Αυτόχειρες παρθένοι (ταινία)

Οι αυτόχειρες παρθένοι () είναι ψυχολογική ρομαντική δραματική ταινία αμερικανικής παραγωγής του 1999  σε σενάριο και σκηνοθεσία της Σοφίας Κόπολα στο σκηνοθετικό της ντεμπούτο σε μεγάλου μήκους ταινία, και συμπαραγωγή του πατέρα της, Φράνσις Φορντ Κόπολα. Η ταινία είναι βασισμένη στο ομότιτλο μυθιστόρημα του Τζέφρι Ευγενίδη που εκδόθηκε το 1993. Πρωταγωνιστούν οι Τζέιμς Γουντς, Κάθλιν Τέρνερ, Κίρστεν Ντανστ και Τζος Χάρτνετ, με τους Σκοτ Γκλεν, Μάικλ Πάρε, Τζόναθαν Τάκερ και Ντάνι Ντε Βίτο σε υποστηρικτικούς ρόλους. 
 
Η ταινία ακολουθεί τις ζωές πέντε εφήβων αδερφών σε ένα προάστιο του Ντιτρόιτ το 1975, της ανώτερης μεσαίας τάξης. Γυρισμένη το 1998 στο Τορόντο, έχει μια πρωτότυπη μουσική από το γαλλικό ηλεκτρονικό συγκρότημα Air. Σηματοδότησε την πρώτη συνεργασία μεταξύ της Σοφίας Κόπολα και της Κίρστεν Ντανστ, την οποία η Κόπολα θα έβαζε ως πρωταγωνίστρια σε πολλές από τις ταινίες της τα επόμενα χρόνια.

"Οι αυτόχειρες παρθένοι" έκαναν πρεμιέρα στο Φεστιβάλ των Καννών το 1999 και έλαβε περιορισμένη κυκλοφορία στις κινηματογραφικές αίθουσες στις 21 Απριλίου 2000 στις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ αργότερα επεκτάθηκε σε ευρεία κυκλοφορία τον Μάιο του 2000. Η ταινία απέσπασε σε μεγάλο βαθμό θετικές κριτικές από τους κριτικούς, με τις ερμηνείες του το καστ, την σκηνοθεσία της Κόπολα, το οπτικό ύφος και το soundtrack. Ήταν επίσης αναγνωρισμένη για τη λυρική αναπαράσταση του εφηβικού άγχους και πλέον αναγνωρίζεται ως κλασικό cult.

Το 2015, η ταινία κατατάχθηκε στην 39η θέση στη λίστα του Entertainment Weekly με τις «50 καλύτερες εφηβικές ταινίες».

Πλοκή  
Στο προάστιο του Grosse Pointe του Μίσιγκαν, μια ομάδα αγοριών της γειτονιάς —τώρα ενήλικων ανδρών— συλλογίζονται τις αναμνήσεις τους από τις πέντε αδελφές Λίσμπον, ηλικίας 13 έως 17 ετών, το 1975. Λόγω των υπερπροστατευτικών καθολικών γονιών τους, ο δάσκαλος μαθηματικών Ρονάλντ Λίσμπον και η νοικοκυρά σύζυγός του Σάρα, τα κορίτσια—Τερέζ, Μαίρη, Μπόνι, Λουξ και Σεσίλια—είναι αινίγματα που γεμίζουν τις συζητήσεις και τα όνειρα των αγοριών.

Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, η μικρότερη αδερφή, Σεσίλια, κόβει τον καρπό της σε μια μπανιέρα, αλλά επιζεί. Ο θεραπευτής της, Δρ. Χόρνικερ, προτείνει στους γονείς της ότι η απόπειρα αυτοκτονίας της Σεσίλια ήταν μια κραυγή για βοήθεια, παρά αυθεντική, και ότι θα επωφεληθεί από την ευρύτερη αλληλεπίδραση με τους συνομηλίκους της, ιδιαίτερα με τα αγόρια. Παρόλα αυτά, η κυρία Λίσμπον είναι εξαιρετικά απρόθυμη να επιτρέψει στις κόρες της μια κανονική κοινωνική ζωή. Ο κύριος Λίσμπον πείθει τη σύζυγό του να του επιτρέψει να οργανώσει ένα πάρτι με συνοδεία με σκοπό να κάνει τη Σεσίλια να νιώσει καλύτερα. Το πάρτι όμως είναι τεταμένο και μίζερο. Η Σεσίλια τελικά αυτοκτονεί πηδώντας από το παράθυρο του δεύτερου ορόφου της κρεβατοκάμαρας πέφτοντας σε έναν αιχμηρό σιδερένιο φράχτη από κάτω. Στον απόηχο της αυτοκτονίας της Σεσίλια, οι γονείς της παρακολουθούν τις τέσσερις εναπομείνασες κόρες τους ακόμη πιο στενά.

Στην αρχή της νέας σχολικής χρονιάς το φθινόπωρο, η Λουξ, η πιο ατίθαση από τις αδερφές, δημιουργεί ένα μυστικό και βραχύβιο ειδύλλιο με τον Τριπ Φοντέν, τον καρδιοκατακτητή του σχολείου. Με την ελπίδα να έρθει πιο κοντά στη Λουξ, ο Τριπ έρχεται στην κατοικία της Λίσμπον και παρακολουθεί τηλεόραση με την οικογένεια. Ο Τριπ πείθει τον κ. Λίσμπον να του επιτρέψει να πάει τη Λουξ στο σπίτι του για χορό  υποσχόμενος να πάρει μαζί του και τις άλλες αδελφές, Τερέζ, Μαίρη και Μπόνι, όπου τελικά ο κύριος και η κυρία Λίσμπον συμφωνούν. Εκεί ο Τριπ πείθει την Λουξ να εγκαταλείψει την ομάδα τους και να πάει μια βόλτα στο γήπεδο ποδοσφαίρου, όπου καταλήγουν να κάνουν σεξ. Μετά, η Λουξ αποκοιμιέται και ο Τριπ την εγκαταλείπει. Τα ξημερώματα, η Λουξ ξυπνά μόνη της και πρέπει να πάρει ένα ταξί για το σπίτι της, ενώ την συναντούν οι στενοχωρημένοι γονείς της.

Λόγω της παραβίασης της απαγόρευσης κυκλοφορίας της Λουξ, τα κορίτσια τιμωρούνται όλα από μια παρανοϊκή κυρία Λίσμπον με το να τα βγάλει από το σχολείο και να τα περιορίσει στο σπίτι επ' αόριστον. Απομονωμένες και ολοένα και πιο καταθλιπτικές, οι αδερφές επικοινωνούν με τα αγόρια απέναντι χρησιμοποιώντας φωτεινά σήματα και μοιράζοντας αρχεία μέσω τηλεφώνου για να εκφράσουν τα συναισθήματά τους και να μοιραστούν τα συναισθήματά τους. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, η Λουξ επαναστατεί εναντίον των γονιών της και γίνεται απροκάλυπτα άτακτη, έχοντας σεξουαλικές συναντήσεις στην ταράτσα του σπιτιού της αργά το βράδυ με τυχαία αγόρια και άντρες, με τα αγόρια της γειτονιάς κατασκοπεύουν από την απέναντι πλευρά. Μετά από μήνες εγκλεισμού, οι αδερφές αρχίζουν να αφήνουν σημειώσεις έξω για τα αγόρια. Τα κορίτσια στέλνουν τελικά ένα τελευταίο σημείωμα στα αγόρια ζητώντας τους να έρθουν τα μεσάνυχτα, δήθεν για να ξεφύγουν από τα σπίτια τους.

