Glenn Close

Glenn Close (Greenwich, Connecticut, AEB, 1947ko martxoaren 19a) estatubatuar aktorea eta ekoizlea da.

2011ko irailean Donostia saria jaso zuen Donostiako Zinemaldian.

2022an Donostiako Zinemaldian epaimahaiburu izatekoa zen, baina azken orduko familia larrialdi batengatik ezin izan zen etorri. Matias Mosteirin ekoizle argentinarrak ordezkatu zuen. Epaimahai ofizialeko gainontzeko kideak hauexek izan ziren: Antoinette Boulat casting zuzendari eta gidoigile frantziarra, Tea Lindeburg zuzendari eta gidoigile danimarkarra, Rosa Montero idazle eta kazetari espainiarra, Lemohang Jeremiah Mosese zinemagile eta artista bisual lesothoarra eta Hlynur Palmason zuzendari eta gidoigile islandiarra. Antolatzaileek hurrengo urterako luzatu diote gonbitea Closeri.

Bere belaunaldiko aktore onenetakotzat hartua, hainbat sari eta aintzatespen jaso ditu, besteak beste, hiru Emmy, hiru Tony eta hiru Urrezko Globo. Gainera, zortzi aldiz izendatu dute Oscar sarirako, eta aktore batentzako garaipenik gabeko izendapen gehienen errekorra du. 2016. urtean, Close American Theatre Hall of Fame-n hasi zen, eta 2019an, Time aldizkariak munduko 100 pertsona garrantzitsuenetariko bat izendatu zuen.

Antzerkian hasi zen aktore lanetan, eta 1970eko hamarkadaren erdialdetik aurrera, telefilm batzuetan agertu zen. Ospea lortu zuen Alex Forrest pertsonaia egin zuenean Atracción Fatal (1987) filmean (Adrian Lyneren filma, Michael Douglas partaide zela). Bere interpretazioagatik, aktore nagusi onenaren Oscar sarirako izendatu zuten, eta Dangerous Liaisons lanean errepikatu egin zuen izendapena(1988).

Close hiru aldiz ezkondu da, eta alaba bat du, Annie, John Starke ekoizlearekin duen harremanetik. Trillium Productions-eko lehendakaria da eta FetchDog-en webgunea sortu du. Politika-dohaintzak egin ditu politikari demokratei laguntzeko, eta bokala da ezkontza homosexualean, emakumeen eskubideetan eta osasun mentalean.

Biografia 
Close 1974an hasi zen lanean Love for Love-n, eta, batez ere, antzerki-aktorea izan zen New Yorken 1970eko hamarkadan eta 1980ko hamarkadaren hasieran. Antzerki- eta musika-lan bitan agertu zen, 1980an Broadway de Barnum-ek eta 1983an The Real Thing-ek ekoitzitakoak barne. Lan batean, Tony saria irabazi zuen aktore nagusi onenarentzat. Berandu hasi zen zineman, 35 urterekin, El mundo filmeko aktore gisa, Garp-en arabera (1982). Bigarren mailako paperak eman zizkioten Reencuentro (1983) eta El mejor (1984) filmetan —hiru emanaldiek Oscar Sarirako hautagaitzak merezi izan zituzten banaketa-aktore onenarentzat—. Emakumezko aktore onenaren Oscar sarirako izendapenak ere jaso zituen, Fatal Attraction (1987), Amigos peligrosos (1988), Albert Nobbs (2011) eta La buena esposa (2018) filmetan egindako interpretazioagatik, eta ez du inoiz lortuko estatuatxoa. 1990eko hamarkadan bi sari irabazi zituen: Tony, La muerte y la doncella (1992) eta Sunset Boulevard (1995). Emmy saria, berriz, The Margarethe Cammermeyer Story (1995), Serving in Silence filmarengatik.

Close izan zen Leonor Akitaniakoa, protagonista, izan zen 2003ko El león en invierno telefilmean. Gainera, Urrezko Globo bat eta Aktoreen Sindikatuaren sari bat irabazi zituen. 2005ean, The Shield serie dramatikoaren protagonista izan zen. Gero, 2007an, FX Damagesen drama-seriearen protagonista izan zen. Urrezko Globo bat eta bi Emmy sari irabazi zituen. Broadwayra itzuli zen 2014ko azaroan, Edward Albeeren A Delicate Balance lanean. 2019an, Closek La buena esposa  drama-filmeko aktore onenaren Urrezko Globo bat irabazi zuen. Besteak beste, Jagged Edge (1985), Hamlet (1990), El misterio Von Bulow (1990), 101 dálmatas (1996), Mars Attacks! (1996), Paradise Road (1997), Air Force One (1997), Cookie's Fortune (1999), 102 dálmatas (2000), Nueve vidas (2005) eta Guardianes de la Galaxia (2014). Closek zazpi izendapen ditu Oscar sarirako, eta izendapen gehien lortu dituen aktore izateko errekorra du, saria lortu gabe.  Gainera, lau Tony saritarako izendatu dute (hiru garaipen), hamalau Emmy sari (hiru garaipen), hamalau Urrezko Globo (hiru garaipen) eta bederatzi aktore-sindikatuko sari (bi garaipen). 2011n Donostia Saria jaso zuen, Donostiako Nazioarteko Zinemaldiaren barruan. Gainera, izar bat du Hollywoodeko Fama pasealekuan.

