Sarerako sarbide-protokolo

Sarerako sarbide-protokolo edo atzipen protokoloak, atzipen anitzeko protokoloak edo kanala atzitzeko protokoloak ere ezagunak dira.

Sare lokalek difusio teknologia erabiltzen dute gehien bat. Difusio sareetan, kanala estazio guztien artean konpartituta dago. Mezu bakoitzak helburu bat dauka, baina ordenagailu guztiek entzun behar dute mezua, haientzat den jakitako.

Kontuan hartuta sareko elementu guztiek transmisio-ahalmena konpartituta daukatela, modu ordenatu baten transmititu behar da, errore eta gatazkarik izan ez dadin. Hau gauzatzeko kanala atzitzeko protokoloak daude.

Eramailearen detekzio bidezko atzipen protokoloak 

Mezua (bit-multzoa) bidali baino lehen, transmisio-bidea (kanala) libre dagoen ala ez begiratzen duten protokoloei atzipen anitzeko protokoloei deitzen zaie.

Teknika hauetan sareko makina batek edozein unetan transmiti dezake, ausazko ezaugarria du orduan, honi kontrajartzen direnei kontrolatuak (deterministak) deitzen zaie . Estazio bik edo gehiagok batera transmititzen badute, talka gertatzen da. Honen ostean, transmititzeko eskubidea zeinek duen, protokoloek erabakitzen dute. Hona hemen mota honetako protokoloak:

 ALOHA hutsa (euspen-soila)
 CSMA (Carrier Sense Multiple Access)
 CSMA/CD (Carrier Sense Multiple Access with Collission Detection)
 CSMA/CA (Carrier Sense Multiple Access with Collission Avoidance)

Talkarik gabeko atzipen protokoloak 

Atzipen protokolo hauetan, estazio igorleak baimena (erreserba) eskatzen du eta onartzen bada, mezua bidaltzeko txanda iritsi arte itxaroten da.

Gatazka lehia astundu egiten da, transmisio-bidea luzea eta mezuaren tamaina handiak direnean, zuntz optikoko sareak kasu.

Modu askotakoak daude. Adib: Polling (aukeratze-deia), Lekukoaren protokoloa, Bit-map protokoloa, Atzeranzko zenbaketa bitarra, Euspen mugatuko protokoloak...

 Polling (aukeratze deia)
 Lekukoaren protokoloa

Haririk gabeko sareen protokoloak 

 MACA (Multiple Access Collission Avoidance)

Erreferentziak 

 Andrew S. Tanenbaum, Konputagailu-sareak (3. ed 2002), Ehu ed.
 Andrew S. Tanenbaum, Computer Networks (4. ed 2003), Prentice Hall.

Kanpo estekak 
Telekomunikazio hiztegia:
 Telekomunikazio Hiztegia euskaraz