Ίβαν Ολμπράιτ

Ο Ιβάν Λε Λορέιν Ολμπράιτ (, 20 Φεβρουαρίου 1897 - 18 Νοεμβρίου 1983) ήταν Αμερικανός ζωγράφος, γλύπτης και χαράκτης, γνωστός κυρίως για τις αυτοπροσωπογραφίες, τις μελέτες χαρακτήρων και τις νεκρές φύσεις του. Λόγω της τεχνικής του και της σκοτεινής θεματολογίας του, συχνά κατατάσσεται στους Μαγικούς Ρεαλιστές και μερικές φορές αναφέρεται ως ο «δάσκαλος του μακάβριου».

Καταγόμενος από οικογένεια καλλιτεχνών και τεχνιτών, ο Ολμπράιτ εμφανίστηκε στην αμερικανική καλλιτεχνική σκηνή τη δεκαετία του 1930 και απέκτησε τη φήμη ενός από τους πιο αινιγματικούς Αμερικανούς ρεαλιστές. Συγκλόνισε, τρόμαξε και αναστάτωσε το κοινό με την έμφαση που έδωσε στην ευθραυστότητα του σώματος, της σάρκας και της ανθρώπινης κατάστασης με έργα όπως The Lineman (1928), That Which I Should Have Done I Did Not Do (The Door) (Αυτό που έπρεπε να έχω κάνει δεν το έκανα (Η πόρτα), 1931) και The Picture of Dorian Gray (Το Πορτραίτο του Ντόριαν Γκρέυ, 1943). Το έργο του για την ανάδειξη της λεπτομέρειας και της υφής κάθε επιφάνειας συχνά απαιτούσε να αφιερώσει χρόνια ή δεκαετίες σε έναν μόνο πίνακα.

Ενώ τα έργα του Ολμπράιτ βρίσκονται σε μουσεία σε όλες τις Ηνωμένες Πολιτείες, η σημαντικότερη συλλογή των έργων του βρίσκεται στο Ινστιτούτο Τέχνης του Σικάγο.

Βίος 

Πριν από τη γέννηση του Ιβάν Λε Λορέιν και του μονοζυγωτικού δίδυμου αδελφού του Μάλβιν Μαρ Ολμπράιτ, η οικογένεια Ολμπράιτ (πρώην οικογένεια Άλμπρεχτ) ήταν ήδη γνωστή για τα έργα τέχνης και τη χειροτεχνία. Ο προ-προπάππους του Ιβάν από την πλευρά του πατέρα του, ο Αντρέας Άλμπρεχτ, ήταν αρχιτεχνίτης οπλοποιός στη Θουριγγία της Γερμανίας, ένα οικογενειακό επάγγελμα που μεταβιβάστηκε στον παππού του Ιβάν, τον Ζακάρια. Ομοίως, ο πατέρας του Ιβάν, ο Άνταμ Έμορι Ολμπράιτ, ήταν ιμπρεσιονιστής ζωγράφος και μαθητής του Τόμας Ίκινς, ο οποίος απέκτησε τη φήμη του με τοπία και εξιδανικευμένους πίνακες παιδιών.

Νεότητα και εκπαίδευση (1897–1925) 
Οι Ιβάν και Μάλβιν γεννήθηκαν το 1897 κοντά στο Σικάγο, στο Νορθ Χάρβεϊ του Ιλινόι, από τον Άνταμ Έμορι Ολμπράιτ και την Κλάρα Γουίλσον Ολμπράιτ. Καθ' όλη τη διάρκεια της νεότητάς τους και μέχρι την ηλικία των έντεκα ετών, ο πατέρας τους χρησιμοποιούσε τα αγόρια ως μοντέλα στους πίνακές του. Ο Άνταμ άρχισε επίσης να διδάσκει στους δύο να ζωγραφίζουν σε ηλικία οκτώ ετών: Αυτό περιελάμβανε επίσημα μαθήματα ζωγραφικής τύπου Ίκινς και τακτικές επισκέψεις στο Ινστιτούτο Τέχνης του Σικάγο. Μέσω του πατέρα τους, τα αγόρια γνώρισαν αρκετούς εξέχοντες Αμερικανούς ιμπρεσιονιστές και ρεαλιστές, όπως οι Τσάιλντ Χάσαμ, Ρόμπερτ Χένρι, Γουίλιαμ Γκλάκενς, Μορίς Πρέντεργκαστ, Έντμουντ Τάρμπελ και Τζον Τουάχτμαν. Όπως περιγράφει ο Μάικλ Κρόιντον, βιογράφος του Ιβάν, οι εμπειρίες αυτές έθεσαν τα θεμέλια για τη μετέπειτα σταδιοδρομία του Ιβάν και του αδελφού του ως ζωγράφων.

