Τσαρλς Ρόμπερτς Σουάρτ

Ο Τσαρλς Ρόμπερτς Σουάρτ (5 Δεκεμβρίου 1894 - 16 Ιουλίου 1982) ήταν ένας Νοτιοαφρικανός πολιτικός που υπήρξε τελευταίος γενικός κυβερνήτης της Ένωσης της Νότιας Αφρικής (1959 έως 1961) και πρώτος πρόεδρος του κράτους της Δημοκρατίας της Νότιας Αφρικής (1961 έως 1967).

Βιογραφία
Ο Σουάρτ γεννήθηκε στις 5 Δεκεμβρίου 1894 στο αγρόκτημα Μοργκένζον του Γουίνμπουργκ, που αποτελούσε εκείνη την περίοδο μέρος της δημοκρατίας των Μπόερς, της Ελεύθερης Πολιτείας του Οράγγη. Το κράτος στο οποίο γεννήθηκε έγινε βρετανική αποικία το 1902 και επαρχία της Ένωσης της Νότιας Αφρικής το 1910.

Ήταν το τρίτο από τα έξι παιδιά του Χερμάνους Μπερνάρντους Σουάρτ (1866–1949) και της Αλέτα Καταρίνα Ρόμπερτς (1870–1929). Κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Πολέμου των Μπόερς φυλακίστηκε με τη μητέρα και τα αδέλφια του στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Γουίνμπουργκ. Ο πατέρας του τραυματίστηκε και αιχμαλωτίστηκε από τους Βρετανούς κατά τη διάρκεια της μάχης του Πάρντεμπεργκ. Παρέμεινε αιχμάλωτος μέχρι το τέλος του πολέμου το 1902.

Σε ηλικία επτά ετών ο Τσαρλς Ρόμπερτς Σουάρτ ξεκίνησε την πρωτοβάθμια εκπαίδευσή του στο Γουίνμπουργκ. Αργότερα πήγε στο σχολείο Χριστιανική Εθνική Αγωγή («Christelike Nasionale Onderwys»), που ιδρύθηκε από τους Αφρικάνερς ως απάντηση στην πολιτική αγγλικοποίησης που ακολούθησε ο Άλφρεντ Μίλνερ.

Το 1914 έγινε δικηγόρος, όμως πριν ξεκινήσει τη δημόσια καριέρα του βρέθηκε για ένα σύντομο διάστημα στο Χόλιγουντ, συμμετέχοντας σε βουβές ταινίες. Άσκησε τη δικηγορία στο Μπλούμφοντεϊν από το 1919 έως το 1948, με εξαίρεση τα έτη 1921-1922 όπου σπούδαζε δημοσιογραφία στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια της Νέας Υόρκης. Αρθρογράφησε για ένα μικρό χρονικό διάστημα για την εφημερίδα Die Burger από την Ουάσινγκτον.

Το 1924 παντρεύτηκε την Κορνίλια ντε Κλερκ, με την οποία απέκτησε τρία παιδιά.

Από το 1923 έως το 1938 υπήρξε βουλευτής της Βουλής της Συνέλευσης, εκπροσωπώντας το Λέιντιμπραντ. Έγινε επικεφαλής του Εθνικού Κόμματος στην επαρχία της Ελεύθερης Πολιτείας του Οράγγη και εξελέγη εκ νέου βουλευτής το 1941, εκπροσωπώντας το Γουίνμπουργκ. Όταν το Εθνικό Κόμμα ήρθε στην εξουσία το 1948, διορίστηκε υπουργός Δικαιοσύνης και έγινε υπεύθυνος για την ενδυνάμωση της Νοτιοαφρικανικής Αστυνομίας. Μεταξύ 1949 και 1950 κατείχε για ένα μικρό διάστημα το χαρτοφυλάκιο του υπουργείου Εκπαίδευσης, Τεχνών και Επιστημών και διετέλεσε αντιπρόεδρος της κυβέρνησης μεταξύ των ετών 1954-1959.

