Το επάγγελμα της κυρίας Γουόρεν

Το επάγγελμα της κυρίας Γουόρεν είναι ένα έργο που γράφτηκε από τον Τζορτζ Μπέρναρντ Σω το 1893 και έδωσε την πρώτη του παράσταση το 1902. Το έργο αφορά μια πρώην πόρνη, τώρα μια μαντάμ (ιδιοκτήτρια πορνείων), που προσπαθεί να συμβιβαστεί με την κόρη της η οποία την αποδοκιμάζει. Πρόκειται για ένα προβληματικό έργο, που προσφέρει κοινωνική κριτική ώστε να αποτυπώσει την πεποίθηση του Σω ότι η πράξη της πορνείας δεν προκλήθηκε από ηθική αποτυχία αλλά από οικονομική αναγκαιότητα. Στοιχεία του έργου έχουν δανειστεί από το μυθιστόρημα του Σω του 1882 Το Επάγγελμα του Κάσελ Μπάιρον (Cashel Byron's Profession), που αφορά έναν άντρα που γίνεται μποξέρ λόγω περιορισμένων ευκαιριών απασχόλησης.

Περίληψη 
Η ιστορία επικεντρώνεται στη σχέση μεταξύ της κυρίας Kίτυ Γουόρεν και της κόρης της, Βίβη. Η κυρία Γουόρεν, πρώην πόρνη και τωρινή ιδιοκτήτρια οίκου ανοχής, περιγράφεται ως «συνολικά, μια κοινωνική και αρκετά ευπαρουσίαστη ανέντιμη μεσήλικη γυναίκα». Η Βίβη, μια έξυπνη, ρεαλίστρια, νεαρή γυναίκα που μόλις αποφοίτησε από το πανεπιστήμιο, έχει επιστρέψει σπίτι για να γνωριστεί με τη μητέρα της για πρώτη φορά στη ζωή της.  Το έργο επικεντρώνεται στο πώς αλλάζει η σχέση τους όταν η Βίβη μαθαίνει τι κάνει η μητέρα της για να ζήσει. Εξηγεί γιατί η κυρία Γουόρεν έγινε πόρνη, καταδικάζει τις υποκρισίες που σχετίζονται με την πορνεία και επικρίνει τις περιορισμένες ευκαιρίες απασχόλησης που ήταν διαθέσιμες για τις γυναίκες στη Βικτωριανή Βρετανία.

Πλοκή 
Η Βίβη Γουόρεν, μια απόλυτα μοντέρνα νεαρή γυναίκα, έχει μόλις αποφοιτήσει από το Πανεπιστήμιο του Cambridge με διακρίσεις στα Μαθηματικά (ισότιμη τρίτη Wrangler ), και είναι διαθέσιμη για μνηστήρες. Η μητέρα της, η κυρία Γουόρεν (που έχει αλλάξει όνομα για να κρύψει την ταυτότητά της και να έτσι να δίνει την εντύπωση ότι είναι παντρεμένη), κανονίζει για αυτήν να συναντήσει έναν δικό της φίλο, τον κύριο Πράντ, έναν μεσήλικα, όμορφο αρχιτέκτονα, στο σπίτι που μένει η Βίβη. Η κυρία Γουόρεν φτάνει με τον επιχειρηματικό της συνεργάτη, Σερ Τζορτζ Κροφτς, ο οποίος προσελκύεται στη Βίβη παρά την κατά 25 χρόνια διαφορά ηλικία τους. Η Βίβη έχει μια ρομαντική σχέση με τον νεαρό Φρανκ Γκάρντνερ, ο οποίος την βλέπει ως χρηματοδότη του. Ο πατέρας του, ο (παντρεμένος) Αιδεσιμότατος Σάμουελ Γκάρντνερ, έχει ένα κοινό παρελθόν με τη μητέρα της Βίβη. Όπως ανακαλύπτουμε αργότερα, μπορεί να είναι ο εκτός γάμου πατέρας της Βίβη, κάτι που θα έκανε τη Βίβη και τον Φρανκ τα ετεροθαλή αδέλφια. Η κυρία Γουόρεν δικαιολογεί με επιτυχία στην κόρη της πώς επέλεξε το συγκεκριμένο επάγγελμά της για να στηρίξει την κόρη της και να της δώσει τις ευκαιρίες που η ίδια δεν είχε ποτέ. Αποταμίευσε αρκετά χρήματα για να επενδύσει στην επιχείρηση με την αδερφή της, και τώρα κατέχει (με τον Σερ Τζορτζ) μια αλυσίδα πορνείων σε όλη την Ευρώπη. Η Βίβη, αρχικά, τρομοκρατείται από την αποκάλυψη, αλλά στη συνέχεια επαινεί τη μητέρα της ως πρωταθλητή. Ωστόσο, η συμφιλίωση τελειώνει όταν η Βίβη ανακαλύπτει ότι η μητέρα της συνεχίζει να διευθύνει την επιχείρηση, παρόλο που δεν χρειάζεται πλέον. Η Βίβι πιάνει μια δουλειά γραφείου στην πόλη και παρατάει τον Φρανκ, παίρνοντας όρκο ότι δεν θα παντρευτεί ποτέ. Απαρνείται τη μητέρα της και η κυρία Γουόρεν μένει συντετριμμένη, καθώς ανέμενε να γεράσει μαζί με την κόρη της.

