Ανατίναξη στο Κούγκι

Η Ανατίναξη στο Κούγκι διεξήχθη στις 12 Δεκεμβρίου 1803, στο Κούγκι, μεταξύ των Σουλιωτών και του Αλή Πασά.

Υπόβαθρο 
Κατά την διάρκεια των πολέμων του Αλή πασά για να τις βενετικές επικράτειες, οι Σουλιώτες δεν πήραν μέρος γιατί ο Γιώργης Μπότσαρης, ένας από τους μεγαλύτερους πολέμαρχους του Σουλίου, είχε λάβει μεγάλη χρηματική αμοιβή από τον Αλή πασά, το οποίο προκάλεσε έριδες μεταξύ τους. Αργότερα ο Μπότσαρης, μπροστά στις έντονες αντιδράσεις των συμπατριωτών του, κατέφυγε στον Αλή, ο οποίος του επέτρεψε να μείνει στα Τζουμέρκα και στο Ραδοβίζι με διορία 2 ετών. Εις αντάλλαγμα, ο Μπότσαρης τον συμβούλευσε να διεξάγει επίθεση εναντίον του Σουλίου και να το καταλάβει. Ο πασάς των Ιωαννίνων, αφού τρομοκράτησε τους Παργινούς να μην λάβουν μέρος στις επικείμενες συγκρούσεις, επιστράτευσε Έλληνες αρματολούς εναντίον των Σουλιωτών και αναχαίτισε Αλβανούς αντιπάλους του, πολιόρκησε στενά το Σούλι.

Η ανατίναξη 
Περίπου στις αρχές του 1803 οι Σουλιώτες υπέφεραν από έλλειψη προμηθειών και από έριδες μεταξύ τους. Αργότερα ο Σουλιώτης Πήλιος Γούσης πρόδωσε το Σούλι και ο Αλή πασάς περικύκλωσε το Σούλι. Πολλοί κατέβηκαν στην οχυρή θέση του Κουγκίου, όπου ο ηρωικός καλόγερος Σαμουήλ και τετρακόσιοι περίπου άντρες αμύνονταν εναντίον των Τουρκαλβανών.

Στις 12 Δεκεμβρίου του 1803, εξουθενωμένοι από την πείνα και τις κακουχίες, μερικοί Σουλιώτες διεξήγαγαν έφοδο με σπαθιά στα χέρια και κατάφεραν να σωθούν. Ωστόσο, οι υπόλοιποι παρέδωσαν τις θέσεις τους υπό τον όρο να φύγουν ένοπλοι όπου εκείνοι επιθυμούσαν. Αλλά ο καλόγερος Σαμουήλ, μαζί με άλλους πέντε άνδρες, όταν ήρθε η ώρα να παραδώσουν την αποθήκη με τις υπόλοιπες προμήθειες, ανατίναξε τις πυριτιδαποθήκες μαζί με πολλούς άνδρες του Αλή πασά.

Τα ακόλουθα γεγονότα 
Ο Αλή πασάς θεώρησε την ανατίναξη του Κουγκίου ως καταπάτηση των όρων της συνθήκης, οπότε επιτέθηκε εναντίον των Σουλιωτών που κατευθύνονταν στην Πάργα και στο Ζάλογγο. Οι Σουλιώτες κατευθυνόμενοι στην Πάργα κατόρθωσαν ύστερα από σκληρές μάχες να φθάσουν στον προορισμό τους. Εκατό οικογένειες όμως, που κατευθύνονταν στο Ζάλογγο, πολιορκήθηκαν από τους Τουρκαλβανούς και μόνο ένα τμήμα Σουλιωτών υπό τον Κίτσο Μπότσαρη κατάφερε να διασωθεί. Οι υπόλοιποι σκοτώθηκαν και αιχμαλωτίστηκαν, ενώ 22 γυναίκες και 6 άνδρες αυτοκτόνησαν από τα υψώματα με τα παιδιά τους. Η καταστροφή των Σουλιωτών ολοκληρώθηκε με την μάχη του Σέλτσου.

Μνήμη 
Η ανατίναξη στο Κούγκι έχει απαθανατιστεί στην ταινία Σουλιώτες (1972), σε παραγωγή Τζέιμς Πάρις και σε σκηνοθεσία Δημήτρη Παπακωνσταντή. Τον ρόλο του καλόγερου Σαμουήλ ερμήνευσε ο Λαυρέντης Διανέλλος.

Δείτε επίσης 
 Σουλιώτες 
 Μάχη του Σέλτσου

Παραπομπές

Βιβλιογραφικές πηγές 
 Απόστολος Βακαλόπουλος, «Επιθέσεις του Αλή εναντίον των Σουλιωτών. Κούγκι - Ζάλογγο (1803)», Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Εκδοτική Αθηνών, τομ. ΙA, 1975, σσ. 406-407.

Σούλι