Δαιμονοποίηση του εχθρού

Η δαιμονοποίηση του εχθρού ή η απανθρωποποίηση του εχθρού είναι τεχνική προπαγάνδας που προωθεί την ιδέα ότι ο εχθρός είναι ένας απειλητικός, κακός θύτης με αποκλειστικά καταστροφικούς στόχους. Η δαιμονοποίηση αποτελεί την αρχαιότερη τεχνική προπαγάνδας που σκοπό έχει να εμπνεύσει μίσος προς τον εχθρό, απαραίτητο για να τον πληγώσει πιο εύκολα, να διατηρήσει και να κινητοποιήσει συμμάχους και να αποθαρρύνει τον εχθρό.

Βασικά κριτήρια 
Σύμφωνα με τον Τζουλς Μπόικοφ (Jules Boykoff) η κατάχρηση του όρου δαιμονοποίηση στέρησε από τη λέξη τις ουσιαστικές της ιδιότητες. Για τον λόγο αυτό ο συγγραφέας όρισε τέσσερα κριτήρια που όταν υπάρχουν στην κρατική προπαγάνδα συνιστούν προσπάθεια δαιμονοποίησης: 

 Τα μέσα ενημέρωσης και το κράτος χρησιμοποιούν πλαίσια για να απεικονίσουν την εγγενή φύση του λεγόμενου εχθρού κυρίως με ηθικούς όρους.
 Ο χαρακτήρας του αντιπάλου απεικονίζεται με μανιχαϊστικό τρόπο, ως o κακός εναντίον του καλού.
 Το κράτος είναι η πηγή μιας τέτοιας δαιμονολογικής απεικόνισης.
 Δεν υπάρχει καμία σημαντική ανταπαίτηση από το κράτος.

Ιστορία 
Ο Φίλιπ Νάιτλι πίστευε ότι η δαιμονοποίηση του εχθρού στα δυτικά ΜΜΕ, ακολουθεί συγκεκριμένα στάδια: ξέσπασμα κρίσης, δαιμονοποίηση του αρχηγού του εχθρού, δαιμονοποίηση του πληθυσμού, διάπραξη και δικαιολόγηση φρικαλεοτήτων.

Συνέπειες 
Η στρατηγική της δαιμονοποίησης του εχθρού οδηγεί αναπόφευκτα σε έναν φαύλο κύκλο θηριωδιών, τον οποίο επεξεργάστηκαν πολλοί συγγραφείς, συμπεριλαμβανομένου του Καρλ φον Κλάουζεβιτς. Η απεικόνιση του εχθρού ως ιδιαίτερα κακού εμπνέει συναισθήματα που κάνουν πιο εύκολους τους φόνους.

Η απεικόνιση του εχθρού κάποιου ως δαιμονικού έχει συχνά οδηγήσει στη μεταχείριση ολόκληρου του πληθυσμού ή του πολιτικού μηχανισμού που σχετίζεται με την εχθρική ομάδα ή τον αρχηγό ως εξίσου δαιμονικό. Αυτό οδηγεί επίσης συχνά σε μια τάση να μειώνονται τα πιο σύνθετα κίνητρα ενός εχθρού σε απλή προώθηση του καθαρού κακού.

Παραπομπές

Περαιτέρω ανάγνωση 
 
 

Προπαγάνδα
Τεχνικές προπαγάνδας
Ψυχολογική χειραγώγηση
Χειραγώγηση από τα Μέσα Ενημέρωσης
Ψυχολογικός πόλεμος
Σελίδες με μη επιθεωρημένες μεταφράσεις