Calcutta Cup

Calcutta Cup (euskaraz Kalkuta Kopa) urtero Sei Nazioen Txapelketan Eskozia eta Ingalaterraren arteko irabazleari ematen zaion saria da. Aurreneko ekitaldia 1879an izan zuenez txapelketa bera baino zaharragoa da.

Kopa bera Indian landutakoa da eta apainduran hiru errege-kobraren eta elefante baten irudiak ditu.

Historia

Jatorria Kalkutan 
1872ko eguberri egunean Kalkutan (India) errugbi partida bat jokatu zen. Alde batean Ingalaterrako 20 jokalari zeuden eta bestean Eskozia, Irlanda eta Galesko 20 jokalariren arteko selekzioa. Partida arrakasta handikoa izan zen eta astebete beranduago partida berria antolatu zuten.

Ekitaldi hauek animatuta hainbat gaztek Calcutta Football Club sortu zuten eta Errugbi Federazioan sartu zen 1874an. Indiako klima ordea ez zen egokia errugbian aritzeko eta beste kirol batzuek gain hartu zioten, kriketak bereziki. Honen ondorioz taldea desegin egin zen, baina aurretik taldeak banketxean zeukan dirua zilarrezko errupia txanponetan atera zuten, eta txanponak urtuz Kopa ederra egin zuten. Errugbi Federazioari eman zioten 1878an Kalkuta Kopa izena mantenduz eta urtero jokatuko zen txapelketa bat antolatzeko konpromisoaz.

Ingalaterra eta Eskoziaren arteko lehia 
1879an izan zen lehen ekitaldia Edinburgh hirian. Orduko bi talde indartsuenek jokatu zuten, Eskoziak eta Ingalaterrak, eta 1-1 berdindu zuten (garai hartan entseguen gauzatzeak kontatzen ziren soilik). Ordutik ia urtero jokatu da, Mundu Gerra garaietan izan ezik, eta 1880. hamarkadan ere hutsune batzuk izan ziren Ingalaterrak txapelketa nagusian parte hartzeko debekua izan baitzuen. 1883an Home Nations Txapelketa sortu zenetik (gaur egun Sei Nazioen Txapelketa) Eskoziak eta Ingalaterrak elkarren kontra jokatzen duten Sei Nazioetako partida baliatzen da Kalkuta Kopako palmaresa osatzeko. Irabazleak urtebetez izaten du kopa etxean eta berdinketa izaten den kasuetan aurreko urteko irabazleak mantentzen du bere etxean.

Ekitaldi gogoangarriak 

 1980an Sei Nazioen Txapelketako azken partida izatea tokatu zen Kalkuta Kopa, Edinburghen. Ingalaterrak 18-30 irabazi zuen eta horri esker 23 urte ondoren Slam Nagusia irabaztea lortu zuen. John Carletonek hat-tricka egin zuen eta Bill Beaumont kapitaina besotan atera zuten estadiotik.
 1990ean Bost Nazioetako azken partida zen eta selekzio biak ordurarteko partida guztiak irabazita zeuden, Ingalaterra zen faborito ordea. Edinburghen bildutako ikusleek debekaturik zegoen O Flower of Scotland ereserkia abestu zuten partida hasi aurretik eta Eskoziak garaipena lortu zuen, bai eta Slam Nagusia ere. Ordutik aurrera selekzioen partida guztietan kantatzen da.
 2007an Jonny Wilkinsonen partida izan zen. Lesio larriak zirela eta hiru urte zeramatzan selekzioarekin jokatu gabe eta itzulerako partida zuen. Ingalaterrak 42-20 irabazi zuen eta Wilkinsonek 27 puntu egin zituen.
 2019an inoizko partida zoroena jokatu zen. Ingalaterra 31-0 aurreratu zen, ondoren Eskozia 31-38 jarri zen eta azken minutuan partida berdindu zuten ingelesek 38-38 emaitza lortuz.
 2021ean selekzio bien arteko lehenengo partidaren 150. urteurrena ospatu zen. Eskoziak Twickenhamen garaipena lortu zuen 38 urte beranduago. COVID-19 pandemiaren ondorioz ikuslerik gabe jokatu zen.

Garaikurra 

Indiako artisau batek egin zuen garaikurra. 45 cm-ko altuera dauka eta hiru heldulekuek kobraren itxura daukate. Koparen gainaldean elefante txiki bat ageri da. Garaikurraren oinarrian THE CALCUTTA CUP idatzita dago letra larriz.

Oinarriari plaka berriak gehitu zitzaizkion eta bertan partida bakoitzaren irabazlea eta kapitain biak agertzen dira. Aurreneko ekitaldia 1879an izan bazen ere 1871ean jokatu zuten Ingalaterrak eta Eskoziak aurreneko aldiz eta ordutik 1879 arteko partidak ere idatzita daude plaka horietan.

Jatorrizko garaikurra egoera hauskorrean aurkitzen da eta Londresen dago, Errugbiaren Museoan (World Rugby Museum). Selekzio biek badituzte garaikurraren erreplikak, teknologia berriez egindakoak.

1988an Dean Richards ingeles jokalariak eta John Jeffery eskoziarrak mozkorraldiaren eraginez kaltetu egin zuten garaikurra eta zigortuak izan ziren. Richardsek partida bateko zigorra izan zuen eta Jeffreyk bost hiletakoa.

Palmaresa

Garaipenak

Jokalarien errekorrak 
Jokalari aipagarrienen errekorrak Kalkuta Kopako partidatan:
 Puntu gehien guztira:  Owen Farrellek 102 puntu (2012-2021)
 Puntu gehien partida bakarrean:  Jonny Wilkinsonek 27 puntu (2007)
 Entsegu gehien guztira:  Ian Smithek 9 entsegu egin zituen zortzi partidatan (1924-1933).
 Calcutta Cup gehien jokatu:
  Jason Leonardek 13 ekitaldi jokatu zituen (1991-2003)
  Ross Fordek 12 ekitaldi jokatu zituen (2006-2017)
 Calcutta Cup gehien irabazi:  Jason Leonardek 12 Kopa eskuratu zituen
 Partidarik galdu ez:  Martin Johnsonek 9 partida jokatu zituen eta ez zuen bakar bat galdu

Ikus, gainera 
 Millennium Trophy
 Centenary Quaich
 Doddie Weir Cup
 Giuseppe Garibaldi Trophy
 Auld Alliance Trophy
 Cuttitta Cup

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Sei Nazioen Txapelketa