Jakutia

Sakhako Errepublika (,  ahoskatua; ) edo Jakutia () Errusiako subjektu federal bat da, errepublika bat zehazki, Ekialde Urruneko Barruti Federalean. Errusiar federazioko errepublika autonomo zabalena da, 3.083.523 km²ko eremuarekin, eta 2010ean 958.528 biztanle zituen. Hiriburua Jakutsk da.

Geografia 

Sakhako Errepublika Siberiako ipar-ekialdean dago. Ozeano Artikora doazen Lena, Jana, Indigirka eta Kolyma ibai-arroak hartzen ditu, eta baita Siberia Berriko uharteak ere. Iparraldean Ozeano Artikoa du, ekialdean Txukotka, Magadan oblasta, Khabarovsk kraia, hegoaldean Amur oblasta, Zabaikalski kraia eta Irkutsk oblasta, eta mendebaldean Krasnoiarsk kraia.

Mendiek hartzen dituzte Sakhako ekialdea (Verkhoiansk eta Txerski mendikateak) eta hegoaldea (Stanovoi). Lautadak hedatzen dira erdialdean, eta ibaiek (Lena, Indigirka, Kolyma) sakonune luzeak eratzen dituzte. Jakutsk, hiriburua, Mirny, Neriungri, Niurba eta Pokrovsk dira hiri nagusiak.

Sakhako klima kontinentala oso gogorra da, eta urtaroen arteko aldeak erabatekoak (muturreko balioak: -43,5 °C urtarrilean eta 50 °C uztailean).

Historia 
XVII. mendera arte, abeltzain, ehiztari eta arrantzaleak ziren sakhak. Hara jo zuten errusiar nekazariek hasi zituzten laborantza-lanak. XIX. mendearen bukaeran, Siberian zeharreko burdinbidearekin eta Lena ibaiko merkataritzarekin iritsi ziren Sakhara lehen industria-moldeak. Sakhan Iraultza sobietarra 1918an nagusitu zen eta Jakutiako Errepublika Autonomoa 1922an sortu zen.

Ekonomia 
Sakhako basoak aberatsak dira (lurraldearen % 70). Meatzeetan, harrikatza, eztainua, wolframa, urrea eta diamanteak erauzten dira. Arrantza, abere-hazkuntza (behi-azienda eta elur-oreinak) eta, hegoaldean, laborantza (garia, garagarra eta lekadunak) ere aipagarriak dira.

Demografia 
2010ean Sakhako Errepublikak 958.528 biztanle zituen. % 49,9 sakha etniakoak ziren eta % 37,8 errusiarrak.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

 
Errusiako Ekialde Urruna