Μαλαϊκό Αρχιπέλαγος

Το Μαλαϊκό Αρχιπέλαγος (Μαλαισία & Ινδονησίας: Kepulauan Melayu/Nusantara, Ταγκαλόγκ: Kapuluang Malay, Visayan: Kapupud-ang Malay) είναι το αρχιπέλαγος μεταξύ της ηπειρωτικής χώρας της Ινδοκίνας και την Αυστραλία. Επίσης ονομάζεται Μαλαϊκός Κόσμος, Ινδοαυστραλιανό Αρχιπέλαγος, Ανατολικές Ινδίες, Νουσαντάρα, Αρχιπέλαγος των Μπαχαρικών, και άλλα ονόματα με την πάροδο του χρόνου. Το όνομα δημιουργήθηκε από την Ευρωπαϊκή έννοια του Μαλαϊκού είδους τον 19ο αιώνα, και αργότερα με βάση την κατανομή των Αυστρονησιακών γλωσσών.

Βρίσκεται ανάμεσα στον Ινδικό και τον Ειρηνικό ωκεανό, αριθμεί πάνω από 25.000 νησιά και είναι το μεγαλύτερο αρχιπέλαγος ανά έκταση, και τέταρτο στον αριθμό νησιών στον κόσμο. Περιλαμβάνει το Μπρουνέι, τη Σιγκαπούρη, την Ανατολική Μαλαισία, την Ινδονησία, τις Φιλιππίνες και το Ανατολικό Τιμόρ. Το νησί της Νέας Γουινέας, συνήθως αποκλείεται από τους ορισμούς του Αρχιπελάγους της Μαλαισίας, αν και το Ινδονησιακό δυτικό τμήμα του νησιού μπορεί να περιλαμβάνεται. Ο όρος είναι σε μεγάλο βαθμό συνώνυμος με τη θαλάσσια Νοτιοανατολική Ασία.

Ετυμολογία και ορολογία 
Ο όρος προέρχεται από την Ευρωπαϊκή έννοια του Μαλαϊκού είδους, το οποίο αναφέρεται στους ανθρώπους που κατοικούσαν σε αυτό που είναι τώρα το Μπρουνέι, τη Σιγκαπούρη, τη Μαλαισία, την Ινδονησία (με εξαίρεση τη Δυτική Νέα Γουινέα), τις Φιλιππίνες και το Ανατολικό Τιμόρ. Η φυλετική έννοια προτάθηκε από Ευρωπαίους εξερευνητές με βάση τις παρατηρήσεις τους από την επίδραση της εθνοτικής Μαλαϊκής αυτοκρατορίας, Σριβιτζάγια, η οποία έδρευε στο νησί της Σουμάτρα στη δυτική Ινδονησία.

Τον 19ο αιώνα, ο φυσιοδίφης Άλφρεντ Γουάλας, χρησιμοποίησε τον όρο "Μαλαϊκό Αρχιπέλαγος", ως τίτλος του επιδραστικού βιβλίου που τεκμηρίωνε τις σπουδές του στην περιοχή. Ο Γουάλας, ανέφερε επίσης τη περιοχή ως "Ινδικό Αρχιπέλαγος" και "Ινδο-Αυστραλιανό" Αρχιπέλαγος. Περιλάμβανε στην ίδια περιοχή τα Νησιά του Σολομώντα και την Χερσόνησο της Μαλαισίας λόγω φυσιογραφικών ομοιοτήτων. Όπως σημείωσε ο Γουάλας, υπάρχουν επιχειρήματα για τον αποκλεισμό της Παπούας-Νέας Γουινέας για πολιτιστικούς και γεωγραφικούς λόγους: Πολιτισμικά, η Παπούα Νέα Γουινέα είναι αρκετά διαφορετική από τις άλλες χώρες της περιοχής, και το νησί της Νέας Γουινέας γεωλογικά δεν αποτελεί μέρος της ηπείρου της Ασίας, ενώ τα νησιά της Υφαλοκρηπίδας Σούντα αποτελούν μέρος της Ασίας (βλ. Αυστραλία).

Το αρχιπέλαγος ονομαζόταν "Ανατολικές Ινδίες" από τα τέλη του 16ου αιώνα και σε όλη την Ευρωπαϊκή αποικιακή εποχή. Εξακολουθεί να αναφέρεται μερικές φορές ως τέτοια, αλλά ευρύτερες χρήσεις του όρου "Ανατολικές Ινδίες" συμπεριλάμβαναν την Ινδοκίνα και την Ινδική υποήπειρο. Η περιοχή ονομάζεται "Νουσαντάρα" στις Ινδονησιακές και Μαλαϊκές γλώσσες. Η περιοχή επίσης αναφέρεται ως "Ινδονησιακό αρχιπέλαγος". Ο όρος "θαλάσσια Νοτιοανατολική Ασία" είναι σε μεγάλο βαθμό συνώνυμος, που καλύπτει τόσο τα νησιά στη Νοτιοανατολική Ασία και τις κοντινές σαν νησί κοινότητες, όπως αυτές που υπάρχουν στην Χερσόνησο της Μαλαισίας.

Γεωγραφία 

Η χερσαία και θαλάσσια έκταση του αρχιπελάγους υπερβαίνει τα 2 εκατ. χλμ2. Τα περισσότερα από 25.000 νησιά του αρχιπελάγους περιλαμβάνουν πολλά μικρότερα αρχιπελάγη.

