Ενρίκο Μασίας

Ο Γκαστόν Γκρενασιά (, γεν. 11 Δεκεμβρίου 1938), γνωστός με το καλλιτεχνικό όνομα Ενρίκο Μασίας (· προφέρεται Ενρικό Μασιάς), είναι Γάλλος τραγουδιστής, τραγουδοποιός και μουσικός αλγερινο-εβραϊκής καταγωγής.

Βιογραφία 
Ο Γκαστόν Γκρενασιά γεννήθηκε από σεφαραδίτικη οικογένεια στην Κωνσταντίνη της Αλγερίας. Ο πατέρας του, Σιλβέν Γκρενασιά (1914–2004),  ήταν βιολονίστας σε μια ορχήστρα που έπαιζε κυρίως malouf, ανδαλουσιανή κλασική μουσική. Ο Γκαστόν έπαιζε κιθάρα από μικρός και άρχισε να παίζει με την ορχήστρα του Cheikh Raymond Leyris σε ηλικία 15 ετών. 

Ακολούθησε καριέρα δασκάλου, αλλά συνέχισε να παίζει κιθάρα. Το 1961, ο Πόλεμος για την Ανεξαρτησία της Αλγερίας μαίνεται και η κατάσταση γίνεται αφόρητη για τους Εβραίους και τους Ευρωπαίους κατοίκους της Κωνσταντίνης. Η δολοφονία το 1961 του πεθερού του και μουσικού Cheikh Raymond Leyris από το Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο είχε τεράστια επίδραση στον Γκαστόν Γκρενασιά και φαίνεται ότι οφειλόταν στην αντίθεσή του στην ανεξαρτησία της Αλγερίας από τη Γαλλία.  Ο Γκαστόν άφησε την Αλγερία με τη σύζυγό του, Σουζί, στις 29 Ιουλίου 1961, έντεκα μήνες πριν από το τέλος του πολέμου, και αυτοεξορίστηκε στην ηπειρωτική Γαλλία. Έκτοτε δεν του επετράπη να επιστρέψει στην Αλγερία.

Καριέρα 

Αφού πρώτα έζησε για λίγο στην Αρζαντέιγ, μετακόμισε τελικά στο Παρίσι, όπου αποφάσισε να ακολουθήσει καριέρα στη μουσική. Στην αρχή προσπάθησε να μεταφράσει στα γαλλικά τα κομμάτια malouf που ήξερε ήδη. Αργότερα, ανέπτυξε ένα νέο γαλλικό ρεπερτόριο που ερμήνευε σε καφέ και καμπαρέ. Παρέμεινε, ωστόσο, δημοφιλής ερμηνευτής της αραβοανδαλουσιανής μουσικής και των ιουδαιοαραβικών τραγουδιών στη Γαλλία.

Υιοθέτησε το καλλιτεχνικό όνομα Ενρίκο Μασίας και έκανε την πρώτη του ηχογράφηση το 1962 μετά από μια συνάντηση με τον Ρεϊμόν Μπερνάρ. Το αποτέλεσμα ήταν η ηχογράφηση του «Adieu mon pays» που είχε συνθέσει για την αγαπημένη του Αλγερία στο σκάφος που τον πήγαινε στη Γαλλία. Εμφανίστηκε στη γαλλική τηλεόραση, όπου έκανε αμέσως εντύπωση. Αυτό οδήγησε σε μια πρώτη περιοδεία το 1963 ως δεύτερη πράξη με την Πάολα και τον Μπίλι Μπριτζ. Εκείνη τη χρονιά γεννήθηκε και η κόρη του, Τζόσια.

