Σολεντάρ

Το Σολεντάρ (, , κυρ. «δώρο από αλάτι»), παλαιότερα γνωστό ως Κάρλο-Λιμπκνεκτίβς (, ) από το 1965 έως το 1991, είναι πόλη στο Ραγιόν Μπαχμούτσκι της Περιφέρειας Ντονέτσκ, στην Ουκρανία. Η πόλη βρίσκεται 18 χιλιόμετρα από την πόλη Μπαχμούτ και ο πληθυσμός της ήταν 10.490 κάτοικοι τον Ιανουάριο του 2022. Είναι μια εξαιρετικά σημαντική τοποθεσία εξόρυξης αλατιού, με το Αλατωρυχείο του Σολεντάρ να παρέχει το 95% του αλατιού της Ουκρανίας το 2021.

Η πόλη υπέστη σοβαρές ζημιές λόγω έντονων μαχών κατά τη διάρκεια της εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022, μετά την οποία τέθηκε υπό ρωσικό έλεγχο στις 11 Ιανουαρίου 2023. Έκτοτε, έχει καταληφθεί από τη Ρωσία ως τμήμα της Λαϊκής Δημοκρατίας του Ντονέτσκ.

Γεωγραφία

Φυσικά χαρακτηριστικά 

Υπάρχει ένα σύστημα λιμνών στην άκρη του Σολεντάρ, μερικές εκ των οποίων με διάμετρο 100 μέτρων. Ορισμένες από αυτά έχουν μια «ασυνήθιστα ζεστή θερμοκρασία» που μπορεί να φτάσει έως και τους . Μερικές είναι λίμνες γλυκού νερού, ενώ άλλα μέρη είναι αλμυρά σε σημείο που ένα άτομο δεν μπορεί να βουτήξει βαθιά και ωθείται προς τα πάνω.

Το 2021, μια μαθήτρια από το Όμπλαστ του Ζιτομίρ έκανε ένα πείραμα στις ιδιότητες μιας λίμνης και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για παραγωγή ενέργειας.

Η εταιρεία εξόρυξης αλατιού Artemsil, η οποία εδρεύει στην πόλη, είπε ότι τα κοιτάσματα αλατιού του Σολεντάρ είναι «σχεδόν ανεξάντλητα» και ότι σε 300 χρόνια εκμετάλλευσης, τα αποθέματα αλατιού έχουν μειωθεί μόνο κατά 1%.

Ιστορία 
Κατά το δεύτερο μισό του 17ου αιώνα, οι Κοζάκοι του Ντον εγκαταστάθηκαν στην περιοχή του Ντονμπάς. Έκτισαν ένα χωριό στη θέση Σολεντάρ και το ονόμασαν Μπραντσίβκα (, ). Η εξόρυξη αλατιού σε βιομηχανική κλίμακα ξεκίνησε στην πόλη το 1881, όταν ήταν μέρος της Ρωσικής Αυτοκρατορίας. Τα επόμενα χρόνια, η κλίμακα αυξήθηκε και εκατοντάδες εργάτες εργάστηκαν στα ορυχεία.

Το 1926, όταν ο οικισμός βρισκόταν εντός των ορίων της Ουκρανικής ΣΣΔ που καθορίστηκαν από τους Σοβιετικούς, μετονομάστηκε σε Κάρλο-Λιμπκνεκτίβς, από τον Γερμανό σοσιαλιστή Καρλ Λίμπκνεχτ. Κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, τα αλατωρυχεία καταστράφηκαν, αλλά αργότερα αποκαταστάθηκαν και επανήλθαν σε λειτουργία. Το 1965, το Σολεντάρ έλαβε το καθεστώς οικισμού αστικού τύπου.

Τον Ιούλιο του 1991, ο οικισμός άλλαξε το όνομά του σε Σολεντάρ, που κυριολεκτικά σημαίνει «δώρο από αλάτι» στη ρωσική γλώσσα, αντανακλώντας την εξέχουσα βιομηχανία εξόρυξης αλατιού.

Το 2000, ένας Ουκρανός επιστήμονας πρότεινε να χρησιμοποιηθούν τα αλατωρυχεία του Σολεντάρ ως χώρος διάθεσης πυρηνικών αποβλήτων, πιστεύοντας ότι το αδρανές περιβάλλον θα ήταν χρήσιμο. Οι κάτοικοι του Σολεντάρ και του γειτονικού Μπαχμούτ είχαν αρνητική απάντηση στην πρόταση. Έκαναν συγκεντρώσεις και έγραψαν επιστολές στις αρχές και τελικά οι περιφερειακές αρχές είπαν ότι το σχέδιο δεν θα εφαρμοστεί.

