Tahar Ben Jelloun

Tahar ben Jelloun (arabieraz : طاهر بن جلون) (Fez, 1944ko abenduaren 1a) frantsesez idazten duen marokoar idazle eta poeta da.

Biografia 
Lehen hezkuntza ikastetxe elebidun (frantsesa-arabiera) baten eginik, Tanger-eko frantses lizeoan ikasi zuen 18 urte bete zituen arte. Gero, filosofia ikasketak egin zituen Rabateko Unibertsitatean; orduan idatzi zituen bere lehen poemak, Hommes sous linceul de silence (1971) liburuan jasoak.

Filosofia irakasle lanetan hasi zen ikasketak amaitu orduko, baina 1971ean Marokon filosofiaren irakaskuntza arabieraz emateko beharkizuna ezarria izan zelarik, Frantziara jo zuen, ez baitzuen bere burua aski prestaturik ikusten arabieraz irakatsi ahal izateko. Parisen jarri zen bizi izaten eta psikologia ikasten.

Berehala, 1972tik aurrera, artikulu ugari argitaratu zituen Le Monde egunkarian.

1975ean, doktoretza eskuratu zuen psikiatria sozialaren alorrean. Bere esperientzia profesionala jaso izan du idatzi ugarrietan (La Réclusion solitaire, 1976).

Nazioarteko ospea bere lehen eleberriarekin (L'Enfant de sable) lortu zuen 1985ean. Goncourt saria eman zioten 1987an La Nuit sacrée, eleberriagatik.

Parisen bizi da gaur egun, bere emazte eta seme-alabekin; haientzat idatzi eta argitaratu zian ditu lan pedagogikoak, besteak beste Le Racisme expliqué à ma fille, 1997. Mintzaldi ugari ematen ditu Marokoko, Frantziako eta, oro har, Europako unibertsitate askotan.

Aitorpenak

Sariak eta bereizgarriak 

 2011ko ekainaren 21ean, Prix de la paix Erich-Maria Remarque bakearen saria jaso zuen, L'étincelle. Révolte dans les pays arabes entseguagatik.
 2010eko uztailaren 20an, «Argana» nazioarteko poesia saria jaso zuen, Marokoko Poesia Etxeak emana.
 2008an, Montrealgo Unibertsitatearen Honoris Causa Doktore bereizgarria jaso zuen.
 2008ko otsailaren 1ean, Frantziako Ohorezko Legioaren Ofizial Handiaren duintasuna jaso zuen Nicolas Sarkozy presidentearen eskutik.
 Goncourt Akademiaren kide hautatua izan zen.
 Ulysse saria jaso zuen 2005ean, bere obra osoagatik.
 IMPAC saria jaso zuen Dublinen 2004an, Cette aveuglante absence de lumière eleberri biografikoagatik.
 Goncourt saria jaso zuen 1987an, La Nuit sacrée eleberriagatik.

Omenaldiak 
(29449) Taharbenjelloun asteroidea bere ohorez izendatua izan zen.

Beste hizkuntzetan

Itzulpenak 
Bere lehen eleberriak, L'Enfant de sable eta La Nuit sacrée, berrogeita hiru hizkuntzatara itzuliak izan dira. Le racisme expliqué à ma fille liburuak, berriz, ehunka mila ale saldu ditu mundu osoan, hogeita hamahiru hizkuntzara itzulia izan ondoren.

Euskaraz 
Euskaraz Arrazismoa nire alabari azaldua izenburuaz argitaratu zuen Txalaparta argitaletxeak, 2001ean (itzultzailea: Xabier Aranburu). Obra horrez gain, Tahar Ben Jellounen beste bi lan argitaratu dira euskaraz: Errautsen gorakoa (1992) eta Bakarkako isolamendua (1990), biak Susa argitaletxearen eskutik eta Bego Montoriok euskaraturik.

Tahar Ben Jellounen obra gehienak arabierara itzuliak dira, batzuk egileak berak zuzenean landutako itzulpenetan.

