Gaizkata

Gaizkatak Acipenseridae familia osatzen duten arrainak dira, Acipenseriformes ordenakoak. Barnean lau genero ditu: Acipenser, Huso, Scaphirhynchus eta Pseudoscaphirhynchus. Hogei espezie baino gehiago dira, baina ohikoena gaizkata arrunta da.

Hezur arrain zaharrenetakoak dira. Gorputz luzea dute, ezkatarik gabea. Espezie batzuk oso handiak dira (2 - 5,5 m luze) eta inoiz gehienez 480 kiloko pisua dute. Ipar Hemisferioko ur hotz eta epeletan bizi dira. Batzuk anadromoak dira eta beste batzuk, ur gezakoak.

Zenbait espeziek interes komertziala dute, beren arrabak kabiarra egiteko erabiltzen direlako, baina oso hazkunde motela eta heldutasun sexual beranta dutenez gero, oso sentiberak dira ustipen komertzial eta habitataren aldaketekiko (habitataren zatikatzea, kutsadura...). Hori dela eta, IUCNren arabera, espezien % 85 arrisku larrian dira.

Espezieak 
Egun onarturtako taxonomiaren arabera, Acipenseridae familia bi azpifamiliatan banaturik dago: Acipenserinae, Acipenser eta Huso generoak barnean dituena, eta Scaphirhynchinae, Scaphirhynchus eta Pseudosaphirhynchus generoekin..

 Acipenseridae familia Bonaparte, 1831
 Acipenserinae azpifamilia
 Acipenser generoa Linnaeus, 1758
 Acipenser baerii J. F. Brandt, 1869
 Acipenser baerii baerii J. F. Brandt, 1869 (Siberiako gaizkata)
 Acipenser baerii baicalensis Nikolskii, 1896 (Baikalgo gaizkata)
 Acipenser brevirostrum Lesueur, 1818 (Gaizkata sudurmotza)
 Acipenser dabryanus A. H. A. Duméril, 1869 (Yangtzeko gaizkata)
 Acipenser fulvescens Rafinesque (Aintzirako gaizkata)
 Acipenser gueldenstaedtii J. F. Brandt & Ratzeburg, 1833 (Errusiako gaizkata)
 Acipenser medirostris Ayres, 1854 (Gaizkata berdea)
 Acipenser mikadoi Hilgendorf, 1892 (Sakhalingo gaizkata)
 Acipenser multiscutatus S. Tanaka (I), 1908 (Japoniako gaizkata)
 Acipenser naccarii Bonaparte, 1836 (Adriatikoko gaizkata)
 Acipenser nudiventris Lovetsky, 1828
 Acipenser oxyrinchus Mitchill, 1815
 Acipenser oxyrinchus desotoi Vladykov, 1955 (Mexikoko golkoko gaizkata)
 Acipenser oxyrinchus oxyrinchus Mitchill, 1815 (Atlantikoko gaizkata)
 Acipenser persicus Borodin, 1897 (Pertsiako gaizkata)
 Acipenser ruthenus Linnaeus, 1758
 Acipenser schrenckii J. F. Brandt, 1869 (Amurko gaizkata)
 Acipenser sinensis J. E. Gray, 1835 (Txinako gaizkata)
 Acipenser stellatus Pallas, 1771 (Sevruga)
 Acipenser sturio Linnaeus, 1758 (Gaizkata arrunta)
 Acipenser transmontanus J. Richardson, 1836 (Gaizkata zuria)
 Huso generoa J. F. Brandt & Ratzeburg, 1833
 Huso dauricus (Georgi, 1775) (Kaluga)
 Huso huso (Linnaeus, 1758) (Beluga)
 Scaphirhynchinae azpifamilia
 Scaphirhynchus generoa Heckel, 1835
 Scaphirhynchus albus (Forbes & R. E. Richardson, 1905)
 Scaphirhynchus platorynchus (Rafinesque, 1820)
 Scaphirhynchus suttkusi J. D. Williams & Clemmer, 1991 (Alabamako gaizkata)
 Pseudoscaphirhynchus generoa Nikolskii, 1900
 Pseudoscaphirhynchus fedtschenkoi (Kessler, 1872) (Sir Dariako gaizkata)
 Pseudoscaphirhynchus hermanni (Kessler, 1877)
 Pseudoscaphirhynchus kaufmanni (Kessler, 1877) (Amu Dariako gaizkata)

Erreferentziak

Kanpo estekak 
  World Sturgeon Conservation Societyren webgune ofiziala

Acipenseridae
Fosil bizidunak