Forua

Forua Bizkaiko iparraldeko udalerri bat da, Busturialdekoa. Oka ibaiaren mendebaldean kokaturik dago, eta . urtean  biztanle zituen.

Izena 
Herriaren izena latinezko  hitzetik dator zuzenean. Hitz horrek «merkatua» edo «plaza publikoa» esan nahi du. Izan ere, I. mendean eraikitako antzinako erromatar herrixka baten gainean dago kokatuta Forua; erromatar herrixka hori inguruko merkataritza gunea zen, eta Kantauri itsasoan kabotajeko nabigaziorako portutzat erabiltzen zuten.

Geografia 
Forua Mundakako itsasadarraren ezkerraldean dago, Gernika-Lumo udalerriaren iparraldean.

Auzoak 
Elexalde da herrigune nagusia, eta beste sei auzune ditu: Gaitoka, Baldatika, Landaberde, Armotxerri, Urberuaga eta Atxondo.

Udalerri mugakideak 
 Murueta iparraldean
 Errigoiti mendebaldean
 Oka ibaia ekialdean
 Gernika hegoaldean.

Demografia 
1967tik 1988ra, Forua Gernika-Lumoko udalerriaren parte izan zen.

Politika

2011ko udal hauteskundeak 
2011ko maiatzaren 22ko hauteskundeetako emaitzen ondorioz, Foruko alkatea Euzko Alderdi Jeltzaleko Jane Eyre Urkieta da.

Kultura

Euskara 
Foruan Busturialdeko hizkera da nagusi, mendebaleko euskalkiaren aldaera bat.

Ondasun nabarmenak "Ondare historiko eta kulturala", Foruko Udala. 

 San Martin eliza. Elexalde auzoan kokatua, XI. mende amaieran edo XII. mende hasieran eraikitzen hasi zen, Juan Ramon Iturritza historialariaren arabera, Urbano II.a aita santuaren garaian. XVI. mendean eraberritze handia izan zuen, eta eraikuntzari itxura gotiko-pizkundetarra eman. Hallenkirche edo areto eliza da. XVIII. mendean aldare erromatarra aurkitu eta bataiarri bihurtu zuten. Elizaren barnealdean, erromatar garaiko nekropolia aurkitu da, XIX. mendera arte erabili izan dena.
 Historiaurreko aztarnak Ginerradi leizean, Arti mendian. Jose Miguel Barandiaranek aurkitu zituen 1919an.
 Tenería Vascongada lantegia, Sailkatutako Kultura Ondasuna dena.
 Erromatar herrixka: Bermeorako errepidean, Gernika-Lumotik 1,7 kilometrora eskuinera egiten duen bidegurutzea hartu behar da, tren geltokirantz eginez. Errepidearen bi aldeetan hondeaketei buruzko panelak daude jarrita plataforma batzuen gainean. Forua Bizkaiko erromatar aztarnategi garrantzitsuenetako bat da. Foruaren eta portuaren kokagunea izan zen.
 Urdaibai dorretxea: Erdi Aroan eraikia, 1929an sute batek ia guztiz suntsitu zuen. Gaur egun, hondakinak geratzen dira.

Forutar ospetsuak 
 Joan Mari Torrealdai (1942-2020), kazetaria eta soziologoa.
 Amaia Uribe (1985-), bertsolaria eta kazetaria.

Argazki galeria

Erreferentziak

Ikus, gainera 
 Bizkaiko udalerrien zerrenda

Kanpo estekak 

 Busturialdeko Hitza. Herriko hainbat albiste dakartza.

Forua