Σερενγκέτι

Το οικοσύστημα Serengeti (   ) είναι γεωγραφική περιοχή στην Αφρική, που εκτείνεται στη βόρεια Τανζανία. Η προστατευόμενη περιοχή εντός της περιοχής περιλαμβάνει περίπου 30.000 τετραγωνικά χλμ. γης, συμπεριλαμβανομένου του Εθνικού Πάρκου Σερενγκέτι και πολλών καταφυγίων θηραμάτων. Το Σερενγκέτι φιλοξενεί τη δεύτερη  μεγαλύτερη μετανάστευση χερσαίων θηλαστικών στον κόσμο, γεγονός που το βοηθά να διασφαλιστεί ως ένα από τα Επτά Φυσικά Θαύματα της Αφρικής και ως ένα από τα δέκα φυσικά ταξιδιωτικά θαύματα του κόσμου.

Το Σενρενγκέτι είναι επίσης γνωστό για τον μεγάλο πληθυσμό λιονταριών του και είναι ένα από τα καλύτερα μέρη για την παρατήρηση των ζώων στο φυσικό τους περιβάλλον, καθώς διαβιούν εκεί περίπου 70 μεγάλα θηλαστικά και 500 είδη πουλιών. Αυτή η υψηλή ποικιλομορφία είναι συνάρτηση διαφορετικών οικοτόπων, συμπεριλαμβανομένων των παραποτάμιων δασών, των ελών, των λιβαδιών και των δασικών εκτάσεων . 

Το Σερενγκέτι περιλαμβάνει επίσης την περιοχή Σερενγκέτι της Τανζανίας.

Το όνομα "Serengeti" λέγεται συχνά ότι προέρχεται από τη λέξη "seringit" στη γλώσσα των Μασάι, Maa, που σημαίνει "ατελείωτες πεδιάδες".  Ωστόσο, αυτή η ετυμολογία δεν εμφανίζεται στα λεξικά Maa

Ιστορία 
Επί αιώνες, το Σερενγκέτι ήταν αραιοκατοικημένο καθώς είδη αφρικανικής άγριας ζωής περιφέρονταν ελεύθερα στις απέραντες πεδιάδες. Ωστόσο, όλα αυτά άλλαξαν όταν οι νομάδες κτηνοτρόφοι των Μασάι άρχισαν να μεταναστεύουν στην περιοχή στις αρχές του 20ού αιώνα. 

Εκεί χτυπήθηκαν από την ξηρασία και τις ασθένειες. Χιλιάδες πέθαναν τη δεκαετία του 1880 από επιδημία χολέρας και το 1892 από ευλογιά. Η πανώλη των βοοειδών (μια ιογενής ασθένεια των βοοειδών) στη συνέχεια εξαφάνισε τα βοοειδή που ήταν στην κατοχή τους. Η κυβέρνηση της Τανζανίας αργότερα, στον 20ό αιώνα, επανεγκατέστησε τους Μασάι γύρω από τον κρατήρα Νγκορονγκόρο. Η λαθροθηρία και η απουσία ανθρωπογενών πυρκαγιών επέτρεψαν την ανάπτυξη πυκνών δασικών εκτάσεων και αλσυλλίων κατά τα επόμενα 30-50 χρόνια. Η αύξηση των πληθυσμών μυγών Τσέτσε απέτρεψε πλέον την ανθρώπινη εγκατάσταση στην περιοχή. 

Μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 1970, οι πληθυσμοί των αγριομελισσών και των βουβάλων του Ακρωτηρίου ανέκαμψαν, καταναλώνοντας όλο και περισσότερο γρασίδι, μειώνοντας παράλληλα την ποσότητα καυσίμου που ευνοεί τις πυρκαγιές. Η μειωμένη ένταση των πυρκαγιών επέτρεψε να εδραιωθεί και πάλι η ακακία. 

Κατά τον 21ο αιώνα, τα προγράμματα μαζικού εμβολιασμού κατά της λύσσας για οικόσιτους σκύλους στο Σερενγκέτι δεν απέτρεψαν μόνο έμμεσα εκατοντάδες θανάτους ανθρώπων, αλλά και προστάτευσαν είδη άγριας ζωής όπως ο απειλούμενος αφρικανικός άγριος σκύλος.

Κάθε χρόνο, περίπου την ίδια εποχή, η κυκλική μετανάστευση των μεγάλων αγριοβουβάλων Connochaetes taurinus ξεκινά στην περιοχή Νγκορονγκόρο του νότιου Σερενγκέτι στην Τανζανία και κινείται δεξιόστροφα μέσω του Εθνικού Πάρκου Σερενγκέτι και βόρεια προς το καταφύγιο Μασάι Μάρα στην Κένυα. Η συγκεκριμένη μετανάστευση προκαλείται φυσικά από τη διαθεσιμότητα βοσκής. Η αρχική φάση διαρκεί περίπου από τον Ιανουάριο έως τον Μάρτιο, όταν αρχίζει η περίοδος τοκετού - μια εποχή που υπάρχει άφθονο γρασίδι ώριμο από τη βροχή διαθέσιμο για τις 260.000 ζέβρες που προηγούνται των 1,7 εκατομμυρίων θηραμάτων και τα ακόλουθα εκατοντάδες χιλιάδες άλλα θηράματα των πεδιάδων, συμπεριλαμβανομένων περίπου 470.000 γαζελών .

