Νιλς Λίεντχολμ

Ο Νιλς Έρικ Λίεντχολμ (προφέρεται [ˈnɪlːs ˈlîːdhɔlm] ; 8 Οκτωβρίου 1922 – 5 Νοεμβρίου 2007) ήταν Σουηδός ποδοσφαιριστής που αγωνιζόταν ως μέσος και προπονητής ποδοσφαίρου. Ο Il Barone (Ο βαρόνος), όπως τον λένε χαϊδευτικά στην Ιταλία, ήταν γνωστός για το ότι ήταν μέλος της σουηδικής τριάδας επιθετικών «Γκρε-Νο-Λι» μαζί με τους Γκούναρ Γκρεν και Γκούναρ Νόρνταλ στη Μίλαν και την εθνική ομάδα της Σουηδίας, που σημείωσε αξιοσημείωτη επιτυχία σε όλη τη διάρκεια της καριέρας του.

Ο Λίεντχολμ ήταν ένας έξυπνος και τεχνικά προικισμένος επιθετικός πλέι μέικερ που ήταν γνωστός για το μήκος των πασών του και το κομψό στυλ στο παιχνίδι του. Θεωρείται ένας από τους καλύτερους παίκτες της Μίλαν και της Σουηδίας, και θεωρείται ένας από τους καλύτερους παίκτες της μεταπολεμικής εποχής.  Στα τέλη του 20ου αιώνα, ο Λίντχολμ ψηφίστηκε ως ο καλύτερος Σουηδός παίκτης της χιλιετίας από τους αναγνώστες της μεγαλύτερης εφημερίδας της Σουηδίας, της Aftonbladet .

Ως προπονητής, ήταν επικεφαλής σε αρκετές ομάδες της Ιταλίας, προπονώντας για σχεδόν τέσσερις δεκαετίες, και ήταν γνωστός για τη χρήση ενός συστήματος μαρκαρίσματος ζώνης. Θεωρείται ένας από τους πιο επιτυχημένους προπονητές στην ιστορία του ιταλικού ποδοσφαίρου.

Συλλογική Καριέρα 
Ο Λίεντχολμ εντάχθηκε στην πρώτη του ομάδα, Βλαντεμάρσβικς, το 1938. Το 1942 εντάχθηκε στην Σλέιπνερ και το 1946 μετακόμισε στην Νόρσεπινγκ, μια μεγαλύτερη σουηδική ομάδα με την οποία κέρδισε δύο τίτλους σουηδικού πρωταθλήματος. Κατά τη διάρκεια της θητείας του στην Νόρσεπινγκ, κέρδισε επίσης 18 συμμετοχές για την εθνική ομάδα της Σουηδίας, κερδίζοντας το χρυσό μετάλλιο στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες του 1948.   Αυτό του έδωσε τελικά την ευκαιρία να ενταχθεί στη Μίλαν το 1949. Έκανε το ντεμπούτο του στην Σέριε Α στις 11 Σεπτεμβρίου 1949 σε μια νίκη 3-1 εναντίον της Σαμπντόρια. Στην πρώτη του σεζόν με τη Μίλαν, ο μέσος έπαιξε 37 παιχνίδια και σημείωσε 18 γκολ. Το 1951, ο Λίεντχολμ κέρδισε το πρώτο από τα τέσσερα πρωταθλήματα που θα κατακτούσε με την ομάδα. Τα επόμενα τρία ήταν το 1955, το 1957 και το 1959. Ένας παίκτης με έναν σύλλογο που περνούσε την καλύτερη περίοδο της ζωής του μέχρι εκείνο το σημείο, ο Λίντχολμ κέρδισε επίσης το Κύπελλο Λατίνων το 1951 και το 1956 και ήταν αρχηγός της Μίλαν στον τελικό του Ευρωπαϊκού Κυπέλλου το 1958 εναντίον της Ρεάλ Μαδρίτης, χάνοντας με 2–3 (μετά από την παράταση). Λέγεται ότι ο σπουδαίος Αλφρέντο Ντι Στέφανο της Ρεάλ Μαδρίτης, ένιωθε ότι παρά τη νίκη της Ρεάλ ήταν ένας αγώνας που θα μπορούσε να είχε κερδίσει η Μίλαν. Ζητώντας από τον Λίεντχολμ να ανταλλάξουν φανέλες, ο Λίεντχολμ του είπε «Κράτα το. Αυτό δεν θα έχει σημασία. Το μόνο που θα θυμόμαστε από αυτό το ματς όλα αυτά τα χρόνια είναι ότι η Ρεάλ Μαδρίτης κέρδισε».

