Βραΐλα Φωκίδας

Η Βραΐλα είναι ορεινός οικισμός στη Δωρίδα του Νομού Φωκίδος, σε υψόμετρο 550 μέτρα. Έχει πληθυσμό 20 κατοίκους, σύμφωνα με την απογραφή του 2011 και αποτελεί την Τοπική Κοινότητα Βραΐλας της Δημοτικής Ενότητας Λιδωρικίου του Δήμου Δωρίδος.

Γεωγραφία - Αξιοθέατα 
Η Βραΐλα βρίσκεται στις νότιες προεκτάσεις της οροσειράς Κόρακα (Βαρδούσια) κάτω από τις βουνοκορφές Αετοβούνι και Βουνί, ενώ στα νότια κατεβαίνει ο χείμαρρος «Βαθύρεμα» ή «Χαρατσόρεμα». Είναι στα Ν του Λιδωρικίου σε απόσταση 15 χλμ., Δ από το Μαλανδρίνο και απέχει 65  χλμ. από την Άμφισσα. Αξιοθέατα του χωριού είναι ο ενοριακός της ναός, της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, που χρονολογείται από το 1882, η πλακοστρωμένη πλατεία με τα πλατάνια στο κέντρο του χωριού, το παλιό σχολείο, το παλιό κοινοτικό κατάστημα που έχει μετατραπεί σε ξενώνα και το γραφικό εκκλησάκι του Προφήτη Ηλία όπου γίνεται το ετήσιο καλοκαιρινό «αντάμωμα» των κατοίκων με τη «Γιορτή του Καλαμποκιού».

Ιστορία 
Η ονομασία Βραΐλα είναι προχριστιανική και την φέρουν δύο κορυφές της Γκιώνας. Στα αρχαία ελληνικά σημαίνει «φύσκος, πρόκοιλος», δηλαδή, «χορτάτος, με κοιλιά» (βλ. Βικιλεξικό). Η δε τοποθεσία «Παλιομπραΐλα» πρέπει να είχε άμεση σχέση με το θρησκευτικό κέντρο των Λοκρών, το αρχαίο Φύσκο, που άκμασε στη θέση που βρίσκεται σήμερα το Μαλανδρίνο. Αναφέρεται μάλιστα και η άποψη ότι η Βραΐλα ήταν κόρη του Φύσκου ή της Δωρίδας ή νύμφη της Αρτέμιδας.  

Την περίοδο της Γερμανοϊταλικής κατοχής (1941 – 1944) το χωριό, όπως και τα γειτονικά Αιγίτιο, Καρούτες, Λιδωρίκι και Σκαλούλα κάηκε ολοσχερώς από τους Γερμανούς, οι δε κάτοικοι οδηγήθηκαν για ένα χρόνο, όμηροι στην Αθήνα. Μετά την απελευθέρωση, η πολιτεία αποφάσισε να δημιουργηθεί ο οικισμός της Πεντάπολης, με τους εναπομείναντες κάτοικους και από τα πέντε χωριά του ολοκαυτώματος. Οι κάτοικοι της Βραΐλας όμως αποφάσισαν να παραμείνουν στο τόπο και να ξανακτίσουν το χωριό.

Απογραφές πληθυσμού

Παραπομπές 

Δήμος Δωρίδος
Χωριά του νομού Φωκίδας