Academia de la Llingua Asturiana

Academia de la Llingua Asturiana (Asturiar Hizkuntzaren Akademia) asturieraren araugintza garatzen duen erakundea da. Hizkuntzari dagokion guztiaren inguruko laguntza lanak ere jorratzen ditu. Akademia (ALlA) Asturiaseko Printzerriaren erakundea da, 1980an sortua bertako Errejio Kontseiluaren 33/1980 aginduaren ondorioz.

Bere Estatutuak erakunde berberak onartu zituen 1980ko abenduaren 15ean, eta 1995eko apirilaren 12an aldatu ziren.

Xosé Lluis García Arias presidentea izan zen 2001era arte.

Kargu akademikoak 

Akademiak gaur egun 22 kide oso dauzka, 19 urgazle eta 14 ohorezko akademiko. Akademikoek ez daukate sari ekonomikorik akademiko izateagatik ezta akademian daukaten karguarengatik.
Kargu akademikoak honakoak dira:

 Presidentea: Ana María Cano González.
 Presidenteordea: Miguel Ramos Corrada.
 Idazkaria: Roberto González-Quevedo González.
 Idazkariordea: Urbano Rodríguez Vázquez.
 Diruzaina: Carlos Lastra López.

Prseidenteari dagokio erakudnearen ordezkapen publikoa.

Akademikoen zerrenda osoa

Akademiko osoak 
 Genaro Alonso Megido
 Lluis Xabel Álvarez Fernández
 Ramon d'Andrés Díaz
 Emilio Barriuso Fernández
 Xosé Bolado García
 Ana María Cano González
 Javier Fernández Conde
 Xosé Lluis García Arias
 Vicente García Oliva
 Manuel Asur González García
 Xosé Antón González Riaño
 Roberto González-Quevedo González
 Xosé Ramón Iglesias Cueva
 Carlos Lastra López
 Francisco José Llera Ramo
 Pablo Xuan Manzano Rodríguez
 Josefina Martínez Álvarez
 Miguel Ramos Corrada
 Urbano Rodríguez Vázquez
 Carlos Rubiera Tuya
 Xuan Xosé Sánchez Vicente
 Isabel Torrente Fernández
 Mª Josefa Canellada Llavona (†)
 Lorenzo Novo Mier (†)

Akademiko urgazleak 
 Lourdes Álvarez García
 Xuan Bello Fernán
 Xurde Blanco Puente
 Adolfo Camilo Díaz López
 José Antonio Fernández Vior
 Félix Ferreiro Currás
 Xosé Ignaciu Fonseca Alonso
 Ernesto García del Castillo*Corsino García Gutiérrez
 Dña. Mª Esther García López
 Xulio Llaneza Fernández
 Alfonso Martín Caso
 Próspero Morán López
 Marta Mori de Arriba
 Felipe Prieto García
 David M. Rivas Infante
 Vicente Rodríguez Hevia
 Miguel Solís Santos
 uan Carlos Villaverde Amieva
 Xosé Álvarez Fernández (†)
 Manuel d'Andrés Fernández (†)
 Andrés Solar Santurio (†)

Ohorezko akademikoak 
 D. José Aurelio Álvarez Fernández
 Coleutivu Manuel Fernández de Castroko presidentea
 Euskaltzaindiako presidentea
 James W. Fernández McClintock
 Xulián Fernández Montes
 Raimundo Fernández Rodríguez
 Manuel García-Galano
 Michael Metzeltin
 Institut d'Estudis Catalans-eko presidentea
 Jesús Landeira
 Júlio Meirinhos
 Celso Muñiz
 Real Academia Españolako presidentea
 Real Academia Galegako presidentea
 Emilio Alarcos Llorach (†)
 Álvaro Galmés de Fuentes (†)
 Joaquín Manzanares Rodríguez-Mir (†)
 José Luis Pensado Tomé (†)
 Alonso Zamora Vicente (†)

Historia 

1981ean lehen araulana plazaratu zuen: "Normes Ortográfiques y Conxugación de Verbos" ("Arau ortografikoak eta aditz konjugazioa", seigarren artitalpena daramana (2005).

1982n "Lletres Asturianes" agerkaria plazaratzen hasi zen, beran asturiar hizkuntza eta literaturaren inguruko ikerlanak argitaratzen dira, baina baita etnografia, folklore edota historiaren ingurukoak. 2005 arte 90 alde ziren.

1998n "Gramática de la Llingua Asturiana" (Asturieraren gramatika) plazaratu zuten eta 2000n hiztegia. Honekin hogei urte lehenago hasitako araulana amaitutzat eman ahal zen.

Akademiaren lana 

Estatutuetan zehazten den Akademiaren lana bazordetan banatzen da:

 Lexikografia
 Araugintza
 Toponimia
 Pedagogia
 Literatura
 Etnografia eta kultura

Bestelako zereginak 

Halaber, eta betiere bere Estatutuei jarraituz, Akademiak bestelako lanak ere eramaten ditu aurrera, hala nola:

 Xornaes d'Estudiu («ikasketa jardunaldiak») antolatzea, hizkuntza, literatura, etnografia eta kulturaren ikerkuntzan sakontzeko ihardunaldiak, urtero antolazten dira hiru eguneko iraupenarekin.
 Llingua minoritaria y Educación («hizkuntza gutxitua eta hezkuntza») bilerak antolatzea.
 Uda ikastaroak eta gaitasun probak.
 Lehiaketak antolatzea: ikerkuntza, haur literatura, literatur sorkuntza, ahozko literaturako materialaren bilketa, literatura idatziko materialaren bilketa, eta film laburrak.
 Cursos de Branu (Udako Ikastaroak) eta Pruebes de Conocencia (Ezagutza Frogak).
 Argitaratze lana. Akademiak 16 bildumatan banatutako 500 liburu baino gehiago plazaratu ditu, eta lau aldizkari argitaratzen ditu: Lletres Asturianes, Cultures, Entramabasauguas eta Lliteratura.

Zuzentzaile ortografikoa 

Akademiak zuzentazaile ortografikoa eskaintzen du, 4 milioi hitzekin, Akademiaren hiztegian oinarritua, eta 300 arau sintaktiko eta ortografiko prozesatzen ditu. Akademiaren webgunetik jaitsi daiteke.

Ikus, gainera 
 Hizkuntza araugileen zerrenda

Kanpo estekak 

 Akademiaren webgunea

Hizkuntza araugileak
Asturiera