M1 Abrams

Το M1 Abrams (Άμπραμς) (  )  είναι ένα αμερικανικό κύριο άρμα μάχης τρίτης γενιάς που σχεδιάστηκε από την Chrysler Defense (τώρα General Dynamics Land Systems )  και πήρε το όνομά του από τον στρατηγό Creighton Abrams. Σχεδιασμένο για σύγχρονο τεθωρακισμένο χερσαίο πόλεμο και ένα από τα βαρύτερα άρματα μάχης σε υπηρεσία με βάρος σχεδόν 62 τόνους σχεδόν, εισήγαγε αρκετές σύγχρονες τεχνολογίες στις αμερικανικές τεθωρακισμένες δυνάμεις, συμπεριλαμβανομένου κινητήρα στροβίλου πολλαπλών καυσίμων, εξελιγμένη σύνθετη θωράκιση Chobham, σύστημα ελέγχου πυρός με υπολογιστή, ξεχωριστή αποθήκευση πυρομαχικών σε ένα διαμέρισμα εκρήξεων και προστασία NBC για την ασφάλεια του πληρώματος. Τα αρχικά μοντέλα του M1 ήταν οπλισμένα με πυροβόλο M68 105 mm ενώ οι νεότερες παραλλαγές διαθέτουν ένα λειόκανο πυροβόλο M256 των 120 mm L/44 της Rheinmetall που παράγεται με άδεια.

Το M1 Abrams αναπτύχθηκε από το αποτυχημένο έργο MBT-70 που είχε σκοπό να αντικαταστήσει το απαρχαιωμένο άρμα M60. Υπάρχουν τρεις κύριες επιχειρησιακές εκδόσεις Abrams, οι M1, M1A1 και M1A2, με κάθε νέα έκδοση να παρουσιάζει βελτιώσεις στον οπλισμό, την προστασία και τα ηλεκτρονικά. 

Το Abrams επρόκειτο να αντικατασταθεί στην υπηρεσία του αμερικανικού στρατού από το XM1202 Mounted Combat System, αλλά από τότε που αυτό το έργο ακυρώθηκε, ο Στρατός επέλεξε να συνεχίσει να διατηρεί και να λειτουργεί τη σειρά M1 για το άμεσο μέλλον, αναβαθμίζοντας με βελτιωμένα οπτικά, θωράκιση και δύναμη πυρός.

Το M1 Abrams τέθηκε σε υπηρεσία το 1980 και χρησιμεύει ως το κύριο άρμα μάχης του Στρατού των Ηνωμένων Πολιτειών και παλαιότερα του Σώματος Πεζοναυτών των Ηνωμένων Πολιτειών (USMC). Η έκδοση εξαγωγής χρησιμοποιείται από τους στρατούς της Αιγύπτου, του Κουβέιτ, της Σαουδικής Αραβίας, της Αυστραλίας, της Πολωνίας και του Ιράκ . Το Abrams χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά στη μάχη στον Πόλεμο του Κόλπου και έχει δει μάχη τόσο στον πόλεμο στο Αφγανιστάν όσο και στον πόλεμο του Ιράκ υπό την υπηρεσία των ΗΠΑ, ενώ τα ιρακινά άρματα μάχης Abrams έχουν δει δράση στον πόλεμο κατά του Ισλαμικού Κράτους και έχουν χρησιμοποιηθεί από τη Σαουδική Αραβία κατά τη διάρκεια τον εμφύλιο πόλεμο της Υεμένης .

Αναβαθμίσεις 
Το M1A2 αποτελεί μία βελτίωση του M1A1, με ανεξάρτητο θερμικό σκοπευτικό για τον αρχηγό του άρματος, σταθμό όπλων, εξοπλισμό πλοήγησης θέσης και ένα πλήρες σύνολο χειριστηρίων και οθονών που συνδέονται με έναν ψηφιακό δίαυλο δεδομένων. Αυτές οι αναβαθμίσεις παρείχαν επίσης στο M1A2 ένα βελτιωμένο σύστημα ελέγχου πυρός.  Το M1A2 System Enhancement Package (SEP) πρόσθεσε ψηφιακούς χάρτες, Force XXI Battle Command Brigade και Below ( FBCB2 ) δυνατότητες συστήματος επικοινωνίας Linux για τους διοικητές και ένα βελτιωμένο σύστημα ψύξης για την αντιστάθμιση της θερμότητας που παράγεται από τα πρόσθετα συστήματα υπολογιστών. 

