Λόρενς Άλογουεϊ

Ο Λόρενς Ρέτζιναλντ Άλογουεϊ (, 17 Σεπτεμβρίου 1926 – 2 Ιανουαρίου 1990) ήταν Άγγλος κριτικός τέχνης και έφορος μουσείου που εργάστηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες από το 1961. Τη δεκαετία του 1950 ήταν ηγετικό μέλος του Independent Group στο Ηνωμένο Βασίλειο και τη δεκαετία του 1960 ήταν σημαντικός συγγραφέας και έφορος στις ΗΠΑ. Χρησιμοποίησε για πρώτη φορά τον όρο «μαζική λαϊκή τέχνη» στα μέσα της δεκαετίας του 1950 και χρησιμοποίησε τον όρο «ποπ αρτ» τη δεκαετία του 1960 για να υποδηλώσει ότι η τέχνη έχει μια βάση στη λαϊκή κουλτούρα της εποχής της και αντλεί από αυτήν μια πίστη στη δύναμη των εικόνων. Από το 1954 μέχρι τον θάνατό του το 1990, ήταν παντρεμένος με τη ζωγράφο Σύλβια Σλέι.

Πρώτα χρόνια και εκπαίδευση 
Μεταξύ 1943 και 1947, ο Άλογουεϊ σπούδασε ιστορία της τέχνης στο Πανεπιστήμιο του Λονδίνου, όπου γνώρισε τον μετέπειτα κριτικό και έφορο Ντέιβιντ Σιλβέστερ. Ο Άλογουεϊ έγραψε σύντομες βιβλιοκριτικές για τους Times του Λονδίνου το 1944 και το 1945, όταν είχε ηλικία μεταξύ 17 και 19 ετών.

Έργο

Πρώιμη σταδιοδρομία και Independent Group 
Ο Alloway άρχισε να γράφει κριτικές για το βρετανικό περιοδικό Art News and Review (που αργότερα μετονομάστηκε σε ArtReview) το 1949 και για το αμερικανικό περιοδικό Art News το 1953. Στο Nine Abstract Artists (1954) προώθησε τους κονστρουκτιβιστές καλλιτέχνες που εμφανίστηκαν στη Βρετανία μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο: Ρόμπερτ Άνταμς, Τέρι Φροστ, Άντριαν Χιθ, Άντονι Χιλ, Ρότζερ Χίλτον, Κένεθ Μάρτιν, Μαίρη Μάρτιν, Βίκτορ Πάσμορ και Γουίλιαμ Σκοτ.

Η θεωρία του Άλογουεϊ για την τέχνη που αντανακλά τα συγκεκριμένα υλικά της σύγχρονης ζωής έδωσε τη θέση της στο ενδιαφέρον για τα μέσα μαζικής ενημέρωσης και τον καταναλωτισμό. Ο Άλογουεϊ εντάχθηκε στο Independent Group το 1952 και έδωσε διαλέξεις σχετικά με τη θεωρία του για την κυκλική σύνδεση μεταξύ της λαϊκής πολιτιστικής «χαμηλής τέχνης» και της «υψηλής τέχνης». Από το 1955 έως το 1960 ήταν βοηθός διευθυντή του Ινστιτούτου Σύγχρονων Τεχνών στο Λονδίνο. Οργάνωσε την έκθεση Collages and Objects (Κολάζ και αντικείμενα, 1954). Το 1956 ο Άλογουεϊ συνέβαλε στη διοργάνωση της έκθεσης This Is Tomorrow (Αυτό είναι το αύριο). Όταν σε ένα άρθρο του 1958 έκανε κριτική για την έκθεση αυτή και για άλλα έργα που είχε δει σε ένα ταξίδι του στις ΗΠΑ, χρησιμοποίησε για πρώτη φορά τον όρο «μαζική λαϊκή τέχνη».

Σταδιοδρομία στις ΗΠΑ 
Το 1961, μέσω των επαφών του με τον Αμερικανό ζωγράφο Μπάρνετ Νιούμαν, προσφέρθηκε στον Άλογουεϊ μια θέση λέκτορα στο Κολλέγιο Μπέρνινγκτον στο Βερμόντ. Ο ίδιος και η σύζυγός του, η ρεαλίστρια ζωγράφος Σύλβια Σλέι, έζησαν στο Μπένινγκτον μόνο για ένα χρόνο πριν ο Άλογουεϊ διοριστεί έφορος στο Μουσείο Γκούγκενχαϊμ στη Νέα Υόρκη, θέση στην οποία παρέμεινε μέχρι το 1966. Το 1963 οργάνωσε την έκθεση ποπ αρτ, Six Painters and the Object (Έξι ζωγράφοι και το αντικείμενο). Ήταν πρόεδρος της κριτικής επιτροπής των βραβείων Γκούγκενχαϊμ του 1964, ένα από τα οποία αρνήθηκε ο ζωγράφος Άσγκερ Γιορν.