Όταν τελικά τα αγόρια φτάνουν εκείνο το βράδυ, βρίσκουν τη Λουξ μόνη στο σαλόνι, να καπνίζει ένα τσιγάρο. Νομίζοντας ότι θα βοηθήσουν τα κορίτσια να δραπετεύσουν, τα αγόρια καλούνται μέσα από τη Λουξ να περιμένουν τις αδερφές της, ενώ εκείνη πηγαίνει να βάλει μπρος το αυτοκίνητο. Περίεργα, τα αγόρια περιπλανιούνται στο υπόγειο αφού άκουσαν έναν θόρυβο και ανακαλύπτουν το σώμα της Μπόνι να κρέμεται από τα δοκάρια της οροφής. Τρομοκρατημένα, τα αγόρια ανεβαίνουν βιαστικά, μόνο για να πέσουν πάνω στο σώμα της Μαίρης στην κουζίνα που έχει βάλει το κεφάλι της στον φούρνο αερίου. Τα αγόρια συνειδητοποιούν τότε ότι όλα τα κορίτσια είχαν αυτοκτονήσει σε μια προφανή συμφωνία αυτοκτονίας : η Μπόνι κρεμάστηκε, η Μαίρη έβαλε το κεφάλι της στο φούρνο, η Τερέζ πήρε υπερβολική δόση  υπνωτικών χαπιών στον επάνω όροφο και η Λουξ πέθανε από δηλητηρίαση από μονοξείδιο του άνθρακα αφήνοντας τη μηχανή του αυτοκινήτου σε λειτουργία στο κλειστό γκαράζ.

Συντετριμμένοι από τις αυτοκτονίες όλων των παιδιών τους, ο κύριος και η κυρία Λίσμπον εγκαταλείπουν ήσυχα τη γειτονιά και δεν τους ξαναεμφανίζονται ποτέ. Ο κύριος Λίσμπον αναθέτει σε έναν φίλο του να καθαρίσει το σπίτι και να πουλήσει τα οικογενειακά υπάρχοντα σε μια πώληση στην αυλή. Οι οικογενειακές φωτογραφίες και άλλα αναμνηστικά βγαίνουν μαζί με τα σκουπίδια και συλλέγονται από τα αγόρια. Το σπίτι τελικά πωλείται σε ένα νεαρό ζευγάρι από την περιοχή της Βοστώνης.
Αβέβαιοι για το πώς να αντιδράσουν στα γεγονότα, οι ενήλικες της κοινότητας κάνουν τη ζωή τους σαν να μην συνέβη τίποτα τραυματικό, αλλά τα αγόρια δεν μπορούν να σταματήσουν να σκέφτονται τις αδερφές Λίσμπον και γιατί αυτοκτόνησαν όλες μαζί.

Τώρα οι ίδιοι ως ενήλικες άντρες, αναγνωρίζουν ότι είχαν αγαπήσει τα κορίτσια και ότι το μυστήριο γύρω από τον θάνατό τους θα τους βασανίζει για το υπόλοιπο της ζωής τους.

Διανομή ρόλων 
Τζέιμς Γουντς ως κύριος Λίσμπον 
Κάθλιν Τέρνερ ως κυρία Λίσμπον 
Κίρστεν Ντανστ ως Λουξ Λίσμπον 
Α. Τζ. Κουκ ως Μαίρη Λίσμπον 
Χάνα Χαλ ως Σεσίλια Λίσμπον 
Λέσλι Χάιμαν ως Τέρεζ Λίσμπον 
Τσέλσι Σουέιν ως Μπόνι Λίσμπον 
Τζος Χάρτνετ ως Τρπ Φόνταιν
Σκοτ Γκλεν ως Πάτερ Μόντι
Τζόναθαν Τάκερ ως Τιμ
Ντάνι Ντε Βίτο ως Δρ. Χόρνικερ