Η M1A2 SEP χρησιμεύει επίσης ως βάση για τη γέφυρα βαριάς επίθεσης M104 Wolverine. Το M1A2 SEPv2 (έκδοση 2) πρόσθεσε υποστήριξη Common Remotely Operated Weapon Station (CROWS ή CROWS II), έγχρωμες οθόνες, καλύτερο περιβάλλον χρήστη, νέο λειτουργικό σύστημα, καλύτερη μπροστινή και πλαϊνή θωράκιση και αναβαθμισμένο κιβώτιο ταχυτήτων για καλύτερη ανθεκτικότητα. 

Περαιτέρω αναβαθμίσεις περιλάμβαναν θωράκιση απεμπλουτισμένου ουρανίου για όλες τις παραλλαγές, μια γενική επισκευή συστήματος που επαναφέρει όλα τα A1 σε παρόμοια κατάσταση (M1A1 AIM), ένα πακέτο ψηφιακής βελτίωσης για το A1 (M1A1D) και ένα πρόγραμμα κοινών στοιχείων για την τυποποίηση εξαρτημάτων μεταξύ του αμερικανικού στρατού και το Σώμα Πεζοναυτών (M1A1HC). Από το 2014 επιδιώκονται βελτιώσεις όσον αφορά την επιβίωση, τη θνησιμότητα και την προστασία

Επιχειρησιακή ιστορία

Πόλεμος του Κόλπου 

Τα Abrams παρέμειναν αδοκίμαστα στη μάχη μέχρι την Επιχείρηση "Καταιγίδα της Ερήμου" στον Πόλεμο του Κόλπου το 1991. Συνολικά 1.848 M1A1 αναπτύχθηκαν στη Σαουδική Αραβία για να συμμετάσχουν στην απελευθέρωση του Κουβέιτ. Το M1A1 ήταν ανώτερο από τα άρματα μάχης T-54/T-55 και T-62 της σοβιετικής εποχής του Ιράκ, καθώς και από τις εκδόσεις T-72 που εισάγονταν από τη Σοβιετική Ένωση και την Πολωνία.  Οι Πολωνοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι κανένα άρμα μάχης T-72 (με το παρατσούκλι Lion of Babylon) που παρήχθησαν με άδεια δεν είχε ολοκληρώσει την κατασκευή τους στο ιρακινό εργοστάσιο αρμάτων μάχης Taji πριν από την καταστροφή  το 1991 

Τα T-72, όπως και τα περισσότερα σοβιετικά σχέδια εξαγωγής, δεν διέθεταν συστήματα νυχτερινής όρασης και τα τότε σύγχρονα αποστασιόμετρα, αν και είχαν μερικά άρματα μάχης νυχτερινής μάχης με παλαιότερα ενεργά συστήματα υπερύθρων. Πολύ λίγα άρματα μάχης Μ1 χτυπήθηκαν από εχθρικά πυρά και από αυτά κανένα δεν καταστράφηκε ως άμεσο αποτέλεσμα των εχθρικών πυρών, και κανένα χτύπημα δεν οδήγησε σε θάνατο.  Τρία Abrams έμειναν πίσω από τις εχθρικές γραμμές μετά από μια γρήγορη επίθεση στο αεροδρόμιο Talil, νότια της Nasiriyah, στις 27 Φεβρουαρίου. Ένα από αυτά χτυπήθηκε από εχθρικά πυρά, και τα άλλα δύο βυθιστήκαν στη λάσπη. Τα 3 τανκς καταστράφηκαν από τις αμερικανικές δυνάμεις προκειμένου να αποφευχθεί προκειμένου να μην πέσουν στα χέρια του ιρακινού στρατού.  Συνολικά 23 M1A1 υπέστησαν ζημιές ή καταστράφηκαν κατά τη διάρκεια του πολέμου. Από τα εννέα άρματα μάχης Abrams που καταστράφηκαν, επτά καταστράφηκαν από φίλια πυρά και δύο καταστράφηκαν σκόπιμα για να αποφευχθεί η σύλληψη από τον ιρακινό στρατό. Κανένα M1 δεν χάθηκε από εχθρικά πυρά αρμάτων μάχης.  Κάποια άλλα υπέστησαν μικρές ζημιές μάχης, με μικρή επίδραση στην επιχειρησιακή τους ετοιμότητα. 

