Artzain-txakurren lehiaketa

Artzain-txakurren lehiaketa artzain txakur batek artzainaren agindupean artalde bat zaindu eta gidatzeko duen trebezia neurtzen duen lehiaketa bat da. Euskal Herrian artzain-txakurren ohiko zeregina izan da artaldeak otso eta beste basapiztiengandik babestea; horretarako, mota berezi bateko txakurrak erabiltzen zituzten, artzakurrak edo artzanorak. Euskal Herrian zakur hauek bi arrazakoak ziren, nafar artzanorak Hegoaldean eta Pirinioetako mendiko zakurrak Iparraldean. Denan den, bi arraza oso antzekoak dira eta azken mendetan baino ez ziren bereizi.

XX. mendearen hasieratik, ordea, beste arraza zenbaitek ardiak gidatzeko zuten trebezia ikusita, artzainak txakurrak aldatzen hasi ziren. Txakur hauen ondorengoak dira egungo euskal artzain txakurrak beraien bi barietatekin: iletsua eta Gorbeiakoa. Dena den Euskal Herrian erabiliak izan dira baita ere Pirinioen inguruko beste zenbait txakur arrazak, denak elkarrengatik oso gertukoak hala ere. Esate baterako
Landetako Labrit txakurrak zein Piriniotar ardi txakurrak.

Txapelketa eta lehiaketak 
Txapelketetan txakurrek lan ezberdinak bete behar dituzte artaldea mugitzeko dituzten trebeziak erakusteko.

Oñatiko Artzain Txakurren Nazioarteko Txapelketa 

Euskal Herrian, artzain-txakurren lehenengo lehiaketa 1955 urtean ospatu zen Oñatin, Katalunian eta beste herrialdeetan ospatzen ziren lehiaketen ereduari jarraiki. Geroztik, urtero ospatzen da irailaren erdialdean. Joxe Mari Jauregiren Bizkor txakurrak sei aldiz irabazi zuen eta 2010ean egin zioten omenaldia.

Euskal Herriko Artzain Txakur Txapelketa 

Gerediaga Elkarteak antolatzen du 1964a geroztik eta Durangaldean burutzen da.

Nafarroako Artzain Txakur Txapelketa 
1968a geroztik Uharte Arakilen Aralar Mendi elkarteak antolatzen du. 2016an omendu zuten Pilar Elizalde Jaimerena, lehiaketan partehartu duen emakume bakarra.

Arabako Artzain Txakur Txapelketa 
Murgia eta Araian.

Gipuzkoako Artzain Txakur Txapelketa 
Legazpin ospatzen den "Gipuzkoako Artzain Eguna"-rekin batera burutzen da.

Bizkaiko Artzain Txakur txapelketa 
Mungian. 2017an itsua den txakur batek bosgarren postua lortu zuen.

Amaiurko Artzain Txakur Txapelketa 
Amaiurko bestetan, Amabirjin Egunez, abuztuak 15an egiten den ibilbide luzeko txapelketa da. 2018koa XLIII.a izango da.

Euskal Artzain arrazako txakur lehiaketa 
Azkoitiko Urrategi auzoan,

Arraza libreko artzain txakurren Euskal Herriko txapelketa 
Aiastian, San Migel jaien barruan.

Arrietako artzain txakurren lehiaketa 
2016. urtetik aurrera eta Arrietako Udalaren eskutik, Nazioarteko txapelketetarako puntuagarria da.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

 Artzaintzaren formula matematikoa (EITB, bideoa, 2016)

Artzain-txakurren lehiaketak