Τζωρτζ Γκρόουτ

Ο Τζωρτζ Γκρόουτ (αγγλ. George Grote, 17 Νοεμβρίου 1794 – 18 Ιουνίου 1871) ήταν Άγγλος ιστορικός και προοδευτικός βουλευτής, κυρίως γνωστός για το μνημειώδες πολύτομο έργο του «Ιστορία της Ελλάδος» (A History of Greece), που εκδόθηκε από το 1846 έως το 1856.

Οικογένεια και σπουδές 
Ο Γκρόουτ γεννήθηκε στο Κλέυ Χιλ, το σημερινό προάστιο Σόρτλαντς του νοτιοανατολικού Λονδίνου. Ο εκ πατρός παππούς του Ανδρέας ήταν Γερμανός έμπορος από τη Βρέμη και εκ των ιδρυτών (1766) του τραπεζικού οίκου «Grote, Prescott & Company» στο Λονδίνο. Ο πατέρας του, επίσης ονόματι Τζωρτζ, είχε νυμφευθεί το 1793 τη Σελίνα, κόρη του κληρικού της Εκκλησίας της Αγγλίας Χένρυ Πέκγουελ και της γαλλικής καταγωγής Μπέλα Μπλοσέ.

Ο μελλοντικός ιστορικός ήταν ο πρωτότοκος από δέκα γιους και μία κόρη. Ο ένας από τους αδελφούς του ήταν ο μετέπειτα αποικιακός αξιωματούχος Άρθουρ Γκρόουτ (Arthur Grote, 1814-1886) και ένας άλλος ο Τζων Γκρόουτ, κληρικός και φιλόσοφος (1813-1866).

Ο Γκρόουτ έμαθε τα πρώτα γράμματα από τη μητέρα του και κατόπιν στάλθηκε στο γυμνάσιο του Σέβενοουκς (1800-1804) και μετά στο φημισμένο Σχολείο Τσάρτερχάουζ (1804-1810), ένα από τα «Μεγάλα εννέα» ιδιωτικά σχολεία της Αγγλίας (θεωρείται και σήμερα ένα από τα κορυφαία ιδιωτικά σχολεία όλου του κόσμου), όπου μεταξύ των συμμαθητών του ήταν και ο μετέπειτα στρατηγός Χένρυ Χέβλοκ. Παρά τους καλούς βαθμούς του, ο πατέρας του αρνήθηκε να τον στείλει σε πανεπιστήμιο και τον έβαλε να δουλεύει στην τράπεζά του. Ωστόσο ο νεαρός Τζωρτζ ξόδευε όλο τον ελεύθερο χρόνο του μελετώντας τους κλασικούς συγγραφείς, ιστορία, μεταφυσική και πολιτική οικονομία, καθώς και στην εκμάθηση ξένων γλωσσών. Πέρα από τον πουριτανισμό της μητέρας του και την περιφρόνηση του πατέρα του για τις ανώτερες σπουδές, ανεζήτησε άλλες συναναστροφές. Μέσω ενός φίλου του, του Τζωρτζ Νόρμαν, γνώρισε τη μελλοντική του σύζυγο, τη Χάριετ Λιούιν (Harriet Lewin, 1792-1878), συγγραφέα (ήταν η βιογράφος του ζωγράφου Άρι Σέφερ). Μετά από διάφορες δυσκολίες, ο γάμος έλαβε χώρα στις 5 Μαρτίου 1820 και το ζεύγος έζησε αρμονικά, αν και το μοναδικό τέκνο τους πέθανε μία εβδομάδα μετά τη γέννησή του.

Ο κυρίως βίος του 
 
Το 1817 ο Γκρόουτ δέχθηκε την επίδραση του Ντέηβιντ Ρικάρντο και μέσω αυτού των Τζέιμς Μιλ και Τζέρεμι Μπένθαμ. Εγκαταστάθηκε με τη σύζυγό του σε μια οικία μεσοτοιχία με την τράπεζα του πατέρα του στην οδό Threadneedle του Λονδίνου. Το πρώτο έργο του που εκδόθηκε ήταν το πολιτικό κείμενο «Statement of the Question of Parliamentary Reform» (1821), μια απάντηση σε άρθρο του σερ Τζέιμς Μάκιντος στην Edinburgh Review.