Ρωσο-Ουκρανικός Πόλεμος

Πόλεμος στο Ντονμπάς (2014–2015) 
Το Φεβρουάριο του 2014, η απομάκρυνση του φιλορώσου Ουκρανού Προέδρου Βίκτορ Γιανουκόβιτς κατά τη διάρκεια της Ουκρανικής Επανάστασης προκάλεσε αντιδράσεις στη νότια και ανατολική Ουκρανία. Στα μέσα Απριλίου 2014, τοπικές φιλορωσικές πολιτοφυλακές που αρνήθηκαν να αναγνωρίσουν τη νέα κυβέρνηση κατέλαβαν αρκετούς οικισμούς στην Περιφέρεια Ντονέτσκ (συμπεριλαμβανομένου του Σολεντάρ), την οποία ήθελαν να χωρίσουν από την Ουκρανία ως Λαϊκή Δημοκρατία του Ντονέτσκ. Στις 21 Ιουλίου 2014, οι ουκρανικές δυνάμεις ανακατέλαβαν την πόλη από τους μαχητές.

Στις 2 Αυγούστου 2014, το Σολεντάρ χρησιμοποιήθηκε ως βάση για την ομάδα αναγνώρισης και τους παρατηρητές του Οργανισμού για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ), που ασχολούνταν με τη συντριβή του αεροσκάφους MH17 λόγω της εγγύτητάς του στο σημείο.

Στις 14 Ιανουαρίου 2015, μετά την εκδίωξη των αυτονομιστών, βρέθηκε το σώμα του Ιβάν Ρεζνιτσένκο. Ο Ρεζνιτσένκο ήταν βουλευτής του τοπικού συμβουλίου ο οποίος αγνοούνταν από τον Ιούνιο του περασμένου έτους. Η υπηρεσία Τύπου του πολιτικού κόμματος Πανουκρανική Ένωση «Πατρίδα» είπε ότι οι εγκληματίες που τον σκότωσαν, οι οποίοι τώρα ήταν υπό κράτηση, είχαν λάβει εντολή να το κάνουν από τους φιλορώσους αυτονομιστές.

Μάχη του Σολεντάρ (2022–2023) 
Κατά τη διάρκεια της εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022, στις 28 Μαΐου 2022, αναφέρθηκε ότι ένας ρωσικός πύραυλος έπληξε το εργοστάσιο αλατιού Artemsil στην πόλη. Μέχρι το τέλος του μήνα, η Artemsil αναγκάστηκε να σταματήσει την παραγωγή λόγω συνεχών ρωσικών βομβαρδισμών.

Η Μάχη του Σολεντάρ ξεκίνησε στις αρχές Αυγούστου, με τις ρωσικές δυνάμεις να καταλαμβάνουν μεγάλο μέρος του ανατολικού μισού του Σολεντάρ μέχρι το Σεπτέμβριο, αν και στη συνέχεια σταματήθηκαν. Ξεκινώντας στις 27 Δεκεμβρίου 2022, ο ρωσική Ομάδα Βάγκνερ ξεκίνησε μια επαναστατική προσπάθεια για να καταλάβει την πόλη και να την επαναφέρει στον έλεγχο της Λαϊκής Δημοκρατίας του Ντονέτσκ, η οποία μέχρι τότε είχε προσαρτηθεί από τη Ρωσία. Η μάχη κατέληξε σε βαριές απώλειες και ονομάστηκε η «πιο αιματηρή μάχη» του πολέμου εκείνη την εποχή. Στις αρχές Ιανουαρίου 2023, μετά από μέρες αβεβαιότητας ως προς το αν η Ρωσία έλεγχε την πόλη, αναφέρθηκε ότι η Ρωσία είχε εξασφαλίσει οριστικά τον έλεγχο του Σολεντάρ.

Μέχρι το τέλος των μαχών, ο οικισμός καταστράφηκε σε μεγάλο βαθμό, με τον Ουκρανό Πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι να λέει ότι «δεν υπάρχουν τοίχοι στο Σολεντάρ που να παραμένουν όρθιοι». Σύμφωνα με τον κυβερνήτη της Περιφέρειας Ντονέτσκ, Παβλό Κιριλένκο, από τον πληθυσμό των 10.490 κατοίκων πριν από την εισβολή, μόνο «559 άμαχοι, συμπεριλαμβανομένων 15 παιδιών» παρέμειναν στην πόλη μέχρι τις 13 Ιανουαρίου.

