Ουκρανικός Πόλεμος Ανεξαρτησίας

Ο Ουκρανικός Πόλεμος της Ανεξαρτησίας ήταν μια στρατιωτική σύγκρουση στην οποία συμμετείχαν πολλά μέρη από το 1917 έως το 1921 που οδήγησε στην ίδρυση και ανάπτυξη μιας ανεξάρτητης Λαϊκής Δημοκρατίας της Ουκρανίας, το μεγαλύτερο μέρος της οποίας απορροφήθηκε αργότερα από την ΕΣΣΔ ως Ουκρανική ΣΣΔ η οποία υπήρξε από το 1922 έως το 1991.

Ο πόλεμος συνίστατο σε στρατιωτικές συγκρούσεις μεταξύ διάφορων κυβερνητικών, πολιτικών και στρατιωτικών δυνάμεων. Στους αντιμαχόμενους περιλαμβάνονταν οι Ουκρανοί εθνικιστές, Ουκρανοί αναρχικοί, οι δυνάμεις της Γερμανικής Αυτοκρατορίας και της Αυστροουγγαρίας, ο Λευκός Στρατός, ο Εθελοντικός Στρατός και δυνάμεις της Β' Πολωνικής Δημοκρατίας. Αγωνίστηκαν για τον έλεγχο της Ουκρανίας μετά την Φεβρουαρινή Επανάσταση (Μάρτιος 1917) στη Ρωσική Αυτοκρατορία. Ενεπλάκησαν και οι συμμαχικές δυνάμεις του Βασιλείου της Ρουμανίας και της Γαλλίας.

Ο όρος Ουκρανο-Σοβιετικός Πόλεμος χρησιμοποιείται συνήθως στη μετα-Σοβιετική Ουκρανία για τα γεγονότα που έλαβαν χώρα μεταξύ 1917 και 1921, που σήμερα θεωρείται ουσιαστικά ως πόλεμος μεταξύ της Ουκρανικής Λαϊκής Δημοκρατίας και των Μπολσεβίκων (Ρωσική ΣΟΣΔ και Ουκρανική ΣΣΔ). Ο πόλεμος ακολούθησε αμέσως μετά την Οκτωβριανή Επανάσταση όταν ο Λένιν έστειλε την εκστρατευτική ομάδα του Αντόνοφ στην Ουκρανία και τη Νότια Ρωσία.

Ο πόλεμος ξεκίνησε τον Φεβρουάριο του 1917 και έληξε τον Νοέμβριο του 1921 με αποτέλεσμα τη διαίρεση της Ουκρανίας μεταξύ της ΕΣΣΔ και της Β' Πολωνικής Δημοκρατίας. Η σοβιετική ιστορική παράδοση θεωρούσε τη νίκη των Μπολσεβίκων ως την απελευθέρωση της Ουκρανίας από την κατοχή από τους στρατούς της Δυτικής και Κεντρικής Ευρώπης (συμπεριλαμβανομένης αυτής της Β' Πολωνικής Δημοκρατίας). Αντίθετα, οι σύγχρονοι Ουκρανοί ιστορικοί τον θεωρούν ως αποτυχημένο πόλεμο ανεξαρτησίας από τη Λαϊκή Δημοκρατία της Ουκρανίας ενάντια στους Μπολσεβίκους.

Η σύγκρουση μπορεί να εξεταστεί στο πλαίσιο του Νοτίου Μετώπου του Ρωσικού Εμφυλίου Πολέμου του 1917-1922, καθώς και στο στάδιο κλεισίματος του Ανατολικού Μετώπου του Α' Παγκοσμίου Πολέμου το οποίο διήρκησε από το 1914 έως το 1918.

Ιστορικό 

Κατά τη διάρκεια του Α' Παγκοσμίου Πολέμου η Ουκρανία βρισκόταν στην πρώτη γραμμή των κύριων μαχητών: της Ρωσικής Αυτοκρατορίας και της Ρουμανίας που ανήκαν στις συμμαχικές δυνάμεις της Αντάντ, και των Κεντρικών Δυνάμεων της Γερμανικής Αυτοκρατορίας και της Αυστροουγγαρίας. Στις αρχές του 1917, μετά την επίθεση Μπρουσίλοφ του Αυτοκρατορικού Ρωσικού Στρατού - στρατηγικά επιτυχημένη αλλά δαπανηρή όσον αφορά το ανθρώπινο δυναμικό του στρατού - οι δυνάμεις του Τσάρου κράτησαν μια αμυντική γραμμή μέσω της οποίας ανακτούσε εν μέρει τη Βολυνία και την ανατολική Γαλικία.

