Βοσνιακές γενικές εκλογές 2022

Γενικές εκλογές διεξήχθησαν στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη στις 2 Οκτωβρίου 2022. Με τις εκλογές αποφασίστηκε η σύνθεση της Προεδρίας της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης καθώς και των εθνικών κυβερνήσεων, των κυβερνήσεων των οντοτήτων και των κυβερνήσεων των καντονιών. Η προσέλευση των ψηφοφόρων ήταν 50,41%. 

Οι εκλογές για τη Βουλή των Αντιπροσώπων διεξήχθησαν για την Ομοσπονδία της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης και  για τη Σερβική Δημοκρατία  . Στις προεδρικές εκλογές, οι ψηφοφόροι της Ομοσπονδίας εξέλεξαν τον Βόσνιο Ντένις Μπετσίροβιτς και επανεξέλεξαν τον Κροάτη Ζέλικο Κόμσιτς, ενώ οι ψηφοφόροι στη Σερβική Δημοκρατία εξέλεξαν τη Σέρβα Ζέλικα Τσβιγιάνοβιτς.

Ιστορικό 
Στις βοσνιακές γενικές εκλογές του 2018, ο Σεφίκ Τζαφέροβιτς του Κόμματος Δημοκρατικής Δράσης (SDA), ο Ζέλικο Κόμσιτς του Δημοκρατικού Μετώπου (DF) και ο Μίλοραντ Ντόντικ της Συμμαχίας των Ανεξάρτητων Σοσιαλδημοκρατών (SNSD) εξελέγησαν ως νέα μέλη της Βοσνιακής Προεδρίας, διαδεχόμενοι τους Μπακίρ Ιζετμπέγκοβιτς , Ντράγκαν Τσόβιτς και Μλάντεν Ίβανιτς αντίστοιχα.  Το SDA αναδείχθηκε ως το μεγαλύτερο κόμμα στην εθνική Βουλή των Αντιπροσώπων, κερδίζοντας 9 από τις 42 έδρες.

Υπήρξε διαμάχη για την εκλογή του Κροάτη μέλους, καθώς ο μη εθνικιστής υποψήφιος Ζέλικο Κόμσιτς κέρδισε τον εθνικιστή Ντράγκαν Τσόβιτς ( HDZ BiH ) με τη βοήθεια Βόσνιων ψηφοφόρων, με τον Κόμσιτς να κερδίζει την πρώτη θέση σχεδόν αποκλειστικά σε δήμους χωρίς κροατική σχετική πλειοψηφία . Το αποτέλεσμα προκάλεσε διαμαρτυρίες Κροατών που κατηγόρησαν τους Βόσνιους ότι υπερψηφίζουν και ζητούσαν τη δημιουργία της δικής τους οντότητας ή εκλογικής περιφέρειας. Τις επόμενες ημέρες πραγματοποιήθηκαν διαδηλώσεις στην πόλη Μόσταρ με πανό που έγραφαν «Όχι ο πρόεδρος μου».   Τις ημέρες μετά τις εκλογές, αρκετοί δήμοι με Κροατική πλειοψηφία κήρυξαν τον Κόμσιτς persona non grata.  

Μετά τις εκλογές του 2018, το  Συμβούλιο Υπουργών επιβεβαιώθηκε από τη Βουλή των Αντιπροσώπων έπειτα από μια κρίση για το σχηματισμό κυβέρνησης επου διήρκεσε ένα έτος. Ο Ζόραν Τεγκετίλγια του SNSD διορίστηκε Πρόεδρος του Υπουργικού Συμβουλίου στις 23 Δεκεμβρίου 2019. 

Το υπουργικό συμβούλιο του Τεγκελτίγια υποστηρίζεται από έναν συνασπισμό του SNSD, της Κροατικής Δημοκρατικής Ένωσης, του SDA, του DF και της Δημοκρατικής Λαϊκής Συμμαχίας. Η μείζονα αντιπολίτευση είναι ο συνασπισμός του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος (SDP), του Κόμματός μας (NS) και του κόμματος Λαός και Δικαιοσύνη (NiP). Ο συνασπισμός του Σερβικού Δημοκρατικού Κόμματος (SDS) και του Κόμματος Δημοκρατικής Προόδου (PDP) είναι η μείζονα αντιπολίτευση στη Σερβική Δημοκρατία.

