Αετόξυλο

Το αετόξυλο (Aquilaria)  είναι γένος δένδρων με 15 είδη, γνωστά και ως λιγναλόες, ιθαγενή των Ινδιών και της νοτιοανατολικής Ασίας. Ειδικότερα φύονται στα δάση βροχής της Ινδονησίας, της Ταϊλάνδης, της Καμπότζης, του Λάος, του Βιετνάμ, της Μαλαισίας, της βορειοανατολικής Ινδίας, του Μπανγκλαντές, των Φιλιππίνων, του Βόρνεο και της Νέας Γουινέας. Το ύψος αυτών των δένδρων φθάνει τα 6 έως 20 μέτρα, αναλόγως του είδους. Τα φύλλα τους φύονται εναλλασσόμενα, έχουν μήκος 5 έως 11 cm και πλάτος 2 έως 4 cm. Τα άνθη είναι κιτρινοπράσινα, εκφυόμενα σε σκιάδιο, ενώ ο καρπός είναι ξυλώδης κάψα μήκους 2,5 έως 3 cm.

Το γένος, όπως φανερώνει και η ονομασία του, είναι κυρίως γνωστό επειδή από αυτό παράγεται το ομώνυμο αρωματικό ξύλο, το καλαμπάκ ή αετόξυλο ή και «ξύλο αλόης» (γαλλ. «calambac», «bois d'aigle», «bois d'agar», «bois d'argile», αγγλ. agarwood, aloeswood, eaglewood ή gharuwood), παρόμοιο με το ξύλο του γένους Gyrinops. Η ευωδιά του ξύλου αυτού οφείλεται στο ότι περιέχει μια αρωματική ρητίνη. Χρησιμεύει ακόμα και στην παραγωγή θυμιάματος, ιδίως το είδος Aquilaria malaccensis από το οποίο εξάγεται και αρωματικό αιθέριο έλαιο. Η υλοτόμηση των δένδρων του γένους στη φύση αδιακρίτως είχε ως αποτέλεσμα να συγκαταλέγεται σήμερα στα γένη με είδη που κινδυνεύουν με αφανισμό. Σε κάποιες από τις χώρες όπου φύεται υπάρχουν σήμερα προγράμματα σε εξέλιξη για το μπόλιασμα και τη δημιουργία φυτειών αετόξυλου, ώστε να παράγεται το προϊόν τους με βιώσιμο τρόπο.

Είδη

 Aquilaria acuminata (Merr.), Quisumb., αρχικώς Gyrinopsis acuminata
 Aquilaria apiculata, Merr.
 Aquilaria baillonii, Pierre από Lecomte & Leandri
 Aquilaria banaensae, Phamh.
 Aquilaria beccariana, Tiegh.
 Aquilaria brachyantha (Merr.), Hallier f.
 Aquilaria citrinicarpa (Elmer), Hallier f.
 Aquilaria crassna, Pierre από Lecomte
 Aquilaria cumingiana (Decne.), Ridl.
 Aquilaria filaria (Oken), Merr.
 Aquilaria grandiflora, Benth.
 Aquilaria hirta, Ridl.
 Aquilaria malaccensis, Lam., συνώνυμα: A. agallocha, A. secundaria
 Aquilaria microcarpa Baill.
 Aquilaria ophispermum Poir.
 Aquilaria parvifolia (Quisumb.), Ding Hou
 Aquilaria pentandra, Blanco
 Aquilaria rostrata, Ridl.
 Aquilaria rugosa, K.Le-Cong & Kessler
 Aquilaria sinensis, Gilg
 Aquilaria subintegra, Ding Hou
 Aquilaria urdanetensis, Hallier (είδος των Φιλιππίνων)
 Aquilaria yunnanensis, S.C. Huang

Παραπομπές

Πηγές
 Το λήμμα «αετόξυλον» στη Νέα Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια «Χάρη Πάτση», τόμος 2 (1968), σελ. 265

Αετοξυλο