Χαρακτηριστικά γυαλιών

Τόσο τα γυναικεία όσο και τα ανδρικά γυαλιά ηλίου και οράσεως έχουν συγκεκριμένα χαρακτηριστικά, με βάση τα οποία πρέπει να γίνεται η αγορά τους. Τα χαρακτηριστικά αυτά αφορούν τους φακούς αλλά και το σκελετό και σχετίζονται με την προστατευτική λειτουργία των γυαλιών, τη χρήση τους σε συγκεκριμένα περιβάλλοντα αλλά και την αισθητική τους διάσταση. Σε κάθε περίπτωση, κρίνεται σκόπιμο να υπάρχει σωστή ενημέρωση των καταναλωτών από τους οπτικούς αλλά και τους οφθαλμιάτρους, ώστε να γνωρίζουν με ακρίβεια ποια γυαλιά πρέπει να φορούν ανάλογα με το οφθαλμολογικό πρόβλημα που έχουν αλλά και τις συγκεκριμένες ανάγκες των δραστηριοτήτων τους.

Υλικό κατασκευής Ένα χαρακτηριστικό που αφορά τόσο τα γυαλιά οράσεως όσο και τα γυαλιά ηλίου είναι το υλικό κατασκευής του σκελετού και των φακών. Οι περισσότεροι φακοί είναι κρυστάλλινοι και πολυανθρακικοί, ενώ υπάρχουν και πλαστικοί φακοί. Οι φακοί από κρύσταλλο γρατζουνίζονται δύσκολα, ενώ οι πολυανθρακικοί φακοί δεν σπάνε εύκολα. Οι πλαστικοί φακοί είναι φτιαγμένοι από οργανικό είδος πλαστικού που δεν σπάει και είναι πολύ ελαφρύ, οπότε συνιστώνται κυρίως στα παιδικά γυαλιά. 
Οι σκελετοί στα γυναικεία γυαλιά ηλίου είναι συνήθως μεταλλικοί ή κοκάλινοι. Οι κοκάλινοι είναι πιο βαριοί και δεν προσαρμόζονται πολύ εύκολα στο επιρρίνιο, όμως από την άλλη είναι πολύ ανθεκτικοί. Οι μεταλλικοί σκελετοί είναι πολύ πιο ελαφριοί και αυξομειώνονται σε μέγεθος, όμως δεν είναι κατάλληλοι για αθλήματα, επειδή μπορεί να σπάσουν και να τραυματίσουν το άτομο. Στα ανδρικά γυαλιά ηλίου υπάρχει η τάση τα τελευταία χρόνια να χρησιμοποιούνται ξύλινοι σκελετοί που θεωρούνται απόλυτα της μόδας. Προσοχή πρέπει να δοθεί στα γυαλιά ηλίου που πωλούνται από πλανόδιους πωλητές και των οποίων οι σκελετοί είναι κατασκευασμένοι από φθηνά υλικά, που ξεβάφουν με την πάροδο του χρόνου και προκαλούν αλλεργικές δερματίτιδες, όπως το νικέλιο.

Προστασία από την ακτινοβολία UVA και UVB
Η προστατευτική λειτουργία των γυαλιών ηλίου τα καθιστά ένα απαραίτητο αξεσουάρ στην καθημερινότητα ανθρώπων όλων των ηλικιών. Όλα τα γυαλιά ηλίου πρέπει να διαθέτουν προστασία τουλάχιστον 95% από την υπεριώδη ακτινοβολία UVA και UVB, διαφορετικά όχι μόνο δεν συμβάλλουν στην προστασία των ματιών αλλά τους κάνουν και κακό. H κόρη των ματιών διαστέλλεται λόγω των σκούρων φακών και στη συνέχεια χωρίς την κατάλληλη προστασία από την ηλιακή ακτινοβολία παθαίνει ακόμα μεγαλύτερη βλάβη. Συνεπώς, είναι απαραίτητο να δίνεται προσοχή στην αναγραφή πάνω στα γυαλιά ηλίου το ποσοστό προστασίας από την υπεριώδη ηλιακή ακτινοβολία. Συνοπτικά, πάντως, οι πολωτικοί φακοί παρέχουν πολύ υψηλή προστασία από τις ακτίνες του ήλιου, ενώ οι blue-blockers εκτός από την υπεριώδη ακτινοβολία αντανακλούν και το μπλε-ιώδες φως που κουράζει το μάτι.

