Ούμρα

Η Ούμρα ( ) είναι ένα ισλαμικό προσκύνημα στη Μέκκα, την ιερότερη πόλη για τους μουσουλμάνους, που βρίσκεται στην περιοχή Χετζάζι της Σαουδικής Αραβίας. Μπορεί να πραγματοποιηθεί οποιαδήποτε εποχή του χρόνου, σε αντίθεση με το Χατζ ("προσκύνημα"), το οποίο έχει συγκεκριμένες ημερομηνίες σύμφωνα με το ισλαμικό σεληνιακό ημερολόγιο.

Σύμφωνα με τη Σαρία (Νόμος του Ισλάμ), και για τα δύο προσκυνήματα, ένας μουσουλμάνος πρέπει πρώτα να αναλάβει το Ιχράμ, μια κατάσταση εξαγνισμού που επιτυγχάνεται με την ολοκλήρωση των τελετουργιών καθαρισμού φορώντας την προβλεπόμενη ενδυμασία και την αποχή από ορισμένες ενέργειες. Αυτό πρέπει να επιτευχθεί όταν φτάσει κανείς σε ένα Μικάτ, ένα κύριο οριακό σημείο στη Μέκκα. Υπάρχουν διαφορετικές συνθήκες για τους ταξιδιώτες με αεροπλάνο, οι οποίοι πρέπει να προχωρήσουν σε ιχράμ, μόλις εισέλθουν σε μια συγκεκριμένη περίμετρο στην πόλη.

Η Ούμρα  απαιτεί από τους μουσουλμάνους να εκτελούν δύο βασικά τελετουργικά, το ταουάφ και το σα-ΐ. Το ταουάφ είναι ένας κύκλος γύρω από την Κάαμπα επτά φορές. Για τους άνδρες, συνιστάται να κάνουν τους τρεις πρώτους γύρους με βιαστικό ρυθμό και μετά τέσσερις γύρους με πιο χαλαρό ρυθμό. Ακολουθεί το σα-ΐ μεταξύ Σάφα και Μάρουα στο Μεγάλο Τζαμί της Μέκκας, μια βόλτα προς τιμήν της αναζήτησης της Άγαρ για νερό για τον γιο της και το έλεος του Θεού όταν απαντά στις προσευχές. Οι προσκυνητές ολοκληρώνουν το προσκύνημα με χαλκ, μερικό ή πλήρες κόψιμο των μαλλιών.

Η ούμρα μερικές φορές θεωρείται το «μικρό προσκύνημα», δεδομένου ότι δεν είναι υποχρεωτική σε όλες τις ισλαμικές σχολές σκέψης, αλλά εξακολουθεί να συνιστάται ιδιαίτερα. Γενικά μπορεί να ολοκληρωθεί σε λίγες ώρες, σε σύγκριση με το Χατζ, που μπορεί να διαρκέσει μερικές ημέρες. Επίσης δεν προορίζεται να ερμηνευθεί ως υποκατάστατο του Χατζ. Ωστόσο, και τα δύο είναι απόδειξη της αλληλεγγύης του μουσουλμανικού λαού και της υποταγής του στον Αλλάχ.

Διαφορές μεταξύ Χατζ και Ούμρα 
Τόσο το Χατζ όσο και η Ούμρα είναι ισλαμικά προσκυνήματα, αλλά διαφέρουν ως προς τη σημασία τους και τον τρόπο, με τον οποίο ασκούνται.  Το Χατζ θεωρείται ένας από τους πέντε πυλώνες του Ισλάμ, καθιστώντας υποχρεωτικό για κάθε μουσουλμάνο να το κάνει τουλάχιστον μία φορά στη ζωή του, εφόσον διαθέτει τη φυσική ικανότητα και τα οικονομικά μέσα για να το κάνει. Αν και τόσο το Χατζ όσο και η Ούμρα περιλαμβάνουν κοινές τελετουργίες, η Ούμρα μπορεί να ολοκληρωθεί σε λίγες μόνο ώρες, ενώ το Χατζ είναι ένα πιο χρονοβόρο ταξίδι που περιλαμβάνει μεγαλύτερο αριθμό τελετουργιών. Επιπλέον, το προσκύνημα του Χατζ πραγματοποιείται κατά τη διάρκεια συγκεκριμένων ημερών εντός ενός καθορισμένου ισλαμικού μήνα, ενώ η Ούμρα μπορεί να πραγματοποιηθεί οποιαδήποτε στιγμή κατά τη διάρκεια του έτους.

