Aizpea Goenaga

Aitzpea Goenaga Mendiola (Donostia, Gipuzkoa, 1959ko azaroaren 26a) euskal aktore, zinema-zuzendari eta idazlea da. Antzerki-, zinema- eta telebista-munduan ibilbide luzea egin du, antzezpenean ez ezik, baita gidoigile eta antzerki-idazle gisa ere.

Ibilbidea

Bizitza 
Ama, Juani Mendiola ere aktorea izan zen. Bere iloba ere antzezle ezaguna da: Barbara Goenaga; neba, berriz, margolaria: Juan Luis Goenaga. Euskal Filologia ikasi eta 1981ean Madrilera joan zen bizitzera eta han Interpretazioa ikasi zuen Cristina Rota eta Dina Rothekin. Arte Dramatiko Eskolan diplomatu zen, Antzertin eta 1980ko hamarkada bukaeran New Yorken ikasketak egin zituen. Kultura arlo ezberdinetan aritu da; aktore, antzerki eta zinema zuzendari, idazle eta baita Ipurbeltz haur aldizkariaren zuzendari.

Artista 
Ttantaka Antzerki Taldearen eskutik, Dakota eta Pecata Minuta lanetan parte hartu du, besteak beste. Hainbat telebista-sailetan ere aritutakoa da, Euskal Herrian nahiz Euskal Herritik kanpo. Telebistarako egin dituen gidoigile-lanez gain, Donostia Hiria Saria irabazi zuen euskarazko antzerkiari eskainitako sailean Zu(t) gabe lanarekin. 2000. urtean, Antzezten... teketen ten! haur-antzerkiari buruzko liburua argitaratu zuen. 2002an haurrentzako abentura-liburu bat argitaratu zuen, Lauterdi pirataren altxorra, eta 2004an Santurtziko Serantes Kultur Aretoak ematen dituen Testu Dramatikoen Serantes Saria irabazi zuen, euskarazko atalean, Agur betirako antzerki-lanarekin.

Bestelako proiektuak 
2010eko ekainean Etxepare Euskal Institutuko zuzendari izendatu zuten. 2016an kargua utzi zuen. Geroztik Irungo Oiasso Erromatar Museoko koordinatzaile lanetan ibili da, aldi berean beste proiektu artistikoekin jarraituz.

2020n COVID-19ko konfinamendu garaian Covid 20, 7 minutuko monologoa egin zuen Donostia Kulturak antolaturiko Antzokia Etxean programarako.

Euskaltzaina 
2021eko azaroan euskaltzain urgazle izendatu zuen Euskaltzaindiak.

Lanak

Haur eta gazte literatura 
 Lauterdi pirataren altxorra (2002, Txalaparta)

Antzerkia 
 Zu(t)gabe (1995, Kutxa Fundazioa)
 Antzezten... teketen ten! (1999, Erein)
 Agur betirako (2004, Artezblai)
 Metxa (2003)
 Santxa (2006), Toribio Altzaga Saria 2005ean.
 Ilargira / Xaguxarroski Kontea
 Melokotonio eta olinpiadak
 Patxistein doktorea

Filmagintza

Antzezlea

Zinema 
 Agur Etxebesteǃ (2019)
 Soinujolearen semea (2018)
 Dragoi Ehiztaria (2010)
 Obaba (2005)
 Semen, una historia de amor (2005)
 Yoyes (2000)
 Carretera y manta (2000)
 Sí, quiero... (1999)
 Pecata minuta (1999)
 El ataque del hombre mochila (1997)
 Cuestión de suerte (1996)
 Adiós Toby, adiós (1995)
 La gente de la Universal (1991)
 Negua Lisboan (1991)
 Santa Cruz, el cura guerrillero (1991)
 Ander eta Yul (1989)
 El polizón del Ulises (1987)
 Moja alfereza (1986)
 Manaslu (1986)
 Petit casino (1986)
 Zergatik panpox (1985)
 Nork hil zuen Manu Lasa? (1983)
 Albaniaren konkista (1983)
 Txirula miresgarria (1982)
 Euskal Herri-Musika (1978)

Telebista 
 Nora (2020)
 Alardea (2020)
 Hospital Central (2004)
 Barre Busa (2001) (Txirri, Mirri eta Txiribitonekin, "Uxoa Otxoa" pertsonaiaren paperean)
 El comisario (2000)
 Teilatupean (2000)
 Goenkale (2000)
 Hermanas (1998)
 Periodistas
 Jaun ta Jabe 
 Gure familia eta beste piztia batzuk (1997)
 Duplex (1993)
 Bi eta bat
 Beni eta Marini
 Hau da A.U.
 Don don kikilikon (Txirri, Mirri eta Txiribitonekin, "Poti"-ren paperean)
 Bai Horixe

Zuzendaria 
 Sukalde kontuak (2009)
 Zeru Horiek (2006)
 Duplex (1993)

Erreferentziak

Ikus, gainera 
 Euskal Herriko antzerkia

Kanpo estekak 
  Aitzpea Goenaga literaturaren zubitegian
  Artikulua imdb.com
  Euskadiko Filmategia

Donostiako aktoreak
Euskal Herriko emakume aktoreak
Donostiako zinema zuzendariak
Euskal antzerkigileak
XX. mendeko Donostiako idazleak
Emakume idazleak
Emakume zinemagileak
XXI. mendeko Donostiako idazleak