Ανί Ερνό

Η Αννί Ερνώ (Annie Ernaux; 1 Σεπτεμβρίου 1940) είναι Γαλλίδα συγγραφέας και καθηγήτρια λογοτεχνίας.  Το λογοτεχνικό της έργο, κυρίως αυτοβιογραφικό, διατηρεί στενούς δεσμούς με την κοινωνιολογία. Η Ερνώ τιμήθηκε με το Νόμπελ Λογοτεχνίας 2022 «για το θάρρος και την κλινική οξύτητα με την οποία αποκαλύπτει τις ρίζες, τις αποξενώσεις και τους συλλογικούς περιορισμούς της προσωπικής μνήμης».

Πρώτα χρόνια και εκπαίδευση 
Η Αννί Ντυσέν γεννήθηκε στο Λιλμπόν της Νορμανδίας και μεγάλωσε στο γειτονικό Υβτό, όπου οι γονείς της, Αλφόνς Λεόν Ντυσέν και Μπλανς Μαντλέν Ντυμενίλ, είχαν καφενείο-παντοπωλείο στο κομμάτι της πόλης όπου ζούσε η εργατική τάξη. Το 1960 ταξίδεψε στο Λονδίνο όπου εργάστηκε ως νταντά μικρών παιδιών, μια εμπειρία την οποία αργότερα ενσωμάτωσε στο βιβλίο Mémoire de fille (Ιστορία μιας κόρης) το 2016. Με την επιστροφή της στη Γαλλία, σπούδασε στα πανεπιστήμια της Ρουέν και του Μπορντώ, από όπου απέκτησε το πτυχίο της δασκάλας και ένα ανώτερο πτυχίο στη σύγχρονη λογοτεχνία (1971). Εργάστηκε για ένα διάστημα πάνω σε μια διατριβή, η οποία δεν ολοκληρώθηκε, για τον Πιερ ντε Μαριβώ.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1970, δίδαξε στο λύκειο της Μπονβίλ, στο κολέγιο Εβίρ (Évire) στο Αννσύ-λε-Βιέ και έπειτα στο Ποντουάζ, προτού ενταχθεί στο Εθνικό Κέντρο για την Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευση (Centre national d'enseignement à distance - CNED) στο οποίο εργάστηκε για 23 χρόνια.

Λογοτεχνική καριέρα 
Η Ερνώ ξεκίνησε τη λογοτεχνική της καριέρα το 1974 με το αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα Les Armoires vides («Άδεια ντουλάπια»). Το 1984, κέρδισε το βραβείο Ρενωντό για ένα άλλο αυτοβιογραφικό της έργο, το La Place («Ο τόπος» ή «Η θέση»), μια αυτοβιογραφική αφήγηση που εστιάζει στη σχέση με τον πατέρα της και στις εμπειρίες που απέκτησε καθώς μεγάλωνε σε μια μικρή πόλη της Γαλλίας αλλά και στη μετέπειτα πορεία της προς την ενηλικίωση και την απομάκρυνση από τον τόπο καταγωγής των γονιών της.

Νωρίς στην καριέρα της, απομακρύνθηκε από τη μυθοπλασία για να επικεντρωθεί στην αυτοβιογραφία. Το έργο της συνδυάζει ιστορικές και ατομικές εμπειρίες. Καταγράφει την κοινωνική εξέλιξη των γονέων της (La place, La honte), τα εφηβικά της χρόνια (Ce qu'ils disent ou rien), το γάμο της (La femme gelée), την παθιασμένη σχέση με έναν ανατολικοευρωπαίο (Passion simple), την έκτρωσή της (L'événement), τη νόσο του Αλτσχάιμερ (Je ne suis pas sortie de ma nuit), το θάνατο της μητέρας της (Une femme) και τον καρκίνο του μαστού (L'usage de la photo). Η Ερνώ έγραψε επίσης το L'écriture comme un couteau (Η γραφή τόσο κοφτερή όσο ένα μαχαίρι) μαζί με τον Φρεντερίκ-Υβ Ζαννέ.

