Το βιβλίο της άμμου (διήγημα)

Το βιβλίο της άμμου (ισπανικά: El libro de arena) είναι διήγημα του Αργεντινού συγγραφέα Χόρχε Λουίς Μπόρχες το οποίο δημοσιεύτηκε το 1975 εντός της ομώνυμης συλλογής διηγημάτων. Έχει παρόμοια θεματολογία με το διήγημα Το Ζαφίρ το οποίο ο Μπόρχες έγραψε το 1949 -και ανανέωσε το 1974- καθώς εξετάζει το θέμα της αυτοαναφοράς και της προσπάθειας απόδρασης από το άπειρο, αλλά και με τη Βιβλιοθήκη της Βαβέλ καθώς στο διήγημα αυτό το άπειρο περιέχεται εντός ενός βιβλίου.

Σύνοψη
Ο αφηγητής της ιστορίας δέχεται την επίσκεψη ενός Σκωτσέζου πωλητή αντίτυπων της Αγίας Γραφής, ο οποίος του παρουσιάζει ένα πολύ παλιό πανόδετο βιβλίο το οποίο αγόρασε κατά την παραμονή του στην Ινδία από έναν Νταλίτ. Το βιβλίο έχει τον αγγλικό τίτλο Holy Writ και από κάτω γράφει Bombay (Βομβάη). Ωστόσο κατά τον πωλητή ονομάζεται Το βιβλίο της άμμου καθώς ούτε αυτό ούτε η άμμος έχουν αρχή και τέλος. Καθώς το ανοίγει ο αφηγητής εκπλήσσεται βλέποντας πως το βιβλίο, τα περιεχόμενα του οποίου είναι γραμμένα σε κάποια άγνωστη γλώσσα και περιστασιακά έχει κάποιες απεικονίσεις, είναι πράγματι άπειρο. Με το που γυρίζει κάποια από τις σελίδες του ταυτόχρονα εμφανίζονται ως δια μαγείας νέες σελίδες στην αρχή και στο τέλος του βιβλίου. Ο αφηγητής αποφασίζει να το αγοράσει και ως αντίτιμο προσφέρει ότι χρήματα μπορεί να συγκεντρώσει καθώς και μια σπάνια έκδοση της Αγίας Γραφής που διαθέτει, και αποκτώντας πλέον το βιβλίο το τοποθετεί στην βιβλιοθήκη του πίσω από το Χίλιες και μια νύχτες. Μετέπειτα αφιερώνει χρόνο στην μελέτη του βιβλίου, τόσο πολύ ώστε η ανάγνωση του γίνεται εμμονή, καταλογογραφεί τις απεικονίσεις του, και αποφεύγει να βγει έξω από το σπίτι του φοβούμενος πως αν αφήσει το βιβλίο στο σπίτι αυτό θα κλαπεί. Στο τέλος, συνειδητοποιεί την τερατώδη φύση του βιβλίου και την επιρροή που του ασκεί, και σκέφτεται να το καταστρέψει καίγοντας το, δεν το κάνει όμως αναλογιζόμενος πως το κάψιμο ενός απείρου βιβλίου θα δημιουργήσει άπειρο καπνό ικανό. Αντ'αυτού, αποφασίζει να το πάει στην Εθνική Βιβλιοθήκη όπου εργαζόταν παλιά, και να το τοποθετήσει ανάμεσα στα ράφια των βιβλιοθηκών που βρίσκονται στο υπόγειο, σκεπτόμενος πως το καλύτερο μέρος για να κρύψει κάποιος ένα φύλλο είναι το δάσος.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
The Book of Sand, αγγλική διαδραστική έκδοση

Διηγήματα του Χόρχε Λουίς Μπόρχες