Θωμάς Μπαθάς

Ο Θωμάς Μπαθάς (Χάνδακας, 1554 - Βενετία, 1599) ήταν Έλληνας ζωγράφος από την Κρητική Σχολή, διδάσκαλος και βικάριος. Εκπαιδεύτηκε αρχικά στην "μανιέρα Γκρέκα" την κλασσική Ελληνο-Ιταλική μορφή που χρησιμοποιούσαν στην Κρήτη αλλά ασπάστηκε σταδιακά την Βενετική Σχολή. Ταξίδευσε σε ολόκληρη την Ενετική επικράτεια από τον Χάνδακα μέχρι την Κέρκυρα, κατέληξε τελικά στην Δημοκρατία της Βενετίας, έγινε εξέχων μέλος της Ελληνικής κοινότητας. Ο Μητροπολίτης της Φιλαδέλφειας Γαβριήλ Σεβήρος ήταν προσωπικός του φίλος. Τα έργα του επηρέασαν αμέτρητους Ιταλούς και Έλληνες ζωγράφους, βρίσκονται στην Εκκλησία Αγίου Γεωργίου των Ελλήνων και στην Ελληνική Κοινότητα της Βενετίας. Μερικοί μεταγενέστεροι καλλιτέχνες που επηρεάστηκαν σημαντικά από τα έργα του ήταν ο Εμμανουήλ Τζάνες, ο Κωνσταντίνος Τζάνες, ο Ιωάννης Μόσχος και ο Φιλόθεος Σκούφος, μαθητής του ήταν και ο Εμμανουήλ Τζανφορνάρης. Έχουν διασωθεί 20 έργα του, τα σημαντικότερα ήταν "Προσωπογραφία του Γαβριήλ Σεβήρου" και "Η Παρθένος με το Θείο Βρέφος ένθρονο".

Βιογραφία

Ο Θωμάς Μπαθάς γεννήθηκε στον Χάνδακα και ήταν γιος του Νικολάου, πιθανότατα είχε συγγένεια με τον Μάρκο Μπαθά. Εμφανίζεται για πρώτη φορά στην Δημοκρατία της Βενετίας σε ηλικία 27 ετών (1581), παρέμεινε συνεχώς μέχρι τα 44 του (1598). Για σύντομο χρονικό διάστημα ταξίδευσε στην Κέρκυρα όπου υπέγραψε τριετή συμφωνία (1585 - 1587) με τον Άγγελο Κριτόπουλο να διδάξει τον υιό του Ιάκωβο. Ο Άγγελος Κριτόπουλος συμφώνησε να πληρώνει τον Θωμά Μπαθά σε χρήματα τα οποία έστελνε στην Βενετία. Αργότερα (23 Ιουλίου 1588) επέστρεψε στην Δημοκρατία της Βενετίας όπου παρέμεινε μέχρι τον θάνατο του. Αρχικά έκανε μια αποτυχημένη απόπειρα να εκλεγεί βικάριος αλλά κατόπιν το πέτυχε (1592, 1595, 1598). Προσελήφθη ως συντηρητής της ιερής εικόνας της Θεοτόκου στην Βασιλική του Αγίου Μάρκου. Την πρώτη του διαθήκη συνέταξε σε ηλικία 35 ετών (11 Δεκεμβρίου 1589). Η πρώτη του διαθήκη έδειξε τις στενές σχέσεις που είχε με τον Γαβριήλ Σεβήρο, μητροπολίτη της Φιλαδέλφειας, τον όρισε ως εκτελεστή. Στην διαθήκη του καταγράφεται άλλος ένας μαθητής του ο Φραγκίσκος, δείχνει την τεράστια περιουσία που είχε πριν γίνει ζωγράφος. Σε διαγωνισμό που έγινε για να συμπληρώσει ένα Μωσαϊκό στην Εκκλησία του Αγίου Γεωργίου εξελέγη ο Θωμάς Μπαθάς επειδή χρησιμοποιούσε το "μανιέρα Γκρέκα" που θαύμαζε η Ελληνική κοινότητα. Η Ελληνική κοινότητα ενέκρινε τελικά το έργο του (3 Σεπτεμβρίου 1598). Την επόμενη χρονιά συνέταξε την δεύτερη διαθήκη του (11 Απριλίου 1599), άφησε την τεράστια περιουσία του στην σύζυγο του και στον μαθητή του Εμμανουήλ Τζανφορνάρη. Ο Θωμάς Μπαθάς πέθανε δύο μέρες αργότερα σε ηλικία 45 ετών (13 Απριλίου 1599).

Παραπομπές

Πηγές

Eugenidou, Despoina (2002). Byzantium: An Oecumenical Empire. Athens Greece: Hellenic Ministry of Culture. 
Hatzidakis, Manolis; Drakopoulou, Evgenia (1997). Έλληνες Ζωγράφοι μετά την Άλωση (1450-1830). Τόμος 2: Καβαλλάρος - Ψαθόπουλος [Greek Painters after the Fall of Constantinople (1450-1830). Volume 2: Kavallaros - Psathopoulos]. Athens: Center for Modern Greek Studies, National Research Foundation.

Ζωγράφοι της Κρητικής Αναγέννησης
Έλληνες ουμανιστές