Ζώνη χωρίς ΛΟΑΤ

Οι Ελεύθερες ζώνες από ΛΟΑΤ () ή ζώνες χωρίς ΛΟΑΤ ιδεολογία () είναι δήμοι και βοεβοδάτα της Πολωνίας που έχουν δηλώσει ότι δεν επιτρέπουν την εξάπλωση των ριζοσπαστικών ιδεολογιών και αντιλήψεων που ασπάζονται οι ΛΟΑΤ και απαγορεύουν πορείες και εκδηλώσεις που σχετίζονται με το ΛΟΑΤ κίνημα.

Μέχρι τον Ιούνιο του 2020, περίπου 100 δήμοι   και πέντε βοεβοδάτα, που καλύπτουν το ένα τρίτο της χώρας, είχαν εγκρίνει ψηφίσματα που έχουν χαρακτηριστεί ως «Ελεύθερες ζώνες από ΛΟΑΤ». Τον Σεπτέμβριο του 2021, τέσσερα από τα βοεβοδάτα απέσυραν τα μέτρα, αφού η Ευρωπαϊκή Ένωση απείλησε να σταματήσει τη χρηματοδότηση. Ο Διαμεσολαβητής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων της Πολωνίας αμφισβήτησε πολλά ψηφίσματα για ζώνες χωρίς ΛΟΑΤ και στις 28 Ιουνίου 2022, ένα Ανώτατο Πολωνικό Εφετείο επικύρωσε αποφάσεις κατώτερων δικαστηρίων που είχαν ακυρώσει αυτά τα ψηφίσματα, καταργώντας τα σε τέσσερις δήμους. Οι υποστηρικτές υποστηρίζουν ότι οι ζώνες υπερασπίζονται τις παραδοσιακές οικογενειακές αξίες, ενώ οι αντίπαλοι υποστηρίζουν ότι οι ζώνες υπονομεύουν τα δικαιώματα των ΛΟΑΤ ατόμων.

Τα περισσότερα από τα ψηφίσματα που εγκρίθηκαν ασκήθηκαν από την συντηρητική οργάνωση Ordo Iuris. Αν και είναι ανεφάρμοστες και πρωτίστως συμβολικές, οι διακηρύξεις αντιπροσωπεύουν μια προσπάθεια στιγματισμού των ΛΟΑΤ ατόμων. Το The Economist θεωρεί τις ζώνες «ένα νομικά ανούσιο τέχνασμα με πρακτικό αποτέλεσμα την κήρυξη ελεύθερης κριτικής στους ομοφυλόφιλους». Σε μια έκθεση του Δεκεμβρίου 2020, ο Επίτροπος του Συμβουλίου της Ευρώπης για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα δήλωσε ότι «Από το να είναι απλώς λόγια στα χαρτιά, αυτές οι διακηρύξεις και οι χάρτες επηρεάζουν άμεσα τις ζωές των ΛΟΑΤ ατόμων στην Πολωνία». 

Στις 18 Δεκεμβρίου 2019, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ψήφισε, 463 υπέρ έναντι 107 κατά, για να καταδικάσει τις περισσότερες από 80 τέτοιες ζώνες στην Πολωνία. Τον Ιούλιο του 2020, τα περιφερειακά διοικητικά δικαστήρια στο Γκλιβίτσε και στο Ράντομ αποφάνθηκαν ότι οι ελεύθερες ζώνες από ΛΟΑΤ ιδεολογία που δημιουργήθηκαν από τις τοπικές αρχές στις γκμίνα Ιστέμπνα και στο Κλβουφ αντίστοιχα είναι άκυρες, τονίζοντας ότι παραβιάζουν το σύνταγμα και εισάγουν διακρίσεις σε βάρος μελών της ΛΟΑΤ κοινότητας που ζει σε αυτά τα πόβιατ.

Από τον Ιούλιο του 2020, η Ευρωπαϊκή Ένωση αρνήθηκε τη χρηματοδότηση από τα Διαρθρωτικά Ταμεία και Ταμείο Συνοχής σε δήμους που έχουν υιοθετήσει διακηρύξεις «ζώνης χωρίς ΛΟΑΤ», οι οποίες παραβιάζουν τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Πολωνία είναι το μόνο κράτος μέλος που έχει δικαίωμα εξαίρεσης από τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων, τον οποίο είχε υπογράψει κατά την προσχώρησή της στην Ε.Ε. το 2004. Επιπλέον, αρκετές ευρωπαϊκές αδελφοποιημένες πόλεις έχουν παγώσει τις συνεργασίες τους με τους εν λόγω πολωνικούς δήμους. Λόγω της παραβίασης του Ευρωπαϊκού Δικαίου, συμπεριλαμβανομένου του Άρθρου 2 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, αυτές οι ζώνες θεωρούνται μέρος της πολωνικής κρίσης του κράτους δικαίου.

Ιστορικό 

Τον Φεβρουάριο του 2019, ο φιλελεύθερος δήμαρχος της Βαρσοβίας Ράφαου Τσασκόφσκι, υπέγραψε μια δήλωση που υποστηρίζει τα δικαιώματα ΛΟΑΤ και ανακοίνωσε την πρόθεσή του να ακολουθήσει τις οδηγίες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας και να ενσωματώσει ΛΟΑΤ ζητήματα στα προγράμματα σπουδών του σχολικού συστήματος της Βαρσοβίας. Οι πολιτικοί του Νόμος και Δικαιοσύνη (ΝκΔ) αντιτάχθηκαν στο πρόγραμμα λέγοντας ότι θα σεξουαλοποιήσει τα παιδιά. Ο αρχηγός του κόμματος ΝκΔ, Γιαρόσουαφ Κατσίνσκι, απάντησε στη δήλωση, χαρακτηρίζοντας τα δικαιώματα των ΛΟΑΤ «μια εισαγωγή» που απειλεί την Πολωνία.

