Gabiria

Gabiria Gipuzkoako hego-erdialdean, Goierriko eskualdean dagoen udalerri txiki bat da. 14,88 km² ditu, eta  biztanle zituen . urtean.

Geografia

Mugakideak 
Gabiriak mugakide ditu iparraldean Zumarraga eta Ezkio-Itsaso, hegoaldean Mutiloa, ekialdean Ormaiztegi eta berriro Ezkio-Itsaso, eta mendebaldean Legazpi.

Inguru naturala 
Eztanda ibaiak herria zeharkatzen du, Oriaren ibaiadarra dena. Bestalde, Aizeleku (812 m), Trapalata (634 m), Pagoeder eta Murgil mendiek inguratzen dute.

Eremu naturalaren %66 basoek estaltzen dute eta %32, aldiz, belardiek.

Zerbitzuak

Kirola 

 Pilotalekua

Kultura 

 Kultur etxea eta liburutegia

Historia 
Herriaren lehenengo aipamen idatzia XIV. mendekoa da, "Santa María de Alkain" izenarekin, eta garai hartan, dirudienez, Segurarekin harremanetan egon zen, eta bi mende geroago Areriako Alkate Gorenaren menpe egongo zen.

Filipe IV.a Espainiakoa erregeak hiribildu izendatu zuen 1661ean, Areriatik bereiziz. Horren ondoren bi urte joan ziren eta Zumarraga eta Ezkiogarekin "Argisanoko Santa Krutzeko Batasuna" osatu zuen, 1766 arte.

XIX. mendean herrian bainuetxe bat egon zen, garai hartan gabiriarrak 1.000tik gora ziren. Hortik aurrera, ordea, biztanleria jaitsiz joan da ia etengabe gaur egun arte. Izan ere, nekazaritza eta abeltzaintza jarduera tradizionalak izan dira Gabirian, eta industria, betiere maila txikikoa, bakan sortu dute azken hamarkadotan.

Ekonomia 
2017an honela banatzen ziren sektore ekonomikoak: Lehen sektorea BEGaren %6,6,. Bigarren sektorea %35,4. Hirugarren sektorea %49,1. Eraikuntza %8,8.

Demografia 
2019an herriak 506 biztanle zituen. Horietatik %20,36k 65 urte edo gehiago zituen. Eta atzerrian jaiotakoak %3,95 ziren.

Politika

2019ko udal hauteskundeak 
2019ko udal hauteskundeetan hauek izan ziren emaitzak: Independenteek (Gabiria Hautesle Elkartea) 245 boto. PSE-EEk 6 boto. Oier Oiarbide Murua izendatu zuten alkate.

Alkateak 
Hauek izan dira Gabiriako azken alkateak:

Euskara 

Gabiriako euskalkia Goierriko hizkera da, gipuzkeraren hego-mendebaldeko aldaera bat. 2016an herritarren %90,8 euskalduna zen.

Ondarea 
 Brinkola-Zegamako Estazio Megalitikoa
Andra Mariaren eliza
Santa Marina baseliza
Alegia auzoko urkabea. XV-XVI. mendeetakoa.

Gabiriar ospetsuak 
 Julian Alustiza "Aztiri" (1913-2005), idazle eta elizgizona.
 Iñaki Murua (1956-), euskal bertsolaria.
 Andoni Aizpuru (1964-), kazetaria eta telebistako aurkezlea.
 Mikel Aizpuru (1963-), historialaria.
Valentin Larrea (1876-1970), piano-jotzaile eta musikaria.

Argazki galeria

Erreferentziak

Kanpo estekak 

 Gabiriako Hitza

 Gabiriako Udalaren webgunea

Gabiria