Granada (Espainia)

Granada Espainiako hegoaldeko hiria da, izen bereko probintziako hiriburua. Andaluziako autonomia erkidegoan dago, Sierra Nevadaren oinetan. 2008. urtean, 236.988 biztanle zituen.

Geografia eta ingurune naturala 
Sierra Nevada mendilerroak hiria inguratzen du.

Klima

Auzoak 
Granada zortzi barruti eta 36 auzoz osatuta dago. Barrutiak honakoak dira:

 Ronda, 51.740 biztanle (2009an)
 Zaidin, 47.731 biztanle
 Norte, 41.820 biztanle
 Genil, 35.028 biztanle
 Centro, 32.916 biztanle
 Chana, 27.533 biztanle
 Beiro, 26.590 biztanle
 Albaicín, 16.281 biztanle

Historia 
Hiria arabiarrek sortu zuten 756an. Kordobako kaliferriaren mendeko izan ondoren, Granadako Erresuma musulmaneko hiriburu izan zen. Garai horretan zibilizazio maila bikaina erdietsi zuen, eta haren lekuko diren hainbat monumentu gordetzen ditu; baina handikien familien arteko gerren ondorioz ahulduta, 1492an Errege-erregina Katolikoek bereganatu zuten.

Ekonomia 
Nekazaritzagune eta merkataritzagune garrantzizkoa da, vegatik (lur lau aberatsak eta ureztatuak) hurbil baitago.

Ondasun nabarmenak 

Turismo leku garrantzizkoa da Granada, artearen aldetik duen historia luze eta aberatsagatik. Granadako monumentu ospetsuenak Alhambra (XIII.-XIV. mendeetako mairuen gotorlekua eta jauregia) eta Generalifeko lorategiak dira. Alhambra jauregia, nazarien egoitza nagusia izan zen, eta gizateriaren ondare izendatu zuten 1984an. Alhambrako estiloa da al Andalusko gailurra, XIV. mendean egina, Ben-Al-Hamarrek eraikia eta haren seme Mohamed II.ak indartua.

Gainera, Granadak baditu beste ondasun nabarmen batzuk ere:
 Gotiko eta Errenazimentuko estiloetako katedrala, Errege-erregina Katolikoen, Filipe Ederraren eta Joana Eroaren hilobiak gordetzen dituena.
 Eliza barrokoak (XVI. mendekoak).
 Granadako kartusia
 Karlos V.aren jauregia (XVI.-XVII. mendeetakoa).

Azkenik, bertako Aste Santua deklaratu zuten nazioarteko interes turistikodun jaia.

Granadar ospetsuak 
 Fray Luis de Granada (1504–1588), idazle domingotarra.
 Diego Hurtado de Mendoza (1504?-1575)1, poeta eta diplomatikoa.
 Álvaro de Bazán (1526–1588), militar eta noble nabarmena.
 Alonso Cano (1601–1667), margolaria.
 Mariana Pineda (1804–1831), iraultzaile liberala.
 Eugenia de Montijo (1826–1920), Frantziako erregina ezkontidea.
 Ángel Ganivet (1865-1898), idazle eta diplomatikoa.
 Fernando de los Ríos Urruti (1879–1949), politikari sozialista eta ministroa.
 Joaquina Eguaras (1897-1981), unibertsitate irakaslea eta etnologoa.
 Federico García Lorca (1898-1936), poeta eta antzerkigile nabarmena.
 Francisco Ayala (1906-2009), idazle eta itzultzailea.
 Manuel Jiménez de Parga (1929), politikari, legelari eta diplomatikoa.
 Jaime Peñafiel (1932), kazetari eta idazlea.
 Federico Mayor Zaragoza (1934), zientzialari eta politikaria.
 Felipe Alcaraz (1943), politikari komunista.
 Miguel Ríos (1944), abeslaria.
 Lucas Alcaraz (1966), entrenatzailea.
 María José Rienda (1975), eskiatzailea.

Hiri senidetuak 
Granada ondorengo hiriekin senidetuta dago:

Ikus, gainera 
 Granadako udalerrien zerrenda
 Granadako eskualdea

Erreferentziak

Kanpo estekak 
 Granadako Udala 
 Turismo Ciudad de Granada        

 
Granada
Desagertutako herrialdeetako hiriburuak