Támarako ituna

Támarako ituna edo Támarako bakea Támara de Camposen 1127ko ekainean Alfontso I.a eta Alfontso VII.a Enperadoreak mugak finkatzeko sinatu zuten bake-ituna izan zen.

Historia 
Alfontso VII.a Enperadoreak 1127ko apirilean Burgosko gaztelua konkistatu zuenez, ekainean Iruñeko eta Aragoiko erregea zen Alfontso I.ak aurre eman eta Palentziako probintzian dagoen Támara ibarrean elkartu ziren. Armada bien arteko borroka saihesteko, bake ituna negoziatu zuten. Ituna honen bitartez Gaztela eta Leóngo Erresumak 1054an, Atapuercako gudua Gartzia Naiarakoa hil zenean, eta 1076an, Antso Peñalengoa erail zutenean, izandako mugetara itzuli behar izan ziren. Horrela Alfontso I.ak Bizkaia, Araba, Gipuzkoa, Belorado, Bureba, Soria, San Esteban de Gormaz eta Errioxan bere subiranotasuna aldarrikatu zuen enperadore tituluari ukatu eta zenbait mugaldeko gotorlekuen truke.

Bertsioak 
Jakako San Juan de la Peña monasterioaren kronikak esan zuen Antso Gaztelakoa erregeak Antso Nafarroakoari lapurtutako lurraldeak itzuli ziola. Sinatu zutenean Alfontso I.ak enperadore tituluari uko eta Aragoi, Iruñea eta Nafarroako errege izena hartu zuen.

José Moresek "Anales de la historia" bere liburuan Gaztelako erregeak Errioxa, Araba eta Gaztela Zaharra usurpatu zituela onartu zuela, berez Iruñeko Erresumakoak zirelako esan zuen.

José María Lacarrak "Historia de Navarra" bere liburuan mugak Burgosetik gertu kokatzen ditu, Antso III.a Nagusiak zituen berak.

Toribio Minguellak "Historia de la diócesis de Sigüenza y de sus obispos" bere liburuan esan zuen Sigüenza eta Medinaceli Gaztelako Erresuman gelditu zirela eta Calatayud eta Ariza, berriz, Aragoiko Erresuman.

Manuel Recuerok, berriz, "Alfonso VII" bere liburuan Baias ibaian eta Errioxan kokatzen ditu mugak.

Erreferentziak

Bibliografia 
 Serrano Izko, Bixente: "Nafarroa. Historiaren hariak" (2006) Iruñea, Euskara Kultur Elkargoa 
 
 Idazle asko: "Historia Ilustrada de Navarra" (1993) Iruñea, Diario de Navarra

Kanpo estekak 

Itunak
Nafarroako historia
Espainiako historia
Gaztelako Erresumako itunak
Aragoiko Erresumako itunak