Karnaba

Karnaba, kardelina edo kardantxiloa (Carduelis carduelis) fringillidae familiako hegazti paseriformea da, Europa, iparraldeko Afrika eta Asiako basoetan bizi dena.

Ezaugarriak 

Linnaeusek deskribatu zuen lehenengo aldiz 1758an. Haren kontserbazio egoera ez da kezkagarria. 12-13,5 cm luze da eta 14 eta 19 gramo arteko pisua du. Itxian hazten bada, 8 eta 10 urte artean bizi daiteke. Oso kantu alaia du.

Identifikatzeko datuak:
 Hiru koloreko burua du, eta aurpegiak maskara gorri bat darama.
 Hego beltz eta horiak ditu.
 Helduen lumatza: Burua. Oso bereizgarria da. Hiru koloreko itxura du, aurpegiak maskara gorriak, beltzak eta zuriak izan ditzake.
 Gazteen lumatza: Hegoak helduenak bezalakoak dira.
 Mokoa: Jaten duen janariari egokitua. Konikoa, lerdena, zorrotza, zurbil kolorekoa …
 Gorputza. Aurrekoa zuria da eta atzekoa, okrea.
 Hegoa.Oso bereizgarria du, hegan egitean nahiz hegoa adar batean jarrita egon.
 Buztana. Beltza eta eskotatua da.

Emigratze zikloak:
 Helduek osoa egiten dute, udan, uztailean.
 Gazteek erdia egiten dute, udan, abuztuan.

Bizilekua 
Baso ertzetan, sasitzetan, larretan, prest dauden lurretan, parketan, lorategietan, baratzetan eta, orokorrean, belarra duen edozein areatan, batez ere, han karduen (espezie elikagai gogokoena) ugaritasuna badago. Halaber, zuhaitzen presentzia minimoa bada. Erraz hazten da herri eta hirietan. Neguan ere zuhaitzik ez duten larreetan dago.

Banaketa 
Espainian asko daude, batez ere Mediterraneo inguruan. 800.000 eta 2.900.000 artean daude.

Elikadura 
Hazijalea da, hau da, ekilorez, kardu-haziz eta gariz elikatzen da gehienbat.

Ugalketa 

Normalean urtean bi alditan ugaltzen da: bospasei 6 arrautza erruten ditu, 12-13 egunetan inkubatuko dituenak.

Kumeak 
Kumeak habiakoak dira, hau da, arrautzetatik ateratzen dira guztiz eginda egon gabe. Aita-amengandik doaz jaio direnetik 15 egun pasatzen direnean.

Habia 
Habiaren gehiena emeak egiten du eta katilu itxura du. Adarren haitzurkuluetan jartzen da.

Taxonomia 
Karnabaren azpiespezieak bi multzotan banatzen dira:
Carduelis carduelis carduelis multzoa.
 Carduelis carduelis balcanica
 Carduelis carduelis brevirostris
 Carduelis carduelis britannica
 Carduelis carduelis carduelis
 Carduelis carduelis loudoni
 Carduelis carduelis major
 Carduelis carduelis niediecki
 Carduelis carduelis parva
 Carduelis carduelis tschusii
Carduelis carduelis caniceps multzoa.
 Carduelis carduelis caniceps
 Carduelis carduelis paropanisi
 Carduelis carduelis subulata

Linnaeusek hegaztiari Fringilla carduelis izen binomiala eman zion.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

 EL BOSQUE HABITADO. El bosque de Ametzagaña. Mr Argoma-ren bideoa Ametzagaina basoko animaliekin: amilotx mottoduna, urtxintxa, kardantxiloa, eskinosoa, eta zozo leizismoduna (zuribeltza). Txikoria-belarra ere bai

Carduelis
Euskal Herriko hegaztiak
Konpainia-animaliak
1758. urtean deskribatutako taxoiak
Europako hegaztiak
Lineok deskribatutako taxoiak