Ζόντιακ

O Ζόντιακ (αγγλικά: Zodiac) ήταν ένας κατά συρροήν δολοφόνος, που έδρασε στην ευρύτερη περιοχή της βόρειας Καλιφόρνια, από το 1965 ώς το 1975 περίπου, και του οποίου η ταυτότητα δεν αποκαλύφθηκε ποτέ, αφού ποτέ δεν συνελήφθη. Το παρατσούκλι Ζόντιακ προέκυψε από την υπογραφή με αυτό το ψευδώνυμο, που έβαζε ο ίδιος στα γράμματα που έστειλε στα Μ.Μ.Ε. Οι επιστολές αυτές περιλαμβάνουν, επίσης, τέσσερα κρυπτογραφημένα μηνύματα, από τα οποία μόνο δύο έχουν οριστικά αποκρυπτογραφηθεί. Στον Ζόντιακ έχουν χρεωθεί πέντε διαπιστωμένες δολοφονίες, ενώ ο ίδιος είχε κάνει λόγο για 37 θύματα.

Διάφοροι ύποπτοι έχουν κατά καιρούς ερευνηθεί και ανακριθεί από τις αστυνομικές αρχές και από ερασιτέχνες ερευνητές, αλλά δεν έχουν έλθει στην επιφάνεια «αποδεικτικά» στοιχεία. Η Αστυνομία του Σαν Φρανσίσκο χαρακτήρισε την περίπτωσή του «ανενεργή» τον Απρίλιο του 2004, αλλά την άνοιξε εκ νέου πριν από τον Μάρτιο του 2007. Η υπόθεση παραμένει ανοιχτή στην πόλη Βαλέχο, καθώς και στην περιοχή των κομητειών Νάπα και Σολάνο, όπου έδρασε ο δολοφόνος. Το Υπουργείο Δικαιοσύνης της Καλιφόρνιας διατηρεί ανοιχτή την «Υπόθεση Ζόντιακ»

Ο σκιτσογράφος της εφημερίδας San Francisco Chronicle Ρόμπερτ Γκρέισμιθ ήταν ο πιο επίμονος ερασιτέχνης ερευνητής της υπόθεσης, και αυτός που έγραψε το μπεστ-σέλερ βιβλίο "Zodiac: The Full Story of the Infamous Unsolved Zodiac Murders in California", το οποίο περιέχει όλα τα διαθέσιμα στοιχεία για την υπόθεση. Ο ίδιος ο Γκρέισμιθ θεωρεί, βάσει «περιστασιακών αποδεικτικών στοιχείων», ότι ο Άρθρουρ Λι Άλεν κρυβόταν πίσω από το ψευδώνυμο Ζόντιακ. Αν και η Αστυνομία, στη διάρκεια των 20 επόμενων χρόνων, είχε ανακρίνει αρκετές φορές τον Άλεν και είχε μάθει τα πάντα για το όχι και τόσο καθαρό παρελθόν του, δεν μπόρεσε ποτέ να βρει κάποιο αποδεικτικό στοιχείο που να τον συνδέει με τους φόνους του Ζόντιακ. Όπως και να έχει, ο Άλεν πέθανε από καρδιακή προσβολή το 1992. Η αστυνομία συνέκρινε το DNA που είχε βρει από τους τόπους εγκλήματος με αυτό του Άλεν, αλλά ποτέ δεν υπήρξε αντιστοίχηση. Αυτό το στοιχείο, η γραφή του, που δεν ταίριαζε με του Ζόντιακ, και τα ανόμοια χαρακτηριστικά του Άλεν με το σκίτσο του Ζόντιακ ήταν μερικοί λόγοι που τον έθεταν εκτός της λίστας των υπόπτων. Ωστόσο, υπάρχουν πολλές μαρτυρίες και πολλά εμπεριστατωμένα στοιχεία που ταύτιζαν τον Ζόντιακ με το πρόσωπό του. Ποτέ, όμως, δεν κατηγορήθηκε για κανέναν φόνο του. Ο Ρόμπερτ Γκρέισμιθ, και στο δεύτερο βιβλίο του σχετικά με την υπόθεση, πιστεύει ότι ο Άλεν είναι ο Ζόντιακ. Με βάση αυτά τα βιβλία, γυρίστηκε και η ομώνυμη ταινία του Ντέιβιντ Φίντσερ,    "Zodiac", το 2007.

