Ο πόλεμος των κόσμων (ταινία, 2005)

Ο Πόλεμος των Κόσμων () είναι αμερικανική ταινία δράσης θρίλερ επιστημονικής φαντασίας του 2005 σε σκηνοθεσία Στίβεν Σπίλμπεργκ και σενάριο των Τζος Φρίντμαν και Ντέιβιντ Κόεπ, βασισμένη στο ομότιτλο μυθιστόρημα του Χ. Τζ. Γουέλς του 1898. Πρωταγωνιστούν οι Τομ Κρουζ, Ντακότα Φάνινγκ, Μιράντα Ότο και Τιμ Ρόμπινς, με αφηγητή τον Μόργκαν Φρίμαν.

Η ταινία ακολουθεί έναν Αμερικανό λιμενεργάτη που πρέπει να φροντίσει τα παιδιά του, από τα οποία ζει χωριστά, καθώς αγωνίζεται να τα προστατεύσει και να τα ενώσει ξανά με τη μητέρα τους όταν εξωγήινοι εισβάλλουν στη Γη και καταστρέφουν πόλεις με γιγάντιες πολεμικές μηχανές.

Η ταινία γυρίστηκε σε 73 ημέρες, χρησιμοποιώντας πέντε διαφορετικά στάδια ήχου καθώς και τοποθεσίες στην Καλιφόρνια, το Κονέκτικατ, το Νιου Τζέρσεϊ, τη Νέα Υόρκη και τη Βιρτζίνια. Ήταν περικυκλωμένη από μια εκστρατεία μυστικότητας, οπότε λίγες λεπτομέρειες θα διέρρευσαν πριν από την κυκλοφορία της. Πραγματοποιήθηκαν προωθητικές ενέργειες με πολλές εταιρείες, συμπεριλαμβανομένης της Hitachi.

Ο Πόλεμος των Κόσμων κυκλοφόρησε στις αίθουσες από την Paramount Pictures στις 29 Ιουνίου 2005 και έλαβε γενικά θετικές κριτικές, με πολλούς να επαινούν τις ερμηνείες (ιδιαίτερα αυτές των Κρουζ και Φάνινγκ), τη σκηνοθεσία του Σπίλμπεργκ, το σενάριο, τον σκοτεινό και ρεαλιστικό τόνο, τις σκηνές δράσης, τον ηχητικό σχεδιασμό και τα οπτικά εφέ. Είχε τεράστια επιτυχία στο box office, με εισπράξεις πάνω από 603 εκατομμύρια δολάρια παγκοσμίως, καθιστώντας την την τέταρτη πιο επιτυχημένη ταινία του 2005. Η ταινία κέρδισε επίσης υποψηφιότητες για τα βραβεία Όσκαρ, στις κατηγορίες των Καλύτερων Οπτικών Εφέ, της Καλύτερης Μίξης Ήχου και του Καλύτερου Μοντάζ Ήχου.

Πλοκή 
Ένας αφηγητής ανοίγει την ταινία δηλώνοντας ότι εξωγήινοι έχουν ζηλέψει την κυριαρχία της ανθρωπότητας στη Γη και ως εκ τούτου συνωμοτούν εναντίον τους.

Ο χωρισμένος Ρέι Φέριερ εργάζεται ως χειριστής γερανού σε μια αποβάθρα στο Μπρούκλιν της Νέας Υόρκης και είναι αποξενωμένος από τα παιδιά του: τη 10χρονη κόρη Ρέιτσελ και τον έφηβο γιο Ρόμπι. Η έγκυος πρώην σύζυγος του Ρέι, Μαίρη Ανν, αφήνει τα δύο παιδιά της στο σπίτι της στο Bayonne του Νιου Τζέρσεϊ προκειμένου να επισκεφτεί τους γονείς της στη Βοστώνη της Μασαχουσέτης. Αργότερα, εμφανίζεται μια παράξενη καταιγίδα κατά την οποία ο κεραυνός χτυπά πολλές φορές στη μέση μιας κοντινής διασταύρωσης, προκαλώντας έναν Ηλεκτρομαγνητικό παλμό που καίει αμέσως σχεδόν όλες τις ηλεκτρονικές συσκευές. Ο Ρέι ενώνεται με το πλήθος στη σκηνή των συγκρούσεων, όπου μια τεράστια πολεμική μηχανή "εξωγήινων" αναδύεται από το έδαφος μετά από έναν σεισμό, και στη συνέχεια χρησιμοποιεί ισχυρά ενεργειακά όπλα για να καταστρέψει την περιοχή και να διαλύσει τους περισσότερους μάρτυρες σε γκρίζα στάχτη.

