Master and Commander: Στα πέρατα του κόσμου

Το Master and Commander: Στα πέρατα του κόσμου (Πρωτότυπος τίτλος: Master and Commander: The Far Side of the World)  είναι αμερικανική επική πολεμική δραματική ταινία του 2003, σε σενάριο, παραγωγή και σκηνοθεσία του Πίτερ Γουίαρ, που διαδραματίζεται κατά τη διάρκεια των Ναπολεόντειων Πολέμων. Η πλοκή και οι χαρακτήρες της ταινίας είναι προσαρμοσμένα από τρία μυθιστορήματα της σειράς Όμπρι–Ματούριν του συγγραφέα Πάτρικ O’ Μπράιαν, η οποία περιλαμβάνει 20 ολοκληρωμένα μυθιστορήματα της ναυτικής καριέρας του Τζακ Όμπρι. Στην ταινία πρωταγωνιστούν ο Ράσελ Κρόου ως καπετάνιος του Βασιλικού Ναυτικού Τζακ Όμπρι και ο Πολ Μπέτανι ως γιατρός του πλοίου Δρ. Στίβεν Ματούριν.  

Η ταινία ήταν ένα προσωπικό έργο του στελέχους της Fox, Τομ Ρόθμαν, ο οποίος προσέλαβε τον Γουίαρ για να σκηνοθετήσει το έργο. Τα γυρίσματα έγιναν στην ανοιχτή θάλασσα, σε αντίγραφα πλοίων στις υδατοδεξαμενές των Baja Studios και στα νησιά Γκαλαπάγκος. Η ταινία, η παραγωγή της οποίας κόστισε 150 εκατομμύρια δολάρια, ήταν μια συμπαραγωγή των 20th Century Fox, Miramax Films, Universal Pictures και Samuel Goldwyn Films και κυκλοφόρησε στις 14 Νοεμβρίου 2003. Ωστόσο είχε μέτρια επιτυχία στο box office, με εισπράξεις 212 εκατομμύρια δολάρια παγκοσμίως.

Η ταινία απέσπασε θετικές κριτικές και έδωσε στον Γουίαρ το Βραβείο BAFTA Καλύτερης Σκηνοθεσίας. Στα 76α Όσκαρ, η ταινία κέρδισε 10 υποψηφιότητες, μεταξύ των οποίων της Καλύτερης Ταινίας και Σκηνοθεσίας και κέρδισε αυτά της Καλύτερης Φωτογραφίας και της Καλύτερης Επεξεργασίας Ήχου.

Πλοκή 

Κατά τη διάρκεια των Ναπολεόντειων Πολέμων, ο καπετάνιος Τζακ Όμπρι του HMS Surprise διατάσσεται να αναχαιτίσει τη γαλλική φρεγάτα Αχέρων. Ο Αχέροντας κάνει ενέδρα στο Surprise στα ανοικτά των ακτών της Βραζιλίας, προκαλώντας μεγάλες ζημιές ενώ παραμένει άθικτος από τα βρετανικά πυροβόλα. Οι βάρκες του πλοίου ρυμουλκούν το Surprise σε μια όχθη με ομίχλη για να αποφύγουν την καταδίωξη. Οι αξιωματικοί του Όμπρι του αναφέρουν ότι το Surprise δεν ταιριάζει με τον Αχέροντα και ότι πρέπει να εγκαταλείψουν την καταδίωξη. Ο Όμπρι απαντά ότι δεν πρέπει να επιτραπεί στον Αχέροντα να λεηλατήσει τον βρετανικό φαλαινοθηρικό στόλο και δίνει εντολή να ανακατασκευαστεί στη θάλασσα το Surprise, αντί να ακολουθήσει μια μακρά επιστροφή στο λιμάνι για επισκευές. Λίγο αργότερα, ο Αχέροντας ξαναστήνει μια ενέδρα στο Surprise, αλλά ο Όμπρι κατορθώνει και γλιστράει μέσα στη νύχτα χρησιμοποιώντας μια σχεδία-δόλωμα και τις λάμπες του πλοίου.