Οι δολοφονίες
Οι πρώτοι φόνοι που αποδόθηκαν στον Ζόντιακ χρονολογούνται από το 1968, όταν βρέθηκαν δολοφονημένοι μέσα στο αυτοκίνητό τους η Μπέτι Λου Τζένσεν και ο Ντέιβιντ Φάραντεϊ. Το νεαρό ζευγάρι βρέθηκε δολοφονημένο στις 20 Δεκεμβρίου του 1968, σ' ένα μέρος όπου σύχναζαν ζευγάρια για ν' απομονώνονται, έξω από την πόλη Μπενίσια της Καλιφόρνια. Ο δολοφόνος πυροβόλησε πολλές φορές τα θύματα και δεν τους άφησε κανένα περιθώριο για να επιβιώσουν. Οι αστυνομικές αρχές της επαρχίας Σολάνο της Καλιφόρνια δεν μπόρεσαν ν' ανακαλύψουν τον δράστη.

Στις 5 Ιουλίου, έπειτα από ένα ανώνυμο τηλεφώνημα στο Αστυνομικό τμήμα της πόλης Βαλέχο της Καλιφόρνια, και σε απόσταση περίπου 4 μιλίων από τον προηγούμενο τόπο δολοφονίας, βρέθηκε και πάλι ένα νεαρό ζευγάρι να έχει πυροβοληθεί πολλές φορές μέσα στο αυτοκίνητό του, την προηγούμενη νύχτα, 4 Ιουλίου του 1969. Επρόκειτο για την Νταρλίν Φέριν και τον Μάικλ Μεζό, που και αυτοί έψαχναν μια ερημική τοποθεσία για ν' απομονωθούν. Ο δολοφόνος πυροβόλησε τα θύματα γι' ακόμα μια φορά στο σώμα και στον λαιμό. Η Φέριν ήταν ήδη νεκρή, όταν έφτασε η Αστυνομία, ενώ ο Μεζό, αν και βαριά τραυματισμένος, ήταν ζωντανός. Ο άγνωστος άντρας που τηλεφώνησε ανέλαβε την ευθύνη γι' αυτήν τη δολοφονική επίθεση, αλλά και για την προηγούμενη, που είχε γίνει σχεδόν έξι μήνες πριν. Από τον Μεζό η αστυνομία κατάφερε να φτιάξει το σκίτσο με την περιγραφή του Ζόντιακ, ως ένας λευκός άντρας, γύρω στα 90 με 100 κιλά, κανονικού ύψους, με κοντοκουρεμένα ανοιχτόχρωμα σγουρά μαλλιά. Τον Αύγουστο του 1969 θα στείλει τρεις επιστολές στις εφημερίδες του Σαν Φρανσίσκο, αναλαμβάνοντας την ευθύνη για τις τρεις προαναφερθείσες δολοφονίες και απειλώντας για επόμενες εγκληματικές ενέργειες.

Στις 11 Οκτωβρίου του 1969, ο οδηγός ταξί Πολ Στάιν (Paul Stine) θα βρεθεί δολοφονημένος μέσα στο ταξί του, στην περιοχή Presidio Heights της πόλης του Σαν Φρανσίσκο. Τρία νεαρά αγόρια από ένα διαμέρισμα είδαν τον δολοφόνο να βγαίνει από το σταματημένο ταξί του Στάιν και να φεύγει από την περιοχή, περπατώντας αργά. Τα αγόρια μίλησαν και αυτά για έναν άντρα που ταίριαζε με τις μέχρι τότε περιγραφές του Ζόντιακ και βοήθησαν την Αστυνομία να φτιάξει ένα πιο συγκεκριμένο σκίτσο. Δυο μέρες αργότερα, η εφημερίδα "San Francisco Chronicle" έλαβε μία ακόμα επιστολή από τον Ζόντιακ, που περιείχε ένα κομμάτι από το ματωμένο πουκάμισο του Στάιν. Αν και σε διάστημα ενός έτους ανακρίθηκαν 2.500 ύποπτοι, δεν προέκυψε κανένα θετικό στοιχείο για την ταυτότητα του δολοφόνου.