Η επίσημη εκπαίδευση και οι προοπτικές σταδιοδρομίας του Ιβάν κατά τη νεανική και πρώιμη ενήλικη ζωή του ήταν σχετικά ακανόνιστες. Η οικογένειά του μετακόμιζε συχνά λόγω της επαγγελματικής σταδιοδρομίας του πατέρα του και μόνο το 1910 εγκαταστάθηκαν στο Χάμπαρντ Γουντς, όπου ο Ιβάν και ο Μάλβιν μπορούσαν να φοιτήσουν στο Λύκειο Νιου Τράιερ. Το 1915 ο Ιβάν εισήχθη στο Κολέγιο Ελευθέρων Τεχνών του Πανεπιστημίου Νορθγουέστερν, όπου όμως απέτυχε. Ο αδελφός του γράφτηκε στην ίδια σχολή λίγο αργότερα. Το 1916 άρχισε να σπουδάζει στο Πανεπιστήμιο του Ιλινόι στην Ουρμπάνα, εξετάζοντας τότε το ενδεχόμενο να σταδιοδρομήσει στην αρχιτεκτονική ή στη χημική μηχανική. Μόλις το 1918, μετά από ένα οικογενειακό ταξίδι ζωγραφικής στο Καράκας της Βενεζουέλας, ο Ιβάν άρχισε να παίρνει στα σοβαρά το ενδεχόμενο να γίνει καλλιτέχνης. Την ίδια χρονιά εξέθεσε δημοσίως το πρώτο του έργο - μια ακουαρέλα που απεικόνιζε τα δέντρα στο σπίτι του στο Χάμπαρντ Γουντς με τίτλο The Oaks in Winter (Οι βελανιδιές τον χειμώνα), στην ετήσια έκθεση ακουαρέλας του Ινστιτούτου Τέχνης του Σικάγο. Η είσοδος των Ηνωμένων Πολιτειών στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο αναστάτωσε επίσης την πρώιμη ενήλικη ζωή του, καθώς τόσο ο ίδιος όσο και ο αδελφός του κατατάχθηκαν στον Αμερικανικό Στρατό ως μέλη του Ιατρικού Σώματος των Αμερικανικών Εκστρατευτικών Δυνάμεων. Ενώ υπηρετούσε στη Νάντη της Γαλλίας μεταξύ 1918 και 1919, ο Ολμπράιτ δημιούργησε τουλάχιστον οκτώ τετράδια με ιατρικά σχέδια που απεικόνιζαν χειρουργικές επεμβάσεις και πληγές με γραφίτη και ακουαρέλα. Αν και ο Ολμπράιτ δεν ήταν ακόμη ικανός σκιτσογράφος, οι ιστορικοί τέχνης και οι κριτικοί αναφέρουν συχνά αυτές τις εικονογραφήσεις ως τον καταλύτη του ενδιαφέροντός του για την ευθραυστότητα της σάρκας και την ανθρώπινη συμπόνια για όσους υποφέρουν.

Αφού εργάστηκε για λίγο στην αρχιτεκτονική και τη διαφήμιση, το 1920 μπήκε μαζί με τον αδελφό του στο Ινστιτούτο Τέχνης του Σικάγο. Ενώ ο Μάλβιν σπούδασε γλυπτική, ο Ιβάν σπούδασε ζωγραφική - ο καθένας έλαβε τυπική, ακαδημαϊκή εκπαίδευση σύμφωνα με την παραδοσιακή φιλοσοφία του ινστιτούτου. Έμεινε εκεί μέχρι την αποφοίτησή του το 1923, έχοντας εκθέσει τον πίνακα The Philosopher (Ο φιλόσοφος, 1922) και λαμβάνοντας τιμητική διάκριση της σχολής τόσο στη Ζωγραφική όσο και στην Προσωπογραφία. Μετά τη φοίτησή του στο Ινστιτούτο Τέχνης, συνέχισε τις σπουδές του στο πανεπιστήμιο του πατέρα του, την Ακαδημία Καλών Τεχνών της Πενσυλβάνια, με σκοπό να μάθει από τον Τζορτζ Μπέλλοους. Ο Μπέλλοους βρισκόταν, ωστόσο, εκείνη την εποχή σε εκπαιδευτική άδεια στην Ευρώπη και έτσι ο Ιβάν επέλεξε αντ' αυτού να μεταβεί στην Εθνική Ακαδημία Σχεδιασμού για να σπουδάσει κοντά στον Τσαρλς Γουέμπστερ Χόθορν. Έχοντας ολοκληρώσει την επίσημη εκπαίδευσή του, το 1925 νοίκιασε μαζί με τον αδελφό του Μάλβιν ένα στούντιο στη Φιλαδέλφεια και άρχισε η επαγγελματική του σταδιοδρομία ως καλλιτέχνης.

