Προεδρικές εκλογές στη Σρι Λάνκα 2022

Οι προεδρικές εκλογές της Σρι Λάνκα του 2022 διεξήχθησαν στις 20 Ιουλίου 2022 μετά την παραίτηση του πρώην προέδρου Γκοταμπάγια Ραγιαπάκσε στις 14 Ιουλίου. Ο πρόεδρος της Σρι Λάνκα εξελέγη από το κοινοβούλιο της Σρι Λάνκα σε μυστική ψηφοφορία για να συμπληρώσει το υπόλοιπο της θητείας του προκατόχου του.   Οι υποψήφιοι προτάθηκαν στη Βουλή στις 19 Ιουλίου πριν από τις εκλογές της επόμενης ημέρας.  

O Ρανίλ Γουικρεμεσίνγκε κέρδισε τις εκλογές με 134 ψήφους και εξελέγη ως ο ένατος πρόεδρος (όγδοος εκτελεστικός πρόεδρος) της Σρι Λάνκα.  Οι εκλογές διεξήχθησαν εν μέσω πολιτικής κρίσης  και ήταν η πρώτη φορά στην ιστορία της Σρι Λάνκα που πραγματοποιήθηκε ψηφοφορία στο Κοινοβούλιο για την εκλογή Προέδρου.  

Σύμφωνα με τον νόμο περί Προεδρικών Εκλογών (Ειδικές Διατάξεις) του 1981, «Όταν το αξίωμα του Προέδρου κενωθεί σύμφωνα με την παράγραφο (1) του άρθρου 38 του Συντάγματος, όπως προβλέπει το άρθρο 40 του Συντάγματος, το Κοινοβούλιο εκλέγει ως Πρόεδρο ένα εκ των μελών του που πληροί τα προσόντα να εκλεγεί στο αξίωμα του Προέδρου, να ασκήσει αξίωμα για την εκκρεμή περίοδο της θητείας του Προέδρου που κενώνει το αξίωμα.»   Ως εκ τούτου, μετά την παραίτηση του Gotabaya Rajapaksa στις 14 Ιουλίου, το Κοινοβούλιο κλήθηκε να εκλέξει έναν αντικαταστάτη που θα υπηρετούσε το υπόλοιπο της θητείας του Rajapaksa, η οποία υποτίθεται ότι έληγε τον Νοέμβριο του 2024.  Της διαδικασίας ηγήθηκε ο ΓΓ της Βουλής . Ψήφο στις εκλογές είχε και ο πρόεδρος της Βουλής.  Η ψηφοφορία έγινε μυστικά.

Υποψηφιότητες 
Στις 19 Ιουλίου ζητήθηκαν από το Κοινοβούλιοοι υποψηφιότητες για την προεδρία.  Ο αρχηγός του κόμματος Σρι Λάνκα Podujana Peramuna, Ντινές Γκουναγουαρντένα, όρισε τον Ρανίλ Γουικρεμεσίνγκε και ο υπουργός Μανούσα Ναναγιακάρα ήταν δεύτερος υποψήφιος. Ο βουλευτής Βιτζίθα Χεράθ πρότεινε την Anura Kumara Dissanayake,με δεύτερο το βουλευτή Harini Amarasuriya. Ο αρχηγός της αντιπολίτευσης Sajith Premadasa πρότεινε το όνομα του Ντάλας Αλαχαπερούμα και δεύτερος ήταν ο πρόεδρος του SLPP GL Peiris.  Ο Γενικός Γραμματέας του Κοινοβουλίου Dhammika Dasanayake ανακοίνωσε τα ονόματα των υποψηφίων για την προεδρία.

Ψηφοφορία 
Το Κοινοβούλιο συνεδρίασε στις 10:00 ( SLST ) στις 20 Ιουλίου για να εκλέξει τον πρόεδρο μέσω μυστικής ψηφοφορίας. Κάθε βουλευτής δικαιούτο μόνο μία ψήφο και η ψήφος έπρεπε να σημειωθεί με τον αριθμό «1» στο πλαίσιο μπροστά από το όνομα του υποψηφίου με δυνατότητα επισήμανσης προτιμήσεων όταν υπάρχουν πολλοί υποψήφιοι. 

