Αυτοκινητόδρομος 64 (Ελλάδα)

Ο Αυτοκινητόδρομος 64 (Α64), γνωστότερος ως Περιφερειακή Υμηττού, είναι ένας αυτοκινητόδρομος στην Ανατολική Αττική. Έχει μήκος 13,4 χιλιόμετρα και ξεκινάει από τη διασταύρωση με την οδό Αγίου Δημητρίου, κοντά στα Σπάτα, και καταλήγει στον κόμβο της Λεωφόρου Κατεχάκη, στου Παπάγου.

Γενικά 
Η μελέτη ξεκίνησε το 1992, ενός τμήματος μόνο (από τον Κόμβο Κατεχάκη μέχρι τον Αγ. Ιωάννη Κυνηγό). Η αρχική μελέτη και η χάραξη του αυτοκινητοδρόμου το 1992 θα δημιουργούσε σοβαρά προβλήματα στο οικοσύστημα του Υμηττού και στους όμορους Δήμους, καθώς προέβλεπε την κατασκευή μιας εξ ολοκλήρου επιφανειακής λεωφόρου που θα έκοβε στη μέση τον Υμηττό και ειδικότερα σε ένα τμήμα μήκους 300 μέτρων θα κόβονταν 200 πεύκα, και μόλις έγινε γνωστό τι θα συνέβαινε στο τμήμα αυτό ξέσπασαν βίαιες αντιδράσεις στον τοπικό πληθυσμό. Μετά από προσφυγές των κατοίκων της Αγίας Παρασκευής, αλλά και σοβαρά επεισόδιο (έφτασαν μάλιστα οι κάτοικοι τότε, μαζί και με τον τότε δήμαρχο, να σταθούν μπροστά στις μπουλντόζες για να τις εμποδίσουν να ξεκινήσουν τα έργα), το 1993 το Συμβούλιο της Επικρατείας ακύρωσε τις αποφάσεις Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων, Δημοπράτησης του έργου και κήρυξης απαλλοτριώσεων, με αποτέλεσμα την εκπόνηση νέας μελέτης του άξονα το 1994.

Η κατασκευή του τμήματος ξεκίνησε από τον κόμβο της Λεωφόρου Κατεχάκη ως τον κόμβο του Αγίου Γεράσιμου, στις 19 Σεπτεμβρίου του 1997. Ο πρώτος κλάδος παραδόθηκε στις 25 Απριλίου του 2001. Στις 31 Μαρτίου 2003 η Αττική Οδός ΑΕ εφάρμοσε το αυτοματοποιημένο σύστημα διοδίων. Στις 3 Σεπτεμβρίου του ίδιου έτους δόθηκε στην κυκλοφορία ο δεύτερος κλάδος και, έτσι, το τμήμα Κατεχάκη-Άγιος Γεράσιμος μετατράπηκε σε κλειστό αυτοκινητόδρομο. Η συνολική δαπάνη κατασκευής του άξονα, μετά τις ανωτέρω περιβαλλοντικές βελτιώσεις, έφθασε τις 85 δις δραχμές, αντί των αρχικά προϋπολογιζομένων 38 δις (σταθερές τιμές 1994). Οι συνολικές δαπάνες της Αττικής Οδού αγγίζουν τα 1,3 δισεκκατομύρια ευρώ, εκ των οποίων το 65% είναι δαπάνες του ελληνικού δημοσίου και το 35% δαπάνες της 'Αττική Οδός ΑΕ'.

Το έργο 
Τα κύρια χαρακτηριστικά του έργου είναι τα εξής:

 Πρόβλεψη κλάδων σε σήραγγα ή/και με τη μέθοδο εκσκαφής και επανεπίχωσης (Cut & Cover) μήκους 7.500 μέτρων αντί 700 μ. της αρχικής Μελέτης του 1992.
 Κατάργηση πρανών και πρόβλεψη ημιγεφυρών μήκους 400 μ.
 Αναχώματα με φύτευση και ηχοπετάσματα συνολικού μήκους 3.500 μ.

Από τα συνολικά 20 χλμ. παραδίδονται σήμερα για χρήση τα 13,4 χλμ. της οδού, για τα οποία υπάρχουν:

 6,5 χλμ. μήκος υπογείων έργων (σήραγγες και cut & cover), 28 τον αριθμό, με μήκος από 100 μέχρι 650 μέτρα. 
 23 οδογέφυρες (για πάνω και κάτω διαβάσεις), μαζί με  2 επιπρόσθετες πεζογέφυρες για περιπατητές και έκτακτες ανάγκες πυροπροστασίας.
 7 ανισόπεδοι κόμβοι που εξυπηρετούν τις εισόδους και εξόδους (Καισαριανής, Κατεχάκη, Παπάγου, Χολαργού, Αγίας Παρασκευής, Γλυκών Νερών, Ραφήνας).

Τα πλεονεκτήματα του άξονα 
 Διαμορφώνει τον εσωτερικό δακτύλιο των Αθηνών και ολοκληρώνει ένα πλήρες δίκτυο γρήγορης και ασφαλούς κυκλοφορίας σε ολόκληρη την Αττική.
 Συνδέονται ταχύτατα όλα τα Ανατολικά Προάστια (Ζωγράφου, Ιλίσια, Βύρωνας, Καισαριανή, Παπάγου, Χολαργός, Αγία Παρασκευή) και τα Νοτιοανατολικά (Ηλιούπολη, Αργυρούπολη, Ελληνικό) μεταξύ τους, με το Αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος», με τις εθνικές οδούς και με τον υπόλοιπο κορμό της Αττικής.
 Ανακουφίστηκε σημαντικά η Λεωφόρος Μεσογείων, ενώ ανάσανε κυκλοφοριακά και η Λεωφόρος Κηφισίας.
 Μειώνει την κυκλοφοριακή κίνηση στους υπόλοιπους δρόμους της πόλης.
 Μειώνει την ατμοσφαιρική ρύπανση και την ηχορύπανση.
 Μειώνει την κατανάλωση ενέργειας.
 Συμβάλλει σε ένα ολοκληρωμένο χωροταξικό και πολεοδομικό σχεδιασμό της Αττικής.

