Ηρωική γύμνια

Η ηρωική γύμνια, ή ιδανική γύμνια, είναι έννοια στην κλασική φιλολογία για να περιγράψει τη μη ρεαλιστική χρήση της γύμνιας στην κλασική γλυπτική με σκοπό να δείξει φιγούρες που μπορεί να είναι ήρωες, θεότητες ή ημιθεϊκά όντα. Αυτή η παράδοση ξεκίνησε στην αρχαϊκή και κλασική Ελλάδα και συνεχίστηκε στην ελληνιστική και ρωμαϊκή γλυπτική. Η ύπαρξη ή ο τόπος της παράδοσης αποτελεί αντικείμενο επιστημονικής επιχειρηματολογίας.

Στην αρχαία ελληνική τέχνη, οι πολεμιστές σε ανάγλυφα και ζωγραφισμένα αγγεία εμφανίζονταν συχνά γυμνοί στη μάχη, κάτι που στην πραγματικότητα δεν ήταν το ελληνικό έθιμο, και σε άλλα πλαίσια. Εξιδανικευμένοι νεαροί άνδρες (αλλά όχι γυναίκες) ήταν σκαλισμένοι σε φιγούρες κούρου και τα λατρευτικά είδωλα στους ναούς ορισμένων ανδρικών θεοτήτων ήταν γυμνά. Αργότερα, σε αγάλματα προσώπων πλουσίων, συμπεριλαμβανομένων των ρωμαϊκών αυτοκρατορικών οικογενειών, δόθηκαν εξιδανικευμένα γυμνά σώματα, όπου μέχρι τότε αυτό περιελάμβανε γυναίκες. Τα σώματα ήταν πάντα νέα και αθλητικά, και γηρασμένα σώματα δεν φαίνονται ποτέ. Ο Πλίνιος ο Πρεσβύτερος σημείωσε την εισαγωγή του ελληνικού τύπου στη Ρώμη.

Ο πίνακας του Άνιολο Μπροντσίνο, Προσωπογραφία του Αντρέα Ντόρια ως Νεπτούνους (περίπου 1530) και το άγαλμα του Μιχαήλ Άγγελου, Δαβίδ (1501–1504), ήταν σπάνια παραδείγματα της Αναγέννησης. Η παράδοση μερικές φορές αναβίωσε στη νεοκλασική τέχνη, όπως το άγαλμα του Αντόνιο Κανόβα, Ναπολέων ως Άρης ο Ειρηνοποιός (1802–1806).

Η παράδοση 
Η γύμνια θεωρούνταν συχνά μια σημαντική πτυχή του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού και ήταν συχνή σε χώρους όπως τα γυμνάσια και όταν συμμετείχαν σε αγώνες. Τουλάχιστον κατά την Αυτοκρατορική περίοδο της Ρώμης, αυτή η έννοια λειτουργούσε τόσο για τις γυναίκες όσο και για τους άνδρες, με τις γυναίκες να απεικονίζονται μέσω της Βένους και άλλων θεών.

Ιδιαίτερα σε ρωμαϊκά παραδείγματα, όπως το Στρατηγός Τιβόλι ή το Ψευδοαθλητής της Δήλου, αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια περίεργη αντιπαράθεση ενός υπερρεαλιστικού πορτραίτου βάθρου σε ρωμαϊκό στυλ με ένα εξιδανικευμένο θεϊκό σώμα στο ελληνικό στυλ. Τα ανδρικά γεννητικά όργανα δεν απεικονίστηκαν ρητά ως υπερβολικά καλά προικισμένα για να διαχωρίσουν μια ευγενή και σεμνή πρόσοψη από την έννοια στον ελληνικό πολιτισμό ότι τα μεγαλύτερα κληροδοτήματα ανήκαν σε πιο αρχέγονα και βάρβαρα χαρακτηριστικά.

Ως έννοια, έχει τροποποιηθεί από την έναρξή του, με άλλα είδη γυμνού να αναγνωρίζονται πλέον στην κλασική γλυπτική—π.χ. το παθιασμένο γυμνό γενναίων αλλά νικημένων βαρβάρων εχθρών όπως το Ο Θνήσκων Γαλάτης.

Η ηρωική γύμνια επέτρεψε στους Έλληνες γλύπτες να δείξουν τον χαρακτήρα ενός θέματος με μεγαλύτερη ακρίβεια, χωρίς τη μεταμφίεση ή το πρόσθετο πλαίσιο των ενδυμάτων.

Δείτε επίσης 

 Ιστορία της γύμνιας

Παραπομπές 

Αρχαία ελληνική γλυπτική
Γύμνια
Ελληνιστικά γλυπτά
Ρωμαϊκά γλυπτά ελληνιστικού τύπου
Εικονογραφία