Γιάνος Σπάντα

Ο Γιάνος Σπάντα (που ήταν επίσης γνωστός και ως Τζον Σπάντα, 10 Δεκεμβρίου 1877, Κολόζ - 7 Ιουλίου 1913, Κολοσβάρ) ήταν ένας διάσημος Ούγγρος αρχιτέκτονας ιταλικής καταγωγής και παππούς του Ούγγρου μαθηματικού από την Τρανσυλβανία Μπέλα Ορμπάν αλλά και του Λάζλο Ιστβάν Ορμπάν, που ήταν ένας από τους πιο διακεκριμένους ξιφομάχους των δεκαετιών 1950, 1960 και 1970.

Ζωή 
Ο Γιάνος Σπάντα γεννήθηκε στο Κολόζ της Αυστροουγγαρίας, που σήμερα ονομάζεται Κόγιοκνα και ανήκει στη Ρουμανία, στο κτήμα του Ιταλού πατέρα του, Ντόμοκος Σπάντα.

Γύρω στις αρχές του 20ού αιώνα, άνοιξε ένα αρχιτεκτονικό γραφείο στην κεντρική πλατεία του Κολοσβάρ, το οποίο σήμερα ονομάζεται Κλουζ-Ναπόκα και ανήκει επίσης στη Ρουμανία, το οποίο ανέλαβε μια σειρά από δραστηριότητες.

Ο Σπάντα έχτισε μια σειρά από γνωστά κτίρια στο Κολοσβάρ. Έφτιαξε ένα κτίριο δύο ορόφων με σκοπό να το νοικιάσει και να το εκμεταλλευτεί οικονομικά. Το κτίριο αυτό ονομάστηκε «Παλάτι Σπάντα». Επίσης, σχεδίασε και έχτισε μια σειρά από κατοικίες που βρίσκονταν κοντά στην αρχή της οδού Erzsébet. Στο σπίτι το οποίο έχτισε στο νούμερο 51 αυτού του δρόμου τελικά κατοίκησε ο ίδιος μαζί με την οικογένειά του.

Ο Γιάνος Σπάντα πέθανε νέος, το 1913 μετά από πνευμονική λοίμωξη, αφήνοντας πίσω του τη χήρα του και τα τρία του παιδιά. Πολλά από τα έργα του ολοκληρώθηκαν μετά τον θάνατό του από τον καλό του φίλο, Μιχάλι Ρατζ. Ο Μιχάλι Ρατζ παντρεύτηκε τη χήρα του Σπάντα μετά την επιστροφή του από το μέτωπο του Α' Παγκοσμίου Πολέμου το 1918 και έζησε μαζί της μέχρι τον θάνατό της το 1952.

Ο Σπάντα συνέβαλε έπαιρνε ενεργό μέρος στα κοινά. Ήταν μέλος της δημοτικής επιτροπής, του Εμπορικού Επιμελητηρίου του Κολοσβάρ, του Βιομηχανικού Συμβουλίου, των Συντεχνιών των Τεχνιτών και του Συνεδρίου της Ρωμαιοκαθολικής Ενορίας. Κάποτε διετέλεσε και πρόεδρος της Συντεχνίας Καλλιτεχνών.

Ο Σπάντα είναι θαμμένος στο νεκροταφείο Χάζονγκαρντ ανάμεσα σε άλλα μέλη της οικογένειάς του.

Παραπομπές

Πηγές 
 Orbán, Béla (2009). Régi kolozsvári építőmesterek: Spáda János és Rátz Mihály. Szabadság (στα ουγγρικά), Διαδικτυακή πρόσβαση

Ούγγροι αρχιτέκτονες