Ντίτμαρ Ροζεντάλ

Ο Ντίτμαρ Ελιάσεβιτς Ροζεντάλ (, , 24 Φεβρουαρίου (ή 19 Δεκεμβρίου) 1900, Λοτζ, Βασίλειο της Πολωνίας, Ρωσική Αυτοκρατορία - 29 Ιουλίου 1994, Μόσχα, Ρωσική Ομοσπονδία) ήταν Σοβιετικός και Ρώσος γλωσσολόγος, συγγραφέας πολυάριθμων έργων για τη ρωσική γλώσσα. Υποψήφιος Διδάκτωρ Παιδαγωγικών Επιστημών (1952).

Βιογραφία 
Γεννήθηκε το 1900 στο Λοτζ, στην επαρχία Πετροκόφσκαγια, σε εβραϊκή οικογένεια. Στα πρώτα του νεανικά χρόνια έζησε στο Βερολίνο, όπου εργάστηκε ο πατέρας του Ζίγκμουντ (Ελιάσιβ) Μοϊσέιεβιτς Ροζεντάλ. Η μητέρα του, Ίντα Όσιποβνα (Γκίντα Ουσέροβνα) Ροζεντάλ, ασχολούνταν με τα οικιακά. Η ρωσική γλώσσα δεν ήταν η μητρική του Ροζεντάλ: η οικογένεια του μιλούσε Γίντις, Πολωνικά και Γερμανικά. Συνολικά, γνώριζε περίπου δώδεκα γλώσσες, μεταξύ των οποίων ιταλικά, λατινικά, ελληνικά, αγγλικά, γαλλικά, σουηδικά.

Το 1916 μετακόμισε στη Μόσχα. Μέχρι το 1918 σπούδαζε στο 15ο Γυμνάσιο της Μόσχας. Το 1918 εισήλθε στο Πανεπιστήμιο της Μόσχας (αποφοίτησε το 1923 με πτυχίο στα ιταλικά), μετέπειτα στο Ινστιτούτο Εθνικής Οικονομίας ον. Καρλ Μαρξ (αποφοίτησε το 1924), στη συνέχεια - στο ΡΑΝΙΟΝ (1924-1926, μεταπτυχιακός φοιτητής, ερευνητής). Παράλληλα, από το 1918 έως το 1921, διηύθυνε τμήμα στο Λαϊκό Επιμελητήριο Κοινωνικής Ασφάλισης.

Από το 1922 έως το 1923, δίδαξε σε γυμνάσιο και μετά σε λύκειο. Από το 1923 δίδασκε στη σχολή εργατών ον. Αρτιόμ στο ΡΙΠ ον. Γ. Β. Πλεχάνοφ (1923-1936) και στην εργατική σχολή του Πολυτεχνικού Ινστιτούτου του Λένινγκραντ ον. Μ. Ι. Καλίνιν  . Επίσης εργάστηκε και στη φιλολογική σχολή του 1ου Κρατικού Πανεπιστημίου της Μόσχας (το 1927-1932 ήταν ανώτερος βοηθός στο τμήμα σλαβικών γλωσσών της φιλολογικής σχολής, ασχολήθηκε με Πολωνικές σπουδές), στο Πιστωτικό και Οικονομικό Ινστιτούτο της Μόσχας (αναπληρωτής καθηγητής το 1931-1939), στην Ολοσυνδικαλιστική Ακαδημία Σχεδιασμού ον. Β. Μ. Μόλοτοφ υπό την Επιτροπή Κρατικού Σχεδιασμού της ΕΣΣΔ (αναπληρωτής καθηγητής το 1935-1940), στο Πολυγραφικό Ινστιτούτο της Μόσχας (το 1940-1962, αναπληρωτής καθηγητής, τότε καθηγητής του τμήματος ρωσικής γλώσσας και στυλιστικής της συντακτικής σχολής), στο Περιφερειακό Παιδαγωγικό Ινστιτούτο της Μόσχας (αναπληρωτής καθηγητής το 1940-1942), στη Σχολή Δημοσιογραφίας του Κρατικού Πανεπιστημίου της Μόσχας (Καθηγητής, Προϊστάμενος του Τμήματος Στυλιστικής της Ρωσικής Γλώσσας το 1962-1986, έπειτα Καθηγητής-Σύμβουλος του Τμήματος). Στη δεκαετία του 1930 δίδαξε ιταλικά στην Ανώτατη Σχολή του NKVD.

Κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, εντάχθηκε στην πολιτοφυλακή, με την οποία μετατέθηκε στο Κίροφ. Το 1943 επέστρεψε στη Μόσχα και, ήδη με το βαθμό του ταγματάρχη, άρχισε και πάλι να διδάσκει στην Ανώτατη Σχολή του NKVD, όπου εργάστηκε μέχρι το 1949.

