Κουρδικός εθνικισμός

Ο κουρδικός εθνικισμός (κουρδικά : کوردایەتی ), είναι εθνικιστικό πολιτικό κίνημα που υποστηρίζει ότι οι Κούρδοι είναι ένα έθνος και επιδιώκει τη δημιουργία ενός κυρίαρχου κράτους του Κουρδιστάν, σε αντίθεση με τους διάφορους εθνικισμούς, (τουρκικό, αραβικό, ιρανικό, ιρακινό και συριακό) των κρατών στα οποία είναι αυτόχθονες οι Κούρδοι.

Ο πρώιμος κουρδικός εθνικισμός είχε τις ρίζες του στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, εντός της οποίας οι Κούρδοι ήταν μια σημαντική εθνοτική ομάδα. Με τη διχοτόμηση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, τα εδάφη της με κουρδική πλειοψηφία μοιράστηκαν μεταξύ των νεοσύστατων κρατών της Τουρκίας, του Ιράκ και της Συρίας, καθιστώντας τους Κούρδους σημαντική εθνική μειονότητα σε κάθε κράτος. Τα κουρδικά εθνικιστικά κινήματα έχουν καταστείλει εδώ και πολύ καιρό από την Τουρκία και τα κράτη με αραβική πλειοψηφία του Ιράκ και της Συρίας, τα οποία φοβούνται ένα πιθανό ανεξάρτητο Κουρδιστάν. Ορισμένοι Κούρδοι στο Ιράν είναι επίσης εθνικιστές, αν και ο εθνικισμός είναι παραδοσιακά πιο αδύναμος εκεί από ό,τι στα άλλα μέρη του Κουρδιστάν.

Από τη δεκαετία του 1970, οι Κούρδοι του Ιράκ επιδίωξαν τον στόχο της μεγαλύτερης αυτονομίας και ακόμη και της απόλυτης ανεξαρτησίας έναντι των καθεστώτων του ιρακινού εθνικιστικού Κόμματος Μπάαθ, τα οποία απάντησαν με βάναυση καταστολή, συμπεριλαμβανομένης της σφαγής 182.000 Κούρδων στη γενοκτονία του Ανφάλ. Η κουρδικοτουρκική σύγκρουση, όπου κουρδικές ένοπλες ομάδες έχουν πολεμήσει ενάντια στον τουρκικό εθνικισμό του κράτους, συνεχίζεται από το 1984. Μετά τις εξεγέρσεις του 1991 στο Ιράκ, το ΝΑΤΟ επέβαλε ζώνες απαγόρευσης πτήσεων στο Ιράκ που περιλάμβαναν μεγάλο μέρος του Ιρακινού Κουρδιστάν, διευκολύνοντας αυτονομία και αυτοδιοίκηση εκτός του ελέγχου της ιρακινής κυβέρνησης. Μετά την εισβολή του 2003 στο Ιράκ που ανέτρεψε τον Σαντάμ Χουσεΐν, ιδρύθηκε η Περιφερειακή Κυβέρνηση του Κουρδιστάν, απολαμβάνοντας μεγάλο βαθμό αυτοδιακυβέρνησης, ωστόσο δεν είχε πλήρη ανεξαρτησία. Το Κουρδικό Κόμμα Δημοκρατικής Ένωσης της Συρίας κατέχει εξέχουσα θέση στην Αυτόνομη Διοίκηση της Βόρειας και Ανατολικής Συρίας, αλλά απορρίπτει τόσο τον κουρδικό εθνικισμό όσο και την αραβική εθνικιστική κρατική ιδεολογία της συριακής κυβέρνησης. Η σύγκρουση Ιράν-PJAK διεξάγεται μεταξύ των Ιρανών Κούρδων και του ιρανικού εθνικιστικού κράτους του Ιράν.

Ο κουρδικός εθνικισμός έχει από καιρό υποστηριχθεί και προωθηθεί από την παγκόσμια κουρδική διασπορά.

Ιστορία 

Η μόνη πιθανότητα να σχηματιστεί ένα κουρδικό κράτος ήταν η εξέγερση κατά της νεοεμφανιζόμενης Τουρκικής Δημοκρατίας, αλλά αυτή ήταν βραχύβια, επειδή η εξέγερση δεν ήταν ποτέ στρατηγική ούτε ενιαία με την έννοια του Κουρδιστάν.

