Jean-Louis Davant

Jean-Louis Davant Iratzabal (Ürrüstoi-Larrabile, Zuberoa, 1935eko uztailaren 5a -) euskal idazlea eta ingeniaria da. Euskaltzain urgazle 1965etik eta osoa 1975etik, euskarak Zuberoan duen erreferentzia nagusietakoa da.

Bizitza 

Jean-Louis Davant Ürrüstoi-Larrabilen jaio zen, 1935eko uztailaren 5ean. Ürrüstoi, Maule eta Uztaritzen egin zituen lehen ikasketak. 1954-1957 bitartean, Agronomia Ingeniaritzako ikasketak egin zituen Frantziako Angers hirian. 1958-1960 urteetan, Aljeriako Gerran ibili zen soldadu. 1961ean, Piarres Xarritonekin batera, Hazparneko Laborantza Eskolako sortzaileetakoa izan zen; ondoren, bertako irakasle (1961-1995) eta zuzendaria izan zen.

1960ko hamarkadaren hasieran, Enbata aldizkariaren eta izen bereko alderdi politiko abertzalearen sortzaileetakoa izan zen. 1962-1969 bitartean, Herri Ekintza izeneko kristau taldearen burua izan zen, eta 1968an Fededunak taldea sortu zuen, Piarres Xarriton eta Jean Hiriart-Urrutirekin. 1975ean Euskal Herriko Alderdi Sozialistaren sortzaileetariko bat izan zen.

Gazte izeneko agerkarian hasi zen idazten 1957. urtean. Harrezkero artikulu asko idatzi zituen Herria, Enbata, Herriz Herri, Maiatz eta Hego Euskal Herriko aldizkarietan eta egunkarietan. Argitara emaniko literatura lanak garrantzitsuak izan arren (Nahi gabe, 1986, poesia bilduma; Iparraren bila, 1987, eleberria; Abadia Urrüstoi, 1986, Anton Abadiari buruzko pastorala; Itsasoak iraultzan, 1986, poema liburua), politika, historia eta gizarte gaiei buruz idatzi dituen artikulu eta obrak ezinbesteko erreferentzia puntu bihurtu dira Euskal Herria bere osotasunean ezagutu nahi duen edonorentzat. 1970. urtean Euskal Herriko historia eman zuen argitara erdaraz eta 1973an Aberri burruka eta klase burruka euskal higikundean azterlana. Euskaltzain oso izendatu zuten 1976an.

Sariak 
 2007an, Agosti Xaho Kultur Elkarteak Agosti Xaho Saria eman zion.
 2009an, Nabarralde saria jaso zuen.
 2016an, Manuel Lekuona Saria jaso zuen «euskara eta euskal kultura indarberritzeko egin duen etengabeko esfortzu eta lanagatik».

Lanak 
Hainbeste genero landuak ditu; hemen agertzen direnez gain liburuxka batzuk ditu zubererari buruz edota Bidegileak bildumakoak (Etxahun-Iruriz 2004an, Manex Goihenetxez 2006an) eta prentsan artikulu ugari idatzi du, euskaraz zein frantsesez.

Eleberria 
 Iparraren bila (1986, Elkar)

Saiakera 
 Aberri eta klase burruka eta klase burruka euskal mogimenduan (1977, Elkar)
 Zuberoako idazle zenduak (2001, Elkar)
 Zuberoako literaturaz.Antologia laburra (2008, Euskaltzaindia)

Azken bi hauek herrialdeko euskarazko idazleei buruzko erreferentzia ekidinezinak dira. Bigarrenean Davant bera ageri da, 147-151. orrialdeetan.

Poesia 
 Makila gorria (1980, Elkar)
 Denboraren aroak (1982, Bilbo Aurrezki Kutxa; Azkue saria 1981ean)
 Nahi gabe (1985, Iruñeko Aurrezki Kutxa; Xalbador saria 1984an)
 Itsasoak iraultzan (1986, Maiatz; Azkue sarietan aipamen berezia)
 Ihesi (1990, Maiatz)
 Harri txintxolak (2003, Elkar)

Pastoralak 
 Abadia Urrüstoi (1990, Maule, Zuberoako ikastolek emana eta Durangoko Udalaren sari berezia 1886-1996ko Euskal jaietan)
 Eüskaldünak Iraultzan (1993, Gotaine-Irabarne)
 Agirre Presidenta (1995, Arrokiaga)
 Xiberoko Makia (2001, Sohüta)
 Antso handia (2004, Maule)
 Xiberoko Jauna (2008, Ezpeize-Ündüreine eta Pettarreko beste herri batzuk)
 Nafarroako Blanca; antzeztu gabea.
 René Cassin; (2013, Sohüta)

Bilduma 
 Idazlan hautatuak (2004, Elkar)

Frantsesez 
 Histoire du peuple basque (2000, Elkarlanean)
 Le "problème basque" en 20 questions (2006, Elkarlanean)

Errekonozimenduak 

 2023: Martxoaren 24an, euskara batuak "herriaren garapenean izan duen balioa" azpimarratzeko eta euskara batuaren sorreran bultzatzaile izan zirenak oroitzeko, Euskaltzaindiak eta Orereta Ikastolak Errenteria eta Donostia lotuko zuen 8.000 lagunek osatutako giza-kate erraldoi bat antolatu zuten. Euskara batuaren sorreran eta gorpuztean nabarmendutako 15 pertsona oroituko zituen ekimenak: Koldo Mitxelena, Resurreccion Maria Azkue, Pierre Broussain, Jose Maria Satrustegi, Julia Berrojalbiz, Xabier Kintana, Raimundo Olabide, Julene Azpeitia, Luis Villasante, Henrike Knörr, Arantxa Urretabizkaia, Arturo Campion, Gabriel Aresti, Jean-Louis Davant eta Jose Luis Alvarez Enparantza Txillardegi.

Erreferentziak

Kanpo estekak 
 Jean-Louis Davant literaturaren zubitegian, zubitegia.armiarma.eus
 Jean-Louis Davant, ahotsak.eus

Jean-Louis Davant
Enbatako kideak
Pastoralgileak
Euskararen sustatzaileak