Ιόν Καραμίτρου

Ο Ιόν Χόρια Λεονίντα Καραμίτρου  (; 9 Μαρτίου 1942 – 5 Σεπτεμβρίου 2021) ήταν Ρουμάνος ηθοποιός θεάτρου και κινηματογράφου, σκηνοθέτης και πολιτική προσωπικότητα. Διετέλεσε Υπουργός Πολιτισμού μεταξύ 1996 και 2000, στα γραφεία της Ρουμανικής Δημοκρατικής Συνέλευσης (CDR) των Βίκτορ Τσιόρμπεα, Γαβρίλ Ντεζέου, Ράντου Βασίλε, Αλεξάντρου Ατανασίου και Μούγκουρ Ισαρέσκου.  Ήταν παντρεμένος με την ηθοποιό Μικαέλα Καράκας και είχε τρεις γιους: Στέφαν, Αντρέι και Ματέι Καραμίτρου.

Πρόωρη ζωή και καριέρα υποκριτικής 
Γεννημένος σε μια Αρομάνικη οικογένεια στο Βουκουρέστι, αποφοίτησε από το Ινστιτούτο Θεάτρου και Κινηματογράφου IL Caragiale το 1964, έχοντας κάνει το ντεμπούτο του στη σκηνή ένα χρόνο νωρίτερα — με τον ομώνυμο ρόλο σε μια αναγνωρισμένη παραγωγή του Άμλετ του Ουίλιαμ Σαίξπηρ για το Θέατρο Μπουλάντρα .   Συνέχισε την συνεργασία του στην Μπουλάντρα ενώ πρωταγωνίστησε σε παραστάσεις στο Εθνικό Θέατρο Βουκουρεστίου και σε διάφορα άλλα θέατρα.

Ο Καραμίτρου ήταν πρωταγωνιστής σε μια σειρά από θεατρικές παραγωγές από σκηνοθέτες όπως οι Λίβιου Τσιουλέι, Μόνι Γκέλερτερ, Αντρέι Σερμπάν, Σίλβιου Πουρκαρέτε, Σάντα Μάνου, Καταλίνα Μπουζοϊάνου, Αλεξάντρου Τοτσιλέσκου και ο Σίκα Αλεξαντρέσκου, (παίζοντας σε έργα όπως, Ο θάνατος του Ντάντον του Γκέοργκ Μπύχνερ, Η Ορέστεια του Αισχύλου,  Λεωφορείο ο Πόθος του Τένεσι Ουίλιαμς, το έργο  Ο ψεύτης του Κάρλο Γκολντόνι και σε πολλά έργα του Σαίξπηρ). Ως σκηνοθέτης παραγωγών θεάτρου, όπερας και οπερέτας, ο Καραμίτρου ανέβασε κυρίως έργα των Φρέντερικ Λόου (Ωραία μου κυρία), Μάριν Σορέσκου (The Third Stake), Μπέντζαμιν Μπρίτεν (The Little Sweep), Αλεξέι Νικολάεβιτς Αρμπούζοφ (Το ψέμα ) και Σαίξπηρ (Ο έμπορος της Βενετίας). Έκανε διασκευές στο Η Τραγωδία της Κάρμεν του Πίτερ Μπρουκ και στον Ευγένιος Ονέγκιν του Πιοτρ Τσαϊκόφσκι φιλοξενήθηκαν στη Μεγάγη 'Οπερα στο Μπέλφαστ της Βόρειας Ιρλανδίας.   

Ο Καραμίτρου πρωταγωνίστησε σε περισσότερες από 30 ταινίες μεγάλου μήκους, κάνοντας το ντεμπούτο του με δεύτερο ρόλο στην Ο θησαυρός από τον Βαντούλ Βέκι (1965) του Βίκτορ Ιλίου.  Μεταξύ των πιο γνωστών του ρόλων είναι το Ζω στο Τα πρωινά ενός καλού παιδιού (1966), ο Γκεοργκίντιουστο Ανάμεσα σε παράλληλους καθρέφτες (1978), ο Στεφάν Λουκιάν στο Λουκιάν (1981) και ο Σοκράτε στη σειρά Φοιτητές (1985–1987). Αργότερα, ο Καραμίτρου είχε δευτερεύοντες ρόλους σε ξένες ταινίες: ήταν αναρχικός στο Κάφκα του 1991, ο Τατέφσκι στο Citizen X (1995), ο Ζοζίμοφ στο Επικίνδυνη Αποστολή (1996), ο Κόμης Φοντάνα στο Αμήν (2002), και ένας Ευρωπαίος μετανάστης στην Ιρλανδία στο Αντάμ &amp; Πολ (2004). 

Τον Μάιο του 2005, κέρδισε τον διαγωνισμό για να γίνει γενικός διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου Βουκουρεστίου, αντικαθιστώντας τον Ντίνου Σαράρου .

