Γέζι Νέιμαν

Ο Γέζι Νέιμαν (πολωνικά: Jerzy Neyman) (16 Απριλίου 1894 – 5 Αυγούστου 1981) ήταν Πολωνός μαθηματικός και στατιστικολόγος, ο οποίος πέρασε το πρώτο μέρος της επαγγελματικής του σταδιοδρομίας σε διάφορα ιδρύματα στη Βαρσοβία της Πολωνίας και στη συνέχεια στο Πανεπιστημιακό Κολέγιο του Λονδίνου και το δεύτερο μέρος στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Μπέρκλεϋ. Ο Νέιμαν εισήγαγε για πρώτη φορά τη σύγχρονη έννοια του διαστήματος εμπιστοσύνης στον στατιστικό έλεγχο υποθέσεων και συναναθεώρησε τη δοκιμή μηδενικής υπόθεσης του Ρόναλντ Φίσερ (σε συνεργασία με τον Ίγκον Πίρσον).

Βιογραφία 
Γεννήθηκε σε μια πολωνική οικογένεια στο Μπεντέρι, στο Κυβερνείο Βεσσαραβίας της Ρωσικής Αυτοκρατορίας. Ήταν το τέταρτο από τα τέσσερα παιδιά των Τσέσουαφ Σπουάβα-Νέιμαν και Καζιμιέρα Λουτοσουάφσκα. Η οικογένειά του ήταν Ρωμαιοκαθολική και ο Νέιμαν υπηρέτησε ως αγόρι του ναού κατά την πρώιμη παιδική του ηλικία. Αργότερα, ο Νέιμαν θα γινόταν αγνωστικιστής. Η οικογένεια του Νέιμαν καταγόταν από μια μακρά σειρά Πολωνών ευγενών και στρατιωτικών ηρώων. Αποφοίτησε από το δημοτικό γυμνάσιο αρρένων Καμιένιετς Ποντόλσκι το 1909 με το όνομα Yuri Cheslavovich Neyman. Ξεκίνησε τις σπουδές του στο Πανεπιστήμιο του Χάρκοβο το 1912, όπου διδάχθηκε από τον Ουκρανό πιθανολογιστή Σεργκέι Μπερνστάιν.  Αφού διάβασε το «Μαθήματα για την ολοκλήρωση και την έρευνα των πρωτόγονων συναρτήσεων» του Ανρί Λεμπέγκ, γοητεύτηκε από το μέτρο και την ολοκλήρωση.

Το 1921 επέστρεψε στην Πολωνία στο πλαίσιο ενός προγράμματος επαναπατρισμού αιχμαλώτων πολέμου μετά τον Πολωνο-Σοβιετικό Πόλεμο. Κέρδισε το διδακτορικό του πτυχίο Φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο της Βαρσοβίας το 1924 για μια διατριβή με τίτλο «Σχετικά με τις εφαρμογές της Θεωρίας των Πιθανοτήτων στα Γεωργικά Πειράματα». Εξετάστηκε μεταξύ άλλων από τους Βάτσουαφ Σιερπίνσκι και Στέφαν Μαζουρκιέβιτς. Πέρασε μερικά χρόνια στο Λονδίνο και το Παρίσι σε μια υποτροφία για να μελετήσει τη στατιστική με τον Καρλ Πίρσον και τον Εμίλ Μπορέλ. Μετά την επιστροφή του στην Πολωνία, ίδρυσε το Βιομετρικό Εργαστήριο στο Ινστιτούτο Νέντσκι Πειραματικής Βιολογίας της Πολωνικής Ακαδημίας Επιστημών στη Βαρσοβία.

Δημοσίευσε πολλά βιβλία που ασχολούνται με πειράματα και στατιστικές, και επινόησε τον τρόπο με τον οποίο ο Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων δοκιμάζει τα φάρμακα σήμερα.

Ο Νέιμαν πρότεινε και μελέτησε τυχαιοποιημένα πειράματα το 1923. Επιπλέον, η εργασία του «On the Two Different Aspects of the Representative Method: The Method of Stratified Sampling and the Method of Purposive Selection » («Σχετικά με τις δύο διαφορετικές πτυχές της αντιπροσωπευτικής μεθόδου: Η μέθοδος της στρωματοποιημένης δειγματοληψίας και η μέθοδος της σκόπιμης επιλογής»), που δόθηκε στη Βασιλική Εταιρεία Στατιστικής στις 19 Ιουνίου 1934, ήταν το πρωτοποριακό γεγονός που οδήγησε στη σύγχρονη επιστημονική δειγματοληψία. Εισήγαγε το διάστημα εμπιστοσύνης στην εργασία του το 1937. Μια άλλη σημαντική συνεισφορά είναι το λήμμα Νέιμαν-Πίρσον, η βάση του ελέγχου υποθέσεων.

Ήταν προσκεκλημένος ομιλητής του Διεθνούς Συνεδρίου Μαθηματικών (ΔΣΜ) το 1928 στη Μπολόνια και ομιλητής της Ολομέλειας του ΔΣΜ το 1954 στο Άμστερνταμ.

Το 1938 μετακόμισε στο Μπέρκλεϋ, όπου εργάστηκε για το υπόλοιπο της ζωής του. Τριάντα εννέα φοιτητές έλαβαν το διδακτορικό τους υπό τη συμβουλή του. Το 1966 του απονεμήθηκε το Μετάλλιο Γκάι της Βασιλικής Εταιρείας Στατιστικής και τρία χρόνια αργότερα το Εθνικό Μετάλλιο Επιστημών των ΗΠΑ. Πέθανε στο Όουκλαντ της Καλιφόρνια το 1981.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 
 ASA biographical article by Chin Long Chiang
 Γέζι Νέιμαν — Βιογραφικές Αναμνήσεις της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών
 Βιογραφία του Γέζι Νέιμαν από το Ινστιτούτο Επιχειρησιακής Έρευνας και Επιστημών Διοίκησης

Πολωνοί μαθηματικοί
Στατιστικολόγοι
Πολωνοί φιλόσοφοι
Μαθηματικοί αναλυτές
Φιλόσοφοι της επιστήμης
Αγνωστικιστές
Πρώην Ρωμαιοκαθολικοί
Απόφοιτοι του Πανεπιστημίου της Βαρσοβίας
Απόφοιτοι του Εθνικού Πανεπιστημίου του Χάρκοβο
Μέλη της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών των Ηνωμένων Πολιτειών
Μέλη της Πολωνικής Ακαδημίας Επιστημών