Γκμούντεν

Το Γκμούντεν (γερμ. Gmunden) είναι μικρή πόλη στο ομόσπονδο κρατίδιο Άνω Αυστρία της Αυστρίας, με πληθυσμό 13.204 κατοίκους το 2016. Αποτελεί τη διοικητική έδρα ομώνυμου διαμερίσματος με πολλαπλάσιο πληθυσμό.

Γεωγραφία
Το Γκμούντεν είναι κτισμένο δίπλα στη λίμνη Τράουνζεε και στις όχθες του ποταμού Τράουν σε μέσο υψόμετρο 425 μέτρα πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας. Ο δήμος του έχει έκταση 63,49 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Η πόλη περιβάλλεται από απότομα βουνά, μεταξύ των οποίων το Τράουνσταϊν (υψόμετρο κορυφής 1.691 μέτρα), το Έρλακόγκελ (1.570 μέτρα), το Βίλντερ Κόγκελ (2.091 μ.) και το Χέλενγκεμπίργκε (Höllengebirge).

Ο δήμος υποδιαιρείται στα εξής 5 δημοτικά διαμερίσματα: Γκμούντεν, Γκμούντεν-Ορτ, Σλάγκεν, Τράουνντορφ και Ούντερμ Στάιν.

 Η γραμμή του τραμ του Γκμούντεν έχει σε μερικά σημεία μια από τις μεγαλύτερες κλίσεις παγκοσμίως (9,6%) για μη οδοντωτή γραμμή μέσου σταθερής τροχιάς.

Ιστορία

Περί το 1000 π.Χ. Ιλλυριοί εξόρυσσαν ορυκτό αλάτι στην περιοχή. Οικισμός υπήρχε ήδη κατά τον 5ο αιώνα μ.Χ.. Το 1186 το Γκμούντεν ήταν οχυρωμένη πόλη, περιβαλλόμενη από τείχη και ανακηρύχθηκε πόλη το 1278. Στο Γκμούντεν μια ορδή εξεγερμένων χωρικών ηττήθηκε στις 14 Νοεμβρίου 1626 από τον στρατηγό Πάπενχαϊμ, ο οποίος είχε διαταχθεί από τον Μαξιμιλιανό Α΄ να καταστείλει την εξέγερση των χωρικών της Άνω Αυστρίας (Oberösterreichischer Bauernkrieg)

Οι νεκροί της μάχης από πλευράς των χωρικών τάφηκαν στο κοντινό χωριό Πίνσντορφ, όπου μπορεί κάποιος να δει μέχρι σήμερα ένα σχετικό μνημείο σε μορφή οβελίσκου, γνωστό ως «Bauernhügel».

Το Γκμούντεν προμήθευε ξυλεία για τη ναυπήγηση πλοίων του αυστριακού στόλου τον 17ο αιώνα, ενώ κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο περιέθαλψε τραυματίες στρατιώτες σε προσωρινά στρατιωτικά νοσοκομεία. Κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο στην πόλη λειτουργούσε ένας «ξενώνας μητρότητας» των SS «προς εξασφάλισιν της φυλετικής καθαρότητος» σε συμφωνία με τις ναζιστικές ρατσιστικές θεωρίες]].

Από τα τέλη του 19ου αιώνα η πόλη έγινε γνωστή ως υγιεινό θέρετρο, προσφέροντας ποικιλία λιμναίων και αλμυρών λουτρών, εγκατάσταση υδροθεραπείας, θαλάμους εισπνοών, θεραπεία με τυρόγαλα, κ.ά.. Εξακολουθούσε επίσης να αποτελεί κέντρο εξορύξεως άλατος, ως περιοχή του Ζαλτσκάμεργκουτ (= «Επικράτεια του άλατος»).

Αξιοθέατα

Στην περιοχή του Γκμούντεν μπορούν να γίνουν πολλές ωραίες εκδρομές και επισκέψεις σε σημεία ενδιαφέροντος, όπως είναι ο Καταρράκτης του ποταμού Τράουν (16 χιλιόμετρα βορείως του Γκμούντεν), το Κάστρο Ορτ μέσα στη λίμνη και ένα εργοστάσιο κεραμικών. Αξιοθέατο από μόνο του είναι επίσης το δημαρχείο της πόλεως.

Αξιοσημείωτοι άνθρωποι 
Στο Γκμούντεν γεννήθηκαν μεταξύ άλλων και οι εξής:

 Αλεξάνδρα του Αννοβέρου (1882-1963), πριγκίπισσα που γεννήθηκε στο Κάστρο Ορτ
 Γιοχάνες φον Γκμούντεν (θάν. 1442), αστρονόμος και μαθηματικός
 Λουδοβίκος Ροδόλφος του Αννοβέρου (1955-1988), πρίγκιπας
 Μαρία Λουίζα του Αννόβερου (1879-1948), πριγκίπισσα
 Τόμας Νόϊβιρτ (Κοντσίτα Βουρστ) (γενν. 1988), τραγουδιστής και ντραγκ κουίν
 Κάσπαρ Έρασμους Ντούφτσμιντ (1767-1821), φυσιοδίφης και εντομολόγος
 Χάινριχ Σιφ (1951-2016), μουσικός και μαέστρος

Επιπλέον, έζησαν (ή και απεβίωσαν) στην πόλη οι εξής:

 Γεώργιος Ε΄ του Ανοβέρου (1819-1878), βασιλιάς, εξορίσθηκε εδώ
 Ερνέστος Αύγουστος Β΄ του Ανοβέρου (1845-1923), εξορίσθηκε εδώ
 Μαργαρίτα Σοφία (1870-1902), αρχιδούκισσα της Αυστρίας 
 Μαρία του Ανοβέρου (1849-1904), πριγκίπισσα
 Μαρία της Σαξονίας-Άλτενμπουργκ (η σύζυγος του Γεωργίου Ε΄ του Ανοβέρου)
 Μαρία Αντωνία των Δύο Σικελιών (1814-1898), μεγάλη δούκισσα της Τοσκάνης και πριγκίπισσα των Δύο Σικελιών
 Τόμας Μπέρνχαρντ (1931-1989), θεατρικός συγγραφέας και μυθιστοριογράφος
 Καρλ Ραλ (1812-1865), ζωγράφος
 Τύρα της Δανίας (1853-1933), πριγκίπισσα
 Φρειδερίκη του Αννοβέρου, βαρόνη του Πάβελ-Ράμινγκεν (1848-1926)
 Φρειδερίκος Φραγκίσκος Δ΄ του Μεκλεμβούργου-Σβερίν, νυμφεύθηκε εδώ

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Επίσημος ιστότοπος
 Το Κάστρο Ορτ (στη γερμανική)

Γκμουντεν