Η Φεβρουαρινή Επανάσταση του 1917 ενθάρρυνε πολλές εθνοτικές ομάδες στη Ρωσική Αυτοκρατορία να απαιτήσουν μεγαλύτερη αυτονομία και διάφορους βαθμούς εθνικής αυτοδιάθεσης. Ένα μήνα αργότερα, η Λαϊκή Δημοκρατία της Ουκρανίας ανακηρύχθηκε στο Κίεβο ως αυτόνομη οντότητα με στενούς δεσμούς με τη Ρωσική Προσωρινή Κυβέρνηση και διοικούνταν από το σοσιαλιστικό Κεντρικό Συμβούλιο της Ουκρανίας. Η αδύναμη Προσωρινή Κυβέρνηση στο Πέτρογκραντ συνέχισε την πίστη της στην Αντάντ και στον όλο και πιο αντιλαϊκό πόλεμο, ξεκινώντας την θερινή επίθεση του Κερένσκυ το καλοκαίρι του 1917. Αυτή η επίθεση ήταν μια πλήρης καταστροφή για τον Ρωσικό Αυτοκρατορικό Στρατό. Η γερμανική αντεπίθεση έκανε τη Ρωσία να χάσει όλα τα κατακτημένα εδάφη του 1916 και κατέστρεψε το ηθικό του στρατού της, γεγονός που προκάλεσε την σχεδόν πλήρη αποσύνθεση των ενόπλων δυνάμεων και του κυβερνητικού μηχανισμού στην αχανή Ρωσική Αυτοκρατορία.

Πολλοί στρατιώτες και αξιωματικοί που λιποτάκτησαν -κυρίως Ουκρανοί- είχαν χάσει την πίστη τους στο μέλλον της Ρωσικής Αυτοκρατορίας και βρήκαν το ολοένα και πιο αυτοκαθορισμένο Κεντρικό Συμβούλιο της Ουκρανίας μια πολύ πιο ευνοϊκή εναλλακτική λύση. Ο Νέστορ Μάχνο ξεκίνησε την αναρχική του δράση στη νότια Ουκρανία αφοπλίζοντας έρημους Ρώσους στρατιώτες και αξιωματικούς που διέσχισαν τον ποταμό Χαιτσούρ δίπλα στην πόλη Χουλιαϊπόλε, ενώ στα ανατολικά στη βιομηχανική λεκάνη του Ντομπάς γίνονταν συχνές απεργίες από μπολσεβίκους διεισδυμένα συνδικάτα.

Ιστορία

Η Ουκρανία μετά τη ρωσική επανάσταση, 1917 
Όλα αυτά οδήγησαν στην Οκτωβριανή Επανάσταση στο Πέτρογκραντ, η οποία γρήγορα εξαπλώθηκε σε όλη την επικράτεια της αυτοκρατορίας. Η Μπολσεβικική Εξέγερση στο Κίεβο τον Νοέμβριο του 1917 οδήγησε στην ήττα των δυνάμεων της Ρωσικής Δημοκρατίας στην Στρατιωτική Περιφέρεια του Κιέβου. Αμέσως μετά, το Κεντρικό Συμβούλιο της Ουκρανίας ανέλαβε την εξουσία στο Κίεβο, ενώ στα τέλη του Δεκεμβρίου 1917 οι Μπολσεβίκοι δημιούργησαν την αντίπαλη Σοβιετική Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Ουκρανίας στην ανατολική πόλη του Χαρκόβου, η οποία αρχικά είχε την ονομασία "Λαϊκή Δημοκρατία της Ουκρανίας". Οι εχθροπραξίες ενάντια στην κυβέρνηση του Κεντρικού Συμβουλίου της Ουκρανίας στο Κίεβο ξεκίνησαν αμέσως. Υπό αυτές τις συνθήκες, η ανεξαρτησία κηρύχθηκε στο Τέταρτο Παγκόσμιο Συμβούλιο του Ουκρανικού Κεντρικού Συμβουλίου στις 22 Ιανουαρίου 1918 και το Κεντρικό Συμβούλιο της Ουκρανίας διέκοψε τους δεσμούς με τη Ρωσική Δημοκρατία. Όπως και στην περίπτωση των χωρών της Βαλτικής, η ανεξαρτησία της Λαϊκής Δημοκρατίας της Ουκρανίας υπο την ηγεσία του Κεντρικού Συμβουλίου της Ουκρανίας δεν αναγνωρίστηκε από την νεοσύστατη Ρωσική Σοβιετική Ομοσπονδιακή Σοσιαλιστική Δημοκρατία.

