Άνω Βάθεια Εύβοιας

Η Άνω Βάθεια είναι χωριό της κεντρικής Εύβοιας στην Περιφερειακή Ενότητα Εύβοιας.

Γεωγραφικά - Ιστορικά στοιχεία 
Η Άνω Βάθεια βρίσκεται βορειοανατολικά από την Αμάρυνθο σε απόσταση 32 χλμ. Α.-ΝΑ. από τη Χαλκίδα και 12 χλμ. Α. από την Ερέτρια (έδρα του δήμου). Το χωριό είναι σε υψόμετρο 68 μέτρα, στους νοτιοδυτικούς πρόποδες του βουνού Σερβούνι ή Κοτύλαιο και η ονομασία του οφείλεται στη βαθιά χαράδρα που έχει κτιστεί ώστε να μην είναι ορατή από τους πειρατές. Αποτελεί τον μεσαιωνικό πρόγονο της  σημερινής Αμαρύνθου (που η αρχική της ονομασία ήταν Κάτω Βάθεια) και πρώτη έδρα του Δήμου Αμαρυνθίων. Κατά καιρούς στην περιοχή έχουν βρεθεί ανάγλυφα και επιγραφές της κλασσικής κυρίως περιόδου, που σήμερα εκτίθενται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ερέτριας.

Αξιοθέατα 
Στα βορειανατολικά του χωριού και σε απόσταση 8 χιλιομέτρων επάνω σε ένα πλάτωμα (με υψόμετρο 490 μέτρα) με θέα το Νότιο Ευβοϊκό βρίσκεται η γυναικεία Μονή του Αγίου Νικολάου που το καθολικό της χρονολογείται τον 16ο αιώνα και η οποία έχει κηρυχθεί από το 1958 ως αρχαίο μνημείο. Στο χωριό υπάρχει Λαογραφικό Μουσείο. Οι εκκλησίες Ζωοδόχου Πηγής, Κοίμησης της Θεοτόκου, Μεταμόρφωσης του Σωτήρα έχουν κηρυχθεί από το 1958  ιστορικά διατηρητέα μνημεία.

Διοικητικά στοιχεία 
Επίσημα αναφέρεται, μετά την Επανάσταση του 1821 και την ενσωμάτωση της Εύβοιας, ως Βάθεια να ορίζεται έδρα του νεοϊδρυθέντα δήμου Αμαρυνθίων η οποία το 1907 μεταφέρθηκε στη νεοϊδρυθείσα τότε Κάτω Βάθεια (μετέπειτα Αμάρυνθο) σύμφωνα με το ΦΕΚ 75Α - 18/04/1907. Έκτοτε αναφέρεται ως Άνω Βάθεια να προσαρτάται στον τότε δήμο Αμαρυνθίων. ενώ το 1912 με το ΦΕΚ 245Α - 16/08/1912 ορίστηκε έδρα της ομώνυμης νεοϊδρυθείσας κοινότητας. Σύμφωνα με το πρόγραμμα Καλλικράτης μαζί με το Κουκάκι και την Μονή Αγίου Νικολάου αποτελούν την τοπική κοινότητα Άνω Βάθειας που υπάγεται στη δημοτική ενότητα Αμαρυνθίων του Δήμου Eρέτριας και σύμφωνα με την απογραφή του 2011 ως κοινότητα έχει συνολικό πληθυσμό 468 κατοίκους ενώ ως οικισμός 372. Η κοινότητα είναι χαρακτηρισμένη ως αγροτικός ημιορεινός οικισμός, με έκταση 8,160 χμ² (2011).

Πληθυσμός

(σε παρένθεση ο πληθυσμός της τοπικής κοινότητας)

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Άνω Βάθεια Εύβοιας - πτήση από ψηλά στο https://www.youtube.com/
 Ναός Ζωοδόχου Πηγής από τον ιστότοπο https://www.medievalroutes.gr/el/

Παραπομπές

Πηγές
Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς Μπριτάνικα, 1995, 2006 (ΠΛΜ)
Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς, 1963 (ΠΛ)  

Χωριά του νομού Εύβοιας
Δήμος Ερέτριας