Μπαρτολομέ Μίτρε

Ο Μπαρτολομέ Μίτρε Μαρτίνες (Bartolomé Mitre Martínez, 26 Ιουνίου 1821 – 19 Ιανουαρίου 1906) ήταν Αργεντινός πολιτικός, στρατιωτικός και συγγραφέας. Ήταν Πρόεδρος της Αργεντινής από το 1862 έως το 1868 και ο πρώτος πρόεδρος της ενοποιημένης Αργεντινής.

Ελληνικής καταγωγής, ο Μίτρε είναι γνωστός ως πολιτικός, στρατιωτικός, πολιτικός, δημοσιογράφος, ιστορικός, συγγραφέας και ποιητής. Ήταν σημαντική προσωπικότητα στην ιστορία της Αργεντινής κατά το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα.

Ήταν ο άνθρωπος που χαρακτήριζε καλύτερα τον φιλελευθερισμό στην Αργεντινή, αλλά ήταν ένας μετριοπαθής και ευέλικτος φιλελεύθερος, όχι δογματικός.

Πρώτα χρόνια 
Ο Μίτρε γεννήθηκε στις 26 Ιουνίου 1821 στο Μπουένος Άιρες, στην   ελληνική οικογένεια που αρχικά ονομαζόταν Μητρόπουλοι.

Το 1831 η οικογένειά του εγκαταστάθηκε στην Ουρουγουάη. Έγινε στρατιώτης και αποφοίτησε από τη Στρατιωτική Σχολή του Μοντεβιδέο, το 1839, με τον βαθμό του ανθυπολοχαγού του πυροβολικού. Επίσης ως δημοσιογράφος υποστήριξε τον Φρουκτουόσο Ριβέρα, ο οποίος το 1846 τον έκανε αντισυνταγματάρχη στον στρατό της Ουρουγουάης.

Αργότερα εντάχθηκε στο Κόμμα του Κολοράδο στους εμφυλίους πολέμους ενάντια στους Μπλάνκος, στην Μπάντα Οριεντάλ (Ουρουγουάη). Αυτή η εγγύτητα με τους Κολοράδο τον οδήγησε να υποστηρίξει το Κόμμα Ενότητας της Αργεντινής, το οποίο πολέμησε ταυτόχρονα κατά του καθεστώτος Ροσίστα στο Μπουένος Άιρες, συμμάχου των Μπλάνκος της Ουρουγουάης. Τα πρώτα του ποιήματα και δημοσιογραφικές δημοσιεύσεις στα μέσα ενημέρωσης της Ουρουγουάης χρονολογούνται από εκείνη την εποχή.

Στη συνέχεια μετακόμισε στη Βολιβία και αργότερα στη Χιλή, όπου συνάντησε τον Αργεντινό εξόριστο Χουάν Μπαουτίστα Αλμπέρντι. Και οι δύο έγραφαν για την εφημερίδα του Βαλπαραΐσο El Comercio. Αργότερα, έγραφε στην El Progreso, στο Σαντιάγο, υπό τη διεύθυνση του Δομίγκο Φαουστίνο Σαρμιέντο.

Τέλος εξορίας και επιστροφή στην Αργεντινή 
Ο Μίτρε επέστρεψε στην Αργεντινή μετά την ήττα του Ρόσας στη μάχη του Κασέρος το 1852. Ήταν ηγέτης της εξέγερσης της επαρχίας του Μπουένος Άιρες ενάντια στο ομοσπονδιακό σύστημα του Χούστο Χοσέ δε Ουρκίσα στην Επανάσταση της 11ης Σεπτεμβρίου 1852, και διορίστηκε σε σημαντικές θέσεις στην επαρχιακή κυβέρνηση μετά την απόσχιση της επαρχίας από τη Συνομοσπονδία.

