Carlos Saura

Carlos Saura (Huesca, 1932ko urtarrilaren 4a - Madril, 2023ko otsailaren 10a) espainiar zinemagilea izan zen.

Bizitza 
Zinema-ikasketak Madrilen egin zituen. Film laburrak egin zituen, eta argazkilaria izan zen. Los golfos (1959) du lehen film luzea, neorrealismoaren eragina duen lan bikaina. Zentsurak moztu eta itxuragabetu zion hurrengo filma, Llanto por un bandido (1963, Bidelapur batengatik deitorez). 1964an Elías Querejeta ekoizlea ezagutu zuen, eta hamahiru film egin zituzten elkarrekin, zentsurari erronka eginez garai hartako Espainiako giroa parabolen bidez adierazten zutenak: La caza (1965, Ehiza), Espainiako Gerra Zibilari buruzko parabola zorrotza; Peppermint frappé (1967), Stress es tres, tres (1968), La madriguera (1969) gizonen eta emakumeen arteko harremana aztertzen duten filmak; El jardín de las delicias (1970), Ana y los lobos (1972) eta La prima Angélica (1973) frankismoaz eta oroimenaz mintzo direnak; Cría cuervos (1975) eta Elisa vida mía (1977) haurren eta helduen arteko harremana kontatzen dutenak. Film horiekin nazioartean arrakasta handia izan zuen, eta hainbat sari jaso zituen. Franco hil ondoren, Con los ojos vendados (1978), torturari buruzko filma egin zuen. Handik aurrera, askotariko filmak egin ditu: komediak, Mamá cumple cien años (1979), film errealistak, Deprisa, deprisa (1981), abenturazkoak, El Dorado (1987), barnekoiak, La noche oscura (1988), tragikomediak, Ay, Carmela! (1990), eta flamenkoari buruzkoak, Antonio Gades dantzariarekin batera: Bodas de sangre (1981), Carmen (1983), El amor brujo (1986), Sevillanas(1992).

Filmografia

1950-1960 
 Flamenco (1955) -film laburra-
 El pequeño río Manzanares (1956) -film laburra-
 La tarde del domingo (1957) -film laburra-
 Cuenca (1958) -dokumentala-; Aipamen berezia Donostiako Zinemaldian.
 Los golfos (1959)

1961-1970 
 Llanto por un bandido (1963).
 La caza (1965); Zuzendari onenari Zilarrezko Hartza Berlingo Nazioarteko Zinemaldian.
 Peppermint frappé (1967); Zuzendari onenari Zilarrezko Hartza Berlingo Nazioarteko Zinemaldian.
 Stress es tres, tres (1968)
 La madriguera (1969)
 El jardín de las delicias (1970).

1971-1980 
 Ana y los lobos (1972).
 La prima Angélica (1973); Epaimahaiaren saria Canneseko Zinemaldian.
 Cría cuervos (1975); Epaimahaiaren saria Canneseko Zinemaldian.
 Elisa, vida mía (1977); Fernando Reyri Gizonezko interpretazio onenaren saria Canneseko Zinemaldian.
 Los ojos vendados (1978); Urrezko Palma izateko sari-proposamena Canneseko Zinemaldian.
 Mamá cumple cien años (1979); Oscar Sarietan Ingelesez besteko film onena irabazteko sari-proposamena eta Epaimahaiaren saria Donostiako Zinemaldian.

1981-1990 
 Deprisa, deprisa (1981); Urrezko Hartza Berlingo Nazioarteko Zinemaldian.
 Bodas de sangre (1981).
 Dulces horas (1982)
 Antonieta (1982)
 Carmen (1983); Oscar Sarietan Ingelesez besteko film onena irabazteko sari-proposamena eta Epaimahaiaren saria Canneseko Zinemaldian.
 Los zancos (1984)
 El amor brujo (1986).
 El Dorado (1988).
 La noche oscura (1988).

1991-2000 
 ¡Ay, Carmela! (1990); 13 Goya Sariren irabazlea.
 Sevillanas (1991).
 El sur (1991)
 Maratón (1992)
 ¡Dispara! (1993).
 Flamenco (1995).
 Taxi (1996)
 Pajarico (1998).
 Tango (1998); Oscar Sarietan Ingelesez besteko film onena irabazteko sari-proposamena eta Argazkilari onenaren saria Canneseko Zinemaldian.
 Goya en Burdeos (1999); 5 Goya Sariren irabazlea.

2001-2010 
 Buñuel y la mesa del rey Salomón (2001); Goya Sari baten irabazlea.
 Salomé (2002); Goya Sari baten irabazlea.
 El séptimo día (2004).
 Iberia (2005); Goya Sari baten irabazlea.
 Fados (2007); Goya Sari baten irabazlea.
 Sinfonía de Aragón (2008)
 Io, Don Giovanni (2009)
 Flamenco, Flamenco (2010)

2011- 2022
 2015 : Zonda, folclore argentino
 2016 : Jota de Saura
 2018 : Renzo Piano, an Architect for Santander
 2021 : El rey de todo el mundo
 2021 : Rosa Rosae (film laburra)
 2021 : Goya 3D (film laburra)
 2022 : 33 días
 2022 : Las paredes hablan

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Carlos Saura