Μορίς Σολοβίν

Ο Μορίς Σολοβίν (Maurice Solovine, 21 Μαΐου 1875 - 13 Φεβρουαρίου 1958) ήταν Ρουμάνος φιλόσοφος και μαθηματικός. Είναι περισσότερο γνωστός για τη συνεργασία του με τον Άλμπερτ Αϊνστάιν.

Βιογραφία 
Ο Σολοβίν γεννήθηκε στο Ιάσιο, μια πανεπιστημιακή πόλη στην ανατολική Ρουμανία, κοντά στα σύνορα με τη Μολδαβία. Ως νεαρός φοιτητής φιλοσοφίας στη Βέρνη,  υπέβαλε αίτηση για να σπουδάσει φυσική με τον Άλμπερτ Αϊνστάιν, ανταποκρινόμενος σε μια αγγελία. Οι δύο άνδρες ανέπτυξαν στενή σχέση και ο Αϊνστάιν λέγεται ότι είπε στον Σολοβίν λίγες ημέρες μετά τη συνάντησή του: «Δεν είναι απαραίτητο να σου κάνω μαθήματα φυσικής. Η συζήτηση για τα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε σήμερα στη φυσική παρουσιάζουν πολύ μεγαλύτερο ενδιαφέρον- απλώς έλα σε μένα όταν το επιθυμείς. Χαίρομαι που μπορώ να σας μιλήσω».

Μια μέρα ο Σολοβίν πρότεινε να διαβάσουν και να συζητάμε τα έργα μεγάλων συγγραφέων. Ο Αϊνστάιν συμφώνησε με ενθουσιασμό και σύντομα ο μαθηματικός Κονράντ Χάμπιχτ (1876-1958) συμμετείχε σε αυτό που έμελλε να γίνει γνωστό ως Ακαδημία Ολυμπίας (Akademie Olympia). Συχνά οι συναντήσεις τους, που γίνονταν στο διαμέρισμα του Αϊνστάιν, διαρκούσαν μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες.

Μια φορά ο Σολοβίν έχασε μια προγραμματισμένη συνάντηση στο διαμέρισμά του, προτιμώντας να παρακολουθήσει μια συναυλία στην πόλη. Για τους φίλους του είχε ετοιμάσει ένα γεύμα με ένα σημείωμα: «Amicis carissimis ova dura et salutem». (Στους αγαπημένους φίλους, σφιχτά αυγά και χαιρετισμούς). Ωστόσο, ο Αϊνστάιν και ο Χάμπιχτ έκαναν άνω κάτω το διαμέρισμά του αφού είχαν φάει το γεύμα. Κάθε έπιπλο μετακινήθηκε και τα πιάτα, τα φλιτζάνια, τα πιρούνια, τα μαχαίρια και τα βιβλία διασκορπίστηκαν σε όλο το διαμέρισμα. Τα δωμάτια ήταν επίσης καλυμμένα με καπνό από την πίπα του Αϊνστάιν και το πούρο του Χάμπιχτ. Άφησαν μια "άξια προειδοποίηση" στον τοίχο που έλεγε: «Amico carissimo fumum spissum et salutem». (Στον αγαπημένο φίλο, πυκνός καπνός και χαιρετισμοί). Ο Αϊνστάιν λέγεται ότι χαιρέτησε τον Σόλοβιν το επόμενο βράδυ με τα εξής λόγια: «Βρωμιάρη, πώς είχες το θράσος να απουσιάζεις από μια συνεδρίαση της Ακαδημίας για να ακούσεις βιολί; Βάρβαρε, ηλίθιε, ηλίθιε, αν μας απογοητεύσεις ξανά έτσι, θα αποβληθείς από την Ακαδημία με ντροπή. Αυτή η συνεδρίαση διήρκεσε μέχρι το πρωί για να αναπληρωθεί ο χαμένος χρόνος».

