Ζμπίγκνιεφ Ρελίγκα

Ο Ζμπίγκνιεφ Εουγκένιους Ρελίγκα (πολωνικά: Zbigniew Eugeniusz Religa) (16 Δεκεμβρίου 1938 – 8 Μαρτίου 2009) ήταν εξέχων Πολωνός καρδιοχειρουργός και πολιτικός.

Σταδιοδρομία ως ιατρός 
Ο Ρελίγκα τελείωσε τις σπουδές του στο Ιατρικό Πανεπιστήμιο της Βαρσοβίας το 1963. Από το 1966 έως το 1980 εργάστηκε στο Νοσοκομείο Wolski της Βαρσοβίας, όπου και ολοκλήρωσε τις σπουδές του στη χειρουργική. Το 1973, επισκέφτηκε τη Νέα Υόρκη για να εκπαιδευτεί στην αγγειοχειρουργική και το 1975 εκπαιδεύτηκε στην καρδιοχειρουργική στο Ντιτρόιτ. Το 1973 απέκτησε διδακτορικό δίπλωμα και το 1981 ολοκλήρωσε την εξειδίκευσή του, επιτυγχάνοντας ακαδημαϊκή αναγνώριση παρόμοια με τον αναπληρωτή καθηγητή ή τον ανώτερο λέκτορα. Από το 1980 έως το 1984, ο Ρελίγκα δίδασκε στο Καρδιολογικό Ινστιτούτο της Βαρσοβίας. Το 1984 απέκτησε έδρα καρδιοχειρουργικής και διηύθυνε την Καρδιοχειρουργική Κλινική στο Ζάμπζε, το 1990 έγινε τακτικός καθηγητής στο Ιατρικό Πανεπιστήμιο της Σιλεσίας στο Κατοβίτσε και πρύτανης του από το 1997 έως το 1999. Το 2001 επέστρεψε στη Βαρσοβία για να γίνει διευθυντής τόσο της 2ης Κλινικής Καρδιοχειρουργικής όσο και του Ινστιτούτου Καρδιολογίας.

Πρωτοπόρος στη μεταμόσχευση ανθρώπινης καρδιάς στην Πολωνία, ηγήθηκε της ομάδας που πραγματοποίησε την πρώτη επιτυχημένη μεταμόσχευση καρδιάς στη χώρα και τον Ιούνιο του 1995 ήταν ο πρώτος χειρουργός που εμφύτευσε μια τεχνητή βαλβίδα που δημιουργήθηκε από υλικά που ελήφθησαν από ανθρώπινα πτώματα. Το 2004, μια ομάδα με επικεφαλής τον Ρελίγκα κέρδισε το διάσημο βραβείο Brussels Eureka στην Παγκόσμια Έκθεση Καινοτομίας, Έρευνας και Τεχνολογίας για την ανάπτυξη μιας εμφυτεύσιμης αντλίας για ένα πνευμονικό σύστημα καρδιακής βοήθειας.

Ο Ρελίγκα κατείχε επίτιμα διδακτορικά από το Ιατρικό Πανεπιστήμιο του Λβιβ, το Ιατρικό Πανεπιστήμιο της Σιλεσίας στο Κατοβίτσε και το Ιατρικό Πανεπιστήμιο του Μπιαουίστοκ.

Η πρώτη επιτυχημένη μεταμόσχευση καρδιάς στην Πολωνία πραγματοποιήθηκε στις 5 Νοεμβρίου 1985. Η περίφημη μεταμόσχευση καρδιάς (φωτογραφήθηκε από τον Τζέιμς Στάνφιλντ) έγινε το 1987. Ο ασθενής ήταν ο Ταντέους Ζιτκιέβιτς, ο οποίος πέθανε το 2017 – 30 χρόνια μετά την επέμβαση, επιζώντας από τον χειρουργό που του έδωσε μια νέα καρδιά. Το χειρουργείο διήρκεσε 23 ώρες. Μετά το χειρουργείο, ο Αμερικανός φωτογράφος Τζέιμς Στάνφιλντ από το National Geographic, απαθανάτισε τη διάσημη, συναρπαστική φωτογραφία του Ρελίγκα να παρακολουθεί τα ζωτικά στοιχεία του ασθενούς του σε ιατρικό εξοπλισμό με έναν από τους συναδέλφους του, ο οποίος τον βοήθησε κατά τη διάρκεια της επέμβασης, να κοιμάται στη γωνία. Σύμφωνα με έναν από τους στενότερους συνεργάτες της Ρελίγκα, τον Μάριαν Ζεμπάλα, η φωτογραφία δεν δείχνει τον Ζιτκιέβιτς. Ανέλυσαν το σχέδιο φωτογραφίας και χειρουργικής επέμβασης και διαπίστωσαν ότι η επέμβαση του Ζιτκιέβιτς έγινε δύο ώρες αργότερα σε διαφορετικό χειρουργείο. Ο ασθενής της φωτογραφίας πέθανε κατά τη μεταμόσχευση.

