Αθανάσιος Σκλαβενίτης

Ο Αθανάσιος (Νάσος) Σκλαβενίτης (1931 - Ιούνιος 2015) ήταν Έλληνας στρατιωτικός (ταγματάρχης Πεζικού) και στην συνέχεια επιχειρηματίας, συνιδιοκτήτης -μαζί με τα αδέλφια του- της ομώνυμης αλυσίδας σούπερ μάρκετ. Κυρίως γνωστός έγινε από την καθοριστική ανάμειξή του στο Κυπριακό, κατά την κρίσιμη δεκαετία 1964 - 1974. Μεταξύ άλλων διατέλεσε υπασπιστής του Γεωργίου Γρίβα καθώς και αρχηγός της ΕΟΚΑ Β΄ στην τελευταία φάση της χούντας. Συμμετείχε ενεργά στον σχεδιασμό του πραξικοπήματος κατά του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου τον Ιούλιο του 1974, ενώ τον Φεβρουάριο του 1975 ενεπλάκη στην συνωμοσία της πυτζάμας, με αποτέλεσμα την αποστρατεία του.

Βίος
Ο Νάσος Σκλαβενίτης γεννήθηκε το 1931 στο νησί της Λευκάδας, αλλά μεγάλωσε στην Αθήνα και συγκεκριμένα στο Θησείο, όπου γνωρίστηκε, ως μικρός μαθητής ακόμα, με τον Γεώργιο Γρίβα, ο οποίος ήταν γείτονάς του. Αποφοίτησε από την Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων το 1954, ως ανθυπολοχαγός του Πεζικού.

Το 1964, ως λοχαγός, ο Σκλαβενίτης υπήρξε ένας από τους αξιωματικούς που εστάλησαν στην Κύπρο από την κυβέρνηση του Γεωργίου Παπανδρέου, μαζί με την μεραρχία, για να οργανώσουν αρχικά την ΑΣΔΑΚ (Ανωτάτη Στρατιωτική Διοίκησις Αμύνης Κύπρου) και εν συνεχεία και την Εθνική Φρουρά της Κύπρου. Λόγω της παλιάς γνωριμίας και σχέσης εμπιστοσύνης, ο Σκλαβενίτης ανέλαβε υπασπιστής του Γρίβα. Έμεινε κοντά στον Γρίβα μέχρι τα τέλη του 1967 και την απόσυρση της μεραρχίας (μετά τα γεγονότα της Κοφίνου) πράξη για την οποία ο Σκλαβενίτης θεώρησε υπεύθυνο τον Γεώργιο Παπαδόπουλο και από τότε άρχισε να στρέφεται εναντίον του. 

Ωστόσο, ο Σκλαβενίτης ήταν αντιπαθής και στους αντιχουντικούς, καθώς υπήρξε μάρτυρας κατηγορίας στην υπόθεση ΑΣΠΙΔΑ. Μάλιστα, ο ρόλος του ήταν κομβικός για το κατηγορητήριο, καθώς εμφάνισε αντίγραφο του υποτιθέμενου «όρκου» της οργάνωσης, τον οποίο ισχυρίστηκε ότι είχε υπογράψει κατ'εντολήν του Γρίβα, με στόχο την διείσδυση στον ΑΣΠΙΔΑ.

Τον Νοέμβριο του 1973, ο Σκλαβενίτης συμμετείχε ενεργά στο  επιτυχημένο πραξικόπημα του Δημητρίου Ιωαννίδη εναντίον του Παπαδόπουλου, και αμέσως τοποθετήθηκε σε ειδική θέση στο τότε Αρχηγείο Ενόπλων Δυνάμεων (όπως είχε μετονομαστεί το ΓΕΕΘΑ επί χούντας) όπου ανέλαβε όλα τα θέματα της Κύπρου. Μετά τον θάνατο του Γρίβα (Ιανουάριος 1974) ανέλαβε αρχηγός της ΕΟΚΑ Β΄, την οποία κατηύθυνε από την Αθήνα. Ήταν μια πολύ δύσκολη περίοδος για την οργάνωση, η οποία σπαρασσόταν από εσωτερικές διαμάχες, αλλά δεχόταν και ισχυρά πλήγματα από τις πιστές στον Αρχιεπίσκοπο Μακάριο ένοπλες ομάδες. Συμμετείχε ενεργά στον σχεδιασμό του πραξικοπήματος κατά του Μακαρίου τον Ιούλιο του 1974, και έφθασε στην Κύπρο αμέσως μετά την 15η Ιουλίου, για τον συντονισμό μετά την επιβολή του πραξικοπήματος.

