Ισραηλινή επιδρομή στον Λίβανο (1973)

Η ισραηλινή επιδρομή του 1973 στον Λίβανο (επίσης γνωστή ως Επιχείρηση Άνοιξη της Νεολαίας ή «Σφαγή Βερντέν»)  έλαβε χώρα τη νύχτα της 9ης Απριλίου και νωρίς το πρωί της 10ης Απριλίου 1973, όταν οι ειδικές δυνάμεις του ισραηλινού στρατού επιτέθηκαν σε διάφορους στόχους της Οργάνωσης για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης (PLO) στη Βηρυτό και τη Σιδώνα του Λιβάνου.  Η επιχείρηση θεωρείται γενικά ότι ήταν μέρος της Επιχείρησης Οργή του Θεού, τα αντίποινα του Ισραήλ για τη σφαγή του Μονάχου στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες το 1972. 

Τα ισραηλινά στρατεύματα έφτασαν στις παραλίες του Λιβάνου με ταχύπλοα σκάφη από μια αποβατική επιχείρηση από πλοία ανοικτής θαλάσσης. Οι πράκτορες της Μοσάντ περίμεναν τις δυνάμεις στις παραλίες με αυτοκίνητα που νοικιάστηκαν την προηγούμενη μέρα, και στη συνέχεια τους οδήγησαν στους στόχους τους και αργότερα πίσω στις παραλίες για αποχώρηση.

Κατά τη διάρκεια της επιχείρησης, τρεις από τους ανώτατους ηγέτες της PLO, σκοτώθηκαν, μαζί με άλλα μέλη της PLO. Αρκετοί Λιβανέζοι άνθρωποι ασφαλείας και άμαχοι γείτονες σκοτώθηκαν επίσης, όπως και δύο από τους Ισραηλινούς στρατιώτες.

Ιστορικό 
Τον Οκτώβριο του 1972, το Ισραήλ έλαβε πληροφορίες σχετικά με τις διευθύνσεις κατοικίας τριών κορυφαίων αξιωματούχων της PLO στη Βηρυτό:
Του Μοχάμεντ Γιούσεφ Αλ-νατζάρ (Αμπού Γιούσεφ) – ο οποίος ήταν αρχηγός επιχειρήσεων στον Μαύρο Σεπτέμβρη, την ομάδα που ευθύνεται για τη σφαγή του Μονάχου το 1972. Ήταν επίσης βετεράνος της PLO, προηγουμένως επικεφαλής των παραρτημάτων της Φατάχ του Λιβάνου, επικεφαλής της εσωτερικής οργάνωσης πληροφοριών της Φάταχ. Τα τελευταία του καθήκοντα ήταν επικεφαλής του πολιτικού τμήματος της PLO και ένας από τους αναπληρωτές του Γιάσερ Αραφάτ (τρίτος στη σειρά της ηγεσίας της Φατάχ).
Του Καμάλ Άντουαν  – ο οποίος ήταν αρχηγός επιχειρήσεων της PLO, υπεύθυνος για ένοπλες επιθέσεις κατά ισραηλινών στόχων.
Του Καμάλ Νάσερ  –  ο οποίος ήταν εκπρόσωπος της PLO και μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής της PLO. 

Ο Αλ-νατζάρ, ο Άντουαν και ο Νάσερ ζούσαν ο ένας κοντά στον άλλο σε ένα ζευγάρι επταώροφα κτίρια στην οδό Verdun σε μια μοντέρνα περιοχή της Δυτικής Βηρυτού. Αυτά τα κτίρια ήταν κατοικίες τόσο για βρετανικές όσο και για ιταλικές οικογένειες μαζί με αραβικές οικογένειες. Ένα κτίριο στέγαζε τον Αλ-νατζάρ και ένα κτήριο απέναντι στεγαζόταν ο Άντουαν  και ο Νάσερ. Είχαν επίσης αποκτηθεί πληροφορίες σχετικά με τη διεύθυνση του Khalil al-Wazir, του δεύτερου διοικητή της PLO, αλλά ζούσε πιο μακριά από τους άλλους τρεις. Εκτός από τις πληροφορίες για τις κατοικίες τους, υψηλού επιπέδου πληροφορίες είχαν επίσης συγκεντρωθεί σε άλλους στόχους της PLO στον Λίβανο, όπως εργαστήρια όπλων, θέσεις διοίκησης και γραφεία. Αποφασίστηκε να δολοφονηθούν οι Αλ-νατζάρ, Άντουαν και Νάσερ. 