Το M1A1 θα μπορούσε να καταστρέψει άλλα άρματα μάχης σε βεληνεκές άνω των 2500 μέτρων. Αυτό το βεληνεκές ήταν ζωτικής σημασίας στη μάχη ενάντια σε άρματα μάχης προηγούμενης γενιάς σοβιετικού σχεδιασμού στη Καταιγίδα της Ερήμου, καθώς η αποτελεσματική εμβέλεια του κύριου πυροβόλου στα σοβιετικά/ιρακινά άρματα ήταν μικρότερη από 2000 μέτρα. Αυτό σήμαινε ότι τα άρματα μάχης Abrams θα μπορούσαν να χτυπήσουν τα ιρακινά άρματα προτού ο εχθρός φτάσει στην εμβέλεια - ένα αποφασιστικό πλεονέκτημα σε αυτό το είδος μάχης. Σε περιστατικά φίλιων πυρών, η μπροστινή θωράκιση και η θωράκιση του μπροστινού πλαϊνού πυργίσκου άντεξαν από απευθείας χτυπήματα βλημάτων APFSDS από άλλα M1A1. Αυτό δεν ίσχυε για την πλαϊνή θωράκιση του κύτους και την πίσω θωράκιση του πυργίσκου, καθώς και οι δύο περιοχές τρυπήθηκαν τουλάχιστον δύο φορές από ακούσια χτυπήματα από βλήματα απεμπλουτισμένου ουρανίου κατά τη Μάχη του Νόρφολκ . 

Κατά τη διάρκεια των επιχειρήσεων Ασπίδα της Ερήμου και Καταιγίδα της Ερήμου ορισμένα M1IP και M1A1 τροποποιήθηκαν τοπικά στο πεδίο της μάχης με πρόσθετη έλαση ομοιογενούς θωράκισης συγκολλημένη στο εμπρός μέρος του πυργίσκου.

Πόλεμος του Ιράκ 

Περαιτέρω μάχες με το M1 έγιναν το 2003, όταν οι αμερικανικές δυνάμεις εισέβαλαν στο Ιράκ και ανέτρεψαν τον Ιρακινό Πρόεδρο Σαντάμ Χουσεΐν στην Επιχείρηση Ιρακινή Ελευθερία (Iraqi Freedom) του Πολέμου του Ιράκ . Ένα επίτευγμα των M1A1 ήταν η καταστροφή επτά T-72 σε μια αψιμαχία (σε αποστάσεις μικρότερες των 50 μέτρων) κοντά στο Mahmoudiyah, περίπου  νότια της Βαγδάτης, χωρίς απώλειες των ΗΠΑ.  Αυτό συνέβη καθώς τα ιρακινά άρματα ήταν στελεχωμένα με ανεπαρκώς εκπαιδευμένα ιρακινά πληρώματα, τα περισσότερα από τα οποία δεν είχαν βάλλει αληθινά πυρομαχικά το προηγούμενο έτος λόγω των κυρώσεων που ίσχυαν τότε. 

Μετά από τα διδάγματα από την Καταιγίδα της Ερήμου, στα Abrams και πολλά άλλα οχήματα μάχης των ΗΠΑ που χρησιμοποιήθηκαν στη σύγκρουση τοποθετήθηκαν Πίνακες Αναγνώρισης Μάχης για τη μείωση των περιστατικών φιλικών πυρκαγιών.

