Γιάκομπ φαν Κάμπεν

Ο Γιάκομπ φαν Κάμπεν (Jacob van Campen, 2 Φεβρουαρίου 1596 – 13 Σεπτεμβρίου 1657), ήταν Ολλανδός καλλιτέχνης και αρχιτέκτονας της Χρυσής ολλανδικής Εποχής .

Βιογραφία 
Γεννήθηκε σε πλούσια οικογένεια στο Χάαρλεμ και πέρασε τη νεότητά του στη γενέτειρά του. Όντας ευγενής και έχοντας όλο τον χρόνο στη διάθεση του, ασχολήθηκε κυρίως με τη ζωγραφική. Το 1614 έγινε μέλος της Συντεχνίας του Αγίου Λουκά (στο Χάαρλεμ αρχιτέκτονες και ζωγράφοι ανήκαν στην ίδια συντεχνία και πολλοί ήταν και τα δύο, όπως ο Πίτερ Σένρενταμ  και ο Σάλομον ντε Μπράι) και σπούδασε ζωγραφική υπό τον Φρανς ντε Χρέμπερ (Frans de Grebber) - μια σειρά από ελαιογραφίες του φαν Κάμπεν διασώζονται. Περίπου το 1616 έως το 1624 πιστεύεται ότι έζησε στην Ιταλία. Κατά την επιστροφή του στην Ολλανδία, ο φαν Κάμπεν στράφηκε στην αρχιτεκτονική, εφαρμόζοντας ιδέες που δανείστηκαν από τον Αντρέα Παλλάντιο τον Βιτσέντσο Σκαμότσι και κλασικές επιρροές από τον Βιτρούβιο. Ήταν ο κύριος υπεύθυνος για την εισαγωγή του κλασικού στυλ αναβίωσης στην ολλανδική μπαρόκ αρχιτεκτονική, συνδυάζοντας το εγγενές, ολλανδικό ύφος με πλίνθους με τις αρχές του Βιτρούβιου που είχε μάθει να παραγάγει τον « Ολλανδικό Κλασσικισμό », ύφος με διεθνή επιρροή.

Ο φαν Κάμπεν ήταν φίλος με τον Κονσταντίν Χόιχενς και μαζί σχεδίασαν ένα νέο σπίτι για τον Χόιχενς. Ακόμη και μετά τον θάνατο του φαν Κάμπεν, το έργο του επηρέασε πολύ τον Ιωάννη Μαυρίκο του Νάσσαου - Σίγκεν, τον σχεδιαστή των κήπων Kleefse (τους κήπους του Κλίβε) και τον Φρειδερίκο Γουλιέλμο του Βρανδεμβούργου . Ο τελευταίος είχε στην κατοχή του ένα βιβλίο του Βαν Κάμπεν ανεξάρτητα από το κόστος. Το δημαρχείο και το παλάτι της πόλης του Πότσνταμ οφείλουν τμηματά τους ιδέες του φαν Κάμπεν.

Το πρώτο γνωστό κτήριο του φαν Κάμπεν ήταν το σπίτι των Coymans που χτίστηκε το 1625 στο Άμστερνταμ . Στη δεκαετία του 1630 οι φαν Κάμπεν και Πίτερ Ποστ σχεδίασαν το Μαουριτσχάους στη Χάγη, ένα παλάτι που σήμερα φιλοξενεί τη Βασιλική Πινακοθήκη, και ο φαν Κάμπεν μόνος σχεδίασε το πρώτο θέατρο της Ολλανδίας, το "Stadsschouwburg" του Άμστερνταμ . Περίπου το 1645 ο φαν Κάμπεν σχεδίασε την "Nieuwe Kerk" (Νέα Εκκλησία) στο Χάαρλεμ, μια εκκλησία που επηρέασε τον Κρίστοφερ Ρεν . Το πιο γνωστό έργο του είναι πιθανώς το μεγάλο Δημαρχείο του Άμστερνταμ (ξεκίνησε το 1648), σήμερα το Βασιλικό Παλάτι στην Πλατεία Νταμ . 

Ο φαν Κάμπεν  εργάστηκε ως αρχιτέκτονας, ζωγράφος και σχεδιαστής διακοσμητικών σχεδίων, όπως αυτό για το εκκλησιαστικό όργανο στο Άλκμααρ . Η τέχνη του επηρέασε και τη γλυπτική. Στην εργασία του τον βοήθησαν οι Πίτερ Ποστ, Ντανιίλ Στάλπερτ (Daniël Stalpaert), Ματτίας Βίτχοος, Φίλιπς Φινχμποονς, Άρτους Κουελλίνους , Τίλμαν φαν Χάμερεν και Ρομπάουτ Φερχούλστ. Κατά τη διάρκεια της οικοδόμησης του δημαρχείου, ο φαν Κάμπεν ζούσε σε πολύ ακριβά καταλύματα στην κοντινή Kalverstraat και ξόδευε ελεύθερα. Το 1654 ο φαν Κάμπεν (και ο Βίλλεμ ντε Κέιζερ) έφυγαν μετά από μια διαμάχη, πιθανώς σε σχέση με το σχεδιασμό των κυλινδρικών θόλων. Ο Στάλμπερτ κέρδισε, αλλά η ολοκλήρωση του έργου αναφέρθηκε ότι ήταν λιγότερο καλή από τα σχέδια του φαν Κάμπεν