Τα Μια Γυναίκα, Ο Τόπος και Πάθος αναγνωρίστηκαν ως αξιοσημείωτα βιβλία από τους New York Times και το Μια Γυναίκα ήταν φιναλίστ για το Βραβείο Βιβλίου των Los Angeles Times. Το Ντροπή ανακηρύχθηκε ως το καλύτερο βιβλίο των Publishers Weekly το 1998, το Δεν βγήκα από το σκοτάδι μου ως κορυφαία απομνημονεύματα το 1999 από την Washington Post και το L'Occupation συμπεριλήφθηκε στη λίστα με τα Δέκα Καλύτερα Βιβλία του More Magazine το 2008.

Τα ιστορικά απομνημονεύματά της Les Années ("Τα Χρόνια") το 2008, που αξιολογήθηκαν θετικά από Γάλλους κριτικούς, θεωρούνται από πολλούς ως το μεγαλύτερο έργο της. Σε αυτό το βιβλίο, η Ερνώ γράφει για πρώτη φορά για τον εαυτό της σε τρίτο πρόσωπο, παρέχοντας μια ζωντανή ματιά στη γαλλική κοινωνία αμέσως μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 2000. Πρόκειται για την ιστορία μιας γυναίκας και της εξελισσόμενης κοινωνίας στην οποία έζησε. Το Les Années κέρδισε το Βραβείο Φρανσουά Μωριάκ 2008, το Βραβείο Μαργκερίτ Ντυράς 2008, το Βραβείο Γαλλικής Γλώσσας 2008, το Βραβείο Αναγνωστών Télégramme 2009 και το Ευρωπαϊκό Βραβείο Strega 2016. Μεταφρασμένο από την Άλισον Λ. Στρέιερ, το Les Années ήταν φιναλίστ στο 31ο Ετήσιο Βραβείο Μετάφρασης του Γαλλο-Αμερικανικού Ιδρύματος, υποψήφιο για το Διεθνές Βραβείο Μπούκερ 2019 και κέρδισε το Βραβείο Warwick για τις Γυναίκες Στη Μετάφραση. Το 2018 κέρδισε το βραβείο Premio Hemingway. Η δημοφιλία της στις αγγλόφωνες χώρες αυξήθηκε κατακόρυφα μόλις το Les Années μπήκε στη λίστα για το Διεθνές Βραβείο Μπούκερ.

Στις 6 Οκτωβρίου 2022, ανακοινώθηκε ότι θα βραβευόταν με το Νόμπελ Λογοτεχνίας 2022 «για το θάρρος και την κλινική οξύτητα με την οποία αποκαλύπτει τις ρίζες, τις αποξενώσεις και τους συλλογικούς περιορισμούς της προσωπικής μνήμης». Η Ερνώ είναι η 16η Γαλλίδα συγγραφέας και η πρώτη Γαλλίδα που έλαβε το Νόμπελ Λογοτεχνίας. Συγχαίροντάς την, ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμμανουέλ Μακρόν δήλωσε ότι η Ερνώ είναι η φωνή «της ελευθερίας των γυναικών και των ξεχασμένων».

Πολλά από τα έργα της έχουν μεταφραστεί στα αγγλικά και έχουν εκδοθεί από το Seven Stories Press. Η Ερνώ είναι ένας από τους επτά ιδρυτικούς συγγραφείς από τους οποίους πήρε το όνομά του ο εκδοτικός οίκος.

Προσωπική ζωή 
Υπήρξε παντρεμένη με τον Φιλίπ Ερνώ, με τον οποίο έχει αποκτήσει δυο γιους. Το ζευγάρι πήρε διαζύγιο στις αρχές της δεκαετίας του 1980.

Από τα μέσα της δεκαετίας του 1970 είναι μόνιμη κάτοικος του Σερζύ-Ποντουάζ, μιας νέας πόλης στα περίχωρα του Παρισιού.

