Petri III.a Aragoikoa

Petri III.a Aragoikoa (Valentzia, 1240 - Vilafranca del Penedès, 1285eko azaroaren 11), ezizenez Handia (, ) deitua, 1276-1285 bitartean Aragoiko eta Valentziako erregea eta Bartzelonako kondea, eta 1282-1285 bitartean Siziliako erregea izan zen. Aragoiko erregerik nagusienetariko bat izan zen. Bere erresuman bakea ezarri ondoren, Tunisiari eraso eta Sizilia zein Malta konkistatu zituen, Roger de Lauria almiranteari esker.

Biografia 
Jakue I.a Aragoikoaren eta Violant Hungariakoaren semea zen. Musulmanen eta Kataluniako aitonen semeen matxinadak zapaldu zituen bere erregealdian. 1282an, Siziliar bezperak izenez ezagutzen den matxinada piztu zen Sizilian, eta Petri III.ak uhartea konkistatu eta hango errege egin zen. Handik itzuli zenean, Aragoiko eta, batez ere, Kataluniako aitonen semeak matxinatu ziren haren aurka; hala, Aragoiri hainbat pribilegio eta katalanei konstituzio berria (Bartzelonako gorteak, 1283-1284) eman zizkien giroa baretzeko.

Petri III.a Erdi Aroko heroia izan zen eta garai hartako idazleek eta pentsalariek sarri aipatu zuten beren obretan; hala, Dantek Divina Commedian aipatzen du, eta Desclot, Boccaccio eta Shakespearek ere goraipatu zuten.

Ezkontzak eta seme-alabak 
1262an Manfredo Hohenstaufen Siziliako erregearen alaba Konstantzarekin ezkondu zen; sei seme-alaba izan zituzten:

 Alfontso (1261-1291), ondorengoa.
 Jakue (1267-1327), anaiaren ondorengoa.
 Elisabet (1271-1336), Dionisio I.a Portugalgoarekin ezkondu zena.
 Frederiko (1272-1337), Siziliako erregea.
 Violante (1273-1302), Roberto I.a Napolikoarekin ezkondu zena.
 Petri (1275-1296).

Maria Nicolau izeneko maitalearekin hiru seme-alaba izan zituen:
 Jakue, Segorbeko jauna.
 Joanes.
 Beatriz.

Ines Zapata izeneko maitalearekin lau seme-alaba izan zituen:
 Fernando, Albarracíngo jauna
 Antso, Ampostako gazteluzaina.
 Petri.
 Teresa.

Genealogia

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Valentziarrak
Aragoiko errege-erreginak
Siziliako erregeak
Bartzelonako kondeak