Ζυλ Χόφμαν

Ο Ζυλ Χόφμαν, γεννήθηκε στις 2 Αυγούστου 1941 στο Έχτερναχ του Μεγάλου Δουκάτου του Λουξεμβούργου και είναι Γάλλος βιολόγος λουξεμβουργιανής καταγωγής. Είναι μέλος της Ακαδημίας Επιστημών από το 1992, της οποίας διετέλεσε πρόεδρος το 2007-2008, και της Γαλλικής Ακαδημίας από το 2012. Μαζί με τους Μπρους Μπάουτλερ και Ραλφ Στάινμαν, του απονεμήθηκε το βραβείο Νόμπελ Φυσιολογίας ή Ιατρικής το 2011. Από το 2012, κατέχει την έδρα Ολοκληρωμένης δομικής Βιολογίας στο Ινστιτούτο Προηγμένων Σπουδών του Πανεπιστημίου του Στρασβούργου (Unistra).

Βιογραφία

Παιδική ηλικία και σπουδές
Ο Ζυλ Αλφόνς Νικολά Χόφμαν γεννήθηκε στη μέση του πολέμου και μεγάλωσε μαζί με τον αδελφό του Ζαν-Πολ στη μικρή πόλη Εχτερνάχ. Ο πατέρας του Ζος Χόφμαν (1911-2000), καταγόταν από μια απλή οικογένεια αγροτών από την ύπαιθρο του Λουξεμβούργου και ήταν καθηγητής βιολογίας . Η μητέρα του ήταν κόρη χασάπη από το Εχτέρναχ.

Μαζί με τον πατέρα του, εντομολόγο και καθηγητή φυσικών επιστημών στο γυμνάσιο, ο Ζυλ Χόφμαν ανακάλυψε τον κόσμο των εντόμων. Ολοκλήρωσε τις ανώτατες σπουδές του στο Πανεπιστήμιο του Στρασβούργου, όπου έλαβε διδακτορικό δίπλωμα στην πειραματική βιολογία και συνέχισε την έρευνά του στο εργαστήριο του Ινστιτούτου Ζωολογίας με τον Πιερ Ζολί, ο οποίος ήταν επικεφαλής μιας ερευνητικής ομάδας για την ενδοκρινική ρύθμιση της ανάπτυξης και της αναπαραγωγής στις μεταναστευτικές ακρίδες και ο οποίος επέβλεψε την επιστημονική του διατριβή. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου γνώρισε τη μέλλουσα σύζυγό του, την Ντανιέλ Χίρτζελ, η οποία ήταν τότε τεχνικός στο εργαστήριο.

Πρώτες θέσεις εργασίας
Αφού έγινε βοηθός στη Σχολή Θετικών Επιστημών του Στρασβούργου το 1963, ο Ζυλ Χόφμαν εντάχθηκε στο CNRS το 1964. Πέρασε όλη του την καριέρα εκεί. Ο Ζυλ Χόφμαν δημιούργησε και διεύθυνε το εργαστήριο του CNRS "Ανοσολογική απόκριση και ανάπτυξη στα έντομα", το οποίο βρίσκεται στο Ινστιτούτο Μοριακής και Κυτταρικής Βιολογίας του CNRS στο Στρασβούργο. Το 1970, ο Ζυλ Χόφμαν έγινε Γάλλος υπήκοος,  και όπως αναφέρθηκε ο ίδιος με συγκίνηση   "Μια ερευνητική καριέρα ήταν αδιανόητη εκείνη την εποχή με την παραμονή μου στο Λουξεμβούργο. Αποφάσισα λοιπόν να ζητήσω τη γαλλική υπηκοότητα, η οποία ήταν απαραίτητη προϋπόθεση για μια ακαδημαϊκή θέση εκείνα τα χρόνια. Ένα βήμα που μου κόστισε την λουξεμβουργιανή υπηκοότητα, αλλά χάρη στο οποίο απέκτησα το χρυσό μετάλλιο του CNRS". Σήμερα είναι ομότιμος διευθυντής έρευνας του  CNRS και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Στρασβούργου. Μετά από μια περίοδο μεταδιδακτορικής εκπαίδευσης στη Γερμανία μεταξύ 1972 και 1974, με τον Πέτερ Κάρλσον  , ο οποίος είχε μόλις περιγράψει τη δομή της εκδυσόνης - μιας στεροειδούς ορμόνης των εντόμων -, διαδέχθηκε τον Πιερ Ζολί το 1978 ως επικεφαλής του εργαστηρίου για τη "Χημική βιολογία των εντόμων". Στη συνέχεια εργάστηκε στο Πανεπιστήμιο του Στρασβούργου, αρχικά στο Ινστιτούτο Ζωολογίας και στη συνέχεια στο Ινστιτούτο Μοριακής και Κυτταρικής Βιολογίας, το οποίο διηύθυνε από το 1992 έως το 2005, και όπου αφιερώθηκε στη μελέτη των μηχανισμών της έμφυτης ανοσίας και της έκφρασης των γονιδίων άμεσης απόκρισης στη μύγα του ξυδιού, του υποδοχέα Toll. Προσδιόρισε τους μοριακούς μηχανισμούς αυτής της έμφυτης ανοσίας σε ένα κορυφαίο άρθρο που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Science το 1999.

