Jose Estornes Lasa

Jose Estornes Lasa (Izaba, Nafarroa, 1913ko apirilaren 17a - Donostia, Gipuzkoa, 1987ko urriaren 11) euskal idazle eta hizkuntzalaria izan zen.

Bizitza 
Zaragozan eta Caracasen egin zituen ikasketak.
Gerra Zibilak Bartzelonan harrapatu zuen, 1936ko Berlingo Olinpiadara zihoazen gipuzkoar talde bateko kide zenean. Bartzelonatik irtetea lortu eta Hendaiara joan zen abuztuaren 3an, errepublikanoen alde borrokatzeko.
Geroztik Gudarien komandantea izan zen Loiola eta Simon Bolivar batalloietan. Santoñan, faxista italiarren eta EAJko kideen artean hitzartutako errenditzearen ondoren, preso hartu zuten, hiltzera kondenatua eta trukatua. 1938ko urtarrilaren 21ean Kataluniara joan zen eta XIII. Ebroko Armadaren gudarien komandante izan zen.

Gerra amaitu ondoren, 1940an, Frantziatik Venezuelara abiatu zen, eta hor bizi izan zen 1963ra arte. Bertan, 1945eko uztailaren 29an, Carmen Luz Miangolarra Gorostiagarekin ezkondu zen, euskal erbesteratuen familia batekoa.

Irakaskuntzan aritua, hainbat enpresatan lan egin zuen, hala nola Compañía Anónima la Seguridad de Caracas edo Compañía Anónima Inmobiliaria Euskalduna enpresetan.
1962an, Administrazioan lizentziatu zen Venezuelako Unibertsitate Zentralean, eta Santa Mariako Unibertsitatean (Venezuela) katedraduna izan zen.

Euskal Herrira itzuli zenean, 1963an, Bernardo eta Mariano anaiekin kolaboratu zuen Auñamendi argitaletxean. 1969an, Zuzenbidean lizentziatu zen Donostian.
Iruña'ko Euskalerriaren Adiskideak elkarteko (1964-1966) eta Iruñeko Euskal Kultur Akademiako (Euskal Ikasgaien Akademia) buru izan zen, baita Kriminologiaren Euskal Institutuko kidea ere.

EAJko kidea izan zen, baina Napar Buru Batzarraren desagerpena ekarri zuten desadostasunen ondoren, 1982an Napartarra Alderdia berrabiarazi zuen Nafarroan.

Euzko Ikasle Batza elkartearen sortzailea Zaragozan (1932) 
1932an Zaragozako Unibertsitatean ikaslea zela Euzko ikasle Batza erakundearen sortzaileetako bat izan zen. Mariano Estornés Lasa eta Gregorio Urkaregi ere kide izan ziren  elkarteko zuzendaritza hartan. Elkarteak hiru lan lerro zabaldu zituen:

 euskara ikasteko bi ikastaro, berrogeita hamar ikaslerekin
 liburutegi bat
 eta orfeoi bat, euskal musika herrikoia interpretatzeko.

Elkarteak prest azaldu zen Euskal Herriko erakunde eta pertsona guztiekin euskal kulturaren alde lan egiteko eta Euskal Unibertsitatea sortzeko.

Urkaregik 1932ko abuztuaren 7an Euskal Ikasleen I. Biltzarrean parte hartu zuen Bergaran, Zaragozako Elkarteko lehendakari gisa.

Lanak 
 La Real Compañía Guipuzcoana de Navegación de Caracas (1948).
 Cómo aprender el vasco fácilmente (1960).
 Método elemental de vasco (1961).
 Erronkari'ko uskara (1968, Auñamendi).
 Los vascos y la universidad (San Sebastián, 1970),
 Nuestro Pirineo y la defensa de la naturaleza (1973).
 Derecho Foral Penal de Euskalerria (1978).
 Un Gudari navarro en los frentes de Euzkadi, Asturias y Cataluña (1979).

Erreferentziak

Ikus, gainera 
 Ekialdeko nafarrera

Kanpo estekak 
  Jose Estornes Lasa literaturaren zubitegian

Euskal hizkuntzalariak
Nafarroako jelkideak
Napar Buru Batzarreko presidenteak
Erronkariera
Izabako idazleak
Euskal Herriko frankismoaren erbesteratuak
Eusko Gudarosteko ofizialak
Donostian hildakoak