Αρχαία Κορώνεια (Βοιωτία)

Η Αρχαία Κορώνεια ήταν πόλη της αρχαίας Βοιωτίας και μέλος της Βοιωτικής Συμμαχίας. Περιγράφεται από τον Στράβωνα ότι βρίσκεται σε ύψος κοντά στο Όρος Ελικώνας. Η επικράτειά της ονομαζόταν Κορωνειακή. Η πόλη βρισκόταν πάνω σε έναν μονωμένο λόφο στην είσοδο μιας κοιλάδας που οδηγούσε νότια στο Όρος Ελικώνας, η κύρια κορυφή του οποίου φαίνεται στην κορυφή της κοιλάδας. Από αυτό το λόφο υπήρχε μια ωραία θέα στη λίμνη Κωπαΐδα και στους πρόποδές της υπήρχε μια πλατιά πεδιάδα που εκτεινόταν μέχρι τα έλη της λίμνης. Εκατέρωθεν του λόφου έρεαν δύο ρέματα, το ένα στην ανατολική ή δεξιά πλευρά, που ονομαζόταν Κοράλιος ή Κουάριος και το άλλο στα αριστερά, που ονομαζόταν Φάλαρος, όπου παραπόταμος του τελευταίου ήταν ο Ισόμαντος ή Οπλίας. Η Κορώνεια λέγεται ότι ιδρύθηκε από τους Βοιωτούς από την Άρνη της Θεσσαλίας, αφού εκδιώχθηκαν από τα αρχικά τους σπίτια από τους Θεσσαλούς και φαίνεται ότι την ονόμασαν Κορώνεια από τη θεσσαλική πόλη με αυτό το όνομα. Ταυτόχρονα έχτισαν στην πεδιάδα μπροστά από την πόλη ένα ναό της Αθηνάς Ιτονικής, που πήρε επίσης το όνομά του από εκείνον της Θεσσαλίας και έδωσαν επίσης στον ποταμό που κυλούσε από το ναό το όνομα του Κουάριου ή Κουράλιου, από τον θεσσαλικό ποταμό. Σε αυτόν τον ναό τελούνταν η εορτή των Παμβοιωτών, που ήταν κοινή για όλους τους Βοιωτούς. Η θεσσαλική καταγωγή της Κορώνειας μαρτυρείται και από τον Παυσανία, ο οποίος αποδίδει την ίδρυσή της, καθώς και της Αλιάρτου, στον Αθάμαντα και στους απογόνους του, που κατάγονταν από τη Θεσσαλία.

Η Κορώνεια αναφέρεται από τον Όμηρο στον Κατάλογο των Πλοίων της Ιλιάδας, σε συνδυασμό με την Αλίαρτο.

Στους ιστορικούς χρόνους έγιναν πολλές σημαντικές μάχες στην πεδιάδα μπροστά από την πόλη. Ήταν εδώ που στη Μάχη της Κορώνειας (447 π.Χ.) οι Αθηναίοι υπό τον Τολμίδη ηττήθηκαν από τους Βοιωτούς το 447 π.Χ., με συνέπεια οι Αθηναίοι να χάσουν την κυριαρχία που ασκούσαν για μερικά χρόνια στη Βοιωτία. Η πεδιάδα της Κορώνειας ήταν επίσης η σκηνή της Μάχης της Κορώνειας (394 π.Χ.), η οποία σημείωσε μια νίκη που κέρδισαν οι Σπαρτιάτες και οι σύμμαχοί τους υπό τον Βασιλιά Αγησίλαο Β΄ επί των Θηβαίων και των Αργείων συμμάχων τους το 394. π.Χ. Στον Τρίτο Ιερό Πόλεμο, η Κορώνεια καταλήφθηκε δύο φορές από τους Φωκείς υπό τον Ονόμαρχο. Ο Φίλιππος Β΄ της Μακεδονίας, μετά την κατάκτηση των Φωκέων, παρέδωσε την πόλη στους Θηβαίους. Η Κορώνεια υποστήριξε τον σκοπό τόσο του Φιλίππου Ε΄ της Μακεδονίας όσο και του Περσέα της Μακεδονίας στους πολέμους τους με τους Ρωμαίους.

Ο Παυσανίας λέει ότι τα πιο αξιόλογα αντικείμενα στην Κορώνεια ήταν οι βωμοί του Ερμή του Επιμελίου και των ανέμων και λίγο πιο κάτω από αυτούς ο ναός της Ήρας. Τα κύρια ερείπια της αρχαίας πόλης είναι αυτά του θεάτρου, του Ναού της Ήρας και της αγοράς. Η Κορώνεια έκοβε τα δικά της νομίσματα, τα οποία είναι πολύ σπάνια, με τη βοιωτική ασπίδα στη μία όψη και στην άλλη μια ολόσωμα μάσκα ή γοργόνειο κεφάλι, με την επιγραφική γραφική παράσταση ΚΟΡΟ.

Η τοποθεσία της βρίσκεται κοντά στη σύγχρονη Παλαιά Κορώνεια.

Παραπομπές 

Εγκαταλελειμμένοι οικισμοί στην Ελλάδα
Τοποθεσίες της Ιλιάδας