Βλάχο Μπούκοβατς

Ο Βλάχο Μπούκοβατς (, ) (4 Ιουλίου 1855 – 23 Απριλίου 1922) ήταν Κροάτης ζωγράφος και ακαδημαϊκός. Η ζωή και το έργο του ήταν εκλεκτικά, γιατί ο καλλιτέχνης ακολούθησε την καριέρα του σε διάφορες τοποθεσίες και το στυλ του άλλαξε πολύ κατά τη διάρκεια αυτής της καριέρας. Είναι πιθανώς περισσότερο γνωστός για το γυμνό Une fleur του 1887 (Ένα λουλούδι), το οποίο δημιούργησε κατά τη γαλλική περίοδο του και το οποίο έλαβε την προσοχή σε διάφορες κριτικές και δημοσιεύσεις κατά τη διάρκεια της ζωής του. Ο Μπούκοβατς ήταν ο ζωγράφος της αυλής της δυναστείας Ομπρένοβιτς, της δυναστείας Καραγεώργεβιτς και της δυναστείας Πέτροβιτς-Νιέγκος. Στο Ζάγκρεμπ, είναι πιθανώς περισσότερο γνωστός ως ο ζωγράφος της θεατρικής αυλαίας του 1895 στο Εθνικό Θέατρο της Κροατίας.

Βιογραφία 

Ο Μπούκοβατς γεννήθηκε ως Μπιάτζιο Φατζιόνι (Biagio Faggioni) στην πόλη Τσάβτατ νότια του Ντουμπρόβνικ στη Δαλματία. Ενώ η μητέρα του ήταν κροατικής καταγωγής, ο παππούς του από την πλευρά του πατέρα του ήταν Ιταλός ναύτης από την περιοχή της Γένοβας, που ναυάγησε κοντά στο Τσάβτατ. Κάπως έτσι γνώρισε μια ντόπια κοπέλα την Άνα Κλίτσαν, τη γιαγιά του Μπούκοβατς, με την οποία παντρεύτηκε και εγκαταστάθηκε στο Τσάβτατ. Όταν ήταν έντεκα, έφυγε με τον θείο του Φράνο για τη Νέα Υόρκη, όπου έμεινε για τέσσερα χρόνια πριν επιστρέψει στους γονείς του. Αμέσως μετά βρήκε δουλειά ως ναυτικός, ταξιδεύοντας στη γραμμή Κωνσταντινούπολη - Λίβερπουλ - Οδησσό, ωστόσο η ναυτική του σταδιοδρομία σύντομα διακόπηκε λόγω τραυματισμών, που υπέστη κατά την πτώση στο πλοίο. Κατά την ανάρρωσή του στο σπίτι, άρχισε να ζωγραφίζει. Το 1873 μαζί με τον αδελφό του Γιόζο έφυγαν για το Περού, όπου έζησε για ένα χρόνο πουλώντας τους πίνακές του πριν μετακομίσει στην Καλιφόρνια το 1874.

Στο Σαν Φρανσίσκο, ξεκίνησε μια ερασιτεχνική καριέρα στη ζωγραφική και έλαβε τα πρώτα του μαθήματα τέχνης από τον Ντομένικο Τογιέττι. Ζωγράφισε πολλά πορτρέτα, συμπεριλαμβανομένων πολλών για την οικογένεια του πλούσιου επιχειρηματία Γουίλιαμ Ντάνφι, ιδιοκτήτη του Rancho Posa de los Ositos.

Το 1877, ο Φατζιόνι επέστρεψε στην Ευρώπη, για να σπουδάσει ζωγραφική και άρχισε να χρησιμοποιεί το επώνυμο Μπούκοβατς, μια μετάφραση της ιταλικής λέξης faggio, που σημαίνει οξιά. Έλαβε την καλλιτεχνική του εκπαίδευση στο Παρίσι όπου τον ενίσχυσαν οικονομικά οι υποστηρικτές του Γιόσιπ Γιουράι Στρόσμαγιερ και Μέντο Πούτσιτς. Έγινε φοιτητής στην αριστοκρατική École des Beaux-Arts στο Παρίσι σπουδάζοντας κοντά στον διάσημο Γάλλο καλλιτέχνη Αλεξάντρ Καμπανέλ. Ο Σέρβος έμπορος Πέταρ Μάριτς με έδρα το Ντουμπρόβνικ τον βοήθησε επίσης οικονομικά και ο Μπούκοβατς αργότερα ζωγράφισε ένα πορτρέτο του και της οικογένειάς του.

