Cree (herria)

Cree (ahoskeraz kriː, cree hizkuntzaz Nēhilawē edo «gure hizkuntzaz aritzen direnak») Ipar Amerikako jatorrizko herrietako bat da, europarrak iritsi baino lehenago lurralde zabal batean bizi zena. Creen lurrek Kanada ekialdeko itsasertzetik ia mendebaldekoraino hedatzen ziren, eta Estatu Batuetan Minnesota, Ipar Dakota eta Montana hartzen zituzten.

Gaur egun Kanadan bizi diren 200.000 kide inguru dira. Gehienak Superior lakuaren ipar eta mendebaldean bizi dira, Ontario, Manitoba, Saskatchewan, Alberta eta Ipar-mendebaldeko Lurraldeetan. 38.000 inguru Quebecen bizi dira.

Estatu Batuetan, berriz, batez ere Montanan bizi dira, Ojibwa etniarekin partekatzen duten erreserba batean.

Taldeak 
Cree etnia zortzi talde nagusitan banatuta dago:
 Naskapiak
 Innuak edo montagnaisak
 Attikamekwak
 James badiako creeak (beren hizkuntzan, iiyuu)
 Mooseko creeak (mōsonī edo ililī)
 Zingiretako creeak (maškēkowak edo nēhinawak)
 Basoetako creeak (sakāwithiniwak edo nīhithawak)
 Ordokietako creeak (paskwāwiyiniwak edo nēhiyawak).

Hizkuntzak 

Cree hizkuntza (cree-montagnais eta cree-montagnais-naskapi izenez ere ezaguna) hizkuntza algonkinetako bat da. 117.000 hiztun inguru ditu Kanadan, Ipar-mendebaldeko lurraldeetatik Labrador penintsularaino. Hiztun ugari izan arren, Ipar-mendebaldeko lurraldeetan baino ez da ofiziala.

Cree ospetsuak 
 Tomson Highway, idazlea
 Buffy Sainte-Marie, abeslaria

Erreferentziak

Ikus, gainera 
 Amerindiar

Kanpo estekak 

Algonkinak
Quebeceko jatorriko herriak
Kanadako historia
Ameriketako Estatu Batuetako historia
Mendebalde Urruna
Columbia Britainiarreko lehen nazioak