Κάρολος, πρίγκιπας της Βιάνα

Ο Κάρολος (29 Μαΐου 1421 - 23 Σεπτεμβρίου 1461) από τον Οίκο της Τραστάμαρα ήταν πρίγκιπας της Βιάνα και, ως Κάρολος Δ΄, de jure βασιλιάς της Ναβάρρας (1441-61).

Βιογραφία
Ήταν γιος του Ιωάννης Β΄ της Αραγωνίας και της Λευκής Α΄ των Εβρέ βασίλισσας της Ναβάρρας (1425-41), κόρης του Καρόλου Γ΄ της Ναβάρρας. Η μητέρα του και ο πάππος του τον προόριζαν για διάδοχο και το κοινοβούλιο Cortes τον είχε αναγνωρίσει· αλλά όταν το 1441 απεβίωσε η Λευκή Α΄, ο Ιωάννης Β΄ απέκλεισε τον 20ετή γιο του και κατέλαβε τη βασιλεία.

Η κακή σχέση με τον πατέρα του χειροτέρευσε, όταν το 1447 ο πατέρας του έκανε δεύτερο γάμο με την Χουλιάνα Ενρίκεθ, νόθη απόγονο των βασιλέων της Καστίλλης. Απέκτησαν γιο τον Φερδινάνδο Β΄ και η μητριά του έβλεπε τον Κάρολο ως παρείσακτο. Όταν αυτή άρχισε να αναμειγνύεται στα εσωτερικά θέματα της Ναβάρρας, ξέσπασε εμφύλιος πόλεμος και το 1452 ο Κάρολος, αν και βοηθούμενος από τον Ιωάννη Β΄ της Καστίλλης, ηττήθηκε και φυλακίστηκε. Όταν υποσχέθηκε, ότι δεν θα αναλάμβανε τον βασιλικό τίτλο, ώσπου να αποβιώσει ο πατέρας του, ελευθερώθηκε. Έλαβε τα όπλα πάλι, αλλά ανεπιτυχώς και μετά κατέφυγε στον θείο του Αλφόνσο Ε΄ της Αραγωνίας και της Σικελίας-Νάπολης.

Το 1458 απεβίωσε ο Αλφόνσος Ε΄ και τον διαδέχθηκε ο νεότερος αδελφός του (και πατέρας του Καρόλου) ως Ιωάννης Β΄ της Αραγωνίας. Στον Κάρολο προτάθηκε το στέμμα της Σικελίας-Νάπολης, αλλά αρνήθηκε και, έχοντας συμβιβαστεί με τον πατέρα του, επέστρεψε στην Ναβάρρα. Όταν επεδίωξε να νυμφευτεί την Ισαβέλλα Α΄ της Καστίλης κόρη του Ιωάννη Β΄, φυλακίστηκε. Οι Καταλανοί ξεσηκώθηκαν για χάρη του και η εξέγερση γενικεύθηκε. Τότε ο πατέρας του αναγκάστηκε να τον ελευθερώσει, να τον χρίσει κυβερνήτη της Καταλωνίας και διάδοχο του βασιλείου. Λίγο αργότερα απεβίωσε το 1461 στη Βαρκελώνη· η μητριά του κατηγορήθηκε ότι τον δηλητηρίασε.

Τον διαδέχθηκαν οι αδελφές του, πρώτα η Λευκή Β΄ της Ναβάρρας και έπειτα η Ελεονόρα της Ναβάρρας. Ήταν καλλιεργημένος και αγαπητός πρίγκιπας, λάτρης της μουσικής και της λογοτεχνίας. Μετέφρασε την Ηθική του Αριστοτέλη στα Αραγωνικά, έργο που κυκλοφόρησε το 1509 στη Σαραγόσα. Επίσης έγραψε το Χρονικό των βασιλέων της Ναβάρρας.

Οικογένεια
Το 1439 νυμφεύτηκε την Αγνή των Λα Μαρκ, κόρη του Αδόλφου Α΄ δούκα της Κλέβης. Έπειτα από οκτώ έτη γάμου η Αγνή απεβίωσε άτεκνη.

Επρόκειτο να νυμφευτεί την Ισαβέλλα των Στιούαρτ, κόρη του Ιακώβου Α΄ της Σκωτίας, αλλά αντιτέθηκε ο Κάρολος Ζ΄ της Γαλλίας. Έπειτα του προτάθηκε η Αικατερίνη των Αβίς, κόρη του Εδουάρδου της Πορτογαλίας, αλλά ο γάμος καθυστέρησε και ο Κάρολος απεβίωσε.

Από τρεις εκτός γάμου σχέσεις είχε από ένα τέκνο:
 (νόθη) Άννα, κόμισσα του Μεντινακέλι.
 (νόθος) Φίλιππος π. 1453 - 1488, αρχιεπίσκοπος του Παλέρμο.
 (νόθος) Ιωάννης, επίσκοπος της Χουέσκα.

Πρόγονοι

Πηγές
Hugh Chisholm, Encyclopaedia Brittanica, 11th ed., Cambridge University Press.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 

Βασιλείς της Ναβάρρας