Kanpezu

Kanpezu (ofizialki Campezo / Kanpezu) Arabako ekialdeko udalerri bat da, Arabako Mendialdeko nagusia. Gasteiztik 38 bat kilometro hego-ekialdera dago.

Izena 
Udalerria oraingo lur-eremuarekin 1965ean sortu zen, Santa Cruz de Campezo izenez; Santikurutze bera beste hiru udalerrirekin fusionatu zen, Antoñana, Oteo eta Orbiso herriekin hain zuzen ere. Franco hil eta gero izen horren bertsio elebiduna zenbait urtetan erabili ostean 1996ko apirilaren 11n Kanpezu izena hartu zuen.

Jatorrizko toponimia ia guztiz erromantzea du eskualdeak, kontraste argia eginez ondo-ondoan dituen Arraia edo Haranarekin, non toponimia alderantziz den ia guztiz euskalduna. Haranari, Kanpezutik, El Valle esaten diote 21. mendean ere.

Geografia 
Arabako Mendialdeko eskualdean, Kanpezuk korridore baten lekua egiten du, Gaztelako eta Nafarroako lurren artean.

Ingurune naturala eta klima 
Erliebe menditsukoa da Kanpezuko udalerria, haren iparraldean Kodesko mendilerroa dagoela. Udalerriaren eremu txiki bat Izkiko Natura Parkearen zati da.

Ega ibaiak zeharkatzen du udalerria.

Udalerri mugakideak 
 Iparraldean: Bernedo eta Harana.
 Hegoaldean: Torralba del Rio eta Mendaza (Nafarroa Garaia).
 Ekialdean: Zuñiga eta Mendaza (Nafarroa Garaia).
 Mendebaldean: Bernedo eta Arraia-Maeztu.

Historia 

Kanpezu udalerriak garrantzi estrategiko militarra izan zuen, Nafarroako Erresumaren mugak defendatzen baitzituen Gaztelako Erresumaren erasoen aurrean. Hala erakusten du Antoñanako hiribildu harresidunaren sorrerak.

Santikurutze Kanpezun bazen judutegi bat, 1474ko zerga-agirietan jasoa.

Ekonomia

Banaketa administratiboa 
Bost herrik osatzen dute Kanpezuko udalerria:
 Antoñana
 Bujanda
 Santikurutze Kanpezu (herriburua)
 Oteo
 Orbiso

Demografia

Politika

Alkateak 
Hauek izan dira Kanpezuko azken alkateak:

Garraioa 
Araba Bus sareko lineak zerbitzua ematen dio udalerri honi:

Gainera, Eskualdeko Garraioa sareak 2 linea ditu udalerrian:

Azpiegiturak

Kultura

Jaiak 
 Bujandan:
 Uztaileko lehen asteburuan, San Fausto erromeria.
 Santikurutze Kanpezun:
 Inauteri-asteartean, Toribioren epaiketa.
 Iraileko lehen asteburuan, herriko jaiak.
 Orbison:
 Ekaineko lehen asteburuan, herriko jaiak.
 Abuztuaren erdialdera, Orbisu Euskaraz jaia.

Ondasun nabarmenak 
 Antoñanako hiribildua, 1995ean monumentu multzo sailkapenarekin kultura ondasun izendatua.
 San Joan de Pierola frantziskotar komentuaren hondakinak, Oteotik hurbil. Erdi Aroan Arabako dorretxe garrantzitsuenetakoa izan zen, Mendoza eta Gebarakoekin batera.
 Santikurutze Kanpezuko Ibernalo Andre Mariaren eliza, zati erromanikoak dituena.

Kanpezuar ezagunak 

 Pedro Soto Garcia (Orbiso, 1951-), PPko politikaria, senataria izana.

Argazki galeria

Erreferentziak

Ikus, gainera 

 Antoñana
 Araba
 Arabako udalerrien zerrenda
 Arabako Mendialdeko kuadrilla
 Bujanda
 Orbiso
 Oteo
 Santikurutze Kanpezu

Kanpo estekak 

 Kanpezuko Udalaren webgunea
  «Campezo/Kanpezu», Auñamendi Eusko Entziklopedia.

Kanpezu