Αμέκα (πόλη)

Η Αμέκα (ισπαν. Ameca) είναι πόλη και δήμος στην πολιτεία Χαλίσκο, στο κεντρο-δυτικό Μεξικό. Πήρε το όνομά της από τον ποταμό που τη διαρρέει, όπως εξάλλου φανερώνει η ονομασία της, που προέρχεται από το Amecatl = «μίτος νερού» στις ντόπιες γλώσσες ναουάτλ (ουσιαστικά την εξέλιξη της γλώσσας των Αζτέκων). Η πόλη απέχει περί τα 83 χιλιόμετρα από την πρωτεύουσα της πολιτείας (και ένα από τα μεγαλύτερα κέντρα του μεξικανικού εμπορίου) Γουαδαλαχάρα.

Η Αμέκα είναι επίσης η έδρα και η μεγαλύτερη πόλη του ομοσπονδιακού διοικητικού διαμερίσματος Región Valles, που περιλαμβάνει τους 14 δήμους των κεντρικών κοιλάδων της Χαλίσκο.

Στην απογραφή του 2020 ο δήμος είχε πληθυσμό 60.386 κατοίκους και η πόλη 37.871 κατοίκους, δεδομένο που την καθιστούσε τη 15η μεγαλύτερη σε πληθυσμό πόλη της Χαλίσκο. Οι κάτοικοι ονομάζονται Αμεκουένσε.

Ιστορία
Οικισμός υπήρχε ήδη πριν από το έτος 1325 και μέχρι τον 16ο αιώνα η Αμέκα ήταν το κέντρο του μικρού βασιλείου ιθαγενών της Αμέκα (ισπαν. Cacicazgo de Ameca), το οποίο κατακτήθηκε από τους Ισπανούς το 1524. Είναι γνωστά δύο ονόματα των ηγεμόνων του: του Jojouhquitecuani (από το 1325) και του Timinzique (1522). Κατά την ισπανική αποικιακή περίοδο Η Αμέκα ήταν αρχικώς μέρος του δήμου του Αουτλάν.

Ο πρώτος από τους κατακτητές που έφθασε στην Αμέκα ήταν ο Ισπανός στρατιώτης Χουάν δε Ανέστα το 1522. Μπήκε στην πόλη ολομόναχος, ξυπόλητος και με το σπαθί του στο χέρι του. Οι ιθαγενείς τον δέχθηκαν με τιμή, διότι πίστεψαν ότι ως λευκός ήταν ο γιος του Ήλιου, που προγονικός θρύλος έλεγε ότι θα τους κατακτούσε. Το 1529 ο αδελφός Αντόνιο δε Κουέγιαρ με άλλους μοναχούς και Ισπανούς έκτισαν παρεκκλήσιο, διοικητήριο, πανδοχείο, φυλακή, μερικά σπίτια και διεμόρφωσαν την κεντρική πλατεία της Αμέκα. Αυτή θεωρείται η χρονολογία ιδρύσεως της νεότερης πόλεως.

Το 1541 ο δε Κουέγιαρ άρχισε να κατηχεί τους ιθαγενείς, αλλά σκοτώθηκε στις 12 Αυγούστου του ίδιου έτους, όταν έφυγε από την Αμέκα κατά τη διάρκεια της μεγάλης εξεγέρσεως κατά των Ισπανών. Το 1549 η Αμέκα προβιβάσθηκε σε δήμο, αλλά μόλις στις 22 Απριλίου 1833 ανακηρύχθηκε «πόλη», με απόφαση του πολιτειακού κονγκρέσου.

Γεωγραφία
Η Αμέκα βρίσκεται στο κεντρο-δυτικό Μεξικό, σε γεωγραφικές συντεταγμένες πλάτος 20° 33′ Βόρειο και μήκος 104° 02′ Δυτικό. Είναι κτισμένη σε υψόμετρο 1.635 μέτρα πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας, σε οικιστική έκταση 10,17 τετραγωνικά χιλιόμετρα (km²), και διχοτομείται από τον ομώνυμο ποταμό Αμέκα, ο οποίος εκβάλλει στον Ειρηνικό Ωκεανό, κοντά στο Πουέρτο Βαλάρτα. Ο Δήμος της Αμέκα καλύπτει έκταση 839,1 km² και συνορεύει προς τα βόρεια με τους Δήμους Σαν Μάρκος και Αουαλούλκο (Ahualulco), προς τα νότια με τον Δήμο Ετσατλάν (Etzatlán), προς τα ανατολικά με τους Τεκολοτλάν και Ατένγκο και προς τα δυτικά με τους Γουατσινάνγκο και Ναγιάριτ.

Το έδαφος του δήμου είναι ακανόνιστα ορεινό, με τους λόφους Cuauhtépetl Ameca να καταλαμβάνουν κυρίως το βόρειο τμήμα του και μια διαδοχή κοιλάδων και βουνών το υπόλοιπο. Ο Αμέκα είναι ο κυριότερος ποταμός, που προέρχεται από τα νερά μικρών ποταμιών-χειμάρρων στα βόρεια (Llanitos, La Barranca, La Arena, El Carrizo κ.ά.), ενώ από τα νότια υπάρχουν οι Arroyo Grande, El Zoquite, Palmarejo, Alamo και αναρίθμητα ρυάκια. Οι υδάτινοι πόροι του δήμου διατηρούνται με τα τρία φράγματά του, τα Σαν Ιγνάσιο δε λα Βέγα, Λος Ποσίτος και Τεχκαλάμε.

Οικονομία
Το μεγαλύτερο μέρος των κατοίκων της Αμέκα ασχολούνται με το εμπόριο, τη γεωργία και την κτηνοτροφία. Υπάρχει εργοστάσιο παραγωγής ζάχαρης από τις τοπικές φυτείες ζαχαροκάλαμου, καθώς και βιοτεχνίες τροφίμων (τορτίγια, τεκίλα). Στην πόλη παράγονται επίσης τούβλα, ξυλεία και, παραδοσιακά, σαμάρια και εξοπλισμός αλόγων. Αλλά τα πολλά μαγαζιά διάφορων ειδών συνιστούν σημαντικό μέρος της οικονομίας.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Ιστότοπος της δημοτικής αρχής

Αμεκα