Βιολογική ανθρωπολογία

Η βιολογική ανθρωπολογία, γνωστή και ως φυσική ανθρωπολογία, είναι επιστημονικός κλάδος που ασχολείται με τις βιολογικές και συμπεριφορικές πτυχές των ανθρώπων, των εξαφανισμένων προγόνων ανθρωπίνων τους και των σχετικών μη ανθρώπινων πρωτευόντων, ιδιαίτερα από εξελικτική προοπτική. Αυτό το υποπεδίο της ανθρωπολογίας μελετά συστηματικά τα ανθρώπινα όντα από βιολογική προοπτική.

Κλάδοι 
Ως υποπεδίο της ανθρωπολογίας, η ίδια η φυσική ανθρωπολογία χωρίζεται περαιτέρω σε διάφορους κλάδους. Όλοι οι κλάδοι είναι ενωμένοι στον κοινό τους προσανατολισμό και/ή την εφαρμογή της εξελικτικής θεωρίας για την κατανόηση της ανθρώπινης βιολογίας και συμπεριφοράς.

 Η βιοαρχαιολογία είναι η μελέτη προηγούμενων ανθρώπινων πολιτισμών μέσω της εξέτασης ανθρώπινων υπολειμμάτων που ανακτήθηκαν σε ένα αρχαιολογικό πλαίσιο. Τα εξεταζόμενα ανθρώπινα υπολείμματα συνήθως περιορίζονται σε οστά αλλά μπορεί να περιλαμβάνουν διατηρημένο μαλακό ιστό. Οι ερευνητές στη βιοαρχαιολογία συνδυάζουν τα σετ δεξιοτήτων της ανθρώπινης οστεολογίας, της παλαιοπαθολογίας και της αρχαιολογίας και συχνά εξετάζουν το πολιτιστικό και νεκρικό πλαίσιο των λειψάνων.
 Η εξελικτική βιολογία είναι η μελέτη των εξελικτικών διαδικασιών που παρήγαγαν την ποικιλομορφία της ζωής στη Γη, ξεκινώντας από έναν μόνο κοινό πρόγονο. Αυτές οι διαδικασίες περιλαμβάνουν τη φυσική επιλογή, την κοινή καταγωγή και την  ειδογένεση.
 Η εξελικτική ψυχολογία είναι η μελέτη των ψυχολογικών δομών από μια σύγχρονη εξελικτική προοπτική. Επιδιώκει να προσδιορίσει ποια ανθρώπινα ψυχολογικά χαρακτηριστικά είναι εξελιγμένες προσαρμογές – δηλαδή τα λειτουργικά προϊόντα της φυσικής επιλογής ή της σεξουαλικής επιλογής στην ανθρώπινη εξέλιξη.
 Η εγκληματολογική ανθρωπολογία είναι η εφαρμογή της επιστήμης της φυσικής ανθρωπολογίας και της ανθρώπινης οστεολογίας σε νομικό πλαίσιο, πιο συχνά σε ποινικές υποθέσεις όπου τα λείψανα του θύματος βρίσκονται σε προχωρημένα στάδια αποσύνθεσης.
 Η ανθρώπινη οικολογία της συμπεριφοράς είναι η μελέτη των προσαρμογών συμπεριφοράς (αναζήτηση τροφής, αναπαραγωγή, οντογένεση) από την εξελικτική και οικολογική προοπτική (βλέπε Οικολογία της συμπεριφοράς). Επικεντρώνεται στις προσαρμοστικές αντιδράσεις του ανθρώπου (φυσιολογικές, αναπτυξιακές, γενετικές) στις περιβαλλοντικές πιέσεις.
 Η ανθρώπινη βιολογία είναι ένα διεπιστημονικό πεδίο της βιολογίας, της βιολογικής ανθρωπολογίας, της διατροφής και της ιατρικής, που αφορά διεθνείς, πληθυσμιακούς προοπτικές για την υγεία, την εξέλιξη, την ανατομία, τη φυσιολογία, τη μοριακή βιολογία, τη νευροεπιστήμη και τη γενετική.
 Η παλαιοανθρωπολογία είναι η μελέτη απολιθωμάτων για την ανθρώπινη εξέλιξη, χρησιμοποιώντας κυρίως υπολείμματα από εξαφανισμένες ανθρωπίνες και άλλα είδη πρωτευόντων για τον προσδιορισμό των μορφολογικών και συμπεριφορικών αλλαγών στην ανθρώπινη γενεαλογία, καθώς και του περιβάλλοντος στο οποίο συνέβη η ανθρώπινη εξέλιξη.
 Η παλαιοπαθολογία είναι η μελέτη των ασθενειών στην αρχαιότητα. Αυτή η μελέτη εστιάζει όχι μόνο σε παθογόνες καταστάσεις που παρατηρούνται σε οστά ή μουμιοποιημένους μαλακούς ιστούς, αλλά και σε διατροφικές διαταραχές, διακύμανση στο ανάστημα ή τη μορφολογία των οστών με την πάροδο του χρόνου, στοιχεία σωματικού τραύματος ή ενδείξεις επαγγελματικά προερχόμενου εμβιομηχανικού στρες.
 Η πρωτευματολογία είναι η μελέτη της συμπεριφοράς, της μορφολογίας και της γενετικής των πρωτευόντων πλην του ανθρώπου. Οι πρωτοπαθολόγοι χρησιμοποιούν φυλογενετικές μεθόδους για να συμπεράνουν ποια χαρακτηριστικά μοιράζονται οι άνθρωποι με άλλα πρωτεύοντα θηλαστικά και ποια είναι προσαρμογές ειδικά για τον άνθρωπο.

