Qin Shi Huang

Qin Shi Huang —txineraz 秦始皇, pinyin idazkeraz Qín Shǐ Huáng, Wade-Giles idazkeraz Ch'in Shih-huang, edo Shih Huangti; Zheng zuen benetako izena— (K.a. 260ko azaroa/abendua - K.a. 210eko irailaren 10a) Qin erreinuko erregea (K.a. 247 - K.a. 221) eta Txinako lehen enperadorea (K.a. 221 - K.a. 210) izan zen.

Bizitza 

Txuang Hsian Qineko azken erregearen semea zen eta Txao Txeng zuen jaiotza-izena. Hamahiru urte zituela egin zuten Qineko errege, eta K.a. 221ean Qin Shi Huang Ti («Txinako lehen enperadore») aldarrikatu zuen bere burua. Administrazioa zentralizatu zuen, eta horretarako 36 barruti militarretan banatu zuen inperioa. Neurriak hartu zituen, halaber, legeak eta hizkuntza-molde guztiak bateratzeko. Txina batu ostean, Li Si lehen ministroarekin batera, erreforma andana abian jarri zuen batuketa iraunkor bihurtu nahian. Horretarako, eraikuntza-proiektu erraldoiei ekin zien, Txinatar Harresi Handiari esaterako. Konfuzioren jarraitzaileei esetsi zien, eta 213. urtean nekazaritzari, medikuntzari, magiari eta historiari ez zegozkion liburu guztiak erretzeko agindu zuen.

Hil ondoren, Xian ondoko mendi batean egindako hilobi handi batean ehortzi zuten. (1974. urtean hasi ziren 20 km2 dituen hilobi horretako indusketa-lanak, eta terrakotaz landuriko sei milatik gora estatua handi, gudariak eta zaldiak, aurkitu dira). Qin Shi Huangen dinastia bera hil ondorengo laugarren urtean hautsi zen, baina hark bideraturiko egiturek zutik iraun zuten luzaroan. Haren tirania eta autokrazia gorabehera, gaur egun ere Qin Shi Huang Txinako aita fundatzailetzat jotzen da.

Ikus, gainera 

 Qin Shi Huangen Mausoleoa eta terrakotazko armada

Erreferentziak 

Txinako enperadoreak
Hebei probintziako pertsonak
K.a. III. mendeko biografiak
K.a. III. mendeko txinatarrak