Ο κουρδικός εθνικιστικός αγώνας εμφανίστηκε για πρώτη φορά στα τέλη του 19ου αιώνα, όταν ένα ενιαίο κίνημα απαίτησε την ίδρυση ενός κουρδικού κράτους. Εξεγέρσεις σημειώθηκαν σποραδικά, αλλά μόνο δεκαετίες μετά την έναρξη των οθωμανικών συγκεντρωτικών πολιτικών του 19ου αιώνα εμφανίστηκε το πρώτο σύγχρονο κουρδικό εθνικιστικό κίνημα με μια εξέγερση υπό την ηγεσία ενός Κούρδου γαιοκτήμονα και επικεφαλής της ισχυρής οικογένειας Σεμντινάν, Σεΐχη Ουμπεϊντουλάχ. Το 1880 ο Ουμπεϊντουλάχ ζήτησε πολιτική αυτονομία ή απόλυτη ανεξαρτησία για τους Κούρδους και την αναγνώριση ενός κράτους του Κουρδιστάν χωρίς παρέμβαση από τουρκικές ή περσικές αρχές. Η εξέγερση κατά της Περσίας των Κατζάρ και της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας τελικά καταπνίγηκε από τους Οθωμανούς και ο Ουμπεϊντουλάχ, μαζί με άλλους προύχοντες, εξορίστηκε στην Κωνσταντινούπολη. Το κουρδικό εθνικιστικό κίνημα που προέκυψε μετά τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο (1914-1918) και το τέλος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας το 1922 αντέδρασε σε μεγάλο βαθμό στις αλλαγές που συνέβαιναν στην κυρίαρχη Τουρκία, κυρίως στη ριζική εκκοσμίκευση (την οποία απεχθάνονταν οι έντονα μουσουλμάνοι Κούρδοι), στον συγκεντρωτισμό της εξουσίας (που απείλησε την εξουσία των τοπικών οπλαρχηγών και την κουρδική αυτονομία) και τον αχαλίνωτο τουρκικό εθνικισμό στη νέα Τουρκική Δημοκρατία (που προφανώς απείλησε να περιθωριοποιήσει τους Κούρδους). Οι δυτικές δυνάμεις (ιδιαίτερα το Ηνωμένο Βασίλειο) πολεμώντας τους Τούρκους υποσχέθηκε στους Κούρδους ότι θα ενεργούσαν ως εγγυητές για την κουρδική ελευθερία, μια υπόσχεση που στη συνέχεια δεν τήρησαν. Ένας οργανισμός, η Εταιρεία για την Ανύψωση του Κουρδιστάν (Kürdistan Teali Cemiyeti) ήταν κεντρικός στη σφυρηλάτηση μιας ξεχωριστής κουρδικής ταυτότητας. Εκμεταλλεύτηκε την περίοδο της πολιτικής απελευθέρωσης κατά τη διάρκεια της Δεύτερης Συνταγματικής Εποχής (1908-1920) της Τουρκίας για να μετατρέψει το ανανεωμένο ενδιαφέρον για τον πολιτισμό και τη γλώσσα των Κούρδων σε ένα πολιτικό εθνικιστικό κίνημα βασισμένο στην εθνότητα.  Περίπου στις αρχές του 20ου αιώνα Ρώσοι ανθρωπολόγοι ενθάρρυναν αυτή την έμφαση στους Κούρδους ως ξεχωριστή εθνότητα, υποδηλώνοντας ότι οι Κούρδοι ήταν μια ευρωπαϊκή φυλή (σε σύγκριση με τους Ασιατικούς Τούρκους) με βάση τα φυσικά χαρακτηριστικά και την κουρδική γλώσσα (η οποία αποτελεί μέρος της ινδοευρωπαϊκής ομάδας γλωσσών). Ενώ αυτοί οι ερευνητές είχαν απώτερα πολιτικά κίνητρα (να σπείρουν τη διαφωνία στην Οθωμανική Αυτοκρατορία), τα ευρήματά τους αγκαλιάστηκαν και εξακολουθούν να γίνονται αποδεκτά σήμερα από πολλούς.