Καριέρα ως πολιτικός 

Παράλληλα με τη δουλειά του ως ιατρός, ο Ρελίγκα ακολούθησε καριέρα στην πολιτική. Το 1993 έγινε μέλος της Πολωνικής Γερουσίας και επανεξελέγη το 2001. Καθώς το κέντρο και η δεξιά πτέρυγα του πολωνικού πολιτικού τοπίου ήταν σε συνεχή ροή από τότε που αποκαταστάθηκε η δημοκρατία, ο Ρελίγκα ήταν μέλος πολλών κομμάτων και οργανώσεων. Το 1993, συνίδρυσε το Μη Κομματικό Μπλοκ για την Υποστήριξη των Μεταρρυθμίσεων (BBWR), το οποίο συγκεντρώθηκε πίσω από τον πρόεδρο Λεχ Βαλέσα και ήταν ηγέτης του το 1994. Το 1995, ο Ρελίγκα έγινε πρόεδρος του βραχύβιου κόμματος «Ρεπουμπλικάνοι» (Republikanie) που ιδρύθηκε από αποστάτες μέλη του BBWR, που αρνήθηκαν να στηρίξουν τον Βαλέσα στις προεδρικές εκλογές του 1995. Ωστόσο, ο Ρελίγκα αρνήθηκε να θέσει υποψηφιότητα για πρόεδρος και οι Ρεπουμπλικάνοι τελικά διαλύθηκαν όταν απέτυχαν να εισέλθουν στο Σέιμ το 1997. Εκτείνοντας το κέντρο και την κεντροδεξιά της πολωνικής πολιτικής, ο Ρελίγκα ήταν σε θέση να παίξει σημαντικό ρόλο στο νεοσύστατο Συντηρητικό Λαϊκό Κόμμα (ΣΛΚ), το οποίο έγινε μέρος της Εκλογικής Δράσης Αλληλεγγύης (ΕΔΑ) το 1997. Το 2004, ο Ρελίγκα συμμετείχε στην ίδρυση του νέου Κεντρώου Κόμματος και εξελέγη στη θέση του επίτιμου προέδρου.

Ο Ρελίγκα θεωρήθηκε πολλά υποσχόμενος υποψήφιος στις προεδρικές εκλογές της Πολωνίας το 2005. Στην εκστρατεία του, ο Ρελίγκα βασίστηκε στη φήμη και την εικόνα του ως επιτυχημένου ιατρού, τον Ιανουάριο του 2005, οι δημοσκοπήσεις έδειξαν υποστήριξη άνω του 65%. Το Μάρτιο του 2005, με 17%, οι δημοσκοπήσεις τον έδειξαν ότι ήταν δεύτερος πίσω από τον Λεχ Κατσίνσκι (19%), ωστόσο καθώς πλησίαζαν οι εκλογές συνέχισε να χάνει την υποστήριξη από επαγγελματίες πολιτικούς, καταλήγοντας με μόνο 6% τον Αύγουστο. Στις 2 Σεπτεμβρίου, σε μια κίνηση που του απέφερε μεγάλο σεβασμό στην πολωνική κοινωνία, ο Ρελίγκα αποχώρησε από την προεδρική κούρσα προτρέποντας τους υπόλοιπους υποστηρικτές του να ψηφίσουν τον Ντόναλντ Τουσκ από την Πολιτική Πλατφόρμα.

Ο Ρελίγκα ήταν Υπουργός Υγείας της Πολωνίας στα υπουργικά συμβούλια των Καζίμιες Μαρτσινκιέβιτς και Γιαρόσουαφ Κατσίνσκι.

Ο Ρελίγκα γνώρισε τη σύζυγό του, Άννα Βάιστσουκ-Ρελίγκα, όταν βρίσκονταν στην ίδια ομάδα μελέτης κατά το δεύτερο έτος στην ιατρική σχολή. Παντρεύτηκαν το 1963 στο Σιέντλτσε, την πατρίδα της νύφης. Απέκτησαν μαζί δύο παιδιά, τη Μαουγκοζάτα και τον Γκζέγκος.

Ο Ρελίγκα ήταν βαριά καπνιστής και πέθανε από καρκίνο του πνεύμονα, που διαγνώστηκε το 2007.

Μια ταινία, Bogowie (Θεοί), γυρίστηκε για τον Ρελίγκα το 2014 από τον Πολωνό σκηνοθέτη Γούκας Παλκόφσκι, όπου τον Ρελίγκα υποδύεται ο Τόμας Κοτ.

Βραβεία και τάγματα 

 Τάγμα του Λευκού Αετού (2008)
 Μεγαλόσταυρος του Τάγματος της Αναγέννησης της Πολωνίας (1998)
 Σταυρός του Διοικητή με Αστέρι του Τάγματος της Αναγέννησης της Πολωνίας (1995)
 Τάγμα του Χαμόγελου

Παραπομπές 

Πολωνοί χειρουργοί
Καρδιοχειρουργοί
Πολωνοί πολιτικοί
Πολωνοί άθεοι
Απόφοιτοι του Ιατρικού Πανεπιστημίου της Βαρσοβίας
Μέλη της Γερουσίας της Πολωνίας (1993-1997)
Μέλη της Γερουσίας της Πολωνίας (2001-2005)
Μέλη του Σέιμ της Πολωνίας (2007-2011)
Μεγαλόσταυροι του Τάγματος της Αναγέννησης της Πολωνίας
Διοικητές με Αστέρι του Τάγματος της Αναγέννησης της Πολωνίας
Αποδέκτες του Τάγματος του Λευκού Αετού (Πολωνία)
Αποδέκτες του Τάγματος του Χαμόγελου
Ενταφιασμοί στο Στρατιωτικό Κοιμητήριο Ποβόνσκι