Πιθανές δολοφονικές επιθέσεις
 
Αν και ο Ζόντιακ, σ' ένα από τα γράμματα που έστειλε στις εφημερίδες, κάνει λόγο για 37 θύματα συνολικά, οι αστυνομικές αρχές τον συνέδεσαν με σιγουριά με τις προαναφερθείσες τρεις περιπτώσεις, αφού γι' αυτές ο Ζόντιακ ανέλαβε την ευθύνη. Ωστόσο, υπήρχαν κάποιες δολοφονίες ή απόπειρες δολοφονίας, που είναι πιθανόν να τις διέπραξε ο Ζόντιακ, αφού έχουν πολλά κοινά στοιχεία με τη «μεθοδολογία του και την εμφάνισή του. Έτσι, έχουν καταχωρηθεί ως πιθανές εγκληματικές ενέργειες και οι παρακάτω:
 Στις 4 Ιουνίου του 1963, δολοφονήθηκε μέσα στο αυτοκίνητό του, σε μια ερημική τοποθεσία της ευρύτερης περιοχής της Σάντα Μπάρμπαρα στην Καλιφόρνια, ένα νεαρό ζευγάρι, ο 18χρόνος Ρόμπερτ Ντομίγκο, που δέχτηκε 11 πυροβολισμούς και η 17χρόνη Λίντα Έντουαρντς, που δολοφονήθηκε με 9 σφαίρες.
 Στις 30 Οκτωβρίου του 1966, η νεαρή φοιτήτρια Τσέρι Τζο Μπέιτς βρέθηκε χτυπημένη και μαχαιρωμένη πολλές φορές στον προαύλιο χώρο του Κολεγίου του Ρίβερσαϊντ (Riverside City College) της Καλιφόρνια.   
 Στις 27 Σεπτεμβρίου του 1969, το νεαρό ζευγάρι Μπράιαν Χάρτνελ και Σεσίλια Σέπαρντ βρέθηκαν δεμένοι και μαχαιρωμένοι στις όχθες της λίμνης Μπεριέσα στην επαρχία της Νάπα στην Καλιφόρνια. Την ίδια περίπου ώρα και το αστυνομικό τμήμα της Νάπα λάμβανε την πληροφορία από έναν άγνωστο άντρα ότι δυο άτομα είχαν δολοφονηθεί στη λίμνη. Όταν η αστυνομία έφτασε εκεί και οι δύο, ο Χάρτνελ και η Σέπαρντ, ήταν ακόμη ζωντανοί, αν και πολλαπλά μαχαιρωμένοι. Η νεαρή φοιτήτρια, όμως, που έφερε 24 μαχαιριές, έπεσε σε κώμα κατά τη μεταφορά της στο νοσοκομείο κι εξέπνευσε δυο μέρες αργότερα. Ο Χάρτνελ, τελικά, διέφυγε τον κίνδυνο κι έδωσε στην αστυνομία τη δεύτερη περιγραφή του δολοφόνου. Στο αμάξι του Χάρτνελ, ο δολοφόνος είχε γράψει με μαρκαδόρο: '«Vallejo/12-20-68/7-4-69/Sept 27–69–6:30/by knife».
 Στις 22 Μαρτίου του 1970, η Κάθλιν Τζόουνς, μαζί με τη νεογέννητη κόρη της, αναγκάστηκε -εξ αιτίας βλάβης του αυτοκινήτου της στον αυτοκινητόδρομο 132 της Καλιφόρνια- να μπει στο αμάξι ενός αγνώστου, που προσφέρθηκε να τη μεταφέρει. Όταν ο άγνωστος, σύμφωνα με την\ διήγηση της Τζόουνς, απείλησε να τις σκοτώσει, η νεαρή μητέρα, με το μωρό στην αγκαλιά, άνοιξε την πόρτα και πήδηξε από το αμάξι. Όταν κατήγγειλε το περιστατικό στην Αστυνομία, αναγνώρισε στο σκίτσο του Ζόντιακ τον επίδοξο δολοφόνο της.
Στις 6 Σεπτεμβρίου 1970 η 25χρόνη νοσόκομα Ντόνα Λας ειδώθηκε για τελευταία φορά ζωντανή στη Stateline της Νεβάδα. Μια κάρτα με διαφήμιση από τα συγκροτήματα "Forest Pines" (κοντά στο Incline Village στη λίμνη Ταχόε) επικολλημένη στην πλάτη, έφτασε στα γραφεία της εφημερίδας San Fransisco Chronicle στις 22 Μαρτίου 1971 κι έχει ερμηνευτεί πως ο Ζόντιακ ίσως είναι πίσω από την εξαφάνιση της νεαρής κοπέλας. Ωστόσο, μέχρι σήμερα, δεν υπάρχουν αποδείξεις που να συνδέουν 100% τον Ζόντιακ με την Ντόνα Λας, αλλά ούτε και με τα παραπάνω θύματα.

