PEN

PEN ("Poets, Essayists and Novelists") edo International PEN literatura arloko nazioarteko erakundea da, idazleen arteko elkartasuna eta laguntasuna sustatzeko helburuarekin 1921ean Londonen (Ingalaterra) sortua. Arlo horretako erakunderik zaharrena da munduan, bai eta giza eskubideen aldeko betaranoena ere.

Izenak dioen bezala jatorriz poeten, saiakeragileen eta eleberrigileen elkartea bazen ere (garaian editore eta antzerkigileak ere barne hartuz), gaur egun bestelako idazleak ere kontuan hartzen dituzte, kazetariak, itzultzaileak eta historialariak nagusiki, eta beste helburu batzuen artean adierazpen-askatasuna bultzatzea eta jazarritako, kartzelaratutako, torturatutako edo eraildako idazleen aldeko lana egitea dituzte.

International PEN 
Erakundea 1921ean sortu zuen C.A. Dawson idazleak. Londresen du erakundeak egoitza nagusia sorreratik, baina gaur egun 145 klub dituzte munduan zehar 104 herrialdetan zehar. Kide guztiek PEN manifestua sinatu behar dute, honako puntuetan laburbil daitekeena:

 Literaturgintzaren garapena eta babesa, nazioarteko mugen eta istiluen gainetik.
 Literatur lanak gizateriaren ondaretzat hartzea eta babestea.
 Gizatalde ezberdinen arteko elkar-ulertzea bultzatzea.
 Pentsamentuaren transmisio askea eta adierazpen-askatasunaren babesa.

Idazle Presoak, Itzulpena eta Hizkuntza Eskubideak, Emakume Idazleak, Bakea eta Idazleak eta Idazleak Erbestean izeneko egitasmoak martxan ditu.

Kide ospetsuen artean Joseph Conrad, George Bernard Shaw, Arthur Miller, Mario Vargas Llosa eta Harold Pinter dugu, beste hainbaten artean. Eta nazioarteko klubei eta jazarpen politikoari dagokionez, Kurdistangoa da nabarmentzekoa, Kolonian (Alemania) egoitza baitauka Turkian bertan jarduerak oso mugatuta dituztenez.

Bestela, literatura sariak urtero banatzen dituzte, euren artean Faulkner, Malamud eta Henry Prize sariak.

PEN Internationalen presidenteak

PEN Internationalen partaide ezagunak 
 Homero Aridjis
 Carmen Aristegui
 Margaret Atwood
 Heinrich Böll
 Susan Sontag
 Jorge Luis Borges
 Gioconda Belli
 J.M. Coetzee
 Joseph Conrad
 Elizabeth Craig
 Nadine Gordimer
 Gloria Guardia
 Robie Macauley
 Thomas Mann
 Predrag Matvejević
 Arthur Miller
 Charles Langbridge Morgan
 Toni Morrison
 Octavio Paz
 Harold Pinter
 J. K. Rowling
 Michael Scammell
 George Bernard Shaw
 William Styron
 Luisa Valenzuela
 H. G. Wells
 John Ralston Saul

Euskal PEN 
Frankismoaren garaian sortu zuten Euskal Herriko kluba, 1950ean, "Idazkortz" euskal bilkura izenarekin. Ekimenak erbestean zegoen Eusko Jaurlaritzaren sostengua jaso zuen eta Andima Ibiñagabeitia, Jokin Zaitegi, Jon Mirande, Federico Krutwig eta Txomin Peillen izan ziren kideetako batzuk. Hala ere, urtebete eskaseko ibilaldia besterik ez zuten egin.

1987an ekimena berriro martxan ipintzeko saiakera laburraren ostean, 2004an azkenean gaur arte luzatzen den ibilbideari ekin zioten, nazioarteko onarpenarekin. Azken urteotako kideen artean Laura Mintegi, Joxemari Iturralde, Eider Rodriguez, Lutxo Egia, Fito Rodriguez, Paddy Rekalde, Asier Serrano eta Urtzi Urrutikoetxea ditugu. Gaur egun, Bilboko Euskararen Etxean du egoitza Euskal PEN Klubak.

2005etik "Euskal PEN Idazluma" saria banatzen dute. 2008tik, bestalde, Basque Writing aldizkaria kaleratzen dute, euskaraz zein ingelesez.

Erreferentziak

Kanpo estekak 
 International PEN
 Euskal PEN Kluba

Nazioarteko erakundeak
Literatura elkarteak
Giza eskubideak
Akronimoak
PEN International
1921