Ο Πεπτωκώς Άγγελος

Ο Πεπτωκώς Άγγελος (γαλλικά: L'Ange Déchu) είναι ελαιογραφία σε καμβά που φιλοτεχνήθηκε το 1847 από τον Γάλλο ζωγράφο Αλεξάντρ Καμπανέλ και εκτίθεται στο Μουσείο Fabre της Γαλλίας.

Περιγραφή 
Πρόκειται για ένα ρομαντικό έργο. Η φιγούρα, που απεικονίζει τον βιβλικό Σατανά, είναι ζωγραφισμένη σαν Αρχαίος Έλληνας ήρωας με αψεγάδιαστο, αγαλματένιο σώμα. Ο σκοπός αυτής της επιλογής είναι το μήνυμα ότι η εξωτερική ομορφιά και η ηθική δεν πάνε απαραίτητα μαζί. Τα μάτια του είναι σκοτεινά και κοιτούν τον παρατηρητή, για να δημιουργηθεί ένα δέσιμο ανάμεσά τους. Το βλέμμα του είναι πολύ εκφραστικό, ανακατεύοντας θλίψη, οργή και περιφρόνηση απέναντι σε αυτόν που τον έδιωξε, τον Θεό. Επίσης, κυλά ένα δάκρυ από το δεξί του μάτι, που συμβολίζει είτε τη θλίψη του για την εξορία του από τον Παράδεισο, είτε τον πληγωμένο εγωισμό του. Τα φτερά του, παρόλο που είναι όμορφα και ιριδίζοντα, φαίνεται να σκουραίνουν από τις άκρες προς τα πάνω, σαν να σαπίζουν σταδιακά. Επιπλέον, στο βραχώδες μέρος όπου βρίσκεται πια ο άγγελος, υπάρχουν γύρω του κλαδιά με αγγάθια. Τέλος, στο φωτεινό φόντο φαίνονται οι υπόλοιποι άγγελοι που είναι ανέμελοι, σχεδόν διάφανοι και ενσωματωμένοι με τον ουρανό.

Η πρώτη εκδοχή του πίνακα, που φιλοτεχνήθηκε το 1846, παρουσιάζει μια παρόμοια φιγούρα, η οποία έχει σκούρα καστανά μαλλιά παρά πυρόξανθα. Ο εικονιζόμενος κοιτά κάτω καλύπτοντας με το αριστερό χέρι το πρόσωπό του, με εμφανώς πιο ντροπιασμένο ύφος. Επίσης, εκεί τα φτερά του είναι λιγότερο εντυπωσιακά, καθώς είναι σχεδόν ολόμαυρα και τσακισμένα.

Δημιουργία και υποδοχή 
Ο Καμπανέλ δημιούργησε τον πίνακα στην ηλικία των 24 ετών στη Ρώμη, όπου κατοικούσε επειδή είχε λάβει το βραβείο Second First Prize του Βραβείου της Ρώμης, το οποίο ήταν μια υποτροφία για Γάλλους καλλιτέχνες, ώστε να ζήσουν στη Ρώμη για αρκετά χρόνια για να μελετήσουν τους μετρ της κλασσικής αρχαιότητας. Το θεσμό αυτό ξεκίνησε ο Λουδοβίκος ΙΔ' κατά κατά τη δεκαετία του 1660.

Ο Καμπανέλ εμπνεύστηκε τον πίνακα από τμήματα της Βίβλου και από το επικό ποίημα Χαμένος Παράδεισος (1667) του Άγγλου ποιητή Τζον Μίλτον.

Οι άγγελοι που είναι ζωγραφισμένοι στο βάθος απεικονίζονται σε ιταλικό αναγεννησιακό ύφος.

Την εποχή που ως θέμα των θρησκευτικών και ιστορικών πινάκων συχνά επιλέγονταν οι Άγιοι, οι Άγγελοι και οι ηρωικές φιγούρες, ο Καμπανέλ φιλοτέχνησε τον Διάβολο, μία από πρώτες ακαδημαϊκές απεικονίσεις του μέχρι εκείνη τη στιγμή, την πρώτη που έγινε από μαθητή, καθώς ήταν ένα θέμα με το οποίο ασχολούνταν μόνο οι μεγάλοι Ακαδημαϊκοί. Ο Καμπανέλ εξέθεσε για πρώτη φορά αυτό το έργο του δημόσια το 1844 στο Σαλόν του Παρισιού. Όταν τον είδαν οι κριτικοί της εποχής, σοκαρίστηκαν και κατέκριναν το πόσο όμορφος απεικονίζεται ο Διάβολος, τις αναλογίες του, αλλά και το πόσο ωμά απεικονίζονται τα συναισθήματα. Ο Καμπανέλ έγραψε στον φίλο του, Άλφρεντ Μπρούιας, ότι δεν καταλαβαίνει το λόγο αυτής της κακής υποδοχής, λέγοντας ότι "αυτή είναι η ανταμοιβή μου για όλο τον μπελά που προκάλεσα στον εαυτό μου για να μην παραδώσω ένα μέτριο έργο δουλειάς".

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Ο Πεπτωκώς Άγγελος στην ιστοσελίδα του Musée Fabre

Γαλλικοί πίνακες
Πίνακες 19ου αιώνα