Ο Πόλεμος των κουμπιών (μυθιστόρημα)

Ο πόλεμος των κουμπιών (γαλλικός τίτλος: La guerre des boutons) με πλήρη τίτλο Ο πόλεμος των κουμπιών, μυθιστόρημα από όταν ήμουν 12 ετών, είναι μυθιστόρημα του Λουί Περγκώ, που δημοσιεύτηκε το 1912.

Περιγράφει τον «πόλεμο» μεταξύ δύο ομάδων παιδιών από γειτονικά χωριά, στην περιοχή της Φρανς-Κοντέ, στην ανατολική Γαλλία. Ο συγγραφέας εμπνεύστηκε την υπόθεση από το χωριό  όπου εργάστηκε ως δάσκαλος για δύο χρόνια. Ο τίτλος προέρχεται από τον στόχο του αγώνα, να πάρουν όσο το δυνατόν περισσότερα κουμπιά από την αντίπαλη πλευρά κόβοντάς τα από τα πουκάμισα και τα παντελόνια. 

Το μυθιστόρημα ξεκινά με χιούμορ και αθωότητα, αλλά γίνεται όλο και πιο σκληρό καθώς η γραμμή μεταξύ παιχνιδιού και πραγματικότητας είναι θολή. Ο Πόλεμος των Κουμπιών ασχολείται επίσης με κοινωνικοπολιτικά θέματα της Τρίτης Γαλλικής Δημοκρατίας: τη σύγκρουση μεταξύ της Εκκλησίας και του αντικληρικού κινήματος, το πνεύμα της διεκδίκησης των χαμένων (μετά τον Γαλλοπρωσικό πόλεμο του 1870) εδαφών της Αλσατίας και της Λωρραίνης, την αγωγή του πολίτη κ.λπ.

Έχει εκτυπωθεί περισσότερες από 30 φορές στη Γαλλία, έχει μεταφραστεί σε πολλές γλώσσες, έχει διασκευαστεί 5 φορές σε ταινία και περιλαμβάνεται στο πρόγραμμα σπουδών γαλλικής λογοτεχνίας του γαλλικού γυμνασίου.

Υπόθεση 
Κάθε χρόνο, μετά την έναρξη της σχολικής χρονιάς, τα παιδιά δύο γειτονικών χωριών στην επαρχιακή Γαλλία στις αρχές του 20ού αιώνα, παίζουν «πόλεμο» στα δάση και στα αχρηστευμένα λατομεία της περιοχής χωρίς έλεος, με ξύλα, πέτρες, κλωτσιές και μπουνιές. Συγκρούονται σχεδόν κάθε μέρα, μετά το σχόλασμα του σχολείου, παρά τις συμβουλές των γονιών και του δασκάλου τους.

Τα παιδιά που έχουν την ατυχία να πέσουν στα χέρια της αντίπαλης ομάδας, είναι βέβαιο ότι θα αντιμετωπίσουν ταπείνωση: τους κόβουν τα κουμπιά,  κορδόνια κ.λπ., και αναγκάζονται να επιστρέψουν στο σπίτι ημίγυμνα με φθαρμένα ρούχα. Και όταν φτάνουν στο σπίτι, οι γονείς τους τα μαλώνουν και τα ξυλοκοπούν.

Κάθε ομάδα προσπαθεί να εφαρμόσει στρατηγικές για να κερδίσει και να αποφύγει την επίπληξη από τους γονείς. Από την επιθυμία τους να κερδίσουν τη «μάχη», χρησιμοποιούν ανορθόδοξες μεθόδους, όπως να πολεμούν γυμνά για να αποτρέψουν το κουρέλιασμα των ρούχων τους και τα κορίτσια να επιδιορθώνουν τα ρούχα όταν είναι χαλασμένα, μεταξύ άλλων.

Αντιπολεμικό μυθιστόρημα 
Ο πόλεμος των κουμπιών είναι μυθιστόρημα εφηβικής εξέγερσης, στο οποίο μέσα από κωμικοτραγικές σκηνές, ο Περγκώ καταγγέλλει την υποκρισία της εποχής του, αναδεικνύει την τόλμη και τη σκληρότητα των παιδιών και καταδικάζει τα πολεμικά ένστικτα που οδηγούν σε πραγματικούς πολέμους με ανθρώπινα θύματα, γραμμένο λίγο πριν το ξέσπασμα του Α' Παγκοσμίου πολέμου στον οποίο ο συγγραφέας έχασε τη ζωή του σε ηλικία 33 ετών.

Ελληνικές μεταφράσεις 
Ο πόλεμος των κουμπιών:

 μετάφραση Ακριβής Λαζαράτου, εκδόσεις Ερατώ, 1998
 μετάφραση Φώντα Κονδύλη, εκδόσεις Πατάκης, 2006

Παραπομπές 

 
Γαλλικά μυθιστορήματα
Μυθιστορήματα για παιδιά
Μυθιστορήματα που έγιναν ταινίες