Οικονομία

Εξόρυξη και επεξεργασία 

Οι κύριες επιχειρήσεις της πόλης σχετίζονται με τις μεταλλευτικές και μεταποιητικές βιομηχανίες. Η κρατική επιχείρηση Artemsil κατέχει το Αλατωρυχείο του Σολεντάρ, το μεγαλύτερο αλατωρυχείο στην Ευρώπη.

Το 2021, το ορυχείο παρείχε το 95% του αλατιού της Ουκρανίας. Εκτός της Ουκρανίας, η εταιρεία εξάγει αλάτι σε 22 χώρες, κυρίως στην πρώην Σοβιετική σφαίρα. Η Ρωσία ήταν ένας σημαντικός εξαγωγικός προορισμός ειδικότερα, καθώς αντιπροσώπευε το ένα τρίτο της αγοραίας αξίας της Artemsil και η Artemsil κατείχε μερίδιο 24% στη ρωσική αγορά αλατιού μέχρι τον Ιανουάριο του 2015, όταν η Ρωσία ανέστειλε απότομα τις εισαγωγές από η εταιρία.

Υπάρχει επίσης αφθονία γύψου που εξορύσσεται, ο οποίος είναι χρήσιμος για υλικά κατασκευής. Η εταιρεία Knauf Gips Donbas με έδρα τη Γερμανία, διαθέτει ένα εργοστάσιο στο Σολεντάρ, το οποίο παράγει γυψοσανίδες και έχει επενδύσει δεκάδες εκατομμύρια δολάρια στην επιχείρηση.

Τουρισμός αλατωρυχείου 

Η μακρά ιστορία εξόρυξης του Σολεντάρ έχει δημιουργήσει μια «υπόγεια πόλη» από σήραγγες, την οποία η Deutsche Welle περιέγραψε ως «μαγνήτη για τους τουρίστες». Υπάρχουν ξεναγήσεις σε βάθος 200-300 μέτρων, με αξιοθέατα, συμπεριλαμβανομένων γλυπτών από κρυστάλλους αλατιού.

Το 2004 και το 2006, ένα σπήλαιο επαναπροσδιορίστηκε για να φιλοξενήσει συναυλίες κλασικής μουσικής από τη Συμφωνική Ορχήστρα του Ντονέτσκ υπογείως. Το Σεπτέμβριο του 2020, η ίδια αίθουσα χρησιμοποιήθηκε και για αγώνα ποδοσφαίρου. Φιλοξενεί επίσης την πρώτη υπόγεια πτήση με αερόστατο, όπως αναφέρεται στο βιβλίο των Ρεκόρ Γκίνες.

Από τις αρχές της δεκαετίας του 1990, οι θάλαμοι περιείχαν επίσης «σπηλαιοσανατόρια»: δωμάτια από αλάτι που προσπαθούν να «αναδημιουργήσουν τις υποτιθέμενες συνθήκες αποκατάστασης των αλατωρυχείων», όπου νοσηλεύονται 100 ασθενείς με αναπνευστικές ασθένειες. Αυτή η πρακτική είναι μέρος της αμφιλεγόμενης βιομηχανίας αλατοθεραπείας, στην οποία πιστεύεται ότι η εισπνοή σκόνης αλατιού είναι μια «θαυματουργή θεραπεία για ασθένειες του αναπνευστικού».

Επιστήμη 
Ο Ανιχνευτής Σπινθηρισμών Αρτιόμοβσκ βρίσκεται στο Σολεντάρ. Από το Νοέμβριο του 1977, λειτουργεί στο αλατωρυχείο σε βάθος 570 μέτρων. Ο κύριος σκοπός του είναι να ανιχνεύει την ακτινοβολία νετρίνων από αστέρια που καταρρέουν.

Αυτή η θέση μέσα στο αλατωρυχείο επιλέχθηκε επειδή «το υπόβαθρο φυσικής ραδιενέργειας στο αλάτι είναι περίπου 300 φορές χαμηλότερο από το συνηθισμένο βράχο», ελαχιστοποιώντας έτσι τον θόρυβο της ακτινοβολίας.

Δημογραφικά στοιχεία 
Ο πληθυσμός της πόλης μειώθηκε τις τελευταίες δεκαετίες, από 14.600 το 1971 σε 10.490 το 2022.

Μητρική γλώσσα σύμφωνα με την ουκρανική απογραφή του 2001: ουκρανικά 60,10%, ρωσικά 39,43%, αρμενικά 0,11%, λευκορωσικά 0,09%, ρομανί 0,05%, βουλγαρικά 0,02%, μολδαβικά 0,02% και από ένα άτομο τα ελληνικά, καραϊμικά, πολωνικά και ρουμάνικα (0,01%).

Παραπομπές 

Πόλεις της Ουκρανίας
Κατεστραμμένες πόλεις