Santiago de Compostela

Santiago de Compostela edo, izen historiko gisa, Compostelako Donejakue (galizieraz eta gaztelaniaz Santiago de Compostela) Coruñako probintziako udalerri historikoa da. Espainiako Galizia autonomia erkidegoko hiriburua denez, han dago Galiziako Xuntaren egoitza. Galiziako laugarren hiri jendetsuena da, 2009an 95.092 biztanle baitzituen.

1985ean, UNESCOk hiria gizateriaren ondare izendatu zuen, Donejakue bidearen amaiera baita.

Geografia

Mugakideak 
Iparraldean Val do Dubra, Trazo eta Oroso, hegoaldean Teo, Vedra eta Boqueixón, ekialdean O Pino eta mendebaldean Ames udalerriak mugakide ditu.

Ingurune naturala eta klima 
2011. urtean, Europako Justizia Auzitegiak ebatzi zuen Santiagok oraindik ez zuela bete hondakin urak arazteko betebeharra. Betebehar hori 2000. urterako bete beharrekoa zen.

Parrokiak 
Santiago parrokiatan banatuta dago. Hemeretzi dira:

Ondasun nabarmenak 

Santiago de Compostelako eraikin nagusia Done Jakueren katedral erromanikoa da, Donejakue bidearen amaiera. Obradoiro enparantzan kokatzen da.

Demografia

Unibertsitatea 
Santiago de Compostelako Unibertsitatea XVI. mendekoa da, eta Galiziako unibertsitaterik garrantzitsuena da, historiaren aldetik eta bestela ere. Gaur egun 19 fakultate ditu bere barnean. Beste campus bat du Lugo hirian.

Garraioak 

Hiriak garraiobidetzat ditu errepideak, trena eta Santiago de Compostelako aireportua (Lavacolla).

Tren geltokia 1873an eraiki zuten Cornes-en, West Galicia Railway Company-ren eskutik. Gaur egun, Galizia osoko erabiliena da, urtean milioi eta erditik gora bidaiarirekin. Zamora eta Coruña lotzen duen linearen barruan dago. Redondelarekin (Pontevedra) lotuta dago halaber. 2013ko uztailean, bestela, geltoki honetatik 2 km-tara gertatu zen Galiziako tren istripurik larriena, 80 pertsona hil zirenean.

Kirolak 
Obradoiro Clube de Amigos do Baloncesto hiriko saskibaloi talde nagusia da, ACB Ligan jokatzen duena. Bestela, Sociedad Deportiva Compostela Santiagoko futbol talderik garrantzitsuena da, 4 denboraldiz Espainiako futbol ligako lehen mailan ibilitakoa.

Konpostelar ospetsuak 
 Rosalía de Castro (1837-1885), idazlea.
 Antonio López Ferreiro (1837-1910), idazlea.
 Xerardo Fernández Albor (1917-), politikaria.
 Xose Manuel Beiras (1936-), politikaria.
 Mariano Rajoy (1955-), politikaria.
 Suso de Toro (1956-), idazlea eta politikaria.

Hiri senidetuak 
Santiago ondorengo hiriekin senidetuta dago:

Erreferentziak

Ikus, gainera 
 Santiago (Txile)
 Santiago de Cuba

Kanpo estekak 
  Santiago de Compostelako Udalaren webgunea
  Santiago de Compostelako Unibertsitatearen webgunea

Santiago de Compostela
Gizateriaren Ondarea Espainian
IX. mendean sortutako lekuak