Πανελλήνιοι Σχολικοί Αγώνες Λυκείων Ελλάδας – Κύπρου

Οι Πανελλήνιοι Σχολικοί Αγώνες Λυκείων Ελλάδας – Κύπρου είναι αθλητική διοργάνωση που διεξάγεται ετησιως από την Οργανωτική Επιτροπή Σχολικών και Αθλητικών Δραστηριοτήτων και υπό την αιγίδα του Υπουργείου Παιδείας. Περιλαμβάνουν αγωνίσματα κλασικού και μοντερνου αθλητισμού, αλλα και ομαδικά αθλήματα.Καθηκοντα Προέδρου της Οργανωτικής Επιτροπής ασκεί ο εκαστοτε Διευθυντής Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, με τρεχοντα τον Σωκράτη Σαβελίδη. Οι Αγώνες ξεκινούν μετά από τη δημοσίευση της σχετικής προκήρυξης κατά τη διάρκεια του σχολικού έτους (συνήθως στις αρχες).Στους Σχολικούς Αγώνες εχουν δικαιωμα συμμετοχής μαθητές και μαθήτριες που φοιτούν σε Δημόσιο ή Ιδιωτικό Γενικό Λύκειο (ΓΕ.Λ.), Επαγγελματικό Λύκειο (ΕΠΑ.Λ.) ή σε κάθε εκπαιδευτικό ίδρυμα αρμοδιότητας του ΥΠ.Π.Ε.Θ. Την εποπτεια των αγώνων στίβου εχει ο ΣΕΓΑΣ. Μέχρι το 2010 διεξάγονταν παραλληλα και σχολικοί αγώνες Γυμνασίων.

Ιστορική αναδρομή

1925-1933
Από το 1925 ο Πανιώνιος και με την αδεια του ΣΕΓΑΣ αρχισε να διοργανώνει το Πρωτάθλημα βόλεϊ Αθηνών το οποίο περιελάμβανε και ξεχωριστό πρωτάθλημα σχολείων (συμμετείχαν τα γυμνάσια Β΄, Γ΄, Ε΄, Στ΄ Αθήνας, Β΄ Εμπορική Σχολή, Εκπαιδευτήριο Μακρή και Πρότυπο Κλασικό Γυμνάσιο). To Πρωτάθλημα συνεχίστηκε έως το 1933.

1948-1974
Tην περίοδο 1948-49 στο Παναθηναϊκό Στάδιο πραγματοποιηθηκαν oι πρωτοι πανελληνιοι σχολικοι αγωνες στίβου μεταξύ μαθητών των εξατάξεων τοτε Γυμνασιων. Η διοργάνωση επανηλθε το 1957, απο το 1967 απεκτησαν δικαιωμα συμμετοχης και οι μαθητριες, και συντομα 
εντάχθηκαν πολλα ομαδικα αθληματα στους αγωνες. Οι διοργανωσεις μέχρι το 1980 ηταν διήμερες, ενώ το διαρκως αυξανομενο ενδιαφερον για τον σχολικο αθλητισμο παγκοσμίως οδηγησε στην ιδρυση της Διεθνούς Ομοσπονδίας το 1972 και το πρωτο παγκόσμιο σχολικο πρωταθλημα ποδοσφαιρου στο Βελγιο, αλλα και πετοσφαίρισης. Το 1973 πραγματοποιηθηκαν τα πρωτα παγκόσμια σχολικα πρωταθληματα καλαθοσφαίρισης και χειροσφαίρισης και το καλοκαίρι του 1974 η πρωτη Παγκόσμια Γυμνασιάδα (ουσιαστικα σχολικοι Ολυμπιακοί αγώνες) στη Δυτική Γερμανία. Παντως πρόδρομος της δημιουργιας των παγκόσμιων διοργανωσεων και της Διεθνούς Ομοσπονδίας θεωρουνται οι Αραβικοι σχολικοι αγωνες ηδη απο το 1949

1978-σημερα
Η εγκαταλειψη της καθαρεύουσας το 1978 την περιοδο της Μεταπολιτευσης  συνοδεύτηκε από την κατάργηση του εξατάξιου Γυμνασιου την μετατροπη του σε τριτάξιου και την επιπλέον εισαγωγη του τριτάξιου Λυκειου. Απο το 1981 έως και το 1985 οι αγώνες στίβου ηταν τριήμεροι, ενω η εμφανιση του χουλιγκανισμου και στον μαθητικό αθλητισμό αναγκασε το Υπουργειο Παιδειας να διακοψει τα πρωταθληματα μπασκετ το 1985 και για μερικα χρονια.To 1986 καταργηθηκαν οι αγώνες Γυμνασιων  για να επανέλθουν το 1988 (και έως το 2010), ενώ η διάρκεια της διοργάνωσης έγινε ξανα 2 ημέρες. Σημαντικη εξελιξη για την πορεία και ανάπτυξη του σχολικού αθλητισμού υπηρξε ο νόμος που ψηφιστηκε το 1989 απο το θερινό Τμήμα της Βουλής, με τον οποιο αποφασιστηκε οτι ο σχολικός αθλητισμός έχει τα ίδια προνόμια με αυτά που ίσχυαν για τον συλλογικό αθλητισμό και εθνικές ομάδες σε επίπεδο παγκοσμίων πρωταθλημάτων. Αυτο πρακτικα σημαινε οτι οι ολες πρωταθλητριες ομαδες (αγοριων και κοριτσιων) θα μπορουσαν να συμμετεχουν σε παγκοσμια σχολικα τουρνουα με έξοδα του Υπουργειου Παιδειας.
 Το 2006 η Ελλαδα φιλοξενησε την Γυμνασιαδα,  σε Αθηνα και Θεσσαλονικη, ενώ το 2011 δεν διεξηχθησαν πανελληνιοι αγωνες για λόγους οικονομικούς οπως και την διετια 2019-2021 λογω πανδημιας.Η διοργανωση στίβου του 2019 ηταν η 62η στην ιστορία του θεσμού.