Τον Φεβρουάριο του 1975 ενεπλάκη στην συνωμοσία της πυτζάμας, με αποτέλεσμα την αποστρατεία του. Στην συνέχεια, ασχολήθηκε με τον οικογενειακό επιχειρηματικό όμιλο σούπερ μάρκετ «Σκλαβενίτης» τον οποίο είχαν δημιουργήσει τα αδέλφια του το 1954.

Υπήρξε ένας από τους βασικούς μάρτυρες στην Ειδική Εξεταστική Επιτροπή για τον Φάκελο της Κύπρου, η οποία συστήθηκε με απόφαση της κυβέρνησης του Ανδρέα Παπανδρέου, καταθέτοντας σε αυτήν στις 10, 15 και 16 Ιουλίου του 1986, ενώ το ίδιο διάστημα παραχώρησε και σειρά συνεντεύξεων σε εφημερίδες, στις οποίες απέδωσε ευθύνες για την τουρκική εισβολή και κατοχή της Κύπρου στον Κωνσταντίνο Καραμανλή και τον Ευάγγελο Αβέρωφ, ενώ για την απόσυρση της μεραρχίας στον Αρχιεπίσκοπο Μακάριο και στον Παπαδόπουλο.<ref name="kath">«Δεν προσφέρεται ως άλλοθι», Εφ. Καθημερινή, 17 Ιουλίου 1986</ref> Αντίθετα, επαίνεσε την πολιτική του Γεωργίου Παπανδρέου και εμφανίστηκε μετανιωμένος για τον ρόλο του στην υπόθεση ΑΣΠΙΔΑ.Κατάθεση Αθανάσιου Σκλαβενίτη στην Εξεταστική Επιτροπή της Βουλής των Ελλήνων για τον Φάκελο της Κύπρου, διαθέσιμη online

Κατά την εξέτασή του, οι βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας θέλησαν να αναδείξουν την σχέση του Σκλαβενίτη με τον εφοπλιστή Ανδρέα Ποταμιάνο (ο οποίος μεταπολιτευτικά είχε γίνει φίλος και συνεργάτης του Ανδρέα Παπανδρέου). Ο Σκλαβενίτης παραδέχθηκε ότι αυτός και τα αδέλφια του είχαν επιχειρηματικές σχέσεις με τον Ποταμιάνο (είχαν αναλάβει την τροφοδοσία των πλοίων του), αλλά σχολίασε ότι: «αν δω τον κ. Ανδρέα Ποταμιάνο, θα του πω, χαίρετε, τι κάνετε, κύριε Ποταμιάνο. Δεν θα τον πω Ανδρέα» καθώς και ότι «Με το πραξικόπημα δεν ξέρω να έχει καμία ανάμειξη. Ο εφοπλιστής Ποταμιάνος βοήθησε πάρα πολύ στο να πάει η Μεραρχία εις την Κύπρο, πάρα πολύ, και μάλιστα προς τιμήν του, όταν γύρισα εις την Ελλάδα, έμαθα ότι δεν απεδέχθη να την ξαναφέρει και πίσω. Αρνήθηκε, παρότι ήταν εφοπλιστής και ασφαλώς το συμφέρον του θα ήτανε να μην αρνείτο''».

Απεβίωσε τον Ιούνιο του 2015, σε ηλικία 84 ετών.

Παραπομπές 

Έλληνες αξιωματικοί του πεζικού
Ανώτατοι και ανώτεροι στρατιωτικοί την περίοδο της στρατιωτικής δικτατορίας (1967-1974)
Πραξικοπηματίες
Χούντα των Συνταγματαρχών
Ιστορία της Κύπρου