Σύμφωνα με την The Daily Telegraph, η διακήρυξη «εξόργισε και γαλβάνισε» τους συντηρητικούς πολιτικούς και τα συντηρητικά μέσα ενημέρωσης στην Πολωνία, ενώ οι διακηρύξεις για την «ζώνη χωρίς ΛΟΑΤ» προέκυψαν ως αντίδραση στη δήλωση της Βαρσοβίας. Η βρετανική εφημερίδα υποστηρίζει περαιτέρω ότι το συντηρητικό κατεστημένο φοβάται μια φιλελεύθερη μετάβαση που μπορεί να διαβρώσει την εξουσία της Καθολικής Εκκλησίας στην Πολωνία, όπως η μετάβαση γύρω από την Ιρλανδική Εκκλησία. Η μείωση της προσέλευσης στην Εκκλησία, η αυξανόμενη εκκοσμίκευση και τα σκάνδαλα σεξουαλικής κακοποίησης έχουν ασκήσει πίεση στη συντηρητική θέση.

Δύο εβδομάδες πριν από τις Ευρωεκλογές του 2019, κυκλοφόρησε διαδικτυακά ένα ντοκιμαντέρ για τη σεξουαλική κακοποίηση παιδιών στην Εκκλησία. Αναμενόταν να βλάψει εκλογικά το ΝκΔ που ευθυγραμμίζεται με την Εκκλησία και αφορούσε τον ηγέτη του ΝκΔ, Κατσίνσκι, μιλώντας έντονα για το πολωνικό έθνος και τα παιδιά ότι «δέχονται επίθεση από αποκλίνουσες ξένες ιδέες», κάτι που οδήγησε τους συντηρητικούς ψηφοφόρους να συσπειρωθούν γύρω από το ΝκΔ. Σύμφωνα με τη φεμινίστρια μελετήτρια Αγκνιέσκα Γκραφ, «Η επίθεση κατά των ΛΟΑΤ πυροδοτήθηκε από τη Διακήρυξη [της Βαρσοβίας], αλλά αυτή ήταν απλώς μια ευπρόσδεκτη δικαιολογία», καθώς το ΝκΔ προσπάθησε να προσελκύσει το αγροτικό-παραδοσιακό δημογραφικό στοιχείο και χρειαζόταν έναν αποδιοπομπαίο τράγο για να αντικαταστήσει τους μετανάστες.

Ενόψει των βουλευτικών εκλογών της 13ης Οκτωβρίου 2019 στην Πολωνία, το κόμμα Νόμος και Δικαιοσύνη επικεντρώθηκε στην αντιμετώπιση της «ΛΟΑΤ ιδεολογίας». Το 2019, επέπληξε τη δήλωση του δημάρχου της Βαρσοβίας υπέρ των ΛΟΑΤΚΙ ως «επίθεση στην οικογένεια και τα παιδιά» και δήλωσε ότι οι ΛΟΑΤΚΙ ήταν μια «εισαγόμενη» ιδεολογία.

Τον Αύγουστο του 2019, ο Αρχιεπίσκοπος της Κρακοβίας, Μάρεκ Γεντρασέφσκι, είπε ότι η «ΛΟΑΤ ιδεολογία» ήταν σαν μια «μάστιγα του ουράνιου τόξου», σε ένα κήρυγμα για τον εορτασμό της Εξέγερσης της Βαρσοβίας. Λίγο αργότερα, μια ντραγκ κουίν προσομοίωσε τη δολοφονία του Γεντρασέφσκι στη σκηνή, προκαλώντας διαμάχες.

Το 2019, το να είσαι ανοιχτά ομοφυλόφιλος στις μικρές πόλεις και τις αγροτικές περιοχές της Πολωνίας «χρειάζεται αυξανόμενο σωματικό και ψυχικό σθένος» λόγω των αντιθέσεων των πολωνικών αρχών και της Καθολικής Εκκλησίας, σύμφωνα με την The Daily Telegraph. Η κοινή αντίληψη, ωστόσο, έχει γίνει πιο ανεκτική απέναντι στους ομοφυλόφιλους. Το 41% των Πολωνών που συμμετείχαν σε έρευνα το 2001 δήλωναν ότι «το να είσαι ομοφυλόφιλος δεν ήταν φυσιολογικό και δεν πρέπει να το ανέχεσαι», μειώθηκε στο 24% το 2017 και το 5% που είπε «το να είσαι ομοφυλόφιλος ήταν φυσιολογικό» το 2001 είχε αυξηθεί στο 16% το 2017.

