Σρινιβάσα Βαραντάν

Ο Σαθαμανγκάλαμ Ράνγκα Ιγιενγκάρ Σρινιβάσα Βαραντάν (Sathamangalam Ranga Iyengar Srinivasa Varadhan FRS, γεννήθηκε στις 2 Ιανουαρίου 1940) είναι ένας Ινδοαμερικανός μαθηματικός, ο οποίος αναγνωρίζεται ευρέως ως ένας από τους σημαντικότερους μαθηματικούς του 20ού αιώνα. Είναι γνωστός για τις θεμελιώδεις συνεισφορές του στη θεωρία πιθανοτήτων και ειδικότερα για τη δημιουργία μιας ενοποιημένης θεωρίας των μεγάλων αποκλίσεων. θεωρείται και τιμάται ως ένας από τους θεμελιώδεις συνεισφέροντες στη θεωρία των διαδικασιών διάχυσης με προσανατολισμό στην τελειοποίηση και περαιτέρω ανάπτυξη του στοχαστικού λογισμού του Itô. Το έτος 2007, κατέστη ο πρώτος Ασιάτης που κέρδισε το βραβείο Άμπελ.

Εκπαίδευση και σταδιοδρομία
Ο Σρινιβάσα γεννήθηκε σε μια ινδουιστική οικογένεια Ταμίλ Βραχμάνων Ιγιενγκάρ το 1940 στο Τσενάι (τότε Μαντράς). Το 1953, η οικογένειά του μετανάστευσε στην Καλκούτα. Μεγάλωσε στο Τσενάι και στην Καλκούτα. Ο Βαραντάν έλαβε το προπτυχιακό του πτυχίο το 1959 και το μεταπτυχιακό του πτυχίο το 1960 από το Προεδρικό Κολλέγιο του Τσενάι. Πήρε το διδακτορικό του από το ISI το 1963 υπό την καθοδήγηση του C R Ράο, ο οποίος κανόνισε να παραστεί ο Αντρέι Κολμογκόροφ στην υπεράσπιση της διατριβής του Βαραντάν.  Ήταν ένας από τους "διάσημους τέσσερις" (οι άλλοι ήταν οι R Ράνγκα Ράο, Κ Ρ Παρτασάραθυ και Βεεραβάλλι Σ Βαρανταρατζάν) στο ISI μεταξύ 1956 και 1963.

Σταδιοδρομία
Από το 1963 εργάζεται στο Ινστιτούτο Μαθηματικών Επιστημών Courant του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης, όπου ήταν αρχικά μεταδιδακτορικός υπότροφος (1963-66), με τη σθεναρή σύσταση του Μονρόε Ντονσκερ. Εκεί γνώρισε τον Ντανιέλ Στρόοκ, ο οποίος έγινε στενός συνεργάτης και συν-συγγραφέας. Σε ένα άρθρο του στο Notices of the American Mathematical Society, ο Στρόοκ θυμάται αυτά τα πρώτα χρόνια:

 Ο Βαραντάν, που όλοι αποκαλούν Ράγκου, ήρθε στις ακτές μας από την Ινδία το φθινόπωρο του 1963. Έφτασε αεροπορικώς στο αεροδρόμιο Ιντλγουάιλντ και μετέβη στο Μανχάταν με λεωφορείο. Προορισμός του ήταν το διάσημο αυτό ίδρυμα με το ταπεινό όνομα, το Ινστιτούτο Μαθηματικών Επιστημών Courant, όπου του είχε δοθεί μεταδιδακτορική υποτροφία. Ο Βαραντάν τοποθετήθηκε σε ένα από τα πολλά γραφεία χωρίς παράθυρα στο κτίριο του Courant, το οποίο ήταν κάποτε καπελοποιείο. Ωστόσο, παρά το κάπως ταπεινό περιβάλλον, από αυτά τα γραφεία έρεε ένα ιδιαίτερα μεγάλο μέρος των μεταπολεμικών μαθηματικών για τα οποία η Αμερική είναι δικαίως υπερήφανη.

Ο Βαραντάν είναι σήμερα καθηγητής στο Ινστιτούτο Courant. Είναι γνωστός για το έργο του με τον Ντάνιελ Στρόοκ στις διαδικασίες διάχυσης και για το έργο του στις μεγάλες αποκλίσεις με τον Μονρόε Ντονσκερ. Είναι πρόεδρος της κριτικής επιτροπής Μαθηματικών Επιστημών για το βραβείο Infosys από το 2009 και ήταν ο επικεφαλής προσκεκλημένος το 2020.

Βραβεία
Στα βραβεία και τις διακρίσεις του Βαραντάν περιλαμβάνεται το Εθνικό Μετάλλιο Επιστήμης (2010) από τον Πρόεδρο Μπαράκ Ομπάμα, "η υψηλότερη τιμή που απονέμεται από την κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών στους επιστήμονες, τους μηχανικούς και τους εφευρέτες". Έλαβε επίσης το Βραβείο Μπίρκοφ (1994), το Βραβείο Μάργκαρετ και Χέρμαν Σοκόλ της Σχολής Τεχνών και Επιστημών του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης (1995) και το Βραβείο Leroy P Steele για Σημαντική Συμβολή στην Έρευνα (1996) από την Αμερικανική Μαθηματική Εταιρεία, το οποίο απονεμήθηκε για το έργο του με τον Ντάνιελ Στροόκ στις διαδικασίες διάχυσης. Το 2007 του απονεμήθηκε το Βραβείο Άμπελ για την εργασία του στις μεγάλες αποκλίσεις με τον Μονρόε Ντ Ντόνσκερ. Το 2008, η κυβέρνηση της Ινδίας του απένειμε το βραβείο Padma Bhushan και το 2023 του απονεμήθηκε η δεύτερη υψηλότερη πολιτική τιμή της Ινδίας Padma Vibhushan. Έχει επίσης δύο τιμητικούς τίτλους από το Université Pierre et Marie Curie στο Παρίσι (2003) και από το Ινδικό Στατιστικό Ινστιτούτο στην Καλκούτα της Ινδίας (2004).

Ο Βαραντάν είναι μέλος της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών των ΗΠΑ (1995) και της Νορβηγικής Ακαδημίας Επιστημών και Γραμμάτων (2009). Εκλέχθηκε μέλος της Αμερικανικής Ακαδημίας Τεχνών και Επιστημών (1988), της Ακαδημίας Επιστημών του Τρίτου Κόσμου (1988), του Ινστιτούτου Μαθηματικής Στατιστικής (1991), της Βασιλικής Εταιρείας (1998), της Ινδικής Ακαδημίας Επιστημών (2004), της Εταιρείας Βιομηχανικών και Εφαρμοσμένων Μαθηματικών (2009) και της Αμερικανικής Μαθηματικής Εταιρείας (2012).

Επιλεγμένες δημοσιεύσεις
Convolution Properties of Distributions on Topological Groups. Dissertation, Indian Statistical Institute, 1963.

 (with M D Donsker) 
 (with M D Donsker) Asymptotic evaluation of certain Markov process expectations for large time. I, Communications on Pure and Applied Mathematics 28 (1975), pp. 1–47; part II, 28 (1975), pp. 279–301; part III, 29 (1976), pp 389–461; part IV, 36 (1983), pp 183–212.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

 S. R. Srinivasa Varadhan, Επίσημη ιστοσελίδα του Courant Institute of Mathematical Sciences

Μαθηματικοί αναλυτές
Μαθηματικοί του 20ού αιώνα
Μαθηματικοί του 21ου αιώνα