Πρωτεΐνη S100

Η οικογένεια των S100 πρωτεϊνών είναι μια σημαντική κατηγορία ασβεστιοδεσμευτικών πρωτεϊνών χαμηλού μοριακού βάρους (10-14 kDa), η οποία στον άνθρωπο αριθμεί περίπου 21 μέλη. Βρίσκονται αποκλειστικά στα σπονδυλωτά ζώα. Οι S100 εμπλέκονται κυρίως στη ρύθμιση της ομοιοστάσης του ασβεστίου, και κατ’επέκταση στη ρύθμιση άλλων ενδοκυταρρικών λειτουργιών που εξαρτούνται από το ασβέστιο, όπως την φωσφορυλίωση πρωτεΐνης, τον πολλαπλασιασμό των κυττάρων και τη διαφοροποίηση, στη δυναμική των συστατικών του κυτταροσκελετού και στη δομική οργάνωση των μεμβρανών. Θεωρούνται επίσης ως μόρια μοριακού σχεδίου που σχετίζονται με βλάβη (DAMPs), όπου δρουν ως εξωτερικοί παράγοντες.

Οι εξωκυτταρικές λειτουργίες των πρωτεϊνών S100 περιλαμβάνουν τη δέσμευσή τους με υποδοχείς κυτταρικής επιφάνειας που έχουν ως αποτέλεσμα προφλεγμονώδη καθοδικά μονοπάτια σηματοδότησης που προάγουν τη ρύθμιση του κυτταρικού πολλαπλασιασμού, της φλεγμονής και της επιδιόρθωσης των ιστών. Συμμετέχουν επίσης στην ενεργοποίηση των μακροφάγων και στη χημειοέλξη των λευκοκυττάρων.. Επιπλέον, εμπλέκονται σε διάφορες ασθένειες όπως παθήσεις της καρδιάς, φλεγμονώδεις διαταραχές και ασθένειες του νευρικού συστήματος, όπως την Νόσο Alzheimer (Αλτσχάιμερ). Αφού οι πρωτεΐνες αυτές εμπλέκονται σε μέγιστο βαθμό στην ρύθμιση της φλεγμονής, χρησιμοποιούνται ως δείκτες φλεγμονώδους νόσου.

Δομή πρωτεΐνης 
Οι S100 διαθέτουν μια «κανονική» και μια «ψεύδο» EF-χείρα (έλικας-βρόγχος-έλικας), ανά μονομερές. Το κάθε πρωτομερές της πρωτεΐνης δεσμεύει 2 κατιόντα ασβεστίου, ενώ μερικα μέλη δύναται να δεσμεύουν και ένα ιόν Zn2+, ανά μονομερές. Εκ φύσεως, οι S100 είναι διμερές. Μπορούν να σχηματίσουν μη ομοιοπολικά ομοδιμερή αλλά και ετεροδιμερή.

Τα ανθρώπινα γονίδια 

 S100A1, S100A2, S100A3, S100A4, S100A5, S100A6, S100A7 (psoriasin), S100A8 (calgranulin A), S100A9 (calgranulin B), S100A8/S100A9, S100A10, S100A11, S100A12 (calgranulin C), S100A13, S100A14, S100A15 (koebnerisin), S100A16 
 S100B
 S100G
 S100P
 S100Z

Ονοματολογία 
Η ανακάλυψή τους έγινε το 1965 από τον Blake W. Moore, όπου κατάφερε να απομονώσει ένα κλάσμα πρωτεϊνών από τον εγκέφαλο βοοειδών, με τα χαρακτηριστικά – οξέο pH, χαμηλό μοριακό βάρος και διαλύτες σε 100% θειικό αμμώνιο [(NH4)2SO4] σε σχεδόν ουδέτερο pH (7.0 – 7.5). Έτσι και η οικογένεια αυτών των πρωτεϊνών απόκτησε την ονομασία S100, με την έννοια ‘Soluble (διαλύτο) 100’.

Παραπομπές 

Πρωτεΐνες