Εφηβικός γραμματισμός

Εφηβικός γραμματισμός είναι η ικανότητα των εφήβων να διαβάζουν και να γράφουν. Η εφηβεία είναι μια περίοδος ταχείας ψυχολογικής και νευρολογικής ανάπτυξης, κατά την οποία τα παιδιά αναπτύσσονται ηθικά (κατανοώντας πραγματικά τις συνέπειες των πράξεών τους), γνωστικά (επίλυση προβλημάτων, συλλογιστική ικανότητα, μνήμη) και κοινωνικά (ανταπόκριση στα συναισθήματα, κοινωνικοποίηση, συνεργασία). Και τα τρία αυτά είδη ανάπτυξης έχουν επιρροή —σε διαφορετικό βαθμό— στην ανάπτυξη των δεξιοτήτων γραμματισμού.

Η ανάπτυξη του γραμματισμού των εφήβων μπορεί να λάβει πολλές διαφορετικές μορφές στο σπίτι και στο σχολείο. Η συμμετοχή των γονέων είναι εξαιρετικά σημαντική και έχει θετική επίδραση στην ανάπτυξη των δεξιοτήτων γραμματισμού του παιδιού. Τα σχολεία εφαρμόζουν διάφορες στρατηγικές για να βελτιστοποιήσουν την ανάπτυξη του αλφαβητισμού των μαθητών, όπως η ενισχυτική διδασκαλία και η υποστήριξη των οικογενειών όσων μαθητών δυσκολεύονται σε δεξιότητες αλφαβητισμού.

Κατευθυντήριες αρχές 

Το International Reading Association (IRA) σημειώνει τη μοναδική ψυχολογία και νευρολογία των εφήβων, που είναι διαφορετική από την ανάπτυξη του γραμματισμού μικρότερων παιδιών ή ενηλίκων. Υποδεικνύουν επτά κατευθυντήριες αρχές για την ανάπτυξη του γραμματισμού για αυτήν την ηλικιακή ομάδα, που απαιτούνται ώστε οι έφηβοι να αποκτήσουν κίνητρα να γίνουν διά βίου αναγνώστες:

 πρόσβαση σε μεγάλη ποικιλία αναγνωστικού υλικού βαθμονομημένου ανάλογα με τα ενδιαφέροντά τους
 διδασκαλία που χτίζει και αναπτύσσει τις αναγνωστικές τους δεξιότητες και το ενδιαφέρον για ανάγνωση προς όλο και πιο περίπλοκα κείμενα
 αξιολόγηση που αναδεικνύει τόσο τα δυνατά σημεία όσο και τις ανάγκες
 ειδικούς εκπαιδευτικούς που παρέχουν εξειδικευμένη διδασκαλία σε όλο το πρόγραμμα σπουδών
 υποστήριξη από ειδικούς στην ανάγνωση (για μαθητές που αντιμετωπίζουν μαθησιακές δυσκολίες)
 εκπαιδευτικούς που κατανοούν την πολυπλοκότητα των εφήβων αναγνωστών
 οικογένειες, κοινότητες και κράτη που υποστηρίζουν τις ανάγκες των εφήβων μαθητών

Ανάπτυξη του εφηβικού αλφαβητισμού 
Η ανάπτυξη του γραμματισμού ξεκινά από νεαρή ηλικία και ο ακριβής τρόπος που εμφανίζεται επηρεάζει τα άτομα στην ενήλικη ζωή. Τα τρία πρώτα χρόνια της σχολικής φοίτησης έχουν τον μεγαλύτερο αντίκτυπο στις δεξιότητες γραμματισμού του παιδιού. Οι δεξιότητες μνήμης κατά τα τρία πρώτα χρόνια του δημοτικού σχολείου είναι σημαντικές για τη διαδικασία ανάπτυξης του γραμματισμού. Οι αντίστοιχες σχολικές εργασίες περιλαμβάνουν την απομνημόνευση λιστών, την αρίθμηση προς τα πάνω και προς τα κάτω και την απομνημόνευση σύντομων ιστοριών.

Η ανάπτυξη του γραμματισμού στα σχολεία μπορεί να συνδυαστεί με άλλα μαθήματα για να μεγιστοποιηθεί η αποτελεσματικότητά της. Η ανάγνωση και η γραφή αλληλοενισχύονται και η ανάπτυξη δεξιοτήτων σε κάθε δεξιότητα μπορεί να ωφελήσει τις δεξιότητες γραμματισμού συνολικά. Οι τάξεις που συνδυάζουν γραφή και ανάγνωση πιο τακτικά από άλλες οδηγούν σε πιο ανεπτυγμένες δεξιότητες γραμματισμού.

Η σημασία του γραμματισμού στην κοινωνία σήμερα φαίνεται από τον τεράστιο αριθμό των διαφόρων στρατηγικών που εφαρμόζονται. Μη κερδοσκοπικές οργανώσεις, όπως το Reading Partners, προσπαθούν να βοηθήσουν τους μαθητές στην ανάπτυξης του γραμματισμού μέσω συμπληρωματικής διδασκαλίας.

Στις πρακτικές ανάπτυξης του εφηβικού γραμματισμού συχνά εμπλέκονται και γονείς και κηδεμόνες. Ορισμένες λύσεις για τον εφηβικό γραμματισμό είναι η εκμάθηση των γονέων σε σχολεία υποβαθμισμένων περιοχών ώστε να διαβάζουν βιβλία μαζί με τα παιδιά τους και η συμμετοχή των γονέων στη σχολική εκπαίδευση των παιδιών τους παρακολουθώντας σεμινάρια. Συνολικά, οι στρατηγικές που περιλαμβάνουν τη συμμετοχή των γονέων και πρακτικές στο σπίτι έχουν θετικά αποτελέσματα στους μαθητές και τις οικογένειές τους.

Οι δεξιότητες γραμματισμού συνδέονται στενά με το μορφωτικό επίπεδο και την ποιότητα ζωής. Ο γραμματισμός είναι βασικός παράγοντας μελλοντικής επιτυχίας στο σχολείο και ευτυχίας. Ο αναλφαβητισμός, αντίθετα, συνδέεται στενά με την ανεργία στην ενήλικη ζωή.

Δείτε επίσης 

 Λογοτεχνία για νέους ενήλικες

Παραπομπές 

Αναλφαβητισμός
Εφηβεία
Νεολαία