Τον Φεβρουάριο, οι αγριοβούβαλοι βρίσκονται στις κοντές πεδιάδες με γρασίδι του νοτιοανατολικού τμήματος του οικοσυστήματος, βόσκουν και γεννούν περίπου 500.000 μόσχους σε 2 έως 3 εβδομάδες. Λίγοι γεννιούνται νωρίτερα και από αυτούς, σχεδόν κανένας δεν επιζεί, κυρίως επειδή τα πολύ νεαρά γίνονται αντιληπτά από τα αρπακτικά, όταν αναμιγνύονται με μεγαλύτερους μόσχους του προηγούμενου έτους. Καθώς οι βροχές τελειώνουν τον Μάιο, τα ζώα αρχίζουν να κινούνται βορειοδυτικά στις περιοχές γύρω από τους ποταμούς Γκρουμέτι και Μάρα, όπου συνήθως παραμένουν μέχρι τα τέλη Ιουνίου. Οι διαβάσεις των ποταμών Grumeti και Mara που ξεκινούν τον Ιούλιο είναι δημοφιλές αξιοθέατο για σαφάρι, επειδή οι κροκόδειλοι περιμένουν. Τα κοπάδια φτάνουν στην Κένυα στα τέλη Ιουλίου / Αυγούστου, όπου μένουν για το υπόλοιπο της ξηρής περιόδου. Στις αρχές Νοεμβρίου, με την έναρξη των σύντομων βροχοπτώσεων, η μετανάστευση αρχίζει και πάλι προς τα νότια, στις κοντές χορτολιβαδικές πεδιάδες των νοτιοανατολικών περιοχών, συνήθως φθάνοντας τον Δεκέμβριο, δηλαδή με άφθονο χρόνο για τοκετό τον Φεβρουάριο.

Περίπου 250.000 αγριοβούβαλοι πεθαίνουν κατά τη διάρκεια του ταξιδιού από την Τανζανία στο Εθνικό Καταφύγιο Μασάι Μάρα στη νοτιοδυτική Κένυα, συνολικά 800 χλμ. Ο θάνατος προέρχεται συνήθως από δίψα, πείνα, εξάντληση ή θήρευση των αιλουροειδών

Οικολογία 

Το Σερενγκέτι έχει μερικά από τα καλύτερα καταφύγια θηραμάτων της Ανατολικής Αφρικής. Εκτός από το ότι είναι γνωστό για τη μεγάλη μετανάστευση, το Σερενγκέτι είναι επίσης διάσημο για τα άφθονα μεγάλα αρπακτικά του. Το οικοσύστημα φιλοξενεί πάνω από 3.000 λιοντάρια, 1.000 αφρικανικές λεοπαρδάλεις και 7.700 έως 8.700 στικτές ύαινες ( Crocuta crocuta ). Επίσης παρόν στο Σερενγκέτι είναι το τσιτάχ της Ανατολικής Αφρικής.

Οι αφρικανικοί άγριοι σκύλοι είναι σχετικά σπάνιοι σε μεγάλο μέρος του οικοτόπου Σερενγκέτι. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα σε μέρη όπως το Εθνικό Πάρκο Σερενγκέτι (όπου εξαφανίστηκαν το 1992), καθώς υπάρχουν άφθονα λιοντάρια και στικτές ύαινες, πτωματοφάγα αρπακτικά, που αποτελούν αποτελούν άμεση αιτία θνησιμότητας άγριων σκύλων.

Το Σερενγκέτι φιλοξενεί επίσης μια ποικιλία από βοσκοτόπους, όπως ο αγριοβούβαλος του Ακρωτηρίου, ο αφρικανικός ελέφαντας, η υδρόβια αντιλόπη κ.ά. Το Σερενγκέτι μπορεί να υποστηρίξει αυτή την αξιοσημείωτη ποικιλία βοσκοτόπων μόνο επειδή κάθε είδος, ακόμη και αυτά που σχετίζονται στενά, έχει διαφορετικές διατροφικές συνήθειες. Για παράδειγμα, τα οι αγριοβούβαλοι προτιμούν να καταναλώνουν τα αγρωστώδη, ενώ οι ζέβρες των πεδιάδων προτιμούν τα ψηλότερα χόρτα. Ομοίως, τα ντικ-ντικ τρώνε τα χαμηλότερα φύλλα του δέντρου, τα ιμπάλα τρώνε τα ψηλότερα φύλλα και οι καμηλοπαρδάλεις ακόμη ψηλότερα. 

Οι κυβερνήσεις της Τανζανίας και της Κένυας διατηρούν έναν αριθμό προστατευόμενων περιοχών, συμπεριλαμβανομένων των εθνικών πάρκων, και των καταφυγίων θηραμάτων, παρέχοντας νομική προστασία σε πάνω από το 80% των περιοχών του Σερενγκέτι.

Τα υψόμετρα στο Serengeti κυμαίνονται από  με μέσες θερμοκρασίες που κυμαίνονται από  βαθμούς. Αν και το κλίμα είναι συνήθως ζεστό και ξηρό, οι βροχοπτώσεις εμφανίζονται σε δύο περιόδους βροχών: από τον Μάρτιο έως τον Μάιο και μια μικρότερη περίοδο τον Οκτώβριο και τον Νοέμβριο. Τα ποσά βροχόπτωσης ποικίλλουν από το χαμηλό των  στις υπήνεμες οροσειρές Ngorongoro σε ύψος  στις όχθες της λίμνης Βικτόρια. 

Στην περιοχή βρίσκεται επίσης η περιοχή διατήρησης Νγκορονγκόρο, η οποία περιέχει τον κρατήρα Νγκορονγκόρο και το φαράγγι Olduvai, όπου έχουν βρεθεί μερικά από τα παλαιότερα απολιθώματα ανθρωπινών .

Σημειώσεις παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Serengeti Eco System
 Serengeti National Park Official Website
 Live Serengeti wildebeest migration
 Serengeti Information Portal
 Map of the great Wildebeest Migration
 Serengeti National Park 

Αφροτροπικές οικοπεριοχές