Φρούριο του Αγίου Δημητρίου του Ροστόφ

Το φρούριο του Αγίου Δημητρίου του Ροστόφ () ήταν μια οχυρωματική δομή της Ρωσικής Αυτοκρατορίας. Στα μέσα του 18ου αιώνα είχε μεγάλη στρατιωτική και στρατηγική σημασία και ήταν επίσης το ισχυρότερο μεταξύ των νότιων φρουρίων της Ρωσίας. Η πόλη Ροστόφ επί του Ντον πήρε το όνομά της από το φρούριο.

Το φρούριο δεν ήταν ποτέ άμεσος τόπος στρατιωτικών επιχειρήσεων. Στο τέλος του Ρωσοτουρκικού πολέμου του 1768-1774, έχασε τη σημασία της οχύρωσης των συνόρων. Από ένα από τα πρώην προάστιά της ιδρύθηκε το 1811 η πόλη Ροστόφ επί του Ντον του Κυβερνείου Εκατερίνοσλαβ. Το 1835 η φρουρά και η στρατιωτική περιουσία του φρουρίου του Ροστόφ μεταφέρθηκαν στην Ανάπα. Οι επάλξεις και οι προμαχώνες κατεδαφίστηκαν στα τέλη του 19ου αιώνα.

Ιστορία

Κατασκευή 

Στη δεκαετία του 1740 προέκυψε η ανάγκη να χτιστεί μια πιο ισχυρή οχύρωση στο Ντον για την προστασία του Τελωνείου Τεμερνίτσκαγια, αντί του υπάρχοντος φρουρίου της Αγίας Άννας. Το 1744, ο καπετάνιος Σιπιάγκιν ανέφερε την επιλογή ενός τόπου για την κατασκευή οχυρώσεων κοντά στο Πλούσιο Πηγάδι. Η Σύγκλητος απέρριψε τα πρώτα επτά έργα, αλλά όταν εγκρίθηκαν δύο άλλα έργα (πέτρινες και χωμάτινες οχυρώσεις), η φρουρά του φρουρίου της Αγίας Άννας μεταφέρθηκε σε νέο χώρο στις 20 Δεκεμβρίου 1760. Στις 6 Απριλίου (17 Απριλίου New Style) 1761, η αυτοκράτειρα Ελισάβετ Πέτροβνα εξέδωσε το διάταγμα που έδωσε στο φρούριο το όνομα του Αγίου Δημητρίου του Ροστόφ.  Στις 23 Σεπτεμβρίου του ίδιου έτους έγινε η κατάθεση των θεμελίων του.  Οι κατασκευαστικές εργασίες πραγματοποιήθηκαν υπό την ηγεσία του στρατιωτικού μηχανικού στρατηγού Αλεξάντερ Ρίγκελμαν.

Το 1761 ο Ρίγκελμαν διέταξε να χτιστεί ένα εργοστάσιο τούβλων στο ρέμα Κιζιερίνσκι  για τις ανάγκες κατασκευής του φρουρίου του Αγίου Δημητρίου. Η πέτρα για κατασκευή του εξήχθη από την Πλούσια πηγή, κούτσουρα μεταφέρθηκαν από τις ρεματιές Λεοντιέφσκι και Γκλούκιε, οι οποίες βρίσκονται κοντά στους ποταμούς Μίους και Κάλμιους. Το δάσος κόπηκε και επέπλεε κατά μήκος του ποταμού Μίους μέχρι τις εκβολές του Μίους. Από τις εκβολές οι κορμοί  μεταφέρονταν στο εργοτάξιο με άλογα και βόδια. Μέχρι το 1761, επτά οχυρά δημιουργήθηκαν στο φρούριο.

Οι χωματουργικές εργασίες και τα κύρια κτήρια του φρουρίου ολοκληρώθηκαν το 1763.

Περιγραφή 
Το φρούριο του Αγίου Δημητρίου του Ροστόφ είχε μεγάλη στρατιωτική και στρατηγική σημασία. Ήταν το πιο ισχυρό μεταξύ των νότιων οχυρώσεων της Ρωσίας. Η περιφέρεια του φρουρίου ήταν περίπου 3,5 χλμ, και η έκτασή του - περίπου 76 εκτάρια.

