Διπολικό νεφέλωμα

Με τον όρο διπολικό νεφέλωμα (αγγλ. bipolar nebula) χαρακτηρίζεται ένας τύπος νεφελώματος στην αστρονομία, που έχει δύο λοβούς (εκπτύξεις), από έναν στην κάθε πλευρά ενός κεντρικού αστέρα. Η μορφολογία αυτή συναντάται κυρίως σε πλανητικά νεφελώματα και περίπου το 10 έως 20% των πλανητικών νεφελωμάτων είναι διπολικά.

Σχηματισμός
Τα ακριβή αίτια αυτής της δομής νεφελώματος είναι άγνωστα, ωστόσο πιστεύεται ότι οφείλονται στο ότι ο κεντρικός αστέρας είναι διπλό αστρικό σύστημα, δηλαδή δύο αστέρες που περιφέρονται γύρω από το κοινό κέντρο μάζας τους. Η περίοδος περιφοράς μπορεί να είναι λίγες ημέρες έως και λίγα έτη. Καθώς ο ένας από τους δύο αστέρες εξελίσσεται πρώτος προς τον θάνατό του και αποβάλλει τα εξωτερικά του στρώματα, ο άλλος αστέρας διακόπτει την εκροή αυτού του υλικού στο επίπεδο τροχιάς του συστήματος, με αποτέλεσμα τη δημιουργία του διπολικού σχήματος.

Παραδείγματα

 Νεφέλωμα του η Τρόπιδος (μη πλανητικό)
 Hubble 5
 M2-9, γνωστό και ως «Φτερά πεταλούδας»
 OH231.8+4.2 – «Νεφέλωμα Νεροκολόκυθο» ή «Νεφέλωμα του σάπιου αυγού»
 Mz3 (Menzel 3) – «Νεφέλωμα Μυρμήγκι»
 CRL 618 – Νεφέλωμα Westbrook
 CRL 2688 – «Νεφέλωμα του Αυγού»
 HD 44179 – «Νεφέλωμα Κόκκινο Ορθογώνιο»
 MyCn18 – Νεφέλωμα «Σκαλιστή κεψύδρα»
 He2-104 – «Νεφέλωμα Νότιος Κάβουρας»
 «Νεφέλωμα Μπούμερανγκ»
 NGC 2346, γνωστό και ως «Νεφέλωμα Πεταλούδα»
 KjPn 8 – Το μεγαλύτερο σε φαινόμενο (γωνιακό) μέγεθος διπολικό πλανητικό νεφέλωμα.

Δείτε επίσης 
 Αστρική εξέλιξη

Παραπομπές

Διπολικο νεφελωμα