Μαίρη Κόλτερ

Η Μαίρη Κόλτερ () (4 Απριλίου 1869 – 8 Ιανουαρίου 1958) ήταν Αμερικανίδα αρχιτέκτονας και σχεδιάστρια. Ήταν μια από τις ελάχιστες Αμερικανίδες αρχιτέκτονες στην εποχή της. Ήταν η σχεδιάστρια πολλών κτιρίων και χώρων ορόσημων για την εταιρεία Fred Harvey και τον σιδηρόδρομο Σάντα Φε, κυρίως στο Εθνικό Πάρκο Grand Canyon. Το έργο της είχε τεράστια επιρροή καθώς βοήθησε στη δημιουργία ενός στυλ, συνδυάζοντας την αρχιτεκτονική της Ισπανικής Αποικιακής Αναγέννησης και της Αναγέννησης της Αποστολής με μοτίβα ιθαγενών Αμερικάνων και ρουστίκ στοιχεία, που έγινε δημοφιλές σε όλες τις Νοτιοδυτικές Πολιτείες. Η Κόλτερ ήταν τελειομανής, που πέρασε μια ζωή συνηγορώντας και υπερασπίζοντας το αισθητικό της όραμα σε έναν κυρίως ανδροκρατούμενο τομέα.

Πρώιμη ζωή και εκπαίδευση 
Η Μαίρη Κόλτερ γεννήθηκε στο Πίτσμπουργκ της Πενσυλβανίας. Η οικογένειά της μετακόμισε στο Κολοράντο και στο Τέξας πριν εγκατασταθεί στο Σεντ Πολ της Μινεσότα, όταν η Μαίρη ήταν έντεκα, την πόλη που θεωρούσε ότι ήταν το σπίτι της. Το 1880 η πόλη του St. Paul καυχιόταν για έναν πληθυσμό 40.000 ανθρώπων και μια μεγάλη μειοψηφία των Ινδιάνων Sioux. Ένας φίλος της της έδωσε μερικά σχέδια της τέχνης Sioux. Αυτό είναι το σημείο όπου ξεκίνησε η γοητεία της με τους ιθαγενείς αμερικανικούς πολιτισμούς. Τότε όμως η Ινδική κοινότητα ρημάχτηκε από μια επιδημία ευλογιάς και έτσι η μητέρα της προσπάθησε να κάψει όλα τα πράγματα από ιθαγενείς της Αμερικής που είχαν, από φόβο μήπως αρρωστήσει η οικογένειά της. Η Μαίρη, ωστόσο, έκρυψε αυτά τα σχέδια από τη μητέρα της και έτσι τα εμπόδισε από το να καούν. Η Μαίρη κράτησε επίσης τα ίδια σχέδια των Sioux για το υπόλοιπο της ζωής της.   Αποφοίτησε από το σχολείο το 1883 σε ηλικία 14 ετών.   Αφού πέθανε ο πατέρας της το 1886, η Colter φοίτησε στη Σχολή Σχεδίου της Καλιφόρνια (τώρα Ινστιτούτο Τέχνης του Σαν Φρανσίσκο) μέχρι το 1891, όπου σπούδασε τέχνη και σχέδιο.  Στη συνέχεια επέστρεψε στο St. Paul και δίδαξε τέχνη, σχέδιο και αρχιτεκτονική για μερικά χρόνια.   ] Η Κόλτερ δίδαξε στο Λύκειο Μηχανικών Τεχνών για δεκαπέντε χρόνια και στη Σχολή Επέκτασης του Πανεπιστημίου.

Καριέρα 

Σύμφωνα με πηγές,  το 1901 η Minnie Harvey Huckel βοήθησε την Colter να βρει μια καλοκαιρινή δουλειά στην οικογενειακή της εταιρεία Fred Harvey (διαχειριστής των διάσημων εστιατορίων Harvey House), διακοσμώντας το ινδικό κτήριο στο ξενοδοχείο Alvarado στο Albuquerque (από τότε που κατεδαφίστηκε).  

Η Κόλτερ άρχισε να εργάζεται με πλήρη απασχόληση για την εταιρεία το 1910, μεταβαίνοντας από διακοσμήτρια εσωτερικών χώρων σε αρχιτέκτονας. Για τα επόμενα 38 χρόνια, η Colter υπηρέτησε ως επικεφαλής αρχιτέκτονας και διακοσμήτρια για την εταιρεία Fred Harvey.  Ως μία από τις λίγες γυναίκες αρχιτέκτονες της χώρας - και αναμφισβήτητα η πιο εξαιρετική - η Colter εργάστηκε σε συχνά σκληρές συνθήκες για να ολοκληρώσει 21 ξενοδοχεία ορόσημα, εμπορικούς ξενώνες και δημόσιους χώρους για την εταιρεία Fred Harvey, που τότε διοικούνταν από τους γιους του ιδρυτή.

