Sustrai

Botanikan, sustraia, zaina edo erroa klorofilarik gabeko landare-organoa da. Landarea finkatzen eta honek hazkunderako behar dituen ura eta gatzak zurgatzen dituena.

Meristemo primarioa kaliptraz babesturik dauka eta sustrai-puntan kokatzen da. Enbrioiaren sustraiari sustraixka deritzo eta, garatzen denean, sustrai nagusia eratzen du. Kimu batetik eratzen den lehen sustraia sustrai nagusia da; bere adarrei albo-sustrai esaten zaie. Zenbait espeziek ardatz-formako sustrai handi bakar bat dute, eskuarki beherantz hazten dena eta albo-sustrai ugari dituena. Beste zenbaitek sustrai barreiatuak dituzte, tamaina bertsuko sustrai mehe ugari.

Sustraiaren funtzioak 
Sustraiek hainbat funtzio dituzte, baina hiru dira funtzio nagusiak: xurgapena, eroapena eta ainguraketa.

 Xurgapena: Lurreko ura eta gatz mineralak ile xurgatzaileen bidez xurgatzen ditu.
 Eroapena: Landarearen zurtoinera eramaten ditu xurgatutako ura eta mantenugaiak, landarea hazteko eta hostoetara eramaten ditu fotosintesia egin ahal izateko.

 Ainguraketa: Lurrean hazten diren landareen kasuan, substratuaren granulometriaren arabera, sustraia gehiago edo gutxiago garatu eta adarkatzen da. Sustraien itxura aldatu egiten da landare batetik bestera: arte batek sustraiak lurzoruaren azpitik garatzen ditu, eta makal batek, berriz, kanpotik. Aire-loreen kasuan, sustraiak ainguratze funtzioa betetzeko daude soilik.

Landare-espezie askoren sustraiek elikadura-erreserben biltegi-funtzioak bete ditzakete, hala nola: batata, erremolatxa, manioka eta beste asko.

Sustraiaren atalak

Sustraiaren egituraren araberako atalak 

 Sama: Lurretik gertuen dagoen sustraiaren atala da hau.
 Adarkadura gunea: atal honetan sustraiak banatzen hasten dira.
 Heltze gunea: atal honetan sustraiaren hazkunde-prozesuan laguntzen duten ile xurgatzaileak daude.
 Hazte gunea: atal honetatik aurrera, sustraiaren hazkundea gertatzen da.
 Kofia: hemen, enbrioi-zelulak muturretik babesten dituzten zelula parenkimatikoen multzoa aurkitzen da.

Sustraiaren ehun moten araberako atalak 

 Epidermis: sustraiaren gainazaleko geruza da, hau da, sustraiaren azala da.
 Cortex: epidermisaren hurrengoko geruza da. Mantenugaiak almidoi moduan biltegiratzea da bere helburu nagusia.
 Endodermix: cortexaren hurrengoko geruza da. Hesi iragazgaitz moduko bat da eta, honi esker, ura barrurantz doa soilik.
 Zilindro baskularra: Sustraiaren erdian dagoen geruza da. Bere barruan xilema eta floema daude.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Landare morfologia