Πλατεία του Βάτσλαβ

Η Πλατεία Βέντσεσλας ή Βάτσλαβ (τσεχικά:, στην καθομιλουμένη Václavák [ˈvaːtslavaːk]) είναι μια από τις κύριες πλατείες στη Νέα Πόλη της Πράγας, στην Τσεχία. Πολλά ιστορικά γεγονότα συνέβησαν εκεί και είναι παραδοσιακό σημείο για διαδηλώσεις, εορτασμούς και άλλες δημόσιες συγκεντρώσεις. Είναι επίσης το μέρος με τη μεγαλύτερη κίνηση πεζών σε ολόκληρη τη χώρα. Η πλατεία πήρε το όνομά της από τον Άγιο Βεντσέσλαο, τον πολιούχο της Βοημίας. Αποτελεί μέρος του ιστορικού κέντρου της Πράγας, μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς.

Παλαιότερα γνωστό ως Koňský trh (Αγορά αλόγων), καθώς υπήρξε περιοδικά τόπος αγορών αλόγων κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα, μετονομάστηκε σε Svatováclavské náměstí (πλατεία Αγίου Βεντσέσλαου) το 1848 ύστερα από πρόταση του Κάρελ Χάβλιτσεκ Μπόροβσκι.

Χαρακτηριστικά 

Μοιάζοντας περισσότερο με λεωφόρο και λιγότερο με πλατεία, η πλατεία Βέντσεσλας έχει το σχήμα ενός πολύ επιμήκους (750 μ. συνολική επιφάνεια 45.000 m2) ορθογωνίου, με κατεύθυνση βορειοδυτικά – νοτιοανατολικά. Ο δρόμος έχει ανοδική κλίση προς τη νοτιοανατολική πλευρά. Σε αυτό το άκρο δεσπόζει από το μεγαλειώδες νεοκλασικό Εθνικό Μουσείο της Τσεχίας. Το βορειοδυτικό άκρο βρίσκεται στα σύνορα μεταξύ της Νέας Πόλης και της Παλιάς Πόλης.

Ιστορία 
Το 1348, ο βασιλιάς της Βοημίας Κάρολος Δ΄ ίδρυσε τη Νέα Πόλη της Πράγας. Το σχέδιο περιελάμβανε αρκετές ανοιχτές περιοχές για αγορές, εκ των οποίων η δεύτερη μεγαλύτερη ήταν η Koňský trh ή Αγορά αλόγων (η μεγαλύτερη ήταν η Πλατεία Καρόλου). Στο νοτιοανατολικό άκρο της αγοράς βρισκόταν η Πύλη των αλόγων, μια από τις πύλες στα τείχη της Νέας Πόλης.

Το άγαλμα του Αγίου Βεντσέσλαου παλαιότερα βρισκόταν στη μέση της πλατείας Βέντσεσλας, κοντά στο Ξενοδοχείο Εβρόπα, και μεταφέρθηκε στο κάστρο Βίσεχραντ το 1879. Κατά τη διάρκεια του κινήματος της Τσεχικής Εθνικής Αναγέννησης στα τσεχικά εδάφη της Αυστροουγγαρίας τον 19ο αιώνα, ζητήθηκε ένα πιο ευγενές όνομα για τον δρόμο. Την εποχή αυτή η πλατεία μετονομάστηκε και το νέο άγαλμα του Αγίου Βεντσέσλαου χτίστηκε το 1912.

Στις 28 Οκτωβρίου 1918, ο Άλοϊς Γίρασεκ διάβασε τη διακήρυξη της ανεξαρτησίας της Τσεχοσλοβακίας μπροστά από το άγαλμα του Αγίου Βετσέσλαου.

Κατά τη διάρκεια της Κρίσης του Μάη του 1938, η πλατεία ήταν ο τόπος μαζικών διαδηλώσεων ενάντια στις απαιτήσεις της Ναζιστικής Γερμανίας για τη Σουδητία και τις πολιτικές κατευνασμού των συμμάχων της Πρώτης Τσεχοσλοβακικής Δημοκρατίας, του Ηνωμένου Βασιλείου και της Γαλλίας. Υπό το Προτεκτοράτο της Βοημίας και της Μοραβίας, οι ναζιστικές δυνάμεις κατοχής χρησιμοποιούσαν τον δρόμο για μαζικές διαδηλώσεις. Κατά τη διάρκεια της εξέγερσης της Πράγας το 1945, μερικά κτίρια κοντά στο Εθνικό Μουσείο καταστράφηκαν. Αργότερα αντικαταστάθηκαν από πολυκαταστήματα.

Στις 16 Ιανουαρίου 1969, ο φοιτητής Γιαν Πάλαχ αυτοπυρπολήθηκε στην πλατεία Βέντσεσλας για να διαμαρτυρηθεί για την εισβολή του Συμφώνου της Βαρσοβίας στην Τσεχοσλοβακία το 1968.

Στις 28 Μαρτίου 1969, η εθνική ομάδα χόκεϊ της Τσεχοσλοβακίας κέρδισε την ομάδα της ΕΣΣΔ για δεύτερη φορά στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Χόκεϊ επί Πάγου εκείνης της χρονιάς. Καθώς η Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Τσεχοσλοβακίας βρισκόταν ακόμη υπό σοβιετική κατοχή, η νίκη προκάλεσε μεγάλους εορτασμούς. Υπολογίζεται ότι 150.000 άνθρωποι συγκεντρώθηκαν στην πλατεία Βέντσεσλας και σημειώθηκαν αψιμαχίες με την αστυνομία. Στη συνέχεια, μια ομάδα προβοκάτορων επιτέθηκε στο γραφείο της σοβιετικής αεροπορικής εταιρείας Aeroflot στην Πράγα, που βρίσκεται στον δρόμο. Οι βανδαλισμοί λειτούργησαν ως πρόσχημα για αντίποινα και την περίοδο της λεγόμενης εξομάλυνσης.

