Δασικές πυρκαγιές στην Ελλάδα το 2023

Οι δασικές πυρκαγιές στην Ελλάδα το 2023 έλαβαν χώρα κυρίως μετά τις 17 Ιουλίου και τέλη Αυγούστου, μεταξύ άλλων στην ανατολική και δυτική Αττική, το Λουτράκι, τη Ρόδο, τη Κέρκυρα, τη Μαγνησία, τη Φθιώτιδα, την Εύβοια, τον Νομό Έβρου και σε άλλες περιοχές. Οι φωτιές μέχρι τις 2 Σεπτεμβρίου  2023 είχαν κάψει πάνω από 1.800.000 στρέμματα και οδήγησαν στην εκκένωση χιλιάδων κατοίκων και επισκεπτών.

Εξαιτίας των δασικών πυρκαγιών 28 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους:
 δύο πιλότοι της Πολεμικής Αεροπορίας από τη πτώση ενός Canadair στην Εύβοια
 ένας κτηνοτρόφος στην ορεινή Εύβοια στον δήμο Καρύστου
 μια παραθερίστρια και ένας κτηνοτρόφος στο νομό Μαγνησίας
 ένας εθελοντής πυροσβέστης που το βράδυ της 1ης Αυγούστου μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο με βαριά δύσπνοια και λίγες ώρες αργότερα κατέληξε από άγνωστο αίτιο
 ένας μελισσοκόμος που υπέστη πολλαπλά εγκαύματα στην Κάτω Τιθορέα και υπέκυψε αργότερα
 ένας κτηνοτρόφος στον Πρόδρομο Βοιωτίας
 20 μετανάστες στον ορεινό Έβρο και στο δάσος της Δαδιάς

Συνθήκες και αίτια 
Οι υψηλές θερμοκρασίες αυξάνουν τον κίνδυνο δασικών πυρκαγιών, καθώς οι πυρκαγιές μπορούν να εξαπλωθούν πιο γρήγορα στην ξηρή βλάστηση. Από τα μέσα Ιουλίου επικρατούσαν συνθήκες καύσωνα στη σε όλη την περιοχή της Μεσογείου, με κορυφές στην Ισπανία, την Τυνησία, την Ιταλία, την Ελλάδα και την Κύπρο. Η κορύφωση της δεύτερης φάσης του καύσωνα έφτασε στην Ελλάδα στις 23 Ιουλίου. Σχεδόν σε όλες τις περιφέρειες της χώρας υπήρχε υψηλός έως εξαιρετικά υψηλός κίνδυνος δασικών πυρκαγιών. 

Στην Ελλάδα, η Πυροσβεστική Υπηρεσία έχει αποδώσει μεγάλο μέρος των δασικών πυρκαγιών στην αμέλεια και σε εμπρησμό από πρόθεση.

Όσον αφορά την πυρκαγιά στο νόμό Έβρου η Πυροσβεστική Υπηρεσία έχει αποδώσει την πρόκλησή της σε κεραυνό. Στις 22 Αυγούστου το τηλεοπτικό κανάλι OPEN μετέδωσε την πληροφορία ότι η Ελληνική αστυνομία συνέλαβε επ' αυτοφώρω 2 μετανάστες την ώρα που έβαζαν φωτιά σε δασική έκταση στις Σάπες. Η Ελληνική Αστυνομία εξέδωσε ανακοίνωση που διέψευσε την είδηση.

Η χρόνια εγκατάλειψη των δασικών συστάδων της χαλεπίου και της τραχείας πεύκης στην Ελλάδα και η έλλειψη προστασίας, συντήρησης και καθαρισμού των δασών αυτών, αποτελούν συμπληρωματικά αίτια του όλου φαινομένου. Σε αυτό το φαινόμενο επιβοηθούν οι καύσωνες και η σχετικά χαμηλή υγρασία  του αέρα, όπως και η έλλειψη προληπτικής προστασίας – έντονης αραιωτικής υλοτομίας των δασών.