Παραγωγή

Ανάπτυξη 
Η Κόπολα έγραψε το σενάριο για την ταινία το 1998, αφού το έργο είχε ήδη πάρει πράσινο φως σε άλλο στούντιο, προσαρμόζοντάς το από το μυθιστόρημα , του οποίου ήταν θαυμάστρια.  Ένα άλλο σενάριο είχε ήδη γραφτεί από τον Νικ Γκόμεζ, αλλά η εταιρεία παραγωγής που είχε τα δικαιώματα εκείνη την εποχή, η Muse Productions, ήταν δυσαρεστημένη με αυτό. Μετά τη λήξη των δικαιωμάτων για το μυθιστόρημα, η Κόπολα έστειλε το χειρόγραφό της στα στελέχη της Muse Productions, Ρομπέρτα και Κρις Χάνλεϊ, ο τελευταίος από τους οποίους ανέλαβε και τη συμπαραγωγή.  Η Κόπολα εμπνεύστηκε να γράψει την ταινία αφού διάβασε το μυθιστόρημα του Ευγενίδη: «Πραγματικά δεν ήξερα ότι ήθελα να γίνω σκηνοθέτης μέχρι που διάβασα το "Αυτόχειρες παρθένοι" και είδα τόσο καθαρά πώς έπρεπε να γίνει», είπε. «Αμέσως είδα την κεντρική ιστορία ως προς το τι κάνουν η απόσταση, ο χρόνος και η μνήμη, και για την εξαιρετική δύναμη του ανεξιχνίαστου.»

Επιλογή ηθοποιών 
Η Κάθλιν Τέρνερ ήταν η πρώτη ηθοποιός που δέχτηκε ρόλο στην ταινία, υποδυόμενη την καταπιεστική μητέρα των κοριτσιών Λίσμπον. Η Τέρνερ είχε γνωρίσει την Κόπολα μετά την εμφάνιση της στο Η Πέγκυ Σου παντρεύτηκε (Peggy Sue Got Married) το 1986.  Ο Τζέιμς Γουντς ανέλαβε τον ρόλο απέναντι από την Τέρνερ ως παθητικός πατέρας. Ο Γουντς έλαβε το σενάριο από τον πατέρα της Κόπολα, Φράνσις, και εντυπωσιάστηκε τόσο από το σενάριο και το «σκοτεινό χιούμορ» του χαρακτήρα που συμφώνησε να πάρει τον ρόλο. Για τον ρόλο της Λουξ, η Κόπολα πέρασε από οντισιόν πολυάριθμες ηθοποιούς, αλλά είχε μια ενστικτώδη επιλογή για την Κίρστεν Ντανστ η οποία ήταν δεκαέξι ετών τη στιγμή της οντισιόν.Αναλογιζόμενη τον ρόλο, η Ντανστ ανεφέρε: Ήμουν νευρική. Ήταν ο πρώτος μου ρόλος που ήταν περισσότερο σέξι. Δεν ήμουν σίγουρη για το πόσο μεγάλος θα ήταν ο ρόλος, γιατί πολλές σκηνές ήταν χωρίς διάλογο. Όταν γνώρισα τη Σοφία, κατάλαβα αμέσως ότι θα το χειριζόταν με λεπτό τρόπο... [αυτή] έδειξε πραγματικά τη φωτεινή πτυχή των κοριτσιών, τα έκανε σαν αιθέριους αγγέλους, σχεδόν σαν να μην ήταν πραγματικά εκεί.

Γυρίσματα 
Οι "Αυτόχειρες παρθένοι" γυρίστηκε το 1999 στο Τορόντο του Οντάριο, στα προάστια του Ντιτρόιτ του Μίσιγκαν , με προϋπολογισμό 6 εκατομμυρίων δολαρίων. Τα γυρίσματα διήρκεσαν περίπου ένα μήνα.

