Ekinokzio

Ekinokzioa urtean bitan gertatzen da, Lurraren ardatza eta Lurraren eta Eguzkiaren zentroak batzen dituen lerroa elkarzutak direnean; egoera horretan Eguzkiaren zentroa Lurraren ekuatoreko planoan kokatuta dago eta kokapen erlatibo hori mantenduko balitz, Lurraren toki guztietan egunaren eta gauaren luzerak berdinak lirateke. Ekinokzio berba zentzu apur bat lausoagoarekin ere erabiltzen da batzuetan, ekinokzioa gertatzen den data adierazteko.

"Ekinokzio" izena Latineko  (berdin) eta  (gau) berbetatik dator, ekinokzioaren inguru hurbilean mundu guztietako tokietan eguna eta gauaren luzerak ia berdinak direlako.

Ekinokzioetan, Eguzkia zeruko esferaren aurkako puntu bitako batean kokatzen da, zeruko ekuatorea (0 graduko deklinazioarekin) eta ekliptika batzen diren guneetan. Puntu horiei ekinokzio puntuak deitu zaie. Hori dela eta, batzuetan ekinokzio hitza ekinokzio baten puntua adierazteko erabili izan da.

Ekinokzioak urte bakoitzean bi une zehatzetan gertatzen dira (ez egun batzuetan zehar), Lurraren ekuatoreko puntu batetik Eguzkiaren erdigunea puntu horren gain gainean (bere zenitean) ikus daitekeenean. Erabiltzen dugun egutegi gregoriarrean une horiek martxoaren 20 edo 21ean eta irailaren 22 edo 23an kokatu ohi dira.

Izenak 

 Udaberriko ekinokzioa: Martxoaren 21a aldera gertatzen da Ipar Hemisferioan.
 Udazkeneko ekinokzioa: Irailaren 23a aldera gertatzen da Ipar Hemisferioan.

Hego Hemisferioan alderantziz gertatzen da.

Aurreko izenak izen klasikoak dira, ekinokzioak izendatzeko gehien erabili direnak, baina gaur egun idazle teknikoek gero eta gehiago erabiltzen dituzte Martxoko ekinokzioa eta Iraileko ekinokzioa izendapenak, berdin erabil ahal izateko Lurraren hemisferio bietan.

Erreferentziak

Ikus, gainera 

 Solstizio
 Ekinokzioen lerroa
 Ekinokzio (zeru koordenatuak)

Kanpo estekak 
 Joseba Aurkenerena: Sugaar eta Herensuge udazkeneko ekinozioan nagusi. 

Astrometria
Gertaera astronomikoak
Martxoko ospakizunak