Σουαβόμιρ Μρόζεκ

Ο Σουαβόμιρ Μρόζεκ (πολωνικά: Sławomir Mrożek) (29 Ιουνίου 1930 – 15 Αυγούστου 2013) ήταν Πολωνός δραματουργός, συγγραφέας και σκιτσογράφος.

Ο Μρόζεκ εντάχθηκε στο Πολωνικό Κόμμα Ενωμένων Εργατών κατά τη διάρκεια της κυριαρχίας του σταλινισμού στη Λαϊκή Δημοκρατία της Πολωνίας και έβγαζε τα προς το ζην ως πολιτικός δημοσιογράφος. Άρχισε να γράφει θεατρικά έργα στα τέλη της δεκαετίας του 1950. Τα θεατρικά του έργα ανήκουν στο είδος της παράλογης μυθοπλασίας, με σκοπό να σοκάρουν το κοινό με μη ρεαλιστικά στοιχεία, πολιτικές και ιστορικές αναφορές, παραμόρφωση και παρωδία.

Το 1963 μετανάστευσε στην Ιταλία και τη Γαλλία και στη συνέχεια στο Μεξικό. Το 1996 επέστρεψε στην Πολωνία και εγκαταστάθηκε στην Κρακοβία. Το 2008 επέστρεψε στη Γαλλία. Πέθανε στη Νίκαια σε ηλικία 83 ετών.

Βιογραφία 
Η οικογένεια του Μρόζεκ ζούσε στην Κρακοβία κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Τελείωσε το λύκειο το 1949 και το 1950 έκανε το ντεμπούτο του ως πολιτικός συγγραφέας στο περιοδικό Przekrój. Το 1952 μετακόμισε στο Σπίτι του Συγγραφέα που διοικούταν από την κυβέρνηση (τα κεντρικά γραφεία της Ένωσης Πολωνών Συγγραφέων). Το 1953, κατά τη διάρκεια του σταλινικού τρόμου στη μεταπολεμική Πολωνία, ο Μρόζεκ ήταν ένας από τους πολλούς υπογράφοντες ανοιχτής επιστολής από την ΕΠΣ προς τις πολωνικές αρχές που υποστήριζαν τη δίωξη των Πολωνών θρησκευτικών ηγετών που φυλακίστηκαν από το Υπουργείο Δημόσιας Ασφάλειας. Συμμετείχε στη δυσφήμιση καθολικών ιερέων από την Κρακοβία, τρεις από τους οποίους καταδικάστηκαν σε θάνατο από την κομμουνιστική κυβέρνηση τον Φεβρουάριο του 1953, αφού κατηγορήθηκαν αβάσιμα για προδοσία. Οι θανατικές ποινές τους δεν εκτελέστηκαν, αν και ο Πάτερ Γιούζεφ Φουντάλι πέθανε υπό ανεξήγητες συνθήκες ενώ βρισκόταν στη φυλακή. Ο Μρόζεκ έγραψε ένα ολοσέλιδο άρθρο για την κορυφαία εφημερίδα για να υποστηρίξει την ετυμηγορία, με τίτλο "Zbrodnia główna i inne" (Κύριο έγκλημα και άλλοι), συγκρίνοντας τους θανατοποινίτες ιερείς με τους εκφυλισμένους άνδρες της Σούτσσταφφελ και τους δολοφόνους της Κου-Κλουξ-Κλαν. Παντρεύτηκε τη Μάρια Ομπρέμπα που ζούσε στο Κατοβίτσε και μετακόμισε στη Βαρσοβία το 1959. Το 1963 ο Μρόζεκ ταξίδεψε στην Ιταλία με τη σύζυγό του και αποφάσισε να αυτομολήσουν μαζί. Μετά από πέντε χρόνια στην Ιταλία, μετακόμισε στη Γαλλία και το 1978 έλαβε τη γαλλική υπηκοότητα.

Μετά την αποστασία του, ο Μρόζεκ στράφηκε επικριτικός στο πολωνικό κομμουνιστικό καθεστώς. Αργότερα, από την ασφάλεια της κατοικίας του στη Γαλλία, διαμαρτυρήθηκε επίσης δημόσια για την εισβολή του Συμφώνου της Βαρσοβίας το 1968 στην Τσεχοσλοβακία. Πολύ μετά την κατάρρευση της σοβιετικής αυτοκρατορίας, σχολίασε έτσι τη γοητεία του με τον κομμουνισμό:

Η πρώτη του σύζυγος, Μάρια Ομπρέμπα, πέθανε το 1969. Το 1987 παντρεύτηκε την Σουζάνα Οσόριο-Μρόζεκ, μια Μεξικανή. Το 1996, εγκαταστάθηκε πίσω στην Πολωνία και εγκαταστάθηκε στην Κρακοβία. Έπαθε εγκεφαλικό το 2002, με αποτέλεσμα αφασία, η οποία πήρε αρκετά χρόνια για να θεραπευτεί. Έφυγε ξανά από την Πολωνία το 2008 και μετακόμισε στη Νίκαια, στη νότια Γαλλία. Ο Μρόζεκ πέθανε στη Νίκαια στις 15 Αυγούστου 2013. Παρ΄ ότι δεν ήταν καθόλου θρησκευόμενο άτομο, στις 17 Σεπτεμβρίου 2013 κηδεύτηκε στην Εκκλησία των Αγίων Πέτρου και Παύλου στην Κρακοβία. Η νεκρώσιμος ακολουθία τελέστηκε από τον Αρχιεπίσκοπο της Κρακοβίας, Καρδινάλιο Στανίσουαφ Ντζίβις.

Παραπομπές

Περαιτέρω ανάγνωση 
 Alek Pohl (1972) Zurück zur Form. Strukturanalysen zu Slawomir Mrozek . Βερολίνο: Henssel 
 Halina Stephan (1997) Transcending the Absurd: drama and prose of Slawomir Mrozek. (Μελέτες Σλαβικής Λογοτεχνίας και Ποίησης· 28). Άμστερνταμ: Rodopi

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Σουαβόμιρ Μρόζεκ στο Culture.pl
 Σχετικά με τον Σουαβόμιρ Μρόζεκ – Το Ταγκό του θεατρικού συγγραφέα
 Κριτική: Το ημερολόγιο του Σουαβόμιρ Μρόζεκ. Τόμος 1. 1962–1969"

Πολωνοί συγγραφείς
Πολωνοί θεατρικοί συγγραφείς
Πολωνοί ημερολογιογράφοι
Μέλη του Ενιαίου Εργατικού Κόμματος Πολωνίας
Ιππότες της Λεγεώνας της Τιμής
Διοικητές με Αστέρι του Τάγματος της Αναγέννησης της Πολωνίας
Μεγαλόσταυροι του Τάγματος της Αναγέννησης της Πολωνίας