Εκτροχιασμός τρένου στο Βιαρέτζο

Ο εκτροχιασμός τρένου στο Βιαρέτζο συνέβη όταν εμπορευματικό τρένο βγήκε από τη γραμμή και τυλίχθηκε στις φλόγες. Το δυστύχημα σημειώθηκε στις 29 Ιουνίου 2009 στον σιδηροδρομικό σταθμό του Βιαρέτζο της Λούκκα, πόλη στην περιοχή της Τοσκάνης της Κεντρικής Ιταλίας . Τριάντα δύο άνθρωποι σκοτώθηκαν   και άλλοι είκοσι έξι τραυματίστηκαν.

Λεπτομέρειες 

Η εμπορευματική αμαξοστοιχία αρ. 50325 από το Τρεκάτε προς το Γκριτσινιάνο,  που ελκυόταν από μηχανή κλάσης E655 E 655 175 με 14 βαγόνια - βυτία εκτροχιάστηκε στο Βιαρέτζο στις 23:48 τοπική ώρα (21:48 UTC ) στις 29 Ιουνίου  Από τα 14 βαγόνια, το πρώτο βαγόνι είχε καταγραφεί ως ανήκον στους Πολωνικούς Κρατικούς Σιδηροδρόμους (Polskie Koleje Państwowe), τα άλλα 13 βαγόνια από τους Γερμανικούς Σιδηροδρόμους (DB).  Το πρώτο βαγόνι με εγγραφή DB, Νο. 338078182106, το οποίο ανήκε στην GATX Rail Austria GmbH εκτροχιάστηκε σε επίπεδη γραμμή στο σταθμό του Βιαρέτζο. Το βαγόνι χτύπησε στην πλατφόρμα του σταθμού και ανατράπηκε προς τα αριστερά. Τα επόμενα τέσσερα βαγόνια ανατράπηκαν επίσης και τα δύο που ακολουθούσαν εκτροχιάστηκαν αλλά παρέμειναν όρθια. Τα τελευταία επτά βαγόνια δεν εκτροχιάστηκαν, παραμένοντας ανέπαφα στη γραμμή.  Τα εκτροχιασμένα βαγόνια έπεσαν σε σπίτια πλάι στη σιδηροδρομική γραμμή.

Μερικά από τα βαγόνια ανήκαν στην KVG Kesselwagen, τμήμα της GATX, και μισθώθηκαν στην ExxonMobil και την ERG (ιδιοκτήτρια του διυλιστηρίου πετρελαίου από όπου ξεκίνησε το τρένο),  αναφέρθηκε ότι μετέφεραν Υγροποιημένο Αέριο (LPG).  Δύο από αυτά εξερράγησαν και πήραν φωτιά.  Επτά άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους όταν κατέρρευσε ένα σπίτι.  Ένα όγδοο άτομο που σκοτώθηκε αναφέρθηκε ότι επέβαινε σε σκούτερ σε δρόμο δίπλα στο σιδηρόδρομο.  Ένα παιδί εντοπίστηκε απανθρακωμένο μέσα σε αυτοκίνητο μπροστά από το σπίτι που έμενε με τους γονείς του. Εικάζεται ότι οι γονείς του το έβαλαν στο αυτοκίνητο για να το σώσουν και μετά επέστρεψαν στο σπίτι για να σώσουν τα άλλα δύο τους παιδιά. 

Από το δυστύχημα τραυματίστηκαν ελαφρά τα δύο μέλη του πληρώματος του τρένου. Μεγάλη έκταση  του Βιαρέτζο υπέστη ζημιές από τις επακόλουθες πυρκαγιές που προκλήθηκαν από τα βαγόνια που μετέφεραν υγραέριο αυταναφλεγόμενο. Στο δυστύχημα αναφέρθηκε ότι τραυματίστηκαν είκοσι έξι άτομα.  Το ατύχημα είναι το χειρότερο σιδηροδρομικό δυστύχημα στην Ιταλία μετά τη σύγκρουση δύο τρένων στο Μουράτσε ντι Βάντο (Murazze di Vado) κοντά στη Μπολόνια στις 15 Απριλίου 1978, όπου σκοτώθηκαν 48 άνθρωποι.  Αναφέρθηκε ότι από την έκρηξη και τη φωτιά καταστράφηκε ολόκληρος ο δρόμος.

Συνέπειες 
Οι τοπικές αρχές κήρυξαν την περιοχή σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης.  Περίπου 1.000 κάτοικοι του Βιαρέτζο απομακρύνθηκαν από τα σπίτια τους ως αποτέλεσμα του δυστυχήματος.  Ο Ιταλός πρωθυπουργός Σίλβιο Μπερλουσκόνι επισκέφθηκε το Βιαρέτζο «για να πάρει τον έλεγχο της κατάστασης», αλλά δέχθηκε αποδοκιμασίες και κραυγές «γύρνα  σπίτι σου».  Ο Δρ. Ενρίκο Πέτρι, αυτόπτης μάρτυρας και γιατρός του τοπικού νοσοκομείου, είπε ότι 36 άτομα μεταφέρθηκαν στο νοσοκομείο Versilia στο Βιαρέτζο με εγκαύματα στο 80–90%. Συνέκρινε τα επακόλουθα με τρομοκρατική επίθεση.  Το δυστύχημα άφησε άστεγους περίπου 100 ανθρώπους.  Είχε επίσης ως αποτέλεσμα τη διακοπή των σιδηροδρομικών υπηρεσιών μεταξύ Ρώμης και Γένοβας .  Ο σιδηροδρομικός σταθμός του Βιαρέτζο άνοιξε ξανά εν μέρει στις 3 Ιουλίου 2009.

