Renania-Palatinatua

Renania-Palatinatua (,  ahoskatua) Alemania hego-mendebaldeko estatua da. Mainz da estatuko hiriburua. 19.847 km²-ko azaleran lau milioi pasatxo biztanle bizi dira.

Geografia 

Mendiz inguraturik dagoen eremua da, mendiak oso garaiak ez diren arren, altuena Erbeskopf (818m) baita. Hegoaldean Rhin inguruko mendilerroak (Rheinisches Schiefergebirge) ditu, iparraldean Eifel mendilerro bolkanikoa eta hauetaz gain Westerwald eta Taunus mendiak daude. Rhin ibaia hegoaldetik dator, Baden-Württemberg eta Hessen estatuekiko duen muga naturala delarik eta Koblentzan Luxenburgotik datorren Mosela ibaiarekin egiten du bat.

Renania-Palatinatuak mugakide ditu Alemaniako Sarre, Baden-Württemberg, Hessen eta Ipar Renania-Westfalia estatuak eta hauetaz gain Belgika, Luxenburgo eta Frantzia ere.

Historia 

1946ko abuztuaren 30ean eratu zen Prusiaren hegoaldeko lurrak izan zirenak eta Bavariaren menpe zeudenak elkartuaz.

Banaketa administratiboa 

Hiru eskualdetan banatzen da eta guztira 24 barrutik osatzen dute Estatua. Hauetaz gain 12 hiri aske daude.

Eskualdeak 

 Koblentza eskualdea
 Treveris eskualdea
 Rheinhessen-Pfalz eskualdea

Hiri askeak

Barrutiak

Politika 

2011ko martxoaren 27an izan ziren Saxonia Behereko parlamenturako azken hauteskundeak. SPD eta CDU alderdiak oso parekaturik gelditu ziren. SPD alderdiko Kurt Beck da gobernu burua

Honako hauek izan ziren hauteskundeetako emaitzak:

Ekonomia 

Alemania guztiko estaturik esportatzaileena da, ekoiztutakoaren %50a kanpoan saltzen baitu. Jarduera garrantzitsuenak, ardogintza, industria kimikoa, farmazia industria eta autogintza dira.

Mainz Alemaniako ardogintzaren hiriburua kontsideratzen da. Alemaniak dituen 13 jatorrizko izendapenetatik sei bertan daude, honako hauek hain zuzen ere; Rheinhessen, Pfalz, Mosel, Nahe, Mittelrhein eta Ahr. Renania-Palatinatuan 63.683 hektarea mahasti daude eta 2033an esate baterako 2'6 milioi hektolitro ekoiztu ziren.

Pertsona ezagunak 

 Johannes Gutenberg (1398-1468), inprimatzeko makinaren asmatzailea
 Johann Joachim Becher (1635-1682), alkimista
 Franz Bopp (1791 - 1867), hizkuntzalaria
 Anselm Feuerbach (1829-1880), margolaria
 Friedrich Albrecht Erlenmeyer (1849-1926), fisikaria
 Gustav Killian (1860-1921), lehenengo bronkioskopiak egin zituen medikua
 Ernst Bloch (1885-1977), filosofoa
 William Dieterle (1893-1972), aktorea eta zine zuzendaria
 Anna Seghers (1900-1983), idazlea
 Fritz Walter (1920-2002), futbolaria
 Helmut Kohl (1930-2017), Alemaniako presidentea (1982-1998)

Argazki galeria

Gizateriaren Ondarea 

UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu ditu Renania-Palatinatuko hainbat eraikin eta ingurune:
 Speyerreko katedrala (1981ean)
 Treveris: Porta Nigra, Treveriseko Anfiteatroa, San Petriren Katedrala eta Treveriseko Andre Mariaren Eliza (1986an)
 Rhin Garaiko harana (2002an)

Erreferentziak

Kanpo estekak 
 http://www.rlp.de
 http://www.stadtplandienst.de/rheinlandpfalz.asp
 http://www.wahlen.rlp.de/
 http://www.lvermgeo.rlp.de
 http://www.lvermgeo.rlp.de/freizeit
 https://web.archive.org/web/20060220133857/http://www.der-takt.de/32.0.html