Επικίνδυνες Σχέσεις (ταινία)

Η ταινία Επικίνδυνες Σχέσεις (Πρωτότυπος τίτλος Dangerous Liaisons) είναι ρομαντικό δράμα εποχής παραγωγής 1988 σε σκηνοθεσία Στίβεν Φρίαρς και σενάριο Κρίστοφερ Χάμπτον. Η ταινία βασίζεται στο θεατρικό του ίδιου του Χάμπτον, με τίτλο Les liaisons dangereuses, το οποίο αποτελεί διασκευή του γαλλικού μυθιστορήματος του 18ου αιώνα του Πιερ Σοντερλό ντε Λακλό, με τον ίδιο τίτλο. Στην ταινία πρωταγωνιστούν οι Γκλεν Κλόουζ, Τζον Μάλκοβιτς, Μισέλ Φάιφερ, Κιάνου Ριβς, Ούμα Θέρμαν, Σούζι Κουρτς, Μίλντρεντ Νάτγουικ και Πίτερ Καπάλντι.

Η ταινία Επικίνδυνες Σχέσεις έκανε πρεμιέρα στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής στις 16 Δεκεμβρίου 1988, λαμβάνοντας διθυραμβικές κριτικές. Εκθειάστηκαν οι ερμηνείες των Γκλεν Κλόουζ και Μισέλ Φάιφερ, το σενάριο και κοστούμια και τα σκηνικά. Το κοινό την υποδέχτηκε όμως κάπως χλιαρά, εφόσον η ταινία με προϋπολογισμό 14 εκατομμυρίων δολαρίων έκανε εισπράξεις της τάξης των 34,7 εκατομμυρίων. Η ταινία έλαβε συνολικά 7 υποψηφιότητες για βραβείο Όσκαρ, μεταξύ των οποίων και για Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας αποσπώντας τελικά 3 βραβεία.

Υπόθεση 
Στο Παρίσι του 18ου αιώνα, η Μαρκησία ντε Μερτέιγ (Γκλεν Κλόουζ) σχεδιάζει ένα παιχνίδι εκδίκησης και αποπλάνησης και ζητάει τη βοήθεια του πρώην εραστή της, υποκόμη ντε Βαλμόν (Τζον Μάλκοβιτς), για να το πραγματοποιήσει. Η Μαρκησία ζητάει εκδίκηση από τον Μπαστίντ, τον άνδρα που την εγκατέλειψε για τα μάτια της νεαρής παρθένας Σεσίλ ντε Βολάνζ (Ούμα Θέρμαν) και την οποία πρόκειται να παντρευτεί αφού επιστρέψει από το μέτωπο του πολέμου. Ο υποκόμης καλείται να αποπλανήσει την Σεσίλ και να σπιλώσει την τιμή της πριν το γάμο της με τον Μπαστίντ. Η Μαρκησία του ζητάει επίσης γραπτές αποδείξεις για την επιτυχία του σχεδίου τους κι ως ανταμοιβή εκείνη θα του χαρίσει μια βραδιά μαζί της. Ο υποκόμης ντε Μερτέιγ θεωρεί την αποπλάνηση μιας παρθένας ως εύκολο εγχείρημα κι αντιπροτείνει στην Μαρκησία ένα δικό του σχέδιο. ο υποκόμης έχει βάλει στο μάτι από καιρό την προσφάτως παντρεμένη Μαντάμ ντε Τουρβέλ (Μισέλ Φάιφερ), μια γυναίκα ενάρετη με υψηλή αίσθηση της ηθικής. Η Μαντάμ ντε Τουρβέλ μένει στην έπαυλη της θείας του, Μαντάμ ντε Ροζαμόντ (Μίλντρεντ Νάτγουικ), όσο ο σύζυγός της λείπει στον πόλεμο. Η Μαρκησία που θεωρεί ακατόρθωτο εγχείρημα την αποπλάνηση της ντε Τουρβέλ δέχεται να στοιχηματίσει μαζί του και όταν ο υποκόμης θα έχει καταφέρει να αποπλανήσει και τις δυο γυναίκες θα περάσει μια νύχτα έρωτα μαζί της. Παρά τις δυσκολίες που συναντά, ο υποκόμης καταφέρνει να αποπλανήσει την παρθένα Σεσίλ, η οποία είναι παράλληλα ερωτευμένη με τον μουσικό Σεβαλιέ Ντανσενί (Κιάνου Ριβς) και να κάνει την Μαντάμ ντε Τουρβέλ να τον ερωτευτεί. Αρχικά η Μαντάμ ντε Τουρβέλ παραμένει πιστή στον σύζυγό της παρά την πολιορκία που δέχεται από τον υποκόμη κι η σχέση τους μένει πλατωνική. Όταν όμως ο υποκόμης αρχίζει να την ερωτεύεται η νεαρή γυναίκα υποκύπτει. Έχοντας στα χέρια του τα πειστήρια και των δυο αποπλανήσεων, ο υποκόμης διαλύει τη σχέση του με την Μαντάμ ντε Τουρβέλ, παρά το γεγονός ότι είναι ακόμη ερωτευμένος μαζί της και πηγαίνει να ζητήσει από την Μαρκησία την ανταμοιβή του. Η Μαρκησία όμως που έχει καταλάβει ότι ο Βαλμόν είναι ερωτευμένος με την Μαντάμ ντε Τουρβέλ, τυφλωμένη από τη ζήλια της αρνείται να τον αποζημιώσει. Παράλληλα η Σεσίλ αποβάλλει το παιδί του Βαλμόν, η Μαρκησία ντε Τουρβέλ αρρωσταίνει και το σχέδιο των δυο παλαιών εραστών σπέρνει το θάνατο.