Ακολουθώντας μια νότια πορεία, το Surprise κάνει το γύρο του Cape Horn και κατευθύνεται προς τα νησιά Γκαλαπάγκος, όπου ο Όμπρι είναι πεπεισμένος ότι ο Αχέροντας θα κυνηγήσει τον βρετανικό φαλαινοθηρικό στόλο. Ο χειρούργος του πλοίου, Στίβεν Ματούριν, ενδιαφέρεται για τη μοναδική χλωρίδα και πανίδα των νησιών και ο Όμπρι υπόσχεται στον φίλο του να του δωσει αρκετό χρόνο για να εξερευνήσει. Ωστόσο, όταν το Surprise φτάνει στα Γκαλαπάγκος, ανακτούν τους επιζώντες ενός φαλαινοθηρικού πλοίου που καταστράφηκε από τον Αχέροντα. Ο Όμπρι καταδιώκει βιαστικά τον Αχέροντα, καταρρίπτοντας την προσδοκία του Ματούριν για περισσότερο χρόνο για εξερεύνηση.

Το Surprise περιπλανείται  για αρκετές μέρες. Το πλήρωμα γίνεται ανήσυχο και άτακτο και η δεισιδαιμονία αρχίζει να κυριαρχεί ανάμεσά τους. Ο ύπαρχος Χόλομ, ήδη μη δημοφιλής στο πλήρωμα, αποκαλείται και «Ιωνάς» από τους ναυτικούς (κάποιος που φέρνει κακή τύχη σε ένα πλοίο). Καθώς η ένταση αυξάνεται, ο Νάγκλ, μέλος του πληρώματος σκόπιμα χτυπά τους ώμους με τον Χόλομ καθώς τον προσπερνά στο κατάστρωμα και μαστιγώνεται για ανυπακοή. Εκείνο το βράδυ, ο Χόλομ αυτοκτονεί πηδώντας στη θάλασσα με μια οβίδα. Ο Όμπρι κάνει λειτουργία για τον Χόλομ το επόμενο πρωί. Ο άνεμος δυναμώνει ξανά και το Surprise συνεχίζει το κυνηγητό.

Την επόμενη μέρα, ο αξιωματικός του Βασιλικού ναυτικού, πλοίαρχος Χάουαρντ επιχειρεί να πυροβολήσει ένα άλμπατρος, αλλά χτυπάει κατά λάθος τον Ματούριν. Ο σύντροφος του χειρουργού ενημερώνει τον Όμπρι ότι αν δεν αφαιρεθεί σύντομα η σφαίρα αυτός θα πεθάνει. Συνιστά επίσης να γίνει η λεπτή επέμβαση στην ξηρά. Παρά την καταδίωξη στον Αχέροντα, ο Όμπρι παίρνει τον γιατρό πίσω στα Γκαλαπάγκος. Ο Ματούριν κάνει χειρουργική επέμβαση στον εαυτό του χρησιμοποιώντας έναν καθρέφτη. Τελικά, εγκαταλείποντας την καταδίωξη του Αχέροντα, ο Όμπρι δίνει στον Ματούριν την ευκαιρία να εξερευνήσει τα νησιά Γκαλαπάγκος και να συγκεντρώσει δείγματα πριν κατευθυνθούν για την πατρίδα. Ενώ ψάχνει για ένα είδος κορμοράνου που δεν πετάει, ο γιατρός ανακαλύπτει τον Αχέροντα στην άλλη άκρη του νησιού. Ο Ματούριν εγκαταλείπει τα περισσότερα από τα δείγματά του και βιάζεται να προειδοποιήσει τον Όμπρι. Το Surprise ετοιμάζεται για μάχη για άλλη μια φορά. Λόγω του ισχυρότερου κύτους του Αχέροντα, το Surprise πρέπει να βρίσκεται σε κοντινή απόσταση για να του κάνει ζημιά. Αφού παρατήρησε την ικανότητα του καμουφλάζ σε από τα δείγματα του Ματούριν, ο Όμπρι μεταμφιέζει το Surprise σε φαλαινοθηρικό πλοίο, ελπίζοντας ότι οι Γάλλοι θα παρασυρθούν ώστε να συλλάβουν το πολύτιμο πλοίο αντί να το καταστρέψουν. Ο Αχέροντας πέφτει στη παγίδα και το Surprise εξαπολύει την επίθεσή του.  