Ο Fred Harvey ανέπτυξε τη Δύση κατά μήκος της κύριας διαδρομής του Santa Fe μέσω στρατηγικής χρήσης της αποτελεσματικότητας των εστιατορίων, των καθαρών και όμορφων νεαρών γυναικών, του τουρισμού υψηλής ποιότητας και των ποιοτικών αναμνηστικών. Οι ανθρωπολόγοι του προσωπικού του εντόπισαν την πιο ελκυστική τέχνη των ιθαγενών της Αμερικής και αντικείμενα όπως κεραμικά, κοσμήματα και δερμάτινα. Οι έμποροι του σχεδίασαν προϊόντα με βάση αυτά τα τεχνουργήματα και σε στρατηγικές τοποθεσίες, η Colter παρήγαγε εμπορική αρχιτεκτονική με εντυπωσιακή διακόσμηση, βασισμένη σε κάποια ανησυχία για την αυθεντικότητα, κατόψεις που υπολογίζονται για καλή εμπειρία χρήστη και εμπορική λειτουργία και μια παιχνιδιάρικη αίσθηση του δραματικού μέσα και έξω.

Ο σιδηρόδρομος Santa Fe αγόρασε το ξενοδοχείο La Fonda στην πλατεία της παλιάς πόλης της Santa Fe, στο Νέο Μεξικό, το 1925 και το μίσθωσε στην Harvey Company για να λειτουργήσει. Για μια μεγάλη επέκταση, ανατέθηκε στην Colter η εσωτερική αρχιτεκτονική και διακόσμηση.  Προσέλαβε καλλιτέχνες και τεχνίτες από τα κοντινά pueblos για να φτιάξουν τα έπιπλα. Τα στυλ των ιθαγενών της Αμερικής χρησιμοποιήθηκαν σε χειροποίητους πολυελαίους, φωτιστικά από χαλκό και κασσίτερο, πλακάκια και υφάσματα και άλλα διακοσμητικά. Το La Fonda έγινε το πιο επιτυχημένο από τα ξενοδοχεία Harvey House. Ο εντυπωσιακός συνδυασμός των ανθρώπων του Pueblo και των ισπανικών καλλιτεχνικών επιρροών, σήμερα γνωστός τοπικά ως Santa Fe Style, έγινε πολύ δημοφιλής σε όλη την περιοχή.

Κτίρια Grand Canyon 

Η Colter δημιούργησε μια σειρά από αξιόλογα έργα στο Εθνικό Πάρκο Grand Canyon, κυρίως στο South Rim: το Hopi House του 1905 , το Hermit's Rest and Observatory Lookout Studio του 1914 και το Desert View Watchtower του 1932, ένα βραχώδη πύργο ύψους 70 ποδιών (21 μ.) με κρυφή δομή από χάλυβα, καθώς και το συγκρότημα Bright Angel Lodge του 1935 και τα κτίρια Phantom Ranch του 1922 στο κάτω μέρος του φαραγγιού.  Η Κόλτερ διακόσμησε επίσης, αλλά δεν σχεδίασε, το ξενοδοχείο El Tovar του πάρκου. Το 1987, τα κτήρια Mary Jane Colter, ως ομάδα, καταχωρήθηκαν ως Εθνικό Ιστορικό Ορόσημο . (Σχεδίασε επίσης το 1936 το Victor Hall για άνδρες και το 1937 το Colter Hall, έναν κοιτώνα για τις γυναίκες υπαλλήλους του Fred Harvey. )

Η Colter συνεργάστηκε με την αρχιτεκτονική Pueblo Revival, την αρχιτεκτονική της Ισπανικής Αποικιακής Αναγέννησης, την αρχιτεκτονική Mission Revival, το Streamline Moderne, το American Craftsman και το Arts and Crafts Movement, συχνά συνθέτοντας πολλά μαζί υποβλητικά. Το έργο της Colter πιστώνεται ότι εμπνέει το στυλ Pueblo Deco . 

