Βρεταννία Πρώτη

Η Βρετανία Πρώτη, λατιν.: Britannia Prima ή Britannia I (Βρετανία Ι) ήταν μία από τις επαρχίες της διοίκησης των "Βρετανιών", που δημιουργήθηκε κατά τη διάρκεια των Διοκλητιανών Μεταρρυθμίσεων στα τέλη του 3ου αι.  Πιθανότατα δημιουργήθηκε μετά την ήττα τού σφετεριστή Αλλέκτου από τον Κωνστάντιο Α΄ Χλωρό το 296 μ.Χ. και αναφέρθηκε στον περί το 312 Κατάλογο της Βερόνας των ρωμαϊκών επαρχιών. Η θέση και η πρωτεύουσά της παραμένουν αβέβαια, αν και πιθανότατα βρισκόταν πιο κοντά στη Ρώμη , από ό,τι η Βρετανία II. Προς το παρόν, οι περισσότεροι μελετητές τοποθετούν την Bρετανία I στην Ουαλία, την Κορνουάλη και τις χώρες που τις συνδέουν. Με βάση μία ανακτηθείσα επιγραφή, η πρωτεύουσά της τοποθετείται τώρα συνήθως στο Κορίνιον των Δοβούννων (Σέιρενσεστερ), αλλά ορισμένες τροποποιήσεις τού καταλόγου των επισκόπων πού συμμετείχαν στο 315 Σύνοδο της Αρλ, θα τοποθετούσαν την πρωτεύουσα της επαρχίας στην Ίσκα (Καιλήον) ή στην Ντέιβα (Τσέστερ), που ήταν γνωστές βάσεις λεγεωνάριων .

Ιστορία 
Μετά τη ρωμαϊκή κατάκτηση της Βρετανίας, διοικήθηκε ως ενιαία επαρχία από το Καμουλόδουνον (Κόλτσεστερ) και στη συνέχεια από το Λονδίνιον (Λονδίνο) μέχρι τις μεταρρυθμίσεις τού Σεβήρου, που ακολούθησαν την εξέγερση του κυβερνήτη της Κλόδιου Αλβίνου. Αυτές χώρισαν την επικράτεια σε Άνω Βρετανία και Κάτω Βρετανία (Britannia Superior και Britania Inferior), των οποίων οι αντίστοιχες πρωτεύουσες ήταν το Λονδίνιον και το Eβόρακον (Yόρκη). Κατά τις πρώτες φάσεις των μεταρρυθμίσεων των Διοκλητιανού, η Βρετανία ήταν υπό τον έλεγχο της Βρετανικής αυτοκρατορίας τού Αλλέκτου ως μέρος της εξέγερσης των Καραυσίων. Κάποια στιγμή, μετά την ανάκτηση τού εδάφους από τον Κωνστάντιο Α΄ Χλωρό το 296 μ.Χ., ιδρύθηκε η διοίκηση των Βρετανιών (με αντιπρόσωπο (vicar) ως διοικητή της στο Λονδίνιον) και έγινε τμήμα της πραιτωριανής επαρχίας της Γαλατίας. Στη συνέχεια, οι Βρετανίες χωρίστηκαν σε τρεις, τέσσερις ή πέντε επαρχίες,  που φαίνεται να έφεραν τα ονόματα Πρώτη, Δευτέρα, Mαξίμα Καισαρησία και (πιθανώς) Φλαβία Καισαρησία και Βαλεντία.   

Η τοποθέτηση και οι πρωτεύουσες αυτών των όψιμων βρετανικών επαρχιών είναι αβέβαιες, αν και ο Κατάλογος των Αξιωμάτων τού τέλους τού 4ου αι. περιγράφει τον κυβερνήτη της Πρώτης από την τάξη των ιππέων (praeses), καθιστώντας απίθανο την επαρχία να είχε έδρα στο Λονδίνιον.

