Πρόεδρος της Λευκορωσίας

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας της Λευκορωσίας (Прэзідэнт Рэспублікі Беларусь, Президент Республики Беларусь) είναι ο αρχηγός του κράτους της Λευκορωσίας. Το αξίωμα δημιουργήθηκε το 1994 με την ψήφιση του Συντάγματος της Λευκορωσίας από το Ανώτατο Σοβιέτ. Αυτό, αντικατέστησε το αξίωμα του Προέδρου του Ανώτατου Σοβιέτ, ως αρχηγού του κράτους. Τα καθήκοντα του Προέδρου, συμπεριλαμβανομένης της εκτέλεσης εξωτερικής και εσωτερικής πολιτικής, αφορούν στην υπεράσπιση των δικαιωμάτων και τη γενική ευημερία των πολιτών και κατοίκων της χώρας, καθώς και την τήρηση του Συντάγματος. Ο Πρόεδρος είναι υποχρεωμένος από το Σύνταγμα να υπηρετεί ως ηγέτης στις κοινωνικές υποθέσεις της χώρας και να ενεργεί ως κύριος εκπρόσωπός της στο εξωτερικό. Τα καθήκοντα, οι ευθύνες και άλλες μεταβατικές ρήτρες που ασχολούνται με την Προεδρία παρατίθενται στο κεφάλαιο τρία, από το άρθρο 79 έως 89 του Συντάγματος.

Ο θητεία του Προέδρου είναι πενταετής και με την αναθεώρηση του συντάγματος, το 1996, μπορεί να εκλεγεί άπειρες φορές. Στη Λευκορωσία έχουν πραγματοποιηθεί προεδρικές εκλογές το 1994, το 2001, το 2006, το 2010 και στις 11 Οκτωβρίου 2015.
Ο Αλεξάντερ Λουκασένκο είναι το μόνο πρόσωπο που έχει υπηρετήσει ως Πρόεδρος της Λευκορωσίας μετά τις εκλογές το 1994. Το προεδρικό γραφείο στεγάζεται στο Παλάτι της Δημοκρατίας και η προεδρική κατοικία στο Παλάτι της Ανεξαρτησίας στο Μινσκ.

Εξουσίες και καθήκοντα
Τα άρθρα 84 και 85 ορίζουν τα επίσημα πολιτικά, κοινωνικά και εθνικά καθήκοντα που εναπόκεινται στον πρόεδρο. Εκτός από τις απαριθμούμενες εξουσίες, ειδική ρήτρα επιτρέπει στον πρόεδρο να χρησιμοποιεί άλλες εξουσίες που του έχουν παραχωρηθεί είτε από το εθνικό δίκαιο είτε από άλλα τμήματα του συντάγματος.

Μέρος των προνομίων του προέδρου είναι το δικαίωμα πρόσκλησης εθνικών δημοψηφισμάτων και η σύγκληση τακτικών και έκτακτων εκλογών για το Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο της Δημοκρατίας και για τοπικά αντιπροσωπευτικά όργανα. Μπορεί επίσης να διαλύσει τα σώματα του Κοινοβουλίου, όπως του επιτρέπει το Σύνταγμα. Είναι καθήκον του να διορίζει πρωθυπουργό με τη συγκατάθεση της Βουλής και να αποφασίζει για τη δομή της κυβέρνησης. Ο Πρόεδρος υπογράφει τα νομοσχέδια και έχει το δικαίωμα να τα επιστρέψει, πλήρως ή μερικώς, με ενστάσεις προς το Κοινοβούλιο. Επίσης, διορίζει - και μπορεί να απολύσει - τους αντιπροέδρους της κυβέρνησης, τους υπουργούς και άλλα μέλη της και αποφασίζει σε περιπτώσεις παραίτησης της κυβέρνησης ή οποιουδήποτε μέλους της. Με τη συγκατάθεση του Συμβουλίου της Δημοκρατίας ο Πρόεδρος διορίζει τον Πρόεδρο του Ανωτάτου Δικαστηρίου, τον οποίο μπορεί να απολύσει, καθώς και άλλους δικαστές. Εκφωνεί ετήσια διαγγέλματα στο Κοινοβούλιο και έχει το δικαίωμα να συμμετέχει στις συνόδους του Κοινοβουλίου και των οργάνων του. Σε περιπτώσεις απεργίας, έχει το δικαίωμα, σε περιπτώσεις που ορίζονται από το νόμο, να αναβάλει ή να αναστείλει την απεργία για περίοδο που δεν υπερβαίνει τους τρεις μήνες. Σε διεθνείς υποθέσεις, καθήκον του είναι να διεξάγει διαπραγματεύσεις και να υπογράφει διεθνείς συνθήκες, καθώς και να διορίζει και να ανακαλεί διπλωμάτες και διπλωματικούς υπαλλήλους.

Κατάλογος προέδρων (1994–σήμερα)
Για τους ηγέτες προ ανεξαρτησίας και της περιόδου 1991–1994, δείτε Κατάλογος εθνικών ηγετών της Λευκορωσίας

Παραπομπές

Πολιτική της Λευκορωσίας