Σαμ Νιλ

Ο σερ Νάιτζελ Τζον Ντέρμοτ Νιλ, ευρέως γνωστός ως Σαμ Νιλ (αγγλικά: Sam Neill, 14 Σεπτεμβρίου 1947 - ) είναι Νεοζηλανδός ηθοποιός. Η 53χρονη καριέρα του Νιλ περιλαμβάνει πρωταγωνιστικούς ρόλους τόσο σε διάφορα είδη ταινιών. Έχει θεωρηθεί ως ένας από τους πιο ευέλικτους ηθοποιούς της γενιάς του.

Γεννημένος στο Όμαγκ της Βόρειας Ιρλανδίας, ο Νιλ μετακόμισε στο Κράιστσερτς με την οικογένειά του το 1954. Γνώρισε για πρώτη φορά την αναγνώριση με την εμφάνισή του στην ταινία του 1977 Ομάδες ασφαλείας και ακολούθησαν πρωταγωνιστικοί ρόλοι στα My Brilliant Career (1979), Η τελική αναμέτρηση, Μια γυναίκα δαιμονισμένη (και τα δύο το 1981), Κραυγή στο σκοτάδι (1988), Κρουαζιέρα στην άκρη του τρόμου (1989), Το κυνήγι του Κόκκινου Οκτώβρη (1990), Μαθήματα πιάνου (1993) και Στο στόμα της τρέλας (1994). Έγινε διεθνώς γνωστός ως δρ Άλαν Γκραντ στο Jurassic Park (1993), ένας ρόλος που επαναλαμβάνει στα Jurassic Park 3 (2001) και Jurassic World: Κυριαρχία (2022).

Εκτός κινηματογράφου, ο Νιλ έχει εμφανιστεί σε πολλές τηλεοπτικές σειρές, όπως Ράιλι: Ο άσος των κατασκόπων (1983), The Simpsons (1994), Ο μάγος Μέρλιν (1998), The Tudors (2007), Ροβινσώνας Κρούσος (2008–2010), Happy Town (2010), Αλκατράζ (2012), Peaky Blinders (2013–2014) και Rick and Morty (2019). Έχει παρουσιάσει και αφηγηθεί αρκετά ντοκιμαντέρ.

Ο Νιλ έχει κερδίσει βραβείο AACTA καλύτερου ηθοποιού σε πρωταγωνιστικό ρόλο, βραβείο Longford Lyell, βραβείο κινηματογράφου Νέας Ζηλανδίας και βραβείο Logie καλύτερου ηθοποιού. Έχει επίσης τρεις υποψηφιότητες για Χρυσές Σφαίρες και δύο Βραβεία Έμμυ Ζώνης Υψηλής Τηλεθέασης.

Τα πρώτα χρόνια

Βόρεια Ιρλανδία 
Ο Νιλ γεννήθηκε στις 14 Σεπτεμβρίου 1947 στο Όμαγκ της Βόρειας Ιρλανδίας από την Πρισίλα Μπίατρις (το γένος Ίνγκαμ) και τον Ντέρμοτ Νιλ. Ο πατέρας του, αξιωματικός του στρατού, ήταν Νεοζηλανδός δεύτερης γενιάς, ενώ η μητέρα του ήταν Αγγλίδα. Ο προπάππους του Πέρσιφαλ Νιλ έφγυε από το Μπέλφαστ της Ιρλανδίας και μετακόμισε στη Μελβούρνη της Αυστραλίας, για να δουλέψει σε μια εταιρεία. Τέσσερα χρόνια αργότερα, το 1863, μετακόμισε στη Νέα Ζηλανδία. Ήταν γιος ενός εμπόρου κρασιού που εισήγε κρασί από τη Γαλλία.

Την εποχή της γέννησης του Νιλ, ο πατέρας του βρισκόταν στη Βόρεια Ιρλανδία, υπηρετώντας στον στρατό. Η οικογένεια του πατέρα του είχε την εταιρία Neill and Co.  Ο Νιλ θεωρεί τον εαυτό του Νεοζηλανδό.

Νέα Ζηλανδία 
Το 1954, ο Νιλ μετακόμισε με την οικογένειά του στη Νέα Ζηλανδία, όπου φοίτησε στο αγγλικανικό οικοτροφείο αρρένων Christ's College στο Κράιστσερτς. Σπούδασε αγγλική φιλολογία στο Πανεπιστήμιο του Καντέρμπουρι, όπου είχε την πρώτη του επαφή με την υποκριτική. Μετακόμισε στο Ουέλινγκτον για να συνεχίσει την τριτοβάθμια εκπαίδευση στο Πανεπιστήμιο Βικτόρια, από όπου αποφοίτησε με πτυχίο στην αγγλική φιλολογία .

Το 2004, σε συνέντευξη στο αυστραλιανό τοκ σόου Enough Rope, ο Νιλ θυμήθηκε πόσο βαθιά τον είχε επηρεάσει στη ζωή του ο τραυλισμός που είχε.

Διάλεξε το όνομα "Σαμ" στο σχολείο, επειδή υπήρχαν αρκετοί άλλοι μαθητές με το όνομα Νάιτζελ.

