Ένταξη της Αλβανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Η Αλβανία βρίσκεται στην τρέχουσα ατζέντα για τη μελλοντική διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ). Υπέβαλε αίτηση για ένταξη στην ΕΕ στις 28 Απριλίου 2009 και από τον Ιούνιο του 2014 είναι επίσημα υποψήφια για ένταξη. Το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποφάσισε τον Μάρτιο του 2020 να ανοίξει τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις με την Αλβανία, η οποία ξεκίνησε τον Ιούλιο του 2022.

Η ένρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων καθυστέρησαν, επειδή η υποψηφιότητά της Αλβανίας συνδέθηκε με εκείνη της Βόρειας Μακεδονίας, στην οποία οποία ασκήθηκε βέτο από τη Βουλγαρία. Στις 24 Ιουνίου 2022, το κοινοβούλιο της Βουλγαρίας ενέκρινε την άρση του βέτο της χώρας για την έναρξη των ενταξιακών συνομιλιών της ΕΕ με τη Βόρεια Μακεδονία. Στις 16 Ιουλίου 2022, η Συνέλευση της Βόρειας Μακεδονίας ενέκρινε επίσης την αναθεωρημένη γαλλική πρόταση για συμβιβασμό των δύο μερών, επιτρέποντας την έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων. Η έναρξη των διαπραγματεύσεων και για τις δύο χώρες ξεκίνησε επίσημα στις 19 Ιουλίου 2022.

Χρονολόγιο των σχέσεων με την Ευρωπαϊκή Ένωση 
Επίσημα αναγνωρισμένη από την ΕΕ ως «δυνητικά υποψήφια χώρα» το 2000, η Αλβανία ξεκίνησε διαπραγματεύσεις για μια Συμφωνία Σταθεροποίησης και Σύνδεσης (ΣΣΣ) το 2003. Αυτό συμφωνήθηκε επιτυχώς και υπογράφηκε στις 12 Ιουνίου 2006, ολοκληρώνοντας έτσι το πρώτο σημαντικό βήμα προς την πλήρη ένταξη της Αλβανίας στην ΕΕ.

Η Αλβανία υπέβαλε αίτηση για ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση στις 28 Απριλίου 2009. Μετά την αίτηση της Αλβανίας για ένταξη στην ΕΕ, το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης ζήτησε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 16 Νοεμβρίου 2009 να προετοιμάσει αξιολόγηση σχετικά με την ετοιμότητα της Αλβανίας να ξεκινήσει ενταξιακές διαπραγματεύσεις. Στις 16 Δεκεμβρίου 2009, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπέβαλε στην αλβανική κυβέρνηση το ερωτηματολόγιο για την προετοιμασία της προσχώρησης. Η Αλβανία επέστρεψε απαντήσεις στην Επιτροπή στις 14 Απριλίου 2010. Στις 5 Δεκεμβρίου 2013, μια συνεδρίαση του ΕΚ πρότεινε στο συμβούλιο να χορηγήσει στην Αλβανία το καθεστώς υποψήφιας χώρας. Στις 23 Ιουνίου 2014, υπό την ελληνική Προεδρία της ΕΕ, το Συμβούλιο της ΕΕ της Ευρωπαϊκής Ένωσης συμφώνησε να χορηγήσει στην Αλβανία το καθεστώς υποψήφιας χώρας, το οποίο εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο λίγες ημέρες αργότερα. Ακολουθώντας τα βήματα των χωρών που προσχώρησαν στην ΕΕ το 2004, η Αλβανία συνεργάστηκε εκτενώς με τους θεσμούς της ΕΕ και εντάχθηκε στο ΝΑΤΟ ως πλήρες μέλος το 2009.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συνέστησε να ξεκινήσουν οι ενταξιακές συνομιλίες με την Αλβανία στην αξιολόγησή της τον Νοέμβριο του 2016. Τον Ιούνιο του 2018 το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συμφώνησε σε μια πορεία για την έναρξη των ενταξιακών συνομιλιών με την Αλβανία έως τα τέλη του 2019

Η ένταξη της Αλβανίας στην ΕΕ συνδέεται με την ένταξη της Βόρειας Μακεδονίας στην ΕΕ. Στην Αλβανία δίνονται ορισμένες προϋποθέσεις για την έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων, όπως η ψήφιση μεταρρυθμίσεων στο δικαστικό σύστημα, ένας νέος εκλογικός νόμος, η έναρξη δικαστηρίων για διεφθαρμένους δικαστές και ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων της ελληνικής μειονότητας.

