Κένγκο Κούμα

Ο Κένγκο Κούμα (ιαπωνικά: 隈 研吾, γεννημένος το 1954) είναι Ιάπωνας αρχιτέκτονας και καθηγητής στο Τμήμα Αρχιτεκτονικής στο Πανεπιστήμιο του Τόκιο. Συχνά σε σύγκριση με τους σύγχρονους Σιγκέρου Μπαν και Καζούγιο Σέτζιμα, ο Κούμα διακρίνεται επίσης για τα γόνιμα γραπτά του. Είναι ο σχεδιαστής του Εθνικού Σταδίου της Ιαπωνίας στο Τόκιο, το οποίο κατασκευάστηκε για τους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες του 2020.

Πρώιμη ζωή και εκπαίδευση 
Ο Κούμα γεννήθηκε στην Κανγκάβα και φοίτησε στο λύκειο Eiko Gakuen. Μετά την αποφοίτησή του στην Αρχιτεκτονική από το Πανεπιστήμιο του Τόκιο το 1979, εργάστηκε για ένα διάστημα στη  και στην . Στη συνέχεια μετακόμισε στη Νέα Υόρκη για περαιτέρω σπουδές στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια ως επισκέπτης ερευνητής από το 1985 έως το 1986.

Καριέρα 
Το 1987, ο Κούμα ίδρυσε το Spatial Design Studio και το 1990 ίδρυσε τη δική του εταιρεία, Kengo Κούμα & Associates. Έχει διδάξει στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια, στο Πανεπιστήμιο του Ιλινόι στο και στο Πανεπιστήμιο Κεϊό, όπου το 2008, ο Κούμα ανακηρύχθηκε Ph.D. στην αρχιτεκτονική. Ως καθηγητής στη Σχολή Αρχιτεκτονικής του Πανεπιστημίου του Τόκιο, διευθύνει μια ποικιλία ερευνητικών έργων που αφορούν την αρχιτεκτονική, την πολεοδομία και το σχεδιασμό στο εργαστήριό του. Η Kengo Kuma & Associates απασχολεί πάνω από 300 αρχιτέκτονες στο Τόκιο, την Κίνα (Πεκίνο και Σαγκάη) και το Παρίσι, σχεδιάζοντας έργα διαφορετικού τύπου και κλίμακας σε όλο τον κόσμο.

Φιλοσοφία και συγγράμματα 
Ο δηλωμένος στόχος του Κούμα είναι να ανακτήσει την παράδοση των ιαπωνικών κτιρίων και να ερμηνεύσει εκ νέου αυτές τις παραδόσεις για τον 21ο αιώνα. Το 1997 κέρδισε το Βραβείο του Αρχιτεκτονικού Ινστιτούτου της Ιαπωνίας και το 2009 έγινε Officier de L'Ordre des Arts et des Lettres στη Γαλλία. Ο Κούμα δίνει εκτενείς διαλέξεις και είναι συγγραφέας πολυάριθμων βιβλίων και άρθρων που συζητούν και κριτικάρουν προσεγγίσεις στη σύγχρονη αρχιτεκτονική. Το θεμελιώδες κείμενό του Anti-Object: The Dissolution and Disintegration of Architecture που γράφτηκε το 2008, καλεί για μια αρχιτεκτονική σχέσεων, που σέβεται το περιβάλλον του αντί να κυριαρχεί πάνω τους. Τα έργα του Κούμα διατηρούν έντονο ενδιαφέρον για τη χειραγώγηση του φωτός με τη φύση μέσω της υλικότητας.