Το 1892 παντρεύτηκε τη Γιέλιτσα Πιτάρεβιτς από το Ντουμπρόβνικ. Είχαν έναν γιο και τρεις κόρες. Θα γινόταν αντεπιστέλον μέλος της Τσεχικής Ακαδημίας Επιστημών, επίτιμο μέλος της Γιουγκοσλαβικής Ακαδημίας Επιστημών και Τεχνών (JAZU) και επίσης μέλος της Σερβικής Βασιλικής Ακαδημίας. Πέθανε στην Πράγα όπου σπούδασε και δίδαξε τέχνη.

Πρώιμη καριέρα 

Ο Μπούκοβατς ξεκίνησε την καριέρα του στη Γαλλία. Ζωγράφιζε σε «ζαχαρί» ρεαλιστικό στυλ, οι μοντέρνοι πίνακές του σημείωσαν μεγάλη επιτυχία στο Σαλόν του Παρισιού. Κατά τη διάρκεια της παραμονής του στη Γαλλία, ταξίδευε συχνά στην Αγγλία και τις ακτές της Δαλματίας, όπου γεννήθηκε. Από τα μέσα της δεκαετίας του 1880 έως τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο, επισκεπτόταν τακτικά την Αγγλία, όπου πολλές από τις φωτογραφίες του πουλήθηκαν από τους εμπόρους τέχνης του Λονδίνου Αδελφοί Βικάριοι, συμπεριλαμβανομένου του έργου Ο Λευκός Σκλάβος  το 1884. Κατά τη διάρκεια της παραμονής του στην Αγγλία, ο Μπούκοβατς κέρδισε την αιγίδα του Σάμσον Φοξ του Χάρογκεϊτ και του Ρίτσαρντ ΛεΝτου του Λίβερπουλ, η υποστήριξη των οποίων θα τον ανύψωνε στη βρετανική κοινωνία και στην καλλιτεχνική σκηνή. Ο Σάμσον Φοξ είχε αγοράσει το Επιρτέψτε Στα Παιδιά να Έρθουν σε Μένα, που εκτέθηκε στο σαλόνι του Παρισιού το 1888, το οποίο παρουσιάστηκε αργότερα στην Εκκλησία του Αγίου Ρομπέρ στο Χάρογκεϊτ.

Βασιλικές αυλές Σερβίας, Μαυροβουνίου 
Ο Μπούκοβατς ήταν ο ζωγράφος της αυλής της δυναστείας των Ομπρένοβιτς και της δυναστείας Καραγεώργεβιτς. Για το πορτρέτο του της Νάταλι της Σερβίας τιμήθηκε με το παράσημο του Σταυρού του Τάκοβο. Επίσης του απονεμήθηκε το παράσημο του Αγίου Σάββα.

Ο Μπούκοβατς επισκέφτηκε το Βασίλειο του Μαυροβουνίου αρκετές φορές και ζωγράφισε μέλος της δυναστείας Πέτροβιτς-Νιέγκος και άλλα μέλη της ελίτ. Του απονεμήθηκε το παράσημο του Πρίγκιπα Ντανίλο Α' για το έργο του.

Μερικοί από τους πίνακές του αποτελούν μέρος της συλλογής του Μουσείου Καλών Τεχνών του Μαυροβουνίου.

Κροατία και Πράγα 
Ο Μπούκοβατς έγινε σημαντικός εκπρόσωπος των καλών τεχνών στο Ζάγκρεμπ της Κροατίας από το 1893–97, φέρνοντας μαζί του το πνεύμα της γαλλικής τέχνης. Αυτές οι νέες τάσεις είναι πιο εμφανείς στα τοπία του. Στη συνέχεια άρχισε να χρησιμοποιεί μια παλέτα με ζωηρά και πιο ανοιχτόχρωμα χρώματα χρησιμοποιώντας απελευθερωμένες πινελιές, απαλή απόδοση και την εισαγωγή φωτός στον καμβά της ζωγραφικής. Πολλά παραδείγματα της δουλειάς του βρίσκονται στη Χρυσή Αίθουσα του Χέρμαν Μπολέ, που χτίστηκε το παλάτι στην οδό Οπατίτσκα (σήμερα Κροατικό Ινστιτούτο Ιστορίας), όπου ο Ιζιντόρ Κρσνιάβι  ανέθεσε σε Κροάτες καλλιτέχνες να ζωγραφίσουν ιστορικές σκηνές και αλληγορικές συνθέσεις σε υψηλό ανάγλυφο.

