Septizodium

Το Septizodium (επίσης ονομάζεται Septizonium ή Septicodium) ήταν ένα κτίριο στην αρχαία Ρώμη. Κτίστηκε το 203 μ.Χ. από τον Αυτοκράτορα Σεπτίμιο Σεβήρο. Η προέλευση του ονόματος "Septizodium" είναι από το Septisolium, από τα λατινικά για τον ναό των επτά ήλιων, και πιθανότατα ονομάστηκε έτσι για τις επτά πλανητικές θεότητες (Κρόνος, Ήλιος, Σελήνη, Άρης, Ερμής, Δίας, Αφροδίτη ), είτε για το γεγονός ότι ήταν χωρισμένο σε επτά μέρη. Το κτίριο δεν είχε κανένα γνωστό πρακτικό σκοπό και πιθανότατα προοριζόταν να είναι μία διακοσμητική πρόσοψη, σαν Νυμφαίο. Οι αρχαίες και μεσαιωνικές πηγές περιγράφουν τον σκοπό του: να εντυπωσιάσει τους Βορειο-Αφρικανούς ακολούθους του Σεβήρου κατά την είσοδό τους στην πόλη, καθώς βρισκόταν στο σημείο όπου η Αππία Οδός περνάει τον Παλατίνο λόφο και κατευθύνεται ανατολικά προς τη Ρωμαϊκή Αγορά. Και άλλα παραδείγματα Σεπτιζωδίων είναι γνωστά, όλα στην Αφρική.

Ο Αμμιανός Μαρκελλίνος αναφέρεται στο κτίριο σε ένα διφορούμενο απόσπασμα: «Οι συγκλητικοί ... είχαν συγκεντρωθεί στο Septemzodium, ένα δημοφιλές μέρος, όπου ο Μάρκος Αυρήλιος είχε κτίσει ένα Νυμφαίο με μάλλον επιδεικτικό ύφος».

Τον 8ο αι. το οικοδόμημα ήταν ήδη ερειπωμένο και είχε ενσωματωθεί σε ένα από τα πολυάριθμα φρούρια βαρόνων της μεσαιωνικής πόλης, που κατείχε τον 12ο-13ο αι. η οικογένεια Φραντζιπάνι. Τον Αύγουστο του 1241, μετά το τέλος του πάπα Γρηγορίου Θ΄, οι 11 καρδινάλιοι που μπόρεσαν να εισέλθουν στη Ρώμη μέσω των γραμμών τού στρατού τού Φρειδερίκου Β΄ της Γερμανίας συγκεντρώθηκαν στο ετοιμόρροπο παλάτι του Σεπτιζωδίου. Οι εκλογές που διήρκεσαν δύο μήνες ήταν επίπονες, όχι μόνο λόγω της βαθιάς πολιτικής κρίσης, αλλά και των φυσικών δυσκολιών. Υπήρχε μία τρομακτική ζέστη· επίσης η βροχή διέρρεε από την οροφή της αίθουσας των καρδιναλίων, αναμεμειγμένη με τα ούρα των ανδρών του Ματέο Ρόσο Ορσίνι που φρουρούσαν στη στέγη. Μάλιστα ένας από τους καρδινάλιους αρρώστησε και απεβίωσε. Αλλά και ο νέος πάπας Σελεστίνος Δ΄ ήταν επίσης πολύ εξαντλημένος και απεβίωσε 16 ημέρες μετά την εκλογή του.

Το 1588, κατά τη διάρκεια της αρχιερατείας του πάπα Σίξτου Ε΄, η ανατολική πρόσοψη του κτιρίου κατεδαφίστηκε υπό τη διεύθυνση του Ντομένικο Φοντάνα. Οι πέτρες που ελήφθησαν, χρησιμοποιήθηκαν για το υπόγειο του Οβελίσκου του Φλαμινίου της Πιάτσα ντελ Πόπολο, την αποκατάσταση της στήλης του Μάρκου Αυρήλιου, τον τάφο του πάπα στη Σάντα Μαρία Ματζόρε και άλλες κατασκευές.

Δείτε επίσης 
 Κατάλογος αρχαίων μνημείων στη Ρώμη

Βιβλιογραφικές αναφορές

Πηγές 
 Ammianus Marcellinus: The Later Roman Empire (AD 354–378) μετάφραση Walter Hamilton. Penguin, Λονδίνο 1986.
 Theodor Dombart: Das palatinische Septizonium zu Rom . Beck, Μόναχο, 1922
 Karl Hampe: Ein ungedruckter Bericht über das Konklave von 1241 im römischen Septizonium . (= Sitzungsberichte der Heidelberger Akademie der Wissenschaften, Philosophisch-Historische Klasse; Jg. 1913, Abh. 1). Χειμώνας, Χαϊδελβέργη 1913
 Christian Hülsen: Das Septizonium des Septimus Severus . 46. Programm zum Winkelmannsfeste der Archäologischen Gesellschaft zu Berlin, 1886, S. 1-36
 Platner, Samuel Ball and Thomas Ashby, A Topographical Dictionary of Ancient Rome (1929): "Septizonium"