San Nikolas uhartea

San Nikolas edo Garraitz Lekeitio aurrean dagoen itsasgorako uhartea da. Lekeitiar askok San Nikolas izenez ezagutzen dute.

Lekeitioko udalerriaren aurrean eta Lea ibaiaren ondoan kokatzen da. Uhartea eta Isuntzako hondartza batzen dituen kai txiki bat dago (Lazunarri edo "malekoia"), baina itsasbehera denean bakarrik da erabilgarri. Itsasbeheran, orobat, oinez joan daiteke Mendexako Karraspio hondartzara, uhartea tonbolo bihurturik.

San Nikolas uhartearen higadura saihesteko pinuak landatu zituzten. Lekeitioko udalerrian izurrite larriak zeudenean, gaixoak uhartera eramaten zituzten, gainerako bizilagunak ez kutsatzeko.

6,5 hektarea ditu.

Historia 

1549koak dira uharteko eraikin batzuei buruzko lehenengo aipamen historikoak. Eraikin horiek baseliza modukoak ziren. 1578ko izurrite batek herria jo zuen 9 hilabetez, eta gaixoak uhartera eraman zituzten, lazaretotzat.

Urte batzuk geroago, Aita Solagurenek sortu zuen frantziskotar errekoletoen komentua, eta 1617an lehendabiziko meza egin zuten. Komentuaren alboan txiroentzako eta erromesentzako ospitale txiki bat ere egon zen. Hala ere, 1650ean fraideek azkenean alde egin zuten handik, ur ezagatik eta eguraldi-faktoreengatik. Nikolas deunaren irudia eraman zuten San Joanen baselizara, gaur egungo olatu-hormaren gainaldean. 1795ean suntsitu zuten Konbentzio Gerran. Horren ostean, gotorlekua eraiki zuten, kanoiez hornitua, eta Lehen Karlistaldian ere erabili izan zuten uharte hau.

1746an, Garraitzen eta Isuntzako hondartzaren artean Lazunarri izeneko kaia ("malekoia") eraikitzen hasi ziren, tarteka urpean geldituko zena itsasaldien arabera, hondarrak Karraspiorantz bideratzeko helburuarekin. Urteak aurrera, ubide modukoa zabaldu zuten itsasadarrak "bide normalari" jarraitzeko 1803an. 1840an apurtuta geratu ondoren, 1856an berriro eraiki zuten. Ordutik hona hainbat berriztapen eta konponketa egin behar izan dituzte, itsasoaren gorabeherak direla-eta.

Frantziskotarrei Garraitz uhartea komentua egiteko baimena

Erreferentziak

Bibliografia 
  La villa de Lequeitio. Francisco de Ocamica. Bizkaiko Aldundia. 1966.

Kanpo estekak 
  Uhartearen argazkiak

Lekeitioko geografia
Euskal Herriko uharteak
Uharte jendegabetuak