Έβα Ντεμάρτσικ

Η Έβα Μάρια Ντεμάρτσικ (πολωνικά: Ewa Maria Demarczyk) (16 Ιανουαρίου 1941 – 14 Αυγούστου 2020) ήταν Πολωνή τραγουδίστρια, η οποία γενικά συνδέθηκε με το είδος της τραγουδιστικής ποίησης και το καμπαρέ Piwnica pod Baranami.

Η Ντεμάρτσικ αναγνωρίστηκε ως μία από τους πιο ταλαντούχες και χαρισματικές τραγουδίστριες στην ιστορία της πολωνικής μουσικής. Έλαβε επαίνους για τις μοναδικές ερμηνείες, την έκφραση και την ασυνήθιστη σκηνική της προσωπικότητα. Στη δεκαετία του 1960, συγκρίθηκε με την Εντίθ Πιάφ. Στην Πολωνία, την αποκαλούσαν συχνά ως «ο Σκοτεινός Άγγελος».

Βιογραφία 
Η Ντεμάρτσικ ξεκίνησε την καριέρα της το 1961, όταν εντάχθηκε στο φοιτητικό καμπαρέ Cyrulik της Ιατρικής Σχολής του Γιαγκιελόνιου Πανεπιστημίου. Μετά από ένα χρόνο άφησε το Cyrulik για το Piwnica pod Baranami, όπου γνώρισε τον Ζίγκμουντ Κονιέτσνι, με τον οποίο θα δούλευε για τα επόμενα τέσσερα χρόνια.

Η πρώτη της μεγάλη επιτυχία ήταν μια εμφάνιση στο Εθνικό Φεστιβάλ Πολωνικού Τραγουδιού του Οπόλε το 1963, όπου έλαβε βραβείο για τα τραγούδια «Karuzela z madonnami» (Καρουζέλ με Παναγίες), «Taki pejzaż» και «Czarne anioły» (Μαύροι Άγγελοι). Αργότερα την ίδια χρονιά, τραγούδησε στο Διεθνές Φεστιβάλ Τραγουδιού του Σόποτ και ανακηρύχθηκε η καλύτερη καλλιτέχνις του 1963 από Πολωνούς δημοσιογράφους. Το 1964 πήρε τη δεύτερη θέση στο Σόποτ για το «Grande Valse Brillante». Στη συνέχεια εμφανίστηκε στο Olympia στο Παρίσι, μετά από πρόσκληση του Μπρουνό Κοκατρίξ, καθώς και σε μια τελετή για τον εορτασμό της 20ής επετείου των Ηνωμένων Εθνών.

Το 1966, η Ντεμάρτσικ αποφοίτησε από την Ακαδημία Δραματικών Τεχνών «Λούντβικ Σόλσκι» (ωστόσο, δεν είχε ποτέ κανέναν κινηματογραφικό ρόλο). Την ίδια χρονιά συνεργάστηκε με έναν άλλο συνθέτη, τον Άντζεϊ Ζαρίτσκι. Το 1967 κυκλοφόρησε το πρώτο της άλμπουμ, Ewa Demarczyk śpiewa piosenki Zygmunta Koniecznego, το οποίο αποδείχθηκε μεγάλη επιτυχία και αργότερα πιστοποιήθηκε ως πλατινένιο για την πώληση άνω των 100.000 αντιτύπων.

Στο γύρισμα των δεκαετιών 1960 και 1970, ταξίδεψε εκτενώς σε όλο τον κόσμο σε χώρες όπως η Ιταλία, η Γαλλία, η Γερμανία, η Κούβα, η Βραζιλία, το Μεξικό, οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Αυστραλία, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Φινλανδία. Έπαιξε σε πολλές αίθουσες συναυλιών, συμπεριλαμβανομένου του Carnegie Hall στη Νέα Υόρκη και Θεάτρου του Σικάγο.

