Παγκόσμια Ημέρα Ωκεανών

Η Παγκόσμια Ημέρα Ωκεανών (ακρωνύμιο από τα Αγγλικά: WOD) είναι  Παγκόσμια ημέρα μέρος των εκστρατειών του ΟΗΕ. Η ιδέα αρχικά προτάθηκε το 1992 από το Διεθνές Κέντρο για την Ανάπτυξη των Ωκεανών του Καναδά (Αγγλικά:International Centre for Ocean Development - ICOD) και το Καναδικό Ινστιτούτο Ωκεανών στη Σύνοδο Κορυφής της Γης – Διάσκεψη του ΟΗΕ για το Περιβάλλον και την Ανάπτυξη  στο Ρίο ντε Τζανέιρο της Βραζιλίας. Η «Παγκόσμια Ημέρα Ωκεανών» αναγνωρίστηκε επίσημα από τα Ηνωμένα Έθνη το 2008. Στόχος της είναι η προώθηση της  εφαρμογής των παγκόσμιων Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης  και η προσέλκυση του  δημόσιου ενδιαφέροντος για την προστασία των ωκεανών και τη βιώσιμη διαχείριση των πόρων του.

Ιστορία

1987–1992 
Η Επιτροπή Brundtland (παλαιότερα γνωστή ως Παγκόσμια Επιτροπή για το Περιβάλλον και την Ανάπτυξη - Αγγλικά: World Commission on Environment and Development) στην Έκθεση της το 1987 σημείωσε ότι ο τομέας των ωκεανών δεν είχε ισχυρή φωνή σε σύγκριση με άλλους τομείς. 

Στην πρώτη Παγκόσμια Ημέρα Ωκεανών το 1992, οι στόχοι ήταν να μετακινηθεί το θέμα των ωκεανών από το περιθώριο στο επίκεντρο των διακυβερνητικών αλλά και με ΜΚΟ συζητήσεων και πολιτικών και να ενισχυθεί η φωνή των ωκεάνιων και των παράκτιων εκλογικών περιφερειών παγκοσμίως.

2002–2008 
Οι παγκόσμιες προσπάθειες άρχισαν να συντονίζονται με τη συνεργασία των The Ocean Project (Ελληνικά: Έργο Ωκεανός) και World Ocean Network (Ελληνικά: Παγκόσμιο Δίκτυο Ωκεανών) με δεκάδες εκδηλώσεων. Την ίδια περίοδο ξεκίνησε ο ιστότοπος www.WorlOoceanDay.org με σκοπό να βοηθήσει στην προώθηση της ευκαιρίας ανάδειξης του θέματος των ωκεανών και να παράσχει ευκαιρίες για να εμπλακούμε και να κάνουμε τη διαφορά για τον γαλάζιο πλανήτη μας. Ο ιστότοπος παρέχει στους διοργανωτές εκδηλώσεων τρόπους για να βοηθήσουν στις κοινότητές τους και ενεργοποιεί παγκόσμια συμμετοχή μέσω της διάδοσης εκπαιδευτικών και πραγματοποιήσιμων ιδεών, πόρων και εργαλείων, πάντα δωρεάν, ώστε να γιορτάσει ο καθένας την Παγκόσμια Ημέρα Ωκεανών με όποιον τρόπο επιλέξει. Το 2004, τα Ocean Project και World Ocean Network ξεκίνησαν το "Help Make a Difference for our Ocean Planet!" (Ελληνικά: Βοήθησε να κάνουμε την διαφορά για τον Ωκεάνιο πλανήτη μας!) με δικτυακή και αυτοπροσώπως δυνατότητα υπογραφής της αίτησης προς τα Ηνωμένα Έθνη για την επίσημη αναγνώριση της 8ης Ιουνίου ως Παγκόσμιας Ημέρας Ωκεανών. Τον Δεκέμβριο του 2008, η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ ενέκρινε μια Διακήρυξη αναγνωρίζοντας επισήμως την Ημέρα.

Ετήσια θέματα

Επισκόπηση 
Τα Ηνωμένα Έθνη επέλεξαν τα ακόλουθα ετήσια θέματα για την Ημέρα:

 2009: «Οι ωκεανοί μας, οι ευθύνες μας»
 2010: «Οι Ωκεανοί μας: Ευκαιρίες και Προκλήσεις»
 2011: «Οι Ωκεανοί μας: πρασινίζοντας το μέλλον μας»
 2012: «UNCLOS @ 30 " — Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS)»
 2013: «Ωκεανοί και άνθρωποι»
 2014: «Βιωσιμότητα Ωκεανών: Μαζί ας διασφαλίσουμε ότι οι ωκεανοί μπορούν να μας στηρίξουν στο μέλλον»
 2015: «Υγιείς ωκεανοί, υγιής πλανήτης»
 2016: «Υγιείς ωκεανοί, υγιής πλανήτης⁠— Ταξίδι σε έναν βιώσιμο πλανήτη: Άφιξη του Hōkūle'a»
 2017: «Οι ωκεανοί μας, το μέλλον μας»
 2018: «Καθαρίστε τους ωκεανόύς μας!»
 2019: «Φύλο και ωκεανοί»
 2020: «Καινοτομία για έναν βιώσιμο ωκεανό»
 2021: «Ο Ωκεανός: Ζωή και Βιοποριστικά Μέσα»
 2022: «RΑναζωογόνηση: Συλλογική Δράση για τον Ωκεανό»

