Antonio Arrue

Antonio Arrue Zarautz (Asteasu, Gipuzkoa, 1903ko martxoaren 26a - Donostia, Gipuzkoa, 1976ko azaroaren 16a) euskal idazlea, legegizona eta politikari karlista izan zen.

Datu biografikoak 
Ikasketak Lekarotzen eta Oviedoko Unibertsitatean egin zituen. Ogibidez legegizona, bulegoa Donostian zuen eta errenta eta herentzia kontuetan espezializatua zegoen; honek euskaldun petoekin harreman handia izatea ekartzen zion.

Erlijio katolikokoa, Euskal Herrian kristau sinesteen eta ohituren gainbeherek kezkatzen zuten.

Ibilbide politikoa 
Politikari tradizionalista izan zen (Gipuzkoako Comunión Tradicionalista izeneko alderdiko burua). 1936ko Gerra Zibilaren osteko errejimenean, Falange alderdiarekin izandako tirabiretan protagonismo handia izan zuen.

Euskal kultura 
Bere eragin politiko eta profesionala erakundeetan euskararen presentzia bultzatzeko baliatu zuen. Euskalerriaren Adiskideen Elkartearen Egan aldizkariaren zuzendaria izan zen, Aingeru Irigarairekin eta Koldo Mitxelenarekin batera, artikulu ugari idatzi zuen euskaraz garaiko euskal aldizkarietan. Jan-Edanak liburua, sukaldaritzari buruzko artikuluak biltzen zituena, eman zuen argitara (gaiaz historian euskaraz argitaratutako laugarren liburua). Gabriel Arestiren lehen laguntzaile eta bultzatzaileetakoa izan zen.

1936ko gerra ondorenean Euskaltzaindiaren aldeko gestioetan eta baimen lortzean paper garrantzitsua jokatu zuen, bereziki 1956ean lehen biltzar nagusi agerikoa Arantzazuko santutegian egin ahal izateko. 1954an euskaltzain oso izendatua izan zen. 1960. hamarkadan "Gero"-ren edizio berrirako behar zen dirua lortu zuen. 1969an Euskaltzaindiaren lege-nortasuna finkatzeko lanean aritu zen. Jendaurreko ospakizunetan maiz hitzaldiak euskaraz ematea egokitzen zitzaion, hiztun trebe eta bizia baitzen. Euskaltzaindian, baita ere, bertsolari lehiaketak eta jaialdiak antolatzeko batzordean nabarmendu zen.

Zenbait euskal idazle historikoren lanak ere aztertu zituen. 1950eko hamarkadan Gipuzkoako Aldundiaren liburutegian hitzaldi batzuk ematen ziren euskaraz, aspaldiko euskal idazleei buruz, eta Arruek Asteasuko Agirre eta Gerrikori buruz hitzaldi bana eman zituen, gero Egan-en argitaratu zirenak. 1956ean, Mogelen Peru Abarkaren edizioaren (Itxaropena, Kuliska sorta) hitzaurrea egin zuen. "Euskera" aldizkarian (Euskaltzaindia) Loramendi, Iratzeder, Mirande, Gandiaga, Azkue eta Arestiri buruzko hitzaldiak argitaratu zituen. Euskararen batasunari buruzko kezka ere bazuen, eta horren kontura hitzaldia eman zuen Donostian, eta artikulua argitaratu "Euzko Gogoa" aldizkarian.

Donostiako "Julio de Urquijo euskal Filologi Mintegia"ren sortzaileetako bat izan zen.

Lanak

Artikuluak 
 Egan, Euzko-Gogoa, Herria, Euskera, Zeruko Argia, El Fuerista, etc.
 Gazi-gezak, Egan, 1956.
 El bertsolari Bordel en el castillo donostiarra. 1823, 1971.

Liburuak 

 Jan-edanak (1979, GAK)
 Idaztiak eta hitzaldiak, 2009, Euskaltzaindia.

Erreferentziak

Kanpo estekak 
  Antonio Arrue literaturaren zubitegian
 Antonio Arrueren ibilbide politikoaren berri zehatza ingelesezko Wikipedian

Euskarazko saiakeragileak
Asteasuko idazleak
Euskaltzainak
Gipuzkoako politikariak
Euskal Herriko karlistak
Elkarte Tradizionalistako politikariak
Donostian hildakoak
Espainiako antikomunistak