Αμοιβαίο Σύμφωνο της Διαδοχής

Το Σύμφωνο Αμοιβαίας Διαδοχής (λατινικά : Pactum Mutuae Successionis) ήταν μια επινόηση διαδοχής, που υπογράφηκε κρυφά από τους Ιωσήφ και Κάρολο αρχιδούκες της Αυστρίας, τους μελλοντικούς αυτοκράτορες της Γερμανίας, το 1703.

Το 1700 η πρεσβύτερη γραμμή του Οίκου των Αψβούργων εξέλιπε με το τέλος του βασιλιά Καρόλου Β΄ της Ισπανίας. Ακολούθησε ο Πόλεμος της Ισπανικής Διαδοχής, με τον Λουδοβίκο ΙΔ΄ της Γαλλίας να διεκδικεί το στέμμα της Ισπανίας για τον εγγονό του Φίλιππο και τον αυτοκράτορα Λεοπόλδο Α΄ να τα διεκδικεί για τον γιο του Κάρολο αρχιδούκα της Αυστρίας. Το Σύμφωνο επινοήθηκε από τον αυτοκράτορα Λεοπόλδο Α΄, με αφορμή την αναχώρηση του Καρόλου για την Ισπανία.   Όριζε ότι η αξίωση για το βασίλειο της Ισπανίας επρόκειτο να αναλάβει ο Κάρολος, ενώ το δικαίωμα της διαδοχής στις υπόλοιπες κυριαρχίες των Αψβούργων θα το είχε ο μεγαλύτερος αδελφός του Ιωσήφ, χωρίζοντας έτσι ξανά τον Οίκο των Αψβούργων σε δύο κλάδους. Το Σύμφωνο καθόριζε επίσης τη διαδοχή των αδελφών: και τους δύο θα διαδέχοντο οι αντίστοιχοι άρρενες κληρονόμοι τους, αλλά εάν ο ένας δεν είχε γιο, ο άλλος θα τον διαδεχόταν σε όλα του τα βασίλεια.  Ωστόσο, εάν και τα δύο αδέλφια απεβίωναν χωρίς γιους, οι κόρες του μεγαλύτερου αδελφού (Ιωσήφ) θα είχαν απόλυτη προτεραιότητα, έναντι των κορών του μικρότερου αδελφού (Καρόλου) και η μεγαλύτερη κόρη του Ιωσήφ θα ανέβαινε σε όλους τους θρόνους των Αψβούργων.   

Το 1705 ο Λεοπόλδος Α΄ απεβίωσε και τον διαδέχθηκε ο μεγαλύτερος γιος του, Ιωσήφ Α΄. Έξι χρόνια αργότερα, ο αυτοκράτορας Ιωσήφ Α΄ απεβίωσε, αφήνοντας πίσω του δύο κόρες: τις αρχιδούκισσες Μαρία-Ιωσφίνα και Μαρία-Αμαλία. Ο Κάρολος, που εκείνη την εποχή αγωνιζόταν ακόμη ανεπιτυχώς για το στέμμα της Ισπανίας, τον διαδέχθηκε σύμφωνα με το Σύμφωνο και επέστρεψε στη Βιέννη. Σύμφωνα με το Σύμφωνο, ο διάδοχος στα βασίλεια των Αψβούργων ήταν, εκείνη τη στιγμή, η ανιψιά του Καρόλου ΣΤ΄, η Μαρία-Ιωσηφίνα, την οποία ακολούθησε στη σειρά διαδοχής η μικρότερη αδελφή της, Μαρία-Αμαλία. Ωστόσο, ο Κάρολος ΣΤ΄ εξέφρασε σύντομα την επιθυμία να τροποποιήσει το Σύμφωνο, προκειμένου να δώσει στις μελλοντικές του κόρες το προβάδισμα, έναντι των ανιψιών του. Στις 9 Απριλίου 1713 ο αυτοκράτορας ανακοίνωσε τις αλλαγές σε μια μυστική σύνοδο του συμβουλίου. 

Το Σύμφωνο τελικά αντικαταστάθηκε από την Πραγματική Κύρωση του 1713, που κυκλοφόρησε από τον Κάρολο ΣΤ΄ για να εξασφαλίσει τη διαδοχή των δικών του κορών αντί αυτών του Ιωσήφ Α΄. Τα στέμματα που ανήκαν στον Οίκο των Αψβούργων κληρονομήθηκαν έτσι από τη μεγαλύτερη κόρη του Καρόλου, η Μαρία-Θηρεσία (γεννημένη το 1717), και όχι από τη μεγαλύτερη κόρη του Ιωσήφ, Μαρία-Ιωσηφίνα.

Βιβλιογραφικές αναφορές

Βιβλιογραφία 
 Crankshaw, Edward: Maria Theresa, Longman publishers 1969
 Holborn, Hajo: A History of Modern Germany: 1648–1840 Princeton University Press 1982 ISBN 0-691-00796-9
 Ingrao, Charles W: The Habsburg monarchy, 1618–1815 Cambridge University Press 2000 ISBN 0-521-78505-7
 Kann, Robert A.: A history of the Habsburg Empire, 1526–1918 University of California Press 1980 ISBN 0-520-04206-9
 Mahan, J. Alexander: Maria Theresa of Austria READ BOOKS 2007 ISBN 1-4067-3370-9

18ος αιώνας στη Μοναρχία των Αψβούργων