Ιστορία

Προέλευση 

Η βιολογική ανθρωπολογία φαίνεται διαφορετική σήμερα από ότι πριν από είκοσι χρόνια. Το όνομα είναι ακόμη σχετικά νέο, καθώς είναι η «φυσική ανθρωπολογία» για περισσότερο από έναν αιώνα, με ορισμένους επαγγελματίες να εξακολουθούν να εφαρμόζουν αυτόν τον όρο. Οι βιολογικοί ανθρωπολόγοι ανατρέχουν στο έργο του Κάρολου Δαρβίνου ως βασικό θεμέλιο για αυτό που κάνουν σήμερα. Ωστόσο, εάν κάποιος ανιχνεύσει τη διανοητική γενεαλογία πίσω στις απαρχές της φυσικής ανθρωπολογίας -πριν από την ανακάλυψη μεγάλου μέρους αυτού που σήμερα γνωρίζουμε ως απολιθωμένο αρχείο ανθρωπίνων- τότε η εστίαση μετατοπίζεται στην ανθρώπινη βιολογική παραλλαγή. Ορισμένοι εκδότες, βλέπε παρακάτω, έχουν ριζώσει το πεδίο ακόμα πιο βαθιά από την επίσημη επιστήμη.

Οι προσπάθειες μελέτης και ταξινόμησης των ανθρώπων ως ζωντανών οργανισμών χρονολογούνται από την αρχαία Ελλάδα. Ο Έλληνας φιλόσοφος Πλάτων ( 428–  347 π.Χ.) τοποθέτησε τους ανθρώπους στη φυσική κλίμακα, η οποία περιελάμβανε όλα τα πράγματα, από άψυχα αντικείμενα στο κάτω μέρος μέχρι θεότητες στην κορυφή. Αυτό έγινε το κύριο σύστημα μέσω του οποίου οι μελετητές σκέφτονταν τη φύση για τα επόμενα περίπου 2.000 χρόνια. Ο μαθητής του Πλάτωνα, Αριστοτέλης ( 384–322 π.Χ.), παρατήρησε στο Των περί τα ζώα ιστοριών ότι τα ανθρώπινα όντα είναι τα μόνα ζώα που περπατούν όρθια και υποστήριξε, σύμφωνα με την τελεολογική του άποψη για τη φύση, ότι οι άνθρωποι έχουν γλουτούς και όχι ουρές, προκειμένου να έχουν ένα άνετο μέρος για να καθίσουν όταν κουραστούν να στέκονται. Εξήγησε τις περιφερειακές παραλλαγές στα ανθρώπινα χαρακτηριστικά ως αποτέλεσμα διαφορετικών κλιματικών συνθηκών. Έγραψε επίσης για τη φυσιογνωμία, μια ιδέα που προέρχεται από γραπτά της Ιπποκρατικής Συλλογής. Η επιστημονική φυσική ανθρωπολογία ξεκίνησε τον 17ο έως τον 18ο αιώνα με τη μελέτη της φυλετικής ταξινόμησης (Τζεόρτζιους Όρνιους, Φρανσουά Μπερνιέ, Κάρολος Λινναίος, Γιόχαν Φρίντριχ Μπλούμενμπαχ).

Ο πρώτος εξέχων φυσικός ανθρωπολόγος, ο Γερμανός ιατρός Γιόχαν Φρίντριχ Μπλούμενμπαχ (1752-1840) από το Πανεπιστήμιο του Γκέτινγκεν, συγκέντρωσε μια μεγάλη συλλογή ανθρώπινων κρανίων (Decas craniorum, που δημοσιεύθηκε κατά την περίοδο 1790-1828), από την οποία υποστήριξε τη διαίρεση της ανθρωπότητας σε πέντε φυλές (ονομαστικά οι Καυκάσιοι, Μογγόλοι, Αιθίοπες, Μαλαϊκοί και Αμερικανοί). Τον 19ο αιώνα, Γάλλοι φυσικοί ανθρωπολόγοι, με επικεφαλής τον Πωλ Μπροκά (1824-1880), εστίασαν στην κρανιομετρία, ενώ η γερμανική παράδοση, με επικεφαλής τον Ρούντολφ Βίρχοβ (1821-1902), τόνισε την επίδραση του περιβάλλοντος και των ασθενειών στον άνθρωπο σώμα.

