Λουλουδιές Πιερίας

Οι Λουλουδιές, ή το Επισκοπικό Συγκρότημα «Λουλουδιές» είναι αρχαίος οικισμός της Μακεδονίας. Στην κατασκευή της σιδηροδρομικής γραμμής μεταξύ Αθήνας και Θεσσαλονίκης, ανακαλύφθηκε οχυρωμένη έδρα επισκόπου από τη βυζαντινή εποχή.

Τοποθεσία 
Το συγκρότημα βρίσκεται 11,3 χλμ. βορειοανατολικά της Κατερίνης, 3,3 χλμ. βορειοανατολικά του Κορινού και 5,8 χλμ. νότια της αρχαίας Πύδνας στην Πιερία. Στα μέσα του 19ου αιώνα, ο γάλλος αρχαιολόγος Εζέ τοποθετούσε τους λόφους βορειοδυτικά των Λουλουδιών ως τον τόπο όπου το 168 π.Χ. έλαβε χώρα η αποφασιστική μάχη μεταξύ των ρωμαϊκών στρατευμάτων και των στρατιωτών του τελευταίου μακεδονικού βασιλιά Περσέα.

Ιστορία 
Το 479 οι Γότθοι έκαναν πολιορκία στην πόλη της Θεσσαλονίκης. Προκειμένου να αποφευχθεί η ζημιά στη Θεσσαλονίκη, οι πολιορκητές συμφώνησαν με τον Αρχιτέκτονα της πόλης να θέσουν κάποιες μακεδονικές πόλεις υπό γοτθική επίβλεψη. Μεταξύ αυτών ήταν οι πόλεις Πέλλα, Πύδνα, Δίον και Βέροια. Η Πύδνα διορίστηκε έδρα επισκόπων, αλλά ο ίδιος ο επίσκοπος κατοικούσε στις Λουλουδιές.

Το φρουριακό συγκρότημα χτίστηκε το τελευταίο τέταρτο του 5ου αιώνα στο δρόμο μεταξύ Θεσσαλονίκης και Λάρισας. Πιθανώς είναι το ίδιο μέρος που ονομάστηκε στα ρωμαϊκά αρχεία Άναμων. Κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Ιουστινιανού Α´ (527-567), το συγκρότημα επεκτάθηκε. Στα μέσα του 6ου αιώνα τα κτίρια καταστράφηκαν από σεισμό. Ο επίσκοπος εγκατέλειψε τη θέση και αργότερα χρησιμοποιήθηκε ως νεκροταφείο. Τον 7ο αιώνα ο τόπος εγκαταλείφθηκε τελικά μετά τις βάρβαρες επιθέσεις.

Η εγκατάσταση 

Ολόκληρο το συγκρότημα έχει επιφάνεια δαπέδου 80 με 90 μέτρα. Περιβάλλονταν από έναν τοίχο και τέσσερις ορθογώνιους πύργους, οι οποίοι βρίσκονταν στις γωνίες των τοίχων και χτίστηκαν για την υπεράσπισή του. Στη δυτική πλευρά του τείχους υπήρχε μια διπλή πύλη. Στην πρώτη φάση ανεγέρθηκε μια τρίκλιτη βασιλική και μια κατοικία του επισκόπου. Ο χώρος υποδοχής και οι κιονοστοιχίες του κτηρίου ήταν εντυπωσιακοί. Τα δάπεδα είναι διακοσμημένα με μωσαϊκό που, σε αντίθεση με τα ψηφιδωτά του Δίου, αντιπροσωπεύει μόνο στολίδια. Κάτω από το ανάκτορο του επίσκοπου βρέθηκαν υπολείμματα βίλας από τις αρχές του 4ου αι. π.Χ. Την εποχή του Ιουστινιανού είχαν δημιουργηθεί εγκαταστάσεις παραγωγής οίνου και ελαιολάδου.

Βρέθηκαν οκτώ μεγαλύτεροι τάφοι, που έχουν θολωτή οροφή. Η ζωγραφική διατηρήθηκε εν μέρει. Επιπλέον, στην περιοχή του συγκροτήματος βρέθηκε ένας μεγάλος αριθμός απλά εξοπλισμένων τάφων.

Ανασκαφές 
Οι εργασίες εκσκαφής διεξήχθησαν από την Αντιπροσωπεία Βυζαντινής Αρχαιότητας της Θεσσαλονίκης. Ξεκίνησαν το 1993, έληξαν το 1997 και χρηματοδοτήθηκαν από την ελληνική σιδηροδρομική εταιρεία ΤΡΑΙΝΟΣΕ. Η σιδηροδρομική γραμμή διαιρεί τη θέση εκσκαφής διαγώνια. Ο δυτικός αμυντικός πύργος και μέρος του τείχους είναι έξω από το προσβάσιμο έδαφος.

Τα πολυάριθμα ευρήματα φέρνουν κάποιο φως στην περίοδο μεταξύ του 4ου και του 7ου αιώνα, εποχή για την οποία υπάρχουν ελάχιστες πληροφορίες σε αυτό το τμήμα της Μακεδονίας. Δίνουν μαρτυρία για τη σημασία της έδρας του επισκόπου και δίνουν στοιχεία για την καθημερινή ζωή και την υπάρχουσα τεχνική αυτής της εποχής. Μετά την εγκατάλειψη του εργοστασίου από τους κατοίκους τους, επιχειρήσεις χειροτεχνίας εγκαταστάθηκαν. Βρέθηκαν κατάλοιπα κάμινου κεραμικής, φούρνοι τήξης για προϊόντα από γυαλί, κάμινοι τήξης μετάλλων και εργαστήριο γλυπτικής.

Παραπομπές

Βιβλιογραφία 
 Louloudies in Pieria, A fortified early Christian Complex, Greek ministry of Culture, 9th. Ephoria of byzantine antiquities
 Ευτέρπη Μαρκή: Το αρχαιολογικό εύρημα ως ιστορικό τεκμήριο. Η εγκατάσταση των Γότθων στην πεδιάδα της κεντρικής Μακεδονίας και η ίδρυση του επισκοπικού συγκροτήματος στις Λουλουδιές. In: The Christian Archaeological Society (XAE) (Hrsg.): Deltion of the Christian Archaeological Society. Number 34, Athen 2013, ISSN 1105-5758, S. 1 –10. PDF Online (In Greek language, Summary on page 10 of the Document in English)

Πόλεις της αρχαίας Μακεδονίας
Εγκαταλελειμμένοι οικισμοί στην Ελλάδα
Αρχαιολογικοί τόποι στην Ελλάδα