Δαιμονισμένος άγγελος

Το Δαιμονισμένος άγγελος (Πρωτότυπος τίτλος: Angel Heart) είναι αμερικανική νεο-νουάρ ψυχολογική ταινία τρόμου του 1987 σε σενάριο και σκηνοθεσία του Άλαν Πάρκερ, βασισμένη στο μυθιστόρημα Falling Angel του Γουίλιαμ Χόρτσμπεργκ το οποίο έγραψε το 1978. Πρωταγωνιστούν οι Μίκι Ρουρκ, Ρόμπερτ Ντε Νίρο, Λίζα Μπονέ και Σάρλοτ Ράμπλινγκ. 

Η υπόθεση αναφέρεται στον Χάρι Άντζελ (Ρουρκ), έναν ιδιωτικό ερευνητή της Νέας Υόρκης, ο οποίος προσλαμβάνεται για να λύσει την εξαφάνιση ενός άνδρα που είναι γνωστός ως Τζόνι Φέιβοριτ. Η έρευνά του τον οδηγεί στη Νέα Ορλεάνη, όπου εμπλέκεται σε μια σειρά από άγριες δολοφονίες.

Μετά τη δημοσίευση του μυθιστορήματος, ο Χόρτσμπεργκ άρχισε να αναπτύσσει το σενάριο για μια κινηματογραφική μεταφορά, αλλά διαπίστωσε ότι κανένα μεγάλο στούντιο δεν ήταν πρόθυμο να παράγει το σενάριό του. Το έργο επανήλθε στην επιφάνεια το 1985, όταν ο παραγωγός Έλιοτ Κάστνερ έφερε το βιβλίο στην προσοχή του Πάρκερ. Ο Πάρκερ άρχισε να εργάζεται πάνω σε ένα νέο σενάριο και με αυτόν τον τρόπο έκανε αρκετές αλλαγές από το μυθιστόρημα του Χόρτσμπεργκ. Συναντήθηκε επίσης με τον Μάριο Κασάρ και τον Άντριου Βάινα, οι οποίοι συμφώνησαν να χρηματοδοτήσουν την παραγωγή 18 εκατομμυρίων δολαρίων μέσω του ανεξάρτητης εταιρείας παραγωγής την Carolco Pictures. Τα γυρίσματα πραγματοποιήθηκαν σε τοποθεσίες στη Νέα Υόρκη και τη Νέα Ορλεάνη, με την κύρια φωτογραφία να διήρκεσε από τον Μάρτιο του 1986 έως τον Ιούνιο του ίδιου έτους.

Εβδομάδες πριν από την κυκλοφορία του στους κινηματογράφους, ο Δαιμονισμένος άγγελος αντιμετώπισε ζητήματα λογοκρισίας από την Motion Picture Association of America για μια σκηνή σεξουαλικού περιεχομένου. Ο Πάρκερ αναγκάστηκε να αφαιρέσει δέκα δευτερόλεπτα από μια σκηνή για να αποφύγει τη βαθμολογία Χ και να εξασφαλίσει τη βαθμολογία R που ήθελε ο διανομέας της ταινίας Tri-Star Pictures. Αργότερα κυκλοφόρησε σε οικιακό βίντεο με μια μη αξιολογημένη έκδοση που περιείχε το αφαιρεθέν υλικό.

Ο Δαιμονισμένος άγγελος έλαβε ανάμεικτες αντιδράσεις από τους κριτικούς, οι οποίοι επαίνεσαν τις ερμηνείες του Ρουρκ και της Μπονέ, καθώς και τον σχεδιασμό παραγωγής, την μουσική και τη φωτογραφία, αλλά επέκριναν το σενάριο του Πάρκερ. Η ταινία σημείωσε χαμηλή απόδοση στο box office της Βόρειας Αμερικής, με εισπράξεις 17,2 εκατομμυρίων δολαρίων κατά τη διάρκεια της προβολής της στις κινηματογραφικές αίθουσες, αλλά έκτοτε θεωρείται υποτιμημένη και με επιρροή.