Ο Ρέι μαζεύει τα παιδιά του, κλέβει το μοναδικό βαν που δουλεύει και οδηγεί στο άδειο σπίτι της Μαίρη Ανν στο προάστιο του Νιου Τζέρσεϊ για να βρει καταφύγιο. Εκείνο το βράδυ, βρίσκουν καταφύγιο στο υπόγειο, αλλά σύντομα ακούνε έναν περίεργο βρυχηθμό που ακολουθείται από μια έκρηξη που καταστρέφει το σπίτι. Τα ξημερώματα ανακαλύπτουν ότι ένα Boeing 747 είχε πέσει στη γειτονιά. Ο Ρέι συναντά μια περιπλανώμενη τηλεοπτική δημοσιογραφική ομάδα που ψάχνει στα συντρίμμια για φαγητό, όπου ένας ανταποκριτής αποκαλύπτει ότι οι εξωγήινοι έχουν επιτεθεί σε μεγάλες πόλεις σε όλο τον κόσμο και ότι έχουν ασπίδες που τους προστατεύουν από την άμυνα της ανθρωπότητας. Προσθέτει ότι οι πιλότοι των εξωγήινων ταξίδεψαν στη Γη μέσα στις καταιγίδες για να μπουν στις μηχανές τους, οι οποίες προφανώς ήταν θαμμένες υπόγεια για χιλιάδες χρόνια.

Ο Ρέι αποφασίζει να οδηγήσει τα παιδιά του στη Βοστώνη για να είναι με τη μητέρα τους, αλλά ένας απελπισμένος όχλος κατακλύζει το όχημά τους, αναγκάζοντάς τα να το εγκαταλείψουν. Τελικά φτάνουν σε ένα πορθμείο του ποταμού Χάντσον, για να περικυκλωθούν από εξωγήινα όντα, τα οποία είτε σφαγιάζουν είτε απαγάγουν πολλούς πρόσφυγες, ωστόσο η οικογένεια του Ρέι καταφέρνει να δραπετεύσει. Στη συνέχεια γίνονται μάρτυρες με τους Αμερικανούς πεζοναύτες να εμπλέκονται σε μάχη με μερικά εξωγήινα όντα. Προς απογοήτευση του Ρέι, ο Ρόμπι συμμετέχει στον μάταιο αγώνα από μίσος για τους εισβολείς, αφήνοντας τον Ρέι και τη Ρέιτσελ να τραπούν σε φυγή. Οι πεζοναύτες εξαφανίζονται, με τον Ρόμπι να θεωρείται νεκρός μαζί τους. Λίγο αργότερα, στο ζευγάρι προσφέρεται καταφύγιο σε ένα κοντινό σπίτι από έναν διαταραγμένο πρώην οδηγό ασθενοφόρου.

Οι τρεις παραμένουν απαρατήρητοι για αρκετές ώρες, ακόμη και όταν ένα drone και μια ομάδα εξωγήινων εξερευνούν το υπόγειο. Σύντομα ανακαλύπτουν ότι οι εξωγήινοι έχουν αρχίσει να καλλιεργούν μια εξωγήινη βλάστηση κόκκινου χρώματος σε όλο το τοπίο που εξαπλώνεται γρήγορα. Αργότερα, ο Χάρλαν υφίσταται ψυχική κατάρρευση αφού είδε τα εξωγήινα όντα να μαζεύουν ανθρώπινο αίμα και ιστό για να γονιμοποιήσουν την εξωγήινη βλάστηση. Φοβούμενος ότι οι τρελές φωνές του θα ειδοποιήσουν τους εξωγήινους, ο Ρέι τον σκοτώνει απρόθυμα. Στη συνέχεια, μια δεύτερη κάμερα πιάνει τα Ferriers να κοιμούνται, με αποτέλεσμα η Ρέιτσελ να φύγει έξω και να απαχθεί από ένα εξωγήινο. Κυνηγώντας τον εξωγήινο, ο Ρέι αρπάζει μια ζώνη με χειροβομβίδες και στη συνέχεια αφήνει σκόπιμα να τον απαγάγουν. Με τη βοήθεια άλλων απαχθέντων, ο Ρέι καταστρέφει τον εξωγήινο με τις χειροβομβίδες.

Λίγες μέρες αργότερα, ο Ρέι και η Ρέιτσελ φτάνουν στη Βοστώνη, όπου βρίσκουν την εξωγήινη βλάστηση να μαραίνεται και τα εξωγήινα όντα να καταρρέουν ανεξήγητα. Όταν εμφανίζεται ένα από αυτά, ο Ρέι παρατηρεί πουλιά να προσγειώνονται σε αυτό, υποδεικνύοντας ότι οι ασπίδες δύναμης του έχουν απενεργοποιηθεί. Ειδοποιεί τους στρατιώτες που συνοδεύουν το πλήθος, οι οποίοι το καταρρίπτουν με αντιαρματικά βλήματα. Καθώς οι στρατιώτες προχωρούν στον πεσμένο εξωγήινο, μια καταπακτή ανοίγει και ένας χλωμός, άρρωστος εξωγήινος παλεύει στα μισά του δρόμου πριν πεθάνει. Ο Ρέι και η Ρέιτσελ φτάνουν τελικά στο σπίτι των γονιών της Μαίρη Ανν, όπου συναντώνται ξανά με τη σύζυγό του και τον Ρόμπι, οι οποίοι με κάποιο τρόπο έχουν επιβιώσει.

