Χαλίνα Σεβρούκ

Η Χαλίνα Σιλβέστριβνα Σεβρούκ  (   , pronounced [ɦɐˈlɪnɐ sɪlʲˈwestriwnɐ sewˈrʊk] ) (18 Μαΐου 1929 – 13 Φεβρουαρίου 2022) ήταν μια Ουκρανή καλλιτέχνης, που ήταν ιδιαίτερα αξιόλογη για τα κεραμικά και τα ψηφιδωτά της. Η τέχνη της συχνά ενσωμάτωσε θέματα σχετικά με την ιστορία και τον πολιτισμό της Ουκρανίας. Ήταν μέλος των Ουκρανικών Sixtiers, ενός αντιφρονούντος κινήματος διανοουμένων εντός της Σοβιετικής Ένωσης τη δεκαετία του 1960.

Νεανικά χρόνια 
Η Σεβρούκ γεννήθηκε στις 18 Μαΐου 1929 στη Σαμαρκάνδη του Ουζμπεκιστάν.   Ως αποτέλεσμα της αναγκαστικής μετανάστευσης, οι γονείς της βρίσκονταν στη Σαμαρκάνδη από το 1920.  Ο πατέρας της, Συλβέστερ Μαρτίνοβιτς Σεβρούκ, ήταν αρχιτέκτονας και καταγόταν από πολωνική οικογένεια. Η μητέρα της Ιρίνα Ντμιτρίβνα (το γένος Γρηγόροβιτς-Μπάρσκα) ήταν Ουκρανή και είχε συγγένεια με τον διάσημο αρχιτέκτονα Ιβάν Γρηγόροβιτς-Μπάρσκιι. Το έτος μετά τη γέννηση της Χαλίνα Σεβρούκ, η οικογένεια μετακόμισε στο Χάρκοβο, τη μεγαλύτερη πόλη στη βορειοανατολική περιοχή της Ουκρανίας. Μετακόμισαν ξανά το 1944, εγκαταστάθηκαν στην πόλη του Κιέβου.

Καριέρα 
Η Σεβρούκ ξεκίνησε την καλλιτεχνική της εκπαίδευση σπουδάζοντας ζωγραφική με τον καλλιτέχνη Γριγόριι Σβιτλίτσκι. Αργότερα θυμήθηκε αυτά τα χρόνια με αγάπη και σημείωσε ότι η εμπειρία διαμόρφωσε τη δέσμευσή της να είναι «αληθινή καλλιτέχνις». 

Από το 1947 έως το 1949, η Σεβρούκ παρακολούθησε τη Σχολή Τέχνης Shevchenko, που βρίσκεται στο Κίεβο, όπου σπούδασε με τον Γιούρι Κυιαντσένκο. Το 1952, άρχισε να παρακολουθεί το Κρατικό Ινστιτούτο Τέχνης του Κιέβου, αποφοιτώντας το 1959.  Αργότερα παρατήρησε ότι οι οδηγίες που έλαβε από τη σχολή του Ινστιτούτου Τέχνης, το οποίο περιλάμβανε διάσημους καλλιτέχνες όπως ο Βίκτορ Πουζίρκοφ, δεν ταίριαζε με τις προσωπικές της καλλιτεχνικές φιλοδοξίες. 

Στη δεκαετία του 1960, εργάστηκε ως διακοσμήτρια κτηρίων για το Art Fund.  Ανέπτυξε την αίσθηση ότι ενσωματώνει στοιχεία της ουκρανικής τέχνης, ιστορίας, γλώσσας και λογοτεχνίας στην τέχνη της. Εντάχθηκε στο Κλαμπ της Δημιουργικής Νεότητας στο Κίεβο, που ιδρύθηκε από τον Λες Τάνιουκ, όπου βρήκε ομοϊδεάτες καλλιτέχνες που υποστήριξαν τις ιδέες της.   Το 1963 ολοκλήρωσε το «Το Τραγούδι του Δάσους», το πρώτο από πολλά ψηφιδωτά κομμάτια που θα έκανε. Ένα άλλο μωσαϊκό, με τίτλο «Κρίνος», εκτέθηκε το 1964. Την ίδια χρονιά, ασχολήθηκε και με την κεραμική, μια ενασχόληση που θα παράγει μερικά από τα πιο γνωστά της έργα. Δημιούργησε μνημειώδη κεραμικά έργα τέχνης για εγκατάσταση σε ιδρύματα, όπως το Ξενοδοχείο Chorne More στην Οδησσό και το Χμίλνικ Σανατόριο.  

