Χένρι Γκάνθερ

Ο 'Χένρι Νίκολας Τζον Γκάνθερ (αγγλικά: Henry Nicholas John Gunther, 6 Ιουνίου 1895 - 11 Νοεμβρίου 1918) ήταν Αμερικανός στρατιώτης, που θεωρείται ο τελευταίος στρατιώτης που σκοτώθηκε κατά την διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Σκοτώθηκε στις 10:59 π.μ., περίπου ένα λεπτό πριν την έναρξη ισχύος της Ανακωχής.

Πρώιμα χρόνια 
Ο Χένρι Γκάνθερ γεννήθηκε στις 6 Ιουνίου 1895 στην  ανατολική Βαλτιμόρη του Μέριλαντ. Καταγόταν από μία γερμανοαμερικανική οικογένεια, καθώς και οι δύο γονείς του, Τζορτζ Γκάνθερ (1869–1919) και Λίνα Ροθ (1866–1938), ήταν παιδιά Γερμανών μεταναστών.  Μεγάλωσε στην Χάιλαντ Τάουν, μία γειτονιά της ανατολικής Βαλτιμόρης, στην οποία υπήρχε έντονο το γερμανικό στοιχείο, ενώ η οικογένειά του ανήκε στην Ρωμαιοκαθολική ενορία της Ιεράς Καρδίας του Ιησού.  Ο Χένρι Γκάνθερ εργάστηκε ως λογιστής και υπάλληλος στην Εθνική Τράπεζα της Βαλτιμόρης. Το 1915 εντάχθηκε στο Καθολικό τάγμα των Ιπποτών του Κολόμβου.

Στρατιωτική καριέρα 
 
Εξαιτίας της γερμανικής του καταγωγής, ο Χένρι Γκάνθερ δεν κατατάχθηκε άμεσα στις ένοπλες δυνάμεις, όπως πολλοί άλλοι νέοι, αμέσως μετά την κήρυξη του πολέμου στη Γερμανία από τις Ηνωμένες Πολιτείες τον Απρίλιο του 1917. Τον Σεπτέμβριο του 1917 επιστρατεύτηκε και κατατάχθηκε γρήγορα στο 313ο Σύνταγμα της 79ης Μεραρχίας Πεζικού. Έχοντας το βαθμό του λοχία, ορίστηκε ως υπεύθυνος στη στρατιωτική του μονάδα για την ένδυση. Έφτασε στη Γαλλία τον Ιούλιο του 1918, ως μέλος των Αμερικανικών Εκστρατευτικών Δυνάμεων. Σε επιστολή προς τους οικείους του ανέφερε για τις «άθλιες συνθήκες» στο μέτωπο και συμβούλευε έναν φίλο του να προσπαθήσει το οτιδήποτε για να αποφύγει την επιστράτευση. Η επιστολή αυτή κατασχέθηκε από τον ταχυδρομικό λογοκριτή του Στρατού Ξηράς. Εξαιτίας της, υποβιβάστηκε από λοχίας σε στρατιώτης.

