Ανάκτορο Φρέντενσμποργκ

Το Ανάκτορο Φρέντενσμποργκ, δανικά: Fredensborg Palace είναι ένα ανάκτορο, που βρίσκεται στην ανατολική όχθη της λίμνης Έσρουμ ( δανικά, Esrum Sø ) στο Φρέντενσμποργκ στο νησί της Ζηλανδίας (Sjælland) στη Δανία. Είναι η ανοιξιάτικη και φθινοπωρινή κατοικία της Δανικής Βασιλικής Οικογένειας και είναι συχνά ο τόπος σημαντικών κρατικών επισκέψεων και εκδηλώσεων για τη βασιλική οικογένεια. Είναι η πιο χρησιμοποιημένη από τις κατοικίες της.

Ιστορία 

Στο τέλος του Μεγάλου Βόρειου Πολέμου, ο βασιλιάς Φρειδερίκος Δ΄ ζήτησε από τον αρχιτέκτονα Γιόχαν-Κορνέλιους Κρήγκερ, βασιλικό κηπουρό στην αυλή στο Κάστρο Ρόζενμποργκ, να του κτίσει ένα μικρό ανάκτορο αναψυχής, στη θέση μιας αγροικίας που ονομαζόταν Έστρουπ (Østrup). Ο Κρήγκερ έκτισε το -εμπνευσμένο από τη Γαλλία- μπαρόκ ανάκτορο το 1720–1726, και ο ίδιος ο βασιλιάς συμμετείχε ενεργά στον σχεδιασμό του κτιρίου και του εδάφους και παρακολούθησε στενά την κατασκευή. Ο άνθρωπος που ήταν υπεύθυνος για την πραγματική κατασκευή ήταν ο Γενικός Διδάσκαλος Κτιρίων Γιόχαν Κόνραντ Ερνστ, ο οποίος ήταν επίσης υπεύθυνος για την κατασκευή του ανακτόρου Φρέντερικσμπεργκ. 

Ενώ το κτίριο ήταν ακόμη υπό κατασκευή, η Δανία-Νορβηγία και Σουηδία διαπραγματεύτηκαν μια συνθήκη ειρήνης, η οποία υπογράφηκε στις 3 Ιουλίου 1720, στον χώρο του ημιτελούς ανακτόρου. Η συνθήκη καθόρισε τη μοίρα της Σκάνια (Skåne), το οποίο από τότε ήταν μέρος της Σουηδίας, και έληξε την ενδεκάχρονη συμμετοχή της Δανίας στον Μεγάλο Βόρειο Πόλεμο.  Σε ανάμνηση της υπογραφής της ειρηνευτικής συμφωνίας, το ανάκτορο ονομάστηκε Fredens Borg («Κάστρο της Ειρήνης»).

Το ανακτορικό συγκρότημα αποτελούνταν από ένα μικρό, σχεδόν τετράγωνο, ορόφου κύριο ανάκτορο με τρούλο και πυργίσκους στεγών (lanterns). Βρίσκεται ακριβώς στο κέντρο αυτού, που είναι γνωστό ως «αστέρι του κυνηγιού» ( Δανικά, jagtstjerne), δηλ. μια σειρά από ευθείες, διασταυρούμενες διαδρομές σε ένα καταφύγιο κυνηγιού θηραμάτων. Κατά τη διάρκεια ενός κυνηγιού, επιτρεπόταν να πυροβολήσετε ελεύθερα κατευθείαν στα μεγάλα μονοπάτια, τα οποία ήταν ακτινωτά από το κέντρο. Η αίθουσα με θόλο είχε διαστάσεις 15 x 15 μ., και είχε ύψος 27 μ. Το πολυτελές δωμάτιο είχε γυψομάρμαρο από τον Κ. Ε. Μπρένο και μια οροφογραφία του Χέντρικ Κροκ

Μπροστά από το κεντρικό κτίριο ήταν τοποθετημένη μια οκταγωνική αυλή, που περιβαλλόταν από τις μονώροφη πτέρυγα των υπηρετών, που ονομαζόταν Κόκκινη Πτέρυγα. Είναι το μόνο κόκκινο κτήριο στο παλάτι Φρέντενσμποργκ και έχει ανοιχτά μισά ξύλα κάτω από μια κόκκινη κεραμοσκεπή.

Ανατολικά του οκτάγωνου ήταν η κυκλική αρένα ιππασίας και το μεγάλο κτίριο των στάβλων.

