Καρλ Φέρντιναντ Κόρι

Ο Καρλ Φέρντιναντ Κόρι, Εταίρος της Βασιλικής Εταιρείας  (5 Δεκεμβρίου 1896 – 20 Οκτωβρίου 1984) ήταν Τσέχο-Αμερικανός βιοχημικός και φαρμακολόγος γεννημένος στην Πράγα   (τότε στην Αυστροουγγαρία, τώρα Τσεχική Δημοκρατία) ο οποίος, μαζί με τη σύζυγό του Γκέρτι Κόρι  και τον Αργεντινό φυσιολόγο Μπερνάντο Ουσάυ, έλαβαν το βραβείο Νόμπελ το 1947      για την ανακάλυψή τους για το πώς το γλυκογόνο (ζωικό άμυλο) - ένα παράγωγο της γλυκόζης - διασπάται κάτω και επανασυντίθεται στο σώμα, για χρήση ως αποθήκη και πηγή ενέργειας. Το 2004, και τα δύο Κόρι χαρακτηρίστηκαν Εθνικό Ιστορικό Χημικό Ορόσημο σε αναγνώριση της δουλειάς τους, που διευκρίνισε τον μεταβολισμό των υδατανθράκων.

Εκπαίδευση και νεανικά χρόνια 
Ο Καρλ Κόρι ήταν γιος του Καρλ Ισιντόρ Κόρι (1865, Μπρούξ ( τσεχικά: Μοστ), Βοημία, Αυστριακή Αυτοκρατορία  1954, Βιέννη), ζωολόγος, και η Μαρία Κόρι (το γένος Λίπιχ· 1870, Γκρατς  1922, Πράγα), κόρη του Ιταλού-Αυστριακού γιατρού Φέρντιναντ Λίπιχ (1838, Πάδοβα,  191). Πράγα).  

Η οικογένεια Κόρι καταγόταν από το Παπικό Κράτος (αργότερα Ρωμαϊκή Δημοκρατία, σημερινή Κεντρική Ιταλία) στο Βασιλικό Στέμμα της Βοημίας, (Μοναρχική Αυστρία στα τέλη του 17ου αιώνα). Ο παππούς του Καρλ Φέρντιναντ, Έντουαρντ Κόρι (1812  1889)  ήταν διοικητικός υπάλληλος και μελισσοκόμος στο Μπρούξ, και η γιαγιά του ήταν η Ροζίνα Τρινκς (?  1909).  Η μικρότερη αδερφή του Καρλ Φέρντιναντ, Μαργκαρίτε Κόρι (γεννημένη το 1905) ήταν λέκτορας στην Πράγα και σύζυγος του γενετιστή Φέλιξ Μάινξ (1900, Πράγα  1983, Βιέννη), που καταγόταν από τη Βοημία.  

Μεγάλωσε στην Τεργέστη, όπου ο πατέρας του Καρλ Ισιντόρ ήταν διευθυντής του Θαλάσσιου Βιολογικού Σταθμού. Στα τέλη του 1914 η οικογένεια Κόρι μετακόμισε στην Πράγα και ο Καρλ μπήκε στην ιατρική σχολή του Πανεπιστημίου του Καρόλου στην Πράγα. Κατά τη διάρκεια των σπουδών του εκεί γνώρισε τη μέλλουσα σύζυγό του Γκέρτι Τερέζα Ράντνιτς. Κλήθηκε στον Αυστροουγγρικό Στρατό και υπηρέτησε στο σώμα του σκι και αργότερα μετατέθηκε στο υγειονομικό σώμα, για το οποίο δημιούργησε ένα εργαστήριο στην Τεργέστη. Στο τέλος του πολέμου, ο Καρλ ολοκλήρωσε τις σπουδές του, αποφοιτώντας με την Γκέρτι το 1920. Ο Καρλ και η Γκέρτι παντρεύτηκαν εκείνη τη χρονιά και εργάστηκαν μαζί σε κλινικές στη Βιέννη. Το μονάκριβο παιδί τους, ο Τομ, παντρεύτηκε την Άννα, κόρη της Αμερικανίδας συνταγματικής δικηγόρου και αντιφεμινίστριας Φίλις Σλάφλι.