Την άνοιξη του 1964 έπαιξε πριν από τους Les Compagnons de la chanson στην αίθουσα Paris Olympia και στη συνέχεια πραγματοποίησε μια επιτυχημένη περιοδεία στη Μέση Ανατολή, κάνοντας εμφανίσεις με μεγάλη επιτυχία σε Ισραήλ, Ελλάδα και Τουρκία, όπου εξακολουθεί να έχει θαυμαστές. Στην Τουρκία, πολλά τραγούδια του μεταφράστηκαν και ερμηνεύτηκαν από Τούρκους καλλιτέχνες.  Το 1965, του απονεμήθηκε το Βραβείο Vincent Scotto και την επόμενη χρονιά τραγούδησε μπροστά σε 120.000 άτομα  στο γήπεδο της Ντιναμό Μόσχας, δίνοντας συναυλίες σε περισσότερες από 40 άλλες σοβιετικές πόλεις. Έκανε επίσης περιοδεία στην Ιαπωνία και ηχογράφησε τραγούδια στα ισπανικά και στα ιταλικά, ενώ ήταν δημοφιλής και στις δύο αυτές χώρες.

Το αμερικανικό ντεμπούτο του, σε μια συναυλία στο Carnegie Hall όπου είχαν εξαντληθεί τα εισιτήρια, έγινε στις 17 Φεβρουαρίου 1968. Συνέχισε να κάνει περιοδείες στις Ηνωμένες Πολιτείες, τραγουδώντας σε Σικάγο, Ντάλας και  Λος Άντζελες. Στο Κεμπέκ του Καναδά, έτυχε θερμής υποδοχής ως γαλλόφωνος καλλιτέχνης.

Το 1971, ο Μασίας επέστρεψε στο Paris Olympia, μετά εμφανίστηκε στο Ρόγιαλ Άλμπερτ Χολ στο Λονδίνο και ξαναπήγε σε Ιαπωνία, Καναδά, την Ιταλία και Ισπανία. Μια δεύτερη περιοδεία στις ΗΠΑ κορυφώθηκε με μια ακόμη συναυλία στο Carnegie Hall το 1972. Το 1974 έδωσε δέκα παραστάσεις στο Uris Theatre στο Μπρόντγουεϊ, αλλά και στο Olympia για έκτη φορά στην καριέρα του.

Έκανε περιοδεία στη Γαλλία και πήγε δύο φορές στο Ισραήλ το 1976 και το 1978. Προσκλήθηκε στην Αίγυπτο από τον Αιγύπτιο πρόεδρο Ανουάρ Σαντάτ για να τραγουδήσει για την ειρήνη. Αυτό έγινε αφού ο Μασίας είχε αποκλειστεί από τις αραβικές χώρες για πολλά χρόνια, παρά το γεγονός ότι διατήρησε τη δημοτικότητά του στο αραβικό κοινό στη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική. Στην Αίγυπτο τραγούδησε μπροστά σε 20.000 άτομα δίπλα στις Πυραμίδες. Μετά τη δολοφονία του Σαντάτ, έγραψε ένα τραγούδι αφιερωμένο στον εκλιπόντα πρόεδρο με τίτλο "Un berger vient de tomber".

Το 1988, γνώρισε μεγάλη επιτυχία με το "Zingarella", ιδιαίτερα σε Ισραήλ και Τουρκία κατά την περιοδεία του, καθώς και στη Νότια Κορέα.

Τον Απρίλιο του 1992, δοκίμασε να παίξει σε ένα θεατρικό έργο προσαρμοσμένο από τα αγγλικά, με τον τίτλο Quelle Nuit. Ερμήνευσε επίσης έναν ρόλο ως τοπικός δικαστής στη γαλλική τηλεοπτική ταινία Monsieur Molina το 2006.

Τον Ιούλιο του 2019, ο Μασίας έπαιξε τον εαυτό του στην κωμική σειρά Οικογενειακή επιχείρηση (Family Business), που μεταδόθηκε από το Netflix.

Άλμπουμ και σινγκλ 
Στη δεκαετία του 1960, μεγάλη δημοτικότητα γνώρισαν τα τραγούδια του Μασίας με ανατολική επιρροή, όπως τα "Adieu mon pays" (επίσης γνωστό ως "J'ai quitté mon pays"), "Les filles de mon pays", "L'Oriental", "Entre l'orient et l'occident" και αφιερωμένα τραγούδια όπως το "Le violon de mon père" (στον πατέρα του) και το "Mon chanteur préferé" (φόρος τιμής στον πεθερό του).