Πιο ανατολικά και δίπλα στο κύριο ανάκτορο βρισκόταν ένας Πορτοκαλεώνας, και το μονώροφο κτίριο που ονομαζόταν Οικία του Μαργράβου. Ο Πορτοκαλεώνας (Orangery), ο οποίος ήταν εξοπλισμένος με τεράστια παράθυρα θερμοκηπίου, συνδέθηκε με το κεντρικό κτήριο με ένα μικρό μυστικό πέρασμα, έτσι ώστε η βασιλική οικογένεια και οι αυλικοί να μπορούν να περπατήσουν ως το παρεκκλήσιο, χωρίς να βραχούν τα πόδια τους.

Το παρεκκλήσιο του ανακτόρου βρισκόταν στη μέση των δύο κτιρίων και έχει ένα υπερβολικό χάλκινο κωδωνοστάσιο, μια πρόσοψη διακοσμημένη με ψευδοκίονες που βλέπει στην αρένα ιππασίας, και ένα έντονα σκαλισμένο αέτωμα με ανάγλυφη προτομή του Φρειδερίκου Δ΄, σκαλισμένη από τον Ντίντρικ Γκέρκεν.

Στην άλλη πλευρά της εκκλησίας ήταν η πτέρυγα των Αυλικών (" Kavalerfløj "), με κατοικίες για τους υπαλλήλους της αυλής και τα μέλη του βασιλικού νοικοκυριού. Αυτό το τμήμα του ανακτόρου κτίστηκε από το 1724 έως το 1726 και εισάγει στοιχεία του ολλανδικού μπαρόκ στυλ και του ροκοκό.

Το ανάκτορο επεκτάθηκε στις αρχές του 18ου αι., ωστόσο η κύρια δομή του ανακτόρου παρέμεινε αμετάβλητη από τα εγκαίνιά του στις 11 Οκτωβρίου 1722, τα 51α γενέθλια του βασιλιά. 

Ο Κρήγκερ ολοκλήρωσε το έργο του στο ανάκτορο με την ανέγερση του «νέου κτιρίου της Δικαιοσύνης» το 1731. Το κτήριο με μαύρα τζάμια, με μισή οροφή είναι γνωστό ως η Οικία της Καγκελαρίας. Ακουμπούσε μέχρι την αρένα ιππασίας στο νότιο άκρο.

Μια σημαντική τροποποίηση του αρχικού κτιρίου του Κρήγκερ έγινε το 1741–1744 όταν ο Λάουριτς ντε Τούραχ, ο ευνοούμενος αρχιτέκτονας του βασιλιά, ανύψωσε την οροφή του κεντρικού κτηρίου του ανακτόρου. Η κεκλιμένη οροφή αντικαταστάθηκε από μια επίπεδη και ανεγέρθηκε ένα χαρακτηριστικό του Τούραχ κιγκλίδωμα από ψαμμίτη. Το 1751 μετέτρεψε επίσης τον Πορτοκαλεώνα σε κτίριο κατοικιών για τις κυρίες των τιμών.

Το 1753 ο Nικολάι Άιγκτβεντ επέκτεινε το ανάκτορο προσθέτοντας τέσσερα συμμετρικά τοποθετημένα γωνιακά κιόσκια, με χάλκινες στέγες σε σχήμα πυραμίδας στο κεντρικό κτίριο.

Βασιλική κατοικία 
Τον 19ο αι. ο βασιλιάς Χριστιανός Θ΄ και η βασίλισσα Λουίζα (η οποία είχε τη βασίλισσα Αλεξάνδρα του Ηνωμένου Βασιλείου, τον βασιλιά Γεώργιο Α΄ της Ελλάδας και την αυτοκράτειρα Μαρία Φεοντόροβνα της Ρωσίας μεταξύ των παιδιών τους) χρησιμοποίησαν το Φρέντενσμποργκ για να φιλοξενήσουν ετήσιες οικογενειακές συγκεντρώσεις. Εκεί, τα εγγόνια τους, συμπεριλαμβανομένου του μελλοντικού Αυτοκράτορα Νικολάου Β' της Ρωσίας και των βασιλέων Γεωργίου Ε' του Ηνωμένου Βασιλείου, Χάακον Ζ' της Νορβηγίας, Κωνσταντίνου Α' της Ελλάδας και της βασιλικής συζύγου Μοντ (Ματθίλδης) της Νορβηγίας, έπαιζαν παιχνίδια στο πάρκο.

Η βασίλισσα Μαργαρίτα Β΄ χρησιμοποιεί το Φρέντενσμποργκ ως ανοιξιάτικη και φθινοπωρινή κατοικία και είναι ο συνηθισμένος χώρος για τους εορτασμούς των γενεθλίων της κάθε Απρίλιο. Η μικρότερη αδελφή της βασίλισσας, η πριγκίπισσα Βενεδίκτη, παντρεύτηκε την Α.Ε. τον Πρίγκιπα Ρίχαρντ φον Ζάυν-Βίτγκενσταϊν-Μπέρλενμπουργκ στο παρεκκλήσιο του Ανακτόρου Φρέντενσμποργκ στις 3 Φεβρουαρίου 1968. 