Κλείνοντας, ο αφηγητής αναφέρει ότι οι εξωγήινοι πέθαναν επειδή ήταν ευάλωτοι στα αμέτρητα μικρόβια που κατοικούν στη Γη, τα οποία «ο Θεός με τη σοφία Του» τοποθέτησε στον πλανήτη.

Παραγωγή

Ανάπτυξη 
Μετά τη συνεργασία τους στο Minority Report του 2002, ο Στίβεν Σπίλμπεργκ και ο Τομ Κρουζ ενδιαφέρθηκαν να συνεργαστούν ξανά. Ο Σπίλμπεργκ δήλωσε σχετικά με τον Κρουζ: «Είναι τόσο έξυπνος, δημιουργικός συνεργάτης και φέρνει τόσο υπέροχες ιδέες στο σετ. Μου αρέσει να δουλεύω με τον Κρουζ." Ο Κρουζ συναντήθηκε με τον Σπίλμπεργκ κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων της ταινίας Πιάσε με αν μπορείς (2002) του Σπίλμπεργκ και έδωσε τρεις επιλογές ταινιών για να δημιουργήσουν μαζί, μια από τις οποίες ήταν μια προσαρμογή του Πόλεμου των Κόσμων. Ο Σπίλμπεργκ επέλεξε τον Πόλεμο των Κόσμων και δήλωσε: «Κοιταχτήκαμε και τα φώτα άναψαν. Μόλις το άκουσα, είπα «Θεέ μου! Ο Πόλεμος των Κόσμων. Αυτό ήταν».

Η ταινία είναι η τρίτη του Σπίλμπεργκ με θέμα την επίσκεψη εξωγήινων, μαζί με τις Στενές επαφές τρίτου τύπου και το Ε.Τ. ο Εξωγήινος. Η παραγωγός και μακροχρόνια συνεργάτης Κάθλιν Κένεντι σημειώνει ότι με το Πόλεμο των Κόσμων, ο Σπίλμπεργκ είχε την ευκαιρία να εξερευνήσει την αντίθεση των χαρακτήρων που ζωντανεύουν στο E.T και στις Στενές επαφές τρίτου τύπου. «Όταν αρχίσαμε να αναπτύσσουμε το E.T, ήταν μια πολύ πιο έντονη, πιο σκοτεινή ιστορία. όπου στην πραγματικότητα εξελίχθηκε σε κάτι που ήταν πιο καλοήθης. Νομίζω ότι η πιο έντονη, πιο σκοτεινή ιστορία ήταν πάντα κάπου μέσα του. Τώρα, λέει αυτή την ιστορία.» Ο Σπίλμπεργκ δήλωσε ότι απλώς σκέφτηκε ότι θα ήταν διασκεδαστικό να κάνει μια «πραγματικά τρομακτική ταινία με πραγματικά τρομακτικούς εξωγήινους», κάτι που δεν είχε κάνει ποτέ πριν. Ο Σπίλμπεργκ είχε σκοπό να αφηγηθεί μια σύγχρονη ιστορία, με την Κένεντι να δηλώνει ότι η ιστορία δημιουργήθηκε ως φανταστική, αλλά απεικονίστηκε με έναν υπερρεαλιστικό τρόπο.

Ο Τζέι Τζέι Έιμπραμς κλήθηκε από τον Σπίλμπεργκ και τον Κρουζ να γράψει το σενάριο, αλλά έπρεπε να απορρίψει την ταινία καθώς εργαζόταν στον πιλότο της τηλεοπτικής του σειράς Οι Αγνοούμενοι. Ο Τζος Φρίντμαν παρέδωσε ένα σενάριο, το οποίο στη συνέχεια ξαναέγραψε ο Ντέιβιντ Κόεπ. Αφού ξαναδιάβασε το μυθιστόρημα, ο Κόεπ αποφάσισε να κάνει το σενάριο ακολουθώντας έναν αφηγητή, «μια πολύ περιορισμένη άποψη, από κάποιον στην ίδια την περιφέρεια των γεγονότων και όχι από κάποιον που εμπλέκεται σε γεγονότα» και δημιούργησε μια λίστα με στοιχεία μη χρήσιμα λόγω του ότι είναι κλισέ, όπως η καταστροφή κτιρίων ορόσημων. Ορισμένες πτυχές του βιβλίου προσαρμόστηκαν σε μεγάλο βαθμό και συμπυκνώθηκαν: ο χαρακτήρας του Τιμ Ρόμπινς ήταν ένα μείγμα δύο χαρακτήρων του βιβλίου, με το όνομα δανεισμένο από έναν τρίτο. Ενώ άλλαξε το σκηνικό από τον 19ο αιώνα μέχρι σήμερα, ο Κόεπ προσπάθησε επίσης να «φέρει τον σύγχρονο κόσμο πίσω στο 1800», με τους χαρακτήρες να στερούνται της ηλεκτρικής ενέργειας και σύγχρονων τεχνικών επικοινωνίας.

