Δημήτριος Χατζής

Ο Δημήτριος Χατζής (20 Οκτωβρίου 1897 - 26 Ιουνίου 1986) ήταν Έλληνας ανώτατος εκπαιδευτικός, φιλόλογος και ιστορικός.

Βιογραφία 
Ο Δημήτριος Χατζής γεννήθηκε στη Σιάτιστα στις 20 Οκτωβρίου του 1897. Μετά το τέλος των γυμνασιακών του σπουδών υπηρέτησε σαν δημοδιδάσκαλος στη Δαμασκηνιά Βοϊου1 και στη συνέχεια έτυχε υποτροφίας από το Μανούσειο Κληροδότημα για ανώτερες σπουδές στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Αποφοίτησε τον Μάιο του 1923 και τον Οκτώβριο της ίδιας χρονιάς διορίστηκε στο γυμνάσιο της Σιάτιστας2 απ΄όπου και αποσπάστηκε την ίδια χρονιά για ένα εξάμηνο στα Γρεβενά. Από το 1927 μέχρι το 1940 υπηρέτησε σαν καθηγητής, υποδιευθυντής και γυμνασιάρχης στο γυμνάσιο Τσοτυλίου3. Κατά το 1934 πήρε εκπαιδευτική άδεια για ανώτατες σπουδές στη Γερμανία (Μόναχο, Βερολίνο) όπου παρέμεινε μία τετραετία σπουδάζοντας σαν υπότροφος4 του Μανούσειου κληροδοτήματος ιστορία, φιλολογία και παιδαγωγικά. Από το 1940 μέχρι το 1950 υπηρέτησε σαν γυμνασιάρχης στο Π. Φάληρο5 και στο Η’ γυμνάσιο αρρένων Αθηνών με ενδιάμεση τριετή απόσπαση με αίτησή του στο Κιλκίς κατά τη διάρκεια της κατοχής.6 Τον Μάρτιο του 1950 διορίσθηκε εκπαιδευτικός σύμβουλος.7 Κατά τον Ιανουάριο του 1958 εκλέχθηκε πρόεδρος του Ανωτάτου Εκπαιδευτικού Συμβουλίου για μία διετία. Η θητεία του αυτή ανανεώθηκε δύο φορές δηλαδή μέχρι το τέλος Δεκεμβρίου του 1962 οπότε αποχώρησε από την ενεργό υπηρεσία λόγω ορίου ηλικίας. Κατά τον Ιανουάριο του 1962 του ανατέθηκαν τα καθήκοντα Γενικού Διευθυντού της Γενικής Εκπαιδεύσεως τα οποία άσκησε μέχρι το τέλος του έτους. Ως συνταξιούχος από τον Ιανουάριο του 1963 και για μία τριετία άσκησε το έργο του Προέδρου του Οργανισμού Εκδόσεως Διδακτικών Βιβλίων και μέλους του Διοικητικού Συμβουλίου του Οργανισμού Σχολικών Κτιρίων μέχρι την 21η Απριλίου 1967 οπότε και παραιτήθηκε.1

Αποτίμηση του έργου του 

Ο Δημήτριος Χατζής πέραν του αμερόληπτου διοικητικού έργου που άσκησε σε όλη τη διάρκεια της σταδιοδρομίας του υπήρξε παιδαγωγός και ιστορικός ερευνητής.

 Σαν Πρόεδρος των Λειτουργών Μέσης Εκπαίδευσης Αττικής ηγήθηκε το 1949 της μεγάλης απεργίας και πέτυχε βελτίωση της οικονομικής και κοινωνικής θέσης του κλάδου.8
 Δίδαξε επί σειρά ετών «Προβλήματα Ιστορίας» στους μετεκπαιδευόμενους καθηγητές στο Διδασκαλείο Μέσης Εκπαίδευσης.9
 Μερίμνησε για την εκπαίδευση του απόδημου Ελληνισμού και ιδιαίτερα της Γερμανίας και Αιγύπτου και. παρασημοφορήθηκε επ΄ευκαιρεία της υπογραφής της πνευματικής συμφωνίας Ελλάδος και Αιγύπτου.10
 Παρότρυνε και βοήθησε στην αξιοποίηση της δωρεάς του Σιατιστινού ευεργέτου Αναστάσιου Τσίπου και στην τελική υλοποίηση της «Τσίπειου Τεχνικής σχολής» στη Σιάτιστα.11 
 Πέτυχε, με πολύχρονες δικαστικές ενέργειες, την τροποποίηση των όρων του Μανούσειου Κληροδοτήματος ώστε οι νέοι να σπουδάζουν οποιαδήποτε επιστήμη και όχι μόνον Θεολογία και Ιστορία.12
 Σαν Πρόεδρος του Οργανισμού Σχολικών Βιβλίων υλοποίησε τον θεσμό της δωρεάν χορήγησης των βιβλίων σε όλα τα Ελληνόπουλα.11
 Μέλος της επιτροπής εξασφάλισης των αρχαιοτήτων του Μουσείου της Ελευσίνας στην κατοχή.13
 Συνέβαλε στη διάσωση και καταγραφή της Μανούσειας Βιβλιοθήκης Σιατίστης.14
 Βραβεύθηκε από τη Μακεδονική Φιλεκπαιδευτική Αδελφότητα (Ιδρύτρια του Γυμνασίου και Οικοτροφείου Τσοτυλίου) για την προσφορά του στην εκπαίδευση, κοινωνία και στον τόπο του.15
 Μέλος των παρακάτω οργανώσεων: Αντιπρόεδρος του Δ. Σ. της Εθνικής Ενώσεως Βορείων Ελλήνων, Υπουργικός Επίτροπος της Φιλεκπαιδευτικής Εταιρείας, τακτικό μέλος του Υπηρεσιακού Αρχαιολογικού Συμβουλίου, μέλος Εφορευτικού Συμβουλίου της Εθνικής Βιβλιοθήκης16, μέλος του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού, τακτικό μέλος της Μακεδονικής Εστίας, Εταίρος της «Εν Αθήναις Επιστημονικής Εταιρείας».