Διακηρύξεις 
Ψηφίσματα κατά των ΛΟΑΤ εγκρίθηκαν από ορισμένα γκμίνα (δήμους), πόβιατ (κομητεία) και βοεβοδάτα (επαρχίες), που δήλωσαν ελεύθεροι από την «ΛΟΑΤ ιδεολογία» ως αντίδραση στη Διακήρυξη της Βαρσοβίας. Αν και είναι ανεφάρμοστες, οι ακτιβιστές λένε ότι οι δηλωμένες ζώνες αντιπροσωπεύουν προσπάθειες αποκλεισμού της ΛΟΑΤ κοινότητας και χαρακτήρισαν τις δηλώσεις «μια δήλωση που λέει ότι ένα συγκεκριμένο είδος ανθρώπων δεν είναι ευπρόσδεκτο εκεί».

Τα δύο έγγραφα που δήλωσαν οι δήμοι ήταν ένας «Χάρτης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης των Δικαιωμάτων της Οικογένειας» και ένα «Ψήφισμα κατά της ΛΟΑΤ ιδεολογίας». Και τα δύο αυτά έγγραφα επισημάνθηκαν στα μέσα ενημέρωσης ως «διακηρύξεις ζωνών χωρίς ΛΟΑΤ», αλλά κανένα από αυτά δεν περιέχει στην πραγματικότητα δήλωση αποκλεισμού των ΛΟΑΤ ατόμων από οποιαδήποτε επικράτεια, δραστηριότητες ή δικαιώματα. Ο «Χάρτης των Οικογενειακών Δικαιωμάτων» εστιάζει στις οικογενειακές αξίες στις κοινωνικές πολιτικές και αναφέρεται μόνο στα δικαιώματα των ΛΟΑΤ έμμεσα, όπως ορίζοντας τον γάμο ως μια σχέση «μεταξύ ενός άνδρα και μιας γυναίκας». Το «Ψήφισμα κατά της ΛΟΑΤ ιδεολογίας» δεν απευθύνεται σε ΛΟΑΤ άτομα, αλλά δηλώνει αντίθεση σε μια «ιδεολογία του ΛΟΑΤ κινήματος» και εισάγει τη σεξουαλική διαπαιδαγώγηση σύμφωνα με τα εκπαιδευτικά πρότυπα του ΠΟΥ και καταδικάζει την πολιτική ορθότητα. Ένας διαδραστικός χάρτης της Πολωνίας που επισημαίνει όλους τους δήμους που αποδέχθηκαν είτε το ένα είτε και τα δύο ψηφίσματα, με συνδέσμους προς τα πρωτότυπα κείμενά τους, είναι διαθέσιμος στο Διαδίκτυο, με τίτλο «Άτλας του Μίσους».

Το 2019, περίπου 30 διαφορετικές τοπικές κυβερνήσεις είχαν αποδεχθεί τέτοια ψηφίσματα, συμπεριλαμβανομένων τεσσάρων βοεβοδάτων στα νοτιοανατολικά της χώρας: το Βοεβοδάτο Ελάσσονος Πολωνίας, το Βοεβοδάτο Κάτω Καρπαθίων, το Βοεβοδάτο Τιμίου Σταυρού και το Βοεβοδάτο Λούμπλιν. Τα 4 βοεβοδάτα σχηματίζουν το «ιστορικά συντηριτικό» κομμάτι της Πολωνίας.

Το 2020, οι τοπικές κυβερνήσεις που ελέγχουν το ένα τρίτο της Πολωνίας δήλωσαν επίσημα ότι είναι «ενάντια στην «ΛΟΑΤ ιδεολογία» ή πέρασαν Χάρτες «υπέρ της οικογένειας», δεσμευόμενες να απόσχουν από την ενθάρρυνση της ανεκτικότητας ή τη χρηματοδότηση ΜΚΟ που εργάζονται για τα δικαιώματα των ΛΟΑΤ.

Βοεβοδάτα (επαρχίες) 
 Βοεβοδάτο Λούμπλιν, ανακλήθηκε από τις αρχές του βοεβοδάτου στις 27 Σεπτεμβρίου 2021
 Βοεβοδάτο Ελάσσονος Πολωνίας, ανακλήθηκε από τις αρχές του βοεβοδάτου στις 27 Σεπτεμβρίου 2021
 Βοεβοδάτο Κάτω Καρπαθίων, ανακλήθηκε από τις αρχές του βοεβοδάτου στις 27 Σεπτεμβρίου 2021
 Βοεβοδάτο Τιμίου Σταυρού, ανακλήθηκε από τις αρχές του βοεβοδάτου στις 22 Σεπτεμβρίου 2021
 Βοεβοδάτο Λοτζ

Ακτιβιστικά αυτοκόλλητα κατά και υπέρ των ΛΟΑΤ 

Τον Ιούλιο του 2019, η συντηρητική εφημερίδα Gazeta Polska κυκλοφόρησε αυτοκόλλητα «Ζώνη χωρίς ΛΟΑΤ» για τους αναγνώστες. Η πολωνική αντιπολίτευση και διπλωμάτες, συμπεριλαμβανομένης της πρέσβης των ΗΠΑ στην Πολωνία Ζορζέτ Μόσμπαχερ, καταδίκασαν τα αυτοκόλλητα. Ο αρχισυντάκτης της Gazeta Polska Τόμας Σακιέβιτς, απάντησε στην κριτική: «αυτό που συμβαίνει είναι η καλύτερη απόδειξη ότι οι ΛΟΑΤ είναι μια ολοκληρωτική ιδεολογία».

