Zidakos

Zidakos Euskal Herriko ibai bat da, Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta. 51,6 kilometro luzerarekin, Orbaibarreko Bariainen jaiotzen da, 945 metroko altueran, eta Aragoi ibaian isurtzatzen da, Kaparrotsu herriko inguruan, 299 metroko altueran.

Ibilbidean zehar, 456 kilometro koadroko arroko urak jasotzen ditu, eta Garinoaindik igarotzean 0,370 metro kubiko segundoko batez besteko emaria hartzen du segundoko, eta 0,816 metroraino igotzen dira Erriberri parean. Garinoaingo minimoa 0,074 da irailean eta 0,722ko maximoa otsailean; Erriberriko zifrak 0,094koak dira abuztuan eta 2,100koak martxoan.

Bere ibilbidean, Orbaibar ibarrak, Tafallaldea eskualde geografikoak eta Aragoiko Erriberak zeharkatzen ditu.

Izena 
Ibaiaren izen ofiziala Zidacos da, ibilbidearen zatirik handienean jasotzen duen izenarekin bat datorrena. Hala ere, ibilbidearen punturik altuenean beste izen batzuk ditu. Karbatoki mendiaren magalean jaio zenetik Mairagako urtegiraino, Mairagako erreka izena hartzen du. Hortik aurrera, Zidacos (ofiziala), Zidakos (euskarazko bertsioa) eta Cidacos (forma gaztelaniatua, Espainiako Cidacos ibaiarekin nahasteko eragozpena du) formek hartzen dute lekukoa, sinonimoak denak.

Ibilbidea

Ibaiadarrak 
Mairiagako erreka bezala:

 Bariaingo erreka (ezkerraldea)
 Entzinarreko erreka (ezkerraldea)
 Etxanoko erreka (ezkerraldea)
 Sorginarango erreka (eskuinaldea)
 San Romango erreka (eskuinaldea)

Zidakos ibaia bezala:

 Artusiko erreka (eskuinaldea)
 Arizpeletako erreka (eskuinaldea)
 Leotz ibaia (ezkerraldea)
 Aranberoko erreka (eskuinaldea)
 Santsoaingo erreka (ezkerraldea)
 Balgorrako erreka (ezkerraldea)
 Abakoko erreka (eskuinaldea)
 Donamartiriko erreka (ezkerraldea)
 Artzainaren Putzuko erreka (ezkerraldea)
 Sasoko erreka (eskuinaldea)

Zehartatutako herriak 

 Bariain
 Soltxaga
 Mendibil
 Barasoain
 Garinoain
 Puiu
 Tafalla
 Erriberri
 Beire
 Pitillas
 Murelu Konde
 Traibuenas

Nabarmendutako zubiak 

 Puiuko zubia

Oharrak

Erreferentziak

Ikus, gainera 

 Aragoi
 Nafarroa Garaiko ibaiak
 Euskal Herriko ibaiak

Kanpo estekak 

Zidakos