Επισκοπειό

Το Επισκοπειό είναι κοινότητα της επαρχίας Λευκωσίας στην Κύπρο.

Βρίσκεται σε υψόμετρο 335 μέτρων πάνω από τη θάλασσα και έχει πληθυσμό γύρω στους 550 κατοίκους. Είναι ένα από τα χωριά που αποτελούσαν τη μεγάλη πολιτεία της Ταμασού. Το όνομα του χωριού οφείλεται στην ύπαρξη και την λειτουργία της επισκοπής της Ταμασού, όταν η πόλη έγινε χριστιανική από τους Αποστόλους Παύλο και Βαρνάβα γύρω στο 45 μ.Χ, οι οποίοι και χειροτόνησαν πρώτον επίσκοπο τον Άγιο Ηρακλείδιο. Αναφέρεται, επίσης, ότι ήταν η έδρα των επισκόπων της Ταμασού από τα πρώτα Βυζαντινά χρόνια. Βρίσκεται στην περιοχή της Ταμασού, χτισμένο σε πεδιάδα και τα γειτονικά χωριά του είναι το Πολιτικό, τα Πέρα Ορεινής, οι Εργάτες, η Ψιμολόφου και το Αρεδιού.

Κύριο χαρακτηριστικό του Επισκοπειού είναι οι εκκλησίες του. Στο χωριό υπάρχουν πέντε (5) συνολικά ορθόδοξες εκκλησίες. Οι δύο εξ αυτών είναι αφιερωμένες στον Άγιο Νικόλαο (η παλιά και η νέα εκκλησία του Αγίου Νικολάου), ενώ η άλλη είναι αφιερωμένη στον Άγιο Μάμα. Η νέα εκκλησία του Αγίου Νικολάου, αποτελεί από το 2007 τον Καθεδρικό Ναό της Ιεράς Μητροπόλεως Ταμασού και Ορεινής. Οι άλλες δύο εκκλησίες του χωριού (ρουμάνικη και ρωσική) βρίσκονται στο προαύλιο της Ιεράς Μητροπόλεως Ταμασού και Ορεινής. Τα τελευταία χρόνια στο χωριό, αποφασίστηκε να δημιουργηθεί ή καλύτερα να ανασυσταθεί η παλαιά Επισκοπή Ταμασού, που είχε καταργηθεί από τους Λατίνους το 1222 μ.Χ. Πρώτος Μητροπολίτης Ταμασού και Ορεινής αναδείχθηκε ο Πανιερώτατος Μητροπολίτης κ.κ. Ησαΐας Κυκκώτης. Η νεοσύστατη Ιερά Μητρόπολη Ταμασού και Ορεινής, με έδρα το χωριό Επισκοπειό, στεγάζει σήμερα εκτός από το Μητροπολιτικό Μέγαρο, το Ρουμανικό Ναό της Αγίας Κυριακής και του Αγίου Ιωάννη του Ρουμάνου και τη Ρωσική Εκκλησία του Αποστόλου Ανδρέα και Ρώσων Αγίων. Η Μητρόπολη διαθέτει επίσης κατάστημα αναμνηστικών ειδών με παραδοσιακά κυπριακά προϊόντα και εικόνες, κυλικείο, παιδική χαρά, θεατρική σκηνή, αστεροσκοπείο (το οποίο βρίσκεται υπό ανέγερση) καθώς και Μουσείο εξωτερικού χώρου όπου εκθέτει μινιατούρες από σπουδαία χριστιανικά σύμβολα και ναούς, όπως τον Ναό της Αγίας του Θεού Σοφίας (Αγία Σοφία - Κωνσταντινούπολη), το Ναό της Αναστάσεως του Κυρίου (Πανάγιος Τάφος - Ιερουσαλήμ) και τον Καθεδρικό Ναό της Αγίας Σκέπης της Υπεραγίας Θεοτόκου επί της τάφρου (Καθεδρικός Ναός του Αγίου Βασιλείου - Μόσχα, Ρωσία). Το χώρο στολίζουν και άλλα σπουδαία εκθέματα, όπως αγιογραφίες Ρώσων Αγίων. 

Εκτός από τα σημεία θρησκευτικού ενδιαφέροντος, στο χωριό βρίσκεται το Περιφερειακό Δημόσιο Νηπιαγωγείο Ταμασού, καθώς και ο Περιφερειακός Βρεφοπαιδοκομικός Σταθμός Ταμασού. Υπάρχουν, επιπρόσθετα, μερικά ιδρύματα όπως ο Εθνικός Σύλλογος «Παντελής Κατελάρης» που λειτουργεί και ως καφενείο του χωριού, το Κοινοτικό Συμβούλιο του Επισκοπειού, καθώς και το πρώην Δημοτικό Επισκοπειού και Παντοπωλείο Ταμασού και Ορεινής. Υπάρχει, ακόμα, παιδική χαρά, γήπεδο ποδοσφαίρου και μια μικρή πλατεία στο κέντρο του χωριού. Στο χωριό έχουν ανεγερθεί 2 μνημεία ηρώων για τους ήρωες της κοινότητας. Το πρώτο μνημείο βρίσκεται στο προαύλιο της εκκλησίας του Αγίου Μάμα, προς τιμή των ηρώων της Ε.Ο.Κ.Α. - Εθνικής Οργάνωσης Κυπρίων Αγωνιστών Παντελή Θεόδουλου Κατελάρη από το Επισκοπειό, πεσόντα ηρωικά στο χωριό Άγιος Ιωάννης Μαλούντας και Σταύρου Στυλιανίδη από την κατεχόμενη Γιαλούσα, πεσόντα ηρωικά στο Επισκοπειό για την ελευθερία της Κύπρου. Το δεύτερο μνημείο βρίσκεται στο προαύλιο της νέας εκκλησίας του Αγίου Νικολάου, στο οποίο βρίσκονται οι προτομές των ηρώων Π. Κατελάρη, Στ. Στυλιανίδη και Ν. Πετρίδη.  

Το χωριό διασχίζει ο ποταμός Πεδιαίος. 

Τέλος, σε κοντινή απόσταση, μπορεί να επισκεφθεί κανείς την αρχαία πόλη της Ταμασού, τους τάφους των Βασιλέων και την Ιερά Μονή Αγίου Ηρακλειδίου στο γειτονικό χωριό Πολιτικό, τη κυπριακή παραδοσιακή πλατεία, το Φράγμα Ταμασού και το μονοπάτι της φύσης στο χωριό Πέρα Ορεινής, καθώς και τα υπόλοιπα γειτονικά χωριά. Το χωριό βρίσκεται σε κοντινή απόσταση από το κέντρο της πρωτεύουσας, της Λευκωσίας, αλλά και από το βουνό του Μαχαιρά. Έχει εύκολη πρόσβαση στο κέντρο της πόλης, τα βουνά και τη θάλασσα.

Πληθυσμός 
Ο πίνακας που ακολουθεί παρουσιάζει τον πληθυσμό του χωριού όπως καταγράφηκε στις απογραφές πληθυσμού που έγιναν στην Κύπρο.

Παραπομπές 

Κοινότητες της Επαρχίας Λευκωσίας