Zatoiako leizea

Zatoia Abaurregainan (Nafarroa Garaia) dagoen haitzuloa da. Leizea 1950eko hamarkadan aurkitu zuten, errepidea zabaltzeko harria ateratzen ari zirenean. 1975etik aurrera Ignacio Barandiaranek eta Ana Cavak zuzendutako indusketek informazio ugari eman dute Goi Paleolitotik Neolitorako igarotzeaz.

Arkeologia 
Zatoiako giza okupaziorik zaharrena orain dela 28.870+760–690 urtekoa da. Garai hartan inguru hau Aurignaciar edo Gravettiar kulturako ehiztarientzako udako ehizalekua izango zen. Harrapakinak, batez ere, sarrioak eta oreinak izaten ziren, eta baita zaldi eta basahuntz batzuk ere. Bigarren okupazio aldia 15.000 urte geroago gertatu zen, Magdaleniar aurreratuan (duela 12.205±90 urte). Hirugarren okupazioa Azken Magdalen edota Azil aldikoa izan zen (datatzeak duela 11.840±240, 11.620±360 eta 11.470±270 urtekoak dira). Azkenik Mesolito (duela 8.260±550 urte) eta Neolitoko (duela 6.320±280 urte) aztarnak ere daude.

Biologia 
1930ko hamarkadan, Zatoian lasotako lagin biologiko batetik intsektu espezie berria deskribatu zen: Aphaenops (Geaphaenops) ludovici.

Erreferentziak

Kanpo estekak 
  Auñamendi Eusko Entziklopedia: Zatoia

Euskal Herriko historiaurreko leizeak
Nafarroako leizeak
Abaurregaina
Biologia
Espeleologia