Γέζι και Εουγκένια Λατοσίνσκι

Οι Γέζι και Εουγκένια Λατοσίνσκι ήταν ζευγάρι Πολωνών που έσωσαν τη ζωή ενός Εβραίου αγοριού με το όνομα Άρτουρ Τσίτριν (Artur Citryn), κατά τη διάρκεια του Ολοκαυτώματος στην κατεχόμενη από τους Ναζί Πολωνία στο Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Τους απονεμήθηκε μετά θάνατον ο τίτλος των Δίκαιων των Εθνών από το Γιαντ Βασσέμ στις 23 Μαΐου 2005. Τα μετάλλια και το δίπλωμα δόθηκαν από τον Ισραηλινό πρέσβη, Ντάβιντ Πέλεγκ, στις δύο επιζώντες κόρες τους, Τερέσα και Ελζμπιέτα, στο Παλάτι Μπρανίτσκι στη Βαρσοβία.

Η οικογένεια του Άρτουρ Τσίτριν, συμπεριλαμβανομένης της μητέρας, της αδερφής και μιας ξαδέρφης του, κατάφερε να δραπετεύσει από το Γκέτο της Βαρσοβίας (φωτογραφία) το 1941, πριν ξεκινήσουν οι μαζικές απελάσεις. Πήγαν σε ένα προσωρινά πιο ελεύθερο εβραϊκό γκέτο στο Αντάμουφ, από όπου η Κα. Τσίτριν ξεκίνησε μια παρατεταμένη αναζήτηση για μια ασφαλή κρυψώνα για τα παιδιά της. Τα κατάφερε μόλις δύο χρόνια αργότερα, το καλοκαίρι του 1943. Μαζί με τον Άρτουρ, έφτασε στο σπίτι της οικογένειας Λατοσίνσκι που ζούσε στο χωριό Λέντο Βέλκιε. Σύμφωνα με τη μαρτυρία από μιας από τις κόρες του Λατοσίνσκι, προς τα τέλη Ιουλίου 1943, τους επισκέφτηκε μια νεαρή Εβραία μητέρα με ένα αδύνατο 10χρονο αγόρι που συστάθηκε ως Άντος Τσιτρίνιας (Antoś Cytryniarz) από τη Βαρσοβία. Η μητέρα του, η κυρία Τσίτριν, εξήγησε ότι είχε ακούσει από τους γείτονές τους για τον Γέζι Λατοσίνσκι, ο οποίος είχε τη μεγαλύτερη φάρμα στην περιοχή, που συχνά χρειαζόταν πρόσθετη βοήθεια. Το αγόρι, ο Άρτουρ Τσίτριν, παρελήφθη με την ευλογία τους.

Η ιστορία του Άρτουρ 
Ανάλογα με την εποχή, ο Άρτουρ κοιμόταν στο δωμάτιο του κηπουρού, στη σοφίτα, στην οικογενειακή κουζίνα το χειμώνα ή σε έναν αχυρώνα πάνω σε δέματα σανού το καλοκαίρι. Οι αρμοδιότητές του περιελάμβαναν τη βοσκή των βοοειδών και τη φροντίδα τους. Οι Λατοσίνσκι είχαν μια βιβλιοθήκη με πολωνικά βιβλία σε μεγάλο μέγεθος και ο Άρτουρ περνούσε πολύ χρόνο διαβάζοντας, κάτι που σύντομα έγινε το πιο αγαπημένο του χόμπι. Διάβαζε ιστορίες περιπέτειας του Καρλ Μάι και παιδικά περιοδικά, και ενώ αποσπούσε την προσοχή του, επέτρεπε στις αγελάδες του να προκαλέσουν σημαντική ζημιά κατά καιρούς.

Γερμανοί που περιπολούσαν καθώς και ντόπιοι παρτιζάνοι έκαναν επιδρομές στο αγρόκτημα πολλές φορές αναζητώντας χρήματα και προμήθειες. Τέτοιες στιγμές, ο Αρτούρ κρυβόταν πίσω από την Κα. Λατοσίνσκι μαζί με τα δικά της παιδιά, παριστάνοντας τον γιο της. Την άνοιξη του 1945, μόλις οι Ναζί υποχώρησαν, η Κα. Τσίτριν επέστρεψε στο αγρόκτημα για να πάρει πίσω το παιδί της. Το αγόρι δεν ήθελε να φύγει και έκλαψε. Είχε συνηθίσει στη νέα του θέση στη ζωή και ήθελε να παραμείνει με τους Λατοσίνσκι, που από τότε είχαν γίνει η δεύτερη οικογένειά του.

Παραπομπές

Βιβλιογραφία 
 Miasto stołeczne Warszawa, Wręczenie Medali i Dyplomów "Sprawiedliwy Wśród Narodów Świata", 23 Μαΐου 2005. Επίσημη τελετή στη Βαρσοβία, Πολωνία. Απονομή των μεταλλίων των Δικαίων των Εθνών. (πολωνικά)
 Warsaw Life, Poles Honoured by Israel Πηγή: Radio Polonia, 24 Μαΐου 2005.

Πολωνοί Δίκαιοι των Εθνών
Παντρεμένα ζευγάρια