Ισραηλινές βουλευτικές εκλογές 2022

Διεξήχθησαν βουλευτικές εκλογές στο Ισραήλ την 1η Νοεμβρίου 2022 για να εκλεγούν τα 120 μέλη της 25ης Κνεσέτ (MK). Τα αποτελέσματα είδαν το δεξιό εθνικό στρατόπεδο του πρώην πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου να επιτυγχάνει κοινοβουλευτική πλειοψηφία, εν μέσω απωλειών για τα αριστερά και αραβικά κόμματα, καθώς και τα ακροδεξιά κέρδη. 

Μετά τις ισραηλινές βουλευτικές εκλογές του 2021, οι επόμενες εκλογές είχαν προγραμματιστεί για το αργότερο στις 11 Νοεμβρίου 2025 σύμφωνα με το όριο τετραετούς θητείας που ορίζει ο Βασικός Νόμος: Η Κυβέρνηση . Η τριακοστή έκτη κυβέρνηση του Ισραήλ, μια κυβέρνηση εθνικής ενότητας που σχηματίστηκε μεταξύ οκτώ πολιτικών κομμάτων έπειτα από αυτές τις εκλογές, κατείχε τη στενότερη δυνατή πλειοψηφία (61 έδρες) στην 120μελή Κνεσέτ . Τον Απρίλιο του 2022 ο βουλευτής Ιντίτ Σιλμάν παραιτήθηκε από τον κυβερνητικό συνασπισμό και τον άφησε χωρίς πλειοψηφία. 

Στις 20 Ιουνίου 2022 έπειτα από αρκετές νομοθετικές ήττες για τον κυβερνητικό συνασπισμό στην Κνεσέτ, ο πρωθυπουργός Ναφτάλι Μπένετ και ο αναπληρωτής πρωθυπουργός Γιαΐρ Λαπίντ ανακοίνωσαν την εισαγωγή ενός νομοσχεδίου για τη διάλυση της 24ης Κνεσέτ  που εγκρίθηκε στις 30 Ιουνίου.  Ταυτόχρονα, με βάση τη συμφωνία εκ περιτροπής κυβέρνησης που ήταν μέρος της συμφωνίας συνασπισμού του 2021, ο Λαπίντ έγινε πρωθυπουργός και ηγήθηκε μιας προσωρινής κυβέρνησης μέχρι τα τελικά αποτελέσματα των εκλογών που διεξήχθησαν την 1η Νοεμβρίου. 

Στο πλαίσιο της ισραηλινής πολιτικής κρίσης 2019–2022, αυτές ήταν οι πέμπτες βουλευτικές εκλογές σε σχεδόν τέσσερα χρόνια, καθώς κανένα κόμμα από το 2019 δεν μπόρεσε να σχηματίσει σταθερό συνασπισμό.   40 πολιτικά κόμματα εγγράφηκαν για να συμμετάσχουν σε αυτές τις εκλογές, αν και μόνο δώδεκα έως δεκατέσσερα κόμματα προβλεπόταν να κάνουν το ελάχιστο 3,25% για να κερδίσουν τουλάχιστον μία έδρα στην κλειστή λίστα του Ισραήλ, σύστημα αναλογικής εκπροσώπησης για τις 120 έδρες της Κνεσέτ. Δέκα κόμματα κατάφεραν τελικά να ξεπεράσουν το εκλογικό όριο.

Ιστορικό 
Η εκτεταμένη περίοδος πολιτικού αδιεξόδου που οδήγησε στις εκλογές ήταν το αποτέλεσμα τεσσάρων εκλογών που δεν είχαν αποτέλεσμα ( Απρίλιος 2019, Σεπτέμβριος 2019, 2020 και 2021 ). Τον Απρίλιο και τον Σεπτέμβριο του 2019, ούτε ο νυν πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, ούτε ο ηγέτης του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης Γαλανόλευκοι, Μπένι Γκαντς , δεν μπόρεσαν να συγκεντρώσουν κυβερνητική πλειοψηφία 61 εδρών, οδηγώντας σε νέες εκλογές.   Τον Μάρτιο του 2020 αυτά οδήγησαν στο σχηματισμό μιας κυβέρνησης ενότητας, της τριακοστής πέμπτης κυβέρνησης του Ισραήλ, μεταξύ Νετανιάχου και Γκαντς,  η οποία κατέρρευσε τον Δεκέμβριο έπειτα  από μια δημοσιονομική διαμάχη, που οδήγησε σε άλλες εκλογές τον Μάρτιο του 2021.   Οι εκλογές του 2021 οδήγησαν στο σχηματισμό μιας άλλης κυβέρνησης ενότητας, αυτή μεταξύ οκτώ πολιτικών κομμάτων, με τον αρχηγό του κόμματος Yamina, Naftali Bennett, και τον αρχηγό του Yesh Atid, Yair Lapid, να γίνεται πρωθυπουργός και αναπληρωτής πρωθυπουργός του Ισραήλ . αντίστοιχα.   Ο Μπένετ και ο Λαπίντ συμφώνησαν να αλλάξουν τις θέσεις τους έπειτα από δύο χρόνια, με τον Λάπιντ να γίνεται πρωθυπουργός και τον Μπένετ να αναλαμβάνει  αναπληρωτής πρωθυπουργός. 