Στις δεκαετίες του 1830 και του 1840, η φυσική ανθρωπολογία είχε εξέχουσα θέση στη συζήτηση για τη δουλεία, με τα επιστημονικά, μονογονικά έργα του Βρετανού υπέρμαχου της κατάργησης της δουλείας Τζέιμς Κάουλ Πρίτσαρντ (1786–1848) να αντιτίθενται σε αυτά του Αμερικανού πολυγονιστή Σάμιουελ Τζορτζ Μόρτον (1799-185).

Στα τέλη του 19ου αιώνα, ο Γερμανοαμερικανός ανθρωπολόγος Φραντς Μποάζ (1858-1942) επηρέασε έντονα τη βιολογική ανθρωπολογία δίνοντας έμφαση στην επίδραση του πολιτισμού και της εμπειρίας στην ανθρώπινη μορφή. Η έρευνά του έδειξε ότι το σχήμα του κεφαλιού ήταν εύπλαστο σε περιβαλλοντικούς και διατροφικούς παράγοντες παρά ένα σταθερό «φυλετικό» χαρακτηριστικό. Ωστόσο, ο επιστημονικός ρατσισμός εξακολουθούσε να επιμένει στη βιολογική ανθρωπολογία, με εξέχουσες προσωπικότητες όπως ο Έρνεστ Χούτον και ο Άλες Χρντλίτσκα να προωθούν τις θεωρίες της φυλετικής ανωτερότητας και μιας ευρωπαϊκής καταγωγής των σύγχρονων ανθρώπων.

«Νέα Φυσική Ανθρωπολογία» 
Το 1951, ο Σέργουντ Γουόσμπερν, πρώην μαθητής του Χούτον, εισήγαγε μια «νέα φυσική ανθρωπολογία». Άλλαξε την εστίαση από τη φυλετική τυπολογία για να επικεντρωθεί στη μελέτη της ανθρώπινης εξέλιξης, απομακρύνοντας την ταξινόμηση προς την εξελικτική διαδικασία. Η ανθρωπολογία επεκτάθηκε για να συμπεριλάβει την παλαιοανθρωπολογία και την πρωτευματολογία. Ο 20ός αιώνας είδε επίσης τη σύγχρονη σύνθεση στη βιολογία: τη συμφιλίωση της θεωρίας της εξέλιξης του Κάρολου Δαρβίνου και της έρευνας του Γκρέγκορ Μέντελ για την κληρονομικότητα. Η πρόοδος στην κατανόηση της μοριακής δομής του DNA και η ανάπτυξη μεθόδων χρονολογικής χρονολόγησης άνοιξαν τις πόρτες για την κατανόηση των ανθρώπινων παραλλαγών, τόσο του παρελθόντος όσο και του παρόντος, με μεγαλύτερη ακρίβεια και με πολύ μεγαλύτερη λεπτομέρεια.

Δείτε επίσης 
 Ανθρώπινη εξέλιξη
 Ανθρωπομετρία
 Βιοπολιτισμική ανθρωπολογία
 Εξελικτική ανθρωπολογία
 Εξελικτική βιολογία
 Εξελικτική ψυχολογία
 Ηθολογία
 Κοινωνιοβιολογία
 Παλαιοντολογία

Παραπομπές

Περαιτέρω ανάγνωση 
 Michael A. Little and Kenneth AR Kennedy, επιμ. Histories of American Physical Anthropology in the Twentieth Century, (Lexington Books; 2010); 259 σελίδες, δοκίμια για το πεδίο από τα τέλη του 19ου έως τα τέλη του 20ού αιώνα. τα θέματα περιλαμβάνουν τον Σέργουντ Γουόσμπερν (1911–2000) και τη «νέα φυσική ανθρωπολογία»
 Brown, Ryan A and Armelagos, George, "Apportionment of Racial Diversity: A Review", Evolutionary Anthropology 10:34–40 2001
 Modern Human Variation: Models of Classification
 Redman, Samuel J. Bone Rooms: From Scientific Racism to Human Prehistory in Museums. Κέιμπριτζ: Harvard University Press. 2016.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Βρετανική Ένωση Βιολογικών Ανθρωπολόγων και Οστεοαρχαιολόγων
 Σύλλογος Ανθρώπινης Βιολογίας
 Καναδική Ένωση για τη Φυσική Ανθρωπολογία
 Homo erectus και Homo neanderthalensis reconstructions – Ηλεκτρονικά άρθρα που δημοσιεύθηκαν από το Division of Anthropology, American Museum of Natural History.
 Istituto Italiano di Antropologia  Archived  
 Journal of Anthropological Sciences – διαθέσιμα δωρεάν άρθρα ανασκόπησης πλήρους κειμένου
 Χαρτογράφηση της διεπιστημονικότητας στην ανθρωπολογία pdf
 Θεμελιώδης Θεωρία των Επιστημών του Ανθρώπου ppt
 American Journal of Human Biology
 Human Biology, The International Journal of Population Genetics and Anthropology 
 Οικονομικά και Ανθρώπινη Βιολογία
 Laboratory for Human Biology Research at Northwestern University  (αρχείο)
 Το Πρόγραμμα στην Ανθρώπινη Βιολογία στο Στάνφορντ

Ανθρωπολογία