Σερβικές γενικές εκλογές 2022

Στις 3 Απριλίου 2022 διεξήχθησαν γενικές εκλογές στη Σερβία, για να εκλεγούν ο Πρόεδρος και τα μέλη της Εθνοσυνέλευσης. Την ίδια ημέρα θα διεξαχθούν περιφερειακές εκλογές για τα συμβούλια 12 δήμων και 2 πόλεων, με συμπεριλαμβανόμενο το Βελιγράδι.

Οι προεδρικές εκλογές είναι οι τακτικές που διεξάγονται ανά πενταετία, ενώ οι βουλευτικές εκλογές για τα μέλη της Εθνοσυνέλευσης είναι πρόωρες, δηλαδή ο Πρόεδρος Αλεξάνταρ Βούτσιτς είχε ανακοινώσει εκ των προτέρων, από τον Οκτώβριο του 2020, ότι οι επόμενες εκλογές που κανονικά θα διεξάγονταν το 2024 θα γίνουν νωρίτερα, κατά τον Απρίλιο του 2022.

O Αλεξάνταρ Βούτσιτς επανεξελέγη Πρόεδρος με το 60% των ψήφων, και η συμμαχία του Μαζί Μπορούμε Να Κάνουμε Τα Πάντα κέρδισε τις 120 από τις 250 έδρες της Εθνοσυνέλευσης.

Ιστορικό 
Μετά τις εκλογές του 2012, η λαϊκιστική συμμαχία του Σερβικού Προοδευτικού Κόμματος (ΣΠΚ) ανέβηκε στην εξουσία μαζί με το Σοσιαλιστικό Κόμμα Σερβίας (ΣΚΣ). Ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς, ο οποίος το 2012 ήταν αναπληρωτής του Πρωθυπουργού Ίβιτσα Ντάσιτς, μετά τις εκλογές του 2014 έγινε Πρωθυπουργός, και μετά την προεδρική εκλογή του 2017 έγινε Πρόεδρος της Σερβίας. Οι επικριτές λένε, ότι από τότε που ανέβηκε ο Βούτσιτς στην εξουσία, η Σερβία οπισθοδρόμησε δημοκρατικά προς αυταρχισμό, με περιορισμό στην ελευθερία των μέσων ενημέρωσης και στις πολιτικές ελευθερίες. Η εκλογή του Βούτσιτς το 2017 συνοδεύτηκε από μαζικές διαδηλώσεις για τον έλεγχο των μέσων ενημέρωσης. Στη συνέχεια, ο Βούτσιτς διόρισε πρωθυπουργό την Άνα Μπρνάμπιτς, η οποία αρχικά ήταν ανεξάρτητη πολιτικός αλλά από το 2019 έχει μπει στο ΣΠΚ.

Στα τέλη Νοεμβρίου του 2018 ξεκίνησαν μεγάλες αντικυβερνητικές διαδηλώσεις και διαμαρτυρίες, που σταμάτησαν το 2020 λόγω της κρίσης από την πανδημία κορονοϊού και των απαγορεύσεων που επιβλήθηκαν για την αντιμετώπισή της. Με τις διαδηλώσεις ενισχύθηκε η ενότητα των δυνάμεων της αντιπολίτευσης, από τις οποίες η Συμμαχία για τη Σερβία (ΣγΣ) ήταν η μεγαλύτερη και η πιο επιφανής, και οι διαδηλωτές ζήτησαν την παραίτηση του Βούτσιτς και άλλων υψηλόβαθμων αξιωματούχων της κυβέρνησης. Το 2019 ο Βούτσιτς ξεκίνησε την εκστρατεία του για «Το Μέλλον της Σερβίας». Η αντιπολίτευση μποϊκόταρε τις εκλογές του 2020, λέγοντας ότι δεν πληρούνταν οι προϋποθέσεις για να είναι «ελεύθερες και δίκαιες» εκλογές.

Εκλογικό σύστημα

Προεδρικές εκλογές 
Ο Πρόεδρος της Σερβίας εκλέγεται με δημοκρατικές, άμεσες εκλογές, με καθολική και μυστική ψηφοφορία, για πενταετή θητεία. Το εκλογικό σύστημα είναι απλό πλειοψηφικό δύο γύρων, δηλαδή ο υποψήφιος που θα εξασφαλίσει την απόλυτη πλειοψηφία (πάνω από 50% των ψήφων) ανακηρύσσεται νικητής. Αν στον πρώτο γύρο δεν αναδειχθεί νικητής, τότε διεξάγεται δεύτερος γύρος, εντός περιόδου 15 ημέρων, στον οποίον συμμετέχουν οι δύο επικρατέστεροι υποψήφιοι του πρώτου. Η προεδρική θητεία είναι ανανεώσιμη για μία μοναδική φορά, δηλαδή κανείς δεν μπορεί να διατελέσει πάνω από δύο θητείες ως Πρόεδρος.

