Γιαμάγκα Σοκό

Ο Γιαμάγκα Σοκό  (山鹿 素行, 21 Σεπτεμβρίου 1622 – 23 Οκτωβρίου 1685) ήταν Ιάπωνας φιλόσοφος και σχεδιαστής πολεμικής στρατηγικής στο Τοκουγκάβα σογκουνάτο στην περίοδο Έντο στην Ιαπωνία.  Ως λόγιος υιοθέτησε την ιδέα του Κομφούκιου για τον «ανώτερο άνδρα» για την τάξη των σαμουράι της Ιαπωνίας. Αυτό έγινε σημαντικό μέρος του τρόπου ζωής των σαμουράι και του κώδικα συμπεριφοράς τους.

Βιογραφία 
Ο Γιαμάγκα γεννήθηκε στο Αϊζουβακαμάτσου, γιος ενός ρονίν παλίοτερα της επαρχίας Αϊζού και μετακόμισε στο Έντο σε ηλικία έξι ετών το 1628. Είχε μελετήσει τους Κινέζους κλασικούς από εκείνη την εποχή, και σε ηλικία εννέα ετών έγινε μαθητής του Χαγιάσι Ραζάν, ενός οπαδού του νεοκομφουκιανισμού, που είχε αναπτύξει μια πρακτική ανάμειξη σιντοϊστικών και κομφουκιανικών πεποιθήσεων και πρακτικών, που έγινε το θεμέλιο για την κυρίαρχη ιδεολογία του σογκουνάτου Τοκουγκάβα.  Σε ηλικία 15 ετών, ταξίδεψε στην επαρχία Κάι για να σπουδάσει στρατιωτική στρατηγική υπό τον Ομπάτα Καγκενόρι.

Ωστόσο, σε ηλικία σαράντα ετών απομακρύνθηκε από το επίσημο δόγμα, απορρίπτοντας τη σχολή Τσενγκ-Τσου, που προωθείται από τη φυλή Χαγιάσι, και καίγοντας όλα τα βιβλία, που είχε γράψει ενώ βρισκόταν υπό την επιρροή της. Αυτό, μαζί με τη δημοσίευση ενός φιλοσοφικού έργου με τίτλο Σεϊκυό Γιορόκου, προκάλεσε τη σύλληψή του τον επόμενο χρόνο με την υποκίνηση του Χοσίνα Μασαγιούκι, του νταϊμιό της επαρχίας Αϊζού.  Ο Γιαμάγκα διακήρυξε την πεποίθησή του ότι η ανόθευτη αλήθεια μπορούσε να βρεθεί μόνο στις ηθικές διδασκαλίες του Κομφούκιου και ότι οι μετέπειτα εξελίξεις στην παράδοση του Κομφούκιου αντιπροσώπευαν διαστρεβλώσεις του αρχικού δόγματος. Ο Χοσίνα, ωστόσο, είδε αυτή την επίθεση στην επικρατούσα ορθοδοξία ως πιθανή πρόκληση για την ίδια την εξουσία του Τοκουγκάβα και διέταξε την εξορία του από το Έντο. Λίγο μετά την εκδίωξή του από το Έντο, ο Γιαμάγκα μετακόμισε στην περιοχή Ακό στην επαρχία Χαρίμα το 1653, και έγινε φίλος με τον Ασάνο Ναγκατόμο και έγινε σημαντικός δάσκαλος του Κομφουκιανισμού και της στρατιωτικής επιστήμης στην περιοχή. Η επιρροή του Γιαμάγκα θα εκφραστεί αργότερα στο περιστατικό Γκενρόκου Ακό, καθώς ο αρχηγός του, Όισι Γιοσίο, ήταν ένας από τους αφοσιωμένους μαθητές του. 

