Ταχμάσπ Β΄ της Περσίας

Ο Ταχμάσπ Β΄,  ή  , (1704; – 11 Φεβρουαρίου 1740) ήταν ένας από τους τελευταίους Σαφαβίδες ηγεμόνες της Περσίας (Ιράν).

Το όνομα 
"Tαχμάσπ" ( Ταχμάσμπ) είναι ένα νέο περσικό όνομα, που τελικά προέρχεται από το παλαιό ιρανικό *ta(x)ma-aspa, που σημαίνει «έχοντας γενναία άλογα».  Το όνομα είναι μία από τις λίγες περιπτώσεις ενός ονόματος από το Σαχναμέχ, που χρησιμοποιείται από μία δυναστεία της ισλαμικής εποχής με έδρα το Ιράν.  Στο Σαχναμέ, ο Tαχμάσπ είναι ο πατέρας του Zαάβ, τού προτελευταίου σάχη της δυναστείας των Πισνταντιάν.

Βιογραφία 
Ο Ταχμάσπ ήταν γιος τού Σολτάν Χοσεΐν, τού σάχη τού Ιράν εκείνη την εποχή. Όταν ο Σολτάν Χοσεΐν αναγκάστηκε να παραιτηθεί από τους Αφγανούς το 1722, ο πρίγκιπας Tαχμάσπ ήθελε να διεκδικήσει τον θρόνο. Από την πολιορκημένη πρωτεύουσα των Σαφαβιδών, το Ισπαχάν, κατέφυγε στην Ταμπρίζ, όπου ίδρυσε κυβέρνηση. Κέρδισε την υποστήριξη των σουνιτών μουσουλμάνων τού Καυκάσου (ακόμη και των προηγουμένως επαναστατημένων Λεζγκίων), καθώς και πολλών φυλών Κιζιλμπάς (συμπεριλαμβανομένων των Αφσάρ, υπό τον έλεγχο τού -μελλοντικού ηγεμόνα του Ιράν- Ναντέρ Σαχ).

Ρωσο-περσικός πόλεμος 
Τον Ιούνιο του 1722 ο Πέτρος Α΄ ο Μέγας, τσάρος της γειτονικής Ρωσικής Αυτοκρατορίας, κήρυξε τον πόλεμο στο Ιράν των Σαφαβιδών σε μία προσπάθεια να επεκτείνει τη ρωσική επιρροή στις περιοχές της Κασπίας και τού Καυκάσου και να αποτρέψει την αντίπαλό του, την Οθωμανική αυτοκρατορία, από εδαφικά κέρδη στην περιοχή, σε βάρος του παρακμιακού Ιράν των Σαφαβιδών.

Η ρωσική νίκη επικυρώθηκε με την εκχώρηση από τους Σαφαβίδες εδαφών τού Ιράν στον Βόρειο και Νότιο Καύκασο και τη σύγχρονη ηπειρωτική χώρα τού Βόρειου Ιράν, που περιλαμβάνει τις πόλεις Ντένμπεντ (νότιο Νταγκεστάν) και Μπακού και τα κοντινά γύρω εδάφη τους, καθώς και τις επαρχίες Γκιλάν, Σιρβάν, Mαζανταράν, και Aστραμπάντ στη Ρωσία σύμφωνα με τη συνθήκη της Αγίας Πετρούπολης (1723) . 

Ο Ταχμάσπ Β΄ κέρδισε επίσης τελικά την αναγνώριση τόσο της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, όσο και της Ρωσίας, που η καθεμία ανησυχούσε μήπως η άλλη αποκτούσε υπερβολική επιρροή στο Ιράν. 

Μέχρι το 1729, ο Tαχμάσπ Β΄ είχε τον έλεγχο τού μεγαλύτερου μέρους της χώρας. Αμέσως μετά την ανόητη οθωμανική εκστρατεία τού 1731, καθαιρέθηκε από τον μελλοντικό Nαντέρ Σαχ το 1732 υπέρ τού γιου του, Aμπάς Γ΄. Και οι δύο δολοφονήθηκαν στο Σαμπζεβάρ το 1740 από τον μεγαλύτερο γιο τού Nαντέρ Σαχ, Ρεζά-κολί Μιρζά.

Δείτε επίσης 
 Η εκστρατεία του Tαχμάσπ το 1731
 Οθωμανο-περσικός πόλεμος (1730-35)

Παραπομπές

Πηγές 
 
 
 
 
 
 
 Lawrence Lockhart, Nadir Shah (London, 1938)
 The Armenian Rebellion of the 1720s and the Threat of Genocidal Reprisal, Armen Ayvazyan, Yerevan 1997

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 

Σαφαβίδες