Αμύτις

Η Αμύτιδα (παλαιά περσικά: , αρχαία ελληνικά: Αμύτις, λατινικά: Amytis) από τη δυναστεία των Αχαιμενιδών ήταν πριγκίπισσα της Περσίας, κόρη τού Ξέρξη Α΄ της Περσίας και της Αμήστριδος. Αδέλφια της ήταν ο διάδοχος Δαρείος, ο Αρταξέρξης Α΄ ο Μακρόχειρ, ο Υστάσπης, κ.ά.

Το όνομα 
Το γυναικείο όνομα  είναι η λατινοποιημένη μορφή τού ελληνικού ονόματος Αμύτις, που ίσως προέρχεται (με μετάθεση φωνηέντων) από το παλαιο-περσικό *ᴴumati, που σημαίνει "αυτή που έχει καλές σκέψεις" και που είναι αντίστοιχο με το humaⁱti της Αβέστας.

Η ζωή της 
Παντρεύτηκε τον ευγενή Μεγάβυζο. Η Αμύτιδα και η μητέρα της αναφέρονται στην Ιστορία τού Κτησία τού Κνίδιου ως οι πιο ισχυρές γυναίκες κατά τη διάρκεια της βασιλείας τού Αρταξέρξη Α΄.

Κοντά στο 445 π.Χ. ο σύζυγός της Μεγάβυζος ξεκίνησε μία επιτυχημένη εξέγερση στη Συρία κατά τού Αρταξέρξη Α΄. Αρχικά, η Αμύτιδα έμεινε με τον βασιλιά κατά τη διάρκεια τού πολέμου. Ωστόσο, αργότερα συμμετείχε, μαζί με την Άμηστρη και τον σατράπη Αρτάριο, στις διαπραγματεύσεις συμφιλίωσης μεταξύ το επαναστάτη και τού βασιλιά. Παρόλα αυτά, ο Μεγάβυζος έπεσε πάλι σε δυσμένεια και εκδιώχθηκε από την αυλή και εξορίστηκε σε μία πόλη στον Περσικό Κόλπο. Μετά από πέντε χρόνια εξορίας, ο Μεγάβυζος συγχωρήθηκε και του επετράπη να επιστρέψει στην αυλή, και πάλι χάρη στη μεσολάβηση της Αμύτιδας και της Άμηστρης.

Η Αμύτιδα γέννησε στον Μεγάβυζο δύο γιους: τον Ζώπυρο και τον Αρτύφιο. Μετά το τέλος τού πατέρα και της μητέρας του, ο Ζώπυρος κατέφυγε στην Αθήνα, όπου, σύμφωνα με τον Κτησία, «έτυχε καλής υποδοχής, λόγω των υπηρεσιών που είχε προσφέρει η μητέρα του στους Αθηναίους». 

Οι ελληνικές πηγές παρουσιάζουν την Αμύτιδα ως μία άσεμνη γυναίκα. Σύμφωνα με τον Κτησία, κατά τη διάρκεια της βασιλείας τού Ξέρξη Α΄ κατηγορήθηκε για μοιχεία από τον Μεγάβυζο. Ο ίδιος ιστορικός βεβαιώνει περαιτέρω ότι, μετά το τέλος τού συζύγου της, είχε μία ερωτική σχέση με τον Έλληνα γιατρό Απολλωνίδη της Κω, και ότι όταν ανακαλύφθηκε η σχέση, ο Απολλωνίδης βασανίστηκε και θανατώθηκε από τη βασιλομήτορα Άμηστρη. Ο Δείνων ο Κολοφώνιος, ένας άλλος Έλληνας ιστορικός, περιγράφει την Αμύτιδα ως την πιο όμορφη και αμίμητη γυναίκα της Ασίας. Η δυσκολία για τη θεώρηση των ιστορικών -όπως ο Κτησίας ή ο Δείνων- ως αξιόπιστων πηγών είναι το γεγονός, ότι έτειναν να γράφουν αξιοθαύμαστες ιστορίες, που θα ήταν ελκυστικές στους αναγνώστες τους, συχνά χωρίς ιδιαίτερη προσοχή στην ιστορική αυστηρότητα. Η έλλειψη πρωτογενών πηγών καθιστά επομένως αδύνατη την ακριβή εικόνα της Αμύτιδας.

Κλασικές αναφορές 

 Η επιτομή του Φωτίου της αφήγησης του Κτησία: 24 , 26 , 33 , 34 , 42  - 45  .
 Δείνων, που παρατίθεται από τον Aθήναιο της Ναυκράτιδος: Δειπνοσοφισταί 13. 89, όπου το όνομά της είναι ανορθόγραφο ως Anoutis.

Σημειώσεις 

 

Δυναστεία των Αχαιμενιδών