Greenwich meridianoa

Greenwich meridianoa edo Lehenengo meridianoa Ipar Polo eta Hego Polo batzen duen asmatutako zirkuluerdia da, Greenwichetik, zehatzago Londresko aldiriko astronomia-behatokitik.

Greenwich meridianoa jatorrizko meridianoa da: hortik longitudea graduz neurtzen da, hau da 0º longitudea da. Ordu-zona bakoitzak 15º longitudeari dagokio (360º 24 ordu direnez 360/24 = 15)).

Greenwich meridianoaren kontrakoa, hau da zirkulua betetzen duen zirkuluerdia, data aldatzeko nazio-arteko lerroa da, Ozeano Barea zeharkatzen duena. Zenbait uhartedi ordu-eremu ezberdinak ez izateko, lerroa ez da zuzena.

Antzinean, beste lekuak aukeratuak izan ziren erreferentziatzat, adibidez Hierro uhartea, Parisko meridianoa, San Petersburgo (Pulkovo meridianoa) edo Washington. Baina 1884an Washingtonen eginiko konferentzia batean Greenwich erabiltzea erabaki zen.

Iparraldetik hegoaldera, honako herrialdeak zeharkatzen ditu:

 
 
 
 
 
 
 
 
 

{| class="wikitable"
! Koordenatuak(gutxi gorabehera)
! Estatua, lurraldea edo itsasoa
! Oharrak
|-
| style="background:#b0e0e6;" | 
| style="background:#b0e0e6;" | Ozeano Atlantikoa
| style="background:#b0e0e6;" | Ipar Poloa
|-
| style="background:#b0e0e6;" | 
| style="background:#b0e0e6;" | Groenlandiako itsasoa
| style="background:#b0e0e6;" |
|-
| style="background:#b0e0e6;" | 
| style="background:#b0e0e6;" | Norvegiako itsasoa
| style="background:#b0e0e6;" |
|-
| style="background:#b0e0e6;" | 
| style="background:#b0e0e6;" | Ipar itsasoa
| style="background:#b0e0e6;" |
|-valign="top"
| 
| 
| Greenwicheko Errege Behatokia
|-
| style="background:#b0e0e6;" | 
| style="background:#b0e0e6;" | Mantxako kanala
| style="background:#b0e0e6;" |
|-
| 
| 
|
|-
| 
| 
| Pirinioetako Monte Perdidotik hurbil (Huesca). Zaragoza-Fraga arteko AP-2 autopista zeharkatzen du, toki horretan bertan zero meridianoa igarotzen dela adierazten duen arku moduko bat dago, eta autopista bere azpitik pasatzen da.
|-
| style="background:#b0e0e6;" | 
| style="background:#b0e0e6;" | Mediterraneo itsasoa
| style="background:#b0e0e6;" | Castellón (Valentziako golkoa).
|-
| 
| 
| Dénia (Alacant).
|-
| 
| 
| Altea (Alacant).
|-
| 
| 
|
|-
| 
| 
|
|-
| 
| 
|
|-
| 
| 
| 600 metrotan zehar
|-
| 
| 
| 16 kilometrotan zehar
|-
| 
| 
|
|-
| 
| 
| Volta aintzira  koordenatuan igarotzen du
|-
| style="background:#b0e0e6;" | 
| style="background:#b0e0e6;" | Ozeano Atlantikoa
| style="background:#b0e0e6;" | Ekuatorea  koordenatuan zeharkatzen du
|-
| style="background:#b0e0e6;" | 
| style="background:#b0e0e6;" | Ozeano Atlantikoa
| style="background:#b0e0e6;" |
|-valign="top"
| 
| Antartika
| Maud Erreginaren Lurraldea eta Hego Poloa  koordenatuan
|-
|}

Beste planetatan 
Eguzki-sistemaren zenbait objektuen lehendabiziko meridianoak honako hauek dira:

 Ilargian, Bruce kraterretik pasatzen duena.
 Merkurion Hun Kal kraterretik pasatzen duena.
 Marten Airy-0 kraterretik pasatzen duena.

Ikus, gainera 

 Greenwich Meridianoko Ordua
 Parisko meridianoa
 Koordenatu geografiko sistema

Kanpo estekak 

Longitude lerroak
Greenwich
Ingalaterrako asmakizunak