Οι Επιστολές

Την 1η Αυγούστου του 1969 ο Ζόντιακ θα στείλει τρεις πανομοιότυπες επιστολές στις εφημερίδες "Vallejo Times Herald", "San Francisco Chronicle" και "San Francisco Examiner" της Καλιφόρνια και θα ξεκινήσει την επικοινωνία με τα Μ.Μ.Ε. Σε αυτές τις επιστολές ο Ζόντιακ αναλάμβανε την ευθύνη για τις δύο πρώτες δολοφονικές επιθέσεις. (20 Δεκεμβρίου 1968 και 4 Ιουλίου 1969), αλλά κι έδινε πληροφορίες για τον εαυτό του, μέσω ενός κρυπτογραφήματος. Το κρυπτόλεξο αποτελείτο από 408 σύμβολα και ήταν χωρισμένο σε τρία κομμάτια, καθένα σταλμένο και σε διαφορετική εφημερίδα. Ο δολοφόνος απαίτησε να τυπώνονται σε κάθε εφημερίδα στην πρώτη σελίδα, αλλιώς «θα περνούσε όλο το σαββατοκύριακο σκοτώνοντας μοναχικούς ανθρώπους τη νύχτα, στη συνέχεια θα συνέχιζε να σκοτώνει, μέχρι να καταλήξει με μια ντουζίνα ανθρώπους»..Οι απειλές του δεν πραγματοποιήθηκαν και οι επιστολές μαζί με τα κρυπτόλεξα δημοσιεύτηκαν την επόμενη εβδομάδα.Μια εβδομάδα μετά, στις 7 Αυγούστου του 1969, ο Ζόντιακ έστειλε τη δεύτερη επιστολή του στην εφημερίδα "The San Francisco Examiner", όπου έδινε στον εαυτό του το όνομα Ζόντιακ και η επιστολή ξεκινούσε με τη φράση: «Αγαπητέ εκδότη, σας ομιλεί ο Ζόντιακ» (Dear Editor, This is the Zodiac speaking).Η επιστολή ήταν μια απάντηση στον αρχηγό της Αστυνομίας του Βαλέχο, Τζακ Στιλτς, ο οποίος, μ' ένα άρθρο του στην εφημερίδα, ζήταγε περισσότερες αποδείξεις για το ότι όντως αυτός ήταν ο δολοφόνος. Ο Ζόντιακ τους έστειλε λεπτομέρειες που δεν είχαν εμφανιστεί στα Μ.Μ.Ε., καθώς κι ένα μήνυμα στην αστυνομία ότι, όταν σπάσουν τον κωδικό, «θα με έχουν».