Ο Σολοβίν ήταν ο κύριος μεταφραστής των έργων του Αϊνστάιν από τη γερμανική στη γαλλική γλώσσα και εκπροσωπούσε τα οικονομικά συμφέροντα και τις συμφωνίες του Αϊνστάιν με τους εκδότες στη Γαλλία, για τις οποίες ο Αϊνστάιν του κατέβαλε ένα ποσοστό αμοιβής.Ο Σολοβίν παρέμεινε σε επαφή με τον Αϊνστάιν με επιστολές που χρονολογούνταν από τις 3 Μαΐου 1906 έως τις 27 Φεβρουαρίου 1955.

Ο Σόλοβιν δημοσίευσε γαλλικές μεταφράσεις Ελλήνων φιλοσόφων..

Πέθανε στο Παρίσι.

Βιβλία και κείμενα

Επιστολές του Αϊνστάιν στον Σολοβίν

Φιλία με τον Άλμπερτ Αϊνστάιν. Στην ἐφημερίδα: Physikalische Blätter. 15 (1959),3, S. 97–103
Άλμπερτ Αϊνστάιν. Επιστολές στον Μορίς Σολοβίν : Faksimile-Wiedergabe von Briefen aus den Jahren 1906 bis 1955, με γαλλική μετάφραση και τρεις φωτογραφίες (= Lettres à Maurice Solovine : reproduites en facsimilé et traduites en français avec une introduction et trois photographies. Einführung Maurice Solovine.) Γκοτιέ-Βιλάρ, Παρίσι 1956.

Το ίδιο, συμπληρωμένο από γερμανική μετάφραση της εισαγωγής. Γερμανικός εκδοτικός οίκος επιστημών, Ανατολικό Βερολίνο 1960

Μεταφράσεις των κειμένων του Αϊνστάιν

Αλμπερτ Αϊνστάιν: Ο αιθέρας και η θεωρία της σχετικότητας. Μετάφραση Μορίς Σολοβίν. Γκοτιέ-Βιλάρ, Παρίσι 1921 (Neuausgabe 1953)
Άλμπερτ Αϊνστάιν: Γεωμετρία και εμπειρία. Μετάφραση Μορίς Σολοβίν. Γκοτιέ-Βιλάρ, Παρίσι 1921
Άλμπερτ Αϊνστάιν: Η Θεωρία της Ειδικής και Γενικευμένης Σχετικότητας, Στοιχειώδης Δήλωση. Η σχετικότητα και το πρόβλημα του χώρου. Μετάφραση Μορίς Σολοβίνε. Γκοτιέ-Βιλάρ, Παρίσι 1923 (Neuausgabe 1954)
 Άλμπερτ Αϊνστάιν: Περί της ηλεκτροδυναμικής των κινούμενων σωμάτων. Μετάφραση Μορίς Σολοβίν. Γκωτιέ-Βιλάρ, Παρίσι 1925 (Neuausgabe 1955)
Άλμπερτ Αϊνστάιν: Τα θεμέλια της θεωρίας της γενικής σχετικότητας (1916). Albert Einstein mit Walther Mayer: Unitary Theory of Gravitation and Electricity (1931). Ο Άλμπερτ Αϊνστάιν για την κοσμολογική δομή του χώρου. Μεταφράσεις Μορίς Σολοβίν. Hermann, Παρίσι 1933
Άλμπερτ Αϊνστάιν: Περί του κοσμολογικού προβλήματος. Θεωρία της γενικευμένης βαρύτητας. Μετάφραση από τα αγγλικά Μορίς Σόλοβιν. Γκοτιέ-Βιλάρ, Παρίσι 1951
Άλμπερτ Αϊνστάιν: Τέσσερις διαλέξεις για τη θεωρία της σχετικότητας που δόθηκαν στο Πανεπιστήμιο του Πρίνστον. Μετάφραση Μορίς Σολοβίν. Γκοτιέ-Βιλάρ, Παρίσι 1955
Άλμπερτ Αϊνστάιν: Πώς βλέπω τον κόσμο. Μετάφραση Μορίς Σολοβίν. Flammarion, Παρίσι 1958