Πλοκή 

Το 1955, ο Χάρι Άντζελ, ένας ιδιωτικός ερευνητής της Νέας Υόρκης, έρχεται σε επαφή από έναν άνδρα ονόματι Λούις Σιφρ για να εντοπίσει τον Τζον Λίμπλινγκ, γνωστό επαγγελματικά ως Τζόνι Φεϊβορίτ, ο οποίος υπέστη σοβαρό νευρολογικό τραυματισμό, ως αποτέλεσμα τραυματισμών που έπαθε κατά τον στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Η ανικανότητα του Φεϊβορίτ, είχε ως αποτέλεσμα την διακοπή ενός συμβολαίου με τον Σιφρ σχετικά με αδιευκρίνιστες εξασφαλίσεις, με τον Σιφρ να πιστεύει ότι ένα ιδιωτικό νοσοκομείο της πολιτείας όπου ο Φεϊβορίτ λάμβανε ψυχιατρική θεραπεία έχει παραποιήσει αρχεία.

Ο Χάρι πηγαίνει στο νοσοκομείο και ανακαλύπτει ότι τα αρχεία που δείχνουν τη μεταφορά του Φεϊβορίτ ήταν πράγματι παραποιημένα από έναν γιατρό που ονομάζεται Άλμπερτ Φάουλερ. Όταν ο Χάρι εισβάλλει στο σπίτι του, ο Φάουλερ παραδέχεται ότι πριν από χρόνια δωροδοκήθηκε από έναν άνδρα και μια γυναίκα για να μπορέσουν οι δυο τους να διαφύγουν με το μεταμορφωμένο Φεϊβορίτ. Πιστεύοντας ότι ο Φάουλερ εξακολουθεί να αποκρύπτει πληροφορίες, ο Χάρι τον κλειδώνει στην κρεβατοκάμαρά του, αναγκάζοντάς τον να υποστεί σοκ εξαιτίας του εθισμού στη μορφίνη. Το επόμενο πρωί, διαπιστώνει ότι ο γιατρός έχει αυτοκτόνησει.

Ο Χάρι προσπαθεί να σπάσει το συμβόλαιό του με τον Σάιφρ αλλά δέχεται να συνεχίσει την αναζήτηση όταν ο Σάιφρ του προσφέρει ένα μεγάλο χρηματικό ποσό. Σύντομα ανακαλύπτει ότι ο Φεϊβορίτ είχε μια πλούσια αρραβωνιαστικιά που ονομαζόταν Μάργκαρετ Κρούζεμαρκ αλλά είχε επίσης ξεκινήσει έναν κρυφό έρωτα με μια γυναίκα που ονομαζόταν Εβατζελίν Πράουντφουτ. Ο Χάρι ταξιδεύει στη Νέα Ορλεάνη και συναντά τη Μάργκαρετ, η οποία αποκαλύπτει ελάχιστες πληροφορίες, λέγοντάς του ότι ο Φεϊβορίτ είναι νεκρός, ή τουλάχιστον νεκρός για εκείνη. Στη συνέχεια, ο Χάρι ανακαλύπτει ότι η Εβατζελίν πέθανε αρκετά χρόνια νωρίτερα, αλλά της έμεινε η 17χρονη κόρη της, Επίφανι Πράουντφουτ, η οποία είναι καρπός του έρωτα της μητέρας της με τον Φεϊβορίτ.

