Ναυπηγείο του Γκντανσκ

Το Ναυπηγείο του Γκντανσκ (, πρώην Ναυπηγείο Λένιν) είναι μεγάλο ναυπηγείο, το οποίο βρίσκεται στο Γκντανσκ της Πολωνίας. Το ναυπηγείο απέκτησε διεθνή φήμη όταν το συνδικάτο Αλληλεγγύη () ιδρύθηκε εκεί τον Σεπτέμβριο του 1980. Βρίσκεται στη δυτική πλευρά του ποταμού Μάρτφα Βίσουα και της νήσου Όστρουφ.

Ιστορία 
Το Ναυπηγείο του Γκντανσκ ιδρύθηκε το 1946 ως κρατική εταιρεία, στις τοποθεσίες των πρώην γερμανικών ναυπηγείων Schichau-Werft και Danziger Werft, όπου και τα δύο υπέστησαν σημαντικές ζημιές στο Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Την 1η Ιουλίου 1952, μια κρατική επιχείρηση με το όνομα Baza Remontowa – Ostrow (Επισκευαστική Βάση - Όστρουφ) ιδρύθηκε στη νήσο Όστρουφ. Το όνομα άλλαξε σε Gdańska Stocznia Remontowa (Ναυπηγείο Επισκευής Πλοίων του Γκντανσκ) αργότερα μέσα στο έτος. Κατά την εποχή της Λαϊκής Δημοκρατίας της Πολωνίας, το συγκρότημα ήταν γνωστό ως Ναυπηγείο του Γκντανσκ και Ναυπηγείο Βλαντιμίρ Λένιν στο Γκντανσκ (1967–89).

Το Βόρειο Ναυπηγείο (Stocznia Północna) ιδρύθηκε επίσης τον Ιούνιο του 1945, όταν ήταν γνωστό ως Ναυπηγείο Νο. 3. Οι δραστηριότητές της ήταν κυρίως παραγωγή και επισκευές τρένων, τραμ και μικρών πλωτών μονάδων. Τον Δεκέμβριο του 1945, το Ναυπηγείο Νο. 3 είχε εργατικό δυναμικό 694 ατόμων, συμπεριλαμβανομένων 8 μηχανικών και 28 τεχνικών. Οι καθελκύσεις ξεκίνησαν το 1948 – παραδόθηκαν τα ιστιοφόρα ψαράδικα πλοία για το Ινστιτούτο Θαλάσσιας Αλιείας του Γκντανσκ και κατασκευάστηκαν 53 λέμβοι διάσωσης. Το 1949, το ναυπηγείο άρχισε να παράγει αλιευτικές μηχανότρατες. Το Φεβρουάριο του 1950, το Ναυπηγείο No 3 άλλαξε το όνομά του σε Βόρειο Ναυπηγείο και το 1951 τερμάτισε την παραγωγή τρένων, ειδικευόμενοι αντ΄ αυτού σε μικρά φορτηγά πλοία, αλιευτικά και επιστημονικά πλοία. Το 1952 το ναυπηγείο παρέδωσε 14 πλοία. Μετά το 1955, το ναυπηγείο κατασκεύασε πλοία για τα ναυτικά της Πολωνίας, της ΕΣΣΔ, της Βουλγαρίας, της Γιουγκοσλαβίας και της Ανατολικής Γερμανίας – κυρίως για σκάφη αποβίβασης στρατευμάτων, υδρογραφικά, διάσωσης, εκπαίδευσης και τορπιλοβόλα. Το 1975 το ναυπηγείο ονομάστηκε «Ήρωες του Βέστερπλατε».

