Ιβάν Τζίκιτς

Ο Ιβάν Τζίκιτς (γεννημένος στις 28 Μαΐου 1966 ) είναι Κροατο - Γερμανός μοριακός βιολόγος, διευθυντής του Ινστιτούτου Βιοχημείας II στο Πανεπιστήμιο Γκαίτε της Φρανκφούρτης.

Επιστημονική σταδιοδρομία 
Το 1991 απέκτησε το πτυχίο του από την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου του Ζάγκρεμπ.  Αφού τελείωσε τις ιατρικές του σπουδές συνέχισε να κάνει τη διδακτορική του διατριβή στη μοριακή βιολογία στο Πανεπιστήμιο του Ζάγκρεμπ και στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης μέχρι το 1997. Συνέχισε να εργάζεται ως μεταδιδακτορικός συνεργάτης στο εργαστήριο του Τζόζεφ Σλέσσινγκερ στη Νέα Υόρκη από το 1995 έως το 1997 πριν ξεκινήσει τη δική του ομάδα στο Ινστιτούτο Λούντβιχ για την Έρευνα για τον Καρκίνο στην Ουψάλα (Σουηδία). 

Το 2002, ο Τζίκιτς διορίστηκε Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Γκαίτε της Φρανκφούρτης. Ακολούθησε τα βήματα του Βέρνερ Μίλλερ-Έστερλ ως Διευθυντή του Ινστιτούτου Βιοχημείας II το 2009. Επιπλέον, ο Τζίκιτς ήταν ο πρώτος Επιστημονικός Διευθυντής (2009–2013) του Ινστιτούτου Μπούχμαν για τις Μοριακές Επιστήμες της Ζωής, ενός διεπιστημονικού ινστιτούτου στο Πανεπιστήμιο Γκαίτε που ιδρύθηκε ως μέρος της ομάδας υπεροχής μακρομοριακών συμπλεγμάτων. Είναι ομιλητής του Συνεργατικού Ερευνητικού Κέντρου 1177 για την επιλεκτική αυτοφαγία και ομιλητής του προγράμματος LOEWE «Ubiquitin Networks».

Ο Τζίκιτς εργάζεται ως Καθηγητής στη Σχολή Ιατρικής του Πανεπιστημίου του Σπλιτ, όπου ίδρυσε ένα εργαστήριο στο Πανεπιστήμιο του Σπλιτ και μεταφέρει τεχνολογίες στην Κροατία. Επιπλέον, ο Τζίκιτς έχει αναγνωριστεί από μια από τις υψηλότερες πολιτικές τιμητικές διακρίσεις, το παράσημο του δούκα Μπράνιμιρ, που απονέμεται από τον Πρόεδρο της Κροατίας. 

Ο Τζίκιτς είναι μέλος πολλών ακαδημαϊκών εταιρειών, συμπεριλαμβανομένων του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Μοριακής Βιολογίας (από το 2004), της Παγκόσμιας Ακαδημίας Τέχνης και Επιστημών (από το 2008), της Γερμανικής Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών Λεοπολντίνα (από το 2010),  την Αμερικανική Ακαδημία Τεχνών και Επιστημών (από το 2019),  την Κροατική Ακαδημία Ιατρικών Επιστημών και την Ευρωπαϊκή Ακαδημία Επιστημών.

Είναι μέλος της συντακτικής επιτροπής του Cell (Κύτταρο) .

Έρευνα 
Η έρευνα του Τζίκιτς επικεντρώνεται στην αποκρυπτογράφηση των μοριακών μηχανισμών των οδών κυτταρικής σηματοδότησης, οι οποίοι έχουν υψηλή σχέση με ανθρώπινες ασθένειες όπως ο καρκίνος, οι νευροεκφυλιστικές διαταραχές και οι φλεγμονές. Από νωρίς, άρχισε να εστιάζει στην ουβικιτίνη για να κατανοήσει πώς αυτή η τροποποίηση ελέγχει πολλαπλές κυτταρικές λειτουργίες και κατάφερε να αποδείξει την έννοια της αναγνώρισης σήματος ουβικιτίνης από εξειδικευμένους τομείς, που χρησιμεύουν ως συγκεκριμένοι υποδοχείς.  Πιο πρόσφατα, η ομάδα του αποκάλυψε τις λειτουργίες των γραμμικών αλυσίδων ουβικιτίνης στην άμυνα των παθογόνων και τη συνολική ανοσοαπόκριση. Επέκτεινε την έρευνά του στον τομέα της επιλεκτικής αυτοφαγίας, αναγνωρίζοντας την τεράστια επίδραση του δικτύου σηματοδότησης LC3/GABARAP που εμφανίζει εντυπωσιακές μηχανιστικές ομοιότητες με την ουβικιτίνη. Μια σημαντική εστίαση είναι στη διασταύρωση μεταξύ αυτοφαγίας και ενδοκυτταρικών μηχανισμών, και σε αυτό το πλαίσιο έχει αποκτήσει θεμελιώδη γνώση για τις αυτοφαγικές διεργασίες στο ενδοπλασματικό δίκτυο (ER-φαγία).

