Εικόνα της Παναγίας της Τήνου

Η εικόνα της Παναγίας της Τήνου αντιπροσωπεύει ένα από τα πιο σημαντικά σύμβολα του Ελληνισμού και της Ορθοδοξίας. Αυτή η θαυματουργή εικόνα, που βρίσκεται στο νησί της Τήνου, έχει στενό δεσμό με την πίστη του Έλληνα, και κάθε ορθόδοξου χριστιανού, στην Παναγία, καθώς και με τους αγώνες ανεξαρτησίας των Ελλήνων.

Υπάρχει μια σύγχυση σχετική με την ιερή εικόνα. Πολλοί θεωρούν ότι συμβολίζει την εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, στις 15 Αυγούστου, ωστόσο, η εικόνα απεικονίζει τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου. Η τεχνική της εικόνας είναι ξεχωριστή και ορισμένοι, λίγοι ερευνητές την αποδίδουν στον Απόστολο Λουκά. Αυτή η πιθανή προέλευση προσδίδει ακόμη μεγαλύτερη σημασία και ιστορικό βάρος στην εικόνα. Ωστόσο, αρκετοί μελετητές την θεωρούν ως μεταγενέστερη της εποχής του Αποστόλου Λουκά. Η ιερά εικόνα της Παναγίας της Τήνου εκφράζει μια βαθιά θρησκευτική και πολιτιστική σημασία για τον ελληνικό λαό και την Ορθόδοξη Εκκλησία.

Θεματολογία της εικόνας 
Η εικόνα απεικονίζει τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου και έχει σχετικά μικρές διαστάσεις. Πρόκειται για παράσταση υψηλής τέχνης, αν και έχει υποστεί ζημιές από πυρκαγιά και από το γεγονός ότι παρέμεινε για αιώνες κάτω από το έδαφος.

Αναλυτικά, η εικόνα της Παναγίας της Τήνου απεικονίζει τη Μεγαλόχαρη, σε στάση προσοχής, να απαγγέλλει τα λόγια από ένα ανοιχτό βιβλίο που έχει μπροστά της. Απέναντι της ακριβώς στέκεται ο Αρχάγγελος Γαβριήλ, που κρατά έναν κρίνο ο οποίος συμβολίζει την αγνότητα. Ταυτόχρονα, το Άγιο Πνεύμα, σε μορφή περιστεριού, κατεβαίνει από τον ουρανό, προσδίδοντας μια αύρα θείας παρουσίας στη σκηνή.

Ιστορικό εύρεσης της
Στις 30 Ιανουαρίου 1823 ανακαλύφθηκε τυχαία η εικόνα της Παναγίας στο κτήμα Δοξαρά στην Τήνο. Αυτή η εικόνα, στην οποία αποδίδονται πολλά θαύματα, απεικονίζει τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου. Στο σημείο αυτό κτίστηκε ένας πανέμορφος ναός, στον οποίο τοποθετήθηκε η εικόνα. Ο ιερός ναός της Ευαγγελίστριας στην Τήνο, με την πάροδο του χρόνου, εξελίχθηκε σε ένα κέντρο πανελληνίου και πανορθοδόξου προσκυνήματος. 

Το 1821, στις αρχές της Ελληνικής Επανάστασης, η Παναγία εμφανίστηκε σε έναν γέροντα, τον Μιχάλη Πολυζώνη, μέσα από ένα όνειρο. Τον διέταξε να σκάψει στο αγρό του Αντώνη Δοξαρά, εκτός της πόλης της Τήνου, προκειμένου να βρει την εικόνα της. Ο Μιχάλης, γνωστός και ως μπαρμπα-Μιχάλης, ακολούθησε την εντολή, όμως η εικόνα δεν εντοπίστηκε.

Ένα χρόνο μετά, το καλοκαίρι του 1822, η μοναχή Πελαγία (γνωστή και ως Λουκία Νεγρεπόντη), που ζούσε στο ορθόδοξο μοναστήρι της Παναγίας Κεχροβουνίου, είχε επαναλαμβανόμενα όνειρα στα οποία είδε στον ύπνο της την Παναγία. Σε αυτά τα όνειρα, η Παναγία της δίνει εντολή να πάει στους πρόκριτους του νησιού και να τους πείσει να συνεχίσουν τις έρευνες για την εικόνα και να κατασκευάσουν ένα μικρό ναό στο κτήμα Δοξαρά. Οι έρευνες συνεχίστηκαν, αλλά βρέθηκαν μόνο τα ερείπια ενός αρχαίου ναού και ένα ξεροπήγαδο. Σύντομα, εξαπλώθηκε μια επιδημία πανώλης στην Τήνο και για να εξιλεωθεί η Παναγία, αποφασίστηκε η κατασκευή ενός μικρού ναού στον αγρό του Δοξαρά.

Κατά τη διάρκεια της τελετής του θεμελίου λίθου, μια έκπληξη περίμενε τους παρευρισκομένους: το πρώην ξεροπήγαδο ήταν γεμάτο νερό! Αυτό θεωρήθηκε ως θαύμα και με μεγαλύτερη αφοσίωση συνεχίστηκε η αναζήτηση της εικόνας της Παναγίας. Παράλληλα, η πανώλη συνέχιζε την θανατηφόρο διάδοσή της. Στις 30 Ιανουαρίου του 1823, την εορτή των Τριών Ιεραρχών, ενώ οι εργασίες για την κατασκευή του ναού συνεχίζονταν με αφοσίωση και αμείωτη ένταση, συνέβη ένα αξιοσημείωτο περιστατικό (με βάση μαρτυρίες που διασώζονται μέχρι τις μέρες μας): η αξίνα του εθελοντή οικοδόμου, του Εμμανουήλ Μάτσα ή αλλιώς παρατσούκλι Σπανός, χτύπησε στο έδαφος κάτι που ήταν τελικά σαν ξύλο, μια εικόνα (ένα κομμάτι της). Του κινεί την περιέργεια, το καθαρίζει και αντικρίζει τη μορφή της Θεοτόκου. Η γύρω περιοχή ψάχνεται ακόμη πιο  εξονυχιστικά και το άλλο μισό της εικόνας με τη μορφή του Αγγέλου αποκαλύπτεται. Ενώνουν τα κομμάτια και αυτά ταιριάζουν.

Η χαρμόσυνη είδηση εξαπλώθηκε γρήγορα σε όλο το νησί και πλήθη κόσμου μαζεύτηκαν στο σημείο για να προσκυνήσουν την θαυμαστή εικόνα. Λίγες μέρες αργότερα, η πανώλη εξαφανίστηκε από το νησί, και αυτό ερμηνεύτηκε ως ένδειξη ευλάβειας της Παναγίας. Σήμερα, η εικόνα βρίσκεται στον όμορφο ναό της Παναγίας της Τήνου, ο οποίος κτίστηκε επάνω στην αρχική τοποθεσία, με την ενεργό συμμετοχή των κατοίκων της Τήνου. Η εικόνα είναι κατακοσμημένη με χρυσό, άργυρο, ανεκτίμητα κοσμήματα και πολύτιμους λίθους, τα οποία αποτελούν δωρεές από τους πολυάριθμους πιστούς.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Πως βρέθηκε η Θαυματουργή εικόνα της Παναγίας της Τήνου;
 Ιστότοπος του ιερού ναού της Παναγίας της Τήνου