2008 
Το Ocean Project και το World Ocean Network εγκαινίασαν για πρώτη φορά ετήσιο θέμα: «Βοηθώντας το κλίμα μας / Βοηθώντας τον ωκεανό μας» με ιδιαίτερη εστίαση στο θέμα των κοραλλιογενών υφάλων, για να βοηθήσουν στην υποστήριξη του Διεθνούς Έτους των Υφάλων.

2009-2010 
Επειδή μετά από ολοκληρωμένη δημογραφική έρευνα διαπιστώθηκε ότι το κοινό δεν κάνει την σύνδεση μεταξύ της κλιματικής αλλαγής και της υγείας των ωκεανών, συνέχισαν με τον ίδιο τρόπο, όπως το 2008, και δόθηκε ακόμη μεγαλύτερη έμφαση στο κλίμα χρησιμοποιώντας ως θέμα της δράσης το «ένας ωκεανός, ένα κλίμα, ένα μέλλον».

2010 
Το Ocean Project και το World Ocean Network κατέγραψαν πάνω από 300 εκδηλώσεις για την Παγκόσμια Ημέρα Ωκεανών του 2010, μια αύξηση 26% σε σχέση με το 2009. Η συμμετοχή στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής αυξήθηκε κατά 32% (με συμμετοχή σε 37 πολιτείες, όταν το 2009 είχαν συμμετάσχει 25 Πολιτείες). Στην Παγκόσμια Ημέρα Ωκεανών 2010 συμμετείχαν 45 χώρες, μεταξύ των οποίων το Μπαγκλαντές, το Βέλγιο, η Γαλλική Πολυνησία, η Νιγηρία, η Γκάνα, η Κένυα, η Μάλτα, η Μαλαισία, η Βενεζουέλα και η Πορτογαλία.

2011-2012 
Με βάση τα αυξανόμενα αιτήματα από όλο τον κόσμο για διετή εστίαση στα θέματα, το The Ocean Project και το World Ocean Network εκκίνησαν το "Youth: the Next Wave for Change" (Ελληνικά: Νεότητα: το Επόμενο Κύμα για Αλλαγή") ενθαρρύνοντας όλους τους συμμετέχοντες οργανισμούς να εμπλέξουν αποτελεσματικότερα στην εκπαίδευση και σε δράσεις τους νέους στις κοινότητές τους και στις χώρες τους.

2013 
Η παγκόσμια εκστρατεία "Make a Promise" (Ελληνικά: "Κάνε μια υπόσχεση") επικεντρώθηκε και πάλι στο να υποστηριχθούν οργανισμοί για να χρησιμοποιήσουν τις εκδηλώσεις της Παγκόσμιας Ημέρας Ωκεανών ως ευκαιρίες, ώστε να ζητήσουν από τους ανθρώπους στις κοινότητές τους ή στο συγκεκριμένο κοινό τους, στο οποίο απευθύνονται, να αναλάβουν δράση για τον κοινόχρηστο ωκεανό μας.

2014 
Μέσω του παγκόσμιου δικτύου της Παγκόσμιας Ημέρας Ωκεανών, ενίσχυσε τη συμμετοχή στα μεγάλα ζητήματα που αντιμετωπίζουν οι ωκεανοί και ξεκίνησε το "Μαζί έχουμε τη δύναμη να προστατεύσουμε τον ωκεανό!" (Αγγλικά: "Together We Have the Power to Protect the Ocean!") με οδηγούς δράσης για θέματα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας/κλιματικής αλλαγής, βιώσιμων θαλασσινών/αλιείας, πλαστικών. Οι εκδηλώσεις που καταχωρήθηκαν στον ιστότοπο της Παγκόσμιας Ημέρας Ωκεανών ήταν εκατοντάδες. Τα Ηνωμένα Έθνη μαζί με τους εταίρους εγκαινίασαν τον ετήσιο ερασιτεχνικό διαγωνισμό φωτογραφίας ωκεανών της Παγκόσμιας Ημέρας Ωκεανών.

