Γκόρντον Μουρ

Ο Γκόρντον Ερλ Μουρ (3 Ιανουαρίου 1929 – 24 Μαρτίου 2023) ήταν Αμερικανός επιχειρηματίας, μηχανικός και συνιδρυτής και επίτιμος πρόεδρος της Intel Corporation . Πρότεινε το νόμο του Μουρ, την παρατήρηση ότι ο αριθμός των τρανζίστορ σε ένα ολοκληρωμένο κύκλωμα (IC) διπλασιάζεται περίπου κάθε δύο χρόνια.     

Από τον Φεβρουάριο του 2023, η καθαρή αξία του Μουρ αναφέρθηκε ότι ήταν 7 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ.

Εκπαίδευση 
Ο Μουρ γεννήθηκε στο Σαν Φρανσίσκο της Καλιφόρνια και μεγάλωσε στο κοντινό Πεσκαντέρο, όπου ο πατέρας του ήταν σερίφης της κομητείας. Παρακολούθησε το κρατικό πανεπιστήμιο του Σαν Χοσέ για δύο χρόνια  πριν πάει στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Μπέρκλεϋ, όπου έλαβε πτυχίο BS στη χημεία το 1950. 

Τον Σεπτέμβριο του 1950, ο Μουρ εγγράφηκε στο Ινστιτούτο Τεχνολογίας της Καλιφόρνια (Caltech) .  Ενώ στο Caltech, ο Μουρ ασχολήθηκε με τη φυσική και έλαβε διδακτορικό δίπλωμα στη χημεία το 1954.   Ο Μουρ πραγματοποίησε μεταδιδακτορική έρευνα στο Εργαστήριο Εφαρμοσμένης Φυσικής στο Πανεπιστήμιο Τζονς Χόπκινς από το 1953 έως το 1956

Επιστημονική σταδιοδρομία

Fairchild Semiconductor Laboratory 
Ο Μουρ πήγε να εργαστεί με τον απόφοιτο του MIT και του Caltech, William Shockley, στο τμήμα Shockley Semiconductor Laboratory της Beckman Instruments, αλλά έφυγε με τους « οκτώ προδότες », όταν ο Sherman Fairchild συμφώνησε να τους υποστηρίξει και δημιούργησε τη σημαντική εταιρεία Fairchild Semiconductor.

Ο νόμος του Μουρ 
Το 1965, ο Μουρ εργαζόταν ως διευθυντής έρευνας και ανάπτυξης (R&D) στην Fairchild Semiconductor. Το περιοδικό Electronics του ζήτησε να προβλέψει τι επρόκειτο να συμβεί στη βιομηχανία εξαρτημάτων ημιαγωγών τα επόμενα δέκα χρόνια. Σε ένα άρθρο που δημοσιεύτηκε στις 19 Απριλίου 1965, ο Μουρ παρατήρησε ότι ο αριθμός των εξαρτημάτων (τρανζίστορ, αντιστάσεις, διόδους ή πυκνωτές)  σε ένα πυκνό ολοκληρωμένο κύκλωμα είχε διπλασιαστεί περίπου κάθε χρόνο και προέβλεψε ότι θα συνέχιζε να το κάνει για τουλάχιστον τα επόμενα δέκα χρόνια. Το 1975, αναθεώρησε τον προβλεπόμενο ρυθμό σε περίπου κάθε δύο χρόνια.  Ο Κάρβερ Μιντ έκανε δημοφιλή τη φράση «νόμος του Μουρ». Η πρόβλεψη έχει γίνει στόχος για τη μείωση μεγέθους των κυκλωμάτων στη βιομηχανία ημιαγωγών και είχε εκτεταμένο αντίκτυπο σε πολλούς τομείς  τεχνολογικής αλλαγής.

Intel Corporation 
Τον Ιούλιο του 1968, ο Ρόμπερτ Νόις και ο Μουρ ίδρυσαν την NM Electronics, η οποία αργότερα έγινε η Intel Corporation .   Ο Μουρ υπηρέτησε ως εκτελεστικός αντιπρόεδρος μέχρι το 1975 όταν έγινε πρόεδρος. Τον Απρίλιο του 1979, ο Μουρ έγινε πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος, διατηρώντας αυτή τη θέση μέχρι τον Απρίλιο του 1987, όταν έγινε πρόεδρος. Ονομάστηκε επίτιμος πρόεδρος το 1997.  Υπό τον Νόις, τον Μουρ και αργότερα τον Andrew Grove, η Intel έχει πρωτοπορήσει σε νέες τεχνολογίες στους τομείς της μνήμης υπολογιστών, των ολοκληρωμένων κυκλωμάτων και του σχεδιασμού μικροεπεξεργαστών .  Στις 11 Απριλίου 2022, η Intel μετονόμασε την κύρια τοποθεσία της στο Όρεγκον, την πανεπιστημιούπολη Ronler Acres στο Hillsboro, το Gordon Moore Park, και το κτίριο που ήταν παλαιότερα γνωστό ως RA4, Moore Center, από τον ιδρυτή τους.