Πολιτική καριέρα

Επανάσταση 
Ο Καραμίτρου εισήλθε στην πολιτική ζωή ως αντίπαλος του κομμουνιστικού καθεστώτος στη Ρουμανική Επανάσταση του 1989. Στις 22 Δεκεμβρίου 1989, μετά τη φυγή του Προέδρου Νικολάε Τσαουσέσκου από το Βουκουρέστι, ο Καραμίτρου και ο γνωστός αντιφρονούντας συγγραφέας Μίρτσεα Ντινέσκου ενώθηκαν με το πλήθος που καταλάμβανε το κτήριο της Ρουμανικής Τηλεόρασης και ήταν εξέχοντες μεταξύ των πολυάριθμων ομιλητών που κήρυξαν την επαναστατική νίκη. 

Μια δημοφιλής φήμη που κυκλοφόρησε αμέσως μετά το επεισόδιο υποστήριξε ότι, χωρίς να το γνωρίζει ότι κινηματογραφήθηκε, ο Καραμίτρου  είχε απευθυνθεί στον Ντινέσκου λέγοντας: "Mircea, fă-te că lucrezi!" ("Μίρτσεα, προσποιήσου ότι δουλεύεις!"). Αυτή η εκδοχή των γεγονότων μπορεί να ξεκίνησε ως δυσφήμιση από πολιτικούς αντιπάλους, με σκοπό να υποδείξει ότι η Επανάσταση ήταν ένα προσεκτικά οργανωμένο μέτωπο για ένα πραξικόπημα.  Σύμφωνα με την έρευνα του Άλεξ Μιχάι Στοενέσκου, παρά το πέρασμά της στη σύγχρονη λαογραφία, μια τέτοια φράση δεν ειπώθηκε ποτέ. Αντίθετα, οι λέξεις που χρησιμοποιήθηκαν ήταν "Mircea, arăți că lucrezi" ("Μίρτσεα, δείξε ότι δουλεύεις σε κάτι" — ενώ κρατούσε το βιβλιαράκι του Ντινέσκου μπροστά στην κάμερα), στο οποίο ο Ντινέσκου απάντησε "La un apel" ("[I' εργάζομαι] σε μια έκκληση [στον λαό]") — υποδεικνύοντας μάλλον την κακή ετοιμότητά τους και την ενασχόλησή τους να συντάξουν γρήγορα ένα σωστό έγγραφο.

FSN και CDR 
Ήταν πρώιμο μέλος του Συμβουλίου του Εθνικού Μετώπου Σωτηρίας (FSN), της κυβέρνησης που σχηματίστηκε γύρω από τον Ιόν Ιλιέσκου, όπου ήταν υπεύθυνος για τον Πολιτισμό. Τον Φεβρουάριο του 1990, αφού το FSN έγινε πολιτικό κόμμα,  αποχώρησε από το σώμα σε ένδειξη διαμαρτυρίας, υποστηρίζοντας ότι η ομάδα Ιλιέσκου προσπαθούσε να χρησιμοποιήσει την εκτελεστική εξουσία και το κύρος, για να μονοπωλήσει την εξουσία (της χειρονομίας είχε προηγηθεί η παραίτηση άλλων διανοουμένων που ήταν παρόντες στο Συμβούλιο του FSN, συμπεριλαμβανομένων των Ντόινα Κόρνεα και Άνα Μπλαντιάνα).  Ήδη μέλος του Ιδρύματος Συμμαχίας Πολιτών, εντάχθηκε στο Εθνικό Κόμμα των Αγροτών, το οποίο συμμετείχε στην αντιπολίτευση στο FSN, και έγινε υπουργός Πολιτισμού μετά τη νίκη του συνασπισμού CDR στις εκλογές του 1996. 

Μετά την ήττα στις εκλογές του 2000 και τη διάλυση του κόμματος, παρέμεινε μέλος της κύριας πτέρυγας του PNȚ, του Χριστιανοδημοκρατικού Λαϊκού Κόμματος (PPCD). Ο Καραμίτρου αντιτάχθηκε στον ηγέτη του PPCD Γκεόργκε Τσιουχάντου για διάφορους λόγους, συμπεριλαμβανομένης της συγχώνευσης με την Ένωση για την Ανασυγκρότηση της Ρουμανίας.  Υποστήριξε μια συμφιλίωση με τον πρώην πρόεδρο Κωνσταντινέσκου,  και ήταν μεταξύ των μελών της PPCD που δήλωσαν ανήσυχοι από την πιθανότητα ο Ιοάν Τάπλες να ενταχθεί στο κόμμα (ο Τάπλες, ο οποίος είχε αποχωρήσει από το PSD, είχε υπηρετήσει ως επικεφαλής της Ρουμανικής Υπηρεσίας Εξωτερικών Πληροφοριών το 1992–1997).  Τον Φεβρουάριο του 2006 υπέβαλε την παραίτησή του από αντιπρόεδρος της ΔΕΕΔ.

