Pierre Lhande

Pierre Lhande Hegi (Baiona, Lapurdi, 1877ko uztailaren 9a - Atharratze, Zuberoa, 1957ko apirilaren 17a) euskal idazlea eta apaiza zen.

Deiturak errakuntza baten ondorioa dirudi; aitaren deitura Basagaitz zen, baina dokumentazioan Allande Atharratzeko haren aitona txistulariaren deitura ageri da eta gero hori Lhande itxuraldatu zuten.

Biografia 
Baionan jaio bazen ere, zuberotartzat jo daiteke, han baitzuen familia eta zortzi urterekin aita hil zitzaionean Zalgizeko Apatia etxera amarekin bizi izatera joan zelako. Ama Montevideon jaioa zuen.

Maulen Bigarren Hezkuntzako ikasketak egin eta Baionako Seminario handian sartu zen, baina bota egin zuten, haren kezka nagusia euskara zelakoan. Orduan Rodezen (Okzitania) Jesusen Konpainian sartu zen; kongregazioarekin Belgika (1901), Herbehereak (1903), El Puerto de Santa María eta berriro Belgikan izan ondoren, gero apaiz jesuita bihurtu zen 1910eko abuztuan.

Hondarribian ibili zen; 1922an Espainiatik bota zuten, gobernuak euskaldunekiko zuen jarrera kritikatzeagatik. Paris inguruko langile-herrietan apaiz jardun zen eta 1927an Le Christ dans la banlieue, Enquête sur la vie religieuse dans les milieux ouvriers de la banlieue de Paris liburuki batzuek osatutako obra idazteari ekin zion; horien bidez, katoliko frantsesei Eliza ofiziala eta langile munduaren artean zegoen aldeaz kontzientzia hartzea zuen helburu.

Erlijio katolikoa irratien bidez zabaltzen aitzindaria izan zen:
 1927ko urtarrilaren 2an lehen emanaldia egin zuen. Radio Parisek igandero ematen zituen 20 minutuko "irratisermoiak" ziren.
 1934ko urtarrilaren 1ean Radio Paris nazionalizatu zutenez Eliza eta Estatuaren banaketa dela medio irratsaioa kendu zuten.
 1934ko apirilaren 8an protestaldi ugarien aurrean irratsaioak berriro onartu ziren.

Atharratzen hil zen 1957an, Saint-Antoine etxean.

Lanak

Narrazioa 
 Mirentchu (1914). Basterretxeren maiorazkoa film mutua eleberrian oinarritua dago.
 Gure orma zaarra (1915, Martin y Mena)
 Yolanda. Irakurgaya. 1 irarkaldia. Argiaren Idaztiak, I (1921, Leizaola)
 Bilbilis (1926)
 Le Moulin d'Hernani (1936)

Saiakera 
 Autour d'un foyer basque (1908)
 L´Emigration basque (1910)
 Le Pays basque à vol d'oiseau (1925)
 Le Poéte Pierre Topet dit Echahun et ses oeuvres (1946, Eskualtzaleen Biltzarra)

Hiztegia 
 Dictionnaire basque français (Dialectes Labourdin, Bas-Navarrais et Souletin) - Tome 1 (1926); bere lanik ezagun eta erreferentzialena.

Erreferentziak

Ikus, gainera

Kanpo loturak 
  Pierre Lhande literaturaren zubitegian.
  Lhande Auñamendi entziklopedian.
  Lhanderen irratsaioez.
  Joseba Aurkenerena: Pierra Lhande pastorala, hautu txar baten malura 

Lapurdiko idazleak
Zuberoako idazleak
Ipar Euskal Herriko apaizak
Euskal Herriko jesuitak
Euskaltzainak
Baionarrak
Zalgiztar-Doneztebearrak
Euskal idazleak