Zeanuri

Zeanuri (bertakoen hizkeran Zeani) Bizkaiko hego-ekialdean dagoen udalerria da, Arratia eskualdekoa, Arabako mugan dagoena. Gorbeialdean kokatuta dago, natura inguruneari dagokionez.

. urtean  biztanle zituen, eta eskualdeko laugarren herririk populatuena da. Azalerari dagokionez, herrialdeko hirugarren udalerririk zabalena da, Karrantza eta Orozko ostean.

Geografia

Inguru naturala 
Udalerri honetan dago Gorbeia mendia (1.481m) eta haren izeneko parke naturalaren zati handi bat hartzen du. Bizkaiko tontor nagusira igotzeko abiapuntuak hauek ditugu:

 Saldropo (mendia) (625 m): 850 metroko desnibela, 11.8 kilometroko ibilbidea eta 4 ordu eta 10 minutuko iraupena batez beste. Barazareko mendatetik abiatuta, badago hezegune honetara iristen den pista bat ibilgailuetarako. Hortik gora Atxuriko atakara heltzen da, igarobide ikusgarritik. Aldamiñostetik igotzen da azkenik Atxuri bidezidor hau.
 Lanpreabe auzoa (323 m): 1.150 metroko desnibela, 24.4 km eta 3 ordu eta 15 minutu. Iondiagortako urtegia, Arimegortako zelaiak eta eta Aldamiñapeko saroia zeharkatu ostean, igoera Aldamiñosteko mendilepotik egiten da. 
 San Justo baseliza (375 m): 1.110 metroko desnibela, 21.4 km eta 5 ordu eta 30 minutu. Atxebagiko pasabidea, Arrabakoate, Arrabako landak eta Egiriñaoko aterpetxea zeharkatzen ditu San Justo ibilbide honek.

Mugakideak 
Iparraldean eta ekialdean Dimarekin du muga; ipar-mendebaldean Areatzarekin; mendebaldean Orozkorekin; eta hegoaldean Ubide eta Zigoitiarekin (Araba). Barazar mendateak lotzen du Arabarekin.

Auzoak 
 Plaza
 Eleizondo
 Orue
 Asterria
 Uribe
 Ipiña
 Undurraga
 Altzusta
 Lanbreabe
 Ipiñaburu
 Zuleibar
 Otsemendi
 Zubizabal
 Altzuaga
 Ibarguen

Demografia

Politika

2011ko udal hauteskundeak 
2011ko maiatzaren 22ko hauteskundeetako emaitzen ondorioz Zeanuriko alkatea Euzko Alderdi Jeltzaleko Izaskun Sagarna izan zen. Nabarmentzekoa da Euzko Alderdi Jeltzaleak boto batengatik irabazi zituela hauteskundeak.

2015eko udal hauteskundeak 
2015eko maiatzaren 24ko hauteskundeetako emaitzen ondorioz Zeanuriko alkatea Euzko Alderdi Jeltzaleko Eugenio Larrazabal da.

Euskara 

UEMAko kidea da herria, euskal hiztunen ehuneko handia duela eta: herriko euskaldunak %82.79, euskararen erabilera %61.4. 

Mendebaleko euskararen edo bizkaieraren aldaera bat dute jatorrizko euskalkitzat, sartaldeko azpieuskalkian kokatzen den Arratiako euskara hain zuzen.

Jaiak 
 Maiatzaren 15ean Isidro Deunaren jaia.
 Abuztuaren 15ean, Andre Mariaren Zeruratzea, Zeanuriko jai nagusia.

Zerbitzuak 
 Zeanuriko Udal Liburutegia
 Zeanuriko udal pilotalekua

Zeanuriztar ospetsuak 
 Leonardo Zuloaga Olivares (1806-1865), Mexikora emigratu eta han lurjabe eta enpresari bilakatu zena. Mexikoko Torreón hiriaren fundatzailea.
 Santos López de Letona (1842-1925), enpresaria, negozio-gizona eta hainbat obra publikoren bultzatzailea, tartean Bizkaia Zubia.
 Martin Uriarte (1879-1960), idazlea. 
 Bedita Larrakoetxea (1894-1990), euskal idazlea eta itzultzailea.
 Basilio Pujana (1913-2005), bertsolaria eta euskal idazlea.
 Ander Manterola Aldekoa (1934-), etnografoa, antropologoa, ikertzailea eta ohorezko euskaltzaina.
 Jazinto Sagarna, Gorbeiako artzaina (1935-2018), artzaina eta eguraldi iragarlea.
 Sabin Intxaurraga (1949-2010), Eusko Jaurlaritzako sailburu ohia.
 Gontzal Mendibil (1956), kantautorea.

Erreferentziak

Ikus, gainera 
 Bizkaiko udalerrien zerrenda

Kanpo estekak 

 http://www.euskomedia.org/aunamendi/152765
 Zeanuriko udal webgunea