Πολυάνδριο

Το πολυάνδριο, (Αρχ. Ελληνικά Πολύ-άνδριον) είναι ο αρχαιολογικός όρος για τον ομαδικό τάφο στην αρχαία Ελλάδα, στον οποίο βρίσκονται θαμμένα περισσότερα από ένα σώματα, συνήθως πολεμιστών. Το πολυάνδριο απαντάται και ως δημόσιο σήμα. 

Για τη σήμανση πολυάνδριων κατά τον 7ο αι. ΠΚΕ, εκτός από τη μορφή της τούμπας στην Βόρεια Ελλάδα, ή του κούρου σε αρχαϊκότερες περιόδους χρησιμοποιήθηκε ευμεγέθης λίθινη ή μαρμάρινη επιτύμβια στήλη, σαν αυτή του αρχαίου νεκροταφείου της Πάρου, στην οποία επί δύο τουλάχιστον αιώνες τελείτο ηρωολατρεία με προσφορές και θυσίες προς τους νεκρούς, άρρενες πολεμιστές. 

Πολυάνδρια του 5ου αι. είναι γνωστά στην Αττική, την Κεντρική και τη Βόρεια Ελλάδα, αλλά λιγοστά συνδέονται με ακραίες ιστορικές συνθήκες. Εντυπωσιακό πολυάνδριο είναι αυτό της αρχαίας Αθήνας, που συνδέεται με τα πρώτα χρόνια του Πελοποννησιακού πολέμου και τον αιφνίδιο λοιμό που ξέσπασε στην πόλη.

Η ακολουθία της τυπολογίας των μνημείων τελείωσε γύρω στο 317 ΠΚΕ, μετά τη νομοθεσία του Δημητρίου Φαληρέα που απαγόρευσε την πλούσια γλυπτική επίδειξη. Οι Αθηναίοι πολίτες μνημονεύονταν είτε με ένα μνημείο που ονομαζόταν τράπεζα είτε με κιονίσκο. Σε αυτά τα μνημεία γενικότερα μνημονεύονται το όνομα του θανόντος, το όνομα του πατέρα του και του δήμου στον οποίο ήταν εγγεγραμμένος ο πολίτης. Το απλό ύφος των νεότερων μνημείων θεωρήθηκε ακραία έκφραση της ιδεολογίας της ισονομίας, της ουσιαστικής δηλαδή ισότητας όλων των πολιτών.

Παραπομπές-σημειώσεις

Ταφικά μνημεία και κατασκευές
Αρχαιοελληνική αρχιτεκτονική