Bretainia (eskualdea)

Bretainia (, , galoz: Bertaèyn) Frantziako ipar-mendebalean dagoen eskualdea da eta lau departamendu barne hartzen ditu: Côtes-d'Armor (22.), Finistère (29.), Ille eta Vilaine (35.) eta Morbihan (56.). 27.208 km² ditu, eta 2.906.197 biztanle (107 biz/km², 1999).

Eskualdeko hiriburu Rennes da hiri nagusia, 206.229 biztanle baititu.

Geografia

Bretainia historikoa 

Bretainiako abertzaleek aldarrikatzen duten lurraldea (Bretainia historikoa bezala ezagutua) egun Bretainia izena duen eskualde edo erregioaz landa, Loira Atlantiarreko departamendua ere barne biltzen du. Horrela, Bretainia historikoa 9 herrialdetan banatzen da:
 Bro Leon
 Bro Dreger (Treguier)
 Bro Kernev
 Bro Gwened (Vanetès)
 Bro Sant Brieg edo Penteur (Penthièvre)
 Bro Zol
 Bro Sant Malou
 Bro Roazhon
 Bro Naoned

Gaur egun 
Ozeano Atlantikoak inguratzen du mendebalde, iparralde eta hegoaldean, ekialdean Loirerria eta ipar-ekialdean Normandia Beherea mugakide dituela.

Hiri nagusiak 
Nantes (544.932 biztanle 1999an) hiriburu historikoa da eta Rennesen dago prefektura (521.188).

Hauetaz gain, beste hiri nagusiak hauexek dira:

 Brest: 149.634.
 Quimper: 64.900.
 Lorient: 59.189.
 Vannes: 51.759.
 Saint-Malo: 50.675.
 Saint-Brieuc: 46.087.
 Fougères: 21.779.
 Lannion: 18.368.
 Morlaix: 15.990.
 Pontivy: 13.508.
 Dinan: 10.907.

Hamar mila biztanletik behera dituzte beste herri hauek:

 Redon: 9.499.
 Guingamp: 8.008.
 Châteaulin: 5.157.

Kultura

Hizkuntzak 
Frantsesa da gaur egungo hizkuntza nagusia, baina beste bi hizkuntza komunitate ere badaude:
 Bretainiera edo brezhoneg, lurraldeko mendebaldean (Bretainia Beherean) mintzatutako zelta hizkuntza.
 Galoa, ekialdean edo Bretainia Garaian hitz egindako erromantze hizkuntza.

Literatura 
 Frantsesezko idazleak:
 Jules Verne (1828-1905).
 Bretainierazko idazleak:
 François-Marie Luzel (1826-1895).
 Per-Jakez Helias (1914-1995).
 Yann Brekilien (1920-).

Musika 
 Gwendal taldea.
 Alan Stivell (1944-), musikaria.

Margolaritza 
 Paul Gauguin (1848-1903).

Kirolak

Futbola 
FC Nantes eta Stade Rennais FC (Rennes) ditugu talderik hoberenak.

Txirrindularitza 

Herrialdeak emandako txirrindularien artean, Bernard Hinault (1954-) dugu aipagarriena, Frantziako Tourraren garailea bost aldiz izandakoa.

Ikus, gainera 
 Bretainia (lurralde historikoa)
 Zelta nazioak

Erreferentziak

Kanpo estekak 

 Bretainiako geografia (elebidunez)
 Erregioaren webgunea (fr)
 An tour tan: Diaspora bretoiaren webgunea
 Brittany (ing)