Valentzia

Valentzia (valentzieraz , ) Valentziako Erresuma, Valentziar Herrialdea eta Valentziako Erkidegoa izeneko errealitate historiko, nazional eta administratiboetako hiriburua da; hiri nagusia izanik, guztiei izena ematen die. Horren ondorioz izen bereko probintziako eta Horta eskualde naturaleko hiriburua ere bada, baita azken horren barruan sortutako lau eskualdeetako bat osatu ere, besteak Horta Nord, Horta Sud eta Horta Oest direla; beraz, Valentziar Herrialdeko hiri-eskualde bakarra da. Biztanle kopuruan udalerria (809.267 2010ean) eta bere metropoli eremua (1.738.690) espainiar estatuko hirugarrenak eta Katalan Herrietako bigarrenak dira.

Hiriari ematen zaizkion beste izenak Cap i Casal ("hiriburua") edota "Turiako hiriburua" dira.

Geografia 

Valentziako alde zaharra Turia ibaiaren ondoan zegoen, ibaiaren hegoan, baina 1985an Turia bidea besteratu zuten, uholdeak ekiditeko. Gaur egun, ibaia hiriaren hegoan itsasoratu da. Ibaiaren antzinako bidea bederatzi kilometro luze parke bihurtu da.

Valentziako Albufera Valentziako udalerrian dago, Pobles del Sud distrituan. Natura parkea eta inguru heze zabala da.

Klima

Auzoak

Historia 

K.a. 138 urtean erromatarrek Valentzia ireki zuten. XI. mendean, Valentziako taifaren hiriburua zen.

1238an, Aragoiko errege Jakue I.a Konkistatzaileak hiria hartu zuen, eta Valentzia Valentziako erresumaren hiriburua zen.

Demografia

Kirola 
Valenziako Erkidegoko Itzulia bertan amaitzen da. Urte askotan, azken etapa hirian irteera eta helmuga izan du. Bertan irabazi dute Eddy Merckx handia, Txomin Perurena, Bernard Hinault, Alex Zulle, Tadej Pogacar, besteak beste.

Jaiak eta ospakizunak 
Martxoan "Fallak" izeneko jai ezagunak ospatzen dituzte hirian.

Hiri senidetuak 
Valentzia ondorengo hiriekin senidetuta dago:

Valentziar ospetsuak 
 Joaquín Sorolla (1863-1923), margolari inpresionista.
 Concha Piquer (1908-1990), abeslari eta aktorea.
 Felipe Garin Ortiz de Taranco (1908-2005), artista.
 Luis García Berlanga (1921-2010), zinema zuzendaria.
 Carmelina Sánchez-Cutillas (1927-2009), poeta.
 Santiago Calatrava (1951-), arkitektoa.
 Francisco Camps (1962-), politikaria.
 Rita Barberá (1948-2016), politikaria.
 Ana Duato (1968-), aktorea.
 Paco Roca (1969-), komikigilea.

Iruditegia

Ikus, gainera 
 Valentziako udalerriak
 Horta Nord, Horta Oest eta Horta Sud

Erreferentziak

Kanpo estekak 
   Udalaren webgunea
 Valentzierari buruzko erreportajea Argia aldizkarian.

Valentzia
1846. urtean deskribatutako taxoiak
Herrialdeetako antzinako hiriburuak
Desagertutako herrialdeetako hiriburuak