Κριστίνα Σκάρμπεκ

Η Μάρια Κριστίνα Γιανίνα Σκάρμπεκ (πολωνικά: Maria Krystyna Janina Skarbek), ΤΒΑ, ΜΓ, (1 Μαΐου 1908 – 15 Ιουνίου 1952), επίσης γνωστή ως Κριστίν Γκράνβιλ (Christine Granville), ήταν Πολωνή πράκτορας των Βρετανικών Επιχειρήσεων Ειδικών Αποστολών (ΕΕΑ) κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Έγινε διάσημη για τα τολμηρά κατορθώματά της σε αποστολές πληροφοριών και παράτυπου πολέμου στην κατεχόμενη από τους Ναζί Πολωνία και τη Γαλλία. Ο δημοσιογράφος Άλιστερ Χορν, ο οποίος περιέγραψε τον εαυτό του το 2012 ως έναν από τους λίγους ακόμη εν ζωή ανθρώπους που γνώριζαν τη Σκάρμπεκ, την αποκάλεσε «η πιο γενναία των γενναίων». Η αρχηγός κατασκοπείας των ΕΕΑ, Βέρα Άτκινς, περιέγραψε την Σκάρμπεκ ως «πολύ γενναία, πολύ ελκυστική, αλλά μοναχική και κλεισμένη στον εαυτό της».

Έγινε Βρετανίδα πράκτορας μήνες πριν από την ίδρυση των ΕΕΑ τον Ιούλιο του 1940. Ήταν η πρώτη γυναίκα πράκτορας των Βρετανών που υπηρέτησε στο πεδίο και η μακροβιότερη από όλες τις γυναίκες πράκτορες της Βρετανίας εν καιρώ πολέμου. Η επινοητικότητα και η επιτυχία της έχουν πιστωθεί ότι επηρέασαν την απόφαση της οργάνωσης να στρατολογήσει περισσότερες γυναίκες ως πράκτορες στις κατεχόμενες από τους Ναζί χώρες. Το 1941 άρχισε να χρησιμοποιεί το ψευδώνυμο Κριστίν Γκράνβιλ, ένα όνομα που υιοθέτησε νόμιμα μετά την πολιτογράφηση ως Βρετανίδα υπήκοος το Δεκέμβριο του 1946.

Το πιο διάσημο κατόρθωμα της Σκάρμπεκ ήταν η εξασφάλιση της απελευθέρωσης των πρακτόρων των ΕΕΑ, Φράνσις Κάμαρτς και Ζαν Φίλντινγκ, από μια γερμανική φυλακή ώρες πριν εκτελεστούν. Το έκανε ύστερα από συνάντηση (με μεγάλο προσωπικό κίνδυνο) με τον διοικητή της Γκεστάπο στο Ντίνι-λε-Μπαιν της Γαλλίας, λέγοντάς του ότι ήταν Βρετανίδα πράκτορας και πείθωντάς τον με απειλές, ψέματα και δωροδοκία δύο εκατομμυρίων φράγκων να απελευθερώσει τους πράκτορες των ΕΕΑ. Το γεγονός έχει εμφανιστεί στο τελευταίο επεισόδιο της βρετανικής τηλεοπτικής εκπομπής Wish Me Luck.

Η Σκάρμπεκ συχνά χαρακτηρίζεται με όρους όπως ο «πιο λαμπερός κατάσκοπος» της Βρετανίας. Μαχαιρώθηκε μέχρι θανάτου το 1952 στο Λονδίνο από έναν εμμονικό και απορριπτέο μνηστήρα, που στη συνέχεια κρεμάστηκε.

Βιογραφία

Τιμές και βραβεία 
Τα κατορθώματα της Σκάρμπεκ αναγνωρίστηκαν με το Μετάλλιο του Γεώργιου. Αρκετά χρόνια μετά το περιστατικό στο Ντίνι, στο Λονδίνο, είπε σε έναν άλλο Πολωνό και συνάδελφό της βετεράνο του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου ότι, κατά τις διαπραγματεύσεις της με την Γκεστάπο, δεν γνώριζε κανέναν κίνδυνο για τον εαυτό της. Μόνο αφού αυτή και οι σύντροφοί της ξέφυγαν, περισυλλογίστηκε στο σπίτι: «Τι έκανα! Θα μπορούσαν να με πυροβολήσουν και εμένα».

