Σαντζάκι της Αλβανίας

Το Σαντζάκι της Αλβανίας (, ) ήταν διοικητική μονάδα δεύτερου επιπέδου (σαντζάκι) της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας μεταξύ 1415 και 1466. Η εντολή του περιελάμβανε εδάφη της σύγχρονης κεντρικής και νότιας Αλβανίας μεταξύ Κρούγια έως τον ποταμό Θύαμις στη βορειοδυτική Ελλάδα.

Ιστορικό 
Κατά τον 14ο αιώνα, η οθωμανική κυριαρχία άρχισε να επεκτείνεται στην Ανατολική Μεσόγειο και στα Βαλκάνια. Η διαίρεση της Αλβανίας σε μικρά, φιλονικούμενα φέουδα που διοικούνταν από ανεξάρτητους φεουδάρχες και αρχηγούς φυλών τα έκανε εύκολη λεία για τους οθωμανικούς στρατούς. Το 1385, ο ηγεμόνας του Δυρραχίου, Κάρολος Τόπια, έκανε έκκληση στον σουλτάνο για υποστήριξη κατά των αντιπάλων του, της οικογένειας Μπάλσιτς. Μια οθωμανική δύναμη βάδισε γρήγορα στην Αλβανία κατά μήκος της Εγνατίας Οδού και κατατρόπωσε τον Μπάλσα Β΄ στη Μάχη του Σάβρα. Οι κύριες αλβανικές φυλές σύντομα ορκίστηκαν πίστη στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Οι Οθωμανοί επέτρεψαν στους αρχηγούς των αλβανικών φυλών να διατηρήσουν τις θέσεις και τις περιουσίες τους, αλλά έπρεπε να πληρώσουν φόρο, να στείλουν τους γιους τους στην οθωμανική αυλή ως ομήρους και να παράσχουν στον οθωμανικό στρατό βοηθητικά στρατεύματα.

Ιστορία 
 Το σαντζάκι ιδρύθηκε το 1415–17. Από το 1431, πρωτεύουσα του σαντζακίου φαίνεται να ήταν ο Αυλώνας.

Την περίοδο 1431–32 όλα τα αγροτικά και αστικά νοικοκυριά και οι περιουσίες τους ήταν καταγεγραμμένα και στις δέκα συνοικίες του αρβανιδικού σαντζακιού. Το μητρώο του 1432 δείχνει ότι οι συνοικίες στο σαντζάκι της Αλβανίας χωρίστηκαν περαιτέρω σε 335 τιμάρια, το καθένα αποτελούμενο από δύο ή τρία χωριά. Το μητρώο των Αρβανιδών είναι ένα από τα παλαιότερα διαθέσιμα κτηματολογικά αρχεία στα αρχεία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και δημοσιεύτηκε το 1954.

Το 1432, ο Ανδρέας Τόπια και ο Γκιέργκι Αριανίτι επαναστάτησαν ενάντια στην αυτοκρατορία. Όταν ξεκίνησε η Αλβανική Επανάσταση του 1432–36, ο σαντζάκμπεης της Αλβανίας ήταν ο Αλί Μπέη Εβρενόσογλου. Η εξέγερση τελικά κατεστάλη κατά τη διάρκεια των εκστρατειών 1435–36 του Αλί Μπέη και του Τουραχάν Μπέη.

Το 1437, όταν ο Θεόδωρος Γ΄ Μουζάκα επαναστάτησε κατά των Οθωμανών, σαντζάκμπεης της Αλβανίας ήταν ο γιος του Γιακούπ Μπέης Μουζάκα. Το 1437–38, ο Σκεντέρμπεης διορίστηκε σουμπασί της Κρούγια και στη συνέχεια ο Χιζίρ Μπέης διορίστηκε ξανά σε αυτή τη θέση το Νοέμβριο του 1438. Η πρώτη θέση του Χαντίμ Σεχαμπεντίν Πασά έξω από το παλάτι του σουλτάνου ήταν η θέση του σαντζάκμπεη του Σαντζάκι της Αλβανίας, το οποίο κράτησε μέχρι το 1439 όταν διορίστηκε μπεϊλέρμπεης του Εγιαλετιού της Ρούμελης. Όταν το 1441 η Πρεμετή προσαρτήθηκε στο Σαντζάκι της Αλβανίας, ο Γιακούπ Μπέης αναφέρεται ως σαντζάκμπεης του. Παρέμεινε στη θέση του σαντζάκμπεη του Σαντζακιού της Αλβανίας μέχρι το Σεπτέμβριο του 1442, όταν σκοτώθηκε ως ένας από τους 16 Οθωμανούς σαντζάκμπεηδες υπό τη διοίκηση του Χαντίμ Σεχαμπεντίν Πασά, που σκοτώθηκαν όλοι από χριστιανικές δυνάμεις υπό τον Ιωάννη Ουνυάδη σε μια μάχη κοντά στον ποταμό Ιαλομίτσα.

Ο Χαντίμ Σουλεϊμάν Πασάς ήταν σαντζάκμπεης της Αλβανίας για λίγο πριν γίνει σαντζάκμπεης του Σμεντέρεβο.

Το Σαντζάκι της Αλβανίας διαλύθηκε το 1444, μετά την ίδρυση της Ένωσης της Λέζας. Μετά την πτώση του Ελμπασάν στα χέρια των Οθωμανών για άλλη μια φορά η κατασκευή του Κάστρου του Ελμπασάν οδήγησε στην ίδρυση του Σαντζακιού του Ελμπασάν. Το νέο σαντζάκι ενσωμάτωσε το Σπατ και το Τσερμενίκε. Την ίδια περίοδο ιδρύθηκε το Σαντζάκι του Αυλώνα με τις υποπεριοχές (καζά) Σκραπάρ, Περμέτη, Πόγκον, Τεπελένι και Αργυρόκαστρο.

Διοίκηση 
Τα πρόσφατα κατεχόμενα αλβανικά εδάφη οργανώθηκαν στο Σαντζάκι των Αρβανιδών, μια στρατιωτική-διοικητική περιφέρεια που υπαγόταν στην ευρύτερο Εγιαλέτι της Ρούμελης (Οθωμανικά Βαλκάνια). Το σαντζάκι υποδιαιρέθηκε σε εννέα βιλαέτια, υποπεριοχές που περιλάμβαναν μια πόλη και τα γύρω χωριά, με επικεφαλής μπέηδες. Τα βιλαέτια με τη σειρά τους υποδιαιρέθηκαν σε ναχιγιέ υπό την επίβλεψη ενός ναΐμπ (επαρχιακός δικαστής). Το Σαντζάκι της Αλβανίας αντιπροσωπεύει τον πρώτο ορισμό της Αλβανίας από την Οθωμανική Αυτοκρατορία ως εδαφική ενότητα, που συνδέει την αλβανική γλώσσα με μια συγκεκριμένη περιοχή.

Το 1431–32, ο Οθωμανός κυβερνήτης Ουμούρ Μπέης συνέταξε ένα ντεφτέρ (κτηματογράφηση) στο σαντζάκι, το οποίο εκτεινόταν από την Κρούγια στα βόρεια έως την κοιλάδα του ποταμού Θύαμις στο νότο.

Παραπομπές

Πηγές 

 

Αλβανια
Οθωμανική Αλβανία
Κράτη και περιοχές που ιδρύθηκαν το 1415
Κράτη και περιοχές που καταργήθηκαν το 1444