Διαπερατότητα
Ένα ακόμα βασικό χαρακτηριστικό των γυαλιών ηλίου είναι η διαπερατότητά τους, η οποία έχει μεγάλες διακυμάνσεις ανάλογα τη χώρα, στην οποία πωλούνται τα γυαλιά. Άλλα γυαλιά χρειάζονται σε μια συννεφιασμένη χώρα της βόρειας Ευρώπης, στην οποία εκτός της σπάνιας ηλιοφάνειας είναι και οι ακτίνες του ήλιου λιγότερο κάθετες, και άλλα σε μια ηλιόλουστη χώρα, όπως η Ελλάδα, στην οποία ο βαθμός διαπερατότητας πρέπει να είναι πολύ υψηλός, δηλαδή να αντανακλά στον ύψιστο βαθμό την ηλιακή ακτινοβολία, ώστε αυτή να μην απορροφάται από το μάτι. Ο βαθμός διαπερατότητας αναγράφεται πάνω στα γυαλιά και στην Ελλάδα πωλούνται συνήθως γυαλιά είτε για υψηλά υψόμετρα είτε για τη μέγιστη ηλιοφάνεια. Υπάρχουν, βέβαια, και φωτοχρωμικοί φακοί που αυξομειώνουν το βαθμό σκουρότητας και συνεπώς διαπερατότητας ανάλογα με την ποσότητα ακτινοβολίας που δέχονται.

Χρώμα φακού
Το χρώμα του φακού είναι αυτό που επηρεάζει καθοριστικά τη χρήση που μπορεί να γίνει στα γυαλιά ηλίου, οπότε η επιλογή αυτή δεν εξαρτάται από την αισθητική αντιμετώπισή τους αλλά από λειτουργικά κριτήρια. Οι γκρι φακοί είναι ιδανικοί για το οδήγημα ακόμα και το βράδυ, όπως και οι κίτρινοι φακοί, γιατί μειώνουν την ένταση του φωτός και αμβλύνουν τις αντανακλάσεις. Οι καφέ φακοί ενισχύουν τις αντιθέσεις, οπότε είναι κατάλληλοι για χειμερινά σπορ, ώστε ο αθλητής να μπορεί να διακρίνει διαφορές στο χιόνι. Για τον ίδιο λόγο χρησιμοποιούνται και οι κόκκινοι ή οι πορτοκαλί φακοί. Το γκρι, πάντως, θεωρείται ότι αλλοιώνει στο λιγότερο δυνατό βαθμό τα χρώματα του περιβάλλοντος.

Βαθμός στα γυαλιά οράσεως
Ο βαθμός που πρέπει να έχουν οι οφθαλμικοί φακοί στα γυαλιά οράσεως πρέπει να καθορίζεται από τον οφθαλμίατρο, έτσι ώστε να λαμβάνονται υπόψη και οι ελάχιστες παρεκκλίσεις και ανάγκες κάθε ματιού ανάλογα με το συγκεκριμένο πρόβλημα όρασης.

Αντιανακλαστική επίστρωση
Ένα πολύ σημαντικό χαρακτηριστικό των γυαλιών οράσεως είναι η αντιανακλαστική επίστρωση που ορισμένα διαθέτουν. Τόσο στα γυναικεία όσο και στα ανδρικά γυαλιά οράσεως, υπάρχει ο κίνδυνος, μετά από παρατεταμένη χρήση τους, ειδικά όταν η επιφάνεια του φακού είναι πολύ λεπτή, να δημιουργούνται έντονες αντανακλάσεις που κουράζουν το μάτι. Έτσι, η επίστρωση με συγκεκριμένα οξείδια μετάλλων που μειώνουν τις αντανακλάσεις είναι απαραίτητη για μέτριες και μεγάλες διορθώσεις αλλά και στον υψηλό δείκτη διάθλασης.

Προστασία από το μπλε φως των συσκευών
Τέλος, ένα ακόμα χαρακτηριστικό που μπορεί να έχουν τα γυαλιά οράσεως είναι η προστασία από το μπλε φως υψηλής ενέργειας που εκπέμπεται από διάφορες οθόνες ψηφιακών συσκευών, όπως η τηλεόραση και ο υπολογιστής. Γι'αυτή την εκπομπή δεν υπάρχει καμία αδιάβλητη έρευνα που να βρισκει συσχέτηση του φωτός με βλάβη στο μάτι, υπάρχουν μαρτυρίες από κόσμο που υποστηρίζουν οτι τους είναι πιο ξεκούραστα, αλλά υπάρχουν και μαρτυρίες για δημιουργία πονοκεφάλων. Το συμπέρασμα είναι οτι η προώθηση τους αφορά μόδα με αρκετά επιθετικό marketing, με απίθανα επιχειρήματα περί βλαβών στο οπτικό νεύρο που έχουν καταρριφθεί απο μη χρηματιζόμενους οπτικούς και χειρούργους.

Πηγές 
https://www.npr.org/2021/02/21/969886124/do-blue-light-blocking-glasses-really-work
https://www.youtube.com/watch?v=NkJY9bgLyBE
Οπτικά όργανα