Siegfried Lenz

Siegfried Lenz (Lyck, Ekialdeko Prusia, 1926ko martxoaren 17a – Hanburgo, Alemania, 2014ko urriaren 7a) alemaniar idazle eta kazetaria izan zen. Eleberriak, kontakizunak eta saiakerak idatzi zituen, bai eta antzerki-lanak ere irratirako eta antzokietarako. 1999. urtean Goethe Saria eman zioten. Bere lanik ezagunena Die Deutschstunde (1968, Alemanezko ikasgaia) da.

Bizitza 
Siegfried Lenz Lycken jaio zen, Ekialdeko Prusian, gaur eguneko Poloniako Elk hirian. Aita aduanako funtzionarioa zuen, eta gazterik hil zitzaion; amak Lycketik alde egin zuen alaba hartuta, derrigorrezko hezkuntza amaitu berri zuen semea amonarekin utzita.

Soldadu 
Armadarako sarbidea ematen zuten bigarren hezkuntzako ikasketak bukatuta, Bigarren Mundu Gerraren amaieran (1943) Alemaniaren Itsas Armadara (Kriegsmarine) bidali zuten.

2007ko ekainean lehenengoz argitara emandako dokumentuen arabera, badirudi 1944ko apirilaren 20an Alemaniako Langile Alderdi Nazionalsozialistan (NSDAP) izena eman zuela, Alemaniako beste hainbat autore eta pertsona ezagunekin batera, hala nola Dieter Hildebrandt eta Martin Walser. Alabaina, Lenzek gerora adierazi zuen Alderdiarekiko bat-egite kolektibo batean sartu zutela, bera jakitun egon gabe. Bigarren Mundu Gerra amaitu eta gutxira, Danimarkara ihes egin zuen; harrapatu egin zuten, eta denbora labur batez preso izan zuten Schleswig-Holstein-en. Gero, itzultzaile jardun zuen armada britainiarrarentzat.

Ikasle, bekadun eta erredaktore 
Gerra amaitu zenean, Filosofia, Ingelesa eta Literaturaren Historia ikasi zituen Hamburgeko Unibertsitatean. Ikasketak amaitu aurretik, bekadun gisa lanean hasi zen Die Welt egunkarian, eta, azkenean, ikasketak bertan behera utzi zituen. 1950 eta 1951 bitartean erredaktore-lana egin zuen egunkari horretan; han ezagutu zuen Liselotte, gerora bere emaztea izango zena.

Idazle 
1951n, Habichte in der Luft lehen eleberriarekin irabazitako diruarekin Kenyara joan zen, eta han ikusitakoarekin inperio britainiarraren aurkako Mau Mau matxinadari buruzko "Lukas, sanftmütiger Knecht" kontakizuna idatzi zuen. Hamburgera itzulita, handik aurrera freelance idazle moduan lan egin zuen. 47ko Taldea izeneko idazle-taldearekin bat egin zuen. Günter Grass-ekin batera, Alderdi Sozialdemokrataren alde jardun zuen, eta Willy Brandt-en Ostpolitik (Ekialdeko Politika) ildoa babestu zuen. Ekialdeko Europara hurbiltzearen aldekoa zenez, Varsoviako Itunaren sinatze-ekitaldira gonbidatu zuten (1970).

Azken urteak 
1967az geroztik Alemaniako PEN Klubeko kide izan zen. Halaber, 2003tik aurrera Düsseldorf-eko Heinrich-Heine Unibertsitateko irakasle gonbidatua izan zen, baita Hanburgoko Freie Akademie der Künste kultura-akademiako ohorezko kidea ere. 2003an, Verein für deutsche Rechtschreibung und Sprachpflege elkartearekin (Ortografia Alemanaren eta Hizkuntza Zaintzaren Elkartea) bat egin zuen, 1996ko ortografia alemanaren erreformaren aurka protesta egiteko. 2010ean bigarrenez ezkondu zen, eta 2011n Elk jaioterriko ohorezko herritar izendatu zuten, zeina 1945eko Potsdam-eko Konferentzian adostutako muga-aldaketen ondorioz Polonia izatera igaro zen.

2014ko udaberrian, bere artxibategi pertsonala Literatura Alemanaren Marbach Artxibategiari utziko ziola jakinarazi zuen. Hilabete berean, irabazi asmorik gabeko fundazio bat sortu zuen Hamburgeko Barmbek barrutian, bere lana aztertzea helburu izango zuena; 2014tik aurrera, fundazio horrek Siegfried Lenz Saria ematen du.

