Saxonia-Anhalt

Saxonia-Anhalt (,  ahoskatua; )) Alemaniako hamasei estatu federaletakoa da, batasunaren aurretik Ekialdeko Alemanian zegoena. Egun 2.45 milioi biztanleko populazioa badu ere, 1990ean 2.8 milioi ziren. Hiriburua Magdeburg du baina hiri handiena Halle da oso gutxigatik bada ere.

Geografia 
Alemaniako lautadak hartzen du Saxonia-Anhalt estatua. Hego-mendebaldean Harz mendiak ditu eta hego-ekialdean mahasti ederrak eta Halle hiriaren aglomerazioa. Iparraldea (Altmark) ez dago oso populatua, hala ere bertan daude hainbat Hansa hiri.

Elba ibaiak hegoaldetik iparraldera zeharkatzen du estatua.

Historia 
Askaniarren jabegoak zatikatu ondoan sortu zen Anhalt (1170 eta 1212). XVI. mendean lautan banatu zen. "Anhalt-Dessau" izeneko printzerria Ipar Alemaniako Konfederazioan sartu zen 1866. urtean, eta Alemaniako Inperioko lurralde bihurtu. 1918an estatu aske bihurtu zen, eta 1990era arte, Alemania Demokratikoaren barnean egon da.

Banaketa administratiboa 
Hiru hiri aske eta 11 barrutik osatzen dute Saxonia-Anhalt estatua.

Barrutiak:
  (SAW)
  (ABI)
  (BLK)
  (BK)
  (HZ)
  (JL)
  (MSH)
  (SK)
  (SLK)
  (SDL)
  (WB)

Hiri askeak:
  (DE)
  (HAL)
  (MD)

Hiri nagusiak 
 Halle (231.874)
 Magdeburg (230.140)
 Dessau-Roßlau (78.060)
 Wittenberg (46,837)
 Halberstadt (42,605)
 Stendal (42,435)

Politika 
2011ko martxoaren 20an hauteskundeak izan ziren Saxonia-Anhalt estatuan eta honako emaitza hauek izan zituzten:

Ekonomia 
Ekialdeko Alemanian ekonomiaren motorretako bat izan bazen ere, gaur egun aberastasun mailarik txikiena duen estatua da, bai eta langabezia tasa handienak dituena ere.

Industria kimikoa da Saxonia-Anhalt estatuaren oinarria. Bioteknologia eta Ingeniaritza genetikoari loturiko enpresak ere badaude. Bitterfelden ekoizten ditu Bayerrek Europara exportatzeko egiten diren aspirinak. Hegoaldean ardoa ekoizten den eremu txiki bat dago.

Erlijioa 
Saxonia-Anhalteko populazioaren %80ak ez du inolako erlijiorik jarraitzen. % 15an ebanjelikotzat du bere burua eta %3ak katolikotzat.

Gizateriaren Ondarea 
UNESCOk Gizateriaren Ondare izendaturiko hainbat hiri ditu:
 Eisleben eta Wittenbergeko Luteroren memorialak
 Dessauko Bauhaus arte mugimendua
 Dessau-Wörlitz lorategia
 Quedlinburgeko eliza, gaztelu eta hirigune historikoa

Pertsona ezagunak 
 Martin Luther (1483-1546), teologoa, Erreforma Protestantearen bultzatzailea.
 Otto von Guericke (1602-1686), Magdeburgoko Hemisferioen saiakeraren egilea.
 Georg Philipp Telemann (1681-1767), musikagilea eta organista.
 Georg Friedrich Händel (1685-1759), musikagilea.
 Johann Joachim Winckelmann (1717-1768), arkeologoa.
 Johann Wilhelm Ludwig Gleim (1719-1803), poeta.
 Friedrich Nietzsche (1844-1900), filosofoa.
 Kurt Weill (1900-1950), musikagilea.
 Martin Bormann (1900-1945?), politikari nazia.
 Hans-Dietrich Genscher (1927- ), politikaria.
 Tokio Hotel (2001- ), pop rock taldea.

Iruditegia

Erreferentziak

Kanpo estekak