Il Sodoma

Il Sodoma, jaiotza-izena Giovanni Antonio Bazzi (Vercelli, 1477 - Siena, 1549ko otsailaren 14a), Pizkundeko italiar pintorea izan zen, Sienako eskolako nagusietakoa.

Bizitza 
Vecelliko zapatari baten semea zen. 1490-1497 bitartean, Giovanni Martino Spanzotti piemontetar margolariaren ikaslea izan zen. 1501ean Sienara aldatu zen, eta Storie di Santa Maria freskoak margotu zituen Pienzako Sant'Anna in Camprenako monasterioan. 1503-1504 bitartean, Monte Oliveto Maggioreko monasterioko freskoak pintatzen aritu zen, 1498an Luca Signorellik hasitako lana jarraituz.

1508an Erromara joan zen. Julio II.a aita santuaren aginduz, Vatikanoko Stanza della Segnatura-ko sabaia apaindu zuen. Bertan Rafaelekin harremanetan jartzeko parada izan zuen; horrek eragin handia izan zuen Il Sodomaren margokeran. Agostino Chigi bankariaren Via del Casato jauregian lan egin zuen, eta Villa Farnesinan Alejandro eta Roxanaren ezkontza fresko ospetsua margotu zuen (1516 aldean). Geroago, Sienara itzulirik, San Domenico basilikan (Nicolò di Tuldoren hilaraztea, 1526) eta Palazzo Pubblicon jardun zuen. Sienan hil zen 1549an.

Giorgio Vasarik Le Vite-n idatzi zuenez, Giovanni homosexuala zen, eta beti gaztetxoz inguraturik ibiltzen zen; hori zela eta jarri zioten Il Sodoma ezizena.

Margokera 
Hasierako lanek Lombardiako eskolaren eta Il Peruginoren eragina dute, eta geroagokoetan, Rafaelena, eta batez ere, Leonardo da Vincirena nabarmentzen dira. Bere lanen ezaugarri nagusiak irudi difuminatuak (sfumatoa), urrutiko paisaien harmonia, kontraste gutxiko argi-ilunak eta gorputz mugimendu arinak dira.

Lan nagusiak 
 Storie di Santa Maria, 1501, Sant'Anna in Camprenako monasterioa, Pienza
 Monte Oliveto Maggiore abadiako freskoak, 1503-1504, Toscana
 Ratto delle Sabine, 1506-1507, Galleria Nazionale d'Arte Antica, Erroma
 Flagellazione di Cristo, 1510 aldean, Arte Eder Museoa, Budapest
 Deposizione dalla croce, 1513 baino lehen, Pinacoteca nazionale, Siena
 Lucretiaren heriotza, 1513, Arte Eder Museoa, Budapest
 Leda, Galleria Borghese, 1510–1515 Erroma (Leonardo Da Vinciren margoaren kopia)
 San Giorgio e il drago, 1518, National Gallery of Art, Washington
 Presentazione della Vergine al Tempio, 1518, Oratorio di San Bernardino, Siena
 Alejandro eta Roxanaren ezkontza, 1516-1518, Villa Farnesina, Erroma
 Stendardo di San Sebastiano, 1525, Galleria degli Uffizi, Florentzia
 Sveninmento di Santa Caterina, 1526, San Domenico basilika, Siena
 Sacra Famiglia con san Giovannino, 1525-1527, Museo Civico Pinacoteca Crociani, Montepulciano
 Ordinazione di Sant’Alfonso, 1530, Santo Spirito, Siena
 Sposalizio mistico di Santa Caterina, 1539–1540, Galleria Nazionale d'Arte Antica, Erroma
 Pietà, bilduma pribatua, Erroma
 Maddalena, Pandolfini bilduma, Florentzia
 Pietà, 1540 aldean, Galleria Borghese, Erroma
 Sacra Conversazione, 1542, Museo Nazionale di San Matteo, Pisa

Iruditegia

Erreferentziak 

Piemontearrak
Italiako margolariak
Margolari manieristak
XV. mendeko Italiako margolariak
XVI. mendeko Italiako margolariak
Sienarrak