Πρώιμη και μέση σταδιοδρομία (1925-1950) 
Μεταξύ 1925 και 1926, άρχισε να αναδύεται το ώριμο «μπαρόκ» τυπικό ύφος του Ολμπράιτ, και σε πολλές περιπτώσεις το ευρύτερο κοινό δεν ήταν προετοιμασμένο για τη «γυμνή και ασυμβίβαστη αποκάλυψη της ανθρώπινης κατάστασης». Στα τέλη του 1926, ο Ολμπράιτ και ο αδελφός του πέρασαν τρεις μήνες στη νότια Καλιφόρνια, κοντά στο Σαν Ντιέγκο. Εκεί, ο Ολμπράιτ δημιούργησε αρκετά έργα που είναι αντιπροσωπευτικά της ωριμότητας του ύφους του, μεταξύ των οποίων τα I Walk To and Fro Through Civilization and I Talk As I Walk (Follow Me, The Monk) (Περπατώ προς και δια μέσου του πολιτισμού και μιλάω καθώς περπατώ (Ακολούθησέ με, ο μοναχός)) και I Drew a Picture in the Sand and the Water Washed It Away (The Theosophist) (Ζωγράφισα μια εικόνα στην άμμο και το νερό την ξέπλυνε (Ο θεοσοφιστής)). Μέχρι το 1927, ο ίδιος και ο Μάλβιν επέστρεψαν στο Ιλινόι, όπου ο πατέρας τους Άνταμ είχε μετατρέψει μια παλιά εκκλησία των Μεθοδιστών για χρήση ως Γκαλερί Ζωγραφικής και Γλυπτικής Ολμπράιτ (Albright Gallery of Painting and Sculpture). Λόγω της εγγύτητας των αδελφών για τα επόμενα δύο χρόνια, ο Μάλβιν υιοθέτησε το ψευδώνυμο Zsissly για να αποφύγει τη σύγχυση με τον Ιβάν. Κατά τη διάρκεια της περιόδου στο στούντιο αυτό, το ύφος του Ιβάν άρχισε να προκαλεί αντιδράσεις: Τον Μάιο του 1928 ο πίνακάς του The Lineman χρησιμοποιήθηκε ως εξώφυλλο για το εμπορικό περιοδικό Electric Light and Power. Το αναγνωστικό κοινό του περιοδικού θεώρησε ότι η μορφή του εργάτη ήταν ανακριβής και καταθλιπτική. Ωστόσο, ο πίνακας είχε πολύ μεγαλύτερη επιτυχία στους κριτικούς τέχνης. Λίγο αργότερα, ο Ολμπράιτ άρχισε να εργάζεται πάνω σε πίνακες που έδιναν έμφαση στη μικροσκοπική ποιότητα της επιφάνειας όσο και στη μπαρόκ μορφή, ξεκινώντας με τον πίνακα Woman (Γυναίκα, 1928). Όταν ο πίνακας Woman παρουσιάστηκε στο Μουσείο Τέχνης του Τολέδο στην 17η Έκθεση Επιλεγμένων Πινάκων Σύγχρονων Αμερικανών Καλλιτεχνών το 1929, ο πίνακας συνάντησε αντιδράσεις διαμαρτυρίας, οι οποίες πρώτα απομάκρυναν τον πίνακα και στη συνέχεια μια άλλη ομάδα διαμαρτυρήθηκε για την απομάκρυνσή του.