Το Κεντρικό Συμβούλιο της Ουκρανίας είχε περιορισμένη ένοπλη δύναμη (τον Ουκρανικό Λαϊκό Στρατό) και δεχόταν σκληρές πιέσεις από το Κομμουνιστικό Κόμμα της Ουκρανίας στο Χάρκοβο, όπου ο Βλαντιμίρ Αντόνοφ-Οβσεγένκο εγκατέστησε το αρχηγείο του, με σκοπό να αποκόψει τις δυνάμεις του Καλεντίν στο Ντον από την Ουκρανία. Οι Μπολσεβικικές δυνάμεις με επικεφαλής τον Μιχαήλ Αρτεμίεβιτς Μουράβιοφ κατέλαβαν γρήγορα την Πολτάβα, μετά το Αικατερινόσλαβ (Ντνίπρο) στις 10 Ιανουαρίου, τη Ζερμίνκα και τη Βίνιτσα στις 23 Ιανουαρίου, την Οδησσό στις 30 Ιανουαρίου και τον Νικολάεφ στις 4 Φεβρουαρίου. Επιβραδύνθηκε από τη Μάχη του Κρούτι στις 30 Ιανουαρίου, αλλά με τη βοήθεια της εξέγερσης του Ιανουαρίου του Άρσεναλ του Κιέβου, το Κίεβο καταλήφθηκε από τους Κόκκινους στις 9 Φεβρουαρίου. Οι Υπουργοί του Κεντρικού Συμβουλίου της Ουκρανίας κατέφυγαν στο Ζιτόμιρ. Στη συνέχεια ο Μουράβιοφ επιστρατεύτηκε με τους Ρουμάνους που κατέλαβαν τη Βεσσαραβία.

Σε ολόκληρη την Ουκρανία, οι ντόπιοι Μπολσεβίκοι σχημάτισαν επίσης τις Σοβιετικές Δημοκρατίες της Οδησσού και του Ντόνετσκ-Κρίβοϊ Ρογκ. και στο νότο ο Νέστορ Μαχνό σχημάτισε τη Μαχνοβία -ένα αναρχικό κράτος- και στη συνέχεια συμμάχησε τις δυνάμεις του με τους Μπολσεβίκους. Οι περισσότερες εναπομείνασες μονάδες του Ρωσικού Στρατού είτε συμμάχησαν με τους Μπολσεβίκους είτε αυτομόλησαν στον Λαϊκό Στρατό της Ουκρανίας. Μια αξιοσημείωτη εξαίρεση ήταν ο συνταγματάρχης Μιχαήλ Ντροζντόφσκι, ο οποίος προέλασε με τη μονάδα του Λευκού Στρατού και του Εθελοντικού Στρατού σε ολόκληρη τη Νέα Ρωσία στον ποταμό Ντον, νικώντας τις δυνάμεις του Νέστορ Μαχνό στη διαδικασία.

Γερμανική παρέμβαση και Ουκρανικό Χετμανάντο, 1918 

Αντιμέτωπη με την επικείμενη ήττα, η Ράντα στράφηκε στους εχθρικούς ακόμα αντιπάλους της -τις Κεντρικές Δυνάμεις- για μια εκεχειρία και συμμαχία, η οποία έγινε αποδεκτή από τη Γερμανία στην Α' Συνθήκη του Μπρεστ-Λιτόφσκ (η οποία υπογράφηκε στις 9 Φεβρουαρίου 1918) σε αντάλλαγμα για την απελπιστικά αναγκαία τροφή και προμήθειες που η Λαϊκή Δημοκρατία της Ουκρανίας θα παρείχε στους Γερμανούς. Στη συνέχεια, ο αυτοκρατορικός γερμανικός και ο αυστροουγγρικός στρατός έδιωξαν τις Μπολσεβικικές δυνάμεις από την Ουκρανία, καταλαμβάνοντας το Κίεβο στις 1 Μαρτίου 1918. Δύο μέρες αργότερα, οι Μπολσεβίκοι υπέγραψαν τη Συνθήκη του Μπρεστ-Λιτόφσκ, με την οποία σταμάτησαν και επίσημα οι εχθροπραξίες στο Ανατολικό Μέτωπο του Α' Παγκοσμίου Πολέμου και άφησε την Ουκρανία στην γερμανική σφαίρα επιρροής. Στις 13 Μαρτίου 1918, ουκρανικά στρατεύματα και ο Αυστροουγγρικός Στρατός ασφάλισαν την Οδησσό. Ο Ουκρανικός Λαϊκός Στρατός ανέλαβε τον έλεγχο της λεκάνης του Ντονμπάς τον Απρίλιο του 1918. Επίσης την ίδια στιγμή η Κριμαία καταλήφθηκε από τον Ουκρανικό Λαϊκό Στρατό και τον Αυτοκρατορικό Γερμανικό Στρατό, διώχνοντας όλες τις Μπολσεβικικές δυνάμεις. Στις 5 Απριλίου 1918, ο Γερμανικός Στρατός πήρε τον έλεγχο του Ντνιπρό και μετά από τρεις μέρες το Χάρκοβο. Μέχρι τον Απρίλιο του 1918 όλες οι εδαφικές κτήσεις των Μπολσεβίκων στην Ουκρανία χάθηκαν: Αυτό οφειλόταν κυρίως στην απάθεια του τοπικού πληθυσμού και στις τότε κατώτερες μαχητικές ικανότητες του Κόκκινου Στρατού σε σύγκριση με τους Αυστροούγρους και Γερμανικούς ομολόγους τους.

