Άννα Γιάνταρ

Η Άννα Γιάνταρ-Κουκούλσκα (πολωνικά: Anna Jantar-Kukulska, όνομα γέννησης: Άννα Μάρια Σμέτερλινγκ [Anna Maria Szmeterling]) (10 Ιουνίου 1950 – 14 Μαρτίου 1980) ήταν Πολωνή τραγουδίστρια και η μητέρα της τραγουδίστριας Νατάλια Κουκούλσκα. Θεωρείται σύμβολο της πολωνικής ποπ μουσικής και επίσης μια από τις δημοφιλείς και διάσημες Πολωνές τραγουδίστριες της δεκαετίας του 1970.

Πρώιμη και προσωπική ζωή 

Η Γιάνταρ γεννήθηκε στο Πόζναν στις 10 Ιουνίου 1950. Ήταν ένα από τα δύο παιδιά που γεννήθηκαν από τον Γιούζεφ Σμέτερλινγκ (1925–1997) και τη Χαλίνα, το γένος Σουρματσέβιτς (1924–2016). Την 1η Ιουλίου 1950, βαφτίστηκε στην Εκκλησία του Αγίου Σωτήρα στο Πόζναν, λαμβάνοντας τα ονόματα Άννα Μάρια.

Από μικρή έδειξε ταλέντο στο τραγούδι. Για σχεδόν τρία χρόνια, φοίτησε σε μουσικό νηπιαγωγείο στην Κρατική Ανώτατη Μουσική Σχολή, όπου σπούδασε πιάνο. Σε ηλικία δεκατεσσάρων ετών, προσκλήθηκε από τον Πιοτρ Κούζνιακ να συμμετάσχει στο μεγάλο μουσικό συγκρότημα Szafir. Παρακολούθησε το Λύκειο Άνταμ Μιτσκιέβιτς στο Πόζναν, από το 1965 έως το 1969 και το Λύκειο Μουσικής στο Πόζναν.

Το 1969 έδωσε εξετάσεις στην Κρατική Σχολή Θεάτρου στη Βαρσοβία, αλλά δεν έγινε δεκτή λόγω προτεραιότητας που δόθηκε σε μαθητές από εργατικές και αγροτικές οικογένειες.

Η Γιάνταρ παντρεύτηκε τον Πολωνό συνθέτη Γιαρόσουαφ Κουκούλσκι (26 Μαΐου 1944 – 13 Σεπτεμβρίου 2010) στις 11 Απριλίου 1971. Το ζευγάρι είχε μια κόρη, την τραγουδίστρια Νατάλια Κουκούλσκα. Χήρος μετά το θάνατο της Γιάνταρ το 1980, ξαναπαντρεύτηκε μετά τον θάνατό της με την τραγουδίστρια Μονίκα Μπόρις, από την οποία απέκτησε ένα δεύτερο παιδί, τον Πιοτρ.

Καριέρα 

Η Γιάνταρ ξεκίνησε την καλλιτεχνική της καριέρα το 1968 ως Άννα Σμέτερλινγκ. Αρχικά, έπαιξε σε φοιτητικούς συλλόγους του Πόζναν και στο Φοιτητικό Θέατρο στο Βινογκράντι, ως συνοδεύων μουσικός και αργότερα ως τραγουδίστρια. Στις 16 Δεκεμβρίου 1968, συνεργάστηκε με το συγκρότημα Polne Kwiaty και ηχογράφησε το τραγούδι Po ten serce Czerwony στο ραδιόφωνο του Πόζναν. Τον Ιανουάριο του 1969 εμφανίστηκε στο Μαθητικό Φεστιβάλ Τραγουδιού στην Κρακοβία, το οποίο είναι ένα αριστοκρατικό καλλιτεχνικό περιβάλλον, όπου έλαβε διάκριση για την ερμηνεία της. Ένα χρόνο αργότερα έγινε η κύρια τραγουδίστρια του συγκροτήματος Waganci. Το πιο γνωστό τραγούδι της από αυτή την περίοδο είναι το Co ja w tobie widziałam («Τι είδα σε σένα»). Ο Γιαρόσουαφ Κουκούλσκι, τον οποίο παντρεύτηκε στις 11 Απριλίου 1971, ήταν επίσης μέλος του συγκροτήματος και συνέθεσε πολλά από τα επιτυχημένα τραγούδια της. Το συγκρότημα συνεργάστηκε με το συγκρότημα Czerwono-Czarni κατά τη διάρκεια μιας κοινής περιοδείας συναυλιών. Εμφανίστηκε στη μουσική κωμωδία Milion za Laurę («Εκατομμύρια για τη Λάουρα»), την οποία σκηνοθέτησε ο Χιερόνιμ Πσίμπιου, ενώ ερμήνευσε το τραγούδι Czujna straż με το συγκρότημα Wagantami. Το 1972 πέρασε τις εξετάσεις στην Επιτροπή Επαλήθευσης του Υπουργείου Πολιτισμού και Τεχνών, αποκτώντας τον τίτλο της επαγγελματία τραγουδίστριας και πήρε το καλλιτεχνικό ψευδώνυμο «Άννα Γιάνταρ», ξεκινώντας έτσι τη σόλο καριέρα της. Έπαιξε σε ένα σκηνικό πρόγραμμα μαζί με τον τραγουδιστή Άντζεϊ Φράιντ, με σενάριο του Γιάνους Βάις.

