Indiako ozeanoa

Indiako ozeanoa Lurreko hirugarren itsasoa da zabaleraz: 75.000.000 km². Iparraldean Asia du, hegoaldean Antartika, mendebalean Afrika, eta ekialdean Australia. Batez besteko sakonera 4.210 metrokoa da. Gehienekoa, berriz, 7.450 m, Javako osinean.

Geografia 

Ozeano gaztea izateagatik (lehen Madagaskar, India eta Australia lotuta zeuden), urpeko mendilerroak daude; haien artean: berrogeita hamar gradukoa (90° E meridianoan iparraldetik hegoalderantz), edota Chagos-Laccadivekoa (Lakshadweep, Maldivak eta Chagos uhartek lotzen); gainera Maskareinak ‘plateau’ Madagaskar ekialdetik Rodrigues uharteraino (2.000 km.), eta hegoaldean Kerguelen uharteak nolabaiteko azpikontinentea.

Klima 

Ekuatorearen iparraldean montzoikoa da, urritik apiril arte ipar-ekialdeko haizea dabil; maiatzetik urri arte haizeak hego eta mendebaldekoak dira. Aldaketaren aroan zikloiak agertzen dira noizean behin Arabiako itsasoan eta Bengalako golkoan. Ekuatorearen hegoaldean haizeak oro har ez dira hain zakarrak, hala ere udan zikloi batzuk agertzen dira Maurizio aldean.
 
Indiako ozeanoa beroena da iparraldean; baina hegoaldean icebergak hegoko 45° graduraino hel daitezke; 65° gradutik hegoalderantz icebergak ikustea arrunta da.

Azaleko salinitatea 1.000ko 32tik 37ra izaten da.

Historia 
Monzoneko zikloak jakitea erabilgarria zen marinelentzat; horrela Indonesiatik Madagaskarraino joan ziren antzinako malgaxeak. I. eta II. mendean Erromatar inperio eta Indiako hegoaldeko artean merkataritza nabarmenekoa zen.

1497an, Vasco da Gama Portugaldik Indiara heldu zen, eta haren erreinuak espezieen merkataritzaren onura lortu zuen. XVII. mendean beste europar batzuk heldu ziren (herbeheretarrak, britainiarrak eta frantsesak batez ere).
 
1869an Suezko kanala ireki zen, eta Indiako ozeanoaren eta Europaren arteko bidaia denbora nabarmen laburtu zen, Mediterraneoaren bidez.

2004ko abenduaren 26an tsunami handi batek 226.000 lagun hil zituen, eta beste milioi bat etxe gabe utzi zituen.

Uharteak 
 Cocosak
 Crozet uharteak
 Kerguelen uharteak
 Komoreak
 Christmas uhartea
 Chagos (Indiako Ozeanoko Britainiar Lurraldea)
 Madagaskar
 Maldivak
 Maurizio
 Mayotte
 Reunion
 Rodrigues
 Seychelleak
 Sri Lanka
 Zanzibar

Ikus, gainera 
 Afrikako geografia
 Asiako geografia

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Indiako ozeanoa
Hegoaldeko Asia