Baionako elizbarrutia

Baionako elizbarrutia (latinez eta ofizialki Dioecesis Baionensis (-Lascurrensis-Oloronensis)) Eliza Katoliko Erromatarraren Euskal Herriko elizbarrutietako bat da, Ipar Euskal Herri osoa eta Pirinio Atlantikoetako gainerako lurraldea ere barne hartzen dituena. Apezpikuaren egoitza Baionan dago. 2008ko azaroaren 30etik Marc Aillet da apezpikua. Baionako elizbarrutia Bordeleko artxidiozesiko eliz probintziaren parte da.

Historia 
Kondairak lehendabiziko apezpikua San Leon martiria zela esaten badu ere, adituek uste dute VI. mendera arte Baionak ez zuen apezpikurik: 587an hiribildu bihurtu zenerako, apezpikua ere izan behar zuen eta. Besteek Akitaniako erreinua eratu zenerako uzten dute, hau da, 778an.

Antzin Baionako apezpikuak bere agindupean honako lurraldeak zituen:
 Lapurdi edo Baionako artxidiakonotza;
 Garaziko artxidiakonotza;
 Baztan,Leringo Doneztebe eta Lesakako (Bortziriak) haranak;
 Hernani, Donostia eta Luzaideko eskualdeak.

Baina, 1566ean, Pio V.a aita sainduaren erabakia lortu eta gero, Filipe II.a Espainiakoak Hegoaldeko lurraldeak Iruñeko artxidiozesiari lotu zizkion.

1802an, Baionako elizbarrutiari Akize eta Tarbesko elizbarrutia eta Oloroe-Donamaria eta Leskarreko elizbarrutia lotu zizkioten. Hala ere, 1822an Pirinio Atlantikoak baino ez zituen agindupean.

1909ko ekainaren 22tik, izen berria izan zuen: "Baiona-Leskarre-Oloroe-Donamariako elizbarrutiaren apezpikua.

Eliza nagusiak 
 Katedrala
 Baionako Santa Maria katedrala

Apezpikuen zerrenda 
 840 inguru: Sedulius
 900 inguru: San Leon I.a
 980 inguru: Arsivus Racha
 1025–1057: Raimundo I.a Zaharra (baita Oloroe-Donamaria eta Leskarreko apezpikua ere)
 1059–1063: Raimundo II.a Gaztea
 1065 inguru: Gilen I.a
 1090–1119: Astarakeko Bernard I.a
 1120 inguru: Gartzia I.a
 1122–1125: Raimundo Martreskoa
 1126–1137: Benebateko Lope Arnaldo I.a
 1137–1149: Formateleko Arnaldus II.a
 1150–1170: Forto
 1170–1178: Ezpeletako Piarres Bertrand I.a
 1179–1184: Adhemarus
 1185–1206: Lacarreko Bernard II.a
 1207 inguru: Navailleseko Arsivus
 1213–1224: Luceko Raimundo IV.a
 1225–1229: Donzaceko Gilen II.a
 1230–1233: Saulteko Piarres Bertrand II.a
 1233–1257: Donzaceko Raimundo V.a
 1259–1278: Uaïtzeko Antso
 1279–1302: Manxeko Dominique
 1303–1308: Monteko Arnaldus Raimundo III.a
 1309–1314: Marenneko Piarres III.a
 1315–1316: Brèleko Bernard III.a
 1316–1318: Maslaceko Piarres IV.a
 1318–1356: Saint-Johaneko Piarres V.a
 1356–1361: Pineko Gilen III.a
 1362–1369: Saint-Johaneko Gilen IV.a
 1371–1381: Oricheko Piarres VI.a
 1382–1392: Bartolome Arribairekoa
 1393–1405: Gartzia Eugi
 1407–1415: Berneteko Piarres VII.a
 1416–1417: Mauloceko Piarres VIII.a
 1417–1444: Labordeko Gilen Arnaldo V.a
 1444–1454: Lasegeko Gartzia Arnaldo III.a
 1454–1466: Joan I.a de Mareuil
 1466–1483: Joan II.a de Laur
 1484–1504: Joan III.a de La Barrière
 1504–1519: Bertrand I.a de Lahet
 1520–1524: Hector d'Ailly de Rochefort
 1524-1532: Jean du Bellay
 1532–1551: Étienne de Poncher
 1551–1565: Joan V.a Dufresne de Moustiers
 1566–1579: Joan VI.a Sossiondo
 1579–1593: Jacques Maury
 1598–1621: Bertrand II.a Etxautz
 1621–1629: Claude des Marets de Rueil
 1629: Henri de Béthune
 1629–1637: Raymond VI.a de Montaigne
 1637–1642: François I.a Fouquet
 1643–1681: Joan VII.a Oltze
 1681–1688: Gaspard de Priêle
 1688–1700: Léon II.a de Lalanne
 1700–1707: René-François de Beauvau du Rivau (baita Tolosako artzapezpikua ere)
 1707–1727: André Dreuillet
 1728–1734: Pierre Guillaume de La Vieuxville
 1735–1741: Jacques-Bonne Gigault de Bellefonds (baita Arlesko artzapezpikua)
 1741–1745: Christophe de Beaumont du Repaire (baita Vienneko artzapezpikua ere)
 1745–1774: Guillaume VI.a d'Arche
 1774–1783: Jules Ferron de La Ferronays
 1783–1793: Étienne-Joseph de Pavée de Villevieille
 1802–1820: Joseph-Jacques Loison
 1820–1830: Paul-Thérèse-David d'Astros (baita Tolosako artzapezpikua ere)
 1830–1837: Étienne-Bruno-Marie d'Arbou
 1837–1878: François II. Lacroix
 1878–1887: Arthur-Xavier Ducellier (baita Besançongo artzapezpikua ere)
 1887–1889: Alfred-François Fleury-Hottot
 1889–1902: François-Antoine Jauffret
 1906–1933: François-Xavier-Marie-Jules Gieure
 1934–1939: Henri-Jean Houbaut
 1939–1943: Edmund Vansteenberghe
 1944–1957: Léon-Albert Terrier
 1957–1963: Paul-Joseph-Marie Gouyon
 1963–1986: Jean-Paul-Marie Vincent
 1986–2008: Pierre Jean Marie Marcel Molères
 2008-egun: Marc Aillet

Estatistikak

Kanpo estekak 
 Elizbarrutiaren webgunea, diocese-bayonne.org
  Catholic Hierarchy

Ipar Euskal Herria
Erromatar Eliza Katolikoaren Euskal Herriko elizbarrutiak
Bordeleko artxidiozesia