Μεταμόρφωση του Σωτήρος

Η Μεταμόρφωση του Σωτήρος είναι γεγονός από τη ζωή του Ιησού Χριστού, κατά το οποίο ο Χριστός, ύστερα από ανάβαση στο όρος Θαβώρ μαζί με τους μαθητές του Πέτρο, Ιωάννη και Ιάκωβο, μεταμορφώθηκε και φωτοβολούσε με δόξα. Περιγράφεται στα Συνοπτικά Ευαγγέλια (Ματθαίος 17:1-8, Μάρκος 9:2-8, Λουκάς 9:28-36), ενώ αναφέρεται και στην Β΄ Επιστολή Πέτρου (1:16-18). Επίσης, θεωρείται ότι η αρχή του Κατά Ιωάννη Ευαγγελίου αναφέρεται σε αυτή.

Σύμφωνα με αυτές τις αναφορές, ο Ιησούς μαζί με τρεις από τους αποστόλους, τον Πέτρο, τον Ιάκωβο και τον Ιωάννη, ανέβηκαν σε ένα βουνό (το όρος της Μεταμορφώσεως, το οποίο παραδοσιακά αναγνωρίζεται ως το όρος Θαβώρ) για προσευχή. Εκεί οι τρεις απόστολοι έκατσαν να ξεκουραστούν και κοιμήθηκαν. Όταν ξύπνησαν είδαν τον Ιησού να φωτοβολεί με λαμπρό φως και τα ρούχα του είχαν γίνει λευκά. Μαζί του βρίσκονταν και συνομιλούσαν δύο άντρες, ο Μωυσής και ο Προφήτης Ηλίας. Στη συνέχεια τους κάλυψε νέφος και ακούστηκε μια φωνή από τον ουρανό να αναφέρει «Οὗτος ἐστὶν ὁ υἱός μου ὁ ἀγαπητός· αὐτοῦ ἀκούετε», δηλαδή αυτός είναι ο γιος μου, να τον ακούτε.

Η Μεταμόρφωση του Σωτήρος τιμάται σε πολλές χριστιανικές εκκλησίες ως σημαντική δεσποτική γιορτή. Στην ορθόδοξη εκκλησία τιμάται στις 6 Αυγούστου κάθε χρόνο.

Σημασία 
Η μεταμόρφωση είναι ένα από τα θαύματα του Ιησού στα Ευαγγέλια. Αυτό το θαύμα είναι μοναδικό μεταξύ άλλων που περιγράφονται στα ευαγγέλια του κανόνα, στο ότι το θαύμα συμβαίνει στον ίδιο τον Ιησού. Ο Θωμάς Ακινάτης θεώρησε τη μεταμόρφωση «το μεγαλύτερο θαύμα» στο ότι συμπλήρωσε τη βάπτιση και έδειξε την τελειότητα της ζωής στον Παράδεισο. Η μεταμόρφωση είναι ένα από τα πέντε σημαντικά ορόσημα στην ευαγγελική αφήγηση της ζωής του Ιησού, ενώ τα άλλα είναι η Βάπτιση, η Σταύρωση, η Ανάσταση και η Ανάληψη. Το 2002, ο Πάπας Ιωάννης Παύλος Β΄ εισήγαγε τα Φωτεινά Μυστήρια στο ροζάριο, που περιλαμβάνουν τη Μεταμόρφωση.

Αναφορές στην Καινή Διαθήκη 

Στα Συνοπτικά Ευαγγέλια, (Ματθαίος 17:1-8, Μάρκος 9: 2–8, Λουκάς 9: 28–36) η αναφορά στη μεταμόρφωση γίνεται προς τα μέσα της αφήγησης. Είναι βασικό επεισόδιο και σχεδόν αμέσως ακολουθεί ένα άλλο σημαντικό στοιχείο, την Εξομολόγηση του Πέτρου : «εσύ είσαι ο Χριστός» (Ματθαίος 16:16, Μάρκος 8:29, Λουκάς 9:20). Η αφήγηση της μεταμόρφωσης λειτουργεί ως μια περαιτέρω αποκάλυψη της ταυτότητας του Ιησού ως Υιού του Θεού σε μερικούς από τους μαθητές του.

