Aizkorri

Aizkorriko Gurutzea Aizkorriko mendilerroko mendietako bat da, Gipuzkoan kokatua, Arabako mugatik hurbil. Nahiz eta mendilerroari izena eman dion, 1.523 metro garai delarik, ez da Aizkorriko mendilerroko garaiena, Aketegi baita, 1.551 metrorekin.

Bere haitzezko talaia batean duen baselizarengatik da ezagunagoa Aizkorri Atxuri baino. Baseliza horretan, gurutze bati otoitz egiten zaio. Alegiak dioenez, gurutze hori, hainbatetan Zegamara edo Araiara eraman zuten arren, beti atzera Aizkorrin agertzen zen.

Deskribapena 
Aizkorriko mendilerroko mendietako bat da Aizkorri, eta 2006. urtetik Aizkorri-Arazko natura parkeko parte da, mendilerro bereko Atxuri, Aketegi, Aitzabal, Arbelaitz eta Iraule mendiekin batera. Hegoaldeko isurialdean Urbiako landak ditu, 1.000 metroko garaieran. Harana, ekialdetik mendebaldera zabaltzen da, Arantzazutik Lizarratera. Urbiako landetan hainbat monumentu megalitiko daude. Kareharrizko harkaitz, pago eta arantzen artean, ardi latxen saldoak ugariak dira. Artzainek bordetan hartzen dute aterpe.

Mitologia 

Aizkorriko mendilerroa euskal mitologiaren sinesmen eta elezahar askoren kokalekua da. Mariren beraren egoitza nagusienetarikoa da.
Marik bi egoitza nagusi ditu mendilerroan: Gaiztozulo Oñati aldean eta Aketegi.

Ibaien sorlekua 
Bertan jaiotzen dira iparralderantz doazen Oria, Urola eta Arantzazu ibaiak; baita Burunda eta Zadorra ere, hauek hego-ekialdera isurtzen dira.

Abiapuntuak 
Bertara igotzeko biderik ohikoenak Otzaurtetik, Arantzazutik eta Zegamatik abiatzen dira. Arantzazutik abiatuta Urbiako bordara hel daiteke eta hortik tontorreraino iritsi.
Araba aldetik, berriz, Zalduondo edo Araia ditugu abiapunturik ohikoenak.

Igarotze-denborak 

 Arantzazutik (2h 30 m).
 Otzaurtetik (2h 45 m).
 Araiatik (3h 45 m).

Kirol probak 
Maiatzaren amaieran Zegama-Aizkorri Mendi Maratoia egiten da, Munduko Koparako puntuagarri dena.

Mendi-aterpeak 
 San Adriango mendi-aterpea

Iruditegia

Leku interesgarriak 
 Lizarrate
 Aizkorriko galtzada

Ikus, gainera 
 Gipuzkoako mendiak
 Euskal Herriko natura parkeak
 Askorri

Kanpo estekak 
 Aizkorri luberri.net webgunean
 Zegama-Aizkorri Mendi Maratoia

Gipuzkoako mendiak
Aizkorri
Euskal Herriko natura eremuak
Euskal Herriko natura parkeak