Γιούρι Σέντιχ

Ο Γιούρι Γκεόργκιεβιτς Σέντιχ  (ορθή απόδοση: Σεντίχ, · Νοβοτσερκάσκ, 11 Ιουνίου 1955 – Ποντουάζ, 14 Σεπτεμβρίου 2021), ήταν Σοβιετικός / Ρώσος αθλητής, ο οποίος θεωρείται ο κορυφαίος σφυροβόλος όλων των εποχών και από τους καλύτερους όλων των αγωνισμάτων του στίβου. Κατέρριψε έξι φορές το παγκόσμιο ρεκόρ και κέρδισε δύο χρυσά Ολυμπιακά μετάλλια εκπροσωπώντας τη Σοβιετική Ένωση τα έτη 1976–1991. Ήταν Πρωταθλητής Ευρώπης και Κόσμου και εξακολουθεί να κατέχει το παγκόσμιο ρεκόρ στη σφυροβολία, με ρίψη στα 86,74 μέτρα το 1986.

Βιογραφία
Γεννήθηκε στο Νοβοτσερκάσκ (Όμπλαστ του Ροστόφ της Ρωσία) και πέρασε τα παιδικά του χρόνια στην Νικόπολη, όπου ο πατέρας του ήταν μηχανικός σε εργοστάσιο κατασκευής μηχανημάτων και η μητέρα εργαζόταν ως φαρμακοποιός. Ξεκίνησε το στίβο το 1967 με προπονητή τον Βλαντίμιρ Ιβάνοβιτς Βολοβίκ. Εκπαιδεύτηκε στην αθλητική κοινωνία Μπουρεβέστνικ (Буреве́стник) και αργότερα στους Αθλητικούς Συλλόγους του Στρατού στο Κίεβο (ο Σεντίχ έλαβε τον βαθμό του ταγματάρχη στον Σοβιετικό Στρατό). Από το 1972 προπονήθηκε από τον Ανατόλι Μπονταρτσούκ, ο οποίος θεωρείται ευρέως ως ένας από τους καλύτερους προπονητές σφυροβολίας στον κόσμο.

Καριέρα

Το 1973 έγινε μέλος της Εθνικής Ομάδας Εφήβων της ΕΣΣΔ και την ίδια χρονιά  στο Ντούισμπουργκ της Δυτικής Γερμανίας κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Εφήβων με βολή 67,32 μέτρων. Διέθετε φυσικά χαρίσματα και μπήκε στην ακμή του τη στιγμή που η σοβιετική αθλητική μηχανή βρισκόταν στο αποκορύφωμά της, δημιουργώντας ένα περιβάλλον στο οποίο ακόμη και η επιτυχία στη σφυροβολία θεωρούνταν απαραίτητη για την εθνική υπερηφάνεια. Οι μηχανισμοί παρείχαν πλεονεκτήματα που οι σημερινοί
σφυροβόλοι δεν μπορούν παρά να ονειρεύονται: γενναιόδωρη οικονομική υποστήριξη και προπονητική αιχμής. Κέρδισε χρυσά μετάλλια στους  Ολυμπιακούς Αγώνες του 1976 με επίδοση 77,52 μέτρων και στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1980 με παγκόσμιο ρεκόρ 81,80 μέτρων, καθώς και στους Αγώνες Καλής Θέλησης του 1986. Στην Ολυμπιάδα του 1976, ο προπονητής του Μπονταρτσούκ κατέλαβε την τρίτη θέση. Το 1980 κατέρριψε για πρώτη φορά το παγκόσμιο ρεκόρ με βολή 80,38 μέτρα, ενώ στην Ολυμπιάδα εκείνη τη χρονιά πέτυχε και πάλι παγκόσμιο ρεκόρ (που είχε στο μεταξύ χάσει) με την πρώτη κιόλας βολή του. Το 1984, το μποϊκοτάζ των χωρών του λεγόμενου «Ανατολικού Μπλοκ» του στέρησε ένα ακόμα χρυσό μετάλλιο στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Λος Άντζελες, καθώς την ίδια χρονιά είχε καταρρίψει το παγκόσμιο ρεκόρ και είχε και τη δεύτερη καλύτερη επίδοση της χρονιάς. Στους αντίστοιχους Αγώνες Φιλίας που συμμετείχαν οι χώρες που απείχαν της Ολυμπιάδας του Λος Άντζελες, πήρε την πρώτη θέση με επίδοση 85,60 μέτρα, περισσότερα από 7 μέτρα από την αντίστοιχη επίδοση του χρυσού Ολυμπιονίκη της διοργάνωσης της αμερικανικής μεγαλούπολης.

