TCP/IP eredu

TCP/IP eredua edo Interneteko protokolo multzoa, Interneteko konputagailu-sareen komunikazioa ahalbidetzen duen protokolo multzoa da. Laburpen moduan TCP/IP protokolo multzoa ere deitzen zaio, giltzarria diren protokolo biei aipamena eginez. Batetik TCP (Transfer Control Protocol) eta IP (Internet Protocol), zein lehenen definitu ziren eta protokoloko multzoko erabilienak dira.

Historia 
1969an, AEBtako ARPA (Advanced Research Projects Agency) agentziak agindu bat jaso zuen: bere azpiegituraren zati bat apurtuta ere (eraso nuklear baten ondorioz...), martxan jarraituko lukeen sare bat sortzeko; konektaturik jarraitzen zuten ordenagailuek bide fisiko bat baleukate, elkarrekin komunikatzen jarraitu beharko lukete. Poliki-poliki, proiektuan parte hartzen zuten enpresa eta unibertsitateek ARPANET izena hartu zuen sarea sortzen hasi ziren.

ARPANet hazten joan zen eta zenbait esperimentu egin ziren datuak transmititzeko beste elementu batzuk erabiltzeko: adibidez, irrati eta satelite bidez. Puntu honetan zeuzkaten protokoloek arazoak sortu zituzten eta beste protokolo multzo bat (beste protokolo-pila bat) eta arkitektura bat diseinatu ziren. Multzo berri honi TCP/IP (Transmission Control Protocol/Internet Protocol) izena eman zitzaion protokolo pilako bi protokolo garrantzitsuenen izenagatik. ARPANet oraindik bizkorrago hasi zen hazten eta, are gehiago EEBBtako Nazioko Zientzia Sarearekin (NSFNet) bat egitean. Poliki-poliki gaur egun ezaguna egiten zaigun Internet izena hartzen joan zen.

Ezaugarriak 
TCP/IPko diseinatzaileak OSIkoak baino praktikoagoak izan ziren: Lehenik protokoloak sortu zituzten eta geroago definitu zuten eredua, zeuden protokoloak barruan sartzeko. Ondorioz, TCP/IP eredua OSI eredua baino sinpleagoa da; OSI, berriz, askoz ere koherente eta akademikoagoa.

TCP/IP protokoloaren oinarrizko ezaugarriak:
 Pakete-konmutazioa erabiltzen du
 Datagramak izeneko paketeak erabiltzen ditu
 Sareko edozein puntutik makina biren arteko konexio fidagarria ahalbidetzen du
 Maila baxuko protokoloetan sostengatzen da ( Ethernet, Token Ring)
 Arkitektura desberdineko eta sistema eragile desberdineko sareak elkar konektatzeko ahalmena dauka

TCP/IP mailak 
TCP/IP-ko protokolo multzoa OSI ereduan nola sartzen den irizpide desberdinak daude. Orduan ez dago erabat zuzen edo onartua dagoen sailkapenik. Erantzunik onartuena eta sinpleena azalduko dugu.

TCP/IP ereduan bost maila (geruza) daude: maila fisikoa, datu-lotura maila, sarearte-maila, garraio-maila eta aplikazio-maila. Ondoren mailak eta dagozkien sare protokoloak:

Sailkapen batzuk, datu-lotura maila eta maila fisikoa “azpi-sare sarbiderako” mailan bat egiten dute.

OSI eta TCP/IPren alderaketa 

OSI akademikoagoa, koherenteagoa, modularragoa eta protokolo jakin batek gutxiago baldintzatutako eredua da. Horregatik edozein sare mota esplikatzerakoan erreferentzia eredu bezala hartzen da. OSIk oso argi bereizten ditu zerbitzuak, interfazeak eta protokoloak. Hau guztia, askoz ere nahasiago dago TCP/IP ereduan.

Gaur egun TCP/IP gailendu zaio OSIri. Arrazoirik garrantzitsuenak: lehenago agertu zela eta funtzionatu egiten zuela (OSIk, hasieran, telekomunikazioak kontrolatzeko administrazioak egindako asmakuntza bat, itxuragabekeri politiko-burokratiko bat zela-eta, fama txarra izan zuen.
OSI ereduak zazpi maila ditu, TCP/IPk, berriz, lau. Azpi-sare sarbiderako maila, geruza fisikoaren eta datu-lotura geruzaren bat-egitea ez da ona; saio-, aurkezpen- eta aplikazio- mailak fusionatzea, berriz, OSIren eredua baino askoz ere logikoagoa da.

TCP/IPren abantailak 
 TCP/IP protokoloen multzoa ibilbide desberdinetatik paketeak bideratzeko diseinatuta dago
 Konputagailu-sare txikientzako zein handientzako egokia da
 Internetera konektatzeko erabiltzen da

TCP/IPren desabantailak 
 NetBEUI edo IPX/SPX protokoloak baino konfigurazio eta mantentze lan handiagoa du.
 Datu-trafiko txikiko egoeraten zerbait geldoago da. Aldiz datu-trafiko altutan ariangoa izan daiteke.

TCP/IP ereduaren alderaketa OSI modeloarekin

TCP/IP protokoloen kokapena OSI modeloan

Ikus, gainera 
 TCP
 IP
 Internet
 OSI eredua
 Sare protokolo

Erreferentziak 
 Andrew S. Tanenbaum, Konputagailu-sareak (3. ed 2002), EHU ed.

Kanpo Loturak 
  TCP/IP-ri buruzko liburua

Kanpo estekak 

Sare protokoloak
Interneten historia
Interneteko protokoloak
Sare-arkitektura