Μέχρι το 1931 και την έναρξη της Μεγάλης Ύφεσης, η καριέρα του Ολμπράιτ είχε αρχίσει να εδραιώνεται. Τον Ιούλιο του ίδιου έτους εξέθεσε δεκατέσσερις πίνακες στο Ινστιτούτο Τέχνης του Σικάγο μαζί με τους συναδέλφους του Τζορτζ και Μάρτιν Μπερ. Εκείνη τη χρονιά επίσης, μετά την ολοκλήρωση του μνημειώδους Into the World There Came a Soul Called Ida (Στον κόσμο όπου έγινε μια ψυχή ονόματι Άιντα, 1929-30), ξεκίνησε τη δεκαετή εμμονή του με το μεγαλειώδες έργο του That Which I Should Have Done I Did Not Do (The Door) (Αυτό που έπρεπε να πράξω δεν το έπραξα (Η πόρτα), 1931). Σύμφωνα με τον Ολμπράιτ, η Ύφεση δεν επηρέασε σημαντικά τη σταδιοδρομία του επειδή ο κόσμος δεν αγόραζε τους πίνακές του «είτε οι καιροί ήταν καλοί είτε κακοί, [οπότε] δεν είχε καμία σημασία». Πράγματι, η επιτυχία του πατέρα του στις πωλήσεις έργων τέχνης και στα ακίνητα επέτρεψε στον Ολμπράιτ να ζει άνετα κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1930. Παρ' όλα αυτά, όπως και πολλοί άλλοι καλλιτέχνες της εποχής, ο Ολμπράιτ συμμετείχε στο Πρόγραμμα Δημοσίων Έργων Τέχνης στο Ιλινόι. Υποτίθεται ότι θα λάμβανε τριάντα οκτώ δολάρια την εβδομάδα στο πλαίσιο του προγράμματος ως καλλιτέχνης «κατηγορίας Α», αλλά ο ίδιος υποστήριξε ότι δεν έλαβε ποτέ αμοιβή για τα έργα του. Κατά τη διάρκεια της συμμετοχής του στο πρόγραμμα, ο Ολμπράιτ ολοκλήρωσε δύο πίνακες: The Farmer's Kitchen (Η κουζίνα του αγρότη, 1933-34) και Self-Portrait (Αυτοπροσωπογραφία, 1934). Το The Farmer's Kitchen, που σήμερα φιλοξενείται στο Μουσείο Αμερικανικής Τέχνης Σμιθσόνιαν, ανταποκρινόταν ιδιαίτερα στις προσδοκίες του Προγράμματος για εικόνες σκληρά εργαζόμενων Αμερικανών και είναι πράγματι θεματικά ο πιο κοντινός πίνακας του Ολμπράιτ σε εκείνους των δημοφιλών τοπικιστών. Το θέμα ωστόσο επέτρεψε στον Ολμπράιτ να εμφανίσει στη γυναίκα την κούραση και τη φθορά και έτσι να ασκήσει κριτική στη θετικιστική προοπτική των περιφερειακών καλλιτεχνών όπως ο Γκραντ Γουντ και η Ντόρις Λι.

Η δεκαετία του 1940 έφερε μια σειρά από αλλαγές στη ζωή του Ολμπράιτ. Η μητέρα του, η Κάρλα Γουίλσον Ολμπράιτ, πέθανε στις 8 Μαΐου 1939, και συντετριμμένοι ο ίδιος, ο Μάλβιν και ο Άνταμ πέρασαν τα επόμενα καλοκαίρια ζωγραφίζοντας στο Μέιν. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, το 1941, ο Ολμπράιτ ολοκλήρωσε το έργο The Door (Η πόρτα) και άρχισε να δουλεύει πάνω στο de facto συνοδευτικό του Poor Room - There Is No Time, No End, No Today, No Yesterday, No Tomorrow, Only the Forever and Forever and Forever Without End (The Window) (Φτωχό δωμάτιο - Δεν υπάρχει χρόνος, τέλος, σήμερα, χθες, αύριο, μόνο το πάντα και πάντα και πάντα δίχως τέλος (Το παράθυρο)), το οποίο ο Ολμπράιτ θα συνέχιζε να δουλεύει με διακοπές για τα επόμενα είκοσι ένα χρόνια. Οι εργασίες για το The Window γνώρισαν την πρώτη τους διακοπή, όταν ζητήθηκε από τον Ιβάν και τον Μάλβιν να ζωγραφίσουν για τη διασκευή της Metro-Goldwyn-Mayer του Πορτραίτου του Ντόριαν Γκρέι (The Picture of Dorian Gray), σε σκηνοθεσία Άλμπερτ Λιούιν. Για το πορτραίτο του, ο Ολμπράιτ επέμενε να δουλεύει κάτω από τα ίδια έντονα φώτα όπως και στο πλατό, οπότε για να το αντισταθμίσει ανέπτυξε μια νέα επιθετική ευαισθησία γύρω από το χρώμα που θα παρέμενε στο έργο του μέχρι τη δεκαετία του 1970. Το 1946, η προσωπική ζωή του Ολμπράιτ άλλαξε ακόμη περισσότερο, όταν στις 27 Αυγούστου παντρεύτηκε την Τζόζεφιν Μέντιλ Πάτερσον Ριβ. Μετά τον γάμο, το ζευγάρι μετακόμισε για λίγο στο Μπίλινγκς της Μοντάνα και στη συνέχεια νότια στο Τεν Σλιπ του Ουαϊόμινγκ πριν επιστρέψει στο Σικάγο. Ο Ολμπράιτ υιοθέτησε τα παιδιά της Τζόζεφιν μετά τον γάμο τους. Το 1947 ο Ιβάν και η Τζόζεφιν απέκτησαν έναν γιο, τον Άνταμ Μέντιλ, και δύο χρόνια μετά, το 1949, απέκτησαν μια κόρη, την Μπλαντίνα Βαν Έτεν.

