Εμίλ Λοτεάνου

Ο Εμίλ Βλαντιμίροβιτς Λοτεάνου (6 Νοεμβρίου 1936 – 18 Απριλίου 2003) ήταν Σοβιετικός σκηνοθέτης, που γεννήθηκε στη σημερινή Μολδαβία. Μετακόμισε στη Μόσχα στα πρώτα χρόνια της ζωής του. Οι πιο γνωστές ταινίες του είναι οι Βιολιστές (Lăutarii), Οι τσιγγάνοι βρίσκονται κοντά στον Παράδεισο, Ατύχημα στο Κυνήγι και Άννα Πάβλοβα.

Βιογραφία 

Ο Εμίλ Λοτεάνου γεννήθηκε στις 6 Νοεμβρίου 1936 στο χωριό Κλοκούσνα της Βεσσαραβίας (τώρα περιφέρεια Όκνιτσα, Μολδαβία). Εκείνη την εποχή, η περιοχή ήταν μέρος της Μεγάλης Ρουμανίας. Η καταγωγή του Λοτεάνου (Loteanu) έχει ουκρανική προέλευση, το αρχικό όνομα ήταν Λοτόσκιι (Lototskii).

Οι πρόγονοι του πατέρα του ήταν από τη Μπουκοβίνα. Μετά την προσάρτηση της Βεσσαραβίας στη Σοβιετική Ένωση, μετακόμισαν στο Βουκουρέστι. Μετά το θάνατο του πατέρα του και την απώλεια της επαφής με τη μητέρα του, που είχε μετακομίσει στη Ρουμανία, έζησε την πρώτη του ζωή στους δρόμους, κοιμούμενος σε αποθήκες και ξενώνες. Μεταξύ 1953 και 1955, σπούδασε στη σχολή ηθοποιών του Θεάτρου Τέχνης της Μόσχας. Το 1962 αποφοίτησε από το Ινστιτούτο κινηματογράφου Γερασίμωφ (VGIK) (εργαστήριο Γκριγκόρι Ροσάλ και Y. Γκένικ).

Μεταξύ 1952 και 1954, εργάστηκε ως ηθοποιός στο Δραματικό Θέατρο Πούσκιν της Μόσχας. Από το 1962 έως το 1973, εργάστηκε ως σκηνοθέτης στο στούντιο Moldova-Film όπου έκανε το ντεμπούτο του στην αφηγηματική ταινία μεγάλου μήκους με την ηρωική και επαναστατική ταινία Περίμενέ μας το ξημέρωμα (1963). Το 1966, ο Λοτεάνου σκηνοθέτησε μια ταινία για τους Μολδαβούς βοσκούς με τίτλο Κόκκινα Λιβάδια. Ήταν μέλος του Κομμουνιστικού Κόμματος της Σοβιετικής Ένωσης από το έτος 1968. Στο κινηματογραφικό του ποίημα Lăutarii (1971), ο σκηνοθέτης απεικόνισε τη ζωή των λαϊκών μουσικών. Τη μουσική της ταινίας συνέθεσε ο Ευγένιος Ντόγκα και ήταν η αρχή για τη μακρόχρονη συνεργασία τους. Η ταινία κέρδισε το Χρυσό Κέλυφος στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Σαν Σεμπαστιάν. 

Από το 1973, ο Λοτεάνου εργάστηκε στο στούντιο Mosfilm. Οι κινηματογραφικές προσαρμογές του Μαξίμ Γκόρκι Οι τσιγγάνοι βρίσκονται κοντά στον Παράδεισο και του Αντόν Τσέχωφ Ατύχημα στο Κυνήγι και η βιογραφική ταινία Άννα Πάβλοβα, αφιερωμένη στη ζωή της μεγάλης Ρωσίδας μπαλαρίνας, του έφεραν μεγάλη δημοτικότητα. Το 1976, η ταινία Οι τσιγγάνοι βρίσκονται κοντά στον Παράδεισο κέρδισε το Grand Prix – το «Χρυσό Κέλυφος» – στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου στο Σαν Σεμπαστιάν.  Ένα βαλς του Ευγένιου Ντόγκα από την ταινία του 1978 Ατύχημα στο Κυνήγι έγινε παγκοσμίως γνωστό.