Με τον σχηματισμό της κυβέρνησης τον Ιούνιο του 2021, κατείχε 61 έδρες στην Κνεσέτ. όλα αυτά τα μέλη της Κνεσέτ (MK) προέρχονταν από κόμματα συνασπισμού, εξαιρουμένου του Αμιτσάι Τσικλί του Γιαμίνα.    Στις 6 Απριλίου 2022 ο βουλευτής του Yamina Ιντίτ Σιλμάν παραιτήθηκε από τον συνασπισμό, με αποτέλεσμα ο κυβερνητικός συνασπισμός να χάσει την πλειοψηφία του στην Κνεσέτ.  Ο Σιλμάν ανέφερε μια απόφαση του υπουργού Υγείας Νίτζαν Χόροβιτς, να επιβάλει δικαστική απόφαση που επιτρέπει στους επισκέπτες του νοσοκομείου να εισέρχονται με chametz ( ζυμωτό ψωμί ) κατά τη διάρκεια του Πάσχα, που απαγορεύεται βάσει του εβραϊκού νόμου  και άλλων θρησκευτικών δράσεων του συνασπισμού .  Στις 19 Μαΐουο βουλευτής του Μέρετς Γκάιντα Ριναβίε Ζοαμπί  παραιτήθηκε από τον συνασπισμό, ισχυριζόμενος ότι η κυβέρνηση είχε υιοθετήσει σκληρή στάση για την ισραηλινοπαλαιστινιακή σύγκρουση και συναφή ζητήματα, και μείωσε τον αριθμό των εδρών της στην Κνεσέτ σε μειοψηφία 59.  .  Επανήλθε στον συνασπισμό τρεις μέρες αργότερα.  Στις 7 Ιουνίου ενώθηκε με την αντιπολίτευση, καταψήφισε ένα νομοσχέδιο που θα ανανέωσε την εφαρμογή του ισραηλινού νόμου στους οικισμούς της Δυτικής Όχθης, ο οποίος επρόκειτο να λήξει τον Ιούλιο.  Το νομοσχέδιο υποστηρίχθηκε από την κυβέρνηση.  Στις 13 Ιουνίου ο βουλευτής του Yamina Νιρ Όρμπαχ αποχώρησε από τον συνασπισμό, με το επιχείρημα ότι τα αριστερά μέλη του συνασπισμού τον κρατούσαν όμηρο. 

Στις 20 Ιουνίου ο Μπένετ και ο Λαπίντ ανακοίνωσαν την εισαγωγή ενός νομοσχεδίου για τη διάλυση της Κνεσέτ σε κοινή δήλωση, δηλώνοντας ότι ο Λαπίντ θα γίνει μεταβατικός πρωθυπουργός μετά τη διάλυση.  Η διάλυση της Κνεσέτ καθυστέρησε αυτόματα την ημερομηνία λήξης των διαταγμάτων μέχρι 90 ημέρες μετά τον σχηματισμό της επόμενης κυβέρνησης.   Το νομοσχέδιο για τη διάλυση της Κνεσέτ εγκρίθηκε σε πρώτη ανάγνωση στις 28 Ιουνίου.  Το νομοσχέδιο πέρασε την τρίτη του ανάγνωση στις 29 Ιουνίου και η ημερομηνία διεξαγωγής των εκλογών ορίστηκε η 1η Νοεμβρίου 2022.  Ο Μπένετ επέλεξε να αποσυρθεί από την πολιτική και να μην επιδιώξει να επανεκλεγεί. . Παραιτήθηκε από την ηγεσία του  Yamina στις 29 Ιουνίου και τον διαδέχθηκε η Αγιελέτ Σακέντ . 

