Rià i Cirac

Rià i Cirac (katalanez; frantsesez ofizialki Ria-Sirach) Katalan Herrietako udalerri bat da, Conflent eskualdean kokatua. Administratiboki Frantziako Ekialdeko Pirinioak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an  biztanle zituen.

Oso litekeena da Guifré el Pilós konde-errege katalan-aragoitarren leinuaren sortzailea bertan jaioa izatea, bere aita Sunifred I.ak hemen baitzituen bere konderri eta gaztelua. Azken hau 1672an suntsitu zuten, Luis XIV.a Frantziakoaren aginduz.

Geografia 
Rià eta Cirac herriak daude. Lehenean la Lliça auzoa ere nabarmentzen da, herri barnearen mendebaldean.

Historia 
Udalerria egun ezagutzen dugun lurraldearekin 1822an sortu zen, lehenago bi udalerri independente ziren Riàk eta Ciracek bat egin zutenean; "Rià" izena eman zitzaion. 1973an Orbanyàrekin fusionatu zen Rià, Cirac i Orbanyà izenekoa sortuz. 1983an berriro bereizi zirenean gaur egun duen izena ("Rià i Cirac") hartu zuen.

Demografia

Biztanleria 
2007an Rià i Cirac udalerrian erroldatutako biztanleak 1.175 ziren. Familiak 528 ziren, horien artean 180 pertsona bakarrekoak ziren (60 bakarrik bizi ziren gizonak eta 120 bakarrik bizi ziren emakumeak), 184 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 140 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 24 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

Etxebizitza 
2007an 737 etxebizitza zeuden, 546 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 131 bigarren erresidentzia ziren eta 60 hutsik zeuden. 664 etxeak ziren eta 71 apartamentuak ziren. 546 etxebizitza nagusietatik 404 bere jabearen bizilekua ziren, 128 alokairuan okupaturik zeuden eta 14 doan lagata zeuden; 8 etxek gela bat zuten, 32 etxek bi zituzten, 87 etxek hiru zituzten, 164 etxek lau zituzten eta 255 etxek bost zituzten. 361 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 258 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 203 etxetan bat baino gehiago zituzten.

Biztanleria-piramidea 
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:

Ekonomia 

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 701 ziren, horien artean 486 aktiboak ziren eta 215 inaktiboak ziren. 486 pertsona aktiboetatik 425 lanean zeuden (210 gizon eta 215 emakume) eta 61 langabezian zeuden (27 gizon eta 34 emakume). 215 pertsona inaktiboetatik 95 erretiraturik zeuden, 37 ikasten zeuden eta 83 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

Diru sarrerak 
2009an Rià i Cirac udalerrian 542 unitate fiskal zeuden, 1.210 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.802 euro zen.

Ekonomia jarduerak 
2007an zeuden 56 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 14 eraikuntza enpresak ziren, 11 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 4 higiezinen enpresak ziren, 6 zerbitzu enpresak ziren, 8 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.

2009an zeuden norbanakoentzako 16 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 3 igeltseroak, 1 margolaria, 1 zurgina, 2 iturginak, 2 argiketariak, 2 eraikuntza enpresak, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.

2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen eta 1 altzari denda zen.

2000. urtean Rià i Cirac udalerrian 22 nekazaritza-ustiategi zeuden, 600 hektarea erabiltzen.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak 

2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

Gertuen dauden herriak 
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Erreferentziak

Kanpo estekak 
 Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
 Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
 France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.

Conflenteko udalerriak
Ekialdeko Pirinioetako udalerriak