Arüe-Ithorrotze-Olhaibi

Arüe-Ithorrotze-Olhaibi ([aʁ̞y.e id̟ðoʁots̻e olha.iβi]) Zuberoako iparraldeko udalerri bat da, Pettarra eskualdean dagoena.

Geografia

Ingurune naturala 
Uhaitzandi eta Lauirase ibaien zenbait ibaiadar udalerritik igarotzen dira, tartean Aphura.

Udalerri mugakideak 
Zuberoako udalerri hauek ditu mugakide:

Etxeak eta auzoak 
 Arüe: Alapea, Aldagaraia
 Ithorrotze
 Olhaibi

Historia 
Ithorrotzen Abadia laiko bat izan zen, Zuberoako bizkonderriaren menekoa zena. Olhaibiko etxaldea ere, Zuberoako bizkonderriaren menpe zegoen eta bertako titularra Zuberoako hamar agintedunetariko bat zen.

Arüe Frantziako Iraultzaren garaian arrazoiaren tenplu bihurtu zen eta politika jakobino antierlijiotsua aplikatu Euskal Herriko herri bakarra izan zen, Bearnotik duen hurbiltasunaren ondorioz. Halaber, Pettarrako degerietako bat ere izan zen.

1790 eta 1794 artean Olhaibi Ithorrotzeko udalerrian sartu zen, Ithorrotze-Olhaibi udalerri berria sortuz. 1973ko abuztuaren 1ean Arüe izan zen aurrekoa hartu zuena, egun duen konfigurazioa osatuz.

Demografia 
XIX. mendearen hasieran 379 biztanle zituen udalerriak, eta hurrengo 40 urteetan pixka bat hazi zen populazioa, 500 biztanleak gaindituz. Ondoren beherako joera hartu zuen, batez ere XIX. mendearen erdialdetik aurrera eta XX. mendearen hasieran. 1999an 230 biztanle besterik ez zituen udalerriak.

Kultura 
Udalerria Donejakue Bideko aldakia den Via Podiensisean kokaturik dago.

Irudi galeria

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Arüe-Ithorrotze-Olhaibi