Τύποι 
Υπάρχει ένας συγκεκριμένος τύπος ούμρα ανάλογα με το εάν ο προσκυνητής επιθυμεί ή όχι να κάνει ούμρα κατά την περίοδο του χατζ, συνδυάζοντας έτσι την αξία τους.  Όταν εκτελείται παράλληλα με το Χατζ, η Ούμρα θεωρείται «απόλαυση» (  ) και αποτελεί μέρος ενός πληρέστερου Χατζ απόλαυσης (). Πιο συγκεκριμένα, πρώτα εκτελούνται οι τελετουργίες της Ούμρα και μετά εκτελούνται οι τελετουργίες του Χατζ. Διαφορετικά, όταν εκτελείται χωρίς να συνεχίσει να εκτελεί το Χατζ, η Ούμρα θεωρείται «μοναδική» Ούμρα ().

Τελετουργίες 
Το προσκύνημα εκτελεί μια σειρά τελετουργικών συμβολικών της ζωής του Ιμπραήμ (Αβραάμ) και της δεύτερης συζύγου του, Άγαρ, και αλληλεγύης με τους μουσουλμάνους σε όλο τον κόσμο. Οι προσκυνητές μπαίνουν στην περίμετρο της Μέκκας σε κατάσταση ιχράμ και εκτελούν:

 Ταουάφ: Περιφορά στην Κάαμπα. Κύκλος της Κάαμπα επτά φορές αριστερόστροφα. Η Κάαμπα, ο Οίκος του Αλλάχ, αποτελεί σύμβολο ενότητας για τους μουσουλμάνους σε όλο τον κόσμο. Καθώς ενώνονται στο ρεύμα των προσκυνητών, γίνονται μέρος μιας μεγαλειώδους τελετουργίας που ξεπερνά το χρόνο και συνδέει γενιές πιστών.  Με κάθε περιφορά, εκφράζεται αγάπη, αφοσίωση και υποταγή στον Παντοδύναμο.

 Σα-ΐ: Περπάτημα μεταξύ των λόφων Σάφα και Μάρουα. Αυτό το τελετουργικό θυμίζει την απεγνωσμένη αναζήτηση νερού από την Άγαρ, σύζυγο του Προφήτη Αβραάμ, στην άγονη έρημο. Καθώς περπατούν στα βήματά της, αναλογίζονται την ακλόνητη εμπιστοσύνη της στο έλεος του Αλλάχ και τη θαυματουργή παροχή νερού. Είναι μια υπενθύμιση της επιμονής, της υπομονής και των αιώνιων ευλογιών της εμπιστοσύνης στον Αλλάχ.

 Χαλκ ή τακσίρ: Ξύρισμα ή κούρεμα των μαλλιών. Οι άνδρες έχουν την επιλογή να κάνουν χαλκ (πλήρες ξύρισμα κεφαλιού) ή τακσίρ (κούρεμα μικρής μερίδας μαλλιών). Αυτή η πράξη συμβολίζει την ταπεινοφροσύνη και την ανανέωση του εσωτερικού εαυτού κάποιου. Καθώς η κουρευτική μηχανή ή το ψαλίδι αγγίζουν τα μαλλιά του, δεν χάνει μόνο τις φυσικές κοτσίδες, αλλά και τις εγκόσμιες προσκολλήσεις βγαίνοντας πνευματικά ανανεωμένος και έτοιμος να ξεκινήσει ένα νέο κεφάλαιο της ζωής του.
 ''Ζιγιαράτ'': Επίσκεψη ιστορικών και ιερών τοποθεσιών. Μια τέτοια τοποθεσία είναι το Σπήλαιο της Χίρα, όπου η πρώτη αποκάλυψη του Κορανίου κατήλθε στον Μωάμεθ. 

Διάφορες σέχτες του Ισλάμ εκτελούν αυτές τις τελετουργίες με ελαφρώς διαφορετικές μεθόδους. Οι ώρες αιχμής του προσκυνήματος είναι οι ημέρες πριν, κατά τη διάρκεια και μετά το Χατζ και κατά το τελευταίο δεκαήμερο του Ραμαζανιού.

Ιστορία 
Σύμφωνα με τις μουσουλμανικές παραδοσιακές μαρτυρίες, η πρόσβαση στον Ιερό Τόπο δεν χορηγούνταν πάντα στους Μουσουλμάνους. Αναφέρεται στις μουσουλμανικές παραδοσιακές μαρτυρίες ότι σε όλη την εποχή του Μωάμεθ, οι Μουσουλμάνοι ήθελαν να καθιερώσουν το δικαίωμα να κάνουν την Ούμρα και το Χατζ στη Μέκκα, καθώς το τελευταίο είχε προδιαγραφεί από το Κοράνι. Εκείνη την περίοδο, η Μέκκα καταλήφθηκε από Άραβες ειδωλολάτρες, που λάτρευαν είδωλα μέσα στη Μέκκα.

