Στσαβνίτσα

Η Στσαβνίτσα (πολωνικά: Szczawnica) είναι πόλη αναψυχής του Πόβιατ Νόβι Ταργκ, στο Βοεβοδάτο Ελάσσονος Πολωνίας της νότιας Πολωνίας. Ο πληθυσμός της είναι 5.612 κάτοικοι (2020).

Η Στσαβνίτσα ήταν ένα πολύ γνωστό θέρετρο από τα μέσα του 19ου αιώνα. Λόγω της παρουσίας αλκαλικών πηγών οξαλίδας και των ευνοϊκών κλιματικών συνθηκών, πολλές ασθένειες του αναπνευστικού και πεπτικού συστήματος αντιμετωπίζονται εκεί. Το 2005 το δημοφιλές τοπικό σπα επιστράφηκε επίσημα από την πολωνική κυβέρνηση στους προπολεμικούς ιδιοκτήτες του - την οικογένεια του Κόμη Σταντνίτσκι. Το σπα έχει σχεδόν διακόσια χρόνια ιστορίας. Ο τελευταίος ιδιώτης του ήταν ο Κόμης Άνταμ Σταντνίτσκι, του οποίου ο εγγονός – Άντζεϊ Μανκόφσκι – είναι ο ιδρυτής του νέου Μουσείου Λουτρόπολης που ιδρύθηκε στο κέντρο της Στσαβνίτσα , στην Πλατεία Ντιτλ (2009). Το μουσείο στοχεύει να παρουσιάσει περισσότερους από 350 διαφορετικούς τύπους τεχνουργημάτων που σχετίζονται με την τοπική θεραπεία, αρχειακά έγγραφα, σχέδια, σχέδια κτιρίων, παλιές φωτογραφίες, καρτ ποστάλ και βιβλία.

Η Στσαβνίτσα έχει πολλά μονοπάτια και πίστες χιονοδρομίας. Η μεγαλύτερη (2 χλμ.) στην Παλενίτσα, είναι εξοπλισμένη με τελεφερίκ 4 ατόμων με εναέριο φωτισμό και χωρητικότητα 2.200 ατόμων την ώρα. Λειτουργεί από κρατικό φορέα.

Ιστορία 
Το όνομα της πόλης προέρχεται από το «szczawy», που είναι η λέξη που οι ντόπιοι αποκαλούν τα όξινα νερά. Η πρώτη ιστορική αναφορά της λουτρόπολης χρονολογείται στις αρχές του 16ου αιώνα. Μέχρι τα τέλη του 18ου αιώνα, η Στσαβνίτσα ήταν μέρος της συνοικίας Τσόρστιν (Czorsztyn). Το 1839, ο Γιούζεφ Στέφαν Σάλαϊ ανέλαβε τη διοίκηση της Στσαβνίτσα και η ανάπτυξη του θερέτρου σπα ξεκίνησε πραγματικά. Τα μέσα του 19ου αιώνα είδαν την πόλη να αναπτύσσεται δυναμικά χάρη στο όραμα του Γιούζεφ Ντιτλ, ενός ιατρού και υποστηρικτή των θέρετρων σπα που επισκέφτηκε τη Στσαβνίτσα το 1857. Παρασυρμένος από την τοποθεσία, τη βοήθησε να αναπτύξει τις υδροθεραπευτικές της δραστηριότητες, σεβόμενος ήδη τους κανόνες που θέτουν άλλα ευρωπαϊκά θέρετρα. Νέες θερμικές εγκαταστάσεις αναπτύσσονται γρήγορα.

Νέες ιαματικές πηγές ανακαλύπτονται η μία μετά την άλλη. Πριν πεθάνει, ο Γιούζεφ Σάλαϊ παραχώρησε τη διαχείριση της θερμικής του εγκατάστασης στην Ακαδημία Μάθησης στην Κρακοβία, η οποία συνέχισε το οραματικό έργο του ιδρυτή της παρά τις οικονομικές δυσκολίες. Έτσι φτιάχτηκε το πανδοχείο Dworek Gościnny, γνωστό σε όλη την Ευρώπη.

