Ο τυχοδιώκτης του Ρίο

Ο Τυχοδιώκτης του Ρίο (Πρωτότυπος τίτλος: L'Homme de Rio) είναι μια Γαλλική ταινία περιπέτειας του 1964 σε σκηνοθεσία Φιλίπ ντε Μπροκά και σενάριο των Μπροκά, Ζαν Πολ Ραπενό, Αριάν Μνουτσίν και Ντανιέλ Μπουλατζέρ. Πρωταγωνιστούν οι Ζαν Πολ Μπελμοντό, Φρανσουάζ Ντορλέακ και ο Ζαν Σερβέ.

Ήταν η πρώτη ταινία που γυρίστηκε από τη γαλλική θυγατρική της United Artists, την Les Productions Artistes Associés. Η ταινία σημείωσε τεράστια επιτυχία στο box office με συνολικά 4.800.626 εισητήρια στη Γαλλία, και έγινε η 5η ταινία με τα υψηλότερα κέρδη της χρονιάς.

Αυτή η ταχέως αναπτυσόμενη παρωδία ταινιών τύπου Τζέιμς Μποντ διαθέτει εντυπωσιακή φωτογραφία τοποθεσιών από τον Εντμόντ Σετσάν από το Ρίο ντε Τζανέιρο, τη Μπραζίλια και το Παρίσι. Στα 37α βραβεία Όσκαρ, η ταινία ήταν υποψήφια για το βραβείο Καλύτερου Πρωτότυπου Σεναρίου. Η ιστορία είναι εμπνεύσμενη από τη σειρά κόμικ "The Adventures of Tintin", και ο τυχοδιώκτης του Ρίο ήταν μια από τις κύριες εμπνεύσεις για την ταινία Ο Ιντιάνα Τζόουνς και οι κυνηγοί της Χαμένης Κιβωτού (1981) του Στίβεν Σπίλμπεργκ και με πρωταγωνιστή τον Χάρισον Φορντ.

Πλοκή  

Καθώς ο αεροπόρος Άντριεν Ντοφουρκούτ ξεκινά μια 8ήμερη άδεια στο Παρίσι για να δει την αρραβωνιαστικιά του Ανιές, δύο Ινδιάνοι της Νότιας Αμερικής κλέβουν ένα αγαλματίδιο των Ίνκας από το Musée de l'Homme και αναγκάζουν τον καθηγητή Νορμπέρ Καταλάν, ο οποίος είναι ο επιμελητής του μουσείου, να μπει στο αυτοκίνητό τους. Ο Καταλάν ήταν ο συνεργάτης του πατέρα της Ανιές σε μια αποστολή στην Παραγουάη κατά την οποία πέθανε ο πατέρας της. Ο Καταλάν πιστεύει ότι το αγαλματίδιο είναι ένα από τα τρία που κρατούν το μυστικό ενός θησαυρού των Ίνκας. Ο Άντριεν φτάνει εγκαίρως για να δει τους Ινδιάνους να απαγάγουν την Ανιές, τη μόνη που γνωρίζει τη θέση του αγαλματιδίου του πατέρα της, και εκείνος τους καταδιώκει μέχρι το αεροδρόμιο όπου κλέβει ένα εισιτήριο και επιβιβάζεται στο ίδιο αεροπλάνο.

Ο Άντριεν λέει στον πιλότο ότι η αρραβωνιαστικιά του έχει απαχθεί, αλλά η Ανιές έχει ναρκωθεί και δεν τον αναγνωρίζει. Ο πιλότος σχεδιάζει να συλλάβει τον Άντριεν όταν φτάσουν στη Λα Παζ, αλλά αυτός ξεφεύγει από την αστυνομία κατά την άφιξη. Με τη βοήθεια του Σερ Γουίνστον, ενός Βολιβιανού επιχειρηματία, ο Άντριεν σώζει την Ανιές. Ανασύρουν το θαμμένο αγαλματίδιο, αλλά οι Ινδιάνοι τους το κλέβουν ξανά.

Σε ένα κλεμμένο αυτοκίνητο που παρείχε ο Σερ Γουίνστον, η Ανιές και ο Άντριεν πηγαίνουν στο Μπουένος Άιρες για να συναντήσουν τον Σενιόρ Μάριο ντε Κάστρο, έναν πλούσιο βιομήχανο που κατέχει το τρίτο αγαλματίδιο. Στο δρόμο, συναντούν το αυτοκίνητο των Ινδιάνων με τον Καταλάν σωριασμένο μέσα. Αφού καταφέρνουν να τον πάρουν από τους Ινδιάνους, κατευθύνονται προς το Μπουένος Άιρες. Εκεί σε ένα πάρτι προς τιμήν τους, ο ντε Κάστρο παίρνει τον καθηγητή Καταλάν στο ιδιωτικό του δωμάτιο για να τον διαβεβαιώσει για την ασφάλεια του αγαλματιδίου, αλλά ο Καταλάν, που αποδεικνύεται ότι σχεδίαζε την κλοπή του μουσείου, τον δολοφονεί και κλέβει το αγαλματίδιο. Την ώρα που ο Άντριεν ανακαλύπτει το πτώμα, ο καθηγητής και οι Ινδιάνοι έχουν απαγάγει ξανά την Ανιές και δραπετεύουν με ένα υδροπλάνο. Ο Άντριεν κλέβει ένα αεροπλάνο και τους ακολουθεί.