Στη συνέχεια, η Μοσάντ στρατολόγησε μια γυναίκα πράκτορα με την κωδική ονομασία Nielsen στη Βηρυτό τον Ιανουάριο του 1973 για να συγκεντρώσει περαιτέρω πληροφορίες ώστε να μπορεί να σχεδιαστεί μια επιχείρηση δολοφονίας. Έφτασε στον Λίβανο με την κάλυψη ότι ήταν εκεί για να διεξάγει έρευνα για μια τηλεοπτική σειρά σχετικά με τη ζωή της Λαίδης Hester Stanhope, την οποία σχεδίαζε να γράψει. Νοίκιασε ένα διαμέρισμα σε ένα κτήριο ακριβώς απέναντι από τα δύο κτίρια όπου έμεναν οι Αλ-νατζάρ, Άντουαν και Νάσερ και φωτογράφισε κρυφά πιθανές περιοχές προσγείωσης και τα κτίρια-στόχους, καταγράφοντας επίσης σχολαστικά τη ρουτίνα όσων βρίσκονταν στα κτίρια. 

Αν και είχαν συγκεντρωθεί επαρκείς πληροφορίες για να καταστεί δυνατή μια δολοφονία, η Μοσάντ εξακολουθούσε να αντιμετωπίζει ένα δίλημμα για το πώς να τις πραγματοποιήσει. Καθώς τα κτίρια βρίσκονταν σε πυκνοκατοικημένες περιοχές, η χρήση εκρηκτικών αποκλείστηκε λόγω της μεγάλης πιθανότητας να σκοτωθούν άμαχοι και οι δολοφονίες θα έπρεπε να γίνονται από στενή επαφή. Οι πράκτορες της Μοσάντ ήδη στον Λίβανο βρίσκονταν εκεί για παρακολούθηση βαθιάς κάλυψης και δεν είχαν επαρκή εκπαίδευση, ενώ οι μαχητές από τη μονάδα kidon της Μοσάντ που μπορούσαν να πραγματοποιήσουν τέτοιες δολοφονίες δεν είχαν πειστικές ιστορίες κάλυψης για να διεισδύσουν στον Λίβανο και να παραμείνουν εκεί αρκετό καιρό για να εκτελέσουν την αποστολή . Κρίθηκε επίσης σχεδόν αδύνατο για μια ομάδα kidon να μπορέσει να διαφύγει γρήγορα μετά τη διεξαγωγή μιας τέτοιας επιχείρησης. Ως αποτέλεσμα, συνήχθη το συμπέρασμα ότι η Μοσάντ δεν μπορούσε να εκτελέσει μια τέτοια αποστολή από μόνη της και θα έπρεπε να είναι μια στρατιωτική επιχείρηση, καθώς μόνο οι αμυντικές δυνάμεις του Ισραήλ διέθεταν τις απαραίτητες δυνάμεις για μια τέτοια επιχείρηση. 

Η αρχική πρόταση του IDF ήταν περίπου εκατό στρατιώτες να καταλάβουν τα κτίρια, να μαζέψουν τους κατοίκους στο δρόμο και να οργανώσουν μια παράταξη για να εντοπίσουν και να σκοτώσουν τους τρεις στόχους. Ωστόσο, ο αρχηγός του επιτελείου του Ισραηλινού Στρατού Ντέιβιντ Ελαζάρ είχε αμφιβολίες για το σχέδιο και ζήτησε από τον Εχούντ Μπάρακ, τον διοικητή της μονάδας ειδικών δυνάμεων Σαγιερέτ Ματκάλ, να βρει ένα καλύτερο. Αφού εξέτασε τις πληροφορίες, ο Μπαράκ κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η πρόταση του Ισραηλινού Στρατού θα έπαιρνε πολύ χρόνο και θα εμπλέκονταν οι επιδρομείς σε ανταλλαγές πυρών. Έτσι αποφάσισε ότι μια μικρή ομάδα επιδρομών έπρεπε να εισέλθει στην πόλη, να πραγματοποιήσει τις δολοφονίες μέσα σε λίγα λεπτά και να δραπετεύσει προτού υπάρξει οποιαδήποτε απάντηση. 

