Έγκλημα στο Γκόρκι Παρκ

Το Έγκλημα στο Γκόρκι Παρκ (Πρωτότυπος τίτλος: Gorky Park) είναι  ταινία μυστηρίου του 1983
σε σκηνοθεσία Μάικλ Άπτεντ, βασισμένη στο ομότιτλο μυθιστόρημα του Μάρτιν Κρουζ Σμιθ που εκδόθηκε το 1981. Πρωταγωνιστούν οι Γουίλιαμ Χερτ, Λι Μάρβιν, Τζοάννα Πάκουλα και Μπράιαν Ντένεχι.

Η πλοκή ακολουθεί τον Αρκάντι Ρένκο, έναν ερευνητή της αστυνομίας της Μόσχας, στα ίχνη μιας φρικιαστικής τριπλής δολοφονίας που τον οδηγεί σε έναν ιστό κυβερνητικής διαφθοράς. 

Το "Έγκλημα στο Γκόρκι Παρκ" ήταν μια απογοήτευση στο box office, καθώς μόλις κέρδισε τον προϋπολογισμό των 15 εκατομμυρίων δολαρίων, ωστόσο έλαβε θετικές κριτικές από τους κριτικούς. Η Πάκουλα ήταν υποψήφια για την Χρυσή Σφαίρα Καλύτερου Β Γυναικείου Ρόλου  και ο Έλφικ για το BAFTA Καλύτερου Β' Ανδρικού Ρόλου. Ο Ντένις Πότερ κέρδισε το Βραβείο Έντγκαρ Καλύτερου Σεναρίου το 1984.

Πλοκή 
Μόσχα. Κοντά στην παγωμένη λίμνη στο πάρκο Γκόρκι, εντοπίζονται τα πτώματα τριών νεαρών, δύο ανδρών και μιας γυναίκας, με τα κεφάλια τους να έχουν κοπεί και τα δακτυλικά τους αποτυπώματα να είναι σβησμένα, με τους σωρούς να θάφτηκαν στο χιόνι. Ο επιθεωρητής Αρκάντι Ρένκο, ο οποίος είχε προηγουμένως υπηρετήσει στην KGB , συνειδητοποιεί ότι η υπόθεση, πολύ διφορούμενη, φέρει την υπογραφή των μυστικών υπηρεσιών. Ανακαλύπτει επίσης, μετά τη νεκροψία, ότι ένα από τα θύματα είναι Αμερικανός και επειδή είναι αλλοδαπός, σύμφωνα με τους κανονισμούς, η αρμοδιότητα θα πρέπει να βαρύνει την KGB. Ο Ρένκο, διαισθανόμενος μια παγίδα, αποφασίζει να αφήσει την υπόθεση. Ωστόσο, καλεσμένος στη ντάκα από τον γενικό  εισαγγελέα Τζάμσκοϊ, ο οποίος τον είχε προστατεύσει σε μια σύγκρουση με την KGB, πείθεται από τον ανώτερο αξιωματούχο να συνεχίσει την έρευνα.

Μεταξύ των καλεσμένων, ο αστυνομικός βλέπει ξανά την Ιρίνα Ασανόβα, μια όμορφη κοπέλα από την Σιβηρία με την οποία είχε επικοινωνήσει λίγες ώρες νωρίτερα σχετικά με τον θάνατο των τριών σορών που βρέθηκαν στο πάρκο: η νεκρή φορούσε μάλιστα ένα ζευγάρι παγοπέδιλα που άνηκαν στην Ιρίνα, η οποία είχε αναφέρει την εξαφάνισή της. Η Ιρίνα, έχοντας φτάσει στη ντάκα παρέα με τον Τζακ Όσμπορν, έναν πλούσιο δυτικό επιχειρηματία που εμπορεύεται γούνες με τη Σοβιετική Ένωση , ένα εμπόριο στο οποίο η ΕΣΣΔ κατέχει παγκόσμιο μονοπώλιο , ζητά από τον Αρκάντι να την πάει πίσω στη Μόσχα με το αυτοκίνητό του. Στο αυτοκίνητο, ο Ρένκο προσπαθεί να της αποσπάσει κάτι, αλλά εκείνη αρνείται να απαντήσει σε οποιαδήποτε ερώτηση.