Στα ευαγγέλια, ο Ιησούς παίρνει μαζί του τον Πέτρο, τον Ιάκωβο, γιο του Ζεβεδαίου και τον αδελφό του Ιωάννη τον Απόστολο και ανεβαίνει σε ένα βουνό, το οποίο δεν κατονομάζεται. Όταν ανεβαίνουν στο βουνό, ο Ματθαίος στο 17:2 αναφέρει ότι ο Ιησούς «μεταμορφώθηκε μπροστά τους · το πρόσωπό του έλαμπε σαν τον ήλιο και τα ρούχα του έγιναν λευκά σαν το φως». Σε εκείνο το σημείο εμφανίζονται ο προφήτης Ηλίας, που εκπροσωπεί τους προφήτες, και ο Μωυσής, που εκπροσωπεί τον Νόμο, και ο Ιησούς αρχίζει να τους μιλάει. Ο Λουκάς αναφέρει ότι μίλησαν για την έξοδο του Ιησού που επρόκειτο να πραγματοποιήσει στην Ιερουσαλήμ (Λουκάς 9:31). Ο Λουκάς είναι επίσης περιγράφει συγκεκριμένα τον Ιησού σε κατάσταση δόξας, με το Λουκά 9:32 να αναφέρεται στο "είδαν τη δόξα Του".

Ακριβώς όταν ο Ηλίας και ο Μωυσής αρχίζουν να απομακρύνονται από τη σκηνή, ο Πέτρος αρχίζει να ρωτά τον Ιησού αν οι μαθητές πρέπει να κάνουν τρεις σκηνές για αυτόν και τους δύο προφήτες. Αυτό έχει ερμηνευτεί ως προσπάθεια του Πέτρου να κρατήσει τους προφήτες εκεί περισσότερο. Αλλά πριν τελειώσει ο Πέτρος, εμφανίζεται ένα φωτεινό σύννεφο και μια φωνή από το σύννεφο αναφέρει: «Αυτός είναι ο αγαπημένος μου Υιός, με τον οποίο είμαι πολύ ευχαριστημένος· ακούστε τον» (Μάρκος 9:7). Οι μαθητές πέφτουν στη γη φοβισμένοι, αλλά ο Ιησούς πλησιάζει και τους αγγίζει, λέγοντάς τους να μην φοβούνται. Όταν οι μαθητές κοιτούν ψηλά, δεν βλέπουν πια τον Ηλία ή τον Μωυσή.

Όταν ο Ιησούς και οι τρεις απόστολοι κατηφορίζουν, ο Ιησούς τους λέει να μην πουν σε κανέναν "τα πράγματα που είχαν δει" μέχρι να αναστηθεί ο «Υιός του Ανθρώπου» από τους νεκρούς. Οι απόστολοι περιγράφονται ως προβληματισμένα σχετικά με το τι εννοούσε ο Ιησούς με τον όρο «αναστήθηκε από τους νεκρούς».

Αλλού στην Καινή Διαθήκη, η αναφορά του Παύλου στην 2η επιστολή προς Κορινθίους 3:18 στην «μεταμόρφωση των πιστών» μέσω του «βλέποντας στον καθρέφτη τη δόξα του Κυρίου» έγινε η θεολογική βάση για να θεωρηθεί η μεταμόρφωση ως καταλύτης διαδικασίες που οδηγούν τους πιστούς στη γνώση του Θεού.

Αν και ο Ματθαίος αναφέρει τον μαθητή Ιωάννη ως παρόντα κατά τη μεταμόρφωση, το Κατά Ιωάννην Ευαγγέλιον δεν την αναφέρει. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα συζήτηση μεταξύ των μελετητών, μερικοί αμφιβάλλουν για το συγγραφέα του Κατά Ιωάννην Ευαγγελίου, άλλοι προσπαθούν να το εξηγήσουν. Μια εξήγηση (που ανάγεται στον Ευσέβιο της Καισάρειας, τον τέταρτο αιώνα) είναι ότι ο Ιωάννης έγραψε το ευαγγέλιό του για να μην επικαλύπτεται με τα συνοπτικά ευαγγέλια, αλλά για να τα συμπληρώσει, και ως εκ τούτου δεν περιελάμβανε όλη την αφήγησή τους. Άλλοι πιστεύουν ότι το Κατά Ιωάννην Ευαγγέλιο πράγματι αναφέρεται στη μεταμόρφωση, στο Ιωάννης 1:14. Αυτό δεν είναι το μόνο περιστατικό που δεν αναφέρεται στο τέταρτο ευαγγέλιο και ο θεσμός της Ευχαριστίας στο Μυστικό Δείπνο είναι ένα άλλο βασικό παράδειγμα, που δείχνει ότι ο συγγραφέας είτε δεν γνώριζε αυτές τις αφηγηματικές παραδόσεις, είτε δεν αποδέχτηκε την αλήθεια τους, ή αποφάσισε να τα παραλείψει. Η γενική εξήγηση είναι ότι το κατά Ιωάννη Ευαγγέλιο γράφτηκε θεματικά, για να ταιριάζει στους θεολογικούς σκοπούς του συγγραφέα και έχει λιγότερο αφηγηματικό ύφος από τα συνοπτικά.