Lehen urteak eta familia 
Close Greenwich-en jaio zen, Connecticuten, 1947ko martxoaren 19an. Aita William Taliaferro Close, zen Kongo Belgiarreko klinika batean lan egiten zuen medikua, eta mediku pertsonal gisa Mobutu Sese, eta Elizabeth Mary Hester "Bettine" Moore erabili zituen. Bi ahizpa ditu, Tina eta Jessie, eta bi neba, Alexander eta Tambu Misoki, Closen gurasoak adoptatu zituztenak Afrikan bizi izan ziren bitartean. Haurtzaroan, Close gurasoekin bizi izan zen Greenwicheko aitonaren finka batean: «Ez dut inolako zalantzarik Connecticuteko eremu gogoragarrian aske ibili nintzen egunetan irudimen neurrigabearekin, gure jokoek eskatzen duten edozein pertsonaia jolasean ari nintzela, hori izan da beti horren naturala!».Zazpi urte zituenean, gurasoak kultu batekin elkartu ziren, Berrarmamentu Moralarekin (MRA), familiaren etxekoekin. Closek esan du familia «gure bizitzari buruz dena ematen zuen kulturaren presioei aurre egiteko borrokatu zela». Denbora bat eman zuen Suitzan St. George eskolan ikasten, eta, ondoren, 1960ko hamarkadaren erdialdean, Viva la gente izeneko koru-taldearekin bidaiatu zuen. Rosemary Hall-en izan zen (gero Choate Rosemary Hall), 1965an graduatu zen. Familia aberats batetik badator ere, Closek dio White Anglo-Saxon Protestetan parte ez hartzea erabaki zuela. Bere jaioterria aipatzea ere saihesten zuen, jendeak «lanik egin behar ez zuen diletantea» zela pentsa ez zezan galdetzen ziotenean. 

22 urte zituela, Close MRAtik aldendu zen, College of William and Maryra joan zen eta antzerkiaren eta antropologiaren espezializazioa bikoiztu zuen. Eskolako antzerki sailean hasi zen aktore gisa trebatzen Howard Scammonekin, College of William and Mary-ko antzerki irakaslearekin luzaroan. Williamsburgen, eskolan eman zituen urteetan, The Common Glory draman protagonista izan zen, Paul Green Pulitzer sariaren egileak idatzia. Phi Beta Kappa. ohorezko sozietateko kide hautatu zuten. Urteetan zehar, Close College of William and Maryra itzuli da hitzaldiak emateko eta antzerki-saila bisitatzeko. 1989an arte graduko ohorezko doktoretza jaso zuen.

Zinema

Debuta (1974-1979) 
Glenn Close 1974an hasi zen lanean, agertoki profesionalean, 27 urte zituela, eta 1982an 35 urte zituela egin zuen lan zinematografikoa. Unibertsitateko azken urtean, Close lanean hasteko inspiratu zen, Katharine Hepburn-en elkarrizketa bat ikusi ondoren The Dick Cavett Show. Hurrengo egunean, eskolako antzerki-sailerako deitu zioten, Unibertsitateko Antzerki Elkartearen bidez zenbait entzunalditarako izendatua izateko. Azkenean, dei bat jaso zuen eta denboraldi baterako kontratatu zuten Helen Hayes antzokian hiru lan egiteko. Lan horietako bat Love for Love izan zen, Hal Princek zuzendua. Close Broadwayn eta Off-Broadwayko antzokien zirkuitu paraleloan agertu zen 70eko hamarkadan eta 80ko hamarkadaren hasieran, eta 1975ean egin zuen telebistan debuta; paper txiki bat izan zen Great Performances antologia-seriean. 1979an, Orphan Train eta Too Far to Go telebistako filmak filmatu zituen. Bigarrenean Blythe Danner eta Michael Moriarty sartzen ziren. 1980an, George Roy Hill zuzendariak Close aurkitu zuen Broadwayn, eta Robin Williamsekin entzunaldi bat egiteko eskatu zion, El mundo según Garp filmean paper bat egiteko, zineman lehen paper bihurtuko zena.

Hollywooden sartzea (1980-1989) 

1980ko hamarkada Closeren Hollywoodeko hamarkadarik arrakastatsuena izan zen. El mundo según Garp filmean egin zuen debuta, eta harekin lortu zuen Oscarretarako lehen izendapena. Closeren pertsonaia Robin Williamsen amarena izan zen, berak baino lau urte gehiago izan arren. Hurrengo urtean Sarah Cooperren pertsonaia filmatu zuen Reencuentro filmean; Lawrence Kasdan zuzendariak esan zuen pertsonaia hori beren-beregi idatzi zuela berarentzat.14 Filmak kritika positiboak jaso zituen eta arrakasta handia izan zuen takilan. Close hirugarren aktore bihurtu zen Tony, Emmy eta Oscar sarietarako izendapen bat urte berean jaso zuen.15 1984an, Robert Redforden beisboleko draman parte hartu zuen. Onena bigarren mailakoa izan zen arren, Oscarretarako hirugarren izendapena lortu zuen. Close filmak Caleb Deschanel zinemagilearenganako izendapena egiaztatzen du oraindik ere, honela esanez: «Nire kapela eguzkiaren argiak argitu zezan diseinatu zen. Eguneko une jakin batera arte itxarongo dugu, eguzkiak estadioaren atzealdetik distira egingo zuenean. Eta zuzendariak lente bat erabiltzen zuen, inguruko jendea iluntzen zuena. Oso ondo pentsatutako irudia izan zen».16 Close ere protagonista izan zen Robert Duberarekin batera El chico de piedra drama, 1984an.

