Βιβλιοθήκη Εστένσε

Η Biblioteca Estense (Βιβλιοθήκη των Έστε), ήταν η οικογενειακή βιβλιοθήκη των μαρκησίων (μετά δουκών) τού Έστε. Η ακριβής ημερομηνία δημιουργίας της βιβλιοθήκης είναι ακόμη υπό εικασίες, ωστόσο είναι γνωστό με βεβαιότητα ότι η βιβλιοθήκη ήταν σε χρήση κατά τον 14ο αι.  Ενώ εμπλουτίστηκε πολύ κατά τα χρόνια της Αναγέννησης αρχικά στη Φεράρα, η βιβλιοθήκη ιδρύθηκε μετά στη Μόντενα στις αρχές του 17ου αι. Είναι γνωστή ως μία από τις σημαντικότερες βιβλιοθήκες της Ιταλίας.  Η βιβλιοθήκη βρίσκεται, μαζί με την Πινακοθήκη των Έστε (Galleria Estense) ακριβώς κάτω από τη συλλογή έργων τέχνης της, στο Ανάκτορο των Μουσών (Palazzo dei Musei), στην πλατεία Αγ. Αυγουστίνου (Piazza Sant'Agostino 337) στη Μόντενα.

Ιστορία 
Κατά την ανάληψή του ο μαρκήσιος Nικολό Γ΄ των Έστε στο δουκάτο της Φερράρας το 1393, κληρονόμησε μία σημαντική ουμανιστική βιβλιοθήκη, πλούσια σε έργα λογοτεχνικού, ιστορικού και καλλιτεχνικού περιεχομένου. Η συλλογή του αυξήθηκε σημαντικά κατά την περίοδο της Αναγέννησης με χειρόγραφα και έντυπες εκδόσεις, που θεωρούνται σήμερα θεμελιώδης αξίας, χάρη στην εκλεπτυσμένη και προσεκτική υποστήριξη των δουκών των Έστε. Το 1598 η Βιβλιοθήκη ακολούθησε τη δυναστεία, όταν η πρωτεύουσα μεταφέρθηκε από τη Φεράρα στη Μόντενα.

Στους επόμενους αιώνες, η Βιβλιοθήκη των Έστε συνέχισε να εμπλουτίζεται με τοπικά και διεθνή έργα, χρηματοδοτούμενα από τις εξαγορές κατεσταλμένων θρησκευτικών ιδρυμάτων, καθώς και εμπλουτισμένη από τα ανεβασμένα γούστα των διάσημων βιβλιοθηκονόμων Ludovico Antonio Muratori και Girolamo Tiraboschi. Μετά την Ενοποίηση της Ιταλίας, η Βιβλιοθήκη των Έστε συγχωνεύτηκε με την Πανεπιστημιακή Βιβλιοθήκη, η οποία έφερε μαζί της μία σημαντική συλλογή φιλοσοφικών, νομικών και επιστημονικών κειμένων. Έτσι γεννήθηκε η Πανεπιστημιακή Βιβλιοθήκη των Έστε, που θεωρείται σήμερα ως ένα σύγχρονο ινστιτούτο εθνικού ενδιαφέροντος.

Συλλογή 
Σήμερα η συλλογή της Βιβλιοθήκης περιέχει περισσότερα από 500.000 έντυπα έργα, περίπου 11.000 κώδικες, περισσότερα από 100.000 φύλλα χειρογράφων και 1.662 αρχέτυπα. Μεταξύ των χειρογράφων, το πιο διάσημο είναι η με 1200 σελίδες Βίβλος τού Μπόρσο των Έστε, η οποία περιβάλλεται εκτενώς με μικρογραφίες. Το έργο ανακαλύφθηκε και επέστρεψε στη Μόντενα μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Αγοράστηκε σε δημοπρασία και δόθηκε στην Ιταλία από τον γερουσιαστή Giovanni Treccani. Η Βίβλος αποκλείεται σήμερα από το κοινό για λόγους διατήρησης, ένα αντίγραφο του 1963 έχει πάρει τη θέση της στη Biblioteca Estense.

Η βιβλιοθήκη περιέχει πολλά μεσαιωνικά χειρόγραφα, μεταξύ των οποίων και βιβλικά χειρόγραφα: Codex Mutinensis, Mικρογράμματοι 358, 359, 585, 586, 618 και το Λεξικό ℓ 111.

Επίσης παγκοσμίως γνωστή είναι η συλλογή μουσικών χειρογράφων και έντυπων βιβλίων, η Συλλογή μουσικών έργων των Έστε (Raccolta musicale Εstense).

Μερικά χειρόγραφα 

 Biblia Borsi Estensis
 Codex Mutinensis
 Codex de sphaera
 Mutinensis gr. 122, με την Ιστορία της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας από τον Αύγουστο ως τον Κωνσταντίνο ΙΑ΄ Παλαιολόγο με πορτρέτα όλων των Αυτοκρατόρων.
 Minuscule 585
 Minuscule 586
 Minuscule 358
 Minuscule 359
 Minuscule 618
 Lectionary 111

Βιβλιογραφικές αναφορές

Σχετικές καταχωρήσεις 

 Γκαλερί Estensi
 Borso d'Este
 Galleria Estense
 House of Este

Περαιτέρω ανάγνωση 

 Giulio Bertoni, La Biblioteca Estense, Τορίνο 1903
 Archivi di biblioteche: per la storia delle biblioteche pubbliche statali, Roma: Εκδ. di storia e letteratura, 2002

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Επίσημος ιστότοπος Biblioteca Estense  . Μπορείτε να κατεβάσετε δωρεάν PDF μεσαίας ανάλυσης ορισμένων χειρογράφων και έντυπων βιβλίων από την ενότητα Immagini (Εικόνες)
 Direttori della Biblioteca Estense di Modena , με συνδέσμους σε βιογραφικές πηγές
 Εικόνες Biblioteca Estense
 Biblioteca Estense: sei secoli di storia στο mediateca2000

Εκπαίδευση στην Εμίλια-Ρομάνια
Οίκος των Έστε