Αμβροσιανό μέλος

Tο Αμβροσιανό μέλος ή Αμβροσιανό άσμα () είναι η ρυθμική έμμετρη αντιφωνική ψαλμωδία που εισήγαγε στην Δυτική Εκκλησία τον 4ο αιώνα ο Άγιος Αμβρόσιος βασιζόμενος  στο τυπικό λειτουργικό των Εκκλησιών της Ανατολής εκείνων των χρόνων .

Ιστορικό

Ο Άγιος Αμβρόσιος, χειροτονήθηκε  επίσκοπος Μεδιολάνων (όνομα του σημερινού Μιλάνου της Ιταλίας)  στις 7 Δεκεμβρίου του  374 μ.Χ.  Εκτός των λατινικών ρητορικών  σπουδών του γίνεται γνώστης  και της ελληνικής παιδείας μελετώντας  τον  Όμηρο, τους  ιστορικούς  και τους  φιλοσόφους  της Ελληνικής αρχαιότητας.  Θέλοντας  να καταπολεμήσει την αίρεση του Άρειου αποφασίζει να πραγματοποιήσει μεταρρύθμιση στο απλό Λατινικό λειτουργικό της Εκκλησίας για να ενδυναμωθεί  το Χριστιανικό   αίσθημα των πιστών. Βαθιά επηρεασμένος από τα λατρευτικά  λειτουργικά τυπικά των Ανατολικών Εκκλησιών συστηματοποιεί την απλή  Λατινική τελετή δημιουργώντας  Εκκλησιαστικό Τυπικό.

Αμβροσιανό άσμα (cantus ambrosianus)

Κατά τα πρώτα χριστιανικά χρόνια οι  απλοί  ύμνοι που έψαλαν ( ακολουθώντας τις ελληνικές  αρχαίες  κλίμακες)  οι πιστοί  στις εκκλησιαστικές συγκεντρώσεις τους ήταν παρμένοι από την εβραϊκή   θρησκευτική  παράδοση.   Ο φόβος της ανακάλυψης της συγκέντρωσης των πιστών απαγόρευσε την χρήση μουσικών οργάνων (λόγω των διωγμών), πρακτική που συνεχίστηκε στο Βυζαντινό τυπικό.  Μετά την καθιέρωση του Χριστιανισμού η λειτουργία και η υμνωδία εμπλουτίζονται και δημιουργείται  στο Βυζάντιο η «αντιφωνία», ο χωρισμός των ψαλτών σε αριστερό και δεξιό χορό.  Αυτό το αντίφωνο μέλος το διαμόρφωσε ο  Αγ. Αμβρόσιος και καθιέρωσε έτσι την Λατινική ψαλμωδία.  Βασιζόμενος στους τέσσερεις  πρότυπους Ελληνικούς μουσικούς  ήχους με τις εθνικές ονομασίες  (Δώριος,  Λύδιος,  Φρύγιος,  Μιξολύδιος )  δημιουργεί  τους δικούς ήχους αλλάζοντας την ονομασία των εθνικών ονομάτων αντιστοίχως σε Πρώτο ήχο, Δεύτερο, Τρίτο, Τέταρτο. Η μέθοδος αυτή θα καταγραφεί στο βιβλίο του Antiphonarium και αποτελεί την βάση στο ευρωπαϊκό μουσικό σύστημα. Καθιερώνεται με αυτό τον τρόπο το Αμβροσιανό  άσμα το οποίο αργότερα τροποποιείται και αναπτύσσεται  από τον Πάπα Γρηγόριο στο Γρηγοριανό μέλος.

Αμβροσιανά  άσματα

Γνωστοί  λατινικοί  ύμνοι  γραμμένοι σε "ιαμβικό δίμετρο"   που αποδίδονται στον Άγιο Αμβρόσιο είναι: Deus Creator Omnium, Jam surgit hora tertia, Veni redemptor gentium, Intende qui regis Israel.

Σημειώσεις

Παραπομπές 

Καθολική μουσική
Μεσαιωνική μουσική