Το Περιφερειακό Δικαστήριο της Βαρσοβίας διέταξε τη διακοπή της διανομής των αυτοκόλλητων εν αναμονή της επίλυσης μιας δικαστικής υπόθεσης. Ο εκδότης της Gazeta Polska απέρριψε την απόφαση λέγοντας ότι ήταν «ψευδείς ειδήσεις» και λογοκρισία και ότι η εφημερίδα θα συνεχίσει να διανέμει τα αυτοκόλλητα. Η Gazeta Polska συνέχισε τη διανομή των αυτοκόλλητων, αλλά τροποποίησε το αυτοκόλλητο για να γράψει «Ζώνη χωρίς ΛΟΑΤ ιδεολογία».

Η πολωνική Εκστρατεία κατά της Ομοφοβίας απάντησε εκδίδοντας 5.000 αυτοκόλλητα «Ζώνη χωρίς μίσος», που διανεμήθηκαν στο γκέι περιοδικό Replika. Τον Ιούλιο, η πολωνική αλυσίδα μέσων ενημέρωσης Empik, η μεγαλύτερη της χώρας, αρνήθηκε να διαθέσει την Gazeta Polska μετά την έκδοση των αυτοκόλλητων. Τον Αύγουστο του 2019, μια παράσταση που διοργανώθηκε από την Gazeta Polska, Community of America, που είχε προγραμματιστεί για τις 24 Οκτωβρίου στο Κάρνεγκι Χολ στη Νέα Υόρκη, ακυρώθηκε μετά από καταγγελίες για δεσμούς κατά των ΛΟΑΤ, που οδήγησαν τους καλλιτέχνες να αποχωρήσουν από την παράσταση.

Στις αρχές του 2020, ο Πολωνός ΛΟΑΤ ακτιβιστής Μπάρτος Στασέφσκι ταξίδεψε σε δήμους που είχαν δηλωθεί απαλλαγμένοι από αυτό που αναφέρουν ως «ΛΟΑΤ ιδεολογία», για να κάνει, όπως είπε, ένα έργο τέχνης. Τοποθέτησε τις δικές του κίτρινες πινακίδες στους δρόμους που έγραφαν «ΖΩΝΗ ΧΩΡΙΣ ΛΟΑΤ» στην είσοδο των δήμων και δημοσίευσε φωτογραφίες τους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Οι πινακίδες ήταν τόσο πειστικές που ο ευρωβουλευτής Γκι Φερχόφστατ απάντησε καταγγέλλοντας αυτό που είχε μπερδέψει με επίσημη σήμανση στους δρόμους. Ο πρωθυπουργός Ματέους Μοραβιέτσκι περιέγραψε τις πινακίδες ως «φάρσα» που έκανε τους ανθρώπους να πιστεύουν ότι η Πολωνία παραβιάζει τα ανθρώπινα δικαιώματα και ο Στασέφσκι μηνύθηκε από τουλάχιστον δύο από τις πόλεις. Ο Στασέφσκι περιέγραψε το έργο του ως «μια συμβολική απάντηση στις συμβολικές αποφάσεις».

Σε μια συζήτηση μεταξύ του Πολωνού συντηρητικού Βίτολντ Βαστσικόφσκι και του Γερμανού φιλελεύθερου Αλεξάντερ Γκραφ Λάμπσντορφ, που δημοσιεύτηκε στο Zeit Online, ο Βαστσικόφσκι απέδωσε την έννοια της «ζώνης χωρίς ΛΟΑΤ» στον ακτιβισμό. Είπε: «Δεν υπάρχουν «ζώνες χωρίς ΛΟΑΤ» στην Πολωνία. Αυτή είναι μια πρόκληση που δημιουργήθηκε από ακτιβιστές. Ταξιδεύουν από πόλη σε πόλη, τοποθετούν αυτές τις πινακίδες που γράφουν «Ζώνη χωρίς ΛΟΑΤ», βγάζουν φωτογραφίες και τις κυκλοφορούν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Η Zeit απάντησε: «Πράγματι, δεν υπάρχει εξ ορισμού «ζώνη χωρίς ΛΟΑΤ», αλλά υπάρχουν περισσότερα από 80 νομαρχιακά, δημοτικά και περιφερειακά συμβούλια που έχουν υιοθετήσει τους λεγόμενους οικογενειακούς χάρτες». Σε πολλές περιπτώσεις αυτοί οι καταστατικοί χάρτες λένε ότι δεν πρέπει να γίνεται προπαγάνδα της λεγόμενης «ΛΟΑΤ ιδεολογίας» και αναφέρουν επίσης ότι η «ΛΟΑΤ ιδεολογία» έρχεται σε αντίθεση με τις χριστιανικές αξίες».

Διαδηλώσεις 

Στο Ζέσουφ, αφού οι ΛΟΑ Τακτιβιστές υπέβαλαν αίτημα για διεξαγωγή πορείας ισότητας για τα δικαιώματα των ομοφυλοφίλων τον Ιούνιο του 2019, οι σύμβουλοι του ΝκΔ συνέταξαν ένα ψήφισμα για να γίνει το Ζέσουφ μια «ζώνη χωρίς ΛΟΑΤ», καθώς και να τεθεί εκτός νόμου η ίδια η εκδήλωση. Περίπου 29 αιτήματα για αντεπιδηλώσεις έφθασαν στο δημαρχείο, γεγονός που οδήγησε τον δήμαρχο Ταντέους Φέρεντς, της αντιπολιτευόμενης Δημοκρατικής Αριστερής Συμμαχίας, να απαγορεύσει την πορεία λόγω ανησυχιών για την ασφάλεια. Όταν η απαγόρευση στη συνέχεια ανατράπηκε με δικαστική απόφαση, οι σύμβουλοι του ΝκΔ υπέβαλαν ένα ψήφισμα που απαγορεύει την «ΛΟΑΤ ιδεολογία», το οποίο ηττήθηκε για δύο ψήφους.

