Araztaile

Araztailea, beste programa informatiko batek eginiko akatsak garbitzeko erabiltzen da.

Erabilera 
Arazketa hasten denean, araztaileak programa bat jaurtitzen du arazteko. Hau beti bezala exekutatzen da araztaileak gelditzen duen arte, erabiltzaileak egoera azter dezan.
Araztaileak programa gelditzea posible du:
 Apurtuta dagoen puntu konkretu batean
 Apurtuta dagoen puntu konkretu batean baina hainbat kondiziorekin
 Momentu konkretu batean hainbat kondizio betetzen direlarik
 Momentu konkretu batean, erabiltzaileak nahi duenean
Eten puntu horretan erabiltzaileak egin dezake:
 Programako aldagaiak eta memoria arakatu eta aldatu.
 Prozesadoreko erregistroen edukia arakatu.
 Pilan dauden momentuko deiak aztertu.
 Exekutatu beharreko puntua aldatu, honela programak beste puntu ezberdin batean exekutatzen jarraituko du.
 Instrukzioz instrukzio exekutatu.
 Zati konkretu batzuk exekutatu.
Arazketak exekutatzen den arkitektura eta sisteman oinarritzen da, horregatik sistema batetik bestera bere funtzionamendua aldatu egiten da.

Arazketa baten informazioa 
Arazketa baten aukera guztiak aprobetxatzeko beharrezkoa da, araztu beharreko programa konpilatzean, konpiladoreari adieraztea informazio eta instrukzio gehigarriak behar dituela kodigoa araztu ahal izateko. Informazio gehigarri hau, exekuzio kodeko instrukzio eta iturri-kodeko instrukzioen arteko mapaketari dagokio, beraiek sortzen baitute.
Informazio hau jartzen ez bada ere, exekuzio programa monitorizatzea posible izango litzateke. Bestalde, zailagoa izango da programa exekutatzen den testuinguru horretako informazio faltagatik.

Beste erabilera batzuk 
Araztaile bat alderantzizko ingeniaritza edo kopien babesa bermatzeko erabil daiteke. Araztailearen bitartez, aztertutako programaren funtzionamendua ezagutu daiteke, alderantzizko ingeniaritzari prozesuari lagunduz.

Bigarren mailako efektuak 
Garrantzitsua da sumatzea arazten ari den programa batek portaera ezberdin bat eduki dezakeela araztaileak programaren barne denborak zertxobait aldatzen dituelako. Exekuzio denboran ematen diten aldaketa hauek sistema banatuari eragiten dio batez ere.

Araztaileen adibideak 

 GNU Debugger (gdb)
 SoftICE
 OllyDbg
 Trw2000
 Ida Pro

Kanpo estekak 

Softwarea