Το 1980, το Γκντανσκ ήταν η περιοχή για τα γεγονότα που σηματοδότησαν την αρχή της οργανωμένης αντίστασης στην κομμουνιστική δικτατορία στην Ανατολική Ευρώπη. Μια απεργία από 17.000 ναυπηγούς ανέδειξε την Αλληλεγγύη (Solidarność), με επικεφαλής τον ηλεκτρολόγο ναυπηγείων Λεχ Βαλέσα, που αναγνωρίζεται ως το πρώτο μη κομμουνιστικό συνδικάτο στο τότε Σοβιετικό Μπλοκ. Το συνδικάτο ήταν ένα από τα πρώτα επιτυχημένα βήματα σε μια εκστρατεία πολιτικής αντίστασης που συνέβαλε στην τελική κατάρρευση του κομμουνισμού σε ολόκληρη την ανατολική Ευρώπη.

Μέσα από τη δεκαετία του 1980, το Βόρειο Ναυπηγείο συνέχισε να παράγει μηχανότρατες, αλιευτικά σκάφη, υδρογραφικές μονάδες και αποβατικά σκάφη στρατευμάτων για τη Σοβιετική Ένωση - τα τελευταία τέσσερα παραδόθηκαν το 1991. Τα συμβόλαια που υπογράφηκαν με το Πολωνικό Ναυτικό της κομμουνιστικής εποχής παραδόθηκαν στις αρχές της δεκαετίας του 1990. Οι δυσκολίες στην παγκόσμια αγορά ανάγκασαν σε ριζικές αλλαγές και το ναυπηγείο άρχισε να εξειδικεύεται στα εμπορευματοκιβώτια φορτίου, κυρίως για τη Γερμανία και τη Νιγηρία.

Το 1990, η κρατική Stocznia Gdańska έγινε μετοχική εταιρεία με 61% σε μετοχές του Εθνικού Δημοσίου και 31% ανήκε σε υπαλλήλους. Από τότε, το Ναυπηγείο του Γκντανσκ λειτουργεί ως Stocznia Gdańsk Α.Ε.. Την 1η Απριλίου 1993, το Βόρειο Ναυπηγείο «Ήρωες του Βέστερπαλτε» έγινε εταιρεία, με την επωνυμία Βόρειο Ναυπηγείο Α.Ε.. Στα τέλη της δεκαετίας του 1990, το ναυπηγείο παρήγαγε επιβατικά σκάφη, αλιευτικά σκάφη, ρυμουλκά και σκάφη για τη βιομηχανία ανοιχτής θαλάσσης. Από τον Ιούνιο του 2003, κύριος μέτοχος είναι η Ναυπηγείο «Επισκευής» του Γκντανσκ. Η Βιομηχανική Ένωση Ντονμπάς απέκτησε το 75% των μετοχών του ναυπηγείου μέσω ιδιωτικοποίησης το 2007, με το υπόλοιπο μερίδιο να κατέχεται από την πολωνική κυβέρνηση. Η πολωνική κυβέρνηση ανέκτησε τα μερίδια του ναυπηγείου από την Βιομηχανική Ένωση Ντονμπάς το 2018, φτάνοντας το 50%.

Ως μέρος του Επισκευαστικού Ομίλου, το Βόρειο Ναυπηγείο μπορεί να προσφέρει άκρως τεχνικά εξειδικευμένα προϊόντα – από το σχεδιασμό έως το πλήρη εξοπλισμό πλοίων. Το ναυπηγείο παράγει πλέον εξειδικευμένα πλοία, συμπεριλαμβανομένων πλοίων μεταφοράς φυσικού αερίου, επιβατηγά οχηματαγωγά, πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων, πλοία ανοικτής θαλάσσης, υδρογραφικά και επιστημονικά πλοία. Αυτά τα πλοία φέρουν σημαίες των: Δανίας, Φινλανδίας, Γερμανίας, Νορβηγίας, Ηνωμένου Βασιλείου, Η.Π.Α. και Πολωνίας.

Πρώτο πλοίο 

Το SS Sołdek (ένα φορτηγό πλοίο κάρβουνου και μεταλλεύματος) ήταν το πρώτο πλοίο που κατασκευάστηκε στην Πολωνία μετά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Καθελκύστηκε στις 6 Νοεμβρίου 1947 για έναν Πολωνό ιδιοκτήτη και ήταν το πρώτο από τα 29 πλοία τύπου Project B30, που ναυπηγήθηκε το 1949-1954 στο Ναυπηγείο του Γκντανσκ.

