Irkus Robles-Arangiz

Irkus Robles-Arangiz Bernaola, batzuetan Irkus Robles izenaz ere ezaguna (Bilbo, Bizkaia, 1937) euskal artista da. Manu Robles-Arangiz eta Luisa Bernaolaren seme-alabetakoa, bere bizitza Bizkaiko hiriburuan eta Beskoitzen (Lapurdi) garatu da batez ere.

Biografia 
Bere familiaren gorabehera ugariren artean Irkusi Bilbon jaiotzea egokitu zitzaion; hamaika neba-arrebaren artean zortzigarrena da. Jaio eta hilabetera Bizkaiko hiriburutik alde egin behar izan zuten eta Beskoitzera joan; han eman zuen haurtzaroa.

Neba-arrebekin batera nekazaritza lanak eskolarekin batera egin zituen. Bigarren Mundu Gerran alemaniarrek herria okupatzea zuzenean bizi izan zuen. Oso gaztetxoak izanik ere Manu eta Luisa gurasoek erresistentziaren alde egiten zuten lanaren jakitun ziren; beren etxean iheslariak ezkutatzen zirela ere bazekiten.

Okupazioa izan zen bere lehen marrazkietarako inspirazio iturria eta zazpi urterekin eskolako lehen saria irabazi zuen. Bestalde, familian artezaletasun handia zegoen. Bilbora itzulita Artes y Oficios izeneko eskolan marrazketa landu zuen José San Sebastián eta Jesús Larrea irakasleekin. Horrez gain antzerkian, dantzan (Olaetarekin) eta kantuan (Soroak laukoarekin) ere aritu zen. 1956an Bilboko enpresa handi batean kartografo lanean hasi zen.

Margolaritzan batez ere 1970eko hamarkadan hasi zen eta hauxe da gehien garatu duen arte esparrua. Beskoitzera 1993an itzulita, bertan du bere estudioa.

Kulturaren munduan Irkus Robles partaide izan den ekimen ugariren artean euskararen irakaskuntza (AEKn irakasle) edo Xiberoko Botza eta Irulegiko irratia euskarazko kateetan egiten dituen kolaborazioak daude.

Margolari 
Lehen erakusketa 1973an aurkeztu zuen Bilbon bertan. Hortik aurrera izen handiko arte galeria askotako hainbat erakusketatan esku hartu du, Euskal Herri osoan (Iruñea, Donostia, Gasteiz, Baiona...) eta kanpoan ere bai: Madrilgo Sokoa eta Cano, Mexikoko Museo nazionala, Caracas...

Estiloa 
Margolari postinpresionista dela eta haurtzaroaren oroimenek eragin handia dutela esan daiteke.

Edorta Kortadi kritikariaren arabera Arrue, Flores Kaperotxipi, Martiarena eta Sarriegiren bidea segitzen du, haiek baino hiperrealistagoa delarik. Etxahun-Iruri, Xalbador eta arrantzaleen erretratuak nabarmentzen dira. Tratantes eta Leñador de Irurita ere aipagarriak dira.

Hala ere paisaia da Irkus Robles-Arangiz hoberen mugitzen den esparrua; nekazaritza-eremuetako paisaia sinple eta zuzenak margotu ditu; lan aipagarri batzuk: Altzai, Hondarribia, Camino de Perurena. Arrue anaiak, Valverde eta Montes Iturriotzen estiloetatik hurbil koka daiteke hauetan.

Erreferentziak

Ikus, gainera 
 Manu Robles-Arangiz
 Soroak laukoa
 Ugutz Robles-Arangiz

Kanpo estekak 
  Irkus eta Ugutz Robles-Arangiz anaiei egindako elkarrizketa, Berria egunkarian (2016ko abuztua)
 Irkus Roblesen lan batzuk, Urdazubiko kalostran.
  «Irkus Robles-aranguiz Bernaola», Auñamendi Eusko Entziklopedia.

Bizkaiko margolariak
Lapurdiko margolariak
Bilbotarrak
Beskoiztarrak