Όταν η Επίφανι δείχνει απρόθυμη να μιλήσει, ο Χάρι εντοπίζει τον Τόουτς Σουίτ, έναν κιθαρίστα των μπλουζ και πρώην μέλος ενός συγκροτήματος. Όταν ο Χάρι χρησιμοποιεί βία για να αποσπάσει λεπτομέρειες για το τελευταίο γνωστό μέρος πού βρίσκεται ο Φεϊβορίτ, ο Τόουτς τον παραπέμπει πίσω στη Μάργκαρετ. Το επόμενο πρωί, αστυνομικοί ενημερώνουν τον Χάρι ότι ο Τόουτς έχει δολοφονηθεί. Ο Χάρι επιστρέφει στο σπίτι της Μάργκαρετ, όπου τη βρίσκει δολοφονημένη, με την καρδιά της να έχει αφαιρεθεί με ένα μαχαίρι. Αργότερα δέχεται επίθεση από τους αστυνομικούς που του λένε να φύγει από την πόλη.

Ο Χάρι επιστρέφει στο ξενοδοχείο του και βρίσκει την Επίφανι στη είσοδο του. Την προσκαλεί στο δωμάτιό του, όπου κάνουν άγριο σεξ κατά τη διάρκεια του οποίου ο Χάρι βλέπει αίμα να στάζει από το ταβάνι και να πιτσιλίζει γύρω από το δωμάτιο. Αργότερα αντιμετωπίζει τον Ήθαν Κρούζεμαρκ σε μια καλύβα, όπου ο τελευταίος αποκαλύπτει ότι αυτός και η Μάργκαρετ ήταν αυτοί που πήραν τον Φεϊβορίτ από το νοσοκομείο. Εξηγεί επίσης ότι ο Φεϊβορίτ ήταν στην πραγματικότητα ένας αποκρυφιστής που πούλησε την ψυχή του στον διάβολο.  

Για να το πετύχει αυτό, ο Φεϊβορίτ απήγαγε έναν νεαρό στρατιώτη από την Times Square και έκανε ένα σατανικό τελετουργικό πάνω στο αγόρι, δολοφονώντας τον και τρώγοντας την καρδιά του που χτυπούσε ακόμα για να του κλέψει την ψυχή. Ο Φεϊβορίτ σχεδίαζε να πάρει την ταυτότητα του δολοφονηθέντος στρατιώτη, αλλά επιστρατεύτηκε και στη συνέχεια τραυματίστηκε στο εξωτερικό. Έχοντας υποστεί σοβαρό τραύμα στο πρόσωπο και αμνησία, ο Φεϊβορίτ στάλθηκε στο νοσοκομείο για θεραπεία.

Αφού ο Ήθαν Κρούζεμαρκ και η κόρη του τον πήραν από το νοσοκομείο, τον άφησαν στην Times Square την παραμονή της Πρωτοχρονιάς του 1943 (η ημερομηνία όπως εμφανίζεται στα παραποιημένα αρχεία του νοσοκομείου). Ενώ ακούει την ιστορία του Κρούζεμαρκ, ο Χάρι τρέχει στο μπάνιο, κάνει εμετό και ρωτά συνεχώς την ταυτότητα του στρατιώτη. Επιστρέφει για να βρει τον Κρούζεμαρκ πνιγμένο σε ένα καζάνι με τσίχλα που βράζει. Τρέχοντας πανικόβλητος, ο Χάρι πηγαίνει στο σπίτι της Μάργκαρετ, όπου βρίσκει ένα βάζο που περιέχει την ταυτότητα του σκύλου του στρατιώτη —με το όνομα Χάρολντ Άντζελ. Ο Χάρι φωνάζει καθώς συνειδητοποιεί ότι αυτός και ο Τζόνι Φεϊβορίτ είναι στην πραγματικότητα το ίδιο πρόσωπο. Εμφανίζεται ο Σιφρ και ο Χάρι καταλαβαίνει ότι το "Λουί Σιφρ" είναι συνθετικό για τον Λούσιφερ. Η πραγματική του φύση αποκαλύφθηκε, ο Σιφρ διακηρύσσει ότι μπορεί επιτέλους να διεκδικήσει αυτό που είναι δικό του: την αθάνατη ψυχή του Φεϊβορίτ. Ο Χάρι επιμένει ότι ξέρει ποιος είναι και δεν έχει σκοτώσει ποτέ κανέναν, αλλά καθώς κοιτάζει τον εαυτό του σε έναν καθρέφτη, οι αναμνήσεις του, τον δείχνουν να σκοτώνει τον Φάουλερ, τον Τόουτς, τους Κρούζμαρκς και την Επιφάνι επιστρέφουν.

