Paul Gadenne

Paul Gadenne (Armentières, Frantses Flandria, 1907ko apirilaren 4 - Kanbo, Lapurdi, 1956ko maiatzaren 1) Euskal Herriarekin lotura izan zuen frantsesezko idazlea izan zen.

Biografia 
Lehen Mundu Gerragatik Armentières herritik alde egin beharrean, Gadenne familiak Boulogne-sur-Merrera jo zuen Parisen plantatu baino lehen. Paulek ikasketak Parisen egin zituen 1918tik aurrera; Louis-le-Grand lizeoan Thierry Maulnier, Robert Brasillach eta Maurice Bardècheren ikaskidea izan zen. Goi mailako ikasketak Parisko Unibertsitateko Letretako Fakultatean egin zituen; diploma Prousti buruzko lan batekin lortu zuen. Irakasle lanean 1932an estreinatu zen, Elbeufen (Normandia).

1933an tuberkulosiak bere irakasle-ibilbidea moztu zion; horregatik zenbait hilabete Praz-Coutant erietxean pasatu zituen, Savoiako Sallanches herrian.

Bere lehen eleberria, Siloé (1941), neurri batean autobiografikoa da, erietxeko egunez eta hausnarketez ari delako. La Rue profonde (1948) eta L'Avenue (1949) lanetan olerkaria den pertsonaia baten bidez sorkuntza artistikoaren misterioa jorratu zuen. Topaketa, banaketa eta errua Bigarren Mundu Gerraren eta naziekiko kolaborazioaren testuinguruan ere landu zituen gaiak izan ziren, La Plage de Scheveningen (1952) lanean adibidez.

Kanbon hil zen 49 urterekin, tuberkulosiaren eraginez.

Lanak

Eleberriak 
 Siloé, Gallimard, 1941; berrargitalpena: Seuil, 1974
 Le Vent noir, Gallimard, 1947; berrar. Seuil, 1983
 La Rue profonde, Gallimard, 1948; berrar. Le Dilettante, 1995
 L'Avenue, Gallimard, 1949
 La Plage de Scheveningen, Gallimard, 1952; Fondation Del Duca Saria.
 L'Invitation chez les Stirl, Gallimard, 1955; berrar. 1982 eta 1995
 Les Hauts-Quartiers, Seuil, 1973

Bestelakoa 
 Baleine, Actes Sud, 1982
 Scènes dans le château, Actes Sud, 1986
 Poèmes, Actes Sud, 1983
 Michel Kohlaas (antzezlana)
 À propos du roman (saiakera), Actes Sud, 1983
 Carnets
 Une grandeur impossible (kronikak), Finitude, 2004

Euskal Herriaz 
Kanbon hil eta Lapurdin zenbait urtez bizi izateaz gain Gadennek bere lan garrantzitsuenetakoa den  Gaineko kartielak edo Les Hauts-Quartiers (Seuil, 1973) eleberrian Baionako burgesiaren erretratua eskaintzen du, bereziki kulturarekiko zukeen ardurarik eza eta itxikeria azpimarratu zituelarik.

Erreferentziak

Ikus, gainera 
 Tuberkulosi

Kanpo loturak 
  Jacques Doucet Liburutegi Literarioko Paul Gadenne Funtserako Calamesem bidezko sarbidea.

Kanboarrak
Frantsesezko idazleak
Frantziako idazleak
Lapurdiko idazleak
Frantziako eleberrigileak
XX. mendeko Frantziako idazleak