Νηλ Τιούροκ

Ο Νηλ Τζέφρεϋ Τιούροκ (Neil Geoffrey Turok, γενν. 16 Νοεμβρίου 1958) είναι Νοτιοαφρικανός φυσικός, κάτοχος της έδρας Higgs Θεωρητικής Φυσικής στο Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου και επίτιμος διευθυντής του Ινστιτούτου Θεωρητικής Φυσικής «Περίμετρος» Τα πεδία στα οποία επικεντρώνεται το έργο του είναι η μαθηματική φυσική και η φυσική του αρχέγονου Σύμπαντος, όπως η κοσμολογική σταθερά.

Οικογένεια, σπουδές και σταδιοδρομία 
Ο Νηλ Τιούροκ γεννήθηκε στο Γιοχάνεσμπουργκ της τότε Ενώσεως της Νοτίου Αφρικής. Γονείς του ήταν η Μαίρυ Τιούροκ και ο γεννημένος στη Λευκορωσία Μπεν Τιούροκ (1927-2019), αμφότεροι ακτιβιστές κατά του απαρτχάιντ (φυλετικών διακρίσεων στη Ν. Αφρική).

Μετά την αποφοίτησή του από το Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ, ο Νηλ Τιούροκ πήρε διδακτορικό από το Αυτοκρατορικό Κολέγιο του Λονδίνου με επιβλέποντα καθηγητή τον Ντέιβιντ Όλιβ, έναν από τους εισηγητές της θεωρίας των υπερχορδών. Μετά από μια θέση μεταδιδάκτορα στην Καλιφόρνια, εργάσθηκε στο Φέρμιλαμπ.

Το 1994 ο Τιούροκ έγινε καθηγητής της φυσικής στο Πανεπιστήμιο Πρίνστον και το 1997 ανέλαβε την έδρα της Μαθηματικής Φυσικής στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ. Το 2008 διορίσθηκε από τον Μάικ Λαζαρίδη διευθυντής στο Ινστιτούτο Θεωρητικής Φυσικής «Περίμετρος». Προς το τέλος της σταδιοδρομίας του, το 2020, έγινε ο πρώτος κάτοχος της νέας έδρας Higgs της Θεωρητικής Φυσικής στο Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου.

Ερευνητικό έργο 
Ο Τιούροκ ερεύνησε θέματα μαθηματικής φυσικής και φυσικής του αρχέγονου Σύμπαντος, εστιάζοντας σε παρατηρησιακούς ελέγχους θεωριών της φυσικής στο πεδίο της κοσμολογίας. Στις αρχές της δεκαετίας του 1990 η ερευνητική ομάδα του έδειξε τον τρόπο συσχετισμού των μικρών ανισοτροπιών στην πόλωση και τη θερμοκρασία της κοσμικής ακτινοβολίας υποβάθρου, μια πρόβλεψη που επαληθεύθηκε λεπτομερώς από τις μετέπειτα μετρήσεις ακριβείας που πραγματοποίησε η διαστημική αποστολή WMAP. Επιπλέον η ομάδα του Τιούροκ ανέπτυξε έναν έλεγχο-κλειδί για την ύπαρξη μιας κοσμολογικής σταθεράς, η οποία σήμερα γίνεται αποδεκτό ότι υπάρχει.

Ο Τιούροκ και οι συνεργάτες του ανέπτυξαν τη θεωρία του «ανοικτού πληθωρισμού». Μαζί με τον Στήβεν Χόκινγκ ανέπτυξε αργότερα τις λεγόμενες ινσταντονικές λύσεις Hawking-Turok, που σύμφωνα με την πρόταση ελλείψεως οριακών συνθηκών των Χόκινγκ και Τζέιμς Χαρτλ, μπορούν να περιγράψουν τη γένεση ενός πληθωριστικού Σύμπαντος.

Μαζί με τους Τζάστιν Χούρυ, Burt Ovrut και Πωλ Στάινχαρντ, ο Τιούροκ εισήγαγε την έννοια του εκπυρωτικού Σύμπαντος,  «... ενός κοσμολογικού μοντέλου στο οποίο το υπέρθερμο Σύμπαν της Μεγάλης Εκρήξεως παράγεται από τη σύγκρουση μιας βράνης με ένα επίπεδο, εκκινώντας από ένα κατά τα άλλα ψυχρό, κενό και στατικό Σύμπαν». Αργότερα, με τον Στάινχαρντ στο Πρίνστον, ο Τιούροκ άρχισε να αναπτύσσει ένα κυκλικό μοντέλο για το Σύμπαν ενσωματώνοντας σε αυτό την εκπύρωση. Σε αυτό η Μεγάλη Έκρηξη ερμηνεύεται ως μια σύγκρουση μεταξύ δύο «βρανό-κοσμων» της M theory. Οι προβλέψεις αυτού του μοντέλου συμφωνούν με τα τρέχοντα παρατηρησιακά κοσμολογικά δεδομένα, αλλά με ενδιαφέρουσες αποκλίσεις από τις προβλέψεις του κλασικού πληθωριστικού μοντέλου. Το 2007 οι Στάινχαρντ και Τιούροκ έγραψαν μαζί το εκλαϊκευμένο βιβλίο Το ατέλειωτο Σύμπαν (Endless Universe). Επίσης ο Τιούροκ έχει γράψει το βραβευμένο βιβλίο The Universe Within: From Quantum to Cosmos

Το 2003 ο Τιούροκ ίδρυσε το Αφρικανικό Ινστιτούτο Μαθηματικών Επιστημών στο Μιούζενμπεργκ, ένα μεταπτυχιακό εκπαιδευτικό κέντρο για τη στήριξη της αναπτύξεως των μαθηματικών και των φυσικών επιστημών στην αφρικανική ήπειρο.

Ο Τιούροκ έχει τιμηθεί με διάφορα βραβεία και έχει αναγορευθεί επίτιμος διδάκτορας από μερικά πανεπιστήμια, όπως από το καναδικό Πανεπιστήμιο της Οττάβας το 2011 και από το βελγικό Καθολικό Πανεπιστήμιο της Λουβαίν (2019). Επίσης έχει λάβει το παράσημο του «Τάγματος του Καναδά».

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Neil Προσωπική ιστοσελίδα στο Ινστιτούτο «Περίμετρος»
 Αφρικανικό Ινστιτούτο Μαθηματικών Επιστημών (AIMS)
 Συνέντευξη του Τιούροκ, 19 Φεβρουαρίου 2008
 Συνέντευξη του Τιούροκ στον καθηγητή Alan Macfarlane, 27 Απριλίου 2017

Κοσμολόγοι
Νοτιοαφρικανοί επιστήμονες
Απόφοιτοι του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ
Αξιωματικοί του Τάγματος του Καναδά