Καριέρα 
Ο Καρλ προσκλήθηκε στο Γκρατς, για να συνεργαστεί με τον Όττο Λοέβι, για να μελετήσει την επίδραση του πνευμονογαστρικού νεύρου στην καρδιά (ο Λοέβι θα λάβει το Νόμπελ Φυσιολογίας ή Ιατρικής το 1936 για αυτό το έργο). Όσο ο Καρλ ήταν στο Γκρατς, η Γκέρτι παρέμεινε στη Βιέννη. Ένα χρόνο αργότερα στον Καρλ προσφέρθηκε μια θέση στο Κρατικό Ινστιτούτο για τη Μελέτη των Κακοήθων Νοσημάτων (τώρα Γενικό Κέντρο Καρκίνου Πάρκου Ρόσγουελ) στο Μπάφαλο της Νέας Υόρκης και οι Κόρι μετακόμισαν στο Μπάφαλο της Νέας Υόρκης. Το 1928, έγιναν πολιτογραφημένοι πολίτες των Ηνωμένων Πολιτειών.Ενώ στο Ινστιτούτο, η έρευνα των Κόρι επικεντρώθηκε στον μεταβολισμό των υδατανθράκων, οδηγώντας στον ορισμό του κύκλου Κόρι το 1929. Το 1931, ο Καρλ Κόρι δέχτηκε μια θέση στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου της Ουάσιγκτον στο Σεντ Λούις του Μιζούρι. Ο Καρλ Κόρι έγινε καθηγητής φαρμακολογίας και το 1942 έγινε καθηγητής βιοχημείας. Στο Σαίντ Λούις, οι Κόρι συνέχισαν την έρευνά τους για το γλυκογόνο και τη γλυκόζη και άρχισαν να περιγράφουν τη γλυκογονόλυση, εντοπίζοντας και συνθέτοντας το σημαντικό ένζυμο γλυκογόνο φωσφορυλάση. Για αυτές τις ανακαλύψεις, έλαβαν το Νόμπελ Φυσιολογίας ή Ιατρικής το 1947, καθιστώντας τους το τρίτο παντρεμένο ζευγάρι, που κέρδισε το βραβείο Νόμπελ.

Η Γκέρτι πέθανε το 1957 και ο Καρλ Κόρι παντρεύτηκε την Άννα Φιτζέραλντ-Τζόουνς (1909-2006) το 1960. Παρέμεινε στο Πανεπιστήμιο της Ουάσιγκτον μέχρι το 1966, όταν συνταξιοδοτήθηκε ως πρόεδρος του τμήματος βιοχημείας. Διορίστηκε επισκέπτης καθηγητής Βιολογικής Χημείας στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ, ενώ διατηρούσε εργαστηριακό χώρο στο Γενικό Νοσοκομείο της Μασαχουσέτης, όπου συνέχισε την έρευνα στη γενετική. Από το 1968 έως το 1983, συνεργάστηκε με τη διάσημη γενετιστή Σαλώμη Γκλούεκσον‑Βαέλς του Ιατρικού Κολλεγίου Άλμπερτ Αϊνστάιν στη Νέα Υόρκη, μέχρι τη δεκαετία του 1980 όταν η ασθένεια τον εμπόδισε να συνεχίσει.  Το 1976, ο Καρλ Κόρι έλαβε το Laurea honoris causa στην Ιατρική από το Πανεπιστήμιο της Τεργέστης. Ο Καρλ Κόρι μοιράζεται ένα αστέρι με την Γκέρτι στη Λεωφόρο της Δόξας του Σαιντ Λούις .

Βραβεία και τιμές 
Εκτός από το βραβείο Νόμπελ, ο Καρλ Κόρι κέρδισε το βραβείο Άλμπερτ Λέισκερ για τη Βασική Ιατρική Έρευνα το 1946 και το 1959 το Αυστριακό παράσημο για την Επιστήμη και την Τέχνη.  Ο Καρλ Κόρι εξελέγη Ξένο μέλος της Βασιλικής Εταιρείας (ForMemRS) το 1950  και η οικονομική επιχορήγηση για καθηγητική θέση Καρλ Κόρι στο Πανεπιστήμιο της Ουάσιγκτον ονομάστηκε προς τιμήν του, η οποία σήμερα διαχειρίζεται από τον Κόλιν Νίκολς.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Carl Cori on Nobelprize.org  συμπεριλαμβάνεται και η ομιλία του Polysaccharide Phosphorylase κατά τη λήψη του Βραβείου Νόμπελ στις 11 Δεκεμβρίου 1947 

Αυστριακοί νομπελίστες
Αμερικανοί νομπελίστες
Βραβευμένοι με Νόμπελ Φυσιολογίας και Ιατρικής
Αυστριακοί του 20ού αιώνα