Ευρωπαϊκός καύσωνας 2023

Το 2023, η Ευρώπη έχει επηρεαστεί από έντονα κύματα καύσωνα. Το πιο σημαντικό μέχρι στιγμής είναι ότι το συνεχιζόμενο ονομαζόμενο κύμα καύσωνα, ο επονομαζόμενος αντικυκλώνας Κέρβερος, αναμένεται να φέρει τις πιο καυτές θερμοκρασίες που έχουν καταγραφεί ποτέ στην Ευρώπη. Ξεκινώντας στις 10 Ιουλίου 2023, ο αντικυκλώνας Κέρβερος που έσπασε ρεκόρ θερμοκρασιών έπληξε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, με τις επιπτώσεις να γίνονται πιο σοβαρές σε περιοχές της Νοτιοανατολικής και Νοτιοδυτικής Ευρώπης όπως η Κύπρος, η Ελλάδα, η Ιταλία και η Ισπανία. Η Ιταλική Μετεωρολογική Εταιρεία ονόμασε το ακραίο καιρικό γεγονός από το σκύλο του Άδη από την κατά την ελληνική μυθολογία. Είναι ένας από τους πρώτους μεγάλους καύσωνες στην ιστορία. Οι θερμοκρασίες προβλεπόταν να ξεπεράσουν τους 48 °C και να σπάσουν το ρεκόρ υψηλών θερμοκρασιών που έχουν καταγραφεί ποτέ στην Ευρώπη. Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος προέβλεψε θερμοκρασίες στην Ιταλία που θα ξεπεράσουν τους 50 °C. Το γεγονός οδήγησε επίσης σε υψηλές θερμοκρασίες που έσπασαν ρεκόρ στην Αρκτική μετά από μια εβδομάδα με τις πιο καυτές μέσες παγκόσμιες θερμοκρασίες που έχουν καταγραφεί ποτέ. Αρκετά περιφερειακά ρεκόρ θερμοκρασιών έχουν επίσης καταρριφθεί και ο καύσωνας έχει προκαλέσει προειδοποιήσεις για την υγεία και κυβερνητικές ενέργειες σε αρκετές χώρες.

Σύμφωνα με το βρετανικό Met Office, το 2023 αναμένεται να έχει πιο έντονους καύσωνες από αυτούς του 2022 .  Τον Ιούνιο, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος προειδοποίησε ότι τα σχολεία και τα νοσοκομεία κινδυνεύουν από υψηλές θερμοκρασίες.

Ιστορικό 
Την 1η Ιανουαρίου 2023, τουλάχιστον οκτώ ευρωπαϊκές χώρες κατέγραψαν τη θερμότερη μέρα του Ιανουαρίου ποτέ: το Λίχτενσταϊν, η Τσεχία, η Πολωνία, η Ολλανδία, η Λευκορωσία, η Λιθουανία, η Δανία και η Λετονία.  Αυτό αποδόθηκε στην κλιματική αλλαγή .

Υψηλές θερμοκρασίες ανά χώρα

Αυστρία 
Στις 18 Ιουνίου, θερμοκρασίες άνω των 30 °C καταγράφηκαν σε οκτώ σταθμούς στο δίκτυο Ubimet, φτάνοντας τους 31 °C στο Bludenz και σηματοδοτεί την έναρξη ενός καύσωνα που αναμενόταν να κορυφωθεί στις 22 Ιουνίου.  Πριν από τις 18 Ιουνίου, θερμοκρασία 30 °C δεν καταγράφηκε σε κανένα επίσημο σταθμό στην Αυστρία από τις αρχές του 2023, σηματοδοτώντας την τελευταία πρώτη εμφάνιση της τιμής στη χώρα σε ένα ημερολογιακό έτος από το 1990.  Στις 22 Ιουνίου, θερμοκρασίες 35 °C ή υψηλότερα καταγράφηκαν σε οκτώ σταθμούς στο δίκτυο Ubimet, φτάνοντας τους 36.2 °C στο Bad Goisern . 