Σε μια πλωτή καφετέρια στη ζούγκλα που διευθύνει η Λόλα, η γυναίκα που χρηματοδότησε τον Καταλάν, ο Αντριέν μαθαίνει ότι ο Καταλάν δολοφόνησε τον πατέρα της Ανιές και ότι αυτήν κρατείται σε μια βάρκα. Ορμώντας προς το σκάφος, ο Άντριεν κρέμεται στο πλάι καθώς κατευθύνεται προς το ρεύμα και τελικά προσγειώνεται. Ενώ ο Καταλάν πηγαίνει στην υπόγεια τοποθεσία του θησαυρού, ο Αντριέν  χτυπά όλους τους συνεργούς του καθηγητή και σώζει την Ανιές. Ο Καταλάν βρίσκει τον θησαυρό, αλλά μια έκρηξη που πυροδοτήθηκε από ένα κοντινό συνεργείο κατασκευής της Παναμερικανικής εθνικής οδού, τον κάνει να ταφεί μαζί του. Ο Αντριέν και η Ανιές φεύγουν από τη ζούγκλα και φτάνουν στο Παρίσι εγκαίρως, ώστε ο Αντριέν να πάρει το τρένο του και να πάει πίσω στη δουλειά του.

Διανομή ρόλων 
 Ζαν Πολ Μπελμοντό ως Αντριέν Ντοφουρκούτ
 Φρανσουάζ Ντορλέακ ως Ανιές Βιλερμόζα
 Ζαν Σερβέ ως καθηγητής Νορμπέρ Καταλάν
 Αντόλφο Τσέλι ως Μάριο ντε Κάστρο
 Σιμόν Ρενάντ ως Λόλα
 Ροτζέρ Ντουμάς ως Λεμπέλ
 Ντανιέλ Σεκαλντί ως Αστυνομικός επιθεωρητής
 Μίλτον Ριμπέιρο ως Τουπάκ

Παραγωγή 
Η ταινία ήταν συνέχεια του Καρτούς, ενός δημοφιλούς swashbuckler με τον Μπελμοντό. Αποφασίστηκε να πρωταγωνιστήσει σε μια παρωδία του Τζέιμς Μποντ. Η ιταλική χρηματοδότηση της ταινίας οδήγησε στον Ιταλό ηθοποιό Αντόλφο Τσέλι, τότε κάτοικος Βραζιλίας, να υποδυθεί τον Μάριο ντε Κάστρο. 

Τα προσωπικά γούστα του Ζαν Πολ Μπελμοντό ήταν τα κόμικς Tintin, τα αθλητικά περιοδικά και τα αστυνομικά μυθιστορήματα. Είπε ότι προτιμούσε «να κάνει ταινίες περιπέτειας όπως ο τυχοδιώκτης του Ρίο από τις διανοητικές ταινίες του Αλέν Ρενέ ή του Αλέν Ρομπ-Γκριλέ».

Κυκλοφορία 
Η ταινία κυκλοφόρησε στις γαλλικές κινηματογραφικές αίθουσες στις 28 Φεβρουαρίου του 1964.. Στην Ελλάδα η ταινία προβλήθηκε στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Θερινού Κινηματογράφου της Αθήνας στις 18 Ιουλίου 2017.

Υποδοχή

Κριτικές  
Σε σύγχρονες κριτικές, το Μηνιαίο Κινηματογραφικό Δελτίο στην ανασκόπηση του και την μεταγλωττισμένη αγγλική έκδοση σημείωνει ότι: «Μπορεί κανείς να αισθάνεται ότι η ασήμαντη εξυπνάδα του [ντε Μπροκά] ταιριάζει καλύτερα στη μικρότερη, πιο τοπική ατμόσφαιρα των προηγούμενων ταινιών του, αλλά εδώ εμπλέκεται σε μια παραγωγή μεγάλου προϋπολογισμού που απευθύνεται σε ένα τεράστιο κοινό, και ίσως θα έπρεπε να είμαστε ευγνώμονες που τόσο μεγάλο μέρος του προσωπικού του στυλ έχει επιβιώσει, ακόμη και στην προσεκτικά μεταγλωττισμένη και ελαφρώς συντομευμένη αμερικανική έκδοση που παρουσιάζεται τώρα». Η κριτική σημείωσε ότι η ταινία ήταν "όμορφα οργανωμένη" και ότι "διατηρεί πάντα τα χαμόγελα, τα οποία αυξάνονται ακόμα κι αν σπάνια ξεσπούν σε αληθινά γέλια", και επαίνεσε τους δύο πρωταγωνιστές, συγκεκριμένα τον Μπελμοντό που «ξεπέρασε τον Ντάγκλας Φέρμπανκς στην ευκινησία και τον Χάρολντ Λόιντ στα ακροβατικά

Ο Στάνλεϊ Κάουφμαν του The New Republic αποκάλεσε τον Τυχοδιώκτη του Ρίο "μια απολαυστική ταινία". Σε μια αναδρομική κριτική του, το The Dissolve έδωσε στην ταινία βαθμολογία 3/5 αστέρια από τα πέντε, σημειώνοντας ότι «η δράση προχωρά σε ένα τόσο γρήγορο ρυθμό, που δεν υπάρχει χρόνος να ανησυχείς για το πόσο η πλοκή βασίζεται σε απίστευτες συμπτώσεις».

Το Time Out επέλεξε την ταινία στο #99 της λίστας με τις 100 καλύτερες γαλλικές ταινίες.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

That Man from Rio στο Le Film Guide
That Man from Rio στο TCMDB
Η κριτική στους New York Times

Ταινίες του 1964
Γαλλικές ταινίες
Ιταλικές ταινίες
Γαλλόφωνες ταινίες
Ταινίες γυρισμένες στο Παρίσι
Ταινίες γυρισμένες στη Βραζιλία
Ταινίες παραγωγής United Artists