Close hainbat paper bilatzen hasi zen interpretatzeko ez zuelako amatasun-figuratzat hartu nahi. 17 Maxie izan zen protagonista, 1985eko komedia erromantikoa, Mandy Patinkinekin batera. Close filmak aldeko kritikak jaso zituen, baita Urrezko Globoa sarirako bigarren izendapena ere, baina filma kritikatu eta azpibanatu egin zuten, 18  19. 1985, Close izan zen Al filo de la susmoren legezko thrillerraren protagonista, Jeff Bridgesekin batera. Hasieran, Jane Fonda paperari lotuta zegoen, baina Closek ordeztu zuen gidoia aldatzeko eskatu zuenean. Martin Ransohoff ekoizlea Close selekzioaren aurka zegoen, paperarentzat «itsusia» zela esan baitzuen. Close konturatu zen, eta esan zuen ez zuela nahi Ransohoff setean egotea bera bere eszenak egiten ari zen bitartean. Richard Marquand zuzendariak Ransohoff baztertu zuen. Haserre, Ransohoff ikasketa-buruekin bildu zen, Close eta Marquand filmetik bota ditzaten. Ikerketak ekintza ukatu zuen eta adierazi zuen bere lanarekin gustura zeudela. 20 Jagged Edguk kritika positiboak jaso zituen eta 40 milioi dolar bildu zituen, 15 milioi euroko aurrekontuarekin. 21

1987an, Close filmak Alex Forrest liburu-editore aztoratua interpretatu zuen Atrakzio Hilgarrian. Film horrek bultzatu zuen Close izar bihurtu zen. Urte hartan, arrakasta handia izan zuen zinemazaleak eta filmak. Alex Forrest pertsonaia Closeren paper enblematikoenetakotzat hartu izan da, «bunny boiler» hitza hiztegian sartu ere egin da, filmeko eszena bati erreferentzia eginez. Filmatzen ari zela, Close garunaren hunkituta geratu zen, burua ispilu baten kontra jo zuenean. Ospitalean, haurdun zegoela jakin zuen. Gaur arte, Closek esan zuen amaiera ikusteak deseroso sentiarazten duela, izan ere, berak jakin gabe arriskuan jarri zuen bere asegurua. 22 Close saioak honako hau adierazi zuen elkarrizketa batean: «Atrakzio fatala izan zen Jenny Fields eta Sarah Cooperrengandik urruntzen ninduen lehen papera. Inoiz ez bezala prestatu nintzen film horretarako».17

1988an, La Marquesa de Merteuil aristokrata intrigantea interpretatu zuen Lagunak.11 Close filmak bere emanaldiagatik kritika estelarrak irabazi zituen eta Oscar sarietarako izendatu zuten 23 sarirako. Gainera, BAFTAen saria jaso zuen, baina ez zuen irabazi. Hamarkadako azken papera Casi una familia (1989) filmean izan zuen, seme bat adoptatu nahi duen bikote ezkondu bati buruzko drama.

Aktore izatea (1990-1999) 
1990ean, Sunny von Bülow-ek Jeremy Irons-ekin batera El misterio Von Bulow-en betetzen zuen papera. Pelikulak eztabaida piztu zuen, benetako Sunny von Bülow egoera begetatiboan zegoen bitartean. Sunnyren seme-alabek ere kritikatu zuten publikoki Pelpelegr.24 urte berean puxtarria. Closek Gertrude interpretatu zuen Franco Zeffirelliren Hamleten egokitzapen zinematografikoan. Close zineman Shakespeareren lehen papera izan zen (1975ean Milwaukeeko Lear erregearen antzerki-produkzio batean agertu zen). Gero, La casa de los espíritu taldeko kide egin zen, Jeremy Irons eta Meryl Streep-ekin. Steven Spielberg Hook (1991) filmean pirata gisa ere agertu zen. 1992an, Close izan zen Cita con Venus saioaren protagonista; kritikaren gorespenak jaso zituen, eta Golden Ciak bat irabazi zion Veneziako Zinemaldian aktore onenari. Urte berean, Sundance Institutuko komisario emeritu bihurtu zen Close.

1994an agertu zen drama baten filmean Ron Howard-ek zuzendutako berriaren atzean. Berak komedia gehiago egiten saiatu zen, baina paper horretan borroka egiten zuela sentitu zuen: «Film horretan egindako lana kritikatu behar dut. Guztia egun batean izan zen. Nire pertsonaia egun txarra izaten ari zen, eta egun txarra izaten ari da film osoan, baina komedia izan zen, eta uste dut serioegia zela, dentsoegia».27 1996an Martzianoak erasoan filmean agertu zen (Mars Attacks!) Estatu Batuetako lehen dama gisa eta Disney 101 Dalmatiansen film arrakastatsuan, Cruella de Vil ezezagunaren papera eginez. Closeren erretratua, Cruella de Vil bezala, goraipatu egin zuten mundu osoan, eta Urrezko Globoa aktore onenaren izendatu zuten komedia batean. Filmak ere arrakasta izan zuen: 320,6 milioi euro bildu zituen antzokietan, eta aurrekontua, berriz, 75 milioi euro. Hurrengo urtean, Close beste arrakasta bat agertu zen Air Force Onerekin (1997), Estatu Batuetako lehendakariordea eta Harrison Ford interpretatuz. Geroago, Paradise Road gerrako (1997) protagonista izan zen, Bigarren Mundu Gerran japoniarrek bahitutako emakumeek osatutako koruaren zuzendari gisa. 1999an, Closek Kalaren ahotsa eman zuen Disney Tarzanen film animatuan. Geroago, kritika handiak jaso zituen Camille Dixon gisa Cookie's Fortune (1999).28

