Li Po

Li Po edo Li Bai (701-762) txinatar olerkaria izan zen, Tang dinastiaren garaian bizi zena. "Poeta hilezkorra" deitutakoa, yue fu izeneko poema fantastikoak dira bere poemarik ezagunenak. Yangtze ibaian mozkorturik ito egin zela uste dute askok.

Bizitza eta aroa 
Erdialdeko Asiakoa zen jatorriz, eta baliteke etnikoki guztiz txinatarra ez izatea ere, eskualde haietan Txinako kuturarekin kontaktuan beste ingurune etniko batekoa baizik (pertsiar, turkiar...).

Suyab izeneko hirian bizi izan zen umetan, gaur egun Kirgizistan den lurretan, baina nerabezara, merkatarien bere familiarekin, Sichuan eskualdean igaro zuen.

Tang garaia izan zen poesia txinatarraren urrezko aroa, eta hartan gehien nabarmendu zirenak Du Fu eta Li Po izan ziren, zeinak bizi zirelarik ere ospetsu izan ziren. Estiloz, ordea, ez zen beste asko bezain "txinatar", beharbada bere jatorriagatik, eta pertsonaia bakartia izan zen: Du Fuk onartu zuen Liren eragina, baina ez beste poeta askok, ezikusiarena egin ziotela dirudi. Bere poesian, halaber, exotikoarenganako erakarmen bat igartzen da.

Tang dinastiako beste poeta esanguratsu batzuk dira:

 Bai Juyi
 Wang Wei
 Tu Fu
 Liu Zongyuan
 Xue Tao
 Yu Xuanji
 Meng Jiao
 He Zhizhang
 Meng Haoran

Tradizioaren arabera, itorik hil zen mozkor gau batez, aintzira batean ilargiaren isla harrapatzeko ahaleginean.

Euskaraz 
1982. urtean Idatz&Mintz literatura aldizkariaren separata edo eskuliburu gehigarri gisa argitaratu zen Joseba Sarrionadiak atondutako LI PO poema batzu lana.

Maiatz aldizkarian bi olerki euskaratu zituen 1985ean Itxaro Bordak. Hona bat, 靜夜思 edo Gaueko pentsakizun isilak, Bordak Nostalgia izenburuarekin emana:

床前明月光，   Ohe aurrean ilargi betea dago;

疑是地上霜，   lurrak izotz zuriz jantzia dirudi.

舉頭望明月，   burua altxatzen dut ilargiari sogiteko

低頭思故鄉。   apaltzen dudanean sor herriari pentsatzen dut.

Mandarin dotore liburuan (2003) Rafa Egigurenek itzulita Li Poren poema batzuk jaso ziren, Tang dinastiako beste autore batzuekin batera.

Armiarma Proiektuaren itzulpenen Euskarara Ekarriak atalak beste itzulpen batzuk ere zerrendatzen ditu.

Ikus, gainera 
 Literatura asiarra

Erreferentziak 

Txinako idazleak
Txinerazko idazleak
Txinako poetak
Tang dinastiaren idazleak
VIII. mendeko txinatarrak