Unai Iturriaga

Unai Iturriaga Zugaza-Artaza (Durango, Bizkaia, 1974ko ekainaren 28a - ) bertsolaria, euskal idazlea eta euskal abeslaria da.

Bertsolari 
Bertsolaritzan, bi aldiz izan da Bizkaiko txapeldun. Ezagunak izan dira Igor Elortza lagunarekin izandako finalak. Bertsolari Txapelketa Nagusian sei aldiz izan da finalista eta 2005ean txapeldunorde gelditu zen, Andoni Egañaren atzean. Batez ere irudimenean jo du goia; hori da Unairi aipatzen zaiona, batez ere. Txapelketatik kanpo ere hamaika saio egin ditu, batzuetan bertsoa eta literatura uztartuta.

Bertsolaritzako lorpenak 
15 urterekin Bizkaiko txapelduna izan zen 1990. Hurrengo bi urtetan berriro lortu zuen, baita Euskal Herri mailan ere. Geroago, helduen mailan birritan izan da Bizkaiko txapeldun eta Bertsolari Txapelketa Nagusian sei bider finalista eta txapeldunorde izatera ere heldu zen 2005ean Andoni Egañaren atzean, lau bider txapeldun izan zena.

 Bertsolari Txapelketa Nagusia
 Bigarrena (1): 2005.
 Hirugarrena (1): 1997.
 Finalista (6): 1993, 1997, 2001, 2005, 2009, 2013.
 Bizkaiko Bertsolari Txapelketa
 Txapelduna (2): 1994, 1996.
 Eskolartekoak:
 Euskal Herriko Eskolarteko Bertsolari Txapelketa
 Txapelduna (2): 1991, 1992.
 Bizkaiko Eskolarteko Bertsolari Txapelketa
 Txapelduna (3): 1990, 1991, 1992.

Sariak eta aintzatespenak 
Hainbat sari eta aintzatespen jaso ditu bere bertsolari bidean:

 2012: Zarauzko Kopla Txapelketa.
 2013: Zarauzko Kopla Txapelketa.
 1997: Bilboko Aste Nagusiko pregoilaria
 1993: BBK sarian 2.a (Durangaldeko taldean)
 1994: BBK sarian 2.a (Durangaldeko taldean)
 Iurretako Euskal Jaietako mendeurrenaren bertso-paper sariketa: 1. saria
 1991: Urruzuno bertso-paper lehiaketako 1. saria

Abeslari 
Musika arloan, Igor Elortzarekin eta Josu Zabala Ajuriagerrarekin batera 7 Eskale eta Gu ta gutarrak taldeak osatu ditu.

Diskografia 

 7 Eskale taldearekin bi disko atera zituen, Bertso berriak, pobreziari jarriak (GOR Diskak, 1995) eta Barrenkaleko Bluesak (Gaztelupeko Hotsak, 1997).

 Gu ta Gutarrak taldearekin beste disko bat atera du. Bi proiektuetan Igor Elortza adiskideak ere parte hartu du.

Komikilari 
Marrazkilari gisa, komikigintzan ere aritzen da: Xabiroi aldizkarian, Gaur8 astekarian, Jakin aldizkarian eta H28 aldizkarian kolaboratzen duelarik. Zugaz/art goitizena erabiltzen du. Komiki-gidoigintzan ere zenbait lan egin ditu, besteak beste:

 Ni ez naiz Mikel Laboa (Elkar, 2022) Gidoia Unai Irurriaga eta Harkaitz Canorena, Marrazkiak Joseba Larratxerenak
 Diamanteak Urrea eta Ikatza
 Haur besoetakoa: Litxarrerien jauna
 Haur besoetakoa: Paristik datorren artista
 Udaberririk ankerrena
 Altza Porru. (Zati bat)

Eguneroko zinta grafikoak 
2019ko ekainetik, Gara egunkariko eguneroko zinta grafikoaren egilea da Zugazart izenarekin (amaren deitura ZUGAZa-ARTaza da), Javier Etayo Tasioren lekukoa hartu zuen bigarren honek erretiroa hartu zuenean. 

2023ko Argia aldizkariko Prentsa Saria Zugazart-en zintei esleitu zieten, aktualitateko gaiei eta auziei «umorez eta zorrotz» heltzeagatik.

Gidoilari antzerkian eta zineman 
Gidoilari izan zen Olentzero eta subilaren lapurreta, Munduaren bira doan eta Eutsi! filmetan, baita ETBko Martin telesailean eta Betizu programan.

2017an Donostia Antzerki Saria irabazi zuen Francoren bilobari gutuna antzezlanaren gidoia Igor Elortzarekin idatzi zuen. Biek idatzi zuten Errautsak antzezlana ere.

Hizlari 
Hizlari gisa ere aritzen da eta ikastaroak eman ditu Udako Euskal Unibertsitatean.

Bibliografia 
 Isladak. Zubia, 1997.
 Berandu da gelditzeko. Susa, 1999.
 Udaberririk ankerrena Alex Sanvirekin batera. Elkar, 2011.
 Haur besoetakoa Alex Sanvirekin batera.

Erreferentziak

Ikus, gainera 
 Zerrenda:Durangar ospetsuak

Kanpo estekak 
 «Unai Iturriaga», Literaturaren Zubitegia.
 Bertsozale.com: Unai Iturriaga
 Zugazart, Gara egunkariko eguneroko komiki-tirak 2019tik.
 H28 aldizkari saretirikoa: Unai Iturriaga
 Komikizketak: Unai Iturriaga eta Ainara Azpiazu Axpi
 @uiturriaga Unai Iturriagaren Twitter kontua

Durangarrak
Bizkaiko bertsolariak
Bizkaiko idazleak
Euskal abeslariak
1990eko hamarkadako abeslariak
2000ko hamarkadako abeslariak
Euskal Herriko Unibertsitateko ikasleak
Euskarazko eleberrigileak
Udako Euskal Unibertsitatea
Umorista grafikoak
Euskal Herriko komikigileak
Bizkaiera