Ligi-Atherei

Ligi-Atherei ([liɣi ad̟ðeʁ̞ei]) Zuberoako udalerria da, Basabürüako ibarrezkerrean kokaturik dagoena.

Geografia

Ingurune naturala 
Lurralde menditsuan dago kokaturik udalerria, iparraldean Lexantzümendi (572 m), hego-mendebaldean Zalhagaina (1.053 m), hegoaldean Jora (1.089 m) eta hego-ekialdean Hilaga (1.337 m) tontorrek inguratzen dutelarik.

Hidrografiari dagokionez, Ligiko herriaren sarreran batzen dira Santa Graziko ühaitza eta Larraineko ühaitza ibaiak, Zuberoako ibai nagusia, Ühaitza, osatzeko. Gainera, bertara isurtzen diren hainbat erreka ere igarotzen dira udalerritik.

Udalerri mugakideak 
 Liginaga-Astüe eta Lexantzü-Zunharre iparraldean
 Etxebarre ipar-mendebaldean
 Hauze ekialdean
 Larraine hego-mendebaldean
 Santa Grazi hegoaldean

Etxeak eta auzoak 
 Ligi
 Atherei
 Zübibürüa
 Elgegarai (Susselgue)
 Zonbiaga
 Jaura
 Andost
 Huge
 Herri

Historia 
1843. urtean Ligi eta Atherei herriak batu egin ziren udalerri bakarra osatzeko.

Ekonomia 
Udalerriko ekonomia laborantzan dago oinarriturik. Udalerritik igarotzen diren uren kalitatea dela-eta, zenbait arrain-haztegi sortu dira bertan.

Zuberoa osoa orokorrean eta bereziki Maule-Lextarre korronte elektrikoz hornitzen duen zentral hidroelektrikoa dago Ligi-Atherein.

Akerbeltz izeneko garagardoa egiten zen udalerrian 2012rarte. Enpresa antzinako kautxozko zola lantegian kokaturik zegoen, Uhaitzandiren ertzean.

Demografia 
XIX. mendearen erdialdean, Ligi eta Atherei batu ondoren, bertako biztanleriak gora egin zuen hainbat urtez, eta 800 biztanleen maila gainditu zuen. Hala ere, ondorengo hamarkadetan eta XX. mende osoan zehar populazioa nabarmen galdu zuen eta XXI. mendearen hasieran 250 inguru ziren bertan bizi ziren lagunak.

Ondasun nabarmenak 
 Ligiko zubia edo laminen zubia, Ligin dago kokaturik, zeina kondairaren lamien laguntzarekin eraiki zen, nahiz eta harri bat faltan duen.
 Ligiko eliza (Julian Deunaren omenez), Erdi Aroaren erdialdean eraiki zen eta XIX. mendean berriztatze sakon bat jasan zuen.

Kultura

Euskara 
Ligi-Atherein Basabürüako hizkera erabiltzen da, zuberotarraren aldaera.

Mitologia 

 Ligiko zubia edo laminen zubiaren kondaira
  Elorriaga, Unai. Lur eta Amets 2. Atzaparra zubian : Euskal Herriaren historia, Donostia, Elkar, 2015.  Haurrentzako ipuina

Erreferentziak

Kanpo estekak 

  Ligiko Laminen zubiaren kondaira

Ligi-Atherei