Αούγκουστ Βιτκόφσκι

Ο Αούγκουστ Βίκτορ Βιτκόφσκι (πολωνικά: August Wiktor Witkowski) (12 Οκτωβρίου 1854 – 21 Ιανουαρίου 1913) ήταν Πολωνός φυσικός, καθηγητής και πρύτανης του Γιαγκιελόνιου Πανεπιστημίου της Κρακοβίας.

Βιογραφία 
Ο Αούγκουστ Βιτκόφσκι γεννήθηκε στο Μπρόντι, μια πόλη που τότε ανήκε στο Βασίλειο της Γαλικίας και Λοδομερίας, μέρος της Αυστριακής Αυτοκρατορίας.

Ολοκλήρωσε τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση του στο Μπρόντι το 1872, και στη συνέχεια έγινε φοιτητής της Μηχανικής Σχολής του Τεχνικού Πανεπιστημίου στο Λβιβ. Απέκτησε Δίπλωμα Μηχανικού το 1877 και παράλληλα κέρδισε θέση βοηθού καθηγητή στο Τμήμα Μηχανικών Γεωδαιτικής. Σύντομα μπήκε στο Πανεπιστήμιο του Λβιβ, όπου σπούδασε μαθηματικά και φυσική. Λόγω των πολύ καλών αποτελεσμάτων της εκπαίδευσής του, απέκτησε υποτροφία στο Βερολίνο. Εκεί συνέχισε τις σπουδές του υπό τη διεύθυνση Γκούσταβ Κίρχοφ (περίοδος δύο ετών). Στη συνέχεια μετακόμισε στη Μεγάλη Βρετανία για σπουδές ενός έτους υπό τη διεύθυνση Ουίλιαμ Τόμσον. Μετά την επιστροφή του (1881) στο Λβιβ πήρε σύντομα το πτυχίο του επίκουρου καθηγητή (1882) και σε ηλικία 33 ετών απέκτησε το πτυχίο του αναπληρωτή καθηγητή (1887). Τον επόμενο χρόνο προσκλήθηκε από το Γιαγκιελόνιο Πανεπιστήμιο και μετακόμισε στην Κρακοβία. Διορίστηκε καθηγητής και πρόεδρος του Τμήματος Φυσικής του πανεπιστημίου. Το 1889 έγινε συνδεδεμένο μέλος και το 1893 μέλος της Ακαδημίας Μάθησης της Κρακοβίας. Το 1892 το Γιαγκιελόνιο Πανεπιστήμιο και το 1912 το Πολυτεχνείο του Λβιβ του χορήγησαν τιμητικό πτυχίο. Η ίδρυση ενός νέου κτιρίου του Τμήματος Φυσικής στο Γιαγκιελόνιο Πανεπιστήμιο (ολοκληρώθηκε το 1912) – έγινε κυρίως από τη συμβολή του Βιτκόφσκι. Αυτό το κτίριο ήταν το Collegium Witkowski που πήρε το όνομά του από τον ίδιο. Λίγο μετά τον θάνατό του, ανακηρύχθηκε προστάτης του (αργότερα – το 2017 – στο τμήμα ιστορίας). Το 1920 και το 1921 έγινε επίσης προστάτης δύο λυκείων στην Πολωνία: του 5ου Λυκείου «Αούγκουστ Βιτκόφσκι» στην Κρακοβία και του Γεωδαιτικού σχολείο «Αούγκουστ Βιτκόφσκι» στο Γιαρόσουαφ. Το 1910 έγινε πρύτανης του Γιαγκιελόνιου Πανεπιστημίου (1910–1911). Πέθανε το 1913 και τάφηκε στο Κοιμητήριο Ρακοβίτσκι (τμήμα Ł, 24 Ιανουαρίου).

