Αντίφωνο (υμνογραφία)

Τα Αντίφωνα είναι τέσσερις στίχοι από το Ψαλτήριον, που ψάλλονται εναλλάξ (αντιφωνικά) από τους δύο χορούς των ψαλτών. Μεταξύ των στίχων παρεμβάλλονται τρία σύντομα τροπάρια, τα οποία επίσης καλούνται αντίφωνα.

Στα πρώτα έτη τα Αντίφωνα ψαλλόταν εναλλάξ από τον ψάλτη και τον λαό· αργότερα τον λαό αντικατέστησε ο β΄ ψάλτης. Οι στίχοι ήταν αρχικά από τους Ψαλμούς ή άλλα κείμενα της Βίβλου και αργότερα στίχοι όμοιοι με αυτούς, όπως:

Ταις πρεσβείες της Θεοτόκου Σώτερ σώσον ημάς (τετράκις) Αντίφωνο της Θ. Λειτουργίας.

Μεταξύ των τεσσάρων στίχων παρεμβάλλονται τρία σύντομα τροπάρια, επίσης καλούμενα αντίφωνα. Στην ακολουθία των Παθών της Μ. Παρασκευής τα τροπάρια είναι 15.

Πηγές
 Θεοχάρης Δετοράκης, Βυζαντινή Υμνογραφία (Πανεπιστημιακές παραδόσεις), Ηράκλειο 21997.

Δείτε επίσης
 Βυζαντινή μουσική

Εκκλησιαστική υμνολογία