Μητρόπολη Βεσσαραβίας

Η Μητρόπολη Βεσσαραβίας (), που αναφέρεται επίσης ως Ορθόδοξη Εκκλησία της Βεσσαραβίας, είναι μία αυτόνομη Ανατολική Ορθόδοξη Επισκοπή του Πατριαρχείου Ρουμανίας, που βρίσκεται στη Μολδαβία. Η κανονική δικαιοδοσία της είναι στο έδαφος της Δημοκρατίας της Μολδαβίας, και σε όλη τη μολδαβική και ρουμανική Ορθόδοξη διασπορά από την πρώην ΕΣΣΔ.

Η Μητρόπολη της Βεσσαραβίας δημιουργήθηκε το 1918, ως Αρχιεπισκοπή του Κισινάου και οργανώθηκε ως Μητρόπολη το 1927. Ανενεργή κατά τη διάρκεια της σοβιετικής κατοχής της Βεσσαραβίας (1940–1941) και της σοβιετικής κυριαρχίας στη Μολδαβία (1944–1991), η Μητρόπολη της Βεσσαραβίας επαναδραστηριοποιήθηκε στις 14 Σεπτεμβρίου 1992 και υψώθηκε στο βαθμό της εξαρχίας, το 1995. Σημερινός προκαθήμενος της, ειναι ο Μητροπολίτης Βεσσαραβίας Πέτρος (Păduraru ).

Ιστορία 

Το 1812, μετά την προσάρτηση του Βεσσαραβίας από την Ρωσική Αυτοκρατορία, οι Ορθόδοξες Εκκλησίες αναδιοργανώθηκαν ως Επισκοπή Κισινάου και του Χότιν, από τις εκκλησίες και τα μοναστήρια της Μητρόπολης Μολδαβίας και Βουκοβίνας σε εκείνη την περιοχή που δεν ανήκε πλέον στο Πριγκιπάτο της Μολδαβίας, από τον ιεράρχη Γαβριήλ Μπανουλέσκου-Μποντόνι, δημοφιλή υποστηρικτή της μολδαβικής/ρουμανικής γλώσσας και πολιτισμού, ο οποίος υπηρέτησε και ως  πρώτος Αρχιεπίσκοπος της.

Μετά το 1821, το ρωσικό κράτος και η Εκκλησία ξεκίνησαν μια εκτεταμένη πολιτική εκρωσισμού.

Το 1858, αφού η Νότια Βεσσαραβία ήταν επιστράφηκε στη Μολδαβία, η οποία σύντομα ενώθηκε με την Βλαχία για να σχηματίσει την Ρουμανία, οι Ορθόδοξες Εκκλησίες στο Καχούλ, το Μπολγκράντ και την Ισμαηλία επανήλθαν υπό τη ρουμανική εκκλησιαστική δικαιοδοσία της Μητρόπολης της Μολδαβίας, η οποία ίδρυσε την Επισκοπή του Κάτω Δούναβη, το 1864. Το 1878, αφού η Ρωσία προσάρτησε εκ νέου τη Νότια Βεσσαραβία, η ρωσική εκκλησιαστική δικαιοδοσία αποκαταστάθηκε.

Το 1918, μετά την Ένωση της Βεσσαραβίας με τη Ρουμανία, ο Αρχιεπίσκοπος Αναστάσιος Γκριμπάνοφσκι της Επαρχίας του Κισινάου καθαιρέθηκε, αφού αρνήθηκε να δεχτεί το αίτημα της Ρουμανίας να αποσχιστεί από τη Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία και να ενσωματωθεί η επαρχία στη Ρουμανική. Με την έλευση της Μεγάλης Ρουμανίας το 1918, υπήρχαν τρία εκκλησιαστικά σώματα: η αυτοκέφαλη Ρουμανική Ορθόδοξη Εκκλησία (στην επικράτεια της Μικρότερης Ρουμανίας —πριν από το 1918— ιδρύθηκε το 1872 από την ένωση της Μητρόπολης της Ουγγροβλαχίας με τη Μητρόπολη Μολδαβίας) και  οι μη αυτοκέφαλες Μητροπόλεις Βεσσαραβίας και Τρανσυλβανίας.