Lanak 

 Hommes sous linceul de silence, 1971
 Harrouda, 1973
 La Réclusion solitaire, 1976 (Bakarkako isolamendua'', 1990, Susa argitaletxea; itzulpena: Bego Montorio)
 Les amandiers sont morts de leurs blessures, poemak, 1976
 La Mémoire future, Marokoar poesia garaikidearen antologia, 1976
 La Plus Haute des solitudes, 1977
 Moha le fou, Moha le sage, 1978
 À l'insu du souvenir, poemak, 1980
 La Prière de l'absent, 1981
 L'Écrivain public, 1983
 Hospitalité française, 1984
 La Fiancée de l'eau, antzerkia, 1984
 L'Enfant de sable, 1985
 La Nuit sacrée, 1987, Goncourt saria
 Jour de silence à Tanger, 1990
 Les Yeux baissés, eleberria, 1991
 Alberto Giacometti, 1991
 La Remontée des cendres, poema (argitalpen elebiduna, arabieraz Kadhim Jihadek emana), 1991 (Errautsen gorakoa , 1992, Susa argitaletxea; itzulpena: Bego Montorio)
 L'Ange aveugle, ipuinak, 1992
 Éloge de l'amitié1994
 L'Homme rompu, 1994
 La Soudure fraternelle, 1994
 Poésie complète, 1995
 Le premier amour est toujours le dernier, ipuinak, 1995
 Les Raisins de la galère, 1996
 La Nuit de l'erreur, eleberria, 1997
 Le Racisme expliqué à ma fille, 1997 (Arrazismoa nire alabari azaldua, 2001, Txalaparta argitaletxea; itzulpena: Xabier Aranburu)
 L'Auberge des pauvres, 1997
 Cette aveuglante absence de lumière, 2001
 L'Islam expliqué aux enfants, 2002
 Amours sorcières, 2003
 Le Dernier Ami, 2004
 La Belle au bois dormant, 2004
 Partir, 2006
 Yemma, 2007
 Sur ma mère, 2008
 Au pays, 2009
 Le texte d'un album-photo : Marabouts, Maroc, 2009
 Beckett et Genet, un thé à Tanger, 2010
 Jean Genet, menteur sublime, 2010
 Par le feu, 2011
 L'étincelle. Révolte dans les pays arabes, 2011
 Que la blessure se ferme, 2011
 Le bonheur conjugal, 2012
 Au seuil du paradis, 2012
 L'Ablation, 2014
 Mes contes de Perrault, 2014
 Qui est Daech?, elkarlanean: Edgar Morin, Régis Debray, Michel Onfray, Olivier Weber, Jean-Christophe Rufin eta Gilles Kepel, 2015
 Contes Coraniques, 2015
 De l'Islam qui fait peur, 2015
 Le Mariage de plaisir, 2016
 Le Terrorisme expliqué à nos enfants, 2016
 Un pays sur les nerfs, 2017
 La Punition, 2018

Idazlearen jarreraz 
Tahar Ben Jelloun maiz mintzatu izan da gai sozialez eta politikoez, bai bere entsegu lanetan, bai hedabideetan argitaratutako elkarrizketetan.

Bestak beste, Berria egunkariari 2012ko apirilaren 29an eskainitako elkarrizketa batean aitortzen zuenez, «batzuetan, suminak eramaten nau idaztera, besteetan, bidegabekeriak, baita mundua ulertzeko ezintasunak ere».

Frantzian sona handia sortu zuen Le Monde egunkariaren bitartez 2010eko irailaren 5ean Errepublikako presidenteari igorritako gutunak. Estatu burua dela gogoraraziz, Errepublikaren eta konstituzioaren balioak babesteko eskatzen zion.

Erreferentziak

Kanpo loturak 

  Webgune ofiziala
 Rawafed: documentary interview Tahar Ben Jelloun "part one". Alarabiya.net
 Rawafed: documentary interview Tahar Ben Jelloun "part two". Alarabiya.net



Marokoko idazleak
Frantsesezko idazleak
Goncourt sariaren irabazleak
Marokoko eleberrigileak
Marokoko saiakeragileak
Marokoko poetak
Feztarrak
Ohorezko Legioko ofizial handiak