Στήλη της Αγίας Τριάδας (Όλομοουτς)

Η Στήλη της Αγίας Τριάδας στο Όλομοουτς της Τσεχίας είναι μπαρόκ μνημείο που χτίστηκε μεταξύ 1716 και 1754. Ο κύριος σκοπός ήταν ο εορτασμός της Καθολικής Εκκλησίας και της πίστης, εν μέρει που προκλήθηκε από το αίσθημα ευγνωμοσύνης για τον τερματισμό μιας πανούκλας, που έπληξε τη Μοραβία (τώρα στη Δημοκρατία της Τσεχίας) μεταξύ 1713 και 1715. Η στήλη ήταν επίσης κατανοητή ως έκφραση του τοπικού πατριωτισμού, καθώς όλοι οι καλλιτέχνες και οι τεχνίτες που εργάζονταν σε αυτό το μνημείο ήταν πολίτες του Όλομοουτς και σχεδόν όλοι οι εικονιζόμενοι άγιοι συνδέονταν με κάποιο τρόπο με την πόλη Όλομοουτς.

Είναι το μεγαλύτερο συγκρότημα μπαρόκ γλυπτικής στην Τσεχία. Το 2000 εγγράφηκε στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO ως «ένα από τα πιο εξαιρετικά παραδείγματα του απόγειου της κεντρικής ευρωπαϊκής μπαρόκ καλλιτεχνικής έκφρασης».

Ιστορία 

Σύμφωνα με την αξιολόγηση του Διεθνούς Συμβουλίου για την Προστασία Μνημείων και Ιστορικών Χώρων αυτής της κληρονομιάς, «η ανέγερση μαριανών στηλών στις πλατείες των πόλεων είναι ένα φαινόμενο αποκλειστικά μπαρόκ, μετά τη Σύνοδος του Τρέντο». Η εικονογραφική του βάση βρίσκεται στο Βιβλίο της Αποκάλυψης. Το βασικό μοντέλο θεωρείται ότι ήταν η στήλη στην Σάντα Μαρία Ματζόρε στη Ρώμη, από το 1614.

Αυτό το μνημείο για το Όλομοουτς ήταν το αποκορύφωμα της δουλειάς αρκετών καλλιτεχνών και δεξιοτεχνών, αλλά δεν τους έφερε μεγάλη περιουσία. Ο πρώτος που πέθανε κατά τη διάρκεια της εργασίας ήταν ο Βένζελ Ρέντερ, ένας μνημειακός κτίστης και προνομιούχος αυτοκρατορικός αρχιτέκτονας. Ήρθε πρώτος με την ιδέα να χτίσει την στήλη, επέβαλε τη θέλησή του στο δημοτικό συμβούλιο, τη σχεδίασε, έχτισε την πρώτη σκηνή και βοήθησε στη χρηματοδότησή της. Οι ακόλουθοί του,Φραντς Τόνεκ, Γιόχαν Βένζελ Ροκίτσκι και Αουγκούστιν Σολτς, επίσης δεν έζησαν αρκετά για να δουν τη στήλη να τελειώνει, η οποία ολοκληρώθηκε από τον Γιόχαν Ίγκνατς Ροκίτσκι. Η γλυπτική διακόσμηση ξεκίνησε από τον Φίλιπ Σάτλερ. Μετά τον θάνατό του, ο Αντρέας Ζάνερ συνέχισε και έκανε 18 γλυπτά και 9 ανάγλυφα σε 7 χρόνια πριν πεθάνει και αυτός με τη σειρά του. Ο χρυσοχόος Σίμον Φόρστνερ, ο οποίος έφτιαξε επιχρυσωμένα χάλκινα γλυπτά της Αγίας Τριάδας και της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, ήταν κάπως πιο τυχερός και κατάφερε να ολοκληρώσει το λαμπρό έργο του. Ωστόσο, έχασε την υγεία του όταν εργαζόταν στα γλυπτά, καθώς χρησιμοποίησε τοξικές ενώσεις υδραργύρου κατά τη διαδικασία επιχρύσωσης.

Μετά την ολοκλήρωση της Στήλης της Αγίας Τριάδας το 1754, έγινε πηγή μεγάλης υπερηφάνειας για το Όλομοουτς, αφού όλοι οι άνθρωποι που συμμετείχαν στη δημιουργία της ήταν πολίτες της πόλης. Η στήλη αγιάστηκε σε μια μεγάλη γιορτή στην οποία παρευρέθηκαν η Αυτοκράτειρα Μαρία Θηρεσία και ο σύζυγός της, Φραγκίσκος Α΄ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.

Μόλις τέσσερα χρόνια αργότερα, όταν το Όλομοουτς πολιορκήθηκε από έναν πρωσικό στρατό και η Στήλη της Αγίας Τριάδας χτυπήθηκε από πυροβολισμούς από πρωσικά κανόνια πολλές φορές, οι πολίτες του Όλομοουτς πήγαν σε μια πομπή για να παρακαλέσουν τον Πρώσο στρατηγό να μην πυροβολήσει στο μνημείο. Ο Στρατηγός Τζέιμς Φράνσις Έντουαρντ Κιθ συμμορφώθηκε με τις επιθυμίες τους. Η στήλη επισκευάστηκε αμέσως μετά τον πόλεμο και ένα αντίγραφο μιας πέτρινης βολής ήταν μισοθαμμένο στο στέλεχος της στο σημείο όπου χτυπήθηκε για να θυμίσει στους ανθρώπους αυτό το γεγονός.

Εσωτερικό παρεκκλήσι 

Η στήλη στεγάζει επίσης ένα μικρό παρεκκλήσι με ανάγλυφα που απεικονίζουν την θυσία του Κάιν από τη σοδειά του, την προσφορά του Άβελ των πρωτότοκων του ποιμνίου του, την πρώτη προσφορά του Νώε μετά τον Κατακλυσμό, την προσφορά του Αβραάμ του Ισαάκ και ενός αρνιού, και το θάνατο του Ιησού. Οι πόλεις της Ιερουσαλήμ και του Όλομοουτς διακρίνονται στο φόντο του τελευταίου αναφερόμενου ανάγλυφου.

Παραπομπές

Βιβλιογραφία

Βιβλία στα τσεχικά 
 Perůtka, Marek (επιμ.) (2001). Sloup Nejsvětější Trojice v Olomouci . Όλομουτς: Statutární město Όλομοουτς. (περιλαμβάνει περίληψη στα αγγλικά)
 Los, Petr & Brabcová, Jitka (2002). Svatí na sloupu Nejsvětější Trojice v Olomouci . Όλομοουτς: Ντανάλ.  ISBN 80-85973-94-4
 Τίτσακ, Μίλαν (2002). Příběhy olomouckých pomníků . Όλομοουτς: Burian a Tichák, sro

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO: Στήλη της Αγίας Τριάδας
 Στήλη της Αγίας Τριάδας – ιστορία και αναγέννηση
 Στήλη της Αγίας Τριάδας – Επίσημος ιστότοπος του Όλομοουτς 
 Στήλη της Αγίας Τριάδας – τουριστικές πληροφορίες

Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς στην Τσεχία
Εθνικά Πολιτιστικά Μνημεία της Τσεχίας
Κτίρια και κατασκευές στο Όλομοουτς
Καθολική γλυπτική