Το 1959 ο Τσαρλς Ρόμπερτς Σουάρτ διορίστηκε γενικός κυβερνήτης της Νότιας Αφρικής, αλλά όπως και ο προκάτοχός του Έρνεστ Τζορτζ Γιάνσεν, διέθετε αντιμοναρχικά αισθήματα. Παρόλα αυτά, είχε γονατίσει ενώπιον της Βασίλισσας Ελισάβετ Β΄, εκτελώντας το λεγόμενο χειροφίλημα. Σε δημοψήφισμα που διεξήχθη το επόμενο έτος, μια μικρή πλειοψηφία λευκών ψηφοφόρων ενέκρινε την κυβερνητική πρόταση για την επιβολή του πολιτεύματος της αβασίλευτης δημοκρατίας. Το 1961 αφού επικύρωσε το σύνταγμα της Δημοκρατίας της Νότιας Αφρικής, που είχε ψηφιστεί από το κοινοβούλιο, ζήτησε από τη Βασίλισσα να τον απαλλάξει από το αξίωμα του γενικού κυβερνήτη. Το κοινοβούλιο τον εξέλεξε στις 31 Μαΐου 1961 πρόεδρο του κράτους, μία θέση που αντικαθιστούσε εκείνες του μονάρχη και του γενικού κυβερνήτη. Ο Νέλσον Μαντέλα και άλλες προσωπικότητες της μαύρης αντιπολίτευσης προσπάθησαν να διαμαρτυρηθούν για την αλλαγή του πολιτεύματος, σχεδιάζοντας μια τριήμερη γενική απεργία, αλλά η κυβέρνηση απέτρεψε τα περισσότερα από αυτά τα σχέδια μέσω εκτεταμένης χρήσης αστυνομικών δυνάμεων καταστολής.

Αν και εξελέγη για μια επταετή θητεία, ο Τσαρλς Ρόμπερτς Σουάρτ υπηρέτησε ως πρόεδρος του κράτους μόνο για έξι χρόνια, παραιτούμενος από το αξίωμα το 1967. Μετά τη συνταξιοδότησή του τιμήθηκε με το παράσημο αξιέπαινων υπηρεσιών από τον πρόεδρο του κράτους Τζιμ Φουσέ. Πέθανε στις 16 Ιουλίου 1982, σε ηλικία 87 ετών. Ο Τσαρλς Ρόμπερτς Σουάρτ ήταν ευρέως γνωστός ως Μπλάκι (καθώς η λέξη Σουάρτ στα Αφρικάανς σημαίνει μαύρος). Ήταν επίσης περίφημος για το ύψος του, που έφτανε τα δύο μέτρα.

Κληροδότημα
Το υψηλότερο κτίριο στο Μπλούμφοντεϊν, το οποίο στέγαζε διάφορα κυβερνητικά τμήματα και τη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου της Ελεύθερης Πολιτείας του Οράγγη, ονομάστηκε «Κτίριο Πρόεδρος Τ.Ρ. Σουάρτ» προς τιμήν του. Το 2015 η κυβέρνηση του Αφρικανικού Εθνικού Κογκρέσου μετονόμασε το κτίριο σε «Κτίριο Φιντέλ Κάστρο».

Ένα άγαλμα του Τσαρλς Ρόμπερτς Σουάρτ, που βρισκόταν στο Πανεπιστήμιο της Ελεύθερης Πολιτείας, καταστράφηκε από διαδηλωτές φοιτητές στα τέλη Φεβρουαρίου του 2016.

Η υψηλότερη κορυφή στα απομακρυσμένα Νησιά του Πρίγκιπα Εδουάρδου ονομαζόταν «Κορυφή Προέδρου του Κράτους Σουάρτ», πριν μετονομαστεί σε «Κορυφή Μασκαρίνη» το 2003.

Το πορτρέτο του Σουάρτ απεικονίστηκε στην εμπρόσθια όψη των νομισμάτων της Νότιας Αφρικής (1 έως 50 λεπτών) του έτους 1968, για να τιμηθεί ως πρώτος πρόεδρος του κράτους της Νότιας Αφρικής.

Παραπομπές

Γενικοί κυβερνήτες της Νότιας Αφρικής
Πρόεδροι της Νότιας Αφρικής