Τον Μάιο του 2019, ο Ευρωπαίος Επίτροπος Γιοχάνες Χαν επανέλαβε αυτή τη σύσταση. Ωστόσο, τον Ιούνιο το Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων της ΕΕ αποφάσισε να αναβάλει την απόφασή του για την έναρξη των διαπραγματεύσεων για τον Οκτώβριο, λόγω αντιρρήσεων από ορισμένες χώρες, συμπεριλαμβανομένων της Ολλανδίας και της Γαλλίας. Η απόφαση τέθηκε εκ νέου βέτο τον Οκτώβριο. Στις 25 Μαρτίου 2020, το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποφάσισε να ξεκινήσει τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις, οι οποίες εγκρίθηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο την επόμενη μέρα.

Διαδικασία απελευθέρωσης των θεωρήσεων (visa) 
Την 1η Ιανουαρίου 2008 τέθηκαν σε ισχύ οι συμφωνίες διευκόλυνσης της έκδοσης θεωρήσεων και επανεισδοχής μεταξύ της Αλβανίας και της ΕΕ. Η Αλβανία έλαβε οδικό χάρτη από την ΕΕ για περαιτέρω απελευθέρωση των θεωρήσεων με τις χώρες Σένγκεν τον Ιούνιο του 2008.

Η Αλβανία άρχισε να εκδίδει βιομετρικά διαβατήρια στις 24 Μαΐου 2009, τα οποία σχεδιάστηκαν για να συμμορφώνονται με τις κατευθυντήριες γραμμές της ΕΕ. Στις 8 Νοεμβρίου 2010 το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης ενέκρινε το ταξίδι χωρίς βίζα στην ΕΕ για τους πολίτες της Αλβανίας. Η απόφαση τέθηκε σε ισχύ στις 15 Δεκεμβρίου 2010.

Oικονομική βοήθεια της ΕΕ 
Το 2011, η ΕΕ πλήρωσε 6 εκατομμύρια ευρώ για την κατασκευή ή την ανακαίνιση συνοριακών σημείων διέλευσης και συνοριακών αστυνομικών τμημάτων για να βοηθήσει την Αλβανία να καταπολεμήσει το οργανωμένο έγκλημα και την παράνομη διακίνηση ανθρώπων.

Μέχρι το 2020, η Αλβανία λάμβανε 1,2 δισεκατομμύρια ευρώ αναπτυξιακής βοήθειας από το Μηχανισμό Προενταξιακής Βοήθειας, έναν μηχανισμό χρηματοδότησης για τις υποψήφιες για ένταξη στην ΕΕ χώρες.

Παραβιάσεις για ένταξη στην ΕΕ
Η Αλβανία παραβιάζει μέχρι και σήμερα πλήρως το καταστατικό της, για την ένταξη της, στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ οι Αλβανικές κυβερνήσεις τα τελευταία χρόνια αρνούνται να συμμορφωθούν σε πολλά κυρίως εσωτερικά και πολιτικά της ζητήματα της ίδιας τους της χώρας, με αποτέλεσμα η ΕΕ, να μην δώσει το πράσινο φως για ενταξιακές διαπραγματεύσεις. Σημαντικότερα ζητήματα που καλείται να επιλύσει πλήρως η Αλβανία είναι:

