Ρόμπερτ Μπαρτίνι

Ο Ρόμπερτ Λιούντβιγκοβιτς Μπαρτίνι (, γεννηθείς Ρομπέρτο Όρος ντι Μπαρτίνι, , 14 Μαΐου 1897, Φιούμε, Αυστροουγγαρία - 6 Δεκεμβρίου 1974, Μόσχα, ΡΣΟΣΔ, ΕΣΣΔ) ήταν Σοβιετικός σχεδιαστής αεροσκαφών ιταλικής καταγωγής, που συμμετείχε στην ανάπτυξη πολυάριθμων επιτυχημένων και πειραματικών σχεδίων αεροσκαφών. Πρωτοπόρος των αμφίβιων αεροσκαφών και των εκρανοπλάνων, ο Μπαρτίνι ήταν ένας από τους πιο διάσημους μηχανικούς στη Σοβιετική Ένωση. Είχε το παρατσούκλι Μπαρόνε Ρόσσο (Κόκκινος Βαρόνος) λόγω της αριστοκρατικής του καταγωγής.

Βιογραφία

Πρώιμη ζωή 
Ο Μπαρτίνι γεννήθηκε στις 14 Μαΐου 1897 στο Φιούμε της Αυστροουγγαρίας, γιος μιας ανύπαντρης 17χρονης κοπέλας αριστοκρατικής καταγωγής. Ο βιολογικός πατέρας του, Λοντοβίκο Όρος ντε Μπαρτίνι, ήταν βαρόνος της Αυστροουγγρικής αριστοκρατίας και ο Αντικυβερνήτης του Φιούμε. Σύμφωνα με πληροφορίες, η μητέρα του Μπαρτίνι αυτοκτόνησε μέσω πνιγμού λίγο μετά τη γέννησή του, όταν ο Λοντοβίκο, όντας παντρεμένος άνδρας, αρνήθηκε να αναγνωρίσει τον Ρομπέρτο ως γιο του. Ο Μπαρτίνινομιμοποιήθηκε τελικά από τον Λοντοβίκο και του δόθηκε ο τίτλος Ρομπέρτο Όρος ντι Μπαρτίνι, αλλά η επιμέλειά του μεταβιβάστηκε σε συγγενείς από την πόλη Μίσκολτς. Παρά το υπόβαθρο τους, οι συγγενείς του Μπαρτίνι ζούσαν σε συνθήκες εξαθλίωσης και έδωσαν την επιμέλεια του σε μια αγροτική οικογένεια για να τον μεγαλώσει.

Ο Μπαρτίνι αποφοίτησε από το γυμνάσιο το 1915 και με το ξέσπασμα του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου επιστρατεύτηκε στον Αυστροουγγρικό Στρατό και στάλθηκε σε εφεδρική σχολή αξιωματικών στην Μπεστερτσεμπάνια. Μετά την αποφοίτησή του το 1916, ο Μπαρτίνι στάλθηκε στο Ανατολικό Μέτωπο όπου συνελήφθη από τα ρωσικά στρατεύματα τον Ιούνιο του 1916 και κρατήθηκε σε στρατόπεδο αιχμαλώτων πολέμου κοντά στο Χαμπάροφσκ. Παρέμεινε στο στρατόπεδο για το υπόλοιπο του πολέμου και τελικά απελευθερώθηκε το 1920. Ο Μπαρτίνι επέστρεψε στην πατρίδα του, βρίσκοντας τη διοίκηση του Φιούμε να πολεμάται από τους ντόπιουςΙταλικούς και Σλαβικούς πληθυσμούς, καθώς και από την Ιταλία και το Βασίλειο των Σέρβων, Κροατών και Σλοβένων, με αποτέλεσμα τη δημιουργία του Ελεύθερου Κράτος του Φιούμε. Ο Μπαρτίνι μετακόμισε στην Ιταλία και έλαβε την ιταλική υπηκοότητα. Έγινε μέλος του Ιταλικού Κομμουνιστικού Κόμματος (ΙΚΚ) και παρακολούθησε σχολή αεροσκαφών το 1921 και άρχισε να σπουδάζει αεροδιαστημική στο Πολυτεχνείο του Μιλάνου το 1922.