Η σύζυγός του ισχυρίσθηκε ότι ήταν εκείνη που του πρότεινε το 1823 να συγγράψει την Ιστορία της Ελλάδος, αλλά το έργο προετοιμαζόταν ήδη το 1822. Τον Απρίλιο του 1826 ο Γκρόουτ δημοσίευσε στην Επιθεώρηση του Γουεστμίνστερ μια έντονη κριτική του επίσης πολύτομου έργου του Γουίλιαμ Μίτφορντ Ιστορία της Ελλάδος και αυτή η κριτική δείχνει ότι οι ιδέες του Γκρόουτ σχετικώς ήταν ήδη ταξινομημένες στο μυαλό του. Αλλά από το 1826 μέχρι το 1830 εργάσθηκε σκληρά μαζί με τους Τζον Στιούαρτ Μιλ και Χένρυ Μπρούαμ για την οργάνωση του Πανεπιστημιακού Κολεγίου του Λονδίνου. Ο Γκρόουτ ήταν μέλος του συμβουλίου που οργάνωσε τις σχολές και το πρόγραμμα μαθημάτων. Το 1830 παραιτήθηκε, αλλά το 1849 έγινε και πάλι μέλος του συμβουλίου, το 1860 διορίσθηκε ταμίας και τελικώς το 1868 Πρόεδρος του εκπαιδευτικού αυτού ιδρύματος. Στη διαθήκη του ο Γκρόουτ άφησε 6.000 λίρες ως καταπίστευμα για την «Έδρα Γκρόουτ Φιλοσοφίας του Νου και της Λογικής» στο Πανεπιστημιακό Κολέγιο του Λονδίνου.

Το 1830 πέρασε μερικούς μήνες στο Παρίσι μαζί με τα ηγετικά στελέχη του βρετανικού Φιλελεύθερου Κόμματος. Κλήθηκε ωστόσο εσπευσμένα με τον θάνατο του πατέρα του προκειμένου να αναλάβει τον οικογενειακό τραπεζικό οίκο, το οποίο καθήκον και δέχθηκε, ενώ ταυτοχρόνως ανελάμβανε ηγετικό ρόλο ανάμεσα στους ριζοσπάστες του Σίτυ του Λονδίνου. Το 1831 ωστόσο αρνήθηκε να θέσει υποψηφιότητα ως βουλευτής για την περιφέρεια του Σίτυ. Αλλαξε γνώμη στις επόμενες εκλογές και εκλέχθηκε με τρεις άλλους φιλελευθέρους τον Δεκέμβριο του 1832. Ως μέλος της Βουλής των Κοινοτήτων, ο Γκρόουτ ξόδεψε πολύ χρόνο και ενεργητικότητα αγωνιζόμενος ανεπιτυχώς για την καθιέρωση της μυστικής ψηφοφορίας. Μετά από τρεις κοινοβουλευτικές θητείες, παραιτήθηκε το 1841.

Σε όλα αυτά τα χρόνια του ενεργού δημόσιου βίου, το ενδιαφέρον του Γκρόουτ για την αρχαία ελληνική ιστορία και φιλοσοφία είχε αυξηθεί. Μετά και από ένα ταξίδι του στην Ιταλία το 1842, παραιτήθηκε από την τράπεζα και αφοσιώθηκε πλέον στη συγγραφή. Το 1846 κυκλοφόρησαν οι πρώτοι δύο τόμοι της Ιστορίας της Ελλάδος. Εκδόθηκαν και άλλοι δέκα τόμοι, από το 1847 έως την άνοιξη του 1856 περιγράφοντας την ιστορία έως το 301 π.Χ.

Η δημιουργία του Ζόντερμπουντ στην Ελβετία τον Ιούλιο του 1847 τον προέτρεψε να επισκεφθεί αυτή τη χώρα και να μελετήσει ο ιδίος μια πολιτική κατάσταση κατά κάποιο τρόπο ανάλογη με εκείνη των αρχαιοελληνικών πόλεων-κρατών.

Το 1856 ο Γκρόουτ άρχισε να ασχολείται με τα έργα του για τον Πλάτωνα και τον Αριστοτέλη. Το τρίτομο Plato and the Other Companions of Sokrates εμφανίσθηκε το 1865 και τον κατέστησε γνωστό ως τον «μεγαλύτερο ειδικό στον Πλάτωνα του 19ου αιώνα» (σύμφωνα με μερικούς). Το βιβλίο του για τον Αριστοτέλη δεν ολοκληρώθηκε: Ο Γκρόουτ είχε τελειώσει το Όργανον και επρόκειτο να ασχοληθεί με τα Μετά τα φυσικά και τα Φυσικά, όταν πέθανε στο σπίτι του στο Μέιφαιρ του Λονδίνου σε ηλικία 76 ετών και τάφηκε στο Αββαείο του Ουέστμινστερ.