Ο Γιαμάγκα έγραψε μια σειρά έργων, που ασχολούνται με τα «πιστεύω του πολεμιστή» (μπουκιό, bukyō) και τον «τρόπο του τζεντλεμαν» (σιντό, shidō). Με αυτόν τον τρόπο περιέγραψε την υψηλή αποστολή της τάξης των πολεμιστών και τις συνακόλουθες υποχρεώσεις της. Σύμφωνα με τον Ουίλιαμ Σκοτ Γουίλσον στο Τα Ιδιανικά των Σαμουράι, ο Γιαμάγκα «στη θεωρία του για το σιντό (μια λιγότερο ριζοσπαστική θεωρία από το μπουσίντο), όρισε τον πολεμιστή ως παράδειγμα κομφουκιανής αγνότητας για τις άλλες τάξεις της κοινωνίας και ως τιμωρό όσων θα ξέφευγαν από το δρόμο του». Ο Γουίλσον έγραψε ότι ο Γιαμάγκα θεωρούσε τους σαμουράι ως ένα «είδος πολεμιστή-σοφού» και εστίασε τα γραπτά του στην τελειότητα αυτού του «υπερβατικού ιδεώδους», αλλά «αυτή την κατεύθυνση της σκέψης ... ήταν χαρακτηριστικό των μελετητών της περιόδου Έντο στην τάση τους προς την εικασία». Τόνισε ξανά ότι οι ειρηνικές τέχνες, τα γράμματα και η ιστορία ήταν απαραίτητα για την πνευματική πειθαρχία των σαμουράι. Ο Γιαμάγκα συμβολίζει έτσι τον ιστορικό μετασχηματισμό της τάξης των σαμουράι από μια καθαρά στρατιωτική αριστοκρατία σε μια αυξανόμενη πολιτική και πνευματική ηγεσία.  Ένας από τους μαθητές του ήταν ο Νταϊντότζι Γιούζαν, ένας σαμουράι από την οικογένεια Νταϊντότζι, ο οποίος θα γινόταν ο συγγραφέας ενός σημαντικού κειμένου μπουσίντο, του Μπουντό σοσίν σου. Επέστησε επίσης την προσοχή στην ανάγκη μελέτης και υιοθέτησης δυτικών όπλων και τακτικών, όπως τα εισήγαγαν οι Ολλανδοί.

Η ζωή του σχεδόν σύγχρονού του Ματσουντάιρα Σαντανόμπου παρουσιάζει ένα εύλογο πλαίσιο για την πληρέστερη κατανόηση και εκτίμηση της ζωής του Γιαμάγκα. Και οι δύο πίστευαν πλήρως στις αστικές και προσωπικές αξίες του Κομφουκιανισμού, αλλά και οι δύο ερμήνευσαν αυτές τις αρχές λίγο διαφορετικά λόγω της θέσης τους στην κοινωνία της περιόδου Έντο.  Στην εποχή του, αυτή η αντίληψη για τις κομφουκιανές αξίες ήταν μεταξύ των παραγόντων, που τον οδήγησαν να επιστήσει την προσοχή στην ανάγκη μελέτης και υιοθέτησης δυτικών όπλων και τακτικών, όπως εισήχθησαν από τους Ολλανδούς.

Η σύλληψη του Γιαμάγκα επαναδιατύπωσε και κωδικοποίησε τα γραπτά των περασμένων αιώνων και έδειξε τον αυτοκράτορα ως το επίκεντρο όλων των πιστών. Οι διδασκαλίες του, επομένως, είχαν άμεση εφαρμογή για όλους στην υπάρχουσα φεουδαρχική δομή και δεν ζητούσε αλλαγή του καθεστώτος του αυτοκράτορα.

Ο Γιαμάγκα έλαβε χάρη το 1675 και του επετράπη να επιστρέψει στο Έντο, όπου δίδαξε στρατιωτικές σπουδές για τα επόμενα 10 χρόνια. Πέθανε το 1685 και ο τάφος του βρίσκεται στο ναό Σότο Ζεν του Σόσαν-τζι στο Σιντζούκου του Τόκιο. Ο τάφος του χαρακτηρίστηκε Εθνικός Ιστορικός Τόπος το 1943.

Τσουτσό Τζιτζίτσου 
Ένα σημαντικό θέμα στη ζωή και τα έργα του Γιαμάγκα ήταν η εστίαση στο μεγαλείο της Ιαπωνίας, και αυτό έγινε ένας από τους λόγους για τους οποίους η δημοτικότητα και η επιρροή του επεκτείνονταν στην ανερχόμενη εθνικιστική κουλτούρα των μέσων του εικοστού αιώνα. 