Πρόεδρος της Αργεντινής 
Ο εμφύλιος πόλεμος του 1859, μετά την εξέγερση του Μπουένος Άιρες ενάντια στο ομοσπονδιακό σύστημα του Χούστο Χοσέ ντε Ουρκίσα, είχε ως αποτέλεσμα την ήττα του Μίτρε από τον Ούρκισα στη μάχη της Κεπέντα, το 1860. Τα ζητήματα κατανομής των τελωνειακών εσόδων διευθετήθηκαν και το Μπουένος Άιρες επανεντάχθηκε στη Συνομοσπονδία της Αργεντινής. Νικητής στη μάχη του Παβόν το 1861, ωστόσο, ο Μίτρε έλαβε σημαντικές παραχωρήσεις από τον εθνικό στρατό, ιδίως την τροποποίηση του Συντάγματος για την πρόβλεψη έμμεσων εκλογών μέσω ενός εκλογικού σώματος. Τον Οκτώβριο του 1862, ο Μίτρε εξελέγη πρόεδρος της δημοκρατίας και επιτεύχθηκε τελικά η εθνική πολιτική ενότητα. Άρχισε τότε μια περίοδος εσωτερικής προόδου και μεταρρυθμίσεων. Κατά τη διάρκεια του πολέμου της Παραγουάης, ο Μίτρε αρχικά ορίστηκε επικεφαλής των συμμαχικών δυνάμεων.

Ο Μίτρε ήταν επίσης ο ιδρυτής της La Nación, μιας από τις κορυφαίες εφημερίδες της Νότιας Αμερικής, το 1870. Η αντίθεσή του με τον υποψήφιο του Αυτονομιστικού Κόμματος Αδόλφο Αλσίνα, τον οποίο θεωρούσε καλυμμένο αυτονομιστή του Μπουένος Άιρες, οδήγησε τον Μίτρε να διεκδικήσει ξανά την προεδρία, αν και ο έμπειρος Αλσίνα τον τοποθέτησε τον Νικολάς Αβελλανέδα, έναν μετριοπαθή δικηγόρο από την απομακρυσμένη επαρχία Τουκουμάν, όπου η ανεξαρτησία της Αργεντινής είχε ανακηρυχθεί το 1816. Το εκλογικό σώμα συνήλθε στις 12 Απριλίου 1874 και απένειμε στον Μίτρε μόνο τρεις επαρχίες, συμπεριλαμβανομένου του Μπουένος Άιρες.

Ο Μίτρε πήρε ξανά τα όπλα. Ελπίζοντας να αποτρέψει την ανακήρυξη του Αβελλανέδα ως πρόεδρο στις 12 Οκτωβρίου, προκάλεσε ανταρσία με μια κανονιοφόρο. Ηττήθηκε, ωστόσο, και μόνο η χάρη του Προέδρου Αβελανέντα του χάρισε τη ζωή. Μετά την Επανάσταση του Πάρκου του 1890, αποχώρισε από το συντηρητικό Εθνικό Αυτόνομο Κόμμα (PAN) και συνίδρυσε την Ένωση Πολιτών με τον μεταρρυθμιστή Λεάνδρο Άλεμ. Η επιθυμία του Μίτρε να διατηρήσει μια συνεννόηση με το κυβερνών PAN οδήγησε στο σχίσμα της Ένωσης Πολιτών το 1891, πάνω στο οποίο ο Μίτρε ίδρυσε την Εθνική Ένωση Πολιτών και ο Άλεμ τη Ριζοσπαστική Ένωση Πολιτών (το παλαιότερο υπάρχον κόμμα στην Αργεντινή).

Αφιέρωσε μεγάλο μέρος του χρόνου του τα μετέπειτα χρόνια στη συγγραφή. Σύμφωνα με ορισμένους επικριτές του, ως ιστορικός ο Μίτρε προέβη σε αρκετές αμφισβητήσιμες ενέργειες, συχνά αγνοώντας βασικά έγγραφα και γεγονότα επίτηδες στα γραπτά του. Αυτό έκανε τον μαθητή του Αδόλφο Σαλδίας να αποστασιοποιηθεί από αυτόν και οι μελλοντικοί ρεβιζιονιστές ιστορικοί όπως ο Χοσέ Μαρία Ρόσα να αμφισβητήσουν πλήρως την εγκυρότητα του έργου του. Έγραψε επίσης ποίηση και μυθοπλασία (Soledad: novela original) και μετέφρασε στα ισπανικά τη Θεία Κωμωδία του Δάντη . Ήταν επίσης ενεργός τέκτονας και παππούς της ποιήτριας Μαργαρίτα Αμπέλλα Καπρίλε.

Θάνατος και κληρονομιά 
Ο Βαρθολομαίος Μίτρε πέθανε το 1906, επηρεασμένος από γαστρεντερική ασθένεια. Ο χαρισματικός ηγέτης θρηνήθηκε από μεγάλο πλήθος, το οποίο συνόδευε τη νεκρώσιμη ακολουθία από το σπίτι του στο νεκροταφείο Λα Ρεκολέτα.