Η Κόπολα εμπνεύστηκε από την σκηνογραφία του κινηματογραφιστή Τακάσι Χόμμα από τα προάστια της Ιαπωνίας όταν επέλεξε τις τοποθεσίες των γυρισμάτων. Πάντα με εντυπωσίαζε η ομορφιά των απλοϊκών λεπτομερειών, και αυτό είναι το στιλ των προαστίων δήλωσε η Κόπολα.  Η περιστασιακή χρήση σκηνικών και κολάζ από την ταινία είχε σκοπό να προκαλέσει τη φαντασία της εφηβείας.  Ο κινηματογραφιστής Έντουαρντ Λάχμαν ήταν ο διευθυντής φωτογραφίας για την πρώτη ενότητα  ενώ ο αδελφός του Κόπολα, Ρόμαν Κόπολα, ανέλαβε την δεύτερη ενότητα στην ταινία.

Μουσική 
Το γαλλικό ντουέτο ηλεκτρονικής μουσικής Air συνέθεσε τη μουσική για το "Αυτόχειρες παρθένοι". Η Κόπολα δεν ήθελε τις επιτυχίες της δεκαετίας του 1970, αλλά μάλλον ένα «συνεπές soundtrack» που ταίριαζε στο θέμα της ταινίας.  Ήθελε να μεταφέρει το θέμα της εφηβείας στα προάστια στο soundtrack. Διαπίστωσε ότι η Air μοιράστηκε πολλές από τις αναμνήσεις και τις εμπειρίες της στα προάστια, παρόλο που μεγάλωσαν σε διαφορετική χώρα.  

Η μουσική των Air κυκλοφόρησε στις 23 Φεβρουαρίου 2000 από τη Virgin Records, με την αποδοχή των κριτικών και έχει θεωρηθεί ως ένα από τα καλύτερα τραγούδια ταινιών/ροκ άλμπουμ. Η ταινία περιλαμβάνει τραγούδια από καλλιτέχνες της δεκαετίας του 1970 και πέντε κομμάτια από τη δεκαετία του 1990 από τον Σλόαν. Ένα ξεχωριστό άλμπουμ soundtrack κυκλοφόρησε στις 28 Μαρτίου 2000 με μουσική από τους Todd Rundgren, Boston, Heart, Sloan, The Hollies, Al Green, Gilbert O'Sullivan , 10cc , Styx , και δύο κομμάτια από τους Air (ένα ηχογραφημένο προηγουμένως, ένα σύνθετο για την ταινία).  Η πολυτελής έκδοση της ταινίας κυκλοφόρησε τον Ιούνιο του 2015, και μια επανέκδοση βινυλίου κυκλοφόρησε από την Rhino Records το 2020.

Υποδοχή

Κριτικές 
Οι "Αυτόχειρες παρθένοι" έλαβε θετικές κριτικές από κριτικούς κινηματογράφου, αν και ορισμένοι παρατήρησαν το ενοχλητικό θεματικό υλικό της ταινίας. Κατέχει βαθμολογία έγκρισης 80% στον ιστότοπο συγκέντρωσης κριτικών Rotten Tomatoes, με βάση 108 κριτικές, με μέσο όρο 7,1/10. Η κριτική συναίνεση του ιστότοπου αναφέρει: Το Virgin Suicides παρασύρεται με μια ονειρική μελαγχολία που μπορεί να χτυπήσει κάποιο κοινό ως κουραστική, αλλά το ντεμπούτο της Σοφία Κόπολα είναι ένας ώριμος διαλογισμός για τη δυσαρεστημένη νεολαία.  Στο Metacritic, η ταινία κατέχει βαθμολογία 76 στα 100, με βάση 31 κριτικούς, υποδεικνύοντας "γενικά ευνοϊκές κριτικές".