Ένας έξαλλος Χάρι επιστρέφει στο δωμάτιο του ξενοδοχείου του, όπου η αστυνομία βρήκε την Επίφανι βάναυσα δολοφονημένη. Ένας αστυνομικός μπαίνει στο δωμάτιο μεταφέροντας τον μικρό γιο της Επίφανι, που ο Χάρι συνειδητοποιεί ότι είναι το εγγόνι του. Ο αστυνομικός λέει στον Χάρι ότι θα «καεί» για ό,τι έχει κάνει στην Επίφανι, στο οποίο ο Χάρι απαντά: «Το ξέρω. Στην κόλαση». Στη συνέχεια, ο Χάρι βλέπει τα μάτια του παιδιού να λάμπουν, όπως ακριβώς είχε ο Σίφρ στην τελευταία τους συνάντηση, υπονοώντας ότι ο Σατανάς είναι η μυστηριώδης οντότητα που εμποτίζει την Επίφανι.

Κατά τη διάρκεια των τίτλων τέλους , ο Χάρι φαίνεται να στέκεται μέσα σε ένα ασανσέρ που κατεβαίνει ασταμάτητα, πιθανώς στην κόλαση. Καθώς η οθόνη γίνεται μαύρη, ο Σιφρ ακούγεται να ψιθυρίζει «Χάρι» και «Τζόνι», διεκδικώντας την κυριαρχία και στις δύο ψυχές τους.

Διανομή ρόλων 
Μίκι Ρουρκ ως Ιδιωτικός ερευνητής Χάρι Άντζελ
Ρόμπερτ Ντε Νίρο ως Λουί Σιφρ/ Διαβόλος
Σαρλότ Ράμπλινγκ ως Μάργκαρετ Κρούζεμαρκ
Λίζα Μπονέ ως Επίφανι Πράουντφουτ
Στόκερ Φοντελιέ ως Ήθαν Κρούζεμαρκ
Μπράουνι Μακ Γκι ως κιθαρίστας Τόουτς Σουίτ
Μάικλ Χίγκινς ως Δρ. Άλμπερτ Φάουλερ

Παραγωγή

Ανάπτυξη 

Μετά τη δημοσίευση του μυθιστορήματός του Falling Angel το 1978 , ο Γουίλιαμ Χόρτσμπεργκ άρχισε να εργάζεται σε μια κινηματογραφική προσαρμογή του βιβλίου. Ο φίλος του, σχεδιαστής παραγωγής Ρίτσαρντ Σίλμπερτ, πήγε το χειρόγραφο του βιβλίου στον παραγωγό Ρόμπερτ Έβανς. Τα κινηματογραφικά δικαιώματα για το μυθιστόρημα τα αγόρασε η Paramount Pictures, με τον Έβανς να είναι επικεφαλής για την παραγωγή της ταινίας, ο Τζον Φράνκενχάιμερ να προσλαμβάνεται για την σκηνοθεσία και ο Χόρτσμπεργκ να είναι ο σεναριογράφος.  Ο Φράνκενχάιμερ αντικαταστάθηκε αργότερα από τον Ντικ Ρίτσαρντς και ο Ντάστιν Χόφμαν εξετάζονταν για τον πρωταγωνιστικό ρόλο.