Film independenteak (2000-2009) 
Close telebistako filmetan agertzen hasi zen, 2000. urtean antzerki-filmak egin ordez. Cruella de Vil bezala itzuli zen 102 dalmaziatan (2000), nahiz eta filmak kritika mistoak jaso, emaitza onak izan zituen. Close filmatu zen geroago La seguridad de los objetos, 2001ean estreinatu zuena, gaixotasunez arduratzen diren lau familia suburbanari buruzko filma. Hori izan zen Kristen Stewartek filmean egin zuen lehen papera, eta Close eta Stewart berriro bilduko ziren 2015eko Anestesia filmean. Horretan, Cosas que diría con sólo mira filmean parte hartu zuen, Rodrigo García zuzendari kolonbiarrarekin etorkizunean egingo den kolaborazio ugarietako bat izango litzateke.

2004an, Claire Wellington interpretatu zuen, Las mujeres perfecto komedian nerbio-sozializatzailea, Nicole Kidman, Bette Midler eta Christopher Walkenekin batera. Maitagarri Urdinaren ahotsa eman zuen Pinocchioren ingelesezko bertsioan (2002) eta Amona Hoodwinked animazio-filmean (2005). Closek film txikiagoak egiten jarraitu zuen; besteak beste, James Ivoryren Le Dibortzce (2003) eta Historia de un asesinato (2005). 2005ean, Rodrigo García zuzendariarekin bildu zen Nueve Vidas egiteko. Urte berean, Heights (2005) filmaren protagonista izan zen. Bost new Yorkeko bizitzetan oinarritutako drama independentea da. Close taldearen emanaldia kritiken 29.30en bidez goretsi zuten 2007an, eta Close aurreko Meryl Streep-ekin elkartu zen Evening draman. Hau izan zen hamarkadako azken filma, Damages (2007) telesail arrakastatsuaren protagonista izaten hasi baitzen.

Zinemara itzultzea (2010-orainaldia) 
2010eko abenduan, Close Albert Nobbs filmatzen hasi zen Dublinen, Janet Mcteer, Mia Wasikowska eta Pauline Collinsekin, Rodrigo Garcíak zuzendua. Lehenago, Closek Albert Nobbs interpretatu zuen antzerkian, eta Obie saria jaso zuen. Ia 20 urtez aritu zen filmean lanean, eta protagonista izateaz gain, gidoia ere idatzi zuen, baita Sinéad O'Connor-ek interpretatu eta filma egin zuen abestia ere. Closek adierazi zuen garrantzitsua zela film hori egitea transgeneroen eskubideei buruzko elkarrizketak sustatzeko:

«Iritsi da puntu bat non galdetu nion, 'Prest nago nire bizitzako gainerakoa bizitzeko, horri uko egin ondoren?''' Eta nik esan nuen: 'Ez, ez dut egingo'. Pertsona batzuek beren ikuspuntua aldatuko dute, eta zaharregiak edo itsuegiak direnek, desberdintasunaren edertasuna onartzeko, hil besterik ez dute egin beharko».

Closek paper nagusia interpretatu zuen filmean. XIX. mendeko Irlandan gizon gisa bizi den emakumea, aukerak izateko edo lortzeko. Filmak kritika mistoak jaso zituen bitartean, Close eta Janet McTeerrek kritika onak jaso zituzten beren lanarengatik. Hainbat izendapen jaso zituen, besteak beste, Akademiaren Saria, Urrezko Globoa, Sagues. Closeri Oscar saririk ez izateari buruz galdetu zioten, eta berak erantzun zuen: «Eta gogoan dut harritu egin ninduen irabazitakoan edo ez irabazitakoan hiperaireztapena zuten pertsona batzuk ezagutzeak, eta inoiz ez dut hori ulertu; izan ere, matematika sinplea egiten baduzu, gure sindikatuetan dauden pertsonen kopurua, gure lanbidean lanik gabe dauden pertsonen kopurua, gero bost film egiten dira, eta Nola har dezakezu zeure burua galtzailetzat?""

2012. urtean, Closek Love, Marilyn, Viola Davis eta Uma Thurmanekin batera dokumentalean parte hartu zuen, Marilyn Monroeren egunkarien laburpenak irakurtzen. Stephen Farber kritikariak honela deskribatu zuen dokumentala: «Marilynen igotzearen eta erortzearen laburpen trebe eta entretenigarrienetako bat». Damages telesaila amaitu ondoren, Close zinemara itzuli zen 2014. urtean, Guardians of the Galaxy/galaxiako zaintzaileak zientzia-fikziozko filma eta haren jarraipena egitera. Close  Amantes 5-7/ Maitaleak 5-7 (2014) eta Low Down (2014) film independentean ere agertu zen. 2016. urtean, La Gran Gilly Hopkins/Gilly Hopkins Handia  eta Warcraft handietan agertu zen. Geroago, The Girl with All the Gifts (2016) zonbien drama britainiarreko protagonista izan zen, mundua salbatzeko sendagaia ikertzen ari den Caldwell doktore-zientzialaria da. 2017an, Close Noomi Rapacerekin eta Willem Dafoerekin batera agertu zen abuztuan estreinatu zen What Happened to Mondayn Netflix-en film original batean. Ondoren, Close protagonista izan zen John Malkovich aktorearekin (Dangerous Liaisons/Lagun arriskutsuak taldeko izarkidea) eta Patrick Stewartekin Wilde Wedding komedia erromantikoa (Lehoia neguan). Owen Wilsonen ama ere izan zen Close Father Figures (2017) komedian, zeina 2017. urteko azaroan estreinatu zen. Urte horretan bertan, Agatha Christieren Crooked House (2017) lan egokituan hartu zuen parte, eta Meg Wolitzerren The Wife (2017) nobelaren egokitzapen zinematografikoa,  izen bereko nobelan oinarritua.

