Νόρμα Μέρικ Σκλάρεκ

Η Νόρμα Μέρικ Σκλάρεκ (αγγλικά: Norma Merrick Sklareck, 15 Απριλίου 1926 – 6 Φεβρουαρίου 2012) ήταν η πρώτη Αφροαμερικανίδα, που πέρασε τις εξετάσεις, για να γίνει επίσημα αρχιτέκτονας τόσο στη Νέα Υόρκη (1954) όσο και στην Καλιφόρνια (1962).   Η Σκλάρεκ είναι περισσότερο αναγνωρισμένη για το σχεδιασμό της Πρεσβείας των Ηνωμένων Πολιτειών στο Τόκιο της Ιαπωνίας το 1976 και του σταθμού Terminal One στο Διεθνές Αεροδρόμιο του Λος Άντζελες το 1984.  Αφού σχεδίασε πολλά κτίρια, έγινε η πρώτη μαύρη γυναίκα που είχε το δικό της αρχιτεκτονικό γραφείο με δύο γυναίκες τη Μάργκοτ Σίγκελ και την Κάθριν Ρόμπερτ από το 1985-1989.  Κέρδισε το παρατσούκλι "The Rosa Parks of Architecture" από τη συγγραφέα Άννα Μ. Λιούις για τα σημαντικότερα  της επιτεύγματα ως μαύρη γυναίκα σε έναν ανδροκρατούμενο τομέα και συνέχισε να είναι η φωνή για τις γυναίκες που ήταν πιθανό να αντιμετωπίσουν διακρίσεις σε ορισμένες σταδιοδρομίες.

Νεανικά χρόνια και εκπαίδευση 
Η Νόρμα Μέρικ Σκλάρεκ γεννήθηκε στις 15 Απριλίου 1926 στο Χάρλεμ της Νέας Υόρκης. Οι γονείς της, ο Δρ. Γουόλτερ Έρνεστ Μέρικ και η Αμέλια Γουίλομπι ήταν γιατρός και μοδίστρα, από τον Άγιο Βικέντιο και τα Μπαρμπάντος.  Μεγάλωσε στο Crown Heights, στο Μπρούκλιν. Σε νεαρή ηλικία, η Σκλάρεκ ήταν πιο κοντά στον πατέρα της από τον οποίο έλαβε το μεγαλύτερο μέρος της εκπαίδευσης και των ικανοτήτων της.   Διατηρώντας μια ιδιαίτερη σχέση πατέρα και κόρης, η Σκλάρεκ έκλινε προς την αρχιτεκτονική αφού διδάχτηκε πώς να έχει ενεργό ρόλο σε διάφορες δραστηριότητες και ήταν εξαιρετική στα μαθηματικά και τις επιστήμες στο Hunter College High School.   

Αφού πέρασε ένα χρόνο της σταδιοδρομίας της στο Barnard College, η Σκλάρεκ πέρασε τα επόμενα χρόνια στο Πανεπιστήμιο Columbia όπου σπούδασε και έλαβε το πτυχίο της στην Αρχιτεκτονική.  Κατά τη διάρκεια της εμπειρίας της στο κολέγιο, η Σκλάρεκ αντιμετώπισε πολλές δυσκολίες στην αφομοίωση με τους συμμαθητές της.  Έπρεπε να αντιμετωπίζει συνεχώς λευκούς κυρίως φοιτητές που είχαν πολύτιμα πτυχία και σχημάτιζαν σχέσεις και ομάδες μελέτης με άλλους μαθητές για να προχωρήσουν με τις εργασίες.   Αντιμετωπίζοντας αυτά τα εμπόδια μόνη της, η Σκλάρεκ εκμεταλλεύτηκε την απομόνωσή της δουλεύοντας έξω από το περιβάλλον της τάξης.  Ως αποτέλεσμα, αποφοίτησε πέντε χρόνια αργότερα με το πτυχίο της στην αρχιτεκτονική ως η μόνη Αφροαμερικανίδα γυναίκα.