Από το 1938 έως το 1962, ήταν αναπληρωτής αρχισυντάκτης του περιοδικού "Ρωσική γλώσσα στο σχολείο". Για μεγάλο χρονικό διάστημα ηγήθηκε της ομάδας σχολών τηλεοπτικών και ραδιοφωνικών εκφωνητών της ΕΣΣΔ.

Ο Ροζεντάλ δημιούργησε εγχειρίδιο ιταλικής γλώσσας για πανεπιστήμια, ρωσικά-ιταλικά και ιταλο-ρωσικά λεξικά, και μετέφρασε στα ρωσικά πολλά έργα Ιταλών συγγραφέων.

Ο Ροζεντάλ δεν ήταν ακαδημαϊκός ειδικός στη γλωσσολογία της ρωσικής γλώσσας, ο τίτλος του υποψηφίου διδάκτορα παιδαγωγικών επιστημών του απονεμήθηκε honoris causa για το εγχειρίδιο της ιταλικής γλώσσας. Ωστόσο, θεωρείται ο ιδρυτής (μαζί με τον καθηγητή Κ. Ι. Μπιλίνσκι) της πρακτικής στυλιστικής, ένας από τους κύριους διαμορφωτές και ερμηνευτές των κανόνων της σύγχρονης ρωσικής ορθογραφίας, συγγραφέας πάνω από 150 εγχειριδίων, εγχειριδίων, βιβλίων αναφοράς, λεξικών, που ανέπτυξαν και ερμήνευσαν τους κανόνες της σύγχρονης ρωσικής ορθογραφίας και στίξης. Είναι επίσης συγγραφέας μιας σειράς ερευνητικών εργασιών για τη ρωσική γλώσσα, την κουλτούρα του λόγου, το ύφος, την ορθογραφία και τη γλωσσοδιδακτική.

Πέθανε στις 29 Ιουλίου 1994 στη Μόσχα. Τάφηκε στο εβραϊκό νεκροταφείο Βοστριακόφσκι.

Έργο

Κατά τη διάρκεια της ζωής του 

 Bylinsky K. I., Rosenthal D. E. Λογοτεχνική επιμέλεια. - Μ., 1957;
 2η έκδ. - Μ., 1961;
 Bylinsky K. I., Rosenthal D. E. Δύσκολες περιπτώσεις στίξης. - Μ., 1959
 2η έκδ. 1- Μ., 1961;
 Mamonov V. A., Rosenthal D. E. Πρακτική στυλιστική της σύγχρονης ρωσικής γλώσσας. - М., 1957;
 «Συμφωνία στη σημασία» της κατηγόρησης με το υποκείμενο. - Μ., 1960;
 Ζητήματα ρωσικής ορθογραφίας. Πρακτικός οδηγός. - Μ., 1962.
 2η έκδ. - Μ., 1982;
 Πρακτική στυλιστική της ρωσικής γλώσσας. - Μ., 1965;
 Πρακτικό στυλ της ρωσικής γλώσσας: Ένα εγχειρίδιο για τα πανεπιστήμια. - Εκδ. 4η, αναθ. - M.: Higher School, 1977. - 316 p.;
 Εγχειρίδιο Ορθογραφίας και Λογοτεχνικής Επιμέλειας. Για εργαζόμενους στον Τύπο. — Μ.: Βιβλίο, 1967;
 Ορθογραφία και στίξη. Κανόνες και ασκήσεις. Φροντιστήριο. - M., 1970 (συν-συγγραφέας. )
 Επιμέλεια : Bukchina B. Z., Kalakutskaya L. P., Cheltsova L. K. Εμπειρία λεξικού αναφοράς: Μαζί και χωριστά. - Μ., 1972;
 Πιστός φίλος του δασκάλου γλώσσας // Ρωσική γλώσσα στο σχολείο . - 1975. - Αρ. 3. - Σ. 90;
 Rosenthal D. E., Telenkova M. A. Λεξικό-βιβλίο αναφοράς γλωσσικών όρων. - Μ .: Εκπαίδευση, 1976. - 544 σελ.
 3η έκδ. - Μ., 1985. - 400 σ.;
 Διαχείριση στα ρωσικά: Λεξικό-βιβλίο αναφοράς. Για εργαζόμενους στον Τύπο. - Μ .: Βιβλίο, 1981. - 207 σελ.
 2η έκδ. - Μ., 1986;
 Rosenthal D. E., Kokhtev N. N. Η γλώσσα των διαφημιστικών κειμένων. - Μ.: Ανώτατο Σχολείο, 1981. - 128 σ.;
 Ένας οδηγός για τα σημεία στίξης: για εργαζόμενους στα έντυπα. - Μ.: Βιβλίο, 1984. - 272 σ.;
 Κεφάλαια ή πεζά; Η εμπειρία του λεξικού αναφοράς / Otv. εκδ. Λ. Κ. Τσέλτσοβα. - Μ.: Ρωσική γλώσσα, 1984. - 328 σ.;
 5η έκδ. - Μ., 1989;
 Rosenthal D. E., Telenkova M. A. Λεξικό των δυσκολιών της ρωσικής γλώσσας: Εντάξει. 30.000 λέξεις. - 3η έκδ., πρόσθ. — Μ.: Ρωσική γλώσσα, 1984. — 704 σ.;
 Συλλογή ασκήσεων στη ρωσική γλώσσα για τα προπαρασκευαστικά τμήματα των πανεπιστημίων: Proc. προετοιμασμένο εγχειρίδιο για ακροατές. ό.π. πανεπιστήμια. - 2η έκδ., στερεότυπο. - Μ .: Ανώτατο Σχολείο, 1989. - 224 σελ. ISBN 5-06-000198-9
 Ένας πρακτικός οδηγός για τη ρωσική γλώσσα για αιτούντες σε πανεπιστήμια. - Μ .: Εκπαίδευση, 1990. - 224 σελ. — ISBN 5-09-001857-X
 Ρωσική γλώσσα: Ένας οδηγός για τους αιτούντες στα πανεπιστήμια. - 5η έκδ. - M .: Εκδοτικός Οίκος MGU, 1994. - 368 σελ. ISBN 5-211-03331-0
 Rozental D. E., Golub I. B., Telenkova M. A. Σύγχρονη ρωσική γλώσσα: Εγχειρίδιο. - 2η έκδ. - M .: International Relations, 1994. - 560 p. ISBN 5-7133-0787-5