Έργα 
Εργάστηκε ως επί το πλείστον ως πειραματικός φυσικός. Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα επικεντρώθηκαν κυρίως στις φυσικές ιδιότητες και τους νόμους που αφορούν τα αέρια, ιδιαίτερα σε χαμηλές θερμοκρασίες. Με αυτόν τον τρόπο, συνέβαλε επίσης στη μετεωρολογία με την έρευνά του για τη διαστολή και τη συμπιεστότητα του ατμοσφαιρικού αέρα και με τη διερεύνηση των θερμοδυναμικών ιδιοτήτων του αέρα. Ενδιαφερόταν επίσης για τα ηλεκτρικά φαινόμενα στην ατμόσφαιρα. Διεξήγαγε έρευνα για τον ηλεκτρισμό της ατμόσφαιρας στο ορεινό περιβάλλον.

Οι ερευνητικές του δραστηριότητες συνδέθηκαν επίσης με νέα επιτεύγματα των Πολωνών συναδέλφων του Ζίγκμουντ Βρουμπλέφσκι και Κάρολ Ολσέφσκι που συμπύκνωσαν και υγροποίησαν οξυγόνο, άζωτο, υδρογόνο και άλλα αέρια σε μια χαμηλή θερμοκρασία ρεκόρ των -225 °C. Ενδιαφέρθηκε για τις οπτικές ιδιότητες των υγροποιημένων αερίων. Επίσης, διερεύνησε και τις ακουστικές ιδιότητες του πεπιεσμένου αέρα–ταχύτητας του ήχου στον αέρα, κ.α.

Εκτός από την κύρια συνεισφορά του στην πειραματική φυσική, διεξήγαγε επίσης στα επόμενα χρόνια της επιστημονικής του δραστηριότητας μερικές ενδιαφέρουσες θεωρητικές έρευνες που αφορούσαν π.χ. τις φυσικές θεμελιώδεις αρχές της αρμονίας, την αρχή της σχετικότητας και τις ηλεκτρομαγνητικές θεμελιώδεις αρχές του φωτός.

Τα κύρια επιτεύγματα του Βιτκόφσκι ως ακαδημαϊκός δάσκαλος ήταν τρεις τόμοι εγχειριδίου φυσικής, που αποτέλεσαν τη βάση της ακαδημαϊκής εκπαίδευσης πολλών γενεών Πολωνών φυσικών. Δημοσίευσε επίσης μαθηματικούς και φυσικούς πίνακες για φοιτητές.

Βιβλιογραφία 
 (πολωνικά) Αούγκουστ Βιτκόφσκι [- λήμμα στο:] Leksykon PWN, Βαρσοβία, 1972, σελ. 1284;
 (πολωνικά) Μάρια Παβουόφσκα – Γιαγκιελόνιο Πανεπιστήμιο (Κρακοβία): KRAKOWSKO-LWOWSKIE PORTRETY NAUKOWE PROFESORÓW FIZYKI DOŚWIADCZALNEJ W XIX I PIERWSZEJ POŁOWIE XX WIEGOZIKUY1
 (πολωνικά) Κονστάντι Ζακσέφσκι: O działalności naukowej ś.p. Augusta Witkowskiego – Διάλεξη στο Polskie Towarzystwo Przyrodników im. Kopernika στην Κρακοβία, 1913, 12 Ιουνίου, [δημοσιεύτηκε στο:] "Wiadomości Matematyczne" ("Mathematical News"), 1913, τομ. 5–6 σελ. 211–224;
 (πολωνικά) Βουαντίσουαφ Νατάνσον, Kilka słów wspomnień o Auguście Witkowskim (Λίγα λόγια για τη μνήμη του Αούγκουστ Βιτκόφσκι). "Wiadomości Matematyczne" ("Μαθηματικά Νέα") 1913, τόμ. 17, σελ. 93.
 Αούγκουστ Βιτκόφσκι – WorldCat – δείτε: https://www.worldcat.org/identities/viaf-54929460/ .

Παραπομπές 

Πολωνοί φυσικοί
Πολωνοί Αυστροούγγροι
Καθηγητές του Γιαγκελόνιου Πανεπιστημίου
Διοικητές του Τάγματος της Αναγέννησης της Πολωνίας
Ενταφιασμοί στο Κοιμητήριο Ρακοβίτσκι