Καριέρα 
Αφού έλαβε το πτυχίο της, η Σκλάρεκ δεν μπόρεσε να βρει δουλειά σε μια αρχιτεκτονική εταιρεία, έτσι έπιασε δουλειά στο Τμήμα Δημοσίων Έργων της Νέας Υόρκης από το 1950 έως το 1954.   Δυσαρεστημένη με την τετραετή δουλειά της λόγω κουραστικών προσδοκιών, η Σκλάρεκ αποφάσισε να δώσει εξετάσεις αρχιτεκτονικής, επειδή ένιωθε ότι η δουλειά της δεν ήταν αρκετά προκλητική για τις ικανότητές της.  Ως αποτέλεσμα, έγινε η πρώτη Αφροαμερικανίδα στη Νέα Υόρκη που έγινε αδειούχος αρχιτέκτονας το 1954.   Μέσα σε ένα χρόνο από την απόκτηση της άδειας της, προσλήφθηκε στο Skidmore, Owings & Merrill, κάτι που ξεπέρασε τις προσδοκίες της στο να έχει ενεργό ρόλο και να δοκιμάζει τις ικανότητές της.   Ενώ εργαζόταν στο SOM για πέντε χρόνια, η Σκλάρεκ βρήκε μια δεύτερη δουλειά και «δίδασκε βραδινά μαθήματα αρχιτεκτονικής στο New York City Community College» για να υποστηρίξει τα δύο παιδιά της, ενώ η μητέρα της βοηθούσε με τις οικογενειακές ευθύνες.  

Το 1960, η Σκλάρεκ δέχτηκε τη θέση της πρώτης γυναίκας αντιπροέδρου για την Gruen and Associates στο Λος Άντζελες, όπου εργάστηκε για δύο δεκαετίες.   Ενώ εργαζόταν στην εταιρεία, που ήταν ένα μεγάλο άλμα στην καριέρα της, βίωσε κάποιες διακρίσεις στο εργασιακό περιβάλλον. Ως σύγχρονη εκπρόσωπος που δεν είχε πρόσβαση σε όχημα, το αφεντικό της την κατηγόρησε για την αργοπορία της στη δουλειά, παρόλο που ο λευκός συνάδελφός της ήταν υπεύθυνος για την οδήγηση και την καθυστέρησή τους κάθε μέρα.  Ως αποτέλεσμα, αγόρασε το δικό της αυτοκίνητο για να βάλει τέλος στην προκατειλημμένη αντιμετώπιση. 

Δύο χρόνια αργότερα, η Σκλάρεκ έγινε η πρώτη Αφροαμερικανίδα αρχιτέκτονας που έλαβε άδεια στην Καλιφόρνια το 1962.  Τέσσερα χρόνια μετά την άδεια, έγινε επίσης η πρώτη Αφροαμερικανίδα διευθύντρια της Gruen.  Στην Gruen, ο ρόλος της Σκλάρεκ περιλάμβανε την επίβλεψη του προσωπικού, που προσέλαβε, ενώ παράλληλα συνεργαζόταν και σε άλλα μεγάλα έργα. Αυτά τα έργα περιλάμβαναν το California Mart, το Pacific Design Center, το Fox Hills Mall, το San Bernardino City Hall, τον Leo Baeck Temple και την Πρεσβεία των Ηνωμένων Πολιτειών στο Τόκιο.    Αν και ήταν αρχιτέκτονας, "η Σκλάρεκ εργάστηκε ως διευθύντρια έργου και όχι ως αρχιτέκτονας σχεδιασμού, παρόλα αυτά επαινέθηκε, με τον Σέζαρ Πελλή, ως αρχιτέκτονας σχεδιασμού στην Πρεσβεία των ΗΠΑ στο Τόκιο".  Σε όλη τη διάρκεια της καριέρας της ως αρχιτέκτονας, ήταν σύνηθες για τις γυναίκες να μην αναγνωρίζονται στη δουλειά τους, επειδή ήταν ένας τομέας ανδρικής κυριαρχίας  που επικεντρωνόταν στην εικόνα του εαυτού τους. Κάθε φορά που ένας πελάτης συστηνόταν σε έναν αρχιτέκτονα, η παρουσία και το όνομα μιας γυναίκας αρχιτέκτονας συχνά διατηρούνταν άγνωστο προκειμένου να συνεχιστεί η λειτουργία των επιχειρήσεων. 

Το 1980, μετά την αποχώρησή της από την Gruen Associates, η Σκλάρεκ έγινε η πρώτη μαύρη γυναίκα, που εξελέγη μέλος του Αμερικανικού Ινστιτούτου Αρχιτεκτόνων (AIA), αφού ήταν η πρώτη Αφροαμερικανίδα μέλος το 1959.   

