Sallagosa

Sallagosa (katalanez; ) Katalan Herrietako udalerri bat da, Cerdanya eskualdean kokatua. Administratiboki Frantziako Ekialdeko Pirinioak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an  biztanle zituen.

Historia 
Pirinioetako Hitzarmenak behartutako Cerdanyaren banaketatik 1790an departamenduak sortu arte Cerdanyako vegueriako hiriburua izan zen. Gaur egun, ordea, Font-romeu, Odelló i Vià, la Guingueta d'Ix edota Oceja populatuagoak dira eta kantonamendu baten burua izatearekin konformatu behar da.

1822an Sallagosak beste bi udalerri anexionatu zituen: Ro eta Vedrinyans.

1974tik 1984ra Llorekin elkartu eta Sallagosa i Llo udalerria eratu zuen.

Demografia

Biztanleria 
2007an Sallagosa udalerrian erroldatutako biztanleak 1.009 ziren. Familiak 416 ziren, horien artean 124 pertsona bakarrekoak ziren (62 bakarrik bizi ziren gizonak eta 62 bakarrik bizi ziren emakumeak), 125 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 129 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 38 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

Etxebizitza 
2007an 1.009 etxebizitza zeuden, 425 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 566 bigarren erresidentzia ziren eta 18 hutsik zeuden. 562 etxeak ziren eta 338 apartamentuak ziren. 425 etxebizitza nagusietatik 220 bere jabearen bizilekua ziren, 182 alokairuan okupaturik zeuden eta 23 doan lagata zeuden; 8 etxek gela bat zuten, 25 etxek bi zituzten, 103 etxek hiru zituzten, 141 etxek lau zituzten eta 148 etxek bost zituzten. 323 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 205 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 168 etxetan bat baino gehiago zituzten.

Biztanleria-piramidea 
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:

Ekonomia 

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 679 ziren, horien artean 497 aktiboak ziren eta 182 inaktiboak ziren. 497 pertsona aktiboetatik 456 lanean zeuden (236 gizon eta 220 emakume) eta 41 langabezian zeuden (16 gizon eta 25 emakume). 182 pertsona inaktiboetatik 46 erretiraturik zeuden, 53 ikasten zeuden eta 83 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

Diru sarrerak 
2009an Sallagosa udalerrian 409 unitate fiskal zeuden, 947 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.265 euro zen.

Ekonomia jarduerak 
2007an zeuden 119 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 3 janari enpresak ziren, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 28 eraikuntza enpresak ziren, 23 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 5 garraio enpresak ziren, 5 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 4 finantziazio enpresak ziren, 8 higiezinen enpresak ziren, 19 zerbitzu enpresak ziren, 9 administrazio publikoko enpresak ziren eta 8 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.

2009an zeuden norbanakoentzako 37 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 2 banku bulegoak, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 4 igeltseroak, 1 margolaria, 7 zurginak, 6 iturginak, 2 argiketariak, 1 ile apaindegia, 2 jatetxeak, 4 higiezinen agentziak, 1 tintoreria eta 1 apaindegia.

2009an zeuden 8 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 okindegi zen, 2 harategiak, 1 liburu denda zen eta 3 altzari dendak ziren.

2000. urtean Sallagosa udalerrian 14 nekazaritza-ustiategi zeuden, 415 hektarea erabiltzen.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak 

2009an botika 1 eta anbulantzia 1 bat zegoen.

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.

Herritar ospetsuakak 
 Jordi Pere Cerdà (1920 - 2011), katalanezko idazle, antzerkigile, olerkari eta kultura eragilea.
 Vigo familia: Cerdanyan eta herrian jatorria duen sendi honetako zenbait kidek fama erdietsi dute.
 Bonaventura Vigo (1836 - 1886), Sallagosako auzapeza eta Andorrako veguer.
 Eugeni Bonaventura de Vigo, ezizenez Muguel Almereyda (1883 - 1917), anarkista, aurrekoaren iloba.
 Osperik handiena aurrekoaren semea zen Jean Vigo (1905 - 1934) zinemagileak lortu zuen.

Gertuen dauden herriak 
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Erreferentziak

Kanpo estekak 
 Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
 Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
 France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.

Alta Cerdanyako udalerriak
Ekialdeko Pirinioetako udalerriak