Χαλίνα Κονοπάτσκα

Η Χαλίνα Κονοπάτσκα (πολωνικά: Halina Konopacka), επίσης γνωστή ως Χαλίνα Καζιμιέρα Κονοπάτσκα-Ματουσέφσκα-Στσερμπίνκσα (Halina Kazimiera Konopacka-Matuszewska-Szczerbińska, πατρικό όνομα: Λεονάρντα Καζιμιέρα Κονοπάτσκα [Leonarda Kazimiera Konopacka]) (26 Φεβρουαρίου 1900 – 28 Ιανουαρίου 1989), ήταν Πολωνή αθλήτρια του στίβου. Κέρδισε στο αγώνισμα της δισκοβολίας στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες του 1928, καταρρίπτοντας το δικό της παγκόσμιο ρεκόρ και έγινε η πρώτη Πολωνή Ολυμπιονίκης. Μετά την απόσυρσή της από τον στίβο έγινε συγγραφέας και ποιήτρια. Μετανάστευσε στις Ηνωμένες Πολιτείες μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και πέθανε εκεί.

Βιογραφία 
Η Κονοπάτσκα γεννήθηκε στη Ράβα Μαζοβιέτσκα της Ρωσικής Αυτοκρατορίας και μεγάλωσε στη Βαρσοβία, όπου εκπαιδεύτηκε στην ιππασία, την κολύμβηση και το πατινάζ. Όλη η οικογένειά της έπαιζε επίσης αντισφαίριση, συμπεριλαμβανομένου του πατέρα της, Γιάκουμπ, της αδερφής της, Τσασουάβα και του αδελφού της, Ταντέους. Ενώ σπούδαζε στη Φιλολογική Σχολή του Πανεπιστημίου της Βαρσοβίας, ασχολήθηκε επίσης με το σκι και τον στίβο, αλλά σύντομα εγκατέλειψε τα χειμερινά σπορ επειδή οι εγκαταστάσεις προπόνησης ήταν πολύ μακριά από το σπίτι της. Το 1926 σημείωσε το πρώτο της παγκόσμιο ρεκόρ στη δισκοβολία, μετά από λίγους μόνο μήνες προπόνησης, που ακολούθησαν άλλα δύο ρεκόρ το 1927 και το 1928.

Η Κονοπάτσκα είχε σκούρο δέρμα και καστανά μάτια, χάρη στους Τάταρους προγόνους της. Φορούσε πάντα κόκκινο μπερέ ενώ αγωνιζόταν και είχε το παρατσούκλι «Μις Ολυμπία». Το 1928 παντρεύτηκε τον Ιγκνάτσι Ματουσέφσκι, ο οποίος σύντομα θα γινόταν Υπουργός Οικονομικών, όπου υπηρέτησε σε πέντε διαδοχικές κυβερνήσεις της Πολωνίας. Αποσύρθηκε από τον στίβο το 1931, αλλά συνέχισε να ασχολείται με αθλήματα ψυχαγωγικά, όπως σκι, αντισφαίριση και αγώνες αυτοκινήτων. Συνέχισε να αναφέρεται ως μία από τις καλύτερες Πολωνές αθλήτριες της αντισφαίρισης μέχρι το 1937. Ήταν επίτιμη προσκεκλημένη τόσο στους Χειμερινούς όσο και στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες του 1936 και το 1938-1939 ήταν επίσης μέλος της Πολωνικής Ολυμπιακής Επιτροπής. Όντας μια μορφωμένη γυναίκα, με άπταιστη γνώση τριών ξένων γλωσσών, ασχολήθηκε με τη συγγραφή ποίησης. Έγραψε τον πρώτο της τόμο ποιημάτων με τίτλο Któregoś dnia (Μια μέρα) το 1929, και αργότερα δημοσίευσε στίχους της στο λογοτεχνικό περιοδικό Skamander, καθώς και στο Wiadomości Literackie, το κορυφαίο λογοτεχνικό περιοδικό της μεσοπολεμικής Πολωνίας, κερδίζοντας την αναγνώριση από καταξιωμένους συγγραφείς της εποχής, όπως οι Μιετσίσουαφ Γκριντζέφσκι, Καζίμιες Βιεζίνσκι και Αντόνι Σουονίμσκι. Σύμφωνα με την καθηγήτρια Άννα Νασιουόφσκα, τα έργα της Κονοπάτσκα εκτιμήθηκαν για τη φεμινιστική τους προσέγγιση στην ανάλυση της σχέσης μεταξύ ενός άνδρα και μιας γυναίκας και για τις αναμνήσεις τους από τη νιότη και την αντιμετώπιση του θέματος της ζήλιας.