Από το 1980 έως το 1985, εργάστηκε επίσης στην Welton Becket Associates, όπου υπηρέτησε ως διευθύντρια έργου για την κατασκευή ύψους 50 εκατομμυρίων δολαρίων για τον σταθμό Terminal One στο Διεθνές Αεροδρόμιο του Λος Άντζελες.   Ο σταθμός ολοκληρώθηκε τον Ιανουάριο του 1984 ακριβώς στην ώρα για «τους εκατομμύρια τουρίστες που αναμένονταν για τους Ολυμπιακούς Αγώνες εκείνου του καλοκαιριού» εκείνη τη χρονιά.   Με την πάροδο των ετών, οι ανακαινίσεις βελτιώθηκαν.

Μετά την Welton Becket Associates το 1985, η Σκλάρεκ ίδρυσε την δική της εταιρεία όπου και συνίδρυσε τους Siegel, Sklarek και Diamond με τη Μάργκοτ Σίγκελ και την Κάθριν Ντάιαμοντ.   Η εταιρεία ήταν η μεγαλύτερη γυναικεία εταιρεία εκείνη την εποχή. Οι Σίγκελ, Σκλάρεκ και Ντάιαμοντ κατέθεσαν προτάσεις για πέντε έργα «και κέρδισαν και τις πέντε αναθέσεις, ένας ανήκουστος μέσος όρος. Ελπίζοντας να εργαστεί ξανά σε μεγαλύτερα έργα, η Σκλάρεκ εγκατέλειψε την εταιρεία το 1989.   Συνέχισε να καθοδηγεί πολλές νεαρές γυναίκες που φιλοδοξούσαν να γίνουν αρχιτέκτονες, εργάστηκε στο σχεδιασμό του Mall of America και εντάχθηκε στο Jon Jerde Partnership, ως διευθύντρια μέχρι τη συνταξιοδότησή της το 1992. 

Μετά τη συνταξιοδότησή της, η Σκλάρεκ διορίστηκε από τον κυβερνήτη  να υπηρετήσει στο Συμβούλιο Αρχιτεκτόνων της Καλιφόρνια και υπηρέτησε ως πρόεδρος του Εθνικού Συμβουλίου Δεοντολογίας του ΔΑΑ για αρκετά χρόνια.   Ένας πρώην πρόεδρος του ΔΑΑ είπε για εκείνη: «Ήταν ικανή να κάνει τα πάντα. Ήταν η απόλυτη αρχιτέκτονας.»  Κατανοώντας ότι οι διακρίσεις θα έπαιζαν σημαντικό ρόλο στον αρχιτεκτονικό τομέα ως γυναίκα και Αφροαμερικανίδα, παρέμεινε αποφασισμένη και άνοιξε τον δρόμο για τις μελλοντικές νεαρές γυναίκες να κάνουν το ίδιο.

Θάνατος 
Καθώς συνέχισε την καριέρα της και έλαβε βραβεία, πέθανε από καρδιακά προβλήματα το 2012.

Προσωπική ζωή 
Η Σκλάρεκ είχε δύο γιους, τους Γκρέγκορι και Ντέιβιντ Φέργουεδερ καθώς και τρεις γάμους κατά τη διάρκεια της καριέρας της.   Ως μόνη γονέας στην αρχή της καριέρας της, η μητέρα της ανέλαβε το ρόλο να φροντίζει τα παιδιά ώστε μπορέσει να ξεκινήσει το νέο της επάγγελμα. Αφού έγινε γνωστή ως Νόρμα Μέρικ Φέργουεδερ σε έναν από τους γάμους της, άλλαξε το επίθετό της σε Σκλάρεκ το 1967, όταν παντρεύτηκε τον απόφοιτο Bauhaus Ρολφ Σκλάρεκ, έναν αρχιτέκτονα της Gruen, τον οποίο γνώρισε στην εταιρεία Gruen Associates.   Ο Ρολφ Σκλάρεκ πέθανε το 1984 και παντρεύτηκε τον γιατρό Κορνήλιο Γουέλτς λίγα χρόνια αργότερα.

Τιμές και βραβεία 
Προς τιμήν της, το Πανεπιστήμιο Χάουαρντ προσφέρει το Βραβείο Αρχιτεκτονικής Υποτροφίας Norma Merrick Sklarek.

