Μικόλα Πιμονένκο

Ο Μικόλα Κορνίλοβιτς Πιμονένκο ή Νικολάι Κορνίλιεβιτς Πιμονένκο (ουκρ. Микола Корнилович Пимоненко, ρωσ. Николай Корнильевич Пимоненко, 9 Μαρτίου 1862 – 26 Μαρτίου 1912) ήταν Ουκρανός ζωγράφος της ρεαλιστικής τεχνοτροπίας, ο οποίος έζησε και εργάσθηκε στο Κίεβο. Είναι γνωστότερος από τις απεικονίσεις καθημερινών σκηνών της αγροτικής και αστικής ζωής των απλών ανθρώπων. Μεταξύ των μαθητών του συγκαταλεγόταν μάλλον και ο Καζιμίρ Μαλέβιτς, του οποίου τα πρώτα έργα επηρεάσθηκαν από τον Πιμονένκο.

Βιογραφικά στοιχεία 
Ο Μ.Κ. Πιμονένκο γεννήθηκε στο χωριό Πριόρκα, λίγο έξω από το Κίεβο. Ο πατέρας του ήταν ικανός αγιογράφος και ο Μικόλα εργάσθηκε αρχικώς ως βοηθός του. Κατόπιν πήγε να μαθητεύσει στην αγιογραφία στη Λαύρα των Σπηλαίων του Κιέβου. 

Το 1876 ο Μικόλα Μουράσκο, ένας από τους ιδρυτές της Σχολής Τεχνών του Κιέβου, είδε έργα του 14χρονου Μικόλα Πιμονένκο και εντυπωσιάσθηκε από την ικανότητα του νεαρού. Πίεσε έτσι τους οικονομικούς χορηγούς της Σχολής να τού επιτρέψουν να σπουδάσει εκεί δωρεάν. Αυτό έγινε δύο χρόνια αργότερα, οπότε ο Πιμονένκο μαθήτευσε και συνεργάσθηκε με τους ζωγράφους Χαριτόν Πλατόνοφ, Μουράσκο και άλλους. Σπούδασε στο Κίεβο μέχρι το 1882. Το «πτυχιακό έργο» του στάλθηκε στην Αυτοκρατορική Ακαδημία Καλών Τεχνών στην Αγία Πετρούπολη το 1881 και η Ακαδημία τού εξέδωσε άδεια να διδάσκει σχέδιο σε επίπεδο γυμνασίου και να παρακολουθεί αν ήθελε μαθήματα στην Ακαδημία. Τότε ο Πιμονένκο νυμφεύθηκε την κόρη του ζωγράφου Βλαντίμιρ Ορλόφσκι, ενός από τους δασκάλους του.

Από το 1882 έως το 1884 ο Πιμονένκο σπούδασε στην Ακαδημία της Πετρούπολης. Το 1884 προβλήματα υγείας και η έλλειψη χρημάτων τον ώθησαν να επιστρέψει στο Κίεβο, όπου βρήκε εργασία ως δάσκαλος σε ιδιωτικό σχολείο. Το σχολείο αυτό έκλεισε το 1901, οπότε ο ζωγράφος βρήκε απασχόληση στο Πολυτεχνικό Ινστιτούτο του Κιέβου. Από το 1906 δίδασκε στη Σχολή Τεχνών του Κιέβου.

Το 1897 ο Πιμονένκο συμμετέσχε στη διακόσμηση του Καθεδρικού Ναού του Κιέβου, για την οποία τιμήθηκε με το παράσημο του Τάγματος της Αγίας Άννας. Από το 1893 ήδη ήταν μέλος των Πιριντβίζνικι (πλήρες μέλος από το 1899). Το 1909 κέρδισε χρυσό μετάλλιο στο «Σαλόν» των Παρισίων για το έργο του «Χοπάκ», που σήμερα εκτίθεται στο Μουσείο του Λούβρου.

Ο Πιμονένκο απεβίωσε το 1912 μετά από σύντομη ασθένεια (πιθανώς φυματίωση) και τάφηκε στο Κοιμητήριο της Λουκιανίβκα (βορειοδυτικό προάστιο του Κιέβου). Η μεταθανάτια έκθεση έργων του το 1913 στην Ακαδημία Καλών Τεχνών φιλοξένησε 184 ζωγραφικούς πίνακές του και 531 σχέδια. Το 1959 μία οδός πήρε το όνομά του προς τιμή του και το 1997 ένα μουσείο αφιερωμένο σε αυτόν εγκαινιάσθηκε στη Μαλιουτιάνκα, ένα χωριό που ο καλλιτέχνης επισκεπτόταν τακτικά.

Φήμη 
Ο Πιμονένκο έπεσε στη δυσμένεια των Πιριντβίζνικι όταν ένας από τους πίνακές του, με τίτλο «Επιστρέφοντας σπίτι» χρησιμοποιήθηκε (προφανώς χωρίς την άδειά του) από εταιρεία βότκας για τη διαφήμιση του παρόμοιου ποτού τους χορίλκα. Κατηγορήθηκε τότε ότι είχε «διαφθαρεί» και υποχρεώθηκε να μηνύσει την εταιρεία ώστε να αφαιρέσουν την εικόνα του πίνακα από τη διαφήμιση.

Το 1905 ο Πιμονένκο παραπονέθηκε στον φίλο του Λαζαρέφσκι: «[οι Ουκρανοί] λένε ότι είμαι ένας αποστάτης, ότι δεν αγαπώ την πατρίδα μου, ότι δεν δίνω αυτό που χρειάζεται, ότι τα σχέδιά μου είναι ανεπαρκή, αλλά από όλα αυτά τίποτα δεν είναι αλήθεια». Ο Νικόλα Γκολουμπέντ σχολιάζει: «Είναι ξεκάθαρο από αυτά τα λόγια ότι ο Πιμονένκο παρεξηγήθηκε ως πολίτης, αλλά εξυμνήθηκε ως καλλιτέχνης από τους κριτικούς. Ο Πιμονένκο ήταν ένας πραγματικός συνδετικός κρίκος ανάμεσα στη ζωγραφική του Σεβτσένκο και εκείνη του Τρουτόφσκι.»

Εικόνες έργων του

Παραπομπές

Πηγές

Βιβλιογραφία 
 
 
 Volodymyr Orlovskyi: Микола Пимоненко, επιμ. Αλεξάντερ Κλίμτσουκ, National Art Museum of Ukraine και εκδ. οίκος Galereya, Khmelnitsky 2004, ISBN 966-8834-05-4 (στην ουκρανική)
 Boris Chyp, O.G. Oganesyan: Микола Пимоненко: біографічний роман (= «Μικόλα Πιμονένκο biographical novel»), τόμος 59 των «Διάσημων ονομάτων», εκδ. Molod, Κίεβο 1983 (στην ουκρανική)

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Άρθρο για τον ζωγράφο στο περιοδικό Daily Art (στην αγγλική)

Ουκρανοί ζωγράφοι
Ρεαλιστές ζωγράφοι