Ναός του Δελφινίου Απόλλωνος (Αθήνα)

Ο Ναός του Δελφινίου Απόλλωνος, επίσης γνωστός ως Δελφίνιον, ήταν αρχαίος ελληνικός ναός, αφιερωμένος στη λατρεία του Δελφινίου Απόλλωνος και της Δελφινίας Αρτέμιδος, επί του ποταμού Ιλισού, στην Αθήνα.

Ιστορία 
Το Δελφίνιον ανεγέρθηκε κατά τη διάρκεια της κλασικής περιόδου, πιο συγκεκριμένα προς το 450 π.Χ., ωστόσο, πιθανολογείται πως στη θέση του προϋπήρχε παλαιότερης ημερομηνίας ιερό, χτισμένο κατά την αρχαϊκή ή τη μυκηναϊκή περίοδο. Σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία, η τοποθεσία του ναού πιστεύεται πως ήταν εκείνη του παλατιού του Αιγέα, ο οποίος αναγνώρισε τον Θησέα, έπειτα από την επιστροφή του τελευταίου στην Αθήνα από την Τροιζήνα, ως υιό του. Παράλληλα, οι ιστορικές καταβολές του συγκεκριμένου ναού αποδίδονται στον Αιγέα. Από την πλευρά του, ο Παυσανίας αναφέρει πως ο ναός βρισκόταν υπό ανέγερση κατά την επιστροφή του Θησέα. Το Δελφίνιον ήταν συσχετιζόταν με τον εορτασμό των Δελφινίων, των οποίων η τελετουργική πομπή κατέληγε στο συγκεκριμένο ναό.

Το Δελφίνιον λειτουργούσε, επίσης, ως δικαστήριο, το οποίο ασχολείτο με υποθέσεις φόνων, όπου ο κατηγορούμενος ισχυριζόταν πως η από πλευράς του δολοφονία ήταν δικαιολογημένη ή πως επρόκειτο για απόπειρα κατά του ιδίου. Παράλληλα, εντός του ίδιου κτιρίου λάμβανε χώρα τελετουργικό το οποίο συνόδευε την απόκτηση της αθηναϊκής υπηκοότητας. Το κτίριο του δικαστηρίου ανεγέρθηκε κατά τη διάρκεια της αρχαϊκής περιόδου, πιο συγκεκριμένα κατά τον 5ο αιώνα π.Χ., ενώ, σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία, οι καταβολές του αποδίδονται στον Θησέα, ο οποίος φέρεται να είχε αθωωθεί είτε για τους φόνους των ληστών Σκίρωνα και Προκρούστη, κατά τη διαδρομή του προς τον Ισθμό της Κορίνθου, είτε για την θανάτωση των Παλλαντιδών, είτε και για τα δύο αυτά εγκλήματα.

Το 258, ο ναός, καθώς και ο προαύλιος χώρος του, καταστράφηκαν, μαζί με άλλα κτίρια της ευρύτερης περιοχής, από τον αυτοκράτορα Βαλεριανό, με απώτερο σκοπό την ανέγερση τείχους εντός της συγκεκριμένης περιοχής, υπό τον φόβο πιθανών επιθέσεων των Γότθων και των Έρουλων. Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1950 και του 1960, αρχαιολογικές ανασκαφές πραγματοποιήθηκαν εντός της συγκεκριμένης περιοχής.

Κτίρια και ευρήματα 
Ο ναός του Δελφινίου βρισκόταν σε κοντινή απόσταση του Ναού του Ολυμπίου Διός, πιο συγκεκριμένα στα νότια αυτού. Ήταν δωρικού αρχιτεκτονικού ρυθμού, ενώ επρόκειτο για περίπτερο ναό, δίστυλο με παραστάδες (δίστυλος εν παραστάσι) σε κάθε άκρο του. Τα θεμέλια του ναού είχαν διαστάσεις, περίπου, 15 x 33 μέτρα, ενώ είχαν έξι κίονες στις μικρότερες πλευρές τους και δεκατρείς στις μεγαλύτερες πλευρές τους. Ο ναός ήταν χτισμένος από συνδυασμό ασβεστόλιθου και πωρόλιθου, ενώ ήταν διακοσμημένος με μαρμάρινες μετόπες, καθώς και τριγωνικού σχήματος αετώματα και ακροκέραμα. Βάσει των έως σήμερα αρχαιολογικών ευρημάτων, η πιθανότητα ύπαρξης ζωγραφικού διακόσμου έχει αποκλειστεί.

Το κτίριο του δικαστηρίου βρισκόταν νοτιοδυτικά του ναού. Συγκριτικά μικρότερου μεγέθους, αποτελείτο, συνολικά, από τρεις θαλάμους. Κατά τη διάρκεια της ύστερης κλασικής ή της πρώιμης ελληνικής περιόδου, το δάπεδό του διακοσμήθηκε με την προσθήκη βοτσαλωτών ψηφιδωτών.

Σε κοντινή απόσταση του ναού, υπήρχε βωμός αφιερωμένος στη λατρεία του Απόλλωνα Πυθίου, ο οποίος κατασκευάστηκε από τον τύραννο Πεισίστρατο κατά την περίοδο, περίπου, μεταξύ 522-521 π.Χ. Νότια του συγκεκριμένου ναού, βρισκόταν ο ναός του Πανελληνίου, ενώ ανατολικά βρισκόταν ο Ναός του Κρόνου και της Ρέας.

Παραπομπές 

Δικαστήρια της Αρχαίας Αθήνας
Αρχαίοι ναοί της Αθήνας