Ουίλλιαμ Χιούελ

Ο Ουίλλιαμ Χιούελ (William Whewell, ΔΦΑ:/hjuːəl/, 24 Μαΐου 1794 - 6 Μαρτίου 1866) ήταν ήταν Άγγλος πολυμαθής, επιστήμονας, Αγγλικανός ιερέας, φιλόσοφος, θεολόγος, ορυκτολόγος και ιστορικός της επιστήμης. Διετέλεσε διευθυντής του Trinity College, στο Καίμπριτζ. Φοιτώντας εκεί, διακρίθηκε τόσο στην ποίηση, όσο και στα μαθηματικά.

Αυτό που παρατηρείται συχνά στον Χιούελ είναι το εύρος των προσπαθειών του. Σε μια εποχή αυξανόμενης εξειδίκευσης, εμφανίζεται ως φυσικός φιλόσοφος, ασχολούμενος με πολλούς κλάδους της γνώσης. Ερεύνησε τις παλίρροιες των ωκεανών (έρευνα για την οποία κέρδισε το Βασιλικό μετάλλιο), δημοσίευσε εργασίες στους κλάδους της μηχανικής, της φυσικής, της γεωλογίας, της αστρονομίας και της οικονομίας, βρίσκοντας παράλληλα τον χρόνο να συνθέσει ποίηση, να μεταφράσει τα έργα του Γκαίτε και να συγγράψει κηρύγματα και θεολογικές θέσεις. Στα μαθηματικά εισήγαγε την εξίσωση Χιούελ, που καθορίζει το σχήμα της καμπύλης, χωρίς αναφορά σε κάποιο αυθαίρετα επιλεγόμενο σύστημα συντεταγμένων.

Μία από τις μεγαλύτερες συνεισφορές του Χιούελ στην επιστήμη του ήταν η συγγραφική του δεινότητα και οι διαυγείς επιμέλειές του σε κείμενα. Συχνά αλληλογραφούσε με πολλούς στον τομέα του και τους βοηθούσε στον καθορισμό νέων όρων για τις ανακαλύψεις τους. Πιστώνεται μεταξύ άλλων για την συνεισφορά του στους όρους επιστήμονας, φυσικός, γλωσσολογία, καταστροφισμός, ομοιομορφισμός. Πρότεινε, επίσης, τους όρους ιόν, διηλεκτρικός, άνοδος και κάθοδος στον Μάικλ Φάραντεϊ.

Ο Χιούελ απεβίωσε στο Καίμπριτζ το 1866, εξαιτίας πτώσης από το άλογό του.

Εργογραφία
 (1831) 
 (1833) Astronomy and general physics considered with reference to Natural Theology (Bridgewater Treatise). Cambridge.
 (1836) Elementary Treatise on Mechanics, 5th edition, first edition 1819.
 (1837) History of the Inductive Sciences, from the Earliest to the Present Times. 3 vols, London. 2nd ed 1847. Volume 1, volume 2, volume 3. 3rd ed 1857. 1st German ed 1840–41.
 (1837) On the Principles of English University Education. London, 1837.
 (1840) The Philosophy of the Inductive Sciences, founded upon their history. 2 vols, London. 2nd ed 1847. Volume 1. Volume 2.
 (1845) The Elements of Morality, including polity. 2 vols, London. Volume 1   Volume 2.
 (1846) Lectures on systematic Morality. London.
 (1849) Of Induction, with especial reference to Mr. J. Stuart Mill's System of Logic. London.
 (1850) Mathematical exposition of some doctrines of political economy: second memoir. Transactions of the Cambridge Philosophical Society 9:128–49.
 (1852) Lectures on the history of Moral Philosophy. Cambridge: Cambridge University Press.
 (1853) Hugonis Grotii de jure belli et pacis libri tres : accompanied by an abridged translation by William Whewell, London: John W. Parker, volume 1, volume 2, volume 3.
 (1853) Of the Plurality of Worlds. London.
 (1857) Spedding's complete edition of the works of Bacon. Edinburgh Review 106:287–322.
 (1858a) The history of scientific ideas. 2 vols, London.
 (1858b) Novum Organon renovatum, London.
 (1860a) On the philosophy of discovery: chapters historical and critical. London.
 (1861) Plato's Republic (translation). Cambridge.
 (1862) Six Lectures on Political Economy, Cambridge.
 (1862) Additional Lectures on the History of Moral Philosophy, Cambridge.
 (1866) Comte and Positivism. Macmillan's Magazine 13:353–62.

Παραπομπές σημειώσεις

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Η Επιστημολογία από το 1800 έως το 1950.
The philosophy of the inductive sciences, founded upon their history (1847) – Complete Text
William Whewell (1794-1866) by Menachem Fisch, from The Routledge Encyclopedia of Philosophy
William Whewell by Laura J. Snyder, from Stanford Encyclopedia of Philosophy
Six Lectures from Archive for the History of Economic Thought – papers on mathematical economics as well as a set of introductory lectures
William Whewell from History of Economic Thought
Papers of William Whewell
The Master of Trinity at Trinity College, Cambridge
"William Whewell" at The MacTutor History of Mathematics archive
 
 

Άγγλοι φιλόσοφοι
Άγγλοι ιστορικοί της επιστήμης
Άγγλοι θεολόγοι
Άγγλοι ιερείς