Arrese etxea (Bergara)

Arrese etxea Bergaran (Gipuzkoan) dagoen XVI. mendeko hiri jauregi bat da, Gaztelako jauregi pizkundetarren tipologiari dagokiona. Izkinan balkoi eta armarria du eta egun hainbat etxebizitza ditu solairuetan. Barrenkaleko 30. zenbakian kokatzen da, Irizar jauregiaren parean.

1998ko maiatzaren 28an, Eusko Jaurlaritzak monumentu izendatu zuen, Sailkatutako Kultura Ondasuna.

Ezaugarriak 

Lau solairu ditu eta lau isurkitako estalkia (bi aldetarako beste estalki bat ere aurkezten du). Hormak, zabalera nabarmenekoak, harlanduzkoak dira, erlaitzaren lerroa pasatzen ez duten garitoi batzuez burutuak.

Fatxada nagusia, mendebaldera, bere behe oinean lau hutsune dituen arkupe batez osatzen da, horietatik hiru ateburudunak eta beste bat erdi puntuko antzinakoa (orain dela gutxi arte hutsune hauek lau erdi puntuko arkuek osatzen zuten, horietatik bi erdi puntuko goratu berriak eta beste bi zaharrak, hauetako bat dobela hundikoak, ziurrenik ere eraikuntzaren berezko sarrera osatzen zuena eta errespetatu dena). Fatxadaren beste zatiak ordenan disposaturiko balkoiak aurkezten ditu. Hegoaldera zuzendutako fatxadak, balkoiez gain, leihoak ere baditu. Beste fatxadek patiora ematen dute eta hainbat aldaketa pairatu dutenez ez dute interesik.

Fatxada nagusia eta kanpoko albo batekoaren artean, bigarren solairuaren mailan, eta hau gainditurik bai gainetik eta azpitik, eraikuntzaren elementurik interesgarriena kokatzen da: izkinako balkoi eta armarriak osatutako multzoa.

Balkoia izkinari egokitzen zaio eta hainbat ornamentuzko elementu aurkezten ditu. Hutsunea izkinako arku moduan irekitzen da barrurako erorketa batez, hegaldutako erlaitza batean eta hiruki moduko frontoi batez errematatua. Hutsunea joniar pilastrek zeharkatzen dute. Frontoiak bere erdigunean andere baten bustoa eta akroterak aurkezten ditu goi-erliebean. Arkuartean apaindura erradiala duten tondoak ikus daitezke. Balkoi honen pean izkinako armarri eder bat dago, kuartelatua eta arrapalan agertzen diren bi lehoiz inguratua.

Aurrekotik eratortzen dena eraikin honen interesa bere elementurik gailenenetan dagoela da, hau da, Barrenkale eta Arrese Zeharbidea kaleetara ematen duten fatxadetan, azken honetatik ikus daitekeen mehelina eta bere hutsuneen disposizioan, izkinako elementuetan (balio berezikoak), garitoi, erlaitzean bere garaierari dagokionean eta estalkiaren eraikitze eta egiturari dagokion irtenbidean.

Erreferentziak

Kanpo estekak 
 Kultura Ondasun izendapena EHAAn

Bergarako jauregiak
Bergarako Alde Zaharra
Gipuzkoako Kultura Ondasunak
Euskal Herriko pizkundeko jauregiak
XVI. mendean amaitutako eraikinak
Balkoi artistiko eta monumentalak