Οθωμανική Αυτοκρατορία 

Σύμφωνα με το σύστημα του μιλλέτ, η κύρια μορφή ταύτισης των Κούρδων ήταν η θρησκευτική με το Σουνιτικό Ισλάμ να είναι η κορυφή στην ιεραρχία. Ενώ η Οθωμανική Αυτοκρατορία ξεκίνησε μια εκστρατεία εκσυγχρονισμού και συγκεντρωτισμού γνωστή ως Τανζιμάτ (1829–1879), οι κουρδικές περιοχές διατήρησαν μεγάλο μέρος της αυτονομίας τους και οι αρχηγοί των φυλών την εξουσία τους. Η Υψηλή Πύλη έκανε ελάχιστη προσπάθεια να αλλάξει την παραδοσιακή δομή εξουσίας των «τμηματοποιημένων, αγροτικών κουρδικών κοινωνιών» – αγάς , σεΐχης και αρχηγός φυλής. Λόγω της γεωγραφικής θέσης των Κούρδων στο νότιο και ανατολικό περιθώριο της αυτοκρατορίας και της ορεινής τοπογραφίας της επικράτειάς τους, εκτός από το περιορισμένο σύστημα μεταφοράς και επικοινωνίας, οι απεσταλμένοι του κράτους είχαν μικρή πρόσβαση στις κουρδικές επαρχίες και αναγκάστηκαν να κάνουν ανεπίσημες συμφωνίες με αρχηγούς φυλών. Αυτό ενίσχυσε την εξουσία και την αυτονομία των Κούρδων. Για παράδειγμα, ο Οθωμανός κάντι και ο μουφτής δεν είχαν δικαιοδοσία επί του θρησκευτικού νόμου στις περισσότερες κουρδικές περιοχές. Το 1908 οι Νεότουρκοι ήρθαν στην εξουσία επιβεβαιώνοντας μια ριζοσπαστική μορφή τουρκικής εθνικής ταυτότητας και κλειστές οθωμανικές ενώσεις. Ξεκίνησαν μια εκστρατεία πολιτικής καταπίεσης και επανεγκατάστασης κατά των εθνοτικών μειονοτήτων – Κούρδων, Λαζών και Αρμενίων, αλλά στο πλαίσιο του πολέμου δεν είχαν την πολυτέλεια να ανταγωνίζονται υπερβολικά τις εθνοτικές μειονότητες.  Στο τέλος του Α' Παγκοσμίου Πολέμου, οι Κούρδοι εξακολουθούσαν να έχουν το νόμιμο δικαίωμα να διεξάγουν τις υποθέσεις τους στα Κουρδικά, να γιορτάζουν δικές τους παραδόσεις και να αυτοπροσδιορίζονται ως ξεχωριστή εθνοτική ομάδα.  Η Συνθήκη των Σεβρών που υπογράφηκε το 1920 «πρότεινε» ένα ανεξάρτητο κουρδικό και αρμενικό κράτος, αλλά μετά την εγκαθίδρυση της Τουρκικής Δημοκρατίας από μια Τουρκική εθνοεθνικιστική κυβέρνηση που απέρριψε τη συνθήκη, υπογράφηκε η Συνθήκη της Λωζάνης του 1923 που δεν έκανε καμία αναφορά στους Κούρδους. Το άλλοτε ενοποιημένο πολιτικά Οθωμανικό Κουρδιστάν χωρίστηκε στη συνέχεια στα διαφορετικά διοικητικά και πολιτικά συστήματα στο Ιράκ, την Τουρκία και τη Συρία.

Διάσκεψη Ειρήνης του Παρισιού και η Συνθήκη των Σεβρών 
Το πρώτο κουρδικό πολιτικό κόμμα προήλθε από την κουρδική διασπορά και όχι από το ίδιο το Κουρδιστάν. Η οργάνωση γνωστή ως Khoybun (επίσης γνωστή ως Κουρδική Ένωση), ή «Ανεξαρτησία», ιδρύθηκε από μια ομάδα Κούρδων διανοουμένων στο Παρίσι το 1918. Αυτοί οι διανοούμενοι είδαν την περίοδο μετά τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο ως ώριμη για την οργάνωση ενός κίνημα που στόχευε στην εξασφάλιση ενός κουρδικού έθνους-κράτους από τα ερείπια της πρόσφατα ηττημένης Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Μετά το τέλος του Α' Παγκοσμίου Πολέμου, η Διάσκεψη Ειρήνης του Παρισιού πρόσφερε την ευκαιρία για έναν νέο κόσμο. Η αισιοδοξία και ο ιδεαλισμός που προωθούσε ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Γούντροου Γουίλσον στόχευε σε μια διαρκή ειρήνη που ενισχύεται από ένα διεθνές πλαίσιο και την αδελφότητα των κρατών. Η αρχή της αυτοδιάθεσης από το Σημείο Δώδεκα των 14 Σημείων του Γουίλσον έδωσε ψεύτικη εμπιστοσύνη στους μειονοτικούς πληθυσμούς της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας ότι σύντομα θα μπορούσαν να επιλέξουν τους δικούς τους δρόμους ως ανεξάρτητα έθνη-κράτη.