Ο Σπίλμπεργκ αποδέχτηκε το σενάριο αφού διαπίστωσε ότι είχε πολλές ομοιότητες με την προσωπική του ζωή, συμπεριλαμβανομένου του διαζυγίου των γονιών του (διαζύγιο του Ρέι και της Μαίρη Αν) και επειδή η κατάσταση των φανταστικών επιζώντων αντανακλά τη δική του αβεβαιότητα μετά την καταστροφή των επιθέσεων της 11ης Σεπτεμβρίου. Για τον Σπίλμπεργκ, οι ιστορίες επιβίωσης των χαρακτήρων έπρεπε να είναι το κύριο επίκεντρο, καθώς παρουσίαζαν την αμερικανική νοοτροπία του να μην τα παρατάς ποτέ. Ο Σπίλμπεργκ περιέγραψε τον Πόλεμο των Κόσμων ως «πολικό αντίθετο» στις «Στενές επαφές τρίτου τύπου», με εκείνη την ταινία να παρουσιάζει έναν άνδρα που αφήνει την οικογένεια για να ταξιδέψει με εξωγήινους, ενώ ο Πόλεμος των Κόσμων επικεντρώθηκε στο να κρατήσει την οικογένεια ενωμένη. Ταυτόχρονα, οι εξωγήινοι και τα κίνητρά τους δεν θα εξερευνούνταν πολύ, καθώς απλώς θα βιώνουν τα αποτελέσματα αυτών των άθλιων σχεδίων».

Αν και δέχτηκε το σενάριο, ο Σπίλμπεργκ ζήτησε αρκετές αλλαγές, καθώς ήταν αντίθετος στην ιδέα των εξωγήινων να φτάνουν σε διαστημόπλοια, αφού κάθε ταινία εισβολής εξωγήινων χρησιμοποιούσε ένα τέτοιο όχημα. Οι αρχικοί ιπταμένοι δίσκοι απορρίφθηκαν, όπου ο Σπίλμπεργκ αντικατέστησε την προέλευση των εξωγήινων δηλώνοντας ότι ήταν θαμμένοι υπόγεια στη Γη πριν από πολύ καιρό.

Ο Σπίλμπεργκ είχε στο μυαλό του τη Μιράντα Ότο για το ρόλο της Μαίρη Ανν, αλλά εκείνη τη στιγμή που της τηλεφώνησε ήταν έγκυος και νόμιζε ότι η ευκαιρία θα χανόταν. Ο Σπίλμπεργκ αποφάσισε τότε να ενσωματώσει την εγκυμοσύνη της Ότο στην ταινία, αλλάζοντας το ρόλο για εκείνη.

Κινηματογράφηση 

Τα γυρίσματα έγιναν στη Βιρτζίνια, στο Κονέκτικατ, στο Νιου Τζέρσεϊ, στην Καλιφόρνια και στη Νέα Υόρκη. Τα γυρίσματα της ταινίας διήρκεσαν περίπου 73 ημέρες. Ο Σπίλμπεργκ αρχικά σκόπευε να γυρίσει το Πόλεμο των Κόσμων μετά το Μόναχο, αλλά στον Κρουζ άρεσε τόσο πολύ το σενάριο του Κόεπ που πρότεινε στον Σπίλμπεργκ να αναβάλει την πρώτη ταινία ενώ θα έκανε και αυτός το ίδιο με το Mission: Impossible III. Το μεγαλύτερο μέρος του συνεργείου του Μονάχου προσλήφθηκε για να δουλέψει και στο Πόλεμο των Κόσμων. Το 2004, τα συνεργεία παραγωγής εγκαταστάθηκαν γρήγορα και στις δύο ακτές για να προετοιμαστούν για την ημερομηνία έναρξης, αναζητώντας τοποθεσίες πάνω-κάτω στην Ανατολική Ακτή και προετοιμάζοντας στάδια και σκηνικά που θα χρησιμοποιούσαν όταν η εταιρεία επέστρεφε στο Λος Άντζελες μετά τις χειμερινές διακοπές. Η προπαραγωγή πραγματοποιήθηκε σε μόλις τρεις μήνες, ουσιαστικά στον μισό χρόνο από αυτόν που συνήθως αφιερώνεται σε μια ταινία παρόμοιου μεγέθους και εμβέλειας. Ο Σπίλμπεργκ σημειώνει, ωστόσο, «Αυτή δεν ήταν μια δύσκολη πορεία για τον Πόλεμο των Κόσμων. Αυτό ήταν το μεγαλύτερο πρόγραμμά μου εδώ και περίπου 12 χρόνια. Ο Σπίλμπεργκ συνεργάστηκε με τα συνεργεία στην αρχή της προ-παραγωγής, λαμβάνοντας υπόψη το σφιχτό πρόγραμμα.

Η κύρια φωτογραφία ξεκίνησε στις 8 Νοεμβρίου 2004 και ολοκληρώθηκε στις 7 Μαρτίου 2005.