Υποκριτική

Νέα Ζηλανδία 

Η πρώτη ταινία του Νιλ ήταν μια νεοζηλανδέζικη τηλεταινία με τίτλο The City of No (1971). Ακολούθησε η μικρού μήκους The Water Cycle (1972) και η τηλεταινία Hunt's Duffer (1973). Ο Νιλ έγραψε και σκηνοθέτησε μια ταινία για την Εθνική Υπηρεσία Κινηματογράφου της Νέας Ζηλανδίας, το Τηλεφωνική Εθιμοτυπία (1974). Εμφανίστηκε επίσης στο Landfall (1975).

Σημαντική ερμηνεία του στη Νέα Ζηλανδία ήταν στην ταινία Ομάδες ασφαλείας (1977), την πρώτη νεοζηλανδέζικη ταινία που προβλήθηκε ευρέως στο εξωτερικό.

Αυστραλία 
Ο Νιλ πήγε στην Αυστραλία όπου ερμήνευσε έναν ρόλο ως γκεστ στην τηλεοπτική εκπομπή Οι Σάλιβανς. Ήταν ο πρωταγωνιστής στο My Brilliant Career (1979), δίπλα στην Τζούντι Ντέιβις, που γνώρισε μεγάλη διεθνή επιτυχία.

Γύρισε μερικές αυστραλιανές ταινίες που προβλήθηκαν λιγότερο ευρέως.

Διεθνής καριέρα 

Το 1981, κέρδισε τον πρώτο του μεγάλο διεθνή ρόλο, ως Ντάμιεν Θορν, γιος του διαβόλου, στο Η τελική αναμέτρηση. Την ίδια χρονιά, έπαιξε έναν εξαιρετικό κύριο ρόλο στην καλτ ταινία του Άντζεϊ Ζουουάφσκι Μια γυναίκα δαιμονισμένη με την Ιζαμπέλ Ατζανί.

Η ταινία του Ιβανόης του 1982 έκανε τον Νιλ διάσημο στη Σουηδία, όπου προβάλλεται από το SVT κάθε Πρωτοχρονιά έκτοτε.

Ο Νιλ ήταν ένας από τους κορυφαίους υποψήφιους για να διαδεχθεί τον Ρότζερ Μουρ στον ρόλο του Τζέιμς Μποντ, αλλά έχασε από τον Τίμοθι Ντάλτον. Μεταξύ των πολλών αυστραλιανών ρόλων του είναι ο ρόλος του Μάικλ Τσάμπερλεν στο Κραυγή στο σκοτάδι (1988), με συμπρωταγωνίστρια τη Μέριλ Στριπ.

Ο Νιλ έχει υποδυθεί ήρωες και κακούς σε μια σειρά από κινηματογραφικά και τηλεοπτικά δράματα και κωμωδίες. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, έγινε γρήγορα γνωστός και ήταν υποψήφιος για Χρυσή Σφαίρα μετά την ερμηνεία του κατασκόπου Σίντνεϊ Ράιλι στη μίνι σειρά Ράιλι: Ο άσος των κατασκόπων (1983). Ένας από τους πρώτους πρωταγωνιστικούς ρόλους στις ΗΠΑ ήταν στο Amerika του 1987, όπου υποδήθηκε έναν ανώτερο αξιωματικό της KGB. Οι πρωταγωνιστικοί και συμπρωταγωνιστικοί του ρόλοι σε ταινίες περιλαμβάνουν το θρίλερ Κρουαζιέρα στην άκρη του τρόμου (1989), το ιστορικό έπος La Révolution française (1989) (ως Ζιλμπέρ ντι Μοτιέ ντε Λα Φαγιέτ), Το κυνήγι του Κόκκινου Οκτώβρη (1990), το Death στο Brunswick (1990), το Jurassic Park (1993), τις Σειρήνες (1994), το Μόγλι: Θρύλοι από το βιβλίο της ζούγκλας (1994), το Στο στόμα της τρέλας του Τζον Κάρπεντερ (1995), Το σκάφος του τρόμου (1997), τον Άνθρωπο των δύο αιώνων (1999), την κωμωδία Το φεγγάρι στο πιάτο (2000), και το Jurassic Park 3 (2001).

Ο Νιλ έχει παίξει περιστασιακά σε ταινίες από τη Νέα Ζηλανδία, όπως Μαθήματα οιάνου (1993), Perfect Strangers (2003), Το μυστικό κάτω από το βουνό (2009) και Κυνήγι ανθρώπων (2016). Επέστρεψε στη σκηνοθεσία το 1995 με το ντοκιμαντέρ Cinema of Unease: A Personal Journey του Sam Neill (1995), το οποίο έγραψε και σκηνοθέτησε με την Τζούντι Ράιμερ.

Το 1993, συμπρωταγωνίστησε με την Αν Άρτσερ στο Question of Faith, ένα ανεξάρτητο δράμα που βασίζεται σε μια αληθινή ιστορία για τον αγώνα μιας γυναίκας να νικήσει τον καρκίνο και να αποκτήσει παιδί.