 Telebista 
Close 1980ko hamarkadaren hasieran hasi zen telebistako filmak egiten, Elefante gizona/El hombre elefante filmarekin hasi zen, eta 1984an Something About Amelia drama txalotua (sexu-abusuak suntsitutako familia bati buruzko Urrezko Globo bat irabazi zuen telebistako filma) egin zuen. Geroago, Keith Carradine Stones for Ibarra (1988) batera, Harriet Doerr-ek idatzitako liburuaren egokitzapena egin zuen.«Uste dut pertsonaia horrek asko egin zuela emakumeen alde telebistan, ez baitzuen barkamenik eman. Bera distiratsua eta ona zen egiten zuen horretan. Pertsona batzuek esango lukete "neska gaiztoa da" edo "neska txakurra da", baina hori beti esan izan dute emakume boteretsuei buruz". —Close eztabaidan Patty Hewes pertsonaiaz

1990eko hamarkadan, Hallmark Hall of Fame, Sarah, Plain and Tall (1991) filmeko protagonista izan zen, baita haren bi ondorioetan ere. Serving in Silence: The Margarethe Cammermeyer Story telebistarako filmeko protagonistaren papera ere interpretatu zuen, eta lehen Emmy saria irabazi zuen. Los Simpsons  familiako Mona Simpsonen ahotsa ere izan da Close 1995etik. Entertainment Weeklyk Simpsontarren 16 izar gonbidatuenetako bat izendatu zuen Close. 2001ean, Rodgers eta Hammerstein, South Pacific musikal klasikoaren ekoizpen bateko Nellie Forbush izeneko  protagonista izan zen. 2002an, Will y Grace komedia-seriean ere gonbidatu zuten; Annie Leibovitzen bertsio satirikoa egin zuen, eta Emmyetarako izendatu zuten komedia-serieko gonbidatu gisa. 2003an Leanor Akitaniakoa interpretatu zuen Showtime Lehoia neguan/El león en invierno ekoitzitako filmean. Closek Urrezko Globo saria eta aktoreen sindikatuaren saria irabazi zituen. 2005ean, FX The Shield telesailarekin bat egin zuen Closek. Monica Rawling zentzurik gabeko barrutiko kapitaina interpretatu zuen, eta telebistako telesail batean egin zuen lehen papera izan zen. Closek esan zuen erabaki zuzena hartu zuela, telebista «urrezko aroan» baitzegoen eta programa batzuen kalitatea zinearen estandarretara igo baitzen. Emmy baterako izendatu zuten, baina ez zuen irabazi. Telesailaren laugarren denboraldiko protagonista izan arren, Closeri bere pertsonaiarekin jarraitzea eskaini zioten. Errespetuz, eskaintza baztertu egin zuen, familiarekin denbora gehiago eman nahi baitzuen. The Shield Los Angelesen filmatzen zuten, New Yorkeko Closeren etxetik urrunegi.Gero, telesail berri bateko protagonista izatea eskaini zioten FXko exekutiboek (Damages)  Closeri, eta New Yorken filmatzeko baldintzarekin onartu zuen. Closek bost denboralditan interpretatu zuen Patty Hewes abokatu bihozgabe eta distiratsua. Pertsonaia horren irudikapenak aktore onenaren bi Emmy sari eman zizkion serie dramatiko batean (2008 eta 2009), eta telesaileko aktore onenaren Urrezko Globoa - Drama. Telebistan egin zuen ibilbidean, ondoen ordaindutako aktoreetako bat izan zen, eta 200.000 dolar irabazi zituen atal bakoitzeko. Elkarrizketa batean, Closek aitortu zuen Patty Hewes-en papera bere bizitzako papera izan zela. Telesaila amaitu ondoren, Closek esan zuen ez zela telebistara itzuliko paper erregularrean, baina miniserie bat egiteko irekita zegoela.

1989an eta 1992an Closek Saturday Night Liven parte hartu zuen

 Antzerkia 
Closek ibilbide luzea izan du Broadwayko musikaletan. 1974an hasi zen lanean, eta Barnumek Tony Sarirako lehen izendapena jaso zuen 1980an. Eszenatokiko paper garrantzitsuenetako bat Norma Desmond izan zen, Andrew Lloyd Webber Sunset Boulevard-en ekoizpenean. Haren bidez, Tony Saria irabazi zuen, 1993-94an Broadwayen izandako papera interpretatuta, eta kritika bikainak jasota. The New York Times-eko David Richards-ek esan zuenez, «Glenn interpretazio legendario horietako bat ematen ari da, eta jendeak urte askoan hitz egingo du horretaz». 1998an, Close izar gonbidatu gisa agertu zen Royal Albert Hallean, Andrew Lloyd Webberren 50. urtebetetze-egunean; han, Sunset Boulevard musikalaren «With One Look» eta «As If We Never Said Goodbye» abestiak interpretatu zituen. Sarah Brightman, Bonnie Tyler, Tina Arena, Elaine Paige, Boyzone, Antonio Banderas, Kiri Te Kanawa, Michael Ball eta beste artista batzuk izan ziren ekitaldian. Ondoren, Trevor Nunn musikalaren zuzendariarekin (Londres) elkartu zen, Royal National Theatre izenekoan berpizteko, eta 2002an Un tranvía llamado deseo/Deseo izeneko tranbia izeneko antzezlanean parte hartu zuen. Closek Tony Saria irabazi zuen 1984an The Real Thing lanarekin, Mike Nicholsek zuzendua. 1992an beste Tony Sari bat irabazi zuen La muerte y la doncella filmarengatik.