Μετά τα βίαια γεγονότα στην πρώτη πορεία ισότητας στο Μπιαουίστοκ και τα αυτοκόλλητα της Gazeta Polska, πραγματοποιήθηκε διαδήλωση ανοχής στο Γκντανσκ στις 23 Ιουλίου 2019, με το σύνθημα «ζώνες χωρίς ζώνη» (). Στο Στσέτσιν, πραγματοποιήθηκε μια διαδήλωση υπό το σύνθημα «ζώνη χωρίς μίσος» ()  και στο Λοτζ αριστεροί πολιτικοί μοίρασαν αυτοκόλλητα «ζώνη χωρίς μίσος».

Επιπτώσεις στους ΛΟΑΤ κατοίκους 
Σύμφωνα με έκθεση του Δεκεμβρίου 2020 του Επιτρόπου για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα του Συμβουλίου της Ευρώπης:

Αντιδράσεις

Υποστήριξη για διακηρύξεις 
Η Μποζένα Μπιερίουο, δημοτική σύμβουλος του ΝκΔ στο Πόβιατ Μπιαουίστοκ, είπε ότι η νομοθεσία στο πόβιατ ήταν απαραίτητη λόγω των «προκλήσεων» και των «αιτημάτων» των ΛΟΑΤ για διδασκαλία σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης.

Το κόμμα ΝκΔ ενθάρρυνε τις τοπικές διακηρύξεις, με έναν αξιωματούχο του ΝκΔ να μοιράζει μετάλλια στο Λούμπλιν σε τοπικούς πολιτικούς που υποστήριξαν τις διακηρύξεις.

Κριτική στις διακηρύξεις 
Τον Ιούλιο του 2019, ο Πολωνός Διαμεσολαβητής Άνταμ Μπόντναρ δήλωσε ότι «η κυβέρνηση αυξάνει τα ομοφοβικά αισθήματα» με παρατηρήσεις «στο περιθώριο της ρητορικής μίσους». Ο Μπόντναρ είπε ότι ετοιμάζει προσφυγή στο Διοικητικό Δικαστήριο κατά των δηλώσεων, καθώς σύμφωνα με τον Μπόντναρ δεν είναι μόνο πολιτικές αλλά έχουν και κανονιστικό χαρακτήρα που επηρεάζει τις ζωές των ανθρώπων στη δηλωμένη περιοχή.

Τον Ιούλιο του 2019, ο δημοτικός σύμβουλος της Βαρσοβίας Μάρεκ Σολτς και η Πολωνική Εταιρεία για το Δίκαιο κατά των Διακρίσεων δημοσίευσε μια νομική γνωμοδότηση που δηλώνει ότι οι ανακηρύξεις «ζώνης χωρίς ΛΟΑΤ» στιγματίζουν και αποκλείουν τους ανθρώπους, υπενθυμίζοντας σε όλους το Άρθρο 32 του Συντάγματος της Πολωνίας, που εγγυάται την ισότητα και την έλλειψη διακρίσεων.>

Τον Αύγουστο του 2019, πολλά μέλη της ΛΟΑΤ κοινότητας δήλωσαν ότι αισθάνονται ανασφαλείς στην Πολωνία. Το αριστερό κόμμα Αριστερά Μαζί δήλωσε: «Θυμάστε πώς οι δεξιοί φοβόντουσαν τις λεγόμενες μουσουλμανικές ζώνες απαγόρευσης κυκλοφορίας; Χάρη στο ίδιο δικαίωμα, έχουμε τις δικές μας απαγορευμένες ζώνες».

Φιλελεύθεροι πολιτικοί και ακτιβιστές των μέσων ενημέρωσης και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων συνέκριναν τις διακηρύξεις με τις διακηρύξεις της ναζιστικής εποχής για περιοχές που ήταν judenfrei (χωρίς Εβραίους). Η αριστερή ιταλική εφημερίδα La Repubblica το αποκάλεσε «μια έννοια που παραπέμπει στον όρο «Judenfrei»». Ο διευθυντής της Εκστρατείας κατά της Ομοφοβίας Σλάβα Μέλνικ, Melnyk συνέκρινε τις διακηρύξεις με το «1933, όταν υπήρχαν επίσης ελεύθερες ζώνες από μια συγκεκριμένη ομάδα ανθρώπων». Ο αντιδήμαρχος της Βαρσοβίας, Πάβεου Ράμπιεϊ, έγραψε στο Twitter: «Οι Γερμανοί φασίστες δημιούργησαν ζώνες χωρις Εβραίους. Απαρτχάιντ, των μαύρων».

Τον Μάρτιο του 2020, το BBC Radio 4 μετέδωσε ένα ντοκιμαντέρ σχετικά με την αντίθεση της ΛΟΑΤ κοινότητας στην Πολωνία κατά της εισαγωγής ζωνών χωρίς ΛΟΑΤ στη χώρα.

