Βάττος Γ΄ της Κυρήνης

Ο Βάτος Γ΄ ο Χωλός ( άκμασε τον 6ο αι. π.Χ.) ήταν ο πέμπτος Έλληνας Κυρηναίος βασιλιάς και μέλος της δυναστείας των Βαττιαδών.

Ο Βάττος Γ΄ ήταν γιος και μοναχοπαίδι του βασιλιά Αρκεσίλαου Β΄ και της βασίλισσας Ερυξώς. Ο εκ πατρός παππούς του ήταν ο τρίτος Κυρηναίος βασιλιάς, ο Βάτος Β΄, ενώ η γιαγιά του από τον πατέρα του είναι άγνωστη. Η γιαγιά του από την πλευρά της μητέρας του ήταν η πριγκίπισσα Κρίτολα, ενώ ο παππούς του από τη μητέρα του ήταν ένας ευγενής του οποίου το όνομα είναι άγνωστο και δολοφονήθηκε από τον Λέαρχο (αντίπαλο τού Αρκεσίλαου Β΄) το 550 π.Χ. Ο Bάττος Β΄ και η Κρίτολα ήταν αδέλφια και ήταν παιδιά του δεύτερου Κυρηναίου βασιλιά Αρκεσίλαου Α΄. Ο εκ πατρός παππούς τους ήταν ο πρώτος Κυρηναίος βασιλιάς Βάτος Α΄.

Ο Βάττος Γ΄ έλαβε το επώνυμο ο Χωλός επειδή γεννήθηκε με ένα ελαττωματικό πόδι που τον έκανε να κουτσαίνει. Ανακηρύχθηκε βασιλιάς το 550 π.Χ. από τον εκ μητρός θείο του Πολύαρχο, όταν ο θείος του και η μητέρα του Ερυξώ είχαν συνωμωτίσει επιτυχώς για να σκοτώσουν τον Λέαρχο, ο οποίος είχε δολοφονήσει τον Αρκεσίλαο Β΄ και προσπάθησε να γίνει βασιλιάς.

Κατά τη διάρκεια της βασιλείας του ο Bάττος Γ΄ συνειδητοποίησε ότι η Κυρηναϊκή είχε γίνει ένα ασταθές κράτος, από τις ασταθείς σχέσεις με τους Λίβυους, τον Αιγύπτιο Φαραώ Άμαση Β΄ και την απόπειρα ανατροπής τού αποβιώσαντος πατέρα του και τού ίδιου από τον Λέαρχο. Επισκέφθηκε το Μαντείο στους Δελφούς για συμβουλές και συμβουλεύτηκε την ιέρεια για το τι μπορούσε να κάνει για την Κυρηναϊκή. Η ιέρεια συμβούλεψε τον Βάττο να πάει να επισκεφτεί τη Μαντίνεια της Αρκαδίας και να ζητήσει έναν άνθρωπο, που ονομαζόταν Δημώναξ, ο οποίος θα μπορούσε να τον βοηθήσει να μεταρρυθμίσει το Κυρηναϊκό πολίτευμα. Ο Δημώναξ είχε μεγάλη εκτίμηση από τους Μαντινείους και κατείχε υψηλή θέση εκεί.

Ο Βάττος Γ΄ επέστρεψε στην Κυρήνη με τον Δημώνακτα για να τον βοηθήσει στη μεταρρύθμιση του πολιτεύματος. Ο Δημώναξ αναμόρφωσε το Κυρηναϊκό σύνταγμα και έκανε τα εξής. Χώρισε την Κυρηναϊκή σε τρεις ομάδες:
 Έλληνες από τη Θήρα (σύγχρονη Σαντορίνη)
 Έλληνες από την Πελοπόννησο και την Κρήτη
 Έλληνες από τα άλλα νησιά του Αιγαίου

Ο Δημώναξ δημιούργησε μία Γερουσία, που έλεγχε την Κυρηναϊκή. Τα μέλη της Γερουσίας ήταν εκπρόσωποι των τριών ομάδων και ο βασιλιάς ήταν ο πρόεδρος της Γερουσίας. Το νέο πολίτευμα μείωσε τις εξουσίες, τις ευθύνες και την εξουσία του βασιλιά. Η μοναρχία παρέμεινε, αλλά ο βασιλιάς είχε μόνο την εξουσία να παραχωρεί γη στους πολίτες και να λειτουργεί ως αρχιερέας επιφορτισμένος με τα θρησκευτικά καθήκοντα. Ο Δημώναξ δημιούργησε επίσης εφόρους για να τιμωρήσει τους απατεώνες και δημιούργησε μία ένοπλη αστυνομική δύναμη 300 ατόμων, που περιπολούσε και προστατεύει την Κυρηναϊκή.

Για να προστατεύσει περαιτέρω την Κυρηναϊκή από τους Λίβυους και την αριστοκρατία τους, ο Bάττος Γ΄ συνήψε συμμαχία με τον Αιγύπτιο Φαραώ Άμασι Β΄. Ως ένδειξη ευγνωμοσύνης, ο Βάττος Γ΄ επέτρεψε στον Άμαση να νυμφευτεί μία Ελληνίδα από την Κυρηναϊκή. Ο Άμασις Β΄ επέλεξε την κόρη του Βάττου Γ΄, τη Λαδίκη και παντρεύτηκαν μετά το 548 π.Χ.

Ο Bάττος Γ΄ βασίλευσε μέχρι το τέλος του το 530 π.Χ. και τάφηκε κοντά στους εκ πατρός προγόνους του. Έμεινε η σύζυγός του βασίλισσα Φερετίμα, ο γιος τους Αρκεσίλαος Γ΄ και η κόρη τους Λαδίκη. Τον διαδέχθηκε ο Αρκεσίλαος Γ΄.

Δείτε επίσης 
 Κατάλογος των βασιλέων της Κυρήνης

Πηγές 
 Ηρόδοτος, Οι Ιστορίες, Βιβλίο 4.
 https://www.livius.org/ct-cz/cyrenaica/cyrenaica.html 
 http://www.mediterranees.net/dictionnaires/smith/cyrene.html

Ηγεμόνες της Κυρήνης