Το 1989, κατά τη διάρκεια της Βελούδινης Επανάστασης, πραγματοποιήθηκαν μεγάλες διαδηλώσεις (με εκατοντάδες χιλιάδες άτομα ή περισσότερους) στην πλατεία.

Η πλατεία Βέντσεσλας πλαισιώνεται από ξενοδοχεία, γραφεία, καταστήματα λιανικής, ανταλλακτήρια συναλλάγματος και καταστήματα φαστ φουντ. Πολλά στριπτιτζάδικα λειτουργούν επίσης γύρω από την πλατεία Βέντσεσλας. Η πλατεία Βέντσεσλας είναι επίσης ένα δημοφιλές μέρος για τους εορτασμούς της Πρωτοχρονιάς. Χριστουγεννιάτικες αγορές (Vánoční trhy) πραγματοποιούνται εδώ κάθε χρόνο από τις αρχές Δεκεμβρίου έως την πρώτη εβδομάδα του Ιανουαρίου.

Το 2020 ξεκίνησε ανακατασκευή της πλατείας, με στόχο ενιαία πλακόστρωση, φαρδύτερα πεζοδρόμια, ποδηλατόδρομους και νέα σοκάκια. Επίσης, η κυκλοφορία του τραμ θα επανέλθει στο πάνω μέρος της πλατείας.

Τέχνη και αρχιτεκτονική 

Τα δύο κυριότερα σημεία αναφοράς της πλατείας Βέντσεσλας βρίσκονται στο νοτιοανατολικό, ανηφορικό άκρο: το Κτήριο του Εθνικού Μουσείου 1885–1891, σχεδιασμένο από τον Τσέχο αρχιτέκτονα Γιόσεφ Σουλτς, και το άγαλμα του Βεντσέσλαου.

Άλλα σημαντικά κτίρια στην πλατεία περιλαμβάνουν:

 Κτίριο γραφείων και εμπορικό κέντρο των Άντονιν Πφάιφερ και Μάτεϊ Μπλέχα «Μέγαρο Κορούνα», #1–2, 1912–1914, με γλυπτό διάκοσμο του Βόιτεχ Σούχαρντα
 Το «Κτίριο Λιντ» του Λούντβικ Κίσελα, Νο. 4, ένα πρώιμο έργο του αρχιτεκτονικού κονστρουκτιβισμού
 το κατάστημα παπουτσιών BAŤA, Νο. 6, 1929
 Το φαρμακείο Άνταμ των Μάτεϊ Μπλέχα και Έμιλ Κράλιτσεκ, No. 8, 1911–1913
 Το κτίριο Πέτερκα του Γιαν Κότερα, No. 12, 1899–1900
 Το «Ξενοδοχείο Γιούλις» του Πάβελ Γιάνακ, Νο. 22, 1926
 Το «Ξενοδοχείο Εβρόπα» του Άλοϊς Ντρίακ, #25–27, 1872, επανασχεδιασμένο το 1905, με γλυπτό διάκοσμο από το Λάντισλαβ Σάλουν
 «Οικία Βιέλ», του Άντονιν Βίελ, Νο. 34, 1896
 το «Κτίριο Μέλαντριχ», Νο. 36, 1914, όπου ο Αλεξάντερ Ντούμπτσεκ και ο Βάτσλαβ Χάβελ εμφανίστηκαν μαζί στο μπαλκόνι του τον Νοέμβριο του 1989, ένα σημαντικό γεγονός της Βελούδινης Επανάστασης
 «Ξενοδοχείο Άντρια», No 26, ανακατασκευή του 1912, το 1918 πωλήθηκε στον Φράντισεκ Τίχι, θέατρο Μπούριαν (1925–1928)

Μεταφορές 
Η γραμμή Α του μετρό της Πράγας περνά κάτω από την πλατεία Βέντσεσλας και οι δύο πιο πολυσύχναστοι σταθμοί του μετρό, Muzeum (γραμμές Α και Γ) και Můstek (γραμμές Α και Β), έχουν εισόδους στην πλατεία. Επί του παρόντος, τα τραμ διασχίζουν μόνο κάθετα την πλατεία. Οι γραμμές του τραμ που διέτρεχαν την πλατεία κατά μήκος αφαιρέθηκαν το 1980. Εγκρίθηκε μια πρόταση για την επαναφορά της γραμμής του τραμ, με την κατασκευή να έχει προγραμματιστεί να ξεκινήσει το 2023. Το μεγαλύτερο μέρος του δρόμου είναι ανοιχτό στην κυκλοφορία αυτοκινήτων, αλλά το βορειοδυτικό άκρο έχει πεζοδρομηθεί από το 2012.

Παραπομπές

Πηγές 

 Lazarova, Daniela (27 Νοεμβρίου 2004). Το μεταβαλλόμενο πρόσωπο της πλατείας Wenceslas Radio Praha.
 Stankova, Jaroslava, et al. (1992) Prague: Eleven Centuries of Architecture. Πράγα: PAV.  ISBN 80-900003-1-2

Πλατείες στην Τσεχία
Πράγα