Κατοχή της Λωρίδας της Γάζας από την Ηνωμένη Αραβική Δημοκρατία

Η κατοχή της Λωρίδας της Γάζας από την Ηνωμένη Αραβική Δημοκρατία () αναφέρεται στη χρονική περίοδο κατά την οποία το σημερινό παλαιστινιακό έδαφος γνωστό ως Λωρίδα της Γάζας καταλήφθηκε από τις αιγυπτιακές δυνάμεις της Ηνωμένης Αραβικής Δημοκρατίας από το 1949 έως το 1967. Η αιγυπτιακή κατοχή της Γάζας ξεκίνησε με την έναρξη του εδάφους το 1949 μετά τον Πρώτο Αραβο-Ισραηλινό Πόλεμο και τελείωσε μετά την ήττα της Αιγύπτου από το Ισραήλ στον 3o Αραβο-Ισραηλινό Πόλεμο του 1967, μετά τον οποίο άρχισε η ισραηλινή κατοχή της Λωρίδας της Γάζας . Η αιγυπτιακή κυριαρχία στη Γάζα πριν από τον πόλεμο του 1967 ήταν συνεχής με εξαίρεση μια σύντομη περίοδο από τον Οκτώβριο του 1956 έως τον Μάρτιο του 1957, όταν το Ισραήλ εισέβαλε και κατέλαβε τη Γάζα καθώς και τη χερσόνησο του Σινά κατά τη διάρκεια της κρίσης του Σουέζ.

Από τον Σεπτέμβριο του 1948, μέχρι τη διάλυσή της από τον Αιγύπτιο Πρόεδρο Γκαμάλ Αμπντέλ Νάσερ το 1959, η Λωρίδα της Γάζας διοικούνταν επίσημα από την Πανπαλαιστινιακή Κυβέρνηση . Αν και σε μεγάλο βαθμό συμβολική, η κυβέρνηση αναγνωρίστηκε από τα περισσότερα μέλη του Αραβικού Συνδέσμου. Μετά τη διάλυσή της, η Αίγυπτος δεν προσάρτησε τη Λωρίδα της Γάζας, αλλά την κράτησε υπό στρατιωτική κυριαρχία, εν αναμονή της επίλυσης του ζητήματος Ισραήλ-Παλαιστίνης.

Ιστορικό 
Μετά τον Α'  Παγκόσμιο Πόλεμο, η Κοινωνία των Εθνών παραχώρησε στο Ηνωμένο Βασίλειο εξουσία για την Εντολή για την Παλαιστίνη που αποτελείται από πρώην οθωμανικά εδάφη, συμπεριλαμβανομένης της Λωρίδας της Γάζας.  Αυτό που έγινε γνωστό ως Βρετανική Εντολή για την Παλαιστίνη επιβεβαιώθηκε επίσημα από το Συμβούλιο της Κοινωνίας των Εθνών στις 24 Ιουλίου 1922 και τέθηκε σε ισχύ στις 26 Σεπτεμβρίου 1923 

Τρία χρόνια μετά τον Β'Παγκόσμιο Πόλεμο, στις 15 Μαΐου 1948, έληξε η βρετανική εντολή για την Παλαιστίνη. Πριν από αυτό, στις 29 Νοεμβρίου 1947, η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών ενέκρινε το Σχέδιο διχοτόμησης της Παλαιστίνης του ΟΗΕ του 1947 για τη δημιουργία στην Παλαιστίνη δύο κρατών, ενός εβραϊκού και ενός αραβικού. Ο Εμφύλιος Πόλεμος 1947–1948 στην Υποχρεωτική Παλαιστίνη ξέσπασε ως απάντηση. Στις 14 Μαΐου 1948, ο Νταβίντ Μπεν Γκουριόν κήρυξε την ανεξαρτησία του κράτους του Ισραήλ και την επόμενη μέρα οι στρατοί της Αιγύπτου, της Ιορδανίας και της Συρίας κήρυξαν πόλεμο και εισέβαλαν, με τη βοήθεια στρατιωτών που στάλθηκαν από το Ιράκ, ξεκινώντας τον Αραβο-Ισραηλινό πόλεμο του 1948. Η Αίγυπτος σημείωσε κέρδη στις αρχές του πολέμου, αλλά αυτά ανατράπηκαν στα τέλη Δεκεμβρίου 1948 όταν ο ισραηλινός στρατός, στην «Επιχείρηση Χόρεβ», έδιωξε τις αιγυπτιακές δυνάμεις από το Νετζέβ και περικύκλωσε τις αιγυπτιακές δυνάμεις στη Λωρίδα της Γάζας, αναγκάζοντας την Αίγυπτο να αποσυρθεί και να δεχθεί μια κατάπαυση του πυρός. Στις 7 Ιανουαρίου 1949 επιτεύχθηκε εκεχειρία. Οι ισραηλινές δυνάμεις προχώρησαν σε αποχώρηση από το Σινά και τη Γάζα, αφήνοντάς τα να καταληφθούν από την Αίγυπτο.

