Βόιτσεχ Κόσακ

Ο Βόιτσεχ Χοράτσι Κόσακ (πολωνικά: Wojciech Horacy Kossak) (31 Δεκεμβρίου 1856 – 29 Ιουλίου 1942) ήταν διάσημος Πολωνός ζωγράφος και μέλος της περίφημης οικογένειας καλλιτεχνών και συγγραφέων Κόσακ. Ήταν γιος του ζωγράφου Γιούλιους Κόσακ, και δίδυμος αδερφός του αγωνιστή της ελευθερίας Ταντέους Κόσακ, και πατέρας δύο πολύ ταλαντούχων λογοτεχνικών κορών, της Μάρια Παβλικόφσκα-Γιασνοζέφσκα και της Μαγκνταλένα Σαμοζβάνιετς και ενός γιου, του ζωγράφου Γέζι Κόσακ.

Βιογραφία 
Ο Βόιτσεχ Κόσακ γεννήθηκε στο Παρίσι την παραμονή της Πρωτοχρονιάς του 1856 λίγο πριν τα μεσάνυχτα, ενώ ο δίδυμος αδερφός του, Ταντέους Κόσακ, λίγο μετά, την 1η Ιανουαρίου 1857. Η οικογένεια τελικά εγκατέλειψε τη Γαλλία. Το μεσαίο του όνομα ήταν προς τιμήν του νονού του, Γάλλου ζωγράφου Οράς Βερνέ. Ο Κόσακ ξεκίνησε την εκπαίδευσή του με την επιστροφή της οικογένειάς του στην Πολωνία. Παρακολούθησε το γυμνάσιο της Πλατείας Τριών Σταυρών στη Βαρσοβία και αργότερα το Λύκειο Μπαρτουόμιεϊ Νοβοντβόρσκι στην Κρακοβία. Ταυτόχρονα σπούδασε ζωγραφική με τον πατέρα του, Γιούλιους.

Μεταξύ 1871–1873, ο Βόιτσεχ σπούδασε στη Σχολή Σχεδίου και Ζωγραφικής της Κρακοβίας (αργότερα Ακαδημία Καλών Τεχνών) - υπό τον Βουαντίσουαφ Γουστσκιέβιτς, και ακολούθησε μια θητεία μέχρι το 1875 στην Ακαδημία Καλών Τεχνών του Μονάχου, με τους καθηγητές Αλεξάντερ Στρίχουμπερ και Αλεξάντερ Βάγκνερ.

Τελευταία χρόνια 
Ο Κόσακ ήταν ένας πολύ εργατικός και παραγωγικός ζωγράφος. Είναι αδύνατο να αναφερθούν όλοι οι πίνακές του, καθώς ζωγράφιζε μέχρι το τέλος της ζωής του και έκανε σχέδια για νέα εγχειρήματα μέχρι τις τελευταίες στιγμές. Οι πίνακες αυτής της περιόδου περιλαμβάνουν: Ο γάμος της Πολωνίας με τη θάλασσα, Πορτρέτο του Έντβαρντ Κρασίνσκι, Φαντασία με θέμα το Πολωνικό Ιππικό, Φρουρώντας την Πολωνική Θάλασσα, Πορτρέτο του Καρδινάλιου Χλοντ, Πορτρέτο του Στρατηγού Καζίμιες Σοσνκόφσκι. Το έργο του ήταν επίσης μέρος της εκδήλωσης ζωγραφικής στον διαγωνισμό τέχνης στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες του 1928.

Ο Κόσακ πέρασε το καλοκαίρι του 1939 στη Γιουράτα, από όπου επέστρεψε στην Κρακοβία στα τέλη Αυγούστου, όπου ήταν μάρτυρας της γερμανικής εισβολής στην Πολωνία. Η ήττα του Σεπτεμβρίου ήταν ένα σοκ για τον Κόσακ, αλλά πίστευε ακόμα στους Πολωνούς στρατιώτες. Έγραψε σε έναν φίλο: «Με τη στιγμή των ήττων μας και την ντροπή αυτού του φτωχού Ριντζ, που ήταν τόσο ανώριμος στο ρόλο του, έχασα την καρδιά μου χωρίς να ξέρω ότι αυτό που ήταν το αγαπημένο μου θέμα, όχι μόνο δεν έπαψε να είναι το πιο δημοφιλής, αλλά σήμερα έχει συμβεί το πιο ακριβό sursum corda».

