Γενικές εκλογές στην Ανγκόλα 2022

Γενικές εκλογές διεξήχθησαν στην Αγκόλα στις 24 Αυγούστου 2022 για την εκλογή του Προέδρου και της Εθνοσυνέλευσης.  Ο σημερινός πρόεδρος Ζοάο Λουρένσο ήταν υποψήφιος για μια ακόμη θητεία.  Τα προκαταρκτικά αποτελέσματα έδειξαν ότι το MPLA εξασφάλισε επανεκλογή με μειωμένη πλειοψηφία, καθώς κέρδισε 124 έδρες και έλαβε το 51% των ψήφων. Το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης UNITA εξασφάλισε 90 έδρες με ποσοστό 44% των ψήφων. Το Κόμμα Κοινωνικής Ανανέωσης (PRS), το Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο της Ανγκόλας (FNLA) και το Ανθρωπιστικό Κόμμα της Ανγκόλας (PHA) κέρδισαν το καθένα από δύο έδρες.   Αυτές οι εκλογές είναι μέχρι σήμερα οι πιο οριακές (ως προς το αποτέλεσμα) στην ιστορία της Ανγκόλας μεταξύ MPLA και UNITA.

Ιστορικό 
Το MPLA βρίσκεται στην εξουσία από τότε που η Αγκόλα κέρδισε την ανεξαρτησία το 1975. Είχε πολεμήσει σε έναν εμφύλιο πόλεμο με την UNITA μέχρι το 2002. 

Στις προηγούμενες εκλογές που διεξήχθησαν το 2017, το κυβερνών MPLA κέρδισε συντριπτική επανεκλογή, συγκεντρώνοντας το 61% των ψήφων. Αν και το κόμμα έχασε 25 έδρες, το MPLA διατήρησε την υπερπλειοψηφία του στην Εθνοσυνέλευση, εξασφαλίζοντας 150 έδρες. Το μεγαλύτερο κόμμα της αντιπολίτευσης, η UNITA, κέρδισε μόνο 51 έδρες αλλά κέρδισε 19 με 26% συνολικά ψήφους. Το CASA—CE κέρδισε 16 έδρες, το PRS κέρδισε δύο και το FNLA εξασφάλισε μία.  Μετά τις εκλογές, η UNITA κατηγόρησε το κυβερνών κόμμα ότι εμπλέκεται σε εκλογική νοθεία και κατέθεσε μήνυση. Ωστόσο, το συνταγματικό δικαστήριο απέρριψε την υπόθεση της UNITA στην έφεση.  Ο επί μακρόν αρχηγός του κράτους, Ζοζέ Εντουάρντο ντος Σάντος, δεν επεδίωξε να επανεκλεγεί στην προεδρία και τον διαδέχθηκε ο υπουργός Άμυνας Ζοάο Λουρένσο. 

Η ημερομηνία εκλογών ανακοινώθηκε στις 6 Απριλίου 2022.

Εκλογικό σύστημα 
Τα 220 μέλη της Εθνοσυνέλευσης εκλέγονται με δύο τρόπους: 90 εκλέγονται σε 18 πενταεδρικές περιφέρειες, με τη μέθοδο d'Hondt, ενώ τα υπόλοιπα 130 επιλέγονται με αναλογική εκπροσώπηση με κλειστές λίστες, που κατανέμονται ανάλογα με τα πανεθνικά αποτελέσματα.<  Οι ψηφοφόροι πρέπει να είναι τουλάχιστον 18 ετών και να μην έχουν αδικαιολόγητη πτώχευση, ποινική καταδίκη, διπλή υπηκοότητα ή να έχουν κηρυχθεί παράφρονες. Οι υποψήφιοι πρέπει να είναι τουλάχιστον 35 ετών. 

Κάθε κόμμα προτείνει έναν υποψήφιο για πρόεδρο της Ανγκόλας, ο οποίος είναι και αρχηγός κράτους και αρχηγός κυβέρνησης, ως το πρώτο μέλος στη λίστα του. Ο πρόεδρος εκλέγεται με διπλή ταυτόχρονη ψηφοφορία – κάθε ψήφος για ένα κόμμα είναι αυτόματα ψήφος για τον υποψήφιό του ως πρόεδρο, ο οποίος πρέπει να αναφέρεται ξεκάθαρα στο ψηφοδέλτιο. Πρόεδρος εκλέγεται ο υποψήφιος πρόεδρος του κόμματος που λαμβάνει τις περισσότερες ψήφους (πλειοψηφικό ) για την ίδια θητεία με τη συνέλευση. Ο πρόεδρος μπορεί να υπηρετήσει το πολύ δύο θητείες σύμφωνα με το σύνταγμα του 2010.

Διεξαγωγή 
Τα εκλογικά τμήματα άνοιξαν στις 7 το πρωί και έκλεισαν στις 5 το απόγευμα τοπική ώρα.   Τοπικοί παρατηρητές είπαν ότι οι εκλογές ήταν ελεύθερες. Παρατηρητές από την Κοινότητα Ανάπτυξης της Νότιας Αφρικής (SADC) είπαν ότι η ψηφοφορία ήταν ειρηνική, αλλά σημείωσαν έλλειψη τοπικών παρατηρητών. Η αποστολή παρατηρητών της Κοινότητας Πορτογαλόφωνων Χωρών  δεν εκτίμησε αρχικά την ψηφοφορία ως δίκαιη και ελεύθερη, καθώς ισχυρίζεται ότι ορισμένοι υποψήφιοι έλαβαν περισσότερο χρόνο προβολής, οι εκπρόσωποι του κόμματος δεν είχαν πρόσβαση στον κατάλογο στα εκλογικά τμήματα και γύρω στα 2,7 εκατομμύρια νεκροί περιλαμβάνονται στους εγγεγραμμένους. Ένας εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης δήλωσε ότι οι εκλογές διεξήχθησαν ειρηνικά, αλλά γνώριζαν ότι υπήρχαν καταγγελίες για ορισμένες ελλείψεις.

