Carla Antonelli

Carla Delgado Gómez, Carla Antonelli bezala ezagutua, (Güímar, Tenerife, 1959ko uztailaren 13a) aktore, politikari eta LGBT eskubideen aldeko aktibista transexuala da. 2011 eta 2021 artean Madrilgo Asanbladako diputatua izan zen Espainiako Langile Alderdi Sozialistetik, kargu hori lortu zuen Espainiako lehen emakume transexual bakarra. Madrilgo Irrati Telebistako Batzordeko presidentea izan zen, eta Gizarte Politika, Familia, Berdintasun eta Jaiotza Batzordeko bozeramaile ondokoa, familien, adingabeen eta LGTBI gaien arduraduna. 2023an, hautagai independente gisa sartu zen Mas Madriden zerrendan, Madrilgo Batzarrerako hautagaitza autonomikoaren 5. postuan. 2023ko abuztuan, senatari kargua bete zuen, Madrilgo Asanbleak autonomikoki izendatuta, eta, horrela, Gorte Nagusietako kide izan zen.

Biografia 
Carla Antonelli Guimarren jaio zen, Kanarietan. Arte dramatikoa ikasi zuen Tenerifeko Santa Cruzeko Musika eta Arte Dramatikoko Kontserbatorioan. 1977an atera zen jaioterritik, landa-ingurune batean genero-identitateagatik egindako transfobiagatik. Diktadura frankistaren amaiera eta postfrankismoa bizi izan zituen, baita poliziaren jazarpena ere. Espainian, 1979ra arte, transexualak eta homosexualak espetxeratu egin zitezkeen, gizarte-arriskugarritasunari buruzko Legearen pean.

Transexualen eskubideen aldeko aktibista zuzena zen 1977. urteaz geroztik — lehen aldiz egin zuen Kanaria Handiko Las Palmaseko komunikabide batean —, eta Alderdi Sozialistaren aldeko botoa eskatzen zuen demokraziara itzuli aurretik ere, transexualen eskubideak hobekien defendatuko zituen alderdi politikoa izango zela argudiatzen zuelako; hortik aurrera, hedabideetan agertzea ohikoa izan da.

1980an transexualitateari buruzko lehen dokumental tematikoa grabatu zuen, La 2 de Televisión Española telebistan. Zentsurak bahitu zuen dokumental hori, eta 1981eko irailera arte ez zen eman; izan ere, epaileen aurka jo zuen, legez izena eta sexua aldatzea ez ahalbidetzeagatik. Azkenean, Antonio Tejero koronelak demokraziari emandako estatu-kolpe saiakerak huts egin ondoren argitaratu zen.

1997an, Espainiako Langile Alderdi Sozialista alderdian aktiboki parte hartu zuen, eta PSOEren LGTB Talde Federaleko Transexualen Arloko koordinatzailea izan zen. Taldean lan egin zuen hauteskunde-programan, non sexu bereko pertsonen arteko ezkontza eta transexualentzako Genero Identitatearen Legea sartu ziren. Gainera, Mercedes Gallizok eskatuta, emakume transexualei modulu femeninoetan sartzeko aukera ematen zien araua idazten lagundu zuen, sexua berresleitzeko kirurgiaren beharrik gabe.

2004. urtean, PSOEk hauteskundeak irabazi zituen, eta Kongresuak homosexualen arteko ezkontza onartu zuen, baina transexualentzako Legea behin eta berriz atzeratu zen, eta handik ateratzea arriskuan ikusi zuenean, beste kolektibo batzuetako presidenteekin batera gose-grebari ekiteko mehatxua egin zion bere gobernuari, Ministroen Kontseiluak araudi horren izapidea onartzen ez bazuen. Gai horrek oihartzun nazionala eta nazioartekoa izan zuen komunikabideetan, eta, azkenean, Gobernuak, hainbat bilera egin ondoren, legea izapidetzeko konpromisoa hartu zuen jendaurrean. 2007ko martxoaren 1ean egia bihurtu zen hori. Bere postuari uko egin zion Transexualen Legea onartu zenean, Gobernuko presidenteak eta Espainiako erregeak 2007ko martxoaren 17an sinatuta. Urte horretako uztailaren 1ean, "lan-arrazoiengatik" kargua utziko zuela iragarri zuen; izan ere, Antena 3ko El síndrome de Ulises telesaila grabatzen hasi zen, eta Espainiako telebistan telesail bateko protagonista izan zen lehen transexuala izan zen. 2007ko uztailaren 2a arte, PSOEren gay eta lesbianen taldeko transexualen saileko koordinatzailea izan zen.

