Σομαλική προεδρική εκλογή 2022

Οι προεδρικές εκλογές διεξήχθησαν στη Σομαλία στις 15 Μαΐου 2022.  Οι εκλογές διεξήχθησαν έμμεσα και μετά τις εκλογές για τη Βουλή του Λαού, οι οποίες ξεκίνησαν την 1η Νοεμβρίου 2021 και ολοκληρώθηκαν στις 13 Απριλίου 2022. 

Οι εκλογές είχαν προγραμματιστεί αρχικά να ολοκληρωθούν στις 24 Δεκεμβρίου 2021.     Μέχρι τις 25 Δεκεμβρίου είχαν εκλεγεί μόνο 24 από τους 275 αντιπροσώπους και η συνεχιζόμενη πολιτική κρίση περιέπλεξε περαιτέρω την κατάσταση. Ο  πρόεδρος, Μοχάμεντ Αμπντουλαχί Μοχάμεντ, βρίσκεται στην εξουσία από τις εκλογές του Φεβρουαρίου 2017 και η θητεία του έληξε στις 8 Φεβρουαρίου 2021. Ωστόσο, παρατάθηκε μέχρι την ολοκλήρωση των εκλογών.  Στις 10 Ιανουαρίου 2022 οι Σομαλοί ηγέτες ανακοίνωσαν ότι κατέληξαν σε συμφωνία για την ολοκλήρωση των προεδρικών και κοινοβουλευτικών εκλογών έως τις 25 Φεβρουαρίου, έπειτα από επανειλημμένες καθυστερήσεις που απείλησαν τη σταθερότητα της χώρας. Η συμφωνία επετεύχθη μετά από πολυήμερες συνομιλίες, με οικοδεσπότη τον Ρόμπλε, με τους ηγέτες των κρατών που στόχευαν να τερματίσουν το αδιέξοδο σχετικά με τις κάλπες.  Στις 25 Φεβρουαρίου, οι προεδρικές εκλογές αναβλήθηκαν περαιτέρω για τις 15 Μαρτίου.  Στις 15 Μαρτίου, οι προεδρικές εκλογές αναβλήθηκαν και πάλι για τις 31 Μαρτίου προκειμένου να ολοκληρωθούν οι εκλογές για τη Βουλή του Λαού.  Στις 13 Απριλίου ολοκληρώθηκε η εκλογή της Βουλής του Λαού.  Η ημερομηνία των προεδρικών εκλογών ορίστηκε στη συνέχεια για τις 15 Μαΐου. Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο απείλησε ότι η Σομαλία θα έχανε την πρόσβαση σε ένα τριετές πακέτο βοήθειας 400 εκατομμυρίων δολαρίων, εάν δεν δημιουργηθεί νέα διοίκηση μέχρι τα τέλη Μαΐου. 

Έπειτα από τρεις γύρους, στους οποίους συμμετείχαν 38 υποψήφιοι, οι κοινοβουλευτικοί αξιωματούχοι μέτρησαν περισσότερες από 165 ψήφους υπέρ του Χασάν Σέιχ Μοχάμουντ, περισσότερες από τον αριθμό που απαιτείται για να νικήσει τον πρόεδρο. Ανακηρύχθηκε πρόεδρος σε μια ειρηνική μετάβαση της εξουσίας αφού ο πρόεδρος παραδέχτηκε την ήττα και συνεχάρη τον νικητή.  Πανηγυρικοί πυροβολισμοί ακούστηκαν σε περιοχές της Μογκαντίσου.  Τα Ηνωμένα Έθνη στη Σομαλία χαιρέτησαν την ολοκλήρωση των εκλογών, επαινώντας τη «θετική» φύση της εκλογικής διαδικασίας και την ειρηνική μεταφορά της εξουσίας.

Ιστορικό 
Οι τελευταίες άμεσες πολυκομματικές εκλογές στη Σομαλία ήταν οι κοινοβουλευτικές εκλογές του 1969, τις οποίες αμέσως ακολούθησε το στρατιωτικό πραξικόπημα του Σιάντ Μπάρε τον Οκτώβριο του ίδιου έτους.

