Αντιπάθεια

Η αντιπάθεια είναι η αρνητική στάση μέχρι την απέχθεια και την αποστροφή για κάτι ή κάποιον, το αντίθετο της συμπάθειας. Αν και η αντιπάθεια μπορεί να προκληθεί από την εμπειρία, μερικές φορές υπάρχει χωρίς να υπάρχει μια λογική εξήγηση αιτίου-αποτελέσματος στα εμπλεκόμενα άτομα.

Η προέλευση της αντιπάθειας έχει υποβληθεί σε διάφορες φιλοσοφικές και ψυχολογικές εξηγήσεις, τις οποίες κάποιοι βρίσκουν πειστικές και άλλοι θεωρούν άκρως εικασιακές. Η εξερεύνηση μιας φιλοσοφικής πτυχής για την αντιπάθεια έχει βρεθεί σε ένα δοκίμιο του Τζων Λοκ, ενός πρώιμου σύγχρονου φιλόσοφου του 17ου αιώνα.

Διαπροσωπική αντιπάθεια 
Η διαπροσωπική αντιπάθεια συχνά αποδίδεται παράλογα σε τρόπους ή σε ορισμένα φυσικά χαρακτηριστικά, τα οποία γίνονται αντιληπτά ως σημάδια για χαρακτηριστικά χαρακτήρα (π.χ., κλειστά, βαθιά στραβά μάτια ως σημάδι βαρύτητας ή σκληρότητας). Επιπλέον, το αρνητικό συναίσθημα μερικές φορές λαμβάνει χώρα γρήγορα και χωρίς αιτιολογία, λειτουργώντας κάτω από το επίπεδο της προσοχής, θυμίζοντας έτσι μια αυτόματη διαδικασία.

Τα εμπειρικά ευρήματα του Τσέστερ Αλεξάντερ (Chester Alexander) υποδηλώνουν ότι ένα σημαντικό χαρακτηριστικό των αντιπαθειών είναι ότι είναι «περιθωριακές ως προς την αντανακλαστική συνείδηση». Ο Αλεξάντερ στήριξε αυτό το συμπέρασμα στο γεγονός ότι πολλά από τα υποκείμενα της μελέτης ανέφεραν ότι δεν σκέφτηκαν ποτέ πολύ τις αντιπάθειές τους, δεν προσπάθησαν να τις αναλύσουν ή να τις συζητήσουν με άλλους.

Η συμπάθεια και η αντιπάθεια τροποποιούν την κοινωνική συμπεριφορά. Αν και γενικά θεωρείται ότι η αντιπάθεια προκαλεί αποφυγή, ορισμένες εμπειρικές μελέτες συγκέντρωσαν στοιχεία ότι μια αντιπαθητική αντίδραση σε αντικείμενα δεν ακολουθήθηκε από καμία προσπάθεια αποφυγής μελλοντικών συναντήσεων.

Ψυχολογία προσωπικότητας 
Στην ψυχολογία προσωπικότητας, η αντιπάθεια μπορεί να σχετίζεται με χαμηλή τερπνότητα.

Ψευδοαντιπάθεια 
Η Σόφι Μπράιαντ παρατήρησε την εμφάνιση ψευδοαντιπάθειας, η οποία συνίσταται στην «απρόσεχτη και αυθαίρετη ερμηνεία των πράξεων και των εκφράσεων ενός άλλου ατόμου σύμφωνα με τη χειρότερη πλευρά του εαυτού του». Με άλλα λόγια, οι άνθρωποι τείνουν να προβάλλουν τα δικά τους ελαττώματα στους άλλους και να τα αντιπαθούν ή να τα μισούν. Η ψευδοαντιπάθεια βασίζεται στην (σιωπηρή) γνώση για τις αρνητικές πλευρές του χαρακτήρα ενός ατόμου. Η Μπράιαντ συγκρίνει το συναίσθημα που προκύπτει με «μια ορισμένη λανθασμένη αίσθηση κάθαρσης».

Παραπομπές 

Συναισθήματα