Αλλοπουρινόλη

Η αλλοπουρινόλη (allopurinol) είναι φαρμακευτική χημική ένωση που μειώνει τα υψηλά επίπεδα ουρικού οξέος στο αίμα (υπερουρικαιμία), καταπολεμώντας έτσι την ουρική αρθρίτιδα (π.χ. ποδάγρα) και προλαμβάνοντας συγκεκριμένα είδη νεφρολιθιάσεων. Λαμβάνεται επίσης μερικές φορές κατά τη διάρκεια χημειοθεραπείας, η οποία μπορεί να αυξήσει το ουρικό οξύ στο αίμα του ασθενή. Χορηγείται από το στόμα ή με ενδοφλέβια ένεση.

Συνηθισμένη παρενέργεια από τη λήψη χαπιών αλλοπουρινόλης είναι η φαγούρα, ενώ η ενδοφλέβια χορήγηση περιλαμβάνει την τάση προς έμετο και προβλήματα με τα νεφρά. Δεν ενδείκνυεται η έναρξη της λήψεως σε μία κρίση ποδάγρας, αφού χρειάζονται δύο ημέρες μέχρι να δράσει το φάρμακο. Αν και δεν φαίνεται ότι είναι επιβλαβής η χορήγηση του φαρμάκου κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, το θέμα δεν έχει μελετηθεί επαρκώς. Με βάση τον μηχανισμό της δράσεώς της, η αλλοπουρινόλη ταξινομείται στους αναστολείς του ενζύμου οξειδάση της ξανθίνης.

Η αλλοπουρινόλη εγκρίθηκε για χρήση στις ΗΠΑ τον Αύγουστο του 1966. Περιλαμβάνεται στον «Κατάλογο ουσιωδών φαρμάκων» του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, που περιέχει τις σημαντικότερες (και ασφαλείς σχετικώς) ουσίες που χρειάζονται σε ένα βασικό σύστημα υγείας. Διατίθεται με τις εμπορικές ονομασίες Zyloric, Zyloprim, Caplenal κ.ά., ενώ είναι διαθέσιμη και ως γενόσημο φάρμακο. Το κόστος του στον αναπτυσσόμενο κόσμο είναι περί το 0,70 ως 2,90 ευρώ τον μήνα. Στις ΗΠΑ ένας μήνας θεραπείας με το φάρμακο κοστίζει λιγότερο από 25 δολάρια.

Ιστορία
Η αλλοπουρινόλη συντέθηκε και αναφέρθηκε για πρώτη φορά το 1956 από τον Ρόλαντ Κ. Ρόμπινς (Roland K. Robins, 1926-1992), που αναζητούσε αντικαρκινικούς παράγοντες. Επειδή η αλλοπουρινόλη αναστέλλει τη διάσπαση (καταβολισμό) της μερκαπτοπουρίνης, δοκιμάστηκε αργότερα από τον Wayne Rundles σε συνεργασία με το εργαστήριο της Γκέρτρουντ Έλιον για να διαπιστωθεί εάν μπορούσε να βοηθήσει στην αντιμετώπιση της οξείας λεμφοβλαστικής λευχαιμίας ενισχύοντας τη δράση της μερκαπτοπουρίνης. Ωστόσο, δεν παρατηρήθηκε βελτίωση στην ασθένεια με τη συνδυασμένη χορήγηση μερκαπτοπουρίνης-αλλοπουρινόλης, οπότε η έρευνά τους στράφηκε προς άλλες ουσίες και στη συνέχεια η ομάδα άρχισε να δοκιμάζει την αλλοπουρινόλη ως δυνητική θεραπεία για την ποδάγρα. Η αλλοπουρινόλη διατέθηκε στο εμπόριο ως φάρμακο για την ουρική αρθρίτιδα το 1966, ευθύς μετά την έγκρισή της στις ΗΠΑ.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 Zyloprim (πληροφορίες για τον ασθενή)
 Ο τρόπος δράσεως της αλλοπουρινόλης στο PharmGKB

Οργανικές ετεροκυκλικές ενώσεις
Φάρμακα
Βασικά Φάρμακα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας
Ηπατοτοξίνες