Στέφανος Παλαιολόγος

Ο Στέφανος Παλαιολόγος υπήρξε Έλληνας έμπορος και σημαντικό μέλος της ελληνικής παροικίας και των φιλελληνικών κύκλων στο Άμστερνταμ κατά την εποχή της Επανάστασης του 1821, από όπου προσέφερε μεγάλη ηθική και υλική βοήθεια προς την Επανάσταση.

Καταγόταν από την Πάτμο, απ' όπου έφυγε μετά την κατάληψη του νησιού από τους Ρώσους το 1770. Έμεινε στο Άμστερνταμ από το 1773/74 έως το 1835. Καταγόταν από εύπορη οικογένεια της Πάτμου. Πατέρας του ήταν ο πλοιοκτήτης Χατζή Μανόλης Παλαιολόγος. Αδελφός του ήταν ο Αναστάσιος, που υπηρέτησε στο ρωσικό ναυτικό και έφτασε μέχρι το βαθμό του υποναυάρχου του Ευξείνου Πόντου.

Στο Άμστερνταμ είχε επαφές με τον Αδαμάντιο Κοραή, οι οποίες συνεχίστηκαν και όταν ο τελευταίος εγκαταστάθηκε στο Παρίσι. Ο Παλαιολόγος δεν αναφέρεται στους καταλόγους μελών της Φιλικής Εταιρείας, αλλά φαίνεται ότι είχε μυηθεί στην Εταιρεία, όπως προκύπτει από την αλληλογραφία που είχε με την "Γραικική Φιλανθρωπική Εταιρεία της Οδησσού", και από τις επαφές του με τον Πέτρο Ηπίτη, απεσταλμένο του Αλ. Υψηλάντη στην Ευρώπη. Κατά την Επανάσταση προπαγάνδισε υπέρ των Ελλήνων και συνέβαλε στη δημιουργία φιλελληνικών κύκλων στην Ολλανδία. Υπήρξε μέλος του φιλελληνικού κομιτάτου του Άμστερνταμ που ιδρύθηκε το 1822. Οι φιλέλληνες του Άμστερνταμ συγκέντρωναν οικονομική βοήθεια που έστελνε στην Ελλάδα, μέσω του  επισκόπου Ουγγροβλαχίας Ιγνατίου, με τον οποίο ο Παλαιολόγος είχε αλληλογραφία. Τις ευχαριστίες του προς τον Στέφανο Παλαιολόγο εξέφραζε από την Ελλάδα ο επίσκοπος Ανδρούσης Ιωσήφ με επιστολή του.

Είχε αλληλογραφία με τον Ολλανδό πρόξενο στην Κωνσταντινούπολη Gaspard Testa από τον οποίο ζητούσε και λάμβανε πληροφορίες για θέματα που αφορούσαν τους Έλληνες. Το 1823 έστειλε στην Πελοπόννησο φορτίο όπλων με το πλοίο "Le Brisiere" υπό τον καπετάνιο Piet Bakker. Τον ίδιο χρόνο με την προτροπή του οι ομογενείς της Ολλανδίας έστειλαν πάνω από 7.000 ολλανδικά φιορίνια ως βοήθεια προς τους επαναστάτες. Βοήθησε στην σύναψη του πρώτου δανείου της προσωρινής ελληνικής κυβέρνησης από τη Βρετανία. Ο ίδιος δεν συνέστησε τη σύναψη δανείου στην Ολλανδία γιατί το έκρινε ασύμφορο. Η Προσωρινή Διοίκησις της Ελλάδος τον όρισε πρεσβευτή της στην Ολλανδία τον Μάρτιο του 1825. Συνέχισε να προσφέρει βοήθεια προς την Ελλάδα και επί διακυβέρνησης Καποδίστρια.

Πηγές

 Φορόπουλος Λ. Νίκος, "Στέφανος Παλαιολόγος. Ένας λησμονημένος Πάτμιος αγωνιστής". Έκδοση "Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών Δωδεκανήσου", ανάτυπο από τα "Δωδεκανησιακά Χρονικά", τόμ. 10. Χωρίς χρονολ.

Αγωνιστές του 1821