Εν τω μεταξύ, στο εργαστήριό του, ο καθηγητής Άντρεεφ εκτελεί σχολαστικά το έργο που του ανέθεσε ο αστυνομικός όταν του έφερε τα κομμένα κεφάλια των νεκρών: Ο Άντρεεφ είναι ένας ειδικός στην ανακατασκευή προσώπων που έχει στη διάθεσή του κρανία και, υπομονετικά, χρησιμοποιεί τις μεθόδους του για την αναδόμηση των χαρακτηριστικών των νεκρών προκειμένου να τους δοθεί ταυτότητα. Ένα βράδυ ο Ρένκο, που βρίσκεται μπροστά στο ξενοδοχείο του Όσμπορν, βλέπει την Ιρίνα να μπαίνει και, όταν το κορίτσι βγαίνει, συνειδητοποιεί ότι την ακολουθούν μερικοί άντρες. Τους ακολουθεί και φτάνει την ίδια στιγμή για να τη σώσει από έναν από αυτούς που την έχει πάρει και προσπαθεί να της κάνει μια ένεση με το ζόρι. 

Ο Αρκάντι, όμως, είναι σε άσχημη κατάσταση, αλλά σώζεται με τη σειρά του από την παρέμβαση του Γουίλιαμ Κίργουιλ, ενός Αμερικανού ερευνητή με τον οποίο είχε ήδη μια σύγκρουση νωρίτερα. Ο Κίργουιλ έφτασε στη Μόσχα για να ερευνήσει την εξαφάνιση του αδερφού του και ο Ρένκο υποπτεύεται ότι μπορεί να είναι ένα από τα νεκρά αγόρια.

Οι δύο αστυνομικοί αρχίζουν να συνεργάζονται, συνθέτοντας κομμάτια της αλήθειας για να ξαναφτιάξουν ένα παζλ που μπορεί να τους οδηγήσει στη λύση της υπόθεσης και στο μεταξύ η Ιρίνα συνεχίζει να αρνείται να πιστεύει ότι η φίλη της Βαλέρια Νταβίντοβα μπορεί να είναι νεκρή. Στην πραγματικότητα, πιστεύει ότι η Βαλέρια είναι στο εξωτερικό, εκτός Σοβιετικής Ένωσης, επιτέλους ελεύθερη, αφού ο Όσμπορν την έπεισε ότι ο φίλος της είναι στη Νέα Υόρκη . Αν και ερωτευμένη με τον Ρένκο που προσπαθεί να της ανοίξει τα μάτια, η Ιρίνα απορρίπτει την πραγματικότητα και προσκολλάται στις ψευδαισθήσεις της, καταλαβαίνοντας την αλήθεια μόνο κατά την τελική αντιπαράθεση μεταξύ του Όσμπορν και του Αρκάντι.

Διανομή ρόλων 
 Γουίλιαμ Χερτ ως Αρκάντι Ρένκο  
 Λι Μάρβιν ως Τζακ Όσμπορν 
 Μπράιαν Ντένεχι ως ντετέκτιβ Γουίλιαμ Κίργουιλ 
 Ιαν Μπάνεν ως Γενικός εισαγγελέας Αντρέι Λάμσκοϊ
 Τζοάννα Πάκουλα ως Ιρίνα Ασανόβα 
 Μάικλ Έλφικ ως Πάσα Πάβλοβιτς 
 Ρίτσαρντ Γκρίφιθς ως Άντον
 Ρίκι Φούλτον ως Ταγματάρχης Πρίμπλουντα
 Αλεξάντερ Νοξ ως Στρατηγός 
 Ιαν ΜακΝτιάρμιντ ως καθηγητής Λέβι Άντρεεφ

