Χάννα Στάντνικ

Η Χάννα Στάντνικ (πολωνικά: Hanna Stadnik) (23 Φεβρουαρίου 1929 – 1 Δεκεμβρίου 2020) ήταν Πολωνή κοινωνική λειτουργός, ακτιβίστρια για τα δικαιώματα των γυναικών και βετεράνος του πολωνικού κινήματος αντίστασης στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Το 1944, σε ηλικία 15 ετών, η Στάντνικ συμμετείχε στην Εξέγερση της Βαρσοβίας κατά της ναζιστικής γερμανικής κατοχής. Φυλακίστηκε από τις γερμανικές αρχές κατά τη διάρκεια του πολέμου, αλλά αργότερα έλαβε πολλά βραβεία και αναγνωρίσεις για τον ρόλο της στην εξέγερση.

Η Στάντνικ αργότερα υπηρέτησε ως μακροχρόνιος Αντιπρόεδρος της Παγκόσμιας Ένωσης Στρατιωτών του Πολωνικού Εσωτερικού Στρατού (ΠΕΣΠΕΣ). Τον Σεπτέμβριο του 2020, η Στάντνικ διορίστηκε αναπληρωτής Πρόεδρος του ΠΕΣΠΕΣ, θέση που κράτησε μέχρι τον θάνατό της, την 1η Δεκεμβρίου 2020.

Βιογραφία 
Η Στάντνικ γεννήθηκε στις 23 Φεβρουαρίου 1929 στη Βαρσοβία της Πολωνίας.

Η Ναζιστική Γερμανία εισέβαλε και κατέλαβε την Πολωνία, συμπεριλαμβανομένης της Βαρσοβίας, το 1939. Το 1942, η Στάντνικ άρχισε να εργάζεται για τον πολωνικό υπόγειο όταν ήταν 13 ετών. Έλαβε ιατρική εκπαίδευση και μετέφερε λαθραία έγγραφα και όπλα στη Βαρσοβία από το 1942 έως το 1944.

Η Στάντνικ ήταν μόλις 15 ετών στην έναρξη της Εξέγερσης της Βαρσοβίας, μιας μεγάλης εξέγερσης που ηγήθηκε ο Πολωνικός Εσωτερικός Στρατός και η πολωνική αντίσταση για την απελευθέρωση της πόλης από τη γερμανική κατοχή, την 1η Αυγούστου 1944. Η Στάντνικ εντάχθηκε στην Εξέγερση που ξεκίνησε την πρώτη ημέρα της εξέγερσης ως μέλος του συντάγματος «Baszta» του Εσωτερικού Στρατού, με το ψευδώνυμο «Χάνκα». Υπηρέτησε ως παραϊατρικός, σύνδεσμος και λαθρέμπορος όπλων κατά τη διάρκεια των μαχών, κυρίως στην περιοχή Μοκότουφ της πόλης. Η Στάντνικ και οι συνάδελφοί της αναγκάστηκαν τελικά να παραδοθούν. Φυλακίστηκε σε γερμανικά στρατόπεδα στο Dulag 121 και στο Σκιερνιεβίτσε.

Μετά το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και την απελευθέρωσή της από τη γερμανική φυλάκιση, η Χάννα Στάντνικ ολοκλήρωσε το λύκειο και γράφτηκε στο Πανεπιστήμιο της Βαρσοβίας. Ωστόσο, αναγκάστηκε να εγκαταλείψει το πανεπιστήμιο μετά από δύο χρόνια επειδή απέκρυψε την προηγούμενη συμμετοχή της στον Εσωτερικό Στρατό και στην Εξέγερση της Βαρσοβίας από τη νέα κομμουνιστική δικτατορία της Πολωνίας. Η Στάντνικ εργάστηκε ως κοινωνική λειτουργός κατά τη διάρκεια της καριέρας της ενώ συμμετείχε σε οργανώσεις βετεράνων.

Η Στάντνικ υπηρέτησε ως μακροχρόνιος Αντιπρόεδρος της Παγκόσμιας Ένωσης Στρατιωτών του Πολωνικού Εσωτερικού Στρατού (ΠΕΣΠΕΣ), μιας οργάνωσης για βετεράνους του Πολωνικού Εσωτερικού Στρατού. Το 2020, ο πρόεδρος της ΠΕΣΠΕΣ, Λέσεκ Ζουκόφσκι, παραιτήθηκε από τη θέση, με ισχύ στις 18 Σεπτεμβρίου 2020. Η Στάντνικ τον διαδέχθηκε ως αναπληρωτής πρόεδρος της ΠΕΣΠΕΣ, θέση που κράτησε μέχρι τον θάνατό της την 1η Δεκεμβρίου 2020.

Παρέμεινε ενεργή σε κοινωνικούς και πολιτικούς σκοπούς μέχρι το τέλος της ζωής της. Το 2016, η Στάντνικ και οι συνάδελφοί της, συμπεριλαμβανομένης της ψυχολόγου Βάντα Τράτσικ-Στάφσκα, έγιναν έντονοι δημόσιοι υποστηρικτές της πανεθνικής απεργίας των γυναικών σε όλη την Πολωνία. Επίσης, επέκρινε δημόσια τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης Γιαρόσουαφ Κατσίνσκι ότι επικαλέστηκε την Εξέγερση της Βαρσοβίας για πολιτικούς σκοπούς. Πιο πρόσφατα, η Στάντνικ συμμετείχε στις διαδηλώσεις Οκτωβρίου-Δεκεμβρίου 2020 στην Πολωνία, λιγότερο από ένα μήνα πριν από το θάνατό της, ως απάντηση σε απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου που περιόριζε τις αμβλώσεις στην Πολωνία.

Η Χάννα Στάντνικ πέθανε στη Βαρσοβία την 1η Δεκεμβρίου 2020, σε ηλικία 91 ετών, από COVID-19. Ο θάνατός της ανακοινώθηκε από το Μουσείο Εξέγερσης της Βαρσοβίας.

Βραβεία και αναγνωρίσεις 

 Σταυρός της Αξίας του Τάγματος Αξίας της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας (2015) - Απονομή από τον Πρόεδρο της Γερμανίας Γιοάχιμ Γκάουκ
 Σταυρός της Ανεξαρτησίας (2013) - Απονομή από τον Πρόεδρο της Πολωνίας Μπρονίσουαφ Κομορόφσκι
 Αντάρτικος Σταυρός
 Αργυρός Σταυρός της Αξίας
 Σταυρός της Εξέγερσης της Βαρσοβίας
 Μετάλλιο της Βαρσοβίας
 Παράσημο Διάκρισης - ΠΕΣΠΕΣ

Παραπομπές 

Γυναίκες στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο
Συμμετέχοντες στην Εξέγερση της Βαρσοβίας
Μέλη του Πολωνικού Εσωτερικού Στρατού
Απόφοιτοι του Πανεπιστημίου της Βαρσοβίας
Ακτιβιστές για τα δικαιώματα των γυναικών
Αποδέκτες του Αργυρού Σταυρού της Αξίας (Πολωνία)
Αποδέκτες του Σταυρού του Πολωνικού Εσωτερικού Στρατού
Αποδέκτες του Σταυρού της Εξέγερσης της Βαρσοβίας