Το 1993, ο Ζυλ Χόφμαν διοργάνωσε στις Βερσαλλίες το πρώτο συνέδριο για την έμφυτη ανοσία, μαζί με τον Τσαρλς Τζέινγουεϊ του Πανεπιστημίου Γέιλ, τον Άλαν Εζεκόβιτς του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ, τον Σουντζί Νατόρι του Πανεπιστημίου του Τόκιο και τον Φώτη Καταφό, διευθυντή του Εργαστηρίου Μοριακής Βιολογίας του Πανεπιστημίου της Χαϊδελβέργης.

Αναγνώριση
Ο επίτιμος διευθυντής ερευνών του Εθνικού Κέντρου Επιστημονικών Ερευνών (Centre national de la recherche scientifique), ο Ζυλ Χόφμαν διατηρεί προνομιακές σχέσεις με ξένες ακαδημίες επιστημών, έχει τιμητικές θέσεις σε συνέδρια και έλαβε 14 επιστημονικά βραβεία: το 2011 τιμήθηκε με το χρυσό μετάλλιο του CNRS. Την ίδια χρονιά έλαβε το βραβείο Νόμπελ Φυσιολογίας και Ιατρικής, μαζί με τους Μπρους Μπίτλερ και Ραλφ Στάινμαν, για το έργο του στην έμφυτη ανοσία. Από το 2011 είναι επίσης μέλος του Συμβουλίου Προσανατολισμού του Ιδρύματος Οικολογία του Μέλλοντος, στο οποίο προεδρεύει ο Κλοντ Αλεγκρ.

Στις 5 Ιανουαρίου 2012, η Γαλλική Ακαδημία ανακοίνωσε επίσημα την υποψηφιότητά του για την έδρα αριθ. 7, η οποία ήταν κενή μετά το θάνατο της Ζακλίν ντε Ρομιγί. Εξελέγη κατά τη συνεδρίαση της Πέμπτης 1 Μαρτίου 2012 με 17 ψήφους επί 2313. Διάδοχος της Ζακλίν ντε Ρομιγί, τον υποδέχθηκε  ο Ιβ Πουλιουκέν στις 30 Μαΐου 2013.

Ο Ζυλ Χόφμαν είναι παθιασμένος με το διάβασμα, την πεζοπορία και τη γρηγοριανή ψαλμωδία, πραγματοποιώντας ένα τελετουργικό προσκύνημα με τη σύζυγό του και τα παιδιά του Μαρκ και Ιζαμπέλ στο αβαείο του Χόενμπουργκ στο όρος Σαιντ-Οντίλ.

