Άουγκουστ Άλκβιστ

Ο Καρλ Άουγκουστ Ένγκελμπρεκτ Άλκβιστ (φινλ. Karl August Engelbrekt Ahlqvist, 7 Αυγούστου 1826 – 20 Νοεμβρίου 1889), που έγραφε κυρίως υπό το λογοτεχνικό ψευδώνυμο Α. Όκσανεν (A. Oksanen), ήταν Φινλανδός ποιητής, συγγραφέας, πανεπιστημιακός γλωσσολόγος των φιννοουγγρικών γλωσσών και κριτικός της λογοτεχνίας. Σήμερα είναι γνωστός και ως ο χειρότερος επικριτής του Άλεξις Κίβι, ο οποίος αργότερα έφθασε να θεωρείται ο «εθνικός συγγραφέας» της Φινλανδίας.

Βιογραφικά στοιχεία 
Ο Άουγκουστ Άλκβιστ γεννήθηκε στο Κουόπιο και ήταν νόθος γιος του βαρόνου Ιωάννη Μαυρικίου Νόρντενσταμ (Johan Mauritz Nordenstam, 1802-1882) και της υπηρέτριάς του και μετέπειτα συζύγου του Μαρίας Αυγούστας (1806-1886).

Ο Άουγκουστ φοίτησε στο Πανεπιστήμιο Αυτοκράτορος Αλεξάνδρου, το σημερινό Πανεπιστήμιο του Ελσίνκι από το 1844. Πήρε πτυχίο Νομικής το 1854 και διδακτορικό το 1859. Το 1863 έγινε καθηγητής της φινλανδικής γλώσσας και φιλολογίας στο ίδιο πανεπιστήμιο. Διετέλεσε κοσμήτορας το χρονικό διάστημα 1882-1884 και πρύτανης το διάστημα 1884-1887. Αφυπηρέτησε ως ομότιμος καθηγητής το 1888 και απεβίωσε το επόμενο έτος, σε ηλικία 63 ετών, στο Ελσίνκι.

Το 1846 και το 1847 ο Άλκβιστ ταξίδεψε στην ανατολική Οστροβοθνία και στην Καρελία, συλλέγοντας παραδοσιακά παραμύθια και από την άλλη ερευνώντας τις μειονοτικές γλώσσες. Το 1854-1855 βρισκόταν σε ερευνητικά ταξίδια ανάμεσα στις φινλανδικές φυλές στις επαρχίες της Βαλτικής, στη ρωσική Καρελία του Ολόνετς και στην ανατολική Ρωσία και Σιβηρία. Από το 1856 έως το 1859 μελέτησε τις φιννοουγγρικές γλώσσες στις περιοχές του Βόλγα και των Ουραλίων. Το 1861 και το 1862 βρισκόταν στην Ουγγαρία.

Ο Άλκβιστ συνεισέφερε στην μεταρρύθμιση των επίσημων κανόνων της φινλανδικής γλώσσας και περιβαλλόταν από υψηλό κύρος σε σχέση με το έργο του στη φινλανδική, την ουγγρική, την εσθονική και τις συγγενικές τους γλώσσες. Το 1847 ίδρυσε το περιοδικό Suometar και αργότερα το φινλανδικό γλωσσολογικό περιοδικό Kieletär, που εκδιδόταν από το 1871 μέχρι το 1875. Ο Άλκβιστ ήταν επίσης ο πρώτος που μετέφρασε τα έργα του Γιούχαν Λούντβιγκ Ρύνεμπεργκ στη φινλανδική γλώσσα. Ως λογοτεχνικός κριτικός, ο Άλκβιστ ήταν ασυμβίβαστος. Η υπερβολικά καυστική κριτική του για το Seitsemän veljestä του Άλεξις Κίβι (1834-1872) προκάλεσε την αναβολή της εκδόσεως του έργου εκ μέρους των εκδοτών.

Εργογραφία
 Satu, 1847
 Bidrag till finska. Finska språkforskningens historia, 1854
 Viron nykyisemmästä kirjallisuudesta, 1855
 Wotisk grammatik jemte språkprof och ordförteckning, 1855
 Anteckningar i Nordtschudiskan, 1859
 Muistelmia matkoilta Venäjällä vuosina 1845–58, 1859
 Läran on verben i mordwinska, 1859
 Laulu kellosta (μετάφραση του Σίλερ), 1859
 Väkinäinen naiminen (μετάφραση του Μολιέρου)
 Kavaluus ja rakkaus (μετάφραση του Σίλερ), 1863
 Säkeniä I-II, 1860, 1868
 Versuch einer mokscha-mordwinischen gramatik nebst texten und wörterverzeichniss, 1861
 Suomalainen runousoppi kielelliseltä kannalta, 1863
 Auszüge aus einer neuen grammatik der finnischen sprache, 1868
 Suomalainen murteiskirja, 1869
 Det vestfinska språkets kulturord, 1871
 Uusi suomalainen lukemisto suomalais-ruotsalaisen sanakirjan kanssa, 1873
 Suomen kielen rakennus, 1877
 Täydellinen Kalevalan sanasto, 1878
 Unter wogulen und ostjaken, 1883
 Elias Lönnrot, 1884
 Tutkimuksia Kalevalan tekstissä ja tämän tarkastusta, 1886
 Kalevalan karjalaisuus, 1887
 Suomalaisia puhekokeita, 1889
 Wogulischer Wörterverzeichniss, 1891
 Wogulische sprachtexte nebst entwurf einer wogulischen grammatik aus dem nacthklasse des verfassers, Hrsg. Von Yrjö Wichman, 1894
 Oksasen runoja, 1898
 Kirjeet, 1982

Παραπομπές

Πηγές
 Το λήμμα «Άλκβιστ, Αύγουστος Έγκελμπερτ» στη Νέα Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια «Χάρη Πάτση», τόμος 4, σελ. 327

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 
 
 Ο Άλκβιστ στους «375 ανθρωπιστές», 2015, Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου του Ελσίνκι

Φινλανδοί συγγραφείς
Φινλανδοί ποιητές
Φινλανδοί γλωσσολόγοι
Φινλανδοί μεταφραστές
Καθηγητές Πανεπιστημίου του Ελσίνκι