Μονοκομματικό κράτος 
Το Ανώτατο Επαναστατικό Συμβούλιο του Μπάρε μετέτρεψε τη χώρα σε ένα μονοκομματικό μαρξιστικό-λενινιστικό κράτος. Ενώ διεξήχθησαν δημόσιες άμεσες εκλογές για τον Πρόεδρο τον Δεκέμβριο του 1986, η Σομαλία ήταν μονοκομματικό κράτος εκείνη την εποχή. Το Σομαλικό Επαναστατικό Σοσιαλιστικό Κόμμα (SRSP) ήταν το μόνο νόμιμο πολιτικό κόμμα και ο τότε πρόεδρος Σιάντ Μπάρε ήταν ο μόνος υποψήφιος. Εξελέγη χωρίς αντιπάλους και λιγότερες από 1.500 ψήφους διαμαρτυρίας κατά της υποψηφιότητάς του.  Το 1991 η κεντρική κυβέρνηση της Σομαλίας κατέρρευσε λόγω της εκδίωξής του, πυροδοτώντας έναν εμφύλιο πόλεμο που θα διαρκούσε περισσότερα από 25 χρόνια.

Προεδρικές εκλογές 2017 
Οι προεδρικές εκλογές του 2017 (οι οποίες ήταν έμμεσες εκλογές από το Ομοσπονδιακό Κοινοβούλιο της Σομαλίας ) σηματοδότησε ένα "σημαντικό ορόσημο".  σε ένα υπόστεγο υψηλής ασφάλειας στο Διεθνές Αεροδρόμιο Άντεν Άντε κλειστό για το κοινό, τα μέλη του Ομοσπονδιακού Κοινοβουλίου της Σομαλίας εξέλεξαν τον Μοχάμεντ Αμπντουλάχι Μοχάμεντ δεύτερο πρόεδρο της ομοσπονδιακής κυβέρνησης της Σομαλίας .  Ωστόσο, οι εκλογές σημειώθηκαν επίσης ως "ορόσημο διαφθοράς" εν μέσω εκτεταμένων αναφορών για εξαγορά ψήφων.

Προετοιμασίες για προεδρικές εκλογές 
Ο Μοχάμεντ υπέγραψε νομοθεσία τον Φεβρουάριο του 2020 δίνοντας σε όλους τους πολίτες το δικαίωμα ψήφου στις κοινοβουλευτικές εκλογές,  που ήταν μια υπόσχεσή του για την προεκλογική εκστρατεία. 

Τον Μάιο του 2020 ο πρωθυπουργός Χασάν Αλί Kαΐρ επιβεβαίωσε ότι οι εκλογές επρόκειτο να διεξαχθούν στις αρχές του 2021 σε μια ομιλία του ύστερα από συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου. Φέρεται να είπε "Η διεξαγωγή έγκαιρων εκλογών είναι πιο σημαντική από οτιδήποτε άλλο αυτή τη στιγμή και είναι ένας από τους πρωταρχικούς στόχους που μας εμπιστεύτηκε το κοινό". 

Με την προεδρική θητεία του Μοχάμεντ να λήγει στις 8 Φεβρουαρίου 2021,  τον Ιούνιο του 2020, η επίτροπος της Εθνικής Ανεξάρτητης Εκλογικής Επιτροπής (NIEC), Χαλίμα Ισμαήλ Ιμπραήμ, δήλωσε ότι οι εκλογές δεν θα μπορούσαν να γίνουν "στην ώρα τους". Ούτε η προθεσμία για τις βουλευτικές εκλογές ούτε η προθεσμία για τις προεδρικές εκλογές μπόρεσαν να τηρηθούν, λόγω έλλειψης χρηματοδότησης και υποδομής για καθολική ψηφοφορία.  Το Φόρουμ για τα Εθνικά Κόμματα (FNP), αντιτάχθηκε έντονα στις καθυστερήσεις και κάλεσε το NIEC να παραιτηθεί. Το μέλος του FNP και πρώην πρόεδρος Χασάν Σεΐχ Μοχάμουντ δήλωσε: «Δεν περιμέναμε να καταλήξουν σε παράταση της θητείας τους και να δημιουργήσουν πολιτικό νέφος [   ".  Ο Ιμπραήμ, ωστόσο, αρνήθηκε να παραιτηθεί.

Συμφωνία Σεπτεμβρίου 2020 
Τον Σεπτέμβριο το σχέδιο για άμεσες βουλευτικές εκλογές καταργήθηκε.   Στις 17 Σεπτεμβρίου ο Μοχάμεντ και πέντε περιφερειακοί ηγέτες συμφώνησαν σε μια αναθεωρημένη εκλογική διαδικασία με βάση τις βουλευτικές εκλογές του 2016 . Σε αυτή τη διαδικασία, οι πρεσβύτεροι της φυλής που επαληθεύονταν από ομοσπονδιακές και κρατικές αρχές θα εκλέγουν ένα κοινοβούλιο, τα μέλη του οποίου θα επέλεγαν στη συνέχεια έναν πρόεδρο.   Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση της Σομαλίας συμφώνησε με τα κράτη μέλη να διεξαγάγουν κοινοβουλευτικές εκλογές την 1η Δεκεμβρίου 2020.

