Kolelitiasi

Kolelitiasia behazun-hodietan kalkuluen eraketa da, behazun-kolikoa eragiten duena. Kalkuluak egitura kristalinoak dira, behazuna osatzen duten osagaien hauspeaketaz sortuak. Behazun-bideetako asaldurarik sarriena da.

Behazun jario besikularraren konposaketa normala %70 behazun gatzak, %25 fosfolipidoak eta %5 kolesterola litzateke, modu honetan jariakortasun handia izango luke. Baina kolesterol kontzentrazioa gehiegizkoa denean, mizelen garraio ahalmena asetu egiten da "behazun jario litogenikoa" eratuz. Hala ere, kolesterol harriak eratzeko nukleazio prozesua gertatu behar da, hau da, mukoproteinek harriaren nukleoa eratzen dute eta bertan aposizioz mikrobeirak ezartzen dira.

Kalkulu motak 

Kalkuluak bi motatakoak izan daitezke beraien osagaien arabera:

Kolesterol kalkuluak 

Kalkulu ugarienak dira. Kolesterola behazun gatzek disolba dezaketen baino proportzio handiagoan dagoenean sortzen dira kolesterol kalkuluak. %70 kolesterol monohidratoa izaten da.

Ondorengo baldintza hauek lagungarriak dira kolesterol kalkuluen eraketan:
 Behazuneko kolesterol jariapen gehitua: gizentasuna...
 Behazun azidoen jariapen gutxitua
 Besikulen eraketan alterazioa: fosfolipido, behazun azido edo aurreko bien kontzentrazio baxuengatik.
 Kolesterol monohidrato kristalen nukleazioa erraztua egotea: nukleazioaren aldeko faktore gehiegi izateagatik (glukoproteinak...) edo faktore antinukleatzaile gutxiegi (apolipoproteinak...)
 Behazun buztinaren eraketa: behazun hipomotilitate egoeretan material mukosoa eratzen da.

Kalkulu pigmentarioaren litogenesia 

Kalkuluen %90 kaltzio bilirrubinatoa da eta gainerakoa kolesterola. Behazunean bilirrubina ez konjugatua kantiate handietan izateak honen hauspeatzea eragiten du, kalkuluak eratuz.

Kalkulu hauek sortzearen egoera sarrienak:
 Anemia hemolitikoa
 Gibeleko gaixotasun alkoholikoa
 Bilirrubinaren deskonjugazioa

Sintomak

Oinaze kolikoa 

Besikulatik datorren kalkulu batek koledokoan edo hodi hepatikoan jotzean sortzen da, butxaduraren gainetik dauden bideen bat bateko distentsioa eraginez. Oinazea abdomenaren eskuin goiko koadrantean kokatzen da bizkarrera zabalduz.

Orduak edo egunak iraun ditzake eta oinazearekin batera goragalea eta gorakoak ager daitezke. Janari koipetsuaren eraginez edo baraualdi luze baten ondorioz ager daiteke.

Abdomeneko mina 

Behazun besikularen hantura (kolezistitisa) gertatzen denean, erreakzio peritoneala eragiten da. Oinazeaz gain, kanpotik ukitzean peritoneoko muskulaturaren uzkurdura gehitu egiten da. Konplikazio bat perforazioa izan daiteke.

Beste zenbait adierazpen kliniko 

 Kolestasia
 Hesteetako butxadura
 Areko drainatzearen afektazioa.

Diagnostikoa 
Ekografia bide zuzenena eta errazena da kolelitiasia antzemateko, kasu batzuetan OTA edo eskanerra eta beste proba erradiologiko konplikatuenak beharrezkoak diren arren.

Tratamendua 
Sintomak agertuz gero, batik bat mina, ebakuntza kirurgikoa tratamendu egokia izango da. Gaur egun kasu gehienak laparoskopiaren bidez egiten dira, hain agresiboa ez den prozedura alegia.

Kanpo estekak 

Gibel eta behazuneko gaixotasunak
Hepatologia