Χειμαδιά

Χειμαδιό ονομάζεται ο τόπος σε πεδινές περιοχές που επέλεγαν οι βοσκοί για να περνάνε τον χειμώνα με τα κοπάδια τους, έτσι ώστε να έχουν τροφή για τα ζώα και να αποφύγουν τις αντίξοες καιρικές συνθήκες των ορεινών περιοχών.

Τα χειμαδιά 
Η μετακίνηση των κοπαδιών τον χειμώνα προς τους κάμπους ήταν μια πρακτική που χαρακτήριζε όχι μόνο τους Έλληνες βοσκούς, αλλά και τους βοσκούς του γενικότερου βαλκανικού και μεσογειακού χώρου, καθώς από αυτήν την πρακτική εξαρτιόταν η επιβίωση των κοπαδιών.

Οι βοσκοί κατέβαζαν τα κοπάδια τους σε πεδινές εκτάσεις για να περάσουν τον χειμώνα, αλλά πρόσεχαν ώστε το μέρος που θα επιλέξουν να έχει σταθερό έδαφος, αποφεύγοντας τις ελώδεις περιοχές, ώστε να μπορούν να φτιάξουν ένα μαντρί με γερές βάσεις για να αντέξει όσο κρατήσει η διαμονή τους στην περιοχή. Ως καλά χειμαδιά αξιολογούσαν κατά κύριο λόγο τους πρόποδες των λοφωδών εκτάσεων.

Η διαμονή στα χειμαδιά, που αποτελούσαν τη δεύτερη κατοικία των βοσκών, διαρκούσε από 4 έως 6 μήνες, ανάλογα με την περιοχή και τις καιρικές συνθήκες της χρονιάς. Ως “ορόσημο” για τις μετακινήσεις τους πολλές πληθυσμιακές ομάδες, όπως οι Σαρακατσάνοι, είχαν τη γιορτή του Αγίου Γεωργίου (για την επιστροφή στα βουνά) και του Αγίου Δημητρίου (για την κατάβαση σε πεδινές περιοχές).

Η μετακίνηση στα χειμαδιά 
Μαζί με τα κοπάδια, η μετακίνηση συμπεριλάμβανε όχι μόνο τους βοσκούς, αλλά και τις οικογένειές τους. Μέχρι τη δεκαετία 1960-1970 η μαζική αυτή μετακίνηση γινόταν με τα πόδια. Αλόγα και ημίονοι χρησιμοποιούνταν κυρίως για τη μεταφορά της ξυλείας, σανού, προσωπικών αντικειμένων των μελών της οικογένειας, καθώς και των μικρών παιδιών και ηλικιωμένων γυναικών.

Το κατέβασμα στις πεδινές περιοχές γινόταν χωρίς βιασύνη, με τους νεότερους να ανοίγουν τον δρόμο για τους υπολοίπους. Λόγω της πολυήμερης διάρκειας των μετακινήσεων και των καιρικών συνθηκών που συχνά ήταν δύσκολες, οι στάσεις και η διανυκτέρευση σε προσωρινά καταλύματα (τα κονάκια) ήταν απαραίτητες.

Παραπομπές