Δημοφιλής ήταν επίσης η γαλλική ερμηνεία του "Oh guitare, guitare" και οι ισπανικές εκδόσεις των "El Porompompero" και "Solenzara".

Οι μεγάλες γαλλικές του επιτυχίες περιλαμβάνουν τα "Paris, tu m'as pris dans tes bras", "La femme de mon ami", "Non je n'ai pas oublié", "La France de mon enfance", "Les gens du nord" και «Les filles de mon pays».

Έχει τραγουδήσει σε πολλές γλώσσες, όπως γαλλικά, ιταλικά, ισπανικά, εβραϊκά, τουρκικά, ελληνικά, αγγλικά, αρμένικα, αραβικά και πολλές από τις διαλέκτους τους και πρόσφατα στα γίντις.

Επιτεύγματα 

 Το 1965 του απονεμήθηκε το Βραβείο Vincent Scotto.
 Έλαβε χρυσό δίσκο το 1976 για το «Mélisa».
 Ονομάστηκε Τραγουδιστής της Ειρήνης από τον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών Κουρτ Βάλντχαϊμ το 1980, αφού δώρισε τα έσοδα του σινγκλ του "Malheur à celui qui blesse un enfant" στη Unicef.
 Το 1997, ο Κόφι Ανάν τον ονόμασε Πρέσβη για την Ειρήνη και την Προστασία των Παιδιών.

Συνεργασίες 
Ο Μασίας έχει συνεργαστεί με πολλούς καλλιτέχνες και τα τραγούδια του έχουν ερμηνευτεί σε πολλές γλώσσες.

 Τραγούδησε τα "Melisa", "Je t'apprendrai l'amour", "Un grand amour" και "On s'embrasse et on oublie" ως ντουέτο με τη διεθνούς φήμης Τουρκάλα τραγουδίστρια Άντζα Πεκάν με την οποία κυκλοφόρησε ένα ζωντανό άλμπουμ με τίτλο "A L'Olympia» το 1976.
 Το 1991 συνεργάστηκε σε ντουέτο με την Τζίνι Γκαλάν με τίτλο «Un amour, une amie».
 Το 2003, τραγούδησε το "Koum Tara" με τον Αλγερινό Τσεμπ Μαμί που συμπεριλήφθηκε στο άλμπουμ του τελευταίου με τίτλο Du Sud au Nord καθώς και μια ζωντανή διασκευή του, αυτή τη φορά στο άλμπουμ του Τσεμπ Μαμί Live au Grand Rex (2004).
 Στην Τουρκία, πολλοί καλλιτέχνες έχουν ερμηνεύσει τραγούδια του με τουρκικούς στίχους, όπως οι Άντζα Πεκάν, Μπασάρ Ταμέρ, Μπερκάντ, Ενγκίν Εβίν, Χουανίτο, Νίλουφερ, Σεγιάλ Τανέρ, Τανσού Οκάν κ.ά.

Στην Ελλάδα 
Το 1963, ο Μασίας ταξίδεψε στην Ελλάδα και εμφανίστηκε στο νυχτερινό κέντρο "Έμπασσυ" στην Αθήνα, στη συμβολή των οδών Πανεπιστημίου και Αμερικής. 

Έκτοτε, τραγούδια του Μασίας έχουν προσαρμοστεί στα ελληνικά και ερμηνευτεί από Έλληνες τραγουδιστές. Μεγάλη επιτυχία έγινε το τραγούδι «Μου χρωστάς, δεν σου χρωστάω» (1978) από τον Φίλιππο Νικολάου, σε στίχους του ίδιου και μουσική του Μασίας.  Ο Νικολάου ερμήνευσε μετά από χρόνια (2005) ένα ακόμη κομμάτι σε μουσική του Μασίας, με τίτλο «Άσε να λέει», στο οποίο έγραψε και πάλι ο ίδιος τους στίχους. 

