Μανώλης Μπαμπούσης

O Μανώλης Μπαμπούσης είναι Έλληνας φωτογράφος.

Βιογραφία 
Γεννήθηκε το 1950 στην Αθήνα. Είναι φωτογράφος, εικαστικός, αρχιτέκτονας,  ποιητής, με σημαντικό ρόλο στην καθιέρωση της φωτογραφίας στον χώρο της σύγχρονης τέχνης στην Ελλάδα. Το 1998, εκλέχθηκε καθηγητής Φωτογραφίας της ΑΣΚΤ (1998- 2013).  Το 2003 το  ΕΜΣΤ πραγματοποίησε την πρώτη του αναδρομική έκθεση με φωτογραφικά έργα. 

Το 1999, ίδρυσε το Φωτογραφικό Εργαστήριο της ΑΣΚΤ: Μορφές της Αναλογικής και Ψηφιακής Φωτογραφικής Εικόνας στη Σύγχρονη Τέχνη, όπου δίδαξε συστηματικά τις διαφορετικές προσεγγίσεις των Διαδρομών της Φωτογραφίας στη Σύγχρονη Τέχνη.

Το 2013 παραιτήθηκε από τη θέση του Αντιπρύτανη, (2010-2013), και από τη θέση του τακτικού καθηγητή της ΑΣΚΤ διαφωνώντας με την μη ένταξη της φωτογραφίας στις κατευθύνσεις της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών. Aπό το 2015 είναι ομότιμος καθηγητής της.

Σπούδασε Αρχιτεκτονική στο Πανεπιστήμιο Φλωρεντίας (1968-1975), προτείνοντας μια μελέτη κατεδάφισης ενός ψυχιατρείου αντί της ανέγερσης ενός νέου κτηρίου και αναστηλώσεις στο Διεθνές κέντρο Συντήρησης Πολιτιστικής  Κληρονομιάς  i.c.c.r, στη Ρώμη. Υπήρξε Βοηθός του Α. Νatalini, ιδρυτικό μέλος του Superstudio, στην Αρχιτεκτονική Σχολή της Φλωρεντίας.

Η μακρόχρονη φωτογραφική του συνεργασία με τον Γιάννη Κουνέλλη, δημιούργησε ένα σημαντικό αρχείο του έργου του μεγάλου ιστορικού καλλιτέχνη.

Ως Αρχιτέκτονας εργάσθηκε στον ΟΣΚ. Έχει σχεδιάσει μια σειρά ουτοπικές αρχιτεκτονικές στο Αιγαίο. Το 2011 σχεδίασε και επιμελήθηκε την φύτευση 10 στρεμμάτων δημιουργώντας τον κήπο της ΑΣΚΤ. Υπήρξε καλλιτεχνικός διευθυντής σε εταιρίες παραγωγής κινηματογραφικής διαφήμισης.

Η δουλειά του εξερευνά θέματα γύρω από τους θεσμούς, τη μνήμη και τα μνημεία, το περιβάλλον, τον εγκλεισμό και την απώλεια. Χρησιμοποιεί κύρια τη φωτογραφία, τη βιντεοπροβολή εικόνων, το σχέδιο, εγκαταστάσεις και κείμενα.

Έχει πραγματοποιήσει πολλές ατομικές εκθέσεις σε Μουσεία και χώρους τέχνης. Μουσείο Μπενάκη, Αθήνα, 2011, New York Photofestival, 2009, Camec, La Spezia, 2008, ΕΜΣΤ Αθήνα, 2003 και ΜΜΣΤ, Θεσσαλονίκη και και συμμετάσχει σε δεκάδες ομαδικές στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Fridericianum Museum, Documenta 14 (Συλλογή του ΕΜΣΤ), Κάσελ, 2017, Eidos-Idées, Besançon, 2014, κ.α. Galleria Hilario Galguera  2007 Μexico city. Έργα του βρίσκονται  σε ιδιωτικές και δημόσιες συλλογές. Έχουν εκδοθεί μονογραφίες,  και ποιητικές του συλλογές.

