Ekainaren 7

Ekainaren 7a gregoriotar egutegiaren urteko ehun eta berrogeita hamazortzigarren eguna da, 159garrena bisurteetan. 207 egun falta dira urtea amaitzeko.

Gertaerak

Euskal Herria 
 1968 - ETAk bere lehen hilketa burutu zuen, Billabonan goardia zibil bat erail ondoren. Ondorengo tiroketan Txabi Etxebarrieta etakidea hil zen.
 1979 - ETAk, Andres Varela Rua militar erretiratua erail zuen Tolosan.
 2006 - Polizia Nazionalak Batasunaren ekitaldi bat bertan behera utzi zuen Iruñean.

Mundua 
 1099 - Gurutzatuek Jerusalemgo setioa hasi zuten Lehenengo Gurutzadan
 1494 - Espainiak eta Portugalek mundua banatzeko Tordesillasko ituna izenpetu zuten
 1640 - Segalari talde baten eta gaztelar soldadu batzuen arteko istilu txiki batek Corpus de Sang piztu zuen.
 1654 - Luis XIV.a Frantziako errege koroatu zuten Reimsko katedralean
 1926 - Tranbia batek Antoni Gaudí arkitektoa harrapatu zuen Bartzelonan eta zauriengatik hiru egun geroago hil zen
 1929 - Vatikano Hiria estatu burujabe bihurtu zen
 2001 - Tony Blairrek Erresuma Batuko presidente hauteskundeak irabazi zituen.
 2006 - Filipinak heriotza-zigorra kendu zuen.
 2010 - Alemania gerra ondorengo murrizketa planik handiena aztertzen ari ziren. Angela Merkelen gobernua 2014ra arte, 80.000 milioi euro aurrezteko planean lanean ari zen.

Arte eta kultura

Euskal Herria 
 2011 - Gipuzkoako Getaria udalerrian Cristobal Balenciaga museoa inauguratu zen.

Mundua

Zientzia eta teknologia

Euskal Herria

Mundua

Kirolak

Euskal Herria 
 2009 - Martinez de Irujok 2009ko Esku Huskako Buruz Buruko Pilota Txapelketa Nagusia irabazi zuen, Olaizola II.aren aurka irabazi ondoren (22-12)
 2011ko Durango-Durango Emakumeen Saria: Marianne Vos irabazle.

Mundua

Jaiotzak

Euskal Herria 
 1736 -
 Fermin Lasuen, arabar misiolari frantziskotarra (h. 1803).
 Pedro Mendinueta, nafar militar eta politikaria (h. 1825).
 1745 - Jose Ignazio Viar Mendiguren, bizkaitar diplomatikoa, Espainiako Erresumaren ordezkaria (h. 1818).
 1801 - Pablo Sanz, nafar militarra (h. 1839).
 1815 - Joan Batista Azkonagerre, frantsesezko lapurtar idazlea (h. 1899).
 1828 - Adrien Barthe, lapurtar musikagilea (h. 1898).
 1933 - Juan Maria Uriarte, bizkaitar elizgizona, Donostiako apezpiku izandakoa.
 1941 - Xabier Izko de la Iglesia, bizkaitar militante abertzalea.
 1946 -
 Francisco Javier Izkoa, bizkaitar futbolari ohia.
 Fernando Múgica Goñi, nafar kazetaria (h. 2016).
 1947 - Libe Goñi, nafar maistra, Seaska ikastolen federazioko lehen irakaslea.
 1948 - Carlos Ruiz, bizkaitar futbolari ohia.
 1955 - Juan Ramon Rementeria, bizkaitar zesta-puntalari ohia.
 1956 - Patxi Salaberri Muñoa, arabar poeta, filologo eta EHUko irakaslea.
 1961 - Mikel Albisu, Mikel Antza, euskal idazlea eta antzerkigilea, ETAren arduradun politikotzat hartua.
 1968 - Yolanda Urarte, Trebiñuko nekazaria, UAGA laborantza sindikatuko lehen presidente emakumea eta Trebiñuko lehen landa lurraldeetako taxilaria, Gasteizen.
 1970 - Naroa Gorostiaga, Euskararen Erakunde Publikoko hizkuntza kargudunetako bat.
 1975 - Miren León, nafar judoka ohia.
 1982 -
 Pedro Gómez Carmona, arabar futbol entrenatzaile eta kirol zuzendaria.
 Iker Mezo, bizkaitar txirrindulari ohia.
 Julen Zubero, bizkaitar txirrindulari ohia.
 1984 - Pierre Cazaux, baxenafar txirrindularia.
 1990 - David Soto, gipuzkoar abokatu eta politikaria, Elkarrekin Podemoseko Antolakuntza Idazkaria.
 1994 - José María Pan, arabar futbolaria.

