Μουφίντε Ιλχάν

Η Μουφίντε Ιλχάν (τουρκικά: Müfide İlhan) (19 Φεβρουαρίου 1911 – 2 Φεβρουαρίου 1996) ήταν Τουρκάλα η οποία ήταν δήμαρχος της Μερσίνης στις αρχές της δεκαετίας του 1950. Είναι γνωστή ως η πρώτη γυναίκα δήμαρχος στην Τουρκία.

Νεότερα χρόνια 
Η Μουφίντε Ιλχάν γεννήθηκε στις 19 Φεβρουαρίου 1911 στην Κωνσταντινούπολη. Ο πατέρας της ήταν ο Μουσταφά Ναζίφ, αξιωματικός του στρατού και η μητέρα της ήταν η Εμινέ, νοικοκυρά. Ήταν μόλις 4 ετών όταν ο πατέρας της σκοτώθηκε στη Μάχη του Τσούνουκ Μπάιρ κατά τη διάρκεια της Εκστρατείας της Καλλίπολης στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Μετά τον πόλεμο, στάλθηκε στην Άγκυρα, όπου ολοκλήρωσε τη δημοτική της εκπαίδευση. Μετά την απελευθέρωση της Κωνσταντινούπολης, μετακόμισε στην Κωνσταντινούπολη και ολοκλήρωσε τη δευτεροβάθμια εκπαίδευσή της στο Γυμνάσιο Θηλέων του Καντιλί. Το 1928 τελείωσε το κολέγιο δασκάλων. Αφού τελείωσε το κολέγιο άρχισε να εργάζεται ως δασκάλα στην Κωνσταντινούπολη.

Πρώτος γάμος 
Το 1928 παντρεύτηκε τον Νούρι Τσετίνκαγια, έναν αξιωματικό του στρατού. Συνόδευε τον άντρα της σε διάφορες τουρκικές πόλεις όπως το Ερζερούμ και το Κιρκλαρελί. Όταν ο σύζυγός της διορίστηκε ως Τούρκος στρατιωτικός ακόλουθος στο Βερολίνο της Γερμανίας, σπούδασε στο Ινστιτούτο Πεσταλότσι-Φρύμπελ-Χάουζ. Ωστόσο, το 1936 το ζευγάρι χώρισε και η Μουφίντε επέστρεψε στην Άγκυρα.

Δεύτερος γάμος 
Στην Άγκυρα συναντήθηκε με τον ιατρό Φάρουκ Ιλχάν. Όμως ο Φάρουκ Ιλχάν χρειάστηκε να ταξιδέψει στην Καμπούλ του Αφγανιστάν για να ιδρύσει τη σχολή Ιατρικής του Πανεπιστημίου της Καμπούλ. Παντρεύτηκαν στην Καμπούλ. Το 1945, προς το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, το ζευγάρι αποφάσισε να επιστρέψει στην Τουρκία, αλλά λόγω των κακουχιών και των αναταραχών του πολέμου στο Καράτσι, το ζευγάρι δεν κατάφερε να επιστρέψει. Έτσι, επέστρεψαν σπίτι τους με ένα αυτοκίνητο από το Ιράν, κάτι που φαινόταν αδύνατο σε πολλούς ανθρώπους το 1945. Το 1946, αποφάσισαν να εγκατασταθούν στη Μερσίνη, την πατρίδα του Φάρουκ Ιλχάν.

Πολιτική ζωή 
Στη Μερσίνη άρχισε να ενδιαφέρεται για την πολιτική. Το Δημοκρατικό Κόμμα (ΔΚ) νίκησε το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα (ΡΛΚ) στις γενικές εκλογές του 1950, τερματίζοντας έτσι την 27χρονη διακυβέρνηση του ΡΛΚ, η οποία αργότερα ονομάστηκε «λευκή επανάσταση». Η Μουφίντε Ιλχάν έγινε δήμαρχος της Μερσίνης ως υποψήφια του ΔΚ στις 3 Σεπτεμβρίου 1950 και προκάλεσε αίσθηση τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό ως η πρώτη γυναίκα δήμαρχος της Τουρκίας, σε μια εποχή που η συμμετοχή των Τουρκάλων στην πολιτική ήταν ακόμα αρκετά χαμηλή. Προσκλήθηκε στη Μεγάλη Βρετανία.

Η Ιλχάν, όπως οι περισσότεροι μεταρρυθμιστές της εποχής, ήταν ενάντια στην αυταρχική διοίκηση της κυβέρνησης του ΡΛΚ πριν από το 1950. Ωστόσο, δεν ήταν ενάντια στην ιδεολογία του ΡΛΚ, τον λεγόμενο κεμαλισμό. Έτσι, κάποιες πρώιμες κινήσεις της κυβέρνησης του ΔΚ, που φαινόταν ότι ήταν ενάντια στον κεμαλισμό, την απογοήτευσαν. Για παράδειγμα, της ήταν δύσκολο να αποδεχτεί την άρση της απαγόρευσης του αραβικού αδδάν από την κυβέρνηση του ΔΚ. Ήταν η κυβέρνηση του ΡΛΚ, η οποία ξεκίνησε το αδδάν στα τουρκικά το 1932 αντί στα παραδοσιακά αραβικά.

Στις 17 Δεκεμβρίου 1951, μετά από ένα χρόνο εκτεταμένης εργασίας, παραιτήθηκε από τη θέση της. Μετά από λίγο παραιτήθηκε και αυτή από το κόμμα. Σχημάτισε μία ένωση με το όνομα «Ένωση για την υποστήριξη ανεξάρτητων υποψηφίων» στη Μερσίνη. Δημοσίευσε επίσης ένα σύντομο δελτίο με το όνομα Mücadele (Αγώνας). Ωστόσο, αφού ο σύζυγός της διορίστηκε στο Ιζμίτ ως επικεφαλής ιατρός, έφυγε από τη Μερσίνη το 1955.

Άλλες δραστηριότητες 
Μεταξύ 1968 και 1981 εργάστηκε ως δασκάλα στη Γερμανία για Τούρκους μετανάστες. Εργάστηκε σε πολλούς κοινωνικούς συλλόγους. Στα τελευταία της χρόνια έκανε δωρεές σε νοσοκομεία και σε έναν οίκο ευγηρίας στη Μερσίνη.

Προσωπική ζωή 
Η Μουφίντε είχε 7 παιδιά, 2 κόρες από τον πρώτο γάμο, 1 γιο και 3 κόρες από τον δεύτερο γάμο και 1 υιοθετημένο γιο. Το 1965 εξελέγη «μητέρα της χρονιάς» από τον Τουρκικό Σύλλογο Μητέρων.

Κληρονομιά 
Μια γειτονιά στο δήμο Ακτενίζ και ένα δημόσιο πάρκο στο δήμο Γενισεχίρ φέρουν το όνομά της. Μία από τις εκθέσεις τέχνης του İçel Sanat Kulübü (ο κύριος σύλλογος τέχνης της Μερσίνης) φέρει επίσης το όνομά της. Στις 4 Απριλίου 2015 ο δήμος της Μερσίνης έστησε ένα άγαλμα της Μουφίντε Ιλχάν.

Παραπομπές 

Δήμαρχοι της Μερσίνης
Τούρκοι πολιτικοί