Το όνειρο του αρχιτέκτονα

«Το όνειρο του αρχιτέκτονα» (αγγλ. The Architect's Dream) είναι ζωγραφικός πίνακας, και συγκεκριμένα ελαιογραφία, που δημιουργήθηκε το 1840 από τον Αμερικανό ζωγράφο Τόμας Κόουλ μετά από παραγγελία του αρχιτέκτονα της Νέας Υόρκης Ίθιελ Τάουν. Ο Κόουλ ενσωμάτωσε στην απεικόνισή του δείγματα αρχιτεκτονικής από τον αρχαίο αιγυπτιακό, τον κλασικό αρχαιοελληνικό, τον ρωμαϊκό και τον γοτθικό ρυθμό σε επιμέρους τμήματα του πίνακα, έχοντας μια πρότερη γνωριμία από την αρχιτεκτονική. Ο Κόουλ άρχισε και ολοκλήρωσε τον πίνακα μέσα σε μόλις πέντε εβδομάδες, και τον επέδειξε στην ετήσια έκθεση της Εθνικής Ακαδημίας Σχεδίου το ίδιο έτος. Ωστόσο ο Τάουν δεν ευχαριστήθηκε από το «σχεδόν αποκλειστικώς αρχιτεκτονικό θέμα» του έργου και αρνήθηκε να το αποδεχθεί. Μετά από μια μακρά ανταλλαγή επιστολών, ο Κόουλ συμφώνησε να ζωγραφίσει ένα πιο συμβατικό τοπίο για τον Τάουν και να κρατήσει για τον εαυτό του «Το όνειρο του αρχιτέκτονα», με τον πίνακα να παραμένει στην κατοχή του μέχρι τον θάνατό του.

Σε μια προγενέστερη του έργου επιστολή, από τα τέλη της δεκαετίας του 1830, ο Κόουλ γράφει μεταξύ άλλων:

«Για να φθάσει η αρχιτεκτονική στην τελειότητα πoυ παρατηρούμε στα καλύτερα δείγματα από την [αρχαία] Ελλάδα, θα πρέπει να απαιτήθηκαν αιώνες εκφράσεως και σκέψεως [ώστε] ο ανθρώπινος νους [να] έχει αργά και βαθμιαία ταξιδέψει από τον τραχύ κίονα από ακατέργαστη πέτρα, όπως εκείνη που υπάρχει στις δρυϊδικές δομές, μέσα από τις επιβλητικές πύλες της αιγυπτιακής τέχνης, στην ανυπέρβλητη ωραιότητα του αρχαιοελληνικού ναού ... Η ρωμαϊκή αρχιτεκτονική δεν είναι παρά εκφυλισμένη ελληνική. Οι μορφές είναι δανεισμένες, αλλά το πνεύμα έχει χαθεί & [η τέχνη] έγινε όλο και περισσότερο τραχιά, μέχρι που καταβυθίσθηκε στα ανοίκεια και αταίριαστα έργα των αποκαλούμενων σκοτεινών χρόνων ... Η [γοτθική] αρχιτεκτονική φιλοδοξεί να επιτύχει κάτι πέρα από την πεπερασμένη τελειότητα[.] Αφήνει τη φιλοσοφική ολοκλήρωση της αρχαιοελληνικής τέχνης, όπου το παν είναι ολοκληρωμένο για το βλέμμα, και εγγίζει και επικαλείται τη φαντασία. Αντλώντας από το οδηγό πνεύμα του Χριστιανισμού, ανοίγει έναν κόσμο πέρα από τον ορατό, στον οποίο κατοικούμε... Το παν είναι υψιπετές, φιλόδοξο και μυστηριακό. Οι πύργοι και οι κορυφές της αναρριχώνται προς τα νέφη σαν αέρινες κατασκευές...»

Το 1949 ο πίνακας αποκτήθηκε τελικώς από το Μουσείο Τέχνης του Τολίντο, στο Οχάιο των ΗΠΑ.

Ο πίνακας υπήρξε η έμπνευση για το τραγούδι της Κέιτ Μπους «Το όνειρο ενός αρχιτέκτονα», από το άλμπουμ της του 2005 Aerial.

Παραπομπές

Πίνακες 19ου αιώνα
Πίνακες του Τόμας Κόουλ