Το δεύτερο κύμα καύσωνα του 2023 αναμενόταν να επηρεάσει την Αυστρία μεταξύ 10 Ιουλίου και 13 Ιουλίου, με μέγιστες θερμοκρασίες έως και 36 °C το οποίο προβλέπεται ότι θα συμβεί κατά τις δύο πρώτες ημέρες.  Μετά από δύο ημέρες ισχυρών καταιγίδων, θερμοκρασίες που ξεπερνούν τους 30 °C αναμενόταν να επιστρέψουν στις 14 Ιουλίου και να φτάσουν έως και 38 °C σε περιοχές βόρεια των Άλπεων στις 15 Ιουλίου.  Κατά τη διάρκεια της εβδομάδας που ξεκίνησε στις 17 Ιουλίου, ισχυρές καταιγίδες συνέχισαν να σχηματίζονται στη δυτική και νότια Αυστρία σε καθημερινή βάση. Ήταν ιδιαίτερα έντονοι στη Στυρία και την Καρινθία, και επηρέασαν επίσης τμήματα της Ιταλίας, της Σλοβενίας και της Κροατίας.

Βέλγιο 
Στις 12 Ιουνίου 2023, οι αξιωματούχοι εξέδωσαν προειδοποίηση για την υγεία για το κύμα καύσωνα.

Βουλγαρία 
Οι θερμοκρασίες στη Βουλγαρία έφτασαν τους 41°C κατά τη διάρκεια του καύσωνα. Οι θερμοκρασίες παρέμειναν πάνω από τους 35 °C για περισσότερες από 2 εβδομάδες. Νέο κύμα καύσωνα αναμένεται από τις 18 Ιουλίου. Οι αναμενόμενες θερμοκρασίες είναι έως 43°C.

Γαλλία 
Μέχρι την 1η Ιουνίου 2023, 26 διαμερίσματα της Γαλλίας βρίσκονταν σε κόκκινο συναγερμό, με άλλα 50 σε πορτοκαλί επαγρύπνηση και 24 σε κίτρινη.

Γερμανία 
Στις 20 Ιουλίου το Ινστιτούτο Ρόμπερτ Κοχ υπολόγισε ότι τουλάχιστον 830 θάνατοι λόγω ζέστης σημειώθηκαν στη χώρα μεταξύ 10 Απριλίου και 9 Ιουλίου.

Ελλάδα 
Στις 14 Ιουλίου 2023, ο σταθμός του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού στη Θήβα κατέγραψε 44.2 βαθμούς Κελσίου καθιστώντας την την υψηλότερη θερμοκρασία στη χώρα για εκείνη την ημέρα.    Την ίδια μέρα η Αθήνα σημείωσε 43.4 βαθμούς Κελσίου στο προάστιο της Φιλοθέης .  Οι αξιωματούχοι στην Αθήνα ανακοίνωσαν το μεσημέρι κλείσιμο της Ακρόπολης .  Στις 15 Ιουλίου 2023, ο σταθμός του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών στο Ελαφονήσι κατέγραψε επίσης μέγιστη θερμοκρασία 44.2 βαθμούς Κελσίου. 

Στις 15 Ιουλίου, 5 άτομα στην αστική περιοχή της Αθήνας αναφέρθηκαν ότι υπέφεραν από θερμοπληξία, ενώ τουλάχιστον 10 ακόμη φέρεται να λιποθύμησαν, αν και δεν είναι σαφές πόσοι από αυτούς το έκαναν λόγω της ζέστης.Μία πορτοκαλί προειδοποίηση για εξαιρετικά υψηλές θερμοκρασίες εξέδωσε η Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία.  Εκείνη την ημέρα η υψηλότερη θερμοκρασία στη μητροπολιτική περιοχή της Αθήνας ήταν  στον Ασπρόπυργο . 

Στις 22 Ιουλίου 2023, η Κάτω Τιθορέα κατέγραψε  καθιστώντας την την υψηλότερη θερμοκρασία στη χώρα για εκείνη την ημέρα, ενώ ο σταθμός του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού στο Λευκοχώρι κατέγραψε .  

Καθ' όλη τη διάρκεια του παρατεταμένου καύσωνα, οι πυρκαγιές κατέστρεψαν πολλές περιοχές στη χώρα, κυρίως στη μητροπολιτική περιοχή της Αθήνας και τη Ρόδο.