Δεν σταμάτησε να ζωγραφίζει στην κατοχή. Δημιουργήθηκαν πορτρέτα και σκηνές είδους, όπως γάμοι ή κυνήγι, αλλά και σκίτσα για το πανόραμα του Γκρόχουφ. Αρνήθηκε να δουλέψει για τους Γερμανούς. Αρνήθηκε, μεταξύ άλλων, να ζωγραφίσει το πορτρέτο του Χανς Φρανκ, ισχυριζόμενος γηρατειά, παρά το γεγονός ότι το ατελιέ του, όπου μίλησε με τον Γερμανό αξιωματικό, ήταν γεμάτο πίνακες, έργα σε εξέλιξη και ολοκληρωμένα.

Μεταξύ των τελευταίων του έργων είναι το Πορτρέτο της Ζόφια Γιαχιμέτσκα, το Έφιππο πορτρέτο του Ταντέους Χουτκόφσκι, το Πορτρέτο του Στέφαν Σκσίνσκι, το Ταταρική δουλεία, το Κιράσγερ και ένα κορίτσι και το Νεράϊδες. Την ημέρα του θανάτου του – 29 Ιουλίου 1942 – ζήτησε να βάλουν μπογιά στην παλέτα, αλλά δεν μπορούσε να σηκωθεί. Δεν κατάλαβε ότι ερχόταν ο θάνατος. Το βράδυ, έχοντας τις αισθήσεις του μέχρι την τελευταία στιγμή, πέθανε περιτριγυρισμένος από την οικογένειά του.

Έργα 
Ο ιστορικός πίνακας του Βόιτσεχ Κόσακ ήταν διαφορετικός σε στυλ από αυτόν του προκατόχου του, Γιαν Ματέικο. Ανήκε σε μια νέα γενιά Πολωνών καλλιτεχνών της σκηνής μάχης επηρεασμένοι από το έργο του πατέρα του, Γιούλιους Κόσακ. Ωστόσο, όπως και ο Ματέικο, είναι γνωστός για την απεικόνιση της ιστορίας του πολωνικού ένοπλου αγώνα και των αξιοσημείωτων πολωνικών μαχών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης ενάντια στους ξένους καταπιεστές. Από τους πιο διάσημους πίνακές του είναι το Πανόραμα του Ρατσουαβίτσε.

Δείτε επίσης 
 Γιούλιους Κόσακ (1824–1899), ζωγράφος, πατέρας του Βόιτσεχ
 Γέζι Κόσακ (1886–1955), ζωγράφος, γιος του Βόιτσεχ
 Σιμόνα Κόσακ (1943-2007), βιολόγος, εγγονή του Βόιτσεχ
 Ζόφια Κόσακ-Στσούτσκα (1889–1968), μυθιστοριογράφος, κόρη του δίδυμου αδερφού του Βόιτσεχ, Ταντέους Κόσακ
 Μάρια Παβλικόφσκα-Γιασνοζέφσκα (1891–1945), ποιήτρια, κόρη του Βόιτσεχ
 Μαγκνταλένα Σαμοζβάνιετς (1894–1972), συγγραφέας, κόρη του Βόιτσεχ

Παραπομπές 

Πολωνοί ζωγράφοι
Πολωνοί ζωγράφοι του 19ου αιώνα
Πολωνοί ζωγράφοι του 20ού αιώνα
Δίδυμα πρόσωπα
Χρυσή Δάφνη της Πολωνικής Ακαδημίας Λογοτεχνίας
Ιππότες της Λεγεώνας της Τιμής
Διοικητές του Τάγματος της Αναγέννησης της Πολωνίας
Διοικητές με Αστέρι του Τάγματος της Αναγέννησης της Πολωνίας
Ενταφιασμοί στο Κοιμητήριο Ρακοβίτσκι