Παραγωγή 
Ο Τζιν Κίργουντ και ο Χάουαρντ Κοτς αγόρασαν τα δικαιώματα της ταινίας για 250.000 δολάρια. Τα γυρίσματα καθυστέρησαν μέχρι τον Φεβρουάριο του 1983 λόγω των διαφορών προγραμματισμού με τον σκηνοθέτη Τζον Σλέσιντζερ, ο οποίος τελικά θα αντικατασταθεί από τον Μάικλ Άπτεντ, και διάφορες αλλαγές στο καστ. Ο Ντάστιν Χόφμαν και ο Αλ Πατσίνο εξετάστηκαν και οι δύο για τον ρόλο του Αρκάντι Ρένκο πριν από την επιλογή του Χερτ, ενώ ο Κάρι Γκραντ και ο Μπαρτ Λάνκαστερ εξετάστηκαν για τον ρόλο του Τζακ Όσμπορν και ο Ρομάν Πολάνσκι για τον ρόλο του καθηγητή Αντρέεφ. Το Σοβιετικό Κομμουνιστικό Κόμμα καταδίκασε την ταινία ως αντικομμουνιστική και αντιρωσική και αρνήθηκε την πρόσβαση του συνεργείου για γυρίσματα στη Μόσχα. Τα γυρίσματα τελικά πραγματοποίηθηκαν στο Ελσίνκι και τη Στοκχόλμη.  Το δημόσιο πάρκο Kaisaniemi στο κέντρο του Ελσίνκι ορίστηκε ως το λούνα παρκ Γκόρκι.

Υποδοχή

Κριτικές 
Στο Rotten Tomatoes, η ταινία έχει βαθμολογία αποδοχής 78% με βάση 27 κριτικές, με μέση βαθμολογία 6,6/10.  Στο Metacritic η ταινία έχει βαθμολογία 60% με βάση 12 κριτικές, υποδεικνύοντας "μεικτές ή μέσες κριτικές".

Η Τζάνετ Μάσλιν το χαρακτήρισε "ένα έξυπνο θρίλερ καθ' όλη τη διάρκεια, με τη σκηνοθεσία του κ. Άπτεντ να εδραιώνει την έντασή του αμέσως και να το διατηρεί καλά. Η κινηματογράφηση του Ραλφ Μποντ και η μουσική του Τζέιμς Χόρνερ δημιουργούν μια στοιχειώδη ζοφερή διάθεση και οι υποστηρικτικοί ηθοποιοί, ιδιαίτερα ο Ντένεχι και ο Μπάνεν, είναι εξαιρετικοί. Αν και της φάνηκε περίεργο το γεγονός ότι ο Χερτ επηρέαζε μια αγγλική προφορά, βρήκε την απόδοσή του καθηλωτικά περίεργη.

Ο Ρότζερ Ίμπερτ βρήκε την απεικόνιση της σοβιετικής κοινωνίας ως την πιο ενδιαφέρουσα πτυχή της ταινίας και επαίνεσε τη σκηνοθεσία του Άπτεντ που δεν άφησε ποτέ τη διαδικαστική καθυστέρηση. Ο 'Ιμπερτ επαίνεσε επίσης το κάστινγκ, ακόμα κι αν βασιζόταν στην ανάδειξη ενός ηθοποιού όπως ο Μάρβιν σχολιάζοντας πως Χρησιμοποιεί ηθοποιούς που είναι σε θέση να φέρουν στην οθόνη πλήρως συνειδητοποιημένους χαρακτήρες, οπότε δεν χρειάζεται να στεκόμαστε περιμένοντας συστάσεις''.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 
 
 
 

Ταινίες του 1983
Αγγλόφωνες ταινίες
Ταινίες βασισμένες σε αμερικανικά μυθιστορήματα
Αμερικανικές ταινίες
Αμερικανικές ταινίες μυστηρίου
Ταινίες γυρισμένες στη Σουηδία
Ταινίες γυρισμένες στη Φινλανδία