Υποδύθηκε τον ομώνυμο μάγο στο Ο μάγος Μέρλιν (1998), μια μίνι σειρά βασισμένη στον θρύλο του Βασιλιά Αρθούρου . Επανέλαβε τον ρόλο του στο σίκουελ Η επιστροφή του Μέρλιν (2006).

Ο Νιλ πρωταγωνίστησε στο ιστορικό δράμα The Tudors, υποδυόμενος τον καρδινάλιο Τόμας Γούλσεϊ. «Πρέπει να πω ότι μου άρεσε πολύ να κάνω τους Tudors».

Έπαιξε στη σύντομη τηλεοπτική σειρά του Fox Αλκατράζ (2012) ως Έμερσον Χάουζερ. Ερμήνευσε έναν ρόλο στη σειρά του BBC Peaky Blinders, που διαδραματίζεται στο Μπέρμιγχαμ μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Έπαιξε τον ρόλο του αρχιεπιθεωρητή Τσέστερ Κάμπελ, ενός διεφθαρμένου σαδιστή αστυνομικού, που έρχεται να καθαρίσει την πόλη κατόπιν εντολής του Ουίνστον Τσόρτσιλ. Στη μίνι σειρά του BBC TV του 2015 Και μετά δεν έμεινε κανένας, βασισμένη σε μυθιστόρημα της Άγκαθα Κρίστι, έπαιξε το ρόλο του στρατηγού Μακάρθουρ.

Το 2016, πρωταγωνίστησε στη νεοζηλανδέζικη ταινία, Κυνήγι ανθρώπων, σε σκηνοθεσία Τάικα Γουαϊτίτι, καθώς και στη μίνι σειρά του ITV Τουταγχαμών. Το 2017, ο Νιλ εμφανίστηκε σε μια σκηνή στο σίκουελ φαντασίας του Γουαϊτίτι Thor: Ragnarok, στον ρόλο ενός ηθοποιού που υποδύεται τον Όντιν (όπως ενσαρκώνεται από τον Άντονι Χόπκινς), με τους Λουκ Χέμσγουορθ και Ματ Ντέιμον στους ρόλους των ηθοποιών που υποδύονται τον Θωρ και τον Λόκι αντίστοιχα. Υποδήθηκε τον ίδιο ηθοποιό στο Thor: Love and Thunder το 2022.

Στα τέλη του 2019, ανακοινώθηκε ότι θα επαναλάβει τον χαρακτήρα του δρα Άλαν Γκραντ στο Jurassic World: Κυριαρχία, το οποίο κυκλοφόρησε τον Ιούλιο του 2022.

Προσωπική ζωή 
Το 1980, ο Νιλ γνώρισε την ηθοποιό Λίζα Χάροου στα γυρίσματα του Η τελική αναμέτρηση (1981) και απέκτησαν έναν γιο. Στη συνέχεια ο Νιλ παντρεύτηκε τη μακιγιέζ Νόρικο Γουατάναμπι το 1989 και απέκτησαν μαζί μια κόρη. Υιοθέτησε επίσης την κόρη της Γουατάναμπι από τον πρώτο της γάμο. Ο Νιλ χώρισε από τη Γουατάναμπι το 2017, και από τις αρχές του 2018 φέρεται να είχε δεσμό με την Αυστραλή πολιτική δημοσιογράφο Λόρα Τινγκλ.

Στα είκοσί του χρόνια, ο Νιλ απέκτησε έναν γιο που δόθηκε για υιοθεσία. Οι δυο τους επανενώθηκαν το 1994.

Ο Νιλ ζει στην Αλεξάνδρα της Νέας Ζηλανδίας και είναι ιδιοκτήτης του οινοποιείου Two Paddocks που αποτελείται από έναν αμπελώνα στο Γκίμπστον και άλλους δύο κοντά στην Αλεξάνδρα. Δίνει στα ζώα του αγροκτήματός του ονόματα συναδέλφων του από τον κινηματογράφο.

Ο Νιλ υποστηρίζει το Εργατικό Κόμμα της Νέας Ζηλανδίας και το Εργατικό Κόμμα της Αυστραλίας. Είναι μέλος του συνδικάτου Equity New Zealand από το 1979.

Τον Μάρτιο του 2023, ο Νιλ αποκάλυψε ότι υποβαλλόταν σε χημειοθεραπεία από τον Μάρτιο του 2022 αφότου διαγνώστηκε με αγγειοανοσοβλαστικό λέμφωμα Τ-κυττάρων, έναν τύπο καρκίνου του αίματος. Δήλωσε ότι ο καρκίνος βρίσκεται σε ύφεση, αλλά θα χρειάζεται μηνιαία χημειοθεραπεία για το υπόλοιπο της ζωής του.

Ο Νιλ έγραψε τα απομνημονεύματα του με τίτλο Did I Ever Tell You This? που δημοσιεύθηκαν τον Μάρτιο του 2023.

Φιλμογραφία

Βιβλία

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 
 
Νεοζηλανδοί σεναριογράφοι
Βρετανοί άνδρες ηθοποιοί κινηματογράφου