Πληροφορίες παραγωγής 
Η ταινία αποτελεί κινηματογραφική διασκευή του θεατρικού έργου του Κρίστοφερ Χάμπτον Les Liaisons Dangereuses που με τη σειρά του είναι βασισμένο στο ομώνυμο μυθιστόρημα του Πιερ Σοντερλό ντε Λακλό. Το θεατρικό έκανε πρεμιέρα στο Μπρόντγουεϊ στις 30 Αυγούστου του 1987 και προτάθηκε για βραβείο Τόνι ως η καλύτερη θεατρική παράσταση για το 1987. Το ρόλο του υποκόμη ντε Βαλμόν ερμήνευσε ο Άλαν Ρίκμαν, ο οποίος ήταν ακόμα σχετικά άγνωστος στο ευρύ κοινό, γι' αυτό το λόγο όταν έγινε η διανομή των ρόλων από την εταιρία Warner Bros. δεν ήταν καν στη λίστα των υποψηφίων. Ο Ρίκμαν έλαβε αναγνωρισιμότητα την ίδια χρονιά μετά τη συμμετοχή του στην ταινία Πολύ Σκληρός για να Πεθάνει (Die Hard). Η άσημη ακόμα Ανέτ Μπένινγκ πέρασε από ακρόαση για το ρόλο της εταίρας, αλλά ο ρόλος δόθηκε στη Λώρα Μπένσον. Η Μπένινγκ ερμήνευσε τελικά το ρόλο της δολοπλόκου Μαρκησίας σε μια άλλη μεταφορά του θεατρικού που γυριζόταν την ίδια περίοδο, την ταινία Βαλμόν (Valmont) του Μίλος Φόρμαν. Ο ρόλος της Μαρκησίας ντε Μερτέιγ στην ταινία Βαλμόν (Valmont) είχε αρχικά προσφερθεί στην Μισέλ Φάιφερ, η οποία τον απέρριψε προτιμώντας να ερμηνεύσει το ρόλο της Μαντάμ ντε Τουρβέλ στις Επικίνδυνες Σχέσεις. Από οντισιόν για το ρόλο της Σεσίλ ντε Βολάνζ πέρασε η ηθοποιός Ντρου Μπάριμορ, ενώ η Σάρα Τζέσικα Πάρκερ τον απέρριψε. Ο ρόλος δόθηκε τελικά στην Ούμα Θέρμαν. Οι παραγωγοί της ταινίας προκειμένου να προλάβουν την κυκλοφορία της ταινίας Βαλμόν του Φόρμαν, ξεκίνησαν νωρίτερα τα γυρίσματα που έγιναν στη Γαλλία. Η Γκλεν Κλόουζ που είχε μόλις γεννήσει την κόρη της άρχισε να γυρίζει τις σκηνές της, ενώ η παραγωγή είχε ήδη ξεκινήσει από καιρό. Κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων ο Τζον Μάλκοβιτς σύναψε ερωτική σχέση με τη Μισέλ Φάιφερ, δίνοντας τέλος στο γάμο του με την ηθοποιό Γκλεν Χέντλι.