Ωστόσο, οι αναταραχές συνεχίστηκαν σε ολόκληρη την Ανατολική Ουκρανία, όπου οι ντόπιοι Μπολσεβίκοι, οι αγροτικές ομάδες αυτοάμυνας γνωστές ως "πράσινοι στρατοί" και ο αναρχικός Επαναστατικός Επαναστατικός Στρατός της Ουκρανίας αρνήθηκαν να υποταχθούν στη Γερμανία. Ο πρώην στρατηγός του αυτοκρατορικού ρωσικού στρατού Πάβλο Σκοροπάντσκι ηγήθηκε ενός επιτυχημένου πραξικοπήματος με την υποστήριξη της Γερμανίας εναντίον του Κεντρικού Συμβουλίου της Ουκρανίας στις 29 Απριλίου 1918. Ο Σκοροπάντσκι ανακήρυξε την δημιουργία του συντηρητικού Ουκρανικού Κράτους (που ήταν πιο γνωστό ως "Χετμανάτο") με τον εαυτό του ως μονάρχη, και αντέστρεψε πολλές από τις προοδευτικές πολιτικές της πρώην κυβέρνησης υπό το Ουκρανικό Σοσιαλιστικό-Επαναστατικό Κόμμα. Η νέα κυβέρνηση είχε στενούς δεσμούς με το Βερολίνο, αλλά ο Σκοροπάντσκι δεν κήρυξε ποτέ πόλεμο σε καμία από τις δυνάμεις της Τριπλής Αντάντ. Τοποθέτησε επίσης την Ουκρανία σε μια θέση που την έκανε ασφαλές καταφύγιο για πολλούς ανθρώπους της ανώτερης και μεσαίας τάξης που εγκατέλειπαν την Ρωσική Σοβιετική Ομοσπονδιακή Σοσιαλιστική Δημοκρατία και ήθελε να στρατολογήσει πολλούς πρώην στρατιώτες και αξιωματικούς του Ρωσικού Αυτοκρατορικού Στρατού.

Παρά τη σποραδική παρενόχληση από τον Νέστορ Μαχνό, η επικράτεια του Ουκρανικού Χετμανάτου απολάμβανε σχετική ειρήνη μέχρι τον Νοέμβριο του 1918. όταν οι Κεντρικές Δυνάμεις ηττήθηκαν στο Δυτικό Μέτωπο, η Γερμανία απέσυρε όλα τα στρατεύματά της από την Ουκρανία. Ο Πάβλο Σκοροπάντσκι διέφυγε από το Κίεβο με την βοήθεια των Γερμανών και το Χετμανάτο ανατράπηκε με τη σειρά του από τη Διεύθυνση της Ουκρανίας υπό την ηγεσία του Ουκρανικού Σοσιαλδημοκρατικού Εργατικού Κόμματος.

Επανάληψη των εχθροπραξιών, 1919 

Σχεδόν αμέσως μετά την ήττα της Γερμανίας, η κυβέρνηση του Λένιν ακύρωσε τη συνθήκη Μπρεστ-Λιτόφσκ - την οποία ο Λέων Τρότσκι περιέγραψε ως "όχι πόλεμος, όχι ειρήνη" - και εισέβαλε στην Ουκρανία και σε άλλες χώρες της Ανατολικής Ευρώπης που είχαν δημιουργηθεί υπό γερμανική προστασία. Ταυτόχρονα, η κατάρρευση των Κεντρικών Δυνάμεων επηρέασε την πρώην αυστριακή επαρχία της Γαλικίας, η οποία κατοικούνταν από Ουκρανούς και Πολωνούς. Οι Ουκρανοί δημιούργησαν την Λαϊκή Δημοκρατία της Δυτικής Ουκρανίας στην Ανατολική Γαλικία, η οποία επιθυμούσε να ενωθεί με τη Λαϊκή Δημοκρατία της Ουκρανίας, ενώ οι Πολωνοί της Ανατολικής Γαλικίας - που συγκεντρώθηκαν κυρίως στη Λβιβ - πίστευαν στη νεοσύστατη Β' Πολωνική Δημοκρατία. Οι εχθρότητες και από τις δυο πλευρές είχαν οξυνθεί περισσότερο. Στις 22 Ιανουαρίου 1919, η Λαϊκή Δημοκρατία της Δυτικής Ουκρανίας και η Λαϊκή Δημοκρατία της Ουκρανίας υπέγραψαν Πράξη Ένωσης στο Κίεβο. Μέχρι τον Οκτώβριο του 1919, ο Γαλικιανός Στρατός της Λαϊκής Δημοκρατίας της Δυτικής Ουκρανίας ηττήθηκε από τις πολωνικές δυνάμεις στον Πολωνο-Ουκρανικό Πόλεμο και η Ανατολική Γαλικία προσαρτήθηκε στην Πολωνία. η Διάσκεψη Ειρήνης του Παρισιού το 1919 παραχώρησε την Ανατολική Γαλικία στην Πολωνία για 25 χρόνια.

