Hartz Handia

Hartz Handia edo Ursa Maior —— Ipar hemisferioan ia urte osoan ikus daitekeen konstelazio bat da.. Bere mitologia ziurrenik historiaurreraino hedatzen da. Latinezko izenak "hartz[ik] handi[en]a" esan nahi du, gertu dagoen Hartz Txikia konstelazioarekin parekatuz. Ptolomeok zehaztu zituen 48 konstelazioetako bat da, K.a. II. mendean, greziar, egiptoar, babiloniar eta asiriar astronomoen tradizioan oinarrituta. Gaur egun onartzen diren 88 konstelazioen artean hirugarren handiena da. 

Hartz Handia batez ere bere erdigunean dagoen zazpi izarreko asterismoagatik da ezaguna. Asterismo honek izen asko jasotzen ditu, batzuetan lotuta duen lapikoaren formari lotuta. Berezia da, asterismo honek eta Hartz Txikiaren erdian dagoen zazpi izarreko antzeko asterismoak itxura oso antzekoa dutelako. Bere bi izar hartuta, Dubhe eta Merak, Polaris izarra aurki daiteke, lerro zuzen bat eginez hiruen artean.

Izenak 

Euskaraz, konstelazio honen izena adierazteko, bi forma arautu dira. Hartz Handia bereziki testu didaktikoetan edo azalpen moduan erabiltzen da, Ursa Maior batez ere testu teknikoetan eta jasoetan erabiltzen delarik. 

Hiztegi batzuetan beste izendapenak aurkitzen ditugu: Hartzizar handia, Hartz handi-argizagia eta Zazpi ohoin-Hartz. Tokiko euskarazko testuetan izendapen hauexek erabili izan dira: Gurdia, Idi-ohoinak (Itohoinak) eta Zazpi-ahuntzak.

Oharrak

Erreferentziak

Ikus, gainera 
 Ursa Minor

Kanpo estekak 

 
Ptolomeok zerrendatutako konstelazioak