Δουλεία στην Πολωνία

Η δουλεία στην Πολωνία υπήρχε στο έδαφος του Βασιλείου της Πολωνίας κατά τη διάρκεια της κυριαρχίας της δυναστείας των Πιαστ τον Μεσαίωνα. Συνέχισε να υπάρχει με διάφορες μορφές μέχρι τα τέλη του 14ου αιώνα, όταν αντικαταστάθηκε από τον θεσμό της δουλοπαροικίας, που συχνά θεωρείται μια μορφή τροποποιημένης δουλείας.

Ορολογία 
Η πολωνική λογοτεχνία αναφέρεται σε αυτή την ομάδα ανθρώπων ως «μη ελεύθερους ανθρώπους» (, ) παρά ως σκλάβους (niewolnicy).

Ιστορία 
Ο θεσμός της δουλείας όπως ασκούνταν στα πολωνικά εδάφη κατά τον Πρώιμο Μεσαίωνα έπαιξε μικρότερο (αν εξακολουθεί να είναι σημαντικός) οικονομικό ή πολιτιστικό ρόλο από ότι σε άλλα κράτη, όπως η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, όπου η δουλεία έπαιξε κρίσιμο ρόλο στη διατήρηση της οικονομίας ζωντανή. Υπήρχε στην επικράτεια του Βασιλείου της Πολωνίας κατά την εποχή της δυναστείας των Πιαστ. Μάλιστα, ο αριθμός των σκλάβων αυξήθηκε σημαντικά με την ίδρυση του πολωνικού κράτους, καθώς οι περισσότεροι από τους σκλάβους ανήκαν στον βασιλιά.

Σύμφωνα με τον Σάμιουελ Αουγκούστους Μίτσελ, οι μη ελεύθεροι άνθρωποι χειραφετήθηκαν στην Πολωνία το 1347 σύμφωνα με το Καταστατικό του Καζίμιρ του Μέγα που εκδόθηκε στη Βισλίτσα, αν και υπάρχουν ενδείξεις ότι κάποια μορφή δουλείας, στην πράξη και στο νόμο, συνεχίστηκε τουλάχιστον μέχρι την τέλη του 14ου αιώνα. Καθ΄ όλη τη διάρκεια της εναπομείνασας ιστορίας της φεουδαρχικής Πολωνίας, ιδιαίτερα στην Πολωνική-Λιθουανική Κοινοπολιτεία, μεγάλο μέρος της αγροτιάς υπόκεινταν σε δουλοπαροικία, η οποία συχνά παρομοιαζόταν με σκλαβιά. Η δουλοπαροικία καταργήθηκε στην Πολωνία τον 19ο αιώνα κατά την εποχή των διαμελισμών της Πολωνίας.

Χαρακτηριστικά 
Οι σκλάβοι προέρχονταν κυρίως από τις τάξεις των αιχμαλώτων πολέμου και αντιμετωπίζονταν ως ένα εμπόρευμα που προοριζόταν κυρίως για το μεγαλύτερο σκλαβοπάζαρο της εποχής του: την Πράγα. Αργότερα, μεταξύ του 11ου και του 12ου αιώνα, τα λύτρα διαδόθηκαν λόγω της αποδοχής του Χριστιανισμού, αλλά κάλυπταν κυρίως κρατούμενους εξέχουσας θέσης. Μερικοί άνθρωποι μπορούσαν επίσης να γίνουν σκλάβοι λόγω της αδυναμίας τους να εξοφλήσουν τα χρέη τους, και περιστασιακά χρησιμοποιήθηκε η υποδούλωση αντί για θανατική ποινή. Τα παιδιά των μη ελεύθερων θα ανήκαν επίσης σε αυτή την τάξη. Ανήκαν στον βασιλιά ή στους ιππότες. Οι μη ελεύθεροι που ανήκαν στον βασιλιά ήταν οργανωμένοι σε μονάδες δεκάδων και εκατοντάδων. Εκείνοι που δεν ανήκαν στον μονάρχη ήταν από τους λίγους στο Βασίλειο της Πολωνίας που δεν μπορούσαν να βασιστούν στη βασιλική δικαιοσύνη.

