Τζωρτζ Μπένθαμ

Ο Τζωρτζ Μπένθαμ (George Bentham, 22 Σεπτεμβρίου 1800 – 10 Σεπτεμβρίου 1884) ήταν Άγγλος βοτανολόγος, που χαρακτηρίσθηκε από τον συνάδελφό του Ντουέιν Άιζλυ (Duane Isely) ως «ο κυριότερος συστηματικός βοτανολόγος του 19ου αιώνα». Αρχικώς σπούδασε νομικά, αλλά ανέκαθεν τον συνάρπαζε η βοτανική, την οποία και ακολούθησε, αν και αυτοδίδακτος σε αυτή. Είναι γνωστότερος από το έργο του στην ταξινόμηση των φυτών σε συνεργασία με τον Τζόζεφ Ντάλτον Χούκερ, με το έργο Genera Plantarum (1862-1883). Συνέγραψε και άλλα σημαντικά έργα στην επιστήμη του. Ο Μπένθαμ διετέλεσε πρόεδρος της Λινναίας Εταιρείας του Λονδίνου το 1861 και ήταν μέλος της Βασιλικής Εταιρείας από το 1862.

Η ζωή του 
Ο Μπένθαμ γεννήθηκε στο Στόουκ του Πλύμουθ. Η οικογένειά του ήταν διακεκριμένη: Ο πατέρας του, ο ναυπηγός σερ Σάμιουελ Μπένθαμ, ήταν ο μοναδικός αδελφός του φιλοσόφου Τζέρεμυ Μπένθαμ που επέζησε ως την ενηλικίωση. Η μητέρα του, η Μαίρυ Σοφία Μπένθαμ, ασχολήθηκε επίσης με τη βοτανική και τη συγγραφή. Ο Τζωρτζ είχε από μικρός μεγάλη ευκολία στην εκμάθηση γλωσσών: μέχρι να γίνει οκτώ ετών μπορούσε ήδη να μιλάει γαλλικά, γερμανικά και ρωσικά, ενώ έμαθε και τη σουηδική γλώσσα κατά τη διάρκεια μιας σύντομης παραμονής του στη Σουηδία προτού ενηλικιωθεί. Η οικογένεια πραγματοποίησε ένα μεγάλο ταξίδι σε όλη τη Γαλλία, παραμένοντας επί δύο έτη στο Μοντωμπάν, όπου ο Τζωρτζ μελέτησε την εβραϊκή γλώσσα και μαθηματικά στην Προτεσταντική Θεολογική Σχολή. Τελικώς εγκαταστάθηκαν κοντά στο Μονπελιέ, όπου ο Σάμιουλ Μπένθαμ αγόρασε μια μεγάλη έκταση.

Την εποχή που μελετούσε στην Ανγκουλέμ, ο Τζωρτζ Μπένθαμ έτυχε να ξεφυλλίσει το βιβλίο Flore française του Ελβετού βοτανολόγου ντε Καντόλ και ενδιαφέρθηκε για τους αναλυτικούς πίνακές του για την αναγνώριση διάφορων ειδών φυτών. Τους δοκίμασε αμέσως στο πρώτο φυτό που είδε και το αποτέλεσμα ήταν επιτυχημένο, οπότε τους εφάρμοζε σε κάθε φυτό που συνάντούσε. Επανερχόμενος στο Λονδίνο το 1823, συναντήθηκε με Άγγλους βοτανολόγους, όμως ο θείος του τον ώθησε να σπουδάσει νομικά στο Λίνκολνς Ιν. Πράγματι, έφθασε να γίνει μέλος του Δικηγορικού Συλλόγου και το 1832 είχε την πρώτη και μοναδική του δικαστική υπόθεση. Αλλά το ενδιαφέρον του για τη βοτανική δεν μειώθηκε ούτε στιγμή και το 1829 έγινε γραμματέας της Βασιλικής Κηπουρικής Εταιρείας του Λονδίνου, θέση στην οποία παρέμεινε μέχρι το 1840.

Το 1831 ο Τζωρτζ Μπένθαμ κληρονόμησε την περιουσία του πατέρα του και το επόμενο έτος του θείου του, του Τζέρεμυ Μπένθαμ, οπότε είχε εξασφαλισμένο εισόδημα ώστε να ασχοληθεί πλέον με ό,τι επιθυμούσε, δηλαδή με τη βοτανική και τη λογική. Το 1833 πήρε ως σύζυγό του τη Σάρα Τζόουνς (1798-1881), θυγατέρα του διπλωμάτη και συγγραφέα σερ Χάρφορντ Τζόουνς-Μπρύτζες, αλλά δεν απέκτησαν παιδιά. Ο Μπένθαμ απεβίωσε στο σπίτι του στο Λονδίνο σε ηλικία 83 ετών και τάφηκε στο Κοιμητήριο του Μπρόμπτον.

Η πρότυπη συντομογραφία Benth. χρησιμοποιείται διεθνώς για να υποδηλώσει τον Τζωρτζ Μπένθαμ σε επιστημονικές αναφορές βοτανικών ονομασιών.

Ονομάσθηκαν προς τιμή του 
Σε δύο γένη φυτών έχει δοθεί το όνομα του Μπένθαμ: στο γένος ορχιδέας μπενθαμία με 29 είδη και στο γένος μπενθαμιέλλα με 12 είδη. Επιπλέον, το όνομά του έχει δοθεί στα παρακάτω μεμονωμένα είδη ή υποείδη:

 Acanthocephalus benthamianus, Regel
 Andropogon benthamianus, Steud.
 Atractocarpus benthamianus, F.Muell.
 Croton benthamianus, Müll.Arg.
 Distemonanthus benthamianus, Baill.
 Garcinia benthamiana (Planch. & Triana), Pipoly
 Nicotiana benthamiana, Domin
 Pinus ponderosa benthamiana, Hartw.
 Thelymitra benthamiana, Rchb.f.

Παραπομπές

Πηγές
 Jean-Jacques Amigo: «Bentham (George)» στο Nouveau Dictionnaire de biographies roussillonnaises, τόμ. 3, Publications de l'olivier, Perpignan 2017 (ISBN 9782908866506)
 
 
 
 
 Bettany, George Thomas: το λήμμα «Bentham, George» στο Dictionary of National Biography, τόμ. 4, εκδ. Smith, Elder & Co., Λονδίνο 1885

Άγγλοι βοτανολόγοι
Εταίροι της Βασιλικής Εταιρείας