Τζαμπάλια

Η Τζαμπάλια (αραβικά: جباليا‎) είναι παλαιστινιακή πόλη που βρίσκεται 4 χιλιόμετρα της Γάζας. Είναι υπό τη δικαιοδοσία του Κυβερνείου Βόρειας Γάζας, στη Λωρίδα της Γάζας. Σύμφωνα με το Παλαιστινιακό Κεντρικό Γραφείο Στατιστικής, η Τζαμπάλια είχε πληθυσμό 82.877 κατοίκους στα μέσα του 2006. Ο προσφυγικός καταυλισμός της Τζαμπάλια είναι δίπλα στην πόλη, στα βόρεια. Η κοντινή πόλη Ναζλά είναι μέρος του δήμου Τζαμπάλια. Η πόλη κυβερνάται επί του παρόντος από μια διοίκηση της Χαμάς.

Αρχαιολογία 
Ένα μεγάλο νεκροταφείο που χρονολογείται στον 8ο αιώνα μ.Χ. βρέθηκε κοντά στην Τζαμπάλια. Η κατασκευή υποδηλώνει ότι η χριστιανική κοινότητα στη Γάζα υπήρχε ακόμη σε μεγάλο βαθμό στην πρώιμη ισλαμική εποχή της κυριαρχίας στην Παλαιστίνη, και ικανή για καλλιτεχνικά επιτεύγματα. Τα υπολείμματα του πεζοδρομίου που γλίτωσαν οι εικονομάχοι δείχνουν απεικονίσεις άγριων θηραμάτων, πουλιών και σκηνές εξοχής. Η όψιμη χρονολόγηση του ψηφιδωτού πεζοδρομίου αποδεικνύει ότι η παρέμβαση των εικονομάχων, μετά το 750, είναι μεταγενέστερη από τι πιστεύαμε και συνδέεται με τους Αββασίδες συντηρητικούς.

Ενώ εργάζονταν στον δρόμο Σαλάχ αλ Ντιν, εργάτες αποκάλυψαν κατά λάθος ένα μοναστήρι από τη βυζαντινή περίοδο. Ο χώρος ανασκάφηκε από το Παλαιστινιακό Τμήμα Αρχαιοτήτων. Τώρα τα εντυπωσιακά βυζαντινά ψηφιδωτά του μοναστηριού καλύπτονται με άμμο για να τα προστατεύουν από τη διάβρωση που προκαλείται από την άμεση πρόσκρουση της χειμερινής βροχής. Έχουν βρεθεί και βυζαντινά κεραμικά.

Ιστορία 
Η Τζαμπάλια ήταν γνωστή για το εύφορο έδαφος και τα εσπεριδοειδή της. Ο Μαμελούκος Κυβερνήτης της Γάζας, Σανιάρ αλ Τζαουλί, κυβέρνησε την περιοχή στις αρχές του 14ου αιώνα και προίκισε μέρος της γης της Τζαμπάλια στο Τζαμί Αλ Σαμάχ που έχτισε στη Γάζα. Στην Τζαμπάλια υπάρχει και το μεσαιωνικό Τζαμί Ομάρι. Δεν υπάρχουν κατασκευές από το αρχαίο τμήμα του τζαμιού, εκτός από τη στοά και τον μιναρέ. Το υπόλοιπο τζαμί είναι σύγχρονης κατασκευής. Η στοά αποτελείται από τρεις στοές που στηρίζονται σε τέσσερις πέτρινους κίονες. Οι στοές έχουν οξυκόρυφα τόξα και η στοά καλύπτεται από διασταυρούμενες καμάρες.

Οθωμανική περίοδος 
Η Τζαμπάλια ενσωματώθηκε στην Οθωμανική Αυτοκρατορία το 1517 με όλη την Παλαιστίνη και εμφανίστηκε στα φορολογικά μητρώα του 1596 ως ναχιγές της Γάζας. Είχε πληθυσμό 331 νοικοκυριών, όλοι Μουσουλμάνοι, που πλήρωναν φόρους στο σιτάρι, το κριθάρι, τα αμπέλια και τα οπωροφόρα δέντρα. συνολικά 37.640 ακτσές. Τα 2/3 των εσόδων πήγαν σε ένα βακούφι.

Το 1838, ο λόγιος Έντουαρντ Ρόμπισνον σημείωσε την Τζαμπάλια ως ένα μουσουλμανικό χωριό, που βρίσκεται στην περιοχή της Γάζας.

