Οίκος Μπάλσιτς

Οι Μπάλσιτς,  / Balšić, ή οι Balsha,   ήταν μία οικογένεια ευγενών, που κυβέρνησε τη «Ζέτα και τις ακτές» (νότιο Μαυροβούνιο και βόρεια Αλβανία), από το 1362 έως το 1421, κατά τη διάρκεια και μετά την πτώση της Σερβικής αυτοκρατορίας. Ο ιδρυτής Μπάλσα ήταν ένας μικροευγενής, που κατείχε μόνο ένα χωριό κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης τού αυτοκράτορα Στέφαν-Ούρου Δ΄ Ντούσαν (Ισχυρού) (βασ. 1331–1355), και μόνο μετά το τέλος τού αυτοκράτορα οι τρεις γιοι του κέρδισαν την εξουσία στην Κάτω Ζέτα, μετά την απόκτηση των εδαφών του gospodin Ζάρκο (άκμ. 1336–1360) κάτω από αδιευκρίνιστες συνθήκες και στη συνέχεια επεκτάθηκαν στην Άνω Ζέτα δολοφονώντας τον βοεβόδα και τον τσέλνικ Τζούρας Ιλιγίιτς (βασ. 1326–1362†). Παρόλα αυτά, αναγνωρίστηκαν ως oblastni gospodari της Ζέτας σε διατάγματα του αυτοκράτορα Σττέφαν-Ούρου Ε΄ του Αδύναμου (βασ. 1355–1371). Μετά το τέλος του Ούρου Ε΄ (1371), η οικογένεια διαφώνησε με τους Mρνγιαβτσέβιτς, οι οποίοι έλεγχαν τη Μακεδονία. Το 1421, ο Μπάλσα Γ΄, μετά το τέλος του, πέρασε την εξουσία της Ζέτας στον θείο του, δεσπότη Στέφανο Λαζάρεβιτς τον Υψηλό.

Προέλευση 
Υπήρξαν εικασίες για την προέλευσή τους, που κάποιοι θεωρούν άγνωστη.   Εκτός από την εξιστόρηση τού Μαύρο Ορμπίνι, δεν υπάρχουν άλλες αναφορές για την προέλευσή τους.  Υπάρχουν αποσπασματικοί ισχυρισμοί, ότι κατάγονται από τον «αυτοκράτορα Νεμάνιτς».  Υπήρξαν διάφορες απόψεις για την καταγωγή της οικογένειας. 

Σύμφωνα με τη σύγχρονη μελέτη, οι Λέε, Λούμπιν, Nντρέτσα, Γκαλάτυ, Mουστάφα και Σον θεωρούν τους Μπάλσα ως τοπικούς Αλβανούς άρχοντες.  Σύμφωνα με τον Mάλκομ, οι Μπαλσίτσι ήταν πιθανότατα Αλβανικής καταγωγής, που είχαν σερβοποιηθεί πολιτιστικά σε μεγάλο βαθμό.  Ο Τσιρκόβιτς κατέληξε στο συμπέρασμα, ότι είναι μη σλαβικής καταγωγής και αναφέρονται στα μεσαιωνικά σερβικά έγγραφα ως «Αρβανίτες (arbanas) άρχοντες».  Ο Χες αναφέρει τους Μπαλσίτσι ως γηγενή αλβανική οικογένεια, που απέκτησε πολιτική εξουσία μετά το 1355.  Ο Mουρζάκου λέει, ότι η οικογένεια είχε αλβανική καταγωγή.  Ο Mαντγκεάρου αναφέρει τους Μπάλσιτς ως ευγενή αλβανική οικογένεια, ωστόσο δηλώνει ότι η αλβανική καταγωγή τους είναι ασαφής, λόγω της συζήτησης για την καταγωγή της οικογένειας.  Ο Μπάρτι  θεωρεί την καταγωγή της οικογένειας Μπάλσιτς ως σερβική, ενώ ο Ρ. Eλσίε τους αναφέρει ως "πιθανώς σλαβικής καταγωγής".  Ο Γκελίχι τους θεωρεί Σερβο-μαυροβούνιους. 