Στις 24 Φεβρουαρίου 1949 υπογράφηκε στη Ρόδο η Συμφωνία Ανακωχής Ισραήλ-Αιγύπτου. Σύμφωνα με τη συμφωνία, η γραμμή ανακωχής χαράχθηκε κατά μήκος των διεθνών συνόρων (που χρονολογείται απότο 1906) εκτός από τη Μεσόγειο Θάλασσα, όπου η Αίγυπτος παρέμενε υπό τον έλεγχο μιας λωρίδας γης κατά μήκος της ακτής, η οποία έγινε γνωστή ως Λωρίδα της Γάζας. (Βλέπε Συμφωνίες Ανακωχής του 1949)

Κατοχή της Αιγύπτου: Προτεκτοράτο όλων των Παλαιστινίων (1948-1950) 
Το Παν-Παλαιστινιακό Προτεκτοράτο ήταν μια οντότητα που ιδρύθηκε από τον Αραβικό Σύνδεσμο στις 22 Σεπτεμβρίου 1948, κατά τη διάρκεια του Αραβο-Ισραηλινού Πολέμου του 1948, υποτίθεται ότι παρέχει παλαιστινιακή διακυβέρνηση για την Παλαιστίνη. Μετά τον πόλεμο, η Λωρίδα της Γάζας ήταν η μόνη περιοχή υπό τη δικαιοδοσία της Παν-παλαιστινιακής Κυβέρνησης. Ωστόσο, τα μέλη της κυβέρνησης απομακρύνθηκαν κατά συνέπεια στο Κάιρο και είχαν μικρή ή καθόλου επιρροή στα γεγονότα στη Γάζα. 

Σύμφωνα με τον Αβί Σάιλμ:Η αντίθεση μεταξύ των αξιώσεων της πανπαλαιστινιακής κυβέρνησης και των δυνατοτήτων της την οδήγησε γρήγορα στο επίπεδο της φάρσας. Διεκδίκησε δικαιοδοσία σε ολόκληρη την Παλαιστίνη, ωστόσο δεν είχε καμία διοίκηση, ούτε δημόσια υπηρεσία, ούτε χρήματα, ούτε πραγματικό δικό της στρατό. Ακόμη και στον μικρό θύλακα γύρω από την πόλη της Γάζας, το έργο της λειτουργούσε μόνο με τη χάρη των αιγυπτιακών αρχών. Εκμεταλλευόμενοι την εξάρτηση της νέας κυβέρνησης από αυτούς για κεφάλαια και προστασία, οι Αιγύπτιοι πληρωτές τη χειραγώγησαν για να υπονομεύσουν την αξίωση του Αμπντουλάχ να εκπροσωπεί τους Παλαιστίνιους στον Αραβικό Σύνδεσμο και στα διεθνή φόρουμ. Φαινομενικά το έμβρυο για ένα ανεξάρτητο παλαιστινιακό κράτος, η νέα κυβέρνηση, από τη στιγμή της ίδρυσής της, περιορίστηκε έτσι στον δυσαρεστημένο ρόλο της σαΐτας στη συνεχιζόμενη διαμάχη για την εξουσία μεταξύ Καΐρου και Αμμάν.

Η κρίση του Σουέζ και οι συνέπειές της 

Το 1956, η Αίγυπτος απέκλεισε τον Κόλπο της Άκαμπα, ανέλαβε τον εθνικό έλεγχο της Διώρυγας του Σουέζ και ταυτόχρονα απέκλεισε στην ισραηλινή ναυτιλία - απειλώντας το νεαρό κράτος του Ισραήλ και παραβιάζοντας τη Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης του 1888. Η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο υποστήριξαν το Ισραήλ στην αποφασιστικότητά του ότι η διώρυγα πρέπει να παραμείνει ανοιχτή σε όλα τα έθνη σύμφωνα με τη Σύμβαση.

Στις 29 Οκτωβρίου 1956, το Ισραήλ, η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο εισέβαλαν στη Λωρίδα της Γάζας και στη χερσόνησο του Σινά ξεκινώντας τον πόλεμο του Σουέζ το 1956. Κάτω από διεθνή πίεση, η Αγγλο-γαλλική ομάδα κρούσης αποχώρησε πριν από τα τέλη του 1956 και ο ισραηλινός στρατός αποχώρησε από το Σινά και τη Γάζα τον Μάρτιο του 1957.