Θεολογία

Σημασία 

Η χριστιανική θεολογία αποδίδει μεγάλη σημασία στη μεταμόρφωση, βασισμένη σε πολλαπλά στοιχεία της αφήγησης. Στις χριστιανικές διδαχές, η Μεταμόρφωση είναι μια καθοριστική στιγμή και το σκηνικό στο βουνό παρουσιάζεται ως το σημείο όπου η ανθρώπινη φύση συναντά τον Θεό: ο τόπος συνάντησης του προσωρινού με το αιώνιο, με τον ίδιο τον Ιησού ως σημείο σύνδεσης, που λειτουργεί ως γέφυρα μεταξύ ουρανού και γης.

Η μεταμόρφωση όχι μόνο υποστηρίζει την ταυτότητα του Ιησού ως Υιού του Θεού (όπως και η βάπτισή του), αλλά η δήλωση «ακούτε τον», τον προσδιορίζει ως αγγελιοφόρο και στόμα του Θεού. Η σημασία αυτής της ταύτισης ενισχύεται από την παρουσία του Ηλία και του Μωυσή, γιατί δείχνει στους αποστόλους ότι ο Ιησούς είναι η κατ 'εξοχήν φωνή του Θεού, έναντι του Μωυσή ή του Ηλία, που εκπροσωπούν το Νόμο και τους προφήτες, πρέπει να ακούγεται, ξεπερνώντας τους νόμους του Μωυσή λόγω της θεϊκότητας και της υικής σχέσης του με τον Θεό. Η δεύτερη επιστολή του Πέτρου στο 1: 16-18, απηχεί το ίδιο μήνυμα: στη Μεταμόρφωση ο Θεός αποδίδει στον Ιησού μια ιδιαίτερη «τιμή και δόξα» και είναι το σημείο καμπής στο οποίο ο Θεός εξυψώνει τον Ιησού πάνω από όλες τις άλλες δυνάμεις στη δημιουργία και τον τοποθετεί ως κυβερνήτη και κριτή.

Η μεταμόρφωση απηχεί επίσης τη διδασκαλία του Ιησού (όπως στο Ματθαίου 22:32 ) ότι ο Θεός δεν είναι «ο Θεός των νεκρών, αλλά των ζωντανών». Παρόλο που ο Μωυσής είχε πεθάνει και ο Ηλίας είχε ανέλθει στον ουρανό αιώνες πριν (όπως στο Βασιλέων Β΄ 2:11), τώρα ζουν παρουσία του Υιού του Θεού, υπονοώντας ότι η ίδια επιστροφή στη ζωή ισχύει για όλους όσους αντιμετωπίζουν τον θάνατο και έχουν πίστη.

Ιστορική εξέλιξη 

Η θεολογία της μεταμόρφωσης έλαβε την προσοχή των Πατέρων της Εκκλησίας από τις πρώτες μέρες. Τον 2ο αιώνα, ο Άγιος Ειρηναίος γοητεύτηκε από τη μεταμόρφωση και έγραψε: "η δόξα του Θεού είναι ένας ζωντανός άνθρωπος και μια αληθινά ανθρώπινη ζωή είναι το όραμα του Θεού".

Η θεολογία της Μεταμόρφωσης του Ωριγένη επηρέασε την πατερική παράδοση και έγινε βάση για θεολογικά γραπτά. Μεταξύ άλλων θεμάτων, με την οδηγία στους αποστόλους να σιωπούν για ό, τι είχαν δει μέχρι την ανάσταση, ο Ωριγένης σχολίασε ότι οι δοξασμένες καταστάσεις της μεταμόρφωσης και της ανάστασης πρέπει να σχετίζονται.