Η εταιρεία Harvey πήρε την παραχώρηση το 1922 να λειτουργήσει μια τουριστική εγκατάσταση στο κάτω μέρος του Grand Canyon. Λαμβάνοντας υπόψη τη θέση του Phantom Ranch, η χρήση επί τόπου πέτρας αγροτεμαχίου και ακατέργαστου ξύλου από την Colter θεωρήθηκε το μόνο πρακτικό πράγμα για τα μόνιμα κτίρια που αντικατέστησαν τις σκηνές.  Τα επόμενα χρόνια, αυτό το καινοτόμο έργο έγινε de facto μοντέλο για τις επόμενες δομές της Υπηρεσίας Εθνικών Πάρκων και του Civilian Conservation Corps, επηρεάζοντας την εμφάνιση και την αίσθηση ενός ολόκληρου είδους πάρκων, που συχνά ονομάζεται National Park Service Rustic. Οι δομές της στο Γκραντ Κάνυον δημιούργησαν το προηγούμενο για τη χρήση επιτόπιων υλικών και τολμηρών, μεγάλης κλίμακας σχεδιαστικών στοιχείων.

Για το Bright Angel Lodge της στο South Rim, χρησιμοποίησε ένα μοντέλο κλίμακας 6 ποδιών (1.8 μ.) για να διασφαλιστεί ότι το κατάλυμα και οι καμπίνες ταιριάζουν στο τοπίο. Το καταφύγιο διαθέτει ένα αξιοσημείωτο "γεωλογικό τζάκι" στο History Room, με βράχους διατεταγμένους από την οροφή στο πάτωμα με την ίδια σειρά με τα γεωλογικά στρώματα κατά μήκος του Bright Angel Trail κάτω από τον τοίχο του φαραγγιού.

Ένας τελειομανής όπως η Colter νοιαζόταν για την ιστορία και τα ελκυστικά χαρακτηριστικά. Συνέλαβε το Hermit's Rest σαν ένα είδος τρέλας, σαν να το είχε συνδέσει ένας απομονωμένος βουνίσιος. Το Hopi House ήταν μια αγορά για χειροτεχνίες των ιθαγενών της Αμερικής, που φτιάχτηκαν από τεχνίτες Hopi στην τοποθεσία και σχεδιάστηκε από αμμόπετρα για να μοιάζει με ένα Hopi pueblo. (Δυστυχώς, ένας πρόσφατος καθαρισμός εξάλειψε τις τεχνητές επιπτώσεις της ηλικίας). Η Σκοπιά ήταν προϊόν ταξιδιού και η Colter φρόντισε αρκετά να προετοιμάσει τον εαυτό της με ένα γραπτό εγχειρίδιο για οδηγό. Οι αρχικοί πίνακες μέσα στον πύργο ήταν του καλλιτέχνη Hopi Fred Kabotie. Επέμεινε επίσης στο προτεινόμενο όνομά της "Phantom Ranch" (πάνω από το "Roosevelt Ranch") για να αξιοποιήσει καλύτερες νοητικές εικόνες.

Άλλα έργα 
Το πρωτοποριακό αριστούργημα της Colter μπορεί θεωρηθεί το El Navajo του 1923 στο Gallup του Νέου Μεξικού, αξιοσημείωτο για τη μακροπρόθεσμη συγχώνευση ενός σχεδίου έμπνευσης από τους ιθαγενείς Αμερικανούς στο αυστηρό κτίριο Art Deco από τον αρχιτέκτονα των Σιδηροδρόμων Santa Fe, AE Harrison. Η πρωτοποριακή της δημιουργία ενσωμάτωσε πίνακες με άμμο Ναβάχο και χαλιά με σκαλιστά και ζωγραφισμένα στο χέρι έπιπλα. Τα αρχικά σχέδια σκιαγράφησαν περίπου 100 υπνοδωμάτια και 15 κοινόχρηστα λουτρά, καθιστώντας την κατασκευή φυσικώς παρωχημένη προτού γκρεμιστεί για να ανοίξει ο δρόμος για τη διεύρυνση της διαδρομής 77 το 1957, λίγο πριν το θάνατο της Κόλτερ.  (Είδε κατεδαφίσεις μερικών άλλων έργων πριν πεθάνει, προκαλώντας την σε απόγνωση, «Είναι δυνατό να ζήσεις πολύ»). 

