Πανεπιστήμιο της Τεργέστης

Το Πανεπιστήμιο της Τεργέστης (ιταλ. Università degli Studi di Trieste, λατ. Universitas Studiorum Tergestum, συντομογραφικώς UniTS) είναι δημόσιο πανεπιστήμιο στην Τεργέστη της βόρειας Ιταλίας. Αποτελείται από δέκα τμήματα και έχει σήμερα περίπου 15.000 φοιτητές και φοιτήτριες και περίπου χίλιους καθηγητές.

Το Πανεπιστήμιο αυτό δίνει ιδιαίτερη σημασία στην επιστημονική έρευνα. Πέρα από τις δικές του ερευνητικές εγκαταστάσεις, έχει συνάψει συμφωνίες για τη χρήση αρκετών από τις εγκαταστάσεις των πολλών ερευνητικών ιδρυμάτων της πόλεως. Μεταξύ των τελευταίων συγκαταλέγονται το Διεθνές Κέντρο Θεωρητικής Φυσικής, το Εθνικό Ινστιτούτο Ωκεανογραφίας, το Διεθνές Κέντρο Γενετικής Μηχανικής και Βιοτεχνολογίας, το Σύγχροτρο Τεργέστης «Elettra», παράρτημα του Εθνικού ινστιτούτου πυρηνικής φυσικής και άλλα, διαμορφώνοντας το λεγόμενο sistema Trieste.

Επιπλέον, ο αριθμός των διεθνών διαπανεπιστημιακών συμφωνιών συνεργασίας αυξήθηκε με ταχείς ρυθμούς τον 21ο αιώνα. Οι συμφωνίες αυτές αφορούν την κινητικότητα του διδακτικού και του φοιτητικού σώματος, όσο και ερευνητικές δραστηριότητες.

Το 2014 η παγκόσμια κατάταξη πανεπιστημίων του περιοδικού Times Higher Education κατέταξε το Πανεπιστήμιο της Τεργέστης ως το δεύτερο καλύτερο ιταλικό πανεπιστήμιο.

Ιστορία

Μέχρι τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, όταν η Τεργέστη υπαγόταν ακόμα στην Αυστροουγγρική Αυτοκρατορία, ο ιταλόφωνος πληθυσμός της πόλεως υπεστήριζε έντονα την ιδέα της ιδρύσεως ενός πανεπιστημίου, αλλά οι αυστριακές αρχές απέρριψαν επανειλημμένως τα σχετικά αιτήματα. Μετά την προσάρτηση της Τεργέστης στην Ιταλία, στην ήδη υπάρχουσα «Ανωτέρα Εμπορική Σχολή» εκχωρήθηκαν τα ίδια δικαιώματα με τις αντίστοιχες σχολές της Ιταλίας και το 1924 η σχολή αυτή μετατράπηκε σε πανεπιστήμιο, με βασιλικό διάταγμα (8 Αυγούστου 1924). Το 1938, με τη δημιουργία της Νομικής Σχολής δίπλα στη μοναδική έως τότε σχολή του ιδρύματος, τη Σχολή Οικονομίας και Εμπορίου, το Πανεπιστήμιο έγινε Studium Generale (Γενικών Σπουδών) και ως τέτοιο έλαβε τον τίτλο του «Βασιλικού Πανεπιστημίου» (Regia Università degli Studi). Το ίδιο έτος άρχισε η ανέγερση ενός νέου κτηρίου για τη στέγαση των σχολών πάνω στον λόφο Σκολιέτο (Scoglietto), μια τοποθεσία που δεσπόζει πάνω από την παλαιά πόλη της Τεργέστης. Το κτήριο, που σήμερα στεγάζει την πρυτανεία και μερικά τμήματα, σχεδιάσθηκε από τους αρχιτέκτονες Ραφφαέλλο Φανιόνι (Raffaello Fagnoni, 1901-1966) και Ουμπέρτο Νόρντιο. Ο θεμέλιος λίθος τέθηκε στα πλαίσια μιας τελετής στην οποία παρέστησαν ο πρωθυπουργός της Ιταλίας και άλλοι επίσημοι, στις 19 Σεπτεμβρίου 1938.

Ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος καθυστέρησε τη σχεδιασμένη επέκταση του Πανεπιστημίου. Π.χ. η Πολυτεχνική Σχολή («Σχολή Μηχανικών»), που ιδρύθηκε το 1942, περιορίσθηκε στο Τμήμα Ναυπηγικής, ενώ τα εγκαίνια της Φιλοσοφικής Σχολής αναβλήθηκαν έως το 1945. Μεταπολεμικώς η Τεργέστη τέθηκε υπό τη διοίκηση της Μεγάλης Βρετανίας και των ΗΠΑ, η οποία επέτρεψε την ίδρυση της Φιλοσοφικής. Επί συμμαχικής διοικήσεως ιδρύθηκε επίσης η Σχολή Φυσικομαθηματικών Επιστημών και αποπερατώθηκε το κυρίως κτήριο στον λόφο Σκολιέτο, προσκαλώντας εκπρόσωπο και του ιταλικού κράτους στην τελετή των εγκαινίων.

Το 1954 η Τεργέστη αποδόθηκε και πάλι στην Ιταλία μετά από συμφωνία της ιταλικής με την αμερικανική κυβέρνηση. Με αφορμή την περίσταση αυτή, το πανεπιστήμιο αναγόρευσε τον τότε Πρόεδρο της Ιταλίας Λουίτζι Εϊνάουντι σε επίτιμο διδάκτορα της Σχολής Οικονομίας και Εμπορίου. Από εκεί και μετά, μέχρι το 1960 είχαν προστεθεί η Ιατρική, η Φαρμακευτική και η Διδασκαλική Σχολή, ενώ νέα κτήρια εγκαινιάσθηκαν στον Λόφο Σκολιέτο και σε άλλα μέρη της Τεργέστης. Το 1978 προστέθηκε το Τμήμα Σύγχρονων Γλωσσών για διερμηνείς και μεταφραστές», το 1997 το Τμήμα Ψυχολογίας και το 1998 η Σχολή Αρχιτεκτονικής. Το 2010 έλαβε χώρα μια μεγάλη αναδιοργάνωση της ακαδημαϊκής δομής του Πανεπιστημίου, με βάση την οποία οι σχολές αντικαταστάθηκαν από δέκα μεγάλα «τμήματα».

Οργανωτική δομή 
Τα δέκα τμήματα του Πανεπιστημίου της Τεργέστης είναι τα εξής:

 Τμήμα Ιατρικής, Χειρουργικής και Επιστημών Υγείας
 Τμήμα Φυσικής
 Τμήμα Μηχανικών και Αρχιτεκτονικής
 Τμήμα Μαθηματικών και Γεωεπιστημών
 Τμήμα Χημείας και Φαρμακευτικών Επιστημών
 Τμήμα Βιολογικών Επιστημών
 Τμήμα Οικονομικών, Επιχειρήσεων και Στατιστικής
 Τμήμα Νομικής, Γλωσσών και Μεταφραστικών Σπουδών
 Τμήμα Πολιτικών και Κοινωνικών Επιστημών
 Τμήμα Επιστημών του ανθρώπου

Την 1η Ιανουαρίου 2003 ιδρύθηκε ένα Κέντρο Γλωσσών ως μια ανεξάρτητη υπηρεσία, που παρέχει θεμελιώδη υποστήριξη στην οργάνωση και διεξαγωγή μαθημάτων γλωσσών σε όλα τα τμήματα του Πανεπιστημίου, καθώς και την οργάνωση μαθημάτων ιταλικής γλώσσας σε όλα τα επίπεδα για φοιτητές και φοιτήτριες του προγράμματος Erasmus/Erasmus+.

Κτήρια

Η κυρίως πανεπιστημιούπολη αναπτύχθηκε γύρω από το κεντρικό μεγάλο κτήριο στη θέση Piazzale Europa, στον λόφο Σκολιέτο, το οποίο στεγάζει την Πρυτανεία, τα γραφεία διοικήσεως, την Κεντρική Βιβλιοθήκη και τα Τμήματα Νομικής και Πολιτικών Επιστημών. Σε διαφορετικά κτήρια εκεί φιλοξενούνται άλλα τμήματα και επίσης τα Ιατρικά Ινστιτούτα Μικροβιολογίας και Φυσιολογίας, η Δεξαμενή μοντέλων πλοίων, το Κέντρο Επεξεργασίας Δεδομένων, το εστιατόριο και τρεις φοιτητικοί κοιτώνες.

Τα υπόλοιπα τμήματα βρίσκονται σε άλλα μέρη της Τεργέστης. Ειδικότερα, το Τμήμα Μαθηματικών και Γεωεπιστημών στεγάζονται στα κτήρια του πρώην Ψυχιατρικού Νοσοκομείου. όχι μακριά από την κυρίως πανεπιστημιούπολη, στο Πάρκο Σαν Τζοβάννι.