Ο Όμπρι ηγείται της μάχης επιβίβασης, συμμετέχοντας σε σκληρές μάχες σώμα με σώμα. Κατά τη σύλληψη του πλοίου, ο Όμπρι ενημερώνεται από τον γιατρό του πλοίου ότι ο Γάλλος καπετάνιος είναι νεκρός και του δίνουν το ξίφος του καπετάνιου. Ο Αχέροντας και το Surprise επισκευάζονται και το Surprise παραμένει στα Γκαλαπάγκος. Ο Πούλινγκς προάγεται σε καπετάνιο και διατάσσεται να πλεύσει τον αιχμαλωτισμένο Αχέροντα στο Βαλπαραΐσο. Καθώς ο Αχέροντας απομακρύνεται, ο Ματούριν αναφέρει ότι ο γιατρός τους είχε πεθάνει πριν από μήνες. Συνειδητοποιώντας ότι ο Γάλλος καπετάνιος τον εξαπάτησε προσποιούμενος τον γιατρό του πλοίου, ο Όμπρι δίνει εντολή να αλλάξει πορεία για να αναχαιτίσει τον Αχέροντα. Ο Ματούριν στερείται ξανά την ευκαιρία να εξερευνήσει τα Γκαλαπάγκος, αλλά ο Όμπρι σημειώνει ειρωνικά ότι αφού το πουλί που αναζητά δεν πετάει, «δεν θα πάει πουθενά».

Διανομή ρόλων 

Ράσελ Κρόου ως Τζακ Ομπρι 
Πολ Μπέτανι ως Στίβεν Ματούριν, χειρουργός 
Τζέιμς Ντ' Αρσι ως 1ος υποπλοίαρχος Τόμας Πούλινγκ 
Έντουαρντ Γούνταλ ως Ανθυπλοίαρχος Γουίλιαμ Μόουετ
Κρις Λάρκιν ως Πλοίαρχος Χάουαρντ
Ρόμπερτ Πουγκ ως Τζον Άλλεν
Μαξ Μπένιτζ ως 3ος υποπλοίαρχος Πίτερ Μάιλς Κάλαμυ
Μαξ Πίρκις ως Λόρδος Γουίλιαμ Μπλέικνεϊ
Λι Ινγκλεμπι ως Χόλομ
Ρίτσαρντ ΜακΚέιμπ ως κύριος Χίγκινς, σύντροφος χειρουργού

Παραγωγή 

Η ταινία προέρχεται από τα μυθιστορήματα Όμπρι –Ματούριν του Πάτρικ Ο' Μπράιαν, αλλά δεν ταιριάζει με τα γεγονότα σε κανένα μυθιστόρημα. Ο συγγραφέας άντλησε πραγματικά γεγονότα στους Ναπολεόντειους Πολέμους, όπως περιγράφει στην εισαγωγή του πρώτου μυθιστορήματος, Master and Commander. Πολλοί έχουν υποθέσει ως προς το ποιος κυβερνήτης του Βασιλικού Ναυτικού ταιριάζει περισσότερο με τον φανταστικό χαρακτήρα. Το Μουσείο Βασιλικού Ναυτικού θεωρεί τον Λόρδο Κόχραν ως έμπνευση για τον χαρακτήρα του πρώτου μυθιστορήματος, Master and Commander. Ωστόσο κανένας συγκεκριμένος καπετάνιος της πραγματικής ζωής δεν ταιριάζει απόλυτα με τον Όμπρι, αλλά τα κατορθώματα δύο διοικητών του ναυτικού ενέπνευσαν γεγονότα στα μυθιστορήματα, τον πλοίαρχο Τόμας Κόχραν και τον Γουίλιαμ Γούλσεϊ. Ο Κόχραν ήταν αυτός που χρησιμοποίησε το τέχνασμα για να τοποθετεί ένα φως σε ένα πλωτό βαρέλι τη νύχτα για να αποφύγει τη σύλληψη.  Ενώ ο Γούλσεϊ στο HMS Papillon, μεταμφίεσε ένα πλοίο υπό τις διαταγές του ως εμπορικό σκάφος ανακαλύπτοντας πληροφορίες ότι ένα πειρατικό πλοίο βρισκόταν στην άλλη πλευρά ενός μικρού νησιού, όπου και περιέπλευσε το νησί και τελικά αιχμαλώτισε το ισπανικό πλοίο, στις 15 Απριλίου 1805.