Έναν χρόνο μετά τον Νικολάου, διασκευή του Μασίας ερμήνευσε και ο τότε δημοφιλής Γιάννης Κατέβας, κάνοντας επιτυχία με το κομμάτι «Τα γιασεμάκια σου» σε στίχους του Γιώργου Κανελλόπουλου. 

Το 1980, ο Θέμης Αδαμαντίδης ερμήνευσε το «Τραγουδώ κι ας πονάω» σε μουσική του Μασίας και στίχους του Δημήτρη Ιατρόπουλου. 

Το 2011, η μεγάλη επιτυχία του Μασίας «Oh guitare, guitare» ντύθηκε με στίχους της Λίνας Νικολακοπούλου και ερμηνεύτηκε από τον Γιώργο Μαργαρίτη στο άλμπουμ του με τίτλο Έγκλημα και τιμωρία.

Αντιπαραθέσεις 
Η απόφασή του, μετά από πρόσκληση του Αλγερινού προέδρου Αμπντελαζίζ Μπουτεφλίκα, να προσπαθήσει να κάνει συναυλίες στην Αλγερία είχε ως αποτέλεσμα τεράστια διαμάχη.  Μετά την ακύρωση μιας προτεινόμενης περιοδείας στην Αλγερία το 2000, έγραψε το βιβλίο Mon Algérie (Η Αλγερία μου, Εκδόσεις Plon, 2001) που προωθήθηκε ως μια «πραγματική ιστορία αγάπης μεταξύ ενός ανθρώπου και της πατρίδας του».

Στις 14 Φεβρουαρίου 2007, ανακοίνωσε την υποστήριξή του στον Νικολά Σαρκοζί στις γαλλικές προεδρικές εκλογές. Επιβεβαίωσε ότι πολιτικά ανήκει στην αριστερά, αλλά είπε ότι δεν μπορούσε να υποστηρίξει την υποψήφια των σοσιαλιστών Σεγκολέν Ρουαγιάλ, αν και θα υποστήριζε τον Λοράν Φαμπιούς ή τον Ντομινίκ Στρος-Καν αν ήταν υποψήφιοι.

Επιχείρησε ξανά ανεπιτυχώς να επισκεφθεί την Αλγερία τον Νοέμβριο του 2007 συνοδεύοντας τον Γάλλο πρόεδρο Νικολά Σαρκοζί, αλλά αντιμετώπισε σκληρή αντίσταση από διάφορες αλγερινές οργανώσεις και άτομα, συμπεριλαμβανομένου του Αλγερινού πρωθυπουργού Αμπντελαζίζ Μπελχαντέμ, λόγω της υποστήριξής του στο Ισραήλ. Δεν του επετράπη ποτέ να επιστρέψει στην Αλγερία από τότε που έφυγε, το 1961.

Προσωπική ζωή 
Ο Μασίας είναι χήρος. Η σύζυγός του, Σουζί Λεϊρί, πέθανε στις 23 Δεκεμβρίου 2008. Το άλμπουμ του 1993 Suzy είναι αφιερωμένο σε αυτήν. Έχει μια κόρη, την Τζόσια Μασίας, και ο γιος του, Ζαν Κλοντ Γκρενασιά, είναι γνωστός μουσικός παραγωγός.

Στα τέλη της δεκαετίας του 2010, ο Μασίας ενεπλάκη σε οικονομική διαμάχη με την ισλανδική τράπεζα Landsbanki, που κατηγορήθηκε για εξαπάτηση εκατοντάδων πελατών της, όταν κήρυξε πτώχευση και άρχισε να ρευστοποιεί υποθηκευμένα ακίνητα των πελατών της. Ανάμεσα σε αυτά τα ακίνητα ήταν και η πολυτελής βίλα του Μασίας στο Σεν-Τροπέ.