Η μονάδα του Γκάνθερ, «Ομάδα Α΄», έφτασε στο Δυτικό Μέτωπο στις 12 Σεπτεμβρίου του 1918. Όπως όλες οι μονάδες των Συμμάχων στο μέτωπο της Επιχείρησης του Μεύση-Αργκόν, ήταν ακόμα εξουσιοδότηση να μάχονται το πρωί της 11ης Νοεμβρίου. Η Ανακωχή με τη Γερμανία υπογράφηκε στις 5:00 π.μ. (τοπική ώρα), αλλά αναμενόταν να τεθεί σε ισχύ από τις 11:00 π.μ. Η ομάδα του Γκάνθερ πλησίασε ένα οδόφραγμα δύο γερμανικών πολυβόλων στο χωριό Σομόν ντεβάν Νταμβιγιέρ, κοντά στον ποταμό Μεύση στη Λωρραίνη. Ο Γκάνθερ κινήθηκε, ενάντια στις εντολές του στενού του φίλου λοχία Έρνεστ Πάουελ, φέροντας το όπλο του. Οι Γερμανοί στρατιώτες, γνωρίζοντας ήδη για την Ανακωχή που θα ίσχυε σε ένα λεπτό, προσπάθησαν να απομακρύνουν τον Γκάνθερ. Εκείνος όμως συνέχισε ρίχνοντας μία ή δύο βολές. Όταν βρέθηκε σε κοντινή απόσταση με τα πολυβόλα, δέχτηκε πυρά αυτόματου όπλου και σκοτώθηκε ακαριαία. Αργότερα, ο συγγραφέας Τζέιμς Μ. Κέιν, τότε δημοσιογράφος στην τοπική καθημερινή εφημερίδα, The Sun, πήρε συνέντευξη από τους συναδέλφους του Γκάνθερ. Έγραψε κατόπιν ότι «ο Γκάνθερ έλαβε σοβαρά την πρόσφατη μείωση του βαθμού του και με μία εμμονική αποφασιστικότητα θέλησε να κάνει κάτι καλό μπροστά στους αξιωματικούς και στους συναδέλφους του στρατιώτες».

Ο στρατηγός Τζον Τζόζεφ Πέρσινγκ, διοικητής των Αμερικανικών Εκστρατευτικών Δυνάμεων, στην Ημερήσια Διαταγή του, την επόμενη ημέρα, ανέφερε ότι ο Γκάνθερ ήταν ο τελευταίος Αμερικανός που σκοτώθηκε στον πόλεμο. Ο Αμερικανικός Στρατός αποκατέστησε, μετά θάνατον, τον Χένρι Γκάνθερ στον βαθμό του λοχία και του απένειμε μία Εύφημη Μνεία για εκδήλωση Γενναιότητας εν Δράση και τον Σταυρό Διακεκριμένης Υπηρεσίας. Αρκετά χρόνια αργότερα, μια θέση με αριθμό 1858 των Βετεράνων Πολέμων στο Εξωτερικό, στην ανατολική Βαλτιμόρη, πήρε το όνομά του.

Τα λείψανα του Γκάνθερ επιστράφηκαν στις Ηνωμένες Πολιτείες το 1923, μετά την εκταφή τους από ένα στρατιωτικό νεκροταφείο στη Γαλλία, και ενταφιάστηκαν στο Κοιμητήριο του Υπεραγίου Λυτρωτή στη Βαλτιμόρη. Μεταγενέστερες έρευνες αποκάλυψαν ότι την τελευταία ημέρα του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων για την σύναψη της ανακωχής στα σιδηροδρομικά βαγόνια στο Δάσος Κομπιέν, ο Γάλλος αρχιστράτηγος Φερντινάν Φος αρνήθηκε να ικανοποιήσει το γερμανικό αίτημα για κήρυξη άμεσης κατάπαυσης του πυρός ή εκεχειρίας, ώστε να μην υπάρχει επιπλέον αιματοχυσία μεταξύ των απλών στρατιωτών. Η αποτυχία της κήρυξης της άμεσης εκεχειρίας, είχε ως αποτέλεσμα την πρόκληση επιπλέον περίπου 11.000 νεκρών ή τραυματιών ανδρών, μέχρι την έναρξη ισχύος της ανακωχής.

Μνημεία 

Την Ημέρα των Βετεράνων (στη Γαλλία γνωστή ως Ημέρα της Ανακωχής), στις 11 Νοεμβρίου του 2008, αποκαλύφθηκε ένα μνημείο κοντά στο σημείο όπου σκοτώθηκε ο Χένρι Γκάνθερ στο χωριό Σομόν ντεβάν Νταμβιγιέρ. Δύο χρόνια αργότερα, με αφορμή την ίδια ημέρα μνήμης, αποκαλύφθηκε μία αναμνηστική πλάκα στο σημείο του τάφου του στην Βαλτιμόρη από την Γερμανική Εταιρεία του Μέριλαντ. Η αποκάλυψη έγινε στις 10:59 π.μ. της 11ης Νοεμβρίου του 2011.

Παραπομπές