Πανεπιστήμιο του Ζάγκρεμπ

Το Πανεπιστήμιο του Ζάγκρεμπ (κροατ. Sveučilište u Zagrebu, λατ. Universitas Studiorum Zagrabiensis) είναι το μεγαλύτερο πανεπιστήμιο της Κροατίας και το αρχαιότερο σε συνεχή λειτουργία πανεπιστήμιο της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.

Η ιστορία του ιδρύματος ξεκίνησε το 1669, όταν ο Αυτοκράτορας Λεοπόλδος Α΄ εξέδωσε ένα διάταγμα που ίδρυε την «Ιησουιτική Ακαδημία της Ελευθέρας Βασιλικής Πόλεως του Ζάγκρεμπ». Η Ακαδημία αυτή διοικήθηκε από τους Ιησουίτες για περισσότερο από έναν αιώνα, ώσπου το τάγμα τους διαλύθηκε από τον Πάπα Κλήμεντα ΙΔ΄. Το 1776 η Αυτοκράτειρα Μαρία Θηρεσία εξέδωσε διάταγμα που ίδρυε τη «Βασιλική Ακαδημία Επιστήμης», που διαδέχθηκε την Ιησουιτική. Ο επίσκοπος Ιωσήφ Στροσμάγερ πρότεινε στο κροατικό κοινοβούλιο το 1861 τη μετατροπή του ιδρύματος σε Πανεπιστήμιο. Ο Αυτοκράτορας Φραγκίσκος Ιωσήφ Α΄ της Αυστρίας υπέγραψε το διάταγμα για την ίδρυση του Πανεπιστημίου του Ζάγκρεμπ το 1869 και το ίδρυμα εγκαινιάσθηκε το 1874 με την επωνυμία «Βασιλικό Πανεπιστήμιο του Φραγκίσκου Ιωσήφ Α΄».

Σήμερα το Πανεπιστήμιο του Ζάγκρεμπ αποτελείται από 29 σχολές, τρεις ακαδημίες τεχνών και ένα κέντρο. Συνολικά έχει περισσότερους από 70.000 φοιτητές και φοιτήτριες. Σημερινός (88ος) πρύτανης είναι ο Νταμίρ Μπόρας.

Ιστορία

Η «Ακαδημία»
Η απαρχή του ιδρύματος χρονολογείται στις 23 Σεπτεμβρίου 1669, όταν ο Αυτοκράτορας και βασιλιάς Λεοπόλδος Α΄ των Αψβούργων εξέδωσε ένα διάταγμα που ίδρυε την «Ιησουιτική Ακαδημία της Ελευθέρας Βασιλικής Πόλεως του Ζάγκρεμπ». Σύμφωνα με αυτό το έγγραφο, η «μελέτη της φιλοσοφίας» στο Ζάγκρεμπn απκτούσε επίσημο νομικό χαρακτήρα ως Neoacademia Zagrabiensis, ένας δημόσιος θεσμός ανώτερης παιδείας.

Η Ακαδημία αυτή διοικήθηκε από τους  Ιησουίτες για περισσότερο από έναν αιώνα, ώσπου το τάγμα τους διαλύθηκε από τον Πάπα Κλήμεντα ΙΔ΄ το 1773. Το 1772 στην Ακαδημία εγγράφηκαν 200 νέοι φοιτητές.

Το 1776 η Αυτοκράτειρα και βασίλισσα Μαρία Θηρεσία εξέδωσε διάταγμα που ίδρυε τη «Βασιλική Ακαδημία Επιστήμης» (στη λατινική: «Regia Scientiarum Academia»), η οποία διαδέχθηκε την Ιησουιτική. Την αποτελούσαν τρεις σχολές: η φιλοσοφική, η θεολογική και η νομική. Οι πρώην πολιτικές-καμεραλιστικές σπουδές υπάχθηκαν στη νέα νομική σχολή. Η καθεμιά από αυτές τις σχολές είχε αρκετές έδρες, από την καθεμιά τις οποίες διδάσκονταν ένα ή περισσότερα μαθήματα.