Ύστερη σταδιοδρομία (1950–1983) 
Οι προσωπογραφίες και οι αυτοπροσωπογραφίες κυριαρχούν στο μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής του τελευταίου μέρους της πορείας του Ολμπράιτ. Η τελευταία διακοπή στο έργο του Ολμπράιτ για το The Window ήταν η παραγγελία του Portrait of Mary Block (Πορτραίτο της Μαίρη Μπλοκ) (1955-57). Μετά την ολοκλήρωση του The Window το 1962, άρχισε αμέσως να εργάζεται πάνω σε ένα μετά θάνατον πορτραίτο του πεθερού του, λοχαγού Τζόζεφ Μέντιλ Πάτερσον (1962-64), αξιωματικού κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου και ιδρυτή της εφημερίδας New York Daily News. Ομοίως, ενώ ο ίδιος και η οικογένειά του έκαναν διακοπές στο Άσπεν του Κολοράντο το 1963, δημιούργησε το Aspen Self Portrait (Αυτοπροσωπογραφία του Άσπεν), αποτυπώνοντας αντικειμενικά τον εαυτό του σε ηλικία εξήντα έξι ετών.

Οι δεκαετίες του 1950 και του 1960 περιείχαν λίγα έργα μεγάλης κλίμακας από τον Ολμπράιτ, αλλά τον οδήγησαν στη διεύρυνση των οριζόντων του με ταξίδια. Μεταξύ του 1948 και του 1964, ο Ολμπράιτ δημιούργησε μια σειρά από ελαιογραφίες και γκουάς με δυτικά θέματα. Αυτό συνέβη εν μέρει επειδή, μέσω της Τζόζεφιν και της αδελφής της Αλίσια Πάτερσον Γκούγκενχαϊμ, ο καλλιτέχνης απέκτησε μερική ιδιοκτησία ενός ράντσου στο Ντιμπουά του Ουαϊόμινγκ. Το ράντσο αποτέλεσε το κατάλληλο σκηνικό για μια σειρά έργων τέχνης με θέμα το γουέστερν, όπως τα Roaring Fork, Wyoming (Βραχώδης διχάλα, Ουαϊόμινγκ, 1948), The Purist (Ο πουριστής, 1949), The Wild Bunch (Hole in the Wall Gang) (Η άγρια ομάδα (Τρύπα στον τοίχο της ομάδας), 1951), Tin (Τσίγκος, 1952-54) και The Rustlers (Οι Ράστλερ, 1959, 1963-64). Ομοίως, μετά τον θάνατο της Αλίσια το 1963, ο Ιβάν και η Τζόζεφιν κληρονόμησαν τη φυτεία της στη Τζόρτζια, ακριβώς βόρεια του Τζάκσονβιλ, γεγονός που ώθησε τον Ολμπράιτ να δείξει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τον βάλτο ως θέμα. Η παραμονή του Ιβάν στη Τζόρτζια μεταξύ 1963 και 1965 ήταν εν μέρει, ωστόσο, από ανάγκη, καθώς η πόλη του Σικάγο αποφάσισε να γκρεμίσει το στούντιό του στη λεωφόρο Όγκντεν ώστε στη θέση του να κατασκευαστεί ένα εμπορικό κέντρο. Επιπλέον, παρά το γεγονός ότι είχε τιμηθεί με αναδρομική έκθεση στο Ινστιτούτο Τέχνης του Σικάγο και στο Μουσείο Αμερικανικής Τέχνης Γουίτνεϊ το 1964-65, ο Ολμπράιτ αισθανόταν εξοστρακισμένος από την καλλιτεχνική κοινότητα του Σικάγο. Η σύγχρονη τέχνη κυριαρχούνταν εκείνη την εποχή από την ποπ αρτ και τον μινιμαλισμό, σε αντίθεση με το παραστατικό ύφος της Ολμπράιτ. Εν μέρει για να ξεφύγουν από αυτή τη «σκηνή», ο Ιβάν και η Τζόζεφιν μετακόμισαν στο Γούντστοκ του Βερμόντ το 1963, αλλά κατάφεραν να ζήσουν εκεί με πλήρη απασχόληση μόλις το 1965, όταν το ακίνητο ανακαινίστηκε πλήρως. Εκεί ο Ολμπράιτ ολοκλήρωσε το τελευταίο αναμφισβήτητα σημαντικό έργο του, το If Life Were Life - There Would Be No Death (The Vermonter) (Αν η ζωή ήταν ζωή - Δε θα υπήρχε θάνατος (Ο κάτοικος του Βερμόντ), 1966-77), χρησιμοποιώντας το μοντέλο του Κένεθ Χάρπερ Άτγουντ, ενός συνταξιούχου αγρότη σφενδάμου και πρώην μέλους της Βουλής των Αντιπροσώπων του Βερμόντ.

