Arga

Arga Nafarroa Garaiko ibaia da, mediterraneorako isurialdea duena. Aldude mendian dagoen Urkiagaren hegoaldeko mazelan, Erroibarko iparraldean, jaio eta, 145 kilometro eginik, Aragon ibaira isurtzen da, Funestik gertu. Iruñea zeharkatzen du. Eugiko urtegiak Argako urak gordetzen ditu, Iruñerria hornitzeko.

Geografia 
Argaren iturburua Urkiagako lepoaren hegoaldeko isurialdean dago, Erroibarko ipar-mendebaldean. Esteribarren sarturik, Erdizaga erreka lotzen zaio eta Eugiko urtegian barneratzen da. Handik behera, Esteribar hego-mendebalderako norabidean zeharkatzen du, Urtasun, Saigots, Zubiri, Urdaitz, Larrasoaña, Zuriain, Antxoritz, Irotz, Zabaldika eta Ollokitik igaroz.

Azken herri honetatik behera Iruñerrian sartzen da. Uharten Urbi ibaia hartzen du, eta Ultzama Atarrabian. Handik aurrera Burlata, Iruñea, Barañain eta Ororbiatik igarotzen da, eta Iberotik hurbil Arakil ibaia batzen zaio. Handik behera hegoalderako norabidea hartzen du, Sarbil eta Erreniega mendilerroen artetik. Garesen Robo hartzen du, eta Mendigorritik gertu Nekeas erreka eta Riosalado. Muruzabal Andion, Larraga, Berbintzana, Miranda Arga, Faltzes eta Peralta bainatu ondoren, Funestik hurbil Aragon ibaira isurtzen da.

145 kmko luzera du eta 2.759 km²ko eremua drainatzen du, %96 Nafarroan eta gainerakoa (Arakil ibaiaren goialdea) Araban.

Ibaiadarrak 
Argaren eskuineko ertzeko ibaiadar nagusiak hauek dira:
 Ultzama, Atarrabian.
 Urtxikia, Oltza zendean.
 Arakil, Oltza zendean.
 Riosalado, Mendigorrian.

Ezkerreko ertzekoak hauek dira:
 Urbi, Uharten.
 Elortz, Barañainen.
 Robo, Garesen.

Zeharkatzen dituen udalerriak 
Hurrengo udalerrietatik igarotzen da Arga ibaia:

 Esteribar
 Uharte
 Atarrabia
 Burlata
 Iruñea
 Barañain
 Oltza zendea
 Etxauri
 Beraskoain
 Gares
 Mendigorria
 Berbintzana
 Miranda Arga
 Faltzes
 Azkoien
 Funes

Hidrometria 
Arga ibaiaren emaria 1912-2010 bitartean neurtu zen Funesko estazioan. Ibaiak 2.759 kilometro koadroko eremua drainatua du gune horretan, arro osoaren % 100. Urteko batez besteko emaria 51,4 m³ segundoko da. Emari handiena urtarril eta otsailean du (84,2 m³/s), eta txikiena abuztuan (11,7 m³/s).

Arga ibaiaren batez besteko emariak (m³/s), Funesen neurtuakDatuak: 1912 eta 2010 artean

Argaren ibai-parkean 
Argaren ibai-parkea Iruñerriko Mankomunitateak sortu zuen. Iruñerritik pasatzen den Arga ibaiaren ibilbidean 12 kilometro inguruko natur pasealekua da. Guztira milioi bat metro koadro hartzen ditu parkeak eta erdian dagoen informazio-zentro eta atseden-lekua da San Andres errota.

Erreferentziak

Ikus, gainera 

 Arga.info webgunea
 Arga ibaia
 Atarrabiako San Andres errota

Kanpo estekak 

Nafarroa Garaiko ibaiak
Iruñeko geografia
Burlatako geografia
Atarrabiako geografia
Erriberagoiena