Η Βασιλική Ακαδημία του Ζάγκρεμπ παρέμεινε μέχρι το 1874, υφιστάμενη στο μεσοδιάστημα πολλές οργανωτικές μεταβολές, το κεντρικό ίδρυμα ανώτερης εκπαιδεύσεως στην Κροατία, από το οποίο απεφοίτησαν τα περισσότερα από τα μέλη της κροατικής διανοήσεως.

Το Πανεπιστήμιο

Ο επίσκοπος και πολιτικός Ιωσήφ Στροσμάγερ πρότεινε στο κροατικό κοινοβούλιο το 1861 τη μετατροπή του ιδρύματος σε Πανεπιστήμιο. Κατά την επίσκεψή του το 1869, ο Αυτοκράτορας Φραγκίσκος Ιωσήφ Α΄ της Αυστρίας υπέγραψε το διάταγμα για την ίδρυση του Πανεπιστημίου του Ζάγκρεμπ. Πέντε χρόνια αργότερα η ιδρυτική πράξη ψηφίσθηκε από το κοινοβούλιο και επικυρώθηκε από τον Αυτοκράτορα στις 5 Ιανουαρίου 1874. Στις 19 Οκτωβρίου 1874 έγινε η τελετή των εγκαινίων του «Βασιλικού Πανεπιστημίου του Φραγκίσκου Ιωσήφ Α΄ στο Ζάγκρεμπ».

Το 1874 το ίδρυμα είχε τις εξής 4 σχολές:
 Νομική (Pravno-državoslovni fakultet)
 Θεολογική (Bogoslovni fakultet)
 Φιλοσοφική (Mudroslovni fakultet)
 Ιατρική (Liječnički fakultet)

Ωστόσο, η Ιατρική Σχολή δεν λειτούργησε τον 19ο αιώνα: έπρεπε να περιμένει μέχρι το 1917. Καθώς συνέβαινε και με το Πανεπιστήμιο Αθηνών, η Φιλοσοφική Σχολή περιελάμβανε και τη μελέτη των φυσικών επιστημών: Από το 1876 είχε τμήματα γεωλογίας, βοτανικής, φυσικής, μαθηματικών και χημείας, ενώ το 1877 προστέθηκε η ζωολογία, το 1882 η φαρμακολογία και το 1883 η γεωγραφία.

Το 1898 ιδρύθηκε και η «Ακαδημία Δασοπονίας» (Šumarska akademija) ως μέρος της Φιλοσοφικής Σχολής, αλλά το 1919 αποσπάσθηκε ως η νέα «Σχολή Γεωργίας και Δασοπονίας».

Το 1919 ιδρύθηκε το «Σχολείο Τεχνολογίας» (Tehnička visoka škola), που γρήγορα (το 1926) μετασχηματίστηκε σε Σχολή του Πανεπιστημίου. Επίσης το 1919 ιδρύθηκε το «Κτηνιατρικό Σχολείο» (Veterinarska visoka škola), που μετατράπηκε σε πανεπιστημιακή σχολή το 1925.

Η μεγάλη αναδιάρθρωση της Φιλοσοφικής Σχολής έγινε κατά τη δεκαετία του 1920, με τα μαθηματικά και τις φυσικές επιστήμες να αρχίζουν να αυτονομούνται, πρώτα με τη δημιουργία ξεχωριστών τμημάτων μαθηματικών και φαρμακευτικής.

In 1926 το Πανεπιστήμιο του Ζάγκρεμπ είχε τις εξής επτά Σχολές:

 Θεολογική (Bogoslovni fakultet)
 Νομική (Pravnički fakultet)
 Ιατρική (Liječnički fakultet)
 Φιλοσοφική (Mudroslovni fakultet) με:
 Τμήμα Φιλοσοφίας (Filozofski odjel)
 Τμήμα Φαρμακευτικής (Farmaceutski odjel)
 Γεωργίας και Δασοπονίας (Gospodarsko-šumarski fakultet)
 Κτηνιατρική (Veterinarski fakultet)
 Τεχνολογίας (Tehnički fakultet) με:
 Τμήμα Κατασκευών (Građevni odsjek)
 Τμήμα Μηχανικής (Strojarski odsjek)
 Τμήμα Χημικών Μηχανικών (Kemijsko-inženjerski odsjek)

Κατά τη διάρκεια του «Ανεξάρτητου Κράτους της Κροατίας (1941-1945) το πανεπιστήμιο ήταν γνωστό απλώς με την ονομασία «Κροατικό Πανεπιστήμιο» («Hrvatsko sveučilište»).

