Τζον Κλερ

Ο Τζον Κλερ (αγγλικά: John Clare, 13 Ιουλίου 1793 – 20 Μαΐου 1864) ήταν Άγγλος ποιητής της ρομαντικής σχολής. Γιος εργάτη σε αγρόκτημα, έγινε γνωστός για την εξύμνηση της αγγλικής υπαίθρου και την απογοήτευση για την περιβαλλοντική και κοινωνική αλλαγή. Το έργο του υποβλήθηκε σε σημαντική επαναξιολόγηση στα τέλη του 20ου αιώνα και θεωρείται σημαντικός ποιητής του 19ου αιώνα που εκπροσωπεί την αγγλική εργατική τάξη.  

Ο βιογράφος του Τζόναθαν Μπέιτ αποκάλεσε τον Κλερ «τον μεγαλύτερο ποιητή της εργατικής τάξης που έχει δημιουργήσει ποτέ η Αγγλία. Κανείς δεν έγραψε ποτέ πιο δυνατά για τη φύση, για την αγροτική παιδική ηλικία και για τον ασταθή εαυτό του».

Βιογραφικά στοιχεία 

Ο Τζον Κλερ γεννήθηκε στις 13 Ιουλίου 1793 στο χωριό Χέλπστον, 10 χλμ. βόρεια της πόλης Πίτερμπρο στο Νορθάμπτονσαϊρ της Αγγλίας. Ήταν γιος εργάτη σε αγρόκτημα και πέρασε τα παιδικά του χρόνια στα χωράφια και στα δάση, φροντίζοντας χήνες και πρόβατα. Παρακολούθησε μαθήματα στο σχολείο μέχρι την ηλικία 12 χρονών και έγινε αγρότης όπως ο πατέρας του. Εργάστηκε ως βοσκός, θεριστής, βοηθός κηπουρού με μικρά έσοδα. Ερωτεύτηκε τη Μαίρης Τζόυς, αλλά ο πατέρας της, ένας εύπορος αγρότης, απαγόρευσε τη σχέση. Ο υποσιτισμός της παιδικής ηλικίας του μπορεί να ήταν ο κύριος παράγοντας για την κακή σωματική του υγεία στη μετέπειτα ζωή του.

Ωστόσο, το πάθος του για το διάβασμα και τις μπαλάντες ανέπτυξαν το ποιητικό του ταλέντο. Έπαιζε βιολί και έγινε ένας από τους πρώτους συλλέκτες «λαϊκών» μελωδιών. Οι εποχές του Τζέιμς Τόμσον τον ενέπνευσαν και άρχισε να γράφει ποιήματα και σονέτα. Το 1818, σε μια προσπάθεια να εμποδίσει την έξωση των γονιών του από το σπίτι τους, ο Κλερ έδωσε τα ποιήματά του σε έναν τοπικό βιβλιοπώλη που τράβηξαν την προσοχή του και τον ενθάρρυνε να δημοσιεύσει τα έργα του.

Το 1820 δημοσίευσε την πρώτη του συλλογή, Ποιήματα Περιγραφικά της Αγροτικής Ζωής και Σκηνικού, χάρη στην οποία έγινε διάσημος. Τον επόμενο χρόνο εμφανίστηκε η συλλογή Ο βάρδος του χωριού και άλλα ποιήματα που επίσης εγκωμιάστηκε ομόφωνα από τους λογοτεχνικούς κύκλους του Λονδίνου που εξέφρασαν τον θαυμασμό τους για την ποιητική ιδιοφυΐα ενός εργάτη. 

Το 1820 ο Κλερ παντρεύτηκε τη Μάρθα Τέρνερ, μια γυναίκα που άρμεγε αγελάδες. Δούλευε ξανά στα χωράφια, αλλά σύντομα αρρώστησε βαριά. Ο κόμης Φιτζγουίλιαμ του πρόσφερε προστασία και μικρό ετήσιο εισόδημα.

Ο Κλερ βρισκόταν διαρκώς διχασμένος ανάμεσα στους δύο κόσμους: τον λογοτεχνικό κόσμο του Λονδίνου και τους συχνά αναλφάβητους γείτονές του, ανάμεσα στην ανάγκη να γράψει ποίηση και στην ανάγκη για χρήματα για να ζήσει την οικογένειά του. Η υγεία του άρχισε να επιδεινώνεται και έπαθε κρίσεις κατάθλιψης, οι οποίες επιδεινώθηκαν μετά τη γέννηση του έκτου παιδιού του το 1830 και καθώς η ποίησή του δεν του απέφερε αρκετά. Το 1832, οι φίλοι του και θαυμαστές του στο Λονδίνο φρόντισαν να μεταφέρουν την οικογένεια σε ένα μεγαλύτερο εξοχικό σπίτι με μια μικρή ιδιοκτησία σε ένα χωριό κοντά στο Χέλπστον. Ωστόσο, εκεί ένιωθε πιο αποξενωμένος. Δυστυχώς, ο ενθουσιασμός του κοινού δεν κράτησε πολύ και κάθε νέα ποιητική συλλογή του συναντούσε όλο και λιγότερες επευφημίες. Η κατανάλωση αλκοόλ αυξανόταν σταθερά μαζί με τη δυσαρέσκεια για τη ταυτότητά του.

