Ο άνδρας με το στραβό χείλος

Ο άνδρας με το στραβό χείλος ( (αγγλικός τίτλος: Man with the Twisted Lip), είναι ένα από τα 56 διηγήματα του σερ Άρθουρ Κόναν Ντόυλ με ήρωα τον ντετέκτιβ Σέρλοκ Χολμς, το έκτο από τα δώδεκα διηγήματα της συλλογής Οι περιπέτειες του Σέρλοκ Χολμς. Δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στο βρετανικό περιοδικό Strand τον Δεκέμβριο του 1891. 

Ο συγγραφέας κατέταξε το διήγημα 16ο στον κατάλογο με τις δεκαεννέα αγαπημένες του ιστορίες του Σέρλοκ Χολμς.

Υπόθεση 
Η ιστορία αρχίζει με μία φίλη της συζύγου του γιατρού Γουάτσον να έρχεται στο σπίτι του Γουάτσον, ανάστατη επειδή ο σύζυγός της, ο οποίος είναι οπιομανής, έχει εξαφανιστεί. Ο Γουάτσον τον βρίσκει σε ένα χαμαιτυπείο για οπιομανείς και τον στέλνει σπίτι. Ο Γουάτσον ανακαλύπτει έκπληκτος ότι ο Σέρλοκ Χολμς βρίσκεται επίσης σ'αυτό το φρικτό περιβάλλον, μεταμφιεσμένος και προσπαθεί να πάρει πληροφορίες για μια διαφορετική υπόθεση εξαφάνισης. Έτσι, ο Χολμς του αφηγείται την υπόθεση του Νέβιλ Σεντ Κλερ.

Ο Σεντ Κλερ είναι ένας εύπορος και αξιοσέβαστος άνθρωπος. Το σπίτι της οικογένειάς του βρίσκεται στην εξοχή, αλλά επισκέπτεται το Λονδίνο κάθε μέρα για επαγγελματικούς λόγους. Μια μέρα που ο κύριος Σεντ Κλερ ήταν στο Λονδίνο, η κυρία Σεντ Κλερ πήγε επίσης στο Λονδίνο και έτυχε να περάσει από έναν κακόφημο δρόμο κοντά στις αποβάθρες του Λονδίνου, όπου βρίσκονταν το χαμαιτυπείο για οπιομανείς. Σηκώνοντας το βλέμμα της, σε ένα παράθυρο του δεύτερου ορόφου του χαμαιτυπείου είδε τον σύζυγό της, ο οποίος εξαφανίστηκε αμέσως από το παράθυρο.

Προσπάθησε να μπει στο κτίριο αλλά την εμπόδισε ο ιδιοκτήτης. Ειδοποίησε την αστυνομία, αλλά δεν βρήκαν τον κύριο Σεντ Κλερ. Στο δωμάτιο όπου είχε δει τον σύζυγό της έμενε ένας βρώμικος, παραμορφωμένος ζητιάνος, γνωστός στην αστυνομία ως Χιου Μπόουν. Η αστυνομία θεώρησε ότι πρόκειται περί λάθους, όταν η κυρία Σεντ Κλερ παρατήρησε ένα κουτί με ξύλινα τούβλα παιχνιδιών που ο σύζυγός της είπε ότι θα αγόραζε για τον γιο τους. Σε πιο προσεκτική έρευνα βρέθηκαν μερικά από τα ρούχα του Σεντ Κλερ. Αργότερα, το παλτό του, με τις τσέπες γεμάτες με εκατοντάδες κέρματα, βρέθηκε στον Τάμεση, ακριβώς κάτω από το πίσω παράθυρο του κτιρίου.

Ο Χιου Μπόουν συνελήφθη αμέσως, αλλά αρνήθηκε οποιαδήποτε σχέση με τον Σεντ Κλερ. Αντιστάθηκε επίσης σε κάθε προσπάθεια να τον κάνουν να πλυθεί. Ο Χολμς αρχικά πίστεψε ότι ο Σεντ Κλερ είχε δολοφονηθεί και ότι ο Μπουν εμπλεκόταν στο έγκλημα. Έτσι ερευνούσε το χαμαιτυπείο μεταμφιεσμένος. Με τον Γουάτσον πηγαίνουν στο σπίτι του Σεντ Κλερ χωρίς νέα. Είναι αρκετές μέρες μετά την εξαφάνιση και η κ. Σεντ Κλερ τους ενημερώνει ότι εκείνη την ημέρα είχε λάβει γράμμα από τον σύζυγό της, γραμμένο από τον ίδιο, που της έλεγε να μην ανησυχεί. Αυτό αναγκάζει τον Χολμς να αναθεωρήσει τα συμπεράσματά του, οδηγώντας τον τελικά σε μια εκπληκτική λύση.

