Λίρα

Η Λίρα είναι το όνομα πολλών νομισματικών μονάδων. Είναι το τρέχον νόμισμα της Τουρκίας και επίσης η τοπική ονομασία των νομισμάτων του Λιβάνου και αυτών της Συρίας. Είναι το πρώην νόμισμα της Ιταλίας, της Μάλτας, του Αγίου Μαρίνου και της Πόλης του Βατικανού, τα οποία αντικαταστάθηκαν με το ευρώ το 2002 (εκτός από τη Μάλτα που το αντικατέστησε το 2008), και του Ισραήλ, που το αντικατέστησε με το παλαιό σέκελ το 1980. Ο όρος προέρχεται από την αξία μίας λίβρας τρόυ (Λατινικά libra) ασημιού υψηλής καθαρότητας. Η λίβρα ήταν η βάση του νομισματικού συστήματος της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Όταν η Δυτική Ευρώπη άρχισε ένα νομισματικό σύστημα, κατά τη διάρκεια της Καρολίγειας Αυτοκρατορίας, υιοθέτησε το αρχαίο Ρωμαϊκό σύστημα, το λεγόμενο £ s d (Librae, solidi, denarii).

Αυτό το σύστημα διατηρήθηκε κατά τον Μεσαίωνα και τη Σύγχρονη Εποχή ιδιαίτερα στην Αγγλία, τη Γαλλία και την Ιταλία. Σε καθεμία από αυτές τις χώρες η λίβρα μεταφράστηκε στην τοπική γλώσσα: libra pound sterling στην Αγγλία, livra στη Γαλλία, lira στην Ιταλία. Η λίρα Βενετίας ήταν ένα από τα νομίσματα που χρησιμοποιούντο στην Ιταλική χερσόνησο, και λόγω της οικονομικής ισχύος της Βενετικής Δημοκρατίας, ένα δημοφιλές νόμισμα στο εμπόριο της Ανατολικής Μεσογείου.

Κατά τον 19ο αι. η Αίγυπτος και η Οθωμανική Αυτοκρατορία υιοθέτησαν τη λίρα ως εθνικό τους νόμισμα, που ισοδυναμεί με 100 πιάστρα ή κουρούς (γρόσια). Όταν η Οθωμανική Αυτοκρατορία κατέρρευσε τα έτη 1918-1922, πολλά από τα κράτη που τη διαδέχθηκαν, διατήρησαν τη λίρα ως εθνικό τους νόμισμα: Αίγυπτος, Λίβανος, Συρία, Κύπρος. Σε ορισμένες χώρες όπως η Κύπρος, που ανήκαν τόσο στην Οθωμανική, όσο και στη Βρετανική Αυτοκρατορία, οι λέξεις λίρα και pound χρησιμοποιούνται εναλλακτικά.

Το έμβλημα της λίρας 
Για την τουρκική λίρα χρησιμοποιείται το σύμβολο ₺. Η λίρα Λιβάνου (επίσης γνωστή ως λίρα) χρησιμοποιεί το . Η λίρα Συρίας (λίρα, στα αραβικά) χρησιμοποιεί το £S.

Το κύριο σύμβολο για τη λίρα Ιταλίας ήταν το L. αλλά τα σύμβολα ₤ (με δύο οριζόντιες γραμμές) και το πρόθεμα "Lit". ήταν κοινά.

Το σύστημα Unicode έχει το U+20A4 ₤ LIRA SIGN για την Ιταλική λίρα. Tο U+00Α3 £ POUND SIGN (με μία οριζόντια γραμμή) είναι για τη λίρα στερλίνα Αγγλίας.

Άλλες χρήσεις 
Η Εταιρεία Carl Lindström και η θυγατρική της Parlophone Records χρησιμοποίησαν το σύμβολο ₤ μέσα σε κύκλο ως εμπορικό σήμα, αλλά είναι ένα στυλιζαρισμένο μαύρο γράμμα L (, για το Lindström) και όχι σύμβολο νομίσματος.

Τρέχουσες χρήσεις

Τουρκία 
Η λίρα Τουρκίας εισήχθη το 1844 κατά τη διάρκεια της Οθωμανικής εξουσίας. Η λίρα είναι τώρα το νόμισμα της Τουρκίας, της Κατεχόμενης Βόρειας Κύπρου και χρησιμοποιείται στην Κατεχόμενη από τους Τούρκους Βόρεια Συρία.

Λίβανος και Συρία 
Η λίρα Λιβάνου και η λίρα Συρίας ονομάζονται και οι δύο "λίρες" () στα αραβικά, την εθνική γλώσσα του Λιβάνου και της Συρίας.

Πρώην νομίσματα που ονομάζοντο λίρες 

 λίρα Κύπρου, 1879–2007
 λίβρα Γαλλίας 781–1794
 λίρα Ισραήλ (γνωστή ως  «λίρα» στα εβραϊκά) 1948–1980
 λίρα Ιταλίας 1861–2002
 λίρα Ιταλικής Ανατολικής Αφρικής 1938–1941
 λίρα Ιταλικής Σομαλιλάνδης 1925–1926
 λίρα Λούκκας, μέχρι το 1800 και το 1826–1847
 λίρα Μάλτας 1825–2007
 λίρα Νάπολης 1812–1813
 λίρα Οθωμανική 1844–1923
 λίρα Παπική 1866–1870
 λίρα Πάρμας πριν από το 1802 και το 1815–1859
 λίρα Αγίου Μαρίνου 1860-2002
 λίρα Σαρδηνίας 1816–1861
 λίρα Τριπολίτιδας 1943–1951
 λίρα Τοσκάνης, μέχρι το 1807 και το 1814–1826
 λίρα Βατικανού 1929–2002
 λίρα Βενετίας 1472–1807
 λίβρα (νόμισμα), μεταφρασμένο ως "λίρα" σε ορισμένες γλώσσες

Περαιτέρω ανάγνωση 
 Carlo M. Cipolla, Le avventure della lira, Μπολόνια, Il Mulino, 1975.
 Stefano Poddi, «La lunga storia della lira», stralcio, Fondazioni, n. 2 Marzo-Aprile, 2008. Ρομά.
 Stefano Poddi, «La lunga storia della lira», articolo completo, Difesa e Lavoro, settembre 2008.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Επισκόπηση της ιταλικής λίρας από το BBC

Νομίσματα της Ιταλίας
Νομίσματα της Ευρώπης