Orosa

Orosa (erroibarreraz: Urutza) Erroibar ibarreko herri hustu bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Pirinioak eskualdean.

1401n jada despopulatu bezala agertzen zen. Bere lurrak Erroko Udalara pasa ziren.

Bertako biztanleak orosarrak (erroibarreraz: urutzarrak) ziren.

Izena 
Orosa edo Urutza toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:

 Orotsa (1268)
 Horossa (1280)
 Orossa (1280)
 Orosa (1326)
 Oroxa (1366)
 Orocha (1366)
 Orossa (1366)
 Orosa (1534)

Etimologia 
Orosa edo Urutza toponimoa ezezaguna da, baina "ur" partikula du, erroibarrera bertsioan gehien ikusten dena. Orosurgi edo Urutzurdi toponimoarekin ere harremana du, gertuko herri hustu bat.

Geografia 
Orosa Erroiberran dago.

Ingurune naturala eta klima 
Erroiberraren azalera handia dela eta bi klima ezberdin daude, iparraldeko klima azpiatlantiarra, pagadi ugari eta urte osoko prezipitazioekin, eta hegoaldeko klima azpimediterraneoa, basa pinuekin eta uda garaiko bi hilabete idorrekin. Urteko batez besteko prezipitazioak 1 200 mm dira hegoaldean, eta 2 000 mm ibarraren iparraldean. Batez besteko tenperatura 7 eta 10 gradu bitartekoa da.

Urteroko egun euritsuak 120 izaten dira ibarraren hegoaldean eta 140-150 egun iparraldean. Gunerik menditsuenetan egun euritsuak 150 baino gehiago izan daitezke.

Estazio meteorologikoak 
Erroiberran dagoen Aurizperri kontzejuan, itsasoaren mailatik 871 metrora, Nafarroako Gobernuak 1972an jarritako estazio meteorologikoa dago.  Gainera, 1975an, beste estazio meteorologiko bat inauguratu zen Erro kontzejuan, itsasoaren mailatik 672 metrora. Erroko estazioa da Orosarako balio egokienak ematen dituena, hurbilen dagoena baita.

Historia 
Jada XIII. mendean, bere bularra, Koroari ordaintzen zion, eta elizako hamarrena mailegatzen zuen, Orosurgiko antzinako nukleoarekin batera. 1378an su bakarra zituen, baina 1401ean jada jendez hustua zegoen. XVI. mendearen hasieran Ezpeletako jaunarena zen muga, eta 1800 inguruan Ardaitzena.

Oharrak

Erreferentziak

Ikus, gainera 
 Erroibar
 Pirinioak
 Zangozako merindadea
 Nafarroa Garaia

Kanpo estekak 
 Erroibarko Udalako webgune ofiziala

Erroibarko herri hutsuak