Τζέιμς Τόμσον (ποιητής, 1700-1748)

Ο Τζέιμς Τόμσον (αγγλικά: James Thomson) ( 11 Σεπτεμβρίου 1700 στο Έντναμ, Σκωτία – 27 Αυγούστου 1748,  Ρίτσμοντ ) ήταν Σκωτσέζος ποιητής και θεατρικός συγγραφέας, γνωστός για τα ποιήματά του Οι εποχές και το Κάστρο της Αθωότητας και για τους στίχους του «Κυβέρνα, Βρετανία!». 

Θεωρείται πρόδρομος του ρομαντικού κινήματος. Η ποίησή του έδωσε επίσης έκφραση στα επιτεύγματα της Νευτώνειας επιστήμης και στη μεγάλη πολιτική δύναμη της Αγγλίας, βασισμένη στην εμπορική και θαλάσσια επέκταση.

Βιογραφικά στοιχεία 
Ο Τζέιμς Τόμσον ήταν γιος Σκωτσέζου κληρικού και γεννήθηκε στις 11 Σεπτεμβρίου 1700 στο Έντναμ της Σκωτίας, λίγα μίλια βόρεια από τα σύνορα Σκωτίας-Αγγλίας. Σπούδασε  μεταφυσική, λογική, ηθική, ελληνική, λατινική και φυσική φιλοσοφία στο Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου, δημοσίευσε τα πρώτα του ποιήματα ως φοιτητής και το 1725 εγκαταστάθηκε στο Λονδίνο σε μια προσπάθεια να δημοσιεύσει τους στίχους του. Εκεί γνώρισε άλλες λογοτεχνικές προσωπικότητες μέσω του συμπατριώτη του Ντέιβιντ Μάλετ, και γρήγορα έγινε γνωστός και κέρδισε την εύνοια του Φρειδερίκου, Πρίγκιπα της Ουαλίας. Ενώ κέρδιζε τα προς το ζην εκεί ως οικοδιδάσκαλος, δημοσίευσε το αριστούργημά του, ένα μελαγχολικό ποίημα σε τέσσερα μέρη, που ονόμασε Οι Εποχές: Χειμώνας το 1726, Καλοκαίρι το 1727, Άνοιξη το 1728 και ολόκληρο το ποίημα, συμπεριλαμβανομένου του Φθινοπώρου, το 1730.

Οι Εποχές ήταν το πρώτο ποίημα για τη φύση στην αγγλική λογοτεχνία και ολοκληρώνεται με έναν «Ύμνο στη Φύση». Το έργο ήταν μια επαναστατική καινοτομία όχι μόνο στο θέμα αλλά και στη δομή. Αυτό που ήταν πιο εντυπωσιακό για τους πρώτους αναγνώστες του Τόμσον ήταν το θάρρος του να ενοποιήσει το ποίημά του χωρίς «πλοκή» ή άλλο αφηγηματικό μέσο, ​​αψηφώντας έτσι τα αριστοτελικά κριτήρια που σέβονταν οι νεοκλασικοί ποιητές. Η ποίησή του επηρέασε γενιές ποιητών του ρομαντισμού αργότερα. Η πεποίθηση του Τόμσον ότι ο επιστήμονας και ο ποιητής πρέπει να συνεργάζονται στην υπηρεσία του Θεού όπως αποκαλύπτεται μέσω της φύσης, βρήκε την καλύτερη έκφραση στο Ποίημα στη μνήμη του Νεύτωνα (The Memory of Sir Isaac Newton, 1727).

Ο ποιητής είναι επίσης γνωστός ως ο συγγραφέας της περίφημης ωδής Κυβέρνα, Βρετανία! (Rule, Britannia!), από το έργο Alfred, a Masque (1740, με μουσική του Τόμας Αρν) που έγινε ένα από τα πιο διάσημα πατριωτικά τραγούδια της Μεγάλης Βρετανίας, για το φιλόδοξο ποίημά του σε πέντε μέρη Liberty (1735–36), αφιερωμένο στον Πρίγκιπα της Ουαλίας, και για το Κάστρο της Αθωότητας (1748), μια αλληγορία σε σπενσερικές στροφές που δημοσιεύτηκε λίγο πριν από τον θάνατό του. Έγραψε επίσης θεατρικά έργα, όπως η Σοφονίσβη (1734).

Μια διαμάχη σχετικά με τα δικαιώματα έκδοσης του έργου του Εποχές, οδήγησε σε δύο σημαντικές νομικές αποφάσεις στην ιστορία των πνευματικών δικαιωμάτων.

Ο Τζέιμς Τζόνσον δεν παντρεύτηκε ποτέ και δεν έκανε οικογένεια. Πέθανε πρόωρα από κρυολόγημα στο σπίτι του στο Ρίτσμοντ, στο νοτιοδυτικό Λονδίνο, στις 27 Αυγούστου 1748. Είναι ένας από τους δεκαέξι Σκωτσέζους ποιητές και συγγραφείς που εμφανίζονται στο Μνημείο του Σκοτ ​​στο Εδιμβούργο. Εμφανίζεται στη δεξιά πλευρά της ανατολικής πρόσοψης. Στο πάρκο του Ρίτσμοντ ένας πάγκος σμιλεμένος από τον Ρίτσαρντ Φάρινγκτον και γνωστός ως Το κάθισμα του ποιητή, είναι χαραγμένος με στίχους του Τόμσον, ο οποίος ζούσε στο Ρίτσμοντ μέχρι τον θάνατό του.

Ένα μεγάλο μνημείο προς τιμήν του υπάρχει στη Γωνιά των Ποιητών του Αβαείου του Γουέστμινστερ, δίπλα στον Ουίλιαμ Σαίξπηρ και κοντά στον συμπατριώτη του Ρόμπερτ Μπερνς.

Παραπομπές 
 

Βρετανοί ποιητές
Σκωτσέζοι ποιητές