Φερνάν Γκονθάλεθ της Καστίλης

Ο Φερνάν Γκονθάλεθ, ισπαν.: Fernán González, (απεβ. το 970) ήταν ο πρώτος αυτόνομος κόμης της Καστίλης. Ο Ήταν μία δραστήρια μορφή με θρυλική θέση στην Ιβηρία και ιδρυτής της δυναστείας που θα κυβερνούσε μία ημιαυτόνομη Καστίλη, θέτοντας τα θεμέλια για την ιδιότητά της ως ανεξάρτητου βασιλείου. Το έτος 930, το όνομα του Φερνάν εμφανίζεται με τον τίτλο του κόμη μέσα στη διοικητική οργάνωση του ανατολικού βασιλείου του Λεόν.

Βιογραφία

Πρώιμη ζωή και καταγωγή 
Ήταν γιος του Γκονθάλο Φερνάντεθ της Καστίλης, ο οποίος είχε ονομαστεί κόμης του Aρλάνθα και του Δούρου (Duero) γύρω στο 900, και κατά παράδοση ήταν απόγονος του ημι-θρυλικού δικαστή Nούνιο Ρασούρα. Τη μητέρα του, Μουνιαδόνα, τη θυμόταν όλοι τόσο καλά, που οι μεταγενέστεροι κόμητες της Καστίλης καταγράφονταν μερικές φορές από τους Ιβηρούς Μουσουλμάνους μελετητές ως Ibn Māma Duna (απόγονοι της Μουνιαδόνα).

Ο Φερνάν Γκονθάλεθ μεγάλωσε στο κάστρο της Λάρα, όπου ο πατέρας του είχε ξεκινήσει τη διαδικασία επανένωσης των διαλυμένων κομητειών της Παλαιάς Καστίλης. Αυτό που ήταν μία ενιαία κομητεία υπό τον Ροδρίγο της Καστίλης, είχε χωριστεί μετά το τέλος τού γιου τού τελευταίου, τού Ντιέγο Ροδρίγες Πορσέλος το 885. Περί το 899 ο Γκονθάλο ονομάστηκε κόμης του Μπούργος και γύρω στο 909 διαδέχθηκε τον συγγενή του Μούνιο Νούνιεθ ως κόμης της Καστίλης, αντιπροσωπεύοντας ένα κλάσμα της προηγούμενης κομητείας με αυτό το όνομα. Μετά το τέλος του Γκονθάλο το 915, οι κομητείες θα κρατούνταν από τον Φερνάντο Ανσούρεθ, τον αδελφό του Γκονθάλο Νούνιο Φερνάντεθ, τον Φερνάνδο Ανσούρεθ ξανά και τον Γκουτιέ Νούνιεθ. Ο Φερνάν Γκονθάλεθ έγινε κόμης της Καστίλης και του Μπούργος πριν από το 931. Την ίδια χρονιά, ο Άλβαρο Εραμέλιθ, κόμης των Άλαβα, Σερέθο και Λανταρόν απεβίωσε, και ο Φερνάν τον διαδέχθηκε επίσης, ενώνοντας έτσι την κομητεία του Ροδρίγοo. Νυμφεύτηκε επίσης τη χήρα του Άλβαρo, τη Σάντσα Σάντσεθ, την αδελφή του βασιλιά Γκαρσία Σάντσεθ Α΄ της Παμπλόνα. Μία από τις κόρες του Σάντσο Α΄ της Παμπλόνα και της Tόδα της Ναβάρας, είχε μείνει δύο φορές χήρα, έχοντας για πρώτη φορά παντρευτεί τον βασιλιά Oρδόνιο Β΄ του León στα τέλη της ζωής του ως τρίτη σύζυγός του. Δύο από τις αδελφές της, η Ονέκα και η Ουρράκα, παντρεύτηκαν τους θετούς γιούς της Σάντσας, γιους του Oρδόνιo,  τους Aλφόνσο Δ΄ τουΛεόν και Ραμίρο Β΄ του Λεόν. Μετά το τέλος του Oρδόνιo το 924, είχε παντρευτεί τον κόμη Άλβαρο Εραμέλιθ. Ο γάμος της με τον Φερνάν, όχι μόνο του επέτρεψε να ενώσει την Καστίλη, αλλά ενίσχυσε τις πολιτικές συμμαχίες σε ολόκληρο τον χριστιανικό βορρά.

Σταδιοδρομία 
Ο Φερνάν συγκέντρωσε υπό τον έλεγχό του μία ισχυρή στρατιωτική δύναμη, αποτελούμενη από στρατεύματα από τις κομητείες Μπούργος, Αστούριας, Σαντιγιάνα, Λαντάρον, Άλαβα, Καστίλη και Λάρα. Η στρατιωτική του ανδρεία έγινε γνωστή στη μάχη του Σιμάνκας το 939 και στη συνέχεια στη Σεπουλβέδα, όπου απέσπασε την περιοχή από τους Μαυριτανούς και την επανοικοδόμησε. Όσο η δύναμή του αυξανόταν, τόσο αυξανόταν η ανεξαρτησία του από το Λεόν.

