1869



Gertaerak

Arte eta kultura

Zientzia eta teknologia 
 Azaroaren 4a - "Nature" aldizkari zientifikoaren lehen alea irten zen argitara.
 Azaroaren 17a - Suezko kanala zabaldu zuten.

Kirolak

Jaiotzak

Urtarrila 
 Urtarrilaren 15a - Stanisław Wyspiański, poloniar antzerkigile, margolari, olerkari eta diseinatzailea (h. 1907).
 Urtarrilaren 21a - Grigori Rasputin, errusiar mistikoa (h. 1916).
 Urtarrilaren 25a - Pablo Fermin Irigarai "Larreko", nafar mediku eta idazlea (h. 1949).
 Urtarrilaren 30a - Julian Irizar, euskal jatorriko Argentinako Itsas Armadako almirantea (h. 1935).
 Urtarrilaren 31 - Henry Carton de Wiart, Belgikako lehen ministroa (h. 1951).

Otsaila 
 Otsailaren 1a - Ignacio Bereziartua, Takolo I.a, gipuzkoar pilotaria.
 Otsailaren 11 - Adelheid Popp, austriar kazetari eta politikaria, feminista eta sozialista (h. 1939).
 Otsailaren 14a - Charles Thomson Rees Wilson, fisikari eskoziarra, 1927ko Fisikako Nobel Sariduna (h. 1959).
 Otsailaren 18a - Gabino Olaso, bizkaitar agustindar apaiza (h. 1936).
 Otsailaren 19a - Hovhannes Tumanyan, armeniar olerkari, idazle, itzultzaile eta ekintzailea (h. 1923).
 Otsailaren 20a - Fabien Hastoy, zuberoar idazle eta irakaslea (h. 1950).
 Otsailaren 20a - Piotr Nilus, errusiar idazle eta margolari inpresionista (h. 1943).
 Otsailaren 23a - William Edward Burghardt Du Bois, estatubatuar politikari eta idazle mestizoa (h. 1963).
 Otsailaren 26a - Nadezhda Krupskaia, errusiar iraultzaile eta pedagogoa (h. 1939).
 Otsailaren 27a - Alice Hamilton, estatubatuar mediku eta ikertzailea, industria toxikologian aitzindaria (h. 1970).

Martxoa 
 Martxoaren 3a - Emeterio Arrese, gipuzkoar idazlea (h. 1954).
 Martxoaren 6a - Francisca Herrera Garrido, galiziar idazlea (h. 1950).
 Martxoaren 12a - George Forbes, Zeelanda Berriko lehen ministroa (h. 1947).
 Martxoaren 13a - Ramón Menéndez Pidal, espainiar filologo, historialari, folkloreari eta Erdi Aroari buruzko ikerlaria (h. 1968).
 Martxoaren 15a - Erramun Olabide, gasteiztar hizkuntzalaria (h. 1942).
 Martxoaren 15a - Stanisław Wojciechowski, Poloniako presidentea (h. 1953).
 Martxoaren 18a - Neville Chamberlain, Erresuma Batuko lehen ministroa (h. 1940).
 Martxoaren 22a - Emilio Aguinaldo, Filipinetako askatasunaren heroia (h. 1964).
 Martxoaren 29a - Edwin Lutyens, ingeles arkitektoa (h. 1944).

Apirila 
 Apirilaren 1a - Peter Egge, norvegiar idazlea (h. 1959).
 Apirilaren 5a - Albert Roussel, frantziar musikagilea (h. 1937).
 Apirilaren 8a - Harvey Williams Cushing, estatubatuar sendagilea (h. 1939).
 Apirilaren 9a - Élie Cartan, frantziar matematikaria (h. 1951).
 Apirilaren 9a - Florencio Constantino, bizkaitar tenorra (h. 1919).
 Apirilaren 11 - Gustav Vigeland, norvegiar eskultorea (h. 1943).
 Apirilaren 12a - Henri Désiré Landru, Gambaiseko Bizarurdin, frantziar serie-hiltzailea (h. 1922).
 Apirilaren 13a - Vida Goldstein, australiar sufragista eta gizarte-erreformista (h. 1949).
 Apirilaren 13a - Helene Stöcker, alemaniar bakezalea, feminista eta publizista (h. 1943).
 Apirilaren 29a - Mary Agnes Chase, estatubatuar botanikaria, ilustratzailea eta agronomoa, agrostologian espezializatua  (h. 1963).

Maiatza 
 Maiatzaren 3a - Maria Clara Correia Alves, portugaldar idazlea, irakaslea, editorea, kazetaria, masoia, pentsalari librea, aktibista errepublikanoa eta sufragista (h. 1948).
 Maiatzaren 5a - Hans Pfitzner, alemaniar musikagilea eta orkestra-zuzendaria (h. 1949).
 Maiatzaren 7a - Rosario Artola, gipuzkoar idazlea eta bertsolaria (h. 1950).
 Maiatzaren 8a - Flora Murray, eskoziar emakumezko mediku aitzindaria eta sufragista (h. 1923).
 Maiatzaren 18a - Rupprecht Bavariakoa, bavariar militar eta printzea, azken Bavariako Erresumako printze oinordekoa (h. 1955).

