Τέμενος Αγιάσμα

Το τζαμί Αγιάσμα ( ) είναι  τζαμί στη γειτονιά Ουσκουντάρ στην Κωνσταντινούπολη της Τουρκίας. Βρίσκεται στην πλαγιά ενός λόφου με θέα στο Βόσπορο. Έγινε κατ' εντολήν του Οθωμανού Σουλτάνου Μουσταφά Γ' και χτίστηκε μεταξύ 1757 και 1761. Είναι ένα παράδειγμα του οθωμανικού μπαρόκ στυλ, που επικρατούσε τον 18ο αιώνα.

Ιστορικό υπόβαθρο 
Ο Σουλτάνος Μουσταφά Γ' (ρ. 1757–1774), διάδοχος του Οσμάν Β' και γιος του Αχμέτ Γ', συμμετείχε σε πολλές οικοδομικές δραστηριότητες κατά τη μακρόχρονη βασιλεία του, που διαιώνισε το οθωμανικό μπαρόκ στυλ, που εισήχθη υπό τον Μαχμούτ Α'.  Το τζαμί Αγιάσμα ήταν το πρώτο του ίδρυμα και χτίστηκε προς τιμήν της μητέρας του, Εμινέ Μιχρισάχ Σουλτάνα. Η κατασκευή ξεκίνησε το 1757-1758 και ολοκληρώθηκε το 1760-1761.   Η ταυτότητα του αρχιτέκτονα δεν έχει επιβεβαιωθεί, αλλά η τρέχουσα επιστημονική γνώμη θεωρεί ότι ήταν ο Μεχμέτ Ταχίρ, ο οποίος ήταν στη συνέχεια ο κύριος αυτοκρατορικός αρχιτέκτονας από το 1761 έως το 1784.  Ο Μουσταφά Γ΄ αργότερα προώθησε την κατασκευή του Τζαμιού Λάλελι ενός μεγαλυτέρου  αυτοκρατορικού συγκρότηματος τζαμιών στην περιοχή Φατίχ της Κωνσταντινούπολης.  Τον Αύγουστο του 2022 το τζαμί Αγιάσμα άνοιξε ξανά για προσευχή μετά από μακρά αποκατάσταση.

Αρχιτεκτονική 
Ως προς τη μορφή, το τζαμί Αγιάσμα είναι ουσιαστικά μια μικρότερη εκδοχή του τζαμιού Νουρουοσμανιγιέ, σηματοδοτώντας τη σημασία του Νουρουοσμανιγιέ ως νέου μοντέλου, που πρέπει να μιμηθούν οι Οθωμανοί αρχιτέκτονες.  Η κύρια κατασκευή είναι μια αίθουσα προσευχής με μονό τρούλο, που πλαισιώνεται εξωτερικά από έναν μιναρέ. Το τζαμί είναι πλούσια διακοσμημένο με μπαρόκ σκαλιστή πέτρα, ειδικά στο μιχράμπ και στο μινμπάρ.  Ενώ το τζαμί είναι μικρότερο από το Νουρουοσμανιγιέ, είναι σχετικά ψηλό για τις αναλογίες του, ενισχύοντας την αίσθηση του ύψους του. Αυτή η τάση προς το ύψος επιδιώχθηκε σε μεταγενέστερα τζαμιά όπως το Τζαμί Νουσρετίγιε .  Το τζαμί Αγιάσμα διαφέρει από άλλα κυρίως στη μοναδική διάταξη της μπροστινής του πρόσοψης, η οποία αποτελείται από μια πεντάτοξη στοά στην οποία επιτυγχάνεται μια φαρδιά ημικυκλική σκάλα.   Αυτή η διάταξη είναι παρόμοια με ένα πολύ μικρότερο σύγχρονο τζαμί που χτίστηκε στο Αϊδίνι το 1756, το Τζαμί Τζιχανόγλου. 

Μια λεπτομέρεια του τζαμιού Αγιάσμα, που αντανακλά μια δημοφιλή τάση τον 18ο αιώνα είναι η παρουσία πολλών μικρών πέτρινων σπιτιών πουλιών σκαλισμένα στο εξωτερικό. Τέτοια σπιτάκια πουλιών είχαν εμφανιστεί τον προηγούμενο αιώνα, αλλά στην περίοδο του μπαρόκ έγιναν πιο περίτεχνα και ήταν συνήθως προσκολλημένα στο εξωτερικό τόσο των θρησκευτικών όσο και των αστικών κτηρίων.

Παραπομπές

Αναφορές

Βιβλιογραφία 

 
 
 

Κτίρια και κατασκευές της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας
Τζαμιά στην Τουρκία
Οθωμανικά τζαμιά στην Κωνσταντινούπολη
Ουσκουντάρ