Η ήττα της Γερμανίας άνοιξε επίσης τη Μαύρη Θάλασσα στους Συμμάχους, και στα μέσα Δεκεμβρίου 1918 μερικές μικτές δυνάμεις υπό τη γαλλική διοίκηση αποβιβάστηκαν στην Οδησσό και τη Σεβαστούπολη και μήνες αργότερα στην Χερσώνα και στο Μικολάιβ. Ωστόσο, στις 2 Απριλίου 1919, ο Λουί Φρανσέ ντ'Εσπερέ διέταξε τον Φιλίπ Ανρί Ζοζέφ ντ'Ανσέλμ να εκκενώσει την Οδησσό εντός 72 ωρών. Με τον ίδιο τρόπο, στις 30 Απριλίου 1919, οι Γάλλοι εκκένωσαν τη Σεβαστούπολη. Σύμφωνα με τον Κενέζ, "Οι Γάλλοι αποχώρησαν όχι για να αποφύγουν την ήττα, αλλά για να αποφύγουν τη μάχη. Δεν είχαν σχέδια για εκκένωση. Οι Γάλλοι άφησαν πίσω τους τεράστια αποθέματα στρατιωτικού υλικού. Ξεκίνησαν ένα φιλόδοξο σχέδιο χωρίς ξεκάθαρους στόχους, χωρίς κατανόηση των συνεπειών και με ανεπαρκείς δυνάμεις."

Μια νέα, γρήγορη επίθεση των Μπολσεβίκων κατέλαβε το μεγαλύτερο μέρος της ανατολικής και κεντρικής Ουκρανίας στις αρχές του 1919. Το Κίεβο -υπό τον έλεγχο της Διεύθυνσης του Σιμόν Πετλιούρα- ανακαταλήφθηκε από τον Κόκκινο Στρατό στις 5 Φεβρουαρίου 1919 και η εξόριστη σοβιετική ουκρανική κυβέρνηση γύρισε στη νεοσύστατη Ουκρανική ΣΣΔ. Η Ουκρανική Λαϊκή Δημοκρατία αναγκάστηκε να υποχωρήσει στην Ανατολική Γαλικία κατά μήκος των πολωνικών συνόρων, από τη Βίνιτσια έως το Καμιάνετς-Ποντίλσκι και τελικά στο Ρίβνε. Σύμφωνα με τον Τσάμπερλιν, ο Απρίλιος ήταν η μεγαλύτερη σοβιετική στρατιωτική επιτυχία στην Ουκρανία. Ωστόσο, τον Μάιο, οι Σοβιετικοί έπρεπε να αντιμετωπίσουν την ανταρσία του Στρατηγού Νικιφόρ Χριχόριφ και την προέλαση των δυνάμεων του Ντενίκιν.

Στις 25 Ιουνίου 1919, οι Ένοπλες Δυνάμεις της Νότιας Ρωσίας του Ντενίκιν κατέλαβαν το Χάρκοβο και ακολούθησαν το Ντνιπρό στις 30 Ιουνίου. Σύμφωνα με τον Πίτερ Κένεζ, "η προέλαση του Αντόν Ντενίκιν στην Ουκρανία ήταν η πιο θεαματική. Κατέλαβε την Πολτάβα στις 31 Ιουλίου, την Οδησσό στις 23 Αυγούστου και το Κίεβο στις 31 Αυγούστου"

Ωστόσο, μέχρι τον χειμώνα η παλίρροια του πολέμου αντιστράφηκε αποφασιστικά, και μέχρι το 1920 όλη η ανατολική και κεντρική Ουκρανία εκτός από την Κριμαία είχαν ανακαταληφθεί από τους Μπολσεβίκους. Οι Μπολσεβίκοι επίσης πρόδωσαν και νίκησαν τον Νέστορ Μάχνο, τον πρώην σύμμαχό τους ενάντια στον Αντόν Ντενίκιν.

Πολωνική παρέμβαση, 1920 

Αντιμετωπίζοντας ξανά την επικείμενη ήττα, η Λαϊκή Δημοκρατία της Ουκρανίας στράφηκε στον παλιό αντίπαλό της, την Β' Πολωνική Δημοκρατία. και τον Απρίλιο του 1920, ο Γιούζεφ Πιουσούτσκι και ο Σιμόν Πετλιούρα υπέγραψαν στρατιωτική συμφωνία στη Βαρσοβία για να πολεμήσουν τους Μπολσεβίκους. Ακριβώς όπως η πρώην συμμαχία με τη Γερμανία, αυτή η κίνηση θυσίασε εν μέρει την ουκρανική κυριαρχία: ο Πετλιούρα αναγνώρισε την πολωνική προσάρτηση της Γαλικίας και συμφώνησε με τον ρόλο της Ουκρανίας στο όνειρο του Πιουσούτσκι για μια ομοσπονδία υπό την Πολωνία στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη.

