Eugenio Arraiza

Eugenio Arraiza Rodríguez-Monte (Iruñea,  - Iruñea, ) nafar kultura-ikertzaile eta eragilea izan zen.

Aita Eugenio Arraiza arkitektu zuela, Zientzia zehatzak eta Marrazketa teknikoa ikasi zituen Madrilgo Unibertsitatean (1953-1954), eta ikasketak Zaragozako Unibertsitatean jarraitu zituen. Alabaina, erlijioaren deiari kasu egin eta Loiolan, Erlijioaren filosofia (1959-1961) eta Teologia (1964-1967) Deustuko Unibertsitatean ikasi zituen. 1973 eta 1974an Alcor argitaletxearekin eta Andalán aldizkariarekin lan egin zuen, eta ondoren Servicio de Información bibliográfica delakoan jardun zuen eta Librería IBI sortu zuen Zaragozan.

Apaizgoa utzita eta 1979an Iruñera itzulirik, euskara ikasi zuen Arturo Campion euskaltegian. Geroztik kulturgintzan jardun du eten gabe. 1986tik Udako Euskal Unibertsitateko Talde Eragileko kide izan zen hainbat urtez, eta Nafar Ateneoa elkarteko hainbat sailetako batzordekidea izan da. Eusko Ikaskuntzako Idazkaria izan da Nafarroan (1980-1993) eta 1996an Eusko Ikaskuntzaren Nafarroako lehendakariorde izendatu zuten, eta urte eta erdi eman zituen karguan.

Kultura zentzurik zabalenean ulertzen zuen Arraizak, bizimodu gisa ere. Herritarren bizitza hobetzeko asmoz, norbere kulturaren aterpean, kulturaren lanketari ekin zion alor edo agerpen kasik guztietan. Era askotariko ekimenak sustatu eta babestea xede, Euskokultur Fundazioa sortu zuen 2000. urtean. Aldi berean zeregin hauetan ziharduen, besteak beste: Bertsozale Elkarteko lehendakariorde (1983tik aurrera), Euskalerria irratiaren jabe den Iruñeko Komunikabideak S.A.ko idazkari (1984tik 2013ra) eta Euskal Kantuzaleen Elkarteko lehendakari eta lehendakariorde (1991tik eta hil arte).

Arturo Campion eta Zaldiko Maldiko eta Bertsolarien Lagunak elkarteetako bultzatzailea eta Haur Kantari Txapelketaren sustatzailea izan zen urtetan. Karrikiri elkartearen sorreran ere izan zen.

Bizitzako azken urteetan memoriak idazteari ekin zion, bere lekukotasun zabala uzteko asmoa baitzuen, eta hala, liburukiak argitaratzen hasi zen, heriotzak asmo handi hori zapuztu zion arte. Zortzi liburuki argitaratu zituen, bizitako aldi gehienak ere idazteke utziz.

Euskal komunitate zientifikoaren Inguma datu-baseak, Eugenio Arraizaren 38 ekarpen bildu ditu. Horien artean liburu bat, 21 hitzaldi, 7 ikastaro eta 5 artikulu.

Liburuak 
 Euskal Herria ardatz: Kultura-Identitatea-Boterea. Eduardo Jesús Apodaka Ostaikoetxea, Eugenio Arraiza Rodriguez-Monte, Joxe Manuel Odriozola Lizarribar, Gaizka Aranguren Urrotz prestatzaile (UEU, 2007)
 Memorias I. Cerezas y golondrinas - Pamplona, 1936-1946 (Euskokultur Fundazioa, 2011)
 Memorias II. Los dioses lares - Navarra, 1946-1950 (Euskokultur Fundazioa, 2011).
 Memorias III. Aprendiendo a volar - Lekaroz, 1950-1953 (Euskokultur Fundazioa, 2011).
 Memorias IV. En la cuerda floja - Asturias - Madrid, 1953-1954 (Euskokultur Fundazioa, 2012).
 Memorias V. Los muros del cielo - Loyola, 1954-1956 (Euskokultur Fundazioa, 2013).
 Memorias VI. Las dimensiones humanas - Añón - Veruela, 1956-1959 (Euskokultur Fundazioa, 2014).
 Memorias VII. Fiebre en los conventos - Azpeitia - Azkoitia, 1959-1962 (Euskokultur Fundazioa, 2014).
 Memorias VIII. Formando técnicos para el progreso - Gijón, 1962-1963 (Euskokultur Fundazioa, 2015).

Artikuluak 
 Europa: pertsonak eta herriak. Antropologian oinarritutako azterketa. Jakin aldizkariaren 139. zenbakia, 2003.
 Europar kultura: egia ala gezurra?. Uztaro aldizkaria, 2001.
 Eusko kultur gaiak. Uztaro aldizkaria. 1995.
 Euskal kultura 1992. Jakin aldizkariaren 73. zenbakia, 1992.
 "Ain"-ez bukatzen diren euskal toponimoak. Fontes Linguae Vasconum aldizkaria, 1986.

Erreferentziak

Kanpo loturak 
 Euskokultur Fundazioa
 Nafarroako Bertsozaleen Elkartea

Iruindarrak
Udako Euskal Unibertsitatea
Eusko Ikaskuntzako kideak
Euskal Herriko jesuitak
Deustuko Unibertsitateko ikasleak
Euskararen sustatzaileak
Iruñean hildakoak