Μιριάνα Μάρκοβιτς

Η Μιριάνα ''Μίρα'' Μάρκοβιτς (,  ; 10 Ιουλίου 1942 – 14 Απριλίου 2019) ήταν Σέρβα πολιτικός, ακαδημαϊκός και σύζυγος του Γιουγκοσλάβου και Σέρβου προέδρου Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς. 

Ήταν η ηγέτης της ακροαριστερής Γιουγκοσλαβικής Ενωτικής Αριστεράς (JUL), που κυβέρνησε σε συνασπισμό με το Σοσιαλιστικό Κόμμα της Σερβίας του Μιλόσεβιτς στον απόηχο του Πολέμου της Βοσνίας . Αναφέρθηκε ότι είχε τεράστια επιρροή στον σύζυγό της και θεωρούνταν όλο και περισσότερο ως η δύναμη πίσω από τον θρόνο. Μεταξύ των αντιπάλων της, ήταν γνωστή ως Η Κόκκινη Μάγισσα και η Λαίδη Μάκβεθ του Βελιγραδίου. 

Η Μάρκοβιτς κατηγορήθηκε για κατάχρηση εξουσίας, υποκινώντας πολλούς συνεργάτες να παραχωρήσουν ένα κρατικό διαμέρισμα για την νταντά του εγγονού της τον Σεπτέμβριο του 2000. Κατηγορήθηκε τον Δεκέμβριο του 2002 και διέφυγε από το Βελιγράδι στις 23 Φεβρουαρίου 2003. Τον Ιούνιο του 2018, κηρύχθηκε ένοχη ερήμην από δικαστήριο του Βελιγραδίου και καταδικάστηκε σε φυλάκιση ενός έτους,  αλλά η ετυμηγορία ανατράπηκε μετά από έφεση τον Μάρτιο του 2019 

Η Μάρκοβιτς ζήτησε πολιτικό άσυλο στη Ρωσία και έζησε από τον Φεβρουάριο του 2003 μέχρι το θάνατό της στις 14 Απριλίου 2019 στη Μόσχα.

Βιογραφία

Νεανικά χρόνια 
Η Μάρκοβιτς ήταν κόρη της Μόμα Μάρκοβιτς και της Βέρας Μίλετιτς, που πολεμούσαν και οι δύο για τους Γιουγκοσλάβους Παρτιζάνους τη στιγμή της γέννησής της. Θεία της ήταν η Νταβοργιάνκα Παούνοβιτς, ιδιωτική γραμματέας και φερόμενη ερωμένη του Γιόσιπ Μπροζ Τίτο. Η μητέρα της Βέρα συνελήφθη από τα γερμανικά στρατεύματα και φέρεται να έδωσε στη δημοσιότητα ευαίσθητες πληροφορίες, αφού υπέστη διάφορα βασανιστήρια.  Στη συνέχεια εκτελέστηκε στο στρατόπεδο συγκέντρωσης Μπανίτσα από τους Ναζί.

Η Μάρκοβιτς γνώρισε τον Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς, όταν πήγαιναν μαζί στο γυμνάσιο. Παντρεύτηκαν το 1965.  Το ζευγάρι είχε δύο παιδιά, τον γιο Μάρκο και την κόρη Μαρία, που ίδρυσε το TV Košava το 1998 και ήταν ο ιδιοκτήτης του μέχρι την ανατροπή του Μιλόσεβιτς στις 5 Οκτωβρίου 2000.

Εκπαίδευση και καριέρα 
Η Μάρκοβιτς κατείχε Ph.D. στην κοινωνιολογία και δίδαξε το μάθημα στο Πανεπιστήμιο του Βελιγραδίου. Αργότερα, έγινε επίτιμο μέλος της Ρωσικής Ακαδημίας Επιστημών.

Θεωρήθηκε ότι ήταν το μόνο πρόσωπο που εμπιστευόταν ο σύζυγός της, και η επιρροή της θεωρούνταν πηγή για την αύξηση της έντονης αντιδυτικής ρητορικής και ενεργειών του Μιλόσεβιτς. «Αυτή τον εφηύρε», είπε ο βιογράφος του Μιλόσεβιτς, Σλάβολιουμπ Τζούκιτς, στον Πολίτη της Οττάβα το 1998. «Δεν υπήρξε ποτέ τόσο ισχυρή γυναίκα στην ιστορία της Σερβίας όσο η Μιριάνα Μάρκοβιτς. Και ήταν μοιραία για τη Σερβία».  Ως ηγέτης του δικού της πολιτικού κόμματος, της Γιουγκοσλαβικής Ενωμένης Αριστεράς, είχε κάποια πολιτική επιρροή. Η Μάρκοβιτς ήταν σε μεγάλο βαθμό υπεύθυνη για την ανέγερση του μνημείου της Αιώνιας Φλόγας, λίγο πριν την ανατροπή του Μιλόσεβιτς το 2000.  Θεωρήθηκε, αν και δεν κατηγορήθηκε επίσημα, ότι συμμετείχε στις δολοφονίες των πολιτικών αντιπάλων του συζύγου της, συμπεριλαμβανομένου του Σέρβου πολιτικού Ιβάν Στάμπολιτς, πρώην μέντορα του Μιλόσεβιτς, το 2000, και του δημοσιογράφου Σλάβκο Τσουρούβιγια το προηγούμενο έτος. «Ο Μιλόσεβιτς δεν είχε ποτέ δικές του πολιτικές ιδέες», είπε ο Στάμπολιτς το 2000. «Όλες ήταν δικοί της».  Έγραψε μια πολιτική στήλη στο εβδομαδιαίο σερβικό περιοδικό Duga κατά τη διάρκεια των διαδοχικών πολέμων τη δεκαετία του 1990. Οι παρατηρητές το διαβάζουν για τυχόν κωδικοποιημένα μηνύματα. Στην παλιά Γιουγκοσλαβία, έγραψε κάποτε «Σέρβοι, Μουσουλμάνοι και Κροάτες μπόρεσαν να ζήσουν δίπλα-δίπλα», αν και ο σύζυγός της και οι συνεργάτες του ήταν επικεφαλής της καταστροφής της Γιουγκοσλαβίας.