Αθλήματα

Ομαδικά
Καλαθοσφαίριση
Χειροσφαίριση
Πετοσφαίριση
Ποδόσφαιρο

Ατομικά
Στίβος
Ολυμπιακά αθλήματα (σύμφωνα με τις εκαστοτε Προκηρύξεις του Υπουργείου Παιδείας και των αρμόδιων Ομοσπονδιών)

Σύστημα Διεξαγωγής 
Στη Α΄ Φάση διεξάγονται αγώνες μεταξύ των ομάδων των Λυκείων του καθε νομου σε Ελλάδα και αντιστοιχα επαρχιας στην Κύπρο (οι μεγαλοι νομοι οπως η Αττικη χωρίζονται σε ζωνες ανατολικη, νοτια κτλ). Οι αγώνες διεξάγονται με το σύστημα του απλού αποκλεισμού (νοκ-άουτ). Στη Β΄ φάση διεξάγονται αγώνες μεταξύ των πρωταθλητριών ομάδων των Διευθύνσεων Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης σε επίπεδο Περιφερειών. Στη Γ΄Φάση που είναι η τελική δημιουργείται το final-four με τις 3 νικήτριες ομάδες των προημιτελικών αγώνων και την εκπρόσωπο ομάδα της Κύπρου. Οι ομάδες και οι αθλητες που αναδεικνύονται πανελληνιοι πρωταθλητές προκρινονται στη διοργάνωση των παγκόσμιων σχολικων αγωνων.

Πολεις Διεξαγωγής (αγώνες στίβου)

Οι ελληνικές διακρίσεις σε παγκόσμια σχολικά πρωταθλήματα

Kαλαθοσφαίριση (αγοριών)
1η θέση το 1995 στο Σόπρον της Ουγγαρίας απο το ΓEΛ Τριανδρίας  
1η θέση το 1999 στο Ισραήλ από τα Εκπαιδευτήρια Ε. Μαντουλίδη  (με MVP της διοργάνωσης το Νίκο Ζήση και προπονητή το Νίκο Κεραμέα).
1η θέση το 2007 στο Πο της Γαλλίας απο το 1ο ΓEΛ Βύρωνα  
2η θεση το 2005 στη Πολωνία απο τα Εκπαιδευτήρια Ε. Μαντουλίδη 
3η θέση το 2009 στην Τουρκία από τα Εκπαιδευτήρια Ε. Μαντουλίδη
2η θέση το 2019 στην Ελλάδα από τα Εκπαιδευτήρια Λαμπίρη
5η θέση το 2019 στην Ελλάδα από τα Εκπαιδευτήρια Ε. Μαντουλίδη
5η θεση το 1993 στην Ελλάδα (Αθήνα) από το 12ο ΓΕΛ Μαλακοπής Άνω Τούμπας

Kαλαθοσφαίριση (κορασίδων) 
1η θέση το 1993 στην Ελλάδα (Αθήνα) από το 1ο ΓΕΛ Ελληνικού
2η θέση το 1991 στην Τουρκία (Σμύρνη) από το 1ο ΓΕΛ Ελληνικού 
2η θέση το 2017 στην Κροατία από το 1ο Λύκειο Βούλας 
4η θέση το 1999 στο Ισραήλ από το 2ο ΓEΛ Άνω Λιοσίων.
6η θέση το 2007 στο Πο της Γαλλίας από 2ο ΓEΛ Άνω Λιοσίων (κατεκτησε 15 πανελληνια πρωταθλήματα από το 1998 εως το 2015).

Πετοσφαίριση (κορασίδων)  
1η θέση το 1998 στην Ελλάδα (Ηλιούπολη) από το 2ο ΓEΛ Ευόσμου (με προπονητή τον Χρήστο Πάτρα)
3η θέση το 1996 στη Σλοβακία  από το 1ο ΓEΛ Λάρισας
5η θέση το 1994 στη Γαλλία από το 1ο ΓEΛ Λάρισας 
6η θέση το 1998 στην Ελλάδα (Ηλιούπολη) απο το 2ο ΓEΛ Ηλιούπολης

Πετοσφαίριση (αγοριών)
1η θέση το 1998 στην Ελλάδα (Ηλιούπολη) από το 2ο ΓEΛ Αγίας Βαρβάρας (με προπονητή τον Σωτήρη Δρίκο)

Ποδόσφαιρο (αγοριών)
1η θέση το 2009 στην Τουρκία από το Αθλητικό Λύκειο Λευκωσίας

Δείτε επίσης 
Πρωτάθλημα ποδοσφαίρου Λυκείων Ελλάδας – Κύπρου

Παραπομπές

Πηγές 

  
Αθλητισμός στην Ελλάδα
Αθλητισμός στην Κύπρο

Εκπαίδευση στην Ελλάδα