Άνθρακας (νόσος)

O άνθρακας είναι λοιμώδης νόσος η οποία προκαλείται από το βακτήριο Βάκιλλος του άνθρακα. Μπορεί να διαδοθεί με τέσσερις τρόπους: μέσω δέρματος, με την εισπνοή, μέσω της γαστρεντερικής οδού και με ενοφθαλμισμό.

Συμπτωματολογία
Τα συμπτώματα αρχίζουν μια μέρα μέχρι και δύο μήνες μετά τη μόλυνση. Το δέρμα παρουσιάζει μικρές φουσκάλες οι οποίες περιβάλλονται από πρήξιμο το οποίο συχνά μετατρέπεται σε ανώδυνο έλκος με μαύρο κέντρο. Η εισπνεόμενη μορφή εμφανίζεται με πυρετό, πόνο στον θώρακα και δυσκολία αναπνοής. Η γαστρεντερική μορφή παρουσιάζει ναυτία, εμετό, διάρροια ή κοιλιακό πόνο. Στην περίπτωση ενοφθαλμισμού, υπάρχει πυρετός και απόστημα στο σημείο εισόδου του βακτηρίου. Στα φυτοφάγα ζώα, η μόλυνση γίνεται όταν εισπνεύσουν ή καταπιούν σπόρια, ενώ βόσκουν. Τα σαρκοφάγα μπορεί να μολυνθούν με την κατανάλωση μολυσμένων ζώων.

Μετάδοση
Ο άνθρακας διαδίδεται μέσω των σπορίων των βακτηρίων, τα οποία βρίσκονται συχνά σε μολυσμένα ζωικά προϊόντα. Η επαφή γίνεται με την εισπνοή, κατάποση ή από κάποια βλάβη στο δέρμα. Συνήθως δεν μεταδίδεται άμεσα από άνθρωπο σε άνθρωπο. Ομάδες κινδύνου περιλαμβάνουν ανθρώπους οι οποίοι δουλεύουν με ζώα ή ζωικά προϊόντα, ταξιδιώτες, εργάτες ταχυδρομίου και στρατιωτικό προσωπικό. Η διάγνωση επιβεβαιώνεται με την ανίχνευση αντισωμάτων ή της τοξίνης στο αίμα ή με καλλιέργεια με δείγμα από το μολυσμένο σημείο.

Πρόληψη-Εμβολιασμός
Ο εμβολιασμός έναντι του άνθρακα συνιστάται για ανθρώπους οι οποίοι είναι υψηλού κινδύνου. Ο εμβολιασμός των ζώων συνιστάται σε περιοχές όπου έχει συμβεί προηγουμένως λοίμωξη. Η λήψη αντιβιοτικών, όπως δοξυκυκλίνη ή σιπροφλοξασίνη, για δύο μήνες μετά την έκθεση μπορεί να προλάβει τη μόλυνση. Αν συμβεί λοίμωξη, η θεραπεία περιλαμβάνει αντιβιοτικά και πιθανόν χορήγηση αντιτοξίνης. Ο τύπος και ο αριθμός αντιβιοτικών εξαρτάται από τον τύπο της μόλυνσης. Η αντιτοξίνη συνίσταται σε όσους έχουν εκτεταμένη λοίμωξη.

Επιδημιολογία
Ο άνθρακας στους ανθρώπους είναι συχνότερος στην Αφρική και στην κεντρική και νότια Ασία. Επίσης, απαντά συχνά στην νότια Ευρώπη, αλλά είναι ασυνήθης στη βόρεια Ευρώπη και στη Βόρεια Αμερική. Παγκοσμίως, καταγράφονται τουλάχιστον 2.000 περιστατικά κάθε χρόνο, με περίπου 2 περιστατικά τον χρόνο στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η δερματική μόλυνση περιλαμβάνει πάνω από το 95% των περιπτώσεων. Χωρίς θεραπεία, η θνητότητα από δερματικό άνθρακα είναι 24%. Για την γαστρεντερική μορφή, ο κίνδυνος θανάτου είναι 25% με 75%, ενώ για τον αναπνευστικό άνθρακα η θνητότητα είναι 50-80% ακόμη και με θεραπεία. Μέχρι τον 20ό αιώνα, οι λοιμώξεις από άνθρακα ευθύνονταν για εκατοντάδες χιλιάδες θανάτους ανθρώπων και ζώων κάθε χρόνο. Κάποιες χώρες έχουν αναπτύξει βιολογικά όπλα με άνθρακα.

Παραπομπές 

Λοιμώδεις ασθένειες
Ασθένειες ζώων