2011ko Nafarroako Parlamenturako hauteskundeak

2011ko Nafarroako Parlamenturako hauteskundeak, Nafarroako Parlamentuko diputatuak aukeratzeko hamargarren hauteskundeak, hauteskunde horiek aukera ematen dute Nafarroako Gorteak osatzen dituzten 50 parlamentariak zuzenean hautatzeko eta, zeharka, Nafarroako Gobernuko lehendakaria hautatzeko.

Hauteskundeak 2011ko maiatzaren 22an egin ziren, igandean, 2011ko martxoaren 28an onartutako eta hurrengo egunean Nafarroako Aldizkari Ofizialean argitaratutako hauteskunde-deialdiaren dekretuaren arabera.

Hauteskundeetara 13 hautagai aurkeztu ziren, bakoitza alderdi politiko edo koalizio politiko baten buru, eta horietatik soilik 7k lortu zuten eserleku bat.

Nafarroako Parlamentuko VIII. legealdiko 50 diputatuak aukeratu ziren, sistema proportzional baten bidez (D'Hondt metodoa), zerrenda itxiekin eta% 3ko hauteskunde atalasearekin.

Egun berean udal eta foru hauteskundeak egingo dira Hego Euskal Herrian.

Hauteskunde-sistema 
Nafarroako Parlamenturako hauteskundeetan 50 parlamentari aukeratzen dira zenbaketa proportzionalaren bidez, zerrenda itxiekin. Hauteskunde-barrutia bakarra da eta Nafarroa Garaia osoa hartzen du. Hauteskunde-zerrendei eserlekuak D'Hondt metodoaren bidez esleitzen zaizkie. Eserlekuen banaketa egin ahal izateko muga baliozko botoen% 3koa da (hautagaitzako botoak eta boto zuriak batuta). 2007ko erreformaz geroztik, foru hauteskunde guztietan, hautagai-zerrendek gizonen eta emakumeen osaera orekatua duten hauteskunde-zerrendak aurkeztu behar dituzte, sexu bakoitza gutxienez zerrendaren% 40 izan dadin.

Hautagaitzarako baldintzak 
Hauteskunde legeak hautagai-zerrendak aurkezteko baimena ematen die alderdi, federazio, koalizio eta hauteskunde taldeei. Hala ere, aurreko hauteskundeetan Gorteetan ordezkaritzarik lortu ez duten federazioek edo koalizioek barruti bakoitzeko botoen% 0,1 gainditu behar dute zenbaketan sartzea lortzeko. Era berean, hautesle-elkarteek mozketa-ehuneko bat behar dute, nahiz eta barruti bakoitzeko% 1 izan. Ez dago baimenduta hautesleek zerrenda batera baino gehiagotara bozkatzea. Halaber, hauteskundeetan koalizioan parte hartu nahi duten alderdi eta federazioek aldez aurretik eman behar diote horren berri probintziako hauteskunde-batzordeari, hauteskundeak deitu ondorengo hamar egunetan.

Eserlekuen banaketa 
Botoen% 3 gainditu ez duten hautagai-zerrendek ezingo dute ordezkaririk lortu Gorteetan. Banaketa irizpide hauen arabera egiten da:

 Hautagai-zerrendak zutabe batean ordenatzen dira, boto-kopuru handienetik txikienera
 Lortutako boto-kopurua zati 1, 2, 3... egiten da, legebiltzarreko eserleku-kopurura iritsi arte
 Eserlekuak zatidura handienak kontuan hartuta esleitzen dira, handienetik txikienera
 Bi hautagai-zerrendek zatidura bera badute, boto gehien dituenari emango zaio eserlekua. Bi hautagai-zerrendek boto-kopuruarekin bat egiten badute, eserlekua ausaz eta txanpon batekin izatea erabakiko da.

Bi hautagai-zerrendek zatidura bera badute, boto gehien dituenari emango zaio eserlekua. Bi hautagai-zerrendek boto-kopuruarekin bat egiten badute, eserlekua ausaz eta txanpon batekin izatea erabakiko da.

Gorteen disolbatzea 
Nafarroako Parlamentuaren agintaldia aurreko hautaketaren datatik lau urtera amaitzen da, salbu eta lehenago desegin denean. Nafarroako Gobernuko lehendakaritzak Parlamentuko botereak amaitu baino 25 egun lehenago deitu behar du hauteskundeetara, eta hauteskundeak deialdia egin eta bostehungarren egunean izango dira. Normalean, maiatzeko azken igandea izaten da. Hauteskundeen ostean, gorteak osatzeko saioa hauteskundeak egin eta hilabetera izango da. Hori da arau orokorra, baina lehendakaritzak Gorteak desegin eta hauteskundeak deitu ditzake une oro, baldin eta zentsura-moziorik abian ez badago eta aurreko hauteskundeetatik gutxienez urtebete igaro bada. Halaber, ezingo du hauteskundeetara deitu hurrengo hauteskunde naturaletarako urtebete baino gutxiago falta bada.

Hauteskundeen ondorengo hiru hilabeteetan inbestidura-prozesu bat emankorra ez bada, prozesua automatikoki desegingo da eta bigarren hauteskundeak deituko dira.

