Gartzia Semenoitz Iruñekoa

Gartzia Semenoitz —— (835-882) IX. mendeko Iruñeko erregeorde edo erregekidea izan zen.

Biografia 
Nafarroako Pirinioetan jaio zen, non bere familiak lurraldeak zituen.

Ximeno leinuko euskaldunak, antza denez, Arista leinuak kontrolatzen zuen beste Iruñeko Erresumaren zatia zuen kontrolpean. Itxuraz Gartzia bere aitaren oinordekoa izan zen Gartzia Enekoitzen erreinualdian. Horrexegatik, Rodako kodexean Iruñeko "beste zatiren" buruzagitzat hartzen dute.

Gartzia Enekoitz 870ean hil eta gero, haren seme eta oinordeko Orti Gartzeitz Kordoban preso zegoela, Gartzia Semenoitz eztabaidagabeko erregeorde bihurtu zen 882an Oibarko setioan hil zen arte. Hala ere, badaude agiriak Gartzia Enekoitz artean bizirik zegoela semea 880an itzuli zenean azaltzen dutenak, eta litekeena da 882ko guduan hil zen erregea Gartzia Ximenitz izatea. Izan ere, ez daude Gartzia Semenoitzek inoiz Iruñeko Erresuma osoko gobernuan parte hartzen zuten agiriak.

Ezkontzak eta seme-alabak 
Gartzia Semenoitzek lehendabizikoz Oneka "Zangozako matxinoa" ezkondu eta bi seme-alaba izan zituzten:

 Eneko, Rodako kodexaren arabera, agian aitaren oinordekoa.
 Antsa, lehendabizikoz Orti I.a Gartzeitz Nafarroakoaren semea zen Eneko Ortitz eta bigarrenez Aragoiko kondea zen Garindo II.a Aznarez ezkondu zituena.

Bigarrenez Raimundo I.a Ribagorza eta Pallarskoaren alaba Dadildis ezkondu eta seme bi izan zituzten:
 Antso, Ximeno leinuaren lehendabiziko erregea.
 Ximeno, Iruñeko infante eta erregeordea.

Kaleak 
 Gartzia Semenoitz kalea (Iruñea)

Erreferentziak

Bibliografia 
 Lakarra de Miguel, José María. "Textos navarros del Códice de Roda". Estudios de Edad Media de la Corona de Aragon. 1:194-283 (1945).
 Pérez de Urbel, Justo. "Lo viejo y lo nuevo sobre el origin del Reino de Pamplona". Al-Andalus. 19:1-42 (1954).
 Sánchez Albornoz, Claudio. "Problemas de la historia Navarra del siglo IX". Vianako Printze Erakundea, 20:5-62 (1959).

Kanpo estekak 

Ximeno leinua
Nafarroako Erresumako noblezia