Νικόλαος Λαμπούδης

Ο Νικόλαος Λαμπούδης (15ος αι.) ήταν Έλληνας ζωγράφος, που δραστηριοποιήθηκε στη Σπάρτη και γενικά στη Λακωνική περιοχή κατά τον 15ο αι. Το μόνο γνωστό του έργο είναι ένας πίνακας της Θεοτόκου με το Βρέφος στη χειρονομία της "Οδηγητρίας". Η εικόνα μοιάζει με παρόμοιες εικόνες με την επιγραφή "Ελεούσα". Ήταν εμφανώς επηρεασμένος από τη Βυζαντινή ζωγραφική και ήταν μέλος της πρώιμης Κρητικής Σχολής, δηλ. της Ελληνικής Αναγέννησης. Άλλοι Έλληνες καλλιτέχνες που ζωγράφισαν παρόμοια έργα την ίδια περίοδο, ήταν ο Άγγελος Ακοντάντος και ο Ανδρέας Ρίτζος. Η ζωγραφική αυτή τεχνοτροπία χρησίμευσε ως πρωτότυπο για την εξέλιξη της Κρητικής Σχολής, που επηρεάστηκε από τη Βενετία. Άλλοι Ιταλοί καλλιτέχνες όπως ο Ντούτσιο και ο Τζιότo πειραματίστηκαν με τη μετάβαση από τον τυπικό Βυζαντινό τρόπο σε μία πιο εκλεπτυσμένη τεχνική.

Ιστορία 
Ο Λαμπούδης γεννήθηκε στη Σπάρτη· δεν είναι πολλά γνωστά για τη ζωή του. Το μόνο υπάρχον τεκμήριο είναι μία εικόνα του, ζωγραφισμένη κατά τον 15ο αι., όπου η υπογραφή του αναφέρει τον τόπο καταγωγής του. Η Σπάρτη ήταν μέρος του δεσποτάτου του Μορέως και έπεσε στα χέρια των Οθωμανών το 1460. Το επίθετο συνδέεται με τη Βυζαντινή οικογένεια με το όνομα Λαμπούδιος.  

Το όνομα εμφανίζεται σε όλη τη Βυζαντινή ιστορία από τον 11ο αι. έως τον 15ο αι. Υπήρχε ένας διάσημος γραφέας με το όνομα Ματθαίος Σεβαστός Λαμπούδης από την περιοχή της Πελοποννήσου, πιθανώς Σπαρτιάτης. Η παλαιότερη γνωστή καταγραφή του ονόματος Λαμπούδη στην Κρήτη ήταν το 1562–1563· υπάρχουν αρχεία για τον Κυριάκο Λαμπούδη.  

Η τεχνική του Λαμπούδη είναι η Βυζαντινή τεχνική, που επικρατούσε στη Θεσσαλονίκη, την Κωνσταντινούπολη και την Κρήτη. Οι πίνακες του Άγγελου Ακοτάαντου και του Ανδρέα Ρίτζου λειτούργησαν ως το πρωτότυπο του ελληνικού τρόπου (maniera greca) και της Ελληνικής Αναγέννησης ή Κρητικής Σχολής. Ο Λαμπούδης εμφανίζεται στο τέλος του κινήματος της Βυζαντινής τέχνης και στην αρχή της Ελληνικής Αναγέννησης.  

Η ζωγραφική του Λαμπούδη διατηρήθηκε για περισσότερο από εξακόσια χρόνια. Η εικόνα βρίσκεται σε ιδιωτική συλλογή στην Αθήνα, ενώ παλαιότερα ανήκε σε συλλέκτη στη Ρώμη. Οι διαστάσεις της εικόνας είναι 0,67 Χ 0,47 Χ 0,02 μ. και είναι ζωγραφισμένη σε ξύλο, που σχηματίζει ανάγλυφο πλαίσιο.  

Ο πίνακας αγοράστηκε σε δημοπρασία στο Λονδίνο. Ανήκε σε Ιταλική οικογένεια για τρεις γενιές. Το 1981 συντηρήθηκε από τον Ροντόλφο Λούτζαν, που επιδιόρθωσε το ξύλο και τη ζωγραφική και την καθάρισε σε ειδικό εργαστήριο. Το 1984 το Βυζαντινό Μουσείο της Αθήνας απέδειξε τη γνησιότητα της υπογραφής: η υπογραφή του ήταν ΧΕΙΡ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΤΟΥ ΛΑΜΠΟΥΔΗ, ΣΠΑPTIATOY .

Δείτε επίσης 
 Εμμανουήλ Λαμπάρδος
 Γεώργιος Καλλιέργης

Βιβλιογραφικές αναφορές

Βιβλιογραφία 
 
 
 

Βυζαντινοί ζωγράφοι
Έλληνες ουμανιστές
Κρητική Σχολή
Βυζαντινοί του 15ου αιώνα
Ζωγράφοι της Κρητικής Αναγέννησης