Κατάλογος Κόμβων

Επέκταση 
Από το 2005 συζητούνταν η επέκταση της Περιφερειακής Υμηττού από τη συμβολή της με την Αττική Οδό έως τη Λεωφόρο Βουλιαγμένης (σύνδεση με τη λεωφόρο Βουλιαγμένης μέσω αστικής σήραγγας). Η επέκταση της Περιφερειακής Υμηττού μέχρι τη Λεωφόρο Βουλιαγμένης είναι χρόνιο αίτημα των κατοίκων της περιοχής, ιδιαίτερα μετά την παράδοση του πρώτου τμήματος, καθώς στα μετέπειτα χρόνια αυξήθηκε ραγδαία η κίνηση στην περιοχή της Ηλιούπολης. Είναι μόνιμο και πιεστικό το αίτημα του Δήμου και των κατοίκων της Ηλιούπολης, ήδη από το 2005 και για πολλά χρόνια, να ολοκληρωθεί η Περιφερειακή Υμηττού με τρόπο που να προστατεύει στον μέγιστο δυνατό βαθμό τον πνεύμονα πρασίνου του Υμηττού, έτσι ώστε να ανακουφισθεί η Ηλιούπολη από το έντονο κυκλοφοριακό πρόβλημα, την ηχορρύπανση, τα συχνά ατυχήματα και την περιβαλλοντική επιβάρυνση. Μάλιστα υπήρξε εξ αρχής κυβερνητική ανταπόκριση και στις 21 Οκτωβρίου 2005 ανακοινώθηκε ένα σχέδιο επεκτάσεων της Αττικής Οδού, μεταξύ των οποίων και της ολοκλήρωσης της Περιφερειακής Υμηττού από τον υπουργό Υ.ΠΕ.ΧΩ.ΔΕ. Γιώργο Σουφλιά. Ωστόσο, μόλις ανακοινώθηκαν τα σχέδια αυτά, ξέσπασαν βίαιες αντιδράσεις από κάποιους συγκοινωνιολόγους (μεταξύ αυτών και από κάποιους κορυφαίους στον κλάδο), οι οποίοι προέβαλαν τότε τον ισχυρισμό ότι η δημιουργία νέων αυτοκινητοδρόμων, ως κίνηση, ωθεί τον τοπικό πληθυσμό να αγοράζει επιπρόσθετα αυτοκίνητα ανά οικογένεια και ότι, κατά συνέπεια, η κατασκευή αυτών των επεκτάσεων θα πυροδοτούσε τεράστια αύξηση του στόλου των αυτοκινήτων της Αθήνας και ακόμα μεγαλύτερη κυκλοφοριακή συμφόρηση στην πρωτεύουσα, αν και προηγουμένως, κατά την κατασκευή της Αττικής Οδού, 1996 - 2003, δεν είχε κανείς από αυτούς ισχυριστεί κάτι ανάλογο. Λόγω αυτών των αντιδράσεων, σημειώθηκε μια ανώφελα μεγάλη καθυστέρηση στην εκπόνηση των σχετικών σχεδίων και μελετών.

Μεταγενέστερα, υπήρξαν διάφοροι σχεδιασμοί για την επέκταση της Περιφερειακής Υμηττού. Ο τελευταίος σχεδιασμός περιελάμβανε υπόγεια διάνοιξη στον Υμηττό μέχρι το ύψος της Αργυρούπολης, υπόγειο κλάδο από εκεί μέχρι την Πλατεία Κύπρου, και σήραγγα από το ύψος της Αργυρούπολης μέσω του Υμηττού προς την περιοχή Κορωπίου, για σύνδεση με την Ανατολική Αττική και το Αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος».

Αυτός ο σχεδιασμός ικανοποιούσε τις ανάγκες της Ηλιούπολης, προστάτευε το περιβάλλον του Υμηττού και ελαχιστοποιούσε την κυκλοφοριακή επιβάρυνση των κατοίκων. Τελικά όμως, το συγκεκριμένο έργο δεν προχώρησε. Κατά συνέπεια, μετά την ψήφιση του Ρυθμιστικού Σχεδίου για την Αττική το 2013 αποφασίστηκε μόνο η επέκταση της δυτικής περιφερειακής Υμηττού, από τον κόμβο της Κατεχάκη έως τον σταθμό του μετρό στο Ελληνικό στη Λεωφόρο Βουλιαγμένης, καταργούνται ωστόσο τα σχέδια για τη συνέχιση του αυτοκινητόδρομου ως την παραλιακή λεωφόρο.

Σημειώσεις

Παραπομπές

Πηγές 
 ΦΕΚ 253ΑΑΠ/2015 Χαρακτηρισμός και Αρίθμηση Αυτοκινητοδρόμων
 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ-ΔΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΛΕΩΦΟΡΟΣ ΥΜΗΤΤΟΥ
Χάρτης: Α64 Google Maps
 Ιστοσ.: Motorways - Aυτοκινητόδρομοι, Ελλάς: Α64

Αυτοκινητόδρομοι της Ελλάδας
Αττική Οδός
Περιφερειακές οδοί της Ελλάδας