Στην καρδιά της πόλεως, κοντά στην προκυμαία, τα παλαιά κτήρια της Via dell'Università και της Via del Lazzaretto Vecchio στεγάζουν το Τμήμα Επιστημών του ανθρώπου. Το Τμήμα Ιατρικής, Χειρουργικής και Επιστημών Υγείας είναι διεσπαρμένο, ιδίως σε προσαρτήματα των τριών νοσοκομείων της Τεργέστης: Το Καττινάρα, το Γενικό Νοσοκομείο Τεργέστης (Ospedale Maggiore) και το «Burlo Garofolo».

Πιο μακριά από το κέντρο της πόλης, κοντά στο ICTP (Διεθνές Κέντρο Θεωρητικής Φυσικής) στο χωριό Γκρινιάνο, κοντά στο ονομαστό Κάστρο Μιραμάρε, βρίσκεται ο Τομέας Θεωρητικής Φυσικής, ενώ ο Τομέας Αστρονομίας στεγάζεται σε κτήρια κοντά στα δύο Αστεροσκοπεία της Τεργέστης: στο λόφο Σαν Βίτο και στο Οροπέδιο Κρας, στην Μπασοβίτσα.

Οι υποδομές του πανεπιστημίου δεν περιορίζονται στην περιοχή της Τεργέστης, αλλά απλώνονται και σε άλλες πόλεις της Περιφέρειας Φριούλι-Βενέτσια Τζούλια και της γειτονικής Περιφέρειας Βένετο. Συγκεκριμένα, στην πανεπιστημιούπολη του Πορντενόνε διδάσκονται προπτυχιακά και μεταπτυχιακά μαθήματα - προγράμματα σπουδών μηχανικού και παιδαγωγικά, ενώ σε εκείνη της Γκορίτσια προσφέρονται  προπτυχιακά και μεταπτυχιακά προγράμματα σπουδών στη Διεθνή Πολιτική και τη Διπλωματία (από το Τμήμα Πολιτικών και Κοινωνικών Επιστημών). Τέλος, η πανεπιστημιούπολη του Πορτογκρουάρο στο Βένετο φιλοξενεί τον Τομέα Επιστημών της Διδασκαλίας.

Ενδιαφέροντα
 Ο Βοτανικός Κήπος του Πανεπιστημίου της Τεργέστης (Orto Botanico dell' Università di Trieste), κήπος εκτάσεως 42 στρεμμάτων, που ιδρύθηκε το 1963.
 Το Radioincorso.it, ένας πανεπιστημιακός διαδικτυακός ραδιοσταθμός.

Αξιοσημείωτα πρόσωπα

Καθηγητές
 Βάκλαβ Μπελοχράντσκυ, φιλόσοφος και κοινωνιολόγος
 Εουτζένιο Κολόρνι, φιλόσοφος και αντιφασίστας ακτιβιστής
 Τζίλλο Ντόρφλες, θεωρητικός της τέχνης και ζωγράφος
 Μαργκερίτα Χακ, αστροφυσικός
 Γκαετάνο Κανίτσα, ψυχολόγος
 Μάρκο Κράβος, ποιητής και συγγραφέας (δίδαξε σλοβενική φιλολογία)
 Κλαούντιο Μάγκρις, συγγραφέας και μεταφραστής (δίδαξε γερμανική φιλολογία)

Απόφοιτοι
 Σαλβατόρε Φαρίνα, στρατηγός, αρχηγός του Γ.Ε.Σ. 
 Ρομπέρτο Φίκο, πολιτικός, πρόεδρος της ιταλικής Βουλής των Αντιπροσώπων έως το 2022
 Άλμπερτ Χίρσμαν, οικονομολόγος, ειδικός στην Πολιτική Οικονομία
 Αντρέα Ίλλυ, επιχειρηματίας (καφέδες Illy)
 Στέφανο Πατουανέλλι, πολιτικός, υπουργός Οικονομικής Αναπτύξεως έως το 2022
 Αλένκα Ρεμπούλα Τούτα, ποιήτρια, ψυχολόγος και συγγραφέας
 Μάρτα Βερτζινέλλα, ιστορικός
 Λούκα Βιζεντίνι, συνδικαλιστής
 Ντεμέτριο Βόλτσιτς, δημοσιογράφος, συγγραφέας και βουλευτής-ευρωβουλευτής
 Λαμπέρτο Τζαννιέρ, διπλωμάτης, πρώην γενικός γραμματέας του ΟΑΣΕ

Εκδόσεις
Από το 1999 ο Τομέας Φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου εκδίδει το περιοδικό Etica & Politica («Ηθική και πολιτική», ISSN 1825-5167).

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Επίσημος ιστότοπος (ιταλικά)
 Πύλη για τους αλλοδαπούς φοιτητές (αγγλικά)

Τεργεστης
Τεργέστη