Πρωθυπουργός της Τόνγκα

Ο πρωθυπουργός της Τόνγκα (ιστορικά αναφέρεται με τον όρο premier) είναι αρχηγός κυβέρνησης στην Τόνγκα. H χώρα είναι μοναρχία και έχει αρχηγό κράτους τον μονάρχη και πρώην πρωθυπουργό Τουπόου ΣΤ΄. Ο σημερινός πρωθυπουργός είναι ο Σιαόσι Σοβαλένι, ο οποίος εκλέχθηκε στις 15 Δεκεμβρίου 2021 και διορίστηκε στις 27 Δεκεμβρίου 2021. Ο Σοβαλένι συγκέντρωσε 16 ψήφους.

Η θέση του Πρωθυπουργού (Premier έως το 1970) θεσμοθετήθηκε με το σύνταγμα του 1875, καθώς το Άρθρο 51 ορίζει ότι ο Πρωθυπουργός και οι υπουργοί διορίζονται και παύονται  από τον βασιλιά.

Ο πρωθυπουργός συνεπικουρείται από τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης της Τόνγκα.

Πορεία προς τον εκδημοκρατισμό μετά το 2000

DΚατά τη δεκαετία του 2000, η χώρα γνώρισε αύξηση του εκδημοκρατισμού. Τον Μάρτιο του 2006, ο βασιλιάς Ταουφααχάου Τουπόου Δ' διόρισε τον Φελέτι Σεβέλε, μετριοπαθές μέλος του Κινήματος για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα και τη Δημοκρατία ως πρωθυπουργό. Ο Σεβέλε ήταν ο πρώτος μη βασιλικός που κατείχε αυτή τη θέση μετά τον Σίρλεϊ Γουάλντεμαρ Μπέικερ το 1881. Όλοι οι πρωθυπουργοί από την πρωθυπουργία του Μπέικερ ήταν μέλη της τάξης των ευγενών.

Τον Ιούλιο του 2008 ο βασιλιάς Γεώργιος Τουπόου Ε΄ ανακοίνωσε ορισμένες σημαντικές δημοκρατικές μεταρρυθμίσεις. Θα εγκατέλειπε το ουσιαστικό μέρος των εκτελεστικών του εξουσιών και θα ακολουθούσε στο εξής το έθιμο των μοναρχιών όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, ασκώντας τα προνόμιά του μόνο με τη συμβουλή του πρωθυπουργού. Επιπλέον, δεν θα διόριζε πλέον ως πρωθυπουργό όποιον επιθυμούσε, αλλά θα διόριζε ένα μέλος της Νομοθετικής Συνέλευσης που θα εκλεγόταν από τη Νομοθετική Συνέλευση.

Κατάλογος πρωθυπουργών (1876–σήμερα)

Σημειώσεις και παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
World Statesmen – Tonga

 
Πολιτικοί της Τόνγκα