Mundua 
 1422 - Federiko da Montefeltro, Urbinoko dukea (h. 1482).
 1502 - Joanes III.a Portugalgoa, Portugalgo erregea (h. 1557).
 1529 - Etienne Pasquier, frantziar historialaria (h. 1615).
 1662 - Celia Fiennes, ingeles bidaiaria (h. 1741).
 1724 - Franz Anton Maulbertsch, austriar margolari eta grabatzailea (h. 1796).
 1757 - Georgiana Cavendish, Ingalaterrako aristokrata ezagun, idazlea eta ekintzailea (h. 1806).
 1770 - Robert Jenkinson (Liverpoolgo II. kondea), Erresuma Batuko lehen ministroa (h. 1828).
 1787 - William Conybeare, britainiar geologo eta paleontologoa (h. 1857).
 1840 - Karlota Belgikakoa, Mexikoko enperadorea (h. 1927).
 1845 - Leopold Auer, hungariar biolin-jotzaile, orkestra-zuzendari, musikagile eta irakaslea (h. 1930).
 1848 - Paul Gauguin, frantziar margolari eta eskultorea (h. 1903).
 1862 - Philipp Lenard, alemaniar fisikaria, 1905eko Fisikako Nobel Saria (h. 1947).
 1868 - Charles Rennie Mackintosh, eskoziar arkitekto, dekoratzaile eta diseinatzailea (h. 1928).
 1877 - Charles Glover Barkla, britainiar fisikaria, 1917ko Fisikako Nobel Saria (h. 1944).
 1879 - Knud Rasmussen, daniar esploratzailea (h. 1933).
 1892 - Kevin O'Higgins, irlandar politikaria (h. 1927).
 1896 -
 Robert S. Mulliken, estatubatuar kimikari eta fisikaria, 1966ko Kimikako Nobel Saria (h. 1986).
 Imre Nagy, Hungariako lehen ministroa, Hungariako heroi nazionaltzat hartua (h. 1958).
 1897 - George Szell, hungariar-estatubatuar orkestra-zuzendari eta musikagilea (h. 1970).
 1899 - Elizabeth Bowen, ingelesezko irlandar idazlea (h. 1973).
 1909 -
 Virginia Apgar, estatubatuar anestesista obstetrikoa, Apgar testaren asmatzailea (h. 1974).
 Roberto Gavaldón, mexikar zinema zuzendaria (h. 1986).
 Jessica Tandy, estatubatuar aktorea (h. 1994).
 1911 - Brooks Stevens, etxeko altzairu, tresna, auto eta moto diseinatzaile industrial estatubatuarra (h. 1995).
 1917 -
 Gwendolyn Brooks, estatubatuar poeta, idazle eta irakaslea (h. 2000).
 Dean Martin, estatubatuar aktorea eta abeslaria (h. 1995).
 1920 -
 Carlos Gorostiza, argentinar antzerkigilea, XX. mendearen erdialdeko Argentinako antzerki-joera berriaren sortzailea (h. 2016).
 Georges Marchais, frantziar politikaria (h. 1997).
 1927 - Dell Hymes, estatubatuar hizkuntzalaria, soziolinguista, antropologo eta folklorista (h. 2009).
 1928 - James Ivory, estatubatuar zinema zuzendaria.
 1929 -
 Antonio Carbajal, mexikar futbol atezaina (h. 2023).
 John Turner, Kanadako lehen ministroa (h. 2020).