Πυρκαγιές

Αττική και Βοιωτία 
Στις 17 Ιουλίου ξέσπασαν δασικές πυρκαγιές στην Ανατολική Αττική, περίπου 27 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά της Αθήνας, οι οποίες έκαψαν εξοχικές κατοικίες και ένα καταφύγιο ζώων.  Συνολικά κάηκαν περίπου 35.000 στρέμματα. Δασική πυρκαγιά στη Βοιωτία, περίπου 30 χιλιόμετρα βορειοδυτικά της Αθήνας, στα Δερβενοχώρια ξέσπασε επίσης στις 17 Ιουλίου, η οποία ως τις 21 Ιουλίου έκαψε μια έκταση άνω των 100.000 στρεμμάτων και προκάλεσε ζημιές σε πολλά σπίτια. Στις 18 Ιουλίου, στο Λουτράκι κηρύχθηκε κατάσταση έκτακτης ανάγκης και ξεκίνησαν εκκενώσεις. Στις 22 Αυγούστου, ξέσπασε ένα μέτωπο κοντά στη Φυλή, δίπλα στη Μονή Κλειστών. Ο δυνατός αέρας (25km/h ή 7bft) έκανε τη φωτιά πολύ δύσκολο να σβηστεί. Η γύρω περιοχή εκεννώθηκε. Στις 23 Αυγούστου, η φωτιά έφτασε στους πρόποδες της Πάρνηθας. Οι αρχές κατάφεραν να την περιορίσουν και στις 24 Αυγούστου το πρωί, έσβησε. Μερικά σπίτια κάηκαν, αλλά η ζημιές δεν ήταν πολλές.

Εύβοια 
Στις 23 Ιουλίου τρία ενεργά μέτωπα υπήρχαν γύρω απο την περιοχή του Πλατανιστού.
Κατά τη διάρκεια κατάσβεσης στην Κάρυστο, κατέπεσε πυροσβεστικό αεροπλάνο Canadair και δύο ιπτάμενοι της πολεμικής αεροπορίας εντοπίστηκαν νεκροί.

Στις 11 Αυγούστου, φωτιά εκδηλώθηκε σε δύσβατη καταπράσινη έκταση μέσα σε χαράδρα στη θέση Ρούκλια προς την περιοχή Άγιος Δημήτριος του Δήμου Καρύστου. 

Στις 21 Αυγούστου εκδηλώθηκε πυρκαγιά σε χορτολιβαδική περιοχή του Προφήτη Ηλία, στα Ψαχνά. Εκείνη την ημέρα, έπνεαν ισχυροί άνεμοι οι οποίοι είχαν δυναμώσει την φωτιά, με αποτελεσμα να δεχτούν ειδοποιήση η νότια πλευρά των Ψαχνών και τα βόρεια της Νέας Αρτάκης. Η πυρκαγιά κατέκαψε περίπου 6.000 στρέμματα.

Ρόδος 

Στη Ρόδο, στις 18 Ιουλίου, ξέσπασε δασική πυρκαγιά σε πευκοδάση στα βουνά του νησιού και κάτοικοι των χωριών Ελεούσα, Σαλακάνος και Δημηλιά κλήθηκαν να απομακρυνθούν.  Στις 22 Ιουλίου, περίπου 30.000 άνθρωποι απομακρύνθηκαν μετά την εξάπλωση της δασικής πυρκαγιάς από τα βουνά προς την ανατολική ακτή νότια της Λίνδου. Περίπου 2.000 άνθρωποι -κυρίως παραθεριστές- μεταφέρθηκαν σε ασφάλεια από τις παραλίες με βάρκες. Στο έργο της κατάσβεσης συμμετέχουν περισσότεροι από 250 πυροσβέστες. Δεν είχε βρέξει στο νησί για πολύ καιρό.  

Στις 23 Ιουλίου ανακοινώθηκε ότι 1.200 επιπλέον άτομα θα απομακρύνθηκαν από τα χωριά Πεύκη, Λίνδος και Κάλαθος. Οι πτήσεις της βρετανικής εταιρείας πακέτων διακοπών Jet2.com προς τη Ρόδο ακυρώθηκαν έως τις 30 Ιουλίου ενώ το ίδιο συνέβει και για την TUI έως τις 26 Ιουλίου. Η EasyJet ακύρωσε πακέτα διακοπών προς το νησί αλλά συνέχισε τις πτήσεις από και προς το Ηνωμένο Βασίλειο.

