Βουλευτικές εκλογές στο Μπενίν 2023

Βουλευτικές εκλογές διεξήχθησαν στο Μπενίν στις 8 Ιανουαρίου 2023. Και τα 109 μέλη της Εθνοσυνέλευσης εξελέγησαν.  Τα προκαταρκτικά αποτελέσματα των εκλογών ανακοινώθηκαν στις 11 Ιανουαρίου.

Ιστορικό 
Οι προεδρικές εκλογές του 2016 κερδήθηκαν από τον Πατρίς Ταλόν , με τη χώρα να θεωρείται ευρέως ως παράδειγμα δημοκρατίας στην αφρικανική ήπειρο.  Ωστόσο, οι βουλευτικές εκλογές του 2019 οδήγησαν σε μεγάλη κρίση. Μόνο σε δύο κόμματα, τα οποία υποστήριζαν και τα δύο τον Ταλόν, επιτράπηκε να συμμετάσχουν (η Προοδευτική Ένωση και το Ρεπουμπλικανικό Μπλοκ ), με τις λίστες της αντιπολίτευσης να μην επικυρώνονται μετά την εφαρμογή ενός πιο περιοριστικού εκλογικού κώδικα από την κυβέρνηση. Η αντιπολίτευση, η κοινωνία των πολιτών και ΜΚΟ όπως η Διεθνής Αμνηστία κατήγγειλαν αυτό που θεώρησαν ως αυταρχική παρέκκλιση από την κυβέρνηση, βλάπτοντας τη δημοκρατική φήμη της χώρας.    Η διεξαγωγή των βουλευτικών εκλογών επικρίθηκε, συμπεριλαμβανομένης της διακοπής της πρόσβασης στο Διαδίκτυο και των κοινωνικών δικτύων κατά τη διάρκεια της ψηφοφορίας από την κυβέρνηση και τη σύλληψη αντιπάλων και δημοσιογράφων τους μήνες πριν την ημέρα των εκλογών.   

Όπως ήταν αναμενόμενο, στις εκλογές σημειώθηκε χαμηλή συμμετοχή, καθώς ψήφισε μόνο το 27% των ψηφοφόρων. Η Προοδευτική Ένωση κέρδισε την απόλυτη πλειοψηφία με 47 έδρες, ενώ το Μπλοκ των Ρεπουμπλικανών κέρδισε τις υπόλοιπες 36  Αρκετές μετεκλογικές διαδηλώσεις οδήγησαν σε βία μεταξύ αστυνομίας και διαδηλωτών, καθώς και σημαντικές υλικές ζημιές και τουλάχιστον δύο θανάτους.  Η αστυνομία και ο στρατός επενέβησαν για να διαλύσουν τα οδοφράγματα που είχαν στηθεί σε αρκετούς δρόμους της πόλης του λιμανιού Κοτονού, μεταξύ άλλων εν μέσω πραγματικών πυρών, προκαλώντας έναν θάνατο.  

Ο πολιτικός διάλογος διεξήχθη για έξι μήνες μετά τις εκλογές και οδήγησε σε συμφωνία για τους κανόνες συμμετοχής στις επόμενες βουλευτικές εκλογές, που κατοχυρώθηκε με την  αναθεώρηση του συντάγματος. Τα κόμματα δεν μπορούσαν πλέον να συμμετάσχουν σε συμμαχίες και έπρεπε να παρουσιάζουν υποψηφίους σε κάθε εκλογική περιφέρεια για να συγκεντρώνουν τις ψήφους σε κόμματα πραγματικής εθνικής σημασίας. Ωστόσο, κατά τις δημοτικές εκλογές του Μαΐου 2020, στις οποίες συμμετείχαν 546 περιφέρειες, πέντε κόμματα επικυρώθηκαν από το Συνταγματικό Δικαστήριο (CENA), σε σύγκριση με 34 λίστες συμμαχιών κομμάτων ή κομμάτων στις προηγούμενες δημοτικές εκλογές του 2015.  Η συμφωνία οδήγησε επίσης στην αύξηση του αριθμού των βουλευτών από 83 σε 109, αλλά εκλέχθηκαν για συντομότερη θητεία τριών ετών, για να διεξαχθούν οι επόμενες βουλευτικές και δημοτικές εκλογές μαζί τον Ιανουάριο του 2026, ακολουθούμενες από προεδρικές εκλογές τον Απρίλιο.  Στις τελευταίες θα εκλεγεί επίσης ένας αντιπρόεδρος ταυτόχρονα με τον πρόεδρο, και οι δύο εκλέγονται για θητεία πέντε ετών.

