ENIAC

ENIAC (ingelesezko Electronic Numerical Integrator And Computer izen osoaren sigla, euskaraz «Zenbakizko Integratzaile eta Konputagailu Elektronikoa») Ameriketako Estatu Batuetako Armadako Balistika Ikerketa Laborategiko erabili zuen konputagailu erraldoi bat izan zen, berez erabat digitala zen lehenbiziko konputagailutzat jo izan da, bere helburua jaurtiketa taulak kalkulatzea izan zelarik. Bigarren Mundu Gerran zehar Estatu Batuetako Armadak makina honen diseinua eta ekoizpena finantziatu zituen.

Konputagailu honen eraikitze kontratua 1943ko ekainaren 5ean diseinatu eta 1943ko uztailetik aurrera PX Proiektua izenez Moore School ikastetxeko Ingeniaritza Fakultatea diseinatu eta ekoizten hasi zen. Azkenik, 1946ko otsailaren 14ean Pennsylvanian aurkeztu zen, denera 500.000 dolar kostatu zelarik. 1946ko azaroaren 9an ENIAC konputagailuaren funtzionamendua eguneratu eta memoria areagotzeko asmoz denboraldi batez eten egin eta 1947an Maryland estatuko Aberdeen Proving Ground eremura garraiatu zuten, uztailaren 29an bertan berriz ere martxan jarri zelarik, honela 1955eko urriaren 2rarte funtzionamenduan jarraitu zuen, data horretan behin betiko desaktibatu zutelarik.

ENIAC konputagailuaren diseinatzaileak Pennsylvaniako Unibertsitateko John Mauchly eta J. Presper Eckert ingeniariak izan ziren.

Ezaugarriak

Fisikoak 
 167 m²-ko azaleran kokatzen zen
 27 tonako pisua zuen
 Bere neurriak 2.4 x 0.9 x 30 metro ziren.

Elektronikoak 
 17.468 balbula elektroniko
 7.200 kristalezko diodo
 1.500 errele
 70.000 erresistentzia elektriko
 10.000 kondentsadore
 5 milioi soldadura
 200.000 pultsazio/segunduko zituen barne erloju baten bidez funtzionatzen zuen
 Ezkuzko eragiketa burutzeko 6.000 etengailu behar zituen
 Programatzaileak konputagailurako eguneratzeak behar zituenean eskuzko instalakuntzak asteak irauten zituen

Elektronikari esker ENIAC konputagailuak kalukuluak burutzen bere garai beretxuko MARK I konputagailua baino hirurehun aldiz azkarragoa zen.

Emakume informatikariak 

Proiektuaren hasiera 2. mundu gerrarekin bat dator: Ingalaterra eta AEBetako ahaleginek balistika-kalkuluetan eta deskodetze-tekniketan (Alan Turing) bidea irekitzen diete konputagailu elektronikoei. Abagunea aproposa da emakumeen parte-hartzea bultzatzeko: gerrak gizonezkoak mobilizatu ditu batez ere, eta beharrezkoa da emakumeak etxez kanpoko lanetara ere inkorporatzea. 

ENIAC eta antzeko hasierako makinen diseinuan, generoaren araberako lan-banaketa gertatzen da gainera: gizonekoek hardwarea egingo dute, ingeniaritza elektriko klasikoa (gizonezkoen arloa), baina emakumeak, kalkulu-trebetasuna aurretik frogatuta, arlo berriaz arduratuko dira, programazioa (hasieran, lan gutxietsia). 

Ondo dokumentatuta dagoen gertakizun historikoa da, eta egia da ere, tamalez, emakume aitzindari horien lana ezkutatu zitzaiola gizarteari. Litekeena da argazkietako gelan dauden pertsonen artean John Mauchly and J. Presper Eckert eta Herman H. Goldstine  izenak ezagunak izatea, ENIACen diseinatzaileak alegia (Pennsylvania, Moore School of Electrical Engineering), baina ez dira oso ezagunak ingeniaritzako esfortzu partekatu horren emakume bide-urratzaileen izenak, adibidez hauek:

 Kathleen McNulty (Kathleen Antonelli)
 Frances Bilas
 Elizabeth Jean Jennings
 Frances Elizabeth Snyder
 Ruth Lichterman
 Marilyn Wescoff

Ez dira bakarrak, noski. Agian ezagunagoa da beste emakume hau, Grace Murray Hopper, MARK 1 konputagailuaren diseinuan aritu zena (Princeton); geroxeago, software-sorkuntzako hainbat arlotan aritu zen, tartean COBOL lengoaiaren garapenean.

Erreferentziak

Kanpo estekak 
 ENIAC konputagailuari buruzko artikulua irakurgai 

Konputagailuak
Elektronika