Ζόφια Χοντζίνσκα

Η Ζόφια Χοντζίνσκα (πολωνικά: Zofia Chądzyńska), ή Σοφί Μποντάν (γαλλικά: Sophie Bohdan) (24 Φεβρουαρίου 1912 – 23 Σεπτεμβρίου 2003), ήταν Πολωνή συγγραφέας και μεταφράστρια της ιβηροαμερικανικής λογοτεχνίας. Το πρώτο της βιβλίο κυκλοφόρησε στα γαλλικά με το ψευδώνυμο Σοφί Μποντάν, με τίτλο Comme l'ombre qui passe («Σαν τη σκιά που περνά»), το οποίο εκδόθηκε στο Παρίσι το 1960. Αργότερα δημοσίευσε στα πολωνικά με το αρχικό της όνομα, Ζόφια Χοντζίνσκα.

Ήταν μια από τις πιο διάσημες Πολωνές συγγραφείς της δεκαετίας του 1970 και άλλαξε το λογοτεχνικό τοπίο στην Πολωνία εισάγοντας την ιβηροαμερικανική λογοτεχνία.

Βιογραφία

Χρόνια στην Πολωνία και στη Γαλλία 
Η Χοντζίνσκα αποφοίτησε από την Οικονομική Σχολή της Ακαδημίας Πολιτικών Επιστημών της Βαρσοβίας. Από το 1930 έως το 1939 ήταν υπάλληλος στο Υπουργείο Θρησκευμάτων και Δημόσιας Παιδείας. Κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, ήταν αιχμάλωτη της Γκεστάπο στη φυλακή Πάβιακ (1940). Μετά τον πόλεμο έζησε στη Γαλλία, όπου ο σύζυγός της, Μπόχνταν Χοντζίνσκι, ήταν Πολωνός πρόξενος στη Λυών μέχρι το 1949, και στη συνέχεια εξορίστηκε μέσω του Μαρόκου στην Αργεντινή.

Εξορία στην Αργεντινή 
Από το 1949 έως το 1959 έζησε στο Μπουένος Άιρες, όπου ηγήθηκε του καθαριστηρίου λευκών ειδών και έγινε φίλος του Βίτολντ Γκομπρόβιτς, ο οποίος αργότερα έγινε ένας από τους πιο διάσημους Πολωνούς συγγραφείς. Την βοήθησε στην καθημερινή του ζωή αλλά και στη μετάφραση των έργων του στα ισπανικά. Την σύστησε επίσης στους φίλους της, την πολιτική και πολιτιστική ελίτ του Μπουένος Άιρες. Υπό την επιρροή του Ζαν Ρεβερζί, τον οποίο γνώριζε από τη Λυών, άρχισε να γράφει το δικό της βιβλίο. Πολλά χρόνια αργότερα μετέφρασε τα δύο βιβλία του στα πολωνικά. Ο αγαπημένος της σύζυγος, Μπόχνταν, πέθανε νωρίς το 1951 και ο πατέρας της (ο οποίος ήταν φίλος του Άρτουρ Ρούμπινσταϊν) πέθανε δύο εβδομάδες μετά από αυτόν, στην Πολωνία.

Χρόνια στην Πολωνία 
Όταν τα πρώτα της βιβλία εκδόθηκαν σχεδόν ταυτόχρονα, το ένα στα γαλλικά στο Παρίσι και το άλλο στα πολωνικά στη Βαρσοβία, επέστρεψε στην Πολωνία το 1960 και έζησε στη Βαρσοβία. Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού της από την Αργεντινή στην Πολωνία διάβασε ένα βιβλίο για το κουτσό του Χούλιο Κορτάσαρ, το οποίο πήρε από τους φίλους της. Αυτό την ενέπνευσε να το μεταφράσει στα πολωνικά. Αυτό ήταν μια μεγάλη επιτυχία και ο Κορτάσαρ (αργότερα ο καλός της φίλος) ήταν πιο δημοφιλής στην Πολωνία από οποιαδήποτε άλλη χώρα. Αργότερα εξέδιδε τα δικά της βιβλία και μετέφρασε σχεδόν 100 ιβηροαμερικανικά βιβλία στα πολωνικά.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Mariusz Kubik - Portrety pisarzy: Zofia Chądzyńska, "Gazeta Uniwersytecka UŚ", nr 8 (75)/maj 2000; Uniwersytet Śląski, Κατοβίτσε
 Mariusz Kubik - Gra w słowa. Jubileusz Zofii Chądzyńskiej, "Tygodnik Powszechny" nr 10/2748, Κρακοβία, 10 marca 2002
 Mariusz Kubik, Marcin Pilis - Portrety pisarzy: Julio Cortazar, czyli gra wyobraźni, "Gazeta Uniwersytecka UŚ", nr 6 (95) / marzec 2002; Uniwersytet Śląski, Κατοβίτσε
 Monika Piątkowska - Portrety kobiet: Zofia Chądzyńska, Wysokie Obcasy, wrzesień 2003
 Mariusz Kubik - Ten błysk, rytm, magia słów.  O Zofii Chądzyńskiej (24 II 1912 - 23 IX 2003), Zeszyty Literackie, nr 85/2004, Warszawa, zima 2004 
 Cortazar w Polsce - wspomnienia tłumaczki, Portal Księgarski, 20.12.2004
 nieco szerzej o życiu i pracy tłumaczki

Πολωνές μυθιστοριογράφοι
Πολωνές συγγραφείς
Πολωνοί μεταφραστές
Αποδέκτες του Χρυσού Σταυρού της Αξίας (Πολωνία)