Ludwig Mies van der Rohe

Ludwig Mies van der Rohe (Akisgran, 1886ko martxoaren 27 − Chicago, 1969ko abuztuaren 17) arkitekto alemaniarra zen.

Mies van der Rohek forma garbiak eta planoak erabiltzen zituen bere proiektuetan eta beira, altzairua eta hormigoia sarri agertzen dira. Bere lanak oraingo beirazko fatxadadun eraikin handien (etxe orratzen) oinarri izan dira. Berea da Less is More (Gutxiago Gehiago da) goiburua.

Bizitza eta pentsamoldea 
Egiazko izena Ludwig Mies zuen. 1921 urtean aitaren abizenari amaren ezkonaurreko abizena gehitu zion "van der" tarteko ipiniz, artistikoago bihurtzeko. Horrela bilakatu zen Ludwig Mies van der Rohe.

Akisgran sorterrian familiako enpresan hasi zen lanean, Berlinen Bruno Paul-en arkitektura agentziara joan zen arte. Urte batzuk geroago Peter Behrens arkitektoaren agentzian lan egin zuen 1908 eta 1912 artean. Azken honen eraginpean, eraikuntza teknika aurreratuetan eta prusiar klasizismoan oinarritutako arkitektura garatu zuen. Begiko zituen errusiar konstruktibismoaren eta holandar De Stijl taldearen estetika ere. Garai horretan hasi zen proiektu berritzaileak egiten, altzairua eta beira erabiliz eta, era berean, Karl Friedrich Schinkel arkitekto klasikoaren zenbait ideia mailegatuz. Behrensen lantegian ere Walter Gropius ezagutu zuen, Bauhaus eskolaren fundatzaile izango zena. 1912 eta 1914 artean Berlinen lan egin zuen, Bigarren Mundu Gerra iritsi zen arte.

Miesek G aldizkarian parte hartu zuen 1923. urtean argitaratu zenean. 20ko eta 30eko hamarkadetako arkitektura-filosofian emari handikoa izan zen, Deutscher Werkbund delakoak babestutako Weissenhof proiektuaren eta Berlingo eta Dessauko Bauhaus eskolako zuzendari (1930-33) izan baitzen. Nazismoaren gorakada zela-eta, 1938. urtean Mies Estatu Batuetara erbesteratu zen.

Mies Chicagon kokatu eta Chicago's Armour Institute of Technologyko (orain Illinois Institute of Technology edo IIT) arkitektura sailean lan egin zuen, unibertsitateko campusa berrantolatzearen truke. Bere lanik ezagunenetako batzuk bertan daude, hala nola Crown Hall arkitektura eskolako egoitza.

1958. urtean Nazioarteko estiloaren gaina den Seagram Eraikina eraiki zuen New Yorken. Forma garbiko paralelepipedo beltza da, Park Avenue hiribidean kokatua, baina aldameneko eraikinek osatzen duten lerrokaduratik zertxobait atzerago eraikia, trabertino zurizko sarrera-espazio handi bat utziz. Fatxada beirazko kortina-horma da, eta apaingarri gisa bertikaltasuna handitzeko altzairuzko profilak ditu kanpoaldean.

Less is More (Gutxiago Gehiago da) eta God is in the details (Jainkoa detaileetan dago) hainbatetan esan zuelako ezaguna, Mies espazio neutro eta kontenplaziozkoak egiten saiatu zen, ekaien (materialen) eta egituraren egiazkotasuna erabiliz. Azken lanak arkitektura unibertsal sinplifikatuaren bila emandako bizitzaren emaitza dira.

Lan garrantzitsuak 
 1911: Wohnhaus Perls, Berlin-Zehlendorf
 1926 : Monumentua Rosa Luxemburg und Karl Liebknecht-en omenez, Berlin
 1927 : Etxebizitzak Weißenhof siedlung-ean, Stuttgart, Alemania
 1928-30 : Villa Tugendhat, Brno, Txekia
 1928-29 : Villa Lange eta Villa Dr. Esters, Krefeld, Alemania
 1929 : Alemaniar Pabilioia Erakusketa Unibertsalean, Bartzelona (Europako maisulana)
 1931 : Verseidag fabrika, Krefeld, Alemania
 1946-50 : Farnsworth Etxea, Plano, Illinois, AEB
 1932-33 : Lemke bungalowa, Berlin-Hohenschönhausen
 South Side unibertsitate eraikinak, Chicago, AEB
 1946 : Alumni Memorial Hall
 1950-51 : Lake Shore Drive Apartamentuak, Chicago
 1954-58 : Seagram Eraikina, New York (AEBetako maisulana)
 1956 : Crown Hall, Chicago
 1959 : Federal Building
 1966 : IBM Eraikina
 1965-68 : Neue Nationalgalerie (galeria nazional berria), Berlin

Bibliografia 
 Puente, Moisés (2008). Conversations with Mies Van Der Rohe. New York: Princeton Architectural Press. pp. 96. .
 Schulze, Franz (1985). Mies Van Der Rohe, a Critical Biography. Chicago: University of Chicago Press. .
 Sharp, Dennis (1991). The Illustrated Encyclopedia of Architects and Architecture. New York: Whitney Library of Design. p. 109. .
 Spaeth, David (1985). Mies Van Der Rohe. New York: Rizzoli International Publications, Inc.. .

Kanpo loturak 
  Mies van der Rohe Elkartearen webgunea.
  Mies van der Roheren lanen irudiak, YouTube.

Bauhaus
Alemaniako arkitektoak
Akisgrandarrak
Alemaniako erbesteratuak