Φώτης Ζαχαρίου

Ο Φώτης Ζαχαρίου (15 Ιουνίου 1909 - 28 Απριλίου 2001) ήταν Έλληνας συντηρητής έργων τέχνης και ζωγράφος. 

Υπήρξε ένας από τους πρωτοπόρους στον τομέα της συντήρησης βυζαντινών έργων τέχνης στην Ελλάδα με σημαντικό έργο.

Βιογραφία 

Γεννήθηκε στην Αθήνα και ήταν γιος του Κώστα Ζαχαρίου, τεχνίτη κορνιζοποιού στο επάγγελμα. Υπήρξε παιδικός και στενός φίλος του χαράκτη Τάσσο. Σπούδασε στη Σχολή Καλών Τεχνών και παρακολούθησε μαθήματα ζωγραφικής στο εργαστήριο του Ουμβέρτου Αργυρού. Παράλληλα εργαζόταν στο κατάστημα του πατέρα του, από τον οποίο και διδάχθηκε την τέχνη της χειροποίητης καλλιτεχνικής κορνίζας και του πατιναρίσματος.

Συμμετείχε στον ελληνοϊταλικό πόλεμο του 1940. Κατά την διάρκεια της κατοχής δημιούργησε μαζί με άλλους καλλιτέχνες (Τάσσο, Βάσω Κατράκη κ.α.) την πρώτη ομάδα αντιστασιακών καλλιτεχνών, η οποία συνεργάστηκε στενά με το ΕΑΜ. Τον Δεκέμβριο του 1944 εξορίστηκε στην Ελ Ντάμπα της Αιγύπτου.

Την περίοδο 1948 - 1952 συνεργάστηκε με τον ζωγράφο Αγήνορα Αστεριάδη για την εικονογράφηση των ναών της Αγίας Βαρβάρας Δαφνιού και Μεταμορφώσεως του Σωτήρος στη Λάρισα.

Από το 1952 και μετά άρχισε να ασχολείται συστηματικά με την συντήρηση βυζαντινών ψηφιδωτών και τοιχογραφιών καθώς και φορητών εικόνων ως συντηρητής στην Υπηρεσία Αναστήλωσης Αρχαίων και Ιστορικών Μνημείων της Ελλάδος του Υπουργείου Παιδείας. Το 1952 ανέλαβε την συντήρηση των ψηφιδωτών της Ροτόντας στη Θεσσαλονίκη ενώ το 1953 εστάλη στο Άγιο Όρος για τον καθαρισμό των τοιχογραφιών του Μανουήλ Πανσέληνου στο Πρωτάτο. Καρπός της εργασίας του αυτής ήταν η έκδοση του έργου "Μανουήλ Πανσέληνο" από τις εκδόσεις Αθηνών σε κείμενο του Ανδρέα Ξυγγόπουλου και σε σχέδια του Φώτη Ζαχαρίου. Το 1964 εργάστηκε υπό τον Μανόλη Χατζηδάκη στην προετοιμασία της Διεθνούς Εκθέσεως Βυζαντινής Τέχνης με τίτλο «Η Βυζαντινή Τέχνη, Τέχνη Ευρωπαϊκή». 

Κατά τη διάρκεια της σταδιοδρομίας του συνεργάστηκε στενά με το Μουσείο Μπενάκη και τον διευθυντή του, Μανόλη Χατζηδάκη και συμμετείχε σε εργασίες συντήρησης σε όλη την ελληνική επικράτεια μεταξύ των οποίων στην Ιερά Μονή Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου Πάτμου, στη Μονή Φανερωμένης στη Σαλαμίνα, στο Άγιο Όρος, στον Μυστρά κ.α. Συνεργάστηκε, επίσης, με τον Μανόλη Ανδρόνικο, με τον οποίο εργάστηκε στη συντήρηση των αρχαίων τοιχογραφιών των βασιλικών τάφων της Βεργίνας. Ασχολήθηκε με τη φωτογραφική τεκμηρίωση των εργασιών συντήρησης και διατηρούσε σημαντικό φωτογραφικό αρχείο, το οποίο βρίσκεται στην κατοχή του Βυζαντινού Μουσείου.

Παράλληλα υπήρξε συντηρητής μεγάλου αριθμού φορητών εικόνων μεταξύ των οποίων και ζωγράφων όπως του Δομήνικου Θεοτόκοπουλου, του Άγγελου κ.α.

Υπήρξε καθηγητής στο «Κεντρικόν Εργαστήριον Συντηρήσεως και Αποκαταστάσεως Ζωγραφιών και Ψηφιδωτών» και στη «Σχολή Εκπαιδεύσεως Συντηρητών Αρχαίων» του Βυζαντινού και Χριστιανικού Μουσείου. 

Μετά τη συνταξιοδότησή του ασχολήθηκε ενεργότερα με την ζωγραφική. Έργα του εκτίθενται στο Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο, στην Πινακοθήκη Δήμου Αθηναίων, στη Συλλογή Μορφωτικού Ιδρύματος Εθνικής Τραπέζης (Πολιτιστικό Κέντρο Θεσσαλονίκης) κ.α.

Το 2002 εκδόθηκε το βιβλίο «Φώτης Ζαχαρίου. Άθως: Αποτυπώσεις και Μνήμες» ενώ με αφορμή την έκδοση αυτή το Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού Θεσσαλονίκης οργάνωσε έκθεση έργων του στον Λευκό Πύργο. Το 2006 διοργανώθηκε από το Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο έκθεση για την ζωή και το έργο του με τίτλο «ΜΑΪΣΤΟΡΕΣ. Φώτης Ζαχαρίου - Αντώνης Γκλίνος».

Απεβίωσε στην Αθήνα.

Παραπομπές 

Έλληνες ζωγράφοι
Έλληνες συντηρητές έργων τέχνης