Monopolis

Το Monopolis () είναι γραφειακό, ψυχαγωγικό και πολιτιστικό κέντρο στο Λοτζ της Πολωνίας, το οποίο κατασκευάστηκε στο πρώην συγκρότημα εργοστασίων παραγωγής οινοπνευματωδών ποτών «Monopol Wódczany», που βρίσκεται στην οδό Κοπτσινσκιέγκο (Kopcińskiego) 58/60. Κατά τα έτη 1902-2007, το συγκρότημα λειτουργούσε ως εργοστάσιο οινοπνευματωδών (και προσωρινά καπνού) και στη συνέχεια το 2013, μετά την εκκαθάριση του εργοστασίου Polmos, η περιοχή αγοράστηκε από την εταιρεία Virako του Κσίστοφ Βιτκόφσκι, η οποία προσάρμοσε το εργοστάσιο για τις ανάγκες γραφείων, υπηρεσιών και τέχνης.

Μέρος του χώρου του πρώην εργοστασίου είχε αγοραστεί προηγουμένως από τη Virako και το κτίριο γραφείων Forum 76 κατασκευάστηκε σε αυτόν τον χώρο, το οποίο άνοιξε το 2009. Αυτό το κτίριο δεν ανήκει επί του παρόντος στη Virako - πωλήθηκε το 2016 στα επενδυτικά ταμεία Benson Elliot και Sharow Capital και ξανά το 2020 στο ταμείο MVGM.

Ιστορία 
Ήταν το τρίτο μεγαλύτερο εργοστασιακό συγκρότημα στο Λοτζ, αμέσως μετά αυτών του Καρλ Βίλχελμ Σάιμπλερ και του Ίζραελ Ποζνάνσκι (τώρα Manufaktura). Η ιστορία του ξεκίνησε το 1896, όταν το ρωσικό Υπουργείο Οικονομικών αγόρασε την περιοχή κοντά στο σημερινό λεγόμενο «Σταυροδρόμι του Στρατάρχη». Μετά από 4 χρόνια χτίστηκε εκεί ένα συγκρότημα κτιρίων εργοστασίων κόκκινων τούβλων, όπου ξεκίνησε η παραγωγή κάθε είδους βότκας. Η εγκατάσταση σχεδιάστηκε από τον Φραντσίσεκ Χεουμίνσκι. Οι χώροι περιελάμβανα: ένα κτίριο διήθησης και αποσκλήρυνσης, ένα κτίριο εργαστηρίου και ένα δωμάτιο χώρων, ένα κτίριο αντλιοστάσιο αλκοολούχων ποτών, μια αποθήκη με δεξαμενές αλκοολούχων ποτών και μια αποθήκη αλκοολούχων ποτών και μετουσιωμένης αλκοόλης. Μετά το ξέσπασμα του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, η περιοχή παραδόθηκε στον δικαστή και το εργοστάσιο αναταξινομήθηκε για την παραγωγή βότκας και καπνού και σε μερικά από τα κτίρια δημιουργήθηκε ένα καταφύγιο για ζητιάνους, μια αίθουσα ανατομής και ένα σχολείο.