Ο Τζέφρι Ευγενίδης επισκέφτηκε το πλατό της ταινίας για τρεις μέρες. Υποστήριξε την ταινία, αλλά έκανε μερικές κριτικές σε μια συνέντευξη του. Ο Ευγενίδης οραματιζόταν τα κορίτσια περισσότερο σαν οντότητα παρά πραγματικούς ανθρώπους. Πίστευε ότι αυτή η ιδέα θα μπορούσε να είχε πραγματοποιηθεί με την επιλογή διαφορετικών ηθοποιών να παίξουν τον ίδιο χαρακτήρα με κάθε ηθοποιό να αλλάζει ανάλογα με το σε ποιον μιλούν.

Ο Γκράχαμ Φούλερ των New York Times έδωσε στην ταινία μια μεικτή κριτική, γράφοντας: Η κυρία Κόπολα έκανε [...] μια στοιχειωμένη μεταφυσική γιορτή της εφηβείας με την αύρα ενός μύθου. Ωστόσο, στην επιφάνεια, κάτι δεν πάει καλά με αυτήν την εικόνα: πώς μπορεί μια ταινία στην οποία μία ομάδα φαινομενικά φυσιολογικών κοριτσιών να αυτοκτονούν και να είναι ίσως μια γιορτή και γιατί ένας σκηνοθέτης θα επιχειρούσε να την κάνει έτσι, εκτός κι αν είναι ασυνήθιστα διεστραμμένη;  Ο Κέβιν Τόμας των Los Angeles Times έδωσε θετική κριτική στην ταινία, επαινώντας τη σκηνοθεσία της Κόπολα, το καστ και τον σχεδιασμό παραγωγής, αλλά σημειώνοντας επίσης ότι ενώ η ταινία είναι επιτυχώς ριψοκίνδυνη... πρέπει να ξέρετε ότι είναι επίσης ένα πραγματικό ναυάγιο. 
 
Ο Ρότζερ Ίμπερτ έδωσε στην ταινία τρεισήμισι στα τέσσερα αστέρια και τη συνέκρινε θετικά με το Picnic at Hanging Rock (1975): Η Κόπολα έχει το θάρρος να το παίξει με δευτερεύον κλειδί, σημειωνόντας:Δεν βγάζει στο σφυρί ιδέες και ερμηνείες για το σπίτι. Είναι ικανοποιημένη με τον αέρα του μυστηρίου και της απώλειας που κρέμεται στον αέρα σαν πικρή πονηριά. Ο κριτικός Ρίτσαρντ Κράουζ χαρακτήρισε την ταινία μία από εκείνες τις σπάνιες περιπτώσεις που μια ταινία ξεπερνά το βιβλίο στο οποίο βασίζεται και την συμπεριέλαβε στο βιβλίο του με τις "100 καλύτερες ταινίες που δεν έχεις δει ποτέ" (2003).

Οικιακά μέσα 
Η ταινία κυκλοφόρησε σε VHS και DVD μέσω της Paramount Home Entertainment στις 19 Δεκεμβρίου 2000.  Στις 24 Απριλίου 2018, μια επανέκδοση της ταινίας κυκλοφόρησε σε DVD και Blu-ray μέσω του The Criterion Collection , με νέες συνεντεύξεις, ένα ντοκιμαντέρ από τα παρασκήνια, ένα δοκίμιο, μεταξύ άλλων χαρακτηριστικών.

Παραπομπές

Βιβλιογραφία

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 
 
 
 
 The Virgin Suicides: "They Hadn't Heard Us Calling", δοκίμιο της Μέγκαν Άμποτ για το Criterion Collection

Ταινίες του 1999
Αμερικανικές ταινίες
Αμερικανικές ψυχολογικές δραματικές ταινίες
Αγγλόφωνες ταινίες
Ταινίες με θέμα την αυτοκτονία
Ταινίες βασισμένες σε αμερικανικά μυθιστορήματα
Ταινίες τοποθετημένες στο Ντιτρόιτ
Ταινίες γυρισμένες στον Καναδά
Αμερικανικές ανεξάρτητες ταινίες