Σπουδαιογέλοιον

Η φράση σπουδαιογέλοιον δηλώνει την ανάμειξη σοβαρών και κωμικών στοιχείων υφολογικά.  Η λέξη προέρχεται από το ελληνικό σπουδαῖον(«σοβαρό») και γελοῖον («κωμικό»). 

Η έννοια της λέξης, αλλά όχι η ίδια η λέξη, εμφανίζεται για πρώτη φορά στους στίχους 389–393 στους Βατράχους του Αριστοφάνη  (405 π.Χ.), σε μια σκηνή όπου ο χορός, που είναι αφιερωμένος στη Δήμητρα, προσεύχεται για τη νίκη: «καὶ πολλὰ μὲν γελοῖά μ' εἰπεῖν, πολλὰ δὲ σπουδαῖα, καὶ τἡς σἡς ὲορτἡς ὰείως παίσαντα και σκώψαντα νικήσαντα ταινιούσθαι». («Επιτρέψτε μου να πω πολλά πράγματα με αστείο και πολλά με σοβαρό τρόπο, και, έχοντας αθληθεί και γελάσει με τρόπο αντάξιο της γιορτής σας, επιτρέψτε μου, νικητής, να κερδίσω το στεφάνι του νικητή».) Η λέξη επινοήθηκε για πρώτη φορά κατά την περίοδο της Παλαιάς Κωμωδίας.

Το Σπουδαιόγελοιον χρησιμοποιούνταν συχνά σε σατιρικά ποιήματα ή λαϊκά παραμύθια, που ήταν αστεία, αλλά είχαν ένα σοβαρό, συχνά ηθικό, θέμα.  Το σοβαρό-κωμικό στυλ έγινε ρητορικό χαρακτηριστικό των Κυνικών. Χρησιμοποιήθηκε επίσης από τον Πυρρωνιστή φιλόσοφο Τίμωνα τον Φλιάσιο. Οι Ρωμαίοι του έδωσαν το δικό του είδος με τη μορφή σάτιρας, στο οποίο συνέβαλαν κυρίως οι ποιητές Οράτιος και Ιουβενάλης. Ήταν ο συνηθέστερος τόνος των έργων του Μένιππου και του Μελέαγρου των Γαδάρων .

Παραδείγματα 

 Σάτιρες 1 του Οράτιου

Παραπομπές

Βιβλιογραφία 

 
 
 
 

Σάτιρα
Λογοτεχνικές ιδέες
Κυνισμός
Αριστοφάνης
Αρχαία ελληνική γραμματεία
Αρχαία ελληνική κωμωδία
Σελίδες με μη επιθεωρημένες μεταφράσεις