Μετά από μια μακρά καριέρα, ο φαν Κάμπεν πέθανε το 1657 στην Buitenplaats (θερινή κατοικία) του Randenbroek κοντά στο Άμερσφοορτ, το οποίο είχε κληρονομήσει από τη μητέρα του και τάφηκε εκεί. Το είχε επεκτείνει ο ίδιος και το είχε διακοσμήσει ο Κέσαρ φαν Εφερντίνγκεν . Ο φαν Κάμπεν  δεν νυμφεύτηκε ποτέ, αλλά απέκτησε έναν γιο, τον Αλεξάντερ φαν Κάμπεν.

Σχέδια 
Ο φαν Κάμπεν  ήταν επιλεκτικός στα έργα που ανελάμβανε. Τα πιο γνωστά έργα του είναι:

 Το Βασιλικό Παλάτι, Άμστερνταμ, πρώην δημαρχείο. Το 1647, το όνομά του αναφέρεται για πρώτη φορά σε σχέση με το σχεδιασμό του νέου δημαρχείου. Έπρεπε να είναι τέλειο κτίριο, τέλειο στις αναλογίες του και στο μήνυμα που μετέφερε στον θεατή. Η δύναμή του έγκειται στις αυστηρές και τέλειες αναλογίες και την εξαιρετικά μέτρια διακόσμησή του. Οι κριτικοί μισούσαν την απλή είσοδο -χωρίς σκάλες- στο ισόγειο.
 Πιστεύεται ότι έπαιξε ρόλο στην αλλαγή της οικίας - μουσείου Ρέμπραντ στην Jodenbreestraat στο Άμστερνταμ (1627) και στο σχεδιασμό του κάστρου Drakensteyn στο Μπάαρν
 Το Μαουριτσχάους στη Χάγη (1633).
 το Θέατρο του φαν Κάμπεν  (1638), βασισμένο στο παράδειγμα του "Teatro Olimpico" στη Βιτσέντζα, στο Άμστερνταμ.
 το Paleis Noordeinde, ένα βασιλικό παλάτι στη Χάγη (1640).

Εκτός από σπίτια και παλάτια, σχεδίασε επίσης μια σειρά από εκκλησίες, όπως αυτές στο Ρενσβάουντε (Renswoude) και στο Χόοχε Ζβαλούβε (Hooge Zwaluwe) και τη Νιούε Κερκ στο Χάαρλεμ. Από αυτό το σχέδιο, ο Πίτερ Σένρενταμ έκανε όχι λιγότερους από τρεις πίνακες και οκτώ χαρακτικά. Επιπλέον, ο φαν Κάμπεν  σχεδίασε πύλες και πύργους, π.χ. για τη Βέστερκερκ και τη Νιούε Κερκ, και οι δύο στο Άμστερνταμ. Οι πίνακές του και οι διακοσμήσεις τοίχων (όπως εκείνες στο Παλέις Χάους τεν Μπος), δείχνουν κάποια ομοιότητα με το έργο του Πάουλους Μπορ. ενός από τους ιδρυτές μιας ομάδας ζωγράφων που αυτοαποκαλούνται Bentvueghels.

Δείτε επίσης 
 Ζωγραφική της ολλανδικής Χρυσής Εποχής
 Κατάλογος Ολλανδών ζωγράφων

Παραπομπές

Περαιτέρω ανάγνωση 
 Huisken, Jacobine, Koen Ottenheym και Gary Schwartz, Jacob van Campen. Η κλασική ιδέα είναι ιδανική στο de Gouden Eeuw. Άμστερνταμ, 1995.
 Mak, G. Het stadspaleis. De geschiedenis van het paleis op de Dam. Άμστερνταμ, 1997.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 https://web.archive.org/web/20070607141647/http://www.bmz.amsterdam.nl/adam/nl/huizen/k177.html
 http://www.archimon.nl/architects/jvancampen.html
 https://web.archive.org/web/20070929111228/http://gallery.euroweb.hu/html/c/campen/
 Vermeer and The Delft School, ένας πλήρης κατάλογος έκθεσης κειμένου από το Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης, ο οποίος περιέχει υλικό για τον Jacob van Campen

Ολλανδοί ζωγράφοι της Χρυσής Εποχής
Ολλανδοί ζωγράφοι
Ολλανδοί αρχιτέκτονες