Διάσημος για τις ικανότητές του στις πάσες και την τακτική του επίγνωση, ο Λίεντχολμ ήταν ο δημιουργός πολλών από τους στόχους του Γκούναρ Νόρνταλ.  Σύμφωνα με το θρύλο, χρειάστηκαν δύο χρόνια αγωνιζόμενος με τη Μίλαν μέχρι που ο Λίεντχολμ έκανε λανθασμένη πάσα στο Σαν Σίρο, κάτι που ήταν σπάνιο και προκάλεσε ένα πεντάλεπτο χειροκρότημα από το κοινό των γηπεδούχων.  

Ο Λίεντχολμ ήταν επίσης ένας από τους πρώτους παίκτες που συνειδητοποίησε τη σημασία της φυσικής κατάστασης για μια καλή απόδοση. Κατά συνέπεια, έκανε πολλές περισσότερες ώρες προπόνησης από τους άλλους παίκτες, λέγοντας ο ίδιος ότι έκανε 100 μέτρα, 3000 μέτρα, ακοντισμό, σφαιροβολία και άλμα εις ύψος δύο φορές την εβδομάδα.  Η καριέρα του στο σύλλογο θα συνεχίζονταν μέχρι που ήταν σχεδόν στην ηλικία των 40.

Διεθνής καριέρα 
Έχοντας βοηθήσει τη Σουηδία να κερδίσει το χρυσό μετάλλιο στο Ολυμπιακό τουρνουά του 1948, ο Λίεντχολμ ήταν ο αρχηγός της εθνικής ομάδας στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 1958, που γιορτάστηκε στη χώρα του. Σε ηλικία σχεδόν 36 ετών, βοήθησε τη Σουηδία να φτάσει στον τελικό του Παγκοσμίου Κυπέλλου, όπου η ομάδα έχασε από μια ομάδα της Βραζιλίας που περιλάμβανε τον Ντίντι και τον 17χρονο Πελέ. Ο Λίεντχολμ σκόραρε το πρώτο γκολ του τελικού, γεγονός που τον καθιστά τον γηραιότερο παίκτη που έχει σκοράρει σε τελικό Παγκοσμίου Κυπέλλου. Ωστόσο, η Βραζιλία ανέτρεψε το σκορ και κέρδισε τον αγώνα με 5–2.

Στυλ παιχνιδιού 
Ο Λίεντχολμ ήταν ένας έξυπνος πλέι μέικερ που ήταν γνωστός για το κομψό στυλ παιχνιδιού του, το εξαιρετικό μήκος των πασών του και την ακριβή ικανότητα στην σέντρα καθ' όλη τη διάρκεια της καριέρας του, καθώς και για την όραση του και την τακτική του επίγνωση, που του επέτρεψαν να υπαγορεύει το παιχνίδι υπομονετικά ή να δημιουργεί ευκαιρίες σε συμπαίκτες με το πέλμα, το εσωτερικό ή το εξωτερικό του ποδιού του. Διέθετε επίσης καλή τεχνική, κοντρόλ, κλάση και ακριβές σουτ, παρόλα αυτά ήταν γνωστός ως ένας ανιδιοτελής ομαδικός παίκτης, που έπαιζε με το κεφάλι ψηλά και σπάνια αναλάμβανε ατομικές ντρίμπλες και προτιμούσε να χτίζει επιθέσεις μέσω της κίνησης και των αργών πασών του, επιπλέον, ήταν ένας αθλητικός ποδοσφαιριστής με ισχυρή σωματική διάπλαση, ο οποίος ήταν γνωστός για τον ρυθμό του, τη φυσική του κατάσταση και τον ρυθμό εργασίας του, που του επέτρεψαν να καλύπτει πολύ έδαφος και να βοηθάει και στα δύο άκρα του γηπέδου. Ξεχώρισε επίσης για τις ηγετικές του ικανότητες καθ' όλη τη διάρκεια της καριέρας του, παρά τον συγκρατημένο χαρακτήρα του, καθώς και τη σωστή συμπεριφορά του, καθώς δεν είχε λάβει ποτέ κίτρινη κάρτα κατά τη διάρκεια της παραμονής του στην Ιταλία. Ένας πολυδύναμος και καλά ολοκληρωμένος παίκτης, αν και ήταν κυρίως μέσος, ήταν ικανός να παίξει σε πολλές διαφορετικές θέσεις, μεταξύ των οποίων ως επιθετικός χαφ, στα αριστερά ως ευρυγώνιος μέσος, στο εσωτερικό ως επιθετικός κεντρικός μέσος, γνωστός ως ο ρόλος mezzala στην ιταλική ορολογία του ποδοσφαίρου, σε έναν ρόλο μεσαίας γραμμής ως βαθύς πλέι μέικερ, ως επιθετικός ή ακόμα και ως σάρωθρος .

