Σεισμός του Ερζιντζάν (1939)

Ο σεισμός του Ερζιντζάν το 1939 έπληξε την ανατολική Τουρκία στις 27 Δεκεμβρίου 1939, στις 1:57:23 μ.μ. (τοπική ώρα), με μέγεθος 7,8 ρίχτερ και μέγιστη ένταση Μερκάλι XII (12, ο μέγιστος βαθμός στην κλίμακα, δηλαδή «ολική καταστροφή»). Ήταν ο δεύτερος ισχυρότερος σεισμός που καταγράφηκε στην Τουρκία, μετά το σεισμό της βόρειας Μικράς Ασίας το 1668. Αυτό ήταν ένα από τα μεγαλύτερα σε μια αλληλουχία βίαιων κραδασμών που επηρέασε την Τουρκία κατά μήκος του ρήγματος της Βόρειας Ανατολίας μεταξύ 1939 και 1999. Επιφανειακή ρήξη, με οριζόντια μετατόπιση έως και 3,7 μέτρα, σημειώθηκε σε ένα τμήμα μήκους 360 χλμ. του ρήγματος της Ζώνης Βόρειας Ανατολίας. Ο σεισμός ήταν η πιο σοβαρή φυσική απώλεια ζωών στην Τουρκία τον 20ό αιώνα, με 32.968 νεκρούς και περίπου 100.000 τραυματίες.

Σκηνικό 
Το ρήγμα της Βόρειας Ανατολίας στη Μικρά Ασία είναι ένα όριο μεγάλου μετασχηματισμού ρήγματος όπου η Ευρασιατική πλάκα ολισθαίνει πέρα από τη μικρότερη Πλάκα της Ανατολίας. Έχοντας συνολικό μήκος πάνω από 1.600 χιλιόμετρα, το ρήγμα εκτείνεται από την Ανατολική Τουρκία μέχρι τη Θάλασσα του Μαρμαρά. Το ρήγμα της Βόρειας Ανατολίας ήταν και παραμένει πολύ ενεργό. Το Ερζιντζάν έχει καταστραφεί από σεισμούς τουλάχιστον 11 φορές από το 1.000 μ.Χ. Μεταξύ 1942 και 1967, σημειώθηκαν έξι μεγάλοι σεισμοί κατά μήκος του ίδιου ρήγματος, με τρεις πάνω από 7 ρίχτερ.

Σεισμός 
Με επίκεντρο κοντά στην πόλη Ερζιντζάν, η ρήξη του σεισμού εξαπλώθηκε προς τα δυτικά για μήκος 400 χλμ. Οι επιφανειακές ρήξεις είναι ακόμα ορατές μέχρι σήμερα. Σχηματίστηκε επιφανειακή ρήξη έως και 360 χλμ. Υπολογίστηκε μια μέση μετατόπιση επιφάνειας μεταξύ 2,3 και 8,8 μέτρων. Κάθετες μετατοπίσεις μετρήθηκαν στα 0,5–2,0 μέτρα. Η μέγιστη οριζόντια ολίσθηση ήταν 10,5 μέτρα  Το κούνημα κράτησε 52 δευτερόλεπτα.  Προέκυψε ένα τσουνάμι με ύψη 1-3 μέτρα που έπληξε την ακτή της Μαύρης Θάλασσας. Η μεταφορά τάσης Κούλομπ από τον σεισμό του 1939 προώθησε ρήξεις που εξελίσσονταν προς τα δυτικά κατά μήκος του ρήγματος της Βόρειας Ανατολίας. Δέκα σεισμοί μεγαλύτεροι από 6,7 ρίχτερ έχουν προκαλέσει ρήξη 1.000 χλ. σε τμήμα του ρήγματος από το 1939.

Ζημιές 
Ο σεισμός προκάλεσε σοβαρές ζημιές σε 116.720 κτίρια. Το χειμώνα, ήταν δύσκολο να φτάσει η βοήθεια στις πληγείσες περιοχές.

Αρχικά, ο αριθμός των νεκρών ήταν 8.000 άνθρωποι. Την επόμενη μέρα, στις 27 Δεκεμβρίου, αναφέρθηκε ότι είχε αυξηθεί στις 20.000. Την ίδια μέρα, η θερμοκρασία έπεσε στους -30 °C. Ξεκίνησε έκτακτη επιχείρηση διάσωσης. Μέχρι τις 5 Ιανουαρίου 1940, σχεδόν 33.000 κάτοικοι είχαν πεθάνει λόγω του σεισμού και λόγω των χαμηλών θερμοκρασιών, των συνθηκών χιονοθύελλας και των πλημμυρών.

Επακόλουθα 
Η ολική καταστροφή του σεισμού ώθησε την Τουρκία να υιοθετήσει αντισεισμικούς κανονισμούς δόμησης. Ήταν τόσο εκτεταμένες οι ζημιές στην πόλη Ερζιντζάν, που η παλιά της τοποθεσία εγκαταλείφθηκε εντελώς και ένας νέος οικισμός ιδρύθηκε λίγο πιο βόρεια.

Παραπομπές

Περαιτέρω ανάγνωση

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 33 bin kişinin can verdiği Erzincan Depremi'nin acısı 82 yıldır dinmiyor - Anadolu Agency

Σεισμοί στην Τουρκία
Τσουνάμι στην Τουρκία