Ως εκ τούτου, το 1925, ο βαθμός της Ρουμανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας ανυψώθηκε σε Πατριαρχείο, με τη μητρόπολη της Βεσσαραβίας ως μία από τις πέντε έδρες της.

Ο Γκούρι Γκρόσου ήταν ο πρώτος Μητροπολίτης Βεσσαραβίας, και ο Εφραίμ Ενατσέσκου ο δεύτερος.

Μετά το Σοβιετική κατοχή της Βεσσαραβίας το 1940, η εκκλησία, η οποία τότε ήταν μη αυτόνομη μητρόπολη, απαγορεύτηκε και η περιουσία της είτε άλλαξε χρήσεις είτε μεταβιβάστηκε στη Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία, η οποία ίδρυσε την Επισκοπή στο Κισινάου και τη Μολδαβία. Στη δεκαετία του 1980, προστέθηκαν δύο ακόμη επισκοπές και η έδρα υψώθηκε στο καθεστώς της Αρχιεπισκοπής, το 1990, και ως Μητρόπολη Κισινάου και όλης της Μολδαβίας, το 1992.

Μετά την ανεξαρτησία της Μολδαβίας το 1991, μέρος του κλήρου ακολούθησε τον Πέρο Păduraru, επίσκοπο του Μπάλτσι, και επανίδρυσε τη Μητρόπολη της Βεσσαραβίας. Η Ρουμανική Ορθόδοξη Εκκλησία θεώρησε ότι, κατά τη διάρκεια της περιόδου, η δικαιοδοσία της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας στην πρώην επικράτεια της Βεσσαραβίας ήταν μια άδικη και καταχρηστική πράξη, όσον αφορά την ιστορική πραγματικότητα και το κανονικό δίκαιο και για όσο διάστημα παραμένει υπό τη Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία,  Το δικαίωμα δικαιοδοσίας της Μητρόπολης Κισινάου και πάσης Μολδαβίας μπορεί να ασκηθεί μόνο στη ρωσική εθνότητα της Μολδαβίας.

Η Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία αρνήθηκε επίσης να αναγνωρίσει την εξουσία της Εκκλησίας της Βεσσαραβίας, και οι δύο μητροπόλεις άρχισαν μια άβολη συνύπαρξη. Κατά τη δεκαετία του 1990, η εκκλησία που υπάγεται στη Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία κέρδισε την προστασία των αρχών της χώρας και καθιερώθηκε ως η επίσημη εκκλησία, ενώ η Ορθόδοξη Εκκλησία της Βεσσαραβίας δεν εγκρίθηκε σύμφωνα με το νέο νόμο περί θρησκειών της χώρας. Το 2004, μετά από χρόνια νομικών εμποδίων και μια τελική απόφαση από την Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, η Ορθόδοξη Εκκλησία της Βεσσαραβίας έλαβε επίσημη εγγραφή, το Ανώτατο Δικαστήριο της Δημοκρατίας της Μολδαβίας την αναγνώρισε ως «πνευματικό, κανονικό, ιστορικό διάδοχο  της Μητροπολιτικής Έδρας Βεσσαραβίας που λειτούργησε μέχρι το 1944 συμπεριλαμβανομένου». Περίπου το 20% των ορθόδοξων εκκλησιών της χώρας υπάγονταν ή άλλαξαν για να υπάγονται στη δικαιοδοσία της και  έντονη επιθυμία για παρόμοιες κινήσεις έχει εκφραστεί σε πολλές άλλες ενορίες.

