Gállego (ibaia)

Gállego ibaia () Ebroren ezkerraldeko ibaiadarra da, Aragoiko Erdialdeko Pirinioetan sortu eta Zaragozatik hurbil Ebrora isurtzen dena. 215 km luze da, eta 4.009 km²ko arro hidrografikoa drainatzen du.

Geografia 
Gállegoren iturburua Col d'Aneun dago, 2.200 kmo garaieran, Sallent de Gallegotik iparraldera (Huesca). Tenako ibarra zeharkatzen du, Sallent, Panticosa eta Biescastik barrena igaroz. Goi-ibilgu honetan hartzen ditu ibaiadarrik emaritsuenak: Aguas Limpias (La Sarrako urtegiak erregulatua), Caldares eta Escarra.

Sabiñanigotik aurrera, eta Aurín errekako urak jaso ostean, harana estutzen da eta, hego-mendebalderako norabidea hartuta, kanpoaldeko mendilerroetarantz doa. Tarte honetako ibaiadarrak (Basa, Guarga, Garona eta Asabón) emari txikikoak dira. Kanpoaldeko mendilerroak mesozoikoko kareharrietan zulatutako arroila batean zehar zeharkatzen ditu, Riglosko malloen oinetatik igaroz. Ebroren sakongunean sarturik, hegoalderako norabidean jarraitzen du, Zaragozatik hurbil Ebrora isurtzen den lekuraino. Azken tarte honetan Sotón ibaia hartzen du.

Ibaiadarrak 
 Aguas Limpias.
 Caldares.
 Escarra.
 Aurín.
 Guarga.
 Río seco.
 Asabón.
 Sotón.

Urtegiak 
Sallent de Gállego (0,2 Hm³), Lanuza (24,9 Hm³), Búbal (66 Hm³) eta Sabiñanigoko (0,8 Hm³) urtegiek erabilera hidroelektrikoa dute. Ureztatzeko erabilera dute La Peña (25 Hm³) eta Ardisakoak (5 Hm³); azken honetatik abiatzen den ubideak La Sotonerako urtegiraino (189 Hm³) eramaten du ura. Ur desbideratze hauen ondorioz, Gállegok Ebrora isurtzen duen ur-emaria asko murrizten da: horrela Santa Eulalian urteko batez besteko emaria 28,8 m³/s bada, Zaragozan 12,7 m³/s besterik ez .

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Erdialdeko Pirinioak
Aragoiko ibaiak
Huescako probintzia
Mediterraneo isurialdeko ibaiak