Τον Απρίλιο του 2020, κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19, πολλοί από την ΛΟΑΤ κοινότητα, άρχισαν να μοιράζουν μάσκες προσώπου με χρώματα του ουράνιου τόξου ως ευθεία διαμαρτυρία για τη «ζώνη χωρίς ΛΟΑΤ», σε ορισμένες τοπικές κυβερνητικές περιοχές της Πολωνίας.

Στις 17 Αυγούστου 2020, δημοσιεύθηκε ανοιχτή επιστολή προς την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, καλώντας την Ευρωπαϊκή Ένωση «να λάβει άμεσα μέτρα για την υπεράσπιση των βασικών ευρωπαϊκών αξιών [...] που έχουν παραβιαστεί στην Πολωνία» και εκφράζοντας «μια βαθιά ανησυχία για το μέλλον της δημοκρατίας στην Πολωνία». Κάλεσε επίσης την πολωνική κυβέρνηση να σταματήσει να στοχοποιεί τις σεξουαλικές μειονότητες ως εχθρούς και να αποσύρει την υποστήριξη από οργανώσεις που προωθούν την ομοφοβία. Οι υπογράφοντες την επιστολή περιλάμβαναν μεταξύ άλλων τους: Πέδρο Αλμοδόβαρ, Τίμοθι Γκάρτον Ας, Μάργκαρετ Άτγουντ, Τζον Μπάνβιλ, Τζούντιθ Μπάτλερ, Τζον Μάξγουελ Κούτσι, Στίβεν Ντόλντρι, Λούκα Γκουαντανίνο, Εντ Χάρις, Αγκνιέσκα Χόλαντ, Ιζαμπέλ Υπέρ, Γιαν Κομάσα, Γιώργο Λάνθιμο, Μάικ Λι, Πάβεου Παβλικόφσκι, Φόλκερ Σλέντορφ, Στέλαν Σκάρσγκορντ, Τίμοθι Σνάιντερ, Όλγκα Τοκάρτσουκ, Άνταμ Ζαγκαγιέφσκι και Σλάβοϊ Ζίζεκ.

Τον Σεπτέμβριο του 2020, ο Αμερικανός υποψήφιος για την προεδρία Τζο Μπάιντεν, καταδίκασε επίσης τις ζώνες χωρίς ΛΟΑΤ στην Πολωνία μέσω Twitter, δηλώνοντας ότι «τα δικαιώματα των ΛΟΑΤΚΙ+ είναι ανθρώπινα δικαιώματα — και οι «ζώνες χωρίς ΛΟΑΤ» δεν έχουν θέση στην Ευρωπαϊκή Ένωση ή οπουδήποτε στον κόσμο». Η πολωνική πρεσβεία στην Ουάσιγκτον απάντησε ότι το tweet του Μπάιντεν «βασίστηκε σε ανακριβείς πληροφορίες μέσων ενημέρωσης, καθώς δεν υπάρχουν "ζώνες χωρίς ΛΟΑΤ" στην Πολωνία».

Η οργάνωση Άτλας του Μίσους, η οποία παρακολουθεί τα ψηφίσματα κατά των ΛΟΑΤ, προτάθηκε για το Βραβείο Ζαχάρωφ από 43 ευρωβουλευτές.

Το 2020, η ομάδα εποπτείας ILGA-Europe αναγνώρισε τον σεβασμό της Πολωνίας για τα δικαιώματα των ΛΟΑΤΚΙ ως τη χειρότερη από τις 27 χώρες της ΕΕ.

Αντίδραση από την Ευρωπαϊκή Ένωση 
Στις 18 Δεκεμβρίου 2019, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ψήφισε (463 υπέρ έναντι 107 κατά) υπέρ της καταδίκης των περισσότερων από 80 ζωνών χωρίς ΛΟΑΤ στην Πολωνία. Το Κοινοβούλιο ζήτησε «οι πολωνικές αρχές να καταδικάσουν αυτές τις πράξεις και να ανακαλέσουν όλα τα ψηφίσματα που προσβάλλουν τα δικαιώματα των ΛΟΑΤ». Σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, οι ζώνες αποτελούν μέρος «ενός ευρύτερου πλαισίου επιθέσεων κατά της ΛΟΑΤ κοινότητας στην Πολωνία, το οποίο περιλαμβάνει αυξανόμενη ρητορική μίσους από δημόσιους και εκλεγμένους αξιωματούχους και δημόσια μέσα ενημέρωσης, καθώς και επιθέσεις και απαγορεύσεις σε πορείες υπερηφάνειας και ενέργειες όπως οι «Παρασκευές του Ουράνιου Τόξου».

Βασιζόμενη σε πολυάριθμες καταγγελίες ότι «ορισμένες τοπικές κυβερνήσεις έχουν υιοθετήσει διακρίσεις και ψηφίσματα που στοχεύουν τα ΛΟΑΤ άτομα», η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απέστειλε επιστολή στους κυβερνήτες πέντε βοεβοδάτων – Ελάσσονος Πολωνίας, Κάτω Καρπαθίων, Λούμπλιν, Λοτζ και Τιμίου Σταυρού – στις 2 Ιουνίου 2020, για να διερευνήσει τοπικά ψηφίσματα που διακηρύσσουν ζώνες χωρίς ΛΟΑΤ ή έναν «Χάρτη των Οικογενειακών Δικαιωμάτων» και εάν τέτοια ψηφίσματα συνιστούσαν ή όχι ενέργειες που εισάγουν διακρίσεις έναντι των ατόμων που προσδιορίζονται ως ΛΟΑΤ. Η επιστολή μπορεί να θεωρηθεί ως επέκταση της ψηφοφορίας του 2019 στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο που καταδικάζει τις ζώνες, καθώς σημειώνει ότι η αποτυχία της Πολωνίας να τηρήσει τις κοινές αξίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης για «σεβασμό της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, ελευθερίας, δημοκρατίας, ισότητας, κράτος δικαίου και σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων των ατόμων που ανήκουν σε μειονότητες», όπως αναφέρεται στο Άρθρο 2 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση του 2012, θα μπορούσε να έχει ως αποτέλεσμα την απώλεια κονδυλίων της ΕΕ που χορηγούνται στη Δημοκρατία της Πολωνίας στο μέλλον, όπως το European Structural and Investment.

