Kubako Iraultza

Kubako Iraultza () Fulgencio Batista diktadorea agintetik kendu zuen iraultza izan zen. Historiaren ikuspegitik, gertakari horretatik gaur egunera arte luzatzen da iraultza. 1959ko urtarrilaren 1ean izan zuen egun erabakigarria, matxinoak Fidel Castro buru zutela Habanan sartu zirenean, Fulgencio Batista diktadoreak erbestera alde egin eta gero. Hala ere, prozesu iraultzailea lehendik hasia zen, 1953ko uztailaren 26an Moncada kuartelaren aurkako erasoarekin; gaur egun, Kubako agintarien iritziz, etengabean abian den prozesua da.

Garapena 
1953ko uztailaren 26an, gerrillari batzuek Moncada kuartelari eraso egin zioten: haietako asko hil ziren eta bizirik atera zirenak, tartean Fidel Castro eta Raúl anaia, atxilotu eta kartzelaratu zituzten.

1955ean askatu zituzten, oposizioko politikariek eta jesuitek egindako presioak zirela-eta. Castro anaiak Mexikora erbesteratu ziren eta bertan Che Guevara elkartu zitzaien. 1956ko Abenduaren 2an, "Granma" izeneko itsasontzia Kubara iritsi zen, Fidel Castro taldeko burua zela eta Sierra Maestrara abiatu ziren. Han prestatu zuten 200 inguruko gizonen armada txikia, diktaduraren aurkako gerrilla gerra egiteko helburuarekin.

1957ko Martxoaren 13an, "Directorio Revolucionario" izeneko talde antikomunista Batistaren jauregira sartzen saiatu zen, presidentea hil nahian. Porrot egin zuten eta taldekide gehienak bertan akabatu zituzten. Ekainaren 28tik abuztuaren 8ra, Batistaren armada Sierra Maestrako matxinatuen aurka oldartu zen, baina porrot egin zuen, "Operación Verano" izeneko operazioan.

Abuztuaren 21ean, Castroren gizonek kontraerasoa egin zuten, bai eta hainbat garaipen jarraian lortu ere; besteak beste, Guisa, Maffo, Contramaestre eta Central Oriente. Azkenik, abenduaren 30ean, Yaguajayn bataila esanguratsua irabazi zuten eta hurrengo egunean, Santa Clara hiria hartu.

Iraultzaren garaipena 
Urtarrilaren 1ean, Batistak ihes egin zuen Dominikar Errepublikara. Biharamunean, Cienfuegos eta Santiago de Cuba matxinoen menpe geratu ziren. Azkenik, Habanan sartu ziren iraultzaileak oposizio barik.

Kuba iraultzaileko lehen adierazpenak 

Iraultza amaitu eta berehala, Kubako Batzar Nagusiak 1960ko Lehenengo Adierazpenean argitu zituen bere asmoak:

Erreferentziak

Ikus, gainera 
 Kubako historia

Kanpo estekak 

 
Sozialismoaren historia
XX. mendeko iraultzak
Proxy gerrak
Iraultza komunistak