Διοσκορέα η κοινή

Η διοσκορέα η κοινή (Dioscorea communis) ή βρυωνία η κοινή (Tamus communis), γνωστή στην Ελλάδα με την κοινή ονομασία αβρωνιά, είναι είδος αναρριχητικού φυτού.

Περιγραφή
Είναι ποώδες φυτό, που φθάνει σε ύψος τα 2 έως 4 μέτρα, με στελέχη που συστρέφονται αριστερόστροφα (δηλαδή αντίθετα με τη φορά των δεικτών του ρολογιού όπως τα βλέπουμε από επάνω). Τα φύλλα του είναι διατεταγμένα σπειροειδώς, καρδιόσχημα, με μήκος έως 10 cm και πλάτος 8 cm, ενώ ο μίσχος τους φθάνει σε μήκος μέχρι 5 cm. Είναι δίοικο φυτό. Τα άνθη σχεδόν δεν ξεχωρίζουν το ένα από το άλλο, είναι πρασινοκίτρινα και έχουν 6 πέταλα και διάμετρο 3 έως 6 mm. Από τα αρσενικά άνθη σχηματίζονται λεπτούς βότρεις μήκους 5 έως 10 cm, ενώ τα θηλυκά μικρότερα συσσωματώματα. Ο καρπός είναι ράγα με έντονο κόκκινο χρώμα και διάμετρο 1 cm. Τα μέρη του φυτού είναι όλα δηλητηριώδη.

Γεωγραφική κατανομή και ενδιαίτημα 
Η βρυωνία η κοινή βρίσκεται στη φύση σε όλη την κεντρική Ευρώπη, τις Βρετανικές Νήσους, την Ελλάδα και την υπόλοιπη νότια Ευρώπη, τη βορειοδυτική Αφρική και τη δυτική Ασία. Απαντάται από τα Κανάρια Νησιά μέχρι το Ιράν και την Κριμαία.

Το φυτό είναι τυπικό δασικό είδος, από τα παραθαλάσσια μέχρι τα ορεινά δάση, αλλά μπορεί να φύεται και σε λιβάδια και φράκτες.

Χρήσεις
Η διοσκορέα η κοινή είναι δηλητηριώδες φυτό, ακόμα και οι βολβοί της, εξαιτίας της σαπωνίνης που περιέχει. Για τον λόγο αυτόν δεν πρέπει να τρώγεται ωμή από τον άνθρωπο ή να χρησιμοποιείται εσωτερικά ως φάρμακο. Ωστόσο, οι νεαροί βλαστοί του τρώγονται καλά μαγειρευμένοι στη νότια Γαλλία, την Ισπανία, την Πορτογαλία, την Ιταλία και την Κροατία. Χρησιμεύει επίσης ως κατάπλασμα για μώλωπες και φλεγμονές αρθρώσεων. Πάντως έχει υποστηριχθεί ότι πρέπει να εφαρμόζεται με προσοχή στο δέρμα, επειδή έχει την τάση να προκαλεί οδυνηρούς πομφούς (προσωρινές φουσκάλες). Στον χυμό των καρπών και τα ριζώματα έχουν απομονωθεί οξαλικό ασβέστιο και ισταμίνη, που ερμηνεύουν τον δερματικό ερεθισμό και τη δερματίτιδα που προκαλεί η επαφή με το φυτό.

Χημεία
Το ρίζωμα του φυτού περιέχει φαινανθρενοειδή, συγκεκριμένα τα εξής:

 7-υδροξυ-2,3,4,8-τετραμεθοξυφαινανθρένιο
 2,3,4-τριμεθοξυ-7,8-μεθυλενοδιοξυφαινανθρένιο
 3-υδροξυ-2,4,-διμεθοξυ-7,8-μεθυλενοδιοξυφαινανθρένιο
 2-υδροξυ-3,5,7-τριμεθοξυφαινανθρένιο
 2-υδροξυ-3,5,7-τριμεθοξυ-9,10-διυδροφαινανθρένιο

Εικόνες

Παραπομπές

Διοσκορεα κοινη