Προέλευση 
Ο Σω είπε ότι έγραψε το έργο "για να επιστήσει την προσοχή στην αλήθεια ότι η πορνεία προκαλείται όχι από τη γυναικεία εξαχρείωση και την ανδρική ανηθικότητα, αλλά απλώς από την ανεπαρκή μισθοδοσία, την υποτίμηση και την υπερεργασία των γυναικών, που είναι όλα μαζί τόσο ντροπιαστικά που οι φτωχότερες από αυτές αναγκάζονται να καταφύγουν στην πορνεία για να διατηρήσουν σώμα και ψυχή μαζί. " 

Αργότερα εξήγησε την πηγή του έργου σε μια επιστολή προς το Daily Chronicle (Καθημερινό Χρονικό) στις 28 Απριλίου 1898:Η κυρία Τζάνετ Ετσέρτς [ηθοποιός και φίλος του Σω] μου ανέφερε ένα μυθιστόρημα κάποιου Γάλλου συγγραφέα [ Yvette του Γκυ ντε Mωπασσάν ] ως μια δραματική ιστορία σε αυτό. Καθώς ήταν χωρίς καμία ελπίδα να με αναγκάσει να διαβάσω το οτιδήποτε ανέλπιστο, μου διηγήθηκε την ιστορία. . . Το επόμενο φθινόπωρο ήμουν φιλοξενούμενος μιας κυρίας [Μπέτρις Γουέμπ] πολύ διακεκριμένης ικανότητας - της οποίας η γνώση των αγγλικών κοινωνικών τύπων είναι τόσο αξιοσημείωτη όσο η διοίκησή της για βιομηχανικά και πολιτικά ζητήματα. Πρότεινε να βάλω στη σκηνή μια πραγματική σύγχρονη κυρία της άρχουσας τάξης - όχι αυτού του είδους που οι θεατρικές και κριτικές αρχές φαντάζονται μια τέτοια κυρία να είναι. Έτσι και έκανα: και το αποτέλεσμα ήταν η δεσποινίς Βίβη Γουόρεν. . . Η ίδια η κυρία Γουόρεν ήταν η εκδοχή της ηρωίδας του ρομάντζου που αφηγήθηκε η κυρία Ετσέρτς. Η φοβερά αποτελεσματική σκηνή - την οποία θα μπορούσε να γράψει και ένα μωρό αν η όρασή του ήταν φυσιολογική - στην οποία δικαιολογεί τον εαυτό της, είναι μόνο μια παράφραση μιας σκηνής σε ένα δικό μου μυθιστόρημα, το επάγγελμα του Κάσελ Μπάιρον (εξ ου και ο τίτλος, το επάγγελμα της κυρίας Γουόρεν ), στο οποίο ένας βραβευμένος αγωνιστής δείχνει πώς οδηγήθηκε στο δαχτυλίδι ακριβώς όπως η κυρία Ο Γουόρεν οδηγήθηκε στους δρόμους.