Ekaina 
 Ekainaren 2a - Segundo Ispizua, bizkaitar historialaria (h. 1924).
 Ekainaren 5a - Marie Charles Duval, lapurtar militarra (h. 1958).
 Ekainaren 22a - Hendrikus Colijn, Herbehereetako lehen ministroa (h. 1944).
 Ekainaren 23a - Jeanne Paquin, frantziar diseinatzailea, lehenengo emakumezko diseinatzaile handia eta moda modernoan aitzindaria (h. 1936).
 Ekainaren 24a - Caroline Furness, estatubatuar astronomoa (h. 1936).
 Ekainaren 27a - Emma Goldman, lituaniar anarko-komunista eta feminista (h. 1940).
 Ekainaren 27a - Hans Spemann, alemaniar biologoa, 1935eko Medikuntzako Nobel saria (h. 1941).

Uztaila 
 Uztailaren 2a - Hjalmar Söderberg, suediar idazle eta kazetaria (h. 1941).
 Uztailaren 5a - Jose Migel Iturriotz, gipuzkoar pilotari eta Beasaingo alkatea (h. 1924).
 Uztailaren 29a - Booth Tarkington, estatubatuar eleberrigilea eta dramagilea (h. 1946).

Abuztua 
 Abuztuaren 16a - Léon Kauffman, Luxenburgoko lehen ministroa (h. 1952).
 Abuztuaren 18a - Clémentine Hélène Dufau, frantziar margolaria (h. 1937).
 Abuztuaren 19a - Mikaela Elizegi, Mikela Zintzarri, gipuzkoar bertsolari eta idazlea (h. 1967).
 Abuztuaren 19a - Isidro Gomá, kataluniar apaiza (h. 1940).

Iraila 
 Irailaren 3a - Fritz Pregl, esloveniar-austriar kimikaria, 1923ko Kimikako Nobel Saria (h. 1930).
 Irailaren 6a - Felix Salten, austriar idazlea (h. 1945).
 Irailaren 11 - Víctor Català, kataluniar eleberrigilea (h. 1966).
 Irailaren 17a - Christian Lous Lange, norvegiar historialari, irakasle, diplomazialari eta politologoa, 1921eko Bakearen Nobel Saria (h. 1938).
 Irailaren 19a - Ben Turpin, estatubatuar antzezlea (h. 1940).
 Irailaren 22a - Piotr Krasnov, errusiar jeneral kosako tsarista (h. 1947).
 Irailaren 23a - Mary Mallon, Mary tifoidea, Salmonella bakterioaren eramaile osasuntsua, nahi gabe pertsona asko kutsatu zituelako ospetsua (h. 1938).
 Irailaren 25a - Rudolf Otto, alemaniar filosofo eta teologo luteranoa (h. 1937).

Urria 
 Urriaren 2a - Mahatma Gandhi, ekintzaile bakezale indiarra (h.1948).
 Urriaren 5a - Ellen Thesleff, finlandiar margolari espresionista, Finlandiako margolari modernista garrantzitsuenetakoa (h. 1954).
 Urriaren 15a - Francisco Largo, Espainiako Bigarren Errepublikan Gobernuko Presidentea (h. 1946).
 Urriaren 27a - Nicolás María Urgoiti, euskal ingeniari eta enpresaria (h. 1951).

Azaroa 
 Azaroaren 3a - Ester Almqvist, suediar artista, Suediako pintura espresionistaren aitzindaria  (h. 1934).
 Azaroaren 11 - Viktor Emanuel III.a Italiakoa, Italiako erregea (h. 1947).
 Azaroaren 21a - Ramón Zapirain Heraufset, donostiar pertsonaia (h. 1926).
 Azaroaren 22a - André Gide, frantziar idazlea, 1947ko Literaturako Nobel Sariduna (h. 1951).
 Azaroaren 24a - Óscar Carmona, Portugalgo 11. presidentea (h. 1951).
 Azaroaren 25a - Ariadna Tyrkova, errusiar politikari, kazetari, literatur kritikari eta teorilari feminista liberala (h. 1962).
 Azaroaren 26a - Maud Galeskoa, Norvegiako erregina ezkontidea (h. 1938).
 Azaroaren 30a - Gustaf Dalén, suediar ingeniari eta fisikaria, 1912ko Fisikako Nobel Saria (h. 1937).

