae
Euskal Herriko hegaztiak
1764. urtean deskribatutako taxoiak