Το τελικό σχέδιο ήταν να αποβιβαστούν στρατιώτες από πλοία του πολεμικού ναυτικού στις ακτές του Λιβάνου που θα διείσδυαν στη Βηρυτό μεταμφιεσμένοι σε τουρίστες, όπου θα τους έπαιρναν πράκτορες της Μοσάντ που τους περίμεναν με νοικιασμένα αυτοκίνητα και θα τους οδηγούσαν στους στόχους τους. Μερικοί από τους καταδρομείς έπρεπε να μεταμφιεστούν σε γυναίκες (ο Μπάρακ ήταν μεταμφιεσμένος σε μελαχρινή γυναίκα). Αυτό έγινε μετά από πρόταση του Ελαζάρ, ο οποίος ανησυχούσε ότι μια ομάδα ανδρών που κινούνταν στη Βηρυτό τα μεσάνυχτα θα δημιουργούσε υποψίες. Εκτός από την αποστολή δολοφονίας, επρόκειτο να επιτεθούν τέσσερις εγκαταστάσεις της PLO. Για να διατηρηθεί το στοιχείο του αιφνιδιασμού, τα διαμερίσματα των τριών στόχων θα έπρεπε να παραβιαστούν πριν ξεκινήσουν οι άλλες επιθέσεις.   Πριν από την αποστολή, οι δυνάμεις εκπαιδεύτηκαν χρησιμοποιώντας παρόμοια διαμερίσματα στο βόρειο Τελ Αβίβ. Επίσης, εξασκούνταν στο cross-dressing και στο περπάτημα μεταμφιεσμένοι σε εραστές.   Εν τω μεταξύ, πράκτορες της Μοσάντ στη Βηρυτό συγκέντρωσαν πρόσθετες πληροφορίες για την επιδρομή. Η Νίλσεν επέλεξε την ιδιωτική παραλία του ξενοδοχείου Sands ως τόπο προσγείωσης, καθώς η πρόσβαση ήταν περιορισμένη στους επισκέπτες και ήταν κοντά στο πάρκινγκ του ξενοδοχείου, όπου οι κομάντος μπορούσαν να παραληφθούν από πράκτορες της Μοσάντ. Ο ταξίαρχος Emmanuel Shaked, ο διοικητής των δυνάμεων πεζικού και αλεξιπτωτιστών του IDF, τέθηκε στη γενική διοίκηση της επιχείρησης. 

Στις 6 Απριλίου 1973, έξι στελέχη της Μοσάντ έφτασαν στη Βηρυτό με πλαστά βρετανικά, γερμανικά και βελγικά διαβατήρια. Έκαναν έλεγχο στο ξενοδοχείο Sands, νοίκιασαν αυτοκίνητα και τα στάθμευσαν στο πάρκινγκ του ξενοδοχείου.

Η επιχείρηση 

Στις 9 Απριλίου 1973, οκτώ πυραυλικά σκάφη του Ισραηλινού Πολεμικού Ναυτικού αναχώρησαν από τη ναυτική βάση της Χάιφα, μεταφέροντας στρατιώτες και κομάντος της Σαγιερέτ Ματκάλ. Έριξαν άγκυρα δώδεκα μίλια από την ακτή της Βηρυτού. Εν τω μεταξύ, ένας από τους πράκτορες της Μοσάντ στο ξενοδοχείο Sands συναντήθηκε με την Νίλσεν, η οποία επιβεβαίωσε ότι οι τρεις στόχοι βρίσκονταν στο σπίτι και αυτή η πληροφορία μεταδόθηκε μέσω ασυρμάτου στην επιτιθέμενη δύναμη, μετά την οποία ξεκίνησε η επιχείρηση. 
 