 1980Συνεργάτης του Αμερικανικού Ινστιτούτου Αρχιτεκτόνων (πρώτη μαύρη γυναίκα)
 1985Η πρώτη μαύρη γυναίκα που ίδρυσε και διηύθυνε αρχιτεκτονικό γραφείο
 1987Βραβείο εξαιρετικού επιχειρηματικού προτύπου της Ένωσης Μαύρων Γυναικών Επιχειρηματιών
 1990Επίτιμο Μέλος του Συλλόγου Δέλτα Σίγμα
 2007Τιμημένη από το νομοθετικό σώμα της Πολιτείας της Καλιφόρνια
 2007Τιμημένη από το Διοικητικό Συμβούλιο Καλής Θέλησης για το έργο υπέρ των ατόμων με αναπηρία
 2007Τιμημένη από τον Εθνικό Οργανισμό Αρχιτεκτόνων Μειονότητας (NOMA)
 2008Βραβείο Whitney Young Jr. Award Service Award for Social Action στο Εθνικό Συνέδριο του ΔΑΑ στη Βοστώνη

Σημαντικά κτίρια 

 Πρεσβεία των Ηνωμένων Πολιτειών στο Τόκιο

Αν και τόσο η Σκλάρεκ όσο και ο Σέζαρ Πελλή ήταν υπεύθυνοι για το σχεδιασμό του έργου στην Gruen Associates, ο Πελλή ήταν κυρίως διαπιστευμένος για αυτό το έργο, αφήνοντας την Σκλάρεκ ανώνυμη. Ο ρόλος της δεν ήταν μόνο να σχεδιάσει το κτίριο, αλλά να εξυπηρετήσει έναν σημαντικό σκοπό εποπτείας και πρόσληψης προσωπικού για το κτίριο. Παρόλο που είχε κάνει πολλά σε συνεργασία  με τον Σέζαρ Πελλή, συχνά δεν αναφέρεται για αυτό το επίτευγμα.

 Σταθμός Terminal One, Διεθνές Αεροδρόμιο του Λος Άντζελες

Ο σταθμός Terminal One στο LAX ήταν άλλο ένα σημαντικό επίτευγμα της Σκλάρεκ με την Welton Becket Associates το 1984, η οποία υπηρέτησε ως διευθύντρια του έργου. Ο σταθμός Terminal One κατασκευάστηκε μαζί με τον Διεθνή Τερματικό Σταθμό Tom Bradley, έτσι ώστε οι άνθρωποι να μπορούν να ταξιδεύουν στο εξωτερικό, ειδικότερα πριν παρακολουθήσουν τους θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες από τον Ιούλιο έως τον Αύγουστο.   Είναι ευρέως γνωστό για τον εξωφρενικό αρχιτεκτονικό σχεδιασμό του, που είχε κυκλικό σχήμα U. Ο σταθμός αξίας 50 εκατομμυρίων δολαρίων κατασκευάστηκε σχεδόν δύο δεκαετίες αργότερα, για να αυξήσει τη χωρητικότητα.

Επιλεγμένα έργα 
Ενώ ήταν διευθύντρια στην Gruen Associates, η Σκλάρεκ συνεργάστηκε με τον Σέζαρ Πελλή σε μια σειρά από έργα. Μόνο η Πρεσβεία των ΗΠΑ στην Ιαπωνία αναγνωρίζει τις συνεισφορές της.

 1961–66 – Fox Plaza, Σαν Φρανσίσκο, Καλιφόρνια
 1961–63 – California Mart, Λος Άντζελες, Καλιφόρνια
 1963–65 – Δημαρχείο San Bernardino, San Bernardino, Καλιφόρνια  
 1972–75 – Pacific Design Center, Λος Άντζελες, Καλιφόρνια
 1976–78 – Πρεσβεία των Ηνωμένων Πολιτειών στο Τόκιο, Ιαπωνία
 1980 – Santa Monica Place, Santa Monica
 1984 – Terminal One, Διεθνές Αεροδρόμιο του Λος Άντζελες, Λος Άντζελες, Καλιφόρνια  
 1989–92 – Mall of America, Μινεάπολη, Μινεσότα

Παραπομπές

Περαιτέρω ανάγνωση 
 Ehrhart-Morrison, Dorothy, No Mountain High Enough: Secrets of Successful African American Women, Conari Press, 1997. 
 
 Summers, Barbara, ed. I Dream A World: Portraits of Black Women Who Changed America. Photos and Interviews by Brian Lanker. Workman Publishing, 1989. 
 Lewis, Anna M, Women of Steel and Stone, Chicago Review Press, Inc, 2014.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Πρωτοποριακές Γυναίκες της Αμερικανικής Αρχιτεκτονικής, Norma Merrick Sklarek
 "Νόρμα Σκλάρεκ"

Αμερικανοί αρχιτέκτονες
Σελίδες με μη επιθεωρημένες μεταφράσεις