Το Ιστορικό των Παραστάσεων 

Το έργο αρχικά απαγορεύτηκε από τον Λόρδο Τσάμπερλιν ( που ήταν οεπίσημος λογοκριτής θεάτρου της Βρετανίας ) λόγω της ειλικρινής συζήτησης για την πορνεία, αλλά τελικά πραγματοποιήθηκε την Κυριακή, 5 Ιανουαρίου 1902, στο New Lyric Club του Λονδίνου με τον διακεκριμένο ηθοποιό-διευθυντή Χάρλι Γκράνβιλ-Μπάρκερ ως Φράνκ, τη Φάνυ Μπράου ως κ. Γουόρεν, τον Τζώρτζ Γκούντχαρτ ως κ. Τζώρτζ Κρόφτς, τον Τζούλιους Νάιτ ως Πράντ, τη Μάτζ Μάκιντός ως Βίβη και τον Κόσμο Στιούαρτ ως Αιδεσιμότατο Σάμουελ Γκάρντνερ.  Οι λέσχες μόνο για μέλη ήταν μια συσκευή για να αποφύγουν το μάτι της εξουσίας, αλλά οι ηθοποιοί συχνά χρησιμοποίησαν επίσης την ευκαιρία να προσκαλέσουν τους συναδέλφους τους σε μια ιδιωτική παράσταση ενός έργου, συνήθως τις Κυριακές, όταν τα θέατρα ήταν κλειστά στο κοινό. Η πρώτη δημόσια παράσταση στο Λονδίνο πραγματοποιήθηκε το 1925.

Μια παράσταση του 1905 στη Νέα Υόρκη, αυτή τη φορά σε δημόσια σκηνή, διακόπηκε από την αστυνομία, η οποία συνέλαβε το καστ και το πλήρωμα για παραβίαση της έκδοσης των νόμων Comstock της Νέας Υόρκης.  Αργότερα κρίθηκε ότι δεν παραβίαζε το νόμο  και έκτοτε έχει αναβιώσει στο Μπρόντγουεϊ 5 φορές. Τον Δεκέμβριο του 1918 το έργο παρήχθη στο Περθ της Αυστραλίας από τον διευθυντή ηθοποιών Άλαν Γουίλκι και παρουσίασε μία φίλη και προστατευόμενη του Σω, την Frediswyde Hunter-Watts, ως Βίβη Γουόρεν.

Το έργο αναβίωσε δύο φορές από το Εθνικό Θέατρο, αρχικά το 1970-71 στο Old Vic, σε σκηνοθεσία Ρόναλντ Έηρ , με τους Κόραλ Μπράουνι και Σάρα Μπεντέλ , και πιο πρόσφατα στο θέατρο Λύττλετον το 1985–86, σε σκηνοθεσία του Άντονι Πέιτζ , με την Ζαν Πλόουραϊτ  και την Τζέσικα Τέρνερ ως κυρία Γουόρεν και Βίβη αντίστοιχα.

Το Φεστιβάλ Shaw στο Niagara-on-the-Lake του Οντάριο έχει ανεβάσει το έργο πέντε φορές από την έναρξη του Φεστιβάλ το 1962: 1976, 1990, 1997, 2008 και 2016

Το 2006, αναζωογονήθηκε από το Ιρλανδικό Θέατρο Ρεπερτορίου, με την Ντάνα Ίβη ως κυρία Γουόρεν, τη Λόρα Όντι ως Βίβη Γουόρεν και το Ντέιβιντ Στάλερ ως κ. Πρέντ. 

Το έργο αναβίωσε το 2010 σε τρεις ξεχωριστούς χώρους:

 Στο West End του Λονδίνου, στο Θέατρο Κωμωδίας με τη Φελίσιτυ Κένταλ στο ρόλο του τίτλου
 Στην Ουάσιγκτον, από την Εταιρεία Θεάτρου Σαίξπηρ στο Sidney Harman Hall, με την Ελίζαμπεθ Άσλεϊ στο ρόλο του τίτλου
 Στο Θέατρο Μπρόντγουεϊ (Νέα Υόρκη) στο Θέατρο American Airlines  υπό την αιγίδα της  Κυκλικής Εταιρείας Θεάτρου, με την Τσέρι Τζόουνς  ως Κίτι Γουόρεν και τη Σάλι Χόκινς ως Βίβη

Το 2012 αναπαραστάθηκε από την Εταιρεία Θεάτρου του Σίδνεϊ  και ήταν τόσο δημοφιλές που η σεζόν επεκτάθηκε.

Το 2016 το έργο παίχθηκε στο Κεντρικό Θέατρο στο Σιάτλ

Το 2018, στο θέατρο ΑSB Waterfront στο Όκλαντ της Νέας Ζηλανδίας, παίχθηκε η διασκευή του έργου της Έλενορ Μπίσοπ από την Εταιρεία Θεάτρου του Όκλαντ.

Η Συνέχεια  
Ο Kύριος Χάρι Τζόνστον έγραψε μια συνέχεια, ένα μυθιστόρημα με τίτλο  Η κόρη της κ. Γουόρεν, γύρω στο 1920.

