Ιππέας του Αρτεμισίου

Ο Ιππέας του Αρτεμισίου (γνωστός και ως Τζόκει του Αρτεμισίου και μικρός ιππέας του Αρτεμισίου) είναι μεγάλο ελληνιστικό χάλκινο άγαλμα ενός νεαρού αγοριού που καβαλά άλογο, που χρονολογείται γύρω στο 150–140 π.Χ. Είναι ένα σπάνιο σωζόμενο αυθεντικό χάλκινο άγαλμα από την Αρχαία Ελλάδα και ένα σπάνιο δείγμα αλόγου αγώνων στην ελληνική γλυπτική. Τα περισσότερα αρχαία χάλκινα αγάλματα  έλιωσαν για τις πρώτες ύλες τους λίγο καιρό μετά τη δημιουργία, αλλά αυτό σώθηκε όταν χάθηκε σε ναυάγιο κατά την αρχαιότητα, πριν ανακαλυφθεί τον εικοστό αιώνα. Μπορεί να ήταν αφιερωμένο στους θεούς από έναν πλούσιο για να τιμήσει τις νίκες σε ιπποδρομίες, πιθανώς στον αγώνα μονού αλόγου (ελληνικά: κέλης). Ο καλλιτέχνης είναι άγνωστος.

Ανακάλυψη 
Το άγαλμα βρέθηκε σε ναυάγιο στα ανοιχτά του ακρωτηρίου Αρτεμίσιο, στη βόρεια Εύβοια, το οποίο ανακαλύφθηκε το 1926.  Επίσης στο ναυάγιο βρέθηκαν τμήματα του Ποσειδώνα του Αρτεμισίου. Τα πρώτα μέρη του έφιππου αγάλματος ανακτήθηκαν το 1928, και περισσότερα κομμάτια βρέθηκαν το 1936 ή/και το 1937. Το άγαλμα συναρμολογήθηκε εκ νέου, μετά την αποκατάσταση της ουράς και του σώματος του αλόγου, και εκτέθηκε στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, Αθήνα το 1972.

Προέλευση 
Ο αρχικός καλλιτέχνης και οι συνθήκες κάτω από τις οποίες δημιουργήθηκε το έργο είναι άγνωστα. Ωστόσο, ο Σον Χέμινγουεϊ έχει προτείνει ότι μπορεί να λεηλατήθηκε από την Κόρινθο το 146 π.Χ. από τον Ρωμαίο στρατηγό Μούμμιο κατά τη διάρκεια του Αχαϊκού Πολέμου και να δόθηκε στον Άτταλο, αλλά να χάθηκε κατά τη μεταφορά στην Πέργαμο.

Σχεδιασμός και κατασκευή 

Το έφιππο άγαλμα είναι περίπου σε φυσικό μέγεθος, με μήκος 2,9 μέτρα και ύψος 2,1 μέτρα. Χυτεύτηκε σε κομμάτια χρησιμοποιώντας μια έμμεση τεχνική χαμένου κεριού και στη συνέχεια συναρμολογήθηκε με συγκόλληση ροής. Λείπουν ορισμένα μέρη, όπως το μαστίγιο και τα ηνία του αναβάτη και το χαλινάρι του αλόγου. Το άλογο και ο αναβάτης του αποδίδονται ρεαλιστικά, σαν να απεικονίζονται καθώς το άλογο ξεπηδά στη μέση του καλπασμού, με τα πίσω πόδια του στο έδαφος και τα μπροστινά του πόδια ανασηκωμένα. Ο μπρούτζος των πίσω ποδιών είναι παχύτερος, υποδηλώνοντας ότι ήταν το κύριο μέσο στήριξης του αγάλματος. Η εικόνα της θεάς Νίκης είναι χαραγμένη στον δεξιό μηρό του αλόγου, κρατώντας ένα στεφάνι με υψωμένα χέρια - ένα σημάδι των αλόγων κούρσας στην Αρχαία Ελλάδα. Το άλογο κάνει τον αναβάτη του, ένα αγόρι μόλις ύψους μόλις 84 εκατοστών και ίσως 10 ετών, να φαίνεται μικροσκοπικός. Το αγόρι ήταν πιθανώς από την Αφρική με βάση τη φυσιογνωμία του και το αυθεντικό μαύρο πατιναρισμένο χρώμα της επιφάνειας, Το χτένισμά του, ωστόσο, είναι ελληνικό, υποδηλώνοντας μικτή κληρονομιά. Ιππεύει χωρίς σέλα. Φοράει σανδάλια και κοντό χιτώνα και κοιτάζει πίσω πάνω από τον αριστερό του ώμο.

Παραπομπές

Περαιτέρω ανάγνωση 

 Χέμινγουεϊ, Σον. (2004) The Horse and Jockey from Artemision: A Bronze Equestrian Monument of the Hellenistic Period . Berkeley: University of California Press . .
Άλογα στην τέχνη
Εκθέματα αρχαίων αγαλμάτων στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο της Αθήνας
Αρχαία ελληνικά αγάλματα
Χάλκινα γλυπτά