Marian Anderson

Marian Anderson (Filadelfia, Ameriketako Estatu Batuak, 1897ko otsailaren 27a - Portland, Oregon, Ameriketako Estatu Batuak, 1993ko apirilaren 8a) abeslaria izan zen. Kontraltoa zen. Toscaniniren iritziz, XX. mendeko ahotsik onena zen.

Bizitza 

Sei urte zituela hasi zen abesten, bere herriko elizan. 1925ean, 300 hautagairen artean aukeratu zuten New Yorkeko Orkestra Filarmonikoaren bakarlari izateko. 1931n beka bat jaso eta Europara joan zen ikastera eta abestera. Arrakasta handia izan zuen, Alemanian eta Eskandinavian, batik bat; Jean Sibelius musikagileak Solitude abestia eskaini zion. Opera gutxi kantatu zituen, eta oratorioek, liederrek, Bach, Händel, Mahler eta Sibeliusen musikak eta kantu espiritualek osatzen dute bere errepertorioa. Federico Garcia Lorca eta Carlos Morla Lynch Madrilen egindako kontzertuan egon ziren, eta abeslariarekin miresturik geratu ere.

Aipagarria da Schuberten Heriotza eta neskatxa edota Schumanen Stille Tränen (Malko isilak) obren interpretazioa. 

Pertsona beltzen eskubide zibilean aldeko ekintzailea izan zen, 1939an, esate baterako, Daughters of the American Revolution (Estatubatuar Iraultzaren Alabak) emakume-elkarteak Washingtongo Constitution Hallen kantatzeko betoa ezarri zion; protesta gisa, elkarte horretako kide izateari utzi zioten askok, besteak beste Roosevelt presidentearen emazte Anna Eleanor Rooseveltek. Roosevelt anderea, Harold LeClair Ickes Barne Idazkari Nagusiaren esku-hartzearekin batera, urte bereko apirilaren 9an, Pazko igandean hiri hartako Lincoln Memorial monumentuaren eskaileretan eman ahal izan zuen kontzertua Andersonek, eta berealdiko arrakasta izan zuen, "askatasunaren aldeko kontzertua" bezala ezagutzen delarik. 

1936an, Etxe Zurian abestu zuen, bertan abesten zuen lehenengo beltza izanik. Bera izan zen 1955ean New Yorkeko Metropolitan Opera House aretoan kantatu zuen arraza beltzeko lehen kantaria.

1965ean utzi zituen kontzertuak, New Yorkeko Carnegie Hallen eman zuen kontzertu batekin.

Diskografia 

 Marian Anderson, Beyond the Music (2021, Sony).

Argitalpenak 

 1956an My Lord, What a morning!: An Autobiography autobiografia liburua argitaratu zuen.

Sariak eta Aitortzak 

 1991n Grammy saria eman zioten bere karreragatik.
 1986an, Arteen Domina Nazionala.

Filmak 

 2022an, Rita Coburn zuzendariak, Marian Anderson: The Whole World in Her Hands dokumentala plazaratu zuen.

Opera 

 2020an, Houstongo Opera Handian, Damian Sneed sortzailearen Marian´s Song opera estreinatu zen.

Irudi Galeria

Erreferentziak

Ikus, gainera 
 Anna Eleanor Rooseveltek
 Martin Luther King
 Leontyne Price

Kanpo estekak 

 [Bideoa] Marian Anderson sings three songs, a 1951 concert
 [Bideoa] Marian Anderson & the Music of the Civil Rights Movement
 [Bideoa] Lincoln Memorial Concert | Voice of Freedom | American Experience | PBS

Filadelfiarrak
Ameriketako Estatu Batuetako abeslariak
Kennedy Sarien irabazleak
Afro-amerikarrak
Emakume abeslariak
Opera abeslariak
Eskubide zibilak Ameriketako Estatu Batuetan
Giza eskubideen aldeko emakumeak
Gaixotasun kardiobaskularrek hildakoak