Μείζων Λίβανος

Το Κράτος του Μείζονος Λιβάνου (αραβικά: دولة لبنان الكبير, γαλλικά: État du Grand Liban) ήταν κράτος που ανακηρύχθηκε την 1η Σεπτεμβρίου 1920, το οποίο στη συνέχεια έγινε η Λιβανέζικη Δημοκρατία (αραβικά: الجمهورية اللبنانية, γαλλικά: République libanaise) τον Μάιο του 1926, και είναι ο προκάτοχος του σύγχρονου Λιβάνου.

Το κράτος ανακηρύχθηκε την 1η Σεπτεμβρίου 1920, μετά το Διάταγμα 318 της 31ης Αυγούστου 1920, ως Εντολή της Κοινωνίας των Εθνών σύμφωνα με τους προτεινόμενους όρους της Εντολής για τη Συρία και τον Λίβανο που επρόκειτο να επικυρωθεί το 1923. Όταν η Οθωμανική Αυτοκρατορία διαιρέθηκε επίσημα με τη Συνθήκη των Σεβρών το 1920, αποφασίστηκε ότι τέσσερα από τα εδάφη της στη Μέση Ανατολή θα έπρεπε να είναι εντολές της Κοινωνίας των Εθνών που θα διοικούνται προσωρινά από το Ηνωμένο Βασίλειο και τη Γαλλία για λογαριασμό της ΚτΕ. Στους Βρετανούς δόθηκε η Παλαιστίνη και το Ιράκ, ενώ στους Γάλλους δόθηκε εντολή για τη Συρία και τον Λίβανο.

Ο Στρατηγός Ανρί Γκουρό κήρυξε την ίδρυση του κράτους με τα σημερινά του όρια, αφού χώρισε μερικά συριακά χωριά στα νότια και δυτικά σύνορα με τον Λίβανο και τα πρόσθεσε στον Λίβανο και με πρωτεύουσα τη Βηρυτό. Η νέα επικράτεια έλαβε σημαία, συγχωνεύοντας τη γαλλική σημαία με το λιβανέζικο κέδρο.

Ιστορικό

Όνομα και σύλληψη 

Ο όρος Μείζων Λίβανος παραπέμπει στον σχεδόν διπλασιασμό του μεγέθους του Σαντζάκι του Όρους του Λιβάνου, της υπάρχουσας πρώην αυτόνομης περιοχής, ως αποτέλεσμα της ενσωμάτωσης των πρώην οθωμανικών περιοχών της Τρίπολης και της Σιδώνας, καθώς και της Κοιλάδας Μπεκάα. Το Σαντζάκι είχε ιδρυθεί το 1861 για να προστατεύσει τον τοπικό χριστιανικό πληθυσμό από τις ευρωπαϊκές δυνάμεις υπό τους όρους του Βιολογικού Κανονισμού. Ο όρος, στα γαλλικά "Le Grand Liban", χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά από τους Λιβανέζους διανοούμενους Μπουλούς Νουζαΐμ και Άλμπερτ Νακάς, κατά τη διάρκεια της οικοδόμησης στη Σύνοδο Ειρήνης του Παρισιού το 1919.

Ο Νουζαΐμ βασιζόταν στο πολυδιαβασμένο έργο του, La question du Liban του 1908, μια ανάλυση 550 σελίδων που επρόκειτο να γίνει το θεμέλιο για επιχειρήματα υπέρ ενός Μείζονος Λιβάνου. Το έργο υποστήριξε ότι απαιτείται σημαντική επέκταση των ορίων του Λιβάνου για την οικονομική επιτυχία. Τα όρια που προτάθηκαν από τον Νουζαΐμ ως αντιπροσωπευτικά της «Liban de la grande époque» σχεδιάστηκαν από τον χάρτη της γαλλικής αποστολής του 1860-64, ο οποίος έχει αναφερθεί ως παράδειγμα ενός σύγχρονου χάρτη που «προέβλεψε το έθνος αντί απλώς να το καταγράψει».

