Ανοιχτό ωοειδές τρήμα

Ο όρος ανοιχτό ωοειδές τρήμα (αγγλ. PFO, patent foramen ovale) αναφέρεται στη μικρού μεγέθους μεσοκολπική επικοινωνία που δύναται να υπάρχει ανάμεσα στον αριστερό και τον δεξιό κόλπο της καρδιάς του ανθρώπου. Αποτελεί μια συχνή παθογενής κατάσταση που, σε λίγες περιπτώσεις, μπορεί να έχει αρνητικές συνέπειες, μπορεί όμως και να μην προκαλέσει καμιά παρενέργεια σε όλη τη διάρκεια ζωής του ατόμου.

Κατά την εμβρυϊκή ζωή, όλοι οι άνθρωποι έχουν ένα «ωοειδές τρήμα» που παραμένει ανοιχτό, και βοηθά ώστε να υπάρχει ενεργή μία μεσοκολπική επικοινωνία που είναι απολύτως καθοριστική και για την εμβρυϊκή κυκλοφορία αλλά επίσης και για την επιβίωση του εμβρύου. Μετά τη γέννηση, το τρήμα αυτό πρέπει να κλείσει πλήρως. Αυτό συμβαίνει απολύτως φυσιολογικά εξαιτίας της ανατομικής κατασκευής του. Παρόλα αυτά σε ένα μεγάλο ποσοστό του ανθρώπινου πληθυσμού, περίπου στο 20% (ή και περισσότερο σε ορισμένες φυλές του ανθρώπινου είδους), η εν λόγω μεσοκολπική επικοινωνία παραμένει σαν ένα μικρό άνοιγμα σε όλη τη διάρκεια ζωής και μικρή ποσότητα αίματος δύναται να διαπερνά μέσω αυτής από τον ένα κόλπο στο άλλο, χωρίς καμία αιμοδυναμική σημασία. Στις περισσότερες των περιπτώσεων η ανωμαλία αυτή παραμένει και είναι ασυμπτωματική εντελώς.

Σε ορισμένες σπάνιες περιπτώσεις, όμως, το ανοιχτό ωοειδές τρήμα μπορεί να ευθύνεται για σοβαρές περαιτέρω παθήσεις που θέτουν σε κίνδυνο τη ζωή του ανθρώπου, λ.χ.  σοβαρά ισχαιμικά εγκεφαλικά επεισόδια σε νεαρούς ενήλικες η σε παιδιά. Τα επεισόδια αυτά δύναται να είναι θανατηφόρα ή ακόμα να επιφέρουν μόνιμες βλάβες (π.χ. ημιπληγία). Τα επεισόδια αυτά ονομάζονται κρυπτογενή εγκεφαλικά (αγγλ. cryptogenic strokes), και οφείλονται σε μία παράξενη και σπάνια θρομβοεμβολή, δηλ. σχηματίζεται ένας θρόμβος στο φλεβικό σύστημα (π.χ. τραυματισμός στα πόδια ή φλεβική στάση λόγω ορθοστασίας) και διαπερνώντας διαμέσου του -υπάρχοντος στον ασθενή- ανοικτού ωοειδούς τρήματος από τον δεξιό κόλπο προς τον αριστερό κόλπο προκαλεί το αναίτιο βαρύ εγκεφαλικό επεισόδιο. Αυτό μπορεί να συμβεί και σε ενήλικες στα 50-55 έτη. Σε αυτή την περίπτωση, η λεγόμενη σύγκλειση του ωοειδούς τρήματος καθίσταται επιτακτική, διά της χειρουργικής οδού.

Μπορεί να λάβει χώρα αρχική θεραπεία –σε περίπτωση κρυπτογενούς εγκεφαλικού- με τη χορήγηση αντιπηκτικών, αλλά δεν παρέχεται πλήρη προστασία και ο κίνδυνος εγκυμονεί. Η χειρουργική σύγκλειση -που συνιστάται για τις περιπτώσεις αυτές- είναι μία μέθοδος δοκιμασμένη, με ασφάλεια και αποτελεσματικότητα, και συνίσταται σε διαδερμική σύγκλειση του PFO με προσθετική  μεταλλική συσκευή (π.χ. συσκευή Amplatzer) και έτσι αποφεύγεται η παραδοσιακή εγχείρηση.

Παραπομπές 

Καρδιά