Ενώ ο Ολμπράιτ ήταν εβδομήντα πέντε ετών, η όρασή του άρχισε να εξασθενεί με την εκδήλωση καταρράκτη. Ο καταρράκτης διορθώθηκε το 1977 με την πρώτη μεταμόσχευση κερατοειδούς, η οποία έδωσε στον καλλιτέχνη νέα πνοή. Εκείνη τη χρονιά, δώρισε μεγάλο μέρος του έργου του στο Ινστιτούτο Τέχνης του Σικάγο, ενώ την επόμενη χρονιά εκδόθηκε η πρώτη βιογραφία του από τον Μάικλ Κρόιντον. Παρ' όλα αυτά, η υγεία του σύντομα επιδεινώθηκε. Η τελευταία σειρά έργων του ήταν μια ομάδα αυτοπροσωπογραφιών που δημιούργησε μεταξύ 1981 και 1983. Η σειρά ξεκίνησε κατόπιν αιτήματος της Galleria degli Uffizi στη Φλωρεντία για μια αυτοπροσωπογραφία που θα εντασσόταν στη συλλογή της με αυτοπροσωπογραφίες μεγάλων δασκάλων προς τιμήν της 400ης επετείου της. Ενώ ένας από τους πίνακες βρίσκεται τώρα στο Ουφίτσι, ο Ολμπράιτ δημιούργησε συνολικά περισσότερους από είκοσι τέσσερις πίνακες σε διάφορα στυλ και μέσα. Τον τελευταίο από αυτούς τον ολοκλήρωσε μετά από εγκεφαλικό επεισόδιο και λίγες μόνο ημέρες πριν πεθάνει στις 18 Νοεμβρίου 1983.

Ύφος και έργα

Καλλιτεχνική ανάπτυξη 

Μόλις τη δεκαετία του 1930 ο Ολμπράιτ ανέπτυξε μια σταθερή τεχνική για τα έργα του. Η τεχνική αυτή περιελάμβανε τη δημιουργία πολυάριθμων λεπτομερών σχεδίων, τη δημιουργία της δικής του παλέτας χρωμάτων και τη ζωγραφική με εκατοντάδες μικρά πινέλα. Η χρονοβόρα τεχνική του Ολμπράιτ όχι μόνο επέτρεπε τη λεπτομερή απεικόνιση της φυσικής φθοράς των αντικειμένων και των ανθρώπων, αλλά του επέτρεπε να ενσωματώνει πλήθος ελαφρών αλλαγών στην οπτική γωνία και να αναδεικνύει τις σχέσεις μεταξύ των αντικειμένων. Ο συνδυασμός του ακραίου ρεαλισμού του Ολμπράιτ με μια βίαιη και τρομερή χρωματική παλέτα οδήγησε τους κριτικούς τέχνης να κατατάξουν το έργο του στα έργα των Αμερικανών μαγικών ρεαλιστών.

Στα τέλη της δεκαετίας του 1950 και τη δεκαετία του 1960 χρησιμοποίησε τη μεταλλοτεχνία για σχέδια. Το The Last of the Old WoodStock Inn (Ο τελευταίος του παλαιού πανδοχείου του Γούντστοκ) σχεδιάστηκε το 1968, χρησιμοποιώντας ασημένια, πλατινένια, χρυσή, χάλκινη και ορειχάλκινη αιχμή σε χαρτί VideoMedia.

