Ζαϊνούλλα Ρασούλεφ

Ο Ζαϊνούλλα Ρασούλεφ (Zaynulla bin Khabibulla bin Rasūl, μπασκιρικά: Зәйнулла Рәсүлев, ρωσικά: Зайнулла́ Расу́лев, 25 Μαρτίου 1833 – 2 Φεβρουαρίου 1917) ήταν θρησκευτικός ηγέτης των Μπασκίρ τον 19ο αιώνα και στις αρχές του 20ου αιώνα. Είναι αξιοσημείωτος ως ένας από τους πιο σημαντικούς αντιπροσώπους του Τζαντιντισμού και οργανωτής ενός από των πρώτων μεντρεσέδων του τζαντιντισμού. 

Γεννήθηκε το 1833 στο χωριό Σαρίπ της επαρχίας Βερχνεουράλσκ, στο Κυβερνείο του Αρινμπούρκ (σήμερα το χωριό αποτελεί μέρος της επαρχίας Ουτσαλίνσκι της Δημοκρατίας του Μπασκορτοστάν στη Ρωσία) από την οικογένεια του μουλά της τοπικής ισλαμικής κοινότητας. Έλαβε εκπαίδευση σε ένα μεντρεσέ στο χωριό του και μετά σε ένα μεντρεσέ στο Τρόιτσκ (το οποίο σήμερα αποτελεί μέρος της περιφέρειας Τσελιάμπινσκ). Αφού εκπαιδεύτηκε, ξεκίνησε μια κληρική καριέρα. Από το 1858, υπηρετούσε ως ιμάμ χατίμπ στο Γιουλντάς (σήμερα αποτελεί μέρος της επαρχίας Ουτσαλίνσκι της Δημοκρατίας του Μπασκορτοστάν). 

Ενώ ακόμα βρισκόταν στα φοιτητικά του χρόνια, ο Ζαϊνούλλα άρχισε να ενδιαφέρεται για τον Σουφισμό. Το 1859, προσχώρησε στο Σουφιστικό τάγμα του Νακσμπάντι. Έλαβε ατομική εκπαίδευση από τον σεΐχη Αχμέτ Ζιγιαουντίν Γκιουμουσχανεβί στην Κωνσταντινούπολη το 1869—1870, από τον οποίο έλαβε το ιτζαζάχ, ή αλλιώς την επιβεβαίωση να διδάξει το σουφιστικό δόγμα του Νακσμπάντι. Επίσης έκανε ένα χατζ. Μετά την επιστροφή του στο Μπασκορτοστάν, εισήγαγε διάφορες καινοτομίες στις τοπικές σουφιστικές πρακτικές: τραγουδώντας το ζικρ δυνατά, ο εορτασμός του Μαουλίντ (τα γενέθλια του ισλαμικού προφήτη Μωάμεθ), κ.ά. 

Υπέφερε από διωγμό καθώς κήρυττε τον σουφισμό: οι τοπικοί συντηρητικοί μουλάδες και οι αξιωματούχοι του συμβατικού Ισλάμ τον κατηγόρησαν για διάδοση αίρεσης και υπονόμευση δραστηριότητας με στόχο τις αρχές που βρίσκονται στην εξουσία. Με τη γραπτή καταγγελία τους, ο Ρασούλεφ συνελήφθη και εξορίστηκε. Εξέτισε την εξορία του στο Ζλάτοουστ (οκτώ μήνες), στο Νικόλσκ της Περιφέρειας Βόλογκντα (1873-1876) και τη Κοστρομά (1876-1881).

Το 1881, επέστρεψε από την εξορία και συνέχισε τη δραστηριότητά του ως θρησκευτικός ηγέτης στο χωριό Ακκούζα στο Μπασκορτοστάν. Από το 1884, ο Ρασούλεφ ανέλαβε τη θέση του ιμάμη στο τζαμί του Τρόιτσκ. Μετά ίδρυσε τον μεντρεσέ Ρασούλιγια, ένα από τα πρώτα τζαντιντιστικά εκπαιδευτικά ιδρύματα στα Ουράλια. Απέκτησε πολλούς οπαδούς και μαθητές και έγινε ένας από τους πιο επιδραστικούς μουσουλμάνους ηγέτες στη Ρωσία.

Ο Ζαϊνούλλα Ρασούλεφ πέθανε στις 2 Φεβρουαρίου 1917. Τάφηκε στο παλαιό μουσουλμανικό κοιμητήριο στο Τρόιτσκ. 

Στην μπασκιρική δημόσια μνήμη έχουν διατηρηθεί αρκετοί θρύλοι σχετικά με τα θαύματα του Ζαϊνούλλα Ρασούλεφ.

Ο γιος του, ο Γκαμπντουραχμάν Ρασούλεφ, επίσης έγινε θρησκευτικός ηγέτης των Μπασκίρ.

Τιμές 

 Το 2009, εγκαινιάστηκε ένα μουσείο στο Ουτσάλι του Μπασκορτοστάν, ονομασμένο προς τιμήν του Ζαϊνούλλα Ρασούλεφ.
 Μια οδός στην Ουφά της Ρωσίας ονομάστηκε πήρε το όνομά του το 2008.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Yunusova Aysylu. Islam in Bashkortostan Moscow, 2007. 
 Encyclopedia entry in Encyclopedia Bashkortostan

Παραπομπές 

Μπασκίροι