San Vicente (Urraulbeiti)

San Vicente (eguesibarreraz: Donebikendi) Urraulbeiti ibarreko kontzeju bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Pirinioaurrea eskualdean.

 biztanle zituen.

Bertako biztanleak san vicentearrak (eguesibarreraz: donebikenditarrak) dira.

Izena 
San Vicente edo Donebikendi toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:

 Sant Vicent (1268)
 San Vicent (1350)
 San Vicente (1534)
 Sanbicente (1587)
 San Vicente (1802)
 San Vicente (1996)

Ezaugarriak

Armarria 
San Vicenteko armarria Urraulbeitiko armarria da. Armarri honek honako blasoi hau du:

Geografia 
San Vicente Urraulbeiti ibarran dago.

Inguru naturala eta kokapena 
Urraulbeiti Zangozako merindadeko herria da eta Nafarroako hiriburutik 36 kilometrora dago. Udaletxea Artiedan dago. Erliebe txikiko ibarra da. Lautada bat osatzen du, Longida, Erromantzatua eta Urraulgoiti ibarretatik jarraitzen duena, nahiz eta azken kasu horretan Ugarrongo arroilak eten egiten duen.

Klima 
Urraulbeitiko klima azpimediterraneoa da, eta urteko batez besteko tenperatura 12,5 °C ingurukoa da. Urteroko egun euritsuak 100 inguru dira, eta jausitako prezipitazioa 850mm-koa.

Basoa nahiko urria da, eta zuhaitz gehienak pinuak dira, Austriatik birlandaturiko zuhaitzak. Horrez gain, ameztiak eta zumeak ageri dira ibarreko gunerik lehor eta eguzkitsuenetan.

Estazio meteorologikoak 
Urraulbeitin dagoen Artieda kontzejuan, itsasoaren mailatik 456 metrora, Nafarroako Gobernuak 1954an jarritako estazio meteorologikoa dago.

Historia 
Leireko monasterioak Antso II.a Gartzeitz erregearen eta Tota Azearitz erreginaren hiribildua jaso zuen 918an. Abadiaren domeinua pixkanaka-pixkanaka handituz joan zen, ondoz ondoko dohaintzengatik, hala nola Fortun Enekointz (1097), Jerusalemera joatean, Tota Zedoinetz post obitum (1103), edo Antso Enekoiztiak eman zituztenena.

1268ko errekorteari bi kahize gari eta sei diru eman zizkion. 1366an sei kapare-su zituen, eta Longida ibarran inskribatuta dago. García Ferrándiz, Pero Périz, Martín Ferrero, Miguel d «Acuatáin» eta María Périz dira aurtengo bizilagunak. Biztanleriak gora egin zuenez, 1427an bederatzi su izan ziren, guztiak kapareak.

1835-1845eko udal-erreformetara arte, ibarreko diputatuek eta herriko bertako errejidoreek gobernatzen zuten, 1802an hamabost etxeen artean txandaka izendatzen zirenak, 1847an hemezortzi. Azken data horretan, erretorearen aurkezpen-eskubidea bizilagunek gauzatzen zuten; herriz herriko bideak baino ez zeuden, egoera txarrean.

Demografia 
 biztanle zituen San Vicentek.

Politika 
San Vicenteko kontzejua kontzejuburuak osatzen dute. Egungo kontzejuburua Francisco Javier Iriarte Garcia da.

Kontzejua 
San Vicenteko kontzejua kontzejuburuak osatzen dute, demokratikoki hautatua. Kontzejuburua Francisco Javier Iriarte Garcia da.

Kontzejuburuak 
2011tik, San Vicentek kontzejuburu bat izan du:

Kultura

Euskara 

Luis Luziano Bonapartek, 1869an, Urraulbeiti atzerakada-eremuan sailkatu zen, non euskarak hain atzerakada handia izan duen, non bertako hiztunik apenas geratzen den.

Koldo Zuazok, 2010ean, Urraulbeiti ez-euskal-eremuan sailkatu zen.

Udalerri honetan hitz egiten den euskarak bere berezitasunak du. Horregatik sailkatzen da eguesibarrera azpieuskalkian. Euskara batuaren itzalean alfabetatutako hainbat euskaldun baden arren, Urrozko mintzaira zaharrak hiztun gaberik dakite.

Ondasun nabarmenak 
 San Andres eliza, XIII. mendeko kristiau eliza, gotiko estiloan.

Oharrak

Erreferentziak

Ikus, gainera 
 Urraulbeiti
 Pirinioaurrea
 Zangozako merindadea
 Nafarroa Garaia

Kanpo estekak 

Urraulbeitiko kontzejuak