Ηνωμένο Βασίλειο 
Στις 7 Ιουνίου 2023, μετά την κυκλοφορία ενός νέου συστήματος προειδοποίησης υψηλών θερμοκρασιών,  η Υπηρεσία Ασφάλειας Υγείας του Ηνωμένου Βασιλείου και η Μετεωρολογική Υπηρεσία εξέδωσαν την πρώτη προειδοποίηση για υψηλές θερμοκρασίες του έτους.  Κίτρινος συναγερμός εκδόθηκε για το Λονδίνο, τα ανατολικά και δυτικά Μίντλαντς και τα ανατολικά, νοτιοανατολικά και νοτιοδυτικά.  Η 10η Ιουνίου ήταν η πιο ζεστή μέρα του χρόνου μέχρι στιγμής, όταν οι θερμοκρασίες στο Λονδίνο έφτασαν τους  .   Σε κίτρινο συναγερμό ήταν και η Βόρεια Ιρλανδία .  Ήταν ο θερμότερος μέσος όρος Ιουνίου στο Ηνωμένο Βασίλειο από τότε που ξεκίνησαν τα αρχεία το 1884, με μέση μηνιαία θερμοκρασία , υπερβαίνοντας το προηγούμενο υψηλότερο, που καταγράφηκε το 1940 και το 1976, κατά 0,9 °C. Ρεκόρ καταγράφηκαν επίσης σε 72 από τις 97 περιοχές όπου συλλέγονται δεδομένα θερμοκρασιών.  Κίνδυνοι από επερχόμενα κύματα καύσωνα απείλησαν τη βιομηχανία ουίσκι.

Ιρλανδία 
Τον Ιούνιο του 2023, η Ιρλανδία είχε ένα «μίνι καύσωνα».

Ισπανία 
Η Ισπανία γνώρισε τον θερμότερο Απρίλιο που έχει καταγραφεί, με θερμοκρασίες έως και  καταγράφηκε εκείνο το μήνα.  Η γεωργία διαταράχθηκε σε μεγάλο βαθμό.  Τον Ιούνιο και τον Ιούλιο τρεις άνθρωποι πέθαναν από θερμοπληξία. 

Σύμφωνα με το Ινστιτούτο Υγείας Carlos III, 659 κυρίως ηλικιωμένοι πέθαναν μεταξύ 8 Ιουλίου και 17 Ιουλίου λόγω ζέστης.  Μεταξύ 21 Ιουνίου και 8 Ιουλίου καταγράφηκαν 309 υπερβολικοί θάνατοι, ανεβάζοντας το σύνολο σε 963.

Ιταλία 
Από τις 11 Ιουλίου, τουλάχιστον έξι άνδρες       έχουν πεθάνει αφού κατέρρευσαν ενώ εργάζονταν λόγω της έντονης ζέστης. Το μεγαλύτερο μέρος της Ιταλίας είδε θερμοκρασίες πάνω από , με θερμοκρασίες έως και  εκτιμάται ότι θα χτυπήσει Σικελία και τη Σαρδηνία μέχρι τα μέσα Ιουλίου. 

Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος προέβλεψε ότι οι θερμοκρασίες θα ξεπεράσουν  στη Σαρδηνία κάποια στιγμή τον Ιούλιο, σημειώνοντας την πιο καυτή θερμοκρασία που έχει καταγραφεί ποτέ στην Ευρώπη.  Οι τουρίστες σε όλη τη χώρα παρατηρήθηκαν επίσης να υποφέρουν από θερμοπληξία, με έναν Βρετανό επισκέπτη να λιποθυμά στο Κολοσσαίο.  Αναμένεται επίσης ότι ένας αντικυκλώνας με το όνομα «Χάρων» που προέρχεται από τη Βόρεια Αφρική μπορεί να ανεβάσει τη θερμοκρασία πάνω από  σε μέρη της Ιταλίας στις αρχές της εβδομάδας που ξεκινά στις 17 Ιουλίου.

Κροατία 
Η θερμοκρασία έφτασε τους 40 °C έως τις 13 Ιουλίου, πυροδοτώντας μια σημαντική πυρκαγιά κοντά στο Σίμπενικ .

Κύπρος 
Η θερμοκρασία στην Κύπρο έφτασε τους 45 °C στην ενδοχώρα κατά τη διάρκεια του καύσωνα, με ακόμη και ψηλές ορεινές περιοχές όπως η περιοχή του Τροόδους να αγγίζουν το ρεκόρ των 36 °C.  Κυβερνητικά στελέχη εξέδωσαν προειδοποιήσεις για τη ζέστη και δημιούργησαν «κλιματιζόμενους χώρους» σε διάφορες πόλεις.

Νορβηγία 
Στις 13 Ιουλίου, θερμοκρασίες  παρατηρήθηκαν στον φάρο Slettnes της βόρειας Νορβηγίας, σπάζοντας ένα ρεκόρ που κρατούσε για 80 χρόνια.

