Γιούλιους Βάγκνερ-Γιάουρεγκ

Ο Γιούλιους Βάγκνερ-Γιάουρεγκ (7 Μαρτίου 1857 – 27 Σεπτεμβρίου 1940) ήταν Αυστριακός γιατρός, ο οποίος κέρδισε το Νόμπελ Φυσιολογίας ή Ιατρικής το 1927 και είναι ο πρώτος ψυχίατρος, που το κατάφερε. Το βραβείο Νόμπελ απονεμήθηκε «για την ανακάλυψη της θεραπευτικής αξίας του εμβολιασμού της ελονοσίας στη θεραπεία της παραλυτικής άνοιας».

Νεανικά χρόνια 

Ο Γιούλιους Βάγκνερ-Γιάουρεγκ γεννήθηκε ως Γιούλιους Βάγκνερ στις 7 Μαρτίου 1857 στο Βελς της Άνω Αυστρίας. Ήταν γιος του Άντολφ Γιόχαν Βάγκνερ και της Λουντοβίκα Γιαουερνίγκ Ραντσόνι.  Το οικογενειακό του όνομα άλλαξε σε "Βάγκνερ φον Γιάουρεγκ " όταν στον πατέρα του δόθηκε ο τίτλος " Ρίτερ φον Γιάουρεγκ " (κληρονομικός τίτλος ευγενείας) το 1883 από την Αυστροουγγρική Αυτοκρατορία. Ως εκ τούτου, διατήρησε το όνομα Γιούλιους Βάγκνερ Ρίτερ φον Γιάουρεγκ μέχρι το 1918, όταν η αυτοκρατορία διαλύθηκε και ο τίτλος ευγενείας καταργήθηκε. Στη συνέχεια, το όνομα της οικογένειας ανατέθηκε σε "Βάγκνερ-Γιάουρεγκ".  Παρακολούθησε το Σκωτσέζικο Γυμνάσιο (Schottengymnasium) στη Βιέννη πριν συνεχίσει τις σπουδές του στην Ιατρική στο Πανεπιστήμιο της Βιέννης από το 1874 έως το 1880, όπου σπούδασε επίσης με τον Σαλομόν Στρίκερ στο Ινστιτούτο Γενικής και Πειραματικής Παθολογίας. Απέκτησε το διδακτορικό του το 1880 με τη διατριβή «L'origine et la fonction du cœur accéléré».  Εγκατέλειψε το ινστιτούτο το 1882.

Τελευταία χρόνια 
Μετά την αποχώρησή του από την κλινική, διεξήγαγε εργαστηριακά πειράματα με ζώα, τα οποία εξασκούνταν ελάχιστα αυτή τη στιγμή.  Από το 1883 έως το 1887 εργάστηκε με τον Μαξιμίλιαν Λάιντεσντορφ στην Ψυχιατρική Κλινική, αν και η αρχική του εκπαίδευση δεν ήταν στην παθολογία του νευρικού συστήματος. Το 1889 διαδέχθηκε τον διάσημο Ρίχαρντ φον Κραφτ-Έμπινγκ στη Νευροψυχιατρική Κλινική του Πανεπιστημίου του Γκρατς και ξεκίνησε την έρευνά του για την βρογχοκήλη, τον κρετινισμό και το ιώδιο. Το 1893 έγινε έκτακτος καθηγητής Ψυχιατρικής και Νευρικών Νοσημάτων και Διευθυντής της Κλινικής Ψυχιατρικής και Νευρικών Νοσημάτων στη Βιέννη, ως διάδοχος του Τέοντορ Μέινερτ. Μαθητής και βοηθός του Βάγκνερ-Γιάουρεγκ κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου ήταν ο Κόνσταντιν φον Οικονόμου.

Δέκα χρόνια αργότερα, το 1902, ο Βάγκνερ-Γιάουρεγκ μετακόμισε στην ψυχιατρική κλινική του Γενικού Νοσοκομείου και το 1911 επέστρεψε στην προηγούμενη θέση του. Το 1935, του απονεμήθηκε το Βραβείο Κάμερον για τη Θεραπευτική του Πανεπιστημίου του Εδιμβούργου.

Βραβείο Νόμπελ 
Η κύρια εργασία που ακολούθησε ο Βάγκνερ-Γιάουρεγκ σε όλη του τη ζωή σχετιζόταν με τη θεραπεία της ψυχικής νόσου με την πρόκληση πυρετού, μια προσέγγιση γνωστή ως πυροθεραπεία. Το 1887 ερεύνησε τις επιπτώσεις των εμπύρετων ασθενειών στις ψυχώσεις, κάνοντας χρήση της ερυσίπελας και της φυματίνης (που ανακαλύφθηκε το 1890 από τον Ρόμπερτ Κοχ). Δεδομένου ότι αυτές οι μέθοδοι θεραπείας δεν λειτούργησαν πολύ καλά, προσπάθησε το 1917 τον εμβολιασμό των παρασίτων της ελονοσίας, ο οποίος αποδείχθηκε πολύ επιτυχημένος στην περίπτωση της παραλυτικής άνοιας (ονομαζόμενη επίσης γενική πάρεση των τρελών), που προκλήθηκε από νευροσύφιλη, εκείνη την εποχή μια ανίατη ασθένεια.  Είχε παρατηρηθεί ότι κάποιοι, που ανέπτυξαν υψηλό πυρετό θα μπορούσαν να θεραπευτούν από τη σύφιλη. Έτσι, από το 1917 έως τα μέσα της δεκαετίας του 1940, η ελονοσία που προκλήθηκε από το λιγότερο επιθετικό παράσιτο, το Plasmodium vivax, χρησιμοποιήθηκε ως θεραπεία για την τριτογενή σύφιλη, επειδή προκαλούσε παρατεταμένους και υψηλούς πυρετούς (μια μορφή πυροθεραπείας). Αυτό θεωρήθηκε αποδεκτός κίνδυνος επειδή η ελονοσία μπορούσε αργότερα να αντιμετωπιστεί με κινίνη, η οποία ήταν διαθέσιμη εκείνη την εποχή. Αυτή η ανακάλυψη του χάρισε το Νόμπελ Ιατρικής το 1927. Η κύρια δημοσίευσή του ήταν ένα βιβλίο με τίτλο Verhütung und Behandlung der progressive Paralyze durch Impfmalaria (Πρόληψη και θεραπεία της προοδευτικής παράλυσης με εμβόλιο ελονοσίας) στον Αναμνηστικό Τόμο του Εγχειριδίου Πειραματικής Θεραπείας (1931). Η τεχνική ήταν γνωστή ως θεραπεία της ελονοσίας. Ωστόσο, ήταν επικίνδυνο, σκοτώνοντας περίπου το 15% των ασθενών, επομένως δεν χρησιμοποιείται πλέον.

