Gamarte

Gamarte Nafarroa Behereko udalerri txikia da eta Garazi eskualdean dago kokaturik. Donibane Garazi hiriburutik 10 kilometrotara dago herria.

2018an 127 biztanle zituen.

Geografia

Ingurune naturala 
Pagaburu (545 m), Kurutzeberri (513 m) eta Orgamendi (639 m) tontorrek udalerria inguratzen dute, hau 232 metroko altueran kokatuta dagoelarik.

Basagibeleko errekak (Arzubiren ibaiadarra) eta Biduzeren adar batek zeharkatzen dute udalerria.

Udalerri mugakideak 
 Larzabale-Arroze-Zibitze iparraldean
 Ainhize-Monjolose ipar-mendebaldean
 Ibarrola ekialdean
 Lakarra mendebaldean
 Duzunaritze-Sarasketa hegoaldean

Auzoak 
 Gamarte
 Urruti
 Bordaburu
 Ordokia
 Gaineko Basaburua
 Peko Basaburua

Historia 
1189. urteko dokumentu batean aipatzen da lehen aldiz Gamarteko herria. 1842. urtean osatu zen udalerria.

Demografia 

Oharra: 2007ko biztanleria, INSEEk emaniko behin-behineko datua da

Biztanleak euskaldunak dira eta bertako euskalkia behe-nafarrera da.

Ekonomia 
Ekonomia jarduera laborantzan eta abeltzaintzan oinarritua da.

Kultura

Euskara 
Gamarteko euskara Garaziko hizkera da, nafar-lapurteraren aldaera bat, sortaldekoa.

Gamartear ezagunak 
 Mixel Berhokoirigoin (1952-2021) Ipar Euskal Herriko laborari militante ezaguna, ELB sindikatuko sortzailea eta Euskal Herriko Laborantza Ganberako presidentea.
 Menane Oxandabaratz (1962-) irrati-esatari, antzerkigile eta politikaria.
 Jean-Claude Luro: Auzapeza 1988tik 2001era.
 Jean-Baptiste Loyatho: Auzapeza 2001etik 2014ra.
 Jean-Michel Bicain: Auzapeza 2014tik aurrera.

Ondarea 

 Bidegainea eta Bordaburua, XVII. mendeko baserriak.
 Galzetaburuko gurutzea, XVIII. mendekoa.
 Saint-Laurent eliza.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Nafarroa Behereko udalerriak
Gamarte