Φιλανθρωπία 
Το 2000, ο Μουρ και η σύζυγός του ίδρυσαν το Ίδρυμα Gordon and Betty Moore, με ένα δώρο αξίας περίπου 5 $ δισεκατομμύριο. Μέσω του ιδρύματος, στόχευσαν αρχικά τη διατήρηση του περιβάλλοντος, την επιστήμη και την περιοχή του κόλπου του Σαν Φρανσίσκο. 

Το ίδρυμα προσφέρει εκτενώς στον τομέα της διατήρησης του περιβάλλοντος, υποστηρίζοντας μεγάλα έργα στη λεκάνη Άνδεων - Αμαζονίου και στην περιοχή του κόλπου του Σαν Φρανσίσκο, μεταξύ άλλων.  Ο Μουρ ήταν διευθυντής της Conservation International για μερικά χρόνια. Το 2002, μαζί με τον ανώτερο αντιπρόεδρο της Conservation International, Claude Gascon, έλαβαν το παράσημο της Χρυσής Κιβωτού από τον Πρίγκιπα Bernhard του Lippe-Biesterfeld για την εξαιρετική συνεισφορά τους στη διατήρηση της φύσης. 

Ο Μουρ ήταν μέλος του διοικητικού συμβουλίου του Caltech από το 1983, πρόεδρός του από το 1993 έως το 2000, και ισόβιος διαχειριστής τη στιγμή του θανάτου του.    Το 2001, ο Μουρ και η σύζυγός του δώρισαν 600 εκατομμύρια δολάρια στο Caltech, τότε η μεγαλύτερη δωρεά που είχε γίνει ποτέ σε ίδρυμα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.  Είπε ότι ήθελε η δωρεά του να χρησιμοποιηθεί για να κρατήσει το Caltech στην πρώτη γραμμή της έρευνας και της τεχνολογίας. 
Τον Δεκέμβριο του 2007, ο Μουρ και η σύζυγός του δώρισαν 200 δολάρια εκατομμύρια στο Caltech και το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια για την κατασκευή του Thirty Meter Telescope (TMT), που αναμένεται να γίνει το δεύτερο μεγαλύτερο οπτικό τηλεσκόπιο στον κόσμο μόλις ολοκληρωθεί αυτό και το Ευρωπαϊκό Εξαιρετικά Μεγάλο Τηλεσκόπιο στα μέσα της δεκαετίας του 2020. Το TMT θα έχει έναν τμηματοποιημένο καθρέφτη πλάτους 30 μέτρων και θα κατασκευαστεί στο Mauna Kea στη Χαβάη. Αυτός ο καθρέφτης θα είναι σχεδόν τρεις φορές μεγαλύτερος από τον τρέχοντα κάτοχο του ρεκόρ, το Large Binocular Telescope. 

Οι Μουρ, ως άτομα και μέσω του ιδρύματός τους, έδωσαν επίσης, σε μια σειρά δωρεών και επιχορηγήσεων αρχίζοντας από τη δεκαετία του 1990, περίπου 166 εκατομμύρια δολάρια στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Μπέρκλεϋ για να χρηματοδοτήσουν έργα με εύρος από την επιστήμη των υλικών και τη φυσική έως τη γονιδιωματική και την επιστήμη δεδομένων.   

Επιπλέον, μέσω του ιδρύματος, η σύζυγός του δημιούργησε το Betty Irene Moore Nursing Initiative, με στόχο τη νοσηλευτική φροντίδα στην περιοχή του κόλπου του Σαν Φρανσίσκο και στο Ευρύτερο Σακραμέντο.  Το 2007, το ίδρυμα δεσμεύθηκε να δωρίσει 100 εκατομμύρια δολάρια σε 11 χρόνια για να ιδρύσει μια σχολή νοσηλευτικής στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια, Ντέιβις .  Οι Μουρ υπήρξαν επίσης επί μακρόν ευεργέτες άλλων ιδρυμάτων της Βόρειας Καλιφόρνια, συμπεριλαμβανομένων του Πανεπιστημίου του Στάνφορντ (πάνω από 190 εκατομμύρια δολάρια από το 2022), του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια, του Σαν Φρανσίσκο και του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια, της Σάντα Κρουζ . 

Το 2009, οι Μουρ έλαβαν το Μετάλλιο της Φιλανθρωπίας Andrew Carnegie.

Επιστημονικά βραβεία και διακρίσεις 
Ο Μουρ έλαβε πολλές διακρίσεις. Εκλέχτηκε μέλος της Εθνικής Ακαδημίας Μηχανικών το 1976 για συνεισφορές σε συσκευές ημιαγωγών από τρανζίστορ έως μικροεπεξεργαστές. 

Το 1990, ο Μουρ τιμήθηκε με το Εθνικό Μετάλλιο Τεχνολογίας και Καινοτομίας από τον Πρόεδρο Τζορτζ Χ. Β. Μπους, «για τη θεμελιώδη ηγεσία του που έφερε στην αμερικανική βιομηχανία τις δύο μεγάλες μεταπολεμικές καινοτομίες στη μικροηλεκτρονική – την ενσωματωμένη μνήμη μεγάλης κλίμακας και τον μικροεπεξεργαστή – που έχουν τροφοδοτήσει την επανάσταση της πληροφορικής». 

