Μαχαιροπίρουνα

Ο όρος μαχαιροπίρουνα (επίσης αναφέρεται ως ασημικά) περιλαμβάνει οποιοδήποτε εργαλείο χειρός που χρησιμοποιείται στην προετοιμασία, το σερβίρισμα και ιδιαίτερα την κατανάλωση φαγητού στη δυτική κουλτούρα. Η πόλη του Σέφιλντ στην Αγγλία είναι διάσημη για την παραγωγή μαχαιροπίρουνων από τον 17ο αιώνα και ένα τρένο – το Master Cutler – που εκτελούσε δρομολόγια από το Σέφιλντ στο Λονδίνο πήρε το όνομά του από τη βιομηχανία. Φέρνοντας προσιτά μαχαιροπίρουνα στις μάζες, ο ανοξείδωτος χάλυβας αναπτύχθηκε στο Σέφιλντ στις αρχές του 20ου αιώνα.

Τα κύρια είδη μαχαιροπίρουνων στη δυτική κουλτούρα είναι το μαχαίρι, το πιρούνι και το κουτάλι. Αυτά τα τρία εργαλεία εμφανίστηκαν για πρώτη φορά μαζί σε τραπέζια στη Βρετανία κατά τη Γεωργιανή Εποχή. Πρόσφατα, έχουν κατασκευαστεί υβριδικές εκδόσεις μαχαιροπίρουνων που συνδυάζουν τη λειτουργικότητα διαφορετικών εργαλείων φαγητού.

Σύνθεση

Μεταλλικά 
Ο άργυρος είναι το παραδοσιακό υλικό από το οποίο κατασκευάζονται μαχαιροπίρουνα καλής ποιότητας. Ιστορικά, ο άργυρος είχε το πλεονέκτημα έναντι άλλων μετάλλων να είναι λιγότερο χημικά αντιδραστικό. Οι χημικές αντιδράσεις μεταξύ ορισμένων τροφίμων και του μετάλλου των μαχαιροπίρουνων μπορεί να οδηγήσουν σε δυσάρεστες γεύσεις. Ο χρυσός είναι ακόμη λιγότερο αντιδραστικός από το ασήμι, αλλά η χρήση των χρυσών μαχαιροπίρουνων περιοριζόταν στους εξαιρετικά πλούσιους, όπως οι μονάρχες.

Ο χάλυβας χρησιμοποιήθηκε πάντα για πιο χρηστικά μαχαίρια και το πιούτερ χρησιμοποιήθηκε για ορισμένα φθηνότερα αντικείμενα, ειδικά για κουτάλια. Από τον 19ο αιώνα, ο επιμεταλλωμένος άργυρος με νικέλιο χρησιμοποιήθηκε ως φθηνότερο υποκατάστατο του άργυρου τύπου στέρλινγκ.

Το 1913, ο Βρετανός μεταλλουργός Χάρι Μπρίρλεϊ ανακάλυψε τυχαία τον ανοξείδωτο χάλυβα, φέρνοντας προσιτά μαχαιροπίρουνα στις μάζες. Αυτό το μέταλλο έχει καταλήξει να είναι το κυρίαρχο που χρησιμοποιείται στα μαχαιροπίρουνα. Μια εναλλακτική λύση είναι το μέλχιορ, ανθεκτικό στη διάβρωση νικέλιο και κράμα χαλκού, το οποίο μπορεί επίσης μερικές φορές να περιέχει μαγγάνιο και νικέλιο-σίδηρο.

Πλαστικά 
Τα πλαστικά μαχαιροπίρουνα κατασκευάζονται για μια χρήση και χρησιμοποιούνται συχνά σε εξωτερικούς χώρους, για παράδειγμα για κατασκήνωση, εκδρομές και μπάρμπεκιου. Τα πλαστικά μαχαιροπίρουνα χρησιμοποιούνται επίσης συνήθως σε καταστήματα γρήγορου φαγητού ή για παραλαβή σε πακέτο και παρέχονται με γεύματα αεροπορικών εταιρειών οικονομικής θέσης. Το πλαστικό χρησιμοποιείται επίσης για τα παιδικά μαχαιροπίρουνα. Συχνά είναι παχύτερο και πιο ανθεκτικό από τα πλαστικά μαχαιροπίρουνα μιας χρήσης.

Ξύλινα 

Τα ξύλινα μαχαιροπίρουνα μιας χρήσης διατίθενται ως δημοφιλής βιοδιασπώμενη εναλλακτική. Το μπαμπού (αν και δεν είναι ξύλο) και ο σφένδαμος είναι δημοφιλείς επιλογές.

Βρώσιμα 
Τα βρώσιμα μαχαιροπίρουνα παρασκευάζονται από αποξηραμένα δημητριακά. Αυτά παρασκευάζονται κυρίως από ρύζι, κεχρί ή σιτάρι. Δεδομένου ότι η καλλιέργεια ρυζιού χρειάζεται πολύ νερό, οι κατασκευαστές εμπορεύονται προϊόντα με βάση το κεχρί ως πιο φιλικά προς το περιβάλλον. Το κουρκούτι ψήνεται σε φορμάκια που το σκληραίνουν. Ορισμένοι κατασκευαστές προσφέρουν μια επιλογή αρωματισμένων μαχαιροπίρουνων. Τα βρώσιμα μαχαιροπίρουνα αποσυντίθενται σε περίπου μία εβδομάδα εάν απορριφθούν.