Αμέσως μετά την υπογραφή της συμμαχίας, τα Πολωνικά στρατεύματα ενώθηκαν με τον Ουκρανικό Λαϊκό Στρατό στην επίθεση στο Κίεβο για να καταλάβουν την κεντρική και νότια Ουκρανία από τον έλεγχο των Μπολσεβίκων. Αρχικά επιτυχής, η επίθεση έφτασε μέχρι το Κίεβο στις 7 Μαΐου 1920. Ωστόσο, η Πολωνο-Ουκρανική Εκστρατεία ήταν μια πύρρειος νίκη: στα τέλη Μαΐου, ο Κόκκινος Στρατός με επικεφαλής τον Μιχαήλ Τουχατσέφσκι οργάνωσε μια μεγάλη αντεπίθεση νότια του Ζιτομίρ, η οποία ώθησε τον πολωνικό στρατό σχεδόν εντελώς έξω από την Ουκρανία, εκτός από την Λβιβ στη Γαλικία. Μια ακόμη ανατροπή, τον Αύγουστο του 1920 ο Κόκκινος Στρατός ηττήθηκε στην μάχη της Βαρσοβίας και αναγκάστηκε να υποχωρήσει. Ο Λευκός Στρατός, τώρα υπό την διοίκηση του στρατηγού Πιότρ Βράνγκελ, εκμεταλλεύτηκαν την κατάσταση, για να ξεκινήσουν μια καινούργια επίθεση στη νότια Ουκρανία. Υπό τις συνδυασμένες συνθήκες της στρατιωτικής τους ήττας στην Πολωνία, της ανανεωμένης επίθεσης των Λευκών και των καταστροφικών οικονομικών συνθηκών σε ολόκληρη τη Ρωσική Σοβιετική Ομοσπονδιακή Σοσιαλιστική Δημοκρατία -αυτά μαζί ανάγκασαν τους Μπολσεβίκους να επιδιώξουν μια εκεχειρία με την Πολωνία.

Τέλος των εχθροπραξιών, 1921 
Λίγο μετά τη Μάχη της Βαρσοβίας οι Μπολσεβίκοι μήνυσαν για ειρήνη με τους Πολωνούς. Οι Πολωνοί, εξουθενωμένοι και δεχόμενοι συνεχείς πιέσεις από τις δυτικές κυβερνήσεις και την Κοινωνία των Εθνών, με τον στρατό τους να ελέγχει την πλειονότητα των αμφισβητούμενων εδαφών, ήταν πρόθυμοι να διαπραγματευτούν. Οι Σοβιετικοί έκαναν δύο προσφορές: η μία στις 21 Σεπτεμβρίου 1921 και η άλλη στις 28 Σεπτεμβρίου 1921. Η πολωνική αντιπροσωπεία υπέβαλε την δική της προσφορά στις 2 Οκτωβρίου 1921. Στις 5 Οκτωβρίου 1921, οι Σοβιετικοί πρόσφεραν τροποποιήσεις στην πολωνική προσφορά, τις οποίες η Πολωνία αποδέχθηκε. Η Προκαταρκτική Συνθήκη Ειρήνης και Συνθηκών Εκεχειρίας μεταξύ της Πολωνίας από τη μια πλευρά και της Ουκρανικής ΣΣΔ και της Ρωσικής Σοβιετικής Ομοσπονδιακής Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας από την άλλη υπογράφηκε στις 12 Οκτωβρίου και η ανακωχή τέθηκε σε ισχύ στις 18 Οκτωβρίου. Οι επικυρώσεις ανταλλάχθηκαν στη Λιέπαγια της Λετονίας στις 2 Νοεμβρίου 1920. Ακολούθησαν μακρές διαπραγματεύσεις μέχρι την υπογραφή της τελικής συνθήκης ειρήνης.

Εν τω μεταξύ, οι ουκρανικές δυνάμεις του Σιμόν Πετλιούρα, οι οποίες αριθμούσαν τώρα 23.000 στρατιώτες και έλεγχαν εδάφη στα ανατολικά της Πολωνίας, σχεδίασαν μια επίθεση στην Ουκρανία για τις 11 Νοεμβρίου 1920, αλλά δέχθηκαν επίθεση από τους Μπολσεβίκους την προηγουμένη. Έντεκα μέρες μετά και ύστερα από αρκετές μάχες, οδηγήθηκαν σε εδάφη που ελέγχονταν από την Πολωνία.

Στις 18 Μαρτίου 1921, η Πολωνία υπέγραψε συνθήκη ειρήνης στη Ρίγα της Λετονίας με τη Ρωσική Σοβιετική Ομοσπονδιακή Σοσιαλιστική Δημοκρατία και τη Ουκρανική ΣΣΔ. Αυτό ουσιαστικά σταμάτησε την υποχρεωτική συμμαχία της Πολωνίας με τη Λαϊκή Δημοκρατία της Ουκρανίας του Πετλιούρα. Υπογράφωντας τη συνθήκη, οι Μπολσεβίκοι αναγνώρισαν τον πολωνικό έλεγχο στη Γαλικία και τη δυτική Βολυνία -το δυτικό τμήμα της Ουκρανίας- ενώ η Πολωνία αναγνώρισε τα μεγαλύτερα κεντρικά τμήματα της ουκρανικής επικράτειας, καθώς και τις ανατολικές και νότιες περιοχές, ως μέρος της Ουκρανικής ΣΣΔ.

