Lotario I.a

Lotario I.a (795 - Prümeko abadia, 855eko irailaren 29a) Italiako erregea izan zen 818-855 bitartean, Mendebaldeko enperadorea 840-855 bitartean eta Erdialdeko Frantziako erregea 843-855 bitartean.

Bizitza 
Luis Errukitsua enperadorearen eta Ermengarda Hesbayekoaren seme nagusia zen. 815ean, Bavariako agintari bilakatu zen. Bi urte beranduago, aitak Ordinatio Imperii kapitularra promulgatu zuen, Lotario izendatzen zuena inperioaren oinordeko bakar. 822an Italiako errege izendatua izan zen, eta 823an Paskoal I.a aita santuak enperadore-kide koroatu zuen. 824ko azaroan, Constitutio Romana promulgatu zuen, enperadorearen eta aita santuaren arteko harremanei buruzkoa, aginpide gorena enperadoreari ematen ziona.

Begi txarrez ikusi zuen Karlos anaia erdiari aitak eman nahi zion ondarea, eta 833an, Pepin eta Luis anaiekin elkar harturik, aitaren aurkako konplota burutu zuen; baina 834an, aitak koroa berreskuratu zuelarik, Italiara erbesteratu behar izan zuen.

Aita 840an hil zenean, inperio osoa bereganatzen saiatu zen, baita enperadore koroa ere, baina Karlos Burusoila eta Luis Germaniarra elkartu ziren haren aurka. Fontenoy-en-Puisayeko gudu erabakigarrian garaitua izan ondoren, Verdungo Hitzarmena onartu behar izan zuen. Lotariok, enperadore tituluaz gain, Erdialdeko Frantzia, jaso zuen: Italiar penintsulako iparraldea eta Frisiatik Proventzarainoko lur zerrenda. Frisian normandiarren aurka borrokatu behar izan zuen, eta Italian sarrazenoen aurka. 855ean, eri zegoela, erresuma semeen artean banatu zuen:

 Luis II.arentzat, Italia eta koroa inperiala.
 Lotario II.arentzat, erresumaren iparraldeko zatia, Frisiatik Suitzaraino, bere heriotzaren ondoren Lotaringia deitua.
 Karlos Proventzakoarentzat, Burgundia Beherea.

Ondoren, Prümeko abadiara erretiratu zen; bertan hil zen, 855eko irailaren 29an.

Ezkontza eta seme alabak 
821ean Ermengarda Toursekoarekin ezkondu zen; zortzi seme alaba izan zituzten:
 Luis (825–875), Italiako erregea eta Mendebaldeko enperadorea. Engelbergarekin ezkondu zen.
 Hiltrude (826–865), Berengario Spoletokoarekin ezkondu zena.
 Ermengarda (825 aldean–849).
 Berta (830 aldean–852).
 Gisela (830 aldean–856), Bresciako San Salvatoreko abadesa.
 Lotario (835–869), Lotaringiako erregea. Teutbergarekin ezkondu zen.
 Rotrude (840 aldean), Lamberto III.a Nanteskoarekin ezkondu zena.
 Karlos (845–863), Burgundia Behereko erregea izan zena.

Sasiko seme bat ere izan zuen:
 Karloman (853 aldean-?).

Erreferentziak 

Germaniako Erromatar Inperio Santuko enperadoreak
Frantziako historia
Karolingioak
Bavariako erregeak
Lotaringiako dukeak