Στα έργα του Ολμπράιτ περιλαμβάνονται θέματα όπως ο θάνατος, η ζωή, η πνευματική έναντι της φυσικής και οι επιπτώσεις του χρόνου. Οι τίτλοι των έργων του ήταν εξίσου πολύπλοκοι. Δεν ονόμαζε έναν πίνακα μέχρι να ολοκληρωθεί, οπότε και σκεφτόταν πολλές πιθανότητες προτού αποφασίσει. Για παράδειγμα, ο πίνακας ενός παραθύρου φέρει τον τίτλο Φτωχό δωμάτιο - Δεν υπάρχει χρόνος, δεν υπάρχει τέλος, δεν υπάρχει σήμερα, δεν υπάρχει χθες, δεν υπάρχει αύριο, μόνο το για πάντα και το για πάντα και για πάντα χωρίς τέλος (Το παράθυρο). Ο πίνακας αναφέρεται γενικά μόνο με αυτές τις δύο τελευταίες λέξεις. Σε έναν άλλο πίνακα, το And Man Created God in His Own Image, οι λέξεις του τίτλου αντιστράφηκαν σε God Created Man in His Own Image όταν περιόδευσε στις νότιες ΗΠΑ για να αποφύγει τις αντιδράσεις.

Σημαντικά έργα

Into the World There Came a Soul Called Ida (1929–30) 
Ο πίνακας αυτός είναι μια γκροτέσκα απεικόνιση μιας γυναίκας που (με βάση τον τίτλο) ονομάζεται Άιντα. Μέσα σε αυτόν τον πίνακα υπάρχουν αρκετές αναφορές στην ιδέα ότι το ανθρώπινο σώμα είναι αδύναμο και ότι είμαστε όλοι παγιδευμένοι μέσα στη φυσική μας μορφή. Φαίνεται να συμβαίνει μια σύγκρουση μεταξύ της ψυχής και του σώματος. Η μορφή κάθεται σε ένα δωμάτιο που είναι ακατάστατο και σε κατάσταση αποσύνθεσης. Κοιτάζει σε έναν καθρέφτη χειρός με μια έκφραση θλίψης στο πρόσωπό της. Μια ανάγνωση αυτού είναι ότι είναι λυπημένη εξαιτίας της ηλικίας της και της έλλειψης ομορφιάς της. Κάποιοι πιστεύουν ότι είναι μια ηλικιωμένη ηθοποιός ή ενδεχομένως μια πόρνη. Η Άιντα μοιάζει με πολλά από τα άλλα έργα του Ολμπράιτ λόγω της νεκρής και παρακμάζουσας όψης της φιγούρας καθώς και των βαθύτερων (και συχνά σκοτεινών) νοημάτων που κρύβονται μέσα της.

That Which I Should Have Done I Did Not Do (The Door) (1931–1941) 
Ένας από τους πιο διάσημους πίνακές του, με τίτλο That Which I Should Have Done I Did Not Do (The Door) (Αυτό που έπρεπε να είχα κάνει δεν το έκανα (Η πόρτα)), του πήρε δέκα χρόνια για να τον ολοκληρώσει και κέρδισε το πρώτο βραβείο σε τρεις μεγάλες εκθέσεις στη Νέα Υόρκη, το Σικάγο και τη Φιλαδέλφεια το 1941. Το βραβείο στο Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης της Νέας Υόρκης του απέφερε 3.500 δολάρια για την αγορά του πίνακα και τη θέση του στη μόνιμη συλλογή, αλλά ο Ολμπράιτ όρισε την τιμή αγοράς σε 125.000 δολάρια. Αντ' αυτού πήρε το Πρώτο μετάλλιο, που του επέτρεψε να κρατήσει το έργο. Ο πίνακας αυτός εκτίθεται σήμερα στο Ινστιτούτο Τέχνης του Σικάγο.

The Picture of Dorian Gray (1943) 
Το 1943, ο Ολμπράιτ ανέλαβε να φιλοτεχνήσει τον ομώνυμο πίνακα για την κινηματογραφική μεταφορά του Πορτραίτου του Ντόριαν Γκρέυ του Όσκαρ Ουάιλντ από τον Άλμπερτ Λιούιν. Οι νατουραλιστικές, υπερβολικές απεικονίσεις της φθοράς τον κατέστησαν κατάλληλο για να δημιουργήσει την εικόνα του διεφθαρμένου Ντόριαν. Ο αδελφός του είχε αρχικά επιλεγεί για να κάνει τον αρχικό, αδιάφθορο πίνακα του Γκρέυ. Ωστόσο, ο πίνακας που χρησιμοποιήθηκε στην τελική ταινία ήταν του Ενρίκε Μεντίνα. Όταν χρειάστηκε να γίνουν αλλαγές στον πίνακα του Μεντίνα για να φανεί η παρακμή του Γκρέυ, ο Ολμπράιτ τις ζωγράφισε. Ο πίνακάς του με τον διεφθαρμένο Ντόριαν Γκρέυ βρίσκεται σήμερα στο Ινστιτούτο Τέχνης του Σικάγο.