Ένα νεκρός 40 χρονος που είχε πάρει μέρος στην κατάσβεση της φωτιάς.

Στις 2 Αυγούστου, το Υπουργείο Τουρισμού ήρε την κατάσταση έκτακτης ανάγκης στη Ρόδο και πρόσφερε δωρεάν ταξιδιωτικά καταλύματα σε τουρίστες που είχαν εκκενωθεί από το νησί τον προηγούμενο μήνα.

Μαγνησία 
Στις 27 Ιουλίου ξέσπασαν πυρκαγιές σε διάφορες περιοχές της Μαγνησίας οι οποίες κατακαίει κυρίως αγροτοδασικές εκτάσεις στο Βελεστίνο, τον Άγιο Γεώργιο Φερών και το Σέσκλο, ενώ ταυτόχρονα έκλεισε η Παλαιά Εθνική Οδός Βόλου - Λάρισας. Επίσης, σημειώθηκαν ισχυρές εκρήξεις σε αποθήκη πυρομαχικών της Πολεμικής Αεροπορίας στη Νέα Αγχίαλο, και στάλθηκε μήνυμα εκκένωσης σε ακτίνα τριών χιλιομέτρων γύρω από το σημείο των εκρήξεων. Μαχητικά F-16 απομακρύνθηκαν προληπτικά από την κοντινή 111η Πτέρυγα Μάχης.

Έβρος

Η πυρκαγιά στον Νομό Έβρου ήταν αποτέλεσμα μη επιβλεπόμενης αναζωπύρωσης που ξεκίνησε τα ξημερώματα του Σαββάτου 19 Αυγούστου στις 04:40 κοντά στην περιοχή της Μελίας όπως αναφέρεται καθώς πηγές αναφέρουν οτι ξεκίνησε απο κεραυνό ο οποίος επηρέασε στύλο της ΔΕΗ. Το μέγεθος της πυρκαγιάς  ήταν πολύ μεγάλο έχοντας κάψει 962.016 στρέμματα αγροτοδασικής γης και είναι η μεγαλύτερη πυρκαγιά που έχει καταγραφεί στην ιστορία της Ευρωπαϊκής Ένωσης από το 2000, όταν ξεκίνησε η καταγραφή σχετικών δεδομένων.. Οι περιοχές που επηρεάστηκαν ήταν ο Δρυμός της Νίψας σε πρώτο βαθμό, μετά οι βιότοποι της Κίρκης και τέλος συμπτύχθηκε με το νέο πύρινο μέτωπο που αναφλέχθηκε στο δάσος της Δαδιάς-Λευκίμμης-Σουφλίου καίγοντας και τις επιζησαντες εκτάσεις απο την περσινή πυρκαγιά. Οδήγησε στην εκκένωση του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Αλεξανδρουπόλεως προς στο Νοσοκομείο της Καβάλας, στην εκκένωση δεκάδων οικισμών ενώ παρατηρήθηκαν και περιπτώσεις αυτοδικίας από μεριάς κατοίκων, συλλαμβάνοντας λαθρομετανάστες θεωρώντας τους ως εμπρηστές. Το Δάσος της Δαδιάς υπέστη ανεπανόρθωτη καταστροφή.. Σημαντικό τμήμα των ζωνών προστασίας του εθνικού Πάρκου Δάσους Δαδιάς-Λευκίμης-Σουφλίου καταστράφηκε, όπως και μεγάλος αριθμός φωλιών του Μαυρόγυπα.  Η ζωή της πανίδας στα βορειοδυτικά επηρεάστηκε αναγκάζοντας τα ζώα να κατέβουν σχεδόν στα πεδινά της Μάκρης Έβρου.

Το αξιοσημείωτο της όλης υπόθεσης ήταν η συμβολή των πολιτών στην προσπάθεια της αντιμετώπισης της πυρκαγιάς καθώς σε συνεργασία με προσωπικό του Δασαρχείου κατάφεραν να διασώσουν μια δασική έκταση 100.000 στρεμμάτων στα βορειοδυτικά του Νομού.

