Μεροϊτική γλώσσα

Η μεροϊτική γλώσσα, γνωστή και ως κουσιτική, είναι εξαφανισμένη γλώσσα η οποία χρησιμοποιούνταν στην Μερόη και την ευρύτερη περιοχή της Νουβίας του Βασιλείου του Κους.

Χρονολόγηση 
Βρισκόταν σε χρήση καταγεγραμμένα μέσω της μεροϊτικής γραφή από το 300 π.Χ. έως το 400 μ.Χ., ωστόσο είναι πιθανό ότι χρησιμοποιούνταν και πιο πριν με χρήση της αιγυπτιακής ιερογλυφικής ήδη από το 2000 π.Χ. (12η δυναστεία στο Μέσο Βασίλειο της Αιγύπτου) σύμφωνα με αρχαιολογικά ευρήματα του πολιτισμού Κέρμα ο οποίος ήταν ο πρώτος πολιτισμός της περιοχής.

Η ονομασία μεροϊτική, αντιστοιχεί στην περίοδο όπου η πόλη της Μερόης αποτελούσε την έδρα του Βασιλείου του Κους, από τον 3ο αιώνα π.Χ., με την γλώσσα να είναι η κουσιτική βάσει της ονομασίας του βασιλείου. Κατά την περίοδο αυτή, η γλώσσα γραφόταν με 2 μορφές του μεροϊτικού αλφασυλλαβάριου, την μεροϊκή συνεχή μορφή όπου γινόταν χρήση γραφίδος και η οποία χρησιμοποιούνταν για γενικού τύπου καταγραφές και σημειώσεις, και την μεροϊκή ιερογλυφική η οποία σκαλιζόταν σε πέτρα ή/και χρησιμοποιούνταν για θρησκευτικούς και κρατικούς σκοπούς. 

Παρότι το βασίλειο του Κους διαλύθηκε με την πτώση της Μερόης το 350 μ.Χ. στις δυνάμεις της ρωμαϊκής Αιγύπτου, η χρήση της γλώσσας συνέχισε για μερικούς ακόμα αιώνες, έως ότου πιθανώς εξαφανίστηκε τελείως έως τον 6ο αιώνα, όταν αντικαταστήθηκε από την παλαιονουβική, κοπτική, και ελληνιστική κοινή / πρώιμη μεσαιωνική ελληνική. Η τελευταία γνωστή μεροϊτική επιγραφή χρονολογείται στον 5ο αιώνα.

Ταξινόμηση 

Η κουσιτική γλώσσα είναι κατανοητή σε ελάχιστο βαθμό, λόγω της έλλειψης τεκμηρίων όπου γίνεται αντιστοίχηση με άλλη γλώσσα (όπως π.χ. η στήλη της Ροζέτας με το ίδιο κείμενο στα αιγυπτιακά ιερογλυφικά, δημοτικά αιγυπτιακά, και ελληνιστική κοινή), και η αποκρυπτογράφηση της δύσκολη, έτσι παραμένει αταξινόμητη καθώς υπάρχουν πολύ λίγα διαθέσιμα στοιχεία για αυτήν. Το μεροϊτικό αλφάβητο αποκρυπτογραφήθηκε το 1909, και έκτοτε προτάθηκε πως σχετίζεται με τις νουβικές γλώσσες και παρόμοιες νειλοσαχαρικές γλώσσες, όπως την ανατολική σουδανική.

Υπάρχουν ωστόσο και άλλες εκτιμήσεις ειδικών οι οποίοι την κατατάσσουν, βάσει των φωνολογικών εκτιμώμενων χαρακτηριστικών, στις αφροασιατικές γλώσσες (όπως η αρχαία Αιγυπτιακή) οι οποίες είναι διαφορετικές από τις νειλοσαχαρικές.

Παραπομπές

Σχετική βιβλιογραφία
Meroitic Newsletter (Paris, Académie des Inscriptions et Belles-Lettres, 1968).
Böhm, Gerhard : "" in , 34 (Wien, 1988). .
Rilly, Claude (March 2004) "The Linguistic Position of Meroitic", Sudan Electronic Journal of Archaeology and Anthropology.
Rowan, Kirsty (2011). "Meroitic Consonant and Vowel Patterning". Lingua Aegytia, 19. 

Εξαφανισμένες γλώσσες της Αφρικής
Γλώσσες του Σουδάν
Βασίλειο του Κους