Σοβιετική Ένωση 
Μετά τη φασιστική κατάληψη στην Ιταλία τον Οκτώβριο του 1922, το ΙΚΚ έστειλε τον Μπαρτίνι στη Σοβιετική Ένωση ως μηχανικό αεροπορίας, παίρνοντας μαζί του όλη την τελευταία ιταλική τεχνολογία σχεδιασμού και πρωτοπορίας που μπόρεσε να συγκεντρώσει. Ο Μπαρτίνι έλαβε τη σοβιετική υπηκοότητα και εργάστηκε αρχικά σε ένα αεροδρόμιο κοντά στο πεδίο Χοντίνκα στη Μόσχα πριν καταλάβει αρκετές θέσεις μηχανικού και διοίκησης για την ερευνητική πτέρυγα της Σοβιετικής Αεροπορίας. Το 1928, ο Μπαρτίνι άρχισε να εργάζεται για το Κεντρικό Γραφείο Σχεδιασμού να κατασκευάζει υδροπλάνα κοντά στη Σεβαστούπολη και τον επόμενο χρόνο έγινε επικεφαλής του τμήματος πειραματικού σχεδιασμού αεροσκαφών, αλλά απολύθηκε το 1930 επειδή έγραψε μια επιστολή στην Κεντρική Επιτροπή του ΚΚΣΕ που επέκρινε την ύπαρξη της οργάνωσης. Ο Μπαρτίνι προσλήφθηκε γρήγορα από την ερευνητική πτέρυγα του Κόκκινου Στρατού όπου άρχισε να εργάζεται στη σειρά αεροπλάνων Σταλ. Στη Διεθνή Έκθεση στο Παρίσι τον Αύγουστο του 1936, το Μπαρτίνι Σταλ-7 έσπασε το διεθνές ρεκόρ ταχύτητας. Δημοσίευσε επίσης έγγραφα σχετικά με υλικά κατασκευής αεροσκαφών και τεχνολογία, αεροδυναμική, δυναμική πτήσης, ακόμη και θεωρητική φυσική.

Το 1938, ο Μπαρτίνι συνελήφθη από το ΛΚΕΥ με την κατηγορία του «εχθρού του λαού» και του κατασκόπου της φασιστικής Ιταλίας. Καταδικάστηκε εξώδικα από την τρόικα, με ποινή φυλάκισης 10 ετών. Κατά τη διάρκεια της φυλάκισής του, ο Μπαρτίνι συνέχισε την εργασία του σε νέα σχέδια αεροσκαφών, πρώτα στο ΤσΚΜΠ-29, ένα πειραματικό γραφείο σχεδιασμού αεροσκαφών του ΛΚΕΥ στη Μόσχα, όπου συνεργάστηκε με τον Αντρέι Τούπολεφ, σχεδιάζοντας το Tupolev Tu-2, το οποίο έγινε ένα από τα πιο σημαντικά σοβιετικά αεροσκάφη του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Το αεροπλάνο Stal-7 του Μπαρτίνι έγινε επίσης η βάση για το βομβαρδιστικό Yermolayev Yer-2, που χρησιμοποιήθηκε επίσης από τη Σοβιετική Αεροπορία κατά τη διάρκεια του πολέμου. Όταν τα γερμανικά στρατεύματα βρίσκονταν κοντά στη Μόσχα κατά τη διάρκεια της γερμανικής εισβολής στη Σοβιετική Ένωση, το ΤσΚΜΠ-29 μεταφέρθηκε από τη Μόσχα στο Ομσκ, όπου ο Μπαρτίνι ίδρυσε το δικό του γραφείο σχεδιασμού, OKB-86. Το γραφείο του διαλύθηκε το 1943 και άρχισε να εργάζεται σε διάφορα έργα μεταφοράς αεροπλάνων. Ο Μπαρτίνι απελευθερώθηκε το 1946, αργότερα εργάστηκε στο εργοστάσιο αεροσκαφών Ντιμιτρόφ στο Ταγκανρόγκ μέχρι το 1952, όταν έγινε ο επικεφαλής μηχανικός προηγμένων σχεδίων αεροσκαφών στο Ινστιτούτο Επιστημονικών Ερευνών στο Νοβοσιμπίρσκ. Το 1956, κατά τη διάρκεια της Αποσταλινοποίησης υπό τον Νικίτα Χρουσόφ, ο Μπαρτίνι αποκαταστάθηκε επίσημα από το σοβιετικό κράτος. Το επόμενο έτος μετατέθηκε στο γραφείο σχεδιασμού OKBS MAP στο Λιούμπερτσι με τον Π. Β. Τσίμπιν και έλαβε την υποστήριξη από τον Στρατάρχη της Σοβιετικής Ένωσης Γκεόργκι Ζούκοφ, τότε Υπουργό Άμυνας της ΕΣΣΔ. Ο Ζούκοφ αναγκάστηκε να αποχωρήσει από τη θέση λίγο αργότερα και τα περισσότερα από τα έργα που υποστήριξε ακυρώθηκαν. Το 1961, ο Μπαρτίνι είχε προτείνει ένα πυρηνοκίνητο υπερηχητικό αναγνωριστικό αεροσκάφος μεγάλης εμβέλειας.