Espainiako Lesbiana, Gay, Transexual eta Bisexualen Estatuko Federazioko Transexualen Arloko bozeramailea izan zen, eta Madrilgo Transexualia Kolektiboko komunikabideetarako bozeramailea, neonazi-taldeek Castellana pasealekuan transexualei egindako eraso bortitzen ondoren.

Hitzaldiak eman ditu unibertsitate eta ikastetxeetan. Sexologiako Kongresuetan parte hartu zuen, 2009ko urrian Valladoliden egin zen bezala.

Venezuelara, Txilera, Mexikora, Kubara, Kolonbiara edo Argentinara joan da. Azken herrialde horrek "Buenos Airesko ohorezko apopilo" izendatu zuen, herrialde horietako transexualek nazioarteko topaketetara gonbidatuta. Txilen, audientzia goreneko telebista eta programa guztietan parte hartu zuen, transexualen eskubideen eskaria zela eta egindako elkarrizketekin; Mexikon, Diputatuen Ganberan hitz egin zuen, eta hitzaldi bat eman zuen Meridako Unibertsitatean, Yucatango Estatuan.

2022ko urriaren 18an iragarri zuen PSOEko militante gisa baja emateko eskaera, alderdiak Trans legearekin eta LGBT legearekin zuen jarreraren inguruan zituen desadostasunengatik.

Aktibismoa eta ibilbide politikoa 

PSOEko gay eta lesbianen talde federaleko transexualitate-arloko koordinatzailea izan zen.

Madrilgo Erkidegoko lehen transexuala izan zen, 2007ko martxoaren 1ean Espainiako Genero Identitateari buruzko Legea onartu ondoren, bere benetako nortasuna agiri ofizialetan agertzea eskatu zuena.

Lehenago, 2006ko apirilaren 26an, gose-grebari ekiteko mehatxua egin zuen, gobernu sozialistak lege hori aurrera ateratzeko datarik jartzen ez bazuen.

2007ko apirilaren 17an, La Razón egunkariak jakinarazi zuen Carla Antonelli prostituzioaren erregulazionismoaren alde agertu zela, prostituzioaren abolizionismoaren aurka, eta Espainian prostituzioaren aurkako neurri «debekatzaileak» hartzeari uko egiten ziola; izan ere, transexualen ehuneko handi batek lan egiten du edo jardun horretan aritu dira. Antonellik adierazi zuenez, lana bilatzeko orduan kolektibo horrekiko dagoen diskriminazioak eta hori sustatzeko neurri positiborik ez egoteak prostituziora bultzatzen ditu pertsona transexual asko, bizibide bakar gisa, eta borondatezko prostituzioari entzungor egitea «pentsamendu bakarra modu faxistan inposatzea» litzateke. Argi utzi zuen, inolako pitzadurarik gabe babesten duela jazarpena zurien salerosketaren edo esplotazioaren gaietan.

Carla Antonellik 2007ko uztailaren 2an iragarri zuen, komunikatu baten bidez, PSOEko Gay, Lesbiana, Transexual eta Bisexualen Talde Federaletik aterako zela, "lana eta prestasuna direla eta". Antonellik eskerrak eman dizkie "PSOEko pertsona guztiei azken hamar urteetan jasotako tratuagatik" .

Carla Antonellik PSOEko Transexualitate Arloko koordinatzailea izateari utziko ziola iragarri zuen, eta Público egunkariari adierazi zion egia zela PPk alderdi horretan postu hori bera hartzeko eskaintza egin ziola, baina uko egin ziola, bere 'izaera intrintsekoa' ezkertiarra zela eta. 'Sozialista, ezkertiarra eta zapatista naiz, eta esker txarrekoa litzateke nire eskubide nagusietako bat legeztatu duen Gobernuari hori egitea', adierazi zuen Antonellik transexualei Erregistro Zibilean izena eta generoa aldatzeko aukera ematen dien Legeaz ari zela.

2011ko hauteskunde autonomikoetan, PSOEk diputatu hautatu zuen Madrilgo Asanbladan, eta Espainiako Parlamentuan ordezkaritza lortu zuen lehen emakume transexuala izan zen.