Η ίδια η Mary Colter δήλωσε ότι το ξενοδοχείο La Posada του 1930 ήταν το αριστούργημά της. Το εκτεταμένο κτήριο της Ισπανικής Αποικιακής Αναγέννησης σε στιλ χασιέντα  στο Winslow της Αριζόνα, έχει ονομαστεί "το τελευταίο μεγάλο σιδηροδρομικό ξενοδοχείο που κατασκευάστηκε στην Αμερική". Ήταν αρχιτέκτονας και σχεδιάστρια για ολόκληρο το θέρετρο, από τα κτίρια μέχρι τα στρέμματα κήπων, τα έπιπλα, την πορσελάνη—ακόμη και τις στολές των καμαριέρων.  Έκλεισε το 1957, σε μια μακροχρόνια παρακμή, ήταν αρχικά ένα άθλιο κτίριο γραφείων της δεκαετίας του 1960 για το Santa Fe, και στη συνέχεια ήταν άδειο όταν το National Trust for Historic Preservation τοποθέτησε το ξενοδοχείο στον ετήσιο κατάλογο "Most Enbangered". 

Ο Allen Affeldt άκουσε για το υπό εξαφάνιση αριστούργημα και το 1996 μαζί με τη σύζυγό του Tina Mion, μια καλλιτέχνιδα, το αγόρασαν και σύντομα άνοιξαν ξανά τμήματα του ξενοδοχείου για επαγγελματικούς λόγους. Σήμερα ένα μουσείο ζωγραφικής της Mion βρίσκεται στον δεύτερο όροφο, έργα του Dan Lutzick παρατάσσονται στο γήπεδο της γλυπτικής, ένα μουσείο της διαδρομής 66 πηγαίνει στην πρώην αποθήκη. Το συγκρότημα και οι κήποι, που έχουν αποκατασταθεί στο αρχικό και επιδιωκόμενο μεγαλείο, είναι τα βασικά στοιχεία της ιστορικής συνοικίας La Posada στο Εθνικό Μητρώο. 

Στα τέλη της καριέρας της, η Colter σχεδίασε το πληθωρικό εστιατόριο Harvey House στο σταθμό Los Angeles Union Station το 1939. Κάτω από μια εντυπωσιακή τοξωτή οροφή, ένα εκθαμβωτικό δάπεδο φαίνεται να είναι τυχαία ζιγκ-ζαγκ και γεωμετρικά στοιχεία. Από μια άλλη οπτική γωνία το σχέδιο αποδεικνύεται ότι είναι μια κουβέρτα Ναβάχο μήκους ενός τετράγωνου από πλακάκια λινοτάπητα . Η υπέροχη τραπεζαρία και το κομψό κοκτέιλ σαλόνι της Streamline Moderne ήταν κλειστά με λουκέτο εκτός από περιστασιακά γυρίσματα ταινιών και περιοδείες του Los Angeles Conservancy μέχρι το 2018.  Στις 4 Οκτωβρίου 2018, το εστιατόριο άνοιξε ξανά ως Imperial Western Beer Company . 

Λίγο πριν από τη συνταξιοδότησή της, η Colter ανέλαβε το 1947 την ανακαίνιση του Painted Desert Inn στο Εθνικό Πάρκο Απολιθωμένων Δασών της Αριζόνα. Κατά τη διάρκεια της Ύφεσης, ένα πανδοχείο του 1922 είχε ανακαινιστεί από εργάτες του Civilian Conservation Corps στο στυλ Mission Revival, χρησιμοποιώντας τοπικά υλικά και μοτίβα ιθαγενών Αμερικανών. Στη συνέχεια, η Colter επέβλεψε το φρεσκάρισμα, παρείχε ένα νέο χρωματικό συνδυασμό και ανέθεσε στον καλλιτέχνη Hopi Fred Kabotie να τοποθετήσει τοιχογραφίες στους χώρους εστίασης. Δείχνοντας ότι δεν φοβόταν το μοντέρνο όταν το απαιτούσε η κατάσταση, η Κόλτερ τοποθέτησε τζάμια από πλάκες για να ανοίξει τη θέα στο υπέροχο τοπίο. Αφού έκλεισε το 1963, το πανδοχείο επέζησε μιας επαπειλούμενης κατεδάφισης και καταχωρήθηκε στο Εθνικό Μητρώο Ιστορικών Τόπων το 1987. Άνοιξε ξανά το 2006 και αποκαταστάθηκε όπως φαινόταν περίπου το 1949 μετά τον επανασχεδιασμό του Colter. 

