Arratia

Arratia Bizkaiko hegoaldean dagoen eskualde naturala da.

Eskualdean 13.800 biztanle bizi dira. Igorre da udalerririk populatuena (4.185 herritar 2013an) eta Ubide biztanle gutxien daukana (187).

Mugakideak 
Mugakide ditu Zuia-Gorbeialdea Arabako eskualdea hegoaldean, Nerbioi ibarra mendebaldean eta Durangaldea (Bizkaia) ipar eta ekialdean.

Udalerriak 

Bederatzi udalerriz osatuta dago ibarra, biztanleen kopuruaren arabera ordenatuta hauek dira (2013):

Inguru naturala

Ibaiak 
Arratia eta Indusi ibaiek zeharkatzen dute.

Mendiak 
Gorbeiako mendilerroak hegoaldean eta Aramozkoak ipar-ekialdean banatzen dute eskualdea, Zuia-Gorbeialdeatik eta Durangaldetik, hurrenez hurren.

Hauek dira tontorrik garaienak:
 Gorbeia (1.481 m).
 Lekanda (1.302 m).
 Arrietabaso (1018 m.).
 Kanpantorreta (1002 m.)
 Leungane (1.009 m).

Kultura

Euskara 
Arratia eskualde guztiz euskalduna da, biztanleria osoaren %75ek baino gehiagok euskara erabiltzen baitu egunerokoan. Hala ere, alde handiak daude herri batzuen eta besteen artean. Gauzak horrela, esan ohi da Zeanuri dela udalerririk euskaldunena, eta Areatza erdaldunena. Euskal hiztunen portzentajeagatik, UEMAko kideak dira, Arratian, lau udalerri: Arteaga, Dima, Zeanuri eta Areatza. Oro har, Mendebaleko euskararen aldaera bat dute jatorrizko euskalkia eskualdean.

Arratia eskualdeko euskara gorde eta berreskuratzeko helburuarekin sortu zen duela urte batzuk Geure Berbategie programa. Programa horrek bertoko euskararen irautea bideratu nahi du, eta horretarako kanta herrikoiak, esaerak, aditzak, lexikologia, toponimia etab. aztertu eta ikasi dira, betiko gordetzeko asmotan. Etengabeko lana da, egunero-egunero berriztu beharrekoa. Aipatutako kantak ezagutarazteko asmotan, AK-37 taldea sortu da, Igorreko Institutuko ikasleek osatuta. Talde horrek gerra zibilaren garaiko kantak moldatu eta musikaz nahastu ostean, disko bat argitaratu dute, bai eta Bizkaia osotik kontzertuak eskaini ere.

Musika 
Ibarrak albokari handiak eman ditu, azpimarratzekoak dira Anbrosio Gorostiaga, "Anbros" (Igorre, 1867-1926), Silbestre Elezkano, "Txilibrin" (Igorre, 1912-2003) eta Leon Bilbao (Artea, 1916-1990).

Panderojotzaile famatua Maurizia Aldeiturriaga izan zen, (Zeberio, 1904-1988), Benantzio Bernaola, "Karakol" (Artea, 1903-1978) trikitilari famatuaren emaztea izan zena.

Literatura 
Nabarmentzekoak ditugu Juan Mari Atutxa (Dima, 1959) idazlea eta Igor Estankona (Arteaga, 1977) poeta.

Garraiobideak 
Arratiako tranbiak eskualdea XX. mendeko lehenengo erdialdean lotu zuen Bilborekin alde batetik, eta bestetik, Durangorekin, eta garrantzi handikoa izan zen sasoi hartan.

Gaur egun Bizkaibusen bidez Arratiatik Bilbo eta Durangorako loturak errepidez egin daitezke, bai eta eskualdeko herri guztien artean ere. Beste alde batetik, EuskoTrenek ere ematen du lotura hori egiteko aukera,Lemoa eta aipatutako bi udalerrien artean, Gipuzkoara ere trenbidez zabalik dagoela. Hala ere, Gasteizerako lotura ez dago eginda garraiobide publikoekin, geografikoki hurbil egon arren.

Hedabideak 
 "Begitu" aldizkaria.
 "Gorbeialde Irratia".

Arratiar ezagunak 
 Anbrosio Gorostiaga (Igorre, 1867-1926), albokaria.
 Jon Kurutz Ibargutxi (Ubide, 1883-1969), idazlea.
 Silbestre Elezkano "Txilibrin" (Igorre, 1912- Bilbo, 2003), albokaria.
 Leon Bilbao (Arteaga, 1916-1990), albokaria.
 Juan Mari Atutxa (Areatza, 1941-), EAJko politikaria.
 Juan Mari Atutxa Egiraun (Dima, 1959-), idazlea.
 Koldo Etxebarria (Lemoa, 1960-), margolaria.
 Iban Mayo (Igorre, 1977-), txirrindularia.
 Igor Estankona (Arteaga, 1977-), poeta.

Ikus, gainera 
 Arratia-Nerbioi

Kanpo estekak 
  Arratiko Udalen Mankomunitatearen webgunea
  "Geure Berbategie" Arratiako euskeraren hiztegia

Bizkaiko eskualdeak
Arratia