Στρατόπεδο συγκέντρωσης Μέχελεν

Το στρατόπεδο συγκέντρωσης Μέχελεν, επίσημα  (ΣΣ-Σάμελαγκερ Μέχελν) στα γερμανικά, γνωστό και ως στρατώνες Ντοσάν, ήταν στρατόπεδο κράτησης και απέλασης που δημιουργήθηκε σε έναν πρώην στρατόπεδο του στρατού στο Μέχελεν, στο κατεχόμενο από τη Γερμανία Βέλγιο. Χρησιμοποίησε ως σημείο συγκέντρωσης Βέλγων Εβραίων και Ρομά πριν από την απέλασή τους σε στρατόπεδα συγκέντρωσης και εξόντωσης στην Ανατολική Ευρώπη κατά τη διάρκεια του Ολοκαυτώματος.

Το στρατόπεδο δημιουργήθηκε το Μάρτιο του 1942 και ήταν το μοναδικό στρατόπεδο διέλευσης στο Βέλγιο. Το διοικούσαν οι Σίχερχαϊτσπολιτσαϊ (SiPo-SD, «Αστυνομία Ασφαλείας»), ένα παράρτημα του Κεντρικού Γραφείου Ασφαλείας του Ράιχ και χρησιμοποιήθηκε για να κρατήσει Εβραίους και Ρομά πριν από την απέλασή τους στο Άουσβιτς-Μπίρκεναου, καθώς και σε άλλα στρατόπεδα, συμπεριλαμβανομένου του Χάιντεμπρεκ-Κόζελ. Μεταξύ 4 Αυγούστου 1942 και 31 Ιουλίου 1944, 28 τρένα έφυγαν από κοντά στο στρατόπεδο και απέλασαν πάνω από 25.800 άτομα. Μόνο 1.240 επέζησαν από τον πόλεμο.

Το στρατόπεδο εγκαταλείφθηκε κατά την Απελευθέρωση του Βελγίου το Σεπτέμβριο του 1944 και στη συνέχεια επαναχρησιμοποιήθηκε για στέγαση. Ένα μουσείο ιδρύθηκε το 1996 και σήμερα μέρος των πρώην στρατώνων και ένα νέο κτίριο απέναντι αποτελούν μέρος του Μνημείου, Μουσείου και Κέντρου Τεκμηρίωσης Στρατώνων Ντοσάν, το οποίο περιλαμβάνει ένα μνημείο και μουσείο του Ολοκαυτώματος.

Ιστορικό

Γερμανική κατοχή και διώξεις 

Η Ναζιστική Γερμανία εισέβαλε στο Βέλγιο με μια ταχεία στρατιωτική εκστρατεία στις 10–28 Μαΐου 1940. Στη συνέχεια τέθηκε υπό στρατιωτική κατοχική διοίκηση, η οποία θα διαρκούσε μέχρι τον Ιούλιο του 1944, όταν η περιοχή πέρασε για λίγο υπό πολιτική διοίκηση, η οποία τερματίστηκε με την Απελευθέρωση του Βελγίου το Σεπτέμβριο του 1944.

Ήδη από το Σεπτέμβριο του 1940, η γερμανική διοίκηση ίδρυσε ένα στρατόπεδο φυλακών στο Φρούριο Μπρέεντονκ, ένα πρώην βελγικό στρατιωτικό φρούριο. Οι τρόφιμοι ήταν σε μεγάλο βαθμό πολιτικοί κρατούμενοι, αν και αρκετοί Εβραίοι κρατούνταν επίσης σε ένα διαχωρισμένο μέρος του στρατοπέδου. Ως μέρος της Τελικής Λύσης μετά τον Ιανουάριο του 1942, αποφασίστηκε να μεταφερθούν οι Βέλγοι Εβραίοι σε στρατόπεδα συγκέντρωσης και εξόντωσης στην Ανατολική Ευρώπη.

Στρατόπεδο διέλευσης Μέχελεν 
Περίπου το 90% του εβραϊκού πληθυσμού του Βελγίου ζούσε στις πόλεις της Αμβέρσας και των Βρυξελλών το 1942. Ως εκ τούτου, το Μέχελεν, μια πόλη με σιδηροδρομικό κόμβο που βρίσκεται στα μισά του δρόμου μεταξύ των δύο, επιλέχθηκε ως ο χώρος του νέου στρατοπέδου διέλευσης.