Στις 8 Αυγούστου 1969, ο Ντόναλντ και η Μπέτι Χάρντεν στο Σαλίνας της Καλιφόρνιας, κατάφεραν να σπάσουν ένα μέρος από το κρυπτογράφημα 408. Περιείχε ένα μπερδεμένο μήνυμα, στο οποίο ο δολοφόνος είπε ότι έκανε συλλογή από σκλάβους για τη μετά θάνατον ζωή. Κανένα όνομα δεν εμφανίζεται στο αποκωδικοποιημέο κείμενο, ενώ ο δολοφόνος είπε ότι δεν θα δώσει την ταυτότητά του, επειδή θα επιβραδύνει ή θα σταματήσει τη συλλογή του.

Στις 14 Οκτωβρίου του 1969, ο Ζόντιακ έστειλε την τρίτη επιστολή του στον Τύπο, μαζί μ' ένα κομμάτι από το ματωμένο πουκάμισο του ταξιτζή Πολ Στάιν, για ν' αποδείξει ότι αυτός ήταν ο δολοφόνος. Στις 8 Νοεμβρίου του 1969 έστειλε μια κάρτα μ' ένα νέο κρυπτογράφημα από 340 χαρακτήρες. 
 
Στις 9 Νοεμβρίου έστειλε μια μακροσκελή επιστολή, ειρωνευόμενος την Αστυνομία, αφού, όπως υποστήριζε, αν και μίλησε με δυο αστυνομικούς, 3 λεπτά μετά τη δολοφονία του Στάιν, αυτοί στάθηκαν ανίκανοι να τον «καταλάβουν». Ο Ζόντιακ συνέχισε την επικοινωνία με την Αστυνομία μέσω του Τύπου και το 1970. Μάλιστα, στις 20 Απριλίου του 1970 ταχυδρόμησε μια ευχετήρια κάρτα, που έγραφε: "My name is _, "ακολουθούμενο από έναν γρίφο 13 χαρακτήρων. Από αυτό το γράμμα και μετά, κάθε γραπτή του επικοινωνία με την Αστυνομία περιλάμβανε και το «σκορ» του μεταξύ τους «αγώνα».Έτσι, στο προαναφερθέν γράμμα σημείωνε:  = 10, SFPD = 0.  Ενώ στις 24 Ιουλίου του 1970 το «σκορ» ήταν : = 13, SFPD = 0.

Τελευταία επιστολή 
Ήταν 24 Απριλίου του 1974, όταν ο Ζόντιακ έστειλε την τελευταία του επιστολή στις εφημερίδες. Συγκεκριμένα, ο Ζόντιακ έγραψε:

Νέα στοιχεία
Από το 2017 η υπόθεση άρχισε να είναι και πάλι στο φως. Το ιδιωτικό κανάλι History Channel ξεκίνησε μια σειρά ντοκιμαντέρ, με σκοπό να εντοπίσει τον δολοφόνο Ζόντιακ. Η σειρά, με τίτλο Κυνηγώντας τον Ζόντιακ (HUNTING THE ZODIAC KILLER), αποτελείτο από δύο ομάδες. Η πρώτη ομάδα αποτελείτο από δυο αστυνομικούς, τον Κεν Μέινς, ειδικό ερευνητή ανεξιχνίαστων υποθέσεων και πρώην ντετέκτιβ του FBI, και τον Σαλ Λα Μπαρμπέρα, συνταξιούχο επιθεωρητή από το Τμήμα Εγκλημάτων Ποινικού/Συνασπισμού της Αστυνομικής Υπηρεσίας του Λος Άντζελες (LAPD). Η δεύτερη ομάδα αποτελείτο από τον Κέβιν Νάιτ, καθηγητή πληροφορικής στο Πανεπιστήμιο της Νότιας Καλιφόρνιας (USC) και διευθυντή έρευνας και συνεργάτη στο Ινστιτούτο Πληροφοριών των ΗΠΑ (ISI), τον Κρεγκ Μπάουερ, καθηγητή μαθηματικών στο York College της Πενσιλβανίας και αρχισυντάκτη του περιοδικού Cryptologia, ο οποίος υπηρέτησε ως μελετητής στο Κέντρο Κρυπτολογικής Ιστορίας της NSA, τον Ντέιβιντ Όραντσακ, προγραμματιστή λογισμικού και διαχειριστή ένος ιστότοπου σχετικά με τα κρυπτογραφήματα του Ζόντιακ, τον Ράιαν Γκάρλικ, καθηγητή υπολογιστικών επιστημών στο Πανεπιστήμιο του Βόρειου Τέξας και τον Σούτζιθ Ράβι, ανώτερο ερευνητή επιστημόνα της Google. Η πρώτη ομάδα ανέλαβε να βρει στοιχεία από διάφορες υπηρεσίες, καθώς και τη συλλογή πληροφορίων από μάρτυρες της περιόδου που έδρασε ο Ζόντιακ, ενώ η δεύτερη ομάδα ανέλαβε να επεξεργαστεί -με τη βοήθεια ενός υπερυπολογιστή- ν' αποκωδικοποιήσει το περίφημο κρυπτογράφημα 340 του Ζόντιακ. Η σειρά αυτή έφερε στο φως αρκετά στοιχεία, τα οποία μέχρι σήμερα ήταν άγνωστα. Νέους υπόπτους, νέες επιστολές του Ζόντιακ ενδεχομένως, νέα κρυπτογραφήματα, καθώς και μια πιθανή λύση του Ζ340.