Στις 30 Ιουνίου, σύμφωνα με τη συμφωνία συνασπισμού, ο Λαπίντ διαδέχθηκε τον Μπένετ ως υπηρεσιακός πρωθυπουργός .

Εκστρατεία 
Στις 10 Ιουλίου οι Γαλανόλευκοι και η Νέα Ελπίδα σχημάτισαν μια κοινή λίστα, γνωστή ως Γαλάζιοι και Λευκοί – Η Νέα Ελπίδα, εξαιρουμένου του Ντέρεχ Ερέτς που κατήλθε ως μέρος της Νέας Ελπίδας το 2021.   Στις 14 Αυγούστου στον κατάλογο προστέθηκε ο πρώην αρχηγός του Γενικού Επιτελείου των Αμυντικών Δυνάμεων του Ισραήλ, Γκαντί Έιζενκοτ, καθώς και τους βουλευτές του Yamina  Matan Kahana και Shirly Pinto, και στη συνέχεια μετονομάστηκε σε Κόμμα Εθνικής Ενότητας.  

Στις 27 Ιουλίου το Yamina σχημάτισε μια κοινή λίστα με τον Ντέρεχ Έρετς, γνωστό ως Σιωνιστικό Πνεύμα.  Η συμμαχία διαλύθηκε στις 11 Σεπτεμβρίου.  Στις 13 Σεπτεμβρίου το  Yamina ανακοίνωσε μια κοινή συμμετοχή με τον Εβραϊκό Οίκο .  Εκείνη την ημέρα, ο Ντέρεχ Έρετς αποσύρθηκε από τον αγώνα. 

Στις 15 Σεπτεμβρίου, αρκετά λεπτά πριν από την προθεσμία υποβολής της λίστας των κομμάτων, η Κοινή Λίστα διαλύθηκε, με τους Balad και Hadash–Ta'al να υποβάλλουν δύο ξεχωριστές λίστες. 

Τον Αύγουστο, το Ισραήλ ξεκίνησε την Επιχείρηση Breaking Dawn, με αποτέλεσμα συγκρούσεις μεταξύ ισραηλινών δυνάμεων και παλαιστινιακών ομάδων.  Η επιχείρηση υποστηρίχθηκε από μέλη της αντιπολίτευσης, συμπεριλαμβανομένου του Νετανιάχου,  ηγέτη του Θρησκευτικού Σιωνιστικού Κόμματος Μπέζαλελ Σμότριτς και του αρχηγού του Σας, Αριέ Ντερί .

Εκλογικό σύστημα 
Οι 120 έδρες της Κνεσέτ εκλέγονται με κλειστή λίστα, με αναλογική εκπροσώπηση σε μια ενιαία εθνική εκλογική περιφέρεια. Το εκλογικό όριο για τις εκλογές είναι 3,25%.  Στα κατεχόμενα από το Ισραήλ εδάφη δικαίωμα ψήφου έχουν μόνο οι έποικοι.

Αποτελέσματα

Επακόλουθα 
Με καταμετρημένο το 86% των ψήφων, το δεξιό μπλοκ με επικεφαλής τον Μπενιαμίν Νετανιάχου, γνωστό στο Ισραήλ ως εθνικό στρατόπεδο, προβλεπόταν ότι θα κερδίσει την πλειοψηφία των εδρών με 65, ενώ και τα δύο αριστερά κόμματα Meretz και Balad ήταν κάτω από το εκλογικό όριο .  Καθώς καταμετρήθηκαν όλες οι ψήφοι, παρέμειναν κάτω από το όριο.  Τα ακροδεξιά κόμματα είδαν μια αύξηση στο μερίδιο των ψήφων τους.     Όσον αφορά τις ψήφους, και τα δύο μπλοκ ήταν αδιάκριτα, με το μπλοκ κατά του Νετανιάχου να κερδίζει 49,5% αλλά να μην έχει αρκετές έδρες λόγω του ότι ο Μέρετς και ο Μπαλάντ έχασαν ελάχιστα το εκλογικό όριο  καθώς 289.000 ψήφοι κατά του Νετανιάχου χάθηκαν. όσον αφορά το μερίδιο των εδρών.  Ο Όρλι Άντες, επικεφαλής της εκλογικής επιτροπής της Κεντρικής Εκλογικής Επιτροπής του Ισραήλ, είπε ότι το κόμμα του Νετανιάχου, Λικούντ, προσπάθησε να υπονομεύσει την εποπτεία των εκλογών και περιέγραψε τις ενέργειές τους ως «κάτι που δεν έχουμε ξαναδεί». 