Το SS Sołdek διατηρείται τώρα ως πλοίο μουσείου στο Γκντανσκ.

Σήμερα 

Για πάνω από 60 χρόνια, το Ναυπηγείο του Γκντανσκ έχει παραδώσει περισσότερα από 1.000 ποντοπόρα πλοία σε ιδιοκτήτες σε όλο τον κόσμο. Τα τελευταία χρόνια, οι κορυφαίες παραδόσεις ήταν τα πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων και πλοίων, τα πλοία μεταφοράς χύδην φορτίου και τα επιβατηγά οχηματαγωγά οχήματα μεταφορών. Τα περισσότερα πλοία σχεδιάζονται στο δικό τους γραφείο σχεδιασμού. Ο σχεδιασμός και η κατασκευή πλοίων παρέμεινε η κύρια δραστηριότητα του ναυπηγείου. Οι εργασίες για την υπεράκτια βιομηχανία ξεκίνησαν τον 21ο αιώνα.

Τα ναυπηγεία του Γκντανσκ έχουν περάσει δύσκολες στιγμές. Κάποτε τόπος εργασίας για πάνω από 20.000 άτομα, τα ναυπηγεία του Γκντανσκ παρέχουν μόνο 2.200 θέσεις εργασίας σήμερα. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει υποστηρίξει ένα σχέδιο αναδιάρθρωσης για το ναυπηγείο.

Περίπου 77 εταιρείες δραστηριοποιούνται πλέον στο έδαφος των ναυπηγείων, συμπεριλαμβανομένης της GSG Towers, η οποία κατασκευάζει χαλύβδινους πύργους για ανεμογεννήτριες.

Η Πύλη Νούμερο 2 του ναυπηγείου, επί δεκαετίες επίκεντρο απεργιών και εορτασμών, έχει γίνει προορισμός προσκυνήματος.

Το 2005, ο Γάλλος συνθέτης ηλεκτρονικής μουσικής Ζαν Μισέλ Ζαρ, πραγματοποίησε μια συναυλία πολυμέσων στο ναυπηγείο για να γιορτάσει την 25η επέτειο του κινήματος Αλληλεγγύη. Η συναυλία ήταν μια μοναδική εκδήλωση, προσέλκυσε 170.000 θεατές στο χώρο, πάνω από 6 εκατομμύρια τηλεθεατές και είχε ως αποτέλεσμα την κυκλοφορία του άλμπουμ Live from Gdańsk (2005).

Ο Ντέιβιντ Γκίλμορ, κιθαρίστας των Pink Floyd, πραγματοποίησε μια συναυλία στο ναυπηγείο το 2006, για να εορτάσει την επέτειο της Πολωνικής επανάστασης ως μέρος του κινήματος Αλληλεγγύη. Η συναυλία, η οποία προσέλκυσε 50.000 θεατές, έκλεισε την παγκόσμια περιοδεία του το 2006 για την υποστήριξη του On an Island (2006) και τεκμηριώθηκε στο άλμπουμ Live in Gdańsk (2008).

Εικόνες

Δείτε επίσης 
 Αλληλεγγύη (συνδικάτο της Πολωνίας)
 Λεχ Βαλέσα
 Πολιτική αντίσταση
 Θερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες 1988
 Παγκόσμια Ομοσπονδία Δημοκρατικών Νεολαιών
 Μνημείο των Πεσόντων Εργατών του Ναυπηγείου το 1970

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Η Πολωνία μάχεται για το ναυπηγείο του Γκντανσκ
 Επίσημος ιστότοπος της Stocznia Gdańska
 Παρουσίαση Το Φαινόμενο Αλληλεγγύης (πολωνικά, αγγλικά, γερμανικά, γαλλικά, ισπανικά, ρώσικα)

Κτίρια και κατασκευές στο Γκντανσκ
Πολωνικά εμπορικά σήματα
Γκντανσκ