Μουσείο Χαρτονομισμάτων Ιονικής Τράπεζας

Το Μουσείο Τραπεζογραμμάτων της Alpha Bank (πρώην Μουσείο Χαρτονομισμάτων της Ιονικής Τράπεζας) είναι ένα μουσείο που βρίσκεται στην Κέρκυρα, Ελλάδα . 

Εκθέτει μια σχεδόν πλήρη συλλογή των ελληνικών νομισμάτων από το 1822 έως σήμερα, περίπου 2000 αντικείμενα. Περιλαμβάνει τα πρώτα κρατικά ομόλογα που εκδόθηκαν από το νεοαπελευθερωμένο Ελληνικό Δημόσιο το 1822 μέχρι την αντικατάσταση της δραχμής από το ευρώ το 2002. Περιλαμβάνει επίσης σκίτσα δοκίμια και εκτυπωτικές πινακίδες ελληνικών τραπεζογραμματίων. Μια από τις πιο σπάνιες εκμεταλλεύσεις της είναι τα «κολωνάτα» του 1860. Το μουσείο ιδρύθηκε το 1981 από την Ιονική Τράπεζα και στεγάζεται στο κτίριο της πρώην Ιονικής Τράπεζας που σχεδιάστηκε από τον Κερκυραίο αρχιτέκτονα Ιωάννη Χρόνη το 1840 περίπου. Το 2000 η Ιονική Τράπεζα συγχωνεύθηκε με την Alpha Bank και στη συνέχεια το Μουσείο Χαρτονομισμάτων ανακαινίστηκε και λειτούργησε ξανά το 2005. Προστέθηκε επιπλέον εκθεσιακός χώρος παρουσιάζοντας την «Ιονική Τράπεζα ΕΠΕ» που ήταν βρετανικό εγχείρημα και η πρώτη τράπεζα που λειτούργησε σε ελληνικό έδαφος. Η συλλογή του μουσείου θεωρείται μια από τις πληρέστερες του είδους της στον κόσμο.

Ιστορία και Εκθέματα 
Το 2003 ο επιμελητής του μουσείου και ιστορικός Άρης Ραπίδης ανέλαβε την ανακαίνιση και τον συντονισμό των εκθεμάτων ώστε να ανταποκρίνονται στα παγκόσμια πρότυπα. Το 2005 και με τη συμμετοχή του John Keyworth, επιμελητή της Τράπεζας της Αγγλίας, τα ανακαινισμένα εκθέματα άνοιξαν στο κοινό. Είναι η πρώτη φορά που μια τέτοια συλλογή τραπεζογραμματίων, ιδιοκτησίας ελληνικής τράπεζας, διατίθεται στο ευρύ κοινό σε τακτική βάση. Μεταξύ 2005 και 2007 περίπου 10.000 άτομα έχουν επισκεφθεί το μουσείο.  Τον Ιούλιο του 2007 κατασκευάστηκε εκθεσιακός χώρος στον δεύτερο όροφο του μουσείου.  Η έκθεση Ελληνικές Ενδυμασίες – Έντυπες πηγές 16ου-20ου αιώνα, που διοργανώθηκε από κοινού με το Μουσείο Μπενάκη, έγινε η πρώτη εκδήλωση που παρουσιάστηκε στην αίθουσα. 

Το μουσείο περιέχει ιστορικό υλικό που σχετίζεται με την ιστορία της Ιονικής Τράπεζας και μια πλήρη σειρά από τις τελευταίες εκδόσεις των εθνικών τραπεζογραμματίων των κρατών μελών της Ευρωζώνης πριν από την αντικατάστασή τους από το ευρώ.  Η διαδικασία κατασκευής των τραπεζογραμματίων περιλαμβάνεται στα εκθέματα καθώς και η μέθοδος προσθήκης υδατογραφήματος. Υπάρχει επίσης ένα εργαστήριο που περιγράφει λεπτομερώς τη διαδικασία χάραξης μεταλλικής πλάκας. 

Ανάμεσα στα εκθέματα του μουσείου είναι μερικά σπάνια δείγματα ελληνικού νομίσματος. Τα εκθέματα περιλαμβάνουν τα πρώτα τραπεζογραμμάτια που εκδόθηκαν από τον πρώτο Κυβερνήτη της Ελλάδας Ιωάννη Καποδίστρια. Τα χαρτονομίσματα του Καποδίστρια είναι απλά και διαθέτουν ένα ροζ χρώματος Φοίνικας σε λευκό φόντο.  Η συλλογή του μουσείου περιέχει επίσης τα προκαποδιστριακά κρατικά ομόλογα που εκδόθηκαν από το προσωρινό ελληνικό δημόσιο σε «Πιάστρα» ή «Γρόσια».

