Επαρχία Δακίας

H Ρωμαϊκή Δακία, λατιν.: Dacia, επίσης γνωστή ως Dacia Traiana, ή Dacia Felix (Εύφορη/Ευτυχισμένη Δακία) ήταν επαρχία της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας από το 106 έως το 271–275 μ.Χ. Το έδαφός της αποτελούνταν από τις σημερινές περιοχές Oλτενίας, Tρανσυλβανίας και Bανάτου (σήμερα όλες στη Ρουμανία, εκτός από την τελευταία, που χωρίζεται μεταξύ της Ρουμανίας, της Ουγγαρίας και της Σερβίας). Επί Ρωμαϊκής κυριαρχίας οργανώθηκε ως αυτοκρατορική επαρχία στα όρια της Αυτοκρατορίας. Υπολογίζεται ότι ο πληθυσμός της Ρωμαϊκής Δακίας κυμαινόταν από 650.000 έως 1.200.000. Κατακτήθηκε από τον Τραϊανό (98–117) μετά από δύο εκστρατείες, που κατέστρεψαν το βασίλειο των Δακών τού Δεκεβάλου. Ωστόσο οι Ρωμαίοι δεν την κατέλαβαν ολόκληρη: η Κρισάνα, το Μαραμούρες και το μεγαλύτερο μέρος της Μολδαβίας παρέμειναν υπό τους Ελεύθερους Δάκες.

Μετά την ενσωμάτωσή της στην Αυτοκρατορία, η Ρωμαϊκή Δακία γνώριζε συνεχή διοικητική διαίρεση. Το 119 χωρίστηκε σε δύο διαμερίσματα: την ορεινή Άνω Δακία (Dacia Superior) και την πεδινή Κάτω Δακία (Dacia Inferior)· αργότερα ονομάστηκε Dacia Malvensis). Μεταξύ 124 και περίπου 158, η Άνω Δακία χωρίστηκε σε δύο επαρχίες, την Dacia Apulensis και την Dacia Porolissensis. Οι τρεις επαρχίες αργότερα θα ενοποιηθούν το 166 και θα είναι γνωστές ως Tres Daciae ("Τρεις Δακίες") λόγω των συνεχιζόμενων Μαρκομανικών Πολέμων. Άνοιξαν νέα ορυχεία και εντατικοποιήθηκε η εξόρυξη μεταλλευμάτων, ενώ η γεωργία, η κτηνοτροφία και το εμπόριο άκμασαν στην επαρχία. Η Ρωμαϊκή Δακία είχε μεγάλη σημασία για τους στρατιώτες, που στάθμευαν σε όλα τα Βαλκάνια, και έγινε αστική επαρχία, με δέκα περίπου πόλεις γνωστές και όλες να προέρχονται από παλαιά στρατόπεδα (castrum). Οκτώ από αυτές κατείχαν τον υψηλότερο βαθμό της αποικίας (colonia). Η Ουλπία Τραϊανή Σαρμιζεγετούσα (Ulpia Traiana Sarmizegetusa) ήταν το οικονομικό, θρησκευτικό και νομοθετικό κέντρο, και όπου είχε την έδρα του ο αυτοκρατορικός επιμελητής (provurator, οικονομικός υπάλληλος), ενώ το Apulum ήταν το στρατιωτικό κέντρο της Ρωμαϊκής Δακίας.

Από τη δημιουργία της, η Ρωμαϊκή Δακία υπέστη μεγάλες πολιτικές και στρατιωτικές απειλές. Οι Ελεύθεροι Δάκες, συμμάχοι με τους Σαρμάτες, έκαναν συνεχείς επιδρομές στην επαρχία. Ακολούθησαν οι Κάρποι (μία φυλή των Δακών) και οι νεοαφιχθέντες γερμανικές φυλές (Γότθοι, Ταϊφαλοί, Έρουλοι και Βασταρναίοι) συμμάχησαν μαζί τους. Όλα αυτά κατέστησαν δύσκολη τη διατήρηση της επαρχίας για τους Ρωμαίους Αυτοκράτορες, καθώς είχε ήδη χαθεί ουσιαστικά κατά τη διάρκεια της βασιλείας τού Γαλλιηνού (253–268). Ο Αυρηλιανός (270–275) παραιτήθηκε επίσημα από τη Ρωμαϊκή Δακία το 271 ή το 275 μ.Χ. Εκκένωσε τα στρατεύματά του και την πολιτική διοίκηση από τη Δακία και ίδρυσε την Αυρηλιανή Δακία (Dacia Aureliana) με πρωτεύουσα τη Σερδική στην Κάτω Μοισία. Ο ρωμαϊκός πληθυσμός που είχε απομείνει ακόμα εγκαταλείφθηκε, και η μοίρα του μετά τη ρωμαϊκή αποχώρηση είναι αμφιλεγόμενη. Σύμφωνα με μία θεωρία, τα λατινικά που ομιλούνταν στη Δακία, κυρίως στη σύγχρονη Ρουμανία έγινε η ρουμανική γλώσσα, καθιστώντας τους Ρουμάνους απογόνους των Δακο-Ρωμαίων (του εκρωμαϊσμένου πληθυσμού της Δακίας). Η αντίθετη θεωρία αναφέρει ότι η καταγωγή των Ρουμάνων βρίσκεται στην πραγματικότητα στη Βαλκανική Χερσόνησο.

Ιστορικό

Η Δακία υπό τους Αυτοκράτορες Αντωνίνο και Σεβήρο (106–235)

Ίδρυση (106–117)

Πρώτες αναδιοργανώσεις (117–138)

Ενοποίηση (138–161)

Οι Μαρκομανικοί πόλεμοι και τα αποτελέσματά τους (161-193)

Αναβίωση υπό τους Σεβήρους (193–235)

Η ζωή στη Ρωμαϊκή Δακία

Αυτόχθονες Δάκες

Άποικοι

Ρωμαϊκός στρατός στη Δακία

Οικισμοί

Οικονομία

Θρησκεία

Τελευταίες δεκαετίες της Δακίας Τραϊανής (235–271/275)

Μετά την αποχώρηση των Ρωμαίων

Οικισμός των Τερβίνγκων

Ύστερες Ρωμαϊκές επιδρομές

Διαμάχη για την τύχη των Δακο-Ρωμαίων

Δείτε επίσης 

 Δακία Μεσόγειος
 Δακία Παραποτάμια
 Ιστορία της Ρουμανίας
 Κατάλογος αρχαίων πόλεων της Θράκης και της Δακίας
 Κατάλογος Ρωμαίων διοικητών της Δακίας Τραϊανής
 Ρωμαϊκές επαρχίες

Σημειώσεις

Βιβλιογραφικές αναφορές

Βιβλιογραφία

Αρχαία

Σύγχρονη 

 

Ιστορία του Μπανάτου
Ιστορία της Αρχαίας Ρουμανίας
Επαρχίες της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας
Δακία
Λήμματα που περιέχουν κείμενο στα λατινικά