Antifaxismo

Antifaxismoa ideologia, antolakunde, erakunde, gobernu nahiz norbanako faxisten aurkako jarrera da, faxismoaren edozein alderdi dela ere, hala nola nazismoa, frankismoa edo faxismoa zentzu hertsian.

Antifaxismoaren baitan ideologia desberdinak bil daitezke, baina gehienetan ezkerreko posizio politikoekin hartu-emana dute. Hasieran, antifaxismoaren kontzeptua Bigarren Mundu Gerrako nazien aurkako erresistentzia politiko edota armatuarekin erlazionatzen bazen ere, 1970eko hamarkadaz gero, eskuin-muturreko taldeei aurre egiten dieten mugimenduak izendatzeko erabiltzen da antifaxista terminoa.

Euskal Herriaren kasuan, ezkerreko talde politiko ugarik bat egiten dute antifaxismoarekin, bereziki Espainiako talde frankistei aurre egiterako garaian.

Historia

Italia 

Mugimendu antifaxistak Italian sortu ziren lehen aldiz, Benito Mussoliniren igoerarekin batera. Mussoliniren erregimen faxistak antifaxista terminoa erabiltzen zuen haren aurkariak deskribatzeko. 1920ko hamarkadan, Italiako Erresuman, antifaxistak alkandora beltzen eta Mussoliniren igoeraren aurka borrokatu ziren. Italiako Alderdi Sozialistak 1921eko abuztuaren 3an Mussolinirekin eta haren Borroka Taldeekin bake-hitzarmena sinatu eta sindikatuek estrategia legalista eta baketua hartu ondoren, honen aurka zeuden langileen mugimenduko kideek Arditi del Popolo batailoi antifaxista sortu zuten.

Italiako Lanaren Konfederazio Orokorrak eta Italiako Alderdi Sozialistak ez zuten milizia antifaxista ofizialki onartu eta estrategia ez biolento eta legalista jarraitu zuten, eta Italiako Alderdi Komunistak kideei agindu zien erakundetik irten zitezen. Italiako Alderdi Komunistak talde militante batzuk sortu zituen, baina beren ekintzak nahiko txikiak ziren. Severino Di Giovanni anarkistak, Argentinara erbesteratu zenak, Argentinako italiar komunitate faxistaren aurkako hainbat bonbardaketa antolatu zituen. Benedetto Croce antifaxista liberalak Intelektual Antifaxisten Manifestua argitaratu zuen 1925ean. Garai hartako beste antifaxista liberal batzuk Piero Gobetti eta Carlo Rosselli dira.

Italiako Erresuman, OVRA () 1927an fundatutako polizia sekretua izan zen.

Espainia 
Antifaxismoak, ideia gisa ulertuta, indar handia izan zuen 1936ko Espainiako Gerra Zibilean. Francisco Francoren indarren aurrean, komunistek, sozialistek, anarkistek, errepublikarrek zein nazionalista desberdinek bat egin zuten, neurri batean eta zailtasun handien artean, antifaxismoaren ideian oinarrituz. Espainiako Alderdi Komunistak (PCE) erabili zuen bereziki antifaxismoa bere planteamenduetan. Brigada Internazionalek, halaber, antifaxismoaren ideiarekin bat egiten zuten ehunka boluntario bildu zituzten, gerra horretan parte hartzeko.

Alemania 
Bigarren Mundu Gerran ere Sobietar Batasunak gidatutako indarrek eta mendebaldeko estatu liberalek bat egin zuten antifaxismoaren ikurraren pean, Alemania naziari aurre egiteko. Naziek atxilotu zituzten pertsona asko Buchenwald edo Dachau bezalako kontzentrazio esparruetan sartu eta erailak izan ziren.

Gerra Hotzak iraun zuen bitartean, Alemaniako Errepublika Demokratikoko autoritateek "harresi antifaxista" deitu zioten Berlingo Harresiari ().

Europa 
Europan, antifaxista bezala azaldu dira ETA, Resistência Galega, EGGC, Terra Lliure edo GRAPO bezalako taldeak Espainian, Armada Gorriaren Frakzioa Alemanian edo Brigada Gorriak Italian.

XX. mendeko antifaxista ezagunak 

 Lola Iturbe
 Freda Brown
 Ana Pauker
 Eugénie Cotton
 Tsola Dragoycheva
 Irmela Mensah-Schramm
 Danielle Casanova
 Berty Albrecht
 Marie-Claude Vaillant-Couturier
 Rose Valland

Erreferentziak

Ikus, gainera 

 Faxismoa

Kanpo estekak 
   Sare Antifaxistaren bloga

Faxismoa
Ideologia politikoak