Aurizko zaldi

Aurizko zaldia izen bereko herrian, Auritzen, jatorri daukan Euskal Herriko bertako zaldi arraza baten izena da. Mendiko zaldiak dira, eta azken hamarkadetan beraien erabilera bereziki haragitarako izan da, nahiz eta garai batean baserri lanerako oso estimatuak izan diren ere. Oro har Auritzeko zaldia ospe handikoa da bertako baserritarren artean. Hala ere, azken urtetan arrazaren haragitarako ezaugarriak hobetzuz joan dira lanerako egokieraren kaltetan.

Zaldi hauek bereziki Nafarroa Garaiako Erronkari, Aezkoa eta Artzibarren aurkitu daitezke, nahiz eta Euskal Herriko beste zenbait eskualdetara zabaldu diren ere lehen aipatutako ospea dela medio.

Arrazaren jatorria 
Auritzeko zaldiaren jatorria ez dago oso urruna denboran. Nafar behoka izeneko arraza tamainaz handitzeko kanpoko zaldiekin nahastean dauka jatorri. Nahasketa hau lortzeko tamaina handiko arrazak erabili ziren hala nola; Trait, Bretainako postier, Pertxeroia, Cherona, Ardenetako zaldia eta Contois.

Banaketa 
Esan bezala, arraza Auritz inguruetan dauka jatorria eta bereziki Erronkari, Aezkoa eta Artzibar ibarretan zabaltzen da. Baina baita ugaria da mendebalerago, Urbasa eta Andimendi mendilerroetan. Auritzeko zaldia azken hamarkadetan Euskal Herriko beste herrialdetara zabaldu da baita ere.

Ezaugarriak

Zaldia Euskal kulturan 
Bertako zaldiek eragin handia izan dute Euskal Herriko kulturan. Labar artetik hasita, irudigintzan edo mitologian.

 Zaldia euskal mitologian
 Zaldiko
 Zamalzain
 Zaldi proba
 Zaldiko (Lantzeko inauteria)
 Zaldiko-maldiko
 Ekain (leizea)

Erreferentziak

Ikus, gainera 
 Euskal Herriko bertako zaldi eta asto arrazak

Kanpo estekak 
 ITG-Ganaderoaren artikuloa arrazari buruz
  Espainar Estatuaren bertako etxabereen gida

Aurizko kultura
Zaldi tamainako arrazak
Euskal Herriko bertako zaldi arrazak
Auritz