Αφού πολέμησε με τον Ραμίρο Β΄ του Λεόν εναντίον των Αράβων και μετά τη μάχη του Σιμάνκας και την υποχώρηση των Μουσουλμάνων, ο Φερνάν ήταν δυσαρεστημένος, επειδή ο βασιλιάς του Λεόν μοίρασε τα στρατεύματά του στις παραμεθόριες πόλεις, και ξεσηκώθηκε σε εξέγερση εναντίον του. Το 944 η κομητεία της Καστίλης αποσπάστηκε από αυτόν και απονεμήθηκε από τον βασιλιά στον γιο του Σάντσο (Α΄), με τον κόμη Ανσούρ Φερνάντεθ να υπηρετεί ως αντιβασιλιάς. Ο Φερνάν ηττήθηκε και κρατήθηκε αιχμάλωτος για 3 χρόνια, έως ότου συμφιλιώθηκε με τον ηγεμόνα του, δίνοντας την κόρη του Ουρράκα σε γάμο με τον διάδοχο του βασιλιά, τον Ορδόνιο, ο οποίος στη συνέχεια έγινε βασιλιάς ως Ορδόνιο Γ'.

Μετά το τέλος του Ραμίρο Β΄ του Λεόν το 951, το βασίλειο του Λεόν βίωσε μία δυναστική κρίση, που ο Φερνάν χρησιμοποίησε προς όφελός του. Αρχικά ο Φερνάν υποστήριξε τις απαιτήσεις του Σάντσο εναντίον του μεγαλύτερου, ετεροθαλούς αδελφού του Ορδόνιο Γ΄, γαμπρού του Φερνάν. Όταν ο Σάντσo απέτυχε, ο FΦερνάν αναγκάστηκε να αναγνωρίσει τον Oρδόνιo ως βασιλιά, παρόλο που ο τελευταίος απέρριψε την κόρη τού Φερνάν. Το πρόωρο τέλος του Oρδόνιo επέτρεψε στον Φερνάν να ανακτήσει την ικανότητα ελιγμών του, αν και εγκατέλειψε τον παλαιό του σύμμαχο, τώρα βασιλιά Σάντσο Α΄, υποστηρίζοντας τον αντίπαλό του Oρδόνιο Δ΄, γιο του Aλφόνσο Δ΄ και τον νέο σύζυγο της κόρης του Φερνάν, της Ουρράκας. Λίγο μετά τις 4 Σεπτεμβρίου 959, η σύζυγός του Σάντσα της Ναβάρρας απεβίωσε και το 960 ο Φερνάν ηττήθηκε μέσω της παρέμβασης της Ναβάρας για λογαριασμό του Σάντσο. Αιχμαλωτίστηκε από τον Γκαρσία Δάντσεθ Α΄ της Παμπλόνα, αλλά ανέκτησε την ελευθερία του, αφού έκανε διάφορες εδαφικές παραχωρήσεις και ορκίστηκε την υποστήριξή του στο Oρδόνιο Δ΄. Πριν από τις 5 Μαΐου 964 εδραίωσε μία νέα συμμαχία νυμφευόμενος την κόρη του Γκαρθία, την Ουρράκα, την ανιψιά της πρώτης του συζύγου, ενώ η ομώνυμη κόρη του Φερνάν, αυτή τη φορά διαζευγμένη από τον Oρδόνιο Δ΄, παντρεύτηκε τον κληρονόμο του Γκαρσία, τον μελλοντικό Σάντσο Β΄ της Παμπλόνα. Με το βασίλειο του Λεόν να αποδυναμώνεται και να βρίσκεται σε αταξία, ο Φερνάν σταθεροποίησε σιγά σιγά μία θέση αυτονομίας ως κόμης της Καστίλης, με μόνο ονομαστική υποτέλεια στο Λεόν.

Το τέλος του 

Μετά το τέλος του Φερνάν, η κομητεία αφέθηκε στον γιο του Γκαρσία Φερνάντεθ, ενώ η χήρα του Ουρράκα επέστρεψε στην αυλή της Παμπλόνα, πριν παντρευτεί τον Γουλιέλμο Β' Σάντσεθ της Γασκόνης. Τα λείψανά του θάφτηκαν στο μοναστήρι του Σαν Πέδρo της Aρλάνθα. Η ζωή και τα κατορθώματά του καταγράφονται σε ένα ανώνυμο ποίημα, Tο ποίημα του Φερνάν Γκονθάλεθ, που γράφτηκε μεταξύ 1250 και 1271 και διατηρήθηκε ως ημιτελές αντίγραφο του 15ου αι.

Οικογένεια 
Από την πρώτη του σύζυγο Σάντσα Σάντσεθ από την Παμπλόνα, απέκτησε τα ακόλουθα παιδιά:
 Γκονθάλο, ο οποίος νυμφεύτηκε τη Φρονίλδε Γκόμεθ. Προτείνεται ότι ήταν εγγονή του κόμη Ντιέγo Ροδρίγεθ Πορσέλος.
 Σάντσο, που αναφέρεται σε καταστατικό της γιαγιάς του από τον πατέρα του
 Mούνιo.
 Γκαρσία, ο τελικός διάδοχός του.
 Ουρράκα, δύο φορές βασίλισσα του Λεόν ως σύζυγος των Oρδόνιο Γ΄ και Oρδόνιο Δ΄, και στη συνέχεια της Παμπλόνα, έχοντας παντρευτεί τον Σάντσο Β΄.
 Mουνιαδόνα, σύζυγος του Γκόμεθ Ντίαθ, κόμης Σαλδάνια, της ισχυρής γενεάς Μπένι Γκόμεθ.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 
 «Fernán González, conde de Castilla y de Álava» – Historia del Condado de Castilla (ισπανικά)

Οίκος Μπένι Μαμαδούνα