Διεθνές Κέντρο Θεωρητικής Φυσικής

Το Διεθνές Κέντρο Θεωρητικής Φυσικής «Αμπντούς Σαλάμ» (αγγλ. Abdus Salam International Centre for Theoretical Physics, ICTP) είναι διεθνές ερευνητικό ινστιτούτο για τη φυσική και τα μαθηματικά, που λειτουργεί με βάση μια τριμερή συμφωνία ανάμεσα στο ιταλικό κράτος, την UNESCO και τη Διεθνή Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας (IAEA). Βρίσκεται κοντά στο ονομαστό Κάστρο και Πάρκο Μιραμάρε, περίπου 10 χιλιόμετρα από την πόλη Τεργέστη, στη βόρεια Ιταλία. Το Κέντρο ιδρύθηκε το 1964 από τον βραβευμένο με Νόμπελ Πακιστανό φυσικό Αμπντούς Σαλάμ.

Σκοποί
Αποστολή του Κέντρου, όπως αναφέρεται στο καταστατικό του, είναι:

 Να φροντίζει για την ανάπτυξη προηγμένων μελετών και ερευνών στη φυσική και τα μαθηματικά, ιδίως στηρίζοντας την αριστεία σε αναπτυσσόμενες χώρες.
 Να αναπτύσσει υψηλού επιπέδου επιστημονικά προγράμματα λαβαίνοντας υπόψη τις ανάγκες των αναπτυσσόμενων χωρών και να παρέχει ένα διεθνές βήμα για την ανταλλαγή απόψεων μεταξύ επιστημόνων από όλες τις χώρες.
 Να διεξάγει έρευνα στα υψηλότερα διεθνή στάνταρ και να διατηρεί ένα περιβάλλον που θα επάγει την επιστημονική αναζήτηση για ολόκληρη την κοινότητα του Κέντρου.

Ερευνητικές δραστηριότητες 
Οι επιστημονικές έρευνες στο ICTP διεξάγονται από επτά επιστημονικούς τομείς, τους εξής:

 Υψηλών ενεργειών, κοσμολογίας και αστροσωματιδιακής φυσικής
 Συμπυκνωμένης ύλης και στατιστικής φυσικής
 Μαθηματικών
 Φυσικής του συστήματος της Γης
 Επιστημονικής τεχνολογίας και καινοτομίας
 Ποσοτικών θεμάτων στις βιοεπιστήμες
 Νέες ερευνητικές περιοχές (μεταξύ αυτών αναφέρονται μελέτες σχετικές με τη βιώσιμη ενέργεια και την υπολογιστική επιστήμη)

Η επιστημονική κοινότητα στο ICTP περιλαμβάνει μόνιμο προσωπικό από ερευνητές επιστήμονες, μεταδιδάκτορες ερευνητές και επισκέπτες ερευνητές μακράς ή βραχείας διαμονής που επιδίδονται σε προσωπική ή συνεργατική έρευνα. Καθ' όλη τη διάρκεια του έτους οι τομείς διοργανώνουν συνέδρια, συναντήσεις εργασίας (workshops) και σεμινάρια στις ερευνητικές περιοχές τους. Το ICTP έχει επίσης προγράμματα ειδικά για επιστήμονες που έρχονται από αναπτυσσόμενες χώρες.

Μεταπτυχιακά προγράμματα 
Το ICTP προσφέρει και εκπαιδευτικά προγράμματα, σε συνεργασία με άλλα ιδρύματα. Τετοια προγράμματα είναι:

 Μεταπτυχιακού διπλώματος (M.Sc.) στη φυσική συμπυκνωμένης ύλης, τη φυσική υψηλών ενεργειών, τα μαθηματικά, τη γεωφυσική και τις ποσοτικές βιοεπιστήμες για σπουδαστές από αναπτυσσόμενες χώρες.
 Το Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα «Sandwich Training» (STEP) για σπουδαστές από αναπτυσσόμενες χώρες που είναι ήδη ενταγμένοι σε διδακτορικά προγράμματα σε θέματα φυσικής και μαθηματικών.

Σε συνεργασία με άλλα ιδρύματα, το ICTP προσφέρει επίσης διδακτορικά στη φυσική και τα μαθηματικά.

Το ICTP συνεργάζεται με τοπικά εργαστήρια, όπως το Σύγχροτρο Τεργέστης «Elettra» (ειδικότερα το Εργαστήριο Ακτινοβολίας Συγχρότρου), ώστε να παρέχονται υποτροφίες και ευκαιρίες χρήσεως εργαστηρίων.

Βραβεία
Το ICTP έχει θεσμοθετήσει βραβεία για να τιμώνται και να ενθαρρύνονται οι επιστήμονες που επιδίδονται σε υψηλού επιπέδου έρευνα σε θέματα φυσικής και μαθηματικών, κυρίως τα εξής:

 Μετάλλιο Ντιράκ – Για επιστήμονες με σημαντικές συνεισφορές στη θεωρητική φυσική
 Βραβείο του ICTP – Για νέους επιστήμονες από αναπτυσσόμενες χώρες
 Βραβείο «Gallieno Denardo» – Για σημαντικές συνεισφορές στην οπτική
 Βραβείο Ramanujan – Για νεαρούς μαθηματικούς από αναπτυσσόμενες χώρες
 Βραβείο Walter Kohn - Απονέμεται από κοινού από το ICTP και το ίδρυμα «Quantum ESPRESSO», για έργο στα κβαντικά υλικά ή στη μοριακή προτυποποίηση, που γίνεται από νέο επιστήμονα από αναπτυσσόμενη χώρα

Συνεργαζόμενα ιδρύματα 
Ένας στόχος του ICTP είναι να ιδρύσει περιφερειακά κέντρα αριστείας σε όλη τη Γη. Η ιδέα είναι να μεταφερθεί το μοναδικό μείγμα της υψηλής ποιότητας εκπαιδεύσεως στη φυσική και τα μαθηματικά και των υψηλού επιπέδου επιστημονικών συναντήσεων του ICTP πιο κοντά σε επιστήμονες παντού. Το 2012 το ICTP ίδρυσε ένα συνεργαζόμενο ινστιτούτο, το «Νοτιοαμερικανικό Ινστιτούτο ICTP για τη Βασική Έρευνα» στο Σάο Πάολο της Βραζιλίας. Οι δραστηριότητές του είναι βασισμένες στο μοντέλο του ICTP. Το 2018 ένα ανάλογο ινστιτούτο, το ICTP-EAIFR, εγκαινιάσθηκε στο Κιγκάλι της Ρουάντα και ένα άλλο το ίδιο έτος (το ICTP-AP) στο Πεκίνο.

Δείτε επίσης 
 Πανεπιστήμιο της Τεργέστης

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Επίσημος ιστότοπος

Ερευνητικά κέντρα στην Ιταλία
Τεργέστη