Núria Espert

Núria Espert i Romero (Hospitalet de Llobregat, 1935eko ekainaren 11) kataluniar antzezlea eta antzerki- eta opera-zuzendaria da. 2022ko irailean Ziortzako kontzertu sakroetan errezitatu zuen bere ahots indartsuarekin, Arteen Asturiasko Printzesa Saria irabazi zuenak 'Lau urtaroak' oinarri duten testuak azaldu zituen.

Biografia 
Gazterik hasi zen antzerkigintzan; 17 urte zituela lortu zuen lehenengo arrakasta, Medea obran Elvira Noriegaren ordezko gisa egindako lanarekin. 1959an bere konpainia osatu zuen, bere senar Armando Moreno zuzendari eta idazlearekin. Esperten karreran azpimarratzekoak dira tragedia grekoetako pertsonaien antzezpenak eta zenbait egile garaikideren obretako pertsonaienak, adibidez Brecht eta O´Neillen obretakoenak. 1969tik aurrera garrantzi handiko lanak egin zituen Víctor García zuzendariarekin. Haren zuzendaritzapean antzeztu zituen zenbait produkzio berrizale, Geneten Las criadas, García Lorcaren Yerma eta Valle Inclánen Divinas palabras, besteak beste. Lan haiekin nazioarteko hainbat sari irabazi zituen, eta munduko jaialdi ospetsuenetan parte hartu zuen. 1979-1981 bitartean Espainiako Zentro Dramatiko Nazionaleko zuzendari izan zen. 1986an egin zituen lehenengo lanak zuzendari gisa; gogoangarria izan zen La casa de Bernarda Alba obran egindako lana. Hurrengo urtean bere lehenengo opera zuzendu zuen: Pucciniren Madame Butterfly, Glasgowko Theatre Royalen. Ondoren zuzendu ditu La Traviata, Rigoletto, Carmen, etab., Londresko Covent Gardenen horietako zenbait. Antzezle-lanak ere egin ditu tartean (1991n Hisashi Inoueren Makilai, 1994an Sanchis Sinisterraren Leningradoko setioa&). Fuenlabradako Udal Antzokiari Núria Espert izena eman diote haren omenez.

Sariak 
 1983: Creu de Sant Jordi Saria
 1984: Antzerki Sari Nazionala
 2005: Terenci Moix Sari Internazionala

Filmografia hautatua 
 1954: Once pares de botas
 1958: La tirana
 1961: A las cinco de la tarde
 1962: Trigo limpio.
 1964: Maria Rosa.
 1976: La ciutat cremada
 1996: Actrius
 2007: Barcelona (un mapa)

Antzezlan hautatuak 
 1952: L'amor viu a dispesa
 1981: Doña Rosita la soltera
 1981: Medea
 1983: La tempesta
 1985: Salomé
 1990: Maquillaje
 1998: Master Class
 1999: Who's Afraid of Virginia Woolf?
 2003: La Celestina
 2006: Play Strindberg
 2007: Hay que purgar a Totó

Erreferentziak 

Kataluniako emakume aktoreak
Hospitaletarrak
Espainiako Antzerki Sari Nazionala