Οι Βρετανοί βρήκαν το οθωμανικό θέατρο του πολέμου πολύ πιο δύσκολο από όσο φαντάζονταν. Στο τέλος του πολέμου, οι Βρετανοί δυσκολεύονταν να διατηρήσουν τις συγκεντρώσεις στρατευμάτων στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Το κόστος του πολέμου ήταν τεράστιο και οι πολιτικοί και ο πληθυσμός πίσω στη Βρετανία προσπάθησαν να επισπεύσουν την επιστροφή των στρατευμάτων στα σπίτια τους. Τα σχέδια των Συμμάχων για τη διάσπαση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας ήταν εξίσου δύσκολο να εκτελεστούν, επειδή οι διαφορετικοί λαοί της αυτοκρατορίας αναζητούσαν το δικό τους μέλλον, αντί να αφήνουν τους ξένους ή τους παλιούς άρχοντές τους να αποφασίζουν για αυτούς.

Κατά τη διάρκεια του πολέμου, δόθηκε μεγαλύτερη προσοχή στους Αρμένιους παρά στους Κούρδους. Αυτό ήταν πιθανό επειδή οι Αρμένιοι ήταν κυρίως χριστιανοί, και ως εκ τούτου πιο επιρρεπείς να ταυτιστούν με τη Δύση και το αντίστροφο. Οι Κούρδοι θεωρούνταν συνένοχοι στις φρικαλεότητες που διαπράχθηκαν κατά των Αρμενίων εντός της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας κατά τα πρώτα στάδια του πολέμου. Ελάχιστη προσοχή δόθηκε στο Κουρδιστάν μέχρι μετά τον πόλεμο, όταν η επικρατούσα σκέψη ήταν η επανευθυγράμμιση των οθωμανικών εδαφών σύμφωνα με το ευρωπαϊκό μοντέλο των εθνικών κρατών στο οποίο οι οθωμανικές μειονότητες θα κυβερνούσαν η καθεμία τον λαό της στα δικά της εδάφη. Τα έγγραφα του βρετανικού Υπουργείου Εξωτερικών της εποχής δείχνουν μια βεβαιότητα για ένα μελλοντικό αρμενικό κράτος, αλλά αφήνουν έξω άλλα έθνη όπως οι Κούρδοι και οι Ασσύριοι.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Γούντροου Γουίλσον έφτασε στο σημείο να διατάξει ένα σχέδιο ορίων για ένα αρμενικό κράτος. Αυτή ήταν η ατμόσφαιρα στο τέλος του πολέμου και στη διάσκεψη ειρήνης. Η φρίκη του πολέμου ώθησε τον ιδεαλισμό στα άκρα του στο μυαλό ορισμένων διαπραγματευτών και ορισμένων αρχηγών κρατών, ενώ η πραγματικότητα στο έδαφος ήταν εντελώς διαφορετική από τα μεγάλα οράματά τους για έναν νέο κόσμο. Άλλοι πολιτικοί, ιδιαίτερα ο Λόιντ Τζορτζ και ο Κλεμανσώ, είχαν στο μυαλό τους τα αυτοκρατορικά συμφέροντα παρά τη διεθνή ειρήνη και συμφιλίωση που επεδίωκε ο Γουίλσον.

