Φραντς Αμπτ

Ο Φραντς Βίλχελμ Αμπτ (, 22 Δεκεμβρίου 1819 - 31 Μαρτίου 1885) ήταν Γερμανός συνθέτης και διευθυντής χορωδίας. Συνέθεσε περίπου 3.000 μεμονωμένα έργα κυρίως στον τομέα της φωνητικής μουσικής. Αρκετά από τα τραγούδια του ήταν κάποτε παγκοσμίως γνωστά και έχουν αποκτήσει μια περισσότερο ή λιγότερο μόνιμη θέση στο λαϊκό ρεπερτόριο. Ο Αμπτ ήταν διάσημος χορωδιακός μαέστρος και πέρασε μεγάλο μέρος των τριών τελευταίων δεκαετιών της ζωής του δουλεύοντας ως προσκεκλημένος μαέστρος με χορωδίες σε όλη την Ευρώπη και στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Βιογραφία 
Ο Αμπτ γεννήθηκε στο Άιλενμπουργκ της Πρωσικής Σαξονίας και έδειξε από μικρή ηλικία το μουσικό του ταλέντο. Ο πατέρας του ήταν κληρικός και ταλαντούχος πιανίστας, και ήταν αυτός που έδωσε στον Φραντς την πρώτη του μουσική διδασκαλία. Όπως και ο πατέρας του, ο Αμπτ ενδιαφερόταν τόσο για τη μουσική όσο και για τη θεολογία, και ακολούθησε και τις δύο ασχολίες στο Thomasschule της Λειψίας και στο Πανεπιστήμιο της Λειψίας με απώτερη πρόθεση να γίνει μέλος του κλήρου. Κατά τη διάρκεια της φοίτησής του, ο Αμπτ έγινε φίλος με τους Άλμπερτ Λόρτσινγκ, Φέλιξ Μέντελσον και Ρόμπερτ Σούμαν.

Μετά τον θάνατο του πατέρα του το 1837, ο Αμπτ εγκατέλειψε τις θεολογικές του σπουδές και αποφάσισε να επικεντρωθεί αποκλειστικά στη μουσική. Εκείνη την εποχή άρχισε να συνθέτει και να δημοσιεύει μουσική, κυρίως έργα για πιάνο που γράφτηκαν για εκτέλεση στα σουαρέ της Λειψίας. Το 1841 ο Αμπτ έγινε διευθυντής εκκλησιαστικής χορωδίας (kapellmeister) στο Μπέρνμπουργκ, ενώ την ίδια χρονιά μετακόμισε στη Ζυρίχη, όπου έγινε εξαιρετικά δημοφιλής και ικανός διευθυντής χορωδίας, διευθύνοντας συχνά δικές του συνθέσεις. Ενώ βρισκόταν στη Ζυρίχη, διορίστηκε διευθυντής σχεδόν όλων των πολυάριθμων χορωδιακών εταιρειών της πόλης διαδοχικά, κερδίζοντας συχνά βραβεία γι' αυτές. Το 1852 ο Αμπτ επέστρεψε στη Γερμανία για να γίνει μουσικός διευθυντής στο αυλικό θέατρο του Μπράουνσβαϊγκ, όπου υπηρέτησε μέχρι το 1882.

Ο Αμπτ παρέμεινε επίσης ενεργός ως διευθυντής χορωδίας κατά τη διάρκεια της θητείας του στο Μπράουνσβαϊγκ. Διορίστηκε διευθυντής της Hofkapelle το 1855 και υπηρέτησε στη θέση αυτή για πολλά χρόνια. Επίσης, προσκλήθηκε συχνά να διευθύνει χορωδίες σε πολλές πρωτεύουσες της Ευρώπης κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1850 έως τη δεκαετία του 1880, έχοντας πλέον αποκτήσει διεθνή φήμη. Σημαντική ήταν η περιοδεία του στις ΗΠΑ το 1872, όπου έγινε δεκτός με συγκλονιστικό ενθουσιασμό από τους μουσικοκριτικούς και το κοινό. Μέχρι το 1882, το πολυάσχολο πρόγραμμά του τον εξάντλησε σε βαθμό που δεν ήταν καλά στην υγεία του και αναγκάστηκε να αποσυρθεί στο Βίζμπαντεν, όπου πέθανε το 1885. Είναι θαμμένος στο Südfriedhof (Νότιο Νεκροταφείο) στο Βίζμπαντεν.

Μουσική 
Οι συνθέσεις του Αμπτ περιλαμβάνουν περισσότερα από 600 έργα, τα οποία αποτελούν πάνω από 3.000 μεμονωμένα στοιχεία. Ήταν κυρίως συνθέτης φωνητικής μουσικής και ήταν ιδιαίτερα παραγωγικός στη σύνθεση μουσικής για ανδρικές χορωδίες, για τις οποίες θεωρούσε ότι δεν υπήρχε επαρκής βιβλιογραφία. Πράγματι, οι μεγαλύτερες επιτυχίες του στη Γερμανία και την Ελβετία επιτεύχθηκαν σε μέρη-τραγούδια για ανδρικές φωνές. Ο Αμπτ ήταν επίσης επιτυχημένος στη συγγραφή χορωδιακής μουσικής για μικτές χορωδίες τόσο α καπέλα όσο και με συνοδεία πιάνου ή ορχήστρας. Έγραψε επίσης πολυάριθμα δημοφιλή τραγούδια φωνητικής τέχνης για σόλο φωνή, παρτιτούρες για πολλές φωνές και αρκετά τραγούδια για παιδιά.

Το συνθετικό ύφος του Αμπτ προδίδει μια εύκολη ευχέρεια επινόησης, η οποία εκφράζεται με ευχάριστες λαϊκές φόρμες, αλλά χωρίς προσποίηση βάθους ή ατομικότητας. Πολλά από τα τραγούδια του, τραγουδήθηκαν κάποτε παγκοσμίως και απέκτησαν μια περισσότερο ή λιγότερο μόνιμη θέση στο λαϊκό ρεπερτόριο. Αρκετά μεταφράστηκαν στα αγγλικά από την Έλεν Τρέτμπαρ. Λόγω του απλού και μελωδικού τους ύφους, ορισμένα από τα τραγούδια του Αμπτ, όπως το Wenn die Schwalben heimwärts ziehn και το Die stille Wasserrose, εύκολα συγχέονται με λαϊκά τραγούδια.

Άλλες συνθέσεις του Αμπτ περιλαμβάνουν τρεις όπερες: Des Königs Scharfschütz, Die Hauptprobe και Reisebekanntschaften. Στις αρχές της ζωής του ο Αμπτ συνέθεσε αρκετά έργα για πιάνο, κυρίως κομμάτια ανάλαφρου χαρακτήρα για σουαρέ. Αυτά δεν είχαν ποτέ την ίδια δημοτικότητα με τα φωνητικά του έργα.

Παραπομπές 

Απόφοιτοι του Πανεπιστημίου της Λειψίας
Γερμανοί διευθυντές ορχήστρας