Εκκλησιαστής

Ο Εκκλησιαστής (Ἐκκλησιαστής, εβρ. קֹהֶלֶת) είναι ένα από τα 24 βιβλία της Τανάκ (της ιουδαϊκής Βίβλου), και το εικοστό έβδομο από τα 49 της ορθόδοξης χριστιανικής Παλαιάς Διαθήκης, γραμμένο κατά την περίοδο από το 450 ως το 180 π.Χ..

Στην Εβραϊκή Βίβλο κατατάσσεται στα λεγόμενα Κεθουβείμ (στην ελλην.: «Αγιόγραφα»), ενώ στη χριστιανική Αγία Γραφή συγκαταλέγεται στα πρωτοκανονικά «διδακτικά» («Βιβλία της Σοφίας»). Ο τίτλος «Εκκλησιαστής» (που μεταγράφηκε αμετάφραστος στη λατινική, και από εκεί σε όλες τις ευρωπαϊκές γλώσσες, ως Ecclesiastes) είναι η ελληνική απόδοση του εβραϊκού Κοχελέτ ή Κοχελέθ (Kohelet ή Qoheleth), που σημαίνει αυτόν που συγκαλεί συνέλευση (πρβλ. «εκκλησία του δήμου»), αλλά παραδοσιακά μεταφράζεται ως «Διδάσκαλος» ή «Κήρυκας», το ψευδώνυμο που μεταχειρίζεται ο συγγραφέας του βιβλίου.

Το βιβλίο αποτελεί περιγραφή εμπειριών και συναγωγή διδαγμάτων από αυτές, συχνά αυτοκριτικών. Ο συγγραφέας, που μας συστήνεται ως «υιός Δαβίδ» και βασιλιάς στην Ιερουσαλήμ, εξετάζει το νόημα της ζωής και το ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος να ζει κάποιος. Διακηρύσσει ότι όλες οι πράξεις του ανθρώπου είναι ενδογενώς הבל (χεβέλ), «ανάσα του ανέμου», δηλαδή μάταιες, καθώς τόσο ο πλέον σώφρονας, όσο και ο πλέον άφρονας καταλήγουν στον θάνατο. Ο Εκκλησιαστής ωστόσο σαφώς υιοθετεί τη σωφροσύνη ως μέσο για μια καλή επίγεια ζωή. Στο φως της ματαιότητας αυτής της ζωής, ο άνθρωπος πρέπει να απολαμβάνει τις απλές χαρές της καθημερινής ζωής, οι οποίες είναι δώρα από το χέρι του Θεού. Το βιβλίο καταλήγει με την παραίνεση: «τὸν Θεὸν φοβοῦ καὶ τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ φύλασσε, ὅτι τοῦτο πᾶς ὁ ἄνθρωπος." (κεφ. ιβ΄, στ. 13).

Ο Εκκλησιαστής άσκησε βαθιά επίδραση στη λογοτεχνία και γενικότερα στη σκέψη του δυτικού κόσμου. Περιέχει τις πολύ γνωστές φράσεις «ματαιότης ματαιοτήτων, τα πάντα ματαιότης» (κεφ. α΄, στ. 2) και «ουδέν καινόν υπό τον ήλιον» (α΄ 9).
Δείτε επίσης
 Αγία Γραφή
 Τανάκ

Πηγές-βιβλιογραφία
 Bartholomew, Craig: Ecclesiastes, Baker Academic Press, 2009
 Brown, William P.: Ecclesiastes: Interpretation: A Bible Commentary for Teaching and Preaching, Westminster John Knox Press, 2011
 Christianson, Eric S.: Ecclesiastes Through the Centuries, Wiley-Blackwell 2007
 Coogan, Michael D.: The Old Testament: A Very Short Introduction, Oxford University Press, Οξφόρδη 2008
 Eaton, Michael: Ecclesiastes, IVP Academic, 2009
 Enns, Peter: Ecclesiastes, Eerdmans, 2011
 Fredricks, D.C.: Ecclesiastes and Song of Songs, IVP Academic, 2010
 Ingram, Doug: Ambiguity in Ecclesiastes, Continuum, 2006
 Krüger, Thomas: Qohelet: A Commentary, Fortress, 2004
 Longman, Tremper: The Book of Ecclesiastes, Eerdmans, 1998
 Miller, Adam S.: Nothing Under the Sun, CreateSpace, 2016
 Ranston, Harry: Ecclesiastes and the Early Greek Wisdom Literature, 1η έκδ. Epworth Press, 1925
 Rudman, Dominic: Determinism in the Book of Ecclesiastes, Sheffield Academic Press, 2001
 Σαμαρτζής, Θάνος: Ο εκκλησιαστής (μετάφραση, πληροφορίες, σχόλια), εκδ. «Δώμα», Αθήνα 2017, 128 σελ., ISBN 978-618-83224-1-7.
 Χαστούπης Αθανάσιος, Τὸ βιβλίον τοῦ Ἐκκλησιαστοῦ, περιοδικό Θεολογία, τόμος ΝΖ', τεύχος 2, Αθήνα 1986, σελ. 300-328.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

 newworldencyclopedia: Book of Ecclesiastes
 jewishencyclopedia: Book of Ecclesiastes
 britannica encyclopedia: Book of Ecclesiastes

Μεταφράσεις
 Kohelet μετάφρ. από το εβραϊκό πρωτότυπο (με σχόλια του Ρασί), Judaica Press, στο Chabad.org
 Μετάφρασις του Βιβλίου του Εκκλησιαστού από τον Γρηγόριο Νεοκαισαρείας
Εισαγωγές
 Brian C. Jones: Introduction to Ecclesiastes 

Εκκλησιαστης