Οι μη ελεύθεροι είχαν περιορισμένο δικαίωμα να μετεγκατασταθούν και μπορούσαν να κατέχουν περιουσίες. Με την πάροδο του χρόνου, ο αριθμός τους μειώθηκε, εν μέρει λόγω κάποιων διαφυγών και επίσης επειδή οι ιδιοκτήτες τους θεωρούσαν πιο κερδοφόρο να τους χρησιμοποιούν ως αγρότες (, ) παρά ως υπηρέτες.

Σημερινή εποχή 
Η δουλεία είναι παράνομη στην Πολωνία. Η Πολωνία είναι μέρος της Ευρωπαϊκής Πρωτοβουλίας G6 κατά της εμπορίας ανθρώπων. Ωστόσο, η σύγχρονη δουλεία εξακολουθεί να υφίσταται στην Πολωνία, όπως συμβαίνει και στον υπόλοιπο κόσμο. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Δείκτη Σκλαβιάς, υπήρχαν 128.000 άνθρωποι που ζούσαν σε συνθήκες σύγχρονης δουλείας στην Πολωνία το 2019.

Οι τύποι δουλείας που βρέθηκαν στην Πολωνία περιλαμβάνουν την καταναγκαστική εργασία, την εξαναγκαστική επαιτεία και την εξαναγκαστική εγκληματικότητα. Τομείς της πολωνικής οικονομίας που θεωρούνται πιο ευάλωτοι στη δουλεία και σε άλλες μορφές εκμετάλλευσης περιλαμβάνουν τη γεωργία, τις κατασκευές, την επεξεργασία τροφίμων και την καθαριότητα, αν και έχουν εντοπιστεί προβλήματα και στους τομείς της βιομηχανικής παραγωγής και της εστίασης. Μερικοί από τους ανθρώπους που υπόκεινταν σε καταναγκαστική εργασία στην Πολωνία ήταν από προσωρινά εργαζόμενους από τη Βόρεια Κορέα. Οι κοινές τεχνικές για τη διακίνηση ανθρώπων σε δουλεία από άλλες χώρες περιλαμβάνουν ψεύτικες υποσχέσεις εργασίας, υψηλές αμοιβές ή υποτιθέμενα χρέη, βιασμό και παρακράτηση των εγγράφων του ατόμου. Ψεύτικες προσφορές εργασίας είναι συνήθως για πωλήσεις ή αγροτικές εργασίες. Πολλά θύματα εμπορίας από τη Βουλγαρία και την Ουκρανία εξαναγκάζονται σε σεξουαλική δουλεία.

Δείτε επίσης 
 Σακάλιμπα
 Δουλεία στη Μεσαιωνική Ευρώπη
 Αντιπολωνικό αίσθημα
 Δουλοπαροικία στην Πολωνία

Περαιτέρω ανάγνωση 
 Tymieniecki K. – Zagadnienie niewoli w Polsce u schyłku wieków średnich ( Το ζήτημα της δουλείας στην Πολωνία στα τέλη του Μεσαίωνα), Πόζναν 1933
 Włodzimierz Szafrański. Problem niewolnictwa w pradziejach ziem polskich (Πρόβλημα της δουλείας στην προϊστορία των πολωνικών εδαφών), „Acta Universitatis Wratislaviensis», „Antiquitas“, t. 10 (αρ. 598), σελ. 143–154, ii., 1983
 W. Korta. Problem niewolnictwa w Polsce wczesnośredniowiecznej (Το πρόβλημα της δουλείας στην πρώιμη μεσαιωνική Πολωνία), „Społeczeństwo Polski średniowiecznej. Zbiór studiów», t. II κόκκινο. SR Kuczyński, Βαρσοβία 1982

Παραπομπές 

Οικονομική ιστορία της Πολωνίας
Νομική ιστορία της Πολωνίας
Ιστορία της Πολωνίας κατά τη διάρκεια του Οίκου των Πιαστ
Παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Πολωνία
Δουλεία