Αρχιδούκισσα Ιωάννα Γαβριέλλα της Αυστρίας

Η Ιωάννα Γαβριέλλα της Αυστρίας (Johanna Gabriele von Österreich, 4 Φεβρουαρίου 1750 - 23 Δεκεμβρίου 1762) ήταν Αρχιδούκισσα της Αυστρίας και Πριγκίπισσα της Τοσκάνης, της Ουγγαρίας και της Βοημίας ως το ενδέκατο παιδί και η ένατη κόρη του Φραγκίσκου Στεφάνου και της Μαρίας Θηρεσίας της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Περιγράφηκε ως συμπαθητική και ευγενής. Πέθανε σε ηλικία 12 ετών.

Πρώτα χρόνια
Η Μαρία Ιωάννα Γαβριέλλα Ιωσηφίνα Αντωνία, γενικά αποκαλούμενη Ιωάννα ή Ιωάννα Γαβριέλλα, γεννήθηκε στο Χόφμπουργκ της Βιέννης στις 4 Φεβρουαρίου 1750 ως το ενδέκατο παιδί και η ένατη κόρη του Φραγκίσκου Στεφάνου και της Μαρίας Θηρεσίας της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Ένα χρόνο αργότερα ακολούθησε μια άλλη αδερφή, η Μαρία Ιωσηφίνα. 

Η Ιωάννα Γαβριέλλα μεγάλωσε στο βασιλικό νηπιαγωγείο μαζί με τα αδέλφια της: Μαρία Ιωσηφίνα, Μαρία Καρολίνα, Φερδινάνδο Κάρολο, Μαρία Αντωνία και Μαξιμιλιανό Φραγκίσκο. Φροντίστηκαν κυρίως από τις κυρίες επί των τιμών και τις συνοδούς τους. Στην ηλικία των πέντε ετών, η Ιωάννα έλαβε τη δική της σουίτα δωματίων στο αυτοκρατορικό παλάτι και μερικούς επιπλέον δασκάλους. Είχε μια καλή σχέση με τα αδέλφια της, παρ' όλες τις τακτικές αδελφικές διαμάχες, καθώς η Μαρία Θηρεσία ενθάρρυνε τα παιδιά της να έχουν καλές σχέσεις.

Η Ιωάννα ήταν πολύ κοντά με την αδελφή της, Μαρία Ιωσηφίνα. Μορφώθηκαν μαζί και είχαν τους ίδιους δασκάλους. Τα κορίτσια είχαν μια εκπαίδευση με ποικιλίες, η οποία παρακολουθείτο στενά από τους γονείς τους. Λόγω του πρόωρου θανάτου της, η εκπαίδευση της Ιωάννας κάλυψε μόνο μία φάση από τις δύο που η Μαρία Θηρεσία δημιούργησε για τα παιδιά της: μελέτησε την ανάγνωση, τη γραφή, τη λατινική, τις ξένες γλώσσες, την ιστορία, τη γεωγραφία, τη στρατιωτική αρχιτεκτονική, τα μαθηματικά, τη γυμναστική, καθώς και τη θρησκεία από την ηλικία των τριών.

Επιπλέον, η Ιωάννα ήταν πολύ μορφωμένη στην παραγωγή μουσικής και χορού, τόσο τα θέματα που η μητέρα της αγάπησε και είχε διαπρέψει στην παιδική ηλικία. Ενώ τα αγόρια διδάσκονταν να παίζουν διαφορετικά όργανα, η Ιωάννα και οι αδελφές της έλαβαν μαθήματα τραγουδιού. Ένα ειδικό θέατρο χτίστηκε στο Σενμπρούν ειδικά για τα παιδιά, όπου η Ιωάννα και τα αδέλφια της έδωσαν συχνές μουσικές παραστάσεις. Ένα άλλο πολύ σημαντικό μέρος της εκπαίδευσης των αρχιδουκισσών ήταν η τέχνη: εκπαιδεύτηκε στο σχέδιο και τη ζωγραφική, ένα πεδίο όπου τα κορίτσια διακρίθηκαν ιδιαίτερα. Συνολικά, η Ιωάννα και η Ιωσηφίνα "ανατράφηκαν ικανοποιητικά, εργάστηκαν σκληρά για τα μαθήματά τους και συμμετείχαν σε πολυάριθμες εκδηλώσεις με ενθουσιασμό".

Αρραβώνας και θάνατος
Η Μαρία Θηρεσία επιδίωκε μια εσκεμμένη πολιτική γάμου στην οποία έπρεπε να υποβληθούν όλα τα παιδιά της. Έτσι πάντρεψε τα περισσότερα από τα παιδιά της σε ολόκληρη την Ευρώπη. Η ίδια και ο Κάρολος Γ΄ της Ισπανίας συμφώνησαν ότι η τέταρτη κόρη της Μαρίας Θηρεσίας, η Μαρία Αμαλία, θα παντρευόταν τον γιο του Κάρολου Γ΄, Φερδινάνδο της Σικελίας, αλλά ο Κάρολος αργότερα ήθελε να ακυρώσει τον αρραβώνα καθώς η Αμαλία ήταν πέντε χρόνια μεγαλύτερη από τον Φερδινάνδο. Η Μαρία Θηρεσία έστρεψε την προσοχή της στην Ιωάννα Γαβριέλλα, που ήταν μόλις ένα χρόνο μεγαλύτερη από τον Φερδινάνδο, οπότε αρραβώνιασε την Ιωάννα Γαβριέλλα με τον Φερδινάνδο.

Το δεύτερο μισό του δεκάτου ογδόου αιώνα, η ευλογιά κατέστρεψε την Αγία Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία. Ο Λέοπολντ Μότσαρτ, πατέρας του Βόλφγκανγκ Αμαντέους Μότσαρτ, έγραψε ότι "σε ολόκληρη τη Βιέννη, τίποτα δεν θέριζε εκτός από την ευλογιά. Εάν 10 παιδιά πέθαιναν, τα 9 από αυτά είχαν πεθάνει από ευλογιά." Ο μεγαλύτερος αδελφός της Ιωάννας, Κάρολος Ιωσήφ, πέθανε από την ευλογιά το 1761 και η Μαρία Θηρεσία έγινε ισχυρή υποστηρίκτρια του εμβολιασμού, ενός πρωταρχικού τρόπου ανοσοποίησης. Για να δώσει ένα ισχυρό παράδειγμα, η Αυτοκράτειρα διέταξε τον εμβολιασμό όλων των παιδιών της. Αν και χωρίς παρενέργειες για τα άλλα παιδιά, η Ιωάννα άρχισε να αρρωσταίνει μετά τον εμβολιασμό και πέθανε λίγο αργότερα. Τότε θάφτηκε στην Αυτοκρατορική Κρύπτη της Βιέννης.

Πηγές

Παραπομπές 

Πριγκίπισσες της Αυστρίας