Πέτυχε το τελευταίο του παγκόσμιο ρεκόρ με 86,74 μέτρα, στις 30 Αυγούστου 1986 στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Στίβου στη Στουτγάρδη, όπου κέρδισε τον τρίτο του τίτλο στη σειρά, με το προηγούμενο από τις 22 Ιουνίου της ίδιας χρονιάς στο Ταλίν με 86,66 μέτρα. Το Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα του 1986 έμεινε στην ιστορία ως μία εκπληκτική σύγκρουση μεταξύ δύο Σοβιετικών σφυροβόλων - του Σέντιχ  και του Σεργκέι Λιτβίνοφ. Οι μονομαχίες των δύο αθλητών που εξακολουθούν να κατέχουν τις δύο κορυφαίες επιδόσεις όλων των εποχών, οδήγησε το ρεκόρ κόσμου σε απλησίαστα μέχρι τώρα επίπεδα. Στον προκριματικό της προηγούμενης ημέρας ο Σέντιχ πέτυχε ρεκόρ αγώνων με 82,90 μέτρα. Ο Λιτβίνοφ πήρε το προβάδισμα μετά την πρώτη προσπάθεια στον τελικό - 85,74 μέτρα, ενώ ο Σέντιχ ήταν σχεδόν δύο μέτρα πίσω με την αντίστοιχη πρώτη του (83,74 μέτρα). Οι επόμενες προσπάθειες του Λιτβίνοφ δεν ήταν καλές, η δεύτερη και τρίτη του Σέντιχ ήταν 85,28 και 85,46 μέτρα και στην τέταρτη προσπάθεια πέτυχε την ιστορική βολή. Η πέμπτη βολή του ήταν πάλι πάνω από το προηγούμενο παγκόσμιο ρεκόρ (86,68 μέτρα) και η δεύτερη καλύτερη στην καριέρα του. 

Το 1988 ήταν δεύτερος με 83,76 μέτρα στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Σεούλ πίσω από τον μόνιμο αντίπαλό του τη δεκαετία του 1980, Λιτβίνοφ. Ήρθε επίσης πρώτος στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα του 1991 με βολή στα 81,80 μέτρα. Το 1992 προετοιμαζόταν για τους Ολυμπιακούς Αγώνες της Βαρκελώνης αλλά δεν εξαιρέθηκε της προκριματικής φάσης όπως οι άλλοι πρωταθλητές κόσμου του 1991 στη σύνθεση της Ενωμένης Ομάδας. Ο Σέντιχ  κέρδισε το τελευταίο του μετάλλιο σε μεγάλες διοργανώσεις για τη ρωσική ομάδα - στους Αγώνες Καλής Θέλησης στην Αγία Πετρούπολη το 1994, σε ηλικία 39 ετών, έχοντας βολές και πάνω από 80 μέτρα. Μόνο ο Σέντιχ και ο Λιτβίνοφ έχουν ρίξει πάνω από 85 μέτρα στην ιστορία του αγωνίσματος. Ο Σέντιχ έχει πετύχει τις τρεις κορυφαίες και τις 9 από τις 13 καλύτερες βολές όλων των εποχών. Το 2013 εισήχθη στο Hall of Fame της Διεθνούς Ένωσης Ομοσπονδιών Κλασικού Αθλητισμού (IAAF).

Τεχνική
Σε αντίθεση με πολλούς σφυροβόλους, ο Σέντιχ χρησιμοποίησε τρεις περιστροφές αντί για τέσσερις. Συχνά εξασκούνταν με ελαφρύτερες και βαρύτερες σφύρες. Η τεχνική του βασιζόταν στο να «σπρώχνει» τη σφύρα προς τα αριστερά και να αφήνει τη σφύρα να τον γυρίσει. Η τεχνική του υπεροχή ήταν αυτή που τον έκανε κυρίαρχο στο αγώνισμα για σειρά ετών καθώς στο αγώνισμα της σφαιροβολίας η μυϊκή δύναμη δεν είναι το σημαντικότερο στοιχείο στην επίτευξη μεγάλων επιδόσεων. Ο ίδιος περιέγραφε την προσπάθειά του ως «ο χορός».