Καλλιτεχνική προσέγγιση 

Oι μετωπικές έγχρωμες φωτογραφίες του Μανώλη Μπαμπούση, των άδειων χώρων εγκλεισμού του ψυχιατρείου της Volterra, από το 1973 και οι ασπρόμαυρες φωτογραφίες (1985-1996) του βιβλίου Αθήνα εικόνες πρόδρομοι μετέπειτα προσεγγίσεων αναδεικνύουν την κατάθλιψη των διαρκών τραυματισμών, αφορούν την ανθρώπινη συνθήκη, τις συμπυκνωμένες ενδείξεις ενός «νεκρού» χώρου, κατάθεσης και εγκλεισμού. 

Υπογραμμίζει την εικαστική διάσταση της φωτογραφικής παράδοσης και της φωτογραφίας-πίνακα -περισυλλογής, την υλική υπόσταση της φωτογραφίας, την κλίμακα, την εκθεσιακή διαδοχή των εικόνων ανεξάρτητα θέματος και χρονολογικής σειράς.

Αναφέρεται  σε καλλιτεχνικά και κοινωνικά φαινόμενα και με άλλα μέσα – βιντεοπροβολές, σχέδια, γλυπτά, κείμενα, ποιήματα, ιδιαίτερα στις εκθέσεις Volterra, 1972-74, εκτός σχεδίου 2013 και Something stupid 2017.

Ενότητες έργων 

 Volterra, 1972 - 1974 
 Αθήνα, 1985 - 1996   
 Aιδηψός, 1985     
 Αναμονή,1985 - 1998  
 Μπούστα, 1998 - 1999    
 Μυστικά, 2001
 Κατοχές, 2000 - 2005    
 κρίση, 2003 - 2006    
 Promise, 2006 
 Σκελετοί, 2000 - 2010
 εκτός σχεδίου, 2006 - 2012  
 Αll around photos, 2003 - 2017
 Γιάννης Κουνέλλης, 1994 – 2016
 Something stupid, 2012 - 2017
 Το νησί
 Το αλφάβητο της κρίσης
 Τα σχέδια της Μνημειόπολης
 Ο οδηγός της πόλης
 Τhe city
 Οctober 2017
 Χάσαμε
 Ενθύμια Δημοκρατ

