Ρόμαν Σέμπρλε

Ο Ρόμαν Σέμπρλε (τσεχικά: Roman Šebrle, γεννήθηκε 26 Νοεμβρίου 1974) είναι Τσέχος πρώην αθλητής του δεκάθλου. Θεωρείται ένας από τους καλύτερους του αγωνίσματος όλων των εποχών. Χρυσός Ολυμπιονίκης το 2004, είναι πρώην κάτοχος του παγκόσμιου ρεκόρ στο δέκαθλο. Το 2001 έγινε ο πρώτος αθλητής που συγκέντρωσε πάνω από 9.000 βαθμούς, σημειώνοντας ρεκόρ με 9.026, διαδεχόμενος τον συμπατριώτη του Τόμας Ντβόρακ, ο οποίος είχε πετύχει 8.994 βαθμούς δύο χρόνια νωρίτερα.

Κατετάγη δεύτερος στο δέκαθλο κατά τη διάρκεια των Θερινών Ολυμπιακών Αγώνων του 2000, ο Σέμπρλε κέρδισε το χρυσό μετάλλιο στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004. Η παράδοση υπαγορεύει ο νικητής του δεκάθλου να κατέχει τον τίτλο του «Σπουδαιότερου Αθλητή του Κόσμου». Μια ομάδα ειδικών που συγκλήθηκε από την εφημερίδα The Wall Street Journal το 2008 κατέταξε επίσης τον Τσέχο ως τον καλύτερο αθλητή όλων των αθλημάτων στον κόσμο την εποχή εκείνη.

Καριέρα

Πρώτα χρόνια 

Ξεκίνησε να ασχολείται με τον αθλητισμό στη γενέτειρά του ως ποδοσφαιριστής. Ήταν αφοσιωμένος σε αυτό το άθλημα μέχρι τα 19 του χρόνια.
Ξεκίνησε να ασχολείται με τον κλασικό αθλητισμό το 1990 και από το 1995 εντάχθηκε στη Ντούκλα Πράγας και από τότε άρχισε να ασχολείται σοβαρά με το δέκαθλο.  Αρχικά ήταν αθλητής του άλματος εις ύψος, αργότερα μεταπήδησε στους συνδυασμένους αγώνες και το 1996 πέτυχε επίδοση πάνω από 8.000 βαθμούς για πρώτη φορά, φτάνοντας τους 8.210 βαθμούς σε συνάντηση στίβου στην Πράγα. Η πρώτη του μεγάλη επιτυχία ήρθε το 1997, με τη νίκη του στο Ευρωπαϊκό Κύπελλο Στίβου των πολυαγωνισμάτων, όταν κέρδισε το χρυσό μετάλλιο όπως και στην Πανεπιστημιάδα στη Σικελία. Την ίδια χρονιά ήταν 9ος στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα της Αθήνας. Το 1999 σημείωσε επιτυχία στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Κλειστού Στίβου στο Μαεμπάσι, όπου κέρδισε το χάλκινο μετάλλιο στο έπταθλο, και ένα χρόνο αργότερα στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Κλειστού Στίβου στη Γάνδη, όπου κέρδισε το αργυρό.

Τα χρόνια των μεγάλων επιτυχιών 
Μέχρι το τέλος της δισκοβολίας στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2000 στο Σίδνεϊ, αφού ο Εσθονός Έρκι Νουλ κέρδισε τρεις φορές κόκκινη σημαία από τον κριτή της δισκοβολίας, φαινόταν ότι ο Ρόμαν Σέμπρλε βρισκόταν στην πορεία για το χρυσό μετάλλιο. Ωστόσο, ο διαιτητής του αγώνα ακύρωσε την απόφαση και ο Σέμπρλε πήρε τελικά το αργυρό με 8.606 βαθμούς.

Τον Μάρτιο του 2001 κέρδισε την πρώτη μεγάλη διοργάνωση – το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Κλειστού Στίβου στη Λισαβόνα – και τον Μάιο συγκλόνισε τον κόσμο με ένα νέο παγκόσμιο ρεκόρ με 9.026 βαθμούς, σηματοδοτώντας την πρώτη φορά που ένας αθλητής του δεκάθλου ξεπερνούσε το περίφημο όριο των 9.000 βαθμών. Ήταν εντυπωσιακός κατά τη διάρκεια αυτών των δύο ημερών αγώνων, ισοφαρίζοντας στα 100 μέτρα την καλύτερη προσωπική του επίδοση με 10,64 δευτερόλεπτα πριν πηδήξει 8,11 μέτρα στο άλμα εις μήκος, 47,92 μ. στη δισκοβολία, 70,16 μ. στον ακοντισμό και χρόνο 4:21,98 στα 1.500 μ. καθ' οδόν για την ιστορική του νίκη. Έγινε έτσι το φαβορί για το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα αργότερα εκείνο το έτος, αλλά οι τραυματισμοί στην κνήμη και τους προσαγωγούς του έδειξαν ότι δεν ήταν στα καλύτερά του στο Έντμοντον και τερμάτισε στη 10η θέση. Η υπέρβαση αυτού του αόρατου φράγματος ενέπνευσε ακόμα και τον μετέπειτα δύο φορές χρυσό Ολυμπιονίκη Άστον Ίτον να τον ευχαριστήσει λέγοντας: «Εξαιτίας σου τώρα όλοι στοχεύουμε ψηλότερα. Θα είσαι πάντα ο πρώτος που μας ενέπνευσε όλους». 

