Λαθρεμπόριο όπλων

Ως λαθρεμπόριο όπλων αναφέρεται το παράνομο εμπόριο μικρών όπλων, εκρηκτικών και πυρομαχικών, το οποίο αποτελεί μέρος ενός ευρέος φάσματος παράνομων δραστηριοτήτων που συχνά συνδέονται με διεθνικές εγκληματικές οργανώσεις. Το παράνομο εμπόριο φορητών όπλων, σε αντίθεση με άλλα εμπορεύματα του οργανωμένου εγκλήματος, συνδέεται στενότερα με την άσκηση εξουσίας στις κοινότητες αντί για την επίτευξη οικονομικού κέρδους.  Οι ερευνητές εκτιμούν ότι οι παράνομες συναλλαγές όπλων ανέρχονται σε πάνω από 1 δισεκατομμύριο δολάρια ετησίως. 
 
Για να παρακολουθεί τις εισαγωγές και τις εξαγωγές πολλών από τις πιο επικίνδυνες κατηγορίες όπλων, τα Ηνωμένα Έθνη, το 1991, δημιούργησαν ένα Μητρώο Συμβατικών Όπλων. Η συμμετοχή, ωστόσο, δεν είναι υποχρεωτική και δεν διαθέτει ολοκληρωμένα δεδομένα σε περιοχές εκτός Ευρώπης.   Η Αφρική, λόγω της επικράτησης διεφθαρμένων αξιωματούχων και των χαλαρά εφαρμοσμένων εμπορικών κανονισμών, είναι μια περιοχή με εκτεταμένη παράνομη δραστηριότητα όπλων.  Σε ένα ψήφισμα για τη συμπλήρωση του Μητρώου με νομικά δεσμευτικές υποχρεώσεις, ένα Πρωτόκολλο για τα Πυροβόλα όπλα ενσωματώθηκε στη Σύμβαση του ΟΗΕ για το διακρατικό οργανωμένο έγκλημα, το οποίο απαιτεί από τα κράτη να βελτιώσουν τα συστήματα ελέγχου των διακινούμενων πυρομαχικών και πυροβόλων όπλων. 

Η Έκθεση του 1999 της Ομάδας Κυβερνητικών Εμπειρογνωμόνων του ΟΗΕ για τα φορητά όπλα παρέχει έναν πιο εκλεπτυσμένο και ακριβή ορισμό, ο οποίος έχει γίνει διεθνώς αποδεκτός. Αυτό κάνει διάκριση μεταξύ των φορητών όπλων (όπως περίστροφα και αυτογεμιζόμενα πιστόλια, τουφέκια και καραμπίνες, υποπολυβόλα, τουφέκια εφόδου και ελαφρά πολυβόλα), τα οποία είναι όπλα σχεδιασμένα για προσωπική χρήση, και τα ελαφρά όπλα (βαρέα πολυβόλα, φορητά εκτοξευτές χειροβομβίδων με κάννη και χειροβομβίδες, φορητά αντιαεροπορικά πυροβόλα, φορητά αντιαρματικά πυροβόλα, τυφέκια χωρίς ανάκρουση, φορητούς εκτοξευτές αντιαεροπορικών πυραυλικών συστημάτων και όλμοι διαμετρημάτων κάτω των 100 χλστ.), τα οποία έχουν σχεδιαστεί για χρήση από πολλά άτομα που χρησιμεύουν ως μονάδα. Τα πυρομαχικά και τα εκρηκτικά αποτελούν επίσης αναπόσπαστο μέρος των φορητών όπλων και του ελαφρού οπλισμού που χρησιμοποιούνται σε συγκρούσεις.

Επίπτωση

Περιοχές 
Αν και το εμπόριο όπλων είναι ευρέως διαδεδομένο σε περιοχές πολιτικής αναταραχής, δεν περιορίζεται σε τέτοιες περιοχές, και για παράδειγμα, στη Νότια Ασία, εκτιμάται ότι έχουν διακινηθεί 63 εκατομμύρια όπλα στην Ινδία και το Πακιστάν. 

Στα Ηνωμένα Έθνη, υπήρξε ευρεία υποστήριξη για την εφαρμογή της διεθνούς νομοθεσίας για την πρόληψη του λαθρεμπορίου όπλων, ωστόσο, ήταν δύσκολο να εφαρμοστεί, λόγω πολλών διαφορετικών παραγόντων που επιτρέπουν τη διακίνηση όπλων. 

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, ο όρος "Iron Pipeline" χρησιμοποιείται μερικές φορές για να περιγράψει τον διαπολιτειακό αυτοκινητόδρομο 95 και τους αυτοκινητόδρομους σύνδεσης του ως διάδρομο διακίνησης όπλων στην περιοχή του μετρό της Νέας Υόρκης.

