Ζόρντι Σαβάλ

Ο Ζόρντι Σαβάλ ι Μπερναντέτ (, Καταλανική προφορά: ˈʒɔɾði səˈβaʎ i βəɾnəˈðɛt, γεννηθείς την 1η Αυγούστου 1941) είναι ισπανός διευθυντής ορχήστρας, συνθέτης και δεξιοτέχνης της βιόλα ντα γκάμπα. 

Συνιστά μία εκ των σπουδαιότερων προσωπικοτήτων της πρώιμης δυτικής μουσικής και είναι θιασώτης της διάδοσης παλαιών οργάνων στη σύγχρονη ζωντανή και ηχογραφημένη μουσική, με κυριότερο τη βιόλα ντα γκάμπα. 

Το ρεπερτόριό του περιλαμβάνει τη Μεσαιωνική, την Αναγεννησιακή, την μπαρόκ, την κλασική και τη ρομαντική μουσική. Ακόμα, έχει ενσωματώσει στο έργο του μη δυτικές μουσικές παραδόσεις, συμπεριλαμβανομένης της ελληνικής, της αρμενικής, της κελτικής και της αφρικανικής δημώδους μουσικής.

Μουσική εκπαίδευση 
Η μουσική του εκπαίδευση ξεκίνησε στην Ιγουαλάδα το 1947. Το 1959 εισήχθη στο Ωδείο της Μουσικής της Βαρκελώνης, από όπου αποφοίτησε το 1965, σταδιακά εξειδικευόμενος στην πρώιμη μουσική. Συνέχισε τις σπουδές του στη Βασιλεία και το 1974 έγινε καθηγητής βιόλα ντα γκάμπα στη Μουσική Σχολή  «Schola Cantorum Basiliensis».

Σταδιοδρομία 
Το 1974 δημιούργησε το μουσικό σύνολο «Hespèrion XX», μετονομάζοντάς το σε «Hespèrion XXI» κατά την έναρξη του 21ου αιώνα μετά το 2000. Στο πλαίσιο της ορχήστρας αυτής, συνεργάστηκε με τη σύζυγό του, υψίφωνο Μονσεράτ Φιγκέρας, με στόχο την ερμηνεία πρώιμης δυτικής μουσικής με τη μέγιστη δυνατή ιστορική ακρίβεια και τέχνη. 

Το 1987 επέστρεψε στην Βαρκελώνη όπου ίδρυσε από κοινού με τη σύζυγό του την Βασιλική Ορχήστρα της Καταλονίας («La Capella Reial de Catalunya»), ένα μουσικό σύνολο με θεματική τη φωνητική μουσική προ του 18ου αιώνα. Το 1989 το ζεύγος ίδρυσε την ορχήστρα «Le Concert des Nations», με την οποία ερμήνευσε μουσική του Μπαρόκ, αλλά και έργα της Κλασικής και της Ρομαντικής περιόδου.

Ο Σαβάλ ενσωμάτωσε στο ρεπερτόριό του και μη δυτικές παραδόσεις, όπως η αφρικανική δημώδης μουσική στον δίσκο Les Routes de l’Esclavage («Οι διαδρομές της Σκλαβιάς»). Στις συναυλίες και το ομώνυμο άλμπουμ Orient-Occident («Ανατολή-Δύση»), ο ίδιος και μουσικοί από τη Μέση Ανατολή παρουσίασαν παραδοσιακή αραβική, χριστιανική και σεφαρδίτικη μουσική από τη μεσαιωνική Συρία, το Μαρόκο και την Τουρκία. Ακόμα, στις συναυλίες και το ομώνυμο άλμπουμ Mare Nostrum, παρουσίασε τη μουσική της Μεσογείου, μεταξύ των οποίων η ελληνική, η αρμενική κ.α.

Περαιτέρω, έχει δημιουργήσει μουσικά φεστιβάλ όπως το Festival musique et histoire («Φσετιβάλ μουσικής και ιστορίας») στο Αββαείο του Φοντφρουάντ στη νότια Γαλλία και το Jordi Savall Festival σε ιστορικά μοναστήρια της Καταλονίας.

Έδινε συχνά συναυλίες με την οικογένειά του, με την σύζυγό του, Μονσεράτ Φιγκέρας (που απεβίωσε το 2011), την κόρη του, Αριάνα, που παίζει την άρπα και τραγουδά και τον Φεράν, που παίζει τη θεόρβη και ασχολείται και εκείνος με το τραγούδι.

Δισκογραφία 
Η δισκογραφία του περιλαμβάνει περισσότερα από 200 άλμπουμ. Αρχικώς δισκογραφούσε με την εταιρεία EMI Classics και στη συνέχεια από το 1975 ως το 1998 με την Astrée. Από το 1998 κι έπειτα ίδρυσε τη δική του δισκογραφική εταιρεία, την Alia Vox, δισκογραφώντας με αυτήν τα υπόλοιπα έργα του.

Παραπομπές 

Αποδέκτες της Λεγεώνας της Τιμής
Ισπανοί διευθυντές ορχήστρας
Ισπανοί μουσικοί
Μπαρόκ μουσική