Βραβεία και διακρίσεις 
 1977 Βραβείο της Τιμής για το μυθιστόρημα του 1977 Ce qu'ils disent ou rien
 1984 Βραβείο Ρενωντό για το La Place
 2008 Βραβείο Μαργκερίτ Ντυράς για το Les Années
 2008 Βραβείο Φρανσουά Μωριάκ για το Les Années
 2008 Βραβείο Γαλλικής Γλώσσας για το σύνολο του έργου της
 2014 Επίτιμος διδάκτορας του Πανεπιστημίου of Σερζύ-Ποντουάζ
 Ευρωπαϊκό Βραβείο Strega για τα Χρόνια 2016 (μεταφρασμένο στα ιταλικά ως Gli Anni (L'Orma)
 2017 Βραβείο Μαργκερίτ Γιουρσενάρ, που απονέμεται από την Πολιτική Κοινωνία Συγγραφέων Πολυμέσων, για το σύνολο του έργου της
 2018 Βραβείο Χέμινγουεϋ για τα γράμματα και τις τέχνες, για το σύνολο του έργου της
 Βραβείο Φορμεντόρ 2019 
 2019 Βραβείο Γκρέγκορ Βον Ρεζόρι για την Una Donna
 Σύντομη λίστα 2019 για το Διεθνές Βραβείο Μπούκερ για τα Χρόνια
 2021: Εκλέγεται Διεθνής Συγγραφέας της Βασιλικής Εταιρείας Λογοτεχνίας 
 2022: Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας

Επιπλέον, το βραβείο Αννί Ερνώ, του οποίου είναι η «νονά», φέρει το όνομά της.

Βιβλιογραφία 

 Les Armoires vides, Paris, Gallimard, 1974; Gallimard, 1984, 
 Ce qu'ils disent ou rien, Paris, Gallimard, 1977; French & European Publications, Incorporated, 1989, 
 La Femme gelée, Paris, Gallimard, 1981; French & European Publications, Incorporated, 1987, 
 La Place, Paris, Gallimard, 1983; Distribooks Inc, 1992, 
 Une Femme, Paris, Gallimard, 1987
 Passion simple, Paris, Gallimard, 1991; Gallimard, 1993, 
 Journal du dehors, Paris, Gallimard, 1993
 La Honte, Paris, Gallimard, 1997
 Je ne suis pas sortie de ma nuit, Paris, Gallimard, 1997
 La Vie extérieure: 1993-1999, Paris, Gallimard, 2000
 L'Événement, Paris, Gallimard, 2000, 
 Se perdre, Paris, Gallimard, 2001
 L'Occupation, Paris, Gallimard, 2002
 L'Usage de la photo, with Marc Marie, Paris, Gallimard, 2005
 Les Années, Paris, Gallimard, 2008,  
 L'Autre fille, Paris, Nil 2011 
 L'Atelier noir, Paris, éditions des Busclats, 2011
 Écrire la vie, Paris, Gallimard, 2011
 Retour à Yvetot, éditions du Mauconduit, 2013
 Regarde les lumières mon amour, Seuil, 2014
 Mémoire de fille, Gallimard, 2016
 Hôtel Casanova, Gallimard Folio, 2020
 Le jeune homme, Gallimard, 2022

Μεταφορές στην οθόνη 
Παράλληλα με αρκετές μεταφορές στο θέατρο και το ραδιόφωνο, τρία μυθιστορήματα της Ερνώ μεταφέρθηκαν στον κινηματογράφο:

 L'Événement (2021), κυκλοφόρησε στα αγγλικά με τον τίτλο Happening και σε σκηνοθεσία του Audrey Diwan, έλαβε τον Χρυσό Λέοντα στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας το 2021.
 Passion simple (2020; αγγλικός τίτλος: Simple Passion) σκηνοθετήθηκε από την Danielle Arbid. Επιλέχθηκε την ίδια χρονιά για να προβληθεί στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου των Καννών.
 L'Autre (2008), βασισμένο στο έργο L'Occupation και με τον αγγλικό τίτλο The Other One.

Παραπομπές

Περαιτέρω ανάγνωση 

 S. J. McIlvanney: Gendering mimesis. Realism and feminism in the works of Annie Ernaux and Claire Etcherelli. Graduate thesis, University of Oxford 1994 
 Sarah Elizabeth Cant: Self-referentiality and the works of Annie Ernaux, Patrick Modiano, and Daniel Pennac. Thesis, University of Oxford 2000 
 Georges Gaillard: Traumatisme, solitude et auto-engendrement. Annie Ernaux: "L’événement". Filigrane, écoutes psychothérapiques, 15, 1. Montréal, Spring 2006  en ligne;   p. 67–86

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Επίσημη ιστοσελίδα
 Ανί Ερνό on Nobelprize.org
 Critical bibliography (Auteurs.contemporain.info)
 

Βραβευμένοι με Νόμπελ Λογοτεχνίας
Γάλλοι μυθιστοριογράφοι του 20ού αιώνα