Ατομικές εκθέσεις-κατάλογοι (επιλoγή έως 1997) 
Εκτελούνται έργα ,Μουσείο Αλατζά Ιμαρέτ , Θεσσαλονίκη, Επιμελητής: Μανώλης Μαυρομάτης, 2018
Something  stupid, επιμελητής: Αποστόλης Αρτινός, Ρομάντσο, Au;hna, κατάλογος: Εκτός, ποιήματα,  Μανώλης Μπαμπούσης, κατάλογος: To αλφάβητο της κρίσης, ποιήματα, Μανώλης Μπαμπούσης, εκδόσεις futura, Αθήνα, 2017
 Εκτός Σχεδίου, Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης, Ιλεάνα Τούντα, επιμελητής Αλέξιος Παπαζαχαρίας, κατάλογος: Εκτός Σχεδίου, κείμενα:  Μανώλης Μπαμπούσης, Αλέξιος Παπαζαχαρίου, Κατερίνα Νίκου, Αθήνα, 2014
 Σκελετοί, Νέο Μουσείο Μπενάκη, οδός Πειραιώς, επιμελητής: Χριστόφορος Μαρίνος, κατάλογος: Σκελετοί, κεiμενα: Χριστόφορος Μαρίνος, Ελένη Παπαργυρίου, Μ. Μπαμπούσης, εκδόσεις Μουσείο Μπενάκη, Αθήνα, 2010 
 All over the place, New York Photo Festival, Dumbo, επιμελητής: William Ewing, Νέα Υόρκη, 2009
 Dom Umenia, Central European House of Photography, επιμελητής: Vaclav Macek, Μπρατισλάβα, 2008
 Umanidadas, Galeria Hilario Galguera, επιμελητής: Hilario Galguera, Πόλη του Μεξικού, 2008
 Κρίση, Μουσείο Γενί Τζαμί, Μουσείο Φωτογραφίας, 19η Φωτογραφική  Συγκυρία, Photo Biennale, επιμελητής: Β. Ιωακειμίδης, Θεσσαλονίκη, 2008
 Possessions, Centro d’ Arte Moderna e Contemporanea, επιμελητής: Bruno Cora, κατάλογος:  Possessions, κείμενα: Bruno Cora, Nτένης Ζαχαρόπουλος, εκδόσεις futura, Αθήνα, 2006,  La Spezia, 2006
 Mανώλης Μπαμπoύσης 1973 / 2003, Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, επιμελήτρια: Daniella Palazolli, κατάλογος: Μανώλης Μπαμπούσης, Φωτογραφικά Έργα 1973-2003, κείμενα: Aννα Καφέτση, Daniela Palazolli, François Soulages,  εκδόσεις Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, Αθήνα/Θεσσαλονίκη, 2003
 Mανώλης Μπαμπoύσης, Γκαλερί Ζήτα-Μι, Θεσσαλονίκη. Κατάλογος, Θεσσαλονίκη, 2001 
 Mπούστα, Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης, Ιλεάνα Τούντα, κατάλογος: Μπούστα, κείμενο: Θανάσης Μουτσόπουλος, εκδόσεις Μπάστας Πλέσσας, Αθήνα, 1999
 Μνημεία, Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης, Ιλεάνα Τούντα, κατάλογος: Αθήνα, κείμενο: Δ. Φατούρoς, εκδόσεις Εξάντας, Αθήνα, 1997

