Γιαν Κάρελ Ντονάτους φαν Μπέικ

Ο Γιαν Κάρελ Ντονάτους φαν Μπέικ (Jan Karel Donatus van Beecq, 1638 – Απρίλιος 1722) ήταν Ολλανδός ζωγράφος ναυτικών θεμάτων, ενεργός στην Αγγλία και αργότερα στη Γαλλία, όπου έγινε μέλος της Ακαδημίας το 1681.

Ονόματα 
Αν και ο καλλιτέχνης είναι γνωστός στους ιστορικούς τέχνης με μια ολλανδική εκδοχή του ονόματός του, όλες οι σύγχρονες αναφορές τεκμηρίωσης χρησιμοποιούν τις γαλλικές μορφές Jean-Charles-Dominique ή Jean-Charles-Donat (με ή χωρίς παύλες).  Τα έγγραφα της Aκαδημίας αναγράφουν το επώνυμό του "Vambec"  ή "Vambecq", αλλά υπέγραφε τα έργα του ως "J. Van Beecq", "JVBeecq" ή "I. Van Beec".

Βίος 
Σύμφωνα με την καταγραφή του θανάτου του στα πρακτικά της Γαλλικής Ακαδημίας, ο φαν Μπέικ γεννήθηκε στο Άμστερνταμ το 1638.  Το παλαιότερο χρονολογημένο έργο του, μια αρχιτεκτονικής φαντασίας άποψη της Αμβέρσας, ζωγραφίστηκε το 1673.  Οι πίνακές του συνήθως απεικονίζουν πολεμικά πλοία και μάχες στη θάλασσα ή σκηνές λιμανιών με ανακτορικά κλασικά κτίρια που βρίσκονται ακριβώς στην ακροθαλασσιά.

Αγγλία 

Οι περισσότεροι πίνακές του της περιόδου 1677-1679 άπτονται αγγλικών θεμάτων και ο ιστορικός τέχνης Γκάρι Σβαρτς (Gary Schwartz) έχει προτείνει ότι πρέπει να ταυτιστεί με τον ζωγράφο  "Vanbeck" (Φάνμπεκ) που καταγράφηκε ως δεκτό στην Εταιρεία "Painter-Stainers" στο Σίτι του Λονδίνου το 1677. Την επόμενη χρονιά, ο ίδιος Φάνμπεκ καταγράφεται ότι ζούσε με έναν νεότερο ζωγράφο, τον Άντριεν φαν Ντιστ στο Ντάραμ Γιάρντ, οδηγώντας τον Σβαρτς να προτείνει ότι, λόγω του ύφους του, μπορεί να ήταν μαθητής του παππού του φαν Ντιστ, Βίλεμ, και προερχόταν, όπως ο φαν Ντιστ, από τη Χάγη . 

Το Εθνικό Ναυτικό Μουσείο στο Γκρίνουιτς έχει δύο πίνακές του που δείχνουν αγγλικά πολεμικά πλοία: Ο Βασιλικός Πρίγκιπας πριν από τον Άνεμο, (1679)  και Ναυτιλία σε εκβολές ποταμών (1701). Το τελευταίο, μια εξιδανικευμένη ηλιόλουστη σκηνή, ζωγραφισμένη μετά τη μετακόμισή του στη Γαλλία, είναι το τελευταίο υπογεγραμμένο και χρονολογημένο έργο του.

Γαλλία 
Ο φαν Μπέικ βρισκόταν στο Παρίσι τον Ιούλιο του 1680, όταν παρουσίασε έναν πίνακα σε μια συνάντηση της Βασιλικής Ακαδημίας Ζωγραφικής και Γλυπτικής, της οποίας έγινε μέλος στις 26 Απριλίου 1681. Επωφελήθηκε από την υποστήριξη του Σαρλ Λε Μπρεν, προστάτη και ιδρυτή της Ακαδημίας, ο οποίος την έπεισε, αντίθετα με τη συνήθη πρακτική της, να καταβάλει στον καλλιτέχνη ολόκληρο το ποσό της αμοιβής εισόδου του αμέσως, για «σημαντικούς λόγους» που δεν έχουν καταγραφεί. 

Μέχρι το 1685 υπήρχαν τέσσερις πίνακες του φαν Μπέικ στο νέο παλάτι του Λουδοβίκου ΙΔ΄ στο Μαρλύ, η διακόσμηση του οποίου οργανώθηκε από τον Λε Μπρεν και τον Ζυλ Αρντουάν-Μανσάρ . Είναι γνωστό ότι περιελάμβαναν απόψεις των έργων Βομβαρδισμός του Αλγερίου κατά τη Νύκτα και Κανονιοβολισμός της Χίου . Ο τελευταίος, ο μόνος διασωζόμενος πίνακας του φαν Μπέικ για τον οποίο υπάρχει σύγχρονο αρχείο τεκμηρίωσης, βρίσκεται σήμερα στη συλλογή του "Musée de la Marine" στο Παρίσι.  Ο βασιλιάς είχε επίσης τον πίνακα του φαν Μπέικ για τον βομβαρδισμό της Γένοβας από τον ναύαρχο Ντυκέν το 1684. Ζωγραφίστηκαν δύο εκδοχές, αν και καμία δεν είναι γνωστή σήμερα. Η σωζόμενη αλληλογραφία δείχνει ότι συγκεντρώθηκαν σχέδια από αυτόπτες μάρτυρες του βομβαρδισμού από κυβερνητικούς αξιωματούχους, ως πηγαίο υλικό, για να δοθούν στον φαν Μπέικ, διασφαλίζοντας έτσιί την ακρίβεια της αναπαράστασής του.  Ένα μεγάλο χαρακτικό σε δύο πλάκες έγινε σύμφωνα με τον πίνακα του Μοΰζ Ζαν-Μπατίστ Φουάρ (Moyse Jean-Baptiste Fouard). 

Το 1691 ο Φουάρ εγχάραξε μια σειρά από πιάτα μετά από σχέδια του φαν Μπέικ (μόνον ένα από τα οποία υπογράφεται και από τους δύο) για τη γαλλική μετάφραση της ιστορίας της ισπανικής εισβολής στο Μεξικό, που ονομάζεται Histoire de la conquête du Mexique ou de la Novelle Espagne. 

Αποβλήθηκε από την Ακαδημία το 1694, στερώντας του τον διάσημο τίτλο του peintre du roi (Βασιλικού ζωγράφου), αλλά του απονεμήθηκε εκ νέου τρία χρόνια αργότερα. Δεν παρευρέθηκε σε καμία συνέλευση μετά το 1701, και τα πρακτικά της Ακαδημίας καταγράφουν τον θάνατό του τον Απρίλιο του 1722, σε ηλικία 83 ετών

Δείτε επίσης 
 Ζωγραφική της ολλανδικής Χρυσής Εποχής
 Κατάλογος Ολλανδών ζωγράφων

Παραπομπές

Βιβλιογραφικές αναφορές 

 

Ολλανδοί ζωγράφοι της Χρυσής Εποχής
Σελίδες με μη επιθεωρημένες μεταφράσεις
Ολλανδοί ζωγράφοι