Περιγράφοντας της μητροπολιτικές έδρες της πρώιμης Βρετανικής Εκκλησίας που είχε ιδρυθεί από τους Αγίους Φέιγκαν and "Ντούβιαν", ο Γεράλδος της Ουαλίας τοποθετεί τη Βρετανία Πρώτη στην Ουαλία και τη δυτική Βρετανία, εξηγώντας το όνομά της από τις πρώτες εγκαταστάσεις τού μυθικού Bρούτου. Σύγχρονοι μελετητές αγνοούν αυτό ο θρυλικό, αλλά γενικά συμφωνούν στην τοποθέτηση της Bρετανίας Πρώτης στην Ουαλία, την Κορνουάλη (Cornubia) και την περιοχή που τις συνδέει. Ο Γουίλιαμ Κάμντεν τοποθέτησε την Πρώτη στον νότο, πιο κοντά στη Ρώμη, και αυτό έγινε γενικά αποδεκτό μετά την εμφάνιση της με μεγάλη επιρροή πλαστογραφίας του Τσαρλς Μπέρτραμ του 1740 Η Περιγραφή της Βρετανίας, που έδιδε στην Πρώτη σύνορα νότια του Τάμεση και του Μπρίστολ. Το έργο του, ωστόσο, απομυθοποιήθηκε κατά τη διάρκεια των μέσων του 19ου αι.

Λόγω μίας επιγραφής που ανακαλύφθηκε στο Κορίνιον των Δοβουννών (Σάιρενσεστερ), η οποία αναφέρεται σε έναν  (rector) της Βρετανίας Πρώτης ονόματι Λεύκιου Σεπτίμιου, το Κορίνιον θεωρείται γενικά ως η πρωτεύουσα της επαρχίας. Ο κατάλογος των επισκόπων που παρακολούθησαν το 314 τη Σύνοδο της Αρλ είναι προφανώς αλλοιωμένος  Bishop Stillingfleet }}, αλλά γενικά υποτίθεται ότι μιμούνταν τη ρωμαϊκή διοίκηση: ο Κάμντεν πρότεινε ότι η Βρεατανία Πρώτη είχε έδρα στο Λονδίνο και ο Δευτέρα το Καιλήον (Caerleon) και αυτοί ήταν οι δύο επίσκοποι εκτός από το Γιόρκ.  Ο επίσκοπος Στίλινγκφλητ  και ο Θάκερεϋ πρότειναν περαιτέρω ότι ένα σφάλμα τού γραφέα είχε δημιουργήσει τον επίσκοπο de colonia Londinensium ("από την αποικία του Λονδίνιου") από την καταγραφή Civ. Col. Londin., από ένα αρχικό κείμενο που θα έπρεπε να είναι Civ. Col. Leg. II (Kαιλήον). Άλλοι τοποθετούν τον επίσκοπο στο Λίνκολν, ή το Τσέστερ ή το Κόλτσεστερ).

Λεγεώνες 
Οι λεγεώνες ΙΙ Augusta και του XX Valeria μπορεί να είχαν ακόμα βάση στην Ίσκια Αυγούστα (Καιλήον) και στο Ντέβα Βίτριξ (Τσέστερ), αν και αυτό είναι ασαφές.

Βαλεντία 
Ο Αμμιανός αναφέρει ότι το έτος 369 ο κόμης Θεοδόσιος ίδρυσε ή επανίδρυσε την επαρχία της Βαλεντίας (που μαρτυρείται περαιτέρω στον Κατάλογο των Αξιωμάτων) από εδάφη, που ανακαταλήφθηκαν από τον «εχθρό».  Η τοποθεσία της είναι θέμα επιστημονικής συζήτησης, αλλά κάποιοι την τοποθετούν στη βορειοδυτική Ουαλία με πρωτεύουσα τη Ντέιβα (Τσέστερ). Αν ναι, πιθανότατα είχε σκοπό να αντιμετωπίσει την εκτεταμένη ιρλανδική πειρατεία και τις επιδρομές, που συνέβαιναν στην ύστερη αρχαιότητα.

Σημειώσεις

Παραπομπές

Ύστερες Ρωμαϊκές επαρχίες