Ροδόπη
Σοβαρής έκτασης πυρκαγιά ξέσπασε στον Νομό Ροδόπης στο χωριό Μίσχος. Η φωτιά πήρε διαστάσεις επηρεάζοντας την περιοχή Μέγα Πιστό και Σώστη.Το απόγευμα της ίδιας μέρας οι πύρινες φλόγες έκαιγαν τις πρώτες οικίες του χωριού Σώστη.
Φωτιά εκείνη την ημέρα είχε ανάψει και στην περιοχή της Άνω Δροσύνης όπου στο σημείο επιχειρούσαν 23 πυροσβέστες με 11 υδροφόρα οχήματα, ενώ από αέρος είχαν συνδράμει και τρία αεροσκάφη. Σύμφωνα με το Εθνικό Παρατηρητήριο Δασικών Πυρκαγιών (ΕΠαΔαΠ) η φωτιά έκαψε 30.500 στρέμματα .

Καβάλα
Στα ανατολικά του Νομού Καβάλας, στις 21 Αυγούστου ξέσπασε πυρκαγιά απο άγνωστη αιτία κοντά στην περιοχή του Διαλεκτού. Έσπευσε γρήγορα το τοπικό Πυροσβεστικό Σώμα για να προλάβει την επέκταση της πυρκαγιάς αλλά δυστυχώς τραυματίστηκαν σοβαρά δυο πυροσβέστες και κάηκε το όχημα στο οποίο επενέβαιναν.

Η πυρκαγιά λόγω των ανέμων αλλα και της απουσίας των εναέριων μέσων, επηρέασε τα γύρω χωριά λαμβάνοντας ειδοποιήση προληπτικά άλλοι επτά οικισμοί (Εκλεκτό, Ξεριάς, Παλαιός Ξεριάς, Γέροντας, Δαμασκηνιά, Άγιος Κοσμάς, Αβραμυλιά). Τελικά, ζημιώθηκαν τρείς οικισμοί και περιουσίες παραδόθηκαν στις φλόγες. 

Η φωτιά περιορίστηκε πλήρως δυο μέρες αργότερα με αντιμετωπίσιμες αναζωπυρώσεις. Σύμφωνα με τον διοικητή της Π.Υ. Καβάλας, η καμένη έκταση έφτασε τα 11.000 στρέμματα.

Πυρκαγιά σε δασική περιοχή όπου ξανακάηκε έλαβε μέρος στις 26 Αυγούστου στους Αντιφιλίππους όπου επενέβησαν έπι τόπου 15 πυροσβέστες με 5 οχήματα με την υποστήριξη του δήμου Παγγαίου, της περιφέρειας και των εθελοντών. Η φωτιά τέθηκε υπο έλεγχο σύντομα χωρις τελικά την βοήθεια εναέριων μέσων.

Καμμένες εκτάσεις μεγάλων πυρκαγιών

 Έβρος - 962.016 στρέμματα
 Ρόδος - 165.721 στρέμματα
 Δερβενοχώρια - Μάνδρα - 117.034 στρέμματα
 Βελεστίνο - Σέσκλο Μαγνησίας - 82.816 στρέμματα
 Φυλή - Πάρνηθα - 58.326 στρέμματα
 Ταρσός Βοιωτίας - 49.646 στρέμματα
 Νέος Κουβαράς Αττικής - 37.595 στρέμματα
 Πρόδρομος Βοιωτίας - 34.741 στρέμματα
 Σώστης Ροδόπης - 30.501 στρέμματα
 Παντοκράτορας Κέρκυρας - 22.866 στρέμματα
 Κάρυστος Εύβοιας - 17.277 στρέμματα
 Λουτράκι - 13.274 στρέμματα
 Διαλεκτό Νέστου - 13.226 στρέμματα
 Υλίκη Βοιωτίας - 10.979 στρέμματα

Διεθνής υποστήριξη 
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έστειλε τέσσερα πυροσβεστικά αεροσκάφη Canadair για να υποστηρίξουν την Ελλάδα. Επιπλέον, ανακοίνωσε ότι περισσότεροι από 450 πυροσβέστες και 7 αεροπλάνα θα αναπτυχθούν για να βοηθήσουν την κατάσταση στην Ελλάδα με 81 πυροσβέστες, 26 οχήματα και 3 αεροπλάνα να βοηθούν ειδικά την κατάσταση στη Ρόδο.  