Δισκογραφία

Άλμπουμ

Στούντιο άλμπουμ 

 1983: Deux ailes et trois plumes
 1984: Générosité
 1987: Enrico
 1989: Le vent du sud
 1991: Enrico
 1992: Mon chanteur préferé
 1993: Suzy
 1994: La France de mon enfance
 1995: Et Johnny Chante L'amour
 1999: Aie Aie Aie Je T'Aime
 1999: Hommage à Cheikh Raymond
 2003: Oranges amères
 2005: Chanter
 2006: La Vie populaire
 2011: Voyage d'une mélodie
 2012: Venez tous mes amis!
 2016: Les clefs
 2019: Enrico Macias & Al orchestra

Ζωντανά άλμπουμ / συλλογές 

 1968: Olympia 68
 1989: Olympia 89
 1990: Disque d'Or
 1992: Le plus grand bonheur du monde
 1996: La Fête à l'Olympia
 2003: Les Indispensables de Enrico Macias
 2003: Concerts Musicorama
 2006: Olympia 2003
 2006: Les Concerts Exclusifs Europe
 2008: Platinum Collection

Τραγούδια 
(Τραγούδια του Μασίας σε αλφαβητική σειρά)

Α

 A ceux qui m'ont béni 1981
 A la face de l'humanité 1972
 A Venise 1971
 Adieu mon pays 1962
 Aie aie aie je t'aime 1989
 Aime-moi je t'aime 1986
 Aimez vous les uns les autres 1977
 L'âme des gitans 1977
 Ami, dis lui 1965
 L'ami fidèle 1964
 L'amour c'est pour rien 1964
 L'amour de la famille 1978
 Το L'amour n'est jamais fini 1979
 Apprendre à vivre ensemble 1995
 Après moi 1989
 Asturias 1970
 Au cœur de la Camargue 1963
 Au nom des droits de l'homme 1993
 Au temps du Balajo 1970
 Aux quatre coins du monde 1968
 Aux talons de ses souliers 1968
 Avec les moyens du bord 1983

Β

 La ballade des innocents 1987
 Beyrouth 1963
 Brésil 1995

C

 C'est ça l'amour 1973
 C'est du soleil 1971
 C'est une femme 1981
 C'est vrai 1980
 C'était le bon temps 1973
 Chanson pour l'auvergnat 1974/1997
 Chanter 1966
 Chiquita 1962
 Come on bye bye1991
 Compagnon disparu 1963
 Constantina 1984
 Constantine 1962
 La courte échelle 1981

D

 Dans la nuit mexicaine 1963
 De musique en musique 1969
 Dès que je me réveille 1968
 Deux ailes et trois plumes 1983
 Deux femmes a Dublin 1976
 Dieu de l'espérance 1993
 Dis-moi ce qui ne va pas 1968
 Dis-moi l'avenir 1973
 Dix ans déjà 1970

Ε

 El Porompompero 1964
 Elle reviendra bientôt 1975
 L'Enfant de mon enfant (Mon petit Symon) 1993
 Enfants de tous pays 1963
 Entre l'orient et l'occident 1976
 Est-il un ennemi; 1965

F

 La femme de mon ami 1962
 La fête orientale 1971
 Το Les Filles de mon pays 1964
 La folle espérance 1977
 La France de mon enfance 1980
 Le fusil rouillé 1984

G

 Générosité 1984
 Les gens du nord 1967
 Le Grain de blé 1966
 Le grand pardon 1997

Ι

 L'île du Rhône, 1964 ?
 Il est comme le soleil 1977
 L'instituteur 1981

J

 J'ai douze και 1989
 J'ai peur 1967
 J'appelle le soleil 1966
 Jalousie maladie 1975
 Jamais Deux Sans Trois 1966
 J'en ai plein mon cœur des suvenirs 1966
 Je crois en Dieu 1971
 Je le vois sur ton visage 1967
 Je n'ai pas vu mes enfants grandir 1984
 Je t'aimerai pour deux 1966
 Je vous apporte la nouvelle 1975
 Jérusalem j'ai froid 1988
 Juif Espagnol 1980
 Jusqu'au bout de la course 1981