Αυτή η απόφαση εξακολουθεί να αποτελεί μείζονα περιοχή έντασης με τη Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία. Η θέση της Ρουμανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας στη διαμάχη με τη Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία για την εδαφική δικαιοδοσία είναι, σύμφωνα με δελτίο τύπου, ότι οι δύο Μητροπολιτικές Έδρες πρέπει «να συνυπάρχουν ειρηνικά και να συνεργάζονται αδελφικά (...) εναρμονίζοντας, με σοφία και ρεαλισμό , την εδαφική αρχή με την εθνοτική αρχή, όπως συμφωνήθηκε στην ποιμαντική υπηρεσία των Ορθοδόξων της Διασποράς».

Τον Ιούνιο του 2023, ο πρωθυπουργός της Ρουμανίας, Μαρσέλ Τσολάκου, ανακοίνωσε ότι η Ρουμανία θα χρηματοδοτεί τη Μητρόπολη της Βεσσαραβίας με 2 εκατομμύρια ευρώ ετησίως.

Δομή και οργάνωση 

Η εκκλησία αυτή τη στιγμή αναγνωρίζεται μόνο από κάποιες Ορθόδοξες Εκκλησίες, αφού το Πατριαρχείο Μόσχας αντιτίθεται στην αναγνώρισή της. Σημερινός προκαθήμενος είναι ο Μητροπολίτης Βεσσαραβίας Πέτρος Παντουράρου (γεννημένος στις 24 Οκτωβρίου 1946 στην Τιγκάνκα, εκλεγμένος Μητροπολίτης το 1992) και ποιμένει περίπου το ένα τρίτο της ορθόδοξης κοινότητας στη Μολδαβία.

Η Μητρόπολη Βεσσαραβίας αποτελείται από τέσσερις επισκοπές:

 Αρχιεπισκοπή Κισινάου
 Επισκοπή Μπάλτσι
 Επισκοπή Νότιας Βεσσαραβίας
 Επισκοπή του Ντουμπάσαρι και Υπερδνειστερίας

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Επίσημος ιστότοπος
 Website 
 Liberté de la Métropolie de la Béssarabie
 Ελευθερία της Μητρόπολης της Βεσσαραβίας
 Δήλωση ECRITE N° 265 σχετικά με το arrêt de la Cour d'appel de la République de Moldova relatif à la légitimité et à la liberté de la Métropolie de Bessarabie
 265 σχετικά με την απόφαση του Εφετείου της Δημοκρατίας της Μολδαβίας σχετικά με τη νομιμότητα και την ελευθερία της Μητρόπολης της Βεσσαραβίας
 Droit de l'eglise métropolitaine de Bessarabie à sa propre διαδοχή juridique
 Δικαίωμα της Μητροπολιτικής Εκκλησίας της Βεσσαραβίας στη δική της διαδοχή στον τίτλο
 Συνεργός της πατριαρχίας της Μόσχας και της Ρωσίας με το καθεστώς της ιλεγκάλ και την εγκατάσταση της Δημοκρατίας της Μολδαβίας
 Συνενοχή του Πατριάρχη Μόσχας και πάσης Ρωσίας με το παράνομο και αποσχιστικό καθεστώς που εγκαταστάθηκε στα ανατολικά της Δημοκρατίας της Μολδαβίας
 Δήλωση σχετικά με τα επιχειρήματα των εκπροσώπων της Ρουμανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας που δικαιολογούν την απόφαση ίδρυσης μητροπόλεων της Βεσσαραβίας
 Εδαφική δικαιοδοσία σύμφωνα με το Ορθόδοξο Κανονικό Δίκαιο. Το φαινόμενο του εθνοφυλετισμού τα τελευταία χρόνιαΤο φαινόμενο του εθνοφυλετισμού τα τελευταία χρόνια
 Torna a Patriarcato di Mosca

Παραπομπές 

Ανατολικές Ορθόδοξες Εκκλησίες
Ρουμανική Ορθόδοξη Εκκλησία
Μολδαβία