Hansa

Hansa edo Hansako Liga XIII. eta XVII. mendeen bitartean Itsaso Baltikoan salerosketa-monopolioa ezarri eta mantendu zuten merkataritza-taldeen batasuna izan zen.

Historia 

Alemanian, XII. mendetik aurrera hiri berriak sortu ziren gaztelu, jauregi, monasterio edo gotorlekuen ondoan Inperioko lurralde osoan. Hirietan, askatasun eta eskubide bereziak jarri ziren indarrean, landetako populazioak jaun nobleen menpeko jarraitzen zuen bitartean. Partikularki, zenbait hiri Inperioko Hiri Aske bihurtu ziren. Horrek esan nahi zuen ez zeudela inolako jaunaren azpian, ez sekular ez erlijioso, baizik eta Enperadorea zuten buru bakarra.

Hiriak, oro har, ibilbide luzeko merkatari dirudunek kontrolatzen zituzten. Esku langileek gremioak osatzen zituzten, arautegi zorrotzen azpian, hirien gaineko kontrola bereganatu nahian. Ekialdeko eta iparraldeko salerosketak ugaldu ziren, Lübeck buru zuen Hansako Liga garatzen zen heinean.

Nolanahi ere, Hansan ez zeuden bakarrik Inperioaren azpiko hiriak baturik, Herbehereetakoak, Norvegiakoak eta Ingalaterrakoak ere bazeuden. Batasun hori XIII. mendean sortu zen Kolonia eta beste 29 hiriren artean, amankomuneko interesak babesteko asmotan. Merkataritza-pribilejio andana jaso zituen batasun horrek, batik bat Ingalaterran, Flandrian eta Errusian ere.

Lübeck eta Hamburg hiriek, 1241ean, Itsaso Baltiko eta Itsaso Beltzaren arteko ibilbide komertzialaren gaineko kontrola partekatzeko hitzarmena sinatu zuten. Bi hiri horiek, 1252an Flandriarekin ere salerosketarako itunak sinatu zituzten. Honela, Bruggek, Flandriako hiri nagusiak, Hansako garapenean parte hartze handia izan zuen. Geroago Londresekin ere hartu-eman komertzialak abian jarri zituzten. Bremen eta Danzig sartu ziren geroago, eta haien atzetik Westfaliako, Rhin aldeko, Herbehereetako, Prusiako, Lituaniako eta Estoniako beste hiri asko.

Federazio hau, Hansa 1343an deituta, Danimarkari gerra egitera ausartu zen. Garaituta, Danimarkak kalteordainak ordaindu behar izan zituen, batasunaren ahalmen ekonomikoa handituz. Hurrengo urteetan, merkataritza gune berriak zabaldu zituen Iparraldeko Europan. Honela, nekazaritza eta nolabaiteko industria garatu ahal izan zituen, baita ubide eta errepideak egin ere.

Nolanahi ere, XV. mendearen amaieran batasunaren desintegrazio hasi zen. Europan estatu subiranoen garapenarekin, Amerikako aurkikuntzarekin eta Herbehereetako zein Ingalaterrako itsaso nagusitasunarekin bizkortu zen Hansaren gainbehera.

Hansako Ligako kideak

Pomeranian eta Wendian 

 Lübeck (hiri nagusia)
 Greifswald
 Hamburg
 Lüneburg
 Rostock
 Stade
 Stettin (Szczecin)
 Stralsund
 Wismar
 Kiel

Saxonian, Thuringian eta Brandenburgen 
 Alfeld
 Aschersleben
 Brunswick (Braunschweig, hiri nagusia)
 Berlin
 Bockenem
 Brandenburg
 Bremen
 Einbeck
 Erfurt
 Deutcsland und Frankfurt (Oder)
 Gardelegen
 Goslar
 Gronau
 Halberstadt
 Halle (Saale)
 Hamelin
 Hannover
 Havelberg
 Helmstedt
 Hildesheim
 Kyritz
 Magdeburg (hiri nagusia)
 Merseburg
 Mühlhausen
 Naumburg
 Nordhausen
 Northeim
 Osterburg
 Osterode am Harz
 Perleberg
 Pritzwalk
 Quedlinburg
 Salzwedel
 Seehausen
 Stendal
 Tangermünde
 Uelzen
 Uslar
 Werben

Polonian, Prusian, Livonian eta Suedian 

 Danzig (Gdańsk, hiri nagusia)
 Breslau (Wrocław)
 Dorpat (Tartu)
 Fellin (Viljandi)
 Elbing (Elbląg)
 Königsberg (orain Kaliningrad)
 Reval (Tallinn)
 Riga
 Stockholm
 Thorn (Toruń)
 Visby
 Krakovia (Krakow)
 Goldingen
 Kokenhusen
 Lemsal (Limbaži)
 Pernau (Pärnu)

Rhinen, Westfalian eta Herbehereetan 
 Doesburg
 Zwolle
 Haltern am See
 Hattem
 Hasselt
 Kolonia
 Dortmund (hiri nagusia)
 Soest
 Osnabrück
 Münster
 Roermond
 Deventer
 Groningen
 Kampen
 Bochum
 Recklinghausen
 Hamm
 Unna
 Werl
 Zutphen
 Oldenzaal
 Breckerfeld
 Minden

Erreferentziak

Kanpo estekak 

 
Iparraldeko Europa
Desagertutako konfederazioak
Estatu Baltikoen historia