Bauxeko gaztelua

Bauxeko Gaztelua edo Bauxtarren Gaztelua (frantsesez château des Baux), Erdi Aroko gotorleku frantziar bat da, Les Baux-de-Provence herrian, Proventzako Bouches-du-Rhone departamenduan dagoena. Egun, hondakinetan dago.

Historia 
Gaztelua, X. mendean eraikia eta Bauxtarren jaunek hartua izan zen.

XII. eta XIII. mendeetan. Baux, trobadore kulturak eta Erdi Aroko Provenza frantziarreko politikak bat egiten zuten kokapen garrantzitsu bat izan zen, nagusiki, Bauxtarren jaunen familia gobernariaren ondorioz, sarri, tokiko gerrak jasan zituen arren, eta, bereziki, gerra baussenque direlakoak, 1145 eta 1162 bitartean Proventzako oinordekotzagatik.

1372tik 1399 arte, Raimond de Turenne, Turenneko bizkondea, gazteluaren eta ondasunen jaun izatera pasa zen. 1426an, Bauxtarrak, Proventzako konderriari lotuak dira, behin betirako, Frantziako monarkiara erantsia izan aurretik, 1486an.

1528an, gazteluaren administrazioa, Anne Montmorencykoa kondestableagana pasatzen da, eta 1562tik 1598 arte, berriz, gerren eraginak jasan zituen, kasu honetan, Frantziako erlijio gerrena. Azkenik, 1632an, desegina eta ahaztua izan zen.

Grimaldi familia, gaur egun Monakon errege dena, gaztelu honetan bizi izan zen azken familia izan zen, eta oraindik mantentzen dute Bauxtarren Markes titulua.

Arkitektura 

Gaztelua, hirian nagusi den tontor harritsu batetako amildegi batean eraikia dago. Gotorlekuak, XIII. mendeko laukiluze formako omenaldiaren dorre baten hondarrak mantentzen ditu, hoberen kontserbatua dagoen zatia dena, "Sarrazine", "Paravelle" eta "tour des Bannes" (adarrak, proventzalez) dorreek inguratua.

Kapera baten hondarrak ere mantentzen dira, baita kanpo barruti batenak eta harkaitzean zulatutako etxebizitzenak ere.

Beste monumentu batzuk 
Barrutian, katapulten zenbait berreraikitze daude, gazteluan bertan aurkitutako mapen arabera eginak.

Charloun Rieu idazlearen omenezko monumentu bat ere badago.

Kanpo estekak 
 Gazteluaren webgune ofiziala

Frantziako gazteluak
Frantziako monumentu historikoak
Frantziako arkitektura erromanikoa