Leptospirosi

Leptospirosia Leptospira interrogans bakterioak eragindako patologia da, zoonosi dena. Bakterio patogenoaren gordailuak animalia ugaztunak dira (txakurrak, katuak, arratoiak, zaldiak, bobidoak...), gizakia infektatzen dutenak. Europan arraroa bada ere, lurralde tropikaletan oso hedatua da leptospirosia (Thailandian, esate baterako, biztanleriaren laurdenak Leptospiraren aurkako antigorputzak ditu odolean).

Etiologia eta infekzioa 

Leptospira interrogans-ek serotipo asko ditu, patogenizitate ahalmen desberdinak dituztenak. Patogeno direnek leptospirosia eragiten dute.

Bakterioak 100 animalia baino gehiago infektatu dezake, abereak zein basatiak. Giltzurrunetan ugaltzen da Leptospira, eta hortik animaliek gernuaren bitartez kanporatzen dute.

Gizakia animalia infektatuen gernuarekin kutsatzen da, animaliekin harreman zuzena izanik (abeltzainak, albaitariak, baserritarrak...) ala animalien gernua duten uretan sartuz (ibaietan, lakuetan...). Hortaz, animaliak ez ezik, hauen gernua duten urek eta lurzoruek ere bakterioaren gordelekua izan daitezke.

Mikrobioa azalean dauden zauri edo pitzadura txikietatik sartzen da gorputzean, eta baita mukosetatik ere. Bakterioa mugikorra denez, odolera iristen da.

Leptospirosia lan-gaitza izan zen garai batean, ogibide batzuekin lotura handia zuena (albaitariekin, baserritarrekin, estolderietako langileekin...), baina gero eta gehiago ikusten dira aisialdiarekin lotuta dauden kasuak, ibaietan edo lakuetan ibili direnen artean.

Erasobidea 

Odolera iristerakoan bakterio patogenoek septizemia eragiten dute, eta gorputz osora zabaltzen dira. Giltzurrunetan pilatzen dira bereziki, gernuaren bitartez kanporatuak izanik.

Ez da ezagutzen bakterioaren mekanismo patogeno zehatza, baina bere birulentzia toxina batzuekin lotuta dagoela ematen du.

Sintoma klinikoak 

Leptospirosiaren sintomak oso aldakorrak dira: sarritan sintomarik gabeko infekzioa da, gaixotasuna garatzen ez duena, baina pertsona batzuengan hilkorra izan daiteke. Norberaren egoera immunologikoa eta bakterioaren serotipoaren ezaugarriek baldintzatuko dute gaitzaren eboluzioa.

Sintomak daudenean gripearen antzekoak dira: buruko mina, sukarra, mialgiak eta hotzikarak agertzen dira. Inkubazio epea 7-10 egun artekoa da. Kasu gehienetan sintomek astebete inguru irauten dute; gero, gaixoaren immunitate-sistemak bakterio patogenoak akabatzen ditu.

Zenbait gaixok, baina, ez dute lortzen gaitza gainditzen, eta leptospirosiak okerrera jotzen du. Bakterioak gibela, nerbio-sistema, giltzurrunak eta beste organo batzuk kaltetzen ditu, eta -tratamendurik ezean- heriotza eragin dezake.

Diagnostikoa 

Sintoma klinikoak oso espezifikoak ez direnez, Leptospiraren kultiboa da metodorik ziurrena diagnostikoa egiaztatzeko. Odola eta gernua dira kultiboa burutzeko laginak.

Diagnostiko azkarragoa lor daiteke froga serologikoen bitartez.

Tratamendua 

Penizilina eta tetraziklinak dira antibiotiko eraginkorrenak leptospirosi kasuetan, baldin eta gaixotasunaren lehenengo egunetan hartzen badira.

Kanpo estekak 

Bakteriar gaixotasunak
Animalien gaixotasunak
Zoonosiak
Bakteria-zoonosiak
Bakterioei lotutako azaleko gaixotasunak
Karraskariek garraiatutako gaixotasunak