+++

2002an, Into the Woods musikalaren ekoizpenean, "erraldoiari" ahotsa eman zion Delacorteko antzokian, Central Parken. Ekoizpenean Amy Adams okindegiaren emazte gisa sartu zen, eta Donna Murphy sorgin gisa. 2014. urtean, New Yorkeko Antzoki Publikorako Penzanceko Piraten ekoizpen bateko protagonista izan zen, eta Ruthen papera interpretatu zuen. Ekoizpen horretan sartu ziren Kevin Kline, Martin Short eta Anika Noni Rose.

2014ko urrian, Close Broadwayra itzuli zen John Golden antzerkiko Un delicado equilibrio/Oreka delikatua antzezlaneko protagonista gisa. John Lithgow (Tobias), Martha Plimpton (Julia) eta Lindsay Duncan (Claire) ziren haren izarrak. Ekoizpenak 884.596 dolar bildu zituen aurrestreinaldiko zortzi emanalditan, urriaren 25ean amaitu zen astean zehar, eta John Golden antzokian etxeko errekorra ezarri zuen. Produkzioak kritika mistoak jaso zituen, baina elenkoa goraipatu egin zuten.2016ko apirilean, Sunset Boulevard musikalean itzuli zen Norma Desmond gisa, English National Operaren produkzio batean, Londresko West End-en. Hogeita hiru urte geroago Close paper horretara itzuli eta aldeko kritikak jaso zituen. Bai The Timesek, bai The Daily Telegraphek bost izar eman zizkioten ekoizpenari, eta haien emanaldia goraipatu zuten. Produkzioan zehar, Closek hiru programa bertan behera utzi behar izan zituen bularreko infekzio baten ondorioz. Ospitaleratu egin zuten, baina geroago sendatu eta gainerako ikuskizunak amaitu zituen. Closek Evening Standard Theatre saria irabazi zuen, Musika Interpretazio Onenaren saria, eta Olivier sarirako izendatu zuten lehen aldiz, musikal bateko aktore onenaren saria. Sunset Boulevardeko Londresko English National Operaren ekoizpena Broadwayko Palace Theatre aldatu zen, eta Close berriro hasi zen lanean. Edizio mugatu batean ireki zen, 2017. urteko otsailaren 9an, eta txartelak saldu ziren 2017. urteko ekainaren 25era arte. Produkzioak 40 piezako orkestra bat aurkeztu zuen, Broadwayko historiako orkestrarik handiena. Bereziki, Close goraipatu zuten kritikariek, Norma Desmond pertsonaia zela eta. The New York Times-ek «mende honetako antzezpen handienetako bat» izenburua jarri zion. Variety, Parade, The Guardian eta Entertainment Weeklyk ere kritika positiboak eman zizkioten ekoizpen berriari.

Close izan zen Tony sarien anfitrioia 1992an eta 1995ean. 2016. urtean, Close The Theatre Hall of Fame-n sartu zen antzerkian egindako lanagatik.

 Aintzatespena eta legatua 
«Izugarri gustatzen zait aktoreen eta ikusleen artean agertokian sor daitekeen kimika. Molekularra da, baita joan eta etorri daitezkeen energiak ere. Antzerkian hasi nintzen, eta zineman lehen aldiz sartu nintzenean, nire energiak kamera itzaliko zuela pentatu nuen».    — Glenn Close                                                      Close aktorea oso aldakorra da, murgiltze-estilokoa. 1995ean, Close Inside the Actors Studiora gonbidatu zuten bere karrera zinematografikoari buruz eztabaidatzeko. James Liptonek honelaxe deskribatu zuen: «Paper batean edo une bakar batean ñabardura ugari aurki ditzake; emakume aktore malgu bat da, balentria txikiak egiten dituena». «Close eskerrak ematen dizkio antzerkiari garatu zituen antzezpen-gaitasunengatik: niretzat, han garatzen dituzu benetan artista gisa, errespetu handia dut zine-emanaldiarekiko, baina eszenatokian ez duzu editorerik eta ez duzu jende sendorik, ez duzu lehen planorik. Hor kanpoan dago bere lankide aktoreekin eta entzuleekin. Mendeetan zehar gertatu den nahasketa kimikoa da!» Harold Guskinek profesionalki entrenatu zuen Close, eta Kevin Kline eta James Gandolfini ere erakutsi zien. Guskinekin lanean, Closek zenbait ikasgai garrantzitsu ikasi zituen, bere karreran eta bizitzan aplikatu zituela esan zuen. Irakaspen horietako bat, bere esanetan, arnasa hartu eta dena joaten uztea zen: «Pixka bat irekita egon behar duzu, eta horri eusten ez badiozu, aktore gisa funtsezko zerbait galtzen duzu. Eta ez da gauza txarra». Closek esaten du bere lanbidea ikasten jarraitzeko entsaio bakoitzera joaten dela.