 1930 - Gérard Genette, frantziar literatura-kritikaria (h. 2018).
 1931 - Malcolm Morley, britainiar artista (h. 2018).
 1933 - Tsuneko Okazaki, japoniar kimikaria, Okazaki zatiak aurkitu zituena.
 1940 - Tom Jones, galestar abeslaria.
 1942 - Muammar al Kadafi, Libiako de factozko buruzagia (h. 2011).
 1944 - Miguel Ríos, espainiar musikaria, Espainiako rock-musikaren aitzindarietakoa.
 1945 - Wolfgang Schüssel, Austriako kantzelerra.
 1952 -
 Hubert Auriol, frantziar autoen eta motorren pilotua, hiru aldiz Dakar Rallyaren irabazle (h. 2021).
 Liam Neeson, irlandar aktorea.
 Orhan Pamuk, turkiar idazlea, 2006ko Literaturako Nobel Saria.
 1953 - Johnny Clegg, hegoafrikar musikari eta antropologoa (h. 2019).
 1954 - Louise Erdrich, Ojibwa jatorriko estatubatuar idazlea.
 1957 -
 Carmen Calvo, espainiar politikari, legelari konstituzionalista eta irakaslea.
 Juan Luis Guerra, dominikar abeslari eta musikagilea.
 Fred Vargas, frantziar polizia eleberrien egilea.
 1958 - Prince, estatubatuar abeslari, konposatzaile eta musikaria (h. 2016).
 1959 - Mike Pence, estatubatuar politikari eta abokatua.
 1965 - Damien Hirst, ingeles artista, enpresari eta arte-biltzailea.
 1966 - Tom McCarthy, estatubatuar zinema zuzendaria, gidoilaria eta aktorea.
 1967 - Yuji Sakakura, japoniar futbolari ohia.
 1970 - Cafu, brasildar futbolari ohia, Brasilgo selekzioarekin partida gehien jokatu dituen futbolaria.
 1972 - Karl Urban, zeelandaberritar aktorea.
 1973 - Toñi Moreno, espainiar telebista aurkezlea.
 1974 - Bear Grylls, ingeles abenturazale, idazle eta telebista-aurkezlea.
 1975 -
 Allen Iverson, NBAko estatubatuar saskibaloi jokalari ohia.
 Inés Rivero, argentinar modeloa.
 1979 -
 Ana Ruiz, espainiar aktorea.
 Kazuki Teshima, japoniar futbolari ohia.
 Anna Torv, australiar aktorea.
 1981 - Anna Kournikova, errusiar tenislaria.
 1982 - Aya Shimokozuru, japoniar futbolari ohia.
 1984 - Stefania Zambrano, italiar aktorea eta modeloa.
 1985 -
 Robert Cullen, japoniar futbolaria.
 Kenny Cunningham, costarricar futbolaria.
 Dejan Lekić, serbiar futbolaria.
 1987 - Steven Kruijswijk, herbeheretar txirrindularia.
 1988 - Margaret Roundtree, estatubatuar saskibaloi jokalaria.
 1989 - Roque Mesa, espainiar futbolaria.
 1990 - Iggy Azalea, australiar abeslari eta musikagilea.
 1991 - Emily Ratajkowski, estatubatuar modeloa eta aktorea.
 1992 - Sara Lee, estatubatuar borrokalari profesionala (h. 2022).
 2001 - Alice Pataxó, indigenen komunikatzaile eta ekintzaile brasildarra.

