Βλαντίμιρ Ταν-Μπογκοράζ

Ο Βλαντίμιρ Γκέρμανοβιτς Ταν-Μπογκοράζ (ρωσ. Владимир Германович Тан-Богораз, γεννηθείς Νατάν Μέντελεβιτς Μπογκοράζ, ρωσ. Натан Менделевич Богораз, 27 Απριλίου 1865, Όβρουτς, Ρωσική Αυτοκρατορία — 10 Μαΐου 1936, Ροστόφ επί του Ντον, ΕΣΣΔ) ήταν Ρώσος επαναστάτης, συγγραφέας και ανθρωπολόγος, ιδιαίτερα γνωστός για τις μελέτες του για τους Τσούκτσι στη Σιβηρία.

Βιογραφία 
Ο Μπογκοράζ γεννήθηκε στην πόλη Όβρουτς, στην οικογένεια ενός Εβραίου δασκάλου. Άλλαξε το όνομα του από Νατάν σε Βλαντίμιρ αφού ασπάστηκε τον Χριστιανισμό στην ενηλικίωση. Αφού τελείωσε το Γυμνάσιο Τσέχοφ το 1882, γράφτηκε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου της Αγίας Πετρούπολης, αλλά απολύθηκε λόγω επαναστατικής δραστηριότητας με τη Ναρόντναγια Βόλια και εξορίστηκε στο σπίτι των γονιών του στο Ταγκανρόγκ. Πέρασε 11 μήνες στη φυλακή με την κατηγορία της επαναστατικής προπαγάνδας. Το 1886, μετακόμισε στην Αγία Πετρούπολη, όπου συνελήφθη και αργότερα εξορίστηκε στη βορειοανατολική Σιβηρία, κοντά στο Γιακούτσκ (1889–1899), όπου μελέτησε τους Τσούκτσι, τον τρόπο ζωής, τις παραδόσεις, τη γλώσσα και τις πεποιθήσεις τους, δίνοντας του πολύτιμα υλικό για ποιήματα και καλλιτεχνικά δοκίμια.

Ο Μπογκοράζ δημοσίευσε τα πρώτα του λογοτεχνικά έργα στις αρχές της δεκαετίας του 1880, αλλά έγινε διάσημος το 1896 – 1897 με το λογοτεχνικό ψευδώνυμο Ν. Α. Ταν για ποιήματα και μυθιστορήματα που δημοσιεύτηκαν σε διάφορα περιοδικά. Το 1899, δημοσίευσε το βιβλίο Τα Παραμύθια των Τσούκτσι και το 1900 τη συλλογή Ποιήματα. Το εθνογραφικό υλικό που δημοσίευσε σε περιοδικά της Ρωσικής Ακαδημίας Επιστημών, όπως "Δείγματα Υλικών για τη Μελέτη της Γλώσσας και Λαογραφίας των Τσούκτσι" και "Μελέτες της Γλώσσας και Λαογραφίας των Τσούκτσι της Κολύμα" ήταν μια πολύτιμη συμβολή στην ανάπτυξη της γλωσσολογίας, και έκανε γνωστό τον συγγραφέα σε όλο τον κόσμο. Το 1899, με σύσταση της Ακαδημίας Επιστημών, ο Μπογκοράζ προσκλήθηκε από το Αμερικανικό Μουσείο Φυσικής Ιστορίας της Νέας Υόρκης για την αποστολή Jesup North Pacific Expedition (1900 – 1901) με στόχο τη μελέτη της εθνογραφίας, της ανθρωπολογίας και της αρχαιολογίας των βόρειων ακτών του στον Ειρηνικό Ωκεανό, όπου ο Ταν-Μπογκοράζ και ο φίλος του Βλαντίμιρ Ιοχελσόν ήταν υπεύθυνοι για την περιοχή Ανάντιρ της Σιβηρίας, συγκεντρώνοντας υλικό για εθνογραφικές μελέτες των Τσούκτσι, Κοριάκων, Εβένων και άλλων αυτόχθονων λαών της Σιβηρίας. Έφυγε από τη Ρωσία για πολιτικούς λόγους το 1901 και εγκαταστάθηκε στη Νέα Υόρκη, όπου έγινε επιμελητής του Αμερικανικού Μουσείου Φυσικής Ιστορίας και δημιούργησε τα σπουδαία έργα του Οι Τσούκτσι (1904–09) και Μυθολογία των Τσούκτσι (1910).

Ο Μπογκοράζ επέστρεψε στη Ρωσία το 1904. Βοήθησε στην οργάνωση του Πρώτου Αγροτικού Συνεδρίου και της Εργατικής Ομάδας στη Δούμα. Το 1910 εκδόθηκε μια συλλογή έργων του σε δέκα τόμους. Το 1917 έγινε καθηγητής εθνολογίας στο Πανεπιστήμιο της Αγ. Πετρούπολης. Ο Μπογκοράζ, με τη βοήθεια του Λεβ Στερνμπέργκ, οργάνωσε το πρώτο ρωσικό κέντρο εθνογραφίας στο Πανεπιστήμιο. Κατά τη διάρκεια των δεκαετιών του 1920 και του 1930 έκανε σημαντικό ανθρωπολογικό έργο δημιουργώντας και διδάσκοντας γραπτές γλώσσες για αυτόχθονες λαούς της Σιβηρίας και ίδρυσε το Ινστιτούτο των Λαών του Βορρά στο Λένινγκραντ.

Σημειώσεις

Πηγές 
 
 Katharina Gernet: Vladimir Germanovich Bogoraz (1865–1936): A bibliography. (104 p.) (=Mitteilungen des Osteuropa-Instituts München 33). ISBN 3-921396-45-X. (German; cited texts in Russian) This is the most detailed biobibliography of Vladimir G. Bogoraz and his work currently available.
 Merriam-Webster (1995) Merriam-Webster's Biographical Dictionary; 1st edition. Merriam-Webster. 1184p 
 (in Russian) Bogoraz at "The Hall of Fame of Magadan"

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 

Σοβιετικοί επιστήμονες
Ρώσοι συγγραφείς
Ρώσοι επαναστάτες
Εβραίοι της Ουκρανίας
Ρωσοεβραίοι