Packet Tracer

Το Packet Tracer είναι ένα λογισμικό προσομοίωσης, το οποίο επιτρέπει στους χρήστες να δημιουργούν εικονικές τοπολογίες δικτύων, ώστε να μπορούν να τις δουλεύουν σαν να είχαν πραγματικά δίκτυα υπολογιστών και τα αντίστοιχα πρωτόκολλα. Έχει σχεδιαστεί από τη  Cisco Systems και μπορεί να λειτουργήσει σε διαφορετικές πλατφόρμες  (αγγλ. cross-platform). Το γραφικό περιβάλλον (GUI) παρέχει στο χρήστη κάθε ευκολία να προσθέτει και να αφαιρεί συσκευές δικτύου. Παλαιότερα μόνο οι σπουδαστές των προγραμμάτων CCNA Academy μπορούσαν να έχουν δωρεάν λήψη του εργαλείου για εκπαιδευτική χρήση. Από τον Αύγουστο του 2017 προσφέρεται δωρεάν στο ευρύ κοινό.

Γενική επισκόπηση 
Το Packet Tracer μπορεί να προσομοιώσει μικρά έως αρκετά μεγάλα δίκτυα τα οποία και μπορούν να αλληλεπιδρούν μεταξύ τους σε πραγματικό χρόνο. Πολύ εύκολα στο γραφικό του περιβάλλον δημιουργούμε τις συσκευές του δικτύου που θέλουμε να δοκιμάσουμε και τις παραμετροποιούμε. Δημιουργούμε για παράδειγμα ένα ή περισσότερα PCs ή laptops τα οποία εξοπλίζουμε με κατάλληλο υλικό (όπως ασύρματη ή ενσύρματη ή ακόμα και dial-up σύνδεση, θύρες USB, κλπ) κάνουμε τις διαδικτυακές ρυθμίσεις (διευθύνσεις IP, μάσκα υποδικτύου, DNS server, κλπ) όπως ακριβώς θα κάναμε και με ένα πραγματικό PC. Με ανάλογο τρόπο εξοπλίζουμε και ρυθμίζουμε μεταγωγείς (switches) ,  δρομολογητές (routers), εξυπηρετητές (servers). Οι εξυπηρετητές μπορούν να ρυθμιστούν ώστε να υποστηρίζουν διάφορες υπηρεσίες (services, όπως FTP, HTTP, DNS, DHCP, Firewall κλπ). Την καλωδίωση μεταξύ των συσκευών μπορούμε να την επιλέξουμε ή να την αποφασίσει το σύστημα αυτόματα. Επιτρέπει τη προσομοίωση διεπαφής γραμμής εντολών (CLI, με περιορισμένο όμως αριθμό εντολών) για την διαμόρφωση των δρομολογητών (routers) και μεταγωγέων (switches), δηλαδή την χρήση του IOS της Cisco.

Αφού «εγκατασταθούν» και ρυθμιστούν οι συσκευές μπορούν να αρχίσουν οι δοκιμές από τμήματα του δικτύου και να επεκταθούν στο σύνολό του. Οι δοκιμές γίνονται σε πραγματικό χρόνο με τα μέρη του δικτύου να ανταλλάσσουν πακέτα δεδομένων στα πλαίσια των λειτουργιών που τους έχουμε αναθέσει. Όταν παρουσιαστεί κάποιο πρόβλημα στο δίκτυο τότε ο Packet Tracer μας δίνει την δυνατότητα να παρακολουθήσουμε την διακίνηση των πακέτων βήμα - βήμα στην περιοχή που παρουσιάστηκε το σφάλμα. Μπορούμε να εξετάσουμε τη δρομολόγηση και τη δομή των πακέτων σχεδόν σε κάθε δυνατή λεπτομέρεια. Εξάλλου βασίζεται στο μοντέλο αναφοράς OSI και τα αντίστοιχα πρωτόκολλα.

Υλοποιήθηκε από τον Dennis Frezzo και την ομάδα του στη Cisco Systems για τη διευκόλυνση στην εκπαίδευση των σπουδαστών.

Χαρακτηριστικά 
Λειτουργεί σε πλατφόρμες όπως Windows, Linux, MAC OS και διαθέτει παραπλήσια έκδοση σε κινητές συσκευές Android και iOS.