Η Ντεμάρτσικ έφυγε από το Piwnica pod Baranami το 1972. Δύο χρόνια αργότερα κυκλοφόρησε το επόμενο άλμπουμ της, που περιελάμβανε μερικά νέα πολωνικά τραγούδια και τέσσερις ρωσόφωνες εκδόσεις των προηγούμενων επιτυχιών της. Το άλμπουμ κυκλοφόρησε στη Ρωσία από την κρατική εταιρεία Melodiya και πούλησε αρκετά εκατομμύρια αντίτυπα. Αργότερα, στη δεκαετία του 1970, της απονεμήθηκε τιμητικό βραβείο στο Φεστιβάλ του Οπόλε και το Τάγμα της Αναγέννησης της Πολωνίας.

Το ζωντανό της άλμπουμ του 1982, με τον απλό τίτλο Live, αποδείχθηκε μεγάλη επιτυχία, κερδίζοντας χρυσή πιστοποίηση στην Πολωνία. Στα μέσα της δεκαετίας του 1980, η Ντεμάρτσικ ίδρυσε το δικό της θέατρο στην Κρακοβία. Παρά τις τυπικές δυσκολίες, σύντομα έκλεισε, αν και προκάλεσε ενδιαφέρον. Στη δεκαετία του 1990 τα άλμπουμ της επανακυκλοφόρησαν σε CD και η Ντεμάρτσικ έλαβε μια σειρά από βραβεία που αναγνώριζαν τη συμβολή της στην πολωνική κουλτούρα. Συνέχισε να παίζει ζωντανά μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 1990.

Έδωσε την τελευταία της συναυλία στις 8 Νοεμβρίου 1999 στο Μεγάλο Θέατρο του Πόζναν και στη συνέχεια αποσύρθηκε εντελώς από τη δημόσια ζωή. Το 2001 δημιουργήθηκε ένα ίδρυμα, το Θέατρο Έβα Ντεμάρτσικ. Πέθανε στις 14 Αυγούστου 2020, σε ηλικία 79 ετών.

Στυλ 
Το ρεπερτόριο της Ντεμάρτσικ αποτελούνταν από απαιτητικές, μη εύκολα προσβάσιμες ερμηνείες ποιημάτων. Δεδομένου ότι τα τραγούδια της βασίζονταν συχνά σε έργα «κλασικών» ποιητών – τόσο Πολωνών όπως ο Γιούλιαν Τούβιμ και ο Κσίστοφ Κάμιλ Μπατσίνσκι όσο και διεθνών όπως ο Γιόχαν Βόλφγκανγκ φον Γκαίτε, ο Όσιπ Μαντελστάμ, ο Ράινερ Μαρία Ρίλκε, καθώς και αβάν-γκαρντ συγγραφέων όπως ο Μίρον Μπιαουοσέφσκι – το είδος που η Ντεμάρτσικ συνδέεται ονομάζεται τραγουδιστική ποίηση.

Στις παραστάσεις της ένωσε τόσο τη δραματική θεατρική έκφραση όσο και τη φωνητική τέχνη (ήταν απόφοιτος και δραματικής σχολής και ωδείου, όπου σπούδασε πιάνο). Τα τραγούδια που ερμήνευσε ήταν ουσιαστικά σύντομα, έντονα μουσικά δράματα.

