BIOS

BIOS (Basic Input-Output System) informatikan edo konputazioan, irteera eta sarrerako oinarrizko sistema interfaze kode bat da non sistema eragilea aurkitu eta kargatzen du RAM memoriaren barne.

Hau guztia betearazten duena BIOS memoria txiki bat da, barnean duen softwareari esker. Memoria txiki hau hardwarearen artean intentsitate gutxiko komunikazioa eta konfigurazioa mantendu, gutxienez ordenagailuaren teklatua erabiltzen utziko digu, (ordenagailuan akatsik balego bozgorailuetatik txistuak aterako ziren) ordenagailua pizten den bitartean.

BIOS-ak normalki mihiztatzaile hizkuntza idatzita dago. BIOS hitza lehen aldiz agertu zen CP/M sistema eragilearekin, eta CP/M-a erabiltzen zuen hardwarea deskribatzen zuen.
MS-DOS sistema gehienek badaukate artxibo bat “IBMBIO.COM!” edo “IO.SYS” deitutakoa eta CP/M BIOS bezalakoa zen.

Lehengo sistema eragileetan (DOS bezalakoak), BIOS-a ordenagailua hasi eta gero funtzionatzen jarraitzen zuen, disko gogorretara edo disketerak erabiltzeko BIOS-aren bitartez egiten zen, gaur egungo sistema eragileak funtzio hauek beraien kabuz egiten dituzte, BIOS-ari rutinako deiak egin beharrean.

Ordenagailua piztutakoan BIOS-a automatikoki kargatzen da memoria printzipaletik eta hau mikroprozesadorearen bitartez egiten da (oraindik ordenagailu batzuk BIOS-a hasteko ROM memoriatik egiten dute) berifikazio batek hasten du POST (Power On Self Test) fase hau bukatutakoan sistema eragilearen hasierako kodea bilatzen du (bootstrap) memoria sekundarioan, kargatu eta gero konputagailuaren kontrola sistema eragilera pasatzen du.
Hau guztia BIOS-a firmwarea da konputagailuetan barneratuta dagoela esanez labur daiteke, instrukzio basikoek ordenagailua funtzionatzeko barnean ditu eta kontrol rutinak basi sarrera bai irteerakoak daude Chip, ROM memorian edo Flash memorian, oinarrizko plakan daudelarik fisikoki kokatuta memoria hauek chip hau BIOS-a deritzogu, izen hau memoria zehatz bati ematen diogu, eta azaldu dudan moduan BIOS-a ordenagailuaren hasierako prozezuak eragiten ditu.

Ikus, gainera 

 Txartel nagusia

Kanpo estekak 

Hardwarea