Το 1998, εισήχθη ως Μέλος του Μουσείου Ιστορίας Υπολογιστών «για τη θεμελιώδη πρώιμη εργασία του στον σχεδιασμό και την παραγωγή συσκευών ημιαγωγών ως συνιδρυτής των Fairchild και Intel». 

Το 2001, ο Μουρ έλαβε το Χρυσό Μετάλλιο Othmer για την εξαιρετική συνεισφορά του στην πρόοδο στη χημεία και την επιστήμη.   Ο Μουρ έλαβε επίσης το Προεδρικού Μετάλλου της Ελευθερίας, την υψηλότερη πολιτική τιμή των Ηνωμένων Πολιτειών, από το 2002.  Έλαβε το βραβείο από τον Πρόεδρο Τζορτζ Μπους . Το 2002, ο Μουρ έλαβε επίσης το Bower Award for Business Leadership.

Το 2003, εξελέγη Μέλος της Αμερικανικής Ένωσης για την Προώθηση της Επιστήμης. Εκλέχτηκε στην Αμερικανική Φιλοσοφική Εταιρεία το 2005 

Ο Μουρ τιμήθηκε με το Μετάλλιο τιμής του IEEE το 2008 για «τεχνική πρωτοπορία στην επεξεργασία ολοκληρωμένων κυκλωμάτων και ηγετικό ρόλο στην ανάπτυξη της μνήμης MOS, των μικροεπεξεργαστών και της βιομηχανίας ημιαγωγών».  Ο Μουρ εμφανίστηκε στην ταινία ντοκιμαντέρ Something Ventured που έκανε πρεμιέρα το 2011.

Το 2009, ο Μουρ εισήχθη στο National Inventors Hall of Fame . Του απονεμήθηκε το Βραβείο Dan David 2010 για την εργασία του στους τομείς των Υπολογιστών και των Τηλεπικοινωνιών. 

Η βιβλιοθήκη στο Κέντρο Μαθηματικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ πήρε το όνομά του από αυτόν και τη σύζυγό του Betty,  όπως και το κτίριο των εργαστηρίων Moore (αφιερωμένο το 1996) στο Caltech και το Gordon and Betty Moore Materials Research Building στο Στάνφορντ. Η Electrochemical Society απονέμει ένα βραβείο στο όνομα του Μουρ, το μετάλλιο Gordon E. Moore για Εξαιρετικό Επίτευγμα στην Επιστήμη και την Τεχνολογία Στερεάς Κατάστασης, κάθε δύο χρόνια για να τιμήσει τη συμβολή των επιστημόνων στον τομέα της επιστήμης στερεάς κατάστασης.  Η Εταιρεία Χημικής Βιομηχανίας (Αμερικανικό Τμήμα) απονέμει κάθε χρόνο το μετάλλιο Gordon E. Moore προς τιμήν του για να αναγνωρίσει την καινοτομία στις χημικές βιομηχανίες στα πρώτα χρόνια της καριέρας του.  

Ο Μουρ τιμήθηκε με το μετάλλιο UCSF το 2016.

Προσωπική ζωή 
Ο Μουρ γνώρισε τη σύζυγό του, Μπέττυ Γουίτακερ (Betty Irene Whitaker), ενώ φοιτούσε στο San Jose State College.  Παντρεύτηκαν το 1950 και απέκτησαν δύο γιους, τον Στίβεν και τον Κένεθ. 

Ο Μουρ ήταν φανατικός ερασιτέχνης ψαράς και ακολούθησε ενεργά κάθε είδους ψάρεμα. Έχει ταξιδέψει εκτενώς σε όλο τον κόσμο, πιάνοντας είδη από μαύρη μάρλιν μέχρι πέστροφα του ουράνιου τόξου. Είπε ότι οι προσπάθειές του για τη διατήρηση της φύσης είναι αποτέλεσμα εν μέρει από το ενδιαφέρον του για το ψάρεμα και τον χρόνο που περνούσε σε εξωτερικούς χώρους. 

Το 2011, το γονιδίωμα του Μουρ ήταν το πρώτο ανθρώπινο γονιδίωμα που προσδιορίστηκε στην πλατφόρμα Personal Genome Machine του Ion Torrent, μια μαζικά παράλληλη συσκευή προσδιορισμού αλληλουχίας, η οποία χρησιμοποιεί βιοαισθητήρες ISFET . 

Ο Μουρ πέθανε στο σπίτι του στη Χαβάη στις 24 Μαρτίου 2023, σε ηλικία 94 ετών.

Βιβλιογραφικές αναφορές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Appearances on C-SPAN  
 Gordon Moore and Arthur Rock Oral History Panel interview, July 2014, California

Παραλήπτες του Προεδρικού Μεταλλίου της Ελευθερίας
Αμερικανοί επιστήμονες
Αμερικανοί επιχειρηματίες
Σελίδες με μη επιθεωρημένες μεταφράσεις