Συμπληρωμένο μετά θάνατον 

 Rosenthal D. E. Παρακαλώ γράψτε σωστά! Ένας οδηγός για τη ρωσική γλώσσα. — Μ.: Astra, 1995. — 336 σελ. ISBN 5-900481-09-3
 Golub I. B., Rosenthal D. E. Ένα βιβλίο για τον καλό λόγο. - M .: Πολιτισμός και αθλητισμός, 1997. - 270 σελ. ISBN 5-85178-039-8
 Rozental D. E., Telenkova M. A. Λεξικό των δυσκολιών της ρωσικής γλώσσας. - M .: Rolf, Iris-press, 1998. - 576 p. ISBN 5-7836-0043-1 (Διδακτικά βοηθήματα για πανεπιστήμια)
 Rosenthal D. E. Εγχειρίδιο ορθογραφίας και λογοτεχνικής επιμέλειας / Εκδ. I. B. Golub. - 3η έκδ., Rev. — Μ.: Rolf, 2001. — 368 σελ. ISBN 5-7836-0393-7
 Rosenthal D. E. Russian language: Μια συλλογή ασκήσεων για μαθητές γυμνασίου και όσους εισέρχονται σε πανεπιστήμια. - 5η έκδ., στερεότυπο. — M.: Bustard, 2001. — 240 p. ISBN 5-7107-4624-X
 Rosenthal D. E. Ρωσική γλώσσα. Ορθογραφία. Σημεία στίξης. Ορθογραφικό λεξικό. (Κλασικό βιβλίο αναφοράς) / D. E. Rosenthal. - Μ.; 2011. - 736 σελ. ISBN 978-5-488-02737-4 (Εκδοτικός Οίκος Onyx). (Εκδοτικός οίκος «Κόσμος και εκπαίδευση»). ISBN 978-5-94666-614-5
 Rosenthal D. Ε., Τζαντζάκοβα Ε. V., Kabanova N. Π. Το "Handbook of Spelling, Pronunciation, Literary Editing" είναι ένα βιβλίο αναφοράς που δημιουργήθηκε με βάση το γνωστό "Handbook of Spelling and Literary Editing" του Δ. ΜΙ. Rosenthal, αφιερωμένο στα ζητήματα της ορθογραφίας, της στίξης, της προφοράς και της λογοτεχνικής επεξεργασίας του κειμένου. 
 «Ρόσενταλ Ντ. ΜΙ. Οδηγός ορθογραφίας και στυλ» Το εγχειρίδιο είναι μια αναθεωρημένη και συμπληρωμένη έκδοση του Δ. ΜΙ. Rosenthal "Handbook of Spelling and Literary Editing", συγγραφέας: Ivanova V. F. 
 Rosenthal D. E. Εγχειρίδιο ορθογραφίας και λογοτεχνικής επιμέλειας / Εκδ. I. B. Golub. - 16η έκδ. — Μ.: Iris-Press, 2012. — 368 σελ.

Σημειώσεις

Παραπομπές

Βιβλιογραφία 
 Розенталь, Дитмар Эльяшевич // Пустырник — Румчерод [Электронный ресурс]. — 2015. — С. 606. — (Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов ; 2004—2017, т. 28). — ISBN 978-5-85270-365-1.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Άρθρο στον ιστότοπο "Χρονικό του Πανεπιστημίου της Μόσχας"
 Ο τάφος του Ν. Ε. Ροζεντάλ στο νεκροταφείο Βοστριακόφσκι
 Γκοροντέτσκαγια Α. Κανόνες τονισμού του Ροζεντάλ

Ρώσοι γλωσσολόγοι
Ρώσοι φιλόλογοι