Στη συνέχεια, ο Σέμπρλε άφησε τον προπονητή Βάνα και άρχισε να προπονείται με τον προπονητή Ντάλιμπορ Κούπκα στον ίδιο σύλλογο. Το 2002 κέρδισε τόσο το Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Κλειστού Στίβου στη Βιέννη όσο και το Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα στο Μόναχο. Το 2004 στην Αθήνα, κέρδισε τελικά τους Ολυμπιακούς Αγώνες φτάνοντας τους 8.893 βαθμούς και έτσι καταρρίπτοντας το ολυμπιακό ρεκόρ 20 ετών που σημείωσε ο Βρετανός δεκαθλητής Ντέιλι Τόμσον στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1984 στο Λος Άντζελες. Δεν ήταν καλός από την αρχή αλλά σημείωσε καλύτερη προσωπική επίδοση στη σφαιροβολία για να φτάσει στη δεύτερη θέση της βαθμολογίας μετά την πρώτη ημέρα. Με επτά αγωνίσματα να έχουν τελειώσει, υστερούσε από τον Ντμίτρι Καρπόφ από το Καζακστάν με 166 βαθμούς. Παίρνοντας όμως 5 μέτρα στο επί κοντώ, έκλεισε τη διαφορά στους 46 βαθμούς. Στη συνέχεια,  έριξε στο ακόντιο 70,52 μέτρα και στο τελευταίο αγώνισμα, τα 1.500 μέτρα πήρε άλλους με 73 βαθμούς.  Μετά τη νίκη στην Αθήνα, ο Τσέχος υπουργός Άμυνας τον προήγαγε στο βαθμό του ταγματάρχη.

Τα καλύτερα αποτελέσματα του Σέμπρλε σε Παγκόσμιο Πρωτάθλημα ήταν το χρυσό το 2007 (Οσάκα), το αργυρό το 2003 (Παρίσι) και το 2005 (Ελσίνκι). Σημείωσε επίσης επιτυχία στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Κλειστού Στίβου στο έπταθλο, παίρνοντας το χρυσό το 2001 (Λισαβόνα) και το 2004 (Βουδαπέστη, καταρρίπτοντας το ευρωπαϊκό ρεκόρ με 6.438 βαθμούς) και το χάλκινο το 1999 (Μαεμπάσι), το 2003 (Μπέρμιγχαμ) και το 2006 (Μόσχα). Το 2005 κέρδισε το Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Κλειστού Στίβου στο έπταθλο (Μαδρίτη), το 2006 το Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα στο δέκαθλο για δεύτερη φορά (Γκέτεμποργκ) και το 2007 πήρε το τρίτο του Ευρωπαϊκό χρυσό κλειστού στίβου (Μπέρμιγχαμ).

Το άθροισμα των προσωπικών του καλύτερων επιδόσεων σε επιμέρους αγωνίσματα είναι 9.326 βαθμοί (ο τρίτος καλύτερος όλων των εποχών μετά τον Νταν Ο΄ Μπράιαν και τον Μάικ Σμιθ). Είναι ο μόνος δεκαθλητής που τερμάτισε 40 αγώνες δεκάθλου με βαθμολογία πάνω από 8.000 βαθμούς και 20 αγώνες με πάνω από 8.500 (ώς τον Οκτώβριο 2007). Ο Σέμπρλε ψηφίστηκε επίσης ο Κορυφαίος Τσέχος Αθλητής του Στίβου της Χρονιάς πέντε συνεχόμενες φορές (2002–2006), και το 2004 έλαβε τον τίτλο του Τσέχου Αθλητή της Χρονιάς. Το 2002 έλαβε το Τρόπαιο Guth-Jarkovský για το παγκόσμιο ρεκόρ του, το οποίο απονέμεται από την Τσεχική Ολυμπιακή Επιτροπή για την καλύτερη επίδοση Τσέχου αθλητή που επιτεύχθηκε την προηγούμενη χρονιά.