Προπονητική καριέρα 
Αφού αποσύρθηκε, ο Λίεντχολμ απόλαυσε λίγο χρόνο στα παρασκήνια στο Μιλάνο, πριν οδηγήσει στον προβιβασμό τη Βερόνα και την Βαρέζε. Αυτό τράβηξε την προσοχή της Φιορεντίνα και στη συνέχεια της Μίλαν, όπου τελικά ανέλαβε τον έλεγχο της πρώτης ομάδας. Τους οδήγησε στο δέκατο πρωτάθλημά τους το 1979 πριν γίνει προπονητής της Ρόμα. Ηγήθηκε κορυφαίων ταλέντων όπως ο Πάουλο Ρομπέρτο Φαλκάο και ο Μπρούνο Κόντι, τους οδήγησε στο δεύτερο πρωτάθλημα της ομάδας το 1983 χρησιμοποιώντας το σύστημα μαρκαρίσματος ζώνης, το οποίο ήταν ασυνήθιστο στην Ιταλία εκείνη την εποχή. Ένα χρόνο αργότερα, η Ρόμα έχασε στα πέναλτι από τη Λίβερπουλ στον τελικό του Κυπέλλου Ευρώπης. Κέρδισε επίσης το Κύπελλο Ιταλίας τρεις φορές με τη Ρόμα, το 1980, το 1981 και το 1984.

Εκτός από το ότι το σύγχρονο παιχνίδι είναι πολύ πιο ξέφρενο και γρήγορο από ό,τι όταν συμμετείχε, ο Λίεντχολμ, πάντα επαγγελματίας, παρατήρησε επίσης ότι «[οι παίκτες] δεν κάνουν πολλά για να αποφύγουν τα φάουλ σε αντίπαλους παίκτες… Είναι πολύ εύκολο να σταματήσεις έναν παίκτη κάνοντας φάουλ. Η σωστή προπόνηση σε διδάσκει πώς να κερδίσεις την μπάλα χωρίς να κάνεις φάουλ, κάτι που είναι πολύ πιο δύσκολο.»

Στυλ προπονητικής 
Ως προπονητής, ο Λίεντχολμ ήταν γνωστός για την εφαρμογή ενός αμυντικού συστήματος βασισμένο σε μαρκαρίσματα ζώνης στην Ιταλία και για την ικανότητά του να καθοδηγεί τους παίκτες του σχετικά με την ποδοσφαιρική του φιλοσοφία βασισμένη στην υπομονετική κατοχή μπάλας και τη καλή τοποθέτηση, η οποία ήταν εμπνευσμένη από το ολλανδικό ολοκληρωτικό ποδόσφαιρο. Ως εκ τούτου, ήταν ένας από τους πρώτους προπονητές στην Ιταλία που απομακρύνθηκε από ένα πιο αντεπιτιθέμενο και μαρκαρίσματα ένας-ένας στυλ παιχνιδιού και ενθάρρυνε τους παίκτες του να χρησιμοποιούν ολόκληρο το γήπεδο. Για να αποπροσανατολίσει και να διασπάσει το αμυντικό σχήμα των αντιπάλων του, χρησιμοποιούσε μια σειρά από οριζόντιες πάσες, μια τακτική που έγινε γνωστή ως «ιστός της αράχνης». Προτίμησε ομάδες που αποτελούνταν από παίκτες με καλές τεχνικές δεξιότητες, καθώς η ερμηνεία του για το παιχνίδι δεν βασιζόταν στην αποτροπή ή στην διάλυση της αντίπαλης ομάδας, αλλά στην εύρεση ενός συστήματος που να αναδεικνύει καλύτερα τις ατομικές δεξιότητες του κάθε παίκτη του. Ήταν επίσης γνωστός για την ικανότητά του να δημιουργεί μια ενωμένη ομαδική ατμόσφαιρα μεταξύ των παικτών του, καθώς και για την ικανότητά του να αναπτύσσει νεαρά ταλέντα. Επιπλέον, έκανε χρήση καινοτόμων προπονητικών τεχνικών, που περιελάμβαναν την ανάκτηση της μπάλας χωρίς να καταφεύγει σε φάουλ. Κατά τη διάρκεια της θητείας του στη Ρόμα, χρησιμοποίησε έναν ρευστό σχηματισμό που έμοιαζε με 1–3–3–3, που έκανε χρήση ενός επιθετικού σάρωθρου που αναμενόταν να προχωρήσει στη μεσαία γραμμή και να ξεκινήσει επιθετικά παιχνίδια, και που δεν χρησιμοποιούσε γνήσιο κεντρικό επιθετικό.