Hautagaitzak 
Guztira 13 alderdi politiko aurkeztu ziren, bakoitza 50 hautagairekin. Gainera, zenbait alderdik ordezko hautagaiak aurkeztu zituzten, guztien artean 30. Guztira, 650 hautagaitza aurkeztu dira, eta horietatik 50 baino ez dira aukeratuko.

Zerrendaburuak 
Alderdi bakoitzak zerrenda bat aurkezten du ematen zaizkien eserlekuak beteko dituzten hautagaiekin. Zerrenda bakoitzeko lehena Nafarroa Garaiko lehendakaritza da. Hauek izan ziren zerrendaburuak:

Hauteskunde-kanpaina

Aurrekariak 

Hauteskunde hauetan, lehenengoz alderdiaren birsortzetik, Nafarroako Alderdi Popularra Nafar Herriaren Batasunatik banatuta aurkeztu zen, bi alderdien arteko akordioa aurreko legealdian apurtu ondoren, eta lau ordezkari eskuratu zituen. Eskuinaren banaketak kaltea egin zion Nafar Herriaren Batasunari, baina Nafar Herriaren Batasuna eta Nafarroako Alderdi Popularraren emaitzak batuz, alderdiak batera zeudenean baino eserleku gehiago lortu zituzten. Lau legealdiz Miguel Sanz lehendakaria izan ondoren, oraingoan Nafar Herriaren Batasunak Yolanda Barcina Iruñeko alkatea aurkeztu zuen lehendakarigai, Nafarroako lehenengo emakume lehendakaria bihurtu zena.

Ezker abertzalea, bi legealdiz legez kanpo, hauteskundeetara aurkeztu ahal izan zen, Bildu koalizioarekin. Bertan Eusko Alkartasuna, Alternatiba, Herritarron Garaia eta ezker abertzaleko independenteak batu ziren. Aurreko hauteskundeetan Nafarroa Bai zerrenda osatzen zuten alderdiak banatu egin ziren: alde batetik Eusko Alkartasuna Bildura igaro zen, eta bestetik Batzarre Nafarroako Ezker Batuarekin batu zen Izquierda-Ezkerra koalizio berria sortuz. Beraz, bakarrik Aralar eta Euzko Alderdi Jeltzalea geratu ziren, eta Nafarroa Bai 2011 koalizio berria aurkeztu zuten.

Inkestak 
Hona hemen 2011ko Nafarroako Parlamenturako hauteskundeetarako hainbat komunikabidek eta inkesta-enpresek aurreratutako inkesten laburpena:

Emaitza orokorrak

Parte-hartzea 
2011ko maiatzaren 22an, guztira 987 mahai ireki ziren, aurreikusitako% 100, eta Nafarroako hautesle-erroldaren% 70ek baino gehiagok parte hartu zuen.

Behin-betiko emaitzak

Aukeratutako hautagaitzak 
Legeak 50 ordezkari baino ez ditu onartzen, eta jasotako boto kopuruaren arabera banatzen dira. Herritarren botoaren ondorioz, alderdi politikoek eserleku kopuru jakin bat jasotzen dute lortutako boto kopuruaren arabera. Ondoren, eserleku horiek kanpainaren hasieran aurkeztutako zerrendaren ordenaren arabera esleitzen dira. Hauek dira Nafarroako Parlamentuko VIII. legealdiko 50 parlamentariak:

Emaitza zehatzak

Emaitzak merindadeen arabera 
Zenbaketa politikoan garrantzirik ez duen arren, hauteskundeen ostean merindade bakoitzaren emaitza ere kalkulatzen da, alderdiek ordezkatzen dituzten "eremuei" buruzko informazio esanguratsua ematen baitu.

Emaitzak udalerrien arabera 

2011ko Nafarroako Parlamenturako hauteskundeetan, 5 alderdik baino ez dute lortu lehen postuan jartzea udalerri batean edo gehiagotan. Alderdi horiek Nafar Herriaren Batasuna dira, 189 udalerritan lehen postua lortuz, ondoren Euskal Herria Bildu (53), Nafarroa Bai (17), Nafarroako Alderdi Sozialista (10), eta Nafarroako Alderdi Popularra (1).

Inbestidura saioa 

Hauteskundeen ondoren, Nafar Herriaren Batasunak eta Nafarroako Alderdi Sozialistak elkarrekin koalizio gobernu bat osatzeko akordioa sinatu zuten. Horrela, Yolanda Barcina Nafarroako lehenengo emakume lehendakaria bihurtu zen, parlamentuaren gehiengo osoarekin. Hala ere, akordioa lortzetik urte batera, 2012ko uztailaren 15ean, Barcinak Jimenez lehendakariorde sozialista kargugabetu zuen, koalizio gobernua hautsiz. Ordutik aurrera Nafar Herriaren Batasuna gobernuan bakarrik mantendu zen, gehiengo osoa galduta.

Hona hemen Yolanda Barcinaren inbestidura saioko bozketaren emaitza:

Oharrak

Erreferentziak

Ikus, gainera 

 Barcina gobernua
 Nafarroako Parlamentuko VIII. legealdia

Kanpo estekak 

 Nafarroako Parlamenturako 2011ko hauteskundeen webgunea

2011ko Nafarroako Parlamenturako hauteskundeak
Nafarroako Parlamentuaren VIII. legealdia