Χρήστος Τσιριγώτης

Ο Χρήστος (Χριστόδουλος) Τσιριγώτης (Άνω Περίθεια Κέρκυρας, 14 Ιουλίου 1841 - Αθήνα, 18 Σεπτεμβρίου 1919) ήταν ο πρώτος Έλληνας ψυχίατρος. Σπούδασε ιατρική στο Πανεπιστήμιο της Πίζας και μετέπειτα στο Πανεπιστήμιο της Φλωρεντίας παρακολούθησε μαθήματα Ψυχιατρικής. Αποτέλεσε Διευθυντής του Φρενοκομείου της Κέρκυρας, το οποίο είχε ιδρύσει το 1838 ο Ντούγκλας. Υπήρξε το πρώτο ίδρυμα περίθαλψης φρενοβλαβών στην Ελλάδα και σε ολόκληρη την Βαλκανική. Επιπροσθέτως, ήταν ο προσωπικός ιατρός του Γεώργιου Α' της Ελλάδος. Παρασημοφορήθηκε με τον Σταυρό των Ταξιαρχών από τον Γεώργιο Α' της Ελλάδος, με τον Αργυρούν Σταυρό των Ιπποτών από τον Νικόλαο Α' του Μαυροβουνίου και με το παράσημο της 3ης Τάξεως Ταξιαρχών, καθώς πήρε τον τίτλο του Αξιωματικού του Τάγματος Αγίου Μαυρικίου από τον Vittorio Emanuelle.

Γέννηση και Παιδική Ηλικία 
Γεννήθηκε στο γραφικό χωριό Άνω Περίθεια Κέρκυρας στις 14 Ιουλίου του 1841 από γονείς αγρότες, τον Ιωάννη και την Κορνήλια. Ήταν παιδί πολυπληθούς οικογένειας, το οποίο έδειχνε από μικρός την έφεση του στα μαθήματα. Στο χωρίο, λάτρευε να παρακολουθεί συζητήσεις μεγαλύτερων, όπως σύχναζαν να υπάρχουν στα παραδοσιακά καφενεία εκείνης της εποχής, αφού πρώτα τελείωνε το διάβασμα του στο σπίτι.

Πρώτα μαθητικά χρόνια, οι σπουδές στο Εξωτερικό και το Έργο του 
Το πρώτο δύσκολο βήμα της ζωής του, ήταν όταν έπρεπε να αποχωριστεί το χωριό του για να φοιτήσει στο γυμνάσιο της πόλης, από όπου αποφοίτησε ως αριστούχος. Το 1860 μόλις τελείωσε το γυμνάσιο, πήγε στην Ιταλία, συγκεκριμένα στο Πανεπιστήμιο της Πίζας, για να σπουδάσει ιατρική. Μετά την Πίζα συνέχισε Ψυχιατρική στο Πανεπιστήμιο της Φλωρεντίας και έπειτα από περίπου 14 χρόνια σπουδών, επέστρεψε στην Κέρκυρα.

Στην Κέρκυρα το 1874 διορίστηκε Διευθυντής του Φρενοκομείου του νησιού, το οποίο είχε ιδρύσει το 1838 ο τότε αρμοστής της Επτανήσου, Ντούγκλας. Ήταν το πρώτο ίδρυμα περίθαλψης φρενοβλαβών, όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και σε ολόκληρη την Βαλκανική. Στο βιβλίο του, ο Χρήστος Τσιριγώτης, αναφέρει ότι οι φρενοβλαβείς εκείνης της εποχής, κρατούταν απομωνομένοι από την κοινωνία του νησιού. Θεωρούταν τερατόμορφα όντα τα οποία δεν είχαν καμία απολύτως διάκριση με τους εγκληματίες, σύμφωνα με τις αντιλήψεις των ανθρώπων τότε. Αντίληψη την οποία ο Έλληνας ψυχίατρος αγωνίστηκε να διώξει και να εισάγει την νέα ευρωπαϊκή αντίληψη αντιμετώπισης των φρενοβλαβών ως ασθενών και όχι ως αποβρασμάτων της κοινωνίας.

Περίπου μία δεκαετία μετά, ο Χρήστος Τσιριγώτης καλείται στην Αθήνα. Εκεί, το 1885, ανέλαβε την διεύθυνση του Δρομοκαϊτειου, το ίδρυμα του μεγάλου Χίου ευεργέτη, Δρομοκαΐτη, το οποίο είχε ιδρύσει την ίδια χρονιά. Θεωρούταν ο αρμοδιότερος για μια τέτοια θέση, καθώς είχε την άριστη κατάρτιση τόσο από τις σπουδές του και την ανελλιπή ενημέρωση, όσο και την εμπειρία που είχε αποκτήσει ήδη από το Φρενοκομείο της Κέρκυρας. Το έργο του στο Δρομοκαΐτειο συνεχίστηκε μέχρι το 1903 όπου αποχώρησε.

Στην συνέχεια, προσλαμβάνεται από τον Γεώργιο Α' της Ελλάδος ως προσωπικός του ιατρός.

Θάνατος 
Το απόγευμα της 18ης Σεπτεμβρίου του 1919, ο Χρήστος Τσιριγώτης άφησε την τελευταία του πνοή στο σπίτι του επί της οδού Αχαρνών 22Α στην Αθήνα.

Ο Έλληνας Ψυχίατρος μπορεί να μην άφησε πίσω του απογόνους, ωστόσο άφησε στην πατρίδα του την μεγάλη κληρονομιά του πρωτοποριακού επιστημονικού και ανθρωπιστικού του έργου.

Στον ξεχασμένο επιστήμονα… 
Παρασημοφορήθηκε με τον Σταυρό των Ταξιαρχών από τον Γεώργιο Α' της Ελλάδος, με τον Αργυρούν Σταυρό των Ιπποτών από τον Νικόλαο Α' του Μαυροβουνίου, με το παράσημο της 3ης Τάξεως Ταξιαρχών και πήρε τον τίτλο του Αξιωματικού του Τάγματος Αγίου Μαυρικίου από τον Vittorio Emanuelle.

Παρά τις παραπάνω βραβεύσεις, η κερκυραϊκή κοινωνία και οι δημοτικές αρχές του τόπου του, έδειξαν παντελή έλλειψη ενδιαφέροντος για το όνομα και το έργο του Χρήστου Τσιριγώτη. Το σπίτι του στο χωρίο, στην Άνω Περίθεια Κέρκυρας, τίποτε δεν θυμίζει ότι σε αυτό το σπίτι μεγάλωσε ο Έλληνας ψυχίατρος. Τόσο η κοινότητα του χωριού όσο και η δημοτική αρχή των τελευταίων δεκαετιών στην οποία ανήκει το χωριό, θεώρησαν ότι δεν είχαν καμιά υποχρέωση, ούτε όφειλαν κάτι στον Χρήστο Τσιριγώτη.

Βιβλιογραφία - Πηγές 

 «ΠΑΛΙΑ ΠΕΡΙΘΕΙΑ», Σπύρος Α. Σαλβάνος, εκδ. Σταμούλη α.ε. - Κέρκυρα 2010
 εφημερίδα «Κερκυραϊκό Βήμα» - 14/11/2007
 «Χρήστος Τσηριγώτης ο πρώτος Έλλην Ψυχίατρος», Ανδρέας Δημ. Γκούση, εκδ. 1960
 «Στο νησί της Ναυσικάς», Μάκης Λαχανάς, εκδ. 1996

Έλληνες ψυχίατροι