Το 1895, ο Μπούκοβατς ολοκλήρωσε ένα από τα πιο γνωστά έργα του, την αυλαία του θεάτρου στο Εθνικό Θέατρο της Κροατίας, (Η Μεταρρύθμιση της Κροατικής Λογοτεχνίας και Τέχνης). Την εποχή του στο Ζάγκρεμπ, έγινε ηγέτης σε πολλές σημαντικές πολιτιστικές και καλλιτεχνικές εκδηλώσεις. Τον Δεκέμβριο του 1893, ο Μπούκοβατς και ο Ιζιντόρ Κρσνιάβι άνοιξαν μια έκθεση με τίτλο "Κροατικό Σαλόνι" (Hrvatski salon), παρουσιάζοντας τα έργα πολλών από τους κορυφαίους Κροάτες καλλιτέχνες της εποχής. Λίγα χρόνια αργότερα, ο Μπούκοβατς έχτισε την κατοικία και το ατελιέ του στην πλατεία του Βασιλιά Τομισλάβ, και το 1895 ίδρυσε και έγινε ο πρώτος πρόεδρος της «Κροατικής Εταιρείας Καλλιτεχνών» (   ). Το καταστατικό του οργανισμού επέτρεπε μόνο στους Κροάτες, που είχαν παρουσιάσει με επιτυχία τις συλλογές τους σε τρεις διαφορετικές εκθέσεις τέχνης. Ως εκ τούτου, τα αρχικά μέλη ήταν γνωστοί καλλιτέχνες: Όσκαρ Αλεξάντερ, Ρόμπερτ Όερ, Ίβο Μπάουερ, Μέντσι Κλέμεντ Τσρντσιτς, Μπέλα Τσίκος, Ρόμπερτ Φράνγκες, Φέρντο Κοβάτσεβιτς, Βίκτορ Κόβατσιτς και Ρούντολφ Βάλντετς.

Ως πρόεδρος της Κροατικής Εταιρείας Καλλιτεχνών, ήταν μεταξύ εκείνων, που άνοιξαν στο παρελθόν το όμορφο νέο περίπτερο τέχνης στο Ζάγκρεμπ τον Δεκέμβριο του 1898. Έδωσε μια ομιλία ευχαριστώντας το δημοτικό συμβούλιο για την κατασκευή του περιπτέρου εκ μέρους Κροατών καλλιτεχνών. Σε αυτό το διάστημα ένιωσε ικανοποίηση και ενθουσιασμό στο Ζάγκρεμπ, που δεν είχε νιώσει εδώ και καιρό. Αφιέρωσε πολύ χρόνο και ενέργεια στους νέους μαθητές του, ένας από τους οποίους ήταν ο γνωστός Κροάτης ζωγράφος Μίρκο Ράτσκι. Ωστόσο, λόγω της διαμάχης σχετικά με το άνοιγμα του κροατικού Σαλόν, αποσύρθηκε στη γενέτειρά του Τσάβτατ, όπου έμεινε από το 1898 έως το 1902.

Το 1903 μετακόμισε στην Πράγα, όπου διορίστηκε αναπληρωτής καθηγητής στην Ακαδημία Καλών Τεχνών της Πράγας. Εισήγαγε τον πουαντιγισμό στην Ακαδημία της Πράγας και κέρδισε την ιστορική του φήμη ως άριστος παιδαγωγός.

Το 1908 εξελέγη πρόεδρος του Συλλόγου Κροατών Καλλιτεχνών "Μέντουλιτς" στο Σπλιτ. Από το 1912-13, ο Μπούκοβατς ζωγράφισε την «Ανάπτυξη του Κροατικού Πολιτισμού» (Razvitak Hrvatske Kulture) για το κύριο αναγνωστήριο στα Κρατικά Αρχεία της Κροατίας. Το 1918 δημοσίευσε την αυτοβιογραφία του «Η ζωή μου» (Moj život) στο Ζάγκρεμπ.