Οι Πατέρες της Ερήμου έδωσαν έμφαση στο φως της ασκητικής εμπειρίας και το συνέδεσαν με το φως της Μεταμόρφωσης - ένα θέμα που αναπτύχθηκε περαιτέρω από τον Ευάγριο Πόντικο τον 4ο αιώνα. Την ίδια περίπου εποχή ο Άγιος Γρηγόριος Νύσσης και αργότερα ο ψευδο-Διονύσιος ο Αρεοπαγίτης ανέπτυξαν μια «θεολογία του φωτός», η οποία στη συνέχεια επηρέασε τις βυζαντινές διαλογιστικές και μυστικιστικές παραδόσεις, όπως το φως του Ταβόρ και τη θεωρία. Η εικονογραφία της μεταμόρφωσης συνέχισε να αναπτύσσεται σε αυτό το χρονικό διάστημα και υπάρχει μια συμβολική παράσταση του 6ου αιώνα στο ιερό της Βασιλικής του Αγίου Απολλινάρου στο Κλάσε και μια πολύ γνωστή απεικόνιση στο μοναστήρι της Αγίας Αικατερίνης στο όρος Σινά στο Αίγυπτος.

Οι Βυζαντινοί Πατέρες βασίζονταν συχνά σε πολύ οπτικές μεταφορές στα γραπτά τους, υποδεικνύοντας ότι μπορεί να επηρεάστηκαν από την καθιερωμένη εικονογραφία. Τα εκτεταμένα γραπτά του Μάξιμου του Ομολογητή μπορεί να διαμορφώθηκαν από τις στοχασμούς του για το καθολικό στη Μονή της Αγίας Αικατερίνης - όχι μια μοναδική περίπτωση θεολογικής ιδέας που εμφανίστηκε σε εικόνες πολύ πριν εμφανιστεί σε γραπτά.

Τον 7ο αιώνα, ο Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής είπε ότι οι αισθήσεις των αποστόλων μεταμορφώθηκαν για να μπορέσουν να αντιληφθούν την πραγματική δόξα του Χριστού. Στο ίδιο πνεύμα, βασισμένος στη δεύτερη επιστολή προς  Κορινθίους 3:18, στα τέλη του 13ου αιώνα η έννοια της «μεταμόρφωσης του πιστού» είχε σταθεροποιηθεί και ο Άγιος Γρηγόριος Παλαμάς θεώρησε ότι η «αληθινή γνώση του Θεού» ήταν μεταμόρφωση του ανθρώπου από τον Πνεύμα του Θεού. Η πνευματική μεταμόρφωση του πιστού συνέχισε να παραμένει αντικείμενο για την επίτευξη στενότερης ένωσης με τον Θεό.

Μια από τις γενικεύσεις της χριστιανικής πίστης ήταν ότι η Ανατολική Εκκλησία δίνει έμφαση στη μεταμόρφωση, ενώ η Δυτική Εκκλησία επικεντρώνεται στη σταύρωση - ωστόσο, στην πράξη και οι δύο κλάδοι εξακολουθούν να αποδίδουν σημασία και στα δύο γεγονότα, αν και συγκεκριμένες διαφορές εξακολουθούν να επιμένουν. Ένα παράδειγμα τέτοιας διαφοράς είναι τα άγια σημάδια της Μίμησης του Χριστού. Σε αντίθεση με τους Καθολικούς αγίους όπως ο Πάδρε Πίο ή ο Φραγκίσκος (οι οποίοι θεωρούσαν τα στίγματα ένα σημάδι της μίμησης του Χριστού) οι Ανατολικοί Ορθόδοξοι άγιοι δεν έχουν αναφέρει ποτέ στίγματα, αλλά άγιοι όπως ο Σεραφείμ και ο Σιλουανός έχουν αναφερθεί ότι μεταμορφώθηκαν από ένα εσωτερικό φως χάρης.

Μεταμόρφωση και ανάσταση 

Η αρχική σύνδεση της μεταμόρφωσης με την ανάσταση από τον Ωριγένη συνέχισε να επηρεάζει τη θεολογική σκέψη πολύ καιρό μετά. Αυτή η σύνδεση συνέχισε να αναπτύσσεται τόσο εντός της θεολογικής όσο και της εικονογραφικής διάστασης - οι οποίες ωστόσο συχνά επηρεάζονταν η μία από την άλλη. Μεταξύ του 6ου και του 9ου αιώνα η εικονογραφία της μεταμόρφωσης στην Ανατολή επηρέασε την εικονογραφία της ανάστασης, μερικές φορές απεικονίζοντας διάφορες μορφές που στέκονταν δίπλα στον δοξασμένο Χριστό.