Δημοσιεύσεις και μεταφράσεις
Πίτερ Τσάλμερς Μίτσελ: Μετάφραση Μορίς Σολοβίν. Πρόλογος Émile Boutroux. F. Alcan, Παρίσι 1916
Φιλοσοφικές σκέψεις. Επιλογή και μετάφραση Μορίς Σολοβίν, πρόλογος Ανατόλ Φρανς. 1918
Οι δάσκαλοι της επιστημονικής σκέψης. Συλλογή μνημονίων που δημοσιεύονται υπό την αιγίδα του Μορίς Σολοβίν. Παρίσι, 1920
Ζυλιέν Οφρέ ντε Λα Μέτρι: Ο άνθρωπος-μηχανή (L'homme machine suivi de L'art de jouir). Εισαγωγή και σημειώσεις του Μορίς Σολοβίν. Μποσάρ, Παρίσι 1921
Κλόντια Μπέκερν (επιμ.): Ζυλιέν Οφρέ ντε Λα Μέτρι : Ο άνθρωπος μηχανή : γαλλογερμανικά = Die Maschine Mensch. Φιλοσοφική Βιβλιοθήκη, 1990
Τόμσον: Ηλεκτρισμός και ύλη (Électricité et matière). Πρόλογος Πολ Λανγκεβέν, μετάφραση Μωρίς Σολοβίν. Γκοτιέ-Βιλάρ, Παρίσι 1922
Χανς Θίρινγκ: Η ιδέα της θεωρίας της σχετικότητας (L'idée de la théorie de la relativité). Μετάφραση Μορίς Σολοβίν. Παρίσι, Γκοτιέ-Βιλάρ, 1923.
Επίκουρος: Δόγματα και μέγιστα. Μετάφραση: Μορίς Σολοβίν. Αλκάν, Παρίσι 1925
Επίκουρος και οι Επίκουροι. Μετάφραση Μορίς Σολοβίν. Επιλογή κειμένου Ζαν Μπρουν. Presses Universitaires de France, 2004
Φεντερίγο Ενρίκες: Ερωτήσεις σχετικές με τα μαθηματικά / point. ligne, surface. Μετάφραση Μορίς Σολοβίν. Γκοτιέ-Βιλάρ, Παρίσι 1927
Δημόκριτος: Δόγματα φιλοσοφικά και ηθικές σκέψεις (Doctrines philosophiques et réflexions morales). Μετάφραση και εισαγωγή Μορίς Σολοβίν. Αλκάν, Παρίσι 1928
Μόριτζ Σλικ: Ο χώρος και ο χρόνος στη σύγχρονη φυσική: Εισαγωγή στη θεωρία της σχετικότητας και της βαρύτητας. Μετάφραση Μορίς Σολοβίν. Γκοτιέ-Βιλάρ, Παρίσι 1929.

Βιβλιογραφία
Lewis Samuel Feuer: Einstein and the generations of science. Basic Books, New York 1974
Albrecht Fölsing: Albert Einstein. Eine Biografie. Suhrkamp, Frankfurt am Main 1993, ISBN 3-518-38990-4
Jürgen Neffe: Einstein. Eine Biografie. Rowohlt, Reinbek bei Hamburg 2006
Carl Seelig: Albert Einstein. Eine dokumentarische Biographie. Europa, Zürich 1954, S. 68–72
Solovine, l’ami roumain d’Einstein, in: Nouvelles de Roumanie, März–April 2016
John Stachel (Hrsg.): The collected papers of Albert Einstein. 5. The Swiss years : correspondence, 1902–1914. Princeton, NJ : Princeton Univ. Press, 1993 ISBN 0-691-03322-6

Παραπομπές

Μαθηματικοί αναλυτές
Ρουμάνοι μαθηματικοί
Ρουμάνοι φιλόσοφοι
Μαθηματικοί του 20ού αιώνα
Φιλόσοφοι του 20ού αιώνα