Το 1920, το συγκρότημα παραδόθηκε στο Δημόσιο Ταμείο, το οποίο στις 9 Δεκεμβρίου 1927 μετέφερε την παραγωγή καπνού στην οδό Κοέρνικου και σε αυτό το μέρος δημιούργησε το Εθνικό Εργοστάσιο Βότκας Νο. 14, που υπάχθηκε στη Διεύθυνση του Μονοπωλίου των Αλκοολούχων ποτών στη Βαρσοβία. Μετά το ξέσπασμα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, η παραγωγή αλκοόλ μειώθηκε και άνοιξε εκεί μια αποθήκη για τη Βέρμαχτ. Στην εποχή της Λαϊκής Δημοκρατίας της Πολωνίας, η παραγωγή αλκοόλης, μετουσιωμένης αλκοόλης και ξιδιού άρχισε ξανά. Το 1963, ως αποτέλεσμα της συγχώνευσης εργοστασίων στο Λοτζ και στο Κούτνο, ξεκίνησε το Łódzkie Zakłady Przemysłu Spirytusowego (Εργοστάσιο Βιομηχανίας Αλκοολούχων Ποτών του Λοτζ), προσφέροντας αγνές και αρωματισμένες βότκες, καθώς και μετουσιωμένο αλκοόλ. Στη δεκαετία του 1970 και του 1980, τα εργοστάσια έφτασαν στην κορύφωσή τους, παίρνοντας σήμα ποιότητας παγκόσμιας κλάσης για 22 προϊόντα. Το 2007 το εργοστάσιο της Polmos τέθηκε σε εκκαθάριση, τερματίζοντας ταυτόχρονα την παραγωγή αλκοόλ.

Το συγκρότημα των κτιρίων είναι εγγεγραμμένο στο μητρώο μνημείων με τον αριθμό Α/355/1-8 της 25ης Οκτωβρίου 1994.

Έργο Monopolis 
Το 2013, η Virako έγινε ιδιοκτήτης του συγκροτήματος, το οποίο ένα χρόνο αργότερα ανακοίνωσε τη δημιουργία ενός μακροπρόθεσμου έργου με το όνομα «Monopolis». Ο εμπνευστής του ονόματος και του λογότυπου ήταν ο Γιάνους Κανιέφσκι. Κατά τα έτη 2014-17,  η περιοχή διατέθηκε για πολιτιστικούς, ψυχαγωγικούς και μουσικούς σκοπούς. Στο μεταξύ πραγματοποιήθηκε και επιτόπια επίσκεψη με τους εργαζόμενους της πρώην Polmos. Στις 16 Μαΐου 2017, ανακοινώθηκε η αναζωογόνηση του εργοστασίου για πολιτιστικούς, ψυχαγωγικούς, εξυπηρετικούς και γραφειακούς σκοπούς, δημιουργώντας το δεύτερο τέτοιο κέντρο στο Λοτζ μετά τη Manufaktura. Η εγκατάσταση θα περιλαμβάνει:

 23.400 μ² χώρου γραφείων κατηγορίας Α, δύο νέα κτίρια γραφείων (9 και 11 ορόφων)
 Χώρος 5000 μ² για υπηρεσίες εστίασης
 Μουσείο παραγωγής βότκας, αφιερωμένο στους εργαζόμενους της πρώην Polmos
 Γκαλερί της πόλης
 Πισίνα αναψυχής, γυμναστήριο και γυμναστήριο
 Ιδιωτικό θέατρο με μηχανικό αμφιθέατρο που μπορεί να μετατραπεί σε αίθουσα δεξιώσεων με εγκαταστάσεις εστίασης
 Νηπιαγωγείο και παιδική χαρά, κοινοτικό κέντρο για παιδιά με κινηματογράφο και χώρο για διδακτικές δραστηριότητες
 6 πράσινες ταράτσες, 2 πάρκα τσέπης
 175 θέσεις στάθμευσης για ποδήλατα (συμπεριλαμβανομένων αποδυτηρίων και ντους)
 258 θέσεις στάθμευσης για αυτοκίνητα (συμπεριλαμβανομένου ενός πλυντηρίου αυτοκινήτων και 8 σταθμών φόρτισης για ηλεκτρικά αυτοκίνητα)

Λόγω της εγγραφής στο μητρώο μνημείων, ο επενδυτής θέλει επίσης να προσαρμόσει την καμινάδα και τις σιδηροδρομικές γραμμές για λειτουργικούς και διακοσμητικούς σκοπούς.

Παραπομπές 

Εμπορικά κέντρα στην Πολωνία
Νεογοτθική αρχιτεκτονική στο Λοτζ
Ιστορικά κτίρια στο Λοτζ
Κτίρια και κατασκευές στο Λοτζ