Η Μάρκοβιτς ήταν συγγραφέας πολλών βιβλίων, τα οποία μεταφράστηκαν και πουλήθηκαν στον Καναδά, τη Ρωσία, την Κίνα και την Ινδία.

Πολιτικές απόψεις 
Οι πολιτικές απόψεις της Μάρκοβιτς έτειναν να είναι σκληροπυρηνικές κομμουνιστικές. Αν και συχνά ισχυριζόταν ότι συμφωνούσε με τον άντρα της σε όλα, ο Μιλόσεβιτς φαίνεται να είχε λιγότερο αυταρχικές τάσεις από την Μάρκοβιτς. 

Η Μάρκοβιτς φέρεται να είχε ελάχιστο σεβασμό για τους Σερβοβόσνιους ηγέτες. Ο Βόισλαβ Σέσελι εμφανίστηκε ενώπιον δικαστηρίου στις 18 Ιουνίου 1994, για να αντιμετωπίσει κατηγορίες για σπάσιμο καλωδίων μικροφώνου στο Κοινοβούλιο της Δημοκρατίας της Σερβίας. Διάβασε μια δήλωση, λέγοντας: «Κύριε δικαστή, το μόνο που μπορώ να πω προς υπεράσπισή μου είναι ότι ο Μιλόσεβιτς είναι ο μεγαλύτερος εγκληματίας της Σερβίας». Η Μάρκοβιτς απάντησε αποκαλώντας τον Σέσελι «πρωτόγονο Τούρκο, που φοβάται να πολεμήσει σαν άντρας και αντ' αυτού κάθεται και προσβάλλει τις γυναίκες των άλλων».  Ο Ράντοβαν Κάρατζιτς προφανώς δεν μπορούσε να τηλεφωνήσει στον Μιλόσεβιτς, επειδή η Μάρκοβιτς δεν ανεχόταν τις κλήσεις του.

Σχολιάζοντας τη σύλληψη του συζύγου της, για να αντιμετωπίσει τις κατηγορίες για εγκλήματα πολέμου, η Μάρκοβιτς δήλωσε:

Άσυλο στη Ρωσία και θάνατος 
Καταδιωκόμενη από τις νομικές αρχές, η Μάρκοβιτς εγκαταστάθηκε στη Ρωσία το 2003. Οι αρχές της Σερβίας εξέδωσαν ένταλμα σύλληψής της για απάτη, το οποίο κυκλοφόρησε μέσω Ιντερπόλ, αλλά οι ρωσικές αρχές αρνήθηκαν να τη συλλάβουν.

Τον Μάρτιο του 2012, μια συλλογή των στηλών της για την Pravda από το 2007 έως το 2008, καθώς και για την διαδικτυακή πύλη Sloboda από το 2010 έως το 2011, με τίτλο Destierrada e imperdida δημοσιεύτηκε στο Βελιγράδι από το Treći milenijum, έναν εκδοτικό οίκο, που ανήκει στον Χατζή Ντράγκαν Άντιτς.  

Μετά τις εκλογές του 2012, ένας υπουργός της κυβέρνησης, ο Μίλουτιν Μρκόνιτς του Σοσιαλιστικού Κόμματος (το οποίο συνίδρυσε με τον Μιλόσεβιτς) είπε ότι η Μάρκοβιτς και ο γιος της ήταν ευπρόσδεκτοι να επιστρέψουν.  Τον Ιούνιο του 2018, η Μάρκοβιτς κρίθηκε ερήμην ένοχη για απάτες σε ακίνητα και καταδικάστηκε σε φυλάκιση ενός έτους. Το σερβικό Εφετείο τον Μάρτιο του 2019 απέρριψε την καταδίκη της, θεωρώντας την αβάσιμη και διέταξε νέα δίκη.

Η Μάρκοβιτς υποβλήθηκε σε πολλές χειρουργικές επεμβάσεις και πέθανε στη Μόσχα στις 14 Απριλίου 2019. Οι New York Times ανέφεραν ότι ο θάνατός της προκλήθηκε από επιπλοκές λόγω πνευμονίας.  Το σώμα της αποτεφρώθηκε και ενταφιάστηκε στο Ποζάρεβατς μαζί με τον σύζυγό της στις 20 Απριλίου 2019.

Βιβλία 

 Νύχτα και Μέρα: Ένα Ημερολόγιο - Ντράγκισα Νίκολιτς, Δεκέμβριος 1995 - 978-8682005223
 Νύχτα και Μέρα: Ένα Ημερολόγιο - Quarry Press, Μάιος 1997 - 978-1550821680
 Απάντηση - Quarry Press, Μάρτιος 1997 - 978-1550821697

Παραπομπές

Πηγές 
 
 

Καθηγητές του Πανεπιστημίου του Βελιγραδίου
Σέρβοι πολιτικοί
Σελίδες με μη επιθεωρημένες μεταφράσεις