Μέχρι το τέλος της, η αείμνηστη βασιλομήτωρ, η βασίλισσα Ίνγκριντ χρησιμοποιούσε την Οικία της Καγκελαρίας στο Φρέντενσμποργκ ως ιδιωτική κατοικία. Η Οικία της Καγκελαρίας είναι πλέον η θερινή κατοικία του διαδόχου πρίγκιπα Φρειδερίκου και της διαδόχου πριγκίπισσας Mαίρης.

Το πάρκο και οι κήποι 
Οι κήποι του ανακτόρου είναι από τους μεγαλύτερους ιστορικούς κήπους της Δανίας και είναι το καλύτερο παράδειγμα μπαρόκ κήπου της Δανίας. Και αυτοί σχεδιάστηκαν από τον Kρήγκερ και επεκτάθηκαν και τροποποιήθηκαν κατά τον 18ο αι.  Οι μακριές, ευθείες λεωφόροι που εκτείνονται από το κάστρο σε σχήμα αστεριού αναδημιουργήθηκαν από τη δεκαετία του 1970 έως τη δεκαετία του 1990. Ανάμεσα σε αυτές τις λεωφόρους βρίσκονται μεγάλες δασώδεις εκτάσεις με ελικοειδή μονοπάτια. Τα περισσότερα από τα αγάλματα στους κήπους φιλοτεχνήθηκαν από τον Γιοχάνες Βήντελβελτ. 

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η «Κοιλάδα των Σκανδιναβών» (δαν.: Nordmandsdalen) με περίπου 70 γλυπτά Νορβηγών και Φερόε αγροτών και ψαράδων, αρχικά σκαλισμένα από τον Γ. Γκ. Γκουντ.  Ο κήπος είναι ανοικτός όλο τον χρόνο.

Η περιοχή των κήπων που βρίσκονται πιο κοντά στο ανάκτορο προορίζεται για τη βασιλική οικογένεια, αλλά είναι συνήθως ανοικτή για το κοινό τον Ιούλιο.  Εδώ βρίσκονται οι κήποι της κουζίνας, που προμηθεύουν φρέσκα λαχανικά το νοικοκυριό, και ένας μοντέρνος πορτοκαλεώνας, ο οποίος άνοιξε το 1995.

Το 2021, μετά από εκτεταμένες αναστηλώσεις και επανασχεδιασμό των κήπων, ο Κήπος του Ανακτόρου Φρέντερικσμποργκ τιμήθηκε με το διάσημο Βραβείο Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τη διεθνή ένωση πολιτιστικής κληρονομιάς, το Βραβείο Europa Nostra.   Η κριτική επιτροπή σημείωσε ότι ο Κήπος ήταν ένας «υποδειγματικός επανασχεδιασμός (...) και ο συνδυασμός δημόσιας και ιδιωτικής χρηματοδότησης για έναν δημόσιο κήπο αποτελεί θετικό παράδειγμα για άλλους παρόμοιους κήπους πολιτιστικής κληρονομιάς».

Γύρω δάση 
Δύο από τα δάση στη γύρω περιοχή, το Γκρίμπσκοβ (Gribskov) και το Στόρε Ντύρεχαβε (Store Dyrehave), αναπτύχθηκαν τη δεκαετία του 1680 υπό τον βασιλιά Κρίστιαν Ε' για τεχνητό (par force) κυνήγι με ένα μαθηματικά σχεδιασμένο σύστημα δρόμων πρόσβασης. Έχουν πλέον συμπεριληφθεί στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO στο par force κυνηγετικό τοπίο της Βόρεια Ζηλανδία.

Δείτε επίσης 
 Γιόχαν Γκότφρηντ Γκρουντ

Ονόματα 
 Οχυρό Φρέντενσμποργκ
 Φρέντενσμποργκ (πλοίο σκλάβων)

Δείτε επίσης 
 Κατάλογος μπαρόκ κατοικιών
 Κατάλογος με κάστρα και ανάκτορα στη Δανία
 Τουρισμός στη Δανία

Βιβλιογραφικές αναφορές 

 «Royal Residences for 1000 years», Niels Peter Stilling (2003), Politiken Books.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

  - From the Danish Monarchy website

Μπαρόκ ανάκτορα
Βασιλικές κατοικίες στη Δανία