Κόστα Γιοσίποβιτς

Ο Κόστα Γιοσίποβιτς (Βελιγράδι, Βασίλειο της Σερβίας, 2 Μαΐου 1887 – Σκόπια, Βασίλειο της Γιουγκοσλαβίας, 7 Αυγούστου 1919) ήταν Σέρβος καλλιτέχνης, και συγκεκριμένα ιμπρεσιονιστής ζωγράφος.

Βιογραφία 
Ο Κόστα γεννήθηκε το 1887 στο Βελιγράδι. Στην οικογένειά του παραδοσιακά οι άνδρες ακολουθούσαν το επάγγελμα του ιερέα. Ως ταλαντούχος άνθρωπος, σπούδασε ζωγραφική με τον Ρίστα Βουκάνοβιτς στην πρώτη γενιά μαθητών της Σχολής Τεχνών και Χειροτεχνίας. Για εκείνη τη σχολή - ένα νεόκτιστο κτίριο, έφτιαξε αργότερα ο ίδιος διακοσμητικά στοιχεία. Ο Γιοσίποβιτς συνέχισε την εκπαίδευσή του σε ηλικία 25 ετών, στη Γερμανία, με κρατική υποτροφία. Έτσι, από τον Μάιο του 1912 ήταν στην Ακαδημία Καλών Τεχνών του Μονάχου παρακολουθώντας το μάθημα του καθηγητή Ούγκο φον Χάμπερμαν.  Εκείνη την εποχή έγινε φίλος με τους Ζιβοράντ Ναστάσιεβιτς, Μιχαΐλο Μιλοβάνοβιτς και άλλους Σέρβους σπουδαστές τέχνης, οι οποίοι έφυγαν από τη Γερμανία είτε το 1912 είτε το 1914 για να επιστρέψουν στη Σερβία για να ενταχθούν στον στρατό μετά το ξέσμασμα του Α΄ Βαλκανικού Πολέμου, του Β΄ Βαλκανικού Πολέμου και του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου.  Πριν και μετά την επιστροφή του από το Μόναχο, ζούσε και εργαζόταν στο Βελιγράδι. Δίδαξε σχέδιο και γραφικό σχέδιο σε σχολές του Βελιγραδίου το 1911.  Το 1911, ο Ντραγκούτιν Ινκιόστρι Μεντένιακ τον πήγε στην Ιταλία, στο Τορίνο και αργότερα στη Διεθνή Έκθεση Μοντέρνας Διακοσμητικής και Βιομηχανικής Τέχνης στο Παρίσι.

Ως τραυματίας από τους Βαλκανικούς Πολέμους και τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο, ο Γιοσίποβιτς νοσηλεύτηκε στη Μπιζέρτα της Τυνησίας και τη Νίκαια της Γαλλίας, όπου ζωγράφιζε συνεχώς. Ο πίνακας του «Στη νεκρή φρουρά» εκτέθηκε το 1912 στο Βελιγράδι στην Τέταρτη Γιουγκοσλαβική Έκθεση. Επέστρεψε στο στράτευμα το 1918, για να συμμετάσχει στη διάσπαση του Μακεδονικού Μετώπου, όπου τραυματίστηκε βαριά. Πέθανε σε στρατιωτικό νοσοκομείο των Σκοπίων το 1919. 

Ως ιμπρεσιονιστής, ο Κόστα Γιοσίποβιτς, αποκαλούμενος Sos είναι γνωστός για το έργο του "Ιστιοφόρα στο νερό", το οποίο δημιούργησε κατά το πρότυπο του Κλοντ Μονέ.

Ο Γιοσίποβιτς ζωγράφισε επίσης δεκαέξι εικόνες στο τέμπλο της σερβικής ορθόδοξης εκκλησίας στο χωριό Ρίμπνικα. 

Ο Γιοσίποβιτς είναι γνωστός κυρίως για τον πίνακα "Πριν από την Μπίτολα" εμπνευσμένος από ένα ιστορικό γεγονός από τον Α' Βαλκανικό Πόλεμο. Σε αντίθεση με τον επικό πίνακα του Πάγια Γιοβάνοβιτς και άλλων συγχρόνων του, ο Γιοσίποβιτς ζωγραφίζει μια ιστορική στιγμή με έναν εντελώς νέο και ασυνήθιστο τρόπο, χωρίς τάση προς την εξύμνηση του στρατού της χώρας του. Δεν υπάρχει κάποιο παγωμένο κάδρο στο οποίο οι ηθοποιοί να βρίσκονται στον πυρετό της μάχης την πιο δραματική στιγμή. Ο Γιοσίποβιτς απεικονίζει πίνακες χωρίς χαρακτηριστικά πορτρέτων και χωρίς να προσπαθεί για πάρει θέση. Οι φιγούρες είναι τόσο οργανωμένες, που δημιουργούν μια πολύ πειστική ψευδαίσθηση κίνησης. Ένα χρόνο αργότερα, ο Αλέξα Σάντιτς έγραψε ένα τραγούδι με το ίδιο όνομα, ίσως εμπνευσμένο από αυτό το έξυπνο έργο του Κόστα Γιοσίποβιτς. Η ιστορική του σύνθεση εν καιρώ πολέμου με τίτλο «Διασχίζοντας την Αλβανία» δυστυχώς χάθηκε.

Πηγές 

 Jovan Sekulić: "Munich School and Serbian Painting", Belgrade 2002.
 "State Calendar of the Kingdom of Serbia" for 1911, Belgrade 1911.
 Stanislav Živković: "Serbian Impressionists", Belgrade 1994.
 Stanislav Živković: "Kosta Miličević", Novi Sad 1970.
 "Proceedings of the National Museum in Belgrade 5/1967.

Παραπομπές 

Σέρβοι στρατιώτες
Σέρβοι ζωγράφοι