Σε αρχαϊκές μαρτυρίες, ο Kαρλ Χοπφ (1832–1873) τους θεωρούσε «αναμφισβήτητα μέρος της σερβικής φυλής».  Ο Iβάν Στεπανόβιτς Γιαστέμποβ (1839–1894), Ρώσος πρόξενος στη Σκόδρα και την Πρίζρεν, όταν μιλούσε για τους Μπαλσίτσι, συνέδεε το όνομά τους με τη ρωμαϊκή πόλη Balletium (Baleč) που βρίσκεται κοντά στη σύγχρονη Σκόδρα.  Σύμφωνα με τον Σεντομίλγι Μιγιατόβιτς (1842–1934), η οικογένεια Μπάλσιτς είχε την τελική καταγωγή από τον Οίκο των Μπω (Beau) από την Προβηγκία (νοτιοανατολική Γαλλία). Από αυτή την οικογένεια ξεπήδησε μία ιταλική οικογένεια (del Balzo), και από αυτούς οι Μπαλσίτσι (Balšići) και από αυτούς μία ρουμανική οικογένεια.  Ο Σέρβος ιστορικός Βλαντίμιρ Τσορόβιτς (1885–1941) συμπέρανε, με βάση το όνομά τους, ότι είχαν ρωμαϊκή (βλαχική) καταγωγή.  Ο Κροάτης εθνολόγος Mίλαν Σούφλεϋ (1879–1931) τους ανέφερε ως «ρουμανικής και βλαχικής καταγωγής».  Ο Κροάτης γλωσσολόγος Πέταρ Σκοκ θεώρησε, ότι ήταν βλαχικής καταγωγής και η Σέρβα ιστορικός Mιλένα Γκέσιτς υποστήριξε τη θεωρία του.  Ο Τζουζέπε Γκέλσιτς διατύπωσε τη θεωρία για την προέλευση στο Η Ζέτα και η δυναστεία Μπάλσιντ: τεκμεριωμένες ιστορικές μελέτες (La Zedda e la dinastia dei Balšidi: studi storici documentati, 1899) . Η θεωρία που τους ισχυρίζεται ότι είναι απόγονοι του Φράγκου ευγενή Μπετράντ Γ΄ τού Μπω, συντρόφου του Καρόλου Α΄ των Καπετιδών-Ανζού θεωρείται εξαιρετικά απίθανη.   ] Ο Γερμανός γλωσσολόγος Γκούσταβ Βάιγκαντ (1860–1930) υποστήριξε μία μικτή αλβανική-βλαχική καταγωγή, αφού σημείωσε ότι το οικογενειακό όνομα περιλαμβανόταν σε μία λίστα με πρώιμα αλβανικά επώνυμα στη Ρουμανία.

Ιστορία 
Η οικογένεια Μπάλσιτς αναφέρεται για πρώτη φορά σε ένα καταστατικό του αυτοκράτορα Στέφαν-Ούρου Ε΄, με ημερομηνία 29 Σεπτεμβρίου 1360. Σύμφωνα με τον Μαύρο Ορμπίνι (που έγραψε το 1601), ο Μπάλσα Α΄, ο επώνυμος ιδρυτής, ήταν ένας μικροευγενής, που κατείχε μόνο μία κώμη στην περιοχή της λίμνης Σκάνταρ κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης του αυτοκράτορα Στέφαν-Ούρου Δ΄ Dušan (Ισχυρού) (βασ. 1331-1355). Μόνο μετά το τέλος του αυτοκράτορα, ο Μπάλσα Α΄ και οι τρεις γιοι του κέρδισαν την εξουσία στην Κάτω Ζέτα, αφού απέκτησαν τα εδάφη του gospodin Žάρκο (άκμ. 1336-1360) και σκοτώνοντας τον βοιβόντε και τσέλνικ Τζούρας Ιλιγίιτς (βασ. 1326-1362), κυρίους της Κάτω και Άνω Ζέτας αντίστοιχα.  Ο Μπάλσα Α΄ απεβίωσε την ίδια χρονιά και οι γιοι του, οι αδερφοί Μπάλσιτς, συνεχίζουν να κυβερνούν την επαρχία, που εκτείνεται στην Ποντγκόριτσα, την Μπούντβα, το Μπαρ και το Σκάνταρρ. 

Οι Μπάλσιτσι κατάφεραν να ανυψωθούν από μικροευγενείς σε επαρχιακούς άρχοντες.

Ηγεμόνες 
 Μπάλσα Α΄ (άκμ. 1360–62)
 Τζούρατζ Α΄ (1362–1378), [κύριος του] Σκάνταρ (Σκόδρα)
 Μπάλσα Β΄ (1378–1385), [κύριος των] Σκάνταρ καιd Ντρας (Δυρράχιου)
 Τζούρατζ Β΄ (1385–1403), [κύριος των] Σκάνταρ, Μπούντβα, Ποντγκορίτσα, Ντρατς, Ντρίβαστ και Λγιές (Λέζα), autokrat της Ζέτας και των ακτών
 Μπάλσα Γ΄ (1403–1421), [κύριος του] Μπαρ

Οικογενειακό δέντρο

Σχολιασμοί

Βιβλιογραφικές αναφορές

Πηγές 
 Fine, John Van Antwerp (1994) [1987]. The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest. Ann Arbor, Michigan: University of Michigan Press. ISBN 0-472-08260-4.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Rodoslovlje, Balšić

Πριγκιπάτο της Ζέτα
Μεσαιωνικό Μαυροβούνιο
Πρόσωπα της Σερβικής Αυτοκρατορίας