Jarduera-metodoari dagokionez, esan du, nahiz eta interesgarria iruditu aktore-mota horiekin lan egitea, ez zela haren estilo gogokoena. James Liptoni elkarrizketa batean esan zion Closek, bere sentimenduak aprobetxatu behar baditu, tranpa egitea dela pentsatzen duela. Hala ere, teknika hori La casa de los espíritus/Espirituen etxea eta Fatal Attraction/Atrakzio hilgarria lanetako eszena batzuetarako erabiltzea onartu zuen. Closek bere paperetarako ikerketa eta prestakuntza zabala egiten duen arren, jarduera baten teknizismoan ere gutxiago oinarritzen da honako hau esanez: «Jarduera ona, nire ustez, mago bat izatea bezalakoa da, jendea sinestarazten duena, horrelakoak direla uste dutenean bakarrik. Mugitu egiten naiz eta jendea emozionalki inplikatzea nahi dut. Teknika garrantzitsua dela uste dut, baina ez da guztia». Christopher Hampton dramaturgoak «indarraren eta adimenaren zentzua» erraz transmiti dezakeen aktore bat deskribatzen du Close. Hamptonek Sunset Boulevard-en lan egin zuen eta Las amistades peligrosas antzerki-produkzioan, eta geroago bertsio zinematografikoan parte hartu zuen. «Glenn, maiz, kalitate glaziar edo urrunez deskribatzen da, baina, berez, guztiz kontrakoa da: beroa eta intimoa», dio Closerekin Un tranvía llamado deseo antzerki-produkzioan lankide izan zuen Iain Glenek.

Close, ordea, leun eta maitagarriek baino gehiago goresten dute gaizto-paperengatik. Fatal Attraction filmeko pertsonaia American Film Instituteko gaizkileen zerrendako zazpigarren tokian kokatu zuen. Damages telesailean duen paperari dagokionez, The New York Timesek hauxe esan zuen: «Ez dago aktore hil edo bizirik Glenn Close irribarretsu bat bezain beldurtzen duenik.».  Christopher Hooton kazetariak ere goraipatu egin zuen: «Christopher Walken, Glenn Close, Al Pacino eta beste askok arrisku-karga harrigarria dute gainean. Beldur pixka bat ematen du hurbil izateak, edozein unetan saltoka edo gainean leher zaitzakeela iruditzen baitzaizu». Cari Beauchampek hauxe esan du: «Azken 80 urteetako 10 aktore onenei begira zaudenean, soinua iritsi zenetik, lehenik Bette Davis, Katharine Hepburn eta Meryl Streep dituzu - baina uste dut Glenn Close zerrenda horretan dagoela behin betiko, haren erraiak, hautatzen dituen paperak eta pertseberantzia konbinatzen ditu... Egia esan, oso zailak diren paperak hartu ditu bere gain».

2009ko urtarrilaren 12an, Close izar batekin ohoratu zen 7000 Hollywood Boulevarden, Hollywoodeko Fama pasealekuan, Roosevelt Hotelaren aurrean. 2016. urtetik aurrera, Close duten filmek 2,4 mila milioi dolar baino gehiago bildu dituzte mundu osoan. Arte eta Zientzia Zinematografikoen Akademiako kide ere bada. Close gay ikonoa da, eta camp paper ugari jokatu ditu pantailan eta agertokian.

 Bizitza pribatua 

 Harremanak eta familia 
1969tik 1971ra, Close Cabot Wade gitarra-jole eta konpositorearekin ezkondu zen, eta harekin aritu zen Viva la gente filmean. 70eko hamarkadan, Closek harreman labur bat izan zuen Kevin Kline aktorearekin, geroago berarekin Reencuentro (1983) filmaren protagonista izan zen. 1979tik 1983ra Len Cariou Broadwayko aktorearekin ibili zen. Close James Marlas enpresaburuarekin ezkondu zen 1984tik 1987ra. Handik gutxira, John Starke ekoizlearekin hasi zuen harremana, El mundo según Garp setean aurrez ezagutu zuena. 1988an alaba bat izan zuten, Annie Starke, aktore izan nahi duena. 1991n banandu ziren. 1990eko hamarkadan, Closek harremana izan zuen Kanadako Cam Neely jokalariarekin eta Woody Harrelson aktorearekin. Brooklyn Laundry antzerki-lanaren protagonista izan zen harekin. 1995ean, Close Steve Beers arotzarekin konprometitu zen; harekin lan egin zuen Sunset Boulevarden, baina biak ez ziren inoiz ezkondu, eta 1999an banandu ziren. Robert Pastorelli eta Close aktoreak ere harreman erromantikoa izan zuten 1990eko hamarkadaren amaieran, eta elkarrekin aritu ziren ABC South Pacific-en ekoizpenean. 2006ko otsailean, Close David Evans Shaw exekutibo eta kapitalistarekin ezkondu zen Mainen. Bikotea 2015eko abuztuan banandu zen.

 Jabetzak eta negozioak 
Bedford Hillsen (New York) bizi da Close, baina West Villagen jabekidetza du. Wellingtonen (Florida) eta Bozeman-en (Montana) ere baditu propietateak. 90eko hamarkadaren hasieran, kafetegia zuen Bozeman-en, baina 2006an saldu zuen. 2011n, Closek bere apartamentua saldu zuen The Beresforden, 10.2 milioi dolarren truke. 1.000 akreko arrantxo bat ere zuzentzen du Wyomingen. 2015. urtean, Closeren ondare garbia 50 milioi dolar ingurukoa da.

Close Trillium Productions Inc-eko lehendakaria da. Bere enpresak Albert Nobbs, Sarah Plain and Tall eta South Pacific bezalako filmak ekoitzi ditu. Serving in Silence (1995) filma ere ekoitzi zuen Barbra Streisand-ekin, eta, horren bidez, biak izendatu zituzten telefilme onenaren Emmy sarirako. Closeren beste produkzio-kredituek Journey (1995) eta Cruella (2021) filman Closek berak 101 dalmatak (1996) interpretatu zuen pertsonaian oinarritua.