Ζώντας σε μια εποχή, που πολύ λίγα κείμενα γράφτηκαν σε Ιάπωνες και οι Ιάπωνες μελετητές αφοσιώθηκαν στη μελέτη της κινεζικής ιστορίας, της κινεζικής λογοτεχνίας και της κινεζικής φιλοσοφίας, έγραψε το Τσουτσό Τζιτζίτσου (που μεταφράζεται ως "Πραγματικά γεγονότα για το Κεντρικό Βασίλειο") για να αφυπνίσει τους Ιάπωνες μελετητές για το μεγαλείο της δικής τους εθνικής ιστορίας και πολιτισμού. Το επιχείρημά του είναι ότι η Ιαπωνία είναι ένα δώρο των θεών στον ιαπωνικό λαό, και ότι ενώ πολλά έθνη (εδώ οι αναγνώστες του θα κατάλαβαν ότι αναφέρεται στην Κίνα) θεωρούν τη χώρα τους ως το κέντρο του κόσμου, με αντικειμενική βάση το εύκρατο κλίμα, μόνο η Κίνα και η Ιαπωνία μπορούν να δικαιολογήσουν τέτοιους ισχυρισμούς, και από τις δύο η Ιαπωνία είναι σαφώς ανώτερη, γιατί ευνοείται από τους θεούς, όπως αποδεικνύεται από το γεγονός ότι μόνο στην Ιαπωνία υπάρχει αδιάσπαστη αυτοκρατορική συνέχεια,  που προέρχεται από τους ίδιους τους θεούς. 

Ο τόνος του έργου μπορεί να εκτιμηθεί σε αυτό το απόσπασμα:

«Το νερό και το έδαφος της Ιαπωνίας υπερτερούν εκείνων όλων των άλλων χωρών και οι ιδιότητες των ανθρώπων της είναι υπέρτατες σε όλες τις οκτώ γωνιές της γης. Γι' αυτό, η απεριόριστη αιωνιότητα των θεών της και η ατέλειωτη βασιλεία της ιερής γραμμής της, τα υπέροχα λογοτεχνικά της έργα και τα ένδοξα κατορθώματα των όπλων της, θα είναι τόσο διαρκή όσο ο ουρανός και η γη.»

Σημειώσεις

Βιβλιογραφία 

 De Bary, William Theodore, Carol Gluck και Arthur E. Tiedemann. (2001). Πηγές Ιαπωνικής Παράδοσης: 1600 έως 2000. Νέα Υόρκη: Columbia University Press .ISBN 0-231-12984-Χ
 Nussbaum, Louis Frédéric και Käthe Roth. (2005). Ιαπωνική Εγκυκλοπαίδεια. Cambridge: Harvard University Press.ISBN 978-0-674-01753-5 ; OCLC 48943301
 Σούζο Ουένακα. (1977). «Τελευταία Διαθήκη στην Εξορία. Yamaga Sokō's Haisho Zampitsu ", Monumenta Nipponica, 32:2, No. 2, pp. 125–152.
 Τράμπουλ, Στέφανος. (1977). The Samurai: A Military History. Νέα Υόρκη: Macmillan .ISBN 978-0-02-620540-5 (πανί) [ανατύπωση από τον RoutledgeCurzon, Λονδίνο, 1996.ISBN 978-1-873410-38-7 (χαρτί)]
 Τάκερ, Τζον. (2002). «Tokugawa Intellectual History and Prewar Ideology: The Case of Inoue Tetsujirō, Yamaga Sokō, and the Forty-Seven Rōnin», στο Sino-Japanese Studies. Vo. 14, σελ. 35–70.
 Varley, Η. Paul. (2000). Ιαπωνική κουλτούρα. Χονολουλού: University of Hawaii Press .ISBN 0-8248-2152-1

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Πανεπιστήμιο Κολούμπια: Σημειώσεις για τα γραπτά του Yamaga Sokō
 Ινστιτούτο Ανατολικής Ασίας, Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ : Περαιτέρω ανάγνωση/βιβλιογραφία 

Φιλόσοφοι του 17ου αιώνα
Ιάπωνες φιλόσοφοι