Mues

Mues ([mues̺]) Nafarroa Garaiko mendebaldeko udalerri bat da, Lizarrako merindadekoa. . urtean  biztanle zituen, eta 14,40 km2 ditu. Iruñea hiriburutik 67 kilometro mendebaldera dago.

Geografia 
Odron ibaiak zeharkatzen du Mues.

Ingurune naturala eta klima 
Jatorrizko landareditik 114 hektarea arte baino ez dira geratzen gaur egun. Horrez gain, birlandaturiko pinuak eta lertxundiak daude.

Udalerriko klima mediterraneoa prezipitazio urrietan eta aldaketa termiko nabarmenean nabari da. Urteko batez besteko tenperatura 8 eta 12 gradu bitartekoa da (altueraren arabera betiere). Prezipitazioak ere aldakorrak dira: udalerriaren iparraldean 800 mm jausten dira; zenbat eta hegoalderago, kopuru hori txikiagoa da. Urteroko egun euritsuak 80 inguru izaten dira.

Estazio meteorologikoa 
Kabrega herri hustuan, itsas mailatik 598 metro gorago, Nafarroako Foru Erkidegoko Gobernuak 1975ean jarritako estazio meteorologikoa dago.

Udalerri mugakideak 
Muesek mugakide ditu Sorlada eta Mendaza iparraldean, Sorlada ekialdean, Desoio eta Mendaza mendebaldean, eta Los Arcos hegoaldean.

Demografia 

2008ko erroldaren arabera, Espainiaz kanpoko zazpi etorkin bizi ziren herrian, biztanleriaren %6,54 (Nafarroako Foru Erkidegoko batezbestekoaren azpitik).

Politika

Udaletxea 
Udaletxea elizaren ondoan dago eta 1932. urtean eraiki zen. Eraikinak bi solairu dauzka eta kanpoaldeko hormak margoturik daude. Eraikuntzan udal bulegoez gain, herriko anbulatorioa dago. Udala alkatea eta lau zinegotzik osatzen dute. Muesko udaletxeko idazkaria, Lana, Piedramillera eta Sorlada udalerrietako idazkari ere bada.

 HELBIDEA: Kale Nagusia, 16

Udal hauteskundeak 
Muesko alkatea Nafar Herriaren Batasuneko (UPN) Maria de los Reyes Monreal Quintana da 2007ko udal hauteskundeez geroztik. Ez zen boto baliogaberik izan, eta boto zuriak hiru izan ziren (% 3,00). Abstentzioa % 27,88 izan zen.

2011ko udal hauteskundeetan UPNren izenean bi lagun aurkeztu ziren eta I-Erenean bakarra. Hirurak hautatu zituzten zinegotzi eta alkatetza Monrealek gorde zuen.

Alkateak 
Hauek izan dira Muesko azken alkateak:

Azpiegiturak 
Mues, Jurramendi Mankomunitateko eta Urantziako Zerbitzu Sozialen Mankomunitateko kidea da.

Kultura

Euskara 
Nafarroako gobernuak onartutako Euskararen Foru Legearen arabera Mirafuentes eremu ez-euskalduneko udalerria zen, eta hori dela eta, hizkuntza ofizial bakarra gaztelania zen.

Ondasun nabarmenak 
Herriko eraikinetako asko harea gorriz eginikoak dira, baita eliza eta baselizak ere. Santa Eugenia eliza, estilo aurregotikoko eraikina da, XVI. mendetik XIX. mendera bitartean handitu eta berriztua. Mende horietan, elizari nabe eta elementu berriak gehitu zitzaizkion.

Santa Maria Magdalenako baseliza, estilo erromaniko berantiarrean egina den arren, elementu gotikoak ditu bere barnean. Antza, izatez legenarra zuten gaixoak artatzeko ospitalea izan zen.

Erreferentziak

Ikus, gainera 

 Nafarroako udalerrien zerrenda
 Lizarraldea
 Lizarrako merindadea

Kanpo estekak 

 Muesko Kale Nagusiaren ikuspegia Google Street View-n.
  Muesi buruzko informazioa, Nafarroako Foru Erkidegoko Gobernuaren webgunean.

Mues