Νίκος Ξανθούλης

Νίκος Ξανθούλης (γεννήθηκε Νικόλαος Γεωργίου Ξανθούλης; 1962) είναι Έλληνας συνθέτης και συγγραφέας. Σήμερα είναι Καλλιτεχνικός Σύμβουλος στην Εθνική Λυρική Σκηνή, Βοηθός Ερευνητής στην Ακαδημία Αθηνών (2009–σήμερα), Μέλος Ανταποκριτής του Αρχαιολογικού Ινστιτούτου Αμερικής (2010–σήμερα), και Καθηγητής Σύνθεσης (2004–σήμερα) και Τρομπέτας ( 1984-2013) στο Ωδείο Αθηνών. Διετέλεσε Καλλιτεχνικός Διευθυντής Ορχήστρων και Χορωδίας της Δημόσιας Ραδιοτηλεόρασης (2014-2015) και Κύριος Τρομπετίστας στην Εθνική Λυρική Σκηνή (1983-2007).

Βιογραφία 
Ο Νίκος Ξανθούλης γεννήθηκε στη Λάρισα το 1962. Σπούδασε τρομπέτα με τον Αναστάσιο Κυπραίο στο Ωδείο Αθηνών και αποφοίτησε με «Α» το 1983. Στο Ωδείο τού απονεμήθηκε επίσης το επίζηλο «Πρώτο Βραβείο» για την επιτυχία του στις εξετάσεις.  Την ίδια χρονιά, έγινε μέλος της Ευρωπαϊκής Ορχήστρας Νέων και έπαιξε υπό τους μαέστρους Claudio Abbado και Yuri Simonof.

Στο Ωδείο Αθηνών ο Ξανθούλης σπούδασε επίσης Ανώτερα Θεωρητικά Θέματα και Σύνθεση  με τους Μενέλαο Παλάντιο, Διαμαντή Διαμαντόπουλο και Περικλή Κούκο. Έλαβε διδακτορικό στη Μουσικολογία από τη Μουσική Ακαδημία της Σόφιας στη Βουλγαρία.  Η διδακτορική διατριβή του είχε θέμα «Πολυφωνία του 1800».  Η Εξεταστική Επιτροπή, στην οποία περιλαμβανόταν ο καθηγητής Dimiter Christoff, αποδέχτηκε ομόφωνα τη διατριβή—- για πρώτη φορά μετά από 16 χρόνια στην ιστορία της Ακαδημίας. Ο Ξανθούλης σπούδασε επίσης τσέμπαλο στη Σχολή Vignanelli της Αθήνας, Ωδείο Athenaeum με την καθηγήτρια Μαργαρίτα Δαλμάτη, αποφοιτώντας με έπαινο και με το βραβείο «Ferruccio Vignanello». Είναι επίσης κάτοχος πτυχίου Πολιτικών Επιστημών από το Πάντειο Πανεπιστήμιο Αθηνών  και απόφοιτος λυκείου από την Ιωνίδειο Πρότυπο Σχολή Πειραιά.

Ως Καλλιτεχνικός Σύμβουλος της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, είναι υπεύθυνος του ραδιοφωνικού προγράμματος. Ήταν ο βασικός τρομπετίστας στην Όπερα Αθηνών τα τελευταία είκοσι τρία χρόνια, παίζοντας ως σολίστ και μέλος πολλών μουσικών συνόλων σε όλη την Ελλάδα. Διετέλεσε επίσης καθηγητής τρομπέτας στο Ωδείο Αθηνών και διετέλεσε καθηγητής στο «Ανοιχτό Πανεπιστήμιο» Ελλάδας.

