Ζμπίγκνιεφ

Ο Ζμπιγκνιέφ, πολων. Zbigniew (π. 1073 - 8 Ιουλίου 1132;) από τον Οίκο των Πιαστ ήταν πρίγκιπας της Μεγάλης Πολωνίας (στην Κουγιάβια) και της Μαζοβίας (1102-07). Τον τίτλο τού δούκα της Πολωνίας (1102-07) τον μοιραζόταν με τον αδελφό του Μπολέσλαφ Γ΄.

Βιογραφία
Ήταν ο πρωτότοκος γιος τού Βλάντισλαφ Α΄ Χέρμαν δούκα της Πολωνίας και της ερωμένης του ή παγανιστικής συζύγου του Πσετσλάβας των Πράβντζιτς.

Ο Ζμπιγκνιέφ εθεωρείτο από την Εκκλησία νόθος και όταν αργότερα γεννήθηκε από την 1η (νόμιμη) σύζυγο τού πατέρα του ο Μπολέσλαφ Γ΄, ο Ζμπιγκιέφ προορίστηκε για εκκλησιαστική σταδιοδρομία. Στο τέλος του 11ου αι. η πραγματική εξουσία ασκείτο από τον Σιέτσιχ παλατινό κόμη της Πολωνίας· τότε μερικοί ευγενείς αντέδρασαν και ανάγκασαν τον Βλάντισλαφ Α΄ Χέρμαν να επαναφέρει τον Ζμπιγκνιέφ και να τον αναγνωρίσει ως διάδοχο. Ο Σιέτσιχ και η 2η σύζυγός τού Βλάντισλαφ Α΄ Χέρμαν, η Γιούντιτ/Ιουδήθ των Σαλίων άρχισαν να μηχανορραφούν, πράγμα που έκανε τον Ζμπιγκνιέφ σύμμαχο τού Μπολέσλαφ Γ΄. Οι δύο ετεροθαλείς αδελφοί ανάγκασαν τον πατέρα τους να διαιρέσει τη χώρα μεταξύ τους και να εξορίσει τον παλατινό κόμη.

Το 1102 απεβίωσε ο πατέρας του και ο Ζμπιγκνιέφ απέκτησε το βόρειο μέρος της χώρας ως ίσος ηγεμόνας με τον Μπολέσλαφ Γ΄. Όμως ο Ζμπιγκνιέφ ως πρωτότοκος θεωρούσε τον εαυτό του νόμιμο και μόνο κληρονόμο της Πολωνίας, έτσι ήρθαν σε αντιπαράθεση. Το 1102-06 ο πόλεμος για την υπεροχή κατέληξε σε πλήρη ήττα τού Ζμπιγκνιέφ, που αναγκάστηκε να εξοριστεί στη Γερμανία. Με το πρόσχημα της αποκατάστασής του, ο Ερρίκος Ε΄ της Γερμανίας εισέβαλε στην Πολωνία, αλλά ηττήθηκε στο Γκλόγκουφ.

Τα επόμενα έτη ο Μπολέσλαφ Γ΄ απέτυχε να νικήσει τη Βοημία, έτσι το 1111 έκανε ειρήνη με αυτήν και αναγνώρισε ως επικυρίαρχο τον Ερρίκο Ε΄. Ένας από τους όρους τού βασιλιά της Γερμανίας ήταν η επιστροφή τού Ζμπιγκνιέφ στην Πολωνία, όπου έλαβε μία μικρή περιοχή. Λίγο αργότερα ο Ζμπιγκνιέφ τυφλώθηκε από τον αδελφό του και απεβίωσε.

Παραπομπές

Πηγές
 M. Spórna, P. Wierzbicki: Słownik władców Polski i pretendentów do tronu polskiego, p. 501; B. Snoch: Protoplasta książąt śląskich, Katowice, 1985, p. 13, ISBN 83-216-0644-X.

Οίκος των Πιαστ