2014ko urriaren 7an hil zen, Hamburgen, 88 urterekin.

Hil ondoren, 1951n idatzitako Der Überläufer eleberria argitaratu zuten lehen aldiz. Bere gauzen artean aurkitu zuten; izan ere, ezinezkoa izango litzateke gerra hotzaren garaian argitaratzea, Alemaniako armadatik ihes egin eta Sobietar Batasunarenarekin bat egiten duen soldatu bati buruzkoa baita.

Lana 
Askoren ustez, Siedfried Lenz nazionalsozialismoak alemaniarren artean eragindako samina literaturan hobekien islatu duen idazleetako bat da. Bere eleberri gehienetan heroismoa, erruduntasuna, betebeharraren eskakizunak eta gizakien halabehar tragikoa lantzen ditu; adibidez, Es waren Habichte in der Luft (1951, Aztoreak zebiltzan zeruan), So zärtlich war Suleyken (1955, Zein ederra zen Suleyken!) eta Die Deutschstunde (1968, Alemanezko ikasgaia) lanetan, beste batzuen artean. Bere eleberri kafkiano laburretan ere atzera begirako analisi berbera erabiltzen du sarritan. Antzerki-lanak ere idatzi zituen: Zeit der Schuldlosen (1961, Errugabeen garaia); Aurpegia (1963); Toldi inspektorea; Galera (1991) eta Proba akustikoa (1993). XX. mendearen azken urteetan, Alemaniako irrati eta telebistako kazetari iruzkingile zorrotza bilakatu zen.

Obra

Eleberria 
 Es waren Habichte in der Luft, 1951
 Duell mit dem Schatten, 1953
 Das Kabinett der Konterbande, 1956
 Der Mann im Strom, 1957
 Brot und Spiele, 1959
 Stadtgespräch, 1963
 Deutschstunde, 1968
 Das Vorbild, 1973
 Heimatmuseum, 1978
 Der Verlust, 1981
 Exerzierplatz, 1985
 Die Klangprobe, 1990
 Die Auflehnung, 1994
 Ludmilla, 1996
 Arnes Nachlaß, 1999
 Fundbüro, 2003
 Schweigeminute, 2008

Kontakizunak 
 So zärtlich war Suleyken, 1955
 Jäger des Spotts. Geschichten aus dieser Zeit, 1958
 Lukas, sanftmütiger Knecht, 1958
 Das Feuerschiff, 1960
 Stimmungen der See, 1962
 Lehmanns Erzählungen, 1964
 Der Spielverderber, 1965
 Leute von Hamburg, 1968
 Wie bei Gogol, 1973
 Der Geist der Mirabelle, 1975
 Einstein überquert die Elbe bei Hamburg, 1975
 Ein Kriegsende, 1984
 Das serbische Mädchen, 1987
 Zaungast, 2004

Antzerki-lanak 
 Das schönste Fest der Welt, 1956
 Zeit der Schuldlosen, 1961
 Das Gesicht, 1964
 Haussuchung, 1967
 Die Augenbinde, 1970
 Drei Stücke, 1980

Hitzaldiak eta saiakerak 
 Beziehungen, saiakera, 1970
 Die Herrschaftssprache der CDU, hitzaldia, 1971
 Verlorenes Land - Gewonnene Nachbarschaft, hitzaldia, 1971
 Elfenbeinturm und Barrikade. Erfahrungen am Schreibtisch, saiakerak, 1983
 Über das Gedächtnis. Reden und Aufsätze, hitzaldiak eta saiakerak, 1992
 Über den Schmerz, saiakera, 1998
 Mutmaßungen über die Zukunft der Literatur, saiakera, 2001
 Selbstversetzung, saiakerak, 2006

Elkarrizketak 
 Gespräche mit Manès Sperber und Leszek Kołakowski, 1980
 Über Phantasie: Gespräche mit Heinrich Böll, Günter Grass, Walter Kempowski, Pavel Kohout, 1982

Haur-literatura 
 So war das mit dem Zirkus, haur-liburua, 1971

Erreferentziak 

Alemaniako kazetariak
Alemaniako idazleak
Bigarren Mundu Gerrako militarrak
Prusiarrak
Bigarren Mundu Gerrako Kriegsmarineko pertsonala