Ακρόχορδο

Το ακρόχορδο (λατινική-επιστημονική ονομασία Acrochordus) είναι γένος από πρωτόγονα φίδια χωρίς δηλητήριο, που ζουν στη φύση στην Αυστραλία και στην τροπική Ασία. Ανήκει στην ομώνυμη οικογένεια ακροχορδίδες (Acrochordidae), της οποίας αποτελεί το μοναδικό γένος (μονοτυπική οικογένεια). Σήμερα αναγνωρίζονται τρία είδη ακρόχορδου.

Περιγραφή

Τα ακρόχορδα είναι εντελώς υδρόβια ζώα. Εξ αυτού, δεν έχουν τις ευρείες κοιλιακές φολίδες που διαθέτουν τα περισσότερα άλλα φίδια, ενώ τα μάτια τους βρίσκονται στην επάνω πλευρά της κεφαλής («ραχιαίοι» οφθαλμοί). Η κεφαλή ξεχωρίζει πολύ λίγο από τον θώρακα. Τα δόντια τους είναι μικρά αλλά δυνατά, και εκφύονται όχι μόνο από τις σιαγόνες, αλλά και από τον ουρανίσκο. Το πιο αξιοσημείωτο χαρακτηριστικό των ακρόχορδων είναι το δέρμα και οι φολίδες τους. Το δέρμα είναι χαλαρό και «σακκουλιάζει», δίνοντας την εντύπωση ότι είναι υπερβολικά μεγάλου μεγέθους για το φίδι. Οι φολίδες δεν αλληλοεπικαλύπτονται και φέρουν πολύ μικρές πυραμιδοειδείς προεξοχές.

Τα ακρόχορδα είναι ενεδρεύοντες θηρευτές, που κρύβονται στους πυθμένες ρυακιών, ποταμιών και εκβολών, περιμένοντας να πλησιάσουν ψαράκια, τα οποία συλλαμβάνουν με το σώμα τους, που τυλίγεται γύρω τους. Χάρη στην τραχιά επιφάνεια των φολίδων τους, μπορούν να συγκρατούν τα ψάρια, παρά τη γλιστερή επιφάνεια των τελευταίων. Τα ενήλικα ακρόχορδα έχουν μήκος που ξεκινά από 60 εκατοστά του μέτρου και μπορεί να φθάσει τα 2,43 μέτρα.

Γεωγραφική κατανομή 
Τα φίδια αυτά βρίσκονται στη δυτική Ινδία, στη Σρι Λάνκα, την τροπική Νοτιοανατολική Ασία, τις Φιλιππίνες, την Ινδονησία, μέχρι ανατολικά στο Τιμόρ, στη Νέα Γουινέα, στο Αρχιπέλαγος του Μπίσμαρκ (ιδίως στη Νήσο Μουσάου) και στο Γκουανταλκανάλ.. Στα νότια συναντώνται στη βόρεια ακτή της Αυστραλίας.

Εμπορική εκμετάλλευση 
Μολονότι μέχρι στιγμής κανένα από τα τρία είδη δεν κατατάσσεται στα «κινδυνεύοντα με εξαφάνιση», οι αριθμοί τους στη φύση μειώνονται με ταχύ ρυθμό, καθώς κυνηγιούνται από τον άνθρωπο για το δέρμα τους, που χρησιμεύει στην κατασκευή τσαντών χειρός και άλλων δερμάτινων προϊόντων (μετά βέβαια από την αφαίρεση των φολίδων). Πολλές φορές έχει επιχειρηθεί να ανατραφούν και να αναπαραχθούν ακρόχορδα στην αιχμαλωσία, τόσο από ζωολογικούς κήπους όσο και από ιδιώτες συλλέκτες ερπετών, όμως σε όλες τις περιπτώσεις αρνούνται να λάβουν τροφή και είναι επιρρεπή σε μολύνσεις του δέρματος.

Ταξινομική
Υπάρχουν αρκετά συνώνυμα για την οικογένεια Acrochordidae, όπως: Acrochordina (Bonaparte, 1831), Acrochordidae (Bonaparte, 1840 και Jan, 1863), Acrochorniens (A.M.C. Duméril, 1853), Acrochordinae (Boulenger, 1893), Acrochordoidae (McDowell, 1975) και Acrochordini (Dowling & Duellman, 1978).

Υπάρχουν επίσης αρκετά συνώνυμα για το γένος Acrochordus, μεταξύ των οποίων και τα εξής: Acrochordus (Hornst., 1787), Chersydrus (Cuvier, 1817), Chersidrus (Oken, 1817), Chersydreas (Gray, 1825), Chersydraeus (Duméril, Bibron & Duméril, 1854), Chersydraeas (Gray, 1849), Chershydrus (Bonaparte, 1831), Verrucator (Schlegel, 1837) και Potamophis (Schmidt, 1852)

Είδη
 Acrochordus arafurae, McDowell, 1979 — Νέα Γουινέα και βόρεια Αυστραλία
 Acrochordus granulatus (Schneider, 1799) — κεντρική και νότια Ινδία, Σρι Λάνκα, Μιανμάρ, Νήσοι Ανταμάν, Ταϊλάνδη, Καμπότζη, Βιετνάμ, Κίνα, Φιλιππίνες, Μαλαισία, Παπούα Νέα Γουινέα, Νήσοι Σολομώντα και βόρεια ακτή της Αυστραλίας
 Acrochordus javanicus, Hornst., 1787 — Νοτιοανατολική Ασία (Βιετνάμ, Καμπότζη, Ταϊλάνδη, Μαλαισία, Σιγκαπούρη) και Ινδονησία (Σουμάτρα, Ιάβα και Βόρνεο)

Παραπομπές

Πηγές
 Το λήμμα «ακρόχορδον» στη Νέα Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια «Χάρη Πάτση», τόμος 3, σελ. 462

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Το ακρόχορδο στη Reptile Database
 Acrochordus.com
 Οι ακροχορδίδες (filesnakes, wartsnakes, elephant trunk snakes) στο μπλογκ Life is Short but Snakes are Long

Ακροχορδο