Βιομηχανία 

Πριν από τα μέσα του 19ου αιώνα, όταν ο φτηνός ανθρακοχάλυβας έγινε διαθέσιμος λόγω των νέων μεθόδων κατασκευής χάλυβα, τα μαχαίρια (και άλλα εργαλεία με ακμές) κατασκευάζονταν με συγκόλληση μιας λωρίδας χάλυβα πάνω στο κομμάτι σιδήρου που επρόκειτο να διαμορφωθεί σε μαχαίρι ή τοποθετώντας μια λωρίδα χάλυβα ανάμεσα σε δύο κομμάτια σιδήρου. Αυτό έγινε επειδή ο χάλυβας ήταν τότε ένα πολύ πιο ακριβό προϊόν από τον σίδηρο. Οι σύγχρονες λεπίδες μερικές φορές είναι πλαστικοποιημένες, αλλά για διαφορετικό λόγο. Δεδομένου ότι ο πιο σκληρός χάλυβας είναι εύθραυστος, ένα στρώμα σκληρού χάλυβα μπορεί να τοποθετηθεί ανάμεσα σε δύο στρώματα ενός πιο ήπιου, λιγότερο εύθραυστου χάλυβα, για μια λεπίδα που διατηρεί καλά μια αιχμηρή άκρη και είναι λιγότερο πιθανό να σπάσει κατά τη χρήση.

Μετά την κατασκευή, το μαχαίρι έπρεπε να ακονιστεί, αρχικά σε ένα μύλο, αλλά από την ύστερη μεσαιωνική περίοδο σε ένα μύλο με λεπίδες ή (όπως ήταν γνωστοί στην περιοχή του Σέφιλντ) σε έναν τροχό κοπής.

Μαχαιροπίρουνα μιας χρήσης

Πλαστικά 

Τα μαχαιροπίρουνα μιας χρήσης από πλαστικό, που εισήχθησαν για λόγους ευκολίας (ελαφριά, δεν απαιτείται καθαρισμός μετά το γεύμα), έχουν γίνει μια τεράστια παγκόσμια αγορά. Μαζί με άλλα επιτραπέζια σκεύη μιας χρήσης (χάρτινα πιάτα, πλαστικά καλύμματα τραπεζιών, ποτήρια μιας χρήσης, χαρτοπετσέτες, κ.λπ.), αυτά τα προϊόντα έχουν γίνει απαραίτητα για τη βιομηχανία γρήγορου φαγητού και εστίασης. Τα προϊόντα είναι εμβληματικά των καταναλωτικών κοινωνιών και είναι η αιτία εκατομμυρίων τόνων μη βιοαποδομήσιμων πλαστικών απορριμμάτων. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει απαγορεύσει τέτοια πλαστικά προϊόντα από τις 3 Ιουλίου 2021 ως μέρος της Ευρωπαϊκής Στρατηγικής για τα Πλαστικά. Απαγορεύσεις σχεδιάζονται επίσης στο Ηνωμένο Βασίλειο και στον Καναδά.

Ξύλινα 
Ως φιλική προς το περιβάλλον εναλλακτική λύση έναντι του μη διασπώμενου πλαστικού, τα ξύλινα μαχαιροπίρουνα κερδίζουν δημοτικότητα. Ορισμένοι κατασκευαστές επικαλύπτουν τα προϊόντα τους με φυτικά έλαια ασφαλή για τρόφιμα, κεριά και χυμό λεμονιού για μεγαλύτερη διάρκεια ζωής, καθιστώντας τα ασφαλή για ανθρώπινη κατανάλωση. Στη συνέχεια, τα μαχαιροπίρουνα καπνίζονται για μερικές ημέρες πριν φύγουν από το εργοστάσιο παραγωγής.

Κέντρα παραγωγής 
Τα παραδοσιακά κέντρα παρασκευής μαχαιροπίρουνων περιλαμβάνουν τα:

 Κάλντας ντας Τάιπας στην Πορτογαλία
 Αλμπαθέτε στην Ισπανία
 Μέριντεν και Ονάιντα στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής
 Πρεμάνα στην Ιταλία
 Σέφιλντ στο Ηνωμένο Βασίλειο
 Ζόλινγκεν στη Γερμανία
 Στυρία στην Αυστρία
 Τιέρ και Λαγιόλ στη Γαλλία
 Τολέδο στην Ισπανία
 Ουαζιραμπάντ στο Πακιστάν
 Γκόλγουεϊ στην Ιρλανδία
 Κάρλος Μπαρμπόζα στη Βραζιλία

Παραπομπές

Περαιτέρω ανάγνωση 
 Hey, D. The Fiery Blades of Hallamshire: Sheffield and Its Neighbourhood, 1660–1740 (Leicester University Press 1991). 193–140.
 Lloyd, GIH The Cutlery Trades: An Historical Essay in the Economics of Small Scale Production . (1913, repr. 1968).

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Associazione Culturee Coltellinai Forgiatori Bergamaschi – Ερευνητικό εργαστήριο για τον χάλυβα της Δαμασκού

Σκεύη φαγητού
Σκεύη προετοιμασίας φαγητού