Ρουμανία 
Ένα πρώτο κύμα καύσωνα έπληξε τη Ρουμανία μετά τις 3 Ιουλίου, με θερμοκρασίες που ξεπέρασαν τους 35 βαθμούς Κελσίου. Ένα δεύτερο κύμα καύσωνα έφτασε μετά τις 12 Ιουλίου, με τις θερμοκρασίες να αγγίζουν τους 39 βαθμούς Κελσίου, ωθώντας τις ρουμανικές αρχές να εκδώσουν κίτρινες και πορτοκαλί ειδοποιήσεις. Στις 16 Ιουλίου, η Έλενα Ματέσκου, διευθύντρια της Εθνικής Υπηρεσίας Μετεωρολογίας της Ρουμανίας δήλωσε ότι αυτός ο μήνας μπορεί να είναι ο θερμότερος Ιούλιος στη Ρουμανία τα τελευταία 120 χρόνια.  Από τις 17 Ιουλίου, οι θερμοκρασίες αναμένεται να ανέβουν ακόμη πιο ψηλά, ξεπερνώντας τελικά τους 40 βαθμούς Κελσίου.

Σλοβενία 
Το πρώτο κύμα καύσωνα του 2023 στη Σλοβενία ξεκίνησε στις 19 Ιουνίου και ολοκληρώθηκε στις 23 Ιουνίου, όταν πολλές περιοχές της χώρας υπέστησαν ισχυρές καταιγίδες λόγω της άφιξης ενός ψυχρού μετώπου.  Μεταξύ 21 Ιουνίου και 23 Ιουνίου, η Σλοβενική Υπηρεσία Περιβάλλοντος κατέγραψε θερμοκρασίες άνω των  σε πολλούς σταθμούς του δικτύου τους. Η υψηλότερη θερμοκρασία κατά τη διάρκεια της περιόδου ήταν  και καταγράφηκε στο σταθμό ARSO στο αεροδρόμιο Cerklje ob Krki στις 21 Ιουνίου, ενώ οι θερμοκρασίες στο σταθμό ARSO στο Dobliče έφτασαν τους  τόσο στις 21 Ιουνίου όσο και στις 23 Ιουνίου. 

Το δεύτερο κύμα καύσωνα του 2023 αναμενόταν να επηρεάσει τη Σλοβενία από τις 9 Ιουλίου έως τις 13 Ιουλίου και η ARSO προέβλεψε ότι οι μέγιστες θερμοκρασίες κατά τη διάρκεια της ημέρας μεταξύ  και  θα συμβεί στις 10 Ιουλίου.  Εκείνη την ημέρα, αρκετοί σταθμοί στο δίκτυο ARSO κατέγραψαν θερμοκρασίες μεταξύ  και , θερμοκρασία  καταγράφηκε στην Osilnica, ακολουθούμενη από θερμοκρασίες που έφτασαν  σε Bilje και Podnanos .  Το δεύτερο κύμα καύσωνα έληξε στις 13 Ιουλίου, όταν ισχυρές βροχοπτώσεις και ισχυροί άνεμοι επηρέασαν μεγάλο μέρος της Σλοβενίας. 

Το τρίτο κύμα καύσωνα ξεκίνησε στις 15 Ιουλίου και οι θερμοκρασίες μεταξύ  και  είχαν προβλεφθεί για μεγάλο μέρος της Σλοβενίας την επόμενη μέρα, με πιθανότητα να φτάσουν έως και  σε διάστημα δύο ημερών, ιδιαίτερα στα νοτιοανατολικά.  Στις 17 Ιουλίου, θερμοκρασία  καταγράφηκε στον σταθμό ARSO στο Dobliče και έγινε η υψηλότερη επίσημα καταγεγραμμένη θερμοκρασία στη Σλοβενία το 2023, εκτός από αρκετούς άλλους σταθμούς που ανέφεραν θερμοκρασίες πάνω από  και αυτή στη Μετλίκα που κατέγραψε θερμοκρασία  .