     
 

Δύο δευτερεύουσες δυνάμεις επιτέθηκαν στο αρχηγείο της Φατάχ για τις επιχειρήσεις στη Γάζα και σε ένα εργαστήριο της Φάταχ στη νότια Βηρυτό. Μια τρίτη δύναμη των κομάντο του ναυτικού αποβιβάστηκε στη βόρεια Βηρυτό και κατέστρεψε ένα μικρό εργαστήριο εκρηκτικών της Φατάχ, ενώ μια άλλη μονάδα αλεξιπτωτιστών έκανε επιδρομή και κατέστρεψε το κεντρικό γκαράζ της PLO, που βρίσκεται ακριβώς νότια της Σιδώνας.

Συνέπεια 
Η ισραηλινή επιχείρηση πόλωσε έντονα την κοινή γνώμη στο Λίβανο. Ο μουσουλμάνος πρωθυπουργός Σάεμπ Σάλαμ υπέβαλε την παραίτηση του υπουργικού συμβουλίου. 250.000 άνθρωποι, το 10% του πληθυσμού του Λιβάνου, προσήλθαν στην κηδεία στη Βηρυτό των δολοφονημένων ηγετών της PLO και άλλοι δεκάδες χιλιάδες παρακολούθησαν διαδηλώσεις σε άλλα μέρη της χώρας. Οι αντίπαλοι της ένοπλης παλαιστινιακής παρουσίας, κυρίως η διοίκηση του στρατού και ο πρόεδρος Franjiyya, προσπάθησαν αλλά απέτυχαν να εκμεταλλευτούν την ευκαιρία να περιορίσουν την ελευθερία κινήσεων των Παλαιστινίων. Δύο εβδομάδες μαχών μεταξύ του στρατού και των παλαιστινιακών ομάδων κατέληξαν σε αδιέξοδο. Στο τέλος, ο Franjiyya έπρεπε να παραδεχτεί ότι ο λιβανέζικος στρατός δεν ήταν σε θέση να υπερασπιστεί τους παλαιστινιακούς προσφυγικούς καταυλισμούς και ως εκ τούτου επέτρεψε απρόθυμα στην PLO να φέρει βαρύτερα όπλα και να χτίσει οχυρώσεις. 

Τα έγγραφα που κατασχέθηκαν από το διαμέρισμα του Καμάλ Άντουαν παρείχαν πληθώρα πληροφοριών για τις επιχειρήσεις της PLO στα κατεχόμενα και επέτρεψαν στις ισραηλινές αρχές να πραγματοποιήσουν μια σειρά συλλήψεων που προκάλεσαν σοβαρές ζημιές στο δίκτυο της Φατάχ εκεί.

Στη λαϊκή κουλτούρα 
 Η Επιχείρηση Άνοιξη της Νεολαίας εμφανίστηκε στην ταινία του 2005 του Στίβεν Σπίλμπεργκ Μόναχο .
 Το ισραηλινό παιδικό βιβλίο The Time Tunnel – Operation Spring of Youth (2005) της Galila Ron-Feder Amit, νούμερο 32 της σειράς Time Tunnel, βασίζεται σε αυτή τη επιχείρηση.

Παραπομπές

Βιβλιογραφία 
 Bregman, Ahron (2002). Israel's Wars: A History Since 1947. London: Routledge.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Journal of Counterterrorism & Security International : Περιλαμβάνει υλικό για τη Σφαγή του Μονάχου το 1972 και το κυνήγι του Ισραήλ για τους δράστες της.
 Σάιμον, Μπομπ. "A Eye For An Eye: Θα πρέπει οι ΗΠΑ να το χρησιμοποιήσουν ως μοντέλο;" , CBS News, 21 Νοεμβρίου 2001. Περιλαμβάνει σύντομες μαρτυρίες του Μπαράκ και της κόρης του Αντουάν.
 Εγκυκλοπαίδεια του Προβλήματος της Παλαιστίνης : Ιστορία των επιχειρήσεων IDF vs. Παλαιστίνιων από παλαιστινιακή σκοπιά, συμπεριλαμβανομένης αυτής της επιχείρησης.

Αραβοϊσραηλινή σύγκρουση