Αυτό δεν ήταν μόνο μια άποψη εντός της Ανατολικής Εκκλησίας και στη Δύση, οι περισσότεροι σχολιαστές του Μεσαίωνα θεώρησαν τη μεταμόρφωση προοικονομία του δοξασμένου σώματος του Χριστού μετά την ανάστασή του. Ως παράδειγμα, τον 8ο αιώνα, στο κήρυγμά του για τη μεταμόρφωση, ο Βενεδικτίνος μοναχός Αμβρόσιος Αουτπέρτους συνέδεσε άμεσα το Δείπνο στην Εμμαούς στο Λουκά 24:39 με την αφήγηση της μεταμόρφωσης του Ματθαίου 17: 2, και δήλωσε ότι και στις δύο περιπτώσεις, ο Ιησούς «άλλαξε σε διαφορετική μορφή, όχι της φύσης, αλλά της δόξας».

Η έννοια της μεταμόρφωσης ως προοικονομία και προσδοκία της ανάστασης περιλαμβάνει αρκετά θεολογικά συστατικά. Από τη μία πλευρά προειδοποιεί τους μαθητές, και συνεπώς τον αναγνώστη, ότι η δόξα της μεταμόρφωσης και το μήνυμα του Ιησού, μπορούν να γίνουν κατανοητά μόνο στο πλαίσιο του θανάτου και της ανάστασής του, και όχι απλώς από μόνη της.

Όταν η μεταμόρφωση θεωρείται προσδοκία της Ανάστασης, η παρουσίαση ενός λαμπρού Ιησού στο βουνό της μεταμόρφωσης ως Υιού του Θεού που πρέπει να ακουστεί μπορεί να γίνει κατανοητή στο πλαίσιο της δήλωσης του Ιησού στην αναστάσιμη εμφάνιση στο Ματθαίου 28:16 - 20: «μου δόθηκε όλη η εξουσία στον ουρανό και στη γη».

Παρουσία προφητών 
Η παρουσία των προφητών δίπλα στον Ιησού και οι αντιλήψεις των μαθητών έχουν υπάρξει αντικείμενο θεολογικής αντιπαράθεσης. Ο Ωριγένης ήταν ο πρώτος που σχολίασε ότι η παρουσία του Μωυσή και του Ηλία αντιπροσώπευε τον «Νόμο και τους προφήτες», αναφερόμενος στην Τορά (που ονομάζεται επίσης Πεντάτευχος) και στην υπόλοιπη Εβραϊκή Βίβλο. Ο Μαρτίνος Λούθηρος συνέχισε να τους βλέπει ως Νόμο και Προφήτες αντίστοιχα, και την αναγνώριση και συνομιλία τους με τον Ιησού ως σύμβολο του πώς ο Ιησούς εκπληρώνει «τον νόμο και τους προφήτες» (Ματθαίος 5:17 - 19, βλ. Επίσης Επεξήγηση του Νόμου ).

Η πραγματική παρουσία του Μωυσή και του Ηλία στο βουνό απορρίπτεται από εκείνες τις εκκλησίες και τα άτομα που πιστεύουν στον «ύπνο της ψυχής» (χριστιανική θνησιμότητα) μέχρι την ανάσταση. Αρκετοί σχολιαστές έχουν σημειώσει ότι το Ευαγγέλιο του Ματθαίου περιγράφει τη μεταμόρφωση χρησιμοποιώντας την λέξη όραμα (Ματθαίος 17:9), η οποία σύμφωνα με τον Thayer που χρησιμοποιείται συχνότερα για ένα υπερφυσικό «όραμα» παρά για πραγματικά φυσικά γεγονότα, και κατέληξε ότι ο Μωυσής και ο Ηλίας δεν ήταν πραγματικά εκεί.

Τοποθεσία του βουνού 

Καμία από τις αναφορές δεν προσδιορίζει το "υψηλό βουνό" της σκηνής με το όνομά του.

Από τον 3ο αιώνα, ορισμένοι Χριστιανοί προσδιόρισαν το όρος Θαβώρr ως τον τόπο μεταμόρφωσης, συμπεριλαμβανομένου του Ωριγένη. Το Θαβώρ αποτελεί από καιρό τόπο προσκυνήματος των Χριστιανών και είναι η τοποθεσία της Εκκλησίας της Μεταμόρφωσης. Το 1808, ο Χένρι Άλφορντ αμφέβαλλε ότι ήταν το Θαβώρ λόγω της πιθανής συνεχούς ρωμαϊκής χρήσης ενός φρουρίου που είχε κτίσει ο Αντίοχος ο Μέγας το 219 π.Χ. Άλλοι αντέτειναν ότι ακόμη και αν το Θαβώρ οχυρώθηκε από τον Αντίοχο, αυτό δεν αποκλείει να έγινε η μεταμόρφωση στην κορυφή. Ο Ιώσηπος αναφέρει στον εβραϊκό πόλεμο ότι έχτισε έναν τοίχο γύρω από την κορυφή σε 40 ημέρες, και δεν αναφέρει κάποια προηγούμενη υπάρχουσα δομή.