Μετά την παράδοση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και το τέλος του Α' Παγκοσμίου Πολέμου, έγιναν διαπραγματεύσεις για τα εδάφη, τους πόρους και τους ανθρώπους υπό την πρώην οθωμανική δικαιοδοσία. Ενώ το Ηνωμένο Βασίλειο και η Γαλλία σχεδίαζαν τον χάρτη της Μέσης Ανατολής, οι Αμερικανοί, τους οποίους προσκάλεσαν να αναλάβουν την Αρμενία και το Κουρδιστάν, αρνήθηκαν να εμπλακούν επί τόπου. Η εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ φαινόταν διστακτική επειδή οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής φοβούνταν ότι οι ΗΠΑ θα εμπλακούν σε ένα αποικιοκρατικό σχήμα που έρχεται σε αντίθεση με τα ιδεώδη των ΗΠΑ και τις επιθυμίες των φορολογουμένων. Σύμφωνα με τον Tejirian, «ο διεθνισμός της δεκαετίας του 1910, που ακολούθησε τις πρώτες εξαγορές της «αμερικανικής αυτοκρατορίας» μετά τον Ισπανοαμερικανικό πόλεμο και οδήγησε στην είσοδο των ΗΠΑ στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο, ακολουθήθηκε από τον απομονωτισμό της δεκαετίας του 1920, τονίστηκε πιο δραματικά, από την άρνηση των ΗΠΑ να ενταχθούν στην Κοινωνία των Εθνών.

Το Τμήμα Πολιτικών Πληροφοριών του Υπουργείου Εξωτερικών παρουσίασε στους Βρετανούς διαπραγματευτές μια ενδελεχή μελέτη των εδαφών και των λαών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας προτού παρευρεθούν στις διαπραγματεύσεις στο Παρίσι. Αυτό το έγγραφο έδωσε μεγάλη έμφαση στην Αρμενία και στις δεσμεύσεις προς τους Γάλλους και τους Άραβες. Η κατάσταση του Κουρδιστάν αντιμετωπίστηκε με τη δήλωση: «Είμαστε δεσμευμένοι στη διχοτόμηση του Κουρδιστάν σε τρία τμήματα, στα δύο μεγαλύτερα από τα οποία διασφαλίζονται ορισμένα δικαιώματα για εμάς, τους Γάλλους και τους Άραβες, αλλά κανένα για τους Κούρδους». Η μελέτη ανέφερε τη στρατηγική αξία του Κουρδιστάν ως εξής:

Ο Κούρδος εκπρόσωπος στη Διάσκεψη Ειρήνης του Παρισιού ήταν ο στρατηγός Μοχάμεντ Σαρίφ Πασάς. Αφού η Επανάσταση των Νεότουρκων καθαίρεσε τον Σουλτάνο Αμπντούλ Χαμίτ Β' και καταδίκασε τον Σαρίφ Πασά σε θάνατο, αυτός έφυγε από την Οθωμανική Αυτοκρατορία. Ο Σαρίφ Πασάς είχε προσφέρει τις υπηρεσίες του στους Βρετανούς στην αρχή του πολέμου, αλλά η προσφορά του είχε απορριφθεί επειδή οι Βρετανοί δεν περίμεναν να εμπλακούν σε επιχειρήσεις στο Κουρδιστάν. Πέρασε τα χρόνια του πολέμου στο Μόντε Κάρλο περιμένοντας άλλη μια ευκαιρία. Παρά την απογοήτευσή του από τους Βρετανούς, ο Σαρίφ Πασάς αποκατέστησε την επαφή του με τους Βρετανούς κοντά στο τέλος του πολέμου. Το 1918, άρχισε να επικοινωνεί με τον Σερ Πέρσι Κοξ, επικεφαλής των βρετανικών δυνάμεων στη Μεσοποταμία, για να συζητήσουν τη δημιουργία βρετανικής προστασίας σε ένα αυτόνομο Κουρδιστάν. Υποστήριξε παρόμοιες διευθετήσεις στη Μεσοποταμία και αλλού, περιγράφοντας κάτι παρόμοιο με το σύστημα εντολής. Υποστήριξε επίσης μια βρετανική επιχορηγούμενη επιτροπή με στόχο τη συμφιλίωση των σχέσεων μεταξύ των Κούρδων και των Αρμενίων. Οι κουρδικές εθνικιστικές οργανώσεις πρότειναν τον Σαρίφ Πασά ως εκπρόσωπό τους στη Διάσκεψη Ειρήνης του Παρισιού λόγω των στρατηγικών του απόψεων και των επαφών υψηλού επιπέδου με τη βρετανική κυβέρνηση.