Σχεδιασμός και οπτικά εφέ 
Η Industrial Light Magic ήταν η κύρια εταιρεία ειδικών εφέ για την ταινία. Ενώ ο Σπίλμπεργκ είχε χρησιμοποιήσει υπολογιστές για να βοηθήσει στην οπτικοποίηση των σεκάνς κατά την προ-παραγωγή, ο Σπίλμπεργκ είπε: «Αυτή είναι η πρώτη ταινία με την οποία ασχολήθηκα πραγματικά χρησιμοποιώντας τον υπολογιστή για να εμψυχώσω όλα τα σενάρια». Αποφάσισε να χρησιμοποιήσει την τεχνική εκτενώς μετά από μια επίσκεψη στον φίλο του Τζορτζ Λούκας. Προκειμένου να διατηρηθεί ο ρεαλισμός, η χρήση λήψεων εικόνων που δημιουργήθηκαν από υπολογιστή και μπλε οθόνης ήταν περιορισμένη, με τα περισσότερα ψηφιακά εφέ να συνδυάζονται με μινιατούρες και πλάνα ζωντανής δράσης.

Μουσική 
Ο μακροχρόνιος συνεργάτης του Σπίλμπεργκ, Τζον Γουίλιαμς συνέθεσε τη μουσική. Ήταν η πρώτη φορά που χρειάστηκε να συνθέσει με μια ημιτελή ταινία του Σπίλμπεργκ, καθώς μόνο οι πρώτες έξι σεκάνς, συνολικής διάρκειας 60 λεπτών, ήταν έτοιμες για να τις χρησιμοποιήσει ως αναφορά. Θεώρησε τη μουσική «ένα πολύ σοβαρό κομμάτι», το οποίο έπρεπε να συνδυάζει την «απαραίτητη τρομακτική ατμόσφαιρα» με «προωθητικά ρυθμική κίνηση για τις σκηνές δράσης» – η μουσική θα ήταν συμβολικά «μπροστά» σε σκηνές καταδίωξης, όπως π.χ. όπου ο Ρέι βγαίνει από τη Μπαγιόν ή τους εξωγήινους που επιτίθεται στο πορθμείο Χάντσον. Ο Γουίλιαμς πρόσθεσε μικρά νεύματα στις παρτιτούρες των κλασικών ταινιών με τέρατα, βάζοντας τις ορχήστρες να κάνουν μια «μεγάλη χειρονομία» σε σκηνές με θέα στους εξωγήινους. Για να αυξήσει τον φόβο των επιθέσεων με τους εξωγήινους, ο Ουίλιαμς πρόσθεσε μια γυναικεία χορωδία, που αντιπροσωπεύει τα "θύματα που φεύγουν χωρίς να πουν ένα "ωχ" - ή έχουν φύγει πριν προλάβουν να το πουν αυτό". Πρόσθεσε μια ανδρική χορωδία — την οποία συνέκρινε με τους «Θιβετιανούς μοναχούς, το χαμηλότερο γνωστό βήμα που μπορεί να κάνει το σώμα μας», για τους εξωγήινους που εξερευνούν το υπόγειο. Η μόνη απόκλιση από τις ορχήστρες ήταν οι ηλεκτρονικοί ήχοι για τις αφηγήσεις έναρξης και κλεισίματος.

Ένα άλμπουμ soundtrack κυκλοφόρησε από την Decca Records που περιλαμβάνει τη μουσική της ταινίας και τις αφηγήσεις έναρξης και λήξης του Μόργκαν Φρίμαν. Τα τραγούδια "Little Deuce Coupe" και "Hushabye Mountain" εμφανίζονται επίσης στην ταινία, το πρώτο που τραγούδησε ο Τομ Κρουζ και το δεύτερο η Ντακότα Φάνινγκ. Ένα εκτεταμένο σάουντρακ "περιορισμένης έκδοσης" κυκλοφόρησε το 2020 μέσω της Intrada Records, με την πλήρη μουσική της ταινίας του άλμπουμ του 2005 και εναλλακτικές ενδείξεις ως υλικό μπόνους.