Ο Τζον Λάιτφουτ απορρίπτει το Θαβώρ ως ον πολύ μακριά και πρότεινε «κάποιο βουνό κοντά στην Καισάρεια Φιλίππου». Ο συνήθης υποψήφιος, σε αυτή την περίπτωση, είναι το όρος Πάνιο, Πανέας ή Μπανιάς, ένας μικρός λόφος που βρίσκεται στην πηγή του Ιορδάνη, κοντά στους πρόποδες του οποίου χτίστηκε η Καισάρεια των Φιλίππων.

Ο Ουίλιαμ Χέντρικσεν στο σχολιασμό του ευαγγελίου του Ματθαίου (1973) ευνοεί το όρος Μερόν.

Ο Γουάιτεικερ πρότεινε το 1984 το όρος Ναβαύ, κυρίως με βάση ότι ήταν η τοποθεσία από την οποία ο Μωυσής είδε τη γη της Επαγγελίας.

Ο Φρανς το 1987 σημείωσε ότι το όρος Ερμών είναι εγγύτερα στην Καισάρεια Φιλίππου, που αναφέρεται στο προηγούμενο κεφάλαιο στο ευαγγέλιο του Ματθαίου.

Εορτασμός 

Διάφορες χριστιανικές ομολογίες γιορτάζουν τη γιορτή της Μεταμόρφωσης. Η προέλευση της γιορτής παραμένει αβέβαιη. μπορεί να προήλθε από την αφιέρωση τριών βασιλικών στο όρος Θαβώρ. Η γιορτή υπήρχε σε διάφορες μορφές μέχρι τον 9ο αιώνα. Στη Δυτική Εκκλησία, ο Πάπας Κάλλιστος Γ'  (1455-1458) την καθιέρωσε ως καθολική γιορτή, που εορτάζεται στις 6 Αυγούστου, για να τιμήσει τη λύση της πολιορκίας του Βελιγραδίου τον Ιούλιο του 1456.

Τα Συριακά Ορθόδοξα, Ινδικά Ορθόδοξα και Αναθεωρημένα Ιουλιανά ημερολόγια εντός των Ανατολικών Ορθοδόξων, Ρωμαιοκαθολικών, Παλαιών Καθολικών και Αγγλικανικών εκκλησιών τοποθετούν τη γιορτή της Μεταμόρφωσης στις 6 Αυγούστου. Στις ορθόδοξες εκκλησίες που συνεχίζουν να ακολουθούν το Ιουλιανό Ημερολόγιο, η 6η Αυγούστου στο εκκλησιαστικό ημερολόγιο πέφτει στις 19 Αυγούστου στο πολιτικό (Γρηγοριανό) ημερολόγιο. Η Μεταμόρφωση κατατάσσεται ως μια σημαντική γιορτή, που συγκαταλέγεται στις δώδεκα μεγάλες γιορτές στη βυζαντινή ιεροτελεστία. Σε όλες αυτές τις εκκλησίες, αν το πανηγύρι πέφτει Κυριακή, η λειτουργία του δεν συνδυάζεται με την κυριακάτικη, αλλά την αντικαθιστά εντελώς.

Στη ρωμαϊκή ιεροτελεστία, η ευαγγελική περικοπή της μεταμόρφωσης διαβάζεται τη δεύτερη Κυριακή της Σαρακοστής - η λειτουργία τονίζει τον ρόλο που είχε η μεταμόρφωση στην ανακούφιση των Δώδεκα Αποστόλων, δίνοντάς τους ισχυρή απόδειξη της θεϊκότητας του Χριστού και ένα προοίμιο της δόξας της ανάστασης το Πάσχα και την τελική σωτηρία των οπαδών του ενόψει της φαινομενικής αντίφασης της σταύρωσης και του θανάτου του. Ο Πρόλογος για εκείνη την ημέρα επεξηγεί αυτό το θέμα.

Παραπομπές

Πηγές 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Χριστιανικές εορτές και τελετές
Ιησούς Χριστός
Καθολικές θρησκευτικές εορτές
Μωυσής
Χριστιανική ορολογία