Parazeltso

Parazeltso —jatorrizko izena: Philippus Aureolus Theophrastus Bombastus von Hohenheim— (Einsiedeln, Schwyz kantonamendua, 1493ko azaroaren 11 edo abenduaren 17a – Salzburgo, gaur egun Austria, 1541eko irailaren 24a) suitzar mediku, botaniko, alkimista, astrologo eta okultista izan zen.

Bizitza 
Alkimia, kimika eta metalurgia ikasketak egin zituen eta ospe handia lortu zuen, bere garaian kritika asko egin bazizkioten ere. Medikuntzan egindako berrikuntzengatik da batez ere ezaguna: Galenok gaixotasunez zuen teoria baztertu zuen, eta gizonaren organismoari (mikrokosmosa) kalte egiten dioten eritasunen jatorria aztertzeko eta, beraz, eritasunen sendabidea ere, unibertsoko indarren eta elementuen (makrokosmosa) eragina kontuan hartu behar dela dioen teoria eman zuen. Eritasun mota bakoitzarentzako sendabide berezia bilatzearen alde agertu zen eta erantzun eta sendabide ororen iturritzat izadia hartu zuen. Hari esker hasi ziren kimika gaiak sendagai gisa erabiltzen eta horregatik farmakologiaren aitzindaritzat hartua da.

Lanak 
 Vom Holz Guaico, 1529.
 Vonn dem Bad Pfeffers in Oberschwytz gelegen, 1535.
 Die große Wundarzney, 1536.
 Wundt unnd Leibartznei, 1549
 Philosophia magna, tractus aliquot, 1567.
 Philosophiae et Medicinae utriusque compendium, 1568.
 Von der Wundartzney: Ph. Theophrasti von Hohenheim, beyder Artzney Doctoris, 4 Bücher, 1577.
 Kleine Wundartzney, 1579.
 Opus Chirurgicum, 1581.
 Husersche Quartausgabe (medizinische und philosophische Schriften), 1589.
 Chirurgische Bücher und Schriften (Huser), 1591.
 Straßburger Ausgabe (medizinische und philosophische Schriften), 1603.
 Kleine Wund-Artzney, 1608.
 Opera omnia medico-chemico-chirurgica, 1658.

Erreferentziak 

Suitzako medikuak
Suitzako biologoak
Alkimistak
Okultistak