Ji Cygni

Ji Cygni edo Chi Cygni (χ Cyg / HD 187796 / HR 7564) Cygnus konstelazioko izar aldagarri bat da. Bere dizdira +3,30 eta 14,20 itxurazko magnitudeen artean aldatzen da, eztandak alde batera utziz gero, izar batean ezagutzen den argitasun aldaketarik handiena delarik. Gottfried Kirch astronomoak izar honen aldagarritasuna aurkitu zuen 1687an, urte horretako uztailean izarra zerutik desagertu zela ikusi zuenean, berriz urrirarte ikusgarri izan ez zelarik. Berriki, 2005eko uztail eta abuztu artean bere distira 3,8ko magnitudera iritsi zen AAVSOren zenbait txostenen arabera, izar honen azken 148 urteetako distira gorena suposatuko lukeena.

Gutxi gora-behera Eguzki-sistematik 346 argi-urteko distantziara, Ji Cygni Mira izar aldakor bat da, 408,05 eguneko pultsazio epe batekin. 3000 Kelvin edo gutxiagoko tenperaturarekin, gure eguzkia baino 3000 aldiz argitsuagoa da. Gure eguzkiarena baino 300 aldiz handiagoa den erradio bat du, Marte planetaren orbitarekin aldera daitekeena.

Zahartzean, Mira izar aldakorrek karbonoa ponpaka dezakete euren nukleotik azalera, elementu honen proportzioa handituz oxigenoaren aurrean. Eguzkia bezalako izar arruntetan oxigeno proportzioa karbonoarena baino handiagoa da, karbonozko izar deritzenetan, La Superba (Y Canum Venaticorum) kasu, proportzioa kontrakoa den bitartean. Ji Cygni, S mota arraroko izarra dena (S6) bien artean dago, karbono eta oxigeno proportzioak oso antzekoak direlarik. Era berean, bere zirkonio proportzio handia ere nabarmentzen da, izar mota hauetan gertatzen den s prozesuaren ondorio bezala. Bere eboluzioan behin betiko karbono izar bat bihurtuko da.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Izarrak
Cygnus konstelazioa
Henry Draper katalogoko objektuak
Hipparcos objektuak
Durchmusterung objektuak
HR objektuak
Bayer objektuak