Horus

Horus garaia jainko zerutarra da Antzinako Egiptoko mitologian. Egiptoar mitologiako jainko garrantzitsuenetako bat da, eta historiaurretik ptolomeotar erresumako garaiak arte gurtua izan zen. Egiptoko zibilizazioaren abiarazletzat jo zen, zeruko jainkoa izateaz gain erregetzaren irudi bihurtuz. Isis jainkosaren eta Osiris jainkoaren semetzat hartzen zen eskuarki. Izen egiptoarra Hor da, grezieraz Horus (Ώρος) eta jainkotasun grekoa Apolo Febo da.

Ikonografia 
Belatza edo belatz burudun gizakia da haren ohiko irudikapena, koroa bikoitzaz. Eta beste irudikapen batzuk ere hartzen ditu, funtzioaren arabera:
 Harmajis, Heliopolis munotik Ra-rekin sortzen da, lehoi formaz
 Harpokrates, Horus umea, egunero berpizten den eguzkia da, oinordeko erreala
 Harsiese, gaztea, Isis eta Osiris-en semea.
 Haroeris, Harendotes, edo Horjenti Irti, Seth-en aurka liskarrean
 Horus Behedety eguzkia bere osotasunean
 Horus Iunmutef, sazerdotea hileta errituetan

Ra-Horajti gisa lotu zitzaion Ra-ri.

Horusen Begia 
Horusen begia erabiltzen zen askotan Horus irudikatzeko. Esanahi sinboliko handikoa da, Horusek begia galdu baitzuen Seten kontrako borrokan. Beste jainko baten laguntzaz sendatu ondoren (Tot, bertsio batzuetan), Osiris aita hilari eskaini zion. Sakrifizioa, sendaketa eta hildakoei eskaintzak irudikatzen zituen, beraz. Babes kutun gisa ere erabiltzen zen.

Mitologia 

Horus Shemsu Hor-rak lagunduta Seten aurka borrokatu zen aitaren (Osiris Set-ek eraila) tronua berreskuratzeko. Set Egipto Altuaren jainko gisa geratu zen eta Horus Behe Egiptoren jainko gisa. Ondoren, Horus Egipto osoko jainko bilakatu zen, Set, desertuko eta herbesteko herrien jainko zen bitartean. Gatazka horrek Nilo ibaiaren oparotasuna (Osiris) eta basamortuaren idortasunaren (Set) harteko guda azaltzen du. Handik denbora batera errege mitikoei laga zien gobernutza, "Shemsu-Hor" deituak tradizioaren arabera. Gainera Osiris-en babeslea da Egiptoko inframunduan, Duat-a. Hildakoen epaiketan, Hilen Liburuaren arabera, Osiris eta hildakoaren arteko bitartekaria da.

Ziurrenik bereganako gurtza Nilo Ibaiaren deltan hasi zen, baina Egipto guztian gurtua izan zen Edfu, Hierakompolis eta Letopolis-eko tenpluetan. Bere gurtza Meditarraneoan zehar zabaldu zen Isis amari lotua zen Harpokrates bezala.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Egiptoar jainkoak
Gerraren jainkoak
Eguzki jainkoak
Jainko-jainkosa zaintzaileak
Ilargi jainko-jainkosak
Hegazti-humanoideak
Zeruaren eta eguraldiaren jainkoak
LGBT gaiak mitologian
Errege mitologikoak
Lehoi jainko-jainkosak