Ο Χολμς και ο Γουάτσον πηγαίνουν στο αστυνομικό τμήμα όπου κρατείται ο Χιου Μπουν. Βρίσκοντας τον Μπουν να κοιμάται, ο Χολμς πλένει το βρώμικο πρόσωπο του κοιμισμένου ζητιάνου - αποκαλύπτοντας τον Νέβιλ Σεντ Κλερ.

Έτσι αποκαλύπτεται ότι ο κ. Σεντ Κλερ έκανε διπλή ζωή, ως αξιοσέβαστος επιχειρηματίας και ως ζητιάνος. Στα νιάτα του, ήταν ηθοποιός και έπειτα δημοσιογράφος. Γράφοντας ένα άρθρο για την επαιτεία, είχε μεταμφιεστεί σε ζητιάνο για μια μέρα και συγκέντρωσε ένα εκπληκτικό χρηματικό ποσό. Οι δεξιότητες του ηθοποιού του επέτρεψαν να μεταμφιεσθεί και η μόρφωσή του να κάνει πνευματώδη σχόλια και αναφορές, με τα οποία ψυχαγωγούσε τους περαστικούς, που του πρόσφεραν γενναιόδωρα την ελεημοσύνη τους. Αργότερα, όταν βρέθηκε αντιμέτωπος με ένα μεγάλο χρέος, επέστρεψε στην επαιτεία για αρκετές ημέρες για να το ξεπληρώσει. Ο μισθός του στην εφημερίδα ήταν πενιχρός και, δελεασμένος από τις πολύ μεγαλύτερες αποδόσεις της επαιτείας, έγινε τελικά «επαγγελματίας» ζητιάνος. Τα έσοδά του ήταν τόσο πολλά ώστε μπόρεσε να παρουσιάζεται ως αξιοπρεπής κύριος, να αγοράσει σπίτι, να κάνει έναν καλό γάμο και να δημιουργήσει μια αξιοσέβαστη οικογένεια. Η γυναίκα και τα παιδιά του δεν γνώριζαν την κρυφή ζωή του και όταν συνελήφθη, φοβόταν την αποκάλυψη περισσότερο από τη φυλακή ή την αγχόνη. Αλλά καθώς δεν υπήρχε αδίκημα, αφέθηκε ελεύθερος και ο Χολμς και η αστυνομία συμφώνησαν να κρατήσουν το μυστικό του, υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα ξανακούσουν για τον Χιου Μπόουν.

Η χρήση ουσιών 

Ένα από τα θέματα που θίγονται στο κείμενο, και που ο Ντόιλ αναφέρει και σε άλλες ιστορίες του, είναι η χρήση ουσιών. Κατά τη χρονική περίοδο κατά την οποία γράφτηκαν οι ιστορίες, ο εθισμός στο όπιο ήταν επιδημία στο Λονδίνο. Κατά τον 19ο αιώνα, η πώληση οπίου ήταν νόμιμη, αλλά τα καταγώγια οπίου συχνά συνδέονταν με άλλα εγκλήματα και ύποπτες δραστηριότητες. Ο συγγραφέας περιγράφει πολλούς χαρακτήρες που έχουν εθισμό και καταστρέφουν τη ζωή τους τηρώντας αρνητική στάση απέναντι στις ουσίες, αλλά συγχρόνως, ο ίδιος ο Σέρλοκ Χολμς χρησιμοποιούσε περιστασιακά ακόμη και κοκαΐνη για να τονώσει τον εγκέφαλό του ή όταν έπληττε.

Ως γιατρός και αφηγητής των ιστοριών, ο δρ Γουάτσον είναι αντίθετος στη χρήση ναρκωτικών και αποδοκιμάζει έντονα Χολμς όταν το κάνει. Ωστόσο, φαίνεται επίσης ότι ο Χολμς είναι σε θέση να είναι παραγωγικός παρά τη χρήση ναρκωτικών και δεν απεικονίζεται τόσο αρνητικά όσο άλλοι εθισμένοι χρήστες στις ιστορίες.

Μεταφράσεις στα ελληνικά 

 Ο άνθρωπος με το στραβό χείλος, στα Άπαντα του Σέρλοκ Χολμς, μετάφραση: Ερρίκος Μπαρτζινόπουλος, εκδόσεις Σύγχρονοι Ορίζοντες, 2005, στον Α' τόμο.

 Ο άνδρας με το στραβό χείλος, στον τόμο Οι περιπέτειες του Σέρλοκ Χολμς. Μετάφραση: Βασίλης Μάριος Φλέσσας, εκδόσεις Καρακώτσογλου, 2018

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Σέρλοκ Χολμς: Ο άντρας με το παραμορφωμένο χείλος (1986) ελληνικοί υπότιτλοι
 Ο Άνθρωπος με το στραβό χείλος (Οι Περιπέτειες του Σέρλοκ) - Ηχητικό βιβλίο

Παραπομπές 
 

Οι περιπέτειες του Σέρλοκ Χολμς