Το 1966, ο Άλογουεϊ επιμελήθηκε την επιδραστική έκθεση Systemic Painting (Συστημική τέχνη) που παρουσίασε τη γεωμετρική αφαίρεση στην αμερικανική τέχνη μέσω της μινιμαλιστικής τέχνης, του διαμορφωμένου καμβά και της σκληρής ζωγραφικής. Ο ίδιος επινόησε τον όρο Συστημική Τέχνη για να «περιγράψει έναν τύπο αφηρημένης τέχνης που χαρακτηρίζεται από τη χρήση πολύ απλών τυποποιημένων μορφών, συνήθως γεωμετρικού χαρακτήρα, είτε σε μια ενιαία συγκεντρωμένη εικόνα είτε επαναλαμβανόμενη σε ένα σύστημα που είναι τοποθετημένο σύμφωνα με μια σαφώς ορατή αρχή οργάνωσης». Ο Άλογουεϊ ήταν επίσης ένθερμος υποστηρικτής του αφηρημένου εξπρεσιονισμού και των Αμερικανών καλλιτεχνών της ποπ, όπως ο Ρόι Λίχτενσταϊν, ο Κλάες Όλντενμπουργκ και ο Άντι Γουόρχολ. Παραιτήθηκε από το Γκούγκενχαϊμ, αφού ο Τόμας Μ. Μέσερ, διευθυντής του μουσείου, απέρριψε τις επιλογές του Άλογουεϊ -που αποτελούνταν κυρίως από γλυπτά- για την επερχόμενη Μπιενάλε της Βενετίας.

Το 1966-67, ο Άλογουεϊ διορίστηκε επισκέπτης καθηγητής στη Σχολή Καλών Τεχνών του Πανεπιστημίου Καρμποντέιλ του Νότιου Ιλινόις, όπου εργάζονταν επίσης ο Τζον ΜακΧέιλ και ο Μπάκμινστερ Φούλερ.

Στη δεκαετία του 1970, ο Άλογουεϊ έγραψε για το The Nation και το Artforum και έδωσε διαλέξεις στο Πολιτειακό Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης, στο Στόνι Μπρουκ, όπου διορίστηκε καθηγητής ιστορίας της τέχνης. Εκεί συνίδρυσε το περιοδικό Art Criticism με τον κριτικό Ντόναλντ Κούσπιτ. Με την άνοδο του φεμινιστικού κινήματος για την τέχνη, ο Άλογουεϊ υπερασπίστηκε το έργο των γυναικών- παρατήρησε, για παράδειγμα, «ένα πλεονέκτημα 3 προς 1» των ανδρών έναντι των γυναικών στην Ετήσια Έκθεση του Γουίτνι το 1977.

Προέλευση του όρου Pop Art 
Όσον αφορά την προέλευση του όρου Ποπ αρτ, ο Άλογουεϊ δήλωσε: «Ο όρος, προέρχεται από εμένα στην Αγγλία, ως περιγραφή των μαζικών επικοινωνιών, ειδικά, αλλά όχι αποκλειστικά, των οπτικών». Σε μια υποσημείωση στο δοκίμιό του Pop Art the words, αναφέρει επίσης: «Η πρώτη δημοσιευμένη εμφάνιση των όρων που γνωρίζω είναι στο: Lawrence Alloway, 'The Arts and the Mass Media', Architectural Design, Φεβρουάριος 1958, Λονδίνο. Οι ιδέες για την ποπ αρτ συζητήθηκαν από τους Ρέινερ Μπάνχαμ, Θίο Κρόσμπι, Φρανκ Κόρντελ, Τόνι ντελ Ρέντζιο, Ρίτσαρντ Χάμιλτον, Νάιτζελ Χέντερσον, Τζον ΜακΧέιλ, Εντουάρντο Παολότσι, Άλισον και Πίτερ Σμίθσον, τον γλύπτη Γουίλιαμ Τέρνμπουλ και εμένα».

Ωστόσο, υπάρχουν αντικρουόμενες αναφορές σχετικά με την προέλευση του όρου: σύμφωνα με τον γιο του Τζον ΜακΧέιλ, ο πατέρας του επινόησε για πρώτη φορά τον όρο το 1954 σε συνομιλία με τον Φρανκ Κόρντελ και ο όρος χρησιμοποιήθηκε στις συζητήσεις του Independent Group από τα μέσα του 1955. Ο Άλογουεϊ χρησιμοποίησε τον όρο «μαζική λαϊκή τέχνη» στο συχνά αναφερόμενο άρθρο του το 1958, αλλά δεν χρησιμοποίησε τον συγκεκριμένο όρο "Pop Art" στο κομμάτι αυτό.

Θάνατος 
Ο Άλογουεϊ έπασχε από νευρολογική διαταραχή και πέθανε από καρδιακή ανακοπή στις 2 Ιανουαρίου 1990, σε ηλικία 63 ετών.

Παραπομπές 

Άγγλοι κριτικοί
Βρετανοί απόδημοι στις Ηνωμένες Πολιτείες
Ποπ Αρτ