Στο ψυχιατρείο 
Θύμα καθημερινών παραισθήσεων, εισήχθη στο Γενικό Ψυχιατρικό Νοσοκομείο του Νορθάμπτον το 1841. Κατά τη διάρκεια των κρίσεών του, έβλεπε το όραμα της Μαίρης Τζόυς (η χαμένη πρώτη του αγάπη), της μιλούσε και συνέθεσε γι' αυτήν ποιήματα. Σταδιακά τρελάθηκε και πίστευε ότι ήταν πυγμάχος και ότι είχε δύο συζύγους, τη γυναίκα του και τη Μαίρη. Άρχισε να ισχυρίζεται ότι ήταν ο Λόρδος Βύρων και ο Σαίξπηρ. Τον Ιούλιο του 1841, ο Κλερ δραπέτευσε και περπάτησε περίπου 130 χλμ. πιστεύοντας ότι θα συναντήσει τη Μαίρη Τζόυς, με την οποία ήταν πεπεισμένος ότι ήταν παντρεμένος.  Δεν πίστεψε την οικογένειά της όταν του είπαν ότι είχε πεθάνει τρία χρόνια νωρίτερα. Έμεινε ελεύθερος στο σπίτι του για τους επόμενους πέντε μήνες, αλλά τελικά η σύζυγός του κάλεσε τους γιατρούς και επανεισήχθη στο ψυχιατρείο.

Πέθανε ξεχασμένος στις 19 Μαΐου 1864 σε ηλικία 71 ετών μετά από 23 χρόνια εγκλεισμού κατά τα οποία έγραψε, με παράξενα άσβεστη λυρική παρόρμηση, μερικά από τα καλύτερα ποιήματά του. Ενταφιάστηκε στο προαύλιο της εκκλησίας του Χέλπστον, όπου είχε εκφράσει την επιθυμία να ταφεί.

Η ταινία Μόνοι Μας (2015) του Άντριου Κέτινγκ είναι μια προσκυνηματική περιπλάνηση που ακολουθεί τα ίχνη του ποιητή.

Ο ποιητής αγρότης 
Στην εποχή του, ο Κλερ ήταν γνωστός ως «ο ποιητής αγρότης». Κατά τη διάρκεια της ζωής του, έζησε μια περίοδο τεράστιων αλλαγών τόσο στην πόλη όσο και στην ύπαιθρο. Κατά την Αγροτική Επανάσταση τα βοσκοτόπια οργώθηκαν, δέντρα και φράκτες ξεριζώθηκαν, ελώδεις εκτάσεις στραγγίστηκαν και η κοινόχρηστη γη περιφράχθηκε. Ο Κλερ εναντιώθηκε στην Περίφραξη των Κοινών Γαιών - με την οποία οι αγρότες αποκλείσθηκαν από τα βοσκοτόπια και τα δάση που ήταν κοινής χρήσης.

Αυτή η καταστροφή της υπαίθρου που γνώρισε ως παιδί και του παραδοσιακού τρόπου ζωής που υποστήριζε, τον επηρέασαν βαθιά. Μεγάλος αριθμός αγροτών και τα παιδιά τους, πήγαν να δουλέψουν στα νέα εργοστάσια των πόλεων  λόγω της αγροτικής φτώχειας που προκλήθηκε από την απληστία των γαιοκτημόνων που κρατούσαν τους μισθούς χαμηλούς. Για αυτούς, η μετανάστευση στην πόλη, ήταν θέμα επιβίωσης. Σε μεγάλο μέρος των ποιημάτων και δοκιμίων του αναφέρθηκε και κατέγραψε το θέμα.

Έργα 

 Poems Descriptive of Rural Life and Scenery, (Ποιήματα Περιγραφικά της Αγροτικής Ζωής και Σκηνικού, 1820)
 The Village Minstrel and Other Poems, (Ο βάρδος του χωριού και άλλα ποιήματα, 1821)
 The Shepherd's Calendar with Village Stories and Other Poems, (Το ημερολόγιο του βοσκού με ιστορίες του χωριού, 1827)
 The Rural Muse, 1835.
 Sonnet, 1841
 First Love (Πρώτη αγάπη)
 Snow Storm (Χιονοθύελλα)
 The Firetail
 The Badger (Ο ασβός)

Παραπομπές 
 

Άγγλοι ποιητές