Επιστημονικές συνεισφορές

Το 1959, σε ηλικία 18 ετών, ο Ζυλ Χόφμαν δημοσίευσε το πρώτο του άρθρο για τα υδρόβια ετερόπτερα του Μεγάλου Δουκάτου του Λουξεμβούργου στα Αρχεία του Ινστιτούτου του Λουξεμβούργου, Τμήμα Φυσικών, Φυσικών και Μαθηματικών Επιστημών.

Το χρυσό μετάλλιο του CNRS απονεμήθηκε σε αναγνώριση "των ανακαλύψεών του [που] οδήγησαν σε μια νέα θεώρηση των αμυντικών μηχανισμών που χρησιμοποιούν οι οργανισμοί, από τους πιο πρωτόγονους μέχρι τον άνθρωπο, κατά των μολυσματικών παραγόντων".

Αφορούν κυρίως το έμφυτο ανοσοποιητικό σύστημα των εντόμων. Τόνισε έτσι την ύπαρξη στη Δροσόφιλα υποδοχέων Toll για ορισμένους μύκητες που ενεργοποιούν τη σύνθεση ορισμένων αντιμυκητιασικών μορίων.

Το 1996, ο Μπρούνο Λεμέτρ και ο Ζυλ Χόφμαν έδωσαν την πρώτη γενετική απόδειξη της συμμετοχής των υποδοχέων τύπου Toll στην έμφυτη ανοσία στη Δροσόφιλα. Η ανακάλυψη αυτή χάρισε στον Χόφμαν το βραβείο Νόμπελ Φυσιολογίας ή Ιατρικής το 2011,.

Βραβεία και διακρίσεις
Βραβείο Gay-Lussac Humboldt (1984)
Βραβείο Αλεξάντερ-Γιοαννίντες της Ακαδημίας Επιστημών (1992)
Βραβείο Αντουάν-Λακασάν του Κολλεγίου της Γαλλίας (2000)
Βραβείο Γουίλιαμ Β. Κόλεϊ του Ινστιτούτου Έρευνας για τον Καρκίνο (2003)
Μεγάλο Βραβείο του Ιδρύματος Ιατρικής Έρευνας (2004)
Βραβείο Ρόμπερτ Κοχ για την Ανοσολογία (2004)
Βραβείο Μπαλζάν (2007)
Βραβείο Ρόζενστιελ (2010)
Βραβείο Ιατρικής Keio (2010)
Βραβείο Shaw στις Επιστήμες της Ζωής και την Ιατρική (2011)
Χρυσό μετάλλιο CNRS (2011)
Βραβείο Νόμπελ Φυσιολογίας ή Ιατρικής (2011) από κοινού με τους Μπρους Μπίτλερ (ΗΠΑ) και Ραλφ Στάινμαν (Καναδάς)
 Αξιωματικός της Λεγεώνας της Τιμής υπό το Υπουργείο Ανώτατης Εκπαίδευσης και Έρευνας
Επίτιμος διδάκτορας του Πανεπιστημίου της Λιέγης (2014)
 Χρυσό και Ασημένιο Αστέρι του Τάγματος του Ανατέλλοντος Ηλίου (2020)
 Διοικητής του Εθνικού Τάγματος Αξίας

Τιμές
Η σχολική ομάδα στο Λιπσχάιμ της Αλσατίας πήρε το όνομά του το 2013 και εγκαινιάστηκε υπό την παρουσία του.

Το Γυμνάσιο Ρομπερτσάου στο Στρασβούργο μετονομάστηκε σε κολλέγιο Ζυλ-Χόφμαν (Collège Jules-Hoffmann) στις 18 Οκτωβρίου 2016.

Βιβλιογραφία
 Progress in Ecdysone Research, éd. Elsevier North Holland, 1980 
 (Με τον M. Porchet), Biosynthesis Metabolism and Mode of Action of Invertebrate Hormones, Berlin, New York, éd. Springer-Verlag, 1985

Παραπομπές

Γάλλοι βιολόγοι
Βραβείο Νόμπελ Φυσιολογίας και Ιατρικής