Zorri

Zorriak (Phthiraptera) 3.250 espezie inguru dituen intsektu ordena bat dira.

Ugaztun eta hegaztien parasitoak dira, eta beren ile edo lumaian ezkutatu eta ezartzen diuzte arrautzak. Zorriaren arrautzak bartz izena du. Zorri espezieak ostalari zehatz bati moldatzen zaizkio, ostalari mota bakoitzak zorri mota bereziak dituelarik. Zenbai zorri animalia baten zonalde jakin batean bizitzeko moldatua da, gainera. Erran bezala, ia ugaztun eta hegazti espezie guztiei erasaten diete zorriek, baita gizakiei ere: buru-zorria (Pediculus humanus capiti), gorputz-zorria (P. humanus corporis) eta pubis-zorria (Phthirus pubis) kasu, gizakiaren parasito dira.

Bizi zikloa eta ohiturak 
Espeziearen arabera, zorrien elikagaia ostalariaren azala, lumak, gantz-glandulak edo odola izan daiteke. Arkakusoek ez bezala, zorriak ostalarian egiten du bere bizi-ziklo osoa: bertan jaio, elikatu eta ugaltzen da. Ez du hegan edo jauzi egiteko gaitasunik eta bere mugitzeko gaitasuna mugatu xamarra da. Hala ere, ostalaritik ostalarira mugi daiteke, eta zenbait denbora biziraun dezake ostalaririk gabe, beste bat topatu arte.

Zorriak intsektu hemimetaboloak dira, alegia, metamorfosi bakuna burutzen dute eta beren bizi zikloak hiru fase ditu: arrautza, ninfa eta heldua.

 Arrautzak edo bartzak ile edo lumari itsatsirik izaten dira, eta txikiak badira ere normalki ikusteko modukoak izan ohi dira.
 Ninfak zorri heldugabeak dira. Helduen oso antzekoak dira, tamaina txikiagokoak izan arren. Elikadura ohitura berak dituzte baina oraindik ez dira ugaltzeko gai. Heldu bihurtzeko metamorfosia burutzen dute.
 Helduaroa da zorrien azken fasea. Fase honetan ugaltzeko gaitasuna dute. Emea handiagoa izan ohi da, arraultzak jartzen baititu.

Taxonomia

Amblycera azpiordena 
 Menoponoidea superfamilia
 Ancistronidae familia
 Colpocephalidae familia
 Menoponidae familia
 Pseudomenoponidae familia
 Somaphantidae familia
 Trinotonidae familia
 Ricinoidea superfamilia
 Laemobothriidae familia
 Ricinidae familia

Ischnocera azpiordena 
 Philopteridae familia
 Trichodectidae familia

Anoplura azpiordena 
 Echinophthiriidae familia
 Enderleinellidae familia
 Haematopinidae familia
 Hamophthiriidae familia
 Hoplopleuridae familia
 Hybophthiridae familia
 Linognathidae familia
 Microthoraciidae familia
 Neolinognathidae familia
 Pecaroecidae familia
 Pedicinidae familia
 Pediculidae familia
 Polyplacidae familia
 Pthiridae familia
 Ratemiidae familia

Rhynchophthirina azpiordena 
 Haematomyzidae familia

Galeria

Erreferentziak

Kanpo estekak 

 
Parasitoak