Γλώσσα Τσία-Τσία

Η Τσία-Τσία (Bahasa Ciacia), επίσης γνωστή ως Μπουτον(έζικα), είναι Αυστρονησιακή γλώσσα που ομιλείται κυρίως γύρω από την πόλη Μπαουμπάου στο νότιο άκρο του νησιού Μπούτον κοντά στη νοτιοανατολική ακτή του Σουλαουέζι στην Ινδονησία.

Το 2009, η γλώσσα κέρδισε τη διεθνή προσοχή των μέσων ενημέρωσης, καθώς η πόλη Μπαουμπάου δίδασκε στα παιδιά να διαβάζουν και να γράφουν τη γλώσσα στο χάνγκουλ, το κορεατικό αλφάβητο, και ο δήμαρχος διαβουλευόταν με την κυβέρνηση της Ινδονησίας για τη δυνατότητα της επισημοποίησης του αλφαβήτου.
Ωστόσο, το έργο αντιμετώπισε δυσκολίες μεταξύ της πόλης του Μπαουμπάου, της Κοινωνίας Χουνμιντζόνγκουμ και της κυβέρνησης της Σεούλ το 2011 και εγκαταλείφθηκε το 2012. Το 2017 παρέμενε σε χρήση στα σχολεία και στις τοπικές πινακίδες.

Δημογραφικά στοιχεία 
Το 2005 υπήρχαν από 80.000 ομιλητές. Οι ομιλητές χρησιμοποιούν επίσης την Ουόλιο, η οποία είναι στενά συνδεδεμένη με την Τσία-Τσία, καθώς και τα Ινδονησιακά, την εθνική γλώσσα της Ινδονησίας. Η Ουόλιο πέφτει σε αχρηστία ως γραπτή γλώσσα, μεταξύ της Τσία-Τσία, καθώς γράφεται με το αραβικό αλφάβητο και τα Ινδονησιακά διδάσκονται με τη λατινική γραφή.

Γεωγραφική κατανομή 

Η Τσία-Τσία ομιλείται στο νοτιοανατολικό Σουλαουέζι, στη νότια Νήσο Μπούτον, την νήσο Μπινόνγκο και τη νήσο Μπατού Ατάς.

Σύμφωνα με το μύθο, οι ομιλητές της Τσία-Τσία στην Μπινόνγκο κατάγονται από Μπουτονέζικα στρατεύματα που εστάλησαν από ένα Μπουτονέζο σουλτάνο.

Όνομα 
Το όνομα της γλώσσας προέρχεται από την λέξη cia "όχι". Είναι επίσης γνωστή ως Μπουτον(έζικα), Μπουτόνγκ και ως Boetoneezen στα ολλανδικά, όνομα που μοιράζεται με την Ουόλιο. Είναι επίσης γνωστή ως Νότια Μπούτον ή Νότια Μπουτούνγκ.

Διάλεκτοι 
Η γλωσσική κατάσταση στο νησί Μπούον είναι πολύ περίπλοκη και δεν είναι γνωστή με μεγάλη λεπτομέρεια.

Οι διάλεκτοι περιλαμβάνουν τις Καεσάμπου, Σαμπολάουα (Μαμπούλου-Λαπόρο), Ουαμπούλα (με τις υποποικιλίες της) και Μασίρι. Η διάλεκτος Μασίρι εμφανίζει τη μεγαλύτερη ομοιότητα με τη πρότυπη διάλεκτο. Οι Κονίσι και Χινταγιάτ αναφέρουν δύο διαλέκτους, τις Πεσισίρ και Πενταλαμάν. Η Πενταλαμάν έχει gh σε γηγενείς λέξεις ενώ η Πεσισίρ έχει r, αλλά έχει r σε δανεικές λέξεις.

Ορθογραφία 
Η γλώσσα Τσία-Τσία γραφόταν παλαιότερα με ένα αλφάβητο που έμοιαζε με το Τζάουι, γνωστό ως Γκουντούλ. Ήταν βασισμένο στα αραβικά με πέντε επιπλέον γράμματα συμφώνων αλλά δεν υπάρχουν γράμματα για τα φωνήεντα.

 {| class="wikitable"
|+Το λατινικό αλφάβητο της Τσία-Τσία
!Σύμφωνα
|g
|k
|n
|d
|dh
|t
|r~gh
|l
|m
|b
|v~w
|bh
|p
|s
|’
|ng
|j
|c
|h
|- align="center"
|ΔΦΑ
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|- align="center"
!Φωνήεντα
|a
|e
|o
|u
|i
| colspan="15" rowspan="2" |
|- align="center"
|ΔΦΑ
|
|
|
|
|
|}

Το 2009, οι κάτοικοι του Μπάου-Μπάου αποπειράθηκαν να υιοθετήσουν το Χάνγκουλ, το αλφάβητο για την κορεατική γλώσσα, ως σύστημα γραφής για τη γλώσσα Τσία-Τσία.

Ένα παράδειγμα του προτεινόμενου αλφάβητου χάνγκουλ είναι το παρακάτω:

Λέξεις 
Οι αριθμοί 1–10 είναι οι παρακάτω:

Ρήματα 

 buri (bughi) "γράφω"
 pogau "συνομιλώ"
 baca'an "διαβάζω"

Ουσιαστικά 

 ka'ana "σπίτι"
 sigola "σχολείο"
 sayor "λαχανικό"
 boku "βιβλίο"

Κοινές φράσεις 

 Tarima kasi. "Ευχαριστώ."
 Indau miano Cia- Cia. "Είμαι Τσία-Τσία".
 Indau pe'elu iso'o. "Σ'αγαπώ".
 Moapu isau. "Με συγχωρείτε".
 Umbe. "Ναι."
 Cia. "Όχι."

Παραπομπές

Παραπομπές

Πηγές 

 van den Berg, René. 1991. "Preliminary notes on the Cia-Cia language (South Buton)." In Harry A. Poeze and Pim Schoorl (eds.), Excursies in Celebes: Een bundel bijdragen bij het afscheid van J. Noorduyn als directeur-secretaris van het KITLV, 305-24. Leiden: KITLV.
 Mustafa Abdullah. 1985. Struktur bahasa Cia-Cia. Proyek Penelitian Bahasa dan Sastra Indonesia dan Daerah Sulawesi Selatan, Departemen Pendidikan dan Kebudayaan.
 Ho-Young Lee, Hyosung Hwang, Abidin. 2009. Bahasa Cia-Cia 1. Hunmin jeongeum Society of Korea.
 (Ινδονησιακά) Konisi & Hidayat, 2001, Analisis kategori kata bahasa cia liwungau

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Cia-cia: Sampolawa language on Globalrecordings.net
 (Κορεατικά) Interview on the Cia-Cia's adaption of Hangeul
 Another road sign  (), illustrating the null vowel between initial /pl/ and after final /s/

Γλώσσες της Ινδονησίας
Αυστρονησιακές γλώσσες