Αν και παραμένοντας σε συνέχεια με τις ιαπωνικές παραδόσεις με τη σαφήνεια των δομικών λύσεων, την υπονοούμενη τεκτονική και τη σημασία του φωτός και της διαφάνειας, ο Κούμα δεν περιορίζεται στην κοινότοπη και επιφανειακή χρήση των «ελαφρών» υλικών. Αντίθετα, πηγαίνει πολύ βαθύτερα, επεκτείνοντας τους μηχανισμούς σύνθεσης για να διευρύνει τις δυνατότητες της υλικότητας. Χρησιμοποιεί τεχνολογικές εξελίξεις που μπορούν να προκαλέσουν απροσδόκητα υλικά, όπως η πέτρα, ώστε να προσφέρουν την ίδια αίσθηση ελαφρότητας και απαλότητας με το γυαλί ή το ξύλο. Ο Κούμα προσπαθεί να αποκτήσει μια αίσθηση χωρικής άυλης φύσης ως συνέπεια της «σωματιδιακής φύσης» του φωτός και της δημιουργίας μιας σχέσης μεταξύ ενός χώρου και του φυσικού γύρου  γύρω από αυτό.

Περιγράφοντας την πρακτική του, ο Κούμα είπε «Θα μπορούσατε να πείτε ότι ο στόχος μου είναι «να ανακτήσω τον τόπο». Ο τόπος είναι αποτέλεσμα της φύσης και του χρόνου. αυτή είναι η πιο σημαντική πτυχή. Νομίζω ότι η αρχιτεκτονική μου είναι ένα είδος πλαισίου της φύσης. Με αυτό, μπορούμε να βιώσουμε τη φύση πιο βαθιά και πιο οικεία. Η διαφάνεια είναι χαρακτηριστικό της ιαπωνικής αρχιτεκτονικής. Προσπαθώ να χρησιμοποιώ ελαφριά και φυσικά υλικά για να αποκτήσω ένα νέο είδος διαφάνειας».

Σε πολλά από τα έργα του Κούμα, η προσοχή εστιάζεται στους χώρους σύνδεσης. στα τμήματα μεταξύ του εσωτερικού και του εξωτερικού και από το ένα δωμάτιο στο άλλο. Η επιλογή των υλικών δεν πηγάζει τόσο από την πρόθεση να καθοδηγηθεί ο σχεδιασμός των μορφών, αλλά να συμμορφωθούν με το υπάρχον περιβάλλον από την επιθυμία σύγκρισης παρόμοιων υλικών, αλλά να δείχνουν τις τεχνικές προόδους που κατέστησαν δυνατές νέες χρήσεις.

Όταν ασχολείται με την πέτρινη εργασία, για παράδειγμα, ο Κούμα εμφανίζει διαφορετικό χαρακτήρα από τα προϋπάρχοντα κτίρια συμπαγούς, βαριάς, παραδοσιακής τοιχοποιίας. Αντίθετα, το έργο του εκπλήσσει το μάτι αδυνατίζοντας και διαλύοντας τους τοίχους σε μια προσπάθεια να εκφράσει μια ορισμένη «ελαφρότητα» και άυλη, υποδηλώνοντας μια ψευδαίσθηση ασάφειας και αδυναμίας που δεν είναι κοινή στη στιβαρότητα της πέτρινης κατασκευής.

Παράλληλα, ο Κούμα έδειξε υλική καινοτομία για να υποστηρίξει την τοπική παραδοσιακή χειροτεχνία μέσα από τα έργα του. Συνεργαζόμενος με Ιάπωνες τεχνίτες ειδικευμένους στο ξύλο, το χώμα ή το χαρτί, βοήθησε στη διατήρηση των σχετικών τεχνικών δόμησης ενώ τις εκσυγχρονίζει, φέρνοντας την τεχνογνωσία του σε σπονδυλωτή. Αυτό το έργο οδήγησε τον Κούμα να κερδίσει ένα Παγκόσμιο Βραβείο για τη Βιώσιμη Αρχιτεκτονική το 2016.

Εργα 
Τα βασικά έργα περιλαμβάνουν το Suntory Museum of Art στο Τόκιο, το Bamboo Wall House στην Κίνα, τα κεντρικά γραφεία του Ομίλου LVMH (Louis Vuitton Moet Hennessy) στην Ιαπωνία, το Besançon Art Center στη Γαλλία και ένα από τα μεγαλύτερα ιαματικά λουτρά στην Καραϊβική για το Mandarin Oriental Dellis Cay. 