Βουλευτικές εκλογές 
Η Σερβική Εθνοσυνέλευση αποτελείται από 250 μέλη, τα οποία εκλέγονται με δημοκρατικές, άμεσες εκλογές, με καθολική και μυστική ψηφοφορία για πενταετή θητεία. Το εκλογικό σύστημα είναι αναλογική εκπροσώπηση από πολυεδρικές εκλογικές περιφέρειες. Το εκλογικό όριο για να μπει ένα κόμμα στην Εθνοσυνέλευση είναι 3% των ψήφων. Για τα κόμματα που εκπροσωπούν τις μειονότητες δεν υπάρχει εκλογικό όριο. Η κατανομή των εδρών γίνεται με μέθοδο Ντ'Οντ.

Δικαίωμα ψήφου και υποψηφιότητας έχουν όλοι οι πολίτες της Σερβίας, ηλικίας άνω των 18 ετών. Οι εκλογείς ψηφίζουν γράφοντας έναν κύκλο γύρω από τον αριθμό που αντιστοιχεί στον πολιτικό συνδυασμό που έχουν επιλέξει. Δηλαδή οι εκλογείς επιλέγουν και ψηφίζουν ολόκληρο τον πολιτικό συνδυασμό κομμάτων ή/και ανεξάρτητων πολιτικών, χωρίς να μπορούν να εκφράσουν προτίμηση για έναν συγκεκριμένο υποψήφιο του συνδυασμού. Κάθε εκλογέας μπορεί να ψηφίσει μόνο έναν πολιτικό συνδυασμό.

Υποψήφιοι προεδρικής εκλογής

Επιβεβαιωμένοι υποψήφιοι

Ανεπιβεβαίωτοι υποψήφιοι

Πολιτικά κόμματα - συμμαχίες 

Στον πίνακα που ακολουθεί αναφέρονται τα κόμματα και οι συμμαχίες που συμμετέχουν στις εκλογές, με την σειρά που εμφανίζονται στο ψηφοδέλτιο.

Η συμμαχία Για τα παιδιά μας του Αλεξάνταρ Βούτσιτς κέρδισε την πλειοψηφία στις εκλογές του 2020. Στις αρχές Μαΐου 2021 ο Βούτσιτς, ως αρχηγός του ΣΠΚ, πρότεινε στον Αλεξάνταρ Σάπιτς, τον αρχηγό της Σερβικής Πατριωτικής Συμμαχίας, μία συγχώνευση των δύο κομμάτων. Μετά την συγχώνευση, η οποία έγινε στις 26 Μαΐου 2021, ο Σάπιτς έγινε αντιπρόεδρος του ΣΠΚ. Από το 2012, το ΣΠΚ διατηρεί καλές σχέσεις συνεργασίας και με το Σοσιαλιστικό Κόμμα Σερβίας.  Κατόπιν συμφωνίας, σε αυτές τις εκλογές το Σοσιαλιστικό Κόμμα υποστηρίζει τον Αλεξάνταρ Βούτσιτς για Πρόεδρο της Σερβίας και τον Ίβιτσα Ντάσιτς για Πρωθυπουργό. 

Τον Αύγουστο του 2020 η Συμμαχία για τη Σερβία, μία μεγάλη συμμαχία της αντιπολίτευσης η οποία μποϊκόταρε τις εκλογές του 2020, μετασχηματίστηκε σε Ενωμένη Αντιπολίτευση της Σερβίας (ΕΝΑΣ). Είχε 12 ιδρυτικά κόμματα-μέλη και εκπρόσωπο έναν ανεξάρτητο πολιτικό, τον Τζόρτζε Βουκαντίνοβιτς. Η συμμαχία ήταν προσωρινή, και διαλύθηκε προς τα τέλη του 2020. Το Κόμμα Ελευθερίας και Δικαιοσύνης, το οποίο ήταν μέλος της ΕΝΑΣ, διαπραγματεύτηκε το σχηματισμό μίας νέας συμμαχίας, στην οποία προσχώρησαν το Δημοκρατικό Κόμμα, το Λαϊκό Κόμμα, το Κίνημα Ελεύθερων Πολιτών, και άλλα μικρά κόμματα και κινήματα. Τον Φεβρουάριο 2022 η συμμαχία ονομάστηκε Ενωμένη Σερβία για τη Νίκη και ανακοίνωσε ότι θα συμμετάσχει στις εκλογές με τον Ζντράβκο Πόνος για υποψήφιο Πρόεδρο και την Μαρίνικα Τέπιτς για κοινοβουλευτικό εκπρόσωπο.

Προεκλογική περίοδος

Σλόγκαν

Δημοσκοπήσεις 
Από τις προηγούμενες εκλογές μέχρι τώρα έχουν πραγματοποιηθεί αρκετές δημοσκοπήσεις στις οποίες ένας αντιπροσωπευτικός αριθμός εκλογέων ρωτήθηκαν τι θα ψηφίσουν στις εκλογές.

Αποτελέσματα

Αποτελέσματα προεδρικών εκλογών

Αποτελέσματα βουλευτικών εκλογών

Παραπομπές 

Εκλογές στη Σερβία
Εκλογές του 2022