Ιμπν αλ Γιασαμίν

Ο Αμπού Μουχάμαντ Αμπντάλα ιμπν Μουχάμαντ ιμπν Χατζάζ ιμπν Αλ-Γιασμίν Αλ-Αντρίνι Αλ-Ισμπίλι, περισσότερος γνωστός ως Ιμπν αλ Γιασαμίν, ήταν σημαντικός Μαροκινός μαθηματικός, βερβερικής καταγωγής, ο οποίος άκμασε στη χώρα του αλλά και στη Σεβίλλη (τόπο των σπουδών του) προς τα τέλη του 12ου αιώνα. 

Ο Ιμπν Αλ Γιασαμίν πέραν των μαθηματικών του ενασχολήσεων υπήρξε και σπουδαίος ποιητής. Αυτή τη λογοτεχνική του δυνατότητα την αξιοποιούσε, δεόντως, σε όλα τα γραπτά του και φρόντιζε ακόμη και στα μαθηματικά κείμενά του να προσδίδει έμμετρη μορφή. 

Το γνωστότερο έργο του είναι ένα σύντομο ποίημα 53 στίχων με διδακτικό προσανατολισμό και τίτλο "Al-Urjuza al-yāsmīnīyya fi al-jabr wa l-muqābala (ποίημα για την Άλγεβρα και την αποκατάσταση)", που γράφτηκε το 1191 στη Σεβίλλη και έχει διασωθεί σε πολλά χειρόγραφα. Ωστόσο, το σημαντικότερο έργο του είναι το "Talqīḥ al-afkār bi rushūm Ḥurūf al-ghubār (Καλλιέργεια της σκέψης με τη βοήθεια των γραμμάτων στη σκόνη [ινδικών συμβόλων])", μια πραγματεία 200 σελίδων για την επιστήμη των υπολογισμών και τη Γεωμετρία, στην οποία χρησιμοποίησε και ένα είδος αλγεβρικού συμβολισμού.  

Πάντως, η μεγάλη επιτυχία που γνώρισε το έμμετρο ποίημα της Άλγεβρας (εξαιτίας και της εύκολης απομνημόνευσης μαθηματικών δεδομένων που πρόσφερε η ρίμα) τον ώθησε να γράψει δυο ακόμη: ένα για τους άρρητους αριθμούς και ένα για τη λαθεμένη παραδοχή, χωρίς όμως αυτά τα ύστερα έργα να γνωρίσουν ανάλογη επιτυχία, καθώς δεν ξέφυγαν από τη μετριότητα. 

Δυστυχώς για τον Ιμπν Αλ Γιασαμίν, η δημοτικότητα της Άλγεβρας αλλά και των άλλων έργων του στις χώρες του Μαγκρέμπ, την Αίγυπτο και σε όλη τη Μέση Ανατολή, ήγειρε εχθρότητες, ζηλοφθονίες και μοχθηρία από τους συγχρόνους του, οι οποίοι δεν του συγχωρούσαν την επιτυχία και για διάφορους λόγους (π.χ. ότι διήγαγε έκλυτο βίο) τον έσερναν, συχνά, στα δικαστήρια . 

Τελικά, δολοφονήθηκε (στραγγαλίστηκε), άγνωστο γιατί, το 1204 μ. Χ στο Μαρακές του Μαρόκου, σε ηλικία που δεν μπορεί να προσδιοριστεί, επειδή η ακριβής ημερομηνία γέννησής του δεν είναι γνωστή (ίσως πέθανε σε ηλικία πέριξ των 50).

Παραπομπές

Μαθηματικοί
Μαροκινοί