Ιουλία Μαμαία (σύζυγος του Πολέμωνα Β΄)

Η Ιουλία Μαμαία (έζησε τον 1ο αι. μ.Χ.) από τη Δυναστεία της Έμεσας γεννήθηκε πριγκίπισσα της Έμεσας στη Συρία και με τον γάμο της έγινε βασίλισσα τού Πόντου & της Κιλικίας.

Βιογραφία

Η καταγωγή της
Ήταν κόρη τού Σαμψιγέραμου Β΄ ιερέα-βασιλιά της Έμεσας (βασ. 14-42) και της Ιοτάπας των Οροντιδών, κόρης τού Μιθριδάτη Γ΄ της Κομμαγηνής. Η σύζυγος τού Μιθριδάτη Γ΄ ήταν από τη Μηδία, ενώ η προμάμμη του ήταν η Λαοδίκη Ζ΄ Θεά των Σελευκιδών. Οι Οροντίδες ήταν βασιλείς των Αρμενίων, έτσι η καταγωγή της Ι. Μαμαίας ήταν Συριακή, Αρμενική, Ελληνική και Μηδική. Το όνομα Μαμαία έχει σημιτική προέλευση, ενώ το Ιουλία σημαίνει, ότι είχε γίνει Ρωμαία πολίτης. Ο Σαμψιγέραμος Β΄ ήταν γιος τού Ιάμβλιχου Β΄ ιερέα-βασιλιά της Έμεσας. Αδέλφια της ήταν ο Γ. Ι. Αζίζος, ο Σόαιμος (και οι δύο έγιναν ιερείς-βασιλείς) και η Ιοτάπα. 

Η Ι. Μαμαία γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Έμεσα. Λίγα γνωρίζουμε για τη ζωή της.

Γάμος με τον Πολέμωνα Β΄
Ίσως μετά από τις αρχές της δεκαετίας τού 50 η Ι. Μαμαία παντρεύτηκε τον Πολέμωνα Β΄ τού Πόντου (με την Κολχίδα) & της Κιλικίας, υποτελούς των Ρωμαίων. Η καταγωγή του ήταν Ελληνική και Ρωμαϊκή. Αυτός πιο πριν ήταν νυμφευμένος με τη Βερενίκη (κόρη του Ηρώδη Αγρίππα Α΄). Με τον γάμο της η Ι. Μαμαία έγινε βασίλισσα τού Πόντου & της Κιλικίας. 

Ο γάμος της πιστοποιείται από σωζόμενα τεκμήρια. Είναι γνωστά μόνο τρία νομίσματα τού Πολέμωνα Β΄ και της Ι. Μαμαίας με επιγραφή ΒΑΣΙΛΙΣΣΗΣ ΙΟΥΛΙΑΣ ΜΑΜΑΙΑΣ. Τα νομίσματα χρονολογούνται στο β΄ ήμισυ της βασιλείας τού Πολέμωνα Β΄, δηλ. το διάστημα 60-74. 

Στην πόλη Λαοδίκεια Κατακεκαυμένη, ένας απελεύθερος του αυτοκράτορα, ο Γλυκερίνος διοικητής (procurator) της πόλης, έστησε στήλη με επιγραφή, που αναφέρεται στην Ι. Μαμαία. Η επιγραφή χρονολογείται πριν τη βασιλεία τού Αδριανού (βασ. 117-138). Έπειτα από αυτό, τίποτε άλλο δεν είναι γνωστό γι' αυτήν.

Οικογένεια
Παντρεύτηκε τον Πολέμωνα Β΄ τού Πόντου & της Κιλικίας και είχε τέκνα:
 Πολέμων Ευπάτωρ γενν. π. 56 μ.Χ., διάδοχος τού Πόντου & της Κιλικίας
 Ροιμητάλκης Φιλοκαίσαρ γενν. π. 58 π.Χ., πρίγκιπας τού Πόντου & της Κιλικίας. 

Τα ονόματα των παιδιών της είναι γνωστά από μία επιγραφή στην Αμφίπολη (του Νομού Σερρών), αφιερωματική στον Πολέμωνα Β΄ και τους γιους του. Αυτή χρονολογείται στο β΄ ήμισυ τού 1ου αι.

Πηγές
 H. Temporini & W. Haase, Aufstieg und Niedergang der Romischen Welt: Principat, Walter de Gruyter, 1980
 H. Temporini & W. Haase, Politische Geschichte (Provinzen Und Randv Lker: Griechischer Balkanraum; Kleinasien): Griechischer Balkanraum; Kleinasien), Walter de Gruyter, 1980
 A.R. Birley, Septimius Severus: The African Emperor, Routledge, 2002
 B. Levick, Julia Domna: Syrian Empress, Routledge, 2007

Δυναστεία της Έμεσας