Ο Σεβρούκ άρχισε να εικονογραφεί με μελάνι, ξεκινώντας από τα τέλη της δεκαετίας του 1960. Οι εικονογραφήσεις της εμφανίστηκαν σε πολλά ποιητικά βιβλία, συμπεριλαμβανομένου ενός μεταφρασμένου βιβλίου ποίησης του Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα.   Το 1968, υπέγραψε την Επιστολή του 139, μια επιστολή διανοουμένων, που αντιτίθενται στην ανατροπή των πολιτικών της αποσταλινοποίησης και της δίωξης ορισμένων συναδέλφων της καλλιτέχνες. Σε απάντηση, εκδιώχθηκε από την Ένωση Καλλιτεχνών της Ουκρανίας.   Δύο συνάδελφοι καλλιτέχνες, η Άλλα Χόρσκα και η Λιούντα Σεμίκινα, εκδιώχθηκαν επίσης. Άλλοι εννέα καλλιτέχνες που είχαν υπογράψει την επιστολή αργότερα «ομολόγησαν» και έτσι απέφυγαν την τιμωρία. Το στούντιο της Σεβρούκ ήταν κλειστό και για πολλά χρόνια, δεν της επέτρεπαν να εκθέσει. Τα έργα της δεν έγιναν δεκτά σε μουσεία, γκαλερί ή εκθεσιακούς χώρους.  Η Σεβρούκ επανήλθε στην Ένωση 20 χρόνια αργότερα, το 1989. 

Τη δεκαετία του 1970 η Σεβρούκ πειραματίστηκε με διαφορετικά υλικά στα κεραμικά της και συνέχισε να αντλεί έμπνευση από λαϊκά στοιχεία και παραμύθια. Δημιούργησε μια σειρά από πίνακες με νέο καλλιτεχνικό τρόπο, πολλοί από τους οποίους ήταν αφιερώματα σε ανθρώπους των κοινωνικών της κύκλων. Το 1970, δημιούργησε μια μνημειακή στήλη από οπλισμένο σκυρόδεμα με τίτλο "Το Δέντρο της Ζωής". Αυτό καταστράφηκε καθώς δεν συμμορφωνόταν με τα επίσημα αισθητικά πρότυπα.  Το 1984, μετά από χρόνια που δεν μπορούσε να εκθέσει λόγω των πολιτικών της απόψεων, η Σεβρούκ πραγματοποίησε την πρώτη της ατομική έκθεση. Η παράσταση πραγματοποιήθηκε στο Μνημείο-Μουσείο Γριγόριι Σβιτλίτσκι, στο σπίτι της παλιάς δασκάλας της στο Κίεβο. Το 1987 έκανε μια δεύτερη ατομική έκθεση στο Μουσείο του Ποντίλ.

Προσωπική ζωή και θάνατος 
Η Σεβρούκ πέθανε στις 13 Φεβρουαρίου 2022, σε ηλικία 92 ετών.

Βραβεία και αναγνώριση 
Τιμήθηκε με το Βραβείο Τέχνης Αντρέι Σεπτίτσκι το 1994. Το βραβείο ονομάστηκε προς τιμήν ενός πρώην Μητροπολίτη της Ελληνικής Καθολικής Εκκλησίας, που ήταν λάτρης της τέχνης. 

Η τέχνη της εκτίθεται στο Μουσείο Sixtier στο Κίεβο.

Παραπομπές 

Ουκρανοί καλλιτέχνες