Φέρντιναντ Κούλμερ

Ο Φέρντιναντ Κούλμερ (29 Ιανουαρίου 1925 – 11 Νοεμβρίου 1998) ήταν Κροάτης ζωγράφος αφηρημένης τέχνης και δάσκαλος.

Σπούδασε στην Ακαδημία Καλών Τεχνών της Βουδαπέστης, στην Ακαδημία Καλών Τεχνών του Ζάγκρεμπ και παρακολούθησε ειδικά μαθήματα με τον Τζούρο Τίλιακ. Ο Κούλμερ εργάστηκε στο στούντιο του Κρστο Χεγκέντουσιτς,  και για πολλά χρόνια ήταν καθηγητής στην Ακαδημία Καλών Τεχνών του Ζάγκρεμπ.

Οι πίνακες του Κούλμερ τείνουν προς αφηρημένες ή ημι-αφηρημένες σκηνές, με τις πρώιμες συνθέσεις του να βασίζονται σε νεκρή φύση ή εσωτερικούς χώρους με καλλιγραφικές πινελιές. Ανέπτυξε ένα στυλ με πιο έντονη υφή, στρέφοντας αργότερα σε ένα πιο χαλαρό στυλ με χειρονομίες, με μυθικά θέματα, που περιλαμβάνουν χορευτικά καλλιγραφικά σχήματα. Σχεδίασε κοστούμια για δύο ταινίες των Βάτροσλαβ Μίμιτσα και Βέλικο Μπούλαγιτς. 

Ήταν Μέλος της Κροατικής Ακαδημίας Επιστημών και Τεχνών. 

Το 1990, ο Κούλμερ έλαβε το βραβείο Βλαντιμίρ Νάζορ για τα επίτευγματα σε όλη τη ζωή στις εικαστικές τέχνες.

Βιογραφία 
Ο Φέρντιναντ Κούλμερ γεννήθηκε στις 29 Ιανουαρίου 1925 στο Καπ Μαρτίν στη νότια Γαλλία, όπου οι γονείς του περνούσαν τον χειμώνα. Η οικογένεια Κούλμερ ήταν αριστοκρατική. Καταγόταν από παλιούς Κροάτες ευγενείς, που είχαν εξέχουσα θέση στους πολιτικούς κύκλους του Ζάγκρεμπ κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης της Αυστροουγγαρίας, και περιλάμβαναν τον γνωστό δικηγόρο και πολιτικό του 19ου αιώνα βαρόνο Φράνιο Κούλμερ. Ο πατέρας του Φερδινάνδου ήταν ο κόμης Αλεξάντερ Κούλμερ , κύριος του Τσέρνικ (κοντά στη Νόβα Γκράντισκα), και η μητέρα του ήταν η Αυστριακή κόμισσα ντ' Όμπερστατ Έντελτρουντ Μποπ. Ο νεαρός Φέρντιναντ πέρασε μια άνετη παιδική ηλικία σε μια σειρά από οικογενειακά κτήματα και κατοικίες, και εκπαιδεύτηκε από ιδιωτικό δάσκαλο.  Από το 1936 φοίτησε στο οικοτροφείο των Ιησουιτών του Κάλκσμπουργκ στη Βιέννη. Όταν ο Κούλμερ ήταν 13 ετών, ταξίδεψε πολύ με τον πατέρα του στη Μεσόγειο και τον επόμενο χρόνο στις Ηνωμένες Πολιτείες (Νέα Υόρκη, Σικάγο, Ντιτρόιτ, Ουάσιγκτον). 

Το 1942, ο Κούλμερ γράφτηκε στην Ακαδημία Καλών Τεχνών της Βουδαπέστης, όπου σπούδασε κοντά στον Ούγγρο ζωγράφο Ρέζσο Ζομπολία-Μπούργκαρντ.  Ήταν μια έντονη περίοδος, με τον βομβαρδισμό της Πέστης από τις Συμμαχικές δυνάμεις και το σπίτι της οικογένειας έγινε ερείπια. Μέχρι τον Ιανουάριο του 1945, τα ρωσικά στρατεύματα έμπαιναν στη Βουδαπέστη, και ανάμεσα στο γενικό χάος, την πείνα και τις στερήσεις, ο Κούλμερ μετακόμισε στο Ζάγκρεμπ. Η οικογενειακή περιουσία, μαζί με τα περισσότερα υπάρχοντά τους χάθηκαν και ο προνομιακός κόσμος των συγγενών και των φίλων τους είχε χαθεί, κυριευμένος από τη νέα σοσιαλιστική τάξη πραγμάτων. Ο Κούλμερ αποσύρθηκε στο διαμέρισμά του στην Άνω Πόλη του Ζάγκρεμπ, μέρος του οικογενειακού παλατιού στην πλατεία Αικατερίνης. Εκεί δίδαξε γλώσσες και παρακολούθησε την Ακαδημία Καλών Τεχνών από το 1945 έως το 1948, σπουδάζοντας με τους Όμερ Μούγιαντζιτς και Λιούμπο Μπάμπιτς. Ο Κούλμερ παρακολούθησε επίσης ειδικά μαθήματα στη σχολή ζωγραφικής του Τζούρο Τίλιακ κατά την περίοδο 1948-50. 