Το μπλοκ του Νετανιάχου κέρδισε 64 έδρες, ενώ ο συνασπισμός με επικεφαλής τον νυν πρωθυπουργό Γιαΐρ Λαπίντ κέρδισε 51 έδρες.  Εκτός από τον Meretz και τον Balad, το δεξιό κόμμα The Jewish Home δεν κατάφερε επίσης να περάσει το εκλογικό όριο. Η νέα πλειοψηφία έχει περιγραφεί ποικιλοτρόπως ως η πιο δεξιά κυβέρνηση στην ιστορία του Ισραήλ , καθώς και ως η πιο θρησκευτική κυβέρνησή της.   Ο Λαπίντ παραχώρησε στον Νετανιάχου  και τον συνεχάρη,  ευχόμενος του καλή τύχη «για χάρη του ισραηλινού λαού».  Οι δεξιοί και εθνικιστές ηγέτες σε άλλες χώρες καλωσόρισαν τη νίκη του Νετανιάχου. Η πρωθυπουργός της Ιταλίας Τζόρτζια Μελόνι και ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας Βίκτορ Όρμπαν ήταν από τους πρώτους που του έδωσαν συγχαρητήρια.

Σχηματισμός κυβέρνησης 
Στις 3 Νοεμβρίου 2022 ο Νετανιάχου είπε στον βοηθό του Γιαρίβ Λεβίν να ξεκινήσει άτυπες συνομιλίες συνασπισμού με συμμαχικά κόμματα μετά την καταμέτρηση του 97% των ψήφων.  Ο αρχηγός του κόμματος Shas, Aryeh Deri, συναντήθηκε με τον Yitzhak Goldknopf, τον ηγέτη του Ενωμένου Ιουδαϊσμού της Τορά και της φατρίας του Agudat Yisrael, στις 4 Νοεμβρίου. Τα δύο κόμματα συμφώνησαν να συνεργαστούν ως μέλη της επόμενης κυβέρνησης.  Η φατρία Degel HaTorah του Ενωμένου Ιουδαϊσμού της Τορά δήλωσε στις 5 Νοεμβρίου ότι θα διατηρήσει την ιδεολογική της στάση να μην επιδιώκει υπουργικές θέσεις σύμφωνα με τις οδηγίες του πνευματικού της ηγέτη Ραβίνου Gershon Edelstein, αλλά θα αναζητήσει άλλες ανώτερες θέσεις όπως προέδρους επιτροπών της Κνεσέτ και αναπληρωτές υπουργούς. 

Ο ίδιος ο Νετανιάχου ξεκίνησε συνομιλίες στις 6 Νοεμβρίου. Συναντήθηκε αρχικά με τον Μοσέ Γκαφνί, τον αρχηγό του Degel HaTorah, και στη συνέχεια με τον Goldknopf. Εν τω μεταξύ, ο ηγέτης του Θρησκευτικού Σιωνιστικού Κόμματος Bezalel Smotrich και ο ηγέτης της φατρίας του Otzma Yehudit Itamar Ben-Gvir δεσμεύτηκαν ότι δεν θα εισέλθουν στον συνασπισμό χωρίς την άλλη φατρία. Ο Γκάφνι συναντήθηκε αργότερα με τον Σμότριτς για συνομιλίες συνασπισμού.  Στη συνέχεια ο Σμότριτς συναντήθηκε με τον Νετανιάχου. Στις 7 Νοεμβρίου, ο Νετανιάχου συναντήθηκε με τον Ben-Gvir, ο οποίος ζήτησε από το Υπουργείο Δημόσιας Ασφάλειας διευρυμένες εξουσίες για τον ίδιο και το Υπουργείο Παιδείας ή Μεταφορών και Οδικής Ασφάλειας για τον Yitzhak Wasserlauf. 

Ο Νετανιάχου συναντήθηκε με τον ηγέτη της φατρίας Noam και τον μοναδικό βουλευτή Αβί Μαόζ στις 8 Νοεμβρίου, αφού απείλησε να μποϊκοτάρει τον συνασπισμό. Απαίτησε τον πλήρη έλεγχο του Δυτικού Τείχους από το ραβίνο Χαρέντι και την αφαίρεση αυτού που θεωρούσε ως αντισιωνιστικό και αντιεβραϊκό περιεχόμενο στα σχολικά βιβλία.

Σημειώσεις και παραπομπές 

2022
Ισραηλ