Το φρούριο είχε σχήμα αστεριού σε κάτοψη και αποτελούνταν από εννέα οχυρά, που περιβάλλονταν από μια τάφρο και συνδέονταν με οκτώ γωνιώδη οχυρώματα (ραβίνες). Στην πλευρά του Ντον, το φρούριο υποστηριζόταν από ένα προμαχώνα με στεφανοκατασκευές (στέμματα). Κάτω από τον προμαχώνα, η απόκρημνη ακτή ήταν οχυρωμένη με δύο οχυρώματα, τρεις πυροβολαρχίες και δύο ημιπρομαχώνες, τοποθετημένους ο ένας πάνω από τον άλλο. Το συνολικό μήκος του οχυρωματικού μετώπου ήταν 3,5 χιλιόμετρα. Στο τείχος του φρουρίου υπήρχαν δύο πύλες - από τη δυτική και την ανατολική πλευρά. Τα οχυρά  ονομάστηκαν Τρόιτσκι, Αννίνσκι, Άγιος Ανδρέας, Εκατερινίσκι, Ελισαβετινίσκι, Πετρόφσκι, Παβλόφσκι, Αλεξάντρα Νέβσκοβο και Ντονσκόι.

Το φρούριο ήταν οπλισμένο με 238 πυροβόλα.

Στην έκταση του φρουρίου κατασκευάστηκαν επίσης αποθήκες πυρίτιδας, πυροβολικού και τροφίμων, 28 στρατιωτικοί στρατώνες και στρατιωτικά αναρρωτήρια, καθώς και σπίτια αξιωματικών και σπίτια τεχνιτών και εμπόρων.

Το φρούριο είχε δύο πύλες: τις πύλες του Αρχάγγελσκ στα δυτικά και του Αγίου Γεωργίου στα ανατολικά. Οι δρόμοι μέσα στο φρούριο, με πλάτος από 10 έως 20 μέτρα, σχημάτιζαν ορθογώνιες συνοικίες. Παράλληλα, χαράχτηκαν φαρδιοί δρόμοι κάθετοι στο ποτάμι. Ο κεντρικός δρόμος ονομάστηκε οδός Μπογκατιανόφσκι (σημερινή λεωφόρος Κίροφ).

Στην κεντρική πλατεία του φρουρίου χτίστηκε ο Καθεδρικός Ναός της Μεσολάβησης. Μπροστά από αυτόν τον καθεδρικό ναό κατασκευάστηκαν οι προσόψεις των κύριων διοικητικών κτηρίων του στρατιωτικού τμήματος. Μέχρι τα τέλη του 18ου αιώνα, πέντε εκκλησίες χτίστηκαν στην περιοχή του φρουρίου: Σομπορνάγια Ποκρόφσκαγια, Καζάν, Νικολαγιέφσκαγια, Κουπετσέσκαγια (Γέννηση-Θεοτόκος) και η Εκκλησία των Αγίων Πάντων.

Στο φρούριο, ξεκίνησε την υπηρεσία του ο ναυτικός διοικητής Φιοντόρ Ουσακώφ. Το 1778 το φρούριο επισκέφτηκε ο Αλεξάντερ Σουβόροφ.

Το 1768, ο πληθυσμός του φρουρίου ξεπέρασε τις πέντε χιλιάδες άτομα.

Στις αρχές του 19ου αιώνα το φρούριο παρήκμασε, οι οχυρώσεις σταδιακά καταστράφηκαν και η περιοχή χτίστηκε. Οι χωμάτινες επάλξεις κατεδαφίστηκαν. Το 1835, όπλα και πυρομαχικά μεταφέρθηκαν στο φρούριο Ανάπα.

Κληρονομιά 
Το Μνημείο των ιδρυτών του φρουρίου Ροστόφ επί του Ντον άνοιξε το 2009, την 260η επέτειο της επίσημης επετείου του Ροστόφ επί του Ντον. Παρουσιάζει τα γλυπτά του Αλεξάντερ Ρίγκελμαν, του Σόμοφ (του πρώτου διοικητή του φρουρίου), της Ντανίλα Εφρέμοφ (του Αταμάν του στρατού Ντον) και του εμπόρου Χαστάνοφ (του πρώτου επικεφαλής του τελωνείου Τεμερνίτσκαγια).

Παραπομπές 

Οχυρώσεις στη Ρωσία