Sintesi organiko

Sintesi organikoa karbono-konposatuen prestakuntzaz aritzen den kimika organikoaren atala da. Sintesi kimikoen artean konplexuena da.

Historia 

Lehen sintesi organiko totala 1828an Friedrich Wöhler-ek eginiko urearen prestakuntza izan zen. Esperimentu honek konposatu organikoak “bizi-indarrik” gabe lehengai ezorganikotatik lor daitezkela frogatu zuen, bitalismoaren teoria gezurtatuz. 1840an Adolph Wilhelm Hermann Kolbe-k erabili zuen lehenengo aldiz sintesi hitza kimikaren arloan (grekeratik; συν, sin= elkarrekin; θεσις thesis= ipini).

Sailkapena

Sintesi totala 

Sintesi totala, lehengai gisa konposatu komertzialak soilik erabiltzen badira, eta semisintesia, lehengai natural edo komertzialki eskuragaitzen bat erabiltzen bada. Bietan, xede-molekula lortzeko zenbait erreakzio elkarrekin kateatu egin behar dira estrategia baten arabera, eta sintesi-metodologia egokia erabiliz. Sintesi-estrategien artean bi dira nagusi: sintesi lineala, urrats bakoitzeko lehengai gisa aurreko urratseko produktua erabiltzen bada, eta sintesi konbergentea, zenbait molekula artekari linealki prestatu ondoren xede-molekula lortzeko elkarrekin erreakzionaarazten badira. Sarritan, sintesi-artekariak ere konposatu berriak izaten dira, eta antzeko molekulak prestatzeko dauden metodoak erabiliz lortu behar dira.
Molekula konplexuen sintesi-diseinua ezin da logika hutsez sortu, prozesu heuristikoa delako. Erretrosintesia edo analisi erretrosintetikoa deritzon teknika proposatu zuen Elias James Coreyk sintesia ahalik eta era logikoenean diseinatzeko. Xede-molekula, sintoiak, baliokide sintetikoak. Sintesi asimetrikoa.

Sintesi asimetrikoa

Sintesi automatizatua 

1963an Robert Bruce Merrifield-ek sintesi automatikoa asmatu zuen, polimerozko fase solidotan konposatu organikoak itsatsiz eta erreakzioak egiteko sistema robotizatuak erabiliz. Gaur egun, sintesi automatikoa peptido eta nukleotidoen sintesian erabiltzen da.

Kanpo estekak 

Kimika organikoa
Sintesi kimikoa