Παλάτι του Γκεγκούτι

Το Παλάτι του Γκεγκούτι ( ) είναι ένα ερειπωμένο Γεωργιανό μεσαιωνικό βασιλικό ανάκτορο που βρίσκεται στο ομώνυμο χωριό, 7 χλμ. νότια της πόλης Κουτάισι στη Γεωργία .Τα ερείπια του ανακτορικού κτιριακού συγκροτήματος καταλαμβάνουν μία έκταση πάνω από 2.000 τ.μ. κατά μήκος του ποταμού Ριόνι.

Ιστορία 
Η πρώτη γραπτή αναφορά για το Γκεγκούτι έγινε στα Γεωργιανά Χρονικά. Η πρώτη δομή ήταν ένα απλό δωμάτιο με μεγάλο τζάκι που χτίστηκε κατά τον 8ο / 9ο αιώνα, και αργότερα χρησιμοποιήθηκε ως κουζίνα.  

Ο Βασιλιάς Γεώργιος Γ 'της Γεωργίας ( 1156-1184) πρόσθεσε στο κτιριακό συγκρότημα ένα τετραμερές οικοδόμημα χτισμένο από τούβλα πάνω σε μια πέτρινη βάση ύψους τριών μέτρων, με μία ευρύχωρη, σταυροειδή κεντρική αίθουσα, στεγασμένη από ένα θόλο διαμέτρου 14 μ.. Εκεί συζητούνταν τα θέματα του κράτους και πραγματοποιούνταν οι δεξιώσεις. Η αίθουσα περιβαλλόταν από αρκετά δωμάτια που προορίζονται για οικιστική ή γεωργική χρήση, όπως υπνοδωμάτια, ταμείο, θησαυροφυλάκιο και λουτρά. Το όλο κάστρο ήταν περιτειχισμένο και ενισχυμένο με συμπαγείς κολώνες. Τα άλλα κτίσματα στα δυτικά και η εκκλησία του παλατιού είναι μεταγενέστερες προσθήκες που χρονολογούνται του 13ου / 14ου αιώνα. 

Το κύριο συγκρότημα του βασιλικού ανακτόρου στο Γκεγκούτι κατασκευάστηκε κατά τη διάρκεια μιας περιόδου που θεωρείται ως η «χρυσή εποχή» της μεσαιωνικής Γεωργίας. Μολονότι η Γεωργιανή αυλή ήταν αρκετά ευκίνητη, η ίδρυση ενός βασιλικού ανακτόρου τέτοιας κλίμακας κοντά στη δεύτερη πρωτεύουσα του βασιλείου και ένα σημαντικό πολιτιστικό κέντρο μπορεί να εξηγηθεί ως η επιθυμία για την ανάπτυξη μιας καλύτερα εδραιωμένης βασιλικής αυλής και γραφειοκρατίας, που έφτασε στο αποκορύφωμά της όταν κυβερνούσε η Βασίλισσα Θαμάρ (1184-1213).  

Το παλάτι του Γκεγκούτι στα Γεωργιανά χρονικά συνήθως παρουσιάζεται ως το αγαπημένο μέρος για ξεκούραση της βασιλικής οικογένειας. Επί βασιλείας της Θαμάρ, ήταν ο τόπος όπου ο πρώην σύζυγός της, ο Πρίγκιπας Γιούρι Μπογολιούβσκι, στέφθηκε από τους επαναστάτες ευγενείς κατά τη διάρκεια ενός αποτυχημένου πραξικοπήματος κατά της βασίλισσας το 1191. 

Το κάστρο του Γκεγκούτι έπαιξε σημαντικό ρόλο στην πολιτική ζωή της χώρας. Οι ιστορικές αναφορές δείχνουν ότι ήταν η αγαπημένη κατοικία των βασιλιάδων: Δαβίδ Δ' της Γεωργίας, ο Κτίστης (1089-1125), Δημήτριος Α' της Γεωργίας ((1125-1156), Γεώργιος Γ' (1156-1184), Θαμάρ (1184-1213), και άλλων.

Το 1953-1956 στην ιστορική τοποθεσία έγιναν εκτεταμένες έρευνες πεδίου, αρχαιολογικού και ιστορικού ενδιαφέροντος.

Αξιοθέατα 
Η σημασία των ερειπίων του ανακτόρου έγκειται στη μεγάλη κοσμική φύση του, καθώς τα περισσότερα από τα μνημεία της μεσαιωνικής Γεωργιανής αρχιτεκτονικής που διασώθηκαν είναι εκκλησίες και μοναστήρια. Στα Γεωργιανά κείμενα υπάρχουν αναφορές για τη μεσαιωνική κοσμική ευνοιοκρατία (βασικά παλάτια με εκτεταμένους διακοσμητικούς κύκλους), αλλά από τα κάστρα και το ανάκτορο έχουν διασωθεί μόνο οι σκελετοί και τα ερείπια, που δεν μαρτυρούν πολλά για τους θαμώνες τους. 

Το 2016 εγκαταστάθηκε ένα γυάλινο πάνελ γύρω από τα ερείπια, που δείχνει στους επισκέπτες το πλήρες αρχικό σχήμα του μνημείου.

Παραπομπές 

Ακίνητα Πολιτισμικά Μνημεία Εθνικής Σημασίας της Γεωργίας
Μεσαιωνική αρχιτεκτονική