Διοίκηση UAR (1959–67) 
Το 1959, η Λωρίδα της Γάζας συγχωνεύτηκε επίσημα στη βραχύβια Ηνωμένη Αραβική Δημοκρατία (η οποία ένωσε την Αίγυπτο και τη Συρία). Το 1962 η κυβέρνηση της UAR ίδρυσε ένα Παλαιστινιακό Νομοθετικό Συμβούλιο που εκλέγεται από τον πληθυσμό. Το συνταγματικό έγγραφο ξεκίνησε με τα εξής: Η Λωρίδα της Γάζας είναι αδιαίρετο μέρος της γης της Παλαιστίνης και ο λαός της είναι μέρος του Αραβικού Έθνους. Οι Παλαιστίνιοι στη Λωρίδα της Γάζας θα σχηματίσουν μια Εθνική Ένωση που θα αποτελείται από όλους τους Παλαιστίνιους όπου κι αν βρίσκονται - στόχος της είναι η κοινή εργασία για την ανάκτηση των σφετερισμένων εδαφών της Παλαιστίνης και η συμμετοχή στην εκπλήρωση του αραβικού εθνικισμού. Η Εθνική Ένωση οργανώνεται με διάταγμα του Γενικού Κυβερνήτη.Όταν ιδρύθηκε η Παλαιστινιακή Οργάνωση για την Απελευθέρωση (PLO) το 1964, ο Νάσερ διακήρυξε ότι θα είχε την εξουσία στη Γάζα, αλλά αυτή η εξουσία δεν δόθηκε ποτέ στην πράξη.  Ένα χρόνο αργότερα, καθιερώθηκε η στράτευση για τον Παλαιστινιακό Απελευθερωτικό Στρατό . 

Στις 5 Ιουνίου 1967, εβδομάδες αφότου η Αίγυπτος απέκλεισε τα Στενά του Τιράν και διέκοψε την ισραηλινή ναυτιλία, το Ισραήλ επιτέθηκε στην Αίγυπτο, ξεκινώντας τον Πόλεμο των Έξι Ημερών . Γρήγορα νίκησε τα γύρω αραβικά κράτη και κατέλαβε τη Λωρίδα της Γάζας, μαζί με τη Δυτική Όχθη και άλλα εδάφη, τερματίζοντας την κατοχή της Αιγύπτου.

Το 1978, το Ισραήλ και η Αίγυπτος υπέγραψαν τις ιστορικές Συμφωνίες του Καμπ Ντέιβιντ που έθεσαν επίσημο τέλος στη διαμάχη μεταξύ τους. Το δεύτερο μέρος των συμφωνιών ήταν ένα πλαίσιο για την εγκαθίδρυση ενός αυτόνομου καθεστώτος στη Δυτική Όχθη και τη Λωρίδα της Γάζας. Έτσι, η Αίγυπτος παραιτήθηκε από οποιαδήποτε εδαφική διεκδίκηση στη Λωρίδα της Γάζας.

Δημογραφικά και οικονομία 
Η εισροή πάνω από 200.000 προσφύγων στη Γάζα κατά τη διάρκεια του πολέμου του 1948 είχε ως αποτέλεσμα τη δραματική μείωση του βιοτικού επιπέδου. Επειδή η αιγυπτιακή κυβέρνηση περιόρισε τη μετακίνηση από και προς τη Λωρίδα της Γάζας, οι κάτοικοί της δεν μπορούσαν να αναζητήσουν αλλού επικερδή εργασία.  Το 1955, ένας παρατηρητής (μέλος της Γραμματείας του ΟΗΕ) σημείωσε ότι «Για όλους τους πρακτικούς σκοπούς θα ήταν αλήθεια να πούμε ότι τα τελευταία έξι χρόνια στη Γάζα περισσότεροι από 300.000 άνθρωποι που πλήττονται από τη φτώχεια έχουν περιοριστεί σε μια περιοχή του μεγέθους του ένα μεγάλο πάρκο της πόλης».

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Νομικό καθεστώς της Δυτικής Όχθης, της Γάζας και της Ανατολικής Ιερουσαλήμ
 Λωρίδα της Γάζας (φόντο)
 Λωρίδα της Γάζας (ιστορία)

Ιστορία της Παλαιστίνης
Λήμματα που περιέχουν κείμενο στα αραβικά
Λωρίδα της Γάζας