Πιερ Λουί Ντυλόν

Ο Πιερ Λουί Ντυλόν (Pierre Louis Dulong, 12 Φεβρουαρίου 1785 – 19 Ιουλίου 1838) ήταν Γάλλος φυσικός και χημικός. Σήμερα είναι γνωστός κυρίως για τον ομώνυμο νόμο των Ντυλόν και Πετί, αν και οι σύγχρονοί του τον εκτιμούσαν πολύ για τις έρευνές του στη μηχανική συμπεριφορά του ατμού, την αγωγή της θερμότητας και τις ειδικές θερμότητες των αερίων. Γενικώς, ασχολήθηκε περισσότερο με τις ειδικές θερμότητες και τους δείκτες διαθλάσεως των αερίων. Συνεργάσθηκε σε πολλές περιπτώσεις με τον «συνδιατυπωτή» του παραπάνω νόμου, τον Αλεξί Τερέζ Πετί.

Οικογένεια και σπουδές 
Ο Ντυλόν γεννήθηκε στην πόλη Ρουέν της Γαλλίας. Ήταν μοναχοπαίδι και έμεινε ορφανός σε ηλικία 4 ετών, οπότε τον μεγάλωσε η θεία του στην πόλη Οσέρ. Τελείωσε τη μέση εκπαίδευση στην Οσέρ και στο Λύκειο Κορνηλίου στη Ρουέν, και στη συνέχεια, το 1801, έγινε δεκτός στην École Polytechnique των Παρισίων. Ωστόσο οι σπουδές του παρεμποδίσθηκαν από την κατάσταση της υγείας του. Ξεκίνησε να σπουδάζει ιατρική, αλλά αποφάσισε να την εγκαταλείψει και να σπουδάσει φυσικές επιστήμες, υπό την καθοδήγηση του χημικού Λουι Ζακ Τενάρ.

Σταδιοδρομία
Στη χημεία ο Ντυλόν συνεισέφερε στη γνώση στα παρακάτω θέματα:

 τη διπλή αποσύνθεση των αλάτων (1811)
 το νιτρώδες οξύ (1815)
 τα οξείδια του φωσφόρου (1816)
 τα οξείδια του αζώτου
 την κατάλυση αντιδράσεων από μέταλλα (1823, με τον Τενάρ).

Επίσης ανεκάλυψε το επικίνδυνα ευαίσθητο τριχλωριούχο άζωτο ή τριχλωραμίνη το 1811, χάνοντας τρία δάκτυλα και το ένα μάτι του κατά την ανακάλυψη αυτή.

Το 1815 ο Ντυλόν συνεργάσθηκε για πρώτη φορά με τον Αλεξί Πετί και δημοσίευσαν από κοινού μια εργασία με θέμα τη θερμική διαστολή. Οι δυο τους συνέχισαν να συνεργάζονται, ερευνώντας τις ειδικές θερμότητες των μετάλλων: Το 1819 κατέδειξαν ότι αυτές είναι αντιστρόφως ανάλογες των ατομικών μαζών τους (Νόμος Dulong-Petit). Αυτός ο νόμος, παρά το ότι σήμερα έχει αποδειχθεί ανακριβής, βοήθησε στην ανάπτυξη του περιοδικού πίνακα των χημικών στοιχείων και ευρύτερα στην εξέταση των ατομικών μαζών. Το 1818 ο Ντυλόν τιμήθηκε από τη Γαλλική Ακαδημία για τη συνεισφορά του στην ανακάλυψη του νόμου αυτού.

Το 1820 ο Ντυλόν διαδέχθηκε τον Πετί (που αποσύρθηκε για λόγους υγείας και απεβίωσε το ίδιο έτος) ως καθηγητής της φυσικής στην École Polytechnique. Μελέτησε τότε την «ελαστικότητα» του ατμού, τη μέτρηση της θερμοκρασίας και την ελαστική συμπεριφορά των υγρών. Ερεύνησε επίσης το πώς τα μέταλλα διευκόλυναν (κατέλυαν) τις χημικές αντιδράσεις αερίων και συνέκρινε για πρώτη φορά με ακρίβεια τις θερμομετρικές κλίμακες υδραργύρου και αέρα. Το 1830 εκλέχθηκε αλλοδαπό μέλος της Σουηδικής Βασιλικής Ακαδημίας Επιστημών.

