Λέμπα

Η Λέμπα είναι κοινότητα της επαρχίας Πάφου στην Κύπρο. Το 2008 με απόφαση της Κυβέρνησης της Κύπρου αναδείχτηκε πολιτιστικό χωριό της Κύπρου. Βρίσκεται σε υψόμετρο 80 μέτρα από την επιφάνεια της θάλασσας και Καταλαμβάνει έκταση 122 εκταρίων.

Γεωγραφία 
Είναι από τις μικρότερες, εδαφικά, κοινότητες της Κύπρου, απέχει 5 λμ από την πόλη της Πάφου με την οποία συνδέεται με αστική συγκοινωνία, συνορεύει με τα χωριά Έμπα, Κισσόνεργα, και Χλώρακα. Βρίσκεται κτισμένη ανάμεσα σε δύο μικρούς ποταμούς, τον Κοτζιά και τον Ταϊσή. Η μοναδική παραλία του χωριού είναι η παραλία Κοτζιά.

Ονομασία 
Το όνομα της Λέμπας έχει την ίδια προέλευση με της γειτονικής Έμπας, προέρχεται από την λέξη έμπα (Μπές, πέρνα) με την προσθήκη του Λ κατά την φραγκοκρατία (L' Emba) το όνομα έγινε Λέμπα.Κατά την βυζαντινή περίοδο το χωριό λεγόταν Πρασκειόν Σίουρον ονομασία που συνέχισε να χρησιμοποιείται και κατά την φραγκοκρατία από τους κατοίκους. Οι τουρκοκύπριοι κάτοικοι του χωριού το αποκαλούσαν Τσιναρλί (Cinarli) που σημαίνει Πλάτανος.

Ιστορία  
Στην Λέμπα έχει ανευρεθεί στην θέση Λάκκοι οικισμός της εποχής του χαλκού με πολλά ευρήματα και το σημαντικότερο την κυρά της Λέμπας. Ένας δεύτερος χαλκολιθικός οικισμός έχει βρεθεί στην θέση Παλλούρα, επίσης ρωμαϊκός και μεσαιωνικός οικισμός, νεκροταφεία ελληνιστικών χρόνων αλλά και της εποχής του σιδήρου. 

Κατά τον μεσαίωνα αποτελούσε κέντρο παραγωγής εμφιαλωμένων κεραμικών. Στην Βυζαντινή Αυτοκρατορία η Λέμπα είχε πολλά εργαστήρια εμφιαλωμένης κεραμικής όπως και στην φραγκοκρατία. Στην Φραγκοκρατία το χωριό ανήκε στο Βαϊλάτο της Έμπας ήταν βασιλικό κτήμα και καλλιεργούνταν ζαχαροκάλαμο για την παραγωγή ζάχαρης. 

Η Λέμπα ήταν μεικτό χωριό με κατοίκους Ελληνοκύπριους και Τουρκοκύπριους, οι τελευταίοι την εγκατέλειψαν το 1964 κατά τις διακοινοτικές ταραχές, και εδώ εγκαταστάθηκαν το 1974 πρόσφυγες από την περιοχή της Αμμοχώστου. Κατά τις διακοινοτικές ταραχές στην Λέμπα έγινε η Μάχη της Λέμπας μεταξύ των δύο κοινοτήτων. Οι τουρκοκύπριοι της Λέμπας φημίζονταν για την Τρεμυθόπιτα που παρασκεύαζαν, η Λέμπα θεωρούνταν το κέντρο παραγωγής της, η οποία μετά την φυγής τους το 1964 σταμάτησε η παραγωγής της.

Πολιτισμός 
Ο ναός του χωριού είναι αφιερωμένος στον Άγιο Στέφανο. Στην Λέμπα υπάρχει φυσικό πάρκο με πηγές, το Πάρκο των Λουλουδιών. Άλλες οι εκκλησίες είναι της Αγίας Μαρίνας και του Αρχαγγέλου. Στο χωριό λειτουργεί η σχολή καλών τεχνών και το αρχαιολογικό κέντρο ερευνών.

Πληθυσμός 
Ο πίνακας που ακολουθεί παρουσιάζει τον πληθυσμό του χωριού όπως καταγράφηκε στις απογραφές πληθυσμού που έγιναν στην Κύπρο.

Πηγές 
 Γεώργιου Καρούζη, Περιδιαβάζοντας την Κύπρο, Πάφος πόλη και ιστορία, Center of Studies, Research and Publicarions Sellas ATD, Λευκωσία 2007, ISBN 976-6963--566-72-3

Παραπομπές 

Κοινότητες της Επαρχίας Πάφου