Στις δημοτικές εκλογές της Βοσνίας που διεξήχθησαν τον Νοέμβριο του 2020 υπήρξαν σημαντικές ήττες για τα κυβερνώντα κόμματα SDA και SNSD.  Το SDA έχασε, μεταξύ άλλων δήμων, το Τσεντάρ, το Νέο Σαράγεβο και την Ίλιτζα από έναν σοσιαλφιλελεύθερο συνασπισμό στον οποίο ανήκουν το SDP, το NS και το NiP. Το SNSD έχασε τη Μπάνια Λούκα, από το φιλελεύθερο-συντηρητικό PDP και επίσης δεν μπόρεσε να επιβληθεί ενάντια στο μετριοπαθώς εθνικιστικό SDS στην Μπέλινα . 

Σε συνεδρίαση της Βουλής των Αντιπροσώπων που πραγματοποιήθηκε τον Ιανουάριο του 2021, έλαβε χώρα ψηφοφορία δυσπιστίας στον Τεγκελτίγια, λόγω των χαμηλών αποτελεσμάτων επίδοσης κατά τη θητεία του ως Προέδρου του Υπουργικού Συμβουλίου, αλλά μέχρι το τέλος της ψηφοφορίας, ήταν σαφές ότι ο Τεγκελτίγια παρέμεινε Πρόεδρος του Υπουργικού Συμβουλίου.  Τρεις μήνες αργότερα, στις 28 Απριλίου, έλαβε χώρα άλλη μια ψηφοφορία δυσπιστίας στον Τεγκελτίγια σε μια συνεδρίαση της Βουλής των Αντιπροσώπων, αλλά και πάλι, ο Τεγκελτίγια συνέχισε να υπηρετεί ως πρόεδρος του συμβουλίου.

Εκλογικό σύστημα

Εθνικές εκλογές

Προεδρία 
Τα τρία μέλη της Προεδρίας εκλέγονται με πλειοψηφία. Στη Σερβική Δημοκρατία της Βοσνίας οι ψηφοφόροι εκλέγουν τον Σέρβο εκπρόσωπο, ενώ στην Ομοσπονδία της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης οι ψηφοφόροι εκλέγουν τα μέλη Βόσνιους και Κροάτες.  Οι ψηφοφόροι που είναι εγγεγραμμένοι στην Ομοσπονδία της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης μπορούν να ψηφίσουν είτε τον Βόσνιο είτε τον Κροάτη υποψήφιο, αλλά δεν μπορούν να ψηφίσουν και στις δύο εκλογές.

Βουλή των Αντιπροσώπων 
Η Βουλή των Αντιπροσώπων, η κάτω βουλή του κοινοβουλίου της Βοσνίας, έχει 42 μέλη που εκλέγονται σε επίπεδο οντοτήτων σύμφωνα με την αναλογική εκπροσώπηση .  Οι ψηφοφόροι στην περιφέρεια Μπρτσκο είναι ελεύθεροι να ψηφίσουν σε περιφέρεια της Σερβικής Δημοκρατίας  ή σε Ομοσπονδιακή εκλογική περιφέρεια.  Η Ομοσπονδία στέλνει 28 αντιπροσώπους στο κοινοβούλιο, ενώ η Σερβική Δημοκρατία στέλνει 14 από αυτούς. Από τους 28 εκπροσώπους της Ομοσπονδίας, οι 21 εκλέγονται σε πέντε πολυεδρικές εκλογικές περιφέρειες (αριθμός βουλευτών 3-6), για να διασφαλιστεί η αναλογικότητα, επτά αντισταθμιστικές εντολές σύμφωνα με τη μέθοδο Σαιντ-Λαγκού. Από τους 14 βουλευτές της Σερβικής Δημοκρατίας, οι εννέα εκλέγονται στις εκλογικές περιφέρειες (τρεις βουλευτές η καθεμία) και οι πέντε μέσω εντολών εξίσωσης σε όλη την οντότητα. Υπάρχει ένα όριο του 3% σε επίπεδο οντότητας.