Η Αλβανία υποχρεούται να αλλάξει και να αναθεωρήσει το Σύνταγμά της.
Η Αλβανία τα τελευταία χρόνια υποχρεούται να κάνει ελεύθερες και δημοκρατικές εκλογές, κάτι που δεν εφαρμόζεται και επικρατεί ξεκάθαρη και απόλυτη νοθεία, ενώ το Αλβανικό κράτος, καλείται να ευθυγραμμιστεί πλήρως στην Ευρωπαϊκή πολιτική, εφόσον επιθυμεί να ενταχθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Το Αλβανικό κράτος δεν συμμορφώνεται με το καταστατικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και υποχρεούται να σεβαστεί τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, και όλες τις μειονότητες της, εντός της Επικράτειας της, στο οποίο ζήτημα πιέζουν ορισμένα κράτη της ΕΕ, να εφαρμοστεί άμεσα.
Πολλοί Αλβανοί υποστηρίζουν το εθνικιστικό κίνημα Μεγάλη Αλβανία, ενώ στον ίδιο τον λαό, υπάρχει πλήρης απουσία και γνώση περί ζητημάτων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, με αποτέλεσμα η ΕΕ, να ζητεί επισημάνσεις.
Σε όλα τα ΜΜΕ της Αλβανίας, υπάρχει έντονη λογοκρισία, και απουσία ελεύθερης γνώμης, ειδικότερα από τους πολίτες.
Το Αλβανικό κράτος, έχει δεχθεί σφοδρή κριτική από την ΕΕ, για ζητήματα επίλυσης εγκληματικότητας και εθνικής ασφάλειας, ενώ αντίστοιχα υπάρχει πλήρης απουσία, στο να λυθούν αυτά τα ζητήματα.
Το Αλβανικό κράτος, δεν έχει καθόλου καλές σχέσεις με την Σερβία, επίσης υποψηφία προς ένταξη χώρα, λόγω του ζητήματος του Κοσόβου, ενώ οι σχέσεις των δύο χωρών, είναι αρκετά τεταμένες, κάτι που μπλοκάρει άμεσα την ένταξη τους στην Ευρωπαϊκή Ένωση, λόγω της πλήρης απουσίας και αδιαφορίας λύσης των πολιτικών ζητημάτων τους, ενώ οι δύο χώρες δεν έχουν καθόλου καλές σχέσεις ακόμα και σε δεκάδες εκδηλώσεις και διοργανώσεις (όπως για παράδειγμα στο Πανευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Ποδοσφαίρου), και δεν έχουν κάνει κανένα θετικό βήμα προσέγγισης η μία στην άλλη, για καθαρά πολιτικούς λόγους.
Το Αλβανικό κράτος καλείται επίσης να εφαρμόσει τα τελευταία χρόνια και την Ευρωπαϊκή πολιτική για το περιβάλλον, λόγω του ότι οι μεγαλουπόλεις της, είναι αρκετά υποβαθμισμένες και μολυσμένες και έχουν παλιό στόλο αυτοκινήτων, λεωφορείων και μέσων μαζικής μεταφοράς. Το Οδικό δίκτυο της χώρας, σε πολλές περιοχές είναι εξαιρετικά κακό, ενώ και ο τρόπος διαβίωσης στη χώρα είναι δεν είναι και ο καλύτερος, ενώ υπάρχει ακόμη μέχρι και σήμερα έντονη έλλειψη κατοικίας και κακή Ποιότητα στέγασης.

Κοινή γνώμη 
Μια δημοσκόπηση του 2021 διαπίστωσε ότι το 97% των Αλβανών είναι υπέρ της ένταξης στην ΕΕ. Πολλοί Αλβανοί πιστεύουν ότι αν ενταχθεί η χώρα τους πλήρως στην ΕΕ, θα επιλυθούν δεκάδες πολιτικοί σκόπελοι, αλλά και σημαντικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν εδώ και πολλά χρόνια ως κράτος.

Ωστόσο πολλά κράτη μέλη της ΕΕ, όπως η Γαλλία, η Γερμανία, η Ολλανδία, η Αυστρία, η Ουγγαρία, η Φινλανδία, η Σουηδία, το Βέλγιο, η Μάλτα, το Λουξεμβούργο και η Ελλάδα, είναι ενάντια της ένταξης της Αλβανίας στην ΕΕ, επειδή δεν υπάρχει καμία θετική πρόοδος αλλά και μέτρια έως και καθόλου προετοιμασία στις ενταξιακές διαπραγματεύσεις. Στον αντίποδα άλλα κράτη όπως η Κύπρος, η Ρουμανία, η Βουλγαρία, η Πορτογαλία, τα Βαλτικά κράτη, η Τσεχία και η Πολωνία είναι αδιάφορες η έχουν ουδέτερη θέση ως προς την πλήρη ένταξης της Αλβανίας στην ΕΕ.

Δείτε επίσης 

 Διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης
 Μελλοντική διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Βιβλιογραφικές αναφορές

Περαιτέρω ανάγνωση (στα αγγλικά) 

 Αλβανία και Ευρωπαϊκή Ένωση: το ταραχώδες ταξίδι προς την ένταξη. . . Από Mirela Bogdani, John Loughlin, 2007
 Αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Αλβανία
 Ευρωπαϊκή Επιτροπή - Διεύρυνση: Προφίλ χώρας.
 Αλβανικό Υπουργείο Ευρωπαϊκής Ολοκλήρωσης
 Υπουργείο Εξωτερικών της Αλβανίας
 Ευρωπαϊκή Επιτροπή - Δυτικά Βαλκάνια: Ενίσχυση της ευρωπαϊκής προοπτικής
 Ευρωπαϊκή Επιτροπή - Στρατηγική Διεύρυνσης και κύριες προκλήσεις 2009-2010
Σελίδες με μη επιθεωρημένες μεταφράσεις
Αλβανια