Διασκευές 
Μια γερμανική κινηματογραφική διασκευή του 1960, Το Επάγγελμα της Κυρίας Γουόρεν, με πρωταγωνίστρια τη Λίλι Πάλμερ .

Η τηλεόραση του BBC παρήγαγε μια τηλεοπτική έκδοση που μεταδόθηκε για πρώτη φορά στις 3 Οκτωβρίου 1972 στο BBC2 στο πλαίσιο του δράματος «Stage 2».  Σε παραγωγή Σεντρίκ Μεσίνα και σκηνοθεσία Χέρμπερτ Γουάιζ, πρωταγωνίστησε η Κοράλ Μπράουν στον ομώνυμο ρόλο, με την Πενέλοπι Γουίλτον ως Βίβι. Στο καστ ήταν επίσης οι Τζέιμς Γκράουτ, Ρόμπερτ Πάουελ, Ρίτσαρντ Πίρσον και Ντέρεκ Γκόντφρεϊ . Στο πλαίσιο του δράματος "Το Παιχνίδι του Μήνα", η παραγωγή επαναλήφθηκε στο BBC1 στις 21 Απριλίου 1974.  Η παραγωγή κυκλοφόρησε σε DVD το 2006.

Μια ραδιοφωνική διασκευή μεταδόθηκε στο BBC το 2002 και μεταδόθηκε εκ νέου τον Ιανουάριο του 2009 στο BBC Radio 7, με πρωταγωνίστρια τη Mάγκι Στιντ στον ομώνυμο ρόλο.

Η διασκευή του Άρμεν Παντόλα "Το Διαδικτυακό Επάγγελμα της Κυρίας Γουόρεν" μεταμορφώνει την ιστορία φέρνοντάς την στη σύγχρονη εποχή. Η  κ.Γουόρεν πλουτίζει από τις διαδικτυακές ιστοσελίδες πορνό και γνωριμιών της, ενώ η προστατευμένη κόρη της αποσύρεται από τη γνώση ότι η προνομιακή της ζωή βασίζεται στην εκμετάλλευση των γυναικών.

Ο χαρακτήρας της Βίβι και ο μεταβαλλόμενος ρόλος των γυναικών 
Οι άνδρες που είχαν την οικονομική δυνατότητα να παντρευτούν στη βικτωριανή εποχή μπορούσαν να κάνουν χρήση των «νόμων που του έδιναν τον απόλυτο έλεγχο του προσώπου της συζύγου του και της περιουσίας της».  Οι γυναίκες της βικτωριανής εποχής αναμενόταν να διατηρούν έναν ήρεμο και αξιοπρεπή τρόπο και να υπακούουν στους συζύγους τους. Η Βίβι αψηφά τις βικτωριανές προσδοκίες μιας υπάκουης γυναίκας: είναι μορφωμένη και πλήρως αυτάρκης. Απορρίπτει δύο προτάσεις γάμου, αντανακλώντας την εξάρτησή της από την εργασιακή της ηθική και τη σκληρή προσέγγιση της ζωής της. Ο Σω αντιπροσωπεύει τη Βίβι ως προϊόν ενός τύπου αναμόρφωσης του φύλου: ενός χαρακτήρα που είναι ασεξουαλικός και «μόνιμα αντιρομαντικός». 

Σε όλο το έργο, τα όρια μεταξύ σεξουαλικών επιθυμιών και προτεινόμενων γάμων είναι ασαφή. Ο Φρανκ φλερτάρει και με την κ. Γουόρεν και τη Βίβι? Κυρία. Ο σύντροφος της Γουόρεν, Σερ Τζόρτζ Κρόφτς, προτείνει γάμο στη Βίβι παρά τη σχέση του με τη μητέρα της. Η κριτικός Πέτρα Ντίρκες-Τρουν υποστηρίζει ότι αυτά τα παραδείγματα απεικονίζουν τον τρόπο με τον οποίο ο Σω «άσκησε κριτική στο ιδεολογικό και οικονομικό σύστημα που την παρήγαγε [την κ. Γουόρεν], κάνοντας επίθεση στο προβληματικό διπλό πρότυπο των ανδρικών προνομίων και στη βαθιά ριζωμένη αντικειμενοποίηση των γυναικών, την οποία ο Σω είδε να διαπερνά όλα τα επίπεδα της βικτωριανής κοινωνίας μέχρι το βασικότερο πυρηνικό της στοιχείο, την οικογένεια.»

Παραπομπές 

Θεατρικά έργα