Κάστρο Γαρδικίου (Κέρκυρα)

Το Κάστρο Γαρδικίου είναι βυζαντινό κάστρο του 13ου αιώνα στη νοτιοδυτική ακτή της Κέρκυρας και το μόνο μεσαιωνικό φρούριο που σώζεται στο νότιο τμήμα του νησιού. Χτίστηκε από έναν ηγεμόνα του Δεσποτάτου της Ηπείρου, και ήταν ένα από τα τρία κάστρα που οχύρωναν το νησί πριν από την Ενετική εποχή (1401–1797). Τα τρία κάστρα σχημάτιζαν αμυντικό τρίγωνο, με το Γαρδίκι να φυλάει τα νότια του νησιού, το Κάστρο Κασσιόπης τα βορειοανατολικά και το Αγγελόκαστρο τα βορειοδυτικά

Προέλευση και τοποθεσία 

Το κάστρο χρονολογείται από τον 13ο αιώνα και βρίσκεται σε ένα χαμηλό λόφο κοντά στο χωριό Άγιος Ματθαίος που βρίσκεται σε μεγαλύτερο υψόμετρο. Ο ηγεμόνας που είναι υπεύθυνος για την κατασκευή του κάστρου δεν είναι γνωστός, αλλά υποτίθεται ότι χτίστηκε είτε από τον Μιχαήλ Α΄ Κομνηνό  Δούκα είτε από τον γιο του Μιχαήλ Β΄ Κομνηνό Δούκα, ηγεμόνες του Δεσποτάτου της Ηπείρου . Αμέσως νότια του κάστρου βρίσκεται η λίμνη Κορησσία, η οποία χωρίζεται από τη θάλασσα με μια στενή λωρίδα γης.

Λείψανα από την άνω παλαιολιθική εποχή, που χρονολογούνται από το 20.000 π.Χ., όταν η Κέρκυρα ήταν ακόμα ενωμένη με την ηπειρωτική περιοχή της Ηπείρου, βρέθηκαν στη θέση του κάστρου στο βραχώδες καταφύγιο της Γκράβας Γαρδικίου, συμπεριλαμβανομένων λίθινων εργαλείων κυνηγών-συλλεκτών και οστών ζώων, που έκτοτε αφαιρέθηκαν και εκτίθενται στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Κέρκυρας .

Η θέση του Γαρδικίου στη στενή νοτιοδυτική πλευρά της Κέρκυρας παρείχε προστασία στα χωράφια και τις νότιες πεδιάδες της Κέρκυρας και σε συνδυασμό με το Κάστρο Κασσιόπης στη βορειοανατολική ακτή του νησιού και το Βυζαντινό Αγγελόκαστρο που προστατεύει τη βορειοδυτική ακτή της Κέρκυρας, σχημάτισε τριγωνική αμυντική γραμμή που προστάτευε την Κέρκυρα κατά την προ Βενετική εποχή.

Αρχιτεκτονική 
Τα τείχη του Κάστρου Γαρδίκι σχηματίζουν οκτάγωνο και η δομή διαθέτει οκτώ ισχυρούς πύργους διακοσμημένους με σειρές κεραμιδιών. Υπάρχουν στοιχεία από μια αρχαία κατασκευή που έχει ενσωματωθεί στην κατασκευή του κάστρου. Η αρχαία κατασκευή ήταν πιθανότατα ένα σιντριβάνι.

Οι οκτώ πύργοι έχουν τετράγωνο σχήμα και το περίγραμμα της οκταγωνικής δομής είναι σχεδόν ελλειπτικό. Στην κορυφή του νότιου πύργου υπάρχουν ίχνη παρεκκλησίου με υπολείμματα θρησκευτικών τοιχογραφιών πορτραίτων αγίων. Αν και σε κακή κατάσταση, οι πύργοι εξακολουθούν να διατηρούνται σε όλο τους το ύψος. Η είσοδος του κάστρου σώζεται αλλά το εσωτερικό του βρίσκεται σε ερειπιώδη κατάσταση.

Το Κάστρο Γαρδικίου θεωρείται ένα από τα πιο επιβλητικά αρχιτεκτονικά κατάλοιπα στα Επτάνησα, μαζί με το Αγγελόκαστρο, το Κάστρο Κασσιόπης και τα δύο Ενετικά Φρούρια της Κέρκυρας, την Ακρόπολη και το Νέο Φρούριο.

Ιστορικές αναφορές 
Ο Κερκυραίος ευγενής Αντρέα Μαρμόρα, ο πρώτος ιστορικός της Κέρκυρας στους μεσαιωνικούς χρόνους, στο βιβλίο του 1672 Della Historia di Corfù αναφέρει ότι οι δεσπότες της Ηπείρου στόλισαν την πόλη της Κέρκυρας με «τα πιο ευγενή κτίρια» και έχτισαν άμυνες σε άλλα μέρη της νησί, συμπεριλαμβανομένων των φρουρίων Γαρδίκι και Αγγελόκαστρο μεταξύ άλλων σημαντικών τοποθεσιών.

Αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 

 
Δεσποτάτο της Ηπείρου
Αξιοθέατα στις Ιόνιες Νήσους
Γαρδικιου
Ιστορία της Κέρκυρας
Γαρδικιου