Μαύρο Σάββατο

Ως Μαύρο Σάββατο  έχει καταγραφεί στην ελληνική και εβραϊκή ιστοριογραφία το Σάββατο της 11ης Ιουλίου 1942, όταν σύμφωνα με τις διαταγές των γερμανικών δυνάμεων Κατοχής στη Θεσσαλονίκη, 9.000 περίπου Εβραίοι άνδρες συγκεντρώθηκαν στην πλατεία Ελευθερίας της πόλης, προκειμένου να καταγραφούν για να σταλούν σε καταναγκαστικά έργα υπό την δικαιοδοσία της οργάνωσης Τοτ. 

Η στρατολόγηση όλων των Εβραίων ανδρών μεταξύ 18 και 45 ετών ανακοινώθηκε στις 7 Ιουλίου από τον στρατηγό Kurt von Krenzki, Γερμανό διοικητή της Θεσσαλονίκη. Το Κεντρικό Γραφείο Ασφαλείας του Ράιχ (RSHA) δήλωσε ότι η απόφαση αυτή ελήφθη σε συμφωνία με τον διοικητή της Μακεδονίας, Βασίλη Σιμωνίδη. Η συγκέντρωση οργανώθηκε από τη Γενική Διοίκηση Μακεδονίας μαζί με τη Χωροφυλακή. Όσοι δεν παρουσιάστηκαν, αντιμετώπισαν φυλάκιση στο στρατόπεδο Παύλου Μελά.

Κατά τη διάρκεια της συγκέντρωσης, η οποία ξεκίνησε στις 8:00 και διήρκεσε έως τις 14:00, οι Εβραίοι αναγκάστηκαν να παραβούν την αργία του Σαββάτου εκτελώντας ασκήσεις καλλισθενικής. Αρκετοί ξυλοκοπήθηκαν. Εκείνοι που κατέρρευσαν από την κακοποίηση δέχθηκαν επίθεση από σκύλους ή τους έβρεχαν με νερό κλωτσώντας τους μέχρι να σηκωθούν. Αρκετοί Εβραίοι τραυματίστηκαν και μερικοί πέθαναν. Τόσο οι μονάδες του γερμανικού στρατού και του Πολεμικού Ναυτικού όσο και τα SS ενεπλάκησαν στην κακοποίηση Εβραίων κατά τη διάρκεια της συγκέντρωσης. Έλληνες παρευρισκόμενοι αναφέρθηκαν ότι ήταν αδιάφοροι ή επικροτούσαν. 

Ο René Burkhardt, εκπρόσωπος της Διεθνούς Επιτροπής του Ερυθρού Σταυρού στην πόλη, ζήτησε από την Γκεστάπο κατάλογο με τους τραυματίες, ο οποίος παραδόθηκε σε δύο ημέρες, την επόμενη Δευτέρα.

Παραπομπές

Ιστορία των Εβραίων στη Θεσσαλονίκη