Τσα Μπουμ-κουν

Ο Τσα Μπουμ-κουν (Κορεάτικα: 차범근, κορεάτικη προφορά: Τσαμπαμγκούν [tɕʰɐbʌmɡɯn] ή Τσα Μπαμγκούν [tɕʰɐ] [pʌmɡɯn], γεννήθηκε 22 Μαΐου 1953), είναι πρώην ποδοσφαιριστής και μετέπειτα προπονητής από τη Νότια Κορέα. Είχε επιτυχημένη καριέρα στη Γερμανία αγωνιζόμενος ως επιθετικός (συνήθως αριστερός ακραίος). Ένας από τους καλύτερους Ασιάτες ποδοσφαιριστές όλων των εποχών, ψηφίστηκε κορυφαίος της ηπείρου του στον 20ό αιώνα στις εκλογές της IFFHS και 60ός στον κόσμο.

Βιογραφία

Ξεκίνησε ασχολούμενος με το χόκεϊ επί χόρτου αλλά γρήγορα στο γυμνάσιο έγινε αξιοσημείωτα ικανός ποδοσφαιριστής και στα 17 του χρόνια κλήθηκε στην εθνική ομάδα κάτω των 20 ετών της Νότιας Κορέας.
Μπήκε στο Πανεπιστήμιο το 1972 και κέρδισε το  Πρωτάθλημα Κορέας το 1974, τον προκάτοχο του Κυπέλλου Αγγλίας της Κορέας. Το 1973 ψηφίστηκε καλύτερος ποδοσφαιριστής της χρονιάς στη χώρα του. Μετά την αποφοίτησή του, ξεκίνησε την επαγγελματική καριέρα του με την Κορέα Τραστ Μπανκ το 1976. Οδήγησε την ομάδα του στον τίτλο και ονομάστηκε ως ο καλύτερος παίκτης στην ανοιξιάτικη σεζόν της κορεατικής ημι-επαγγελματικής Ένωσης. Τον Οκτώβριο του 1976, εντάχθηκε στην Πολεμική Αεροπορία για να υπηρετήσει την στρατιωτική του θητεία.

Ενώ έπαιζε για την εθνική ομάδα στο Κύπελλο Κορέας του 1978, ο Τσα τράβηξε την προσοχή της Άιντραχτ Φρανκφούρτης αλλά τελικά του δόθηκε η ευκαιρία να υπογράψει με την Ντάρμσταντ 98 συμβόλαιο έξι μηνών. Ωστόσο, πέρασε λιγότερο από έναν μήνα στο Ντάρμσταντ, επέστρεψε στην Κορέα για το υπόλοιπο της θητείας του, και έτσι εντάχθηκε τελικά στην Άιντραχτ τον Ιούλιο του 1979. Σκόραρε σε τρία συνεχόμενα παιχνίδια από την τρίτη έως την πέμπτη αγωνιστική της Μπουντεσλίγκα και μετά το πρώτο μισό της πρώτης του σεζόν στη Γερμανία, κατατάχθηκε ως παγκόσμιας κλάσης στην κατάταξη παικτών του περιοδικού Kicker, έχοντας χαρακτηριστικά ισχυρά σουτ που οδήγησαν στην αναφορά του ονόματός του ως "Τσα Μπουμ". Επίσης συνέβαλε αποφασιστικά  στον πρώτο της τίτλο του συλλόγου στο Κύπελλο ΟΥΕΦΑ. Σκόραρε έξι γκολ σε έξι αγώνες της διοργάνωσης του Κυπέλλου (DFB-Pokal) του 1980–81, οδηγώντας τη Φρανκφούρτη στον τίτλο. Ήταν πρώτος σκόρερ της Φρανκφούρτης για τρεις συνεχόμενες σεζόν. Ήταν ο πρώτος Κορεάτης ποδοσφαιριστής που ξεκίνησε καριέρα στην Ευρώπη και μάλιστα σε ένα υψηλού επιπέδου πρωτάθλημα.

Ακολούθησε η μεταγραφή του στην Μπάγερ Λεβερκούζεν. Στη Μπουντεσλίγκα 1985–86, σημείωσε τα περισσότερα γκολ του σε μία σεζόν με 17 και η Λεβερκούζεν προκρίθηκε στο Κύπελλο ΟΥΕΦΑ για το πρώτη φορά καταλαμβάνοντας την έκτη θέση. Στον τελικό του Κυπέλλου ΟΥΕΦΑ του 1988, πέτυχε τη δραματική ισοφάριση με αντίπαλο την Εσπανιόλ στο παιχνίδι που έληξε με 3–3. Η Λεβερκούζεν τελικά κέρδισε το παιχνίδι στα πέναλτι, κατακτώντας τον πρώτο της ευρωπαϊκό τίτλο.  Το 1989 ο Τσα αποσύρθηκε από την ενεργό δράση έχοντας 308 αγώνες πρωταθλήματος και 98 γκολ στη Γερμανία και ήταν ο ξένος παίκτης με τα περισσότερα τέρματα στο γερμανικό Πρωτάθλημα.