Ένας από τους παραγωγούς της ταινίας του 1983 Άννα Πάβλοβα ήταν ο Μάικλ Πάουελ. Η ταινία ήταν μια συμπαραγωγή μεταξύ της Βρετανίας και της Σοβιετικής Ένωσης και παρουσίαζε τον Αμερικανό σκηνοθέτη Μάρτιν Σκορσέζε σε έναν σύντομο ρόλο. 

Το 1979, ο Λοτεάνου παντρεύτηκε την ηθοποιό Γκαλίνα Μπελιάγεβα, η οποία πρωταγωνίστησε στις ταινίες του Ατύχημα στο Κυνήγι και Άννα Πάβλοβα. Ο γάμος τους ήταν θυελλώδης και κράτησε πέντε χρόνια. Είχαν ένα παιδί.

Στα τέλη της δεκαετίας του 1980, επέστρεψε στο "Moldova-Film" και εργάστηκε στη μολδαβική τηλεόραση, όπου έκανε μια κινηματογραφική μεταφορά του ποιήματος Luceafărul του Μιχαήλ Εμινέσκου. Μεταξύ 1987 και 1992, ήταν Πρόεδρος της Ένωσης Κινηματογραφιστών της Μολδαβίας. Δίδαξε μαθήματα για θεατρικούς ηθοποιούς στο Ινστιτούτο Τεχνών του Κισινάου.

Το 1998 ανέβασε στο Θέατρο Τέχνης της Μόσχας, που φέρει το όνομα του Μ. Γκόρκι την παράσταση «Ανεπιφύλακτα δική σου, Αντόσα Τσεχόντε» βασισμένη στα έργα «Η Αρκούδα» και ο «Γάμος» του Τσέχοφ. Είναι συγγραφέας πολλών συλλογών ποιημάτων και διηγημάτων, σεναρίων ταινιών του. Είναι επίσης συγγραφέας ποίησης για την ταινία Το Όγδοο Θαύμα του Κόσμου (1981).

Για δώδεκα χρόνια προσπαθούσε να βρει χρηματοδότηση για να κάνει ταινίες. Όταν ο Λοτεάνου βρήκε επιτέλους χρηματοδότηση για το κινηματογραφικό του έργο Yar, πέθανε, αφήνοντας το έργο ημιτελές. Πέθανε από καρκίνο στις 18 Απριλίου 2003 στη Μόσχα, σε ηλικία 66 ετών. Η Γκαλίνα Μπελιάγεβα και οι γιατροί του έκρυψαν τη διάγνωση. Κηδεύτηκε στο νεκροταφείο Βαγκανκόφσκι στη Μόσχα.

Φιλμογραφία 

 Bolshaya gora (1959) – Μεγάλο Βουνό - σκηνοθέτης
 Zhil-byl malchik (1960) Υπήρχε ένα νεαρό αγόρι – σκηνοθέτης
 Zhdite nas na rassvete (1963) Περίμενέ μας το ξημέρωμα – σκηνοθέτης
 Krasnye polyany (1966) – συγγραφέας/σκηνοθέτης
 Freska na belom (1967) Φρέσκο και Όμορφο – σκηνοθέτης
 Eto mgnovenie (1968) Αυτή η στιγμή – σκηνοθέτης
 Akademik Tarasevich (1970) – σκηνοθέτης
 Lăutarii (1971) Βιολιστές – συγγραφέας/σκηνοθέτης
 Ekho goryachey doliny (1974)  Οι Καυτές Κοιλάδες τους – σκηνοθέτης
 Tabor ukhodit v nebo (1975) Βασίλισσα των Τσιγγάνων – συγγραφέας/σκηνοθέτης
 Moy laskovyy i nezhnyy zver (1978) Ατύχημα στο Κυνήγι – συγγραφέας/σκηνοθέτης
 Άννα Πάβλοβα (1983)  Μια Γυναίκα για Όλους του Καιρούς – συγγραφέας/σκηνοθέτης, ηθοποιός (η μάνατζερ του καμπαρέ)
 Luceafărul (1987) γνωστός και ως Πρωινό Αστέρι – συγγραφέας/σκηνοθέτης
 Vdvoyom na grani vremeni (1989) Μαζί στην άκρη του χρόνου – συγγραφέας
 Skorlupa (1993)  Το Όστρακο – σκηνοθέτης

Παραπομπές 

Ρουμάνοι σκηνοθέτες κινηματογράφου
Σοβιετικοί σκηνοθέτες κινηματογράφου