Volga

Volga (errusieraz: Волга, tartareraz: İdel edo Sari-su, turkieraz: İdil) mendebaldeko Errusiako ibaia da. Europako handiena da, luzera, emaria eta arroari dagokienez. Valdai muinoetan jaio eta Kaspiar itsasora isurtzen da Astrakhanen. 3.888 km-ko luzera eta 1.380.000 km²-ko arroa ditu.

Errusiako mendebaldea zeharkatzen du, eta nazioko ibaitzat jotzen da herrialde horretan. Izan ere, bertako 20 hiri populatuenetatik 11, tartean Mosku hiriburua, Volgako arroan daude kokatuta. Munduko urtegi handienetako batzuk ere Volgan daude.

Izena 
Eztabaidan dago, izena eslaviarra edo fino-ugriarra den. Errusiar Волга hitzak eslaviar влага, волога (euskaraz «hezetasuna») hitzekin lotura du. Fino-permiar jatorria Karelierako Valkia edo Valgia (euskaraz «zuria») hitzekin duen loturan datza.

Ibilbidea 

Volga ibaia Kaspiar itsasoaren arro endorreikoan dago. Iturburua Valdai muinoetan (228 m) (Tver oblasta) du. Gero, Sterzh lakua, Tver, Dubna, Ribinsk, Jaroslavl, Nizhni Novgorod eta Kazan zeharkatzen ditu. Hortik hegoalderako bidea hartzen du, Ulianovsk, Toliatti, Samara, Saratov eta Volgograd zeharkatuz. Kaspiar itsasoan du ahoa, Astrakhanen ondoan.

Oso gainbehera leuna du, eta geldoa da; nolanahi ere, ibilguaren goialdean ur-laster azkarra du.

Hidrologia 
Neguko izotzak ibaiaren ur emaria murrizten du. Udaberrian, berriz, asko hazten da, eta urtegien bidez erregulatzen dira ur emariaren gorabeherak. Volgograden, ibaiadar nagusienen ura jaso ostean, urteko batez besteko emaria 8.364 m³/s da. Emari handiena maiatzean du (25.805 m³/s) eta txikiena urtarrilean (3.085 m³/s).

Volgaren batez besteko emariak (m³/s) Volgograden neurtuakDatuak: 1879-1958 bitartean

Ekonomia 
Errusiako garraibide nagusietako bat da Volga,  ia ibilbide osoan ontziz ibiltzeko egokia baita. Ubideek Itsaso Zuria, Baltiko, Itsaso Beltza eta Azov itsasoarekin lotzen dute. Ibaiaren ibilbidean eraiki diren ur indarretxeen artean Kuibishev eta Volgogradekoak dira aipagarrienak.

Ibaiadar nagusiak 
 Aktuba ibaia.
 Samara ibaia.
 Kama ibaia
 Kazanka ibaia.
 Sviiaga ibaia.
 Vetluga ibaia.
 Sura ibaia.
 Kerzenets ibaia.
 Oka ibaia
 Uzola ibaia.
 Unza ibaia.
 Kostroma ibaia.
 Kotorosl
 Sheksna ibaia.
 Mologa ibaia.
 Kasinka ibaia.
 Nerl ibaia.
 Medveditsa ibaia.
 Dubna ibaia.
 Sosa
 Tvertsa.
 Vazuza ibaia.
 Selizarovka ibaia.

Urtegiak 
 Ivankovoko urtegia.
 Uglitx-eko urtegia.
 Rybinsk-eko urtegia.
 Gorkiko urtegia.
 Txeboksariko urtegia.
 Kuibyxev-eko urtegia.
 Saratoveko urtegia.
 Volgogradeko urtegia.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

 
Jaroslavl oblasta
Kostroma oblasta
Ulianovsk oblasta
Nizhni Novgorod oblasta
Astrakhan oblasta
Txuvaxia
Kalmukia
Samara oblasta
Saratov oblasta
Tatarstan
Tver oblasta
Volgograd oblasta
Mari El
Mosku oblasta