Με την ειρήνη στο δυτικό μέτωπο εξασφαλισμένη, οι Μπολσεβίκοι κινητοποιήθηκαν αμέσως για να διαλύσουν τα απομεινάρια του Λευκού Στρατού. Ύστερα από μια τελική επίθεση στον Ισθμό του Περεκόπ, ο Κόκκινος Στρατός κατέλαβε ολόκληρη την χερσόνησο της Κριμαίας. Ο Βράνγκελ μετέφερε τον Εθελοντικό Στρατό στην Κωνσταντινούπολη τον Νοέμβριο του 1920. Μετά τη στρατιωτική και πολιτική ήττα της, η Διεύθυνση συνέχισε να διατηρεί τον έλεγχο ορισμένων από τις στρατιωτικές της δυνάμεις. Τον Οκτώβριο του 1921, εξαπέλυσε μια σειρά ανταρτικών επιδρομών στην κεντρική Ουκρανία που έφτασαν ανατολικά μέχρι τη σύγχρονη Περιφέρεια του Κιέβου ("ή επαρχία του Κιέβου"). Στις 4 Νοεμβρίου 1921, αντάρτες από την Διεύθυνση της Ουκρανίας κατέλαβαν το Κόροστεν και μια αποθήκη στρατιωτικών προμηθειών, αλλά στις 17 Νοεμβρίου 1921, αυτή η δύναμη παγιδεύτηκε από το ιππικό των Μπολσεβίκων και καταστράφηκε.

Συνέπειες 
Στη σημερινή επαρχία Τσερκάσι της περιφέρειας Τσερκάσι (τότε βρισκόταν στο Κυβερνείο του Κιέβου), ένας ντόπιος ονόματι Βασίλ Τσούτσουπακ ηγήθηκε της "Δημοκρατίας Κολόντνι Γιάρ" που αγωνιζόταν για την ανεξαρτησία της Ουκρανίας. Διήρκεσε από το 1919 έως το 1922, καθιστώντας το το τελευταίο έδαφος που κατείχαν ένοπλοι υποστηρικτές ενός ανεξάρτητου ουκρανικού κράτους πριν από την προσάρτηση της Ουκρανίας στη Σοβιετική Ένωση ως Ουκρανική Σοβιετική Σοσιαλιστική Δημοκρατία.

Το 1922, καθώς ο Ρωσικός Εμφύλιος έφτανε στο τέλος του στην Ρωσική Άπω Ανατολή και οι κομμουνιστές δημιούργησαν την Σοβιετική Ένωση ως ομοσπονδία της Ρωσίας, της Ουκρανίας, της Λευκορωσίας και της Υπερκαυκασίας. Η νέα ουκρανική σοβιετική κυβέρνηση ήταν σχεδόν ανίσχυρη μπροστά στον συγκεντρωτικό μονολιθικό μηχανισμό του Κομμουνιστικού Κόμματος της Σοβιετικής Ένωσης στη Μόσχα. Στο νέο αυτό κράτος, οι Ουκρανοί απολάμβαναν αρχικά τη θέση του τίτλου του έθνους κατά την περίοδο της εθνικοποίησης και της εξουκρανοποίησης του. Ωστόσο, έως το 1928 ο Ιωσήφ Στάλιν είχε πλέον εδραιώσει την εξουσία του στη Σοβιετική Ένωση. Έτσι ξεκίνησε μια εκστρατεία πολιτιστικής καταστολής, η οποία κορυφώθηκε τη δεκαετία του '30 όταν το Γολοντομόρ, ένας τεράστιος λιμός, έπληξε τη δημοκρατία και στοίχισε πολλές εκατομμύρια σε ανθρώπινες ζωές. Στο ελεγχόμενο από την Πολωνία τμήμα της Ουκρανίας, υπήρχε πολύ μικρή αυτονομία, τόσο πολιτικά όσο και πολιτιστικά, αλλά δεν επηρεάστηκε από τον λιμό. Στα τέλη της δεκαετίας του '30 τα εσωτερικά σύνορα της νεοσύστατης Ουκρανικής Σοβιετικής Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας επανεδημιουργήθηκαν χωρίς σημαντικές αλλαγές.