Κύριες ομαδικές εκθέσεις / κατάλογοι, (επιλoγή έως 1997) 
La verità è un altra, Galleria del Arte Moderna e contemporanea Roma, Eπιμελήτριες Κατρίνα Κοσκινά, Δάφνη Βιτάλη,  2018
Capitalism Realism , Museum of Photography , Thessaloniki, 2018, Επιμελήτρια: Πηνελόπη Πετσίνη, κατάλογος Capitalism Realism  επιμέλεια Πηνελόπη Πετσίνη 2018
Έκθεση Σύγχρονων Εικαστικών, Γεντί Κουλέ  Θεσσαλονίκη, Eπιμελητής  Γιάννης Μπόλης,2018
Aντίδωρον, Η συλλογή του ΕΜΣΤ, επιμελητές: Κατερίνα Κοσκινά, Tίνα Πανδή, Σταμάτης Σχιζάκης, Documenta 14, κατάλογος, Kassel, 2017
 Right to the Future, MISP – Museum of the 20th and 21st Century Art, επιμελητές: Αφροδίτη Οικονόμου, Γιάννης Μπόλης, κατάλογος, Αγία Πετρούπολη, 2017
 The Body, The Soul and The Place, Contemporary Greek Artists” Exhibition of the State Museum of Contemporary Art (SMCA) at the National, Art Museum of China within the framework of the7th Beijing Biennial of Contemporary Art, επιμελήτρια : Μαρία Τσαντσάνογλου, Πεκίνο, 2017
 The desire for freedom – Art in Europe since 1945, Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, επιμελητής: Ντένης Ζαχαρόπουλος, κατάλογος, Θεσσαλονίκη, 2014
 Arte Santa, Museo Nacional de Antropologia, επιμελητής: Carlos Alazaraki,  Πόλη του Μεξικού 2008
 Το χρονικό του παραλόγου,19η Φωτογραφική Συγκυρία ,Φωτογραφικό Μουσείο, επιμελήτρια: Μπία Παπαδοπούλου, Λιμάνι Θεσσαλονίκης, 2006 
 The Gesture, Quarter Centro d’ Arte Contemporanea, επιμελητές: Μαρίνα Φωκίδη, Sergio Risaliti, κατάλογος, Φλωρεντία, 2005
 International Biennale of Art , επιμελήτρια: Marta  Μoriarty, κατάλογος, Seville,  2005
 Έκθεση  Σύγχρονης Ελληνικής φωτογραφίας, Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκη, επιμελητής: Ηρακλής Παπαϊωάννου, Θεσσαλονίκη 2004
 Breakthrough, Ελλάς 2004, Σύγχρονες αναζητήσεις  Αlcala 31, επιμελητές: Κατερίνα Γρέγου, Ντένης Ζαχαρόπουλος, Σάνια Παππά, κατάλογος, Μαδρίτη 2004
 Eλληνική Φωτογραφία τον 20ο αιώνα, Μουσείο φωτογραφίας, Θεσσαλονίκη, 2004
 Εveryday Hellas, An exhibition of contemporary Greek art, White box Gallery, επιμελήτρια: Felty Kouri, κατάλογος, Nέα Υόρκη, 2004
 Έκθεση σύγχρονης τέχνης, MKM Cultural Center, επιμελητής: Ali Akai, Κωνσταντινούπολη, 2004
 Zeitgenossishe fotokunst aus Griechenland, επιμελητής: Ηρακλής Παπαϊωάννου, Neue Βerliner Kunstverein, Berlin, Stadt galerie, Kiev Galerie der Stadt, Sindelfingen, κατάλογος, 2004 
 Αποθήκες Μνήμης, Μουσείο Φωτογραφίας, επιμελητής: Κωστής Αντωνιάδης, κατάλογος, Θεσσαλονίκη, 2003
 Κάτοπτρα μουσικής Ιστορική συνείδηση, έκθεση Σύγχρονης Ελληνικής Τέχνης, Μύλοι Σαραντόπουλου, επιμελητής: Mάνος Στεφανίδης, κατάλογος, Πειραιάς, 2003
 Οι πρωτοπόροι, μια άποψη της  τέχνης στην Ελλάδα στο δεύτερο μισό του 20 αιώνα, «Συλλογή Μπέλτσιου», Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, επιμελητής: Ντένης Ζαχαρόπουλος, κατάλογος, Θεσσαλονίκη, 2003
 World in focus, New trends in international photography, The Chicago Athenaeum of Architecture and Design, επιμελήτρια: Kristin Kaufman, Chicago, 2001 
 «Δηλητήρια, έκθεση Σύγχρονης Τέχνης, Τεχνόπολις, επιμελήτρια: Μαρία Μαραγκού, κατάλογος, Αθήνα, 2001
 Νέα αποκτήματα, Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, επιμελήτρια: Ξανθίππη Χοιπελ, κατάλογος, Θεσσαλονίκη, 2001
 Αrte e foto 1960/2000, Photomedia Europe, Festival Triennale di Milano, επιμελήτρια:  Daniella Palazolli, κατάλογος, Milano, 2001
 Εικόνα και Είδωλο, Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, επιμελητής: Γιάννης Σταθάτος,  κατάλογος, Θεσσαλονίκη, 1997, Κέντρο Σύγχρονης Εικαστικής Δημιουργίας, Ρέθυμνο, 2000, Karsh-Masson Gallery, Ottawa, X- Centrum Pilsen, Moravian, Gallery Brno, Czech Republic, Marché Bonsecour, Montreal, 1997
 Σύγχρονη Ελληνική Τέχνη, Salon de Montrouge, επιμελήτρια: Nicole Ginoux, κατάλογος, Paris,1997 
 Η Επινόηση του τοπίου, Φωτογραφική Συγκυρία, επιμελητής: Γιάννης Σταθάτος, κατάλογος, Θεσσαλονίκη, Πεκίνο, 1997