Από το 1950 έως το 1957, ο Κούλμερ εργάστηκε στο στούντιο του Κρστο  Χεγκέντουσιτς. Μετά από 10 χρόνια που δεν μπορούσε να ταξιδέψει, το 1955 του χορηγήθηκε διαβατήριο και δίμηνη υποτροφία για το Παρίσι.  Δεδομένης της ανατροφής και των γνώσεών του σε γλώσσες και διαφορετικούς πολιτισμούς, χρησιμοποίησε καλά την ευκαιρία του, σχηματίζοντας νέους φίλους και χρήσιμες επαφές, ανοίγοντας πόρτες και αποκτώντας μια εικόνα για τις αλλαγές του κόσμου της τέχνης. Κατά την επιστροφή του στο Ζάγκρεμπ, ο Κούλμερ μετέφερε αυτές τις νέες ιδέες στην τοπική κοινότητα καλλιτεχνών.  Το 1961, ο Κούλμερ διορίστηκε βοηθός του Χεγκέντουσιτς στην Ακαδημία Καλών Τεχνών  και έγινε τακτικός καθηγητής το 1969.

Το 1961, ο Κούλμερ πραγματοποίησε την πρώτη του ατομική έκθεση στο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης στο Ζάγκρεμπ. 

Ο Κούλμερ ήταν μέλος της ομάδας καλλιτεχνών Μάρτιος (Mart) και εντάχθηκε στο Φόρουμ Γκαλερί το 1969. Συμμετείχε στην έκθεση του Παρισιού Galerie d'art international το 1979.  Σχεδίασε κοστούμια για δύο ταινίες τωνΒάτροσλαβ Μίμιτσα και Βέλικο Μπούλαγιτς το 1974–75 και το 1977. 

Ο Κούλμερ πέθανε στο Ζάγκρεμπ στις 11 Νοεμβρίου 1998.

Κληρονομιά 
Το παλαιότερο έργο του Κούλμερ δυστυχώς δεν έχει διασωθεί, επομένως δεν είναι δυνατή η ανάλυση της πρώιμης ανάπτυξής του. Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1950, ο Κούλμερ ζωγράφιζε λεπτές, ημι-αφηρημένες συνθέσεις βασισμένες σε νεκρές φύσεις ή εσωτερικούς χώρους, που παρουσίαζαν στυλιζαρισμένα καλλιγραφικά στοιχεία.Μετά την επίσκεψή του στο Παρίσι το 1955, οι πίνακές του άρχισαν να δείχνουν την επιρροή του Φωβισμού, ιδιαίτερα τον Ανρί Ματίς και τον Ραούλ Ντούφι.  Στα τέλη της δεκαετίας του 1950 και στις αρχές της δεκαετίας του 1960 ο Κούλμερ ανέπτυξε ένα στυλ με έντονη υφή, παράγοντας εντελώς αφηρημένα έργα χωρίς αναγνωρίσιμες φόρμες. Από αυτή την περίοδο προέρχεται ο «Καφέ Πίνακας» που αγοράστηκε από την Tate Gallery στο Λονδίνο. 

Το έργο του Κούλμερ έχει περιγραφεί ως «εκλεκτικός», και ήταν σίγουρα ένας από τους καλλιτέχνες που συνέχισαν να εξελίσσονται σε νέες κατευθύνσεις όσο περνούσε ο καιρός. Το δεύτερο μισό της δεκαετίας του 1960 εισήγαγε την καλλιγραφία ξανά στο έργο του, μετατρέποντας τα πολύχρωμα ζιγκ-ζαγκ που ήταν τόσο έντονο χαρακτηριστικό των δημιουργιών του τη δεκαετία του 1970. Στη συνέχεια στράφηκε σε ένα πιο χαλαρό στυλ, με χειρονομίες, με έργα που περιλάμβαναν χορευτικά καλλιγραφικά σχήματα σε ασπρόμαυρα ή έντονα χρώματα που σχηματίζονταν από ελεγχόμενη έκχυση. Μέχρι τη δεκαετία του 1980, ο Κούλμερ είχε εισαγάγει μυθολογικά και εραλδικά μοτίβα στις εικόνες του, εξαιρετικά απλοποιημένα και στυλιζαρισμένα.Η υφή του έργου του έδειξε την επιρροή της Άμορφης Τέχνης (Informel), ενώ η θεματολογία σχετίζεται με τις ιδέες του νεοεξπρεσιονισμού. Στον «Κήπο του Πήγασου» του Κούλμερ, για παράδειγμα, χρησιμοποιούσε παλαιολιθικά σύμβολα. 

Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1970, ο Κούλμερ δημιούργησε τα σκηνικά και τα κοστούμια για δύο ταινίες. Αυτά τα ιστορικά δράματα του έδωσαν την ευκαιρία να εξερευνήσει το δικό του υπόβαθρο και τις εμπειρίες του όταν μεγάλωνε. Πριν από εκείνη την εποχή, το έργο του δεν περιείχε καμία αναφορά στην ιστορία ή το παρελθόν του, ωστόσο από τη δεκαετία του 1980 υπάρχει μια έντονη αίσθηση πλούσιας λατρείας, εραλδικών εμβλημάτων και φυγής. Το έργο του χαρακτηρίζεται από έντονη, πολύ πραγματική υφή επιφάνειας, σχεδόν χειροπιαστή, σε συνδυασμό με πλούσιο, πολύπλοκο τονικό χρώμα. 

Το 2007, η εταιρεία Κροατική Ταχυδρομεία, Inc. εξέδωσε ένα γραμματόσημο του «Κήπου του Πήγασου» του Φέρντιναντ Κούλμερ ως μέρος της σειράς Κροατικής Μοντέρνας Ζωγραφικής.

Έργα 

 Ružičasta kuća (Ροζ Σπίτι), 1954
 Glava (Head), 1954
 Žena u interieuru (Γυναίκα στο εσωτερικό), 1955
 Interieur (Εσωτερικό), 1956
 Admiral, 1957
 Laptir (Πεταλούδα), 1957
 Visoka slika (Ψηλός Πίνακας), 1960
 Smeđa slika (Καφέ Πίνακας), 1960
 Siva slika I (Γκρι Πίνακας I), 1960 
 Kompozicija (Σύνθεση), 1960
 Razgranatost II, 1965
 Narančasto-plavo-crna kaligrafia (Πορτοκαλί-Μπλε-Μαύρη Καλλιγραφία), 1967
 Susreti I, 1966
 Šetnja, 1966
 Svibanj I, 1969
 Barbarosa, 1974
 Jour Fixe, 1979
 Veliki crni dogovor (Μεγάλη μαύρη σύνθεση), 1983 
 Ratni plijen - Golijatova kacija (Πολεμική λεία - το κράνος του Γολιάθ), 1983 
 Ganimedov lijet, 1984
 Grifonova nježnost, 1986
 Bijeg, 1987
 Tri figure i pas (Τρεις φιγούρες και ένας σκύλος), 1989
 Cvjetno lice, 1989
 Patetični triptihon II (Orfej), (Θλιβερό Τρίπτυχο II, Ορφέας) 1988
 Cvijet za Kazimira, 1990
Σκηνικά και κοστούμια ταινιών

 Επανάσταση των Αγροτών 1573 Βάτροσλαβ Μίμιτσα, 1975
 Ο άνθρωπος, που έπρεπε να σκοτωθεί (ο ψεύτικος Αυτοκράτορας Σκέπαν Μάλι) Βέλικο Μπούλαγιτς, 1979

Δημόσιες συλλογές 
Το έργο του Φέρντιναντ Κούλμερ βρίσκεται στις ακόλουθες δημόσιες συλλογές:

Κροατία 

 Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, Ζάγκρεμπ  
 Μοντέρνα Γκαλερί, Ζάγκρεμπ 
 Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης, Ντουμπρόβνικ 
 Πινακοθήκη Καλών Τεχνών, Σπλιτ 
 Μουσείο Κληρονομιάς Ρόβινι, Ρόβινι 
 Γκαλερί Γκαλζένικα, Βέλικα Γκόριτσα

Βόρεια Μακεδόνια 

 Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, Σκόπια

Σερβία 

 Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, Βελιγράδι

Ηνωμένο Βασίλειο 

 Συλλογή Tate, Λονδίνο

Παραπομπές

Πηγές

Βιβλιογραφία 
 "Ferdinand Kulmer l'œuvre 1975-1983" Κέντρο Τέχνης του Παρισιού, 1983, Παρίσι

Κροάτες ζωγράφοι
Σελίδες με μη επιθεωρημένες μεταφράσεις