Θέματα 
Η ταινία περιγράφηκε ως μια αντιπολεμική ταινία, καθώς οι άμαχοι τρέχουν και προσπαθούν μόνο να σώσουν τον εαυτό τους και την οικογένειά τους αντί να πολεμήσουν ενάντια στους εξωγήινους. Η Ντέμπρα Σάντερς της San Francisco Chronicle περιέγραψε την ταινία: «Εάν εισβάλουν εξωγήινοι, μην αντεπιτίθεσαι. Τρέξε." Η Σάντερς συνέκρινε την ταινία με την Ημέρα της Ανεξαρτησίας, όπου οι πολίτες τρέχουν, αλλά υποστηρίζουν τις στρατιωτικές προσπάθειες. Πολλοί κριτικοί θεώρησαν ότι η ταινία προσπάθησε να αναδημιουργήσει την ατμόσφαιρα των επιθέσεων της 11ης Σεπτεμβρίου, με τους παρευρισκόμενους να αγωνίζονται να επιβιώσουν. Ο Σπίλμπεργκ δήλωσε στο Reader's Digest ότι εκτός από το ότι το έργο είναι φανταστικό, η απειλή που εκπροσωπείται ήταν πραγματική: «Είναι μια κλήση αφύπνισης για να αντιμετωπίσουμε τους φόβους μας καθώς αντιμετωπίζουμε μια δύναμη που σκοπεύει να καταστρέψει τον τρόπο ζωής μας». Ο σεναριογράφος Ντέιβιντ Κόεπ δήλωσε ότι προσπάθησε να μην κάνει σαφείς αναφορές στην 11η Σεπτεμβρίου ή στον πόλεμο του Ιράκ, αλλά είπε ότι η έμπνευση για τη σκηνή όπου ο Ρόμπι μπαίνει στους πεζοναύτες ήταν από τους έφηβους που πολεμούσαν στη Λωρίδα της Γάζας - Σκεφτόμουν τους εφήβους στη Γάζα να πετάνε μπουκάλια και πέτρες στα τανκς, και νομίζω ότι όταν είσαι σε αυτή την ηλικία δεν εξετάζεις πλήρως τις συνέπειες αυτού που κάνεις και είσαι πολύ παγιδευμένος με τη στιγμή και το πάθος, είτε αυτό είναι καλή ιδέα είτε δεν. Από το μυθιστόρημα διατηρείται η ήττα των εξωγήινων, όχι από ανδρικά όπλα, αλλά από τα μικρότερα πλάσματα του πλανήτη, τα βακτήρια, τα οποία ο Κόεπ περιέγραψε ως η φύση, κατά κάποιον τρόπο, γνωρίζει πολλά περισσότερα από εμάς.

Κυκλοφορία 
Ο Πόλεμος των Κόσμων έκανε πρεμιέρα στο θέατρο Ziegfeld στις 29 Ιουνίου του 2005. Εκεί, ο Τομ Κρουζ αποκάλυψε τη σχέση του με την Κέιτι Χολμς. Έξι μέρες αργότερα, στις 29 Ιουνίου, η ταινία κυκλοφόρησε σε περίπου 3.908 αίθουσες σε όλη την Αμερική. Το home video κυκλοφόρησε στις 22 Νοεμβρίου 2005.

Μυστικότητα 
Ο Σπίλμπεργκ κράτησε μυστικά τα περισσότερα από τα μέρη της ταινίας, καθώς το καστ και το συνεργείο έμειναν μπερδεμένα για το πώς φαίνονταν οι εξωγήινοι. Όταν ρωτήθηκε για το απόρρητο του σεναρίου, ο Κόεπ απάντησε, «[ο Σπίλμπεργκ] δεν θα έδινε [το σενάριο] σε κανέναν». Ο Koepp εξήγησε ότι θα του το έστελνε μέσω e-mail και θα έδινε ένα τμήμα του σεναρίου που αφορούσε ό,τι έκανε κάποιος. Η Μιράντα Ότο σκέφτηκε να μην συζητήσει καν την ιστορία με την οικογένεια και τους φίλους της. Η Ότο είπε: Ξέρω μερικούς ανθρώπους που λένε πάντα, Ω, όλα είναι τόσο μυστικά. Νομίζω ότι είναι καλό. Τα παλιά χρόνια οι άνθρωποι δεν γνώριζαν πολλά για τις ταινίες πριν βγουν και σήμερα υπάρχουν τόσες πολλές πληροφορίες. Νομίζω ότι ένα κομμάτι μυστηρίου είναι πάντα πολύ καλό. Δεν θέλετε να δείξετε όλα τα χαρτιά σας εκ των προτέρων.

Ο Σπίλμπεργκ παραδέχτηκε ότι αφού κράτησε τα πράγματα μυστικά για τόσο καιρό, υπάρχει στο τέλος ο πειρασμός να αποκαλύψει πάρα πολλά εις βάρος της ιστορίας στη συνέντευξη Τύπου του Πολέμου των Κόσμων. Έτσι, ο Σπίλμπεργκ αποκάλυψε μόνο τη σκηνή του λόφου, όπου ο Ρέι προσπαθεί να εμποδίσει τον γιο του να φύγει, δηλώνοντας το να πει περισσότερα θα αποκάλυπτε πάρα πολλά. Ο πραγματικός προϋπολογισμός της ταινίας ήταν 132 εκατομμύρια δολάρια.

Σύμφωνα με το Vanity Fair, οι σχέσεις του Σπίλμπεργκ με τον Κρουζ ήταν «φτωχές» κατά τη διάρκεια της κυκλοφορίας της ταινίας επειδή ο Σπίλμπεργκ πίστευε ότι οι «γελοιότητες» του Κρουζ εκείνη την εποχή (όπως μια ακανόνιστη εμφάνιση στην εκπομπή της Όπρα Γουίνφρεϊ) είχαν «πλήξει» την ταινία και μετά από έναν γιατρό του οποίου το όνομα που είχε δώσει ο Σπίλμπεργκ στον Κρουζ επιτέθηκε από τους Σαηεντολόγους.