Κόμματα 
Οκτώ κόμματα συμμετείχαν στο ψηφοδέλτιο στις εκλογές:  

Λαϊκό Κίνημα για την Απελευθέρωση της Ανγκόλας, με αρχηγό τον Ζοάο Λουρένσο
Εθνική Ένωση για την Ολική Ανεξαρτησία της Ανγκόλας, με αρχηγό τον Ανταλμπέρτο Κόστα Ζούνιορ
 τοCASA–CE (Ευρεία Σύγκλιση για τη Σωτηρία της Ανγκόλας – Εκλογικός Συνασπισμός) με αρχηγό τον Μανουέλ Φερνάντες
 το Κόμμα Κοινωνικής Ανανέωσης με ηγέτη τον Μπενεντίτο Ντάνιελ
 το Εθνικό Μέτωπο για την Απελευθέρωση της Ανγκόλας με αρχηγό τον Ενγκόλα Καμπάνγκου
 την Εθνική Πατριωτική Συμμαχία, με αρχηγό τον Κουιντίνο Μορέιρα
 το Εθνικιστικό Κόμμα για τη Δικαιοσύνη στην Ανγκόλα με αρχηγό τον Εντουάρντο Τσινγκούντζι
 το Ανθρωπιστικό Κόμμα της Ανγκόλας με την Φλορμπέλα Μαλακίας.

Στις 5 Οκτωβρίου, τα κύρια κόμματα της αντιπολίτευσης της Ανγκόλας ανακοίνωσαν ότι σχημάτισαν έναν συνασπισμό με το όνομα Ενωμένο Πατριωτικό Μέτωπο. Ο Ανταλμπέρτο Κόστα Ζούνιορ της UNITA ορίστηκε ως υποψήφιος της FPU για να αναμετρηθεί με τον πρόεδρο Ζοάο Λουρένσο στην ψηφοφορία του Αυγούστου του 2022, επιβεβαίωσε ο εκπρόσωπος της ομάδας Amandio Capoco στη Λουάντα.  

Η εκστρατεία επισκιάστηκε επίσης από τον θάνατο του πρώην προέδρου Ζοζέ Εντουάρντο ντος Σάντος στις 8 Ιουλίου 2022.  Υπήρξε μια διαμάχη μεταξύ της οικογένειας ντος Σάντος και του σημερινού προέδρου Ζοάο Λουρένσο, στην οποία η οικογένεια κατηγόρησε τον πρόεδρο για δίωξη και ζήτησε χάρη για πολλά παιδιά του ντος Σάντος προκειμένου η σορός του Ζοζέ Εντουάρντο ντος Σάντος να επιστρέψει στην Αγκόλα για ταφή.  Στο πλαίσιο της εκστρατείας του κατά της διαφθοράς, ορισμένοι από τους υποστηρικτές του πρώην προέδρου και μέλη της οικογένειάς του οδηγήθηκαν στη φυλακή.

Αποτελέσματα

Επακόλουθα 
Η UNITA απέρριψε τα αποτελέσματα και θα τα αμφισβητήσει. Έχουν παραπονεθεί για έλλειψη διαφάνειας και ότι τα αποτελέσματα δεν ταιριάζουν με τα δικά τους αποτελέσματα.   Στην Ανγκόλα, τα αποτελέσματα των εκλογών μπορούν να αμφισβητηθούν με την υποβολή καταγγελίας στην Εθνική Εκλογική Επιτροπή, και εάν απορριφθούν, μπορούν στη συνέχεια να προσαχθούν στο Συνταγματικό Δικαστήριο, το οποίο πρέπει να αποφανθεί εντός 72 ωρών. 

Ο Λουρένσο έχει δεσμευτεί να συνεχίσει τις μεταρρυθμίσεις, συμπεριλαμβανομένης της ιδιωτικοποίησης των κρατικών περιουσιακών στοιχείων και της διακοπής της διαφθοράς έπειτα από έρευνα για την οικογένεια Ντος Σάντος.  Υποσχέθηκε επίσης να διαφοροποιήσει την οικονομία, να δημιουργήσει περισσότερες θέσεις εργασίας, να εκσυγχρονίσει την εκπαίδευση και να επεκτείνει το σύστημα υγειονομικής περίθαλψης. Διατείνεται ότι το MPLA κέρδισε νόμιμα και ότι οι εκλογές ήταν ελεύθερες, δίκαιες και διαφανείς. 

Πολλά οχήματα πυρπολήθηκαν και δέκα άτομα τραυματίστηκαν όταν υποστηρικτές του MPLA επιτέθηκαν σε γραφείο της UNITA στις 3 Σεπτεμβρίου 2022. 

Αφού το Συνταγματικό Δικαστήριο απέρριψε την προσβολή των αποτελεσμάτων, η UNITA κάλεσε σε δημόσιες διαμαρτυρίες κατά του MPLA.

Παραπομπές

Εκλογές στην Ανγκόλα
Ανγκολα