Pello Salaburu

Pello Salaburu Etxeberria (Arizkun, Nafarroa Garaia, 1951 uztailaren 3a) Euskal Herriko Unibertsitateko (EHU) irakaslea, euskalaria eta idazlea da. 1996-2001. urteen artean EHUko errektorea izan zen.

Euskaltzaindiko kidea da (euskaltzain osoa), eta erakunde horren Gramatika batzordearen burua. Hiztegi Batuaren lanak berak koordinatzen ditu. Klasikoak izeneko pentsamendu unibertsalaren lan bilduma bideratzen duen elkartearen lehendakaria izan zen, Europako Zientzia eta Arteen Akademiako kidea, eta Nevadako Unibertsitatearen Renoko campuseko CBS (Center for Basque Studies) ikergunean argitaratzen den euskal klasikoen bildumaren (Classics) zuzendaria, Gregorio Monreal eta Bill Douglass irakasleekin batera. Bilboko Athletic klubeko zuzendaritza kidea izan zen (2005-2006).

Argitara eman dituen lan nagusiak euskal gramatikaren eta hizkuntzalaritzaren ingurukoak dira. Baztango euskalkia ere xeheki aztertu du bere lanetan.

Bizitza 

Soziologia ikasketak egin zituen lehenik Deustuko Unibertsitatean, eta gero Euskal Filologiakoak. Fulbright diru laguntza eskuratu ondoren, doktoregoa MIT (Massachussetts Institute of Technology) unibertsitatean prestatu zuen, eta gero EHUn aurkeztu zuen tesia. Estatu Batuetan Noam Chomsky, Ken Hale eta Morris Halle izan zituen, besteak beste, irakasle. Tesia Koldo Mitxelena irakasleak zuzendu zion.

Ipar Ameriketako zenbait unibertsitatetan ibilia da (Cornell, New Mexico, UNR, eta abar). EHUn Euskal Filologiako katedra eskuratu zuten. Geroztik, lan asko argitaratu ditu, eta hitzaldi eta ikastaro anitz emana da munduan zehar, batez ere Amerika osoan eta Europan (Ameriketako unibertsitate zaharrenak, Santo Domingokoak, ohorezko irakasle izendatu du). Euskal Herriko egunkari eta aldizkarietan idazten du maizkara.

EHUn ardura garaienak izan ditu: saileko zuzendaria, errektoreordea, eta abar. 1996-2001. urteen artean EHUko errektorea izan zen.

Lanak 

Hainbat artikuluz gainera, liburu hauek argitaratu dizkiote:

Bakarrik sinatuak 
 Writing Words: The Unique Case of Standardization in Basque, 2015, Charleston: UNR (CBS)
 Errateko nituenak: Cuzcoko kronika, 2014, Erein
 Euskararen etxea, 2002, Alberdania, 201 or. 
 La universidad en la encrucijada: Europa y EEUU (Academia Europea de Ciencias y Artes, Madril. Argitaratzeko). Laguntzaileak: Marta Moreno, Ludger Mees, Juan Ignacio Pérez)
 La Universidad en la encrucijada: Europa y EEUU (Resumen ejecutivo y conclusiones), 2006, Madril: Academia Europea de Ciencias y Artes, M-49750-2006
 Baztango mintzoa: Gramatika eta Hiztegia, 2005, Nafarroako Gobernua-Euskaltzaindia, 524 orr.  Laguntzailea: Maite Lakar
 Euskararen etxea, 2002, Alberdania, 201 or. 
 XX. Mendearen argi-itzalak, 2001, Irun : Alberdania, 2001. , 205 or.
 Hizkuntz teoria eta Baztango euskalkia : fonetika eta fonologia. Arau Fonologikoak. Leioa: EHU, 1984. , 343 or.
 Hizkuntz teoria eta Baztango euskalkia : fonetika eta fonologia. Hizkuntzaren soinu-egitura. Leioa: EHU, 1984. , 335 or
 Teoría lingüística y Euskara baztanés: Fonética y Fonología, 1983, 	61 or.
 Ikaslearen Esku-gramatika. Bilbao : Mensajero, D.L. 1981.  (1995: 6. argitalpena), 293 or.
 Baztango euskalkiaz. Bilbo: Deustuko Unibertsitatea, 1980, 202 or.