Εκδόσεις μάρκετινγκ και οικιακών μέσων ενημέρωσης 
Η Paramount Pictures Interactive Marketing έκανε το ντεμπούτο της ένα διαδικτυακό παιχνίδι ανθρώπινης επιβίωσης στον επίσημο ιστότοπό της, στις 14 Απριλίου για την προώθηση της ταινίας. Η Hitachi συνεργάστηκε με την Paramount Pictures για μια παγκόσμια διαφημιστική καμπάνια, με τον τίτλο "The Ultimate Visual Experience". Η συμφωνία ανακοινώθηκε από τον Καζουχίρο Τατσιμπάνα, γενικό διευθυντή του Consumer Business Group της Hitachi. Ο Τατσιμπάνα δήλωσε: "Η καμπάνια μας "The Ultimate Visual Experience" ταιριάζει απόλυτα μεταξύ της επιδίωξης του Σπίλμπεργκ και του Κρουζ για τα καλύτερα στον κόσμο στον τομέα της ψυχαγωγίας ταινιών και της δέσμευσης της Hitachi για την υψηλότερη ποιότητα εικόνας μέσω των ψηφιακών ηλεκτρονικών προϊόντων ευρείας κατανάλωσης.

Η ταινία κυκλοφόρησε σε VHS και DVD στις 22 Νοεμβρίου 2005, με μια έκδοση με έναν δίσκο και μια ειδική έκδοση δύο δίσκων που περιελάμβανε ταινίες παραγωγής, ντοκιμαντέρ και διάφορα τρέιλερ. Η ταινία απέσπασε $113.000.000 δολάρια σε πωλήσεις DVD, ανεβάζοντας τα συνολικά έσοδα της στα $704.745.540, καταλαμβάνοντας τη 10η θέση στις πωλήσεις DVD του 2005. Η Paramount κυκλοφόρησε την ταινία σε Blu-ray Disc την 1η Ιουνίου 2010.

Υποδοχή

Box office 
Κατά την κυκλοφορία της, η ταινία απέφερε 81 εκατομμύρια δολάρια παγκοσμίως και κέρδισε την 38η μεγαλύτερη εβδομάδα πρεμιέρας με εισπράξεις 98,8 εκατομμυρίων δολαρίων σε 3.908 κινηματογραφικές αίθουσες, κατά μέσο όρο 25.288 δολάρια. Το Σαββατοκύριακο της Ημέρας Ανεξαρτησίας, κέρδισε 64,9 εκατομμύρια δολάρια, κατά μέσο όρο 16.601 δολάρια, και έδωσε στον Τομ Κρουζ το μεγαλύτερο σαββατοκύριακο έναρξης, μέχρι την κυκλοφορία του Top Gun: Maverick τον Μάιο του 2022. Ήταν η δεύτερη μεγαλύτερη ταινία που ξεκίνησε το Σαββατοκύριακο της Ημέρας Ανεξαρτησίας, μετά το Spider-Man 2. Κατά τη διάρκεια των πρώτων πέντε ημερών της κυκλοφορίας της, κέρδισε 100,2 εκατομμύρια δολάρια, σπάζοντας το ρεκόρ του The Lost World: Jurassic Park και έγινε η ταχύτερη ταινία του Στίβεν Σπίλμπεργκ που έφτασε τα 100 εκατομμύρια δολάρια. Κέρδισε 200 εκατομμύρια δολάρια σε 24 ημέρες, καταλαμβάνοντας την 37η θέση στη λίστα με τις ταχύτερες ταινίες με εισπράξεις 200 εκατομμύρια δολάρια. Έχει εισπράξει - συνολικά 603,9 εκατομμύρια δολάρια παγκοσμίως καθιστώντας την την τέταρτη ταινία με τις περισσότερες εισπράξεις του 2005.

Κριτικές 
Στο Rotten Tomatoes, η ταινία έχει βαθμολογία θετικής έγκρισης 75% με βάση 264 κριτικές και μέση βαθμολογία 7/10. Η κριτική συναίνεση του ιστότοπου αναφέρει: «Η προσαρμογή του Στίβεν Σπίλμπεργκ του Πολέμου των Κόσμων αποδίδει τη συγκίνηση και την παράνοια του κλασικού μυθιστορήματος του Γουέλς, ενώ παράλληλα ενημερώνει εντυπωσιακά τη δράση και τα εφέ για το σύγχρονο κοινό». Στο Metacritic η ταινία έχει μέση βαθμολογία 73 στα 100 με βάση 40 κριτικούς, υποδεικνύοντας "γενικά ευνοϊκές κριτικές". Το κοινό που συμμετείχε σε δημοσκόπηση του CinemaScore έδωσαν στην ταινία μέσο βαθμό "B+" σε κλίμακα από το Α+ έως το F.

