Γκούσταβ Γουάιτχεντ

Ο Γκούσταβ Άλμπιν Γουάιτχεντ (, γεννημένος ως Γκουστάβ Βάισκοπφ , 1 Ιανουαρίου 1874, Λοϊτερσχάουζεν, Βαυαρία – 10 Οκτωβρίου 1927, Μπρίτζπορτ, Κονέκτικατ), ήταν Αμερικανός πρωτοπόρος της αεροπορίας με καταγωγή από τη Γερμανία.

Βιογραφικά στοιχεία 
Ο Γκουστάβ Βάισκοπφ μετανάστευσε στις ΗΠΑ το 1893 και άλλαξε το όνομά του σε Γκούσταβ Γουάιτχεντ. Μεταξύ 1897 και 1915 σχεδίασε ανεμόπτερα, ιπτάμενες μηχανές και κινητήρες. Επειτα από την περίοδο αυτή αποσύρθηκε από τη δημόσια σφαίρα. 

Μέχρι τη δεκαετία του 1980, λάτρεις της αεροπορίας ανακατασκεύαζαν ένα από τα πετυχημένα αεροσκάφη του, το "Whitehead No. 21" με βάση φωτογραφίες που διέθεταν, και κατάφεραν να πετάξουν με αυτά, χρησιμοποιώντας σύγχρονους κινητήρες και έλικες). 

Δεν έχει υπάρξει φωτογραφία που να αποδεικνύει την επιτυχή πτήση με αεροσκάφος του Γουάιτχεντ. Το 2013, ο ιστορικός Τζον Μπράουν ισχυρίζεται πως βρήκε μία που έδειχνε ιπτάμενη μηχανή του Γουάιτχεντ να πραγματοποιεί πτήση με τη χρήση κινητήρα. Λίγο αργότερα, ο ιστορικός Κάρολ Γκρέι αποδεικνύει πως η φωτογραφία απεικονίζει ένα ανεμόπτερο με όνομα California του Τζον Τζόζεφ Μοντγκόμερι το 1905, καταρρίπτοντας την υπόθεση του Μπράουν..

Ορισμένοι συγγραφείς υποστηρίζουν πως ο Γουάιτχεντ κατάφερε να πετάξει με τη χρήση κινητήρα στις 14 Αυγούστου 1901. Η υπόθεση αυτή βασίζεται σε άρθρα εφημερίδων από το 1901 και σε μαρτυρίες που συνέλεξε η δημοσιογράφος Στέλλα Ράντολφ το 1937. Τα αποκόμματα των εφημερίδων αποτελούν αναδημοσιεύσεις του άρθρου της εφημερίδας Bridgeport Herald της 18ης Αυγούστου 1901, και οι μαρτυρίες που συνέλεξε η Ράντολφ είναι τουλάχιστον 35 χρόνια μετά τα γεγονότα. Αυτά τα στοιχεία κάνουν την υπόθεση δύσκολα επιβεβαιώσιμη. 

Εάν η πτήση της 14ης Αυγούστου 1901 επιβεβαιωνόταν, θα έκανε τον Γουάιτχεντ τον πρώτο άνθρωπο που πραγματοποίησε πλήρως επιτυχημένη ελεγχόμενη και μηχανοκίνητη πτήση. Έτσι, θα έπαιρνε τη θέση της πτήσης των αδελφών Ράιτ στις 17 Δεκεμβρίου 1903, την οποία οι περισσότεροι ιστορικοί της αεροναυτικής θεωρούν και αναγνωρίζουν ως την πρώτη αυτού του είδους. 