Το 1946 δημιουργήθηκε η Σχολή Φυσικών Επιστημών. Το 1956 η Σχολή Τεχνολογίας υποδιαιρέθηκε σε 4 νέες:
 Αρχιτεκτονικής-Κατασκευών-Γεωδαισίας (Arhitektonsko-građevinsko-geodetski fakultet)
 Ηλεκτρολόγων Μηχανικών (Elektrotehnički fakultet)
 Μηχανολόγων Μηχανικών και Ναυπηγικής (Strojarsko-brodograđevni fakultet)
 Τεχνολογίας και Χημείας Τροφίμων και Μεταλλειολόγων (Tehnološki fakultet)

Τα παραπάνω διαδέχθηκε η σημερινή διαμόρφωση του Πανεπιστημίου.

Το 1999 το ίδρυμα αποφάσισε να εφαρμόσει το ευρωπαϊκό σύστημα μεταφοράς διδακτικών μονάδων ECTS. Βέβαια όταν η Κροατία υπέγραψε ως μέλος της «Διαδικασίας της Μπολόνια», όλα τα πανεπιστήμια της χώρας υιοθέτησαν αυτό το σύστημα.

Σχολές
 Σχολή Φυσικών Επιστημών
 Τμήμα Βιολογίας
 Τμήμα Φυσικής
 Τμήμα Χημείας
 Τμήμα Μαθηματικών
 Τμήμα Γεωφυσικής
 Τμήμα Γεωγραφίας
 Τμήμα Γεωλογίας

 Πολυτεχνική Σχολή
 Τμήμα Χημικών Μηχανικών και Τεχνολογίας
 Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών
 Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Υπολογιστών
 Τμήμα Γεωδαισίας
 Τμήμα Γεωτεχνικής (στο Βαράζντιν)
 Τμήμα Γραφικών Τεχνών
 Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών και Ναυπηγικής
 Τμήμα Μεταλλουργίας (στο Σίσακ)
 Τμήμα Μεταλλειολόγων γεωλόγων και Μηχανικών Πετρελαίου
 Τμήμα Υφαντουργικής Τεχνολογίας
 Τμήμα Συγκοινωνιολογίας

 Βιοϊατρικές Επιστήμες
 Τμήμα Φαρμακολογίας και Βιοχημείας
 Τμήμα Κτηνιατρικής
 Οδοντιατρική Σχολή
 Ιατρική Σχολή

 Βιοτεχνολογία
 Τμήμα Γεωργίας
 Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων και Βιοτεχνολογίας
 Τμήμα Δασοπονίας

 Κοινωνικές επιστήμες
 Τμήμα Οικονομικών και Επιχειρήσεων
 Τμήμα Κινησιολογίας
 Τμήμα Νομικής
 Τμήμα Οργανωτικής και Πληροφορικής (στο Βαράζντιν)
 Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης
 Τμήμα Ειδικής Εκπαίδευσης και Αποκατάστασης
 Παιδαγωγικό Τμήμα

 Ανθρωπιστικές επιστήμες
 Καθολικό Τμήμα Θεολογίας
 Τμήμα Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών
 Πανεπιστημιακό Κέντρο Κροατικών Σπουδών

 Τέχνες
 Ακαδημία Δραματικής Τέχνης
 Ακαδημία Καλών Τεχνών
 Ακαδημία Μουσικής

Στατιστικά
Από το 1874 μέχρι σήμερα, περισσότεροι από 200.000 έχουν αποφοιτήσει με πτυχίο, περισσότεροι από 18.000 με μεταπτυχιακό δίπλωμα ειδίκευσης (master), και περισσότεροι από 8.000 με διδακτορικό από το Πανεπιστήμιο του Ζάγκρεμπ.

Δείτε επίσης
 Δίκτυο Βαλκανικών Πανεπιστημίων
 Εθνική και Πανεπιστημιακή Βιβλιοθήκη του Ζάγκρεμπ

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 Επίσημος ιστότοπος

Παραπομπές 

Ζαγκρεμπ