Για το έργο της σε συνεργασία με τις βρετανικές αρχές, τον Μάιο του 1947 έγινε Αξιωματικός του Τάγματος της Βρετανικής Αυτοκρατορίας, ένα βραβείο που συνήθως συνδέεται με αξιωματικούς του ισοδύναμου στρατιωτικού βαθμού του αντισυνταγματάρχη και ενός επιπέδου πάνω από το πιο συνηθισμένο βραβείο Μέλους του Τάγματος της Βρετανικής Αυτοκρατορίας που δίνεται σε άλλες γυναίκες πράκτορες των ΕΕΑ. Παρά τα προβλήματά της με τους Πολωνούς κατά τη διάρκεια του πολέμου, το 1945, όταν η Σκάρμπεκ επισκέφτηκε το πολωνικό στρατιωτικό αρχηγείο με τη βρετανική της στολή της Γυναικείας Βοηθητικής Πολεμικής Αεροπορίας, της φέρθηκαν οι Πολωνοί στρατιωτικοί αρχηγοί με τον υψηλότερο σεβασμό.

Η γαλλική αναγνώριση της συμβολής της Σκάρμπεκ στην απελευθέρωση της Γαλλίας ήρθε με την απονομή του Πολεμικού Σταυρού.

Σημειώσεις

Παραπομπές

Βιβλιογραφία 
 Marcus Binney, The Women Who Lived for Danger: The Women Agents of SOE in the Second World War, Λονδίνο, Hodder and Stoughton, 2002,. (Το ένα πέμπτο του βιβλίου είναι αφιερωμένο στην Κριστίνα Σκάρμπεκ. Περιλαμβάνει μερικά πιο πρόσφατα διαθέσιμα έγγραφα, αλλά σε μεγάλο βαθμό βασίζεται στο έργο της Μάντελεϊν Μέισον)
 Xan Fielding, Hide and Seek: The Story of a War-Time Agent, Λονδίνο, Secker & Warburg, 1954. (Αφιερωμένο στην Krystyna Skarbek· περιλαμβάνει το περιστατικό Digne.)
 Christopher Kasparek, "Krystyna Skarbek: Re-viewing Britain's Legendary Polish Agent", The Polish Review, τόμ. XLIX, αρ. 3 (2004), σελ. 945–953.
 Christopher Kasparek, επιστολή προς τον εκδότη (διορθωτικό στο άρθρο του Κασπάρεκ στον τόμ. XLIX, αρ. 3, 2004, και απάντηση στην επιστολή του Ρόνλαντ Νοβίτσκι στον τόμ. L, όχι. 1, 2005), The Polish Review, τόμ. L, όχι. 2 (2005), σελ. 253–255.
 Jan Larecki, Krystyna Skarbek: agentka o wielu twarzach (Krystyna Skarbek: Agent with Many Faces), Βαρσοβία, Książka i Wiedza, 2008, .
 Madeleine Masson, Christine: A Search for Christine Granville, GM, OBE, Croix de Guerre, με πρόλογο του Francis Cammaerts, DSO, Légion d'Honneur, Croix de Guerre, US Medal of Freedom, Λονδίνο, Hamish Hamilton, 1975. (Αναδημοσίευση από Virago, 2005. )978-1-4472-2565-2
 Ronald Nowicki, "Krystyna Skarbek: a Letter", The Polish Review, τόμ. L, όχι. 1 (2005), σελ. 93–101.
 Mike Palmer, "Crissie - A Last Hurrah" Palmridge Publishing 2022. ISBN 978-0953462131 . Το διήγημα του Πάλμερ για την Κριστίν Γκράνβιλ περιλαμβάνει προηγουμένως αδημοσίευτο υλικό και ο συγγραφέας έχει τεκμηριώσει τα γεγονότα αντί να ενισχύει την αφήγηση.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Βιογραφία της Christine Granville, nigelperrin.com; πρόσβαση στις 27 Ιουνίου 2014
 Διαδικτυακή βιογραφία, notablebiographies.com; πρόσβαση στις 27 Ιουνίου 2014
 Clare Heal, "Glamorous Wartime Spy Who Loved Life... and Dashing Men", Express.co.uk, Home of the Daily and Sunday Express, 8 Ιουλίου 2012.
 "Glamorous wartime spy who loved life...and dashing men", The Spy Who Loved, της Clare Mulley: κριτική από τον Nigel Jones, The Telegraph, Σάββατο, 14 Ιουλίου 2012.
 "Ο Michael Morpurgo θυμάται τον ηρωικό θείο του, Francis Cammaerts", του Michael Morpurgo, The Telegraph, Παρασκευή, 30 Μαΐου 2019. πρόσβαση στις 6 Ιουνίου 2019

Πολωνοί κατάσκοποι
Πολωνοί εβραϊκής καταγωγής
Πολωνοί του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου
Γυναίκες στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο
Πολωνοί μετανάστες στο Ηνωμένο Βασίλειο
Πολιτογραφημένοι πολίτες του Ηνωμένου Βασιλείου
Γυναίκες θύματα δολοφονίας
Αξιωματικοί του Τάγματος της Βρετανικής Αυτοκρατορίας
Αποδέκτες του Πολεμικού Σταυρού 1939-1945 (Γαλλία)