Πύλη Νομεντάνα

Η Πύλη Νομεντάνα, λατιν.:Porta Nomentana) ήταν μία από τις πύλες των Αυρηλιανών τειχών της Αρχαίας Ρώμης, στην Ιταλία. Βρίσκεται κατά μήκος της Βιάλε ντελ Πολικλίνικο, γύρω στο 70 μ. ανατολικά της Πόρτα Πία. Τώρα πια είναι σφραγισμένη ενώ πάνω της ακουμπά ο τοίχος του κτιρίου της Βρετανικής Πρεσβείας στη Ρώμη.

Ιστορία 
Κτίστηκε ως πύλη με ένα τόξο μεταξύ 270 και 273 μ.Χ. επί  Αυτοκράτορα Αυρηλιανού. Ο αρχικός δεξιός ημικυκλικός πύργος της σε τετραγωνικά θεμέλια (quadrato) εξακολουθεί να φαίνεται, ενώ στον αριστερό  πύργο έχει ενσωματωθεί τάφος, που εικάζεται ότι ανήκε στον Κόιντο Ατέριο (Quintus Aterius), διάσημο ρήτορα στην Αυλή του Τιβερίου.

Το μάρμαρο του τάφου χρησιμοποιήθηκε για την κάλυψη της πύλης σε αναστηλώσεις της περιόδου του Ονώριου το 403. Σε εκείνη την αναστήλωση , έκλεισαν επίσης οι δύο κοντινές θυρίδες προς την κατεύθυνση της Κάστρα Πραιτόρια ενώ  αποκαταστάθηκε η  Πόρτα Σαλάρια.

Στη μεσαιωνική περίοδο η πύλη ήταν γνωστή ως η «Πύλη της Αγίας Αγνής», επειδή οδηγούσε στη Βασιλική της Αγίας Αγνής. Αναφερόταν επίσης ως «Πόρτα ντε Ντομίνα» ή «Ντόμναε» (της Κυρίας).

Ένα έγγραφο του 1474 αναφέρει την τιμή για το συμβόλαιο ενοικίασης της Πύλης (δικαίωμα είσπραξης φόρων διέλευσης) σε «24 φιορίνια και 47 σολδία ανά sextaria». (δηλ. για 6 μήνες)

Μετατράπηκε σε πύλη δύο τόξων από τον πάπα Πίο Δ΄ το 1564 (όπως περιγράφεται σε παπική επιγραφή στην Πύλη), την ίδια χρονιά που αντικαταστάθηκε από την Πόρτα Πία ως οδός πρόσβασης στη Βία Νομεντάνα. Η αψίδα από πλίνθους αυτής της φάσης, στην κορυφή της οποίας βρίσκεται ο παπικός θυρεός, και ο αρχικός δεξιός ημικυκλικός πύργος (με τα τετραγωνικά θεμέλια) εξακολουθούν να φαίνονται. Δέκα χρόνια αργότερα έκελισε και η Πόρτα Ασινάρια, για να αντικατασταθεί από τη νέα Πόρτα Σαν Τζοβάννι. Ο αρχικός αριστερός πύργος του 3ου αι. κατεδαφίστηκε το 1827, για να ανασκαφεί ο τάφος του 1ου αι. μ.Χ. που ήταν ενσωματωμένος σε αυτόν (πριν από την πύλη η περιοχή ήταν έξω από το κέντρο της πόλης και αραιοκατοικημένη, και επομένως ιδανική για νεκροταφείο).

Δείτε επίσης 
 Πόντε Νομεντάνο

Βιβλιογραφικές αναφορές

Πηγές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
Porta Nomentana 

Αυρηλιανά Τείχη
Τοπογραφία της αρχαίας Ρώμης