Κ

 Koum Tara 1976 + με τον Τσεμπ Μαμί 1999

L

 La Lavande 1967
 Luther King 1984
 La dernière prière 1996

Μ

 Ma maison, ma maison 1962
 Ma patrie 1964
 Ma raison de vivre 1964
 Malheur à celui qui blesse un enfant (Enrico Macias και Ζακ Ντεμαρνί) 1975
 La Marelle 1977
 Maya 1964
 Mélisa 1975
 Le mendiant de l'amour 1980
 La mère et l'enfant 1989
 Les millionnaires du dimanche 1967
 Mon ami mon frère 1963
 Mon chanteur préféré 1986
 Mon cœur d'attache 1966

Ν

 N'oublie jamais d'où tu viens 1967
 Ne doute plus de moi 1964
 Noël à Jérusalem 1967
 Non je n'ai pas oublié 1966
 Notre place au soleil 1965

Ο

 Oh guitare, guitare 1962
 Orange amères 2003
 L'Oriental 1962
 Où est donc la vérité 1966
 Oumparere 1975
 Ouvre-moi la porte 1980
 Ouvre ta main et donne 1963

P

 Par ton premier baiser 1962
 Pardonne et n'oublie pas 1984
 Paris s'allume 1969
 Paris tu m'as pris dans tes bras 1964
 La part du pauvre 1966
 Les pins du bord de l'eau 1964
 Le plus grand bonheur du monde 1967
 Poï Poï 1963
 Pour ton mariage (chantée avec sa fille) 1992
 Puisque l'amour commande 1967

Q

 Quand les femmes dansent 2003
 Quand les hommes vivront d'amour, στο Olympia το 1989 με τους Petits Chanteurs d'Asnières

R

 Reste-moi fidèle 1969

S

 Sans voir le jour 1965
 S'il fallait tout donner 1964
 Si c'était à refaire 1977
 Sois fidèle à ton amour 1974 με την Ιλανίτ
 Solenzara 1967
 Sous le ciel de Paris 2005
 Souviens-toi des noëls de là bas 1963
 Souviens-toi, je t'aime aujourd'hui 1975
 Suzy 1993

Τ

 Toi la mer απέραντο 1967
 Tous les hommes se ressemblent 1970
 Tous les soleils de l'amitié 1981
 Tout seul 1966
 Tu n'es pas seul au monde 2011

U

 Un amour, une amie 1990 με την Τζίνι Γκαλάν
 Un berger vient de tomber 1981
 Un Rayon de Soleil 1967
 Un refrain 1967
 Un signe de la main 1975
 Un soir d'été 1963
 Une fille à marier 1982

V

 Va-t'en 1962
 Vagabonds sans rivage 1963
 Le Vent du sud 1989
 Vers qui vers quoi 1988
 Le Vertige 1974
 La vie populaire 2005
 Vieille terre 1965
 Le violon de mon père 1977
 Vous les femmes 1965
 Le Voyage 2003

Υ

 Les yeux de l'amour 1967

Ζ

 Zingarella 1988

Βιβλιογραφία 

 Martin Monestier, Enrico Macias, l'enfant de tous pays, 1980
 Enrico Macias and Jacques Demarny, Non, je n’ai pas oublié, 1982
 Enrico Macias and Françoise Assouline, Mon Algérie, 2001
 Enrico Macia and Cheb Mami, Koum Tara Live Au Grand Rex, 2004
 Gérard Calmettes, Rien que du bleu, 2005
 Musicien de cœur, preface by Jacques Leyris, Éditions Horizon, 2005
 Armand Carval, Enrico Macias, Un homme libre pour la Paix (180 Pages), 2008
 Armand Carval, Enrico Macias, Le Chanteur de la Paix (200 pages), 2009
 Armand Carval, Enrico Macias, Le Chanteur de la Paix (180 pages), second edition, 2010
 Idir and Enrico Macias, Cnu ay afṛux (Achenu Aya Frukh) (le duo berbère Kabylie), 2011
 Enrico Macias, "L'envers du ciel bleu", 2015

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 
 Ο Ενρίκο Μασίας στο Yahoo Music
 Βιογραφία του Ενρίκο Μασίας στο RFI Musique
 Ο 

Εβραίοι τραγουδιστές
Γάλλοι άνδρες τραγουδιστές
Αλγερινοί τραγουδιστές