Έργα 
 Γραία-Γραικοί-Γραιός-Γραικός, 1953. Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών. Επιστημονικαί πραγματείαι, σειρά φιλολογική και θεολογική. Τυπογραφείον Μυρτίδη-Αθήναι.
 Θεόδωρος Μανούσης ὁ πρῶτος καθηγητής τῆς Ἱστορίας ἐν τῷ Ἐθνικῷ Πανεπιστημίῳ  1956,ΠΛΑΤΩΝ.έτος Ι-τεύχη Α΄-Β΄.Τυπογραφείον Ανδρέου Σιδέρη & Σια Βερανζέρου 24 Αθήναι.
 Δημήτριος Χατζής «Προβλήματα Ιστορίας» Λιθογραφημένο αντίτυπο των παραδόσεων προς τους μετεκπαιδευομένους καθηγητές στο Διδασκαλείο Μέσης Εκπαιδεύσεως.
 Ο Γυμνασιάρχης εις την ανθρωπιστική του αποστολή. 1961 (ομιλία) Βασιλικόν Εθνικόν Ίδρυμα. Εθνική Εστία.
 Ιωάννης Μ. Τραμπατζής. (1813-1890), 1970.Λεύκωμα-ομιλία εις μνήμην Ιωάννου Τραμπατζή. Επιτροπή κληροδοτήματος Ι. Τραμπατζή.
 Η συμβολή της Σιατίστης εις τους Εθνικούς αγώνας, 1971 Εκδοτική Εταιρεία Ιω. Καμπανάς Α.Ε. Αθήναι 110.
 Ιστορία του Μακεδονικού αγώνος, 1971.Εθνική Ένωσις Βορείων Ελλήνων. Τύποις ΤΣΙΡΩΝΗ Μονοτυπικά Συγκροτήματα Λένορμαν 185 Αθήναι.
 Ο εορτασμός της 100ετηρίδος του ήρωος του Μακεδονικού Αγώνος Παύλου Μελά, 1972 Εθνική Ενωσις Βορείων Ελλήνων. Τύποις: Χρ. Χρήστου Ξάνθου 9 και Λευκάδος Καλλιθέα, Αθήναι.
 Οι Μακεδόνες εις το ολοκαύτωμα των Ψαρών, 1978 Μακεδονική Φιλεκπαιδευτική Αδελφότης.
 Βασσάραι-Μπουμπουσσιάρια, 1979 ανάτυπο από τα ΧΡΟΝΙΚΑ της Μακεδονικής Φιλεκπαιδευτικής Αδελφότητος 1871-1979, τόμος Α΄ Θεσσαλονίκη.
 Εργάσθηκε για την ανανέωση της ύλης των διδακτικών βιβλίων ιστορίας Α΄ και Γ΄ τάξεως Γυμνασίου του Αν. Λαζάρου τα οποία αφού εγκρίθηκαν και βραβεύθηκαν κυκλοφόρησαν από το 1949 επί δεκαετίες.

