Kurutzeaga

Kurutzeaga Aralar mendilerroan dagoen mendi bat da, 1308 metroko garaiera duena. Mendilerroko mendirik garaiena den Intzako dorretik ekialdera 1500en bat metrora dago. Gertu geratzen da Arrutako lepoa izeneko lepoa, Araitzeko haranetik igotzea ahalbidetzen duena, 1000 metro beherago. Tontorra, Arrutako Gañe edo Arrutako Kakoa ere deitzen da.

Irispideak 
Guardetxeko ibilbidea beti dago hortxe Aralarko tontorretara iristeko, baina, honetaz gain, alpinoagoak eta interesgarriagoak diren bideak ere badaude, Araitzen abiatzen direnak bezala. Intzatik, ibilbide bakarti batek Arrutako lepora daroa, non Basaun iturri dagoen. Hemendik, tontorrera gailur taldetik iristen da beste misteriorik gabe. Guardetxeko bideari dagokionez, Unagako ptozutik igarotzen dela esan behar da, hona, Pagomaritik eta Desamendi eta Desamendi Txiki artean dagoen Urrutiko lurriña lepotik iristen delarik, edo, nahiago izanez gero, Lekoaingo pasabidetik, Desamendi Txiki eta Txameni mendien artean dagoena.

Kanpo estekak 
  euskal-herria.org webgunean

Aralar
Nafarroa Garaiko mendiak
Aralarko Malloak