Η ταινία συνδυάζει στοιχεία από 3 διαφορετικά μυθιστορήματα του Πάτρικ Ο' Μπράιαν, αλλά η βασική πλοκή προέρχεται κυρίως από το δέκατο μυθιστόρημά του "The Far Side of the World". Ωστόσο, στην κινηματογραφική εκδοχή, η δράση λαμβάνει χώρα το 1805, κατά τη διάρκεια των Ναπολεόντειων πολέμων, αντί του 1812, καθώς οι παραγωγοί ήθελαν να αποφύγουν την προσβολή του αμερικανικού κοινού. Κατά συνέπεια, ο φανταστικός αντίπαλος άλλαξε από το USS Norfolk στη γαλλική ιδιωτική φρεγάτα Αχέροντας, η οποία στην ταινία ανακατασκευάστηκε από την ομάδα ειδικών εφέ που έκανε ψηφιακές σαρώσεις σε όλο το USS Constitution στο αγκυροβόλιο του στη Βοστώνη, από όπου αποδόθηκε το υπολογιστικό μοντέλο του Αχέροντα.

Ανάπτυξη 
Το στέλεχος της 20th Century Fox , Τομ Ρόθμαν, ήθελε να διασκευάσει τα μυθιστορήματα του Ο' Μπράιαν από την πρώτη στιγμή που τα διάβασε, αναγνωρίζοντας τις δυνατότητες για ένα franchise ταινιών. Έχοντας γίνει Διευθύνων Σύμβουλος, προσέλαβε τον Πίτερ Γουίαρ για να σκηνοθετήσει το έργο.

Υποδοχή

Κριτικές 
Το Master and Commander: Στα πέρατα του κόσμου έτυχε κριτικής αποδοχής. Ο ιστότοπος Rotten Tomatoes συλλογής κριτικών, δίνει βαθμολογία (Απρίλιος 2022) θετικής έγκρισης 85% βασισμένες σε 217 κριτικές, με μέση βαθμολογία 7,61/10. Η κριτική συναίνεση του ιστότοπου αναφέρει: «Η σκληρή γοητεία του Ράσελ Κρόου χρησιμοποιείται καλά σε αυτή την αριστοτεχνική προσαρμογή του μυθιστορήματος του Πάτρικ Ο' Μπράιαν».  Στο Metacritic, η ταινία έχει βαθμολογία 81 στα 100 με βάση 42 κριτικές, υποδεικνύοντας «καθολική αναγνώριση».  Το κοινό που συμμετείχε σε δημοσκόπηση από το CinemaScore έδωσαν στην ταινία έναν μέσο βαθμό "B+" σε μια κλίμακα A+ έως F.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 
 
 
 
 
Master and Commander: The Far Side of the World with Gordon Laco at Based on a True Story

Ταινίες του 2003
Αμερικανικές ταινίες
Αμερικανικές δραματικές ταινίες
Αγγλόφωνες ταινίες
Ταινίες βασισμένες σε βρετανικά μυθιστορήματα
Ταινίες τοποθετημένες σε πλοία
Ταινίες γυρισμένες στο Μεξικό
Αμερικανικές επικές ταινίες
Ταινίες παραγωγής Universal Pictures
Ταινίες παραγωγής Miramax Films
Ταινίες παραγωγής 20th Century Fox
Αμερικανικές ταινίες δράσης
Αμερικανικές περιπετειώδεις ταινίες
Ταινίες των οποίων ο κινηματογραφιστής κέρδισε Όσκαρ Καλύτερης Φωτογραφίας
Ταινίες που κέρδισαν Όσκαρ Καλύτερου Επεξεργασμένου Ήχου