Πέτρινα Χρόνια

Τα Πέτρινα χρόνια είναι μια ελληνική δραματική ταινία του 1985 σε σενάριο και σκηνοθεσία Παντελή Βούλγαρη. Η πλοκή ακολουθεί τη ζωή ενός ζευγαριού κομμουνιστών, της Ελένης και του Μπάμπη τη χρονική περίοδο 1954-1974 και είναι εμπνευσμένη από αληθινά γεγονότα.

Πλοκή 
Το 1954 στη Θεσσαλία, δύο νέοι, η Ελένη, 18 ετών, και ο Μπάμπης 22 ετών, είναι ερωτευμένοι. Παράλληλα, τυπώνουν και διανέμουν φυλλάδια για το κομμουνιστικό κόμμα, απαγορευμένο εδώ και χρόνια. Η Ελένη προέρχεται από οικογένεια με κομμουνιστική παράδοση: ο πατέρας της και τα αδέλφια της έχουν σκοτωθεί στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο από τους ναζί ή τους συνεργάτες τους κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου. Οι δύο αδελφές της βρίσκονται εξόριστες στις χώρες του ανατολικού μπλοκ.

Ένας πληροφοριοδότης αποκαλύπτει το ζευγάρι. Ο Μπάμπης συλλαμβάνεται, αλλά η Ελένη καταφέρνει να ξεφύγει με τη βοήθεια του ξαδέλφου της, ο οποίος την αναγνωρίζει μέσα στο τρένο, αλλά δεν τη συλλαμβάνει. Στη συνέχεια ζει 12 χρόνια κρυμμένη στην Αθήνα, όπου συνεχίζει να τυπώνει φυλλάδια. Σε αυτά τα 12 χρόνια καταφέρνει να δει τη μητέρα της μόνο μία φορά, το ίδιο και τον Μπάμπη, όταν παίρνει το ίδιο πλοίο που τον μεταφέρει από μια φυλακή στην Κρήτη σε μία φυλακή στην Αίγινα. 

Ο Μπάμπης απελευθερώνεται το 1966. Οι δύο ερωτευμένοι ξαναβρίσκονται και περνούν μαζί μερικούς μήνες και συμμετέχουν στις μεγάλες πολιτικές διαδηλώσεις της εποχής. Η Ελένη συλλαμβάνεται, αφού εξακολουθούσε να θεωρείται καταζητούμενη. Κατά τη διάρκεια της δίκης της, παρουσιάζεται ως επικίνδυνη τρομοκράτισσα, εχθρός του κράτους. Καταδικάζεται σε βαριά ποινή φυλάκισης. Αντιλαμβάνεται ότι είναι έγκυος και τελικά γεννάει μέσα στη φυλακή. Ο Μπάμπης συλλαμβάνεται τις πρώτες μέρες της Χούντας. Στις φυλακές, οι φύλακες αντιμετωπίζουν τους κρατούμενους ως παλιούς φίλους με τους οποίους συναντιούνται ξανά. Ο Μπάμπης φυλακίζεται στην ίδια φυλακή με την Ελένη και τον γιο τους. Συναντιούνται μερικές φορές στην κεντρική πλατεία. Επικοινωνούν μεταξύ τους χρησιμοποιώντας την αντανάκλαση του ήλιου σε ένα σπασμένο κομμάτι καθρέπτη. Η δικτατορία, στο όνομα των αξιών της οικογένειας, τους αναγκάζει να παντρευτούν. Καθώς δεν επιτρεπόταν σε κανένα άτομο να εισέλθει στη φυλακή, κουμπάρος ήταν το μωρό. Οι δύο τους χωρίζονται αμέσως μετά την τελετή.

Με τη Μεταπολίτευση, όταν πια αφήνονται ελεύθεροι και μπορούν πια να μένουν μαζί, η Ελένη αντιλαμβάνεται ότι έχουν αποξενωθεί με τον Μπάμπη και δεν έχουν τίποτα να πουν.

Διανομή 
 Θέμις Μπαζάκα, ως Ελένη Υφαντή	 
 Δημήτρης Καταλειφός, ως Μπάμπης Κιουρτζής	 
 Μαρία Μαρτίκα, ως Ευτυχία Υφαντή	 
 Ειρήνη Ιγγλέση, ως Κλειώ 
 Νίκος Μπιρμπίλης, ως διευθυντής φυλακών
 Ηλίας Κατέβας, ως Μιχάλης	
 Θάνος Γραμμένος, ως πολιτικός κρατούμενος.

Αποδοχή 
Στο 26ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης η ταινία κέρδισε τα εξής βραβεία:
 Βραβείο Καλύτερης Ταινίας 
Βραβείο Α΄ Γυναικείου Ρόλου, η Θέμις Μπαζάκα
 Βραβείο Σκηνοθεσίας, ο Παντελής Βούλγαρης 
Η ταινία κέρδισε επίσης το βραβείο καλύτερης ταινίας από την Πανελλήνια Ένωση Κριτικών Κινηματογράφου το 1985.

Στα κρατικά βραβεία ποιότητας ΥΠΠΟ, η ταινία κέρδισε τα εξής βραβεία:
 Βραβείο Α΄ Γυναικείου Ρόλου
 Βραβείο Μουσικής
 Διάκριση ποιότητας ταινίας.

Η ταινία διακρίθηκε και σε φεστιβάλ του εξωτερικού. Η Θέμις Μπαζάκα έλαβε ειδική μνεία για την ερμηνεία της στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Βενετίας. Στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βαλένθια το 1985 η ταινία κέρδισε τα βραβεία Α΄ γυναικείου ρόλου και μουσικής.

Το πρόσωπο στη ζωή του οποίου βασίστηκε η ηρωίδα Ελένη, η Ελένη Βούλγαρη-Γκολέμα, απεβίωσε σε ηλικία 87 ετών στις 31 Μαΐου 2022.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

Εγγραφή στην Ταινιοθήκη της Ελλάδας

Ταινίες του 1985
Ελληνόφωνες ταινίες
Ελληνικές ταινίες
Ελληνικές δραματικές ταινίες
Ελληνικές ιστορικές ταινίες
Ταινίες σε σκηνοθεσία Παντελή Βούλγαρη
Ταινίες γυρισμένες στην Ελλάδα
Ταινίες τοποθετημένες στην Ελλάδα
Ταινίες σε σενάριο Παντελή Βούλγαρη