Γέφυρα της Ελεύθερνας

Η γέφυρα της Ελεύθερνας είναι αρχαία ελληνική τοξωτή γέφυρα κοντά στην Αρχαία Ελεύθερνα, στην Κρήτη της Ελλάδας. Μια παρόμοια δεύτερη γέφυρα που στεκόταν σε μικρή απόσταση νότια της κατέρρευσε προς τα τέλη του 19ου αιώνα, με ελάχιστα ίχνη να έχουν απομείνει.

Περιγραφή 
Η καλοδιατηρημένη δομή έχει ένα ενιαίο άνοιγμα 3,95 μέτρων, το οποίο είναι αρκετά μεγάλο για ένα τόξο στηρίγματος. Το άνοιγμα κόβεται από τους άκονους ασβεστόλιθους σε σχήμα ισοσκελούς τριγώνου, το ύψος του οποίου είναι 1,84 μ.. Το συνολικό μήκος της γέφυρας είναι 9,35 μ. και το πλάτος της κυμαίνεται από 5,1 έως 5,2 μ., με τη δομή να συγκλίνει ελαφρά προς το κεντρικό της σημείο πάνω από την αψίδα (πλάτος 5.05 μ. εκεί). Το ύψος είναι μεταξύ 4 και 4,2 μ..

Ιστορία 
Η γέφυρα, η οποία χρησιμοποιείται ακόμη, περιγράφηκε για πρώτη φορά από τον Άγγλο Τόμας Έιμπελ Μπρίματζ Σπρατ στο Ταξίδια και τις Έρευνες στην Κρήτη, αφού είχε επισκεφθεί την τοποθεσία το 1853. Εκείνη την εποχή, μια άλλη αρχαία γέφυρα με τριγωνική αψίδα στεκόταν ακόμα μερικές εκατοντάδες μέτρα μακριά, αλλά, αν κρίνουμε από μεταγενέστερη αναφορά, καταστράφηκε κάποια άγνωστη στιγμή πριν από το 1893.

Χρονολόγηση 
Ενώ υπάρχει γενική συμφωνία ότι οι δύο γέφυρες της Ελεύθερνας χρονολογούνται στην προρωμαϊκή περίοδο, μια πιο ακριβής χρονολόγηση παρεμποδίζεται από την έλλειψη κατάλληλων ευρημάτων. Σύμφωνα με τον Νακάση, η σωζόμενη βόρεια γέφυρα χτίστηκε κάποια στιγμή κατά την ελληνιστική περίοδο, ενώ ο Ιταλός μελετητής Γκαλιάτσο χρονολογεί την κατασκευή με μεγαλύτερη ακρίβεια στα τέλη του 4ου ή στις αρχές του 3ου αιώνα π.Χ.. Για τη μικρότερη, τώρα καταρρέουσα νότια γέφυρα, ο Νακάσης υποστηρίζει επιφυλακτικά μια ύστερη κλασική χρονολογία.

Παραπομπές

Πηγές

Περαιτέρω ανάγνωση 

 Μπούγια, Πολυξένη (1996), «Αρχαίες γέφυρες στην Ελλάδα και στην παράκτια Μικρά Ασία», Διατριβή, Πανεπιστήμιο της Πενσυλβάνια

Κτίρια και κατασκευές στην Κρήτη
Ελευθερνα