Σπυρίδων Σπάχος

Ο Σπυρίδων Σπάχος ήταν Έλληνας καταγόμενος από την Ήπειρο, έμπορος στο Άμστερνταμ και Φιλικός. Με την έναρξη της Επανάστασης του 1821 επέστρεψε στην Ελλάδα και αγωνίστηκε για την απελευθέρωση της χώρας. Επί Καποδίστρια διορίστηκε σε δημόσιο αξίωμα στο Νεόκαστρο, όπου και απεβίωσε. . Σύμφωνα με τον Ανδρέα Παπαδόπουλο-Βρεττό, υπήρξε ο συγγραφέας της Ελληνική Νομαρχίας. 

Η αναφορά του Βρεττού για τον Σπάχο, είναι η πρώτη αναφορά που γίνεται στην ελληνική βιβλιογραφία σχετικά με την ταυτότητα του άγνωστου μέχρι στιγμής συγγραφέα. Ο καθηγητής Νικόλαος Τωμαδάκης σε έκδοση του έργου, το 1949, υποστηρίζει την άποψη του Βρεττού, θεωρώντας την έγκυρη, ενώ ο Γεώργιος Βαλέτας διαφωνεί.  

Οι πιο πρόσφατες έρευνες επιβεβαίωσαν την ύπαρξη του Αναστασίου (όχι Σπυρίδωνα) Σπάχου, ως εμπόρου στο Άμστερνταμ. Ο Αναστάσιος Σπάχος ήταν γαμπρός του Αθανάσιου Ψαλλίδα, έμπορος πρώτα στο Λιβόρνο της Ιταλίας  και από το 1818 στο Άμστερνταμ. Στην Ελλάδα κατήλθε το 1826 όπου εργάστηκε υπό τον Ιωάννη Κωλέττη ενώ το 1829 διορίστηκε από τον Καποδίστρια, αξιωματικός του στρατού, στη 2η χιλιαρχία των Σαλώνων.

Η ιστορική έρευνα για τον συγγραφέα της Ελληνικής Νομαρχίας συνεχίζεται ακόμα, ενώ όλο και περισσότεροι ερευνητές τείνουν να διαμορφώσουν την άποψη - βάσει των τεκμηρίων που βρίσκουν - ότι ο Αναστάσιος Σπάχος ήταν ο δημιουργός της.

Παραπομπές

Πηγές
 Νεοελληνική φιλολογία : ήτοι κατάλογος των από πτώσεως της Βυζαντινής αυτοκρατορίας μέχρι εγκαθιδρύσεως της εν Ελλάδι βασιλείας τυπωθέντων βιβλίων παρ' Ελλήνων εις την ομιλουμένην, ή εις την αρχαίαν ελληνικήν γλώσσαν / συντεθείς υπό Ανδρέου Παπαδοπούλου Βρετού ___, T. B'. Εν Αθήναις: Τύποις και αναλώμασι Λ. Δ. Βιλαρά και Β. Π. Λιούμη, 1857. σελ. 353 https://anemi.lib.uoc.gr/metadata/3/4/6/metadata-01-0000369.tkl
 Πατρινέλης Χ. Γ. (1997). Ο Γεώργιος Καλαράς και η «Ελληνική Νομαρχία». The Gleaner, 21, 201–215. https://ejournals.epublishing.ekt.gr/index.php/eranistis/issue/view/114

Σπαχος