Εκκλησία Αγίας Τριάδας (Αϊβαλί)

Η Εκκλησία Αγίας Τριάδας (τουρκικά: Aya Triada Kilisesi) ήταν εκκλησία στο Αϊβαλί της Τουρκίας.

Ιστορία 
Η εκκλησία ανεγέρθηκε το 1846 από την ελληνική κοινότητα της πόλης.

Έπειτα από την ελληνοτουρκική ανταλλαγή πληθυσμών του 1923, η εκκλησία μετατράπηκε σε τζαμί, λαμβάνοντας την ονομασία «Μπιμπερλί Τζαμί» (τουρκικά: Biberli Cami).

Μεταξύ του 1953 και του 1984, το κτίριο χρησιμοποιήθηκε ως αποθήκη καπνού για λογαριασμό της τουρκικής κρατικής εταιρείας καπνών και αλκοολούχων ποτών, της Tekel.

Το 1984, έπειτα από την ψήφιση σχετικού νόμου με απώτερο σκοπό την προστασία και διατήρηση μνημείων πολιτισμικής κληρονομιάς, το κτίριο περιέπεσε σε εγκατάλειψη.

Το 2004, η ιδιοκτησία του κτιρίου αποδόθηκε στο Υπουργείο Πολιτισμού της Τουρκίας. Από την πλευρά του, το υπουργείο αιτήθηκε στο Δήμο Αϊβαλίου τη μετατροπή του σε πολιτισμικό κέντρο, ωστόσο, το συγκεκριμένο εγχείρημα ουδέποτε υλοποιήθηκε.

Το 2020, το τοπικό περιφερειακό συμβούλιο διατήρησης της πολιτισμικής και φυσικής κληρονομιάς παραχώρησε σχετική άδεια για την αναστήλωση της εκκλησίας της Αγίας Τριάδας και της μετατροπής της σε μουσείο πολιτισμού.

Περιγραφή 
Η Αγία Τριάδα καλύπτει έκταση της τάξεως των 400 τετραγωνικών μέτρων.

Η εκκλησία ήταν τρίκλιτη βασιλική και διέθετε γυναικωνίτη ο οποίος βρισκόταν επί του νάρθηκα. Για την ανέγερση του κτιρίου χρησιμοποιήθηκε, από κοινού, συνδυασμός πέτρινης τοιχοποιίας και ξύλινης κατασκευής. Συγκεκριμένα, οι κύριοι εξωτερικοί τοίχοι, καθώς και ο νάρθηκας, κατασκευάστηκαν με πέτρινη τοιχοποιία, ενώ η οροφή, καθώς και το δάπεδο του γυναικωνίτη, κατασκευάστηκαν με την χρήση ξύλου. 
Η οροφή υποστηρίζεται από μονολιθικούς ξύλινους κίονες, οι οποίοι και χωρίζουν μεταξύ τους τα κλίτη, ενώ η ίδια έφερε ζωγραφικό ξύλινο διάκοσμο.

Διαθέτει ενιαία αψίδα, πέντε κίονες τοποθετημένους μεταξύ του κεντρικού και των πλευρικών κλιτών, καθώς και κυκλικής μορφής κλίμακα η οποία οδηγεί προς τον νάρθηκα. Παλαιότερα κατά το παρελθόν, η εκκλησία διέθετε προαύλιο χώρο. Παράλληλα, διέθετε κωδωνοστάσιο, το οποίο, ωστόσο, καταστράφηκε, πιθανότατα κατά τη διάρκεια σεισμού το 1944, ενώ ουδέν στοιχείο σώζεται σχετικά με την ίδια την καμπάνα.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, η εκκλησία της Αγίας Τριάδας αποτελεί δείγμα των μεθόδων και τεχνικών των ξυλοκατασκευών, χρήσης και αξιοποίησης υλικών, καθώς και των καλλιτεχνικών δημιουργιών της χρονικής περιόδου ανέγερσής της.

Λόγω της ψήφισης του σχετικού νόμου του 1984, το κτίριο παρέμεινε εγκαταλελειμμένο. Ως αποτέλεσμα, υπέστη σημαντικές φθορές και βανδαλισμούς, από κοινού από φυσικούς και ανθρώπινους παράγοντες. Μεταξύ άλλων, λόγω ζημιάς στο επίπεδο της οροφής η οποία ουδέποτε επιδιορώθηκε, νερά εισήλθαν εντός του κτιρίου, με αποτέλεσμα, σε πρώτο χρόνο, την φθορά της ξύλινης οροφής και, σε δεύτερο χρόνο, του συνόλου των εσωτερικών χώρων.

Παραπομπές 

Αϊβαλί
Πρώην εκκλησίες στην Τουρκία
Εκκλησίες αφιερωμένες στην Αγία Τριάδα