Πού βρίσκονται οι έρευνες σήμερα
Μέτα τη σύλληψη του Τζόζεφ Τζέιμς ΝτεΆντζελο ως υπόπτου για τους φόνους της υπόθεσης «GOLDEN STATE KILLER» στις 26 Απριλίου 2018, η υπόθεση του Ζόντιακ άρχισε ν' αποκτά ενδιαφέρον ξανά. Συγκεκριμένα, όταν η αστυνομία άρχισε να υποπτεύεται τον ΝτεΆντζελο για τους φόνους της υπόθεσης GOLDEN STATE KILLER, πήρε το DNA του από ένα αντικείμενο, που πέταξε ο ίδιος σε κάδο απορριμάτων, και το σύγκρινε με το DNA που βρέθηκε στους τόπους εγκλήματος μέσω γενεαλογικών ιστοσελίδων. Όταν τ' αποτελέσματα βγήκαν θετικά για τουλάχιστον δυο φόνους, τότε η αστυνομία συνέλαβε τον ΝτεΆντζελο, που τώρα είναι στη φυλακή. Με ανάλογο τρόπο οι αστυνομικές αρχές προσπαθούν να κλείσουν μια υπόθεση που παραμένει ανοιχτή για πάρα πολλά χρόνια στην Καλιφόρνια (του Ζόντιακ δηλαδή). Ήδη επιστολές του Ζόντιακ και άλλα, που δεν έχουν δημοσιευθεί μέχρι σήμερα, έχουν σταλεί σε ιδιωτικό εργαστήριο, προκειμένου να εξεταστούν από ειδικούς, για να βρεθούν δείγματα DNA. Αν στη συνέχεια αυτά τα δείγματα κριθούν ότι είναι εντάξει, τότε θα συγκριθούν με άλλα δείγματα DNA, από γενεαλογικές ιστοσελίδες, προκειμένου να βρεθεί ο Ζόντιακ. Τ' αποτελέσματα της τελικής εξέτασης αναμένεται ν' ανακοινωθούν πολύ σύντομα.

Στις 20 Δεκεμβρίου 2020, ο Ντέιβιντ Όραντσακ, μαζί με τον Αυστραλό μαθηματικό Σαμ Μπλέικ και τον Βέλγο προγραμματιστή Γιαρλ Βαν Άικε, κατάφεραν να σπάσουν το κρυπτογράφημα 340 μετά από 51 χρόνια.

Συλλογή επιστολών και κρυπτογραφημάτων

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

 Χάρτης με τις δολοφονικές επιθέσεις του Ζόντιακ

Αμερικανοί κατά συρροή δολοφόνοι