Itsaso (Gipuzkoa)

Itsaso Gipuzkoako erdi-hegoaldeko udalerri bat izan zen. 2014an, 158 biztanle zituen. 1965tik 2017ra bitartean, Ezkiorekin batera Ezkio-Itsaso udalerria osatzen zuten auzoetariko bat da. 2020ko abenduaren 22ko akordio bidez, Gipuzkoako Foru Aldundiak desegin egin zuen Ezkio eta Itsarorekin berriz elkartuz Ezkio-Itsaso berriz sortu Espainiako Auzitegi Gorenaren uztailaren 16ko 1025/2020 epaiari men eginez.

Izena 
Itsaso hitz polisemikoa da: «ur gaziko eremu zabala» izateaz gain, «ihitza» eta «isasti» esan nahi izan bide zuen. Udalerria itsasaldetik dozenaka kilometrora egonda ere, askok itsasoaren eta herriaren izenaren arteko lotura ezarri nahi izan dute. Izan ere, Itsasoko Kizkitzako baselizaren Ama Birjinaren deiturari jaiera handia dioten itsasgizon eta arrantzaleek opagaiak uzteko ohitura luzea dago. Litekeena da Itsaso, Ezkio bezala, fitonimo edo landare-izena izatea, ihitza eta isastiekin lotuta, eta itsas ohitura geroago sortu izana izenaren polisemia zela kausa.

Geografia

Mugakideak

Auzoak 
 Itsaso (herrigunea)
 Itsaso-Alegia
 Mandubia
 Matximenta

Historia 
Itsaso izena 1399an Henrike III.ari bidalitako agiri batean ageri da lehen aldiz. 1461ean Henrike IV.ak Itsaso izendatu zuen. Arriaranekin batera, Areriako alkatetzaren parte zen. 1692an Itsasok eta Arriaranek udalerri bakarra osatu zuten.

Demografia

Politika

Alkateak 
Hauek izan dira Itsasoko azken alkateak:

a 2017an Ezkio-Itsaso udalerria bitan banatu zen eta Ezkio eta Itsaso udalerriak sortu ziren.

b 2020an Ezkio-Itsaso berriro ere udalerria bihurtu zen.

Ondasun nabarmenak 

 Kizkitzako Ama Birjinaren baseliza
 Aristizabal baserria

Argazki galeria

Erreferentziak

Kanpo estekak 
 Itsasoko udalaren webgunea 

Itsaso (Gipuzkoa)
Gipuzkoako lehengo udalerriak