2016an, Madrilgo Erkidegoko Transexualitateari buruzko Lege Integral abangoardistaren Madrilgo Asanbladako Talde Parlamentario Sozialistak txostengilea; aurreko legegintzaldietan bi saiakera egin ondoren, eta Alderdi Popularrak betoa jarri ondoren, azkenean urte horretako martxoaren 17an atera zen aurrera, Talde Parlamentario Popularraren abstentzioarekin. Talde Sozialistak, Podemosek eta Ciudadanosek batera erregistratu zuten lege hori, PSOEk Madrilgo Erkidegoko kolektibo transexualen adostasunarekin batera idazteko eskaintza egin ondoren. Era berean, 2016ko uztailaren 14an onartutako LGTBI fobiaren aurkako Legearen txostengilea izan zen oposizioaren 140 zuzenketa, horietatik 76 Talde Parlamentario Sozialistarenak.

2023ko ekainaren 23an, Mas Madrid senatariak hurrengo senatari izendatu zuen, Pablo G. Perpinyà. 26ren ordez. Abuztuaren 17an, kargua hartu zuen, eta Goi Ganberara iritsi zen lehen trans pertsona bihurtu zen.

Sariak eta aintzatespenak 

 Tinerfeko Guimar udalerriak Cardón Saria eman zion 2009an, bere bizitza ibilbideagatik. Carla Antonelli Guimarretik atera zen, bere genero-identitatea askatasunez garatzeak ekar zezakeen bazterketatik ihesi. Hogeita hamar urte baino gehiago geroago, jaioterriaren omenaldia jasotzera itzuli zen.
 2010ean, San Pedro Apostoluaren omenezko herriko jaietako pregoia irakurri zuen Guimarreko Kultur Etxeko ekitaldi-aretoan. Pregoia gaztaroko oroitzapen hunkigarriz beteta egon zen. Rafael Yanes Mesa alkateak honela definitu zuen: "bere garairako aurreratua eta pertsonen eskubide eta askatasunen eta desberdintasunen errespetuaren defendatzaile sutsua".
 Kataluniako eta Andaluziako talde transexualek saritu dute 2008an, Genero Identitatearen Legean parte hartzeagatik. XIII. LesGaiCineMad Ohorezko Saria 2008an, El síndrome de Ulises telesailean egindako lanagatik. Transexualia Madrilgo transexualen kolektiboak 2003an eta 2012an saritu zuen, bere ibilbide historikoagatik eta transexualen eskubideen aldeko aktibismoagatik. Reuseko gay, transexual eta lesbianen H2O kolektiboaren «Ploma Daurada 2008» saria.
 Espainiako Gay, Lesbiana eta Transexualen Estatuko Federazioaren "Latigo eta Luma Sariak" 2008 eta 2010.
 Extremadurako LGTB Zinema Jaialdiko "FanCineGai" saria 2010.
 "BaezaAnitza" sarien lehen edizioan saritua, Grande-Marlaska eta Pedro Zerolo.
 Emilio Castelar Saria Sevillako Herrien Askatasun eta Aurrerabidearen Defentsarako, 2011.
 Valentziako Joves Socialistes taldearen Willy Brandt Saria, 2012, "askatasun publikoak eta berdintasuna defendatzen egindako lanagatik".
 Euskadiko Hegoa Elkartearen sari solidarioa 2012an.
 Tenerifeko LGTB ALGARABIA kolektiboaren 2013ko Rosario Miranda saria.
 Valladolideko Serrada hiriko "2013ko Giza Balioak" aintzatesteko "Luku" saria jaso zuen.
 Triangulo Fundazioaren 2014ko Andaluziako "Triangulo" saria.
 2014an Fernando Olmedak zuzendutako El viaje de Carla dokumentala aurkeztu zen, Carla Antonelliren bizitza kontatzen duena. LesGaiCineMad (Madrilgo Zinema Lesbikoaren, Gaiaren eta Transexualaren Nazioarteko Jaialdia) filmeko garaile nagusia izan zen, publikoak ematen dituen sari garrantzitsuenetako bi irabazi baitzituen. Publikoak Dokumental Onenaren (Nazionala eta nazioartekoa) eta Espainiako Lan Onenaren (Zinemaldiko diru-hornidura duen sari bakarra) istorio hau aukeratu zuen. Andaluziako AndalesGai LGTB Zinemaldiko Dokumental Onenaren Publikoaren Saria ere eskuratu zuen Carlaren bidaiak.
 Victoria Kent 2016 saria, Torremolinoseko Elkarte Sozialistarena, berdintasunaren aldeko borrokan nabarmendu diren emakumeei ematen zaiena.

 2018an "Pedro Zerolo Saria" jaso zuen COGAMen Triangulo sarien edizioan, Madrilgo Harrotasunaren aurretik.