Λέγεται ότι υπήρξε άνθρωπος ισχυρού χαρακτήρα, αλλά και με αυτοέλεγχο, πάντοτε ευγενικός και με σταθερή αφοσίωση σε αυτό που ο ίδιος θεωρούσε το πλέον συμφέρον για τη χώρα του. Κάποιοι άλλοι ιστορικοί, όπως ο Guy MacLean Rogers, πιστεύουν ότι μπορεί να κατηγορηθεί αιτιολογημένα για αντικληρικαλισμό. Ο βίος του έχει προσελκύσει ποικιλία βιογραφικών σχολιασμών εξαιτίας των ισχυρών του απόψεων.

Κυριότερα έργα 
 1821 – Statement of the Question of Parliamentary Reform
 1822 – Analysis of the Influence of Natural Religion on the Temporal Happiness, of Mankind (από τις σημειώσεις του Τζέρεμι Μπένθαμ) Δεύτερη έκδοση, με κάποιο επιπλέον υλικό αλλά επίτομη, εκδόθηκε το 1880.
 1873 – The Minor Works of George Grote
 1876 – Fragments on Ethical Subjects, a Selection from his Posthumous Papers

Ονομάσθηκαν προς τιμή του 
 Το «Βραβείο Γκρόουτ Αρχαίας Ιστορίας» (George Grote Prize in Ancient History) «για εξέχουσα έρευνα σε θέματα της ελληνικής ιστορίας», απονεμόμενο ετησίως από το 1982, από το Ινστιτούτο Κλασικών Σπουδών του Πανεπιστημίου του Λονδίνου
 Η οδός Γκρόουτ (Grote Street), στενή αλλά σημαντική εμπορική οδός στο κέντρο της Αδελαΐδας, στην Αυστραλία

Παραπομπές

Πηγές
 «Grote, George» στο British Authors of the Nineteenth Century. H.C. Wilson Company, Νέα Υόρκη 1936

Βιβλιογραφία
 Calder, William M. (επιμ.): George Grote Reconsidered: A 200th Birthday Celebration, εκδ. Weidmann, Hildesheim 1996, ISBN 3-615-00180-X
 Clarke, Martin L.: George Grote: A Biography, Athlone Press, Λονδίνο 1962
 Davies, James: «George Grote», The Contemporary Review, τόμ. 22, σσ. 393-411 (έτος 1873)
 Demetriou, Kyriacos N.: George Grote on Plato and Athenian Democracy, a Study in Classical Reception, διδακτορική διατριβή, εκδ. Lang, Φραγκφούρτη 1999, ISBN 3-631-32739-0 και ISBN 0-8204-3554-6
 Dow, Elizabeth Flagg: «George Grote, Historian of Greece: Some Notes for the Centennial», The Classical Journal, τόμ. 51, No. 5 (έτος 1956), σσ. 211-219
 Johnson, W.: «Edward Gibbon and George Grote: A Bicentenary in Common», Notes and Records of the Royal Society of London, τόμ. 48, No. 2 (έτος 1994), σσ. 221-226
 Jones, Tom B.: «George Grote and His History of Greece», The Classical Weekly, τόμ. 29, No. 8 (έτος 1935), σσ. 59-61
 «Modern Historians», Μέρος II, The British Controversialist, τόμ. 1, έτος 1869, σσ. 1-19 και 161-186
 Momigliano, Arnaldo: George Grote and the Study of Greek History, εκδ. H.K. Lewis & Co., Ltd., Λονδίνο 1952
 
 
 Thomas, William: «George Grote and the Ballot» στο The Philosophic Radicals: Nine Studies in Theory and Practice, 1817–1841, Clarendon Press, Οξφόρδη 1979
 Tritle, Lawrence: «The Athens of George Grote: Historiography and Philosophic Radicalism» στο Text and Tradition: Studies in Greek History and Historiography, Regina Books, Claremont της Καλιφόρνια 1999
 Whedbee, Karen E.: «Reclaiming Rhetorical Democracy: George Grote's Defense of Cleon and the Athenian Demagogues», Rhetoric Society Quarterly, τόμ. 34, νο. 4 (έτος 2004), σσ. 71-95
 Whedbee, Karen E.: «Authority and Critical Reason: George Grote's Defense of Democratic Justice», Victorians Institute Journal, τόμ. 33 (έτος 2005), σσ. 97-115

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 
 
 Ο Γκρόουτ στην Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη (με εικόνα του)
 Έργα του George Grote στο HathiTrust
 Η βιβλιοθήκη του Γκρόουτ στη Senate House Library του Πανεπιστημίου του Λονδίνου

Άγγλοι ιστορικοί
Συνεπειοκράτες φιλόσοφοι
Άγγλοι πολιτικοί
Πρόσωπα σχετιζόμενα με το Πανεπιστήμιο του Λονδίνου