Αίτια 
Η Γενική Διεύθυνση Σιδηροδρομικών Ερευνών,  τμήμα του Ιταλικού Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών ξεκίνησε έρευνα για τα αίτια  του δυστυχήματος. Η ιταλική αστυνομία είπε ότι το δυστύχημα μπορεί να προκλήθηκε από κατεστραμμένες γραμμές ή να υπήρχε  πρόβλημα με τα φρένα στο τρένο. Το ιταλικό συνδικάτο CGIL αναφέρεται ότι κατηγόρησε την άθλια κατάσταση του τροχαίου υλικού. H συντήρηση του βαγονιού ήταν ευθύνη της GATX . Ως πιθανή αιτία διερευνάται η αστοχία άξονα στο βαγόνι που εκτροχιάστηκε.  Εν αναμονή των επίσημων πορισμάτων των εξεταστικών επιτροπών, η πιθανή αιτία του ατυχήματος αποδίδεται σε δομική αστοχία άξονα του βαγονιού του πρώτου βαγονιού - βυτίου που εκτροχιάστηκε. Ο Ιταλός υπουργός Μεταφορών Αλτέρο Ματτεόλι (Altero Matteoli) ενημέρωσε το ιταλικό κοινοβούλιο την 1η Ιουλίου ότι ένας ελαττωματικός άξονας μπορεί να προκάλεσε το δυστύχημα.

Στις 29 Ιουλίου 2009 πραγματοποιήθηκε Έκτακτη Συνάντηση Δικτύου του Δικτύου Εθνικών Αρχών Ασφάλειας. Κάλεσε τα μέλη να μεταδώσουν πληροφορίες σχετικά με προβλήματα που σχετίζονται με τους άξονες τύπου Α σε σιδηροδρομικούς φορείς, ιδιοκτήτες και κατόχους εμπορευματικών βαγονιών.

Διώξεις 
Το 2017, το Δικαστήριο της Λούκκα δίκασε τριάντα τρία άτομα σε σχέση με τον εκτροχιασμό. Η πρωτόδικη δίκη ολοκληρώθηκε με δέκα κατηγορούμενους να αθωώνονται και τους υπόλοιπους να καταδικάζονται, συμπεριλαμβανομένων των πρώην CEO της Rete Ferroviaria Italiana (RFI) Μάουρο Μορέττι και Μικέλε Μάριο Ελία. Ο Μορέττι καταδικάστηκε σε επτά χρόνια φυλάκιση για τον ρόλο του ως Διευθύνοντος Συμβούλου της RFI (2001-2006), αλλά αθωώθηκε ως Διευθύνων Σύμβουλος της Ιταλικών Κρατικών Σιδηροδρόμων (FS) (2006-2014), ενώ ο Ελία καταδικάστηκε σε επτάμισι χρόνια. Ωστόσο, το Δικαστήριο της Λούκκα επέβαλε τις υψηλότερες ποινές (από έξι έως οκτώ χρόνια) στους κατηγορούμενους των εταιρειών Gatx Rail και Jungenthal, υπεύθυνους για τα μηχανικά προβλήματα που προκάλεσαν το ατύχημα.

Η πρωτόδικη απόφαση επιβεβαιώθηκε εν μέρει από το Εφετείο της Φλωρεντίας με την απόφαση της 20ής Ιουνίου 2019, το οποίο διέταξε επίσης την αθώωση της παραπεμπόμενης εταιρείας RFI και επιβεβαίωσε την απαλλαγή των Ιταλικών Κρατικών Σιδηροδρόμων και της FS Logistics από διοικητική ευθύνη.  Κατά το 2020 όλοι οι καταδικασθέντες άσκησαν έφεση στο Ανώτατο Δικαστήριο. 

Με την καταδίκη της 8ης Ιανουαρίου 2021, το Ανώτατο Δικαστήριο επιβεβαίωσε την ποινική ευθύνη, για το έγκλημα της σιδηροδρομικής καταστροφής, 11 ατόμων (εκ των οποίων τα 9 ανήκαν - κατά τον χρόνο των γεγονότων - στις εταιρείες που είναι υπεύθυνες για τις δραστηριότητες συντήρησης / αναθεώρησης, Gatx Rail Germany, Gatx Rail Austria, Jungenthal, Cima Riparazioni· ένα ανήκει στην Trenitalia και ένα στην FS Logistica)· το Δικαστήριο ακύρωσε επίσης την ποινή που είχε επιβληθεί από το Εφετείο στους πρώην Διευθύνοντες Συμβούλους της RFI (Μικέλε Μάριο Ελία και Μάουρο Μορέττι, ο δεύτερος επίσης πρώην Διευθύνων Σύμβουλος των Ιταλικών Κρατικών Σιδηροδρόμων) και 3 άλλων ατόμων, παραπέμποντας όλους σε νέα δίκη ενώπιον εφετείου.  Με την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου, όλες οι εταιρείες που αρχικά είχαν κατηγορηθεί για διοικητική ευθύνη αθωώθηκαν οριστικά.

Παραπομπές 

Σελίδες με πηγές CS1 στα Ιταλικά (it)
Σιδηροδρομικά ατυχήματα και δυστυχήματα