Ο Μπαρτολομέ Μίτρε ήταν το πρότυπο του Αργεντινού πολιτικού του 19ου αιώνα. Ο Μίτρε επέστρεψε θεματικά στα ιδανικά της Επανάστασης του Μάη και απαρρίθμισε τις αρχές του Κόμματος της Ελευθερίας, του πρώτου Αργεντινού κόμματος με συνειδητά φιλελεύθερο πρόγραμμα. Το πρόγραμμα του Κόμματος της Ελευθερίας είναι η πιστή σύνθεση του δημοκρατικού προοδευτισμού που λαχταρούσε ο Εστεμπάν Ετσεβέρια για να ξεπεράσει τον στείρο ανταγωνισμό των ενωτικών και των φεντεραλιστών.

Ως διανοούμενος, έγραψε ποίηση, θέατρο, αμέτρητα άρθρα σε εφημερίδες, εδραίωσε την ιστορική επιστήμη με τις υποδειγματικές βιογραφίες του, μετέφρασε κλασικά έργα και έγραψε φλογερούς φιλιππικούς. Ο Μίτρε υπήρξε ηγετική φυσιογνωμία στην πολιτική και τον πολιτισμό μέχρι τον θάνατό του το 1906.

Ο Μίτρε υποστήριξε την καθιέρωση της καθολικής άμεσης ψηφοφορίας, η οποία καθιερώθηκε τελικά το 1912, κατά τη διάρκεια της προεδρίας του Ρόκε Σάενς Πένια.

Όταν ανέλαβε την προεδρία το 1862, οι συνθήκες στις οποίες βρέθηκε η δημοκρατία ήταν επισφαλείς. Το εθνικό ταμείο είχε εξαντληθεί, τα χρέη ήταν μεγάλα, έπρεπε να οργανωθούν οι τρεις εθνικές εξουσίες, έπρεπε να δημιουργηθούν κτίρια για να τα στεγάσουν χωριστά από τις επαρχιακές αρχές, το ζήτημα της στέγασης των εθνικών αρχών στην πόλη του Μπουένος Άιρες έπρεπε να έπρεπε να λυθεί, έπρεπε να δημιουργηθεί στρατός και να επικαιροποιηθούν οι μισθοί, δημιουργήθηκαν οι ελάχιστες δομές της εθνικής δημόσιας διοίκησης και προωθήθηκε το βασικό πρόγραμμα της γενιάς τους: εκπαίδευση, μετανάστευση, ξένες επενδύσεις, σιδηρόδρομοι και κατοχή γης. Η εκτίμηση του κυβερνητικού έργου του Μίτρε που αγνοεί το σημείο προέλευσής του δεν θα τον δικαιώσει αρκετά.

Βιβλιογραφία 
Ο Μίτρε κατατάσσεται ως σημαντικός Νοτιοαμερικανός ιστοριογράφος. Έγραψε τις καλύτερες αφηγήσεις για τους πολέμους ανεξαρτησίας της Νότιας Αμερικής και δημοσίευσε πολλά έργα, μεταξύ των οποίων είναι:

 Historia de Belgrano y de la independencia argentina [«Ιστορία του Μπελγράνο και της ανεξαρτησίας της Αργεντινής»] (1857, πέμπτη έκδοση, τέσσερις τόμοι, 1902)
 Historia de San Martín y de la emancipación sudamericana [«Ιστορία του Σαν Μαρτίν»] (1869, τρίτη έκδοση, έξι τόμοι, 1907)
 Rimas [«Ρίμες»] (νέα έκδοση, 1890)
 Ulrich Schmidl, primer historiador del Rio de la Plata [«Όυλριχ Σμιντλ, πρώτος ιστορικός του Ρίο ντε λα Πλάτα»] (1890)

Εικόνες

Παραπομπές

Πηγές 
 JJ Biedma, El Teniente General Bartolomé Mitre, στο Bartolomé Mitre, Arengas, τόμος iii (Μπουένος Άιρες, 1902).
 William H. Katra, The Argentine Generation of 1837: Echeverría, Alberdi, Sarmiento, Mitre (Madison, NJ: Fairleigh Dickinson University Press, 1996).

Δημοσιογράφοι του 19ου αιώνα
Μεταφραστές του 19ου αιώνα
Πρόεδροι της Αργεντινής
Αργεντινοί ελληνικής καταγωγής
Αργεντινοί συγγραφείς
Αργεντινοί πολιτικοί
Αργεντινοί στρατιωτικοί
Ιστορικοί