Το κτίριο που επιλέχθηκε για να στεγάσει το στρατόπεδο ήταν μια πρώην στρατιωτική εγκατάσταση που ονομαζόταν στρατώνες Ντοσάν, που χτίστηκε το 1756 και πήρε το όνομά του από τον Υποστράτηγο Εμίλ Ντοσάν ντε Σαν-Ζορζ, ήρωα της Μάχης του Υζέρ κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Βρισκόταν στα βόρεια της πόλης και παρείχε πρόσβαση στη σιδηροδρομική αποβάθρα εμπορευμάτων που εξυπηρετούσε τον ποταμό Ντέιλε. Το τριώροφο κτίσμα που περιέβαλλε πλήρως μια μεγάλη τετράγωνη αυλή ήταν εξοπλισμένο με συρματοπλέγματα. Τέθηκε σε λειτουργία τον Ιούλιο του 1942.

Λειτουργία 
Το προσωπικό του στρατοπέδου ήταν ως επί το πλείστον Γερμανοί, αλλά βοηθούνταν από Βέλγους παραστρατιωτικούς συνεργάτες. Ήταν επίσημα υπό τη διοίκηση του Φίλιπ Σμιτ, διοικητή του Φρουρίου Μπρέεντονκ. Ο εν ενεργεία διοικητής στο Μέχελεν ήταν ο αξιωματικός της Σούτσσταφφελ, Ρούντολφ Στέκμαν.

Η πρώτη ομάδα ατόμων έφτασε στον καταυλισμό από την Αμβέρσα στις 27 Ιουλίου 1942. Μεταξύ Αυγούστου και Δεκεμβρίου 1942, δύο μεταγωγικά, το καθένα με περίπου 1.000 Εβραίους, έφευγαν από το στρατόπεδο κάθε εβδομάδα για το στρατόπεδο συγκέντρωσης Άουσβιτς. Μεταξύ 4 Αυγούστου 1942 και 31 Ιουλίου 1944, συνολικά 28 τρένα αναχώρησαν από το Μέχελεν για την Πολωνία, μεταφέροντας 24.916 Εβραίους και 351 Ρομά, όπου οι περισσότεροι από αυτούς πήγαν στο Άουσβιτς. Αυτός ο αριθμός αντιπροσώπευε περισσότερους από τους μισούς Βέλγους Εβραίους που δολοφονήθηκαν κατά τη διάρκεια του Ολοκαυτώματος. Σύμφωνα με τη φυλετική πολιτική των Ναζί που πολύ αργότερα ονομάστηκε γενοκτονία των Ρομά, 351 Βέλγοι Ρομά στάλθηκαν στο Άουσβιτς στις αρχές του 1944.

Οι συνθήκες στο στρατόπεδο Μέχελεν ήταν ιδιαίτερα σκληρές. Πολλοί Ρομά ήταν κλεισμένοι σε υπόγεια δωμάτια για εβδομάδες ή μήνες κάθε φορά χωρίς φαγητό ή εγκαταστάσεις υγιεινής. Οι Ρομά είχαν ιδιαίτερα χαμηλό ποσοστό επιβίωσης.

Μνημείο και μουσείο 
Το 1948 οι Στρατώνες Ντοσάν επανήλθαν στην αρχική χρήση τους από τον Βελγικό Στρατό. Χρησιμοποιήθηκαν μέχρι το 1975 οπότε και εγκαταλείφθηκαν. Εκτός από μια πτέρυγα που ανακαινίστηκε τη δεκαετία του 1980 για κοινωνική στέγαση, οι στρατώνες έγιναν ο χώρος του Εβραϊκού Μουσείου Εκτόπισης και Αντίστασης μέχρι το 1996. Το 2001 η Φλαμανδική Κυβέρνηση αποφάσισε να επεκτείνει το ίδρυμα με ένα νέο συγκρότημα που χτίστηκε απέναντι από τους παλιούς στρατώνες. Το τελευταίο έκλεισε τον Ιούλιο του 2011 για να γίνει μνημείο. Το Μνημείο, Μουσείο και Κέντρο Τεκμηρίωσης του Ολοκαυτώματος και των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων Στρατώνων Ντοσάν άνοιξε ξανά τις πόρτες του στις 26 Νοεμβρίου 2012.

Δείτε επίσης 
 Ολοκαύτωμα στο Βέλγιο
 Βέλγιο στο Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο

Παραπομπές

Βιβλιογραφία 

 
 

 

 

Αυτό το άρθρο ενσωματώνει κείμενο από το Μουσείο Μνήμης του Ολοκαυτώματος των Ηνωμένων Πολιτειών και έχει κυκλοφορήσει υπό την GFDL: Mechelen. Holocaust Encyclopedia. (Πρόσβαση στις 31 Ιουλίου 2011).
Tammy Bottner (2017). "" Among the Reeds. The true story of how a family survived the Holocaust. Oegstgeest: Amsterdam Publishers. .

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Μεταφορές από το Μέχελεν στην European Holocaust Research Infrastructure

Μεχελεν
Κτίρια και κατασκευές στο Μέχελεν