Λουί Ζακ Θενάρ

Ο βαρώνος Λουί Ζακ Θενάρ, (La Louptière, 4 Μαΐου 1777 - Παρίσι, 21 Ιουνίου 1857), ήταν Γάλλος χημικός, καθηγητής στο Κολλέγιο της Γαλλίας, στην Πολυτεχνική Σχολή της Γαλλίας και μέλος της Σχολής Επιστημών του Παρισιού, αναπληρωτής τότε ομοτίμων της Γαλλίας, αντιπρόεδρος του βασιλικού συμβουλίου για τη δημόσια διδασκαλία και πρύτανης του Πανεπιστημίου.

Παιδική ηλικία και εκπαίδευση  

Ο Θενάρ γεννήθηκε στο χωριό La Louptière, στην Καμπανία, περίπου 30 χιλιόμετρα από το Σεν, το τέταρτο παιδί του Ετιέν Αμαβλ (Étienne Amable Thénard), γεωργού και φορολογικού δικηγόρου, και της Αννας Σεσίλιας Σαβουρά (Anne Cécile Savourat), ηλικίας 39 και 35 ετών αντίστοιχα κατά τη γέννηση του. Ο μικρότερος αδελφός του Αντουάν έγινε πολιτικός μηχανικός . Η οικογένεια Θενάρ προέρχεται από το Grange-le-Bocage, όπου ο προ-προπάππους του ήταν προεστός και βασιλικός εισαγγελέας. Η μητέρα του Θενάρ, διαισθανόμενη ότι ο γιος της είχε μια ικανότητα για σπουδές, επιβιβάστηκε από 9 έως 11 ετών από τον ιερέα της ενορίας του Villeneuve-l'Archevêque, Abbé Maget, ο οποίος τον έστειλε στη συνέχεια στο κολέγιο Sens  . Είχε ως δάσκαλο φυσικής τον Alexis-Louis Billy , με τον οποίο στη συνέχεια παρέμεινε σε επαφή, δάσκαλο ρητορικής τον μελλοντικό δημοσιογράφο Jean-Barthélemy Sagères και ως δάσκαλο στο 4ο και 3ο έτους τον πατέρα Bardin. Ήταν εκείνη την εποχή που τα κτίρια του κολεγίου ξαναχτίστηκαν πλήρως. Σε ηλικία 16 ετών, ο Θενάρ άφησε το κολέγιο όταν έκλεισε από την Επανάσταση. Στη συνέχεια έφυγε για το Παρίσι το επόμενο έτος, 1794, για να γίνει φαρμακοποιός.

Πανεπιστημιακή καριέρα 
Με την άφιξή του στο Παρίσι, ο Θενάρ εντάχθηκε στο εργαστήριο του Νικολά Λουϊ Βοκελιν Nicolas Louis Vauquelin χάρη στην αδερφή του τελευταίου  . Διορίστηκε βοηθός καθηγητή χημείας στην Πολυτεχνική Σχολή της Γαλλίας την 1 Nivôse του έτους VII (1798) υπό τον Αντουάν-Φρανσουά ντε Φουρκρουά , και αργότερα λέκτορας το 1801. Συνεργάζεται με τον Μπερνάρ Κουρτουά που αργότερα θα ανακαλύψει το ιώδιο. Στις αρχές του έτους XII (1804), σε ηλικία 27 ετών, διορίστηκε καθηγητής χημείας στο Κολλέγιο της Γαλλίας στην κενή θέση μετά την παραίτηση του Louis-Nicolas Vauquelin και πρόταση του τελευταίου. Στη συνέχεια παραιτήθηκε από τη θέση του ως καθηγητής στην Πολυτεχνική Σχολή και αντικαταστάθηκε από τον Gay-Lussac. Το 1809 (14 Απριλίου), σε ηλικία 31 ετών, έγινε ο πρώτος κάτοχος της έδρας της χημείας στη Σχολή Θετικών Επιστημών του Παρισιού. Υπήρχαν ως προετοιμαστές οι Pierre Louis Dulong, Jean-Nicolas Gannal  από τον Νοέμβριο του 1815 έως το 1818, στη συνέχεια ο Claude-François Barruel. Το 1810 , απέκτησε τον τίτλο του καθηγητή πρακτικής χημείας στην Πολυτεχνική Σχολή και αντικατέστησε τον Guyton-Morveau, τον οποίο διαδέχθηκε ως καθηγητής χημείας το 1815 σε ηλικία 38 ετών. Διορίστηκε κοσμήτορας της Σχολής Επιστημών του Παρισιού το 1821 σε ηλικία 44 ετών και εγκατέλειψε την κοσμητεία το 1840 για να αναλάβει την αντιπροεδρία του Βασιλικού Συμβουλίου Δημόσιας Εκπαίδευσης . Έφυγε από την Πολυτεχνική Σχολή το Νοέμβριο του 1836 για λόγους υγείας  και στη συνέχεια από τη Σχολή Επιστημών το 1841  .