Αρκετά άρματα μάχης Abrams που ήταν μη ανακτήσιμα λόγω απώλειας κινητικότητας ή άλλων συνθηκών καταστράφηκαν από φιλικές δυνάμεις, (συνήθως από άλλα άρματα μάχης Abrams), για να αποφευχθεί η κατάληψή τους από τον εχθρό.  Ορισμένα άρματα μάχης Abrams τέθηκαν εκτός λειτουργίας από το Ιρακινό πεζικό σε ενέδρες κατά τη διάρκεια της εισβολής. Στις ενέδρες αυτές χρησιμοποίησαν αντιαρματικά βλήματα μικρού βεληνεκούς κατά των ερπυστριών καθώς και στο πίσω ή το πάνω μέρος. Κάποια άρματα τέθηκαν εκτός λειτουργίας από πυρκαγιές κινητήρα όταν εύφλεκτο καύσιμο που ήταν αποθηκευμένο εξωτερικά σε δοχεία χτυπήθηκαν από πυρά φορητών όπλων και το καύσιμο χύθηκε στο χώρο του κινητήρα.   Μέχρι τον Μάρτιο του 2005, περίπου 80 άρματα μάχης Abrams αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τη δράση από εχθρικές επιθέσεις.  63 στάλθηκαν πίσω στις ΗΠΑ για επισκευές, ενώ 17 υπέστησαν ζημιές που δεν επισκευάστηκαν  με 3 από αυτές στις αρχές του 2003 

Τα τρωτά σημεία που εκτέθηκαν κατά τη διάρκεια της αστικής μάχης στον πόλεμο του Ιράκ αντιμετωπίστηκαν με τις τροποποιήσεις του προγράμματος Tank Urban Survival Kit (TUSK), συμπεριλαμβανομένων αναβαθμίσεων θωράκισης και του ασπιδίου στο κύριο πυροβόλο, που εκδόθηκαν σε ορισμένα άρματα μάχης M1 Abrams. Προστέθηκε προστασία στο πίσω μέρος και στο πλάι του άρματος και βελτίωσε την ικανότητα μάχης και επιβίωσης σε αστικό περιβάλλον.  Μέχρι τον Δεκέμβριο του 2006 περισσότερα από 530 άρματα μάχης Abrams είχαν αποσταλεί πίσω στις ΗΠΑ για επισκευές. 

Τον Μάιο του 2008, αναφέρθηκε ότι ένα αμερικανικό άρμα M1 είχε επίσης καταστραφεί στο Ιράκ από πυρά ανταρτών ενός σοβιετικής κατασκευής αντιαρματικό βλήμα RPG-29 "Vampir", το οποίο χρησιμοποιεί μια κεφαλή HEAT διαδοχικής έκρηξης για να διεισδύσει στην εκρηκτική αντιδραστική θωράκιση (ERA) ως καθώς και σύνθετη θωράκιση πίσω από αυτό.  Οι ΗΠΑ θεωρούσαν το RPG-29 μεγάλη απειλή για τα τεθωρακισμένα και αρνήθηκαν να επιτρέψουν στον νεοσύστατο Ιρακινό Στρατό να το αγοράσει, φοβούμενοι ότι θα έπεφτε στα χέρια των ανταρτών.

Υπηρεσία ιρακινού στρατού 
Μεταξύ 2010 και 2012 οι ΗΠΑ παρείχαν 140 ανακαινισμένα άρματα μάχης M1A1 Abrams στο Ιράκ. Στα μέσα του 2014, είδαν δράση όταν το Ισλαμικό Κράτος του Ιράκ και του Λεβάντε ξεκίνησε την επίθεση στο Βόρειο Ιράκ τον Ιούνιο του 2014 . Κατά τη διάρκεια τριών μηνών, περίπου το ένα τρίτο των αρμάτων μάχης M1 του ιρακινού στρατού είχαν καταστραφεί ή καταστραφεί από το ISIL και μερικά αιχμαλωτίστηκαν από τις αντίπαλες δυνάμεις. Μέχρι τον Δεκέμβριο του 2014, ο ιρακινός στρατός είχε μόνο περίπου 40 επιχειρησιακά Abrams. Εκείνο το μήνα, το Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ ενέκρινε την πώληση άλλων 175 Abrams στο Ιράκ.   