Εκλογικό σύστημα 
Τα 109 μέλη της Εθνοσυνέλευσης (αυξημένα από τα 83 των προηγούμενων εκλογών) εκλέγονται με αναλογική αντιπροσώπευση σε 24 πολυμελείς εκλογικές περιφέρειες, με βάση τα τμήματα της χώρας, με τις έδρες να κατανέμονται με το απλό πηλίκο και στη συνέχεια τη μέθοδο του μεγαλύτερου υπολοίπου,  και εκλογικό όριο 10%. Απαιτείται κατάθεση 249 εκατομμυρίων φράγκων για μια λίστα για να διεκδικήσει τις εκλογές.  Οι λίστες απαιτούνται για την υποβολή τουλάχιστον ενός υποψηφίου σε όλες τις εκλογικές περιφέρειες. Μετά τη συνταγματική αναθεώρηση του 2019,  η θητεία των βουλευτών που εκλέχθηκαν στις εκλογές του 2023 μειώνεται από τέσσερα σε τρία χρόνια, ως μεταβατικό μέτρο, ενώ η κανονική διάρκεια της θητείας στις επόμενες εκλογές παρατείνεται από τέσσερα σε πέντε χρόνια. Κατόπιν αυτού, τον Ιανουάριο του 2026, το Μπενίν θα πραγματοποιήσει νέες βουλευτικές και δημοτικές εκλογές σε συνδυασμό με προεδρικές-αντιπροεδρικές εκλογές (για πενταετή θητεία) αργότερα τον Απρίλιο.  Η αναθεώρηση εισάγει επίσης συνολικά 24 έδρες που προορίζονται για γυναίκες, μία ανά εκλογική περιφέρεια, καθώς και όριο τριών θητειών από τις εκλογές του 2023, χωρίς αναδρομική ισχύ, για όλους τους βουλευτές.

Αποτελέσματα 
Τα προσωρινά αποτελέσματα ανακοινώθηκαν στις 11 Ιανουαρίου, με την Προοδευτική Ένωση για την Ανανέωση (UPR) να κερδίζει πολλές έδρες (53), ακολουθούμενη από το Ρεπουμπλικανικό Μπλοκ (BR) και τους Δημοκρατικούς (LD) να κερδίζουν από 28 έδρες το καθένα. Το μόνο κόμμα της αντιπολίτευσης που πέρασε το εκλογικό όριο ήταν οι Δημοκρατικοί του πρώην προέδρου Τομά Γιαγί Μπονί .  Άλλα κόμματα, όπως τα Δυνάμεις Καουρί για ένα Μπενίν που ξεπροβάλλει, Κίνημα των Αποφασισμένων Ελίτ για τη Χειραφέτηση του Μπενίν, Λαϊκό Κίνημα Απελευθέρωσης και Δημοκρατική Ένωση για ένα νέο Μπενίν συγκέντρωσαν γύρω στο 9% των ψήφων, αλλά δεν κέρδισαν έδρες γιατί δεν κέρδισαν μεμονωμένα πάνω από το 10% των ψήφων. Περίπου το 3% των ψήφων ήταν άκυρες και η προκαταρκτική συμμετοχή ήταν 38,66%.    Το Συνταγματικό Δικαστήριο επικύρωσε τα αποτελέσματα στις 12 Ιανουαρίου.

Επακόλουθα 
Καθώς οι εκλογές κερδήθηκαν από φιλοκυβερνητικά κόμματα, ο νυν πρόεδρος Πατρίς Ταλόν αναμένεται να διατηρήσει τον έλεγχο της κυβέρνησης μέχρι τη λήξη της δεύτερης θητείας του το 2026  Αν και ο Ταλόν δεν είναι μέλος κανενός κόμματος, το UPR και το BR υποστηρίζουν και τα δύο την προεδρία του. Ο Ερίκ Ουντετέ, αρχηγός του κόμματος της αντιπολίτευσης LD, προέβη σε ισχυρισμούς για εξαγορά ψήφων και νοθεία με περισσότερα ψηφοδέλτια από όσα έπρεπε στην κάλπη χωρίς να προσκομίσει στοιχεία, λέγοντας «Το κόμμα των Δημοκρατικών απορρίπτει αυτό το αποτέλεσμα, το οποίο δεν αντικατοπτρίζει τη βούληση του λαού να κάνει το κόμμα μας την πρώτη πολιτική δύναμη στη χώρα."  Οι παρατηρητές των εκλογών, συμπεριλαμβανομένης της Πολιτικής Ακαδημίας για το Μέλλον της Αφρικής (CiAAF), με έδρα το Μπενίν, σημείωσαν ότι οι εκλογές ήταν χωρίς βία σε σύγκριση με προηγούμενες εκλογές το 2019 και το 2021, με τον επικεφαλής της CiAAF, Expedit Ologou, να αποκαλεί τις εκλογές «ήρεμες, ειρηνικές, φιλικές, [ και] αδελφικές στις περισσότερες περιοχές της χώρας».

Παραπομπές 

2023
Μπενιν