Τον Ιούλιο του 2020, η Επίτροπος Ντάλι ανακοίνωσε ότι οι αιτήσεις για αδελφοποιήσεις πόλεων που χρηματοδοτούνται από την ΕΕ από έξι πολωνικές πόλεις είχαν απορριφθεί, λόγω της υιοθέτησης ψηφισμάτων «χωρίς ΛΟΑΤ» ή «οικογενειακών δικαιωμάτων».

Στην ομιλία της για την Κατάσταση της Ευρωπαϊκής Ένωσης τον Σεπτέμβριο του 2020, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε: «Οι ζώνες χωρίς ΛΟΑΤΚΙ είναι ζώνες χωρίς ανθρωπότητα και δεν έχουν θέση στην Ένωσή μας».

Τον Μάρτιο του 2021, με πρωτοβουλία του Γάλλου ευρωβουλευτή Πιερ Καρλεσάν, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ανακήρυξε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση «Ζώνη χωρίς ΛΟΑΤΚΙ» ως απάντηση στην οπισθοδρόμηση των δικαιωμάτων των ΛΟΑΤΚΙ σε ορισμένες χώρες της ΕΕ, ιδίως στην Πολωνία και στην Ουγγαρία.

Στις 6 Σεπτεμβρίου 2021, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έστειλε επιστολές σε πολλά περιφερειακά συμβούλια της Πολωνίας, αναφέροντας ότι τα κονδύλια της ΕΕ θα αποσυρθούν εάν δεν εγκαταλείψουν την πολιτική τους για τις ζώνες χωρίς ΛΟΑΤ.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει μπλοκάρει κονδύλια 150 εκατομμυρίων ευρώ για «ζώνες χωρίς ΛΟΑΤ» και επίσης έχει μπλοκάρει μια πληρωμή 42 δισεκατομμυρίων ευρώ από το ταμείο ανάκαμψης από τον Covid, λόγω της μη υπακοής της Πολωνίας στη νομοθεσία της ΕΕ.

Διεθνείς συμφωνίες 
Τον Φεβρουάριο του 2020, η γαλλική κοινότητα Σαν-Ζαν-ντε-Μπρε αποφάσισε να αναστείλει τη συνεργασία με την πολωνική πόλη Τούχουφ ως αποτέλεσμα του αμφιλεγόμενου ψηφίσματος κατά των ΛΟΑΤ που εγκρίθηκε από τις αρχές του Τούχουφ. Τον Φεβρουάριο του 2020, η γαλλική κοινότητα Νοζά-σουρ-Ουάζ ανέστειλε τη συνεργασία της με την πολωνική πόλη Κράσνικ ως αντίδραση στην ψήφιση ενός ψηφίσματος κατά των ΛΟΑΤ από τις αρχές της πόλης. Τον Φεβρουάριο του 2020, η γαλλική περιφέρεια Σαντρ-Βαλ ντε Λουάρ ανέστειλε τη συνεργασία της με το Βοεβοδάτο Ελάσσονος Πολωνίας ως απάντηση στη θέσπιση ενός ψηφίσματος «ζώνης χωρίς ΛΟΑΤ» από τις αρχές του βοεβοδάτου. Τον Μάιο του 2020, η γερμανική πόλη Σφέρτε τερμάτισε τη συνεργασία της με την πολωνική πόλη Νόβι Σοντς μετά από 30 χρόνια συνεργασίας, λόγω της υιοθέτησης ψηφίσματος από την πόλη που κάνει διακρίσεις σε βάρος των ΛΟΑΤ ατόμων. Τον Ιούλιο του 2020, η ολλανδική πόλη Νιουχέιν, καθώς και η γαλλική κοινότητα Ντουαί, τερμάτισαν τις συμφωνίες αδελφοποίησης με την πολωνική πόλη Πουουάβι, λόγω της διακήρυξης της ως «ζώνης χωρίς ομοφυλόφιλους». Στις 12 Οκτωβρίου 2020, η ιρλανδική πόλη Φέρμοϊ τερμάτισε τη συμφωνία αδελφοποίησης με τη Νόβα Ντέμπα ύστερα από 14 χρόνια συνεργασίας ως αντίδραση στη διακήρυξη της ομοφοβικής ζώνης ζωίς ΛΟΑΤ που ενέκριναν οι αρχές της πολωνικής πόλης. Στις 13 Νοεμβρίου 2020, ο βελγικός δήμος Πούουρς-Σιντ-Αμάντς ανέστειλε την 20ετή συνεργασία του με την πολωνική πόλη Ντεμπίτσα, λόγω της υιοθέτησης από την πόλη του Χάρτη των Δικαιωμάτων της Οικογένειας, ο οποίος κάνει διακρίσεις στα ΛΟΑΤ άτομα.

