5D/Μπρόρσεν

Ο Κομήτης Μπρόρσεν (5D/Brorsen) ήταν περιοδικός κομήτης με περίοδο περιφοράς γύρω από τον Ήλιο 5,46 γήινα έτη. Αυτή η τιμή αντιστοιχεί σε κομήτη της «Οικογένειας του Δία». Πήρε το όνομά του από τον Δανό αστρονόμο Τέοντορ Μπρόρσεν, από τον οποίο ανακαλύφθηκε στις 26 Φεβρουαρίου 1846.

Ιστορικό
Ο κομήτης ανακαλύφθηκε μόλις μία ημέρα αφότου πέρασε από το περιήλιο της τροχιάς του και συνέχισε να πλησιάζει τη Γη, περνώντας σε μια ελάχιστη απόσταση από αυτή, 0,52 AU, στις 27 Μαρτίου. Ως αποτέλεσμα, η φαινόμενη διάμετρος της κόμης του αυξήθηκε: ο Ιούλιος Σμιτ το εκτίμησε μεταξύ 3 και 4 λεπτών της μοίρας στις 9 Μαρτίου και μεταξύ 8 και 10 λεπτών στις 22 Μαρτίου. Κατά την τελευταία παρατήρηση του έτους εκείνου, στις 22 Απριλίου, παρουσίαζε ελάχιστη φαινόμενη κίνηση, όντας περί τις 20 μοίρες από τον Βόρειο Ουράνιο Πόλο. Μέχρι τότε, η περίοδος περιφοράς του είχε ήδη προσδιορισθεί ως 5,5 γήινα έτη. Διαπιστώθηκε ότι μία κοντινή διέλευσή του από τον Δία το 1842 τον είχε θέσει στην τροχιά στην οποία ανακαλύφθηκε.

Η σχεδόν ημιακέραια τιμή της περιόδου του κομήτη σε έτη σήμαινε ότι οι εμφανίσεις του κοντά στο περιήλιο θα εναλάσσονταν (μία ευνοϊκή και η επόμενη δυσμενής). Καθώς αναμενόταν, ο κομήτης δεν παρατηρήθηκε στην εμφάνιση του 1851, όταν δεν πλησίασε τη Γη κοντύτερα από 220 εκατομμύρια χιλιόμετρα.

Η τροχιά του κομήτη δεν είχε ακόμα προσδιορισθεί με ακρίβεια και τα πράγματα έγιναν χειρότερα από το γεγονός ότι ξαναπλησίασε τον Δία το 1854. Το 1857 ο Καρλ Κρίστιαν Μπρουνς βρήκε έναν κομήτη στις 18 Μαρτίου. Σύντομα υπολογίσθηκε η τροχιά του, οπότε διαπιστώθηκε ότι ήταν ο 5D/Brorsen, αν και οι προβλέψεις με την παλαιά τροχιά έπεφταν τρεις μήνες έξω. Ο κομήτης παρακολουθήθηκε μέχρι τον Ιούνιο του 1857, και η τροχιά του υπολογίσθηκε με μεγαλύτερη ακρίβεια.

Ο Κομήτης Μπρόρσεν παρατηρήθηκε και πάλι το 1868. Μία ακόμα προσέγγιση στον Δία μείωσε την περίοδο αρκετά ώστε να γίνει ο κομήτης ορατός το 1873. Ακολούθησε μία πολύ ευνοϊκή εμφάνιση το 1879, επιτρέποντας την παρατήρηση του κομήτη για το μεγαλύτερο χρονικό διάστημα στην ιστορία του, 4 μήνες, με διέλευση από το περιήλιο στις 31 Μαρτίου. Ο κομήτης δεν παρατηρήθηκε το 1884 εξαιτίας των συνθηκων, αλλά ούτε και το 1890, σε μία ευνοϊκή επιστροφή. Η επόμενη ευνοϊκή επιστροφή ήταν για το 1901, αλλά οι αναζητήσεις δεν εντόπισαν τον κομήτη.

Τον 20ό αιώνα, παρά την αποτυχία όλων των προσπαθειών, ο Μπράιαν Μάρσντεν υπολόγισε την τροχιά για μία πολύ ευνοϊκή εμφάνιση το 1973. Ιάπωνες αστρονόμοι αναζήτησαν εντατικά τον κομήτη, αλλά τίποτα δεν εμφανίσθηκε. Ο Μπρόρσεν θεωρείται σήμερα χαμένος κομήτης.

Παραπομπές

Βιβλιογραφία
 Neslusan, Lubos: «The identification of asteroid 1996 SK with the extinct nucleus of comet 5D/Brorsen», Memorie della Società Astronomica Italiana, ειδικός τόμ. πρακτικών Διεθνούς Συνεδρίου Παλέρμο (11-16 Ιουνίου 2001) (σε Postscript)

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 Ο 5D/Brorsen στην Kronk's Cometography

Μπρορσεν