Sorne Unzueta

Sorne Unzueta Landeta (Bilbo, Bizkaia, 1900eko azaroaren 27a - Urduliz, Bizkaia, 2005eko urtarrilaren 13a), Utarsus ezizenez ezaguna, irakaslea eta euskal idazlea izan zen. Poesia idatzi zuen batik bat.

Bizitza 

Abando auzoan jaio zen. Primitiva Sabina Concepción izena jarri zioten jaiotzez. Gurasoak, Igorre eta Gernikakoak ziren, baina gaztelania zen etxeko hizkuntza. Hamasei urterekin hasi zen euskara ikasten. Bere euskara irakaslea Ebaristo Bustintza “Kirikiño” idazlea izan zen eta haren ezaugarriak antzeman dira Utarsusen ipuin eta iritzi-artikuluetan . Bilboko Irakasleen Goi Eskola Normalean ikasi eta maistra titulua lortuta, 1920tik aurrera auzo-eskoletan aritu zen: Errigoitin, Plentzian, Lemoan, Berangon... Orduko joera orokorraren kontra eginez, ikasleei euskaraz irakasten zien. Bizkaiko Euzko Ikastola Batzako kidea zen.

Ezkondutakoan, Gregorio Erraztirekin Lemoara joan zen bizitzera eta han seme-alabak izan zituzten. Gerora, Bedia, Berango eta Algorta izan ziren familiaren bizitoki, non azken bi alaba izan zituen. 1930. urtean hasi ziren argitaratzen bere poemak aldizkarietan, garaian ohikoa zen bezala, ezizenez sinatuta. Kasu honetan, izen-abizenetik hartua zuen: U(nzueta) tar S(orne), non alfabetoko 'S' 'usus' gisa izendatzen zen (aranismoa). 1932 urtean, hizlari gisa nabarmentzen zen, emakumezkoen bozka eskubidea zela eta horren ingurura abertzaleek antolatutako mitin politikoetan. Gerra garaian eta ondoren isildu zen bere ahots literarioa.

1937 Goizeko izarra ontzian erbesteratu zen lau ume txikiekin Bordelera. Kanbon ere bizi izan zen garai horretan. Familia berriz bildu zen handik bi urtera eta Bigarren Mundu gerra garaian, Lurdan Errazti senar-emazteak erresistentzian ibili ziren, 1941-1944 urteen artean, bizimodua Frantzian aurrera atera bitartean ahal zen moduan. 1945eko urtarrilean Parisera joan, eta han Leizaolak deitu zion gizonari Euzkadiko Gobernuaren ordezkaritza horretan lan egiteko eta ordezkaritzak zeukan etxeko atezainaren esparruan bizitoki hartu zuen familia osoak.. Parisen 1951 urtera arte bizi izan zen sendia han Eusko Jaurlaritzak zeukan ordezkaritzan lanean, itxi zen arte. Senarra gaixotatutakoan, Euskal Herrira itzuli zen familia. Alargunduta, sendiaren laguntzaz, frantses irakasle gisa bizimodua atera zuen seme-alabekin. 1977 urtera arte ez zuen berriz ezer argitaratu. Ordutik aurrera, 1990era arte Zer aldizkarian hasi zen olerkiak argitaratzen berriz.

2005eko urtarrilaren 13an zendu zen, XIX. mendeko azken urtean jaiotako irakasle-idazle hau.

2018an Espainiako Liburutegi Nazionalak bere testu hautaketa bat sartu zuen "Emakume iraultzaile eta transgresoreak" izeneko ekimenean, Emakume idazleen eguna ospatzeko.

2007an Sorne Unzueta izena jarri zioten Getxoko kale bati.

Lanak 
Artikuluak, ipuinak eta batik bat poemak idatzi zituen.

Poesia 
 Idazlan guztiak (1998, Labayru)

Beste batzuk

Erreferentziak

Bibliografia 
 Begoña Bilbao, Gurutze Ezkurdia, Karmele Perez Urraza, Josu Chueca: EMAKUMEAK Hitza eta Bizitza. Euskal Herriko Unibertsitateko argitalpen zerbitzua, 2012, (266. or.).

Ikus, gainera 
 Bizkaiko idazleen zerrenda
 Euskal Pizkundea

Kanpo estekak 
  Sorne Unzueta literaturaren zubitegian
 Bidegileak bilduma: Sorne Unzueta
  Sorne Unzueta Landeta Sorne Unzueta Landeta (Utarsus) Bilbaopedian

Euskal Pizkundea
Euskarazko poetak
Bizkaiko idazleak
Bilbotarrak
Emakume Abertzale Batza
Euskal Herriko ehun urtedunak
Euskal Herriko frankismoaren erbesteratuak
Maistrak
Emakume idazleak
Emakume poetak
Euskal idazleak
Abandotarrak