Εκεί κάτω (μυθιστόρημα)

Το Εκεί κάτω (γαλλικός τίτλος: Là-bas) είναι μυθιστόρημα του Ζορίς-Καρλ Υσμάν που εκδόθηκε το 1891. Είναι το πιο γνωστό έργο του Υσμάν μετά το Ανάποδα. Το μυθιστόρημα πραγματεύεται το θέμα του Σατανισμού στη Γαλλία και προκάλεσε διαμάχη με την πρώτη του εμφάνιση.

Μετά την επιτυχία του Ανάποδα (1884) και τη ρήξη του με τον νατουραλισμό, μ' αυτό το βιβλίο ο Υσμάν απομακρύνεται οριστικά από αυτή τη λογοτεχνική σχολή (το μυθιστόρημα ξεκινά με μια κριτική του νατουραλισμού από τον ήρωα) και παρουσιάζει για πρώτη φορά τον χαρακτήρα Ντυρτάλ, ένα λογοτεχνικό alter ego του συγγραφέα, ο οποίος θα είναι ο πρωταγωνιστής του στα μεταγενέστερα μυθιστορήματα Καθ' οδόν και Ο Καθεδρικός Ναός. 

Κατέχει προνομιακή θέση στο έργο του Υσμάν, φανερώνοντας τις μυστικιστικές αναζητήσεις του λίγο πριν τη μεταστροφή του στον καθολικισμό το 1892.

Δημοσίευση 
Το Εκεί κάτω κυκλοφόρησε για πρώτη φορά σε συνέχειες από την εφημερίδα L'Écho de Paris, με το πρώτο μέρος να εμφανίζεται στις 15 Φεβρουαρίου 1891. Εκδόθηκε σε βιβλίο τον Απρίλιο του ίδιου έτους. Πολλοί από τους πιο συντηρητικούς αναγνώστες της εφημερίδας σοκαρίστηκαν από το θέμα και προέτρεψαν τον εκδότη να σταματήσει τη δημοσίευση, αλλά εκείνος τους αγνόησε. Η πώληση του βιβλίου απαγορεύτηκε από τους γαλλικούς σιδηροδρομικούς σταθμούς.

Το μυθιστόρημα κυκλοφόρησε στα ελληνικά με τίτλο Là-bas και υπότιτλο Ταξίδι στη σκοτεινή πλευρά το 2004.

Υπόθεση 
Το έργο είναι ταυτόχρονα μυθιστόρημα, δοκίμιο, αυτοβιογραφία και ιστορική αφήγηση, και δεν έχει αντίστοιχο στη γαλλική λογοτεχνία.

Η πλοκή του αναφέρεται στον μέτριο Παριζιάνο συγγραφέα Ντυρτάλ, ο οποίος έχει κουραστεί από το κενό και τη χυδαιότητα του σύγχρονου κόσμου. Αναζητά ανακούφιση στρεφόμενος στη μελέτη του Μεσαίωνα (το πρώτο κεφάλαιο περιέχει την πρώτη κριτική εκτίμηση της Σταύρωσης του τρίπτυχου Ρετάμπλ του Ίζενχαϊμ (1512-16) του Ματίας Γκρύνεβαλντ) και αρχίζει να ερευνά τη ζωή του διαβόητου παιδοκτόνου του 15ου αιώνα στρατάρχη Ζιλ ντε Ρε, ο οποίος δικάσθηκε και εκτελέστηκε το 1440 με την κατηγορία ότι βίασε, βασάνισε και δολοφόνησε δεκάδες παιδιά στα πλαίσια μυστικιστικών τελετών. Εμπλέκεται έτσι σε μια φρικτή και συναρπαστική έρευνα, αναζητά στοιχεία για τη σύλληψη και τη δίκη του Ντε Ρε προσπαθώντας να προσδιορίσει ποια κίνητρα ώθησαν αυτόν τον ιππότη συμπολεμιστή της Ιωάννας της Λωρραίνης να γίνει ένας απεχθής εγκληματίας.

Με τους φίλους του στο Παρίσι, ο Ντυρτάλ συζητά για τον αποκρυφισμό, την αστρολογία, τον πνευματισμό, τη μαγεία και ιδιαίτερα τον σατανισμό και ανακαλύπτει ότι ο σατανισμός δεν ανήκει απλώς στο παρελθόν αλλά είναι ζωντανός στη Γαλλία του 19ου αιώνα. Ξεκινά μια έρευνα για τον απόκρυφο υπόκοσμο με τη βοήθεια της ερωμένης του μαντάμ Σαντλούβ που διατηρεί σχέσεις με κάποιους από τα σκοτεινά κυκλώματα και αποκαλύπτει τα πραγματικά γεγονότα και υπαρκτά πρόσωπα των σατανιστικών κύκλων που ανακάλυψε, τα οποία καλύπτονται με μυθοπλαστικά στοιχεία. Το μυθιστόρημα κορυφώνεται με την περιγραφή μιας μαύρης λειτουργίας.

Μετάφραση στα ελληνικά 

 Là-bas – με ελληνικό υπότιτλο «Ταξίδι στη σκοτεινή πλευρά». Μετάφραση: Καλλιόπη Ζαχαριάδου, εκδόσεις: Αρχέτυπο, 2004.

Παραπομπές 

Γαλλικά μυθιστορήματα