Jean Duvergier de Hauranne

Jean-Ambroise Duvergier de Hauranne, Saint-Cyraneko abade nagusi bezala ezaguna, (Baiona, 1581 - Paris, 1643ko urriaren 6a) teologo famatua izan zen, jansenismoaren bultzatzaileetakoa.

Saint-Cyran, izen honekin egin baitzen ospetsua, Parisen egin zuen lan giza kontzientziak ontzen eta erlijioa berritzen. Han bertan jarraitzaile eta lagun asko bildu zitzaizkion, haien artean Arnauld, Bérulle, Sacy eta Bignon.

Bizitza 

Baionan hasi zituen ikasketak, giza zientziak lehenengoz jorratuz, ondoren Sorbonan filosofia ikasi zuen eta azkenik Lovainan lortu zuen maisu izateko tesia defendatzea, baina ez unibertsitatean baizik eta jesuiten eskolan,. Ziurrenik hiri hartan ezagutu zuen gero teologo jansenista famatua izango zen Cornelius Jansen. 1605an bi lagunak Parisen zeuden berriz Edmond Richeren lezioak ikasten eta antzinako kristautasuna aztertzen. Bere ideiak hauen aldekoak ziren, eskolastikoek alboratutako ideien defendatzaile gisa. Literatura augustinianoa aztertu zuten batez ere ondorengo hamabi urteetan.

Lehenik Parisen bizi izan zen. Gero 1611n Campipraten bizi zen, Baionako apezpiku zen Bertrand Etxauzen babespean. Honek Duvergier de Hauranne katedraleko kalonje izendatu zuen eta Jansen berriki sortutako eskola baten zuzendari. Duvergier de Haurannek uste zuen Jainkoak eliza katolikoa berritzeko aukeratu zuela Jansenekin batera.

1617an Baionako apezpikua Toursera aldatu zutenean hiria utziko dute bi lagunek. Jansen Lovainara joango da eta Duvergier Rocheposayko apezpikuaren babespera Breneko Saint Cyranen abadiaren zuzendaritzara. Baina 1622an berriz Parisera jo zuen.

1617-1635 artean gutun ugari idatzi zioten elkarri bi lagunek. Jansen “Augustinus” bere liburu nagusian lanean zegoen eta Saint Cyran Parisen sistema augustiniarrarentzako babesleen bila. Gutun hauetatik soilik « Lettres de Jansénius à Duverger de Hauranne » deitutakoak gelditzen zaizkigu, Saint Cyrani hartu baitzizkioten atxilotu zutenean.

Saint Cyranek 1623 erlazio zuzena izan zuen Port-Royaleko abadiarekin. Bertako abadesa Angelique Arnauld zen eta 1635ean bertako monjen kontzientzien zuzendaritzat hartu zuten, bai eta Port Royaleko “gizonena” ere. Bere eraginpean Port Royal jansenismoaren gune nagusi bihurtu zen.

Jesuiten aurka egin zuen bere gidaritza erlijiosoan murgilduta eta hauek ez zioten barkatu. Ez hori bakarrik, bere lehengo lagun Richelieu kardinalaren aurrean salatu zuten eta honek 1638ko maiatzaren 15ean heresiaz akusatuta atxilotu zuen eta Vincenneseko gazteluan sartu 1638tik 1643ra. Bertan gaixotu egin zen eta nahiz eta bere lagunek bost urteren ondoren askatzea lortu, hilabete batzuen ondoren hil zen.

Argitalpenak 
 Considérations sur la mort chrétienne
 Considérations sur les dimanches et les festes des mysteres, et sur les festes de la Vierge et des saints, Paris, Veuve Charles Savreux, 1671
 Examen d'une apologie qui a esté faite pour servir de defense à un petit livre intitulé Le chapelet secret du Très-Sainct Sacrement Et pour refuter quelques remarques qui avoient été faites sur ledit chapelet, Paris, [s.n.], 1634
 Instructions chrestiennes, Paris, Pierre Le Petit, 1672
 La Somme des fautes et faussetez capitales, contenues en la Somme theologique du Pere François Garasse de la Compagnie de Jesus, Paris, J. Boüillerot, 1626
 Lettres chretiennes et spirituelles de messire Jean du Verger de Havranne, abbé de S. Cyran, qui n'ont point encore été imprimées jusqu'à présent, Amsterdam, [S.n.], 1744
 Œuvres chrétiennes et spirituelles, Lyon, Thomas Maulry, 1679
 Peins Aurélius, 1631
 Pensées morales, Éd. Henri Perruchot, Paris, Clermont, F. Sorlot 1944
 Question royalle et sa decision, Paris, Toussainct du Bray, 1609
 Refvtation de l'abus pretendu, & la descouuerte de la veritable ignorance & vanité du pere François Garasse, Paris, [S.n.], 1626
 Théologie familière, avec divers autres petits traitez de dévotion, Louvain, [S.n.], 1650

Bibliografia 
 Louis Frédéric Jaccard, Saint Cyran, Précurseur de Pascal, Lausanne, La Concorde, 1945
 C. Lancelot, Mémoires touchant la vie de Monsieur de S. Cyran, Cologne, [S.n.], 1738
 Joseph Eugène Ernest Laferrière, Étude sur Jean Duvergier de Hauranne, abbé de Saint-Cyran (1581-1643) , Louvain, J. Wouters-Ickx 1912
 Claude Lancelot, Mémoires touchant la vie de Monsieur de Saint-Cyran, Genève, Slatkine Reprints, 1968
 Jean Orcibal, Jean Duvergier de Hauranne, abbé de Saint-Cyran, et son temps, 1581-1638, Louvain, Bureaux de la Revue, 1947
 Jean Orcibal, La Spiritualité de Saint-Cyran : avec ses écrits de piété inédits, Paris, Vrin, 1962
 Jean Orcibal, Saint-Cyran et le jansénisme, Paris, Seuil, 1961
 Pius Schneider, Saint-Cyran und Augustinus im Kulturkreis von Port-Royal, Berlin, Nendeln, Liechtenstein, Kraus Reprint, 1967

Kanpo loturak 

 Jean du Vergier de Hauranne Puntubi gunean
 Joseba Aurkenerena: "Jean Duvergier de Hauranne Baionako seme jansenista". ZuZeu.eus 2019-09-22.

Euskal Herriko teologoak
Baionarrak
Jansenismoa Euskal Herrian
Lapurdiko idazleak
Parisen hildakoak