Καριέρα 
Πολλές συναυλίες με ερμηνείες και συνθέσεις του Ξανθούλη έχουν μεταδοθεί σε ραδιοφωνικά προγράμματα της Ελλάδας και της Βουλγαρίας. Οι «Δύο παιδικές όπερες» πρωτοπαρουσιάστηκαν από την Όπερα Αθηνών (1998) και το Μεσσηνιακό Θέατρο (1999) με κριτική και εμπορική επιτυχία.  Ο Ξανθούλης έχει προσκληθεί από τέσσερα αμερικανικά πανεπιστήμια και το Μουσικό Πανεπιστήμιο του Tien Jin, Κίνα, το 2000 και το 2001 για ρεσιτάλ και διαλέξεις για την ελληνική μουσική από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα.

Η έρευνα και οι μεταφράσεις του για τη θεωρία της αρχαίας ελληνικής μουσικής παρουσιάστηκαν σε διάλεξη στο Πανεπιστήμιο της Βοστώνης το 2003 στο Πανεπιστήμιο Concordia (Μόντρεαλ) και στην Οτάβα. Συνέθεσε τη μουσική για την τραγωδία του Αισχύλου «Ευμενίδες», που παρουσιάστηκε στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Επιδαύρου (Αύγουστος 2004). Έχει κυκλοφορήσει τρία προσωπικά CD και συμμετείχε σε άλλα δύο CD (που εκδόθηκαν στην Ιταλία και τη Γερμανία). Οι εκδόσεις ΚΕΔΡΟΣ δημοσίευσαν τα συμφωνικά παραμύθια του «Ο εγωιστής γίγαντας» (Όσκαρ Ουάιλντ: βιβλίο και CD ηχογραφήθηκε στο Μόντρεαλ) που ήταν best seller μεταξύ των παιδικών βιβλίων στην Ελλάδα μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2005, και «Ο Ευτυχισμένος Πρίγκιπας» (2007: βιβλίο και CD). Ως σολίστ έχει εμφανιστεί με πολλές ορχήστρες και σε διάφορα Φεστιβάλ (Ορχήστρα Ferenc Liszt στο Φεστιβάλ Αθηνών, Διεθνές Φεστιβάλ Σαράγεβο, Συμφωνική Ορχήστρα Τασκένδης, Φιλαρμονία Σόφιας, Συμφωνική Ορχήστρα Tien Jin στην Κίνα, Κρατική Ορχήστρα Θεσσαλονίκης, Ορχήστρα Καμεράτα, Εθνική Ορχήστρα Συμφωνική Ορχήστρα Ραδιοφώνου). Οι εκδόσεις «Δαίδαλος-Ζαχαρόπουλος» δημοσίευσαν την πραγματεία του για την Αρχαία Ελληνική Μουσική το 2006. Ήταν Kress Λέκτορας για το 2012-2013 στις ΗΠΑ και τον Καναδά από το Αρχαιολογικό Ινστιτούτο Αμερικής.

