Αντιπύρ

Αντιπύρ (αγγλ. backfire, controlled fire, prescribed burn) είναι τεχνική για μελετημένη εκ προθέσεως πυρκαγιά, ή αλλιώς και εργαλείο πυρόσβεσης, που εφαρμόζεται ελεγχόμενα από πυροσβέστες ή ειδικούς για δασικούς σκοπούς (βλ. πυρόσβεση δασικών εκτάσεων) ή γεωργικούς σκοπούς, για αποκατάσταση λιβαδιών ή για μείωση των αερίων του θερμοκηπίου. Ένα ελεγχόμενο αντιπύρ δύναται επίσης να εφαρμόζεται για σκόπιμη καύση υπολειμμάτων ξυλώδους ή μη βιομάζας μετά από δασική συγκομιδή.  

H φωτιά αποτελεί φυσικό στοιχείο της οικολογίας, τόσο των δασικών οικοσυστημάτων όσο και των λιβαδικών και χορτολιβαδικών, και η ελεγχόμενη φωτιά διαμέσου της τεχνικής του αντιπύρ μπορεί να είναι ένα χρήσιμο εργαλείο για τους δασοπυροσβέστες, σε ορισμένες των περιπτώσεων. Ειδικοί δασικών πυρκαγιών χαρακτηρίζουν το αντιπύρ ως μέθοδο καταστολής των δασικών πυρκαγιών στη σημερινή εποχή (της κλιματικής κρίσης), που χαρακτηρίζεται από πυρκαγιές όλο και μεγαλύτερης έντασης, οι οποίες αφού είναι αδύνατο να αντιμετωπισθούν με οποιαδήποτε προσβολή του μετώπου της πυρκαγιάς, το αντιπύρ, ως εσχάτη λύση, αποτελεί σε πολλές περιπτώσεις σημαντικό εργαλείο δασοπυρόσβεσης, ιδίως στις χώρες της Μεσογειακής λεκάνης και αλλού. Αρκετές χώρες έχουν ήδη αναθεωρήσει ως προς αυτό, τη δασική νομοθεσία τους -όπως και η Ελλάδα- και αποσαφηνίζουν τον τρόπο εφαρμογής του αντιπύρ, όπως και τους αρμόδιους για να το εφαρμόσουν.

Για την ορθή εφαρμογή του αντιπύρ απαιτείται πολύ καλή γνώση και σημαντική εμπειρία στο θέμα, καθώς κρίσιμα κριτήρια όπως λ.χ. κατάλληλος χώρος εφαρμογής του, κατάλληλος χρόνος (timing), πορεία και ισχύς του ανέμου κ.α., καθορίζουν την πιθανότητα επιτυχίας της τεχνικής αυτής, όπως και την ασφάλεια των δασοπυροσβεστών.

Σε διάφορες χώρες του πλανήτη, για τη μείωση του κινδύνου, το ελεγχόμενο αντιπύρ πραγματοποιείται κατά τους ψυχρότερους μήνες του έτους για τη μείωση της συσσώρευσης καυσίμων βιομάζας και τη μείωση της πιθανότητας σοβαρότερων πυρκαγιών. 

Σε ορισμένες προηγμένες βιομηχανικές χώρες, το ελεγχόμενο αντιπύρ ισχύει εδώ και δεκαετίες, και επιβλέπεται από τις αρμόδιες αρχές ελέγχου πυρκαγιάς, δηλαδή τις πυροσβεστικές υπηρεσίες.

Παραπομπές

Περαιτέρω ανάγνωση 
 Ξανθόπουλος, Γαβριήλ (2019). "Καταπολεμώντας τη φωτιά με φωτιά! Το αντιπύρ πολύτιμο εργαλείο δασοπυρόσβεσης",  dasarxeio.com
 Beese, W.J., Blackwell, B.A., Green, R.N. & Hawkes, B.C. (2006). "Prescribed burning impacts on some coastal British Columbia ecosystems." Information Report BC-X-403. Victoria B.C.: Natural Resources Canada, Canadian Forest Service, Pacific Forestry Centre. Retrieved from: http://hdl.handle.net/10613/2740
 Casals P, Valor T, Besalú A, Molina-Terrén D. Understory fuel load and structure eight to nine years after prescribed burning in Mediterranean pine forests. DOI: 10.1016/j.foreco.2015.11.050
 Valor T, González-Olabarria JR, Piqué M. Assessing the impact of prescribed burning on the growth of European pines. DOI: 10.1016/j.foreco.2015.02.002.

Πυροπροστασία