Στο Παρίσι, ο Σαρίφ Πασάς εξέθεσε προσεκτικά τις κουρδικές αξιώσεις για εδάφη και ανέφερε ένα επιχείρημα για την ανεξαρτησία των Κούρδων. Οι ισχυρισμοί του βασίστηκαν σε περιοχές όπου οι Κούρδοι αποτελούσαν τον κυρίαρχο πληθυσμό. Συμπεριέλαβε τα κουρδικά εδάφη της Περσικής Αυτοκρατορίας εκτός από τα οθωμανικά εδάφη. Η συμπερίληψή του των περσικών κουρδικών εδαφών ήταν απλώς για να επισημάνει ότι οι Κούρδοι ήταν ένα μεγάλο έθνος που εκτείνονταν σε μια μεγάλη περιοχή, επομένως άξια μιας πατρίδας απαλλαγμένης από την εξωτερική παρέμβαση που συχνά μάστιζε το Κουρδιστάν.

Αντιπρόσωποι που εκπροσωπούσαν τους Κούρδους, τους Αρμένιους και τους Ασσύριους υπέβαλαν αξιώσεις για εδάφη και ανεξαρτησία. Ο Μπούγκος Νουμπάρ, ο κύριος αρμένιος εκπρόσωπος, είχε εκμυστηρευτεί στον Σερ Λουί Μαλλέτ της Βρετανικής Αντιπροσωπείας, φόβους ότι οι Σύμμαχοι «εγκαταλείπουν την Αρμενία στη μοίρα της». Ανησυχούσε για τη γαλλική φιλοδοξία στην Αρμενία και ζήτησε να υπάρξει αναγνώριση από τη Βρετανία και τις ΗΠΑ για την ανεξαρτησία της Αρμενίας.

Ο Σαρίφ Πασάς και ο Μπούγκος Νουμπάρ συμφώνησαν να υποστηρίξουν ο ένας την προσπάθεια του άλλου για ανεξαρτησία, ακόμη και αν υπήρχαν διαφωνίες ως προς τα στοιχεία της επικράτειας. Οι δυο τους παρουσίασαν αλληλοεπικαλυπτόμενους ισχυρισμούς και επέκριναν ο ένας τις απαιτήσεις του άλλου, αλλά το σχέδιο λειτούργησε. Οι διαπραγματευτές ήταν πεπεισμένοι ότι τόσο οι Κούρδοι όσο και οι Αρμένιοι άξιζαν πατρίδες στη νέα Μέση Ανατολή και χορήγησαν διατάξεις για το κράτος και την αυτοδιάθεση στη Συνθήκη των Σεβρών που προέκυψε.

Ο Σαρίφ Πασάς απογοητεύτηκε με τους Συμμάχους για τον παραγκωνισμό του στις διαπραγματεύσεις, και τελικά παραιτήθηκε από τη θέση του. Μετά την περιθωριοποίησή του, ο Σαρίφ δημοσίευσε ένα φυλλάδιο που περιγράφει τη δικαιολόγηση των εδαφών του Κουρδιστάν. Ξεκίνησε με ιστορικές αξιώσεις για τα εδάφη, σημειώνοντας πολλά ακαδημαϊκά έργα για τη γεωγραφία του Κουρδιστάν και φροντίζοντας να κάνει διάκριση μεταξύ κουρδικών και αρμενικών εδαφών. Το επιχείρημά του ενάντια στις αξιώσεις των Αρμενίων στο Κουρδιστάν είναι ότι η μεγάλη Αρμενία δεν είναι «το εθνικό λίκνο της φυλής τους». Σε μια ασυνήθιστη τροπή στην περίπτωσή του, ο Σαρίφ ισχυρίζεται ότι οι Αρμένιοι στο Κουρδιστάν ήρθαν ως μετανάστες, εγκαταλείποντας τη γεωργία στην Αρμενία για την αστική ζωή στο Κουρδιστάν. Ο Σαρίφ κατηγορεί περαιτέρω τις ευρωπαϊκές δυνάμεις και την Τουρκία για συνωμοσία κατά των Κούρδων με την εφεύρεση της Αρμενικής ιστορίας στα κουρδικά εδάφη. Πιθανότατα έκανε αυτή την τελευταία δήλωση από θυμό επειδή παραγκωνίστηκε στο συνέδριο. Ωστόσο, ο Σαρίφ Πασάς έκανε τη διαφορά στο ότι η υπόθεσή του για μια κουρδική πατρίδα ήταν εγγεγραμμένη στη συνθήκη ειρήνης. Το «Κουρδιστάν» που καθορίζεται στη συνθήκη δεν περιελάμβανε όλα τα κουρδικά εδάφη, αλλά περιείχε ένα μεγάλο μέρος του Οθωμανικού Κουρδιστάν.