Η Συνθήκη της Χουνταϊμπίγια 
Στα πρώτα χρόνια της Ισλαμικής Ούμμα, υποστηρίζεται ότι δημιουργήθηκαν εντάσεις στη Μέκκα μεταξύ των παγανιστών κατοίκων της και των μουσουλμάνων που επιθυμούσαν να κάνουν προσκυνήματα εντός. Σύμφωνα με τις παραδοσιακές μουσουλμανικές ιστορίες, το 628, εμπνευσμένος από ένα όνειρο που είδε ο Μωάμεθ ενώ βρισκόταν στη Μεδίνα, στο οποίο εκτελούσε τις τελετές της Ούμρα, αυτός και οι ακόλουθοί του πλησίασαν τη Μέκκα από τη Μεδίνα. Τους σταμάτησαν στη Χουνταϊμπίγια και οι Κουραϊσίτες, τοπική φυλή στην οποία ανήκε ο Μωάμεθ, αρνήθηκαν την είσοδο στους Μουσουλμάνους, που ήθελαν να πραγματοποιήσουν το προσκύνημα. Λέγεται ότι ο Μωάμεθ εξήγησε ότι ήθελαν μόνο να κάνουν ένα προσκύνημα και στη συνέχεια να φύγουν από την πόλη, ωστόσο οι Κουραϊσίτες διαφώνησαν.   

Διεξήχθησαν διπλωματικές διαπραγματεύσεις όταν ο Μωάμεθ αρνήθηκε να χρησιμοποιήσει βία για να εισέλθει στη Μέκκα, σεβόμενος την Ιερά Κάαμπα.  Τον Μάρτιο του 628, συντάχθηκε και υπογράφηκε η Συνθήκη της Χουνταϊμπίγια, με όρους που όριζαν μια δεκαετή περίοδο χωρίς εχθροπραξίες, κατά τη διάρκεια της οποίας θα επιτρεπόταν στους Μουσουλμάνους τριήμερη πρόσβαση ανά έτος στον ιερό χώρο της Κάαμπα από το επόμενο έτος. Τη χρονιά που υπογράφηκε, οι οπαδοί του Μωάμεθ αναγκάστηκαν να επιστρέψουν στην πατρίδα τους χωρίς να έχουν κάνει την Ούμρα.

Η Πρώτη Ούμρα 
Το επόμενο έτος, η μουσουλμανική παράδοση υποστηρίζει ότι ο Μωάμεθ διέταξε και συμμετείχε στην Κατάκτηση της Μέκκας τον Δεκέμβριο του 629  . Ακολουθώντας τους συμφωνηθέντες όρους της Συνθήκης της Χουνταϊμπίγια, ο Μωάμεθ και περίπου 2000 οπαδοί (άνδρες, γυναίκες και παιδιά) προχώρησαν στην εκτέλεση της πρώτης ούμρα, η οποία διήρκεσε τρεις ημέρες. Μετά τη μεταβίβαση της εξουσίας, οι κάτοικοι της Μέκκας που (σύμφωνα με τη μουσουλμανική παραδοσιακή αφήγηση) είχαν διώξει τους πρώτους μουσουλμάνους και είχαν πολεμήσει εναντίον των μουσουλμάνων λόγω των πεποιθήσεών τους, φοβήθηκαν την τιμωρία. Ωστόσο, ο Μωάμεθ συγχώρεσε όλους τους πρώην εχθρούς του.

Δέκα άτομα συγχωρήθηκαν και δεν σκοτώθηκαν μετά την κατάληψη της Μέκκας.

Αποκλεισμός λόγω κορονοϊού 
Στις 26 Φεβρουαρίου 2020, η Σαουδική Αραβία ανέστειλε τα ταξίδια στη χώρα για λόγους που σχετίζονται με την Ούμρα, λόγω ανησυχιών για την ταχεία εξάπλωση του κορονοϊού.  Μετά την αναφορά του πρώτου κρούσματος κορονοϊού στη Σαουδική Αραβία στις 4 Μαρτίου 2020, η κυβέρνηση του Ριάντ απαγόρευσε το προσκύνημα της Ούμρα στις ιερές πόλεις της Μεδίνας και της Μέκκας για τους Σαουδάραβες πολίτες και τους κατοίκους που ζουν στο βασίλειο.  Στις 10 Αυγούστου 2021, ξεκίνησε και πάλι η ούμρα για προσκυνητές από όλο τον κόσμο.

Παραπομπές 

Ισλαμική λατρεία
Αραβικές εκφράσεις
Ισλαμικά προσκυνήματα