Αφού δεν προχώρησε το έργο η Paramount, ο Χόρτσμπεργκ άρχισε να συζητά το έργο με τον Ρόμπερτ Ρέντφορντ και έγραψε δύο προσχέδια σεναρίου. Ο Χόρτσμπεργκ ωστόσο, θεώρησε ότι κανένα κινηματογραφικό στούντιο δεν ήταν διατεθειμένο να υλοποιήσει το σενάριό του. Σκέφτηκε: "Ακόμα και με τον Ρέντφορντ πίσω από το σενάριο, τα στελέχη του στούντιο δεν ενδιαφέρθηκαν.

Το 1985, ο παραγωγός Ελιοτ Κάστνερ συναντήθηκε με τον Άλαν Πάρκερ στα Pinewood Studios για να συζητήσουν μια κινηματογραφική μεταφορά του μυθιστορήματος. Ο Πάρκερ, ο οποίος είχε διαβάσει το βιβλίο μετά την έκδοσή του, συμφώνησε να γράψει το σενάριο. Συναντήθηκε με τον Χόρτσμπεργκ στο Λονδίνο πριν μετακομίσει στη Νέα Υόρκη, όπου έγραψε το μεγαλύτερο μέρος του σεναρίου.  Αφού ολοκλήρωσε το πρώτο προσχέδιο τον Σεπτέμβριο του 1985, ο Πάρκερ ταξίδεψε στη Ρώμη, όπου έδειξε το σενάριο στους παραγωγούς Μάριο Κάσαρ και Άντριου Βάινα. Οι δύο παραγωγοί συμφώνησαν να χρηματοδοτήσουν την ταινία μέσω του ανεξάρτητου κινηματογραφικού τους στούντιο, Carolco Pictures, και στον Πάρκερ δόθηκε πληρής δημιουργικός έλεγχος. Οι εργασίες προπαραγωγής ξεκίνησαν τον Ιανουάριο του 1986 στη Νέα Υόρκη, όπου ο Πάρκερ επέλεξε τη δημιουργική ομάδα, ενώ επανενώθηκε με αρκετούς από τους προηγούμενους συνεργάτες του, συμπεριλαμβανομένου του παραγωγού Αλαν Μάρσαλ και του διευθυντή φωτογραφίας Μάικλ Σερεζίν.

Σενάριο 
Ενώ το μυθιστόρημα διαδραματίζεται εξ ολοκλήρου στην πόλη της Νέας Υόρκης, ο Πάρκερ έβαλε το δεύτερο μισό του σεναρίου του να πραγματοποιηθεί στη Νέα Ορλεάνη, με βάση τις αέναες νύξεις του μυθιστορήματος για τα βουντού και τον αποκρυφισμό.  Συζήτησε την αλλαγή του σκηνικού της ιστορίας στον Χόρτσμπεργκ, ο οποίος δέχτηκε την απόφαση του Πάρκερ. Ο συγγραφέας αποκάλυψε στον σκηνοθέτη ότι είχε επίσης σκεφτεί να τοποθετησει την πλοκή του το μυθιστόρημάτος του στη Νέα Ορλεάνη. 

Άλλες αλλαγές σεναρίου από το μυθιστόρημα περιελάμβαναν χαρακτήρες και διαλόγους. Ο Πάρκερ προσπάθησε να κάνει τον Χάρι Άντζελ έναν χαρακτήρα που προκαλούσε συμπάθεια, αναφέροντας χαρακτηριστικά πως η φλεγματική του επιφάνεια συγκάλυπτε μια ευφυΐα ικανή να ξετυλίξει μια περίπλοκη, μεγαλύτερη από τη ζωή ιστορία με έναν βαθμό πίστης και συνοπτικότητας. Επίσης έπρεπε να είναι ελκυστικός για το κοινό ενώ τους διαφώτιζε, σιγά σιγά, στην πορεία. Ο Πάρκερ ήθελε επίσης να δημιουργήσει μια ρεαλιστική απεικόνιση του Λούις Σάφρ, σε αντίθεση με την «μεγαλύτερη από τη ζωή» προσωπικότητα του χαρακτήρα στο μυθιστόρημα.  Μια άλλη αλλαγή σεναρίου αφορούσε το τέλος και την ταυτότητα του δολοφόνου. Ενώ ο Χάρι Άντζελ πλαισιώνεται για τις δολοφονίες (πιθανώς από τον Σάφρ) στο μυθιστόρημα, ο Πάρκερ καθιέρωσε τον χαρακτήρα ως τον δολοφόνο για το τέλος της ταινίας.

