Gilen I.a Alemaniakoa

Gilen I.a (jaiotza-izena: Wilhelm Friedrich Ludwig) (Berlin, 1797ko martxoaren 22a – 1888ko martxoaren 9a) Prusiako errege izan zen 1861eko urtarrilaren 2tik aurrera eta Alemaniako enperadore (lehenengo kaiserra) 1871ko urtarrilaren 18tik hil bitartean.

Biografia 
Wilhelm Friedrich Ludwig Berlinen jaio zen 1797ko martxoaren 22an. Aita Frederiko-Gilen III.a Prusiakoa zuen eta ama, Luisa Mecklenburg-Strelitzekoa; bikotearen bigarren semea izan zen.

1814tik aurrera, Prusiako armadan aritu zen eta, 1815etik, hainbat misio diplomatikoren ardura eman zioten.

1826an, aitaren desioei jarraitu eta betiko amodioa zuen Elisa Radziwill (1803-1834) utzi zuen. Poloniako printze baten alaba zen hau, baina ez zien Prusiako errege familiaren beharrei erantzuten.

1829ko ekainaren 11n, Augusta Saxonia-Weimar-Eisenachekoarekin  ezkondu zen —aitaren gustukoa zen— eta bi seme-alaba izan zituzten:
 Frederiko (1831-1888), Alemaniako enperadore izan zena 1888an (martxoaren 9a – ekainaren 15a).
 Luisa Prusiakoa (1838-1923)

Ezkontza egokitua izan zuen, baina ez ziren sekula ondo etorri. Politikoki ere, senar-emazteak iritzi ezberdinekoak ziren: Augusta liberalismoaren aldekoa zen eta Wilhelm, berriz, guztiz kontrakoa.

1857an, anaia zaharrena zuen Frederiko Gilen IV.a Prusiakoa erregeak krisialdia jasan zuen eta eragin zizkion osasun arazo mentalek hil arte iraun zioten. Horren aurrean, handik urtebetera, Wilhelm Friedrich Ludwigek erregeordetzaren ardura hartu behar izan zuen.

1861eko urtarrilaren 2an, Frederiko Gilen IV.a Prusiakoa erregea semerik gabe hil zen eta anaia gazteak hartu zuen haren ordea Prusiako tronuan, Gilen I.a izena hartuta.

Erregeordetza aurretik ez zuen politikan parte handirik hartu, baina, tronura iritsitakoan, politika kontserbadorearen aldeko agertu zen eta Otto von Bismarck (1862) izendatu zuen kantzelari: hark Alemaniaren bateratzearen ardura eraman zuen.

Frantzia-Prusia Gerraren ondoren, 1871ko urtarrilaren 18an, Prusiako errege zen Gilen I.a Alemaniako enperadore egin zuten Versailles Jauregiko Ispilu Gelan. Une hartan, Ipar Alemaniako Konfederazioa (1867-1871) Alemaniar Inperio bilakatu zen (Deutsches Kaiserreich, 1871-1918). Estatu federal bakar batean bildu ziren, Prusiako erregea estatuburu hartuta, enperadore eta presidente izan zen federatu ziren erresumetan: Bavaria, Württemberg, Saxonia, Badengo Dukerri Handia eta Hesseko Dukerri Handia. Hanburgo, Lübeck eta Bremen hiri askeak ere Alemanian sartu ziren.
 
1888ko martxoaren 9an hil zen Gilen eta haren seme Frederiko III.a izan zen oinordeko, ez denbora luzez, ordea, minbiziak hartu baitzuen eta hitu hilabeteren buruan hil baitzen. Gilen II.ak jarraitu zion tronuan eta aitonaren antzera gobernatzen saiatu zen.

Erreferentziak 

Berlindarrak
Alemaniako enperadoreak
Prusiako erregeak
Hohenzollerneko etxea
Alemaniako kalbindarrak