Ελληνική συνταγματική αναθεώρηση του 2019

Στα τέλη του 2018, ο τότε Πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας ανακοίνωσε την πρόθεσή του για την αναθεώρηση ή προσθήκη συγκεκριμένων άρθρων του Συντάγματος.

Συνολικά οι διατάξεις είναι 49, εκ των οποίων οι 16 πέρασαν με ενισχυμένη πλειοψηφία (180 τουλάχιστον ψήφων) και στην αναθεωρητική Βουλή χρειάζονται απλή πλειοψηφία (151 τουλάχιστον ψήφων) ενώ οι υπόλοιπες 33 εγκρίθηκαν με απλή πλειοψηφία, αλλά όχι με ενισχυμένη πλειοψηφία και θα χρειαστούν την ενισχυμένη πλειοψηφία από την επόμενη αναθεωρητική Βουλή. Η πρώτη φάση της αναθεώρησης έλαβε χώρα στις 15 Φεβρουαρίου 2019 και η δεύτερη ένα μήνα αργότερα, στις 15 Μαρτίου 2019, με επαναληπτική ψηφοφορία, η οποία οριστικοποίησε τις αναθεωρητέες διατάξεις, οι οποίες ετέθησαν προς ψήφιση από την αναθεωρητική βουλή (τρίτη και τελική φάση) τους επόμενους μήνες.

Μια από τις βασικές προτάσεις αποτελεί η αποσύνδεση της εκλογής του Προέδρου της Δημοκρατίας από την προκήρυξη εκλογών, η αποκλειστικότητα του δημοσίου για την ιδιοκτησία των εθνικών οδικών δικτύων και παροχής βασικών αγαθών, λχ ο ηλεκτρισμός και η υδροδότηση ο περιορισμός της βουλευτικής ασυλίας, η κατάργηση του Θρησκευτικού όρκου από τους αιρετούς, η θρησκευτική ουδετερότητα της πολιτείας, καθιέρωση της απλής αναλογικής σε εθνικές και αυτοδιοικητικές εκλογές, δημιουργία νομοθετικού πλαισίου για τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος έπειτα από αίτημα 500 χιλιάδων μελών του εκλογικού σώματος και η αποκλειστικότητα του βουλευτικού αξιώματος για τον ρόλο του Πρωθυπουργού.

Επίσης αξιοσημείωτες είναι και δύο προτάσεις της Νέας Δημοκρατίας που δεν προκρίθηκαν, για τη λειτουργία ιδιωτικών πανεπιστημίων με κατάργηση του άρθρου 16 και την εκλογή της δικαιοσύνης από το κοινοβούλιο και όχι από διορισμούς της κυβέρνησης.

Η τελική ψηφοφορία διεξήχθη στις 25 Νοεμβρίου. Το Σύνταγμα δημοσιεύθηκε σε ΦΕΚ A 211/24.12.2019.

Αποτελέσματα
Η σημαντικότερη αλλαγή είναι η αποσύνδεση της διάλυσης της Βουλής σε περίπτωση μη εκλογής ΠτΔ την τρίτη φορά. Συγκεκριμένα, κατά το άρθρο 32 του νέου Συντάγματος, γίνονται 5 ψηφοφορίες, οι πρώτες δύο με 200 ψήφους και η τρίτη με 180 ψήφους. Εάν μετά από 3 δεν εκλεγεί ο πρόεδρος, η τέταρτη θα απαιτεί 151 ψήφους και η πέμπτη θα εκλέξει τον υποψήφιο με τις περισσότερες ψήφους.  

Επίσης, στο άρθρο 54 προστέθηκε μία νέα παράγραφος που επιτρέπει να μπουν προϋποθέσεις στην άσκηση του εκλογικού δικαιώματος στον τόπο διαμονής τους από εκλογείς που κατοικούν έξω από την Επικράτεια, όπως πραγματικός δεσμός με τη Χώρα, αυτοπρόσωπη παρουσία σε εκλογικό τμήμα, χρόνος απουσίας από τη Χώρα ή παρουσία στη Χώρα για ορισμένο χρόνο στο παρελθόν. Επιτρέπει επίσης ορισμένες θέσεις του ψηφοδελτίου επικρατείας κάθε κόμματος της να καταλαμβάνονται από απόδημους Έλληνες, καθώς και η ψήφος των εκλογέων που ψηφίζουν σε εκλογικά τμήματα έξω από την Επικράτεια να μην προσμετράται σε συγκεκριμένη εκλογική περιφέρεια αλλά μόνο σε επίπεδο Επικρατείας.

Αξίας σημασίας θεωρούνται και οι τροποποιήσεις στα άρθρα 68 και 86 για περί ευθύνης υπουργών και της απόσβεσης των αδικημάτων τους.

Δεν υπέρψηφίστηκαν οι προτεινόμενες αλλαγές στο άρθρo 3 για την θρησκευτική ουδετερότητα του κράτους και στα αρθρα 13, 33 και 59 για την κατοχύρωση του πολιτικού όρκου και τις διακριτές σχέσεις κράτους - εκκλησίας.

Παραπομπές

2019