Επιλογή ηθοποιών 

Ο Πάρκερ ήθελε αρχικά ο Ρόμπερτ Ντε Νίρο να παίξει τον ρόλο του Χάρι Άντζελ, αλλά ο ηθοποιός εξέφρασε ενδιαφέρον για τον ρόλο του μυστηριώδους ευεργέτη Λουίς Σιφρ. Ο Ντε Νίρο, ωστόσο, δεν δεσμεύτηκε να αναλάβει τον ρόλο παρά μόνο μετά από συχνές συζητήσεις με τον Πάρκερ. Ο σκηνοθέτης ανέφερε: Είχα μιλήσει με τον Ντε Νίρο για να παίξει τον Σίφρ στην ταινία για μερικούς μήνες και είχαμε συναντηθεί μερικές φορές – και συνέχισε να με βομβαρδίζει με ερωτήσεις εξετάζοντας κάθε τελεία και κόμμα του σεναρίου μου. Τον είχα περπατήσει στις τοποθεσίες που είχαμε βρει, διάβασα το σενάριο καθισμένος στο πάτωμα μιας παρωχημένης εκκλησίας στο Χάρλεμ και τελικά είπε ναι.

Ο Τζακ Νίκολσον και ο Μίκυ Ρουρκ εξετάστηκαν επίσης για τον ρόλο του Χάρι Άντζελ. Ο Πάρκερ συναντήθηκε με τον Νίκολσον στο Λος Άντζελες για να συζητήσουν το έργο. Ο Νίκολσον τελικά αρνήθηκε τον ρόλο. Ο Πάρκερ ανέφερε: Έξέφρασα την πρόθεση μου και ήταν πολύ ευγενικός, αν και, για να είμαι ειλικρινής, ήταν αρκετά αποσπασμένος εκείνη τη στιγμή για να πάρει μέρος στην ταινία μου και η πιθανότητα να συμμετάσχει φαινόταν να ξεφεύγει από την άμεση περιοχή συγκέντρωσης και ενδιαφέροντος.  Στη συνέχεια ο Πάρκερ συναντήθηκε με τον Ρουρκ, ο οποίος εξέφρασε έντονο ενδιαφέρον να παίξει τον Χάρι Άντζελ και εξασφάλισε τον πρωταγωνιστικό ρόλο μετά από μια συνάντηση με τον Πάρκερ στη Νέα Υόρκη.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Δαιμονισμένος άγγελος στο AlanParker.com
 
 
 
 

Ταινίες του 1987
Ταινίες βασισμένες σε αμερικανικά μυθιστορήματα
Ταινίες παραγωγής TriStar Pictures
Αμερικανικές ανεξάρτητες ταινίες
Ταινίες γυρισμένες στη Νέα Υόρκη
Ταινίες γυρισμένες στη Νέα Ορλεάνη
Ταινίες τοποθετημένες στη Νέα Υόρκη
Ταινίες τοποθετημένες στη Νέα Ορλεάνη
Ταινίες σε σκηνοθεσία Άλαν Πάρκερ
Αμερικανικές υπερφυσικές θρίλερ ταινίες
Αμνησία σε ταινίες
Αμερικανικές θρίλερ ταινίες μυστηρίου
Αμερικανικές ταινίες ψυχολογικού τρόμου
Ταινίες με θέμα τη σεξουαλικότητα
Αμερικανικές ταινίες
Αγγλόφωνες ταινίες