Valentin Foronda

Valentin Tadeo Foronda Gonzalez de Etxabarri (Gasteiz, Araba, 1751ko otsailaren 14 - Iruñea, 1821eko abenduaren 24), ekonomialari eta idazle ilustratua zen.

Biografia 
Handikien familia batean jaioa, San Carlos bankua eta Filipinetako Konpainia sortu zituen Frantzisko Cabarrúsekin batera, eta Euskalerriaren Adiskideen Elkarteko zein Filadelfiako American Philosophical Society elkarteko kide izan zen.

1789 baino lehen moderatua bazen ere, gero liberalago bihurtu zen eta, 1793an, Inkisizioak Hego Euskal Herria astindutako Konbentzio Gerran frantsesen alde egin izana leporatu zion. Horregatik Bergaratik alde egin behar izan zuen, eta Europan zein Ameriketako Estatu Batuetan bizi izan zen. Politikari ere ekin zion eta auziak izan zituen absolutistekin.

Idazlanak 
 Cartas sobre los asuntos más exquisitos de la economía política, Madril (I. liburukia, 1789; II. liburukia, 1794).
 Lecciones ligeras de química, Madril, 1791.
 Miscelánea, Madril, 1783.
 Cartas sobre la policía, Madril, 1801.
 Carta sobre lo que debe hacer un príncipe que tenga colonias a gran distancia, Philadelphia, 1803.
 Apuntes ligeros sobre los Estados Unidos de la América septentrional, Philadelphia, 1804.
 Observaciones sobre algunos puntos de la obra de Don Quijote, Pennsylvaniako London, 1807.
 Cartas presentadas a la Sociedad Filosófica de Philadelphia, Philadelphia, 1807.
 Apuntes ligeros sobre la Nueva Constitución proyectada por la Majestad de la Junta Suprema de España y reformas que intenta hacer en las leyes
 Cartas sobre varias materias políticas, Compostelako Donejakue, 1811
 Ligeras observaciones sobre el proyecto de Nueva Constitución, A Coruña, 1811.
 Cartas sobre la obra de Rousseau titulada Contrato social, A Coruña, 1814.
 Defensa de los dieciséis cargos hechos por don José de Valdenebro, Iruñea, 1820.

Erreferentziak 

Euskalerriaren Adiskideen Elkarteko kideak
Gasteizko idazleak
Espainiako enbaxadoreak Ameriketako Estatu Batuetan
Iruñean hildakoak