2007an, txakurrentzako osagarrien katalogo baten (FetchDog) sortzaileetako bat izan zen. Closek bere txakurrekin zituen harremanei buruzko elkarrizketak argitaratu zituen. Negozioa 2012an saldu zen.

Close filmak amaitu ondoren jantzi guztiak gordetzen ditu eta erakusketetarako alokatzen ditu. Close Madonnaren jarraitzaile sutsua da, eta 1990ean Las amigos peligrosas'' filmean MTV sarietan aurkezteko erabili zuen jantzia eman zion, "Vogue" abestia kantatuz.

Close New Yorkeko Met-en jarraitzailea da, eta 1986az geroztik hainbat aldiz kantatu du himno nazionala Citi Fielden.

Politika 
Close familia demokrata batean jaio zen. Gainera, dirua eman die politikari askoren hauteskunde-kanpainei, besteak beste, Hillary Clinton, Howard Dean, John Edwards, Angus King eta Barack Obamari. 2004ko Konbentzio Nazional Demokratan ere parte hartu zuen. Close Barack Obamaren alde bozkatu zuen 2008ko presidentearen hautaketan, eta inauguraziora joan zen. 2015ean, Hillary Clintonen lehendakaritza-kanpainari eman zion dohaintza. BBCrako Andrew Ceabidurekin egindako elkarrizketa batean, Closek Donald Trump kritikatu zuen, eta haren kanpaina «ikaragarri beldurgarria» zela esan zuen.

Aktibismoa

Karitatezko lana 
Closek kanpaina egin du ezkontza homosexualaren, emakumearen eskubideen eta osasun mentalaren alde. 1989an, Washington Hirian, Gloria Steinemekin eta Jane Fondarekin, hauteskundeetarako martxetara joan zen. 1998an, Close baginako bakarrizketen taldeko kide izan zen. Gau bakar batean 25.000 $ bildu ziren, eta irabaziak emakumeen aurkako indarkeria geldiarazteko ahaleginean erabili ziren. 2002. urtean GLAAD saria eman zioten lesbiana, gay, bisexual eta transgeneroen eskubideen berdintasuna sustatzeagatik. Boluntarioa izan zen, eta dokumental bat egin zuen Puppies Behind Bars erakundearentzat. Erakunde horrek zerbitzu-txakurrak eskaintzen dizkie zauritutako gerrako beteranoei. The Wildlife Conservation Societyren komisarioa ere bada, eta Fountain Housen boluntarioa, New Yorken. Gaixotasun mentalak dituzten gizon-emakumeak sendatzeko instalazioa da Fountain House. Close Pantherako Kontserbazio Batzorde Aholku-emaileko kide sortzailea da. Panthera irabazi-asmorik gabeko nazioarteko erakundea da, eta munduko 36 katu basatien espezieak zaintzea du helburu bakarra. Christopher Reeve lagunaren sorreraren aldekoa izan da Close luzaroan. CuriosityStream-eko Aholku Batzordeko kidea ere bada.

Buru-osasuneko ekimenak 
Close sortzailea da eta AEBren kanpaina bat den BringΥ2Mind-ek buru du. AEB Gaixotasun mentalaren inguruko estigma eta diskriminazioa desagerrarazteko, Jessie ahizpari lagunduz, gaitz bipolarra baitu. 2010ean, Closek jendeari jakinarazi zion bere DNA sekuentziatu egin zutela bere familiaren gaixotasun mentalaren historia iragartzeko. 2013ko uztailean, Closek 380 artikulu baino gehiago enkantean jarri zituen Patty Hewes pertsonaiak Damagesen jantzitako eBay-ko diseinatzaileenak. Irabazi guztiak BringΥ2Mind ongintzako erakundearentzat bildu ziren. John Mayerrek «Say» kanta ere eman zuen iragarkirako. 2013. urtean, Close Etxe Zurira joan zen Osasun Mentaleko Bikaintasun Legea onartzeko eskatzera. Lege hori gaixo mentalen tratamendua zabaltzeko eta osasun mentaleko zerbitzuak eskuratzeko idatzi zen. Obama presidenteak lege-proiektua aldarrikatu zuen 2014ko apirilean, eta 1,1 mila milioi dolar eman zituen Estatu Batuetan osasun mentaleko arreta-sistema indartzeko. 2015ean, WebMD Health Hero saria jaso zuen, osasun mentaleko ekimenetan egindako ekarpenengatik. 2016ko ekainaren 16an, Closek 75,000 dolar eman zizkion Florida Centraleko Osasun Mentaleko Elkarteari, Orlando gaueko klubean egindako tiroketaren biktimen saila eta beste laguntza bat finantzatzeko. Sarritan, karitatezko kausak sustatzen ditu Twitter kontuan.

Filmagintza

Telebistarako lanak

Sariak 
.

 Óscar

 Urrezko globoak

 BAFTA

 Primetime Emmy

 Aktoreen sindikatua

 Zinema kritika

 Satellite

 Independent Spirit

 Tony

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Connecticutarrak
Ameriketako Estatu Batuetako bikoiztaileak
Donostia Sariaren irabazleak (Zinemaldia)
Italo-estatubatuarrak
Drama emakumezko aktore onenaren Urrezko Globo saridunak (zinea)
Ameriketako Estatu Batuetako emakume aktoreak