Besterekin sinatuak 
 Joan Errearen Aita deitzen zen gizona (A man called Aita)  liburuaren prestatzaile eta argitaratzaile kritikoa. 2016. Iruñea: Pamiela
 Hizkuntzen Arteko Corpusa (HAC), 2015, Egileak: Ibon Sarasola, Pello Salaburu, Josu Landa.  Bilbo: EHU, Euskara Institutua  
 Ibon Sarasola, gorazarre. Homenatge, Homenaje, 2015, Editore eta autoreak: Beatriz Fernández, Pello Salaburu, Bilbo: EHU, Euskara Institutua
 Terminologia naturala eta terminologia planifikatua euskararen normalizazioari begira (Ugarteburu Terminologia Jardunaldiak V), 2013, Xabier Alberdi, Pello Salaburu (Ed). Bilbo: EHU, Euskara Institutua   
 The Challenge of a Bilingual Society in the Basque Country, 2012, Editore eta autoreak: Pello Salaburu, Xabier Alberdi (ed), University of Nevada, Center for Basque Studies    
 Euskal Gramatika. Lehen urratsak-VII. 2011. Egileak: Euskaltzaindiko Gramatika Batzordea. Bilbo: Euskaltzaindia    
 Pentsamenduaren Klasikoak corpusa, 2011, Egileak: Ibon Sarasola, Pello Salaburu, Josu Landa    
 El día después de Bolonia. 2011, (Editoreak: Francisco Michavila, María Ripollés, Francesc Esteve), Madrid: Tecnos y Universitat jaume I
 Sareko Euskal Gramatika (SEG), 2011, Editore eta egileak: Pello Salaburu, Patxi Goenaga, Ibon Sarasola. Bilbo: EHU, Euskara Institutua   
 España y el proceso de Bolonia, un encuentro imprescindible, 2011, Pello Salaburu, Guy Haug, José Ginés Mora. Academia Europea de Ciencias y Artes, Madrid    
 Goenkale corpusa, 2011. Egileak: Ibon Sarasola, Pello Salaburu, Josu Landa. Bilbo: EHU, Euskara Institutua   
 Ereduzko Prosa Gaur (EPG), 2011. Egileak: Ibon Sarasola, Pello Salaburu, Josu Landa, Josu Zabaleta. Bilbo: EHU, Euskara Institutua  
 Euskal Hiztegiaren Maiztasun Egitura (EHME), 2011. Egileak: Josu Landa, Ibon Sarasola, Pello Salaburu. Bilbo: EHU, Euskara Institutua
 Espezialitate hizkerak eta terminologia IV: Euskararen garapena esparru akademikoetan (Editoreak: Xabier Alberdi, Pello Salaburu), 2010    
 ZIO corpusa, 2010, Egileak: Ibon Sarasola, Pello Salaburu, Josu Landa. Bilbo: EHU, Euskara Institutua 
 Ereduzko Prosa Dinamikoa (EPD), 2009. Egileak: Ibon Sarasola, Pello Salaburu, Josu Landa. Bilbo: EHU, Euskara Institutua 
 Empleo y nuevas titulaciones en Europa (Editoreak:Fr. Toledo y Fr Michavila), 2009,  Madrid: Tecnos – Universitat Jaume I    
 XXI. mende hasierako hizkuntza politikaren oinarriak (oinarrizko txostena). Bases para la política lingüística de principios del siglo XXI (ponencia base), Vitoria-Gasteiz: Eusko Jaurlaritza (2009). Autoreak (alfabeto hurrenkeran): Aurelia Arkotxa, Patxi Baztarrika, Lore Erriondo, Alberto López Basaguren, Eneko Oregi, Erramun Osa, Pello Salaburu