Το 1973, πήρε μέρος στο Εθνικό Φεστιβάλ Πολωνικού Τραγουδιού του Οπόλε με το τραγούδι Najtrudniejszy pierwszy krok («Το πρώτο βήμα είναι το πιο δύσκολο»). Αργότερα, κυκλοφόρησε πολλές άλλες επιτυχίες, όπως Staruszek świat, Za każdy uśmiech, Tyle słońca w całym mieście, Moje jedyne marzenie και πολλά άλλα, τα οποία την έκαναν μια από τις πιο δημοφιλείς Πολωνές τραγουδίστριες της δεκαετίας του 1970. Η Γιάνταρ συνεργάστηκε με πολλούς Πολωνούς καλλιτέχνες, συμπεριλαμβανομένων των Στανίσουαφ Σόικα, Μπογκούσουαφ Μετς, Ζμπίγκνιεφ Χόουντις και Άντζεϊ Τέναρντ. Ηχογράφησε επίσης τραγούδια με τα συγκροτήματα Budka Suflera και Perfect. Έπαιξε σε συναυλίες σε χώρες όπως η Αυστρία, η  Βουλγαρία, ο Καναδάς, η Τσεχοσλοβακία, η Φινλανδία, η Ανατολική Γερμανία, η Δυτική Γερμανία, η Ουγγαρία, η Ιρλανδία, η Σοβιετική Ένωση, η Σουηδία, οι ΗΠΑ και η Γιουγκοσλαβία.

Το 1979, η Γιάνταρ τιμήθηκε με το τιμητικό σήμα Αξιότιμος Ακτιβιστής του Πολιτισμού. Το τελευταίο τηλεοπτικό πρόγραμμα που συμμετείχε ήταν ένα παιδικό πρόγραμμα με τίτλο Zamiast słuchać bajek («Αντί να ακούω παραμύθια»), το οποίο γυρίστηκε στο Βάουμπζιχ.

Η εικόνα της εμφανίστηκε σε εξώφυλλα πολωνικών περιοδικών.

Θάνατος 

Στις 27 Δεκεμβρίου 1979, Η Γιάνταρ πέταξε στις Ηνωμένες Πολιτείες. Τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο του 1980, έπαιξε συναυλίες στα κλαμπ της πολωνοαμερικανικής κοινότητας στο Σικάγο και στο Νιου Τζέρσεϊ. Στις 12 Μαρτίου, πραγματοποίησε την τελευταία της συναυλία στο κλαμπ Zodiac στο Νιου Τζέρσεϊ. Σε μια από τις τελευταίες της παραστάσεις, είπε στο κοινό:Καλησπέρα, σας καλωσορίζω πολύ εγκάρδια. Χαιρετίζω όλα τα παιδιά που ήρθαν σήμερα (. . . ). Κυρίες και κύριοι, γεια σας και, δυστυχώς, λυπάμαι που σας αποχαιρετώ. Γιατί τραγουδάω σήμερα για τελευταία φορά (...) για σας και χαίρομαι πολύ και ταυτόχρονα λυπάμαι λίγο γι' αυτό. Θα σας πω μερικά τραγούδια από το ρεπερτόριό μου. Θα είναι παλιότερα, νεότερα... Φυσικά, θα υπάρξουν κάποιες ολοκληρωμένες καινοτομίες. Και θα ξεκινήσω με ένα τραγούδι που μου αρέσει ιδιαίτερα, καθώς μου θυμίζει τις απαρχές της σκηνικής μου δουλειάς. Ένα τραγούδι με έναν όμορφο τίτλο, που μπορεί να είναι και συνταγή ευτυχίας - Żeby szczęśliwym być («Να είσαι ευτυχισμένος»).Στις 14 Μαρτίου 1980, η Γιάνταρ επέστρεφε στη Βαρσοβία από τη Νέα Υόρκη με την Πτήση 007 της LOT Polish Airlines, όταν το αεροπλάνο συνετρίβη κοντά στο Αεροδρόμιο Βαρσοβίας «Φρεντερίκ Σοπέν» λόγω ανεξέλεγκτης βλάβης του κινητήρα. Και οι 87 επιβάτες και το πλήρωμα, συμπεριλαμβανομένου της Γιάνταρ σκοτώθηκαν στη συντριβή. Μετά τον θάνατό της, ο ιατροδικαστής που διενήργησε την αυτοψία της, παρέδωσε στη μητέρα της, Χαλίνα, ένα ροζάριο, το οποίο κρατούσε στο σφιγμένο χέρι της κατά τη διάρκεια της συντριβής.

Στις 25 Μαρτίου, πραγματοποιήθηκε η κηδεία της, με την παρουσία περίπου 40.000 ατόμων στο Κοιμητήριο Βαβζισέφσκι στη Βαρσοβία. Ο ηθοποιός Ντάνιελ Ολμπρίχσκι την επαίνεσε στην κηδεία. Όταν ο σύζυγός της, Γιαρόσουαφ Κουκούλσκι, πέθανε στις 10 Σεπτεμβρίου 2010, θάφτηκε δίπλα της στο Κοιμητήριο Βαβζισέφσκ.

Εικόνες

Δισκογραφία

Παραπομπές

Βιβλιογραφία

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Επίσημος ιστότοπος της Άννα Γιάνταρ

Πολωνές τραγουδίστριες
Πολωνοί τραγουδιστές ποπ
Πολωνές τραγουδίστριες του 20ού αιώνα