Κληρονομιά 

Εκτός από καλλιτέχνης, που ακολουθούσε τους καθιερωμένους κανόνες, που υπαγόρευαν το σαλόνι και το ευρύ κοινό, ακολούθησε τις δικές του εσωτερικές ορμές καλλιτεχνικής δημιουργίας. Η απελευθερωμένη καλλιτεχνική έκφραση, η οποία ονομάστηκε ιμπρεσιονισμός, αναπτύχθηκε στο πνεύμα των καλλιτεχνών, που συνέχιζαν να συγκεντρώνονται σε περιθωριακές γκαλερί προσανατολισμένες στον μοντερνισμό στο Παρίσι τη δεκαετία του 1870. Γνώριζε το πνεύμα του ακαδημαϊκού κόσμου και, από την άλλη, ένιωθε το πνεύμα της ιμπρεσιονιστικής ελευθερίας. Έχοντας αποδεχτεί τις σύγχρονες αρχές, ο Μπούκοβατς ζωγράφισε περιστασιακές εικόνες, χρησιμοποιώντας απελευθερωμένες πινελιές του πινέλου, στην τεχνική πουαντιγισμού.

Το σπίτι της παιδικής του ηλικίας στο Τσάβτατ μετατράπηκε σε μουσείο, που ονομάζεται Οικία Μπούκοβατς, και είναι μέρος των Μουσείων και των Πινακοθήκης του Κόναβλε. Το μουσείο διαθέτει μια ευρεία συλλογή έργων του Μπούκοβατς, από πορτρέτα και πίνακες ζωγραφικής κατά τη διάρκεια των ημερών του στο Παρίσι, το Ζάγκρεμπ, το Τσάβτατ και την Πράγα.

Εκτός από τα έργα τέχνης, το μουσείο περιέχει πολλά προσωπικά αντικείμενα του Μπούκοβατς, σκίτσα, ιδιωτικές επιστολές, φωτογραφίες και ένα χειρόγραφο της αυτοβιογραφίας του «Η Ζωή μου» που δημοσιεύτηκε το 1918. Επίσης, το έργο του Μπούκοβατς βρίσκεται στη συλλογή του Μίλαν Γιοβάνοβιτς Στογιμίροβιτς, ο οποίος κληροδότησε μεγάλο αριθμό έργων ζωγραφικής, σκίτσα και τεχνουργήματα στο Τμήμα Τέχνης του Μουσείου στο Σμεντέρεβο.

Το 2006, ο πίνακας Une fleur του Μπούκοβατς (αναγνωρίστηκε ως Ξαπλωμένο Γυμνό από τον οίκο δημοπρασιών) πωλήθηκε στο Μπόνχαμς στο Λονδίνο για 100.800 £.

Εικόνες

Παραπομπές

Περαιτέρω ανάγνωση 
 Μπούκοβατς, Βλάχο. Moj Život. Ζάγκρεμπ: Književni Jug (1918)
 Kružić-Uchytil, Vera. Vlaho Bukovac: Život i Djelo. Ζάγκρεμπ: Matica Hrvatska, 1968. Εκτεταμένη δεύτερη έκδοση: Ζάγκρεμπ: Nakladni Zavod Globus (2005)
 Kružić-Uchytil, Vera. "Prvi nastupi hrvatskih umjetnika na međunarodnoj umjetničkoj sceni od 1896 do 1903 godine." Peristil 31 (1998): 193-98
 Ζίντιτς, Ιγκόρ . Βλάχο Μπούκοβατς. Ζάγκρεμπ: Moderna Galerija (2000)
 Kapičić, Anđe. Μπούκοβατς και Κρνα Γκόρα. Cetinje: Matica Crnogorska (2002)
 Ρόσνερ, Ρέιτσελ. «Οι αποσχιστές είναι οι Κροάτες. Τους δόθηκε το δικό τους περίπτερο…» Η Μάχη του Βλάχο Μπούκοβατς για την Κροατική Αυτονομία στην Έκθεση Χιλιετίας του 1896 στη Βουδαπέστη», Τέχνη του δέκατου 11ου αιώνα, τόμος 6, αρ. 1 (2007)

Μετα-ιμπρεσιονιστές ζωγράφοι
Κροάτες ζωγράφοι