Ένα όπλο για πούλημα

Ένα όπλο για πούλημα (αγγλικός τίτλος: A Gun for Sale), έχει εκδοθεί στα ελληνικά και με τον τίτλο Ενοικιάζεται δολοφόνος, είναι αστυνομικό μυθιστόρημα του Γκράχαμ Γκρην που δημοσιεύθηκε το 1936.

Αναφέρεται σε έναν επαγγελματία δολοφόνο που καταζητείται στην Αγγλία αφού διέπραξε σε ευρωπαϊκό έδαφος μια πολιτική δολοφονία που είχε σχεδιαστεί για να προκαλέσει έναν νέο παγκόσμιο πόλεμο με τεράστια κέρδη για διεφθαρμένους βιομήχανους. 

Το μυθιστόρημα εκδόθηκε τρία χρόνια πριν το ξέσπασμα του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, εποχή που η ανησυχία και οι συζητήσεις για τον επερχόμενο πόλεμο είχαν ενταθεί.

Υπόθεση 
Ο Ρέιβεν, ένας Άγγλος επαγγελματίας δολοφόνος, προσλαμβάνεται για να σκοτώσει έναν υπουργό σε μια ευρωπαϊκή χώρα (που δεν αναφέρεται), μια πράξη που υπολογίζεται ότι θα προκαλέσει ευρωπαϊκό πόλεμο. Επιστρέφοντας στο Λονδίνο, πληρώνεται σε μετρητά από τον κ. Τσάλμοντλυ, τον άνθρωπο που τον προσέλαβε. Ωστόσο, όταν αρχίζει να ξοδεύει τα χαρτονομίσματα, ανακαλύπτει ότι είναι προσημειωμένα. Έξαλλος που εξαπατήθηκε και κυνηγημένος από την αστυνομία που πιστεύει ότι είναι ο δράστης μιας πρόσφατης ληστείας στο Χρηματιστήριο, αποφασίζει να εκδικηθεί και, χωρίς χρήματα και εισιτήριο, ακολουθεί τον Τσάλμοντλυ σε ένα τρένο που κατευθύνεται βόρεια προς το Νότουιτς.

Στο ίδιο τρένο βρίσκεται η Άννυ Κράουντερ, μια ηθοποιός που ταξιδεύει για δουλειά σε έναν χορευτικό θίασο. Ο αρραβωνιαστικός της, Τζίμυ Μάθερ, είναι αστυνομικός και έχει αναλάβει την υπόθεση της ληστείας. Στο Νότουιτς, ο Ρέιβεν αναγκάζει την Άννυ να του δώσει το εισιτήριό της για να βγει από τον σταθμό, της εξηγεί ότι αναζητά τον Τσάλμοντλυ αλλά καθώς φοβάται ότι θα τον καταγγείλει, την πηγαίνει σε ένα άδειο σπίτι με σκοπό να τη σκοτώσει. Όταν η Άννυ καταφέρνει να διαφύγει χάρη στην τυχαία άφιξη ενός κτηματομεσίτη, δεν αναφέρει τι έχει συμβεί, από συμπόνια για τον Ρέιβεν και πηγαίνει στο θέατρο που έχει προσληφθεί. Εκεί, την προσκαλεί σε δείπνο ένας από τους χρηματοδότες, ο κ. Ντέιβις, ο οποίος είναι ο Τσάλμοντλυ. Η Άννυ τον αναγνωρίζει από την περιγραφή του Ρέιβεν. Μετά το δείπνο την πηγαίνει σε ένα νοικιασμένο δωμάτιο όπου, όταν συνειδητοποιεί ότι ξέρει για την εμπλοκή του με τον Ρέιβεν, προσπαθεί να την πνίξει.

Την επόμενη μέρα ο Ρέιβεν βλέπει στο δρόμο μια γυναίκα που κρατάει την τσάντα της Άννυ (είναι η ιδιοκτήτρια του σπιτιού που νοίκιαζε δωμάτια σε ζευγάρια). Εισβάλει στο σπίτι της και βρίσκει την Άννυ δεμένη, αδύναμη αλλά ακόμη ζωντανή. Η κοπέλα συμφωνεί να τον βοηθήσει και εκείνος την πηγαίνει σε ένα κρησφύγετο που έχει βρει. Ενώ κρύβονται, ο Ρέιβεν μιλάει στην Άννυ για την παιδική του ηλικία, την εκτέλεση του πατέρα του, την αυτοκτονία της μητέρας του και τις δύσκολες συνθήκες στις οποίες μεγάλωσε σε Ορφανοτροφείο - λεπτομέρειες που προοικονομούν τον θάνατο του ίδιου του Ρέιβεν και τις εικόνες που χρησιμοποιεί το μυθιστόρημα για να απεικονίσει τις τελευταίες του στιγμές. Επίσης, της ομολογεί τη δολοφονία του ξένου υπουργού. 

Εν τω μεταξύ, ο ηλικιωμένος σερ Μάρκους, ένας μεγιστάνας του χάλυβα από τους ισχυρότερους στην Ευρώπη, προσπαθεί ανεπιτυχώς να πείσει τον αρχηγό της αστυνομίας του Νότουιτς να χρησιμοποιήσει την επιρροή του ώστε οι αστυνομικοί να πυροβολήσουν τον Ρέιβεν – αποδεικνύεται ότι ο σερ Μάρκους ήταν ο εγκέφαλος της δολοφονίας που διέπραξε ο Ράβεν. 

Τη νύχτα, το κρησφύγετο περικυκλώνεται από αστυνομικούς, με επικεφαλής τον Τζίμι Μάθερ, και η Αννυ τους παραπλανά για να μπορέσει ο Ρέιβεν να δραπετεύσει. Ο Ρέιβεν καθώς τρέπεται σε φυγή πυροβολεί και τραυματίζει έναν αστυνομικό. 