Παρέχει δύο χώρους εργασίας :
 Ο Λογικός  Χώρος Εργασίας (Logical Workspace) περιγράφηκε σύντομα στην "Γενική Επισκόπηση". Εδώ μας ενδιαφέρει η παραμετροποίηση του δικτύου και θέλουμε να είναι όσο γίνεται πιο κατανοητή οπτικά. Παρέχεται πληθώρα δικτυακών πρωτοκόλλων 

 Ο Φυσικός Χώρος Εργασίας (Physical Workspace) στον οποίο τοποθετούμε στις πραγματικές τους θέσεις τα μέρη του δικτύου μας. Έχουμε μια κάτοψη του χώρου όπου σε ειδικό δωμάτιο έχουμε τις σημαντικές δικτυακές συσκευές (εξυπηρετητές, δρομολογητές, κλπ) και στους υπόλοιπους χώρους στις θέσεις εργασίας τα PCs, εκτυπωτές, κλπ. Βασικά θέλουμε να ελέγξουμε την αξιοπιστία του δικτύου που σχεδιάζουμε στον πραγματικό του χώρο.
Ακόμα έχουμε δύο καταστάσεις λειτουργίας :
 Πραγματικού χρόνου (Real Time Mode) όπου το δίκτυο κάνει προσομοίωση σε πραγματικές συνθήκες όσον αφορά όγκο πληροφοριών, χρόνο μετάδοσης, κλπ.
 Προσομοίωσης (Simulation Mode) όπου ελέγχουμε βήμα βήμα τη λειτουργία του δικτύου για να εντοπίσουμε σφάλματα, αλλά και να αναλύσουμε την όλη διαδικασία σε κάθε λεπτομέριά της.

Το εικονικό υλικό (hardware) περιλαμβάνει :
 Δικτυακές συσκευές (μεταγωγείς, δρομολογητές, κλπ) που αποτελούνται από δομοστοιχεία και μπορούν να τροποποιηθούν (modular devices) σε γραφικό περιβάλλον (GUI). Εκτώς από τις κοινές έχουμε IP τηλέφωνα, VOIP συσκευές, TVs, κλπ.
 Καλωδίωση κάθε είδους, Ethernet , ομοαξονικά, τηλεφωνικά , οπτικές ίνες, κλπ.
Λειτουργία πολλών χρηστών (multiuser) που μπορούν να εργάζονται σε τμήματα του ίδιου εικονικού δικτύου.

Για την εξοικείωση του χρήστη συνοδεύεται με εμπεριστατωμένη Βοήθεια (Help) και εκπαιδευτικό υλικό (tutorial).

Εκπαιδευτική Αξία 
H Cisco δημιούργησε το Packet Tracer για να χρησιμοποιηθεί σαν συμπληρωματικό βοήθημα για τους σπουδαστές της είτε είναι στην αίθουσα διδασκαλίας είτε μελετούν μόνοι τους. Οι εκπαιδευτές μπορούν να παρουσιάσουν περίπλοκες τεχνικές έννοιες.  Μπορούν να συνθέσουν, να πειραματιστούν, να εκτελέσουν προμελετημένα σενάρια και να εντοπίσουν σφάλματα σε ένα περίπλοκο εικονικό δίκτυο σε λιγότερο χρόνο σε σχέση με ένα πραγματικό. H προσομοίωση διευκολύνει την παρουσίαση εσωτερικών λειτουργιών του δικτύου και την ανάλυση της δρομολόγησης των δεδομένων ακριβώς την στιγμή που συμβαίνει, πράγμα δύσκολο σε πραγματικές συνθήκες (real time). Οι σπουδαστές όταν μελετούν μόνοι τους έχουν στη διάθεση τους την λειτουργικότητα πλήθους πανάκριβων μηχανημάτων και την ευχέρεια κάθε πειραματισμού χωρίς τον κίνδυνο να προκαλέσουν ζημιά. Μάλιστα το Packet Tracer τους εκπαιδεύει στο να είναι προσεκτικοί. Δεν τους επιτρέπει να αλλάζουν εξαρτήματα σε αναμμένη συσκευή έστω και αν είναι εικονική! Πρέπει πρώτα να την σβήσουν "εικονικά"!

Σημειώσεις 

Αναφέρεται ως "It  is  an  open source  software (είναι λογισμικό ανοιχτού κώδικα)" το οποίο μάλλον είναι λάθος (γιατί δεν δίδεται πουθενά ο πηγαίος κώδικας(source code)), αλλά ακολουθεί το "which  can  be  downloaded free  of  cost  from  the  internet (το οποίο μπορούμε να κατεβάσουμε από το διαδίκτυο χωρίς κόστος)", το οποίο δείχνει να είναι σωστό.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Απαντήσεις σε συχνές ερωτήσεις για το Cisco Packet Tracer 7.0 (στα αγγλικά) here.

Λογισμικό προσομοίωσης
Δίκτυα υπολογιστών