Καταφύγιο θηραμάτων

Καταφύγιο θηραμάτων (αγγλ. Game reserve) ονομάζεται μια μεγάλη έκταση γης όπου άγρια ζώα ζουν με ασφάλεια ή θηρεύονται με απολύτως ελεγχόμενο τρόπο. Αν το κυνήγι (θήρα) απαγορεύεται εντελώς σε ένα καταφύγιο θηραμάτων, αυτό αποκαλείται (ή μπορεί να θεωρηθεί ως) φυσικό καταφύγιο ή καταφύγιο άγριας ζωής. Ωστόσο, η έμφαση σε ένα καταφύγιο θηραμάτων είναι στα ζώα (την πανίδα), ενώ σε ένα φυσικό καταφύγιο υπάρχει μέριμνα για όλους τους ζωντανούς οργανισμούς που είναι ιθαγενείς της περιοχής (φυτά, ζώα, μύκητες κ.ά.). Ειδικός τύπος καταφυγίου θηραμάτων είναι το εκτροφείο θηραμάτων, περιφραγμένος χώρος όπου αναπαράγονται θηράματα χωρίς να επιτρέπεται το κυνήγι τους, ώστε κατόπιν να απελευθερωθούν στη φύση και να αποτελέσουν εκεί στόχο των κυνηγών.

Πολλά καταφύγια θηραμάτων βρίσκονται στην Αφρική. Τα περισσότερα είναι ανοικτά στο κοινό και οι τουρίστες συνήθως λαβαίνουν μερος σε σαφάρι, που περιορίζονται πλέον στην παρατήρηση και σπανίως μόνο στο κυνήγι των ζώων. Ιστορικώς, μεταξύ των γνωστότερων ειδών ζώων που κυνηγούνται είναι τα λεγόμενα «πέντε μεγάλα θηράματα» της Αφρικής, δηλαδή το λιοντάρι, η λεοπάρδαλη, ο μαύρος ρινόκερος, ο αφρικανικός ελέφαντας της σαβάνας και ο αγριοβούβαλος (ή αφρικανικός βούβαλος), που ξεχωρίζουν εξαιτίας της δυσκολίας και του κινδύνου που ενέχει το κυνήγι τους. Υπάρχουν όμως καταφύγια θηραμάτων και σε χώρες με εύκρατο κλίμα, όπως στην Ελλάδα και την υπόλοιπη Ευρώπη. Στην Ελλάδα υπάρχουν 610 καταφύγια θηραμάτων σύμφωνα με τον νόμο 2637/1998, που τα ονομάζει «καταφύγια άγριας ζωής» (ΚΑΖ).

Σε ένα καταφύγιο θηραμάτων τα φυσικά οικοσυστήματα προστατεύονται. Η ιθαγενής άγρια ζωή στο φυσικό της ενδιαίτημα βοηθεί στο να παρέχει ένα περιβάλλον όπου η αύξηση των πληθυσμών των ειδών μπορεί να γίνεται με φυσικούς ρυθμούς. Μερικά καταφύγια θηραμάτων περιέχουν δύο ή περισσότερα διαφορετικά οικοσυστήματα.

Η προσπάθεια για διατήρηση των άγριων ζώων 
Η διατήρηση της άγριας ζωής αποτελεί μια πανάκριβη προσπάθεια για τις περισσότερες αφρικανικές χώρες. Μία από τις συνηθέστερες μεθόδους για τη χρηματοδότηση των καταφυγίων θηραμάτων είναι ο τουρισμός για την παρατήρηση της άγριας ζωής. Ωστόσο, αυτός συνήθως δεν αποδίδει επαρκείς πόρους ώστε να εξασφαλίζεται η προστασία των ζώων. Ιδίως για περιοχές που υποφέρουν από πολιτική και οικονομική αστάθεια, η έκδοση ακριβών αδειών κυνηγιού για εύπορους κυνηγούς που έρχονται από χώρες του ανεπτυγμένου κόσμου ίσως να είναι η μοναδική πηγή επαρκών πόρων. Η διαχείριση της εκτάσεως του καταφυγίου πρέπει τότε να προβλέπει αυστηρότερη φύλαξη για την αποτροπή των λαθροκυνηγών, που κυνηγούν χωρίς άδεια. Ο αριθμός των αδειών κυνηγιού που εκδίδονται, όπως και ο αριθμός των τουριστών στα καταφύγια γενικότερα, δεν πρέπει να είναι μεγάλος, καθώς η άγρια ζωή μειώνεται με την αύξηση της ανθρώπινης παρουσίας, το ίδιο και η «ποιότητα του κυνηγιού». Γενικώς οι άδειες κυνηγιού εκδίδονται για αρκετά έτη, ώστε να ενθαρρύνουν τη διαχείριση της γης.

Η διατήρηση των πληθυσμών όλων των ειδών ζώων δεν είναι πάντοτε εφικτή, καθώς ορισμένα είδη ζώων προκαλούν ζημιές στη γεωργία και την κτηνοτροφία, δηλαδή σε άλλες ανθρώπινες δραστηριότητες, ενώ στις τροπικές ιδίως χώρες μερικά είδη ζώων απειλούν ακόμα και την ίδια τη ζωή των χωρικών.

Ηθικά ζητήματα 
Η χρήση του κυνηγιού ως εργαλείου για τη διατήρηση των άγριων ζώων ενέχει αρνητικούς συνειρμούς σε αρκετές, ιδίως αφρικανικές, χώρες. Δραστηριότητες που προκαλούν απαγορεύσεις του κυνηγιού μπορεί να είναι το να πυροβολούν οι κυνηγοί νεαρά θηράματα ή ασυνήθιστα είδη ζώων, καθώς και το κυνήγι μέσα από αυτοκίνητα, ή με τη χρήση δολωμάτων, προβολέων ή κυνηγόσκυλων/λαγωνικών.

Δείτε επίσης 
 Φυσικό καταφύγιο

Παραπομπές

Προστατευόμενες φυσικές περιοχές
Κυνήγι