Στην πόλη γίνεται μια πρακτική άσκηση προετοιμασίας για τον επερχόμενο πόλεμο, και όλοι, εκτός από τον Ρέιβεν, φορούν αντιασφυξιογόνες μάσκες, οπότε αναγκάζει έναν φοιτητή να του δώσει τα ρούχα και τη μάσκα του.

Έτσι αγνώριστος, ο Ρέιβεν εντοπίζει τον Ντέιβις και με ένα τέχνασμα τον κάνει να τον οδηγήσει στο γραφείο του. Ο Ρέιβεν ανακαλύπτει ότι είναι τα κεντρικά γραφεία μιας γιγάντιας εταιρείας χάλυβα που θα επωφεληθεί τεράστια ποσά από έναν πόλεμο και ότι το αφεντικό είναι ο σερ Μάρκους. Όταν ανακαλύπτει ότι ο Μάρκους είναι το αφεντικό του Ντέιβις/Τσάλμοντλυ και αυτός που διέταξε τη δολοφονία του πολιτικού, ο Ρέιβεν σκοτώνει και τους δύο άνδρες και ο ίδιος σκοτώνεται από την αστυνομία που έχει περικυκλώσει το κτίριο.

Κύρια πρόσωπα 

 Ρέιβεν - ένας μοναχικός άνθρωπος και αδίστακτος επαγγελματίας δολοφόνος. Ο πατέρας του απαγχονίστηκε για φόνο και η μητέρα του αυτοκτόνησε κόβοντας το λαιμό της. Μεγάλωσε σε Ορφανοτροφείο. Δεν έχει φίλους ούτε γυναίκα. Έχει ζήσει σε συνθήκες ακραίας φτώχειας και αισθάνεται αποκρουστικός λόγω της λαγοχειλίας του.
 Τζίμυ Μάθερ - ένας αστυνομικός ντετέκτιβ  της Σκότλαντ Γιαρντ που διώκει τον Ρέιβεν. Εντάχθηκε στην αστυνομία για τη σταθερότητα που παρέχει η εργασία. Είναι ερωτευμένος με την Άννυ και σκοπεύουν να παντρευτούν.
 Άννυ Κράουντερ - είναι ηθοποιός που προσπαθεί να βρει δουλειά, αρραβωνιασμένη με τον Μάθερ. Ο Ρέιβεν την χρησιμοποιεί ως ανθρώπινη ασπίδα. Της ομολογεί τα πάντα και η  Άννυ τον βοηθά να εκδικηθεί. Τον συμπονά, οι δυο τους αναπτύσσουν μια εύθραυστη φιλία, αν και στο τέλος εκείνη τον προδίδει. Αρχικά την υποψιάζονται για συνεργό του Ρέιβεν. Το μυθιστόρημα τελειώνει με την Άννυ και τον Μάθερ να σχεδιάζουν τον γάμο τους.
 Ουίλι Ντέιβις (ψευδώνυμο: Τσάλμοντλυ ) - ένας λαίμαργος και αισθησιακός άνδρας, υπάλληλος του σερ Μάρκους. Προδίδει τον Ρέιβεν πληρώνοντάς τον με προσημειωμένα χαρτονομίσματα.
 Σερ Μάρκους - ένας πολύ ηλικιωμένος και διεφθαρμένος μεγιστάνας μεταλλοβιομήχανος με σκοτεινό παρελθόν, ο οποίος είναι υπεύθυνος για την πρόσληψη του Ρέιβεν για τη δολοφονία του Σοσιαλιστή υπουργού. Ελπίζει ότι η δολοφονία θα πυροδοτήσει μια διεθνή κρίση και θα προκαλέσει έναν νέο παγκόσμιο πόλεμο, με σκοπό τα τεράστια κέρδη για τις επιχειρήσεις του με εξαγωγές σε όλα τα αντιμαχόμενα έθνη μετά το ξέσπασμα των εχθροπραξιών.
 Σάντερς - ένας αστυνομικός ντετέκτιβ με βαρύ τραυλισμό. Είναι πιστός φίλος του Μάθερ και παίζει ζωτικό ρόλο στην κορύφωση του μυθιστορήματος.

Διασκευές 
Με βάση το μυθιστόρημα έχουν γίνει αρκετές κινηματογραφικές και τηλεοπτικές διασκευές:

 1942  - Δολοφόνος για μίσθωση, φιλμ νουάρ με τον Άλαν Λαντ και τη Βερόνικα Λέικ.  
 1957  - Short Cut to Hell, σε σκηνοθεσία Τζέιμς Κάγκνεϊ 
 1961  - Günes dogmasin, ταινία τουρκικής παραγωγής
 1972  - Una pistola in vendita, ιταλική τηλεοπτική μίνι σειρά
 1991  - This Gun for Hire, τηλεταινία με πρωταγωνιστή τον Ρόμπερτ Βάγκνερ.

Ελληνικές μεταφράσεις 

 Ενοικιάζεται δολοφόνος, μετάφραση: Στέλλα Βουρδουμπά, εκδόσεις Πάπυρος Πρες (Βίπερ)
 Ένα όπλο για πούλημα, μετάφραση: Ελένη Μαύρου, εκδόσεις Νεφέλη, 1986

Παραπομπές 

Μυθιστορήματα του Γκράχαμ Γκρην
Αστυνομικά μυθιστορήματα
Μυθιστορήματα που έγιναν ταινίες
Μυθιστορήματα που έγιναν τηλεοπτικές σειρές