Ανσέλμ Παγιέν

Ο Ανσέλμ Παγιέν (6 Ιανουαρίου 1795 - 12 Μαΐου 1871) ήταν διακεκριμένος Γάλλος χημικός, ο οποίος ανακάλυψε το ένζυμο αμυλάση και επίσης, μελέτησε και αναγνώρισε τον βασικότερο υδατάνθρακα, την κυτταρίνη.

Βιογραφία 
Γεννήθηκε στο Παρίσι το 1795. Άρχισε να μελετά τις φυσικές επιστήμες με τον πατέρα του, όταν ήταν μόλις 13 ετών. Αργότερα σπούδασε Χημεία στο γαλλικό πανεπιστήμιο, École Polytechnique, υπό την καθοδήγηση των χημικών Louis Nicolas Vauquelin και Μισέλ Εζέν Σεβρέλ.

Σε ηλικία μόλις 23 ετών, ο Παγιέν έγινε διευθυντής ενός εργοστασίου διύλισης βόρακα, όπου ανέπτυξε μόνος του μια καινοτομική διεργασία για σύνθεση του βόρακα από σόδα και βορικό οξύ. Μέχρι τότε, ο βόρακας εισάγονταν από τις Ανατολικές Ινδίες αποκλειστικά από τους Ολλανδούς. Η νέα μέθοδος του Παγιέν έριξε την αξία του βόρακα στο ένα τρίτο της τότε εμπορικής τιμής, και βέβαια ''έσπασε'' το ολλανδικό μονοπώλιο.

Καινοτομίες 
Ανέπτυξε πρώτος καινοτομικές μεθόδους για το ραφινάρισμα της ζάχαρης, μαζί με σύστημα εξευγενισμού του αμύλου και του αλκοόλ από τις πατάτες. Επιπρόσθετα εισήγαγε μια μέθοδο για τον ποσοτικό προσδιορισμό του αζώτου. Εφηύρε επίσης ένα νέο αποχρωματόμετρο, το οποίο υποστήριζε εργαστηριακά την ανάλυση, τον αποχρωματισμό, τη λεύκανση και την κρυστάλλωση της ζάχαρης.

Το 1833 ανακάλυψε -και κατονόμασε από την ομώνυμη ελληνική λέξη- το πρώτο ένζυμο, τη διαστάση, ή πιο ευρέως γνωστή ως αμυλάση.  

Η πιο σημαντική του όμως ανακάλυψη υπήρξε αυτή της κυτταρίνης. Πρώτος την απομόνωσε από φυτική ύλη, διέκρινε ότι αποτελεί βασικό μέρος των κυτταρικών τοιχωμάτων των φυτών, κατέγραψε τη χημική της δομή, και τέλος συνεισέφερε στην ονομασία του πιο άφθονου και σημαντικού υδατάνθρακα (κυτταρίνη).

Το 1835 εκλέχθηκε καθηγητής πανεπιστημίου στη ανώτατη σχολή École Centrale Paris, ενώ αργότερα κατέλαβε την έδρα του καθηγητή στο εθνικό ερευνητικό ίδρυμα Conservatoire des Arts et Métiers. Πέθανε στο Παρίσι στις 13 Μαΐου 1871.

Υστεροφημία 
Η Αμερικανική Χημική Εταιρεία (American Chemical Society) έχει καθιερώσει ένα από τα πιο σημαντικά βραβεία της προς τιμήν του, το βραβείο Anselme Payen.

Παραπομπές 

Μέλη της Ακαδημίας Επιστημών (Γαλλία)