Στο  Ασιατικό Κύπελλο Εθνών του 1972, έκανε το διεθνές ντεμπούτο του σε αγώνα με αντίπαλο το Ιράκ και σκόραρε το πρώτο του διεθνές γκολ με αντίπαλο την Καμπότζη. 
Στα προκριματικά του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 1978, έπαιξε και τους δώδεκα αγώνες της Νότιας Κορέας και κατέγραψε πέντε γκολ και δύο ασίστ. Ωστόσο, η Νότια Κορέα απέτυχε να προκριθεί στο Παγκόσμιο Κύπελλο. Στους  Ασιατικούς Αγώνες του 1978, σημείωσε δύο γκολ και έδωσε δύο ασίστ, συμβάλλοντας στο χρυσό μετάλλιο της ομάδας. Μετά τους Ασιατικούς Αγώνες του 1978, δεν έπαιξε για τη Νότια Κορέα μέχρι το τελευταίο του διεθνές τουρνουά ήταν το Παγκόσμιο Κύπελλο του 1986, το πρώτο της Νότιας Κορέας από το 1954. Σύμφωνα με την RSSSF αγωνίστηκε σε 136 διεθνείς συναντήσεις και πέτυχε 58 γκολ, με τις δύο επιδόσεις να παραμένουν εθνικό ρεκόρ επί σειρά ετών, ενώ ο αριθμός των τερμάτων εξακολουθεί να διατηρείται. Η FIFA αναγνωρίζει 130. Το 2013 η FIFA παρουσίασε τον Τσα ως τον νεότερο παίκτη που συμπλήρωσε 100 συμμετοχές σε ηλικία 24 ετών και 139 ημερών, ενώ στη συνέχεια, το ρεκόρ του επαναπροσδιορίστηκε σε 24 χρόνια και 35 ημέρες.

Μετά την αποχώρησή του από την ενεργό δράση ακολούθησε καριέρα προπονητή για δύο δεκαετίες. Υπήρξε προπονητής της εθνικής ομάδας της Νότιας Κορέας για ένα χρόνο (1997–1998) συμμετέχοντας στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 1998. Το 2021 η IFFHS τον συμπεριέλαβε στην καλύτερη ενδεκάδα όλων των εποχών για την Ασία.

Τίτλοι και διακρίσεις

Πανεπιστήμιο Κορέας
 Πρωτάθλημα Κορέας : 1974 
Κορέα Τραστ Μπανκ 
 Κορεάτικο Πρωτάθλημα Ημι-επαγγελματικών (Άνοιξη) : 1976 
Άιντραχτ Φρανκφούρτης
 Κύπελλο ΟΥΕΦΑ : 1979–80 
 Κύπελλο Γερμανίας : 1980–81 
Μπάγερ Λεβερκούζεν
 Κύπελλο ΟΥΕΦΑ : 1987–88 
Νότια Κορέα
 Ασιατικοί Αγώνες : 1978 
 Κύπελλο Εθνών Ασίας δεύτερη θέση : 1972
Ατομικές διακρίσεις 
 IFFHS καλύτεροι ποδοσφαιριστές του 20ού αιώνα : 60η θέση 
 IFFHS Παίκτης του Αιώνα στην Ασία 
 IFFHS Ασιατική ομάδα ανδρών του αιώνα: 1901–2000 
 IFFHS Legends: 2016
 IFFHS Ασιατική Ομάδα όλων των εποχών: 2021 
 Ασιατική/Ωκεανίας ομάδα του 20ού αιώνα : 1998 
 Παίκτης της Χρονιάς στην Κορέα : 1973 
 Κορεάτικο Hall of Fame FA : 2005
 Κορεάτικο Πρωτάθλημα Ημι-επαγγελματικών (Άνοιξη) Καλύτερος Παίκτης: 1976 
 Κορεάτικο Αθλητικό Hall of Fame : 2017  
 Καλύτερη XI όλων των εποχών της Άινταχτ : 2013

Δείτε επίσης

 Κατάλογος ποδοσφαιριστών ανδρών με 50 ή περισσότερα διεθνή γκολ
 Κατάλογος κορυφαίων διεθνών σκόρερ ποδοσφαίρου ανδρών ανά χώρα

Παραπομπές

Νοτιοκορεάτες ποδοσφαιριστές
Ποδοσφαιριστές Εθνικής Νότιας Κορέας
Ποδοσφαιριστές Μπούντεσλιγκα
Ξένοι ποδοσφαιριστές στη Γερμανία
Ποδοσφαιριστές Ντάρμσταντ 98
Ποδοσφαιριστές Μπάγερ Λεβερκούζεν
Ποδοσφαιριστές Άιντραχτ Φραγκφούρτης
Ποδοσφαιριστές Παγκοσμίου Κυπέλλου 1986
FIFA Century Club
Επιθετικοί ποδοσφαιριστές