Το 1978, ένα φυλλάδιο που εκδόθηκε στη Γερμανία υποστηρίζει πως ο Βάισκοπφ/Γουάιτχεντ αποτέλεσε θύμα κόλπου του Όρβιλ Ράιτ και του Ινστιτούτου Σμιθσόνιαν ώστε ο κόσμος να μην μπορεί να ερευνήσει και αναγνωρίσει τη συμβολή του στην ιστορία της αεροπορίας και την ανωτερότητα των πτήσεων του σε σχέση με αυτών του Ράιτ. Ένας από τους συγγραφείς, ο Ουίλιαμ Ο'Ντάιερ, παρουσιάζεζι μία σύμβαση μεταξύ των Ράιτ και του Ινστιτούτου το 1948 που είχε σκοπό να μειώσει την αναγνώριση του Γουάιτχεντ. Το Ινστιτούτο Σμιθσόνιαν απάντησε πως η εγκυρότητα των πτήσεων του Γουάιτχεντ δεν αποδεικνύεται επαρκώς, αλλά σε περίπτωση αναγνώρισης της το Ινστιτούτο θα αναγνωρίσει τον Γουάιτχεντ.

Η πτήση της 14ης Αυγούστου 1901 

Οι πρώτες αναφορές για την πτήση προέρχονται από άρθρα στον τύπο με τη μορφή ρεπορτάζ, τα οποία δημοσιεύθηκαν στην εφημερίδα Bridgeport Herald στις 18 Αυγούστου 1901. Εκεί αναφέρεται μία πτήση με τη χρήση κινητήρα που πραγματοποιήθηκε στο Κονέκτικατ στις 14 Αυγούστου 1901. Το ανώνυμο άρθρο συνοδεύεται από εικονογράφηση που αναπαριστά το αεροσκάφος εν πτήσει. Το άρθρο της εφημερίδας αναδημοσιεύεται εντός Αυγούστου από τις New York Herald, Boston Transcript και Washington Times, και έπειτα και από άλλες εφημερίδες των Ηνωμένων Πολιτειών.

Τρεις δεκαετίες αργότερα, η Αμερικανίδα δημοσιογράφος Στέλλα Ράντολφ, μελετά αρκετά άρθρα. Αναζητά μάρτυρες που να επιβεβαιώσουν τις πτήσεις του Γουάιτχεντ το 1901, και συλλέγει 11 μαρτυρίες τις οποίες παρουσιάζει στο βιβλίο της Lost Flights of Gustave Whitehead το 1937. 

Το 1945, ο Τζόζεφ Νέιθαν Κέιν, παρουσιαστής του ραδιοφωνικού προγράμματος "Famous Firsts", παίρνει συνέντευξη από τον Τσαρλς Γουάιτχεντ ως γιο του πρώτου ανθρώπου που πέταξε με αεροπλάνο. Η υπόθεση πως ο Γκούσταβ Γουάιτχεντ ήταν ο πρώτος άνθρωπος που πέταξε με αεροπλάνο, μεταδίδεται έπειτα και μέσα από άρθρα των περιοδικών Liberty και Reader's Digest, τα οποία έχουν μεγάλο αναγνωστικό κοινό. Λόγω του μεγέθους που απέκτησε η εν λόγω φήμη, ο Όρβιλ Ράιτ συνέγραψε ένα κείμενο, μέσα από το οποίο προσπαθεί να αποδείξει πως οι υποτιθέμενες επιδιώξεις του Γουάιτχεντ είναι απίθανες. Το άρθρο με τίτλο "The Mythical Whitehead Flight" («Η μυθική πτήση του Γουάιτχεντ»), δημοσιεύεται τον Αύγουστο του 1945 στη μηνιαία έκδοση US Air Services..

Φωτογραφίες

Βιβλιογραφία 
 Lost flights of Gustave Whitehead, Stella Randolph, Places, inc., 1937
 Gustave Whitehead and the First-Flight Controversy , Aviation History, Delear, Frank (March 1996),
 Gustave Whitehead: First in Flight, Brinchman, Susan O’Dwyer (2015).

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
Αφιέρωμα στην ιστοσελίδα flyingmachines.org

Αμερικανοί εφευρέτες
Αμερικανοί μηχανικοί
Αμερικανοί πιλότοι
Πρωτοπόροι της αεροπορίας