Ζήτα Αιγόκερω

Ο ζ (ζήτα) Αιγόκερω (Zeta Capricorni, ζ Cap) είναι ο πέμπτος σε φωτεινότητα αστέρας του αστερισμού Αιγόκερω. Αποτελεί διπλό αστρικό σύστημα, δηλαδή δύο αστέρες που περιφέρονται γύρω από το κοινό κέντρο μάζας τους υπό την επίδραση της αμοιβαίας τους βαρύτητας, κάτι που αποκαλύπτεται από το φάσμα του (φασματοσκοπικώς διπλός αστέρας). Ο κύριος αστέρας, ο ζ Αιγόκερω A, είναι ένας κίτρινος γίγαντας, ενώ ο συνοδός (ο λιγότερο φωτεινός αστέρας) είναι λευκός νάνος. Το όλο σύστημα απομακρύνεται από τη Γη με μέση ταχύτητα 2,10 χιλιόμετρα ανά δευτερόλεπτο (7.560 χιλιόμετρα την ώρα). Απέχει από τη Γη περίπου 390 έτη φωτός, τιμή από την οποία υπολογίζεται ότι έχει απόλυτο μέγεθος −1,59.

Ο ζ Αιγόκερω Α
Ο ζ Cap A θεωρείται ένα από τα κυριότερα παραδείγματα αστέρα βαρίου. Οι αστέρες βαρίου έχουν, μεταξύ άλλων, υπεραφθονία μορίων άνθρακα (όπως το C2) και διάφορων βαρέων στοιχείων που δημιουργούνται από σύλληψη αργών νετρονίων (όχι μόνο βαρίου). Ειδικότερα, ο ζ Αιγόκερω A έχει ασυνήθιστα μεγάλη περιεκτικότητα σε πρασεοδύμιο.

Η μάζα του αστέρα εκτιμάται στο τετραπλάσιο της ηλιακής μάζας, ενώ η διάμετρός του σε 29 φορές περίπου τη διάμετρο του Ήλιου ή 41 εκατομμύρια χιλιόμετρα. Η απόλυτη λαμπρότητά του είναι 490 φορές μεγαλύτερη από αυτή του Ήλιου, ενώ η επιφανειακή θερμοκρασία του ανέρχεται σε περίπου 5.400 K.

Ο ζ Αιγόκερω Β
Ο συνοδός έχει περίπου τη μάζα του Ήλιου, δηλαδή μόλις το 1/4 της μάζας του άλλου αστέρα, και επιφανειακή θερμοκρασία 23.000 K. Ολοκληρώνει μία περιφορά κάθε 2.378,2 γήινες ημέρες (6,5 έτη περίπου) σε ελλειπτική τροχιά με εκκεντρότητα 0,2821.

Παραδοσιακή ονομασία
Στην παλαιά κινεζική αστρονομία, με τη γενική ονομασία十二國 (Shíer Guó), δηλαδή τα «12 Κράτη» αναφέρεται μία ομάδα αστέρων του Αιγόκερω, οι οποίοι έφεραν ονόματα ισάριθμων αρχαίων φεουδαρχικών κρατιδίων της Κίνας. Σε αυτούς ανήκει και ο ζ Αιγόκερω, που αντιστοιχούσε στο κρατίδιο Γιαν (燕), μαζί με τον νι Οφιούχου.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 
 Jim Kaler: Zeta Capricorni

Αιγόκερως (αστερισμός)
Γίγαντες αστέρες τύπου G
Λευκοί νάνοι
Φασματοσκοπικώς διπλοί αστέρες