Άλλα αθλήματα 
Ήταν επίσης παίκτης μπαντί στο Βαλντεμάρσβικ και στην ομάδα της περιοχής του Ανατολικού Γκότλαντ όταν ήταν νέος. Το 2003 διορίστηκε επίτιμος πρόεδρος της Ιταλικής Ομοσπονδίας Μπαντί.

Μετέπειτα ζωή και θάνατος 
Ο Λίεντχολμ ήταν παντρεμένος με τη Μαρία Λουσία «Νίνα» Γκαμπότο ντι Σαν Τζιοβάνι, μια κόμισσα της οποίας η καταγωγή μπορούσε να ανιχνευθεί από τη δεκαετία του 900. Αφού αποσύρθηκε από το ποδόσφαιρο (αλλά ζούσε ακόμα στην Ιταλία), ο Λίεντχολμ διατηρούσε έναν αμπελώνα μαζί με τον γιο του Κάρλο. Πέθανε στις 5 Νοεμβρίου 2007 στο σπίτι του στο Κουτσάρο Μονφεράτο, στην επαρχία της Αλεσσάντρια.

Στατιστικά καριέρας

Ομάδα

Εθνική ομάδα 

 Οι βαθμολογίες και τα αποτελέσματα απαριθμούν πρώτα τον απολογισμό τερμάτων της Σουηδίας, η στήλη σκορ δείχνει το σκορ μετά από κάθε γκολ του Λίεντχολμ .

Τίτλοι και διακρίσεις

Ως παίκτης 

 ΙΦΚ Νόρσεπινγκ

 Άλβενσκαν: 1946–47, 1947–48
Μίλαν

 Σέριε Α: 1950–51, 1954–55, 1956–57, 1958–59
 Κύπελλο Λατίνων: 1950–51, 1955–56
 Επιλαχών Κυπέλλου Ευρώπης: 1957–58

 Σουηδία

 Νικητής χρυσού μεταλλίου Θερινών Ολυμπιακών Αγώνων: 1948
 Επιλαχών Παγκοσμίου Κυπέλλου FIFA: 1958
 Ρεκόρ μεγαλύτερου σε ηλικία σκόρερ σε τελικό Παγκοσμίου Κυπέλλου (35 χρόνια, 263 ημέρες)

Ως προπονητής 

 Βαρέζε

 Σέριε Β: 1969–70

 Σέριε A: 1978–79

 Ρομά

 Σέριε A: 1982–83
 Κόπα Ιτάλια: 1979–80, 1980–81, 1983–84
 Πρωταθλητής Κυπέλλου Ευρώπης: 1983–84

Ατομικές διακρίσεις

 Seminatore d'Oro: 1974–75, 1983
 Hall of Fame της Μίλαν 
 Hall of Fame ιταλικού ποδοσφαίρου : 2016

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Νεκρολόγια στους Times, 7 Νοεμβρίου 2007
 Οι καλύτεροι Σουηδοί παίκτες
 Golden Great: Nils Liedholm
 Η καριέρα του Liedholm στο RSSSF.com
 Επίσημος ιστότοπος Liedholm Winery
 Πρωταθλητής, κύριος, φίλος
  

Ολυμπιονίκες του ποδοσφαίρου
Ποδοσφαιριστές Παγκοσμίου Κυπέλλου 1958
Ποδοσφαιριστές Άλσβενσκαν
Προπονητές ποδοσφαίρου Σέριε Α
Προπονητές ποδοσφαίρου ΑΣ Ρόμα
Προπονητές ποδοσφαίρου ΑΚ Μίλαν
Προπονητές ποδοσφαίρου Ελλάς Βερόνα
Προπονητές ποδοσφαίρου Φιορεντίνα
Ποδοσφαιριστές Σέριε Α
Ποδοσφαιριστές ΑΚ Μίλαν
Ποδοσφαιριστές ΙΦΚ Νόρσεπιγκ
Ποδοσφαιριστές Εθνικής Σουηδίας
Σουηδοί προπονητές ποδοσφαίρου
Ποδοσφαιριστές στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες 1948