Η Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος ιδρύθηκε το 1841 και η αρχαία δραχμή έγινε για άλλη μια φορά το επίσημο νόμισμα της Ελλάδα. Το μουσείο εκθέτει τα πρώτα τραπεζογραμμάτια που τυπώθηκαν από τα βρετανικά τυπογραφεία Perkins Bacon ή Bradbury Wilkins. Η συλλογή περιλαμβάνει επίσης τα χαρτονομίσματα που τυπώθηκαν από την American Banknote Company που διαδέχθηκε τους Βρετανούς στις αρχές του αιώνα. Η αμερικανική εταιρεία τύπωνε ελληνικά τραπεζογραμμάτια μέχρι το 1928 περίπου. Στη συνέχεια η Τράπεζα της Ελλάδος ανέλαβε μόνη της την εκτύπωση του νομίσματος. 

Ένα από τα πιο σπάνια χαρτονομίσματα που εκτίθενται είναι αυτό που απεικονίζει τη βυζαντινή εκκλησία της Αγίας Σοφίας στην Κωνσταντινούπολη. Σχεδιασμένο το 1920, το τραπεζογραμμάτιο απεικονίζει την Αγία Σοφία χωρίς τους οθωμανικούς μιναρέδες και ήταν μέρος της Μεγάλης Ιδέας.  Λίγα χρόνια αργότερα συνέβη η Μικρασιατική καταστροφή και το νόμισμα δεν κυκλοφόρησε ποτέ.

Σπάνια τραπεζογραμμάτια σε στυλ art deco, τυπωμένα στη Γαλλία, μερικά με τον Ερμή, απεικονίζουν αλληγορικά τη συνέχεια του ελληνικού νομίσματος και του εμπορίου από την αρχαιότητα έως τη δεκαετία του 1930. 

Η έκθεση περιλαμβάνει επίσης τραπεζογραμμάτια που εκδόθηκαν κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο από τις δυνάμεις του Άξονα κατοχής.

Εκτίθενται επίσης τραπεζογραμμάτια που εκδόθηκαν από την προσωρινή «κυβέρνηση του βουνού». Αυτό το νόμισμα αποτιμήθηκε έναντι της ισοδύναμης αξίας των κιλών σίτου. Εμφανίζεται επίσης το χαρτονόμισμα των 100 δισεκατομμυρίων δραχμών στα χρόνια του υπερπληθωρισμού του 1944.  Παραμένει ιστορικά η υψηλότερη ονομαστική αξία τραπεζογραμματίων στην Ελλάδα και μετά το τέλος του υπερπληθωρισμού η αξία του έπεσε μόλις στις 2 δραχμές. 

Ύστερα, τον Νοέμβριο του 1944 τυπώθηκαν τα πρώτα μετακατοχικά τραπεζογραμμάτια. Εμφανίζονται με τη Νίκη της Σαμοθράκης στην εμπρόσθια πλευρά και τον Φοίνικα στην οπίσθια όψη.

Το 1950 για πρώτη φορά κυκλοφόρησαν στην αγορά, κερματικά γραμμάτια των 100, 500 και 1.000 δραχμών. Θεωρούνταν μεγάλης χρηματικής αξίας λόγω του υψηλού πληθωρισμού της εποχής.

Την 1 Ιανουαρίου του 2002, έγινε η επίσημη κυκλοφορία του ευρωπαϊκού νομίσματος Ευρώ, παράλληλα με τη Δραχμή. Η οριστική διακοπή του Ελληνικού νομίσματος πραγματοποιήθηκε τον Μάρτιο του ιδίου έτους.

Ισοτιμία 1€ = 340,75 δραχμές.

Το μουσείο βρίσκεται στην πλατεία Αγίου Σπυρίδωνα στην πόλη της Κέρκυρας και η είσοδος είναι ελεύθερη. 

Το μουσείο φιλοξένησε επίσης ένα συνέδριο που πραγματοποιήθηκε μεταξύ 9 και 10 Ιουνίου 2006, με τίτλο «Η Οικονομική Ανάπτυξη της Νοτιοανατολικής Ευρώπης στον 19ο αιώνα».

Εξωτερικοί Σύνδεσμοι 

 
 http://www.alphapolitismos.gr/en/05-banknote-museum

Βιβλιογραφικές Αναφορές 

Κτίρια και κατασκευές στην Κέρκυρα
Νομισματικά μουσεία στην Ελλάδα
Μουσεία στην Κέρκυρα
Μουσεία Νομισμάτων