Το 1863, ο Γάλλος εξερευνητής Βικτόρ Γκερά βρήκε στο τζαμί θραύσματα παλαιών κατασκευών και στο πηγάδι μερικούς σπασμένους κιόνες. Ένας κατάλογος οθωμανικών χωριών από το 1870 περίπου βρήκε ότι το χωριό είχε πληθυσμό 828 κατοίκους, σε σύνολο 254 κατοικιών, αν και ο πληθυσμός περιλάμβανε μόνο άνδρες.

Στην Έρευνα της Δυτικής Παλαιστίνης του 1883 του Ταμείου Εξερεύνησης της Παλαιστίνης, η Τζαμπάλια περιγράφηκε ως ένα μεγάλο πλίθινο χωριό, με κήπους και ένα πηγάδι στα βορειοδυτικά. Είχε ένα τζαμί με το όνομα Αμπού Μπεριάς.

Εποχή βρετανικής εντολής 
Στην απογραφή της Παλαιστίνης το 1922 που διεξήχθη από τις αρχές της Βρετανικής Εντολής, η Τζαμπαλία είχε πληθυσμό 1.775 κατοίκων, όλοι Μουσουλμάνοι, αυξάνοντας στην απογραφή του 1931 σε 2.425, ακόμα όλοι Μουσουλμάνοι, σε 631 σπίτια.

Στα στατιστικά στοιχεία του 1945, η Τζαμπάλια είχε πληθυσμό 3.520 κατοίκων, όλων των Μουσουλμάνων, με 11.497 σκάλες γης, σύμφωνα με επίσημη έρευνα γης και πληθυσμού. Από αυτά, 138 σκάλες ήταν για εσπεριδοειδή και μπανάνες, 1.009 για φυτείες και αρδευόμενες εκτάσεις, 1.036 για δημητριακά, ενώ 101 σκάλες ήταν δομημένη γη.

Μετά το 1948 
Κατά τους πρώτους μήνες της Πρώτης Ιντιφάντα, στις 27 Μαρτίου 1989, ο Φαρές Σαΐντ Φάλτσα, ηλικίας 50 ετών, ξυλοκοπήθηκε από Ισραηλινούς στρατιώτες. Πέθανε 3 εβδομάδες αργότερα στο Νοσοκομείο Μακάσεντ. Συντάχθηκε έκθεση από τους ανακριτές της Στρατιωτικής Αστυνομίας του Ισραήλ και οι λεπτομέρειες διαβιβάστηκαν στον Προϊστάμενο Στρατιωτικό Εισαγγελέα.

Στα τέλη του 2006, η Τζαμπάλια ήταν το σκηνικό μαζικών διαδηλώσεων κατά των αεροπορικών επιδρομών σε σπίτια μαχητών. Το Ισραήλ έφτασε στις κατοικίες πολλών μελών της Χαμάς που εκτόξευσαν πυραύλους εναντίον Ισραηλινών πολιτών από τα σπίτια, προειδοποιώντας τους για αεροπορική επιδρομή μέσα στα επόμενα 30 λεπτά. Οι γείτονες απάντησαν σχηματίζοντας ανθρώπινη ασπίδα και σταμάτησαν με επιτυχία την κατεδάφιση.

Δημογραφικά στοιχεία 
Η Τζαμπάλια έχει πάνω από το μέσο ποσοστό γεννήσεων αρσενικών ψευδοερμαφρόδιτων. Ο Τζεχάντ Αμπουντάια, ένας Καναδός-Παλαιστίνιος παιδίατρος και ουρολόγος, έχει προτείνει ότι η συγγένεια λόγω γάμου εξαδέλφων ευθύνεται για τον επιπολασμό των γεννήσεων ψευδοερμαφρόδιτων. Στη Λωρίδα της Γάζας, οι παθήσεις των ψευδοερμαφρόδιτων συχνά μένουν απαρατήρητες για χρόνια μετά τη γέννηση λόγω των χαμηλότερων προτύπων ιατρικής θεραπείας και διάγνωσης της περιοχής.

Αδελφοποιημένες πόλεις 
Η Τζαμπάλια είναι αδελφοποιημένη με:

  Ουμράνιγε, Τουρκία

Παραπομπές

Βιβλιογραφία

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 UNRWA Jabalia
 Καλώς ήρθατε στην πόλη της Τζαμπάλια
 Έρευνα της Δυτικής Παλαιστίνης, Χάρτης 19: IAA, Wikimedia Commons

Πόλεις της Παλαιστίνης
Κυβερνείο Βόρειας Γάζας
Λωρίδα της Γάζας