Irati (ibaia)

Irati Euskal Herriko ibai bat da, Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta. 83,8 kilometro luzerarekin, Zaraitzuko Iratiko etxeetan, Iratiko oihanean, jaiotzen da, Urbeltza eta Urtxuria ibaiek bat egin zutenetik, 845 metroko altueran, eta Aragoi ibaian isurtzatzen da, Zangoza udalerriko Rocaforte herriko inguruan, 395 metroko altueran.

Ibilbidean zehar, 1561 kilometro koadroko arroko urak jasotzen ditu, eta Orbaizetatik igarotzean 4,177 metro kubiko segundoko batez besteko emaria hartzen du segundoko, eta 33,410 metroraino igotzen dira Ledea parean. Orbaizetako minimoa 1,549 da irailean eta 6,672ko maximoa martxoan; Ledeako zifrak 8,791koak dira abuztuan eta 61,916koak otsailean.

Bere ibilbidean, Aezkoa, Artzibar, Longida eta Urraulbeiti ibarrak zeharkatzen ditu.

Izena 
Ibaiaren izen ofiziala Irati da, bere ibilbide osoan ezaguna dena. Dena den, ez da nahastu behar zuberotarrek Iratiko erreka deitzen dutenarekin, hau da, Urbeltza ibaiarekin bat datorrenarekin, zeinak, ondoren, Urtxuriarekin batera, ibai horretara isurtzen baititu bere urak.

Ibilbidea

Ibaiadarrak 
Irati ibaia osatzen duten ibaiak:

 Urbeltza (eskuinaldea)
 Urtxuria (ezkerraldea)

Irati ibaia bezala:

 Burdinzokoko erreka (ezkerraldea)
 Zabaletako erreka (eskuinaldea)
 Egurgoako erreka (eskuinaldea)
 Arrantzarien erreka (ezkerraldea)
 Erlango erreka (eskuinaldea)
 Kakoliako erreka (ezkerraldea)
 Askazubiko erreka (eskuinaldea)
 Berrendipeko erreka (ezkerraldea)
 Aritziloko erreka (eskuinaldea)
 Legartzako erreka (eskuinaldea)
 Elkoarteko erreka (eskuinaldea)
 Garaioako erreka (ezkerraldea)
 Maiturriko erreka (eskuinaldea)
 Arrigorrietako erreka (eskuinaldea)
 Pausandiko erreka (ezkerraldea)
 Anako erreka (eskuinaldea)
 Iturriotxeko erreka (eskuinaldea)
 Abaurreko erreka (ezkerraldea)
 Artzulupeko erreka (ezkerraldea)
 Lakorriko erreka (eskuinaldea)
 Sarateko erreka (ezkerraldea)
 Oñarripetako erreka (eskuinaldea)
 Gariturriko erreka (eskuinaldea)
 Artozkiko erreka (ezkerraldea)
 Zelereko erreka (eskuinaldea)
 Usozko erreka (eskuinaldea)
 Saratsuko erreka (ezkerraldea)
 Otsarrengo erreka (eskuinaldea)
 Potxeko erreka (ezkerraldea)
 Ralako erreka (ezkerraldea)
 Urrobi ibaia (eskuinaldea)
 Alozko erreka (eskuinaldea)
 Gurpegiko erreka (eskuinaldea)
 Erro ibaia (eskuinaldea)
 Zarikietako erreka (ezkerraldea)
 Xandoaingo erreka (ezkerraldea)
 Ibarreko erreka (ezkerraldea)
 Mugetako erreka (ezkerraldea)
 Itzagako erreka (eskuinaldea)
 Puiuko erreka (eskuinaldea)
 Txubingo erreka (ezkerraldea)
 Induraingo erreka
 Muruko erreka (ezkerraldea)
 Areta ibaia (ezkerraldea)
 Viña Grande erreka (eskuinaldea)
 Aranako erreka (eskuinaldea)
 San Bartolomeko erreka
 Zaraitzu ibaia (ezkerraldea)

Zehartatutako herriak 

 Iratiko etxeak
 Orbaizeta
 Orbara
 Aribe
 Olaldea
 Orotz-Betelu
 Artozki (Itoizko urtegia bezalaz)
 Ezkai (Itoizko urtegia bezalaz)
 Agoitz
 Ekai
 Aos
 Aiantz
 Murillo
 Larrangotz
 Artaxo
 Artieda
 Geretz
 Puiu
 San Vicente
 Arripodas
 Irunberri
 Ledea

Nabarmendutako zubiak 

 Zubialdeko zubia
 Aribeko zubi erromanikoa
 Orotz-Beteluko zubia
 Auzolako zubia
 Murilloko zubia
 Laidako zubia
 Deabururen zubia
 Ledeako zubia

Irudiak

Oharrak

Erreferentziak

Ikus, gainera 

 Aragoi
 Nafarroa Garaiko ibaiak
 Euskal Herriko ibaiak

Kanpo estekak 

Iratibai