Amiri Baraka

Amiri Baraka, Everett LeRoi Jones jaioa, (Newark, New Jersey,  - ibidem, ) estatubatuar antzerkigile, olerkari eta politikaria izan zen. Bere ustez, literatura eta artea baliagarriak dira ekintza politiko gisa erabiltzen badira; bere lanaren helburua Amerika zuriaren suntsipena da, hots, menderakuntza zuriaren kontrako iraultza sortzea. 1960ko hamarkadako intelektual beltz nagusietako bat da.

Ibilbidea 
1954an Howardeko Unibertsitatean lizentziatu zen, eta 1958an beat aldizkari bat sortu zuen bere emazte Hettie Cohenekin batera, Yugen. 1964an estreinatu zen, New Yorken, Barakaren lehen antzerki-lan garrantzitsua, Holandarra, arrazakeriaren ondorio latzei buruzkoa. 1964an Black Arts Repertory Theater sortu zuen (Arte Beltzaren Errepertorio Antzerkia). 1960ko hamarraldiaren hasieran beat mugimendutik eta, oro har, zurien kulturatik aldentzen hasi zen, eta 1965ean (Malcolm X hil zuten urtean) bizkarra eman zion zurien munduari. Emaztearengandik banandu (zuria baitzen), izena aldatu, eta nazionalista beltz bilakatu zen. Harlemen kokatu zen eta artearen bidez kultura beltz bat sortzeari ekin zion. Garai hartan Congress of African People erakundea sortu zuen (Afrikar Herriaren Biltzarra), eta 1972an, berriz, Black National Political Convention (Beltzen Konbentzio Nazional Politikoa). 1974an nazionalismo beltzaren mugimendua utzi eta marxismo-leninismoaren aldera lerratu zen. 1983an New York Estatuko Unibertsitateko afrikar ikasketen programaren zuzendari izendatu zuten. 1984. urtean Rutgers Unibertsitateko irakasle izan zen, eta 1989an American Book eta Langston Hughes sariak irabazi zituen. Poesiak, ipuinak eta saiakerak idatzi ditu.

Obra 
 Preface to a Twenty Volume Suicide Note, poems, 1961
 Blues People: Negro Music in White America, 1963
 Dutchman and The Slave, drama, 1964
 The System of Dante's Hell, eleberria, 1965
 Home: Social Essays, 1965
 A Black Mass, antzerkia, 1966
 Tales, 1967
 Black Magic, poemak, 1969
 Four Black Revolutionary Plays, 1969
 Slave Ship, 1970
 It's Nation Time, poemak, 1970
 Raise Race Rays Raize: Essays Since 1965, 1971
 Hard Facts, poemak, 1975
 The Motion of History and Other Plays, 1978
 Poetry for the Advanced, 1979
 New Music, New Poetry, 1980
 reggae or not!, 1981
 Confirmation: An Anthology of African American Women, 1983
 Daggers and Javelins: Essays 1974-1979, 1984
 The Autobiography of LeRoi Jones/Amiri Baraka, 1984
 The Music: Reflections on Jazz and Blues, 1987
 Transbluesency: The Selected Poems of Amiri Baraka/LeRoi Jones, 1995
 Wise, Why’s Y’s, poema, 1995
 Funk Lore: New Poems, 1996.
 Somebody Blew Up America, 2001
 The Book of Monk, 2005
 Tales of the Out & the Gone, 2006
 Billy Harper: Blueprints of Jazz, Volume 2, Audio CD, 2008
 Ancient Music

Erreferentziak 

Ameriketako Estatu Batuetako musulmanak
Afro-amerikarrak
Ameriketako Estatu Batuetako idazleak
Ameriketako Estatu Batuetako komunistak
Newarkarrak
Ameriketako Estatu Batuetako eskubide zibilen aldeko ekintzaileak
Yale Unibertsitateko irakasleak
Ameriketako Estatu Batuetako Aireko Armadako militarrak