Μασιμίλα Ντόνι

Μασιμίλα Ντόνι (γαλλικός τίτλος: Massimilla Doni) είναι ένα διήγημα του Ονορέ ντε Μπαλζάκ που δημοσιεύθηκε το 1837 και εντάσσεται στις Φιλοσοφικές μελέτες της Ανθρώπινης κωμωδίας.

Παρουσίαση 
Το διήγημα είναι ένας ύμνος αγάπης στη μουσική του Τζοακίνο Ροσίνι, αλλά και στην πόλη της Βενετίας, στον ιταλικό τρόπο ζωής, στην κομψή απλότητα των Ιταλών αριστοκρατών που πήγαιναν στην όπερα όχι για να επιδειχθούν, αλλά για να ακούσουν και να απολαύσουν τη μουσική και κυρίως το πάθος τους για την όπερα. Ο Μπαλζάκ αναφέρει ορισμένες συνήθειες της ιταλικής καλής κοινωνίας που γνώρισε στο ταξίδι του στη χώρα στις αρχές του 1837: στα θεωρεία της ιστορικής όπερας της Βενετίας Λα Φενίτσε, οι μεγάλες κυρίες δέχονταν χωρίς επισημότητα και εξέφραζαν τα συναισθήματά τους με αυθορμητισμό, μέσα σε δάκρυα συγκίνησης. Μετά την παράσταση, οι μουσικόφιλοι πήγαιναν στο καφέ Φλοριάν για να αναλύσουν, μερικές φορές όλη τη νύχτα, κάθε στιγμή της παράστασης, κάθε μουσική φράση, κάθε νότα. Στο διήγημα, ένας Γάλλος γιατρός που βρέθηκε στο θεωρείο της δούκισσας Μασιμίλα Ντόνι παρακολούθησε ένα πραγματικό μάθημα λυρικής τέχνης.

Υπόθεση 
Η υπόθεση διαδραματίζεται στη Βενετία το 1820. Ο νεαρός Εμίλιο Μέμι, πρίγκιπας του Βαρέζε, είναι απελπισμένα ερωτευμένος με τη δούκισσα Μασιμίλα Ντόνι, την 20χρονη σύζυγο του δούκα του Κατανέο, ενός φιλήδονου ηλικιωμένου που έχει ερωμένη τη διάσημη τραγουδίστρια της όπερας Κλάρα Τίντι, η οποία εμφανίζεται στην όπερα του Τζοακίνο Ροσίνι Ο Μωυσής στην Αίγυπτο. 

Η Μασιμίλα ανταποκρίνεται στα αισθήματά του, αλλά ο έρωτας παραμένει πλατωνικός, αγνός και διακριτικός και από τις δύο πλευρές. Από μια τρομερή παρεξήγηση ο Εμίλιο συναντά την Τίντι στο παλάτσο του και υποκύπτει στα θέλγητρά της, γεγονός το οποίο τον γεμίζει τύψεις γιατί πρόδωσε τη μεγάλη του αγάπη Μασιμίλα. Η Μασιμίλα έχει γνωρίσει έναν Γάλλο γιατρό, τον οποίο μυεί στα μυστήρια της μουσικής και ο οποίος σε αντάλλαγμα βοηθά τον Εμίλιο να αποδεχθεί την ιδέα ότι ο σαρκικός έρωτας και η αγνή αγάπη συνδυάζονται περίφημα.

Ωστόσο, αυτή η ερωτική ιστορία λειτουργεί κυρίως ως πλαίσιο μέσα σε ένα κείμενο που επικεντρώνεται αποκλειστικά στη μουσική και τη λυρική όπερα, την περιγραφή του κόσμου των μουσικόφιλων και την ατμόσφαιρα της Βενετίας.

Διασκευές 
Ο Ελβετός συνθέτης Ότμαρ Σεκ διασκεύασε τη Μασιμίλα Ντόνι σε όπερα 4 πράξεων (6 σκηνών), που παρουσιάσθηκε στις 2 Μαρτίου 1937 στην Όπερα της Δρέσδης.

Ελληνική μετάφραση 

 Μασιμίλα Ντόνι, εκδόσεις Λιβάνη, 1995. 
 Μασιμίλα Ντόνι, μετάφραση: Βάσω Παπαντωνίου, Βασίλης Βασιλικός, εκδόσεις Gutenberg,  2018.

Παραπομπές 
  

Γαλλικά διηγήματα
Μυθιστορήματα του Ονορέ ντε Μπαλζάκ