Βραβεία και διακρίσεις 

 1962: 2ο Βραβείο στο Εθνικό Φεστιβάλ Μαθητικού Τραγουδιού για το τραγούδι Karuzela z madonnami
 1963: 1ο Βραβείο στο Εθνικό Φεστιβάλ Πολωνικού Τραγουδιού του Οπόλε για το τραγούδι Czarne anioły (Μαύροι Άγγελοι)
 1963: Ειδικό βραβείο στο Διεθνές Φεστιβάλ Τραγουδιού του Σόποτ για το τραγούδι Czarne anioły
 1964: 2ο Βραβείο στο Διεθνές Φεστιβάλ Τραγουδιού του Σόποτ για το τραγούδι Grande Valse Brillante
 1967: Βραβείο στο Παγκόσμιο Φεστιβάλ Θεάτρου στο Αρέτσο της Ιταλίας
 1969: 1ο Βραβείο στο Φεστιβάλ Θεάτρου Mondial du στο Νανσί της Γαλλίας
 1971: Χρυσός Σταυρός της Αξίας
 1977: Αξιωματικός του Εθνικού Τάγματος της Λεγεώνας της Τιμής (Γαλλία)
 1978: Βραβείο του Υπουργείου Εξωτερικών της Πολωνίας για «εξαιρετική συμβολή στην προώθηση του πολωνικού πολιτισμού στο εξωτερικό»
 1978: Βραβείο Πόλης της Κρακοβίας
 1979: Ειδικό Βραβείο Δημοσιογράφων στο 17ο Εθνικό Φεστιβάλ Πολωνικού Τραγουδιού του Οπόλε
 1979: Σταυρός του Ιππότη του Τάγματος της Αναγέννησης της Πολωνίας
 1990: Ειδικό βραβείο στο 27ο Εθνικό Φεστιβάλ Πολωνικού Τραγουδιού του Οπόλε για «εξαιρετικά επιτεύγματα στην τέχνη της ερμηνείας τραγουδιών»
 1993: Ειδικό Βραβείο της Πολωνικής Τηλεόρασης
 1997: Βραβείο του Βοεβοδάτου Κρακοβίας για «μεγάλα καλλιτεχνικά επιτεύγματα καθώς και συνεισφορά στη διαμόρφωση της μουσικής εικόνας της Πολωνίας»
 2000: Σταυρός του Διοικητή του Τάγματος της Αναγέννησης της Πολωνίας
 2005: Χρυσό Μετάλλιο για Αξία στον Πολιτισμό - Gloria Artis
 2010: Χρυσό Βραβείο «Φριντέρικ» για Επιτεύγματα Ζωής
 2011: Ειδικό βραβείο του καναλιού TVP1 για «μια διακεκριμένη προσωπικότητα στον πολωνικό πολιτισμό»
 2012: Ετήσιο Βραβείο του Υπουργείου Πολιτισμού και Εθνικής Κληρονομιάς της Δημοκρατίας της Πολωνίας για Επιτεύγματα Ζωής
 2017: Σταυρός του Διοικητή με Αστέρι του Τάγματος της Αναγέννησης της Πολωνίας

Δισκογραφία 

Άλμπουμ:

 1967: Ewa Demarczyk śpiewa piosenki Zygmunta Koniecznego
 1974: Ewa Demarczyk
 1982: Live

Singles:

 1963: Karuzela z madonnami / Czarne anioły / Taki pejzaż
 1964: Grande Valse Brillante
 1968: Grande Valse Brillante / Tomaszów
 1974: Groszki i róże / Sur le pont d'Avignon / Jaki śmieszny / Cyganka / Zmory wiosenne

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Επίσημος ιστότοπος
 Η Πολωνή Εντίθ Πιέφ: A Love Letter to Ewa Demarczyk στο Culture.pl
 Δισκογραφία στο poezja-spiewana.pl
 Προφίλ στο Culture.pl

Βιβλιογραφία 
 Angelika Kuźniak, Ewelina Karpacz-Oboładze: Czarny Anioł. Opowieść o Ewie Demarczyk: Znak, Społeczny Instytut Wydawniczy Sp.z oo: 2015: 

Πολωνές τραγουδίστριες
Τραγουδίστριες καμπαρέ
Πολωνοί τραγουδοποιοί
Πολωνές τραγουδίστριες του 20ού αιώνα
Αποδέκτες του Τάγματος της Αναγέννησης της Πολωνίας (1944-1989)
Ιππότες του Τάγματος της Αναγέννησης της Πολωνίας
Διοικητές του Τάγματος της Αναγέννησης της Πολωνίας
Διοικητές με Αστέρι του Τάγματος της Αναγέννησης της Πολωνίας
Αποδέκτες του Χρυσού Μεταλλίου για Αξία στον Πολιτισμό - Gloria Artis
Αποδέκτες του Χρυσού Σταυρού της Αξίας (Πολωνία)
Ενταφιασμοί στο Κοιμητήριο Ρακοβίτσκι