Στις 23 Ιουλίου, ως απάντηση στις πυρκαγιές στη Ρόδο, η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου ανακοίνωσε ότι θα στείλει Ομάδα Ταχείας Ανάπτυξης, αποτελούμενη από ανταποκριτές για την υποστήριξη Βρετανών υπηκόων στο νησί, με βάση το Διεθνές Αεροδρόμιο της Ρόδου. 

Βοήθεια από χώρες μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης

  – 2 πυροσβεστικά αεροσκάφη.
 – 70 πυροσβέστες και 14 πυροσβεστικά οχήματα.
  – 2 πυροσβεστικά αεροσκάφη.
  – 1 πυροσβεστικό αεροσκάφος, το οποίο στάλθηκε ως μέρος της βοήθειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
  – 20 πυροσβέστες. Αυτή ήταν η πρώτη φορά που η Μάλτα έστειλε πυροσβέστες στο εξωτερικό. 
  – 149 πυροσβέστες και 49 πυροσβεστικά οχήματα.
  – 130 πυροσβέστες και 25 πυροσβεστικά οχήματα, που εντάχθηκαν μαζί με τους Έλληνες ομολόγους τους.
  – 31 πυροσβέστες και 15 πυροσβεστικά οχήματα.

Βοήθεια από άλλες χώρες

 – 3 πυροσβεστικά ελικόπτερα.
 – 4 πυροσβεστικά ελικόπτερα.
  – 2 πυροσβεστικά αεροσκάφη, τα οποία βόηθησαν στην κατάσβεση της πυρκαγιάς στην Ρόδο. το οποία βοήθησαν στην κατάσβησει της πυρκαγιάς, σε οικισμούς της Ρόδου.
  – 38 πυροσβέστες και 14 πυροσβεστικά οχήματα.
 – 2 πυροσβεστικά αεροπλάνα και 1 ελικόπτερο, ύστερα από αίτημα του Προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Αντιδράσεις 
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης επέστρεψε νωρίτερα από την επίσκεψη του στις Βρυξέλλες για την Σύνοδο Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης.   

Η Υπηρεσία Διαχείρισης Καταστάσεων Έκτακτης Ανάγκης του Copernicus ενεργοποιήθηκε στις 17 Ιουλίου για την αξιολόγηση ζημιών μέσω δορυφόρου.   

Η Κυβέρνηση της Ελλάδας δημιούργησε μια Μονάδα Διαχείρισης Κρίσεων για να ανταποκριθεί στην κατάσταση.

Στις 28 Ιουλίου παραιτήθηκε ο υπουργός Νότης Μηταράκης επικαλούμενος προσωπικούς λόγους. Σύμφωνα με δημοσίευμα ο Μηταράκης εθεάθη σε περίοδο διακοπών εν μέσω των ενεργών πυρκαγιών στη Ρόδο και τη Μαγνησία. Η παραίτησή του θεωρήθηκε αναγκαστική, ενώ χαρακτηρίστηκε ως αποπομπή με διάφορα ΜΜΕ να αναφέρονται σε παρέμβαση του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη.

Φωτογραφίες

Δείτε επίσης 

 Πυρκαγιά
 Δάσος
 Δασικές πυρκαγιές στην Ελλάδα το 2007
 Δασικές πυρκαγιές στην Ελλάδα το 2021
 Πυρκαγιές στην Αττική το 2009
 Πυρκαγιές στην Αττική το 2018

Παραπομπές 

Καταστροφές στην Ελλάδα
Πυρκαγιές στην Ελλάδα
Γεγονότα το 2023
2023
Ιστορία της Αττικής
Ιστορία της Πελοποννήσου
Ιστορία της Αχαΐας
Ιστορία της Κορινθίας
Ιστορία της Ρόδου