Πύργος του Βαγιαζήτ

Ο Πύργος Βαγιαζήτ (τουρκικά: Beyazıt Kulesi), ο οποίος ονομάζεται επίσης Πύργος Σερασκιέρ, από το όνομα του Οθωμανικού Υπουργείου Πολέμου, έχει ύψος 85 μέτρα. Είναι πύργος παρακολούθησης πυρκαγιάς, που βρίσκεται στην αυλή της κύριας πανεπιστημιούπολης του Πανεπιστημίου της Κωνσταντινούπολης (πρώην Οθωμανικό Υπουργείο Πολέμου) στην πλατεία Βαγιαζίτ (γνωστή ως Forum Tauri στη ρωμαϊκή περίοδο) στην Κωνσταντινούπολη στην Τουρκία, πάνω σε έναν από τους «επτά λόφους» που ο Μέγας Κωνσταντίνος είχε χτίσει την πόλη, κατά το πρότυπο της Ρώμης.

Ο Πύργος του Βαγιαζήτ παραγγέλθηκε από τον Οθωμανό Σουλτάνο Μαχμούτ Β΄ (1808-1839) και σχεδιάστηκε από τον Σενεκερίμ Μπαλιάν, ο οποίος τον έχτισε από πέτρα το 1828 στη θέση του αρχικού ξύλινου πύργου Βαγιαζήτ, ο οποίος καταστράφηκε σε πυρκαγιά και κατασκευάστηκε νωρίτερα από τον αδερφό του αρχιτέκτονα, Κρικόρ Μπαλιάν.

Αυτή τη στιγμή είναι εξοπλισμένο με σύστημα φωτισμού, για να δείχνει τις καιρικές συνθήκες σε διαφορετικά χρώματα. Κόκκινο χρώμα σημαίνει χιόνι, μπλε - ωραίος και καθαρός καιρός, πράσινο - βροχή και κίτρινο - ομίχλη.

Ιστορία 
Ο πρώτος πύργος παρακολούθησης πυρκαγιάς στο Βαγιαζήτ χτίστηκε από ξύλο το 1749, αλλά κάηκε κατά τη διάρκεια της Μεγάλης Πυρκαγιάς του 1756 στο Τζιμπαλί. Αντικαταστάθηκε από έναν άλλο ξύλινο πύργο στην ίδια τοποθεσία, ο οποίος καταστράφηκε μετά τις ταραχές, που προκλήθηκαν από την απόφαση του Σουλτάνου Μαχμούτ Β ' να διαλύσει το Σώμα των Γενιτσάρων το 1826. Την ίδια χρονιά, στο οικόπεδο ανεγέρθηκε ένας άλλος ξύλινος πύργος, που σχεδιάστηκε και κατασκευάστηκε από τον αρχιτέκτονα του παλατιού Κρικόρ Μπαλιάν, ο οποίος πυρπολήθηκε ξανά από οπαδούς των Γενιτσάρων. Τέλος, ο σημερινός πύργος, κατασκευασμένος από πέτρα, χτίστηκε το 1828 από τον Σενεκερίμ Μπαλιάν σε οθωμανικό μπαρόκ στυλ.

Ο πέτρινος πύργος είχε αρχικά έναν μονό όροφο περίπου 50 μ2 στην κορυφή για την παρακολούθηση της φωτιάς, ο οποίος προσεγγίζονταν με μια ξύλινη σκάλα 180 σκαλοπατιών. Αυτό το δωμάτιο ρολογιών έχει 13 στρογγυλά τοξωτά παράθυρα. Αρχικά, ο πύργος είχε ξύλινη στέγη σε μορφή κώνου. Το 1849 προστέθηκαν τρεις όροφοι σε οκταγωνική κάτοψη με στρογγυλά παράθυρα στο επάνω τμήμα: ένας για σηματοδότηση, ένας για καλάθια σημάτων και ο τελευταίος για σημαίες. Η μικρότερη διάμετρος των τριών υψηλότερων ορόφων δημιουργεί χώρο για βεράντα στον δεύτερο όροφο. Το 1889 ανεγέρθηκε στην οροφή ένας σιδερένιος στύλος 13 μέτρων. Ο πύργος υπέστη μερική ζημιά από τον σεισμό του 1889 και στη συνέχεια αποκαταστάθηκε. Επί του παρόντος, ο πύργος έχει πέτρινη στέγη και ξύλινη σκάλα 256 σκαλοπατιών.

