Άνσελμ Φραντς

Ο Άνσελμ Φραντς (20 Ιανουαρίου 1900 - 18 Νοεμβρίου 1994) ήταν ένας πρωτοπόρος Αυστριακός μηχανικός τζετ, γνωστός για την ανάπτυξη του Jumo 004, του πρώτου στροβιλοκινητήρα μαζικής παραγωγής στον κόσμο από τη Ναζιστική Γερμανία κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου,  και για την εργασία του πάνω στα σχέδια στροβιλοαξονικών κινητήρων  στις ΗΠΑ μετά τον πόλεμο ως μέρος της «Επιχείρησης Συνδετήρας», συμπεριλαμβανομένων των T53,  του T55,  του AGT-1500 και του PLF1A-2, του πρώτου στον κόσμο στροβιλοκινητήρα διπλής ροής υψηλής παράκαμψης.

Νεανικά χρόνια 
Γεννημένος στο Σλάντμινγκ της Αυστρίας το 1900,  Φραντς σπούδασε μηχανολόγος μηχανικός στο Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο του Γκρατς και απέκτησε διδακτορικό δίπλωμα από το Πανεπιστήμιο του Βερολίνου. Ο Φραντς εργάστηκε ως μηχανικός σχεδιασμού σε μια εταιρεία στο Βερολίνο, όπου ανέπτυξε υδραυλικούς μετατροπείς ροπής.

Αεροσκάφη Junkers 
Το 1936, εντάχθηκε στους Junkers,  και κατά τη διάρκεια του μεγαλύτερου μέρους της δεκαετίας του 1930 ήταν υπεύθυνος για την ανάπτυξη συστημάτων υπερσυμπίεσης και υπερσυμπίεσης μέσω στροβίλου.

Εν τω μεταξύ, οι πρώτοι κινητήρες του Χανς φον Οχάιν λειτουργούσαν στη Heinkel, αν και υπήρχε ελάχιστο επίσημο ενδιαφέρον. Ο Χέλμουτ Σελπ και ο Χανς Μάουχ, στο Υπουργείο Αεροπορίας του Ράιχ (Reichsluftfahrtministerium) (RLM), προσπάθησαν να συνεχίσουν την ανάπτυξη να κινείται από την «πίσω πόρτα», προσπαθώντας να στρέψουν το ενδιαφέρον στις υπάρχουσες εταιρείες κινητήρων για την ανάπτυξη τζετ. Σε μια τέτοια επίσκεψη στις αρχές του 1939, ο Όττο Μάντερ στο Junkers είπε ότι ακόμα κι αν αξίζει να εξεταστεί η ιδέα, δεν είχε κανέναν να κάνει μια τέτοια προσπάθεια. Ο Σελπ πρότεινε ότι ο Φραντς θα ήταν τέλειος για τη δουλειά, δεδομένης της εμπειρίας του στη δουλειά του στροβιλοσυμπιεστή.

Το πρόγραμμα δημιουργήθηκε αργότερα το 1939,  αρχικά αποτελούμενο από μια πολύ μικρή ομάδα που προερχόταν από το τμήμα υπερσυμπιεστών. Σε αντίθεση με τα σχέδια της Heinkel, το Jumo θα χρησιμοποιούσε έναν αξονικό συμπιεστή, σε αντίθεση με τον φυγόκεντρο συμπιεστή, προκειμένου να έχει μικρότερη μετωπική περιοχή. Με αυτήν την εξαίρεση, ο σχεδιασμός ήταν κατά τα άλλα πολύ συντηρητικός, μια σειρά από έξι φλόγιστρα χρησιμοποιήθηκαν για καύση αντί για έναν μόνο δακτυλιοειδή καυστήρα και η αναλογία συμπίεσης διατηρήθηκε χαμηλή στο 3,14:1. Ο Φραντς αποφάσισε να επικεντρωθεί στην ανάπτυξη του χρόνου διάθεσης στην αγορά του προϊόντος αντί για την απόδοση, προκειμένου να αποφύγει τον τερματισμό του προγράμματος, εάν δεν παρήγαγε γρήγορα έναν κινητήρα, που λειτουργούσε.