 Badajozeko PSOEren 2018ko Adela Cupido Saria, Guillermo Fernández Varak eman zion berdintasunaren alde egindako lanagatik.
 Melillako PSOEren 2018ko Neus Casas saria trans pertsonen eskubideen defentsan egindako borrokagatik.
 Tomas Purifikazio Saria 2019, Oviedoko Elkarte Sozialistarena, pertsona transexualen eta emakume transexualen eskubideen aldeko ibilbidea eta borroka aintzatesteko.
 2015ean, La Victoria de Acentejoko abuztuko jaietako pregoilaria izan zen, Tenerifeko iparraldeko udalerrian, eta honako hau adierazi zuen: "Herri honen toponimoak gerra-gertakari bati egiten dio erreferentzia, baina gaur egun benetako borroka da desberdintasun sozialen aurka borrokatzen jarraitzea. Desberdintasunak aberastu egin behar dira, eta ez urrundu ". Era berean, 2015eko irailean LGTBI Andaluziako I. Sarien ohorezko aipamena jaso zuen.
 2020ko urtarrilaren 30ean, Carlari Güímar udalerriko 45 zenbakidun kale batek bere izena eramateko saria eman zitzaion. Gonzalo Hernándezek aurkeztutako proposamena onartu da, honako hauen babesarekin: Asociación de Mujeres del Valle, A.MU.VA, El Socorroko Brisas de Chimisay Auzo Elkartea, Güímarreko Portuko Auzo Elkartea, Fatimako Auzo Elkartea, Escobonaleko Auzo Elkartea, San Francisco Javier Auzo Elkartea, San Pedro Arriba Auzo Elkartea, Chaconako Auzo Elkartea.
 2020an, berdintasunaren aldeko bizi-konpromisoa aitortu zion Berdintasun Ministerioak, Emakumeen aurkako Indarkeria Desagerrarazteko Nazioarteko Eguna.
 2021eko urriaren 28an Diario de Avisos Fundazioaren "Konpromiso Sozialari" Taburiente Saria eman zioten, 131 urteko historia duen kanariar prentsako dekanoa. "Ez dugu berriro begiradarik jaitsiko, ez burua makurtuko, ez barkamena eskatuko, gu garenok garelako", nabarmendu zuen Antonellik, Tenerifeko Guimerà de Santa Cruz Antzokian egindako galan.
 2023ko ekainaren 8an, Tenerifeko Kabildoak uharteko urrezko domina eman zion.

Filmografia

Filmak 

 1980: Hijos de papá, Rafael Gil.
 1981: Pepe no me des tormento, José María Gutiérrez
 1981: Las guapas y locas chicas de Ibiza, Siggi Ghotz.
 1982: Adolescencia,  Germán Llorente.
 1983: El higo mágico, Justo Pastor.
 1999: Extraños, Imanol Uribe.
 2009: El vuelo del tren, Paco Torres.
 2014: El viaje de Carla, Fernando Olmeda.

Telesailak 
 Veneno 2020, 6. atalean 
 El Síndrome de Ulises (Antena 3): 2007 eta 2008 artean, 26 ataletan.
 El comisario (Telecinco): 1999an eta 2002an (72. atalean)
 Policías (Antena 3). 2001ean, 50. kapitulua.
 Periodistas (Telecinco). 2000. urtean: atal batean.
 Tío Willy (TVE). 1999ean

Antzerkia 
Carla Antonelli Meridako Antzerki Klasikoaren Nazioarteko Jaialdian antzeztu zen Lisistrata antzezlanean parte hartu zuen korifea izan zen 2010eko uztailaren 29tik abuztuaren 8ra bitartean, Paco Leon protagonista zuela. Aktore transexual batek pertsonaia nagusi bat antzeztu zuen lehen aldia izan zen Emeritarren. Korifea da, emakumeen koruko liderra, Aristofanesen obran. Gidoiaren egokitzapena Joaquín Oristrellek eta Jérôme Savaryk egin zuten, eta azken honek zuzendu zuen. Obra Meridako Zinemaldiaren historiako ikuskizunik ikusiena bihurtu zen, 29.346 ikuslerekin bere hamar funtzioetan.

Musika 
2021: Qué sabrán, Ana Guerra abeslariaren bideoklip musikalean parte hartzea

Erreferentziak

Kanpo estekak 
 Carla Antonelliren webgunea
 Carla Antonelliren profila IMDBn

Santa Cruz Tenerifeko probintziako jendea
Espainiako emakume aktoreak
Espainiako politikariak
Emakumezko aktore transexual eta transgeneroak
Espainiako LGBT pertsonak