Η φωτιά ήταν μια σημαντική απειλή για την Κωνσταντινούπολη και προκάλεσε πολλές καταστροφές μεγάλης κλίμακας, κυρίως επειδή τα περισσότερα σπίτια στις ιστορικές συνοικίες της Παλιάς Πόλης ήταν κατασκευασμένα από ξύλο. Ο Πύργος του Βαγιαζήτ, ο Πύργος του Γαλατά και ο Πύργος της Πυροσβεστικής Ιτσαντίγιε (στον λόφο Βανίκιοϊ) χρησιμοποιήθηκαν για τον εντοπισμό απειλών πυρκαγιάς, καθώς έλεγχαν τη θέα της πόλης από ψηλά σε μεγάλες αποστάσεις. Ολόκληρη η Παλιά Πόλη (Γεντί Κουλέ, Τοπ Καπί, Κοτσαμουσταφαπασά, Φατίχ, Βαγιαζήτ ), η τομή των συνοικιών του Κεράτιου Κόλπου (Φενέρ, Μπαλάτ, Εμίνονου) και εκείνων του Βοσπόρου (Τοπ Χανέ, Μπεσίκτας, Ορτάκιοϊ), η είσοδος της θάλασσας του Μαρμαρά (Ουσκουντάρ, Καντίκιοϊ) και ακόμη και τα Πριγκηπονήσια προς τα νοτιοανατολικά της πόλης βρίσκονταν εντός της ακτίνας παρακολούθησης από τον Πύργο του Βαγιαζήτ.

Η φωτιά σηματοδοτούνταν την ημέρα με το κατέβασμα των καλαθιών και τη νύχτα με το άναμμα χρωματιστών λαμπτήρων. Ο αριθμός των καλαθιών ή ο αριθμός και το χρώμα των λαμπτήρων έδειχνε την τοποθεσία, δηλαδή σε ποια περιοχή της Κωνσταντινούπολης ξέσπασε η φωτιά. Ως απάντηση, ο Πύργος Παρακολούθησης του Ιτσαντίγιε στην ανατολική πλευρά του Βοσπόρου έριχνε στη συνέχεια 7 βόλια, για να ενημερώσει τους πολίτες για τη φωτιά. Είκοσι πυροσβέστες στάθμευαν στον Πύργο Βαγιαζήτ μέχρι το 1923. Το 1997 και το 2010, ο πύργος ανακαινίστηκε ριζικά.

Ο Πύργος του Βαγιαζήτ εξακολουθεί να χρησιμοποιείται σήμερα ως παρατηρητήριο καθώς και για σηματοδότηση μετεωρολογικών προγνώσεων και πληροφοριών θαλάσσιας πλοήγησης στα πλοία στον Κεράτιο Κόλπο τη νύχτα. Ο πύργος έχασε τη σημασία του με την ανάπτυξη προηγμένης τεχνολογίας επικοινωνιών. Πρόσφατα, δύο πυροσβέστες σε τρεις βάρδιες σταθμεύουν στον πύργο μόνο για λόγους φύλαξης. Από το 1972 απαιτείται ειδική άδεια για την είσοδο στον πύργο.

Παραπομπές 

Φατίχ
Οθωμανική αρχιτεκτονική στην Κωνσταντινούπολη
Κτίρια και κατασκευές στην Κωνσταντινούπολη