Τσεχία 
Η Τσεχία γνώρισε την πιο ζεστή μέρα του χρόνου μέχρι στιγμής στις 15 Ιουλίου. Σε πολλά σημεία ήταν πάνω από 38 βαθμούς Κελσίου, η θερμότερη στο Plzeň-Bolevec και στο Řež κοντά στην Πράγα, με 38,6 βαθμούς. Σχεδόν 100 από τους 160 περίπου σταθμούς με μέτρηση 30 ετών ή περισσότερων κατέγραψαν υψηλές θερμοκρασίες για τις 15 Ιουλίου

Καταιγίδες 
Στα τέλη Ιουνίου και τα μέσα Ιουλίου, ο συνδυασμός των θερμοκρασιών κατά τη διάρκεια της ημέρας από  και η υψηλή υγρασία οδήγησαν στο σχηματισμό μιας σειράς ασυνήθιστα ισχυρών, υπερκυτταρικών καταιγίδων στην περιοχή που κυμαίνονται από τη Σλοβενία έως τη Ρουμανία.  Στις 23 Ιουνίου, έντονο χαλάζι κατέστρεψε καλλιέργειες σε περιοχές της Σλοβενίας και του Hrvatsko Zagorje . Στην Κροατία, η καταιγίδα έσπασε επίσης τζάμια στο Βάραζντιν και ξήλωσε στέγες από πολλά σπίτια στο Međimurje .   Στις 13 Ιουλίου, μια τέτοια καταιγίδα ταξίδεψε με 1100 χλμ, ρίχνοντας χαλάζι σε όλη την απόστασή του με πέτρες έως και  σε διάμετρο στο Krško, Σλοβενία, και ταχύτητα ανέμου άνω των  στο Ζρένιανιν, της Σερβίας.

Καταιγίδες 19 και 21 Ιουλίου 
Στις 19 Ιουλίου, μία ιδιαίτερα ισχυρή καταιγιδα προκάλεσε ακραίες ζημιές στη Σλοβενία και τη βόρεια Κροατία. Έξι άνθρωποι σκοτώθηκαν:  τέσσερις στην Κροατία (δύο στο Ζάγκρεμπ, ένας στο Τσέρνικ, στην επαρχία Μπροντ-Ποσαβίνα και ένας πυροσβέστης εν ώρα υπηρεσίας στην επαρχία Βούκοβαρ-Σριγιέμ ),  ένας κοντά στη λίμνη Μπλεντ της Σλοβενίας και ένας στο Μπρτσκό της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης . Πολλοί περισσότεροι τραυματίστηκαν, μεταξύ των οποίων τουλάχιστον 60 στο Ζάγκρεμπ, εκ των οποίων οι 10 σοβαρά. Η καταιγίδα προκάλεσε εκτεταμένες ζημιές από τον άνεμο και διακοπές ρεύματος σε περιοχές της Σλοβενίας, της βόρειας Κροατίας και της βόρειας Σερβίας. Άνεμοι  καταγράφηκαν στο αεροδρόμιο του Ζάγκρεμπ και πάνω από 100 km/h στο Βελιγράδι και τη Σρέμσκα Μιτρόβιτσα στη Σερβία.     Ένας κρατικός αυτοματοποιημένος μετεωρολογικός σταθμός κοντά στη Županja της Κροατίας κατέγραψε  ριπές ανέμου.  Η καταιγίδα κινήθηκε γρήγορα, χτυπώντας το Ζάγκρεμπ γύρω στις 4 μ.μ. και Βελιγράδι γύρω στις 8 μ.μ. ( CEST ).  Το Ζάγκρεμπ είδε  από βροχόπτωση εντός 10 λεπτά. 

Το απόγευμα της 21ης Ιουλίου, παρόμοια καταιγίδα εμφανίστηκε πάνω από τη βόρεια Κροατία, προκαλώντας το μεγαλύτερο μέρος των ζημιών στην Ίστρια και τη Ριέκα, όπου επτά άνθρωποι τραυματίστηκαν και ένας αγνοείται. Στη συνέχεια χτύπησε το Ζάγκρεμπ με ριπές ανέμου έως και , καταρρίπτοντας περισσότερα δέντρα, σταματώντας την κυκλοφορία του τραμ και καταστρέφοντας το κτίριο του Κροατικού Κοινοβουλίου μεταξύ άλλων.   Τρεις θάνατοι καταγράφηκαν στη Σερβία.  Στο Νόβι Σαντ, ένα γνωστό celtis australis στο κέντρο της πόλης, ηλικίας άνω των 150 ετών και ένα πρώτης τάξεως διατηρητέο αντικείμενο φυσικής κληρονομιάς, εξαφανίστηκε, με τον κορμό του θρυμματισμένο.

Παραπομπές 

Κλιματική αλλαγή