Εκλογές στη Σερβική Δημοκρατία

Προεδρία 
Υπάρχει ένας κατάλογος υποψηφίων, όπου ο υποψήφιος που συγκεντρώνει τις περισσότερες ψήφους (συνήθως Σέρβος) εκλέγεται πρόεδρος δεν υπάρχει τελικός γύρος. Οι πρώτοι υποψήφιοι από τις άλλες δύο εθνοτικές ομάδες (συνήθως ένας Βόσνιος και ένας Κροάτης) εκλέγονται ως αντιπρόεδροι . Η θητεία του Προέδρου της Σερβικής Δημοκρατίας της Βοσνίας είναι τετραετής με δυνατότητα επανεκλογής άπαξ. Υπάρχει η δυνατότητα να ανανεωθεί η υποψηφιότητα έπειτα από διακοπή τουλάχιστον μιας θητείας.

Εθνοσυνέλευση 
Η κάτω βουλή της Σερβικής Δημοκρατίας, η Εθνοσυνέλευση, αποτελείται από 83 μέλη που εκλέγονται με αναλογική αντιπροσώπευση. Οι εκλογές πραγματοποιούνται σε εννέα εκλογικές περιφέρειες πολλών ατόμων με εξισορροπητικές εντολές σε όλη την οντότητα. Επιπλέον, τουλάχιστον τέσσερις αντιπρόσωποι θα πρέπει να εκπροσωπούνται στην Εθνοσυνέλευση από καθέναν από τους συστατικούς λαούς. Υπάρχει ένα όριο τριών τοις εκατό.

Εκλογές στην Ομοσπονδία της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης

Προεδρία 
Σε αντίθεση με τη Σερβική Δημοκρατία της Βοσνίας, ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας και οι δύο αντιπρόεδροι δεν εκλέγονται με απευθείας εκλογή: Η πρώτη αίθουσα του Ομοσπονδιακού Κοινοβουλίου, η Βουλή των Λαών, προτείνει υποψηφίους για την προεδρία και τους αντιπροέδρους, ακολουθούμενη από το δεύτερο σώμα, τη Βουλή των Αντιπροσώπων, πρέπει να επιβεβαιώσει αυτή την υποψηφιότητα με εκλογές. Στη συνέχεια, απαιτείται επιβεβαίωση από την πλειοψηφία των αντιπροσώπων και των τριών συστατικών εθνοτήτων στη Βουλή των Λαών.

Βουλή των Αντιπροσώπων 
Η Βουλή των Αντιπροσώπων της Ομοσπονδίας της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης έχει συνολικά 98 μέλη που εκλέγονται με αναλογική αντιπροσώπευση. Οι εκλογές πραγματοποιούνται σε 12 εκλογικές πολυεδρικές περιφέρειες  με εξισορροπητικές εντολές σε όλη την οντότητα. Στην Ομοσπονδιακή Βουλή των Αντιπροσώπων, κάθε συστατική εθνοτική ομάδα πρέπει να εκπροσωπείται από τουλάχιστον τέσσερα μέλη. Το όριο είναι τρία τοις εκατό.

Συνελεύσεις Καντονιών 
Εκλέγονται επίσης οι συνελεύσεις των 10 καντονιών της Ομοσπονδίας. Η εκλογή βασίζεται στην αναλογική με όριο το 3%. Οι επιμέρους συνελεύσεις καντονιών στέλνουν μέλη στη Βουλή των Λαών.

Πρώτα αποτελέσματα

Συμμετοχή 

Η Κεντρική Εκλογική Επιτροπή ανακοίνωσε τη συμμετοχή δύο φορές κατά την ημέρα των εκλογών: η προσέλευση στις 11:00 ανακοινώθηκε στις 12:00 και η προσέλευση στις 15:00 ανακοινώθηκε στις 17:00.

Προεδρία

Βουλή των Αντιπροσώπων

Παραπομπές 

2022
Βοσνια