Οδοντιατρική στην αρχαία Ρώμη

Η οδοντιατρική αναπτύχθηκε κατά τα πρώτα μέρη της ρωμαϊκής ιστορίας,  πιθανώς λόγω της άφιξης ενός Έλληνα γιατρού που ονομαζόταν Αρχαγάθος. Ορισμένα από τα αρχαία ρωμαϊκά στοματοχειρουργικά εργαλεία ήταν το οδοντικό τρυπάνι, οι σμίλες, οι μοχλοί οστών και οι λαβίδες λαβίδες δοντιών.    Οι αρχαίοι Ρωμαίοι επινόησαν τη χρήση ναρκωτικών κατά την οδοντιατρική επέμβαση.  Αυτά τα εργαλεία χρησιμοποιήθηκαν για τη θεραπεία καταστάσεων του πονόδοντου και για την εξαγωγή δοντιών. Στην αρχαία Ρώμη πίστευαν ότι η αιτία των συνθηκών που απαιτούσαν μια τέτοια θεραπεία ήταν το «σκουλήκι των δοντιών».

Αισθητική οδοντιατρική 

Οι αρχαίοι Ρωμαίοι λεύκαιναν τα δόντια τους χρησιμοποιώντας οδοντόκρεμα από ανθρώπινα ούρα και γάλα κατσίκας.    Οι οδοντικές γέφυρες και κορόνες αναπτύχθηκαν στην αρχαία Ρώμη το 500 π.Χ.  Αυτή η μορφή οδοντιατρικής ήταν μια τέχνη στην οποία ειδικεύονταν οι Ετρούσκοι.   Αυτός ο πολιτισμός ανέπτυξε τις πρώτες «πραγματικές» οδοντιατρικές γέφυρες.  Οι ρωμαϊκές οδοντικές γέφυρες κατασκευάζονταν συνήθως από οστό ή ελεφαντόδοντο και είχαν μεγάλη ζήτηση κατά τη διάρκεια της Ρωμαϊκής Δημοκρατίας.  Οι αρχαίοι Ρωμαίοι οδοντίατροι χρησιμοποιούσαν επίσης οδοντικά εμφυτεύματα από χρυσό.

Δόντια

Πονόδοντος 

Οι θεραπείες για τον πονόδοντο ήταν δημοφιλείς και ευρέως διαδεδομένες λόγω του έντονου πόνου και της τερηδόνας που προκαλούνταν. Στο έργο του Φυσική Ιστορία, ο Πλίνιος ο Πρεσβύτερος μίλησε για θεραπείες τους πονόδοντου. Έγραψε ότι ένας ασθενής μπορούσε να χύσει το φάρμακο στο αυτί του. Κάποια φάρμακα χύνονταν στο αυτί στην ίδια πλευρά του κεφαλιού με τον πονόδοντο, άλλα υποτίθεται ότι έπρεπε να χυθούν στην αντίθετη πλευρά. Ορισμένες θεραπείες περιελάμβαναν εισπνοή άγριας μέντας, χρήση οστών λαγού για το κόψιμο των ούλων, χρήση οστών καλυμμένων με περιττώματα και γαργάρα με τη στάχτη κεράτων ελαφιού.   Μια άλλη θεραπεία απαιτούσε τη σύλληψη ενός βατράχου στο φως του φεγγαριού. Ο ασθενής έπρεπε να φτύσει στο στόμα του και να δώσει εντολή στον βάτραχο να φύγει παίρνοντας τον πονόδοντο μαζί του.  Οι Ρωμαίοι γιατροί πίστευαν ότι ο πονόδοντος προκαλούνταν από ένα «σκουλήκι των δοντιών».

