Αραβουργήματα (Γκόγκολ)

Αραβουργήματα (ρωσικός τίτλος: Арабески) είναι συλλογή έργων που έγραψε και συγκέντρωσε ο Νικολάι Γκόγκολ. Δημοσιεύθηκε για πρώτη φορά σε δύο τόμους τον Ιανουάριο του 1835.  

Η συλλογή αποτελείται από δύο μέρη και είναι ποικιλόμορφη ως προς το περιεχόμενο, εξ ου και το όνομα: Αραβουργήματα, ένας τύπος αραβικού σχεδίου όπου όπου οι γραμμές τυλίγονται η μία γύρω από την άλλη και εμφανίζονται γεωμετρικά σχήματα, φύλλα, λουλούδια και ζωικά στοιχεία, όλα ανάμικτα. Στη συλλογή περιλαμβάνονται άρθρα για τη γεωγραφία και την τέχνη, χρονικά, ιστορικές σημειώσεις, καθώς και έργα μυθοπλασίας όπως Λεωφόρος Νιέφσκι, Το πορτραίτο και Το ημερολόγιο ενός τρελού, τα οποία το 1843 συμπεριέλαβε στις Ιστορίες της Πετρούπολης. 

Τα άρθρα αντιπροσωπεύουν τις απόψεις και τις ιδέες του Νικολάι Γκόγκολ για την παιδαγωγική, για τη λογοτεχνία και την τέχνη. 

Στο Λίγα λόγια για τον Πούσκιν, εκφράζει μια προσωπική άποψη για τον Αλεξάντρ Πούσκιν, Ο Γκόγκολ γνώρισε τον Αλεξάντρ Πούσκιν το 1831 και η φιλία του με τον διάσημο ποιητή της Ρωσίας είχε μεγάλη επίδραση στη ζωή και το έργο του. Τον χαρακτηρίζει ως έναν από τους μεγαλύτερους Ρώσους εθνικούς ποιητές, εποχή που οι περισσότεροι κριτικοί λογοτεχνίας δεν έδειχναν ενδιαφέρον ή υποτιμούσαν το έργο του. 

Στο άρθρο Σχετικά με τα τραγούδια της Μικρορωσίας (σημερινή Ουκρανία, τόπος καταγωγής του) ορίζει τη λαϊκή τέχνη ως έκφραση της εθνικής ζωής και της λαϊκής συνείδησης, ως απάντηση στις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ρωσική λογοτεχνία.. Σε ένα άρθρο για τον πίνακα του Καρλ Μπριουλόφ Η τελευταία ημέρα της Πομπηίας εκφράζει τις απόψεις του και κάνει μια θεμελιώδη αξιολόγηση των φαινομένων της ρωσικής τέχνης.

Περιλαμβάνονται επίσης δύο κεφάλαια από το ιστορικό μυθιστόρημα με τίτλο Χέτμαν, ημιτελές ιστορικό μυθιστόρημα από το οποίο έχουν διασωθεί τέσσερα αποσπάσματα, δύο από τα οποία δημοσιεύτηκαν κατά τη διάρκεια της ζωής του συγγραφέα. Η υπόθεση αναφέρεται στην εποχή του αγώνα των Κοζάκων ενάντια στους Πολωνούς εισβολείς - αυτό το θέμα εμφανίζεται πληρέστερα στο μυθιστόρημα Ταράς Μπούλμπα (1835).

Μια ματιά στη σύνθεση της Μικρορωσίας, έργο άγνωστο μέχρι σήμερα, είναι ένα άρθρο που είχε προηγηθεί του ιστορικού έργου που σκόπευε να γράψει ο Γκόγκολ Ιστορία της Μικρορωσίας, για την ιστορία της Ουκρανίας. Οι βιογράφοι του δεν μπόρεσαν ποτέ να βρουν χειρόγραφα ή οποιοδήποτε υλικό που να δείχνει ότι γράφτηκε ποτέ. Σε μια επιστολή του προς τον Μιχαΐλο Μαξίμοβιτς με ημερομηνία 9 Νοεμβρίου 1833, ο Γκόγκολ έγραψε για το σχέδιό του: «Τώρα άρχισα να ασχολούμαι με την ιστορία της μοναδικής μας φτωχής Ουκρανίας. Τίποτα δεν είναι πιο χαλαρωτικό από την ιστορία. Οι σκέψεις μου αρχίζουν να ρέουν πιο ήσυχα. Μου φαίνεται ότι θα το γράψω, ότι θα πω πολλά που δεν έχουν ειπωθεί πριν από εμένα».

Περιεχόμενα της συλλογής

Πρώτο μέρος 

 Πρόλογος (1835)
 Γλυπτική, ζωγραφική και μουσική (1835)
 Σχετικά με τον Μεσαίωνα (1834)
 Ένα κεφάλαιο από το ιστορικό μυθιστόρημα με τίτλο Χέτμαν, ημιτελές ιστορικό μυθιστόρημα (1835)
 Περί της διδασκαλίας της ιστορίας του κόσμου (1834)
 Το πορτραίτο (νουβέλα)
 Μια ματιά στη σύνθεση της Μικρορωσίας (1834). Αυτό το άρθρο είχε προηγηθεί του ιστορικού έργου που σκόπευε να γράψει ο Γκόγκολ Ιστορία της Μικρορωσίας.
 Λίγα λόγια για τον Πούσκιν (1835) Στο άρθρο αυτό τον χαρακτηρίζει έναν από τους μεγαλύτερους Ρώσους εθνικούς ποιητές.
 Για την Αρχιτεκτονική της σύγχρονης εποχής (1835)
 Αλ-Μαμούν (1835)

Δεύτερο μέρος 

 Ζωή (1835)
 Σλέτσερ, Μίλερ και Χέρντερ (Шлецер, Миллер и Гердер, 1835), Γερμανοί ιστορικοί τους οποίους ο Γκόγκολ ονομάζει «μεγάλους αρχιτέκτονες της παγκόσμιας ιστορίας»
 Λεωφόρος Νιέφσκι (1835)
 Σχετικά με τα τραγούδια της Μικρορωσίας (1834)
 Σκέψεις για τη Γεωγραφία (1831). Μερικές σκέψεις για τη διδασκαλία της γεωγραφίας στα παιδιά.
 Η τελευταία ημέρα της Πομπηίας  (1835)
 Ο φυλακισμένος, άλλο ένα κεφάλαιο από το ημιτελές ιστορικό μυθιστόρημα με τίτλο Χέτμαν (1835), με βάση τα σωζόμενα χειρόγραφα του συγγραφέα, δεν είναι δυνατόν να κατανοηθεί πλήρως η υπόθεση.
 Περί των μεταναστεύσεων των λαών στα τέλη του 5ου αιώνα ( 1835)
 Το Ημερολόγιο ενός Τρελού (1835)

Παραπομπές 

Νουβέλες του Νικολάι Γκόγκολ