Heriotzak

Euskal Herria 
 1867 - Antonio Etxaniz, bilbotar zurgin eta suhiltzailea, lehendabiziko Gargantuaren egilea (j. 1815).
 1951 - Luis Arana Uriguen, euskal kirolari, politikari eta enpresaria (j. 1874).
 1960 - Cruz Gallastegi, gipuzkoar albaitaria, Pontevedran (j. 1891).
 1968 -
 Xabier Etxebarrieta, bizkaitar ETAkide nabarmena, Guardia Zibilak tirokatua (j. 1944).
 José Pardines, galiziar guardia zibila, ETAk hildako lehenengo gizabanakoa, Villabona-Amasan tirokatua (j. 1943).
 1988 - Juan Gorostiaga, bizkaitar idazlea (j. 1905).
 2002 - Francisco Escudero, euskal musikagilea (j. 1912).
 2017 - Karmele Goñi, euskal etnografo eta antropologoa (j. 1926).
 2018 -
 Bego Etxebarria Bilbao, bizkaitar euskaltzalea (j. 1942).
 Manex Pagola, euskal idazle, abeslari eta politikaria (j. 1941).
 2022 - Josefina Lamberto, memoria historikoaren aldeko ekintzaile nafarra (j. 1929).

Mundua 
 555 - Vigilio, Aita santua.
 1329 - Roberto I.a Eskoziakoa, eskoziar erregea (j. 1274).
 1358 - Ashikaga Takauji, japoniar shoguna (j. 1305).
 1492 - Kasimiro IV.a Jagellon, Lituaniako duke handia eta Poloniako erregea (j. 1427).
 1794 - Joseph Matenot, Frantziako Iraultzako gerretan aritutako frantziar jenerala (j. 1750).
 1807 - Xosefa Xovellanos, asturierazko poeta (j. 1745).
 1826 - Joseph von Fraunhofer, alemaniar fisikaria (j. 1787).
 1840 - Frederiko-Gilen III.a Prusiakoa, Prusiako erregea (j. 1770).
 1843 - Friedrich Hölderlin, alemaniar olerkaria (j. 1770).
 1848 - Vissarion Belinski, errusiar filosofo eta literatura-kritikaria (j. 1811).
 1859 - David Cox, ingeles paisaia-margolaria (j. 1783).
 1863 - Franz Xaver Gruber, austriar eskola maisua eta organista, Haurtxo maite gabon kantaren egilea (j. 1787).
 1894 - William Dwight Whitney, estatubatuar hizkuntzalaria (j. 1827).
 1911 - Maurice Rouvier, Frantziako lehen ministroa (j. 1842).
 1916 - Émile Faguet, frantziar idazlea, saiakeragilea eta literatura kritikaria (j. 1847).
 1935 - Ivan Mitxurin, sobietar agronomoa (j. 1855).
 1937 - Jean Harlow, estatubatuar aktorea (j. 1911).
 1944 - Enrique Díez Canedo, espainiar idazle eta itzultzailea (j. 1879).
 1954 - Alan Turing, ingeles matematikaria, kriptografoa eta filosofoa, informatika modernoaren gurasotzat hartua (j. 1912).
 1956 - Julien Benda, frantziar filosofo eta idazlea (j. 1867).
 1959 - Emília de Sousa Costa, portugaldar idazle eta feminista (j. 1877).
 1961 - Chester Barnard, estatubatuar ekonomialaria, kudeaketa eta antolakuntza arloetan berritzailea (j. 1886).
 1965 - Judy Holliday, estatubatuar aktorea (j. 1921).
 1966 -
 Petru Rocca, korsikar idazle eta nazionalista (j. 1887).
 Jean Arp, franko-alemaniar eskultore, margolari eta olerkaria (j. 1886).
 1967 - Dorothy Parker, estatubatuar idazlea (j. 1893).
 1968 - Dan Duryea, estatubatuar aktorea (j. 1907).
 1970 -
 Manuel Gómez-Moreno, espainiar historialaria eta arkeologoa (j. 1870).
 Edward Morgan Forster, ingeles idazlea (j. 1879).
 1978 - Ronald George Wreyford Norrish, britainiar kimikaria, 1967ko Kimikako Nobel Saria (j. 1897).
 1980 -
 Philip Guston, estatubatuar margolaria (j. 1913).
 Henry Miller, estatubatuar idazle eta margolaria (j. 1891).
 1988 - Alexander Aigner, austriar matematikaria (j. 1909).
 1991 - Antoine Blondin, frantziar idazlea (j. 1922).
 1993 - Dražen Petrović, kroaziar saskibaloi jokalaria, Europak eman duen jokalaririk handienetakoa (j. 1964).
 1997 - Stanley Schachter, estatubatuar psikologoa, emozioen jatorri bikoitzaren teoriagatik ezaguna (j. 1922).
 2001 - Víctor Paz Estenssoro, Boliviako lehendakaria (j. 1907).
 2002 - Lilian Baels, Belgikako printzesa (j. 1916).
 2005 - Felipe Garín, espainiar artista (j. 1908).
 2008 - Dino Risi, italiar zinemagilea (j. 1916).
 2011 - Jorge Semprún, espainiar idazlea, politikaria eta gidoi-idazlea (j. 1923).
 2012 -
 Arturo Azuela, mexikar idazlea (j. 1938).
 Phillip Tobias, hegoafrikar antropologoa (j. 1925).
 2013 - Pierre Mauroy, Frantziako lehen ministroa (j. 1928).
 2015 - Christopher Lee, ingeles antzezlea eta abeslaria (j. 1922).
 2019 - Chicho Ibáñez Serrador, uruguaiar-espainiar zinema- eta telebista-zuzendaria (j. 1935).

Jaiak eta urteurrenak 
 Sehaska egutegiko izendegia: Sokoa eta Sokorri.

Kanpo estekak 

Ekainaren 6 | Urteko egutegi | Ekainaren 8