Jose Maria Usanditzaga

Jose Maria Usanditzaga Soraluze (Donostia, Gipuzkoa, 1887ko martxoaren 31 - ib., 1915eko urriaren 5a) musikagile, konpositorea eta piano-jotzailea izan zen. Zarzuela eta opera generoak ere landu zituen.

Biografia 
Jaioterrian egin zituen ikasketak Cendoya eta B. Pagolarekin. Parisa joan zen bizitzera eta lan egitera, 14 urterekin. Bertoko Schola Cantorumen konposizio ikasketak egin zituen V. D’Indyrekin eta piano ikasketak Gabriel Grovlezekin. 1906. urtean Donostiara itzuli zen eta bandarako lanak idatzi eta aurkeztu zituen. 1911. urtean euskaraz idatzitako "Mendi-Mendiyan" opera aurkeztu zuen berebiziko arrakastaz. 1914. urtean Las Golondrinas aurkeztu zuen, arrakasta handiz, Madrilen; hasieran zarzuela gisa aurkeztu bazen ere, Ramón, bere anaiak, opera bihurtu zuen geroago. Frantses eskolaren eta Pucciniren antzerkiaren eraginak antzematen zaizkio, baina aldi berean euskal sena ere nabari zaio; hala, Guridirekin batera, euskal musika eskolaren sortzaile izan zen.

Erromantizismo garaikoa, Jesus Guridirekin batera euskal operaren aitatzat hartzen dute aditu askok. Izan ere, genero honen euskarazko lehenengo lana berak idatzi zuen, "Mendi-Mendiyan", 1911ko maiatzaren 21ean Bilbon arrakastaz estreinatutakoa, Campos Eliseos antzokian.

1915ean tuberkulosik jota hil zen.

Lanak

Orkestrarako 

 Suite en La (1904).
 Dans la mer (1904).
 Obertura sinfónica sobre un tema de canto llano (1905).
 Irurak Bat (1906).
 Bidasoa (1906).
 Euskal festara (1906).

Ganbera-musika 

 Cuarteto en Sol (1905).
 Fantasía para violoncello y piano (1908).

Pianorako 

 Hassan y Melihah, fantasia.

Abesteko 

 Mendi-Mendiyan (1910), opera.
 Umezurtza (1912), soprano, tenor, abesbatza misto eta orkestrarako.
 Las Golondrinas (1914), zarzuela.
 La llama, amaitu barik.

Ikus, gainera 
 Ramon Usanditzaga
 Euskal Herriko musika klasikoa
 Euskal Pizkundea

Erreferentziak 

Donostiako musikariak
Euskal Pizkundea
Euskal Herriko musikari klasikoak
Euskal Herriko piano-jotzaileak
 
Tuberkulosiak hildakoak
Opera egileak
Zarzuela egileak
Donostian hildakoak