Juan Crisóstomo Arriaga

Juan Crisóstomo Jacobo Antonio Arriaga Baltzola (Bilbo, Bizkaia, 1806ko urtarrilaren 27a - Paris, Frantzia, 1826ko urtarrilaren 17a) bizkaitar musikagilea izan zen. Bilboko Arriaga antzokiak haren omenez du izena.

Bizitza 
Juan Crisóstomo Arriaga 1806ko urtarrilaren 27an jaio zen Bilboko Goienkaleko 12.ean eta Zazpi Kaleetako Joan Santuen elizan izan zen bataiatua. Bere jaiotetxean plaka oroigarri bat ikus daiteke. Juan Simon Arriaga Urlezaga eta Rosa Baltzola Garamendiren bi seme-alabetatik zaharrena izan zen bera. Berriatuan organo-jotzaile izandako aitak erakutsi zion hasiera batean musika. Zer-nolako talentua zuen ikusirik, Faustino Sanzen, bere garaiko biolinista ospetsuaren ikasle izatera iritsi zen, eta 11 urterekin konposatzen eta Bilboko musika elkarteetan jotzen hasi zen.

15 urte zituela Parisko École Royal de Musique et Declamation ikastetxean (Parisko kontserbatorioa) ikasten hasi zen biolina Pierre Baillotekin, harmonia François-Joseph Fétisekin eta kontrapuntua Luigi Cherubinirekin. Kontserbatorioan 4 urtez izan zen matrikulatuta, eta hango aktetan gordeta daude Juan Crisóstomo Arriagaren notak eta haren lanari buruzko oharrak.

20 urte betetzeko egun gutxi falta zirela, 1826ko urtarrilaren 16an hil zen Juan Crisóstomo Arriaga, dirudienez biriketako gaitz batek jota. 1977. urtetik, Parisko Saint Honoré kaleko 314.eko ateburuan haren heriotza gogorarazten duen oroigarri bat dago.

Juan Crisóstomoren omenez, Bilbon eraikitako antzokiari Arriaga izena jarri zitzaion, eta monumentu bat altxatu zen. Bestalde, gaur egun hiri horretako Casilda Iturrizar parkean eta Bilboko Arte Eder Museoaren alboan Francisco Durriok egindako Arriagaren monumentua dago. Bilboko musika kontserbatorioak haren omenez Juan Crisóstomo de Arriaga izena hartu zuen.

Konposizioak

Lan sinfoniko-instrumentalak 
 Nada y Mucho, op.1 (1817)
 Obertura Nonetto, op.2 (1818)
 Patria, himno para Coro y Orquesta, op.3 (1819)
 Cántabros nobles, himno para Coro y Orquesta, op.4 (1819)
 Marcha militar, (1819)
 Romanza para Pianoforte (1819)
 Tema variado en Cuarteto, op.17 (1820)
 Obertura para Orquesta en Re Mayor, op.20 (1821)
 Variaciones sobre el Tema de "La Húngara" para Violín con Acompañamiento de Bajo ad libitum, op.22 (1821)
 Variaciones sobre el Tema de "La Húngara" para Cuarteto de Cuerda, op.23 (1822)
 Tres Estudios de Carácter, (1822)
 Tres cuartetos (1823)
 Cuarteto de Cuerda nº1 en Re menor
 Cuarteto de Cuerda nº2 en La Mayor
 Cuarteto de Cuerda nº3 en Mi bemol Mayor
 Sinfonía en Re para Gran Orquesta (1824)

Lan erlijiosoak 
 O Salutaris Ostia, motete (1823)
 Stabat Mater, motete (1822)
 Audi Benigne
 Et Vitam Ventura Saeculi (galdua)
 Misa a cuatro voces (galdua)
 Salve Regina (galdua)

Lan ahots-dramatikoak 
 Esklabo zoriontsuak, opera (1820)
 Edipo (1825)
 Medea (1825)
 Erminia (1825)
 Ma tante aurore (All’Aurora) (1825)
 Agar en el desierto (1825-1826)

Erreferentziak

Kanpo estekak 
 Bilboko Udalak Arriagari eskainitako webgunea

Bilbotarrak
Euskal Herriko musikari klasikoak
Musika klasikoko musikagileak
 
Tuberkulosiak hildakoak
Haur prodijioak
Parisen hildakoak