Ακτινοδάφνη

Η ακτινοδάφνη (λατινική-επιστημονική ονομασία Actinodaphne) είναι γένος δικοτυλήδονων φυτών της Ασίας, που ανήκει στην οικογένεια της δάφνης, τα δαφνοειδή.

Περιγραφή
Οι ακτινοδάφνες είναι δίοικα αειθαλή δέντρα και θάμνοι που φύονται στη φύση στην τροπική και υποτροπική Ασία. 17 είδη απαντώνται στην Κίνα, από τα οποία τα 13 είναι ενδημικά της Κίνας (συναντώνται δηλαδή στη φύση μόνο στην Κίνα και πουθενά αλλού στον κόσμο). Τα δέντρα έχουν ύψος 3 έως 25 μέτρα και έχουν φύλλα συνήθως σε συστάδες ή διαδοχικούς δακτυλίους φύλλων επί του ίδιου άξονα (σπανίως τα φύλλα είναι εκφύονται εναλλασσόμενα ή αντίθετα).

Τα άνθη έχουν σχήμα άστρου, είναι μικρά και πρασινωπά, εκφύονται σε συστάδες ή διαδοχικούς δακτυλίους επί του ίδιου άξονα, και βεβαίως είναι δίκλινα. Ο σωλήνας του περιανθίου είναι βραχύς, με κυπελλοειδή βάση. Το περιάνθιο χωρίζεται σε 6 μέρη (δύο σειρές των τριών), που είναι σχεδόν ίσα μεταξύ τους. Τα αρσενικά άνθη έχουν από εννέα συνήθως στήμονες σε τρεις σειρές των τριών. Τα νήματα της πρώτης και της δεύτερης σειράς δεν φέρουν αδένες, ενώ της τρίτης φέρουν από δύο αδένες στη βάση τους. Οι ανθήρες έχουν 4 θαλάμους ο καθένας. Ανοίγουν και απελευθερώνουν τη γύρη από την εσωτερική στο άνθος πλευρά τους. Τα θηλυκά άνθη έχουν σχηματισμούς παρόμοιους με στήμονες (staminodes), αλλά στείρους, σε ίσο αριθμό με εκείνον των στημόνων των αρσενικών. Η ωοθήκη είναι σε ανώτερη θέση, ενώ το στίγμα έχει σχήμα ασπίδας ή είναι διεσταλμένο.

Ο καρπός της ακτινοδάφνης είναι δρύπη παρόμοια με μούρο. Ο κάθε καρπός περιέχει από έναν μικρό σπόρο, που διαδίδεται κυρίως από τα πουλιά.

Οικολογία-ενδιαίτημα
Οι ακτινοδάφνες απαιτούν συνεχώς υγρό έδαφος και δεν αντέχουν την ξηρασία ή το κρύο. Συναντώνται σε δάση πλατύφυλλων δέντρων, σε ημιορεινά δάση φυλλοβόλων και σε ορεινά μικτά αραιά δάση. Κάποια είδη αναπτύσσονται σε δάση πολύ μεγάλου υψομέτρου, από 1.500 μέχρι και 3.300 μέτρα.

Είδη

Σήμερα αναγνωρίζονται γενικώς 140 είδη ακτινοδάφνης (έναντι 50 περίπου τη δεκαετία του 1960), μερικά σημαντικά από τα οποία είναι τα παρακάτω:

 Actinodaphne albifrons
 Actinodaphne bourdillonii
 Actinodaphne bourneae
 Actinodaphne cupularis
 Actinodaphne cuspidata
 Actinodaphne ellipticbacca
 Actinodaphne forrestii
 Actinodaphne glaucina
 Actinodaphne fragilis («ακτινοδάφνη η εύθραυστος»)
 Actinodaphne henryi
 Actinodaphne johorensis
 Actinodaphne kweichowensis
 Actinodaphne lanata
 Actinodaphne lancifolia («ακτινοδάφνη η λογχόφυλλος»), γνωστό στην ιαπωνική ως καγκονόκι (カゴノキ ή 鹿子の木), δηλαδή «δέντρο-ελαφάκι», εξαιτίας της υφής του φλοιού του
 Actinodaphne lawsonii («ακτινοδάφνη του Lawson»)
 Actinodaphne lecomtei
 Actinodaphne magniflora («ακτινοδάφνη η μεγανθής»)
 Actinodaphne malaccensis
 Actinodaphne menghaiensis
 Actinodaphne molochina
 Actinodaphne montana («ακτινοδάφνη η ορεινή»)
 Actinodaphne mushanensis
 Actinodaphne nitida
 Actinodaphne obovata
 Actinodaphne obscurinervia
 Actinodaphne omeiensis
 Actinodaphne paotingensis
 Actinodaphne pilosa
 Actinodaphne pruinosa
 Actinodaphne quinqueflora («ακτινοδάφνη η πεντανθής»)
 Actinodaphne salicina
 Actinodaphne sessilifructa
 Actinodaphne speciosa
 Actinodaphne stenophylla («ακτινοδάφνη η στενόφυλλη»)
 Actinodaphne trichocarpa («ακτινοδάφνη η τριχόκαρπη»)
 Actinodaphne tsaii

Παραπομπές

Πηγές
 Η ακτινοδάφνη στο efloras.org
 Τσοκανάς, Στάθης: Το ομώνυμο λήμμα στη Νέα Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια «Χάρη Πάτση», τόμος 3, σελ. 498

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 
 

Ακτινοδαφνη