Το 1909, η Στσαβνίτσα αποκτήθηκε από τον Κόμη Άνταμ Σταντνίτσκι της Ναβογιόβα. Παρά τον πόλεμο που κατέστρεψε την Ευρώπη λίγα χρόνια αργότερα, οι δραστηριότητες του Άνταμ Σταντνίτσκι στέφθηκαν με επιτυχία και η Στσαβνίτσα επωφελήθηκε από τη συνεχή ανάπτυξη. Τα ιαματικά λουτρά ανακαινίστηκαν, το «Górny Park» επεκτάθηκε για να συμπεριλάβει την «πολονίνα» (τα αλπικά λιβάδια). Το Inhalatorium, το οποίο τότε ήταν εξοπλισμένο με δωμάτια υπό πίεση μοναδικά στην Πολωνία, κατασκευάστηκε, όπως και η Willa pod Modrzewiami (Βίλα κάτω από τις Λάρκες).

Δυστυχώς, η έναρξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου σταμάτησε την ανάπτυξη του θερέτρου σπα και το 1948, η κυβέρνηση της Λαϊκής Δημοκρατίας της Πολωνίας εθνικοποίησε το θέρετρο. Το 1956, δημιουργήθηκε η Państwowe Przedsiębiorstwo Uzdrowisko Szczawnica (Εθνική Εταιρεία Σπα της Στσαβνίτσα) και εστίασε τις δραστηριότητές της στις επαγγελματικές ασθένειες των ανθρακωρύχων και των μεταλλουργών. Τα σανατόρια που κατασκευάστηκαν τότε ονομάστηκαν από τα επαγγέλματα που τότε εκτιμούσε το κράτος: Hutnik (Μεταλλουργός), Górnik (Ανθρακωρύχος), Nauczyciel (Δάσκαλος), Budowlani (Χτίστες), Papiernik (Χαρτοποιός) και Dzwonkówka (που πήρε το όνομά του από ένα κοντινό βουνό) .

Το 1973, λειτούργησε το Natural Therapy Spa, το οποίο διαθέτει όλο τον απαραίτητο εξοπλισμό υγείας για λουτρά, εισπνοές, φυσιοθεραπεία και μασάζ.

Το 2005, η πολωνική κυβέρνηση επέστρεψε το θέρετρο σπα της Στσαβνίτσα στους απογόνους των προπολεμικών ιδιοκτητών του. Ο Άντζεϊ Μανκόφσκι, εγγονός του κόμη Άνταμ Σταντνίτσκι, και τα τρία παιδιά του αποφάσισαν να επενδύσουν τα απαραίτητα κεφάλαια και ένα σημαντικό ποσό εργασίας για να αποκαταστήσουν τη Στσαβνίτσα στην παλιά της λαμπρότητα και γοητεία.

Πολύ γρήγορα, μέχρι το 2008, το ανατολικό τμήμα της Πλατείας Ντιτλ ξαναχτίστηκε στην ιστορική του μορφή, που περιείχε ένα μπαρ για τα μεταλλικά νερά της Στσαβνίτσα, μια γκαλερί τέχνης, το Café Helenka και τις βίλες Holenderka και Szwajcarka. Από το 2009, το ξενοδοχείο πέντε αστέρων Modrzewie Park ήταν έτοιμο να υποδεχτεί τους πρώτους επισκέπτες του. Το 2010 εγκαινιάστηκε το Μουσείο Λουτρόπολης και πιο πρόσφατα, το 2011, ολοκληρώθηκε η ανακατασκευή του Dworek Gościnny (Πανδοχείο). Το 2012, σε συνεργασία με την πόλη Στσαβνίτσα, ολοκληρώθηκε το τελευταίο μέρος αυτού του μακροχρόνιου και παθιασμένου έργου – η ανάπλαση των πάρκων Dolny και Górny.

Αδελφοποιημένες πόλεις 
Η Στσαβνίτσα είναι αδελφοποιημένη με τις:

  Σπισκά Μπελά, Σλοβακία
  Λεσνίτσα, Σλοβακία
  Ολιβέτο Τσίτρα, Ιταλία
  Πέρλεμπεργκ, Γερμανία
  Χαρκάνι, Ουγγαρία
  Χμιλνίκ, Ουκρανία

Δείτε επίσης 
 Εθνικό Πάρκο Πιενίνι (Πολωνία)
 Χαράδρα του ποταμού Ντουνάγιετς
 Τσι Κορόνι

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Ιστότοπος της Στσαβνίτσα στα αγγλικά 
 Uzdrowisko Szczawnica
 Thermaleo
 Εβραϊκή Κοινότητα στη Στσαβνίτσα στο Virtual Shtetl

Πόλεις της Πολωνίας
Πόλεις του Βοεβοδάτου Ελάσσονος Πολωνίας
Λουτροπόλεις της Πολωνίας
Πόβιατ Νόβι Ταργκ
Βασίλειο της Γαλικίας και Λοδομερίας
Βοεβοδάτο Κρακοβίας (1919-1939)