Urizaharra

Urizaharra (ofizialki Peñacerrada / Urizaharra) Arabako hegoaldeko udalerri bat da, Mendialdeko eskualdekoa. Gasteiztik 25 bat kilometrora dago, Trebiñu eta Errioxa artean. Izen bereko herria udalerriaren erdialdeko eremuan dago, Jugalez ibaiaren ezker bazterrean.

Geografia

Ingurune naturala eta klima 
Urizaharra Trebiñuko Konderriko mendiek iparraldean eta Kantabria mendilerroak hegoaldean mugatua dago. Udalerrian Atxabal mendia dago, 1.172 metroko garaiera duena.

Bestela, Herrera mendateak udalerria lotzen du Errioxarekin.

Udalerri mugakideak

Historia 
Urizaharreko Erdi aroko hiribildua XIII. mendean sortu zen.

Herritik gertu lau gazteluren hondarrak daude, Urizaharra, Mendiluzea, Herrera eta Villamonte, hain zuzen ere.

1838ko ekainaren 20 eta 22 artean bertan Lehen Gerra Karlistako gudua izan zen.

Ekonomia

Banaketa administratiboa 
Urizaharra udalerria 6 herriz osatua dago:

 Baroja
 Faidu
 Lotza
 Montoria
 Pagoeta
 Urizaharra (udalerriko hiriburua)

Demografia 

2022ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, Urizaharra herriak 144 biztanle zituen.

2023ko urtarrilaren 1eko Eustateko datuen arabera, 151 biztanle horietatik, 88 gizonezko eta 63 emakumezko ziren. Adin taldeei dagokionez, biztanleriaren %17,2a 0 eta 19 urte bitartean zuen, %62,9a 20 eta 64 urte bitartean zuen eta azkenik %19,9a 65 urte baino gehiago zuen.

Politika

2011ko udal hauteskundeak 
2011ko maiatzaren 22ko hauteskundeetako emaitzen ondorioz, Agrupación Municipal Independiente (AMI) hautagaitzako Luisa Maria Alonso hautatu zuten alkate.

Alkateak 
Hauek izan dira Urizaharreko azken alkateak:

Garraioa 
Araba Bus sareko lineak zerbitzua ematen dio udalerri honi:

Gainera, Eskualdeko Garraioa sareak 2 linea ditu udalerrian:

Azpiegiturak

Kultura

Jaiak 
 Urriaren 6a: Arrosarioko Andre Mariaren eguna

Ondasun nabarmenak 

 Hiribilduaren harresiaren hegoaldeko atari ikusgarria, herriaren kutsu militarra azpimarratzen duena.
 Jasokundeko Andre Mariaren eliza, XIII. mendekoa.
 Haitzeko Andre Mariaren eliza, Faidon.

Urizahartar ezagunak 

 Diego Lorenzo Prestamero Sodupe (1733-1817), Ilustrazioko apaiz, kulturzale eta Euskalerriaren Adiskideen Elkartearen kide nabarmena.
 Pedro Manuel Ramirez de la Piscina (?-1835), Ciudad Rodrigoko apezpikua.
 Haizea Alonso "Haizeatxo" (2001- ), rap abeslaria.

Argazki galeria

Erreferentziak

Ikus, gainera 
 Araba
 Arabako udalerrien zerrenda
 Arabako Mendialdeko kuadrilla
 Baroja
 Faidu
 Lotza
 Montoria
 Pagoeta
 Urizaharra, Lagran eta Lañuko Komunitatea
 Zumentu

Kanpo estekak 

 Urizaharra Mendialdeko eskualdeko webgune ofizialean
  Urizaharra Auñamendi entziklopedian