Solferinoko gudua

Solferinoko gudua 1859ko ekainaren 24an, Italiaren bateratze prozesuaren barnean, Solferino herrian gertatutako bataila izan zen. Frantziar eta sardiniar armadak austriar armadaren aurka borrokatu ziren eta lehenengoak -frantsesak eta sardiniarrak- nagusitu ziren.
 Armada frantsesa Napoleon III.ak gidatu zuen eta sardiniarra Viktor Emanuel II.ak. 118.600 gizonek osatutako armada zen.
 Austriako buruzagia, berriz, Frantzisko Josef enperadorea izan zen eta 100.000 gizon bazituen berekin.

Bederatzi orduko borrokaren ondoren, austriarrak amore eman beharrean izan ziren, galera izugarriak jasan baitzituzten: 3.000 soldadu austriar baino gehiago hil ziren, 10.807 zauritu, eta beste 8.638 desagertu.

Bando garailean ere emaitza larria izan zen: 2.492 hildako egon ziren, 12.512 zauritu eta 2.922 desagertu.

Gudu hartan Jean Baptiste Elizanburu olerkari eta eleberrigile euskaldunak hartu zuen parte. Frantziar armadako kapitain izan zen eta batailako zenbait pasadizo bere olerkietan islatu zituen, hala nola leherketa batean zaurituta itsuturik itzuli zen euskaldunaren kasua (Solferinoko itsua).

Gudu hartako sarraskia eta eragindako oinazeak ikusi eta gero, Henri Dunantek Gurutze Gorria sortzea erabaki zuen.

Aurrekariak 
Turingo isileko itunaren ondorioz, Napoleon III.aren armada austriarrek inbaditutako Piamonteri laguntzera joan zen. Irabazle garbirik gabeko gudu batzuen ondoren, austriarrei atzera eginaraztea lortu zuten, baina berriro bildu ziren hauek eta frantsesei erasotzen saiatu.

Gudua 
Austriako armada, enperadorearen agintepean, Mincio erreka ibaitik igaro zen eta Solferinoko hiritik gertu zeuden gain batzuk hartu zituen.

Frantsesen erasoa etsaien ezkerreko ertzean hasi zen, Medole okupatuz. Erdian austriarrek gogor eutsi zioten posizioari, eta ezkerraldean ere Benedek jenerala indartsu mantendu zen Piamonteko armadaren erasoen aurrean.

Frantsesak beldur ziren austriarren errefortzuak hegoaldetik euren ezkerreko hegal ahula inguratu eta erasoko ote zieten, eta erdigunea erasotzea erabaki zuten, Solferino, alegia. Artilleriak herria bonbardatu zuen eta, ondoren, infanteriak eraso egin zion. Borroka gogorraren ostean, Solferino hartu eta Austriako lerroetan sartu ziren.

Benedekek austriarren eskuineko hegalari eutsi zion, baina ezkerrekoan lanak izan zituen. Egoera nahastu zen, eta frantsesek atzerantz bultzatu zituzten austriarrak.

Erdigunean, berriz, Solferinoren kontrola galduta, austriarrek Cavriana ebakuatzea lortu zuten ekaitz gogor batek jo baino lehen.

Erreferentziak

Ikus, gainera 
 Solférino (Parisko metroa)
 Solferinoko itsua (Elizanbururen olerki eta abestia)

Kanpo estekak 

Frantziak parte hartutako guduak
Italiako historia
1859