Sozietate anonimo

Baltzu anonimoa, sozietate anonimoa, akziokako baltzua edo akzio konpainia (SA) kapitala akzio izeneko partaidetza-tituluetan banaturik duten baltzu kapitalista da. Akzio horien jabeak, bazkide izenekoak, enpresaren jabeak dira, euren esku dituzten akzioen kopuruaren arabera. Aldi berean, bazkide bakoitzaren erantzukizuna akzio horien baliora mugatzen da, bere nortasuna eta akzio horietaz gainera duen ondarea kontuan hartu gabe eta hortik dator anonimo izendapena. Baltzu anonimoa enpresa batek har dezaken egitura juridikoetako bat da, kooperatibekin, erantzukizun mugatuko baltzuekin eta beste zenbaitekin batera.

Motak 
Hainbat sozietate anonimo mota daude (SA), akziodunen beharren eta helburuen arabera ezar daitezkeenak. Kontuan hartu behar da SAen sorrera eta funtzionamendua aldatu egin daitezkeela herrialde bakoitzeko legeriaren arabera; beraz, gomendagarria da kasu bakoitzean indarrean dagoen araudia kontsultatzea. Hona hemen SA mota arruntenetako batzuk:

Arrunta 
SAren formarik arruntena da eta negozio helburu orokorretarako erabiltzen da. SA arrunteko akziodunek erabaki korporatiboetan botoa emateko eta dituzten akzioen kopuruaren arabera dibidenduak jasotzeko eskubidea dute.

Itxia edo kide bakarrekoa 
Akziodun guztiak familia bereko kide diren SA bat da, eta akzioen jabetza pertsona kopuru txiki batera mugatzen da. Herrialde batzuetan, pertsona bakarreko SA bat sortzea ere baimentzen da, non pertsona bakar bat baita enpresaren ekintza guztien jabea.

Kapital aldakorrekoa 
Kapital soziala merkatuaren gorabeheren arabera alda daitekeen SA bat da. Akziodunek noiznahi eros edo sal ditzakete akzioak, eta horrek malgutasun handiagoa ematen du kapital sozialaren kudeaketan.

Erantzukizun mugatukoa 
Akziodunen erantzukizuna enpresari eman dioten kapitalera mugatuta dagoen SA bat da. Enpresak zorrak baditu, akziodunak ez daude behartuta beren ondare pertsonalarekin erantzutera.

Mistoa 
Kapital soziala kapital akzioz eta lan akzioz osatuta dagoen SA bat da. Lan ekintzek boto eskubideak eta erabaki korporatiboetan parte hartzeko eskubidea ematen diete enpresako langileei.

Inbertsiokoa 
Ondasun eta zerbitzuak ekoitzi edo saldu ordez beste enpresa batzuetan edo finantza-aktiboetan inbertitzea helburu duen SA bat da. Inbertsioko SA bateko akziodunek dibidenduak jasotzen dituzte, enpresak egindako inbertsioen errendimenduaren arabera.

Ikus, gainera 

 Enpresa
 Merkataritza-baltzua
 Erantzukizun mugatuko sozietatea
 Kooperatiba
 Langile autonomo
 Pertsona juridiko

Kanpo estekak 

Enpresa motak
Merkataritza zuzenbidea