Ανδρόνικος Ευφορβηνός

Ο Aνδρόνικος Κομνηνός Ευφορβηνός (άκμασε 1105/08 - 1163) ήταν Βυζαντινός αριστοκράτης και στρατιωτικός διοικητής, ο οποίος υπηρέτησε ως κυβερνήτης της Κιλικίας το 1162-1163.

Βιογραφία 
Ήταν ο δεύτερος γιος τού Νικηφόρου Ευφορβηνού Κατακαλώνος και της πορφυρογέννητης πριγκίπισσας Μαρίας Κομνηνής, κόρης τού Αυτοκράτορα Αλεξίου Α΄ (βασ. 1081–1118 ).   Πιθανότατα γεννήθηκε γύρω στο 1105/1108, αλλά η ζωή του είναι ως επί το πλείστον άδηλη: είναι άγνωστο αν νυμφεύτηκε ή απέκτησε τέκνα.  Τον Φεβρουάριο του 1147, μαζί με τον μεγαλύτερο αδελφό του Αλέξιο, παρευρέθηκε σε εκκλησιαστική σύνοδο στο ανάκτορο των Βλαχερνών, η οποία καθαίρεσε τον Πατριάρχη Κοσμά Β΄ Αττικό. 

Ο Ευφορβηνός ακολούθησε στρατιωτική σταδιοδρομία, αλλά το μόνο αξίωμα που είναι γνωστό ότι κατείχε ήταν αυτό τού δούκα (περιφερειακού στρατιωτικού διοικητή) της Κιλικίας, το οποίο κατείχε το 1162-1163.   Στην Κιλικία βρέθηκε αντιμέτωπος με τον τοπικό Αρμένιο άρχοντα, Θόρο Β΄, ο οποίος είχε στόχο να επαναβεβαιώσει την ανεξαρτησία της περιοχής από τη Βυζαντινή κυριαρχία.  Μετά την εκστρατεία στην Κιλικία τού Αυτοκράτορα Μανουήλ Α΄ Κομνηνού (βασ. 1143–1180 ) το 1158, ο Θόρος Β΄ αναγνώρισε την επικυριαρχία τού Αυτοκράτορα. Ενώ οι Βυζαντινοί παγίωσαν τον έλεγχό τους στην πεδιάδα της Κιλικίας, ο Θόρος Β΄ παρέμενε ελεύθερος και είχε τον έλεγχο των δικών του στρατιωτικών δυνάμεων και το ορεινό εσωτερικό, ως ονομαστικός υποτελής τού Αυτοκράτορα.  Το 1162 ο ετεροθαλής αδελφός του Θόρου, ο Στέφανος, βρέθηκε δολοφονημένος έξω από τα τείχη της Ταρσού, αφού τον προσκάλεσε ο Ευφορβηνός σε ένα συμπόσιο στην πόλη την προηγούμενη ημέρα. Παρόλο που ο Στέφανος ήταν αντίπαλος, αυτό παρείχε στον Θόρο Β΄ το κατάλληλο πρόσχημα για να επιτεθεί στις βυζαντινές κτήσεις στην περιοχή, αν και ο Ευφορβηνός αρνήθηκε σθεναρά οποιαδήποτε ανάμειξη στην πράξη. Ο Ευφορβηνός δεν μπόρεσε να σταματήσει τον Αρμένιο πρίγκιπα, ο οποίος κατέλαβε τα φρούρια Μάμιστρα, Αναζαρβό και Βακχά, και κατέσφαξε τις φρουρές τους.   Προς το συμφέρον της ενότητας κατά των Μουσουλμάνων, ο βασιλιάς Αμαλρίκ Α΄ της Ιερουσαλήμ μεσολάβησε μεταξύ του Θόρου Β΄ και των Βυζαντινών, με αποτέλεσμα ο Ευφορβηνός να ανακληθεί και να αντικατασταθεί από τον Κωνσταντίνο Καλαμάνο.  

Η μετέπειτα μοίρα του είναι άγνωστη.

Παραπομπές

Πηγές 

 Der Nersessian, Sirarpie (1969) [1962]. "The Kingdom of Cilician Armenia". In Setton, Kenneth M.; Wolff, Robert Lee; Hazard, Harry W. (eds.). A History of the Crusades, Volume II: The Later Crusades, 1189–1311 (Second ed.). Madison, Milwaukee, and London: University of Wisconsin Press. pp. 630–659. ISBN 0-299-04844-6.
 
 Varzos, Konstantinos (1984). Η Γενεαλογία των Κομνηνών [The Genealogy of the Komnenoi] (PDF) (in Greek). Vol. A. Thessaloniki: Centre for Byzantine Studies, University of Thessaloniki. OCLC 834784634.

Στρατηγοί του Μανουήλ Α΄ Κομνηνού
Βυζαντινοί του 12ου αιώνα
Βυζαντινοί κυβερνήτες της Κιλικίας
Βυζαντινοί δούκες