Υποδοχή 
Η Πολίν Κάελ της εφημερίδας The New Yorker έδωσε θετικές κριτικές στην ταινία και την αποκάλεσε ζωντανή με σπάνιο τρόπο για ταινία. Η Γκλεν Κλόουζ έλαβε διθυραμβικές κριτικές για την ερμηνεία της κι ο Μάικ ΛαΣάλ της San Francisco Chronicle έγραψε ότι: από τη στιγμή που η Κλόουζ χάνει τον έλεγχο, αναδύεται μια ζωώδης απελπισία κι είναι τρομακτική. Ο Ρότζερ Ίμπερτ έγραψε ότι οι δύο πρωταγωνιστικοί ρόλοι ερμηνεύονται με μαεστρία από τους Κλόουζ και Μάλκοβιτς. Η Μισέλ Φάιφερ έλαβε επίσης διθυραμβικές κριτικές για την ερμηνεία της, παίζοντας σύμφωνα με την εφημερίδα The Washington Post τον δυσκολότερο ρόλο: Τίποτα δεν είναι πιο δύσκολο από το να παριστάνει κανείς τον ηθικό, αλλά η Φάιφερ είναι αρκετά έξυπνη ώστε να μην το προσπαθήσει, δίνοντας τελικά σάρκα στο ρόλο. Ο Ίμπερτ έγραψε για εκείνη: Είναι καλή όταν είναι αθώα και υπέροχη όταν είναι ένοχη.

Βραβεία  
Η ταινία προτάθηκε για επτά βραβεία Όσκαρ, μεταξύ των οποίων και για Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας, το οποίο έχασε από την ταινία του Μπάρι Λέβινσον Ο Άνθρωπος της Βροχής (Rain Man, 1988). Η Γκλεν Κλόουζ έλαβε την πέμπτη της υποψηφιότητα και δεύτερη για Όσκαρ Α' Γυναικείου Ρόλου, αλλά έχασε το βραβείο από την Τζόντι Φόστερ, ενώ η Μισέλ Φάιφερ, υποψήφια για Όσκαρ Β' Γυναικείου Ρόλου έχασε το βραβείο από την Τζίνα Ντέιβις. Η ταινία βραβεύτηκε εν τέλει με τρία βραβεία Όσκαρ.

Βραβεία Ακαδημίας Κινηματογράφου (Όσκαρ) 
Βράβευση:
Διασκευασμένου Σεναρίου - Κρίστοφερ Χάμπτον
Κοστουμιών - Τζέιμς Άτσεσον
Καλλιτεχνικής Διεύθυνσης - Στούαρτ Κρεγκ & Ζεράρ Τζέιμς

Υποψηφιότητα:
Καλύτερης Ταινίας - Νόρμα Χέιμαν & Χανκ Μούντζιν
Α’ Γυναικείου Ρόλου - Γκλεν Κλόουζ
Β’ Γυναικείου Ρόλου - Μισέλ Φάιφερ
Μουσικής επιμέλειας - Τζορτζ Φέντον

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

Αμερικανικές ταινίες
Ταινίες του 1988
Αγγλόφωνες ταινίες
Αμερικανικές δραματικές ταινίες
Ταινίες βασισμένες σε θεατρικά έργα
Ταινίες παραγωγής Warner Bros.
Ταινίες σε σκηνοθεσία Στίβεν Φρίαρς
Ταινίες που κέρδισαν Όσκαρ Καλύτερης Ενδυματολογίας