Ορισμένες ομάδες που προηγουμένως ήταν υπό Οθωμανική κυριαρχία επιθυμούσαν την ανάκτηση εδαφών που θεωρούσαν δικές τους. Ο ελληνικός αλυτρωτισμός κέρδισε την υποστήριξη των Βρετανών, δίνοντάς τους τη δυνατότητα να αποβιβάσουν ελληνικές δυνάμεις στη Σμύρνη. Ωστόσο, οι Έλληνες έγιναν υπερβολικά φιλόδοξοι προς τους Τούρκους και βρέθηκαν στην υποχώρηση πριν από τα τουρκικά αντίποινα κοντά στο οροπέδιο της Άγκυρας. Οι Τούρκοι είχαν βρει έναν νέο εθνικιστή ηγέτη. Η πτώση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας ήταν βέβαιη.

Κούρδοι της διασποράς 
Μια ακαδημαϊκή πηγή που δημοσιεύτηκε από το Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ έχει δηλώσει: «Οι Κούρδοι εθνικιστές στη διασπορά, ως εθνικιστές από απόσταση, έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξη του κουρδικού εθνικισμού τόσο εντός όσο και εκτός της περιοχής. Διατηρούν σθεναρά την κουρδική ταυτότητα και προωθούν την εδαφικότητα αυτού του ενοποιημένου Κουρδιστάν. Σύμφωνα με το σύγχρονο διεθνές κανονιστικό πλαίσιο, χρησιμοποιούν τη ρητορική του πόνου, τα περιστατικά παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και το δικαίωμά τους στην πολιτεία για να επηρεάσουν τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνονται τα κράτη υποδοχής, άλλα κράτη, διεθνείς οργανισμοί, μελετητές, δημοσιογράφοι και τα διεθνή μέσα ενημέρωσης. Προωθούν την ιδέα ότι το Κουρδιστάν είναι μια χώρα τεχνητά διαιρεμένη μεταξύ των περιφερειακών κρατών και ότι αυτός ο διχασμός είναι η πηγή του πόνου των Κούρδων».

Κουρδικός πληθυσμός 
Είναι δύσκολο να καθοριστούν ακριβή στοιχεία πληθυσμού για τους Κούρδους για διάφορους λόγους: αρκετές χώρες της περιοχής δεν καταγράφουν κουρδικό πληθυσμό στις απογραφές τους. Οι ανταγωνιστικές πολιτικές ατζέντες επιδιώκουν είτε να μεγιστοποιήσουν είτε να ελαχιστοποιήσουν το μέγεθος του κουρδικού πληθυσμού. Διαφορετικές μέθοδοι καταμέτρησης μπορεί να περιλαμβάνουν ή να αποκλείουν ομάδες όπως οι Ζαζάδες. Τόσο το Ιράκ όσο και η Συρία έχουν υποστεί πόλεμο και εμφύλιες αναταραχές τα τελευταία χρόνια και η υψηλή πληθυσμιακή αύξηση μεταξύ των κουρδικών κοινοτήτων σημαίνει ότι τα στοιχεία γίνονται γρήγορα ξεπερασμένα.

Τα παρακάτω στοιχεία είναι οι καλύτερες πρόσφατες εκτιμήσεις που είναι διαθέσιμες από ανεξάρτητες πηγές.
Τουρκία: Έρευνα του 2010 έδειξε πληθυσμό 13,26 εκατομμυρίων Κούρδων που ζουν στην Τουρκία, το 18,3% του συνολικού πληθυσμού των 72,553 εκατομμυρίων.
Ιράν: Περίπου 6,7–8,2 εκατομμύρια Κούρδοι ζουν στο Ιράν.
Ιράκ: 6–7 εκατομμύρια Κούρδοι ζουν στο Ιράκ.
Συρία: 1–2 εκατομμύρια Κούρδοι ζουν στη Συρία.

Παραπομπές

Βιβλιογραφία 

 Arin, Kubilay Yado, Turkey and the Kurds – From War to Reconciliation? UC Berkeley Center for Right Wing Studies Working Paper Series, March 26, 2015.https://www.academia.edu/11674094/Turkey_and_the_Kurds_From_War_to_Reconciliation
 Behrendt, Günter Max (1993). Nationalismus in Kurdistan. Hamburg, .

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
The Kurds’ Quest for Independence - a timeline by the Council on Foreign Relations (αγγλικά)

Κουρδικός εθνικισμός