Εξαγωγή δοντιών 

Δεν είναι σαφές ποιο ρωμαϊκό επάγγελμα ή επαγγέλματα ασκούσαν την οδοντιατρική. Μπορεί να υπήρχαν ειδικοί γιατροί που είχαν εκπαιδευτεί για να κάνουν προκαταρκτικές οδοντιατρικές επεμβάσεις, είναι επίσης πιθανό η οδοντιατρική να ασκούνταν ως υποσύνολο άλλων επαγγελμάτων, όπως η κομμωτική. Η εξαγωγή δοντιών είναι μια στοματική χειρουργική επέμβαση που πραγματοποιείται με σκοπό την αφαίρεση δοντιών. Στην αρχαία Ρώμη, μπορεί να ασκούνταν από ειδικούς που δεν σχετίζονταν με επαγγελματίες γιατρούς. Αυτή η πρακτική απαιτούσε την απαλή εξαγωγή των δοντιών, προκειμένου να αποφευχθεί ο κίνδυνος.  Αυτός ο κίνδυνος είχε επίσης ως αποτέλεσμα η πρακτική να είναι σπάνια. Η αρχαία βιβλιογραφία περιγράφει άλλη μία διαδικασία για την εξαγωγή δοντιών. Σε αυτήν τη διαδικασία, το δόντι πιανόταν και θα κουνιόταν μέχρι να αφαιρεθεί με τα χέρια. Μια άλλη πρακτική περιλάμβανε την κοπή των ούλων και των οστών που περιβάλλουν ένα δόντι και στη συνέχεια την εξαγωγή. Ο Ρωμαίος γιατρός Κέλσος σύστηνε στους γιατρούς να εξάγουν το οστό κοντά στα δόντια και να μην εξάγουν δόντια παιδιών εκτός εάν εμπόδιζαν την ανάπτυξή τους.

Άλλα 
Οι αρχαίοι Ρωμαίοι ιατρικοί συγγραφείς πίστευαν ότι τα δόντια χαλαρώνουν λόγω αδυναμίας των ριζών ή ασθένειας των ούλων. Αυτό το αντιμετώπιζαν καυτηριάζοντας τα ούλα και στη συνέχεια καλύπτοντάς τα με μέλι και υδρόμελι. Στη συνέχεια τοποθετούνταν στα δόντια φαρμακευτική αγωγή. Εάν το δόντι πονούσε, αφαιρούνταν. Αυτή η διαδικασία γινόταν με «ξύσιμο» του δοντιού για «στρογγύλεμα» και στη συνέχεια με κούνημα του δοντιού μέχρι να μπορέσει να αφαιρεθεί με ασφάλεια.

Σχιστίες χείλους και υπερώας 
Ο Κέλσος περιέγραψε θεραπείες για τις σχιστίες χείλους και υπερώας. Έγραψε ότι η εφαρμογή ράμματος στα χείλη ήταν η προτεινόμενη μέθοδος του Κέλσου για τη θεραπεία μικρών προβλημάτων. Μεγαλύτερα και πιο έντονα προβλήματα αντιμετωπίζονταν χρησιμοποιώντας χειρουργική διαδικασία. Οι αρχαίοι Ρωμαίοι σκότωναν επίσης παιδιά με σχισμένα χείλη, λόγω της πεποίθησης ότι ήταν κυριευμένα από κακά πνεύματα.

Ιστορία 
Σύμφωνα με τον Πλίνιο τον Πρεσβύτερο για μεγάλο μέρος της ρωμαϊκής ιστορίας δεν υπήρχε ιατρική κοινότητα. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου η ιατρική περιοριζόταν σε δημοφιλείς εναλλακτικές θεραπείες και όχι σε εκπαιδευμένους επαγγελματίες γιατρούς. Το επάγγελμα του γιατρού εισήχθη στους Ρωμαίους από τον Έλληνα γιατρό Αρχάγαθο, ο οποίος ταξίδεψε στη Ρώμη και καθιερώθηκε ως γιατρός. Τελικά απέκτησε τη φήμη ότι κάνει βίαιη χρήση του χάλυβα και της φωτιάς κάτι που του κόστισε τη φήμη του και του χάρισε τον τίτλο του «χασάπη». Υπάρχουν αρχαιολογικά και ιστορικά στοιχεία αμφισβητούν αυτή την αφήγηση. Η Δωδεκάδελτος, που ήταν το σύνολο της νομοθεσίας που αποτέλεσε τη βάση του Ρωμαϊκού Δικαίου,  υποννοούν ότι είχε ασκηθεί η οδοντιατρική σε εκείνο το σημείο της ιστορίας. Παρ' όλα αυτά, οι ιστορικοί και οι αρχαιολόγοι δεν έχουν καταλήξει σε αυτό το θέμα.

Παραπομπές 

Οδοντιατρική
Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία