Egiptoko XIV. dinastia

Egiptoko XIV. dinastiak, K.a. 1700etik K.a. 1600 arte irauten du, eta, historialariek, Egiptoko bigarren tarteko aroa deitu duten garaiaren barnean dago.

Egiptoko XIII. dinastiako erregea zen Sebekhotep IV.aren erregealdian, Niloren deltan gertaturiko matxinada baten ondoren, bi erresuma independente berri sortu ziren. XIII. dinastiakoen garaikide ziren gobernari hauek, XIV. dinastia osatu zuten, XIII.aren garaikidea.

Erresuma hauetako lehenari buruz, Xoisen sortu zena, deltaren iparmendebaldean, ia ez da ezer ezagutzen bere gobernariei buruz, hauek, beharbada, kanaandarrak izango liratekeelarik. Bigarren erresuma, deltaren iparrekialdean zegoena, Nehesyk, "Beltza, edo Nubiarra" sortu zuen K.a. 1700 inguruan Avarisen (Hut-Uaret, "magaleko gaztelua"). Hiri honek, asiar biztanleriadun dentsitate handikoa, Biblosek merkataritza harremanetan aritzen zen ibai portu bat zuen.

XIV. dinastia hau, deltaren ekialdean gobernatzen duena, beranduago, errege hiksoek domeinatuko dute (XV eta XVI. dinastiak), bere eragina Avarisetik hedatuko dutenak, K.a. 1650ean. Hauek, Egipton, 1730 inguruan ezartzen hasi ziren.

XIV. dinastiaren erreferentziak 
Dinastia honetako gobernariak, beharbada, hiksoekin lotuak egon litezke, sarri, jatorri semitarrekoak bezala identifikatzen diren arren, bertako errege batzuen izenen etimologiaren ondorioz, Yakobaam bezala.

Gobernari batzuen izenak, Turineko Errege Kanonari esker ezagutzen dira, 70 inguru aipatzen dituena. Manetonek, 76 izan zirela dio, baina soilik horietako batzuk berretsi dituzte iturri garaikideek. Saqqarako Errege Zerrendak eta Abidoseko Errege Zerrendak, aipatu gabe uzten dituzte, tokiko nobleziarekin lotuta ez egoteagatik.

Izenen batzuk, beharbada, ez dira benetako gobernarienak izango, baizik eta beste gobernari batzuen ezizenak izan litezkeela. Beharbada, asko, gobernari garaikideak dira, deltaren toki ezberdinetan gobernatzen ari direnak.

XIV. dinastiako gobernariak Turineko Errege Kanonean

XIV. dinastiaren kronologia 
Kronologia estimatua:

 Lehen faraoia: Nehesi, K.a. 1705 (Ryholt)
 Azken faraoia: Khuihemuet (?) K.a. 1650 (?)

Ikus, gainera 
 Antzinako Egiptoko kronologia
 Egiptoko faraoien zerrenda

Kanpo estekak 

Antzinako Egiptoko dinastiak