Chengdu

Chengdu (txinera sinplifikatuz: 成都, pinyineraz: Chéngdu), Sichuango probintzian kokatua. Guztira, 10.820.000 biztanle inguru dauzka 12.390 kilometro koadroko azaleran, horietarik 3.900.000 inguru erdigunean bizi direlarik. Sichuango zentro politiko, komertzial eta ekonomiko garrantzitsu bat izan da historikoki Chenhdu.

Historia 
Chengdu Txinako hego-mendebaldeko lehen puntu urbano ezagunetako bat da, duela 2.400 urteraino lyzatzen den historiarekin, lehenbiziko Shu Enperadoreak bere hiriburua hemen eraiki zuenean. Shu izen horrek iraun du erabilpenean gaur egun arte. Chengduko haran emankorra antzinako Shu erresumaren erdigunea izan zen, bertako kultura eta ondare aberatsak elikatzen zituen zibilizazio distiratsua sortuz.

Inguru naturala eta kokapena 
Haran eta lautada emankor batean kokatzen da hiria.  Ureztatze bikainari eta baliabide mineralen ugaritasunari esker, baliabide naturalez hornituriko hiria da.

Chengduren mugakideak honakoak dira: Ngawa prefektura autonomoa ipar-mendebaldean, Deyang ipar-ekialdean, Ziyang ekialdean, Meishan hegoaldean, eta Ya'an mendebaldean.

Klima

Banaketa administratiboa 

Prefektura mailako Chengdu hiriko erdigunea bost barrutik osatzen dute:

 Qingyang Barrutia (青羊区)
 Jingjiang Barrutia (锦江区)
 Jinniu Barrutia (金牛区)
 Wuhou Barrutia (武侯区)
 Chenghua Barrutia (成华区)

Hiriaren erdigunearen inguruan, beste lau barruti daude:

 Longquanyi Barrutia (龙泉驿区)
 Qingbaijiang Barrutia (青白江区)
 Xindu Barrutia (新都区)
 Wenjiang Barrutia (温江区)

Eta prefektura mailako hiriaren antolaketa osatuz, nekazal guneetako konderri mailako lau hiri eta sei konderri:

 Pengzhou Hiria (彭州市)
 Qionglai Hiria (邛崃市)
 Chongzhou Hiria (崇州市)
 Dujiangyan Hiria (都江堰市)
 Jianyang Hiria (简阳市)
 Jintang Konderria (金堂县)
 Shuangliu Konderria (双流县)
 Pi Konderria (郫县)
 Dayi Konderria (大邑县)
 Pujian Konderria (蒲江县)
 Xinjin Konderria (新津县)

Kultura 
Kulturaren alorrean Chengdu da toki bat non Sichuango Operaren ikuskizunak ohikoak diren. Pekingo Operaren aldagai bat da, non zenbait teknika berezi nabarmentzen diren, hala nola bianlian (aurpigekarak aldatzea), gundeng (kriseilu dantzariak) eta tunhuo (su-jaleak).

Chengdun miretsia den poeta bat da Du Fu klasikoa. Chengdun bizi izan zen garaian etxola bat eraki zuen, eta bisitarientzako erakarpen puntua da 21. mendean ere Haizete batek etxola deuseztu zuen arren, poeta hiltzean herritarrek etxe berria altxatu zuten artista omentzeko. Ming eta Qing dinastia garaietan berreraiki behar izan zuten berriz ere, eraikuntzak kalteak jasan zituelako.

Ikustekoak 
 Wu markesaren tenplua: Zhuge Liangen omenez eraiki zen, Hiru Erreinuen garaian Shu erreinuko lehen ministro izandakoa. Jatorrizko tenplua Liang hil baino 400 urte lehenago eraiki zen. Ming dinastia garaian, Shu errege izandako Liu Bei enperadorearen hilobiaren tenplua eraiki zen. Qing dinastia garaian tenplua eraberritu zen. 37.000 kilometro koadroko azalera dauka.
 Wenshu monasterioa: Tang dinastia garaian eraikitako monasterio budista da. Wenshu jainkoaren omenezko monasterioa, Chengdun ondoen kontserbaturikoa da eta 5,5 hektareako azalera hartzen du. Tenpluaren konplexua 200 eraikinek osatzen dute, eta bertan budaren 400 estatuatik gora aurki daiteke.
 Wang Jian jeneralaren hilobia: Tang dinastia garaian ejerzitoko jeneral izandako Wang Jianen hilobia da. Jenerala izan ondoren, Shu erreinuko enperadore izendatu zuten.
 Panda Haztegi eta Ikertegia ere hiritik gertu da, 1993tik panda handien superbibentziara dedikatutako zentroa.

Gastronomia 
Sichuango gastronomiak ospe eta izaera berezia da Txinako sukaldaritzan, eta Chengdun du bere zentroetako bat. Zapore min pikanteak dira sukaldaritza honen ezaugarri ohikoena, eta Chengdun proba daitezkeen plateren artean daude burruntzi bariatuak (chuanchuanxiang), txerriki albondiga pikanteak (hongyou chaoshou), untzi errea eta fideoak kakahuete saltsa minean (dandianmian).

Azpiegiturak

Aireportua

Metroa

Hiri senidetuak

Ikus, gainera 
 Sichuan probintziaren banaketa administratiboa

Erreferentziak

Kanpo estekak 

  Chengduko gobernuaren webgunea.
  Chengduri buruzko bideoa.

Txinako hiriak
Sichuango hiriak
Txinako probintzietako hiriburuak