Εύμηλος του Βοσπόρου

Ο Eύμηλος (άκμασε το 309–304 π.Χ.) από τη δυναστεία των Σπαρτοκιδών ήταν ηγεμόνας τού βασιλείου του Βοσπόρου και γιος του Παιρισάδη Α΄. Ο Εύμηλος ήταν αδελφός του Σάτυρου Β΄ (δεν πρέπει να συγχέεται με τον προπάππου του, Σάτυρο Α΄, άλλον ηγεμόνα τού Βοσπόρου) και του Πρύτανη.

Αυτός και τα αδέλφια του συμμετείχαν σε μία σύγκρουση για τον θρόνο του Βοσπόρου, τον οποίο ο μεγαλύτερος αδελφός Σάτυρος Β΄ είχε κληρονομήσει από τον πατέρα τους.

Εμφύλιος πόλεμος 
Λίγο αφότου ο αδελφός του Σάτυρος Β΄ έγινε ηγεμόνας, ο Εύμηλος έγινε διεκδικητής τού θρόνου με την υποστήριξη του Αριφάρνη, ενός ηγέτη τής Σαρματικής φυλής των Σιρακών, από τον οποίο ζήτησε βοήθεια. Όταν το έμαθε αυτό ο Σάτυρος Β΄, κιμήθηκε αμέσως εναντίον τού Εύμηλου με τον στρατό του και πέρασε τον ποταμό Θάτη για να πολεμήσει τον αδελφό του. Ο Εύμηλος ηττήθηκε από αυτόν στη μάχη του ποταμού Θάτη. Αυτός και ο Αριφάρνης αναγκάστηκαν να υποχωρήσουν στη Σιρακηνή. Ο Σάτυρος Β΄ και ο στρατός του ακολούθησαν τον αδελφό του στην πόλη, αλλά δεν μπόρεσαν να την πάρουν, καθώς ήταν περικυκλωμένη από τον ποταμό Θάτη, αφήνοντας δύο εισόδους, που ήταν αυστηρά φυλασσόμενες ως τα μόνα περάσματα. Μετά από μία τετραήμερη πολιορκία ο Σάτυρος Β΄ απεβίωσε, ενώ πολεμούσε εναντίον του Αριφάρνη στην κύρια είσοδο.  Ο Μηνίσκος, ο μισθοφόρος διοικητής τού Σάτυρου Β΄, πήρε το σώμα τού Σάτυρου Β΄ πίσω στο Παντικάπαιο για τη βασιλική ταφή και τερμάτισε την πολιορκία. Τότε ο Πρύτανις, ο μικρότερος αδελφός, ανέλαβε τον τίτλο τού ηγεμόνα και συνέχισε τον πόλεμο τού Σάτυρου Β΄ κατά τού Εύμηλου. Ο Εύμηλος έκανε έκκληση στον αδελφό του να χωρίσουν το βασίλειο μεταξύ τους, αλλά ο Πρύτανις απέρριψε την πρόταση, βαδίζοντας εναντίον τού αδελφού του. Οι δύο τους έδωσαν μία μάχη, την οποία κέρδισε ο Εύμηλος κοντά στη Μαιώτιδα λίμνη. Του Πρύτανη του χαρίστηκε ο αδελφός του, αλλά σύντομα πολέμησε ξανά τον Εύμηλο και σκοτώθηκε.

Επανένωση του βασιλείου και επέκταση 
Για να εδραιωθεί πλήρως, ο Εύμηλος έβαλε να σκοτώσουν τις οικογένειες και τους φίλους των αδελφών του. Οι κάτοικοι του Παντικάπαιου ήταν δυσαρεστημένοι με τον φόνο των φίλων τους, γι' αυτό ο Εύμηλος τους συγκέντρωσε σε μία ανοιχτή συνέλευση, στην οποία υπερασπίστηκε τον εαυτό του και πρόσφερε επίσης ασυλία από φόρους σε όσους κατοικούσαν στην πόλη.

Εφάρμοσε αρκετές μεταρρυθμίσεις, καθώς και τη στρατολόγηση περισσότερων Ελλήνων στον στρατό τού Βοσπόρου, οι οποίοι προηγουμένως αποτελούσαν μόνο έναν μικρό αριθμό των δυνάμεών του, ενώ οι υπόλοιποι ήταν Σαρμάτες. Ενίσχυσε επίσης τον στόλο τού Βοσπόρου, για να αντιμετωπίσει τους πειρατές και να ενισχύσει τους εμπορικούς του δρόμους.

Στη συνέχεια ο Εύμηλος έδειξε εύνοια σε άλλες ελληνικές πόλεις, που βρίσκονταν στον Εύξεινο Πόντο και έδωσε καταφύγιο σε 1.000 πρόσφυγες από την πόλη της Καλλαντίας, που είχαν εκδιωχθεί από τον Λυσίμαχο. Ο Εύμηλος ηγήθηκε μίας σειράς εκστρατειών κατά των πειρατών στις ανατολικές περιοχές τού Ευξείνου —πιθανότατα των Ταυρίων, οι Ηνιόχων και αρκετών άλλων— και μπόρεσε να τους καταστρέψει. Πήρε επίσης πίσω την πόλη Τάναϊν, η οποία εγκαταλείφθηκε λόγω συνεχών πολιορκιών από τοπικές φυλές και έκανε το βασίλειό του αρκετά μεγάλο, ώστε να ανταγωνιστεί αυτό του Λυσίμαχου.

Το τέλος του 
Καθώς επέστρεφε με ένα τέθριππο βιαστικά από τη Σινδία στο παλάτι του για θυσία, τα άλογα τρόμαξαν. Ο οδηγός δεν μπόρεσε να τα ελέγξει και ο Εύμηλος πήδηξε από την άμαξα, αλλά το σπαθί του πιάστηκε στον τροχό, τον έσυρε η άμαξα, και πέθανε. Τον διαδέχθηκε ο γιος του Σπάρτοκος Γ΄.

Δείτε επίσης 
 Κατάλογος βασιλέων του Κιμμερίου Βοσπόρου

Παραπομπές

Δυναστεία των Σπαρτοκιδών