 Of Minds an Language. A dialog with Noam Chomsky in the Basque Country (Oxford University Press. 2009). Editores: Massimo Piattelli-Palmarini, Juan Uriagereka, Pello Salaburu) (http://www.amazon.com/Minds-Language-Massimo-Piattelli-Palmarini/dp/0199544662)
 Espezialitateko Hizkerak eta Terminologia III (2008)
 Hiztegi Batua Euskal Prosan (HBEP), 2008, Bilbo: EHU (www.ei.ehu.es) ISBN: 
 Espezialitateko Hizkerak eta Terminologia II (Euskara estandarra eta espezialitate hizkerak), 2008, Bilbo, Euskal Herriko Unibertsitatea, , 280 p. (Iñaki Ugarteburu, Pello Salaburu, eds)
 Euskal Gramatika. Lehen urratsak-VI. 2005, Bilbo: Euskaltzaindia (Gramatika batzordea): 333 or. 
 Sistemas universitarios en Europa y EEUU, 2003, Madrid: Academia Europea de Ciencias y Artes (Pello Salaburu, Ludger Mees, Juan Ignacio Pérez) 253 or. 
 Unibertsitatea eta euskal gizartea, gaur. 2003, Pamiela (Juan Ignacio Pérez-Pello Salaburu), 240 or. 
 Euskal Gramatika. Lehen Urratsak-V. 1999. Bilbo: Euskaltzaindia (Gramatika batzordea): 499 or. 
 Euskal Gramatika. Lehen Urrsatak-IV, 1994. Bilbo: Euskaltzaindia (Gramatika batzordea): 250 or. 
 Euskal Gramatika Laburra: Perpaus Bakuna, 1993. Bilbo. Euskaltzaindia (Gramatika batzordea), 553 or 
 Euskal Gramatika. Lehen Urratsak -1, Bilbo: Euskaltzaindia (Gramatika batzordea), 1985, 569. or (berrargitalpena) 
 Euskal Gramatika. Lehen Urratsak-III, 1990, Bilbo: Euskaltzaindia (Gramatika batzordea), 213 or. 
 Euskal Gramatika. Lehen urratsak I-II (Gai aurkibidea), 1988, Bilbo: Euskaltzaindia (Gramatika batzordea), 110 or
 Sintaxi teoria eta euskara (Ed), Bilbo: Euskal Herriko Unibertsitatea, 1989, 191 or.
 Sintaxi arazoak, Bilbo: Euskal Herriko Unibertsitatea (Ed), 1988, 146 or
 Euskal Gramatika. Lehen Urratsak-II, Bilbo: Euskaltzaindia (Gramatika batzordea), 1987, 526 or. 
 Euskal Gramatika. Lehen Urratsak-I (Eraskina), Bilbo: Euskaltzaindia (Gramatika batzordea), 1987, 209 or.
 Euskal Morfosintaxia eta fonologia: Eztabaida gaiak (Ed), Bilbo: Euskal Herriko Unibertsitatea, 1987, 202 pág.
 Euskal Sintaxiaren zenbait arazo (Ed). Bilbo: Euskal Herriko Unib., 1986, 189 or.
 Euskal Gramatika. Lehen Urratsak -1, Bilbo: Euskaltzaindia (Gramatika batzordea), 1985, 518 or.
 Euskara hobean hobe. Bilbo: Euskal Herriko Unibertsitatea, 1984, 139 or. (Xabier Kintana, Pello Salaburu)

Sariak eta errekonozimenduak 

 1983: Resurrección Maria Azkue saria euskarazko ikerlanetarako. Bilboko Aurrezki Kutxa.

Erreferentziak

Kanpo loturak 
 «Pello Salaburu», Literaturaren Zubitegia.
 Pello Salaburu, Inguma datu-basea.

Euskal Herriko Unibertsitateko irakasleak
Euskal idazleak
Euskal hizkuntzalariak
Euskarazko saiakeragileak
Nafarroa Garaiko idazleak
Euskaltzainak
Arizkundarrak
Errektoreak
Euskarazko tesi egileak
Euskal Herriko Unibertsitateko katedradunak