Η πρώτη δοκιμαστική λειτουργία του πειραματικού 004A πραγματοποιήθηκε την άνοιξη του 1940 και είχε πλήρεις ταχύτητες τον Ιανουάριο του 1941. Ο κινητήρας πέταξε με ένα Messerschmitt Bf 110 στις 15 Μαρτίου 1942,  και μετά την παράδοση ορισμένων από αυτά τα μοντέλα Α, το Messerschmitt Me 262 βγήκε για πρώτη φορά στον αέρα με το 004A στις 18 Ιουλίου. Η RLM τελικά ενδιαφέρθηκε για τη σχεδίαση και παρήγγειλε 80 εκδόσεις ποιότητας παραγωγής. Η νέα έκδοση 004B περιελάμβανε μια σειρά από αλλαγές, αλλά αντιμετώπισε δυσκολίες με προβλήματα κραδασμών και κόπωσης, που καθυστέρησαν πολύ την έναρξη της λειτουργίας του. Μόλις την άνοιξη του 1944 ο κινητήρας άντεχε συνήθως 50 ώρες και μπορούσε να μπει σε πλήρη παραγωγή. Ωστόσο, συνέχισε να τροφοδοτεί την πλειοψηφία των σχεδίων τζετ της Luftwaffe.

Επιχείρηση Συνδετήρας 
Μετά τον πόλεμο, ο Φραντς μετακόμισε στις Ηνωμένες Πολιτείες ως μέρος της «Επιχείρησης Συνδετήρας»  και εργάστηκε για ένα διάστημα με την Αμερικανική Πολεμική Αεροπορία (USAF) σε ζητήματα που σχετίζονται με τον κινητήρα στην αεροπορική βάση Ράιτ-Πάτερσον.  Ήταν γνωστό ότι φορούσε ακόμα το μακρύ δερμάτινο, στρατιωτικό παλτό του από τη Ναζιστική Γερμανία στις Ηνωμένες Πολιτείες, με αφαιρεμένα τα ναζιστικά διακριτικά. 

Το 1951 προσλήφθηκε, για να δημιουργήσει ένα νέο τμήμα στροβίλων στο κατά τα άλλα αχρησιμοποίητο εργοστάσιο της Lycoming στο Στράτφορντ του Κονέκτικατ.  Εδώ αποφάσισε να επικεντρωθεί σε τομείς κινητήρων, που δεν εξυπηρετούνταν επί του παρόντος από τις μεγαλύτερες εταιρείες (General Electric και Pratt &amp; Whitney), καταλήγοντας τελικά σε κινητήρες ελικοπτέρων. Το πρώτο του σχέδιο, το T53,  θα συνέχιζε να είναι ένας από τους πιο δημοφιλείς κινητήρες στροβιλοκινητήρα στην ιστορία, τροφοδοτώντας τα ελικόπτερα Bell Aircraft UH-1 Huey και AH-1 Cobra και τα αεροσκάφη επίθεσης εδάφους OV-1 Mohawk. Ακολούθησε αυτή την επιτυχία με το μεγαλύτερο T55, μετατρέποντάς το αργότερα και σε έναν μικρό στροβιλοκινητήρα διπλής ροής (turbofan). Στη δεκαετία του 1960 ηγήθηκε της ανάπτυξης ενός νέου σχεδίου για χρήση αρμάτων μάχης, το οποίο εξελίχθηκε στο AGT-1500,  που χρησιμοποιήθηκε στο M1 Abrams.

Συνταξιοδότηση 
Ο Φραντς αποσύρθηκε από το Lycoming το 1968, έχοντας γίνει αντιπρόεδρος. Πέθανε το 1994, κάτοχος του Μεταλλίου Εξαίρετης Πολιτικής Υπηρεσίας του Στρατού των ΗΠΑ, του Βραβείου Ρ. Τομ Σόγιερ από την Αμερικανική Εταιρεία Μηχανολόγων Μηχανικών, του Αυστριακού Παράσημου Τιμής για την Επιστήμη και την Τέχνη,  και το Μεγάλο Δίπλωμα Τιμής σε Χρυσό με το Αστέρι για τις Υπηρεσίες στη Δημοκρατία της Αυστρίας.

Παραπομπές 

Αμερικανοί μηχανικοί
Αυστριακοί μηχανικοί
Αυστριακοί επιστήμονες