Ο Θεός γεννιέται

Το Bóg się rodzi (), στα ελληνικά Ο Θεός γεννιέται, είναι πολωνικό χριστουγεννιάτικο τραγούδι για κάλαντα, με στίχους που έγραψε ο Φραντσίσεκ Καρπίνσκι το 1792. Η εντυπωσιακή μελωδία του (ο συνθέτης δεν έχει καθοριστεί) είναι παραδοσιακά γνωστή ότι είναι μια στέψη πολωνέζας για τους Πολωνούς βασιλιάδες που χρονολογείται από την εποχή της βασιλείας του Στέφανου Μπάτορυ τον 16ο αιώνα. Το τραγούδι θεωρείται από ορισμένους ως ο εθνικός ύμνος των Χριστουγέννων της Πολωνίας και, για μικρό χρονικό διάστημα, θεωρήθηκε επίσης ως εθνικός ύμνος, για παράδειγμα από τον ποιητή Γιαν Λέχον. Έχει ονομαστεί επίσης «ένα από τα πιο αγαπημένα πολωνικά χριστουγεννιάτικα τραγούδια».

Το τραγούδι δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά σε μια συλλογή των έργων του Καρπίνσκι με τίτλο Pieśni nabożne (Τραγούδια ευσέβειας) το 1792. Το βιβλίο τυπώθηκε από τυπογραφείο μοναχών στο Σουπράσλ. Ωστόσο, ο ύμνος είχε παρουσιαστεί δημόσια ήδη λίγα χρόνια νωρίτερα, στην Παλιά Βασιλική του Μπιαουίστοκ, καθώς ο Καρπίνσκι ζούσε στο Παλάτι Μπρανίτσκι του Μπιαουίστοκ κατά τα έτη 1785-1818. Η πρώτη παρουσίαση του ύμνου τιμάται τώρα με μια πλάκα, που βρίσκεται στον τοίχο της εκκλησίας. Η ταμπλέτα γράφει: Σε αυτήν την εκκλησία, για πρώτη φορά, εκτελέστηκαν τα τραγούδια ευσέβειας του Φραντσίσεκ Καρπίνσκι. Ο αρχικός τίτλος του ύμνου είναι Pieśń o Narodzeniu Pańskim (Στη Γέννηση του Θεού ή Άσμα της γέννησης του Κυρίου μας).

Δομή 

Ο ύμνος αποτελείται από πέντε στίχους, κάθε στίχος με οκτώ γραμμές και κάθε γραμμή με οκτώ συλλαβές. Ο ύμνος μπορεί να χαρακτηριστεί ως ρητορική ταυτολογία, η οποία είναι ορατή κατά την ανάλυση του κειμένου (Ο Θεός γεννιέται, η δύναμη τρέμει: Ο Κύριος του Ουρανού απογυμνώθηκε/εκτέθηκε. Η πήξη/στερεοποίηση της φωτιάς, η διαύγεια/λαμπρότητα σκοτεινιάζει, το άπειρο/ατελείωτο έχει όρια). Αυτά τα φαινομενικά οξύμωρα σχήματα λόγου χρησιμοποιούνται σκόπιμα, για να τονίσουν τη σημασία του θαύματος που έγινε στη φάτνη. Οι στίχοι του ύμνου υποστηρίζονται επίσης από παράθεση από το Κατά Ιωάννην Ευαγγέλιον. Επιπλέον, ο Καρπίνσκι εισήγαγε ένα πατριωτικό μήνυμα, καθώς ο πέμπτος στίχος ξεκινά με μια έκκληση προς το Θείο Βρέφος (Σήκωσε το χέρι σου τώρα, Παιδί της Δόξας, ευλόγησε την πατρίδα μας τώρα και για πάντα).

Το «Bóg się rodzi» ήταν ο ύμνος πάνω στον οποίο ο Πάπας Ιωάννης Παύλος Β΄ στήριξε την ομιλία του κατά τη διάρκεια της παραδοσιακής ανταλλαγής χαιρετισμών των Χριστουγέννων στις 23 Δεκεμβρίου 1996 στο Αμφιθέατρο του Παύλου ΣΤ΄. Ο Πάπας ανέφερε τα λόγια του ύμνου λέγοντας: «Ο ποιητής παρουσίασε το μυστήριο της Ενσάρκωσης του Υιού του Θεού, χρησιμοποιώντας αντιθέσεις για να εκφράσει ό,τι είναι ουσιαστικό για το μυστήριο: υποθέτοντας την ανθρώπινη φύση, ο άπειρος Θεός ανέλαβε ταυτόχρονα τους περιορισμούς του ένα πλάσμα».

Ο ύμνος έχει ερμηνευτεί από πολλούς δημοφιλείς Πολωνούς καλλιτέχνες, όπως οι Άννα Μάρια Γιόπεκ, Βιολέτα Βίλας, Μίχαου Μπάγιορ, Κσίστοφ Κράφτσικ και Ελένη Τζόκα. Το τραγούδησαν Πολωνοί κρατούμενοι του στρατοπέδου συγκέντρωσης του Άουσβιτς. Μια αφήγηση ενός κρατούμενου ονόματι Γιούζεφ Γέντριχ, που φυλάσσεται στις συλλογές του Μουσείου του Άουσβιτς, περιγράφει πώς «ξεκίνησε το τραγούδι των γερμανικών καλάντων και μετά σαν τα κύματα της θάλασσας ήρθαν τα δυνατά λόγια [από τα πολωνικά κάλαντα] «Ο Θεός γεννιέται, οι δυνάμεις τρέμουν».

Στη λαϊκή κουλτούρα 
Μια οργανική διασκευή αυτού του τραγουδιού παρουσιάζεται στο πακέτο επέκτασης «Brave New World» του Civilization V. Είναι το θέμα του πολωνικού πολιτισμού, του οποίου ηγείται ο Καζίμιρ Γ΄ ο Μέγας.

Δείτε επίσης 
 Παστέρκα, αποκορύφωμα των Χριστουγέννων στην Πολωνία
 Χριστουγεννιάτικα τραγούδια
 Ύμνος

Παραπομπές 

Χριστουγεννιάτικα κάλαντα
Χριστουγεννιάτικη μουσική
Πολωνικά τραγούδια
Χριστούγεννα στην Πολωνία
Τραγούδια με θέμα τον Ιησού