Abendua 
 Abenduaren 5a - Jekaterina Kuskova, errusiar ekonomista eta kazetariamarxismo legalaren teoriko nagusienetakoa (h. 1958).
 Abenduaren 6a - Otto Nordenskjöld, suediar geologo, geografo eta esploratzaile polarra (h. 1928).
 Abenduaren 7a - Jānis Alksnis, letoniar arkitektoa (h. 1939).
 Abenduaren 8a - René Worms, frantziar soziologoa (h. 1926).
 Abenduaren 20a - Juan Bautista Pérez, Venezuelako presidentea (h. 1952).
 Abenduaren 22a - Dmitri Jegorov, errusiar-sobietar matematikaria (h. 1931).
 Abenduaren 31 - Henri Matisse, frantziar margolari, inprimatzaile eta delineatzailea (h. 1954).

Egun ezezaguna edo zehaztugabea 
 Faustin Bentaberri, euskal musikaria, dantzaria eta koreografoa (h. 1936).
 Gregorio González Galartza, gipuzkoar argazkilaria (h. 1948).
 Jose Maria Azkue, euskal idazle frantziskotarra (h. 1938).
 Jose Sainz Basabe, Bilboko Udal Musika Bandaren sortzaile eta zuzendaria (h. 1948).
 Manuel Martinez de Ubago, nafar arkitektoa (h. 1928).
 Tiburcio Otsakar, euskal argitaratzaile eta politikaria (h. 1936).
 Concha Espina, espainiar eleberrigilea (h. 1955).
 Teodoro Iradier, arabar militarra (h. 1940).

Heriotzak

Urtarriletik ekainera 
 Urtarrilaren 17a - Alexandre Sergeievitx Dargomyjski, errusiar musikagilea (j. 1813).
 Otsailaren 2a - Mariano Gartzia Zalba, nafar musikari eta musikagilea (j. 1809).
 Otsailaren 15a - Mirza Ghalib, Mogol Inperioaren amaierako urdu hizkuntzaz eta persierazko poeta (j. 1797).
 Otsailaren 20a - Jose Antonio Uriarte, euskal idazlea eta itzultzailea (j. 1812).
 Otsailaren 27a - María del Pilar Acedo, Ohianederko Markesa, kulturzale eta poeta (j. 1784).
 Otsailaren 28a - Alphonse de Lamartine, frantziar idazle eta politikaria (j. 1790).
 Martxoaren 8a - Hector Berlioz, frantziar konpositorea (j. 1803).
 Martxoaren 14a - François Faurie, lapurtar tratulari eta politikaria (j. 1785).
 Martxoaren 18a - Pauline Fourès, frantziar margolari eta nobelagilea eta Napoleon Bonaparteren maitalea (j. 1778).
 Martxoaren 31 - Allan Kardec, Espiritismoaren sortzailea (j. 1804).
 Maiatzaren 21a - Fermín Ezpeleta, nafar politikari eta militarra (j. 1801).

Uztailetik abendura 
 Uztailaren 4a - Jean René Constant Quoy, frantziar kirurgialari, zoologo eta anatomista (j. 1790).
 Uztailaren 13a - Cesar Duvoisin, frantsesez idatzi zuen lapurtar apaiz eta historialaria (j. 1805).
 Uztailaren 22a - John Augustus Roebling, Alemanian jaiotako ingeniari zibil amerikarra (j. 1789).
 Uztailaren 28a - Carl Gustav Carus, alemaniar margolari, sendagile eta naturalista {j. 1789).
 Abuztuaren 1a - Alexine Tinne, herbeheretar argazkilaria eta esploratzailea, Saharako basamortua gurutzatzen saiatu zen lehenengo emakumea (j. 1835).
 Abuztuaren 6a - Pedro Balanzategi, gipuzkoar militar eta politikaria, fusilatua (j. 1816).
 Abuztuaren 8a - Roger Fenton, britainiar argazkilaria (j. 1819).
 Irailaren 16a - Thomas Graham, britainiar kimikaria (j. 1805).
 Urriaren 8a - Franklin Pierce, Ameriketako Estatu Batuetako 14. presidentea (j. 1804).
 Urriaren 13a - Charles Augustin Sainte-Beuve, frantziar literatur kritikaria (j. 1804).
 Urriaren 20a - Mary Ann Mantell, britainiar paleontologoa, Iguanodonaren aurreneko fosila aurkitu zuena (j. 1795).
 Urriaren 23a - Edward Smith-Stanley, Erresuma Batuko lehen ministroa (j. 1799).
 Azaroaren 12a - Johann Friedrich Overbeck, alemaniar margolaria (j. 1789).
 Abenduaren 3a - Facundo Goñi, nafar abokatu eta diplomazialaria (j. 1799).
 Abenduaren 8a - "Xenpelar" , gipuzkoar bertsolaria (j. 1835).
 Abenduaren 11 - Fausto Otazu, arabar lur-jabe eta politikaria (j. 1789).
 Abenduaren 18a - Francisco Javier Girón, nafar militarra (j. 1803).
 Abenduaren 18a - Maria Luisa Petriarena, gipuzkoar ehulea eta bertsolaria.

Egun ezezaguna edo zehaztugabea 
 Juan Antonio Zaratiegi, nafar militarra (j. 1803).

Kanpo estekak