Espido Freire

María Laura Espido Freire (Bilbo, Bizkaia, 1974ko uztailaren 16a) idazlea, itzultzailea eta zutabegilea da. Gaztelaniaz idazten du. Espido Freire izenaz sinatzen ditu bere lanak.

Bizitza 
Bilbon jaioa izan arren, Laudion (Araba) eman zuen bizitza Madrila joan zen arte. Galiziatik Euskal Herrira etorritakoak ditu gurasoak.

Literaturgintzan hasi aurretik, musikagintzan aritu zen, eta kantu-ikasketak egin zituen. Hala ere, oso gaztetan hasi zen idazten eta marrazkiak egiten. Hemezortzi urte zituela, karrera musikala alde batera utzi, eta Ingeles Filologia ikasten hasi zen Deustuko Unibertsitatean.

Obra 
Lehenengo nobela, Irlanda, 1998an argitaratu zuen, eta Frantziako liburu-saltzaileek atzerriko errebelazio-eleberriari ematen dioten Millepage saria jaso zuen. Donde siempre es octubre, bigarren nobela, 1999an argitaratu zuen. Urte bereko Melocotones Helados eleberriarekin, Planeta saria irabazi zuen (hogeita bost urte zituela). Eleberriak dira ere Diabulus in musica (2001), Nos espera la noche (2003, Donde siempre es octubre eleberriarekin hasitako trilogiaren bigarren partea) eta Soria Moria (2007, Sevillako Ateneo saria).

Lehenengo saiakera, Primer Amor, 2000n argitaratu zuen. Geroztik, beste lau idatzi ditu: Cuando comer es un infierno (2002), elikadura-nahasmenduei buruzkoa; Querida Jane, querida Charlotte (2004), Jane Austen eta Brontë ahizpen bizitza eta obrari buruzkoa; Mileuristas, la generación de los mil euros (2006), Espainiako egungo gaztediari buruzkoa; Mileuristas II, la generación de las mil emociones (2008), belaunaldi horretako gazteen harreman pertsonalei buruzkoa.

Eleberriak eta saiakera ez ezik, ipuin asko idatzi ditu. Aipagarriak dira, besteak beste, El tiempo huye (2002), Cuentos malvados (2003) eta Juegos míos (2004).

Taldekako lanetan ere parte hartu izan du. 2000ko azaroan, esaterako, Nuevos Episodios Nacionales liburuan parte hartu zuen, beste hogeita lau idazlerekin batera; azken hogeita bost urte hauetako historiaren berrirakurketa izatea zuen helburu lan hark. Abenduan, Elkarriren Realidad y Esperanza liburuan ere esku hartu zuen, artegintzaren hainbat alorretako beste laurogeita hamabi sortzailerekin batera.

Unibertsitate-garaietatik, literatura-sorkuntzaren irakaskuntza interesatu zaio, eta horri buruzko eskolak eman ditu zenbait unibertsitatetan. Gainera, metodo pedagogiko bat asmatu, eta literatura-eskola bat zabaldu du Madrilen.

Espido Freireren eleberri guztiak hizkuntza askotara itzuli dira. Zutabegile gisa, El Pais, La Razon, El Mundo eta Público egunkarientzat idatzi du, besteak beste. Itzultzaile gisa ere lan egiten du, bai eta irratian —Onda Ceroko Julia en la onda saioan— eta telebistan —Noche sin tregua saioan— ere.

Eleberriak 
 Irlanda (Bartzelona, Planeta argitaletxea, 1998). .
 Donde siempre es octubre (Bartzelona, Seix Barral argitaletxea, 1999). .
 Melocotones helados (Bartzelona, Planeta argitaletxea, 1999). .
 Diabulus in Musica (Bartzelona, Planeta argitaletxea, 2001). .
 Nos espera la noche (Madril, Alfaguara argitaletxea, 2003). .
 La diosa del pubis azul (Bartzelona, Planeta argitaletxea, 2005). Raul del Pozorekin batera. .
 Soria Moria (Sevilla, Algaida argitaletxea, 2007).
 Cartas de amor y desamor (451. argitaletxea, 2009).
 Hijos del fin del mundo (Imagineediciones argitaletxea, 2009).
 La flor del norte (Planeta argitaletxea, 2011).
 Quería volar (Madril, 2014) .
 Para vos nací (Madril, 2015) .

Kontakizunak 
 El tiempo huye (NH Saria 2001).
 Cuentos malvados (Madril, Punto de Lectura, 2003). .
 Juegos míos (Madril, Alfaguara argitaletxea, 2004). .
 El tiempo huye (Madril, Miniletras, 2006). .
 El trabajo os hará libres. Cuentos (Editorial Páginas de Espuma, 2008).
 Un zapato protagonista de cuento (Sacha London eta Espido Freire, 2009).

Gazteentzako literatura 
 La última batalla de Vincavec el bandido (Madril, SM, 2003). .

Poesia 
 Aland la blanca (Bartzelona, DeBolsillo, 2001). .

Saiakera 
 Primer amor (Madril, Temas de Hoy, 2000). .
 Cuando comer es un infierno (Madril, El Pais-Aguilar, 2002. .
 Querida Jane, querida Charlotte (Madrid, El Pais-Aguilar, 2004). .
 Mileuristas: cuerpo, alma y mente de la generación de los 1000 euros (Bartzelona, Ariel argitaletxea, 2006). .
 La generación de las mil emociones. Mileuristas II (Bartzelona, Ariel argitaletxea, 2008).

Itzulpenak 
 Alexander Kenten Al mando de una corbeta (Bartzelona, Noray, 1999). . Ingelesetik gaztelaniara.
 Alexander Kenten Misión en ultramar (Bartzelona, Noray, 2000). . Ingelesetik gaztelaniara.
 Alexander Kenten Libertad de acción (Bartzelona, Noray, 2001). . Ingelesetik gaztelaniara.
 Latitudes extremas: doce poetas chilenas y noruegas (Madrid, Tabla Rasa, 2003). Kirsti Baggethun Kristensen eta Tove Bakke itzultzaileekin batera. . Norvegieratik gaztelaniara.

Erreferentziak

Kanpo loturak 
  Espido Freireren webgunea

Bilboko idazleak
Euskal Herriko erdal idazleak
Euskal Herriko itzultzaileak
Bizkaiko idazleak
Arabako idazleak
Deustuko Unibertsitateko ikasleak
Bilbotarrak
Emakume eleberrigileak
XX. mendeko emakume idazleak
XXI. mendeko emakume idazleak