Τον Ιούλιο του 2020, η Ευρωπαία Επίτροπος για τη Δικαιοσύνη και την Ισότητα Έλενα Ντάλι, ανακοίνωσε ότι σε 6 πολωνικές πόλεις που υιοθέτησαν τις «ζώνες χωρίς ΛΟΑΤ» δεν θα χορηγηθούν κοινοτικά κονδύλια που σχετίζονται με τη χρηματοδότηση έργων εντός του πλαισίου των έργων αδελφοποίησης της ΕΕ ως άμεση συνέπεια των πολιτικών διακρίσεών τους που στρέφονται κατά των μελών της ΛΟΑΤ κοινότητας. Η απόφαση συνάντησε κριτική από τον Υπουργό Δικαιοσύνης Ζμπίγκνιεφ Ζιόμπρο, ωστόσο, η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν υπερασπίστηκε την απόφαση προσθέτοντας ότι «Οι συνθήκες μας διασφαλίζουν ότι κάθε άτομο στην Ευρώπη είναι ελεύθερο να είναι αυτό που είναι, να ζει όπου βρίσκεται, να αγαπάει όποιον θέλει και να στοχεύει όσο ψηλά θέλει». Ωστόσο, στις 18 Αυγούστου, ο υπουργός Δικαιοσύνης Ζμπίγκνιεφ Ζιόμπρο ανακοίνωσε ότι η πόλη Τούχουφ στη νότια Πολωνία θα λάβει 250.000 ζλότι (67.800 $) από το Ταμείο Δικαιοσύνης του υπουργείου, για να αντισταθμίσει την αντιστροφή της χρηματοδότησης της ΕΕ.

Τον Σεπτέμβριο του 2020, η Ίνε Έρικσεν Σεράιντε, η Νορβηγίδα Υπουργός Εξωτερικών, ανακοίνωσε ότι οι πολωνικοί δήμοι που εισήγαγαν τις ζώνες χωρίς ΛΟΑΤ θα στερηθούν τις επιχορηγήσεις του ΕΟΧ και της Νορβηγίας που στόχος τους είναι η μείωση των κοινωνικών και οικονομικών ανισοτήτων στον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο (ΕΟΧ). Η Πολωνία είναι ο μεγαλύτερος δικαιούχος αυτών των κεφαλαίων και ενδέχεται να χάσει εκατομμύρια ευρώ οικονομικής βοήθειας. Η αναστολή των κονδυλίων ισχύει μόνο για τα κυβερνητικά όργανα που έχουν εγκρίνει τα ίδια ψηφίσματα και δεν ισχύει για τις μη κυβερνητικές οργανώσεις που δραστηριοποιούνται στις «ζώνες χωρίς ΛΟΑΤ».

Τον Σεπτέμβριο του 2020, μια ομάδα ευρωβουλευτών δημοσίευσε μια επιστολή προς τις Ευρωπαϊκές Ολυμπιακές Επιτροπές (ΕΟΕ) στην οποία ζητούσαν να σεβαστούν τα δικαιώματα των ΛΟΑΤΚΙ αθλητών και εξέφρασαν την ιδέα να φιλοξενηθούν οι Ευρωπαϊκοί Αγώνες του 2023, οι οποίοι είχαν προγραμματιστεί να διεξαχθούν στην Κρακοβία, σε διαφορετική τοποθεσία λόγω του καθεστώτος «ζώνης χωρίς ΛΟΑΤ» της περιοχής.

Κατάργηση και ακύρωση δηλώσεων κατά των ΛΟΑΤ 
Τον Σεπτέμβριο του 2021, τρία βοεβοδάτα της Πολωνίας ακύρωσαν τις δηλώσεις τους κατά των ΛΟΑΤ ως απάντηση στην απειλή παγώματος της χρηματοδότησης από την ΕΕ, λόγω της νομοθεσίας κατά των διακρίσεων.

Τον Ιούνιο του 2022, ένα ανώτατο εφετείο στην Πολωνία διέταξε την κατάργηση τεσσάρων από τις λεγόμενες «ζώνες χωρίς ΛΟΑΤ».

Δείτε επίσης 
 ΛΟΑΤ κίνημα
 Πολωνία
 Κοινωνιολογία

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Atlas nienawiści (Άτλας του μίσους) - Χάρτης αντι-ΛΟΑΤ ιδεολογίας, Ψηφίσματα της πολωνικής κυβέρνησης
 Tu nie chodzi o ludzi (Δεν πρόκειται για ανθρώπους) - μια ταινία ντοκιμαντέρ που παρουσιάζει θραύσματα πολιτικών συζητήσεων σχετικά με τα λεγόμενα ψηφίσματα κατά των ΛΟΑΤ

Λογοκρισία στην Πολωνία
Διαμάχες στην Πολωνία
Διάκριση εις βάρος ΛΟΑΤ ατόμων
Δικαιώματα ΛΟΑΤ στην Πολωνία
Νομική ιστορία της Πολωνίας
Ακροδεξιά στην Πολωνία
Ηθικός πανικός
Δίκαιο στην Πολωνία
Πολιτικές αντιπαραθέσεις στην Ευρώπη
Ομοφοβία
Παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Πολωνία