Felix Iñurrategi

Felix Iñurrategi Iriarte (Aretxabaleta, Gipuzkoa, 1967ko apirilaren 1a - Gasherbrum II mendia, 2000ko uztailaren 28a) euskal alpinista izan zen.

Alberto Iñurrategi anaia gazteagoarekin batera mendigoizaleen artean eta mundu mailan oso bikote ezaguna osatu zuen urteetan zehar 1990eko hamarkadan, zoritxarreko istripu batek Pakistango iparraldean heriotza ekarri arte, Euskal Herrian oihartzun handia izan zuena.

Biografia 

Felix Iñurrategi 1967ko apirilaren 1ean jaio zen Aretxabaletan. Bertsotan trebea zen. Atarrabian nekazaritza alorreko ingeniaritza-ikasketak bete zituen. Halaber, bertsolaritzan ere trebezia erakutsi zuen nerabetan.

Felixek, anaia Albertok bezala, mendia gustuko zuen eta "Murrukixo Mendizale Elkartea"rekin ibiltzen hasi zen. Ondoren, Albertorekin batera eskalada eta mendian Euskal Herritik kanpo ere ibiltzen hasi zen. Europan, 1987 eta 1988 artean Alpeak ezagutu zituzten, eta gero Ipar Amerikara abiatu ziren: Yosemite Parke Nazionala izan zen hurrengo deskubrimendua anaientzat, 1989an: El Capitan (The Nose, Zodiac eta Lurking fear bideak) eta Half Dome (Regular bidea) mendiak.

AEBetatik Himalaia aldera egin zuten azkenik, eta 1990ko irailaren 29an igo ziren Pumori tontorrera (7.161 m), kataluniar talde batekin batera. Hurrengo urtean, Makalura igo ziren bi anaiak Kukuczka bidetik Felipe Uriarterekin. 1992an, Everestera iritsi ziren, munduko sabaira, hegoaldeko ohiko bidetik eta oxigeno gehigarririk gabe. Urte bat geroxeago, K2 mendira igotzen saiatu ziren, ipar ertzetik, arrakasta barik. 1994an lortu zuten "mendi basati"-ra heltzen, Cesen bidetik, Juanito Oiarzabalekin batera, besteak beste.

1995ean bi tontor erdietsi zituzten ohiko bidetik bi asteko tartean: Cho Oyu eta Lhotse. 1996an ere binaka igo zituzten, britainiarren bidetik kasu bietan: Kanchenjunga Juanitorekin eta Shishapangma Josu Bereziartuarekin.

1997an, Broad Peakera eskalatu zuten ohiko bidetik, bide berri bat zabaltzen saiatu ostean. Urte hartan bertan Cook mendia igo zuten (Zeelanda Berria), "Al filo de lo imposible" telebistako saioarekin. Negu hartan, birritan saiatu ziren Manaslura igotzen, bietan lortu ez zuten arren.

1998an, ahalegin handiarekin, Dhaulagiriko tontorrera iritsi ziren, Oiarzabalekin batera. Urte berean, Gyala Bari zazpimilakora saiatu ziren igotzen, alferrik.

1999ko uztailean, Nanga Parbat mendian, bi anaiek parte hartu zuten mendizale kolonbiar baten erreskatean, tontorrera egun batzuk geroago igo baino lehen. Hori dela eta, Gipuzkoako Foru Aldundiak omendu zituen.

2000ko udaberrian, azkenean, Manasluko gailurrera heldu ziren. Hamabi zortzimilako igotzea lortu zuen, azkena Gasherbrum II izan zen urte hartako uztailaren 28an. Baina tontorretik jaisten ari zela, 400 metrotik behera amildu zen eta bertan hil. Haren gorpua Gasherbrum IIn bertan dago.

Igotako zortzimilakoak 

Honako hauek dira Felixek igo zituen zortzimilakoak:

 1991ko irailaren 30ean:
 Makalu (8.465 m), Nepal.

 1992ko irailaren 25ean:
 Everest (8.848 m), Nepal.

 1994ko ekainaren 24an:
 K2 edo Chogori (8.611 m), Pakistan.

 1995:
 Irailaren 11an: Cho Oyu (8.201 m), Tibet
 Irailaren 27an: Lhotse (8.516 m), Nepal.

 1996:
 Maiatzaren 6an: Kanchenjunga (8.586 m), Nepal
 Urriaren 11an: Shisha Pangma (8.046 m), Tibet.

 1997ko uztailaren 13an:
 Broad Peak (8.047 m), Pakistan.

 1998ko maiatzaren 22an:
 Dhaulagiri (8.167 m), Nepal.

 1999ko uztailaren 29an:
 Nanga Parbat (8.125 m), Pakistan.

 2000:
 Apirilaren 25ean: Manaslu (8.163 m), Nepal
 Uztailaren 28an: Gasherbrum II (8.035 m), Pakistan.

Munduko beste tontorretan 
 1987: Mont Blanc (4.808 m, Alpeak)
 1989: El Capitan (2.307 m, Yosemite)
 1997: Mount Cook (3.724 m, Hegoaldeko Alpeak)
 2007: Cerro Torre (Patagonia)

Omenaldiak 
 Mikel Urdangarinek "Non geratzen den denbora" abestia eskaini zion, Espilue diskoaren barruan (2000).

 Maialen Lujanbiok bertso bat eskaini zion:

 2001ean "Felix Iñurrategi Fundazioa" sortu zuten Karakorumen bizi den jendea laguntzeko.

 2020an, Felixen heriotzaren 20. urteurrenean, "Iñurrategi anaiak" izenburuko komikia kaleratu zuten omenaldi gisa, biografiaren errepaso zabala eginda.

Lotutako bibliografia 
 "Gure Himalaya". Felix eta Alberto Iñurrategi. Testua: Koldo Izagirre.  Kutxa Fundazioa, 1998. .
 "Hire Himalaya". Alberto Iñurrategi. BBK, 2002. .
 "Mendi minez". Ramon Olasagasti. Elkar, 2007. 
 "Iñurrategi anaiak". Ramon Olasagasti eta Cesar Llaguno. Sua edizioak, 2020. .

Lotutako filmografia 
 "Bihar ere argituko dik, Felix" (Alberto Iñurrategi, Asier Aranguren eta Andoni Egaña, 2001).
 "Patagonia. Haizearen orratzak" (Alberto Iñurrategi, 2001).
 "Hire Himalaya" (Alberto Iñurrategi, 2003).
 "Gure Himalaya" (Alberto Iñurrategi, 2004).

Erreferentziak

Ikus, gainera 
 Euskal Herriko alpinismoaren historia
 Debagoiendar ezagunen zerrenda

Kanpo estekak 
   Felix Iñurrategi Baltistan Fundazioa
  "Gasherbrum II. Hasta siempre, Felix. Último ochomil de Felix Iñurrategi" (Txarrantxa).
  "Iñurrategi Iriarte, Alberto y Félix" (Auñamendi).

Aretxabaletarrak
Gipuzkoako bertsolariak
Mendian hildako euskal alpinistak