José de Anchieta

José de Anchieta Llarena (San Cristóbal de La Laguna, Tenerife, 1534ko martxoaren 19a – Reritiba, Espírito Santo, Brasil, 1597ko ekainaren 9a) jesuita, hizkuntzalaria eta idazlea izan zen, Brasilen misiolari jardun zuena. 2014ko apirilaren 3an, Frantzisko aita santuak kanonizatu zuen.

Bizitza 
Kanariarra jaiotzez, euskal jatorrikoa zen, Ignazio Loiolakoaren lehengusua; izan ere, haren aita Joan Antxieta Zelaiaran zen, Azpeitiko Urrestilla auzokoa. Coimbrara gazte joan zen ikastera, portugesa ongi ikasi zuen, eta apaizgai sartu zen Coimbrako Unibertsitatean.

1553an hautatu zuten Brasila joateko. Manuel de Nóbregarekin batera, Sao Paulo (1554) eta Rio de Janeiro (1565) fundatu zituen. Bere bizitzan igaro zituen lurraldeetako (gaur egun Brasil, Argentina eta Uruguai direnak) faunaz, landarediaz eta geologiaz hainbat liburu idatzi zituen.

Hizkuntzalaria 
Joanes Azpilikuetarena omen da hizkuntza tupi-guaranieraz idatzitako lehen gramatika, baina tamalez galduta dago eta Jose de Anchietak 1595ean publikatutako Arte de Grammatica da Lingoa mais usada na costa do Brasil da gordetzen den lehena. Gramatika hau oso goraipatuta da ondorengo egileengatik

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Santu katolikoak
Espainiako idazleak
Brasilgo idazleak
Espainiako jesuitak
Santa Cruz Tenerifeko probintziako jendea
XVI. mendeko Espainiako idazleak
XVI. mendeko Espainiako idazleak
Joan Paulo II.ak dohatsu izendatutakoak
Frantzisko aita santuak kanonizatutakoak