Ετορικοξίμπη

Η ετοριξοκίμπη, που πωλείται με την εμπορική ονομασία Arcoxia, είναι εκλεκτικός αναστολέας COX-2. Έχει αναλγητικές, αντιφλεγμονώδεις και αντιπυρετικές ιδιότητες.

Κατοχυρώθηκε με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας το 1996 και εγκρίθηκε για ιατρική χρήση το 2002. Επί του παρόντος, έχει εγκριθεί σε περισσότερες από 80 χώρες παγκοσμίως, αλλά όχι στις ΗΠΑ, όπου η Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) έχει απαιτήσει πρόσθετα δεδομένα ασφάλειας και αποτελεσματικότητας για την ετορικοξίμπη προτού εκδώσει έγκριση.

Ιατρικές χρήσεις 
Η ετορικοξίμπη ενδείκνυται για τη θεραπεία της ρευματοειδούς αρθρίτιδας, της ψωριασικής αρθρίτιδας, της οστεοαρθρίτιδας, της αγκυλοποιητικής σπονδυλίτιδας, της χρόνιας οσφυαλγίας, του οξέος πόνου και της ουρικής αρθρίτιδας. Οι εγκεκριμένες ενδείξεις διαφέρουν ανά χώρα. Στο Ηνωμένο Βασίλειο και τη Γερμανία, «χρησιμοποιείται επίσης για τη βραχυπρόθεσμη θεραπεία μέτριου πόνου μετά από οδοντιατρική επέμβαση» στους ενήλικες.

Μια ανασκόπηση του Cochrane αξιολόγησε τα οφέλη της εφάπαξ δόσης ετορικοξίμπης στη μείωση του οξέος μετεγχειρητικού πόνου σε ενήλικες. Η εφάπαξ δόση από του στόματος ετορικοξίμπης παρέχει τέσσερις φορές περισσότερη ανακούφιση από τον πόνο μετεγχειρητικά από το εικονικό φάρμακο, με ισοδύναμα επίπεδα ανεπιθύμητων ενεργειών. Η ετορικοξίμπη χορηγούμενη σε δόση 120 mg είναι εξίσου αποτελεσματική ή ακόμα καλύτερη από άλλα αναλγητικά που χρησιμοποιούνται συνήθως.

Παρενέργειες 
Όπως όλα τα άλλα ΜΣΑΦ, οι αναστολείς COX-2 έχουν παρενέργειες, όπως γενικευμένο ερύθημα, οξεία γενικευμένη εξανθηματώδης φλυκταινία (AGEP), πολύμορφο ερύθημα και προκλητικό ερύθημα που προκαλείται από φάρμακα είναι μερικές σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες που αναφέρθηκαν, εκτός από τις συνήθεις αβλαβείς.

Οι εκλεκτικοί αναστολείς COX-2 ασκούν μικρότερη δράση στην COX-1 σε σύγκριση με τα παραδοσιακά μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα (ΜΣΑΦ). Αυτή η μειωμένη δραστηριότητα είναι η αιτία των μειωμένων γαστρεντερικών παρενεργειών, όπως αποδεικνύεται σε αρκετές μεγάλες κλινικές δοκιμές που πραγματοποιήθηκαν με διαφορετικές κοξίμπες. Η ετορικοξίμπη συγκεκριμένα έχει σημαντικά λιγότερες πεπτικά έλκη και διατρήσεις και αιμορραγίες του ανώτερου γαστρεντερικού από τα παραδοσιακά ΜΣΑΦ.

Ορισμένες κλινικές δοκιμές και μετα-ανάλυση έδειξαν ότι η θεραπεία με ορισμένες κοξίμπες (ιδίως ροφεκοξίμπη) οδήγησε σε αυξημένη συχνότητα εμφάνισης ανεπιθύμητων καρδιαγγειακών συμβαμάτων σε σύγκριση με το εικονικό φάρμακο. Λόγω αυτών των αποτελεσμάτων, ορισμένα φάρμακα αποσύρθηκαν από την αγορά (η ροφεκοξίμπη τον Σεπτέμβριο του 2004 και η βαλδεκοξίμπη τον Απρίλιο του 2005). Επιπλέον, η Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων των Ηνωμένων Πολιτειών και ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων ξεκίνησαν διαδικασίες αναθεώρησης ολόκληρης της κατηγορίας τόσο των ΜΣΑΦ όσο και των αναστολέων COX-2.

Μηχανισμός δράσης 
Όπως κάθε άλλος εκλεκτικός αναστολέας COX-2 («κοξίμπη»), η ετορικοξίμπη αναστέλλει εκλεκτικά την ισομορφή 2 του ενζύμου κυκλοοξυγενάση (COX-2). Έχει περίπου 106 φορές μεγαλύτερη εκλεκτικότητα για την COX-2 έναντι της COX-1. Αυτό μειώνει την παραγωγή προσταγλανδινών (PGs) από το αραχιδονικό οξύ. Μεταξύ των διαφορετικών λειτουργιών που ασκούν οι προσταγλανδίνες, θα πρέπει να τονιστεί ο ρόλος τους στον καταρράκτη της φλεγμονής.

Παραπομπές 

Πυριδίνες
Μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα