Πίτερ Κογιότ

Ο Πίτερ Κογιότ (αγγλικά: Peter Coyote, πραγματικό όνομα: Ρόμπερτ Πίτερ Κοχόν, 10 Οκτωβρίου 1941) είναι Αμερικανός ηθοποιός, σκηνοθέτης, σεναριογράφος, συγγραφέας και αφηγητής ταινιών, θεάτρου, τηλεόρασης και ηχητικών βιβλίων. Εργάστηκε σε ταινίες όπως Ε.Τ. ο Εξωγήινος (1982), Επιστροφή στη ζωή (1983), Η άκρη του νήματος (1985), Τα μαύρα φεγγάρια του έρωτα (1992), Κίκα (1993), Patch Adams (1998), Έριν Μπρόκοβιτς (2000), Κεραυνοβόλος έρωτας (2002) και Φαμ φατάλ (2002).

Οι φωνητικές δουλειές του Κογιότ περιλαμβάνουν την αφήγησή του για την τελετή έναρξης των Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων του 2002 και την καμπάνια iPad Retina Display της Apple. Ήταν αφηγητής στη σειρά του PBS The Pacific Century (1992), κερδίζοντας ένα Βραβείο Έμμυ και έντεκα ντοκιμαντέρ σε σκηνοθεσία ή παραγωγή Κεν Μπερνς.

Ο Κογιότ ήταν ένας από τους ιδρυτές των Diggers, μιας αυτοσχέδιας αναρχικής ομάδας που δραστηριοποιήθηκε στα μέσα της δεκαετίας του 1960. Ήταν επίσης ηθοποιός, συγγραφέας και σκηνοθέτης με τον θίασο Mime του Σαν Φρανσίσκο από τον οποίο δημιουργήθηκαν οι Diggers. Η εξέχουσα θέση του στη σκηνή της αντικουλτούρας του Σαν Φρανσίσκο τον οδήγησε σε μια συνέντευξη για το βιβλίο Voices from the Love Generation. Ο Κογιότ έγινε μέλος και αργότερα πρόεδρος του Συμβουλίου Τεχνών της Καλιφόρνια από το 1975 έως το 1983. Στα τέλη της δεκαετίας του 1970, μεταπήδησε από την υποκριτική στη σκηνή στην υποκριτική σε ταινίες. Τις δεκαετίες του 1990 και του 2000 έπαιξε σε πολλές τηλεοπτικές εκπομπές. Μιλάει αρκετά άπταιστα ισπανικά και γαλλικά.

Τα πρώτα χρόνια 
Ο Κογιότ γεννήθηκε με το όνομα Ρόμπερτ Πίτερ Κοχόν στις 10 Οκτωβρίου 1941, στη Νέα Υόρκη. Ήταν γιος της Ρουθ (το γένος Φάιντλερ) και του Μόρις Κοχόν, σύμβουλο επενδύσεων σε τράπεζα.  Ο πατέρας του ήταν σεφαραδίτικης εβραϊκής καταγωγής και η μητέρα του καταγόταν από εργατική εβραϊκή οικογένεια Ασκενάζι . Ο πατέρας της, που εκπαιδεύτηκε ως ραβίνος στη Ρωσία, λιποτάκτησε από τον ρωσικό αυτοκρατορικό στρατό και τελικά κατέληξε να διευθύνει ένα μικρό κατάστημα ζαχαρωτών στο Μπρονξ. Ο Κογιότ «μεγάλωσε σε μια άκρως διανοούμενη, φιλότεχνη αλλά άθρησκη οικογένεια», που είχε σχέσεις με την Αριστερά. Μεγάλωσε στο Ίγκλγουντ του Νιου Τζέρσεϊ όπου τελείωσε το λύκειο το 1960. Ο Κογιότ είπε αργότερα ότι ήταν «από μέσα μισός μαύρος και μισός λευκός» λόγω της ισχυρής επιρροής που είχε πάνω του η Σούζι Νέλσον, η Αφροαμερικανίδα οικιακή βοηθός της οικογένειάς του.

Ενώ ήταν φοιτητής στο Grinnell College το 1961, ο Κογιότ ήταν ένας από τους δώδεκα φοιτητές που ταξίδεψαν στην Ουάσιγκτον εν μέσω της κρίση των πυραύλων της Κούβας υποστηρίζοντας τον «ειρηνευτικό αγώνα» του προέδρου Τζον Φιτζέραλντ Κένεντι . Ο Κένεντι κάλεσε την ομάδα στον Λευκό Οίκο. Ήταν η πρώτη φορά που διαδηλωτές τύγχαναν τέτοιας αναγνώρισης. Η ομάδα έγινε ευρέως γνωστή μέσα του Τύπου. Ο Κογιότ ήταν επίσης σε ένα συγκρότημα που λεγόταν Kittatinny Mountain Boys.

Αποφοιτώντας από το κολέγιο με πτυχίο αγγλικής φιλολογίας το 1964, μετακόμισε στη Δυτική Ακτή των Ηνωμένων Πολιτειών και άρχισε το μεταπτυχιακό του στη δημιουργική γραφή στο San Francisco State University.

Αλλαγή ονόματος 
Ενώ ήταν ακόμα στο Grinnell, ο Κογιότ πήρε πεγιότ και βίωσε μια έντονη εμπειρία με «κάτι» που θεώρησε ότι ήταν πνεύμα ζώου. Την άλλη μέρα το πρωί, συνήλθε σε ένα χωράφι με καλαμπόκια γεμάτο χνάρια από πατούσες ζώου. Λίγα χρόνια αργότερα, ανακάλυψε το ποιητικό περιοδικό Coyote's Journal και είδε ότι είχε για λογότυπό του τα ίδια χνάρια που είχε δει κατά την εμπειρίας του με το πεγιότ. Όταν γνώρισε τον Rolling Thunder (Τζον Πόοπ), υποτιθέμενο σαμάνο, εκείνος τον ενημέρωσε ότι υπήρχαν δύο τρόποι να καταλάβει αυτό που είχε βιώσει. «Θα μπορούσες να το θεωρήσεις παραίσθηση», είπε, «οπότε θα παραμείνεις λευκός και θα είσαι εντάξει. Θα μπορούσες όμως και να σκεφτείς ότι το Σύμπαν σου ανοίχτηκε και αν το σκεφτείς βαθιά, μπορεί να γίνεις ανθρώπινο ον». Ο Πίτερ το σκέφτηκε αυτό αρκετούς μήνες και μετά άλλαξε το όνομά του και το έκανε Κογιότ, ως ένα πρώτο βήμα προς την κατανόηση της σημασίας του.

Αντικονφορμιστικές δραστηριότητες 
Μετά από μια σύντομη μαθητεία στο Εργαστήρι Ηθοποιών του Σαν Φρανσίσκο, εντάχθηκε στον Θίασο Mime, που ανέβαζε ριζοσπαστικό πολιτικό θέατρο δρόμου του οποίου τα μέλη συνελήφθησαν επειδή έπαιζαν σε πάρκα χωρίς άδεια. Ο Κογιότ έπαιζε, έγραφε σενάρια και σκηνοθετούσε.

Από το 1967 έως το 1975, ο Κογιότ ήταν εξέχον μέλος της κοινότητας αντικουλτούρας του Σαν Φρανσίσκο και ιδρυτικό μέλος των Diggers, μιας αναρχικής ομάδας γνωστής για το ότι λειτουργούσε ανώνυμα και χωρίς χρήματα. Δημιούργησαν προκλητικές εκδηλώσεις «θεάτρου» με σκοπό την αφύπνιση περί ιδιωτικής περιουσίας, καταναλωτισμού και ταύτισης του ατόμου με τη δουλειά. Ταΐζαν σχεδόν 600 άτομα την ημέρα «δωρεάν», ζητώντας από τους ανθρώπους μόνο να περάσουν μέσα από ένα τετράγωνο, γνωστό ως Ελεύθερο Πλαίσιο Αναφοράς. Διατηρούσαν ένα Δωρεάν Κατάστημα, (όπου τόσο τα αγαθά όσο και η δουλειά ήταν δωρεάν), μια Δωρεάν Ιατρική Κλινική, ακόμη και μια βραχύβια Δωρεάν Τράπεζα. Οι Diggers εξελίχθηκαν σε μια ομάδα γνωστή ως Free Family, η οποία δημιούργησε αλυσίδες κοινοτήτων στις ακτές του Βορειοδυτικού και Νοτιοδυτικού Ειρηνικού.

Ανακάλυψη του Ζεν 
Ο Κογιότ ανακάλυψε για πρώτη φορά το Ζεν στην εφηβεία του μέσω των έργων των Τζακ Κέρουακ, Γκάρι Σνάιντερ και άλλων μελών της γενιάς μπιτ. Γνώρισε τον Σνάιντερ μέσω των Diggers και εντυπωσιάστηκε.

Από το 1975, ο Κογιότ ξεκίνησε διαλογισμό και τελικά έγινε πιστός οπαδός του αμερικανικού Ζεν Βουδισμού, μετακομίζοντας στο Κέντρο Ζεν του Σαν Φρανσίσκο. Αργότερα χειροτονήθηκε λαϊκός ιερέας σύμφωνα με την παράδοση Σότο Ζεν και ιερέας Ζεν το 2015.

Κινηματογράφος και τηλεόραση 
Το 1978, ο Κογιότ ασχολήθηκε και πάλι με την υποκριτική ("για να ξεσκουριάσει"), εμφανιζόμενος σε θεατρικά έργα στο Σαν Φρανσίσκο. Ενώ έπαιζε τον πρωταγωνιστικό ρόλο στο έργο True West του Σαμ Σέπαρντ, τον πλησίασε ένας ατζέντης του Χόλιγουντ και ξεκίνησε την κινηματογραφική του καριέρα με την ταινία Die Laughing (1980). Ερμήνευσε δεύτερους ρόλους στα Tell Me a Riddle (1980), Οι ανθρωποκυνηγοί (1981) και ως μυστηριώδης επιστήμονας στην ταινία Ε.Τ. ο εξωγήινος (1982). Ήταν υποψήφιος για τον ρόλο του Ιντιάνα Τζόουνς στο Ο Ιντιάνα Τζόουνς και οι κυνηγοί της χαμένης κιβωτού (1981) και έκανε δοκιμαστικό για τον ρόλο. Ο πρώτος πρωταγωνιστικός του ρόλος ήταν στην περιπέτεια επιστημονική φαντασίας Τρέχοντας στο χρόνο (1982). Πρωταγωνίστησε επίσης στα Η άκρη του νήματος (1985) και Δύο άσπονδες φίλες (1987). Έκτοτε έχει γυρίσει περισσότερες από 120 ταινίες για τον κινηματογράφο και την τηλεόραση με πολλούς σκηνοθέτες, όπως Ρόμαν Πολάνσκι (Τα μαύρα φεγγάρια του έρωτα), Πέδρο Αλμοδόβαρ (Κίκα), Μάρτιν Ριτ (Επιστροφή στη ζωή) και Ζαν-Πολ Ραπενό (Γοητευτικοί ταξιδιώτες). Για την γκεστ εμφάνισή του στην τηλεοπτική σειρά Σάρα, περιπέτειες στο Άβονλι, κέρδισε την πρώτη του υποψηφιότητα για Βραβείο Έμμυ Ζώνης Υψηλής Τηλεθέασης.

Εκτός από την κινηματογραφική του δουλειά σε πιο πρόσφατες ταινίες όπως Η σφαίρα, Κεραυνοβόλος έρωτας και Έριν Μπρόκοβιτς, ο Κογιότ έχει εμφανιστεί και σε πολλές τηλεταινίες και μίνι τηλεοπτικές σειρές.

Αφήγηση 
Το 2005, ο Κογιότ ήταν αφηγητής για πολλά σημαντικά έργα, συμπεριλαμβανομένης της ταινίας ντοκιμαντέρ Έρνον: Καρχαρίες στο δωμάτιο και του ντοκιμαντέρ παραγωγής National Geographic Guns, Germs, and Steel του Τζάρεντ Ντάιαμοντ. Έκανε επίσης την αφήγηση ένα επεισόδιο της σειράς Οι αγνοούμενοι τον Απρίλιο του 2006. Το 2014, εμφανίστηκε στην τηλεοπτική σειρά του TNT Perception, ως πατέρας του βασικού χαρακτήρα και ήταν αφηγητής στο The Roosevelts του Burns: An Intimate History χάρη στο οποίο κέρδισε το πρώτο του Βραβείο Έμμυ Ζώνης Υψηλής Τηλεθέασης.

Συγγραφή 
Η αριστερές πεποιθήσεις του Κογιότ είναι εμφανείς στα άρθρα του για το περιοδικό Mother Jones και στην αυτοβιογραφία του με τίτλο Sleeping Where I Fall. Το 2006, ο Κογιότ έκανε μια πολιτική τηλεοπτική εκπομπή για το Link TV με την ονομασία The Active Opposition.

Στα απομνημονεύματά του, Sleeping Where I Fall, που δημοσιεύτηκαν από την εκδοτική εταιρεία Counterpoint Press τον Απρίλιο του 1998, ενσωματώθηκε «Η ιστορία της Κάρλας», που μιλά για μια 16χρονη μητέρα που ζούσε μαζί με τον Κογιότ και η οποία, αφού έμαθε ότι ο σύζυγός της είχε δολοφονηθεί, έγινε τοξικομανής και στη συνέχεια ιερόδουλη, της έκλεψαν τα παιδιά της και συνέχισε να πέφτει χαμηλά, μέχρι που άλλαξε τη ζωή της. Αυτή η ιστορία δημοσιεύτηκε στο Zyzzyva και τιμήθηκε με βραβείο Pushcart 1993–1994. Ο Κογιότ δηλώνει επίσης ότι ήταν στενός φίλος της τραγουδίστριας Τζάνις Τζόπλιν. Είναι μέλος του RedRoom.com, ενός ιστότοπου για συγγραφείς.

Τον Σεπτέμβριο του 2021, η εταιρεία Four Way Books εξέδωσε μια ποιητική συλλογή του Κογιότ με τίτλο Tongue of a Crow. Τα ποιήματα εκτείνονται σε πέντε δεκαετίες και καλύπτουν τη ζωή του ως «ακτιβιστή, ηθοποιού και Ζεν βουδιστή ιερέα».

Φιλμογραφία

Εργογραφία 

 
 Corrigan, Michael (2008). A Year and a Day: A Grief Journal. Idaho State University. ISBN 9780937834763.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 
 

Αμερικανοί άνδρες ηθοποιοί φωνής
Αμερικανοί άνδρες ηθοποιοί τηλεόρασης
Αμερικανοί άνδρες ηθοποιοί κινηματογράφου