Etilen glikol

Etilenglikola bi hidroxilo talde dituen alkohola da eta etano-1,2-diola, etanodiol eta glikol izenez ere ezagutzen da. Bi zereginetan usatzen da batez ere. Lehengai moduan poli(etilen tereftalato)aren moduko poliesterren sintesian (% 50) eta izotz-kontrako bezala (% 40).

Ezaugarriak 
Likido kolorge, likatsu eta gozoa da, pozoitsua, 1,125 gr/cm3-ko dentsitatekoa. 197,5 °C-an irakiten du, eta -11,5° C-tan solidotzen da. Urarekin eta alkoholarekin nahas daiteke, baina ez eterrarekin.

Izarrarteko espazioan etilen glikola detektatua izan da.

Sintesi industriala 
Etilen glikolaren sintesia etilenotik (etenotik) abiatzen da. Lehenik, tarteko produktu moduan, etilen oxidoa sintetizatzen da. Etilen oxidoak urarekin erreakzionatzen du etilen glikola sortzeko, ekuazio kimiko honen arabera:

C2H4O + H2O → HO−CH2CH2−OH

Erreakzio hori azidoen edo baseen bidez kataliza daiteke, edo pH neutroan gerta daiteke tenperatura altuetan. Etilen glikolaren errendimendurik handiena pH azidoan edo neutroan gertatzen da, ur soberakinezko inguruetan. Baldintza horietan, % 90eko errendimendua lor daiteke. Azpiproduktu nagusiak di(etilen glikol), tri(etilen glikol) eta tetra(etilen glikol) oligomeroak dira. Oligomero horiek eta ura bereizteko energia asko behar da. Urtean 6,7 milioi tona etilen glikol inguru ekoizten dira munduan.

Toxikotasuna 
Etilen glikola toxikoa da eta bere LDLo = 786 mg/kg da gizakiengan. Arriskurik handiena zapore gozoari zor zaio, haurrak eta animaliak erakar baititzake. Irentsi ondoren, etilen glikola azido glikolikora oxidatzen da eta segidan azido oxalikora oxidatzen da zeina toxikoa den. Honek eta bere azpiproduktu toxikoek nerbio-sistema zentralari eragiten diote lehenik, gero bihotzari eta, azkenik, giltzurrunei. Ez bada garaiz tratatzen hilgarria izan daiteke.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Diolak
Airearen kutsadura
Alkohol disolbatzaileak
Etxeko kimika
Auzo-diolak
Azukre alkoholak