Ο Τζέιμς Μπεραρντινέλι επαίνεσε την υποκριτική και θεώρησε ότι η εστίαση της αφήγησης στον αγώνα ενός χαρακτήρα έκανε την ταινία πιο αποτελεσματική, αλλά περιέγραψε το τέλος ως αδύναμο, παρόλο που ο Σπίλμπεργκ «κάνει ό,τι καλύτερο μπορεί για να την κάνει κινηματογραφικά δραματική». Η κριτική της Total Film έδωσε στον Πόλεμο των Κόσμων τέσσερα στα πέντε αστέρια, θεωρώντας ότι «ο Σπίλμπεργκ βρίσκει φρέσκια άποψη σε μια ιστορία που έχει ήδη διασκευαστεί για τον κινηματογράφο, την τηλεόραση, το θέατρο και το ραδιόφωνο», και περιγράφοντας την ταινία ως με πολλές συγκλονιστικές εικόνες, συγκρίνοντας την πρώτη επίθεση εξωγήινων με την προσγείωση στην Παραλία Ομάχα από την Διάσωση του Στρατιώτη Ράιαν.

Ο Κένεθ Τουράν των Los Angeles Times, ο οποίος επαίνεσε τα ειδικά εφέ της ταινίας, δήλωσε ότι ο Σπίλμπεργκ μπορεί πραγματικά να έκανε τη δουλειά του στον Πόλεμο των Κόσμων «καλύτερα από ό,τι αντιλαμβάνεται». Ο Τουράν υποστήριξε ότι, «δείχνοντάς μας πόσο εύθραυστος είναι ο κόσμος μας», ο Σπίλμπεργκ θέτει ένα προκλητικό ερώτημα: «Είναι η απόλυτη φαντασίωση από μία εισβολή από το διάστημα ή είναι η επιβίωση της ανθρώπινης φυλής;». Ωστόσο, ο Νταν Μαρκούτσι και η Νάνσι Σερούγκι των Broomfield Enterprise δεν συμμερίστηκαν την άποψη του Μπεραρντινέλι και του Τουράν. Ένιωσαν ότι η αφήγηση του Μόργκαν Φρίμαν ήταν περιττή και ότι το πρώτο ημίχρονο ήταν υπέροχο, αλλά το δεύτερο μισό γέμισε με κλισέ, γεμάτη τρύπες και μολύνση από τον Τιμ Ρόμπινς.

Βραβεία και υποψηφιότητες 
Ο πόλεμος των κόσμων προτάθηκε για τρία Βραβεία Όσκαρ: Μοντάζ ήχου, Μίξη Ήχου (Άντι Νέλσον, Άννα Μπέλμερ και Ρον Τζούντκινς) και Οπτικά Εφέ (Πάμπλο Χέλμαν). Ωστόσο τα έχασε όλα από τον Κινγκ Κονγκ. Επίσης προτάθηκε για έξι Βραβεία Saturn, και κέρδισε την Καλύτερη Ερμηνεία από νεότερο ηθοποιό (Ντακότα Φάνινγκ). Κέρδισε ένα βραβείο Golden Reel για τα ηχητικά εφέ, ένα βραβείο World Soundtrack για το Καλύτερο Πρωτότυπο Soundtrack, και τρία βραβεία VES για τα ειδικά εφέ της, και ήταν υποψήφια για τρία Βραβεία Empire, τρία Βραβεία Satellite και ένα βραβείο ταινίας MTV. Ήταν επίσης υποψήφια για ένα βραβείο Χρυσό Βατόμουρο για τον χειρότερο ηθοποιό για τον Τομ Κρουζ.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 
 

Ταινίες του 2005
Ταινίες με μουσική σύνθεση Τζον Γουίλιαμς
Ταινίες σε σκηνοθεσία Στίβεν Σπίλμπεργκ
Ταινίες παραγωγής DreamWorks
Ταινίες παραγωγής Paramount Pictures
Ταινίες γυρισμένες στη Βιρτζίνια
Ταινίες γυρισμένες στη Νέα Υόρκη
Ταινίες γυρισμένες στη Νέα Υόρκη (πολιτεία)
Ταινίες γυρισμένες στο Νιου Τζέρσεϊ
Ταινίες γυρισμένες στο Κονέκτικατ
Ταινίες γυρισμένες στην Καλιφόρνια
Ταινίες τοποθετημένες στη Νέα Υόρκη
Ταινίες τοποθετημένες στην Νέα Υόρκη (πολιτεία)
Ταινίες τοποθετημένες στο Νιου Τζέρσεϊ
Ταινίες τοποθετημένες στην Βοστώνη
Αποκαλυπτικές ταινίες
Ρομπότ στη μυθοπλασία
Αμερικανικές θρίλερ ταινίες
Αμερικανικές θρίλερ ταινίες δράσης
Αμερικανικές θρίλερ ταινίες επιστημονικής φαντασίας
Αμερικανικές ταινίες δράσης - επιστημονικής φαντασίας
Ταινίες παραγωγής Amblin Entertainment
Αμερικανικές ταινίες
Αγγλόφωνες ταινίες