Άλλες αιτίες 
Στις αρχές της δεκαετίας του 1990, υποστηρίζοντας ότι η χορήγηση επαναστατικών διπλωμάτων και προνομίων είχε γίνει όργανο διαφθοράς, ο Καραμίτρου , μαζί με άλλους επαναστάτες και διαφωνούντες ( Βίκτορ Ρεμπεντζιούκ, Νταν Πάβελ, Ράντου Φιλιπέσκου και Κόστικα Κανατσέου), δημιούργησαν τη μη κυβερνητική οργάνωση Asociația Revoluționarilor fără Privilegii (Ένωση Μη Προνομιούχων Επαναστατών). 

Σημαντική προσωπικότητα εντός της αρoμάνικης κοινότητας, ο Καραμίτρου έχει επίσης ιδρύσει την Μακεδονική-Ρουμανική Πολιτιστική Εταιρεία, η οποία επί του παρόντος συμμετέχει σε μια συζήτηση με την Αρομάνικη κοινότητα στη Ρουμανία(Comunitatea Aromână din România) (CAR): Ο Καραμίτρου και οι υποστηρικτές του υποστήριξαν ότι οι Αρομάνοι είναι κλάδος των Ρουμάνων, ενώ  η CAR κάνει εκστρατεία  για την αναγνώρισή τους ως εθνική μειονότητα (με αυτόματη εκπροσώπηση στο Κοινοβούλιο της Ρουμανίας). 

Το 2006, κατά τη διάρκεια μιας επίσκεψης στη Μολδαβία, ο Καραμίτρου ισχυρίστηκε ότι η Μολδαβία εξακολουθεί να είναι μέρος της Ρουμανίας, οδηγώντας σε μια διπλωματική διαμάχη μεταξύ της Ρουμανίας και της Μολδαβίας και ο Καραμίτρου κηρύχθηκε "persona non grata" στη Μολδαβία.

Βραβεία και αναγνώριση 
Για το έργο του στη δημιουργία πολιτιστικών δεσμών Βρετανίας-Ρουμανίας, ο Καραμίτρου ονομάστηκε Αξιωματικός του Τάγματος της Βρετανικής Αυτοκρατορίας.   Το 1997, το γαλλικό Υπουργείο Πολιτισμού του απένειμε τον τίτλο του Τάγματος των Τεχνών και των Γραμμάτων (Chevalier des Arts et des Lettres).

Θάνατος 
Ο Καραμίτρου πέθανε στις 5 Σεπτεμβρίου 2021, σε ηλικία 79 ετών, στο Νοσοκομείο Ελίας του Βουκουρεστίου.   Μετά την είδηση, ο Βασιλικός Οίκος της Ρουμανίας εξέδωσε συλλυπητήρια ανακοίνωση, αποκαλώντας τον «αφοσιωμένο και θαρραλέο υπερασπιστή των αρχών και των αξιών του Στέμματος».

Παραπομπές

Βιβλιογραφία 

 (In Romanian) "Caramitru se cere afară din PPCD" ("Caramitru Απαιτεί να εγγραφεί ως εκτός PPCD"), στο Evenimentul Zilei, 24 Φεβρουαρίου 2006
 András Bozóki, Intellectuals and Politics in Central Europe, Central European University Press, Βουδαπέστη, 1999
 Răzvan Brăileanu,
 (In Romanian) "Disidenţă, revoluţie, GDS" ("Dissidence, Revolution, GDS"), συνέντευξη με τον Radu Filipescu, στις 22 Ιανουαρίου 2004
 (In Romanian) "Ţărănistul Ioan Talpeș" ("The PNȚ-ist Ioan Talpeş"), στις 22 Μαρτίου 2006
 (In Romanian) Adrian Herța, "Comunitatea Aromână din România şi problema crizei de legitimitate" ("The Romanian Aromanian Community and Legitimacy Crisis Issue"), στη Ziua Constanța, 23 Σεπτεμβρίου 2006
 Daniel Meyer-Dinkgräfe, Who's Who in Contemporary World Theatre, Routledge, Λονδίνο, 2000, σελ. 45
 (In Romanian) Cristian Preda, ««Mircea, fă-te că lucrezi!» («Mircea, προσποιήσου ότι εργάζεσαι!»), στο Ziarul Financiar, 25 Απριλίου 2005
 (In Romanian) Sorin Roșca Stănescu, Summary of Marea Provocare, Vol. Ι, Μέρος Ι
 (In Romanian) Alex Mihai Stoenescu, "Decembrie '89 – Revoluția română, în direct" ("Δεκέμβριος '89 - η ρουμανική επανάσταση, ζωντανά μπροστά από τις κάμερες"), στο Jurnalul Național, 13 Δεκεμβρίου 2005

Ρουμάνοι πολιτικοί
Ρουμάνοι ηθοποιοί
Ιππότες του Τάγματος των Τεχνών και των Γραμμάτων