Οι μεγάλες ομάδες είναι:

 Ινδονησία
Νήσοι Σούνδες
Νήσοι Μεγάλες Σούνδες
 Νήσοι Μικρές Σούνδες
 Μολούκες
 Αρχιπέλαγος των Φιλιππίνων
Βισάγιας
 Νέα Γουινέα και γύρω νησιά (όταν περιλαμβάνεται)

Τα επτά μεγαλύτερα νησιά είναι η Νέα Γουινέα, το Βόρνεο, η Σουμάτρα, το Σουλαουέζι και η Ιάβα στην Ινδονησία, και το Λουσόν και το Μιντανάο στις Φιλιππίνες.

Γεωλογικά, το αρχιπέλαγος είναι μια από τις πιο ενεργές ηφαιστειακές περιοχές του κόσμου. Υπάρχουν πολλά ηφαίστεια, ειδικά στην Ιάβα, Σουμάτρα και στις Νήσους Μικρές Σούνδες όπου βρίσκονται τα περισσότερα ηφαίστεια πάνω από 3.000 μέτρα. Οι τεκτονικές εξυψώσεις επίσης παράγουν μεγάλα βουνά, συμπεριλαμβανομένων του υψηλότερου Όρους Κιναμπάλου στο Σαμπάχ της Μαλαισίας με υψόμετρο 4.095,2 μέτρα και το Πούντσακ Τζάγια στην Παπούα της Ινδονησίας στα 4.884 μέτρα. Άλλα ψηλά βουνά στο αρχιπέλαγος περιλαμβάνουν το Πούντσακ Μαντάλα στην Ινδονησία με υψόμετρο 4.760 μέτρων και το Πούντσακ Τρικόρα στην Ινδονησία με υψόμετρο 4.750 μέτρων.

Το κλίμα σε όλο το αρχιπέλαγος είναι τροπικό, λόγω της θέσης του στο ισημερινό.

Βιογεωγραφία 

Ο Γουάλας χρησιμοποίησε τον όρο Μαλαϊκό Αρχιπέλαγος ως τίτλο του επιδραστικού βιβλίου που καταγράφει τις σπουδές του στην περιοχή. Πρότεινε αυτό που θα γίνει γνωστό ως «Γραμμή Γουάλας», ένα σύνορο που χωρίζει τη χλωρίδα και την πανίδα της Ασίας και της Αυστραλίας. Το όριο της εποχής των παγετώνων ήταν σχηματιζόταν από τα στενά βαθιών νερών μεταξύ του Βόρνεο και του Σουλαουέζι, και μέσα από το στενό Λομπόκ μεταξύ του Μπαλί και του Λομπόκ. Αυτό θεωρείται πλέον τα δυτικά σύνορα της μεταβατικής ζώνης της Γουαλλασίας μεταξύ των ζωογεωγραφικών περιοχών της Ασίας και της Αυστραλίας. Η ζώνη έχει ένα μείγμα από είδη ασιατικής και αυστραλιανής προέλευσης, και δικά του ενδημικά είδη.

Δημογραφία 
Πάνω από 380 εκατομμύρια άτομα ζουν στην περιοχή, ενώ τα 12 πιο πυκνοκατοικημένα νησιά είναι τα παρακάτω:

 Ιάβα (141.000.000)
 Σουμάτρα (50.180.000)
 Λουσόν (48.520.774)
 Μιντανάο (21.902.000)
 Βόρνεο (21.258.000)
 Σουλαουέζι (21.258.000)
 Νέα Γουινέα (11.818.000)
 Σιγκαπούρη (5,535,000)
 Νέγκρος (4.414.131)
 Πανάι (4.307.000)
 Μπαλί (4.225.384)
Σεμπού (3.979.155)

Οι άνθρωποι που ζουν εκεί είναι κυρίως από Αυστρονησιακές υποομάδες και αντίστοιχα ομιλούν δυτικές Μαλαιο-Πολυνησιακές γλώσσες. Οι κύριες θρησκείες στην περιοχή αυτή είναι το Ισλάμ, ο Χριστιανισμός, ο Βουδισμός, ο Ινδουισμός και ο παραδοσιακός ανιμισμός.

Πολιτισμικά, συχνά η περιοχή ονομάζεται ως μέρος της "Μακρότερης Ινδίας" ή Μεγαλύτερη Ινδία—τα Ινδοποιημένα κράτη της Νοτιοανατολικής Ασίας του Κοέντες το αναφέρει ως "Νησιωτική Νοτιοανατολική Ασία".

Δείτε επίσης 

Αυστρονησία
Ινδονησιακό Αρχιπέλαγος
Ινσουλινδία
Μαλαϊκή Χερσόνησος
Θαλάσσια Νοτιοανατολική Ασία
Νανγιάνγκ (γεωγραφική περιοχή)
 Αρχιπέλαγος των Φιλιππίνων
Βισάγιας
 Νοτιοανατολική Ασία
Μαλαϊκότητα
Μπουμιπουτέρα
Πριμπούμι
Μαλαϊκός κόσμος
 Ανατολικές Ινδίες
Μαλαϊκό είδος
Μαπχιλίντο
Νουσαντάρα
Μεγαλύτερη Ινδονησία

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Wallace, Alfred Russel. The Malay Archipelago, Volume I, Volume II.
 Art of Island Southeast Asia, full-text of an exhibition catalog from the Metropolitan Museum of Art

Αρχιπελάγη του Ινδικού Ωκεανού