Οι συνεισφορές του Μπαρτίνι εκτιμήθηκαν στα ανώτατα επίπεδα της σοβιετικής κυβέρνησης και του απονεμήθηκε το παράσημο του τάγματος του Λένιν το 1967. Η υψηλή εκτίμηση για τη συνεισφορά του στην άμυνα του έδωσε τη βοήθεια από τον Ποντεκόρβο και τον Γκερστέιν για να δημοσιεύσει τη θεωρητική του εργασία στη φυσική στα περίφημα Πρακτικά της Σοβιετικής Ακαδημίας Επιστημών. Η εργασία του Μπαρτίνι θεωρήθηκε περίεργη ακόμη και από τον Γκερστέιν, ο οποίος κλήθηκε να τον βοηθήσει στην επεξεργασία και την προετοιμασία για δημοσίευση, ενώ μετά τη δημοσίευση ορισμένοι εξέχοντες φυσικοί αρχικά θεώρησαν ότι το "Ρομπέρτο Όρος ντι Μπαρτίνι" ήταν ένα ψευδώνυμο που επινοήθηκε ειδικά για μια επιστημονική φάρσα. Ο ίδιος ο Μπαρτίνι ήταν πολύ περήφανος για το χαρτί του, το υπέγραψε με το αριστοκρατικό του όνομα και εκμυστηρεύτηκε στον Γκερστέιν ότι αυτή ήταν η πιο σημαντική συνεισφορά της ζωής του. Η εργασία αναπτύσσει την ιδέα της διάστασης του χωροχρόνου που είναι δυναμική, ίση με τέσσερα μόνο κατά μέσο όρο, και παρουσιάζοντας ένα επιχείρημα υπέρ χρησιμοποιώντας ορισμένες αριθμητικές σχέσεις μεταξύ φυσικών σταθερών.

Εκρανοπλάνα 

Στα μέσα της δεκαετίας του 1950, ο Μπαρτίνιασχολήθηκε με τα εκρανοπλάνα, για τα οποία η σοβιετική κυβέρνηση ανέπτυξε μεγάλο ενδιαφέρον. Η εκτεταμένη ανάπτυξη αυτών των οχημάτων οδήγησε στην πρώτη παραγωγή του Μπαρτίνι το 1964, με το Be-1, ένα μικρό πρωτότυπο εκρανοπλάνο κατασκευασμένο για έρευνα από το σχεδιαστικό γραφείο Beriev. Το 1968, ο Μπαρτίνι επέστρεψε στο Ταγκανρόγκ για να αναπτύξει ειδικά υδροπλάνα, όπου ξεκίνησε η ανάπτυξη του τελευταίου του γνωστού έργου, του Bartini Beriev VVA-14, ενός πειραματικού εκρανοπλάνου με κάθετη απογείωση που προοριζόταν να χρησιμοποιηθεί σε ανθυποβρυχιακό πόλεμο εναντίον αμερικανικών υποβρυχίων οπλισμένων με πυραύλους Polaris.

Θάνατος 
Ο Μπαρτίνι πέθανε στις 6 Δεκεμβρίου 1974, στη Μόσχα, σε ηλικία 77 ετών. Τάφηκε στο νεκροταφείο Βεντένσκογιε σε έναν τάφο με ένα μνημείο με την επιγραφή «Στη χώρα των Σοβιετικών, κράτησε τον όρκο του να αφιερώσει όλη τη ζωή του ότι τα κόκκινα αεροπλάνα πέταξαν πιο γρήγορα από τα μαύρα». Ο Μπαρτίνι δεν είχε σχεδόν καμία επαφή με την Ιταλία από τότε που είχε φύγει τη δεκαετία του 1920. Ο Μπέριεφ ακύρωσε τελικά το έργο VVA-14 καθώς η ανάπτυξη επιβραδύνθηκε και τελικά σταμάτησε μετά τον θάνατο του Μπαρτίνι.

Επιρροή 
Ο Μπαρτίνι επηρέασε πολλούς Σοβιετικούς μηχανικούς αεροσκαφών, ιδιαίτερα τον Σεργκέι Παβλόβιτς Κορολιόφ που ονόμασε τον Μπαρτίνι ως δάσκαλό του. Σε διάφορες εποχές και σε διαφορετικούς βαθμούς, ο Μπαρτίνι έχει συνδεθεί με άλλους εξέχοντες Σοβιετικούς μηχανικούς αεροσκαφών όπως ο Σεργκέι Ιλιούσιν, ο Ολέγκ Αντόνοφ, ο Βλαντίμιρ Μιασίσεφ, ο Αλεξάντρ Γιάκοβλεφ και πολλοί άλλοι.

Το φαινόμενο Μπαρτίνι, ένα φαινόμενο στην αεροδυναμική όπου η οπισθέλκουσα μειώνεται και η ώθηση αυξάνεται όταν οι έλικες του αεροσκάφους διατάσσονται από δύο κινητήρες σε συνδυασμό, ονομάστηκε προς τιμήν του Μπαρτίνι καθώς χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά στο αεροπλάνο DAR του.

Παραπομπές 

 Σημειώσεις

 Βιβλιογραφία

Δείτε επίσης 

 Πληροφορίες για τον Μπαρτίνι (στα ρωσικά) Ανακτήθηκαν 14/05/2005.
 1989. Συλλογή «Γέφυρα μέσα στο χρόνο». (ρωσ. сборник "Мост через время")

Σύνδεσμοι 

 Ένα αεροπλάνο του Μπαρτίνι που μετατράπηκε σε εκρανοπλάνο
 Ρόμπερτ Λούντβιγκοβιτς Μπαρτίνι 

Σοβιετικοί εφευρέτες