Εκπαίδευση 
Το 1998, ο Τζίκιτς ξεκίνησε τη σειρά των συνεδρίων σηματοδότησης κυψελών του Ντουμπρόβνικ, τα οποία χρηματοδοτούνται συνεχώς από το EMBO από το 2004.  Επιπλέον, συμμετέχει ενεργά στη διοργάνωση συναντήσεων EMBO (Συναντήσεις Ubiquitin το 2015, 2013; Συνάντηση Αυτοφαγίας 2011, Συνάντηση Κυτταρικής Μικροβιολογίας/Κυτταρικής Βιολογίας το 2010, 2008), Μαθήματα EMBO (2006, 2010, 2010, 2010 Ubiquitin/SUMO; 2010 on Ubiquitin & DNA damage) καθώς και Keystone και CSH συναντήσεις. Τον Ιούλιο του 2016, φιλοξένησε τη Διάσκεψη της Φρανκφούρτης για την Ουμπικιτίνη και την Αυτοφαγία μαζί με τους Φόλκερ Ντοτς, Χούμπερτ Σερβ και Χάιντε Γκενάου.

Προσωπική ζωή 
Είναι παντρεμένος με την Ίνγκα Τζίκιτς με την οποία έχει τρία παιδιά.  Είναι χριστιανός Ρωμαιοκαθολικός και έχει δηλώσει δημόσια ότι δεν βλέπει καμία σύγκρουση μεταξύ επιστήμης και θρησκείας.

Τιμές και βραβεία 

 1997–2003 Βραβείο Έρευνας, Boehringer Ingelheim Fonds Γερμανία 
 2000–2004 Βραβείο Στρατηγικών Ταμείων για Νέους Ηγέτες, Σουηδία 
 2002 Βραβείο Λίλα Φέρνστρομ, Λουντ, Σουηδία 
 2006 Βραβείο AACR για Εξαιρετικό Επίτευγμα στην Έρευνα για τον Καρκίνο, Ουάσιγκτον, ΗΠΑ 
 2006 Βραβείο Ερευνητή Νεανικού Καρκίνου, Ευρωπαϊκή Ένωση για την Έρευνα για τον Καρκίνο, Βουδαπέστη, Ουγγαρία 
 2006 Βραβείο καινοτομίας Μπίντερ, Γερμανική Εταιρεία Κυτταρικής Βιολογίας, Μπραουνσβάιγκ, Γερμανία 
 2006 Βραβείο Βιοϊατρικής Επιστήμης 2006, Glaxo-Smith-Kline-Foundation, Μόναχο, Γερμανία 
 2008 Βραβείο της Διεθνούς Εταιρείας Καθαρισμού του Αίματος, Brijuni Islands 
 2008 Βραβείο Πόλη του Σπλιτ – Ετήσιο Βραβείο Επιστήμης, Κροατία 
 2009 Βραβείο Σερ Χανς Κρεμπς, Ιατρική Σχολή Αννόβερο, Αννόβερο, Γερμανία 
 2010 Γερμανικό Βραβείο Καρκίνου, DKG Βερολίνο, Γερμανία 
 2010–2015 Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας (ERC) Advanced Grant, Βρυξέλλες, Βέλγιο 
 2010 Τάγμα του Δούκα Μπράνιμιρ για διεθνή προβολή της Κροατίας 
 2013 Βραβείο Ιατρικής Ερνστ Γιούνγκ 2013, Ίδρυμα Γιούνγκ για την Επιστήμη και την Έρευνα, Αμβούργο, Γερμανία  
 2013 Βραβείο Γκότφριντ Βίλχελμ Λάιμπνιτς του Γερμανικού Ιδρύματος Ερευνών, Βόννη, Γερμανία  
 2013 Βραβείο Γουίλιαμ Ρόουζ 2013, Αμερικανική Ένωση Μοριακής Βιολογίας και Βιοχημείας για εξαιρετικά επιτεύγματα, Βοστώνη, ΗΠΑ 
 2014/2015 Vallee Visiting Professorship, Ιατρική Σχολή Χάρβαρντ, Βοστώνη, ΗΠΑ 
 2015 Μέλος της Academia Europaea 
 2019 Αμερικανική Ακαδημία Τεχνών και Επιστημών.

Παραπομπές 

Μέλη της Academia Europaea
Κροάτες επιστήμονες