Είχε τον Adolphe Noël des Vergers για βοηθό και τον Ιγκνάτσι Ντομέικο ως μαθητή.

Επιστημονική συμβολή 
Το 1799, ανακάλυψε, με εντολή του υπουργού Chaptal για το εργοστάσιο των Σεβρών, το «μπλε του Θενάρ» (μπλε του κοβαλτίου), το οποίο χρησιμοποιείται για το χρωματισμό της πορσελάνης . Από το 1808 συνεργάστηκε στην πολυτεχνική σχολή με τον Gay-Lussac : εργάζονται στην παρασκευή καλίου και νατρίου. Το 1811 απομόνωσε το πυρίτιο. Ανακάλυψε το υπεροξείδιο του υδρογόνου το 1818, καθώς και το βόριο, και καθιέρωσε μια ταξινόμηση μετάλλων. Το 1813, δημοσίευσε την περίφημη πραγματεία του για τη χημεία (Traité de chimie) .

Στην ορυκτολογία, περιγράφει μερικά είδη, ιδιαίτερα τον αντιμονίτη (Sb2S3) με το όνομα πρωτο-σουλφίδιο του αντιμονίου .

Δημόσια καριέρα και τιμές 

Εκλέχτηκε το 1810 στην Ακαδημία Επιστημών.

Το 1814 έγινε μέλος της συμβουλευτικής επιτροπής των εργοστασίων.

Το 1815 έγινε ιππότης της Λεγεώνας της Τιμής, αξιωματικός το 1828, διοικητής το 1837 και μεγάλος αξιωματικός το 1843  . Το 1825, το δώθηκε ο κληρονομικός τίτλος ευγενίας του βαρώνου από τον βασιλιά Κάρολο Χ, αφού βρήκε έναν τρόπο να σώσει τις τοιχογραφίες του ζωγράφου Αντουάν-Ζαν Γκρό στον τρούλο του Πάνθεον από την υγρασία. Εξελέγη βουλευτής της Ιόν το 1827 , ψήφισε για τη αποστασία των 221, επανεξελέγη μετά τη διάλυση της Βουλής, στα τέλη του 1830. Ηττήθηκε στις εκλογές του 1831.

Διορίστηκε ομότιμος της Γαλλίας από τον Λουδοβίκο Φίλιππο, στις 11 Οκτωβρίου 1832 , στο πλευρό των συντηρητικών, αντιτάχθηκε στην πρόταση του Βίκτωρ Ουγκώ να μειωθεί ο ημερήσιος χρόνος εργασίας των παιδιών στα εργοστάσια από 16 ώρες σε 10 ώρες. Ο Ουγκώ θα το θυμάται αυτό όταν δημιουργεί τον χαρακτήρα του Θεναρδιέ (Thénardier) στους Άθλιους, κάνει, στο τέλος του μυθιστορήματος, ότι ο Θεναριέρ συστήνεται στον Μάριο με το όνομα Θενάρ με μια επιστολή όπου γράφει:

"Αν το Υπέρτατο Όν μου είχε δώσει τα ταλέντα, θα μπορούσα να ήμουν ο βαρώνος Θενάρ, μέλος του ινστιτούτου (ακαδημία επιστημών), αλλά δεν είμαι. Φέρω μόνο το ίδιο όνομα με αυτόν, χαίρομαι αν αυτή η ανάμνηση με συστήνει στο άριστο της καλοσύνης σας ".

Ο Θενάρ διορίστηκε στο Βασιλικό Συμβούλιο Δημόσιας Διδασκαλίας στα τέλη του 1830, τότε Πρύτανης του Πανεπιστημίου της Γαλλίας από το 1845 έως το 1850.

Ήταν πρόεδρος της Εταιρείας για την Ενθάρρυνση της Εθνικής Βιομηχανίας, από τον θάνατο του Ζαν-Αντουάν Σαπτάλ (με τον οποίο ήταν στενός φίλος) το 1832 έως το 1845, όταν έδωσε τη θέση του στον χημικό Ζαν-Μπατίστ Δουμά . Εκεί ξεχώρισε για τη διαρκή υποστήριξή του στην ανάπτυξη καινοτόμων εταιρειών, όπως αυτές της χημικής βιομηχανίας ή των σιδηροδρόμων, καθώς και για τη δημιουργία της κεντρικής σχολής τεχνών και βιοτεχνιών .

Προσωπική ζωή 
 Το 1814, παντρεύτηκε τη Βικτωρί Χουμλό (Victorine Humblot), εγγονή του Νικολά-Ζακ Κοντέ, και συμμετείχε στις βιομηχανικές δραστηριότητες των πεθερικών του, κυρίως στην κατασκευή μολυβιών. Εκτός από την εφεύρεση του μπλε του κοβαλτίου, ανέπτυξε επίσης μια διαδικασία για την κατασκευή λευκού μολύβδου (1803).