Η υποστηριζόμενη από το Ιράν ιρακινή σιιτική Kata'ib Hezbollah (Ταξιαρχίες της Χεζμπολάχ) αναφέρθηκε ότι χειρίζεται το M1 Abrams και κυκλοφόρησε δημοσιότητα εικόνες που δείχνει τα τανκς να μεταφέρονται με φορτηγά για να λάβουν μέρος στη Μάχη της Μοσούλης . Δεν είναι γνωστό εάν τα τανκς καταλήφθηκαν από το ISIS, κατασχέθηκαν από τον στρατό του Ιράκ ή παραδόθηκαν. 

Ένα από το Ιράκ Abrams έχει το παρατσούκλι "The Beast" αφού έγινε το μοναδικό τανκ κατά την ανάκτηση της πόλης Hit τον Απρίλιο του 2016, καταστρέφοντας εχθρικές θέσεις μάχης και θέσεις IED. 

Τον Οκτώβριο του 2017, τα Abrams χρησιμοποιήθηκαν από τις ιρακινές δυνάμεις ασφαλείας και τις Δυνάμεις Λαϊκής Κινητοποίησης (ονομάζονται επίσης Al-Hashd al-Shaabi) σε επιθέσεις κατά των Πεσμεργκά της περιφερειακής κυβέρνησης του Κουρδιστάν στην πόλη Altun Kupri (ονομάζεται επίσης Prde). Οι Κούρδοι διοικητές υποστήριξαν ότι τουλάχιστον ένα Abrams καταστράφηκε από τους Πεσμεργκά .

Πόλεμος στο Αφγανιστάν 
Τα άρματα μάχης είχαν περιορισμένη χρησιμότητα στο Αφγανιστάν λόγω του ορεινού εδάφους, αν και ο Καναδάς και η Δανία ανέπτυξαν άρματα Leopard 1 και Leopard 2 που τροποποιήθηκαν ειδικά για να λειτουργούν σε σχετικά επίπεδες και άνυδρες συνθήκες του νοτιοδυτικού Αφγανιστάν. Στα τέλη του 2010, κατόπιν αιτήματος της Περιφερειακής Διοίκησης Νοτιοδυτικών, το Σώμα Πεζοναυτών των ΗΠΑ ανέπτυξε μια μικρή απόσπαση 14 αρμάτων μάχης M1A1 Abrams στο νότιο Αφγανιστάν για υποστήριξη επιχειρήσεων στις επαρχίες Χελμάντ και Κανταχάρ.

Εμφύλιος πόλεμος στην Υεμένη 
Μετά την έναρξη της επέμβασης υπό την ηγεσία της Σαουδικής Αραβίας στην Υεμένη κατά τη διάρκεια του Εμφυλίου Πολέμου της Υεμένης το 2015, τα M1A2 της Σαουδικής Αραβίας αναπτύχθηκαν κοντά στα σύνορα Σαουδικής Αραβίας-Υεμένης .Τον Αύγουστο του 2016, οι ΗΠΑ ενέκριναν μια συμφωνία για την πώληση έως και 153 επιπλέον αρμάτων μάχης Abrams στη Σαουδική Αραβία, συμπεριλαμβανομένων 20 "αντικαταστάσεων ζημιών μάχης", υποδηλώνοντας ότι ορισμένα Abrams της Σαουδικής Αραβίας είχαν καταστραφεί ή υποστεί σοβαρές ζημιές στη μάχη στην Υεμένη.