Το πολιτικό καθεστώς της Ουκρανίας δεν είχε αλλάξει καθόλου μέχρι το Σύμφωνο Μολότοφ-Ρίμπεντροπ μεταξύ της Σοβιετικής Ένωσης και της Ναζιστικής Γερμανίας τον Αύγουστο του 1939, στο οποίο ο Κόκκινος Στρατός συμμάχησε με τη Ναζιστική Γερμανία για να εισβάλει στην Πολωνία και να ενσωματώσει τη Βολυνία και τη Γαλικία στην Ουκρανική ΣΣΔ. Τον Ιούνιο του 1941, όταν η Γερμανία και οι σύμμαχοί της εισέβαλαν στη Σοβιετική Ένωση και η Ουκρανία είχε κατακτηθεί ολοκληρωτικά μέσα στον πρώτο χρόνο της εισβολής. Ύστερα από τη νίκη των Σοβιετικών στο Ανατολικό Μέτωπο του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, στην οποία συνέβαλαν σε μεγάλο βαθμό οι Ουκρανοί, η περιοχή της Καρπάθιας Ρουθηνίας -πρώην τμήμα της Ουγγαρίας πριν από το 1919, της A' Τσεχοσλοβακικής Δημοκρατίας από το 1919 έως το 1939, της Ουγγαρίας μεταξύ 1939 και 1944 και πάλι της Τσεχοσλοβακίας από το 1944 έως το 1945- ενσωματώθηκε στην Ουκρανική ΣΣΔ, όπως και τμήματα της Πολωνίας κατά την διάρκεια του Μεσοπολέμου. Η τελική επέκταση της Ουκρανίας έγινε το 1954, όταν ο Σοβιετικός ηγέτης Νικίτα Χρουστσόφ παρέδωσε την χερσόνησο της Κριμαίας.

Κληρονομιά 
Ο πόλεμος απεικονίζεται στο μυθιστόρημα του Μιχαήλ Μπουλγκάκοφ Η Λευκή Φρουρά.

Πολλά δημοτικά τραγούδια γράφτηκαν από το 1918 έως το 1922 που εμπνεύστηκαν από πρόσωπα και γεγονότα αυτής της σύγκρουσης. Τα τραγούδια "Oi u luzi chervona kalyna" και "Oi vydno selo" εμπνεύστηκαν από την ουκρανική μονάδα των Τυφεκιοφόρων Σιχ του Αυστροουγγρικού Στρατού, η οποία έγινε το τάγμα πυρήνα του Ουκρανικού Γαλικιανού Στρατού της Λαϊκής Δημοκρατίας της Δυτικής Ουκρανίας. Το "Pisnya pro Tiutiunnyk" εμπνεύστηκε από γεγονότα γύρω από τον διοικητή της ταξιαρχίας του Ουκρανικού Λαϊκού Στρατού, Γιούρι Τιουτιούνικ. Ένα άλλο τραγούδι που γράφτηκε εκείνη την εποχή ήταν το "Za Ukrayinu". Αυτά τα «πολεμικά τραγούδια» άρχισαν να τραγουδιούνται ξανά δημόσια στο δυτικό τμήμα της Ουκρανικής ΣΣΔ μετά την εισαγωγή του γκλάσνοστ (ουκρανικά:hlasnist) από τον Σοβιετικό ηγέτη Μιχαήλ Γκορμπατσόφ, και ανέκτησαν δημοτικότητα σε όλη την Ουκρανία μετά την ανεξαρτησία- ειδικά κατά την τρέχουσα ρωσική εισβολή.

Μια άλλη μουσική κληρονομιά αυτής της περιόδου ήταν η Ουκρανική Δημοκρατία Καπέλα (αργότερα ονομάστηκε Ουκρανική Εθνική Χορωδία ), που δημιουργήθηκε στις αρχές του 1919 από την κυβέρνηση Διεύθυνσης του Σιμόν Πετλιούρα. Υπό τη διεύθυνση του Αλεξάντρ Κόσιτς, η Καπέλα/Χορωδία περιόδευσε στην Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική από το 1919 έως το 1921 και ενώ ήταν εξόριστος από το 1922 έως το 1927. εκλαϊκεύοντας τα τραγούδια "Shchedryk" και "Oi khodyt son, kolo vikon"- τα οποία επηρέασαν τη σύνθεση των δημοφιλών αγγλόφωνων τραγουδιών "Carol of the Bells" και "Summertime", αντίστοιχα.

Τον 21ο αιώνα, η σημαία της Δημοκρατίας του Κολόντνι Γιαρ εμφανίστηκε κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων του 2013, που οδήγησαν στην Επανάσταση της Αξιοπρέπειας και αργότερα χρησιμοποιήθηκε από το τάγμα Αζόφ στον πόλεμο του Ντονμπάς.

Δείτε επίσης

Σημειώσεις

Παραπομπές

Περαιτέρω ανάγνωση

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 
 
 
 
 Der Vormarsch der Flieger Abteilung 27 in der Ukraine  (The advances of Flight Squadron 27 in Ukraine). This portfolio, comprising 263 photographs mounted on 48 pages, is a photo-documentary of the German occupation and their military advances through southern Ukraine in the spring and summer of 1918.
Λευκό κίνημα
Εθνικές αναγεννήσεις
Πόλεμοι της Πολωνίας
Πόλεμοι της Γερμανίας
Πόλεμοι της Γαλλίας
Ρωσο-Ουκρανικές σχέσεις
Ρωσικός Εμφύλιος Πόλεμος
Συγκρούσεις το 1920
Συγκρούσεις το 1919
Συγκρούσεις το 1918
Πόλεμοι ανεξαρτησίας
Νεότερη ιστορία της Ουκρανίας
Πόλεμοι της Ουκρανίας