Karnataka

Karnataka (,  ahoskatua) Indiako hegoaldeko estatua da, lehen Mysore izena zuena.

Geografia 
Karnatakak mendebaldean Arabiako itsasoa, ipar-mendebaldean Goa, iparraldean Maharashtra, ekialdean Andhra Pradesh, hego-ekialdean Tamil Nadu eta hego-mendebaldean Kerala ditu. Guztira, 191.976 km² azalera du, hau da Indiako % 5,83.

Geografikoki, hiru zatitan banatuta dago: Karavali kostaldeko eskualdea, Mendebaldeko Ghat mendiek dituen Malenadu eskualde menditsua eta Deccan ordokian dagoen Bayaluseeme eskualde laua.

Mendirik altuena 1.929 metroko Mullayanagiri da. Ibai nagusiak Kaveri, Tungabhadra, Krishna eta Sharavathi dira.

Lau lurralde mota bereizten dira Karnatakan: itsasertzean, ordokia; mendebalean, mendixkak; ekialdean, goi-ordokia; eta ipar-ekialdean, lantzeko lur sailak.

Ekonomia 
Nekazaritzan dihardu biztanleen % 80k. Gai nagusia arroza bada ere, Indiako kafe gehiena han ekoizten da. Meategiak ere badira: urrea, zilarra, burdina, manganesoa eta bauxita.

Historia 
Karnatakaren elkartasuna Vijayanagar erresumaren garaian egin zen (1300-1600), baina geroztik lurraldea murriztu zen, mongol musulmanen eta Maratha eta Hyderabad estatuen erasoen ondorioz. Hartatik geratu zen lurraldeak Mysore izeneko estatu burujabe izaten segitu zuen, 1799. urtean britainiarrek konkistatu zuten arte. 1953-1956 bitartean kannadarrek zenbait lurralde bereganatzea lortu zuten Mysore estatura: Bombay, Hyderabad eta Madras. Estatuak Karnataka izena hartu zuen 1973an.

Banaketa administratiboa 
Karnatakak 29 barruti ditu:
 Bagalkot
 Bangalore Rural
 Bangalore Urban
 Belgaum
 Bellary
 Bidar
 Bijapur
 Chamarajanagar
 Chikballapur
 Chikmagalur
 Chitradurga
 Dakshina Kannada
 Davanagere
 Dharwad
 Gadag
 Gulbarga
 Hassan
 Haveri
 Kodagu
 Kolar
 Koppal
 Mandya
 Mysore
 Raichur
 Ramanagaram
 Shivamogga
 Tumkur
 Udupi
 Uttara Kannada

Estatuko hiririk handienak Bangalore, Hubli-Dharwad, Mysore, Gulbarga, Belgaum eta Mangalore dira.

Erreferentziak

Kanpo estekak 
 Estatuko webgune ofiziala

Indiako estatuak eta lurraldeak
Karnataka