Ρωσο-Ουκρανικός Πόλεμος

Ρωσική εισβολή στην Ουκρανία 
Στις 24 Ιανουαρίου 2023, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν είπε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα έστελναν 31 άρματα μάχης M1 Abrams στην Ουκρανία,  δηλώνοντας ότι αυτό είχε ως στόχο «να ενισχύσει την ικανότητα της Ουκρανίας να υπερασπιστεί το έδαφός της και να επιτύχει τους στρατηγικούς της στόχους» και δεν αποτελεί επιθετική απειλή για τη Ρωσία».  Το σχέδιο μεταφοράς των αρμάτων μάχης στην Ουκρανία εγκρίθηκε ως μέρος ενός μεγαλύτερου πακέτου υποστήριξης.  Η εκπρόσωπος του Πενταγώνου Sabrina Singh διευκρίνισε ότι τα τανκς θα είναι η παραλλαγή M1A2. Ωστόσο, επειδή δεν ήταν διαθέσιμα σε πλεόνασμα σε αποθέματα των ΗΠΑ, θα αγοράζονταν μέσω της Πρωτοβουλίας για την Ασφάλεια της Ουκρανίας (USAI) και ενδέχεται να χρειαστούν έως και δύο χρόνια για την κατασκευή και την παράδοση. Αναγνώρισε επίσης τις προκλήσεις της εκπαίδευσης των ουκρανικών πληρωμάτων αρμάτων μάχης και της συντήρησης των αρμάτων στην Ουκρανία.  Τον Μάρτιο του 2023 το Πεντάγωνο ανακοίνωσε ότι, προκειμένου να επιταχυνθεί η παράδοση, οι παλαιότερες παραλλαγές M1A1 θα αποσυρθούν από τα αποθέματα του Στρατού και θα ανακαινιστούν για παράδοση μέχρι το φθινόπωρο. Αυτή η αλλαγή θα διασφάλιζε επίσης ότι οι παραδόσεις νέων M1A2 στους συμμάχους των ΗΠΑ δεν θα διαταραχθούν.

Τεχνικά χαρακτηριστικά

Χρήστες

Τρέχοντες χρήστες 

  : 59 άρματα μάχης διαμόρφωσης M1A1 (AIM) (υβρίδια με συνδυασμό εξοπλισμού που χρησιμοποιείται από τον στρατό των ΗΠΑ και το Σώμα Πεζοναυτών των ΗΠΑ, αλλά χωρίς στρώματα απεμπλουτισμένου ουρανίου στη θωράκιση). Αγοράστηκαν από τις ΗΠΑ το 2006 και αντικατέστησαν το Leopard AS1 το 2007. Από το 2017, η αυστραλιανή κυβέρνηση εξέταζε το ενδεχόμενο επέκτασης του στόλου Abrams του Στρατού σε 90 άρματα μάχης. Τον Απρίλιο του 2021, οι ΗΠΑ χορήγησαν FMS για 160 M1A1 (για την παραγωγή 75 αρμάτων μάχης M1A2 SEPv3, 29 οχημάτων επίθεσης M1150 και 18 γέφυρες κοινής επίθεσης M1074,) συμπεριλαμβανομένης της ανάπτυξης ενός μοναδικού πακέτου τεθωρακισμένων για το αυστραλιανό οπλισμό. Τον Ιανουάριο του 2022, η Αυστραλία δεσμεύτηκε να αγοράσει 120 άρματα μάχης και τεθωρακισμένα οχήματα, συμπεριλαμβανομένων 75 M1A2, συνολικού κόστους 3,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων και θα παραδοθούν το 2024. τα M1A2 θα αντικαταστήσουν τα 59 M1A1 τους.
 : 1360 M1A1 
 :321 M1A1 
 : 218 M1A2s
 : Η Πολωνία αγόρασε 250 άρματα μάχης M1A2 SEP v3. Η παραγωγή πρόκειται να ολοκληρωθεί έως το 2024 και η παράδοση στις αρχές του 2025. Μετά τη δωρεά περισσότερων από 200 πολωνικών αρμάτων μάχης T-72 στην Ουκρανία, υπογράφηκε συμφωνία μεταξύ της Πολωνίας και της αμερικανικής κυβέρνησης για την αγορά 116 πρώην Η.Π.Α. M1A1s. 
 : 373 Abrams  
 : 222 M1A1 
 : 108 
  πάνω από 8100 M1, M1A1 and M1A2 ..

Μελλοντικοί χρήστες

Παραπομπές 

Άρματα μάχης
Αμερικανικά άρματα μάχης