Παγκόσμια αγοραία αξία 
Αν και ένα από τα λιγότερο κερδοφόρα παράνομα εμπόριο, το λαθρεμπόριο όπλων εκτιμάται ότι κέρδισε 1,7-3,5 δισεκατομμύρια δολάρια το 2014, καθιστώντας το την 9η μεγαλύτερη εγκληματική αγορά, η αξία της οποίας ήταν 1,6-2,2 τρισεκατομμύρια δολάρια. 

Το AK-47 είναι ένα από τα πιο ελκυστικά όπλα στο παράνομο εμπόριο όπλων λόγω του χαμηλού κόστους και της αξιοπιστίας του.  Στο Ιράκ, ένα παρανόμο AK-47 κοστίζει συνήθως 150–300 δολάρια. Τους πρώτους έκτους μήνες της εισβολής στο Ιράκ το 2003, η εισροή νέων όπλων μείωσε την τιμή του AK-47, σε σημείο που το όπλο πωλούνταν πολύ χαμηλά περίπυ 25 δολάρια, ή μερικές φορές, δωρεάν.  Συγκριτικά, τα AK-47 που πωλούνται στο Dark web στις Ηνωμένες Πολιτείες μπορεί να κοστίζουν έως και 3.600 δολάρια,  καθώς η τιμή των παράνομων όπλων αυξάνεται σημαντικά από την απόσταση που πρέπει να διανύσει, λόγω του επαγόμενου κινδύνου. Ένα όπλο που διακινείται από τις Ηνωμένες Πολιτείες στον Καναδά μπορεί να έχει αύξηση της τιμής του κατά 560% μόλις περάσει τα σύνορα.  Τα όπλα που μεταφέρονται λαθραία στο εξωτερικό συνήθως χρειάζονται πολλά, σύντομα ταξίδια με πολλές εταιρείες για να κρύψουν τη χώρα προέλευσης και τους αρχικούς πωλητές. 

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, συμμορίες μοτοσυκλετιστών έχουν συνδεθεί με την εμπορία όπλων. Οι υπηρεσίες επιβολής του νόμου των Ηνωμένων Πολιτειών άρχισαν να ερευνούν τέτοιες συμμορίες στα τέλη της δεκαετίας του '90 και άρχισαν να τις ταξινομούν ως οργανωμένες εγκληματικές οργανώσεις. Αυτό οφειλόταν κυρίως στο γεγονός ότι μπόρεσαν να αποκτήσουν τον έλεγχο της αγοράς πορνείας και το λαθρεμπόριο κλεμμένων αγαθών όπως όπλα, μοτοσυκλέτες και ανταλλακτικά αυτοκινήτων.

Κανονισμός λειτουργίας 
Η δίωξη εμπόρων όπλων και μεσιτών έχει αποδειχθεί δύσκολη λόγω των κενών στην εθνική νομοθεσία. Το 2000, ο Ισραηλινός έμπορος όπλων Λεονίντ Μίνιν συνελήφθη στην Ιταλία για κατοχή ναρκωτικών και ενώ εξέτιε την ποινή του, η ιταλική αστυνομία βρήκε πάνω από 1.500 σελίδες πλαστών πιστοποιητικών τελικού χρήστη και μεταφορές χρημάτων που τον εμπλέκουν σε διακίνηση όπλων στο Επαναστατικό Ενωμένο Μέτωπο στο Σιέρα Λεόνε. Ο Μίνιν αφέθηκε ελεύθερος τον Δεκέμβριο του 2002, καθώς σύμφωνα με την ιταλική νομοθεσία δεν μπορούσε να δικαστεί γιατί τα όπλα που είχε πουλήσει δεν είχαν φτάσει ποτέ στην Ιταλία. Επιπλέον, ορισμένοι έμποροι όπλων θα δραστηριοποιούνται σε χώρες όπου δεν μπορούν να εκδοθούν. Οι έμποροι όπλων είναι επίσης σε θέση να αποφύγουν τη σύλληψη λόγω έλλειψης συνεργασίας μεταξύ των εθνών, ειδικά στην Αφρική και τα πρώην σοβιετικά κράτη.

Σχετικές θεωρίες 
Στη διεθνή ποινική επιστημονική κοινότητα, η θεωρία της ορθολογικής επιλογής αναφέρεται συνήθως σε εξηγήσεις σχετικά με το γιατί τα άτομα εμπλέκονται και δικαιολογούν εγκληματική δραστηριότητα.  Σύμφωνα με τη Γιάνα Αρσόβσκα και τον Πάνο Κωστάκο, κορυφαίους μελετητές για το οργανωμένο έγκλημα, τα αίτια της εμπορίας όπλων δεν βασίζονται αποκλειστικά στη θεωρία της ορθολογικής επιλογής, αλλά μάλλον έχουν συνδεθεί πιο στενά με την οικειότητα των προσωπικών κοινωνικών δικτύων κάποιου καθώς και με την «αντίληψη των κινδύνων, κόπος και ανταμοιβές στην παράβαση των ποινικών νόμων».

Αναφορές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 
 
 
 
 

Οργανωμένο έγκλημα
Δραστηριότητες οργανωμένου εγκλήματος
Έλεγχος όπλων