Agaramont

Agaramont Nafarroa Behereko eskualde bat da.

Eskualdea 5 udalerrik osatzen dute eta lurraldearen iparraldean dago, Amiküze eta Lapurdi Ekialdea eskualdetarekin eta Okzitania herrialdearekin mugitzen.

Bere hiriburua Bidaxune da.

Izena 
Eskualdeko euskarazko izena hainbat modutara dokumentatu da: Agaramont, Agaramonte, Agaramunt, Agramunt eta Agramont.

Eskualdea frantsesez Agramont edo Gramont eta okzitanieraz Garmont edo Gramont bezala ere ezagutzen da. Gaztelaniaz Agramonte bezala itzuli da.

Geografia

Mugakideak

Fisionomia 
Garazi edota Nafarroa Behereko hegoaldearekin alderatuz lurralde laua da hau, laborantzarako egokia. Amiküze bezala, Bearno eta Landetako auzo-herriekin antza handiagoa du hegoalderago daudenekin baino.

Historia 
Erdi Aroan, Agaramonteko Dukerriaren lurrak ziren, hortik eskualdearen izena. Eskualde aberatsa izan zen, Biduze eta Aturri ibaien bidez eginiko merkataritzari esker.

1994ko urtarrilaren 1ean Bidaxuneko herri elkargoa sortu zen, Akamarre, Bidaxune, Burgue-Erreiti, Erango, Gixune eta Samatze udalerriak gehituz. Gixune udalerriaren sarrera polemikoa izan zen, Lapurdiko udalerria ez baita tradizioz Agaramont eskualdekoa izan, eta, gehitzearekin batera, Ipar Euskal Herriko eskualdeko mapa txikitzen ari baitzen, beste lurralde batekoa baitzen. Ezkoze ere nabarmendu zen, tradizioz eskualdekoa izan dena, Bearnoko Salieseko herri elkargoan.

2010eko urtarrilean, Bardoze udalerria herri elkargoan sartu zen.

2017ko urtarrilaren 1ean, Bidaxuneko herri elkargoa desagertu egin zen sortu berri zen Euskal Hirigune Elkargoa osatzeko.

Osaketa 
6 udalerrietan 7 herriak osatzen dute eskualdea: 3 569 biztanle eta 99,86 kilometro koadro.

Garraioa 
Euskal Hirigune Elkargoaren esku dagoko Car Express hiriarteko autobus sareak zerbitzatzen du eskualdea. Guztira, 2 linek eskaintzen dute zerbitzua 2 udalerritan: Samatze eta Bidaxune.

Ekonomia

Euskara 
Luis Luziano Bonapartek, 1869an, Agaramonteko udalerri guztiak eremu ez-euskaldunean zegoen, han hizkuntza nagusia okzitaniera baitzen, bertsio gaskoiarrean.

Koldo Zuazok, 2010ean, bere herri guztiak eremu ez-euskaldunean zegoen, han hizkuntza nagusia okzitaniera baitzen, bertsio gaskoiarrean.

Erreferentziak

Ikus, gainera 
 Nafarroa Behereko eskualdeak

Kanpo estekak 

Agaramont