Ascensio Martiarena

Ascensio Martiarena Laskurain (Donostia, Gipuzkoa, 1884ko abenduaren 8a – 1966ko abuztuaren 2a) margolaria izan zen. Parisen egin zituen pintura-ikasketak. Bilboko Euskal Artisten Elkartearen sortzaileetariko bat izan zen. Erakusketa ugaritan ezagutarazi zituen bere koadroak, baita sari ugari jaso ere. Bere jaioterrian zabaldu zuen akademiatik garrantzi handiko pintoreak irten ziren. Erretratugile bikaina zen. Lan nagusiak: Mairu merkataria, Erretratu, Arrosarioa, Euskal herritar ama, Gaztelau emakume ontzi-saltzailea, Bretainiako emakumea, Ostiral Santuko prozesioa, Biluzia, Miguel Unamunoren erretratua, Bretainiako hondartza, Amerikar neskatoa, Urumea, Rue des Tonneliers eta Pipil zuria.

Bizitza 
Parisko berritasunak ondo ezagutu zituen. Izan ere, hango erakusketetan esku hartzea lortu zuen, eta kritikaren eta jendearen aldetiko halakoxe arrakasta bat erdietsi. Frantziako Gobernuak 1925ean Galliera Museoa izango zen hartan egitekoa zen nazioarteko erakusketa baterako hautatua izan zen.

Gerra zibilean garaile irten zirenen aldetiko errepresaliengatik Martiarenak zailtasun ekonomikoak izan zituen bizirauteko eta bere gaitasun artistikoak sakontasunez garatzeko. Lantegi eskola bat sortu zuen Donostian, eta bere irakaspenei esker maisu bilakatu zen, modernitatearen forma anitzekin lotura egiten asmatu zuten margolari-belaunaldi batentzatː Olasagasti, Sarriegi, Ziga, A. Valverde, Canogar eta abar.

Donostiako Arte eta Lanbide Eskolako marrazketa-irakaslea eta Euskal Herriko Ertilarien Elkarteko kide saiatua izan zen.

Donostian eraiki berria zen Victoria Eugenia Antzokiko sarreran hiru musen adierazgarri ziren hiru panel margotu zituen: musikarena, dantzarena eta poesiarena.

Martiarenaren margogintzak inpresionismoaren ildoan iraun zuen funtsean, inolako zalantzarik gabe, pastelarekin zuen esperientzia ikaragarritik zetorkion gai piktorikoak etengabe balioztatzeko joeran, haren bidez erretratu iradokitzaileak landu baitzituen, besteak beste:

 Migel Unamuno, 1926an. Paisaien margolari bikaina zen eta hauetako batzuek agerian jartzen dute margogintza aske eta egitura arinen aldera garatzen ari zela egilea, inpresionistak izateari utzi gabe.

 Donostia elurturik.

 Donostiako kaia.

Erreferentziak 

Donostiako margolariak
Donostian hildakoak