 Το 1830, αγόρασε το Château de Chaumot από την τους κληρονόμους του Στρατάρχη-Πρίγκιπα της Σαξονίας και η οικογένειά του θα ζούσε εκεί για πάνω από εκατό χρόνια. Μετακίνησε τους δύο πυργίσκους του ερειπωμένου κάστρου, για να τους συνδέσει σε μια από τις φάρμες του (στο Chaumot).
 Στις 6 Οκτωβρίου 1819, γεννήθηκε στο Παρίσι ο γιος του Πώλ Θενάρ, ο οποίος θα γινόταν γεωπόνος και γνωστός για τη συμμετοχή του στον έλεγχο της φυλλοξήρας.

 Στις 26 Ιουλίου 1864 , η χήρα του βαρώνου Θενάρ αγόρασε το Château de la Madeleine στο Ερ . Θα παραμείνει στην οικογένειά του μέχρι το 1915.

 Ο Θενάρ, μέσω της συζύγου του, ήταν ιδιοκτήτης του πρώην αβαείου της La Ferté, της πρώτης κόρης του Citeaux (μεταμορφώθηκε σε κάστρο) ; ο παππούς της συζύγου του, Jean-Baptiste Humblot, αναπληρωτής για το τμήμα του Rhône-et-Loire στη Συντακτική Συνέλευση, είχε αγοράσει το αχρηστευμένο αβαείο το 1793, όταν πουλήθηκε ως εθνική ιδιοκτησία  .

 Η περιουσία του, την οποία η εγγονή του, που πέθανε το 1916, κληρονόμησε μόνη της, αποτελεί, με διαθήκη, το «κληροδότημα Θενάρ». Τα έσοδα από τα ακίνητα, τα δάση και τα αγροκτήματα, που ενοικιάζονταν με εμφυτευτική μίσθωση προορίζονταν για την προστασία των ορφανών των κοινοτήτων Chaumot και τεσσάρων γειτόνων του .

Αφιερώματα και αναφορές 

 Από το 1858, η οδός Θενάρ φέρει το όνομά του στο 5ο Δημοτικό Διαμέρισμα του Παρισιού .
 Ένας δρόμος φέρει το όνομά του στο Chalon-sur-Saône .
 Το όνομά του είναι χαραγμένο στον Πύργο του Άιφελ .
 Σε αντίθεση με φόρο τιμής, ενέπνευσε τον Βίκτωρα Ουγκώ να ονομάσει τον χαρακτήρα του Θεναριέρ στο μυθιστόρημα Οι Άθλιοι  . Πράγματι, ο Ουγκώ ήθελε να μειώσει τον αριθμό των ωρών καθημερινής εργασίας για τα παιδιά από 16 σε 10, κάτι που ο Θενάρ ήταν αντίθετος.
 Το 1861, η πόλη Sens έστησε ένα άγαλμα του βαρώνου Θενάρ με τη στολή ενός καθηγητή πανεπιστημίου στην Place Drapès. Αυτό αφαιρέθηκε το 1942 για να λιώσει, ενώ η βάση, εγκαταλειμμένη εδώ και καιρό, έχει αντικατασταθεί από τότε στον πυθμένα του Cours Tarbé και υπερκαλύπτεται από μια λεκάνη  .
 Ένα ορυκτό είδος του αφιερώθηκε από τον ορυκτολόγο Casaseca το 1826 : θεναρδίτης που αποτελείται από άνυδρο θειικό νάτριο ().

Σημειώσεις και παραπομπές 

 Ο λόγιος και οι κάμπιες : Chaumot 1838-1839, του Jim Serre Djouhri, Friends of Old Villeneuve, 2014

Βιβλιογραφία 
 Pierre Flourens, Eloge historique de Louis-Jacques Thénard, που διαβάστηκε στη δημόσια συνεδρίαση του30 janvier 186030 Ιανουαρίου 1860 , in Memoirs of the Academy of Sciences of the Institut de France, Gauthier-Villars, Paris, 1864, τόμος 32,  ( διαβάστε online )
 Anne Claire Déré, Gerard Emptoz. Γύρω από τον χημικό Louis-Jacques THENARD 1777-1857. Το μεγαλείο και η ευθραυστότητα μιας οικογένειας αξιόλογων τον 19ο αιώνα, Πανεπιστήμιο για Όλη της Βουργουνδίας, Κέντρο του Chalon sur Saône, 2009, (ISBN 2-9522243-4-7 ) εσφαλμένα επεξεργασία

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 

Μέλη της Ακαδημίας Επιστημών (Γαλλία)
Μεγάλοι Αξιωματικοί της Λεγεώνας της Τιμής
Καθηγητές του Κολλεγίου της Γαλλίας
Γάλλοι χημικοί
Λήμματα Επιχείρησης Γαλλία