Μετά την ψηφοφορία, καταμετράται ο αριθμός των ψήφων που καταγράφηκαν για κάθε υποψήφιο. Εάν ένας υποψήφιος λάβει περισσότερες από τις μισές έγκυρες ψήφους, ο επανερχόμενος, δηλαδή ο Γενικός Γραμματέας της Βουλής, ανακοινώνει αμέσως ότι ο υποψήφιος έχει εκλεγεί στην Προεδρία. Εάν κανένας υποψήφιος δεν συγκεντρώσει περισσότερες από τις μισές έγκυρες ψήφους, ο υποψήφιος με τον μικρότερο αριθμό ψήφων αποβάλλεται από την εκλογή. Εάν κάθε βουλευτής που ψήφισε ως πρώτη προτίμηση για τον υποψήφιο που αφαιρέθηκε από τον διαγωνισμό έχει τη δεύτερη προτίμηση, θα προστεθεί στον αντίστοιχο υποψήφιο. Ακόμα κι αν κανένας υποψήφιος δεν έχει λάβει περισσότερες από τις μισές έγκυρες ψήφους, ο υποψήφιος που έλαβε τις λιγότερες ψήφους σε κάθε υπολογισμό αφαιρείται από την εκλογή και προστίθενται ψήφοι στους υπόλοιπους υποψήφιους στη δεύτερη, τρίτη κ.λπ. Ακόμη και μετά από αυτό, εάν κανένας υποψήφιος δεν έχει συγκεντρώσει το ήμισυ του έγκυρου αριθμού ψήφων, ο εκλογικός υπάλληλος θα δηλώσει ότι ο υποψήφιος που συγκέντρωσε την πλειοψηφία των ψήφων στο τέλος της καταμέτρησης ως ανωτέρω έχει εκλεγεί στο αξίωμα του Προέδρου. Επίσης, όταν οι ψήφοι είναι ίσες μεταξύ δύο ή περισσότερων υποψηφίων, θα γίνεται κλήρωση κατά την αποκλειστική κρίση του Υπεύθυνου.

Εκλογικό πρόγραμμα 
Σύμφωνα με τον νόμο περί Προεδρικών Εκλογών (Ειδικές Διατάξεις) του 1981, «Όταν το αξίωμα του Προέδρου κενωθεί σύμφωνα με την παράγραφο (1) του άρθρου 38 του Συντάγματος, όπως προβλέπει το άρθρο 40 του Συντάγματος, το Κοινοβούλιο εκλέγει ως Πρόεδρο έναν των μελών του που έχουν τα προσόντα να εκλεγούν στο αξίωμα του Προέδρου, να ασκήσουν αξίωμα για την εκκρεμή περίοδο της θητείας του Προέδρου που κενώνει το αξίωμα.»  Το Σύνταγμα απαιτεί να εκλεγεί διάδοχος εντός 30 ημερών.

Υποψήφιοι

Δηλώθηκαν

Αποσύρθηκε

Απορρίφθηκε 

 Μαϊθριπάλα Σιρισένα, ( SLFP ), βουλευτής από την Polonnaruwa, πρώην Πρόεδρος της Σρι Λάνκα (2015–2019)

Δεν προτάθηκαν 
 Mahinda Yapa Abeywardena, (SLPP), Πρόεδρος του Κοινοβουλίου της Σρι Λάνκα (2020–σήμερα), βουλευτής από τη Matara (2001–σήμερα) 
 Sarath Fonseka, (SJB), βουλευτής από την Gampaha (2020–σήμερα)  
 MA Sumanthiran, (ITAK), βουλευτής από την Τζάφνα (2015–σήμερα)

Αποτελέσματα 
Με ψήφους 134 επί συνόλου 219  (ποσοστό 61,2 %) πρόεδρος εξελέγη ο Ρανίλ Γουικρεμεσίνγκε.

Πίεση στους βουλευτές 
Στις 18 Ιουλίου ο Πρόεδρος της Βουλής ζήτησε από την αστυνομία να διεξαγάγει έρευνες για όσους δημοσιεύουν αναρτήσεις σε δίκτυα κοινωνικής δικτύωσης απειλώντας και ασκούν πίεση στους βουλευτές σχετικά με την ψηφοφορία στις προεδρικές εκλογές  και το Αρχηγείο της Αστυνομίας έδωσε οδηγίες στο Τμήμα της Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος για την επιβολή του νόμου εναντίον τέτοιων ανθρώπων. 

Έπειτα από αναφορές στα μέσα ενημέρωσης ότι ορισμένα πολιτικά κόμματα ζήτησαν από τους βουλευτές τους να φωτογραφίσουν τα ψηφοδέλτιά τους για να ελέγξουν αν αψηφούν τη γραμμή του κόμματος, ο πρόεδρος και ο γενικός γραμματέας του Κοινοβουλίου προειδοποίησαν τους βουλευτές να μην δείξουν τα ψηφοδέλτιά τους σε κανέναν άλλο. Επίσης απαγορεύτηκε στους βουλευτές να φέρουν τα κινητά τους στην κάλπη.  Περαιτέρω ενημερώθηκε ότι τυχόν κινήσεις εξαναγκασμού βουλευτή να φωτογραφίσει το ψηφοδέλτιό του θα έχει ως αποτέλεσμα την επταετή απαγόρευση συμμετοχής στη Βουλή.

Αντιδράσεις 
Στις 22 Ιουλίου ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ συνεχάρη τον  Γουικρεμεσίνγκε για την εκλογή του, δηλώνοντας ότι η χώρα "θα ξεπεράσει σίγουρα τις προσωρινές δυσκολίες και θα προωθήσει τη διαδικασία οικονομικής και κοινωνικής ανάκαμψης" υπό την ηγεσία του.

Επακόλουθα 
Αφού ο  Γουικρεμεσίνγκε ανακηρύχθηκε νικητής, αναμενόταν ευρέως ότι οι διαδηλώσεις στη Σρι Λάνκα το 2022 θα επαναρχίσουν, καθώς οι διαδηλωτές απαιτούσαν την παραίτησή του από την πρωθυπουργία.

Παραπομπές 

2022 προεδρ
Σρι Λανκα προεδρ