Η εργασία του Ρομπέρτο Πιάτσα για το ιστορικό του νόμου των Dulong και Petit παρέχει βιογραφικές και ψυχογραφικές λεπτομέρειες του επιστήμονα, τις οποίες κατέγραψε ο φυσικός και αρκετά αργότερα κάτοχος της έδρας του στην École Polytechnique Ζυλ Ζαμέν (1818-1886): «Ο Ντυλόν ήταν το αντίθετο [του Πετί]: Ο λόγος του ήταν προσεκτικός, η συμπεριφορά του σοβαρή και η εμφάνισή του ψυχρή [. . . ] Εργαζόταν αργά, αλλά με βέβαια βήματα, με συνέχεια και μια δύναμη θελήσεως την οποία δεν σταματούσε τίποτα, θα έλεγα με ένα θάρρος που κανένας κίνδυνος δεν μπορούσε να το κάνει να οπισθοχωρήσει. Δεν είχε εκείνη τη «ζωντάνια» του νου που επινοεί εύκολα αλλά μετά ξεκουράζεται. Είχε την αίσθηση της επιστημονικής ακριβείας, το μεράκι για πειράματα ακριβείας, το ταλέντο να τα συνδυάζει, την υπομονή για να τα ολοκληρώνει και την τέχνη, άγνωστη πριν από αυτόν, να τα φέρνει μέχρι τα όρια της ακριβείας [. . . ] Ο Πετί είχε περισσότερο τάση προς τη μαθηματική επεξεργασία, ο Ντυλόν ήταν περισσότερο πειραματικός. Ο πρώτος έφερνε στο έργο μια ευκολία της ευφυΐας, ενώ ο δεύτερος περισσότερη συνέχεια. Ο πρώτος αντιπροσώπευε τη φαντασία, ο δεύτερος τη λογική....”

Προσωπική ζωή 

Ο Ντυλόν ήταν έγγαμος από την ηλικία των 18 ετών, με την Εμελί Ωγκυστέν Ριβιέρ. Από κοινωνικής πλευράς κρινόταν επιφανειακά ως μια ξηρή, απόμακρη προσωπικότητα. Οι λίγοι φίλοι του διαφωνούσαν με αυτή την άποψη, θεωρώντας τον χαρακτήρα του ως υποταγμένο στη λογική του περισσότερο, παρά άχρωμο. 

Ο Ντυλόν ξεχώριζε τόσο για την αφοσίωσή του στην επιστήμη, όσο και για το θάρρος που επεδείκνυε στην επιδίωξη των πειραμάτων του. Κάποιο από αυτά περιελάμβανε την κατασκευή ενός γυάλινου σωλήνα στην κορυφή του πύργου του Αββαείου της Αγίας Γενεβιέβης. Ο πύργος ήταν αρκετά ασταθής, ώστε τυχόν έκρηξη των πειραματικών υλικών (αρκετά πιθανή με δεδομένη την πτητικότητά τους) θα μπορούσε να τον γκρεμίσει και να σκοτώσει τους ερευνητές επιστήμονες, μαζί και τον Ντυλόν. Το πείραμα τελικώς ολοκληρώθηκε, αν και «πλήρες κινδύνου και δυσκολίας», υπό την καθοδήγηση του Ντυλόν. Το άλλο μεγάλο παράδειγμα της αδιαφορίας του επιστήμονα για τον κίνδυνο στις επιστημονικές επιδιώξεις του, ήταν στην έρευνά του που ανεκάλυψε το τριχλωριούχο άζωτο. Παρά το ότι έχασε τρία δάκτυλα και το ένα μάτι του στα αρχικά πειράματά του, ο Ντυλόν συνέχισε να ερευνά την άγνωστη ουσία, με αποτέλεσμα να χάσει και άλλο δάκτυλο. Κατόπιν αυτού, μετεβίβασε τα αποτελέσματα των ερευνών του στον σερ Χάμφρι Ντέιβι, χωρίς να του γνωστοποιήσει τους τραυματισμούς του, με αποτέλεσμα ο Ντέιβι να τραυματισθεί επίσης επιχειρώντας να τις συνεχίσει.

Ο Πιερ Λουί Ντυλόν πέθανε στο Παρίσι από καρκίνο του στομάχου σε ηλικία 53 ετών. Την εποχή του θανάτου του εργαζόταν για την ανάπτυξη ακριβέστερων μεθόδων θερμιδομετρίας. Η τελευταία του δημοσίευση, το έτος του θανάτου του, εξέταζε τη θερμότητα που απελευθερωνόταν από χημικές αντιδράσεις.

Ο Ντυλόν διέθετε πάντοτε το μεγάλο μέρος των χρημάτων του για τα επιστημονικά του πειράματα και συχνά έμενε άφραγκος. Ως αποτέλεσμα, μετά τον θάνατό του δεν άφησε στην οικογένειά του κάποια κληρονομιά.

Τάφηκε στο Κοιμητήριο του Περ-Λασαίζ στο Παρίσι. Το μνήμα του πληρώθηκε με έρανο από τους επιστήμονες συναδέλφους του.Το όνομα του Ντυλόν είναι ένα από τα 72 ονόματα φυσικών επιστημόνων, μαθηματικών και μηχανικών που είναι χαραγμένα επάνω στον Πύργο του Άιφελ.

Παραπομπές

Βιβλιογραφία
  (ελληνική μετάφραση τίτλου: «Έρευνες επί ορισμένων σημαντικών πλευρών της θεωρίας της θερμότητος»

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 

Γάλλοι χημικοί
Χημικοί του 19ου αιώνα
Φυσικοί του 19ου αιώνα
Μέλη της Ακαδημίας Επιστημών (Γαλλία)