Ιωάννης Γαδδί

Ο Ιωάννης Γαδδί ή Γκαντί ή Καντίς, εβρ. יוחנן הגדי (άκμασε τον 2ο αι. π.Χ.) από την Ασμοναϊκή δυναστεία συμμετείχε στην εξέγερση των Μακκαβαίων εναντίον των Σελευκιδών και ήταν από τις ηγετικές μορφές της.

Βιογραφία
Ήταν ο πρωτότοκος γιος του Ματταθία, ιερέα που ξεκίνησε της εξέγερση. Ηγέτες του κινήματος ήταν ο 3ος γιος Ιούδας Μακκαβαίος (167-160) και ο πέμπτος γιος Ιωνάθαν Απφούς (161-143).

Αναφέρεται για πρώτη φορά μαζί με τον πατέρα του: "Τις ημέρες εκείνες ο Ματταθίας γιος του Ιωάννη, ιερέας, μετακόμησε από την Ιερουσαλήμ στη Μοδεΐν. Είχε πέντε γιους, τον Ιωάννη τον λεγόμενο Γκαντί, τον Σίμωνα τον λεγόμενο Θασσί, τον Ιούδα τον λεγόμενο Μακκαβαίο, τον Ελεάζαρ τον λεγόμενο Αβαράν και τον Ιωνάθαν τον λεγόμενο Απφούς" (Μακκαβαίων 1 2:1-5).

Η επόμενη αναφορά σε αυτόν είναι η εξής: "Με αυτά που τους είπε ο Ιούδας, τους γέμισε θάρρος και τους έκανε έτοιμους να θυσιαστούν για τους νόμους τους και για τη χώρα τους. Έπειτα μοίρασε τον στρατό στα τέσσερα και έδωσε από ένα μέρος στους αδελφούς του Σίμωνα, Ιωσήφ (μάλλον λάθος του συγγραφέα, αντί του ορθού: Ιωάννη) και Ιωνάθαν· κάθε τμήμα είχε 1500 άνδρες. Ανέθεσε στον Ελεάζαρ να διαβάσει από το ιερό βιβλίο και του έδωσε το σύνθημα "Η βοήθεια του Θεού". Κατόπιν οδήγησε το πρώτο τμήμα του και εισήλθε στη μάχη εναντίον του Νικάνωρα (στρατηγού των Σελευκιδών)" (Μακκαβαίων 2, 10:1-8). Τη συνέχεια αναφέρει το Ταλμούδ, ο ιστορικός Φλάβιος Ιώσηπος και τα βιβλία των Μακκαβαίων 1,4:36-59 και 2, 10:1-8: οι αδελφοί ανέκτησαν και αφιέρωσαν ξανά τον Ναό της Ιερουσαλήμ· έκαναν την εορτή της Αφιέρωσης (Χανουκά).

Το τέλος του
Οι τελευταία αναφορά στο όνομά του είναι τα γεγονότα γύρω από το τέλος του: "Ο Ιωνάθαν έστειλε τον αδελφό του Ιωάννη ως αρχηγό του πλήθους και ζήτησε από τους Ναβαταίους, που ήταν φίλοι του, άδεια να αποθηκεύσουν σε αυτούς τη μεγάλη ποσότητα αποσκευών που είχαν. Αλλά οι γιοί του Γιαμβρί από τη Μεδήβα βγήκαν και συνέλαβαν τον Ιωάννη και όλα όσα είχε και έφυγαν. Έπειτα από αυτό αναφέρθηκε στον Ιωνάθαν και τον αδελφό του Σίμωνα, ότι οι γιοί του Γιαμβρί εορτάζουν μεγάλο γάμο και οδηγούν τη νύφη, κόρη ενός μεγάλου ευγενούς της Χαναάν, από τη Ναδαβάθ με μεγάλη συνοδεία. Εκείνοι θυμήθηκαν το αίμα του αδελφού τους Ιωάννη και ανέβηκαν στο βουνό και κρύφτηκαν" (Μακκαβαίων 1, 9:35-38).

Παραπομπές

Πηγές
  Flavius Josephus's Antiquities of the Jews 12.6.1
 Shabbat 21b
 Flavius Josephus's Wars of the Jews 1.1.4

Ασμοναϊκή δυναστεία