Τον Σεπτέμβριο του 1939, κατά την έναρξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, βοήθησε τον σύζυγό της, Ιγκνάτσι Ματουσέφσκι, πρώην Υπουργό Οικονομικών στην πολωνική κυβέρνηση, να εκκενώσει τα αποθέματα χρυσού της Εθνικής Τράπεζας της Πολωνίας στη Γαλλία για να βοηθήσει στη χρηματοδότηση της πολωνικής εξόριστης κυβέρνησης. Μετά την παράδοση της Γαλλίας στη Γερμανία τον Ιούνιο του 1940, το ζευγάρι μετανάστευσε στις Ηνωμένες Πολιτείες, φτάνοντας εκεί μέσω Ισπανίας, Πορτογαλίας και Βραζιλίας τον Σεπτέμβριο του 1941. Αφού ο σύζυγός της πέθανε ξαφνικά στη Νέα Υόρκη το 1946, ίδρυσε μια σχολή σκι κοντά στην πόλη της Νέας Υόρκης, καθώς επίσης δοκίμασε τις δυνάμεις της στο σχέδιο μόδας και διατηρούσε ένα κατάστημα μπουτίκ εκεί. Το 1949 παντρεύτηκε τον Τζορτζ Στσερμπίνσκι, έναν καταξιωμένο αθλητή της αντισφαίρισης. Μετά τον θάνατο του δεύτερου συζύγου της το 1959, μετακόμισε στη Φλόριντα, όπου το 1960 αποφοίτησε από ένα κολέγιο τέχνης οπότε και έγινε ζωγράφος, δουλεύοντας με το ψευδώνυμο Έλεν Τζορτζ (Helen George). Ζωγράφιζε κυρίως λουλούδια. Πέθανε στις 28 Ιανουαρίου 1989, και αμέσως μετά της απονεμήθηκε μετά θάνατον ο Χρυσός Σταυρός της Αξίας από την Πολωνική Κυβέρνηση. Οι στάχτες της αναπαύθηκαν στον τάφο των γονιών της στο νεκροταφείο Μπρούντνο της Βαρσοβίας.

Έργα 
 Któregoś dnia (Μια μέρα), Βαρσοβία: Heliodor, 2008.  ,
 Χαλίνα Κονοπάτσκα, Μάρια Ροτκιέβιτς, Wznosiłam świat miłością (Μεγάλωσα τον κόσμο με αγάπη), Βαρσοβία: Spółka Wydawnicza Heliodor, 1994,  ,

Παραπομπές

Βιβλιογραφία 
 Κάρολ Βίκτορ Ζαβοντζίνσκι, "Poezje Konopackiej" (Οι Στίχοι της Κονοπάτσκα), στο Wśród poetów, Κρακοβία, Wydawnictwo Literackie, 1964, σελίδες. 306  308.

Πολωνές αθλήτριες της δισκοβολίας
Αθλητές του στίβου στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες 1928
Χρυσοί Ολυμπιονίκες του στίβου
Πολωνοί χρυσοί Ολυμπιονίκες
Πολωνές ποιήτριες
Πολωνές συγγραφείς
Πολωνοί μετανάστες στις Ηνωμένες Πολιτείες
Ιππότες του Τάγματος της Αναγέννησης της Πολωνίας
Αποδέκτες του Χρυσού Σταυρού της Αξίας (Πολωνία)
Αποδέκτες του Τάγματος του Λευκού Αετού (Πολωνία)