Aintzila

Aintzila Euskal Herriko udalerri bat da, Nafarroa Beherea lurraldean kokatuta. Garazi eskualdean dago, Donibane Garazi hiriburutik 5,0 kilometrora. Altuera 198 eta 755 metro artekoa da, eta 6,26 km²-ko azalera hartzen du. 2018. urtean 114 biztanle zituen.

Bertako biztanleak aintzildarrak dira.

Izena 
Aintzila beste hizkuntza batzuetan ere ezagutzen da, hala nola:

 frantsesez: Aincille ("ainzíll" ahoskatua)

Gainera, toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:

 Ancibu (1264, 1309)
 Ancivil (1291, 1292)
 Ancil (1304, 1344)
 Ançill (1307)
 Ancibiu (1350)
 Aincile (XVIII. mendea)
 Ancille (1801)

Etimologia 
Aintzila izena Aintzibil izenaren uzkurduratik dator, eta, aldi berean, aintz ("aintzir") eta ibil (garai batean "biribil") hitzen elkarketak osatzen du.

Geografia 
Aintzila Beherobiko ibarran dago.

Mugakideak

Klima

Etxeak eta auzoak 
 Plaza
Gamaberria
Etxeberrigaraia
Ezponda
Goihenetxea
Jauregiborda
Bentaberria
Xiranberroa
Basaburua
Handiaga
Ahadoa
Aintzilsarria

Historia 
Donejakue Bidea egiten zenbiltzan erromesak zaintzeko ospitalea egon zen bertan. Gainera, 1691ko euskarazko inskripzioa duen gurutzea dago bertan.

Aintzila lurraldearen zati bat, Ahatsa-Altzieta-Bazkazane, Buztintze-Hiriberri, Zaro, Lekunberri, Mendibe, Donazaharre eta Eiheralarre lurraldeen zati batekin batera, banandu egin zen Ezterenzubi udalerri berriaren zati izateko 1842ko ekainaren 11an.

Demografia

Ekonomia 
Udalerriko ekonomiaren oinarria laborantza da, eta Irulegiko Arnoa jatorri-izendapena duen ardoa ekoizteko sor-markaren barruan dago.

Politika

Auzapezak

Erakunde publikoak 
2017ko urtarrilaren 1era arte, Aintzila Garazi-Baigorri herri elkargoaren kide zen. Une horretatik aurrera, sortu berria zen Euskal Hirigune Elkargoaren parte izatera pasa zen.

Euskara 
Luis Luziano Bonapartek, 1869an, Garazi eskualdeko herri guztiak sailkatu zituen, Arnegi izan ezik, ekialdeko behe-nafarrera euskalkian, Amiküze eta Oztibarre eskualdetan hitz egiten zena.

Koldo Zuazok, 2010ean, Aintzilak nafar-lapurtera euskalkian sailkatu zituen.

Ondasun nabarmenak 

 Aintzilako bide-gurutzea

Aintzildar ospetsuak 
 Joanes Arrosagarai (1949-1998), bertsolaria.

Irudiak

Oharrak

Erreferentziak

Ikus, gainera 
 Garazi
 Nafarroa Beherea

Kanpo estekak 

Aintzila