Παράλιο Άστρος

Το Παράλιο Άστρος είναι παραθαλάσσιο χωριό της Αρκαδίας. Υπάγεται στον Δήμο Βόρειας Κυνουρίας και σύμφωνα με την Ελληνική απογραφή του 2021 έχει πληθυσμό που ανέρχεται σε 1.059 κατοίκους.

Τοποθεσία 

Βρίσκεται χτισμένο στο βόρειο τμήμα των παράλιων του Νομού Αρκαδίας, στην ανατολική Πελοπόννησο και βρέχεται από τα νερά του Αργολικού Κόλπου. Εγγύς του βρίσκονται, το Άστρος, η Χειμερινή Μελιγού, τα Κάτω Βέρβενα, καθώς και οι μικροί οικισμοί Αγία Αναστασία, Παυλαίικα, Άγιος Στέφανος, Παπαλαίικα, Δικαιάνικα, Βάρβογλη, Φακλαραίικα και Πόρτες. 

Το Παράλιο Άστρος απέχει οδικώς λιγότερο από 4 χιλιόμετρα από το Άστρος και περίπου 43 χιλιόμετρα από την Τρίπολη. Επίσης, απέχει περίπου 30 χιλιόμετρα από την πόλη του Άργους και 31 χιλιόμετρα από την πόλη του Ναυπλίου.

Λοιπά στοιχεία 
Στην περιοχή υπάρχει ανοιχτό θέατρο με την επωνυμία «Μελίνα Μερκούρη».

Στην άκρη του «νησιού» υπάρχει ένας πετρόχτιστος φάρος που λειτούργησε για πρώτη φορά το 1893. Μέχρι το 1953 ήταν επανδρωμένος και χρησιμοποιούσε πυρσό πετρελαίου. Από το 1953 έως το 1999 λειτούργησε με πυρσό ασετιλίνης και ήταν μη επιτηρούμενος, δηλαδή χωρίς φαροφύλακα. Ο εφοδιασμός του με ασετιλίνη γινόταν μία φόρα το χρόνο, με πλοίο του Πολεμικού Ναυτικού, γνωστό ως φαναριέρα. Το 1999 διακόπηκε η λειτουργία του. Ανήκει στην Υπηρεσία Φάρων του Πολεμικού Ναυτικού.

Χαρακτηριστικό επίσης είναι και το άγαλμα «Γοργόνα η Σθενώ» στο λιμάνι του οικισμού, έργο της γλύπτριας Λουκίας Γεωργαντή.

Παλιότερα, η σημερινή υφιστάμενη Τοπική Κοινότητα Παραλίου Άστρους (τέως Δημοτικό Διαμέρισμα), υπήρξε ανεξάρτητη Κοινότητα, εντός των ορίων της άλλοτε Επαρχίας Κυνουρίας. Ο οικισμός προσαρτάται στο δήμο Θυρέας με το ΦΕΚ 32Α – 08/12/1845. Αποσπάται από το δήμο Θυρέας και ορίζεται έδρα της κοινότητας Παραλίου Άστρους με το ΦΕΚ 252Α – 24/08/1912).

Οι πρώτοι οικιστές του προέρχονται κυρίως από το Καστρί Αρκαδίας.

Οι κάτοικοι του οικισμού ασχολούνται τον τουρισμό και τη γεωργία.

Δημογραφική εξέλιξη 
Ο πληθυσμός του οικισμού σύμφωνα με τις εθνικές απογραφές, από το 1920 έως σήμερα, έχει ως εξής:

Κάστρο 

Στην κορυφή του λόφου της περιοχής βρίσκεται το Κάστρο Παραλίου Άστρους, που σύμφωνα με το Χρονικό του Μορέως χτίστηκε το 1256 από τον ηγεμόνα του Πριγκηπάτου της Αχαΐας, Γουλιέλμο Β΄ Βιλλεαρδουίνο, προκειμένου να υποτάξει τους Τσάκωνες που κατοικούσαν στην περιοχή. Το κάστρο ονομαζόταν Castello della Estella, δηλαδή Κάστρο του Αστεριού, λόγω του αστεροειδούς σχήματος της χερσονήσου στην οποία είχε χτιστεί. Η κωμόπολη  που βρίσκεται πάνω στο λόφο κοντά στο κάστρο ονομαζόταν "Νησί", ονομασία με την οποία έχει παραμείνει γνωστή έως σήμερα. Το κάστρο που βρίσκεται στην κορυφή του λόφου κτίστηκε σχεδόν ταυτόχρονα με το Κάστρο της Ωριάς, το οποίο χτίστηκε για τον ίδιο σκοπό. Το 1465, κατά τον Α΄ Βενετοτουρκικό Πόλεμο, το κάστρο παραδόθηκε στον Βενετό διοικητή του Ναυπλίου, Κριστόφορο ντε Πρίουλι (Christophoro de Priuli). Τα επόμενα χρόνια το κάστρο παρήκμασε και οι μεσαιωνικές οχυρώσεις του κατέρρευσαν.

Το κάστρο διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας. Την περίοδο του 1821 οι πλούσιοι έμποροι του εξωτερικού, αδερφοί Ζαφειρόπουλοι (Κωνσταντίνος, Ιωάννης και Παναγιώτης), με καταγωγή από τον Άγιο Ιωάννη, οχυρώνουν το κάστρο φτιάχνοντας εκεί τις κατοικίες τους. Στις 4 Αυγούστου 1826, 1.200 στρατιώτες που είχαν κλειστεί μέσα στο κάστρο νίκησαν τον πολυάριθμο στρατό του Ιμπραήμ που το πολιορκούσε. Το 1833, ο Πάνος Ζαφειρόπουλος (Άκουρος) αφιέρωσε το κάστρο στο Βασίλειο της Ελλάδας και στον βασιλιά Όθωνα. Στις αρχές του 20ου αιώνα το κάστρο εγκαταλείφθηκε κι ερήμωσε.

Εκκλησίες 
 Άγιος Βασίλειος 
 Άγιος Ιωάννης Πρόδρομος
 Ευαγγελίστρα

Παραλίες 

 Ανάβαλος
 Ατσίγγανος
 Γλυφάδα
 Παλιόχανο (ή παραλία Κάτω Βερβένων)
 Πλαζ Καλλιστώ
 Πόρτες
 Χερονήσι

Προσωπικότητες 
 Κλέαρχος Μαρουσάκης, μετεωρολόγος.

Δείτε επίσης 
 Αρκαδική Ριβιέρα
 Κάστρο Παραλίου Άστρους

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 E-astros.gr - Επίσημος ταξιδιωτικός οδηγός για το Παράλιο Άστρος
 Astrosparalio.gr - Ιστοσελίδα για το Παράλιο Άστρος.
 Boriakinouria.gr - Ιστοσελίδα Δήμου Βόρειας Κυνουρίας.

Δήμος Βόρειας Κυνουρίας
Χωριά του νομού Αρκαδίας
Παραδοσιακοί οικισμοί Αρκαδίας