Ιντέφ Β'

Ο Ουαχάνχ Ιντέφ Β΄ (Wahankh Intef II), ή Ινυοτέφ Β΄ ή Αντέφ II, ήταν ο τρίτος φαραώ της 11ης Δυναστείας της αρχαίας Αιγύπτου, κατά την Πρώτη μεταβατική περίοδο. Βασίλευσε για σχεδόν μισό αιώνα, από το 2112 π.Χ. μέχρι το 2063 π.Χ. Η πρωτεύουσά του ήταν οι Θήβες, ενώ κατά την εποχή του η Αίγυπτος ήταν διαιρεμένη σε τοπικές ανεξάρτητες κυριαρχίες. Ο Ιντέφ Β΄ τάφηκε σε έναν τάφο με κιονοστοιχία στο Ελ-Ταρίφ.

Οικογένεια
Γονείς του Ιντέφ Β΄ ήταν ο Μεντουχοτέπ Α΄ και Νεφερο Α΄. Ο προκάτοχός του Ιντέφ Α΄ ήταν πιθανότατα αδελφός του. Τον Ιντέφ Β΄ διαδέχθηκε ο γιος του, ο φαραώ Ιντέφ Γ΄.

Βασιλεία
Μετά τον θάνατο του νομάρχη Ανκχτιφί ο Ιντέφ μπόρεσε να ενώσει όλους τους νότιους νομούς]], μέχρι τον Πρώτο Καταρράκτη. Κατόπιν αυτού, συγκρούσθηκε με τους κυριότερους αντιπάλους του, τους βασιλείς της Ηρακλεοπόλεως για την κατοχή της Αβύδου. Η πόλη άλλαξε κυρίαρχο αρκετές φορές, αλλά ο Ιντέφ Β΄ ήταν ο τελικός νικητής, εκτείνοντας την κυριαρχία του βορείως μέχρι τον δέκατο τρίτο νομό.

Μετά από τους πολέμους αυτούς εδραιώθηκαν ομαλές σχέσεις και το υπόλοιπο της βασιλείας του Ιντέφ ήταν ειρηνικό. Η ανακάλυψη ενός αγάλματός του, περιενδεδυμένου με εορταστικό μανδύα sed, στο ιερό του Χεκάιμπ στην Ελεφαντίνη Νήσο υποδεικνύει ότι η εξουσία του Ιντέφ Β΄ εκτεινόταν μέχρι την περιοχή του Πρώτου Καταρράκτη και ίσως σε τμήμα της Κάτω Νουβίας προτού κλείσει το τριακοστό έτος της ηλικίας του. Αυτή η εντύπωση φαίνεται να επιβεβαιώνεται από μια εκστρατεία του Νττζέμι από το Γκεμπελέιν μέχρι τη γη του Ουαουάτ (δηλαδή τη Νουβία) κατά τη διάρκεια της βασιλείας του. Συμπερασματικώς, όταν ο Ιντέφ Β΄ πέθανε άφησε πίσω του μια ισχυρή κυβέρνηση στις Θήβες, η οποία έλεγχε το σύνολο της Άνω Αιγύπτου και διατηρούσε σύνορα ελάχιστα νοτίως του Ασιούτ.

Η αρχαιότερη βεβαιωμένη χρονολόγηση για τον θεό Άμμωνα στο Καρνάκ ανάγεται στη βασιλεία του Ιντέφ Β΄. Τα σωζόμενα τμήματα του Κανόνα του Τορίνο για το Μέσο Βασίλειο τού αποδίδουν διάρκεια βασιλείας 49 ετών.

Αξιωματούχοι
Γνωρίζουμε τα ονόματα και τις δραστηριότητες μερικών από τους αξιωματούχους του Ιντέφ Β΄:

 Ο Tjetjy ήταν ο αρχιθησαυροφύλακας και επί των εσωτερικών υποθέσεων των Ιντέφ Β΄ και Ιντέφ Γ΄. Η καλοσμιλεμένη επιτάφια στήλη του, που φυλάσσεται σήμερα στο Βρετανικό Μουσείο, δείχνει ότι ο Ιντέφ Β΄ διεκδικούσε τον διπλό θρόνο της Άνω και Κάτω Αιγύπτου, αλλά ταυτοχρόνως ανεγνώριζε την περιορισμένη έκταση της κυριαρχίας του: «Ο ώρος Wahankh, βασιλεύς της Άνω και Κάτω Αιγύπτου, υιός του Ρε, ο Ιντέφ, γεννηθείς εκ της Νεφ(ε)ρού, εκείνος που ζει εις τους αιώνες όπως ο Ρε, [...] η γη αυτή ήταν υπό την κυριαρχία του προς νότον έως το Γιέμπου και βορείως έως την Άβυδο». Στη συνέχεια ο αξιωματούχος περιγράφει τη σταδιοδρομία του με τον συνηθισμένο αυτοεπαινετικό τρόπο της αιγυπτιακής άρχουσας τάξεως. Το κείμενο αποδεικνύει την αδιαμφισβήτητη ισχύ του φαραώ στο Θηβαϊκό Βασίλειο της 11ης Δυναστείας.
 Ο Djary ήταν ανώτατος αξιωματικός του στρατού, που πολέμησε τους Ηρακλεοπολίτες στον νομό της Αβύδου κατά την προς βορρά προώθηση των δυνάμεων του Ιντέφ Β΄. Η στήλη του μνημονεύει τους αγώνες για τον έλεγχο της Μέσης Αιγύπτου: «Ο Ιντέφ πολέμησε τον οίκο του Χετύ στα βόρεια της Θίνιδος».
 Ο Hetepy ήταν διοικητής των τριών νοτιότερων νομών του βασιλείου του Ιντέφ Β΄. Αυτό σημαίνει ότι δεν υπήρχαν μονάρχες στα εδάφη που ελέγχονταν από τις Θήβες. Ακριβώς όπως και στην περίπτωση του Tjetjy, η συνεχής αναφορά στον βασιλέα στη στήλη του Hetepy καταδεικνύει τη μη αποκεντρωμένη οργάνωση της διακυβερνήσεως του Θηβαϊκού βασιλείου και την ισχύ του φαραώ, στον οποίο οφείλονταν όλα: «`Ημουν ο αγαπημένος του Κυρίου μου και επαινεμένος από τον κύριο τούτης της γης, και η Μεγαλειότης του αληθώς κατέστησε αυτόν τον υπηρέτη ευτυχή...». Στο τέλος της η στήλη του Hetepy αναφέρει έναν λιμό που συνέβη κατά τη βασιλεία του Ιντέφ Β΄.
 Ο Idudju-iker ήταν ο «πρώτος εκ των αρχόντων της Κάτω Νουβίας». Εκτός από υπεύθυνος για την περιοχή αυτή, βοήθησε τον Ιντέφ να κατακτήσει την Άβυδο.

Μνημεία και τάφος 

Στη νεκρική στήλη του ο Ιντέφ Β΄ δίνει έμφαση στις δραστηριότητές του σχετικώς με την ανέγερση μνημείων. Είναι σημαντικό ότι το αρχαιότερο σωζόμενο θραύσμα βασιλικής κατασκευής στο Καρνάκ είναι μία οκταγωνική στήλη που φέρει το όνομά του. Ο Ιντέφ Β΄ υπήρξε επίσης ο πρώτος ηγέτης που έκτισε ιερά για τη Σατέτ και τον Κνουμ στην Ελεφαντίνη Νήσο. Μάλιστα ο Ιντέφ Β΄ ξεκίνησε μια παράδοση βασιλικών οικοδομικών δράσεων στους επαρχιακούς ναούς της Άνω Αιγύπτου, μια παράδοση που θα διαρκούσε σε όλο το Μέσο Βασίλειο.

Ο τάφος του Ιντέφ Β΄ στο Ελ-Ταρίφ στις Θήβες είναι ένα σαφ ή τάφος με κιονοστοιχία (από την αραβική λέξη saf = σειρά, όρος που αναφέρεται στη διπλή σειρά κιόνων και εισόδων μπροστά στη μεγάλη τραπεζοειδή αυλή του, που εδώ έχει διαστάσεις 250 x 70 μέτρα}. Στην ανατολική πλευρά της αυλής υπήρχε νεκροφυλακτικό ιερό.

Ο τάφος του Ιντέφ Β΄ ερευνήθηκε από μια βασιλική επιτροπή κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Ραμσή Θ΄, προς το τέλος της 20ής Δυναστείας, καθώς πολλοί βασιλικοί τύμβοι λεηλατούνταν εκείνη την εποχή. Καθώς γράφει ο Πάπυρος Άμποτ (Abbott), η επιτροπή σημείωσε τα εξής:

«Ο πυραμιδικός τάφος του βασιλέως Si-Rêˁ In-ˁo, που βρίσκεται βορείως του Οίκου του Αμενχοτπέ, και του οποίου η πυραμίδα έχει καταρρεύσει επάνω του [. . .] εξετάσθηκε σήμερα. Βρέθηκε άθικτος.» Δεν έχουν βρεθεί υπολείμματα αυτής της πυραμίδας μέχρι σήμερα.

Κατά την παράδοση των νομαρχών προγόνων του, ο Ιντέφ Β΄ ανήγειρε μια «βιογραφική στήλη» στην είσοδο του τάφου του, η οποία αφηγείται τα γεγονότα της μακράς βασιλείας του και του καταχωρεί 50 έτη βασιλείας.Μια στήλη που μνημονεύει τα σκυλιά του φαραώ λέγεται επίσης ότι είχε στηθεί προ του τάφου του.

Παραπομπές

Βιβλιογραφία
 Wolfram Grajetzki: The Middle Kingdom of Ancient Egypt: History, Archaeology and Society, εκδ. Duckworth, Λονδίνο 2006, ISBN 0-7156-3435-6, σσ. 12-15

Φαραώ της 11ης Αιγυπτιακής Δυναστείας