Αεροπορικό ατύχημα

Ένα αεροπορικό ατύχημα ορίζεται από τη Σύμβαση για τη Διεθνή Πολιτική Αεροπορία, όπου στο παράρτημα 13 αναφέρει ως περιστατικό που σχετίζεται με τη λειτουργία ενός αεροσκάφους, το οποίο λαμβάνει χώρα από τη στιγμή που οποιοδήποτε άτομο επιβιβάζεται στο αεροσκάφος με πρόθεση πτήσης μέχρι την αποβίβαση όλων αυτών των προσώπων και που (α) ένα άτομο τραυματίζεται θανάσιμα ή σοβαρά, (β) το αεροσκάφος υφίσταται σημαντική ζημιά ή δομική βλάβη, ή (γ) το αεροσκάφος χάνεται ή καθίσταται εντελώς απροσπέλαστο.  Το παράρτημα 13 ορίζει ένα αεροπορικό συμβάν ως περιστατικό, εκτός από ατύχημα, που σχετίζεται με τη λειτουργία ενός αεροσκάφους που επηρεάζει ή θα μπορούσε να επηρεάσει την ασφάλεια της λειτουργίας.  Απώλεια κύτους συμβαίνει εάν ένα αεροσκάφος υποστεί ανεπανόρθωτη ζημιά, χαθεί ή γίνει εντελώς απροσπέλαστο. 

Το πρώτο θανατηφόρο αεροπορικό ατύχημα συνέβη στις 10 Μαΐου 1785, όταν ένα αερόστατο συνετρίβη στην πόλη Τάλλαμορ, της Ιρλανδίας. Η πόλη υπέστη σοβαρές ζημιές από την πυρκαγιά που προέκυψε που έκαψε περισσότερα από 130 σπίτια. Το πρώτο που αφορούσε ένα μηχανοκίνητο αεροσκάφος ήταν η συντριβή ενός αεροσκάφους Wright Model A στο Φορτ Μάγιερ, στη Βιρτζίνια, των ΗΠΑ στις 17 Σεπτεμβρίου 1908, τραυματίζοντας τον συν-εφευρέτη και πιλότο του, Όρβιλ Ράιτ, και σκοτώνοντας τον επιβάτη, υπολοχαγό Τόμας Σέλφριτζ .

Μεγάλα αεροπορικά δυστυχήματα 
Το πρώτο αεροπορικό δυστύχημα στο οποίο έχασαν τη ζωή τους 200 ή περισσότεροι άνθρωποι συνέβη στις 3 Μαρτίου 1974, όταν 346 έχασαν τη ζωή τους κατά την συντριβή της πτήσης 981 της Turkish Airlines . Ως τον Απρίλιο του 2020, το σύνολο ήταν 33 αεροπορικά περιστατικά στα οποία έχασαν τη ζωή τους 200 ή περισσότεροι άνθρωποι.

Οι 10 κορυφαίες χώρες με τον μεγαλύτερο αριθμό θανατηφόρων αεροπορικών ατυχημάτων από το 1945 έως το 2021 είναι οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ρωσία, ο Καναδάς, η Βραζιλία, η Κολομβία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γαλλία, η Ινδονησία, το Μεξικό και η Ινδία.  Σημειώνεται ότι το Ηνωμένο Βασίλειο έχει τον υψηλότερο αριθμό αεροπορικών δυστυχημάτων στην Ευρώπη, με συνολικά 110 αεροπορικά δυστυχήματα εντός της χρονικής περιόδου, και η Ινδονησία είναι η υψηλότερη στην Ασία με 104, ακολουθούμενη από την Ινδία με 95. 

Η μεγαλύτερη απώλεια ζωών σε ένα μεμονωμένο αεροσκάφος είναι οι 520 θάνατοι στο ατύχημα της πτήσης 123 της Japan Airlines το 1985, ενώ η μεγαλύτερη απώλεια ζωών σε πολλαπλά αεροσκάφη σε ένα μόνο ατύχημα είναι οι 583 θάνατοι στα δύο Boeing 747 που συγκρούστηκαν μεταξύ τους το 1977 στο αεροδρόμιο της Τενερίφης, ενώ η μεγαλύτερη απώλεια ανθρώπινων ζωών συνολικά σε ένα συλλογικό περιστατικό είναι οι 2.996 θάνατοι στη συντονισμένη τρομοκρατική επίθεση κατά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001.

Επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 

Το πιο θανατηφόρο αεροπορικό δυστύχημα, όσον αφορά τα θύματα τόσο στο αεροσκάφος όσο και στο έδαφος, ήταν η καταστροφή του Παγκόσμιου Κέντρου Εμπορίου στη Νέα Υόρκη στις 11 Σεπτεμβρίου 2001 με 2.996 νεκρούς. Εκείνο το πρωί, τέσσερα εμπορικά αεροσκάφη τύπου τζετ που ταξίδευαν με διηπειρωτικές πτήσεις από τα αεροδρόμια της Ανατολικής Ακτής προς την Καλιφόρνια υπέστησαν αεροπειρατεία μετά την απογείωση τους. Τα τέσσερα αεροσκάφη συνετρίβησαν στη συνέχεια σε μια σειρά τεσσάρων συντονισμένων επιθέσεων αυτοκτονίας εναντίον μεγάλων αμερικανικών ορόσημων από 19 ισλαμιστές τρομοκράτες που συνδέονται με την Αλ Κάιντα . Η πτήση 11 της American Airlines και η πτήση 175 της United Airlines συνετρίβησαν σκόπιμα στους Βόρειους και Νότιους Πύργους του Παγκόσμιου Κέντρου Εμπορίου, αντίστοιχα, καταστρέφοντας και τα δύο κτίρια σε λιγότερο από δύο ώρες. Οι δύο συντριβές του Παγκόσμιου Κέντρου Εμπορίου σκότωσαν 2.753 άτομα, ενώ η συντριπτική πλειονότητα των θανάτων ήταν επιβάτες των δύο πύργων ή το προσωπικό έκτακτης ανάγκης που ανταποκρίθηκε στην καταστροφή. Επιπλέον, 184 σκοτώθηκαν από την πρόσκρουση της πτήσης 77 της American Airlines, η οποία συνετρίβη στο Πεντάγωνο στο Άρλινγκτον της Βιρτζίνια, προκαλώντας σοβαρές ζημιές και μερική καταστροφή στη δυτική πλευρά του κτιρίου. Η συντριβή της πτήσης 93 της United Airlines σε χωράφι στην κομητεία Σόμερσετ της Πενσυλβάνια, συνέβη καθώς επιβάτες προσπάθησαν να ανακτήσουν τον έλεγχο του αεροσκάφους από τους αεροπειρατές, όπου σκότωσε και τους 40 επιβάτες και το πλήρωμα του αεροσκάφους. Αυτό ανέβασε τον συνολικό αριθμό των θυμάτων των επιθέσεων της 11ης Σεπτεμβρίου σε 2.996 (συμπεριλαμβανομένων των 19 τρομοκρατών αεροπειρατών). Ως εσκεμμένες τρομοκρατικές ενέργειες, τα δυστυχήματα της 11ης Σεπτεμβρίου δεν χαρακτηρίστηκαν ως ατυχήματα, αλλά ως μαζικές δολοφονίες. Τα γεγονότα αντιμετωπίστηκαν από τις Ηνωμένες Πολιτείες και τα κράτη μέλη του ΝΑΤΟ ως πράξη πολέμου και τρομοκρατίας. Ο πόλεμος κατά της τρομοκρατίας ξεκίνησε στη συνέχεια από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το ΝΑΤΟ ως απάντηση στις επιθέσεις, οδηγώντας στο θάνατο του ηγέτη της Αλ Κάιντα Οσάμα Μπιν Λάντεν, ο οποίος είχε διατάξει τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου.

Δυστύχημα της Τενερίφης 

Το αεροπορικό δυστύχημα του αεροδρομίου της Τενερίφης, που συνέβη στις 27 Μαρτίου 1977, παραμένει το ατύχημα με τον μεγαλύτερο αριθμό θανάτων επιβατών αεροσκάφους. καθώς 583 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους όταν ένα Boeing 747 της KLM προσπάθησε να απογειωθεί και συγκρούστηκε με ένα αεροταξί της Pan Am 747 στο αεροδρόμιο Los Rodeos στο νησί της Τενερίφης, στην Ισπανία. Και οι 234 επιβάτες και 14 μέλη του πληρώματος του αεροσκάφους KLM πέθαναν και όλοι εκτός από 61 από τους 396 επιβάτες και το πλήρωμα του αεροσκάφους Pan Am επίσης πέθαναν. Το λάθος του πιλότου ήταν η κύρια αιτία, καθώς ο κυβερνήτης της KLM ξεκίνησε την απογείωση με την εσφαλμένη πεποίθηση ότι είχε λάβει άδεια ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας.   Άλλοι παράγοντες που συνέβαλαν ήταν ένα τρομοκρατικό επεισόδιο στο αεροδρόμιο Γκραν Κανάρια που είχε προκαλέσει εκτροπή πολλών πτήσεων προς το Λος Ροντέος, ένα μικρό αεροδρόμιο που δεν ήταν καλά εξοπλισμένο για να χειριστεί αεροσκάφη τέτοιου μεγέθους, και η πυκνή ομίχλη. Το πλήρωμα πτήσης της KLM δεν μπορούσε να δει το αεροσκάφος της Pan Am στον διάδρομο μέχρι αμέσως πριν από τη σύγκρουση.  Το ατύχημα είχε μόνιμη επίδραση στον κλάδο, ιδιαίτερα στον τομέα της επικοινωνίας. Δόθηκε αυξημένη έμφαση στη χρήση τυποποιημένης φρασεολογίας στην επικοινωνία ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας (ATC) τόσο από τους ελεγκτές όσο και από τους πιλότους. Το " Cockpit Resource Management " έχει επίσης ενσωματωθεί στην εκπαίδευση του πληρώματος πτήσεων. Ο κυβερνήτης  δεν θεωρείται πλέον αλάνθαστος και η συνδυασμένη συμβολή του πληρώματος ενθαρρύνεται κατά τη διάρκεια των επιχειρήσεων του αεροσκάφους.

Παραπομπές 

Ιστορία της αεροπορίας
Αεροπορικά ατυχήματα