Γκράμπεν

Το Γκράμπεν (), είναι ένας από τους σημαντικότερους κεντρικούς δρόμους-πλατείες στη Βιέννη και από το 1974 ο πρώτος βιεννέζικος και πιο κομψός πεζόδρομος της πόλης, με πολυτελή καφέ και καταστήματα και ιστορικά κτίρια σε στυλ λίμπερτι. Βρίσκεται σε άμεση γειτονίαση με τον καθεδρικό ναό του Αγίου Στεφάνου και είναι προσβάσιμο από τις γραμμές U1 και U3 του μετρό, στάση Στέφανσπλατς.

Οι απαρχές του Γκράμπεν χρονολογούνται από τους ρωμαϊκούς χρόνους. Εδώ βρισκόταν η νότια τάφρος του κάστρου της Βιντόμπονα, ακουμπισμένη στα τείχη του φρουρίου των λεγεωνάριων που βρισκόταν κατά μήκος της σημερινής Ναγκλεργάσε. Η τάφρος παρέμεινε επίσης κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα, μέχρι τον 12ο αιώνα, όταν ο Οίκος των Μπάμπενμπεργκ μεγάλωσε την πόλη χάρη στο τίμημα που εισέπραξαν για την απελευθέρωση του Ριχάρδου του Λεοντόκαρδου. Κατά τη διάρκεια αυτών των μετασχηματισμών η τάφρος γέμισε και μετατράπηκε σε δρόμο της πόλης. 

Κατά την περίοδο του Μεσαίωνα, το Γκράμπεν έκλεισε από κτίρια και στα δύο άκρα και έτσι έγινε περισσότερο πλατεία παρά δρόμος. Εκεί εγκαθίστανται και οι πρώτοι τεχνίτες και εμφανίζονται οι πρώτες αγορές, ενώ σιγά σιγά άρχισαν να καταφθάνουν οι πρώτοι αξιόλογοι αστοί και έμποροι. Τον 16ο αιώνα, χτίστηκε εδώ το Αρκάντενχοφ, ένα είδος αναγεννησιακής σκεπαστής αγοράς που θα κυριαρχήσει στο δρόμο μέχρι το 1873. Η δομή του Γκράμπεν δεν αλλάζει πολύ κατά τη διάρκεια της εποχής μπαρόκ, αλλά η χρήση του θα εξελιχθεί, αφού χάρη στην κεντρική του θέση γίνεται σκηνή πολλών εορτασμών και πομπών. Οι ιδιοκτήτες των κτιρίων με θέα στο Γκράμπεν αρχίζουν να μεταμορφώνουν και να εμπλουτίζουν τις προσόψεις των κτιρίων τους. 

Μεταξύ 1683 και 1693 υψώθηκε η μεγαλοπρεπής μπαρόκ στήλη της πανούκλας και το 1701 η παλιά εκκλησία του Αγίου Πέτρου καταστράφηκε και ξαναχτίστηκε το 1708 από τον μεγάλο αρχιτέκτονα Γιόχαν Λούκας φον Χίλντεμπραντ. Κατά τη διάρκεια του δέκατου όγδοου αιώνα, το Γκράμπεν χάνει τον ρόλο του ως αγορά για να δώσει τη θέση του στις πιο κομψές επιχειρήσεις που εγκαθίστανται. Έτσι το Γκράμπεν γίνεται η κύρια σκηνή της αστικής ζωής και ένας προνομιακός δρόμος περιπάτου που δεν περιορίζεται μόνο στους ευγενείς. Τον δέκατο ένατο αιώνα το Γκράμπεν γνώρισε μια άνθηση, όλο και περισσότερα καταστήματα πολυτελείας εγκαταστάθηκαν εκεί και τα κτίρια σταδιακά ξαναχτίστηκαν, διευρύνθηκαν ή κατεδαφίστηκαν για να δημιουργηθεί χώρος για κίνηση.

Κτίρια του Γκράμπεν 
Γκράμπενχοφ, Γκράμπεν 14-15

Το Γκράμπενχοφ είναι ένα ιστορικό κτίριο που χτίστηκε μεταξύ 1873 και 1874 σύμφωνα με σχέδια των Ότο Τίνεμαν και Ότο Βάγκνερ. Το κτίριο υπέστη σοβαρές ζημιές από βομβαρδισμούς στα τέλη του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου οι οποίες ωστόσο αποκαταστάθηκαν στη συνέχεια. Σήμερα χρησιμοποιείται ως χώρος για πολιτιστικές εκδηλώσεις.

Οικία «Του Γερμανού Καβαλλάρη» ("Zum Deutschen Reiter"), Γκράμπεν 16

Το κτίριο με μια αρ νουβό ψηφιδωτή διακόσμηση στην πρόσοψη χτίστηκε από τους αρχιτέκτονες Πιέτρο Παλούμπο & Καρλ Στάινχοφερ. Τα ψηφιδωτά στον 5ο όροφο απεικονίζουν τον Ερμή και δύο τζίνι και σχεδιάστηκαν από τον Λέοπολντ Φόρστνερ, ο οποίος έφτιαξε και τα γυάλινα παράθυρα στο κλιμακοστάσιο. Τα παράθυρα φαίνονται και από την έξω πλευρά του πύργου που βρίσκεται στη γωνία στον τελευταίο όροφο.

Πηγές 

 https://www.city-walks.info/Wien/Graben.html
 https://www.geschichtewiki.wien.gv.at/Graben

Παραπομπές 

Βιέννη