Berilio

Berilioa elementu kimiko bat da, Be ikurra eta 4 zenbaki atomikoa dituena. Metal lurralkalinoa da, toxikoa, gris metaliko koloreduna, arina, gogorra eta hauskorra. Aleazioetan erabiltzen da, batez ere kobrearekin, gogortzeko. Berilio hautsa oso kaltegarria izan liteke osasunarentzat arnasten bada.

Berilioa nahiko elementu arraroa da bai lur bai unibertsoan ez baita ohizko izarretako nukleosintesian eratzen. Ez da uste elementu kimiko hau bizitzeko beharrezkoa denik animalia eta landareetan.

Ezaugarri nabarmenak 

 Berilioak metal arinen arteko urtze puntu altuenetakoa du.
 Berilioaren Youngen modulua altzairuarena baino hiru aldiz handiagoa da.
 Elementu honen Youngen modulu altua eta dentsitate baxua direla eta baldintza estandarretan solidoen arteko soinuaren abiadura handiena du 12,9 km/sg ingurukoa.
 Beroa oso ondo eroaten du eta ez da magnetikoa.
 X izpiek berilioa iragaten dute eta alfa partikulek berilioak neutroiak askaraztea lortzen dute (30 neutroi/alfa partikula milioi bakoitzeko).
 Baldintza estandarretan ez da erdoiltzen (uste da erdoil geruza oso fin bat osatzen dela berilioaren inguruan hala ere, kristala oso erraz apurtzen baitu).
 Azido nitriko kontzentratuak ez du eragin nabarmenik berilioarengan.

Zertarakoak 
 Berilioa aleazio ugariren osagaia dugu besteak beste nahiko arrunta den kobre-berilio aleazioa.
 X-izpi bidezko diagnosi sistemetan berilio xaflatxoak erabiltzen dira espektro ikusgarriko erradiazioa iragazteko. Zirkuito plakak markatzeko erabiltzen den X-izpi bidezko litografia tekniketan ere berilioa erablitzen da.
 Erreaktore nuklearretan neutroi moderatzailea dugu.
 Berilioaren propietate mekanikoak (zurruntasuna, arintasuna, egonkortasuna...) hainbat gailu eraikitzeko apropos bihurtzen dute besteak beste, giroskopioak, informatikako gailuak, erlojuetako malgukiak etab.

Erreferentziak 

 Enciclopedia Libre
 Web Elements
 Environmental Chemistry
 It's elemental

Kanpo estekak 

Elementu kimikoak