Προσωπική ζωή
Προηγούμενα παντρεμένος με τη Σοβιετική χρυσή Ολυμπιονίκη των 100 μέτρων της Ολυμπιάδας της Μόσχας, Λιουντμίλα Κοντράτιεβα, ο Σέντιχ στη συνέχεια παντρεύτηκε την Σοβιετική σφαιροβόλο και κάτοχο του παγκοσμίου ρεκόρ, Νατάλια Λισόφσκαγια, η οποία κέρδισε το χρυσό μετάλλιο στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1988. Είχαν μία κόρη, την Αλεξία, γεννημένη το 1993, η οποία ήρθε πρώτη στη σφυροβολία νεανίδων στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες Νέων του 2010 στη Σιγκαπούρη. Από την πρώτη του σύζυγο απέκτησε το 1985 την κόρη του Οξάνα Κοντράτιεβα, που ακολούθησε και αυτή τα χνάρια του πατέρα της. Ο ίδιος και η οικογένειά του μετακόμισαν στο Λε Πλεσί-Ρομπενσόν, στη Γαλλία στις αρχές της δεκαετίας του 1990 μετά από πρόταση ένταξης από τον πολυαθλητικό σύλλογο της Ρασίνγκ Κλουμπ ντε Φρανς όπου λειτούργησε ως προπονητής. Το 1995, ο σύλλογος άλλαξε διοίκηση, η οποία αποφάσισε να αρνηθεί τις υπηρεσίες ξένων και ο Σέντιχ με την οικογένειά του μετακόμισαν βραχύβια στις Ηνωμένες Πολιτείες. Γρήγορα επανήλθαν στη Γαλλία με τον ίδιο να διδάσκει ως καθηγητής φυσικής αγωγής σε επίπεδο τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στον Πανεπιστημιακό Όμιλο  Λεονάρντο ντα Βίντσι. Επίσης, ήταν προπονητής Γάλλων σφυροβόλων, μεταξύ των οποίων ο Νικολά Φιζέρ (καλύτερη επίδοση 80,88 μ.). Απεβίωσε στη Γαλλία στις 14 Σεπτεμβρίου 2021, σε ηλικία 66 ετών από καρδιακή προσβολή.

Διακρίσεις 

 Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Στίβου Κ-20 : 1η θέση (67,32 μέτρα) 
 Ολυμπιακοί Αγώνες 1976 : 1η (77,52)
 Ευρωπαϊκό Κύπελλο Στίβου 1977 : 3η (73,60)
 Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Στίβου 1978 : 1η (77,28)
 Πανεπιστημιάδα 1979 : 3η (75,54)
 Ολυμπιακοί Αγώνες 1980 : 1η (81,80)
 Ευρωπαϊκό Κύπελλο Στίβου 1981 : 1η (77,68) 
 Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Στίβου 1981 : 1η (77,42)
 Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Στίβου 1982 : 1η (81,66)
 Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Στίβου 1983 : 2η (80,94)
 Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Στίβου 1986 : 1η (86,74)
 Ολυμπιακοί Αγώνες 1988 : 2η (83,76)
 Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Στίβου 1991 : 1η (81,70)
  Αγώνες Καλής Θέλησης: 1986
 Πρωτάθλημα ΕΣΣΔ (5): 1976, 1978, 1979, 1980, 1981

Τιμές

 Hall of Fame της IAAF 
 Τάγμα του Λένιν: 1980
 Τάγμα της Οκτωβριανής Επανάστασης: 1985
 Τάγμα Τιμής: 1989

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
  World Athletics Yuriy SEDYKH
 Юрий Седых : Συνέντευξη 

 

Σφυροβόλοι
Σοβιετικοί αθλητές του στίβου
Ρώσοι αθλητές του στίβου
Αθλητές του στίβου στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες 1976
Χρυσοί Ολυμπιονίκες του στίβου
Σοβιετικοί Ολυμπιονίκες
Αθλητές του στίβου στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες 1980
Αθλητές του στίβου στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες 1988
Αργυροί Ολυμπιονίκες του στίβου
Κάτοχοι μεταλλίων του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος Στίβου
Κάτοχοι μεταλλίων του Παγκοσμίου Πρωταθλήματος Στίβου
Παγκόσμιοι πρωταθλητές στίβου 
Πρωταθλητές Ευρώπης στον στίβο
Αθλητές του στίβου στη Θερινή Πανεπιστημιάδα 1979
Εισαχθέντες στο Hall of Fame της IAAF
Αποδέκτες του Τάγματος του Λένιν