Η Stone Roof, μια ιδιωτική κατοικία στο Ναγκάνο της Ιαπωνίας, που χτίστηκε το 2010, αποτελείται από μια στέγη που προορίζεται να πηγάζει από το έδαφος, παρέχοντας ένα πλήρες περίβλημα στο σπίτι. Επιλέχθηκε μια τοπική πέτρα για να συνδεθεί στενά με το προϋπάρχον φυσικό περιβάλλον της πλαγιάς του βουνού. Η εξωτερική πέτρινη εργασία γίνεται ελαφριά και ευάερη κόβοντας κάθε πέτρα σε λεπτές φέτες και συγκρατώντας κάθε φέτα ως περιστρεφόμενο πάνελ. Με αυτόν τον τρόπο, η βαριά ποιότητα της πέτρας αραιώνεται και παρέχει στο μάτι μια ψευδαίσθηση ελαφρότητας, επιτρέποντας το φως και τον αέρα απευθείας στον εσωτερικό χώρο. Με αυτή την επιλογή υλικού και κατασκευής, αναδύεται ένα νέο είδος διαφάνειας. που όχι μόνο πλαισιώνει τη φύση με τον τρόπο που θα έκανε ένας γυάλινος τοίχος, αλλά συνδέεται επίσης βαθιά με την πλευρά του βουνού.

Το 2016, η Κούμα ασχολήθηκε επίσης με το σχεδιασμό προκατασκευασμένων περιπτέρων σε συνεργασία με την Revolution Precrafted. Σχεδίασε το κινητό πολυλειτουργικό περίπτερο με το όνομα The Aluminium Cloud Pavilion. Η δομή, που αποτελείται από πάνελ αλουμινίου ενωμένα με την τεχνική Kangou, μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως τσαγιέρα ή χώρος διαλογισμού.

Ως μέρος της σειράς συνεντεύξεων βίντεο TIME-SPACE-EXISTENCE, ο Κούμα συνεργάστηκε με το Ευρωπαϊκό Πολιτιστικό Κέντρο για να δημιουργήσει μια τεκμηρίωση βίντεο που συζητά τα θέματα Χρονικός Χώρος και Ύπαρξη.

Kuma Lab 
Το Kuma Lab είναι Εργαστήριο Ερευνών με επικεφαλής τον Κούμα, με έδρα το Τμήμα Αρχιτεκτονικής της Σχολής Μηχανικών στην Πανεπιστημιούπολη Χόνγκο του Πανεπιστημίου του Τόκιο, που ξεκίνησε το 2009. Το 2012, το Kuma Lab δημοσίευσε το βιβλίο Patterns and Layering, Japanese Spatial Culture, Nature and Architecture, συμπεριλαμβανομένης της έρευνας από διάφορα μέλη του εργαστηρίου υποψηφίων διδάκτορα.

Τα ερευνητικά του θέματα αποτελούνται από μια ολοκληρωμένη έρευνα αρχιτεκτονικών, αστικών, κοινοτικών, τοπίων και σχεδίων προϊόντων. Έρευνα δομικών, υλικών και μηχανικών σχεδίων. και μεθοδολογία για τη γεφύρωση βιώσιμων, φυσικών και πληροφοριακών σχεδίων. Οι δραστηριότητές της περιλαμβάνουν συμμετοχή σε διαγωνισμούς αρχιτεκτονικού σχεδιασμού, οργάνωση και διαχείριση περιφερειακών και διεθνών εργαστηρίων σχεδιασμού, κοινή έρευνα με άλλα τμήματα στο Πανεπιστήμιο του Τόκιο και έρευνα και πρόταση για την ανάκαμψη από τον σεισμό της Μεγάλης Ανατολικής Ιαπωνίας.

Παραπομπές 

Ιάπωνες αρχιτέκτονες
Απόφοιτοι του Πανεπιστημίου Κολούμπια
Απόφοιτοι του Πανεπιστημίου του Τόκιο