Καθυστερήσεις

Συμφωνία Ιανουαρίου 2022 
Στις 10 Ιανουαρίου 2022, οι Σομαλοί ηγέτες ανακοίνωσαν ότι κατέληξαν σε συμφωνία για την ολοκλήρωση των προεδρικών και κοινοβουλευτικών εκλογών έως τις 25 Φεβρουαρίου, μετά από επανειλημμένες καθυστερήσεις που απείλησαν τη σταθερότητα της χώρας. Η συμφωνία επετεύχθη μετά από πολυήμερες συνομιλίες που οργάνωσε ο Ρόμπλε με ηγέτες των κρατών με στόχο τον τερματισμό του αδιεξόδου σχετικά με τις κάλπες. 

Στις 25 Φεβρουαρίου οι προεδρικές εκλογές αναβλήθηκαν περαιτέρω για τις 15 Μαρτίου. 

Στις 15 Μαρτίου οι προεδρικές εκλογές αναβλήθηκαν και πάλι για τις 31 Μαρτίου προκειμένου να ολοκληρωθεί η εκλογή της Βουλής του Λαού. 

Στις 13 Απριλίου ολοκληρώθηκε η εκλογή της Βουλής του Λαού.  Η ημερομηνία προεδρικών εκλογών ορίστηκε στη συνέχεια για τις 15 Μαΐου. Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο απείλησε ότι η Σομαλία θα έχανε την πρόσβαση σε ένα τριετές πακέτο βοήθειας 400 εκατομμυρίων δολαρίων, εάν δεν δημιουργηθεί νέα διοίκηση μέχρι τα τέλη Μαΐου.

Διαδικασία 
Σύμφωνα με τις συμφωνίες που επετεύχθησαν το 2020 και το 2021, σε αυτές τις εκλογές, ο Πρόεδρος της Σομαλίας εξελέγη έμμεσα από μέλη και των δύο σωμάτων του Ομοσπονδιακού Κοινοβουλίου της Σομαλίας με την εξαντλητική μέθοδο ψηφοφορίας .

Υποψήφιοι 
Τριάντα εννέα προεδρικοί υποψήφιοι κατέγραψαν την υποψηφιότητά τους κατά την περίοδο εγγραφής, η οποία πραγματοποιήθηκε μεταξύ 8 Μαΐου και 10 Μαΐου 2022.   Ο υποψήφιος για την προεδρία Dahir Mohamud Gelle απέσυρε στη συνέχεια την υποψηφιότητά του πριν από τις εκλογές. Ο Abdiqani Gelle, γερουσιαστής από το Puntland, εξελέγη Πρόεδρος της Μικτής Κοινοβουλευτικής Επιτροπής που διεξήγαγε τις προεδρικές εκλογές της χώρας.

Αποτελέσματα 
Οι τέσσερις υποψήφιοι με τις περισσότερες ψήφους στον πρώτο γύρο προκρίθηκαν στον δεύτερο γύρο των εκλογών.  Οι δύο πρώτοι υποψήφιοι στον δεύτερο γύρο προκρίθηκαν στον τρίτο γύρο των εκλογών.  Μετά από 3 γύρους, στους οποίους συμμετείχαν 36 υποψηφίους, οι κοινοβουλευτικοί αξιωματούχοι μέτρησαν περισσότερες από 165 ψήφους υπέρ του Χασάν Σεΐχ Μοχάμουντ, περισσότερες από τον αριθμό που απαιτείται για να νικήσει τον νυν Πρόεδρο Μοχάμεντ Αμπντουλαχί Μοχάμεντ. Ο Χασάν Σέιχ Μοχάμεντ ανακηρύχθηκε πρόεδρος σε μια ειρηνική μετάβαση της εξουσίας, αφού ο νυν πρόεδρος Μοχάμεντ παραδέχτηκε την ήττα και συνεχάρη τον νικητή.  Πανηγυρικοί πυροβολισμοί ακούστηκαν σε περιοχές του Μογκαντίσου .  Τα Ηνωμένα Έθνη στη Σομαλία χαιρέτησαν την ολοκλήρωση των εκλογών, επαινώντας τη «θετική» φύση της εκλογικής διαδικασίας και την ειρηνική μεταφορά της εξουσίας.

Πίνακας αποτελεσμάτων

Παραπομπές 

Σομαλια
2022