2015-2019 
Σε σύμπνοια με τα ετήσια θέματα των Ηνωμένων Εθνών, το The Ocean Project ξεκίνησε μια πενταετή Εστίαση Δράσης για την Διατήρηση (Αγγλικά: Conservation Action Focus) πάνω στο θέμα της πρόληψης της ρύπανσης από πλαστικό και στο να βοηθήσει με λύσεις για έναν υγιή παγκόσμιο ωκεανό. Το 2016 ξεκίνησε το Γνωμοδοτικό Συμβούλιο Νέων της Παγκόσμιας Ημέρας Ωκεανών  και η τρέχουσα ομάδα περιλαμβάνει 25 διαφορετικούς νέους ηγέτες (ηλικίας 15–23 ετών) από 22 χώρες. Μπορείτε να δείτε Ετήσιες Εκθέσεις από το 2016 εδώ.

2020 
Το θέμα του ΟΗΕ για την Παγκόσμια Ημέρα Ωκεανών ήταν «Καινοτομία για έναν βιώσιμο ωκεανό». Η Εστίαση Δράσης για την Διατήρηση στόχευσε στην προστασία του 30% των εδαφών και των ωκεανών μας έως το 2030 (ονομάστηκε για συντομία "30x30"), συμμετέχοντας στην Εκστρατεία για τη Φύση (Αγγλικά: Campaign for Nature) και στο αυξανόμενο παγκόσμιο κίνημα για το θέμα, ώστε να αιτηθεί στους παγκόσμιους ηγέτες να δεσμεύσουν τις χώρες τους στο "30x30". Το Ocean Project και το National Geographic συντόνισαν ένα πρώτο 24ωρο Μαραθώνιο Νέων (Youth-a-thon) για τον ωκεανό, με 24 συμπαρουσιαστές από 24 μεγάλες ζώνες ώρας να συζητούν και να επιδεικνύουν στον κόσμο τρόπους καλύτερης συγκέντρωσης πληροφοριών και βοήθειας στην κατεύθυνση της προστασίας του κοινόχρηστου μπλε πλανήτη μας. Μπορείτε να δείτε την ετήσια έκθεση της Παγκόσμιας Ημέρας Ωκεανών 2020 εδώ .

2021 
Το θέμα της Παγκόσμιας Ημέρας των Ωκεανών το 2021 ήταν «Ο Ωκεανός : Ζωή και Βιοπορισμός». Στόχος της εκστρατείας αυτής της χρονιάς ήταν «να ρίξει φως στο θαύμα του ωκεανού και να υπογραμμίσει πώς είναι η πηγή ζωής μας, υποστηρίζοντας την ανθρωπότητα και κάθε άλλο οργανισμό στη Γη». Η Εστίαση Δράσης Διατήρησης για την Παγκόσμια Ημέρα Ωκεανών του 2021 επικεντρώθηκε για δεύτερη χρονιά στην προστασία του 30% των εδαφών και των ωκεανών μας έως το 2030 ("30x30"), σε συνεργασία με την Εκστρατεία για τη Φύση και το αυξανόμενο παγκόσμιο κίνημα και πάλι για να ζητηθεί από τους παγκόσμιους ηγέτες να δεσμεύσουν τις χώρες τους στο "30x30". Υπήρχαν περισσότερες από 1.000 εκδηλώσεις από 150 χώρες που έχουν εγγραφεί στον ιστότοπο  και εδώ μπορείτε να βρείτε την Ετήσια Έκθεση 2021.

2022 
Το θέμα της Παγκόσμιας Ημέρας Ωκεανών το 2022 είναι η Αναζωογόνηση: Συλλογική Δράση για τον Ωκεανό . Η καμπάνια προωθήθηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Σκοπός της ήταν να ευαισθητοποιήσει και να προκαλέσει δράσεις ενάντια στις συνέπειες της ανθρώπινης δραστηριότητας στην υγεία του ωκεανού, καθώς το 95% της επιφάνειας του ωκεανού έχει γίνει πιο όξινο από τα τέλη της δεκαετίας του 1980. Η οξίνιση των ωκεανών είναι επικίνδυνη για το θαλάσσιο οικοσύστημα και επηρεάζει περισσότερους από τρία δισεκατομμύρια ανθρώπους που εξαρτώνται από τους ωκεανούς για εισόδημα και διατροφή.

Δείτε επίσης 

 Ημέρα Τριγώνου Κοραλλιών
 Ευρωπαϊκή Ημέρα Ναυτιλίας
 Θαλάσσια ρύπανση
 Διακυβέρνηση των ωκεανών
 Υπεραλίευση
 Πλαστική ρύπανση
 Διαστημόπλοιο Γη
 Sustainability and environmental management Oceans § Σημειώσεις

Αναφορές

Εξωτερικοί Σύνδεσμοι 

 Επίσημος ιστότοπος των Ηνωμένων Εθνών για την Παγκόσμια Ημέρα Ωκεανών
 Επίσημος ιστότοπος των Ηνωμένων Εθνών για την Παγκόσμια Ημέρα Ωκεανών (2009–2017)
Ημέρες των Ηνωμένων Εθνών
Ωκεανοί