Η Colter ήταν η δημιουργός της Mimbreño china και των μαχαιροπήρουνων για τη λαμπερή σιδηροδρομική υπηρεσία Super Chief Σικάγο-Λος Άντζελες, που ξεκίνησε το 1936 από το Santa Fe Railroad.  Η Κόλτερ, η ίδια μέχρι τότε Ινδή εμπειρογνώμονας τέχνης, βάσισε τα σχέδιά της σε μοτίβα Mimbres του 1100 μ.Χ. που ανασκάφηκαν από τους φίλους της Harriet και Cornelius Cosgrove στο Swarts Ruin στο Νέο Μεξικό από το 1924 έως το 1927. Η Mimbreño china παρήχθη από την Onondaga Pottery Co. of Syracuse, Νέα Υόρκη με την πιο γνωστή εμπορική της ονομασία, Syracuse China, μέχρι το 1970 . Οι πολυτελείς υπηρεσίες φαγητού Super Chief και business class διακόπηκαν μετά την παράδοση του τρένου στην Amtrak τον Μάιο του 1971 (σήμερα ο Southwest Chief καλύπτει τη διαδρομή). Αργότερα το ίδιο έτος, τα πιάτα και τα κομμάτια Mimbreño έγιναν διαθέσιμα σε απλούς ιδιώτες για πρώτη φορά, τα οποία διατέθηκαν σε δύο μεγάλες δημόσιες προσφορές. Η Mimbreño railroad china παραμένει μανιωδώς και ανταγωνιστικά συλλεκτική, με μεμονωμένα πιάτα που πωλούνται για πολλές εκατοντάδες δολάρια (μια σειρά εγκεκριμένων αναπαραγωγών έχει πωληθεί από το 1989).

Κληρονομιά 
Η Κόλτερ αποσύρθηκε στη Σάντα Φε του Νέου Μεξικού το 1948. Δώρισε τη συλλογή της από αγγεία ιθαγενών Αμερικανών και ινδικά κειμήλια στο Εθνικό Πάρκο Mesa Verde.  Τέσσερα από τα κτίριά της στο Εθνικό Πάρκο Γκραντ Κάνυον προστατεύονται στην Εθνική Ιστορική Περιοχή Ορόσημα της Μαίρη Τζέιν Κόλτερ.

Δείτε επίσης 

 Κτίρια Mary Colter
 Οι γυναίκες στην αρχιτεκτονική
 Κατάλογος γυναικών αρχιτεκτόνων από την Καλιφόρνια

Βιβλιογραφικές αναφορές

Περαιτέρω ανάγνωση 

 Colter, Mary Elizabeth Jane, et al. Mary Colter: Αρχιτέκτονας των νοτιοδυτικών. Ηνωμένες Πολιτείες, Princeton Archit. Τύπος, 2002.
 Grattan, Virginia L. Mary Colter, Builder upon the Red Earth (1992). Τυπώνω.
 Δουμάτο Λαμίας. Mary Colter (1987). Τυπώνω.
 Weigle, Marta. "Έκθεση και Διαμεσολάβηση: Mary Colter, Erna Fergusson, and the Santa Fe/Harvey Popularization of the Native Southwest, 1902–1940." Frontiers (Boulder) 12.3 (1992): 116. Ιστός.
 Colter, Mary Elizabeth Jane, Janet R Balsom, Fred Harvey (Firm) και Grand Canyon Association. Εγχειρίδιο για οδηγούς και οδηγούς: Περιγραφικό της Ινδικής Σκοπιάς στο Desert View και η σχέση της, Αρχιτεκτονικά, με τα Προϊστορικά Ερείπια της Νοτιοδυτικής . Grand Canyon, Αριζόνα: Grand Canyon Association, 2015.
 Matusik, Barbara Ann. «Τα φαινόμενα της Mary Elizabeth Jane Colter: Δημιουργώντας μια αρχιτεκτονική αίσθηση του τόπου στο Grand Canyon». Πανεπιστήμιο της Φλόριντα, 2017.
 Γιολόντα, Γιανγκς. "Lookout Studio - Φύση, Πολιτισμός και Ιστορία στο Grand Canyon." Κρατικό Πανεπιστήμιο της Αριζόνα. Φύση, Πολιτισμός και Ιστορία στο Grand Canyon © 2021. Ολα τα δικαιώματα διατηρούνται. Πρόσβαση στις 17 Οκτωβρίου 2021. https://grcahistory.org/sites/south-rim/lookout-studio/ .

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Πρωτοποριακές Γυναίκες της Αμερικανικής Αρχιτεκτονικής, Mary Elizabeth Jane Colter
 Αρχειακές εικόνες του El Navajo της Gallup
 NPR σειρά δύο μερών στο Colter

Αμερικανοί σχεδιαστές
Αμερικανοί αρχιτέκτονες