Euskal Trenbide Sarea

Red Ferroviaria Vasca-Euskal Trenbide Sarea (ETS) Euskal Autonomia Erkidegoaren esku dauden burdinbide-azpiegiturak eraiki, mantendu eta kudeatzen dituen erakunde publikoa da. 2004ko maiatzaren 21eko 6/2004 Legearen bitartez sortu zuen Eusko Jaurlaritzak, eta 2006ko abuztuaren 1.an bereganatu zituen azpiegiturak.

ETSren azpiegiturak Eusko Trenbideak (Euskotren Trena, Euskotren Tranbia eta Euskotren Kargo), Renfe Operadorak (Renfe Feveren Transkantauriarra Donostia-Basauri tartean) eta Metro Bilbao eragileek erabiltzen dituzte, nahiz eta aipatutako azken kasu honetan azpiegituraren jabetza Bizkaiko Garraio Partzuergoarekin partekatzen den.

Metro Bilbao enpresak erabiltzen duen azpiegitura Bilboko Metrorako Ingeniaritza (IMEBISA) enpresa publikoak eraiki zuen, ETSn integratu zena azken hau sortu zenean. Era berean, ordura arte Eusko Trenbideak enpresarenak ziren azpiegiturak ETSk bereganatu zituen.

Euskal Y-ari dagokionez, ETSk Gipuzkoako adarreko tarteak eraikitzen ari ditu, Eusko Jaurlaritzak aurreratutako dirua gero kupotik kenduko zaiona.

Trenbideak 
Euskal Trenbide Sareak guztira 297,739 kilometroko luzera du: 242,382 km Euskotren Trenak ustiatuta (zeinetatik 4,505 elektrifikatu gabe dauden, Burdinbidearen Euskal Museoan, Lasao-Azpeitia lurrunezko trenari dagozkienak, eta beste 1,198 kilometro Larreinetako funikularrari dagozkienak), 41,82 km Metro Bilbaok ustiatuta, eta 13,537 km Euskotren Tranbiak ustiatuta. Hurrengo trenbideak kudeatzen ditu:

 Angulema - Abetxuko trenbidea (Gasteizko tranbia)
 Angulema - Ibaiondo trenbidea (Gasteizko tranbia)
 Atxuri - La Casilla trenbidea (Bilboko tranbia)
 Azpeitia - Lasao trenbidea (Trenbidearen Euskal Museoaren lurrunezko trena)
 Basauri - Kabiezes trenbidea (Bilboko metroaren 2. linea)
 Bilbo - Donostia trenbidea
 Bilbo - Lezama trenbidea
 Bilbo - Plentzia trenbidea (Bilboko metroaren 1. linea)
 Donostia - Hendaia trenbidea
 Escontrilla - Larreineta trenbidea (Larreinetako funikularra)
 Lutxana - Sondika trenbidea
 Santurtzi - Mamariga trenbidea (Mamarigako funikularra)
 Zornotza - Bermeo trenbidea

 Basurtu Ospitalea - Ariz trenbidea, 7,8 kilometrokoa.
 Irauregi - Lutxana-Barakaldo trenbidea, 5,7 kilometrokoa.

Bestalde, iraganean hurrengoak ere kudeatu zituen:

 San Ignazio - Deustu - Ola trenbidea
 Zumarraga - Zumaia trenbidea (Urolako trena)

Historia 
Eusko Jaurlaritzak Espainiako Gobernuarekin hitzarmena sinatu ondoren Basurtu Ospitalea - Ariz eta Irauregi - Lutxana-Barakaldo trenbideen eskualdaketa gauzatu zen 2018ko abenduaren 15ean, 1979ko Euskal Autonomia Erkidegoko Estatutuari jarraiki.

Erreferentziak

Kanpo estekak 
 Euskal Trenbide Sarearen webgunea

Eusko Jaurlaritzaren erakundeak
Euskal Autonomia Erkidegoko garraioa
Euskal Herriko trenbideak