Φήμη και κληρονομιά 
Οι πίνακες του Ολμπράιτ βρίσκονται σε μερικές από τις πιο σημαντικές συλλογές των Ηνωμένων Πολιτειών, όπως το Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης, το Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης, το Ινστιτούτο Τεχνών του Ντιτρόιτ, η Εθνική Πινακοθήκη, το Μουσείο Αμερικανικής Τέχνης Γουίτνεϊ, και το Μουσείο Γκούγκενχαϊμ. Η μεγαλύτερη και σημαντικότερη συλλογή έργων τέχνης και αρχείων του Ολμπράιτ βρίσκεται στο Ινστιτούτο Τέχνης του Σικάγο, γεγονός που καταδεικνύει τη μοναδική σχέση του με το ίδρυμα. Μεταξύ των δωρεών του καλλιτέχνη, της οικογένειάς του και των χορηγών του, το Ινστιτούτο κατέχει σήμερα 137 πίνακες, σχέδια, χαρακτικά και γλυπτά. Με τη σειρά του, το Ινστιτούτο εργάζεται για την προώθηση της κληρονομιάς του μέσω της έκδοσης επιστημονικών καταλόγων και της έκθεσης έργων. Σημαντικές αναδρομικές εκθέσεις του έργου του πραγματοποιήθηκαν το 1964 και το 1997. Επιπλέον, μικρότερες εκθέσεις πραγματοποιήθηκαν το 1978, το 1984 και το 2018.

Η συλλογή του Ινστιτούτου Τέχνης του Σικάγο ήταν το αποτέλεσμα της εξυπνάδας του ίδιου του Ολμπράιτ να εδραιώσει τη φήμη του μεταξύ μουσείων και συλλεκτών υψηλού επιπέδου. Κατά τη διάρκεια των δεκαετιών του 1940 και 1950, ο Ολμπράιτ επέτρεψε επανειλημμένα σε εξέχοντα ιδρύματα να ανταλλάξουν έργα με ανώτερα ανταλλάγματα: το 1947, το Ινστιτούτο αντάλλαξε το Woman (1928) με το Into the World There Came a Soul Called Ida (1929-30), και το 1956, μαζί με χρηματοδότηση από δωρητές αντάλλαξαν το Ida μαζί με τα Heavy the Oar to Him Who Is Tired, Heavy the Coat, Heavy the Sea (Βαρύ το κουπί σ' αυτόν που είναι κουρασμένος, βαρύ το παλτό, βαριά η θάλασσα, 1929) και Oh God, Herrings, Buoys, the Glittering Sea (Θεέ μου, ρέγγες, σημαδούρες, η αστραφτερή θάλασσα, 1940) για το αριστούργημα του Ολμπράιτ The Door (1931-1941). Το 1977, ο Ολμπράιτ δώρισε εβδομήντα πέντε έργα της προσωπικής του συλλογής στο μουσείο, επιστρέφοντας αρκετά έργα που είχαν ανταλλαγεί προηγουμένως. Μετά τον θάνατο του Ολμπράιτ, η χήρα του Τζόζεφιν Πάτερσον Ολμπράιτ δώρισε επιπλέον είκοσι αυτοπροσωπογραφίες, καθώς και μια συλλογή αρχειακού υλικού, που σήμερα βρίσκονται στην κατοχή των βιβλιοθηκών Ράιερσον & Μπέρναμ στο Ινστιτούτο Τέχνης του Σικάγο. Το αρχείο περιλαμβάνει φωτογραφίες, λευκώματα, σκίτσα, σημειωματάρια, μια ταινία και άλλο υλικό που τεκμηριώνει τη ζωή και τη σταδιοδρομία του.

Παραπομπές

Σημειώσεις

Βιβλιογραφία 
 
  Κατάλογος έκθεσης.
  Κατάλογος έκθεσης.
  Εκδόθηκε μετά την έκθεση Flesh: Ivan Albright at the Art Institute of Chicago, η οποία οργανώθηκε και παρουσιάστηκε από το Ινστιτούτο Τέχνης του Σικάγο, 4 Μαΐου – 4 Αυγούστου 2018.
  Κατάλογος έκθεσης.

Αμερικανοί ζωγράφοι