Παραπομπές 
 Δημήτριος Χατζής, «Γνώμες για το ημερολόγιό μας» Εφημερίς «ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ», 1979, σ. 6.
 Εγγραφο του «Υπουργείου των Εκκλησιαστικών και της Δημοσίας Εκπαιδεύσεως»,45820/05-10-1923.
 Εγγραφο του «Υπουργείου Θρησκευμάτων και Εθνικής Παιδείας» αρ. πρωτ.68518/11-08-1938.
 Εγγραφο «Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών», αρ. πρωτ.17340/07-08-1934.
 Εγγραφο «Υπουργείου Θρησκευμάτων και Εθνικής Παιδείας», αρ. πρωτ.56595/20-06-1940.
 Εγγραφο «Υπουργείου Θρησκευμάτων και Εθνικής Παιδείας», αρ. πρωτ. 73751/14-10-41.
 Εφημερίς της Κυβερνήσεως, Β. Δ. Φύλλο 56 (Τεύχος Γ) /02-03-1950.
 Προκήρηξη του συλλόγου 12-05-1949, Χ. Κ. (Χρίστος Κωτούλας) Εφημερίς «ΕΦΗΜΕΡΙΣ» «Εκείνοι που φεύγουν». Ιούλιος 1985, σελ. 2.
 Έγγραφα «Υπουργείου Θρησκευμάτων και Εθνικής Παιδείας» αριθ. Πρωτ. 116599/27-11-1952 και 109802/19-10-1954, Χ. Κ. (Χρίστος Κωτούλας) «Εκείνοι που φεύγουν» Εφημερίς «ΕΦΗΜΕΡΙΣ». Ιούλιος 1985, σελ. 2.
 Ambassade d΄ Egypte No 4.2.1 (48) Athènes,21/01/1958, Διπλωμα παρασήμου,«Αιγυπτιακά παράσημα εις Έλληνες καθηγητάς» εφημερίς ΕΣΤΙΑ.19-02-1958, σ.
 Χ. Κ. (Χρίστος Κωτούλας), «Εκείνοι που φεύγουν». Εφημερίς «ΕΦΗΜΕΡΙΣ» Ιούλιος 1985, σελ. 2, https://web.archive.org/web/20140122103513/http://1epal-siatist.koz.sch.gr/to%20sxoleio.htm Κατωτέρα και Μέση Τεχνική Σχολή Σιάτιστας.
 Χ. Κ. (Χρίστος Κωτούλας) «Εκείνοι που φεύγουν». Εφημερίς «ΕΦΗΜΕΡΙΣ» Ιούλιος 1985, σελ. 2. Παναγιώτης Σιάπαντας, «Δημήτριος Χατζής», Εφημερίς «ΔΥΤΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ», 27/08/1985, σ. 4
 Έγγραφα του «Υπουργείου Θρησκευμάτων και Εθνικής Παιδείας» αρ. πρωτ. 121081/4518 αρ. διεκ. 3800 /12-11-1940, του γενικού επιθεωρητού της Εκπαιδευτικής Περιφέρειας αρ. πρωτ. 556/07-
 Έγγραφο του Προέδρου της Κοινότητος Σιατίστης αρ. πρωτ. 837 /19-07-1926, Χ. Κ. (Χρίστος Κωτούλας) «Εκείνοι που φεύγουν» Εφημερίς «ΕΦΗΜΕΡΙΣ». Ιούλιος 1985, σελ. 2.
 Αναστάσιος Μπέλλος, «Δημήτριος Χατζής», Εφημερίς «ΔΥΤΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ», 11/12/1982, σελ.4.
 Εφημερίς της Κυβερνήσεως, Β. Δ. Φύλλο 11 (Τεύχος. Γ΄) /20-01-1954

Πηγές 
 Προκήρυξη του συλλόγου Λειτουργών Μέσης Εκπαιδεύσεως Αττικής προς την ΒΟΥΛΗΝ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ 12 Μαΐου 1949
 Δημήτριος Χατζής, «Γνώμες για το ημερολόγιό μας», Εφημερίς «ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ» της Δαμσκηνιάς Βοϊου Κοζάνης,Θεσσαλονίκη, χρόνος Γ΄Απρίλιος 1979, σελ. 6, έντυπη έκδοση.
 Χ. Κ. (Χρίστος Κωτούλας) «Αυτοί που φεύγουν» Εφημερίς «ΕΦΗΜΕΡΙΣ», Έκδοση του Μορφωτικού Συλλόγου «ΜΑΡΚΙΔΕΣ ΠΟΥΛΙΟΥ», Σιάτιστα χρόνος 5ος φύλλο 33, Ιούλιος 1985, σ2. έντυπη έκδοση.
 Παναγιώτης Σιάπαντας, «Δημήτριος Χατζής» Εφημερίς «ΔΥΤΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ», ανεξάρτητος εβδομαδιαία εφημερίς εν Κοζάνη, χρόνος 36ος φύλλο1781, 27-08-1985 σ.4. έντυπη έκδοση.
 Αναστάσιος Μπέλλος, «Δημήτριος Χατζής» Εφημερίς «ΔΥΤΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ», ανεξάρτητος εβδομαδιαία εφημερίς εν Κοζάνη, χρόνος 36ος φύλλο1793, 11-12-1985 σ.4. έντυπη έκδοση.

Έλληνες φιλόλογοι
Έλληνες δάσκαλοι