Σύνοδος Ειρήνης του Παρισίου 

Στις 27 Οκτωβρίου 1919, η λιβανέζικη αντιπροσωπεία με επικεφαλής τον Μαρωνίτη Πατριάρχη Ηλία Πίτερ Χοάγιεκ παρουσίασε τις φιλοδοξίες του Λιβάνου σε υπόμνημα στη Σύνοδο Ειρήνης του Παρισίου. Αυτό περιλάμβανε μια σημαντική επέκταση των συνόρων του Σαντζάκι του Λιβάνου, επιχείρημα ότι οι πρόσθετες περιοχές αποτελούσαν φυσικά μέρη του Λιβάνου, παρά το γεγονός ότι η χριστιανική κοινότητα δεν θα αποτελούσε σαφή πλειοψηφία σε ένα τόσο διευρυμένο κράτος. Η αναζήτηση για την προσάρτηση των γεωργικών εκτάσεων στις κοιλάδες Μπεκάα και Ακκάρ τροφοδοτήθηκε από υπαρξιακούς φόβους μετά τον θάνατο σχεδόν του μισού πληθυσμού του Σαντζάκι του Όρους του Λιβάνου στον μεγάλο λιμό. Η εκκλησία των Μαρωνιτών και οι κοσμικοί ηγέτες αναζήτησαν ένα κράτος που θα μπορούσε να παρέχει καλύτερα εφόδια στον λαό της. Οι περιοχές που θα προστεθούν στο Σαντζάκι περιελάμβαναν τις παράκτιες πόλεις της Βηρυτού, της Τρίπολης, της Σιδώνας και της Τύρου και τις αντίστοιχες ενδοχώρες τους, που ανήκαν όλες στο Βιλαέτι της Βηρυτού, μαζί με τέσσερις Καζάδες στο Βιλαέτι της Συρίας (Μπάαλμπεκ, Μπεκάα, Ρασαγιά και Χασμπαγιά).

Προκήρυξη 

Μετά τη διάσκεψη ειρήνης, απονεμήθηκε στους Γάλλους η Γαλλική Εντολή για τη Συρία και το Λίβανο, σύμφωνα με την οποία ο ορισμός του Λιβάνου επρόκειτο ακόμη να καθοριστεί από τους Γάλλους. Το μεγαλύτερο μέρος του εδάφους ελεγχόταν από την Διοίκηση των Κατεχόμενων Εχθρικών Εδαφών, ενώ το υπόλοιπο ελεγχόταν για σύντομο χρονικό διάστημα από το Αραβικό Βασίλειο της Συρίας μέχρι την ήττα του τελευταίου τον Ιούλιο του 1920. Μετά την αποφασιστική Μάχη του Μαϊσαλούν, οι Λιβανέζοι Μαρωνίτες πανηγύρισαν ανοιχτά την αραβική ήττα.

Στις 24 Αυγούστου 1920, ο Γάλλος πρωθυπουργός Αλεξάντρ Μιλιεράν έγραψε στον Αρχιεπίσκοπο Χουρί: «Οι αξιώσεις της χώρας σας σχετικά με την κοιλάδα Μπεκάα, που ανακαλέσατε για μένα, έγιναν δεκτές. Κατόπιν οδηγιών της γαλλικής κυβέρνησης, ο Στρατηγός Γκουρό διακήρυξε στο ξενοδοχείο Grand Kadri του Ζαχλέ, την ενσωμάτωση στον Λίβανο της επικράτειας που εκτείνεται μέχρι την κορυφή της ακτίνας Αντι-Λίβανου και του Χερμόν. Αυτός είναι ο Μείζων Λίβανος που θέλει να σχηματίσει η Γαλλία για να διασφαλίσει τη χώρα σας για τα φυσικά της σύνορα».

Μεταγενέστερη ιστορία 

Ο Λίβανος κέρδισε την ανεξαρτησία του το 1943 και οι Γάλλοι εγκατέλειψαν τη χώρα το 1946.

Εκπαίδευση 
Η γαλλική εντολή προώθησε τον γαλλικό πολιτισμό και τη γαλλική γλώσσα στην εκπαίδευση. Τα αγγλικά ήταν επίσης κοινά στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Τα ξένα ιεραποστολικά σχολεία ήταν τα κύρια εκπαιδευτικά ιδρύματα, παρέχοντας υψηλότερα πρότυπα εκπαίδευσης από ότι υπό την οθωμανική διοίκηση, χωρίς κρατικό σύστημα.

Δείτε επίσης 

 Εμίρης Μαζίντ Αρσλάν
 Συμφωνία Σάικς–Πικό
 Συνέδριο του Σαν Ρέμο
 Οροσειρά του Λιβάνου
 Γαλλική Εντολή για τη Συρία και το Λίβανο
 Μάχη του Μαϊσαλούν (1920).
 Εκστρατεία στη Συρία και το Λίβανο (1941)
 Γαλλική αποικιακή αυτοκρατορία

Παραπομπές

Βιβλιογραφία 
  (note: see also summary here)

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Μια συνοπτική ιστορία του Λιβάνου
 Γλωσσάρι -- Λίβανος
 Ημερομηνίες ορόσημων στη σύγχρονη ιστορία του Λιβάνου
 Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου - Έρευνα - Μελέτες για τη χώρα - Λίβανος - Η γαλλική εντολή

Γαλλική Εντολή για τη Συρία και το Λίβανο
Εντολές της Κοινωνίας των Εθνών
Πρώην κράτη της Μέσης Ανατολής
Πρώην κράτη του Μεσοπολέμου
Κράτη και περιοχές που ιδρύθηκαν το 1920