Jose Bizente Etxagarai

Jose Bizente Etxagarai (Donostia, Gipuzkoa, 1773ko uztailaren 1a - ib., 1855eko apirilaren 15a) euskal idazlea eta olerkaria. Ofizioz Donostiako Alhondegiko administrari izan zena, 1813 eta 1853 bitartean Donostiako ospakizun gehienetarako bertsoak eta letrak egin zituelako da ezaguna.

1813. urtea baino lehenago ere idatzi zituen bertsoak baina abuztuaren 31ko sutean, ingelesek Donostiari su eman ziotenean, erre ziren aurretik jarritako guztiak. Geroztik, ehun bertso sorta inguru idatzi zituen, euskaraz zein gazteleraz nahiz bi hizkuntzak nahastuz. Jose Manterolaren hitzetan euskaraz sortutako bertsoak balio handiagokoak dira gazteleraz idatzitakoak baino.

Umore oneko gizona omen zen, inauterietako konpartsetan, ikuskizunerako bertsoak osatzeaz gain, aktore bezala ere parte hartzen zuena.

Jasotako lehen bertsoak, "Año de 1813 : sitio, asalto, saqueo e incendio de la plaza de San Sebastián por las tropas aliadas angloportuguesas" izenekoak, 1813ko abuztuaren 31ko sutea deskribatzen duten 24 kopla dira. Beste danak, berriz, bat edo beste izan ezik, eguberri, errege-egun, iñauteri ta gainerako festeetan kantatzeko antolatuak. Euskal-Erria aldizkarian argitaratu zen haren lan asko, eta Auspoa bildumako 35-36. zenbakietan hainbat lantxo jaso ziren, Festara izenburuarekin.

Antonio Zavalak 1964garren urtean, Jose Bizente Etxagarayren bertso bilduma argitaratu zuen Auspoa sailean, Festara izenburupean. Bertan daude jasota haren 60 bertso sorta.

Donostiako Plaza Berriko bertsoak (1817) 
Donostiako Plaza Berria berreraiki behar zela-eta, 1817ko irailaren 16an eta 17an jaiak edo ospakizunak antolatu ziren plazan bertan. Hauexek dira Donostiako plaza berriko metarrien hasiera bertsoak Bizente Etxagaraik kantatuz plazaratu zituen bertsoak:

DONOSTIAKO PLAZA BERRIKO METARRIYEN ASIERARI

Lanak

Bilduma 
 Festara. Bere bertso guzien bilduma (1964, Auspoa)

Zenbait bertso 
Wikitekan irakur daitezke bertso hauek:
 Jardinzayen zortzicoa (1818)
 Donostiyan zapatari festa 1827garren urteco astelen iñauteri egüerdiyan (1827)
 Donostiyac Erregue eta Erreguiñaren zorioneco etorrerari (1828)
 Donostiyan irugarren arzaigoquia urte 1828 garreneco igande iñauteri goizean (1828)
 Donostiaco gazteac langille maisuben festa igande iñauterian 1830garren urtean (1830)
 Zortzicoa (1845)
 Zortzicoa agorrillaren amarreco gabotsandean Erreguiñari bere ama andre eta aizpachoari cantatua (1845)

Erreferentziak

Ikus, gainera 

 Donostiako plaza berriko metarrien hasiera

Kanpo estekak 

 «Jose Bizente Etxagarai», Literaturaren Zubitegia
 Año de 1813 : sitio, asalto, saqueo e incendio de la plaza de San Sebastián por las tropas aliadas angloportuguesas, Euskal Erria aldizkaria, 1913
 "Bizente Etxegarai", Bertso eta olerkien hemeroteka

Jose Bizente Etxagarai
Donostiapedia
Donostian hildakoak