Ludvig Holberg

Ludvig Holberg (Bergen, Norvegia, 1684ko abenduaren 3a - Kopenhage, Danimarka, 1754ko urtarrilaren 28a) Danimarkako jakintsu eta idazlea izan zen. Norvegia eta Danimarka baturik zeuden garaian sortua izanik, herrialde horietako bietako literaturaren aitatzat hartua izan da.

Biografia 

Kopenhagen ikasketak egin ondoren, Europan zehar ibili zen (1704-1716). Kopenhagen bizi zela, hango unibertsitatean irakasle izan zen (1717).

Historia eta zuzenbidea aztergai zituzten zenbait obraren ondoren Peder Paars (1719-1720) poema komiko heroikoa egin zuen. 1722-1727 bitarteko urteetan gaur egun ere antzezten diren hogeita hamar bat komedia umoretsutan hiri hartako burgesia txikiaren deskripzioa eman zuen: Erasmus Montanus, unibertsitario gaztearen satira; Jean de France, moda frankofiloaren satira; Mendiko Jeppe, nekazariaren lanez diharduena eta autorearen obrarik ezagunena. Obra hauek taxutzerakoan zenbait eredu hartu zituen kontuan: Plauto, Italiako commedia dell´arte eta Molièreren antzerkia batez ere.

Komediez aparte, beste lan anitz egin zituen, hala nola, Danimarkako erresumaren historia eta Elizaren historia (1732-1735). Bestelakoa da Nils Klimen bidaia (1741), bere garaiko gizartearen kritika zorrotza. Holbergen obra guztian nabaria da bere herriari hastapen moralak erakusteko lehia, baina irria ezpainetan zuela betiere.

Obrak

Komediak 

 Den Politiske Kandestøber, 1722.
 Den Vægelsindede, 1722.
 Jean de France eller Hans Frandsen, 1722.
 Jeppe paa Bjerget eller den forvandlede Bonde, 1722.
 Mester Gert Westphaler, 1722.
 Barselstuen, 1723
 Den ellefte Junii, 1723
 Jacob von Tyboe eller den stortalende Soldat, 1723
 Ulysses von Ithacia, 1723
 Erasmus Montanus eller Rasmus Berg, 1723
 Don Ranudo de Colibrados, 1723
 Uden Hoved og Hale, 1723
 Den Stundesløse, 1723
 Hexerie eller Blind Allarm, 1723
 Melampe, 1723
 Det lykkelige Skibbrud, 1724
 Det Arabiske Pulver, 1724
 Mascarade, 1724
 Julestuen, 1724
 De Usynlige, 1724
 Kildereisen, 1725
 Henrich og Pernille, 1724-1726
 Den pantsatte Bondedreng, 1726
 Pernilles korte Frøkenstand, 1727
 Den Danske Comoedies Liigbegængelse, 1727
 Den honette Ambition, 1731
 Plutus eller Proces imellom Fattigdom og Riigdom, publ. 1753
 Husspøgelse eller Abracadabra, 1753
 Philosophus udi egen Indbildning, 1754
 Republiqven eller det gemeene Bedste, 1754
 Sganarels Rejse til det philosophiske Land, 1754

Poemak 
 Peder Paars, 1720
 fire Skæmtedigte, 1722
 Metamorphosis eller Forvandlinger, 1726

Eleberriak 
 Nicolai Klimii iter subterraneum, 1741. (Hans Hagerup-ek 1742an danierara itzulita: Niels Klims underjordiske Rejse.) (Nicolas Klimsen lurrazpiko bidaia)

Saiakerak 
 Moralske Tanker, 1744
 Epistler, 1748-54
 Moralske Fabler, 1751
 Tre latinske levnedsbreve, 1728-1743

Lan historikoak 
 Introduction til de fornemste Europæiske Rigers Historier, 1711
 Morals Kierne eller Introduction til Naturens og Folke-Rettens Kundskab, 1716
 Dannemarks og Norges Beskrivelse, 1729
 Dannemarks Riges Historie, 1732–35
 Den berømmelige Norske Handel-Stad Bergens Beskrivelse, 1737.
 Almindelig Kirke-Historie, 1738
 Den jødiske Historie fra Verdens Begyndelse, fortsat til disse Tider, 1742
 Adskillige store Heltes og berømmelige Mænds sammenlignede Historier, 1739–53
 Adskillige Heltinders og navnkundige Damers sammenlignede Historier, 1745

Erreferentziak 

Bergendarrak
Danimarkako poetak
Danimarkako antzerkigileak
Danimarkako saiakeragileak
Danimarkako eleberrigileak