Warren G. Harding

Warren Gamaliel Harding (1865eko azaroaren 2a - 1923ko abuztuaren 2a) Ameriketako Estatu Batuetako 29. lehendakaria izan zen, 1921eko martxoaren 4tik 1923ko abuztuaren 2an hil zen arte. Alderdi Errepublikanoko kidea, Estatu Batuetako presidente ezagunenetako bat izan zen. Hil ondoren, hainbat eskandalu plazaratu ziren, hala nola Teapot Dome, baita Nan Brittonekin ezkontzaz kanpoko harremana ere, bere izen ona galtzera eraman zutenak.

Harding Ohioko landa-eremuan bizi izan zen bizitza osoan, zerbitzu politikoak beste leku batera eraman zuenean izan ezik. Gaztetan, The Marion Star erosi eta egunkari arrakastatsu bihurtu zuen. Harding senatari izan zen Ohio estatuan 1900etik 1904ra bitartean, eta gobernadoreorde bi urtez. Gobernadorearentzat garaitua izan zen 1910ean, baina Estatu Batuetako Senaturako hautatu zuten 1914an, estatuko kargu horretarako lehen zuzeneko hautaketa. Harding 1920an aurkeztu zen errepublikanoen hautagai-zerrendara, baina konbentzioaren aurretik urruneko aukeratzat hartzen zen. Hautagai nagusiek gehiengoa lortu ez zutenean eta konbentzioak porrot egin zuenean, Hardingen babesa handitu zuen, hamargarren bozketan izendatu baitzuten. Etxe atariko kanpaina egin zuen, batez ere Marionen, eta jendea harengana hurbiltzen utzi zuen. Lehen Mundu Gerraren aurreko aldiko normaltasunera itzuliko zela hitz eman zuen, eta James M. Cox demokratari nabarmen irabazi zion. Lehendakari hautatu zuten lehen senataria bihurtu zen.

Hardingek bere kabineterako errespetatutako hainbat pertsona izendatu zituen, hala nola Andrew Mellon Ogasunean, Herbert Hoover Merkataritzan eta Charles Evans Hughes Estatu Departamentuan. Kanpo-politikako lorpen garrantzitsu bat Washingtongo Itsas Konferentzia izan zen, 1921-1922koa. Bertan, munduko itsas potentzia nagusiek hamarkada bat iraun zuen itsas mugen programa bat adostu zuten. Lehen Mundu Gerraren aurka zeudelako atxilotu zituzten preso politikoak askatu zituen Hardingek. 1923an, Harding bihotzekoak jota hil zen San Frantziskon, mendebaldetik bira bat egiten ari zela. Calvin Coolidge lehendakariordeak hartu zuen bere kargua.

Harding-eko Barne Idazkaria, Albert B. Fall eta haren fiskal nagusia, Harry Daugherty, epaitu egin zituzten, karguan izandako ustelkeriagatik. Fall zigortu egin zuten, baina Daugherty ez. Eskandalu horiek eta beste batzuek kalte handia egin zioten Hardingen hil ondoko ospeari, Estatu Batuetako historiako presidente txarrenetakotzat jotzen baita.

Kanpo estekak 

Ameriketako Estatu Batuetako presidenteak
Ameriketako Estatu Batuetako Alderdi Errepublikanoko politikariak
Ameriketako Estatu Batuetako kazetariak
Ameriketako Estatu Batuetako argitaratzaileak
Ameriketako Estatu Batuetako hargin beltzak
Ohioarrak
Gaixotasun kardiobaskularrek hildakoak