Σεξουαλική θεραπεία για ψύχωση 
Η Βάγκνερ-Γιάουρεγκ χορήγησε σκευάσματα θυρεοειδούς και ωοθηκών σε νεαρούς ψυχωτικούς ασθενείς που είχαν παρουσιάσει καθυστερημένη εφηβεία, η οποία οδήγησε στην ανάπτυξη των δευτερογενών σεξουαλικών τους χαρακτηριστικών και στη μείωση της ψύχωσης. Άλλοι ασθενείς θεωρήθηκαν σχιζοφρενείς λόγω υπερβολικού αυνανισμού, όπου ο Βάγκνερ-Γιάουρεγκ τους στείρωσε, με αποτέλεσμα μια «βελτιωμένη» κατάσταση.

Συνταξιοδότηση 
Το 1928, ο Βάγκνερ-Γιάουρεγκ αποσύρθηκε από τη θέση του, αλλά παρέμεινε ενεργός και καλά στην υγεία του μέχρι το θάνατό του στις 27 Σεπτεμβρίου 1940. Κατά τη συνταξιοδότησή του δημοσίευσε σχεδόν 80 επιστημονικές εργασίες.  Πολλά σχολεία, δρόμοι και νοσοκομεία φέρουν το όνομά του στην Αυστρία.

Ναζιστική ιδεολογία και συσχέτιση 
Προς τις τελευταίες του μέρες ο Βάγκνερ-Γιάουρεγκ επηρεάστηκε από τον γερμανικό εθνικισμό του Χίτλερ και έγινε αντισημίτης  και συμπαθής του ναζισμού.  Έγγραφα στοιχεία δείχνουν ότι υποστήριξε το ναζιστικό κόμμα λίγο μετά την εισβολή της  Γερμανίας στην Αυστρία το 1938.     Ωστόσο, μια επιτροπή αποναζιστοποίησης στην Αυστρία διαπίστωσε ότι η αίτησή του για ένταξη στο NSDAP είχε απορριφθεί "...για λόγους φυλής", καθώς η πρώτη του σύζυγος Μπαλμπίνε Φρούμκιν ήταν Εβραία. 

Ο Βάγκνερ-Γιάουρεγκ υποστήριξε μια φυλετική ιδεολογία υγιεινής, που ονομάζεται ευγονική,  επηρεάζοντας μαθητές όπως ο Αλεξάντερ Πιλτς, ο οποίος συνέγραψε ένα τυπικό εγχειρίδιο για τη φυλετική ψυχιατρική που επικρίνει τους Εβραίους, επειδή είναι επιρρεπείς σε ψυχικές ασθένειες. 

Υπήρξε επίσης υπέρμαχος της αναγκαστικής στείρωσης ψυχικά ασθενών και εγκληματιών,  έχοντας υποστηρίξει την ιδέα το 1935 ενώ ήταν μέλος της Αυστριακής Ανθρωπολογικής Εταιρείας. 

Ήταν Πρόεδρος της Αυστριακής Ένωσης για τη Φυλετική Αναγέννηση και Κληρονομικότητα, η οποία υποστήριζε τη στείρωση για όσους ήταν γενετικά κατώτεροι.

Παραπομπές

Περαιτέρω ανάγνωση 

 Μάγδα Γουίτροου. Γιούλιους Βάγκνερ-Γιάουρεγκ (1857–1940) . Λονδίνο: Smith-Gordon, 1993.
 Neugebauer, Wolfgang / Scholz, Kurt / Schwarz, Peter (Hrsg. ), Julius Wagner-Jauregg im Spannungsfeld politischer Ideen und Interessen - eine Bestandsaufnahme. Beiträge des Workshops vom 6./7. Νοέμβριος 2006 στο Wiener Rathaus (Frankfurt am Main ua, Peter Lang, 2008) (Wiener Vorlesungen: Forschungen, 3).

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Γιούλιους Βάγκνερ-Γιάουρεγκ συμπεριλαμβανομένης της διάλεξης Νόμπελ στις 13 Δεκεμβρίου 1927 Η Θεραπεία της Παραλυτικής Άνοιας με Εμβολιασμό Ελονοσίας
 Ναζιστικό παρελθόν 

Γερμανοί εθνικιστές
Βραβευμένοι με Νόμπελ Φυσιολογίας και Ιατρικής
Αυστριακοί νομπελίστες
Αυστριακοί ψυχίατροι
Σελίδες με μη επιθεωρημένες μεταφράσεις