Τραυματισμός και τα τελευταία χρόνια 
Στις 22 Ιανουαρίου 2007, ο Σέμπρλε τραυματίστηκε από ένα ακόντιο που πέταξε μια Νοτιοαφρικανή ακοντίστρια (Σουνέτ Βίλχοεν), από απόσταση 55 μέτρων ενώ προπονούταν στη Νότια Αφρική. Το ακόντιο τρύπησε την άκρη του δεξιού ώμου του από μπροστά, 12 εκατοστά σε βάθος. Σοκαρισμένος, ο Σέμπρλε έβγαλε αμέσως το ακόντιο, κάτι που θα μπορούσε να είχε προκαλέσει ακόμη μεγαλύτερη ζημιά. Ωστόσο, δεν προκάλεσε σοβαρό τραυματισμό, γιατί γλίστρησε ανάμεσα σε έναν μυ και το δέρμα του. Μεταφέρθηκε σε νοσοκομείο, αλλά έφυγε σύντομα με μόλις έντεκα ράμματα. Ωστόσο, περιορίστηκε στις προπονήσεις για κάποιο χρονικό διάστημα, ειδικά στο άλμα επί κοντώ. Αργότερα δήλωσε ότι ήταν μόλις 20 εκατοστά μακριά από το θάνατο και ένα εκατοστό από έναν τραυματισμό που θα έδινε τέλος στην καριέρα του.

Ο τραυματισμός επηρέασε την μετέπειτα καριέρα του και το 2008 στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Πεκίνου βρέθηκε στην έκτη θέση με 8.241 βαθμούς.
Ένα χρόνο αργότερα (8 Μαρτίου 2009) κατέκτησε το χάλκινο μετάλλιο στο έπταθλο στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Κλειστού Στίβου στο Τορίνο με επίδοση 6.142 βαθμών. Στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα στο Βερολίνο την ίδια χρονιά όμως τερμάτισε στην 11η θέση με επίδοση 8.266 βαθμούς. Τελευταία του σημαντική διάκριση ήταν στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Κλειστού Στίβου του 2011 που κατέκτησε το χάλκινο μετάλλιο. Τον Ιούνιο του 2012 κατέκτησε την έκτη θέση στο δέκαθλο στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα του Ελσίνκι με επίδοση 8.052 βαθμούς. Ήταν ήδη ο 49ος αγώνας στην καριέρα του με επίδοση πάνω από 8.000 βαθμούς. Με αυτή την επίδοση προκρίθηκε και στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Λονδίνου του 2012. Απέτυχε εκεί συμμετέχοντας μόνο σε ένα αγώνισμα και αυτό ήταν τελικά το τελευταίο του δέκαθλο στην καριέρα του σε ηλικία 38 ετών. Τον Ιούνιο του 2013 αποχώρησε οριστικά από την ενεργό δράση μετά από περαιτέρω προβλήματα τραυματισμών. Το 2012 το στάδιο της ιδιαίτερης πατρίδας του μετονομάστηκε προς τιμή του.

Διακρίσεις 

 Ευρωπαϊκό Κύπελλο Στίβου 1997 : 1η θέση (8.322 βαθμοί)
 Πανεπιστημιάδα 1997 : 1η (8.380)
 Ευρωπαϊκό Κύπελλο Στίβου 1998 : 2η (8.589)
 Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Κλειστού Στίβου 1999 (Έπταθλο) : 3η (6.319)
 Ευρωπαϊκό Κύπελλο Στίβου 1999 : 2η (8.527)
 Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Κλειστού Στίβου 2000 (Έπταθλο) : 2η (6.271)
 Ολυμπιακοί Αγώνες 2000 : 2η (8.606) 
 Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Κλειστού Στίβου 2001 (Έπταθλο) : 1η (6.420)
 Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Κλειστού Στίβου 2002 (Έπταθλο) : 1η (6.280)
 Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Στίβου 2002 : 1η (8.800)
 Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Κλειστού Στίβου 1999 (Έπταθλο) : 3η (6.196)
 Παγκόσμιο Πρωτάθλημα  Στίβου 2003 : 2η (8.634)
 Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Κλειστού Στίβου 2004 (Έπταθλο) : 1η (6.438)
 Ολυμπιακοί Αγώνες 2004 : 1η (8.893)
 Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Κλειστού Στίβου 2005 (Έπταθλο) : 1η (6.232)
 Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Στίβου 2005 : 2η (8.521)
 Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Κλειστού Στίβου 2006 (Έπταθλο) : 3η (6.161)
 Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Στίβου 2006 : 1η (8.526)
 Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Κλειστού Στίβου 2007 (Έπταθλο) : 1η (6.196)
 Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Στίβου 2007 : 1η (8.696)
 Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Κλειστού Στίβου 2009 (Έπταθλο) : 3η (6.142)
 Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Κλειστού Στίβου 2011 (Έπταθλο) : 3η (6.178)

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 
 Ρόμαν Σέμπρλε - προφίλ στο Czech.cz
 "Roman Sebrle", Νο 8 στον κατάλογο του Time των "100 Olympic Athletes To Watch"

Τσέχοι δεκαθλητές
Αθλητές του στίβου στη Θερινή Πανεπιστημιάδα 1997
Αργυροί Ολυμπιονίκες του στίβου
Τσέχοι Ολυμπιονίκες
Αθλητές του στίβου στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες 2000
Αθλητές του στίβου στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες 2004
Χρυσοί Ολυμπιονίκες του στίβου
Αθλητές του στίβου στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες 2008
Αθλητές του στίβου στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες 2012
Κάτοχοι μεταλλίων του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος Στίβου
Κάτοχοι μεταλλίων του Παγκοσμίου Πρωταθλήματος Στίβου