Manuel Antonio Imatz

Manuel Antonio Imatz Garaialde (Altzo, 1811ko maiatzaren 19a - 1893) gipuzkoar bertsolaria izan zen . Bertso jartzen ibili ohi zen eta ezagutzen zaion bertso jarrialdirik zaharrena 1858koa da. Gaztetan neska-mutilen bertsoak jartzen omen zituen, baina Tolosako erretoreak ez horrelakorik jartzeko agindu, eta ez omen zuen gehiagorik egin; handik hara erlijio gaia erabili zuen gehienbat. Famatua egin zen, besteak beste, Jesu-Kristoren Pasio Santuaren bertso berriak izeneko jarrialdia. Ezagutzen diren Altzoko Imazen bertsoak Antonio Zavalak Auspoa bilduman jaso zituen Alzo´ko Imaz. Bertsolaria (1967) izenburuarekin eta Euskaltzaindiaren webgunean eskura daude.

Altzoko pagoa 
1836an, bere ezkontza-urtean, Altzoko pago ospetsua landatu zuen. Orain ia 200 urte geroago zuhaitz aparteko izendatua da pago arrunt (Fagus sylvatica) espezieko zuhaitz hau. Zavalaren ustez «Imazek pago hau bere bizitza eta bizilekuaren ikur gisa maitatu zuen». Bestalde, Zabala iraganeko sagastiak pinudi bilakatu izanaz ere kexatu zen. Imaz bertsolariak zuhaitza asko maite zuen, bere enborra maiz neurtzeko adina. Horretarako, garaiko usadiozko bere gerriko luzea kendu eta haretxekin enborra neurtzen omen zuen, ondoren etxera joan, eta bertan zuen neurri handiko barrika baten neurriekin parekatuz, zuhaitza zenbat zentimetro handitu zen jakitea lortzen zuen. Pagoa kimatua izan zen, Imaz bizi zela edo ondoren, eta barnetik usteltzen hasi zen. Orduan, Zabalaren zioenez, «bertsolariaren bilobak zuhaitzaren adaburura igo eta tartea harriz eta lurrez bete zuten. Eta pagoa, eskerturik, goitik osatutako zauri bat balitz bezala itxi omen zen». Urteen buruan izugarri Ioditu zen. 1942an bost gurdi egur kendu zioten adarretatik.

Bigarren karlistaldia 
Karlisten aldekoa zen, eta liberalen inguruan ondorengo bertso hauek jarri zituen Bigarren Karlistaldiko atarian:

Españiko legea
daukat txokatuta,
bertusetan baleude
ongi notatuta;

"¡Viva libertad!" dago
txit publikatuta,
bañan otsuentzako
ardiak lotuta

Prim illa omen digute
sarturikan bala,
beste zientotxo bi
bota biar ala.

Bibliogafia 
1967an Antonio Zavalak Auspoa argitaletxearen liburu batean, Alzo-ko Imaz bertsolaria, Gazteluren bertsoak eta textuak bildu zituen. Bertsolariaren gaineko lan osatuena da.

Erreferentziak 

Manuel Antonio Imatz
Euskal Herriko karlistak