Κύριες συνθέσεις 

 Κοντσέρτο για τρομπέτα και ορχήστρα (1995, Εκδόσεις ΟΡΦΕΑΣ)
 Φαντασία για τρομπέτα και πιάνο (Εκδόσεις ΟΡΦΕΑΣ, 2005)
 «Το δάκρυ του φεγγαριού» παιδική όπερα (Εθνική Λυρική Σκηνή, 1999)
 Παιδική όπερα «Ο εγωιστής γίγαντας» (Δημοτικό Θέατρο Καλαμάτας, 2000)
 «Ισμήνη» του Γιάννη Ρίτσου για βιολί και πιάνο (Δημοτικό Θέατρο Καλαμάτας, 2001)
 Fantasia preludio e fuga για πιάνο και έγχορδα (Δημήτρης Παπαθεοδώρου (πιάνο), Ραδιοφωνική Ορχήστρα Μοντέρνας Μουσικής, Αθήνα, 2002)
 «Ο Πλυθυντικός Αριθμός» για την ποίηση της Κικής Δημουλά (Αθήνα, 2002)
 Κοντσέρτο για 2 κιθάρες και ορχήστρα εγχόρδων (Συμφωνική Ορχήστρα Ραδιοφώνου, Στέλιος και Βασίλης, Αθήνα 2003)
 Ευμενίδες του Αισχύλου, τυχαία μουσική (Επίδαυρος, Ηρώδειο, 2004)
 Κοντσέρτο για 4 κόρνα και συμφωνική ορχήστρα (Αθήνα, 2005)
 "The Happy Prince" (2007) συμφωνικό παραμύθι για συμφωνική ορχήστρα, σοπράνο, βαρύτονα και αφηγητή
 "Η Ιλιάδα" (2008)
 Παρεμπιπτική μουσική για την «Ελένη» του Ευριπίδη (Θέατρο «Κνωσός» 2008)
 Συμπτωματική μουσική για τον «Αγαμέμνονα» του Αισχύλου (Ελληνικό Φεστιβάλ Αθηνών, 2009)
 «Ηλιογεννίτη» σε ποίηση Κωστή Παλαμά. Καντάτα για μπάσο και μετζοπράνο και ορχήστρα (Ακαδημία Αθηνών, 2009)
 «Ποιήματα του Κώστα Παπαγεωργίου» (Αθήνα 2010)
 Γαλλική παιδική όπερα "L' enfant de la mer" (2010)
 Όπερα "Το μαγικό βιολί" για τα "νεανικά αυτιά" 2011 (πρεμιέρα 7 Μαΐου στην Εθνική Λυρική Σκηνή)
 "L' enfant de la mer 2" Γαλλική παιδική όπερα (2013)
 «Αντιγόνη» (στην αγγλική γλώσσα)<AIA>

Βιβλία και Θεωρητικές Πραγματεύσεις 

 Τεχνική Τρομπέτας (Αθήνα, 1985)
 Οι Prout, Richter και Gedalge τρεις θεωρητικοί της φούγκας στο 2ο μισό του 19ου αιώνα. (Διδακτορική διατριβή, Σόφια, Βουλγαρία, 1993)
 Η τέχνη της αναπνοής (Αθήνα, 1996)
 Techne Mousikes» Cleonides, Aristoxenus, Anonymous Bellerman:

Η Θεωρία της Αρχαίας Ελληνικής Μουσικής - εισαγωγή και μετάφραση στα νέα ελληνικά από τον Νίκο Ξανθούλη (Δαίδαλος-Ζαχαρόπουλος, Αθήνα 2006)

Δισκογραφία 
Προσωπικά :

 «Έργα Ελλήνων Συνθετών για Τρομπέτα» (Αθήνα, 1993)
 «Ο εγωιστής γίγαντας» ένα συμφωνικό παραμύθι για συμφωνική ορχήστρα, παιδική χορωδία και δύο τραγουδιστές (Κέδρος, Αθήνα / Μόντρεαλ, 2004)
 «Ο Πλυθυντικός Αριθμός» για την ποίηση της Κικής Δημουλά (Αθήνα, 2002)
 «Μια Ανθολογία Συνθέσεων» (Αθήνα, 2003)
 «Ευτυχισμένος Πρίγκιπας», συμφωνικό παραμύθι για συμφωνική ορχήστρα, παιδική χορωδία και δύο τραγουδιστές (Κέδρος, Αθήνα, 2007)
 «Οι περιπέτειες του γίγαντα Ασιλάμπα Ντελάσι», μουσικό παραμύθι για κουαρτέτο εγχόρδων και δύο τραγουδιστές Έκδοση Καλέντις (Ελλάδα 2011)
 "Το μαγικό βιολί" Έκδοση Καλέντη (Ελλάδα 2013)

 "Αφιέρωμα στον Άστορ" (Μιλάνο, 2001)
 "Music for Brass" (Agora, 1999)
 «Παιδική χορωδία και συμφωνική ορχήστρα Ελλήνων συνθετών» (Μαλλιάρας, 2008)

βιβλιογραφικές αναφορές

εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Ιστοσελίδα Νίκου Ξανθούλη

Κλασικοί συνθέτες του 20ού αιώνα
Κλασικοί συνθέτες του 21ου αιώνα
Έλληνες συνθέτες κλασικής μουσικής