Βιβλιογραφία (επιλoγή έως 1997) 
 The History of 20th century, European Photography, 1900-2000, Volume III, European 
 House of photography Fotofo, Bratislava, 2016
 Mozart Rivista Internazionale di Arte, n.5 Manolis Baboussis. Impasses, Bruno Cora 2013 σσ. 6-17
 Lettera  internazionale,  2010, n.106,  Doppi coscienti sguardi sur reale, Αldo Iori, σσ. 62 
 Σύγχρονη Ελληνική Φωτογραφία, Κώστας Ιωαννίδης, εκδόσεις Futura, 2008 σσ. 36-38, 72, 83-87, 150, 225-227
 Νέα Ελληνική Τέχνη 1974-2004, 2008, Γιάννης Κολοκοτρώνης, Ίδρυμα Θρακικής Τέχνης και Παράδοσης, σσ. 329
 ΕΤ1 1/2007, Αφιέρωμα/ συνέντευξη στο έργο του Μ. Μπαμπούση, Εικαστική Εκπομπή Εικονοκλάστες της Κατερίνας Zαχαροπούλου 
 Cultura, 5/11/2007, Una estetica del silenzio, Samuel Mesinas σ.6, Πόλη του Μεξικού, Εκδόσεις Μέλισσα.
 Η Ελλάδα  μέσα από τις φωτογραφίες Αλεξάνδρα Μόσχοβη Index, Architectural Revue, Seoul, 2006, n5.vol.12, Manolis Baboussis,  σσ. 26-31, 65-66,
 10th international exhibition of architecture. Catalogue of the Greek participation at the Venice Biennale, 2006 
 Arte e Critica n 4312/2006 Manolis Baboussis, Viana Conti 
 Αρχιτεκτονικά θέματα, 39/2005, Αττικό Τοπίο, σσ. 79-82
 Η Μετάβαση της Αθήνας, Τι  μπορεί να προσφέρει το Αθηναϊκό τοπίο σε έναν καλλιτέχνη, Μανώλης Μπαμπούσης, εκδόσεις Futura, 2005, σσ.115-120
 Τα Νέα της Τέχνης, Νο 115, 4-2003, Μια ποιητική διάσταση του κόσμου σ.8, 
 Αrte e foto: 1960/2000, σσ.238-239, Triennale di Milano, edizioni  Electa
 Θέματα χώρου και τέχνης, 32/1998 σ.10, Χρονικό 1997, Δημήτρης Φιλιππίδης 
 Κ. Ελευθεροτυπία, 20-9-1998, Όχι στην κοινωνία των νεκρόφιλων, Μ.Μπαμπούσης, 
 ΑΡΤΙ,ν.35,7-1997, Ελένη Πυργιώτη, σσ.125-149 
 Βήμα, 14-9-97, Τα μνημεία του Μπαμπούση
 Κ. Ελευθεροτυπία, 26-5-1996/268, Καταστρέφετε την Αθήνα, Μ. Μπαμπούσης, σσ. 52-55, 98, σ.20

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Εικαστικοί, Συνέντευξη, ΕΡΤ2
 Ψηφιακή Πλατφόρμα ΙΣΕΤ, iset.gr
 Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, emst.gr
 Εργαστήριο Φωτογραφίας Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών
 Συνέντευξη στο dreamideamachine
 Συνέντευξη στο aldebaran
 Συνέντευξη στο lifo.gr
Συνέντευξη  στο Point Contemporain,Manolis Baboussis et Jannis Kounellis 
Συνέντευξη  στο Point Contemporain,Manolis Baboussis Something stupid 
Συνέντευξη  στο Point Contemporain, Manolis Baboussis  de la architecture a la photographie,

Σημειώσεις - Αναφορές 

Έλληνες φωτογράφοι
Έλληνες καλλιτέχνες