Μπέλα Α΄ της Ουγγαρίας

Ο Μπέλα Α΄ o πρωταθλητής (ουγγρικά: Bajnok Béla, 1016 - 11 Σεπτεμβρίου 1063) από τον Οίκο των Άρπαντ ήταν βασιλιάς της Ουγγαρίας (1060-1063).

Βιογραφία
Ήταν ο τρίτος γιος του Βαζούλ δούκα της Νίτρας. Μεγαλύτερος εξάδελφος του Βαζούλ ήταν ο Στέφανος Α΄ της Ουγγαρίας. Βαπτίσθηκε με το όνομα Αδαλβέρτος.

Όταν ο πατέρας του δέχθηκε να γίνει υποτελής του Μιέσκο Β΄ Λάμπερτ της Πολωνίας, ο Στέφανος Α΄ εισέβαλε στο δουκάτο της Νίτρας, αιχμαλώτισε, τύφλωσε και εκτέλεσε τον Βαζούλ το 1031. Ο Μπέλα Α΄ με τους μεγαλύτερους αδελφούς του Λεβέντε και Ανδρέα Α΄ άφησαν την Ουγγαρία. Ο Μπέλα Α΄ εγκαταστάθηκε στην Πολωνία και νυμφεύτηκε τη Ριτσέζα/Αδελαΐδα, κόρη του Μιέσκο Β΄.

Εν τω μεταξύ το 1038 απεβίωσε ο Στέφανος Α΄ και το 1046 τον διαδέχθηκε ο Ανδρέας Α΄, που κάλεσε τον αδελφό του Μπέλα Α΄ και τον έκανε δούκα του 1/3 της Ουγγαρίας. Όταν ο Ανδρέας Α΄ ανακήρυξε τον γιο του Σολομών διάδοχο, ο Μπέλα Α΄ δυσαρεστήθηκε, εξεγέρθηκε βοηθούμενος από τους συγγενείς της Ριτσέζας και τον εκθρόνισε το 1060. Εισήγαγε νομισματική μεταρρύθμιση και θέλησε να αποκαταστήσει τον παγανισμό στην Ουγγαρία· ήταν η τελευταία προσπάθεια.

Ενώ καθόταν στον θρόνο του, αυτός κατέρρευσε και ο Μπέλα Α΄ τραυματίστηκε θανάσιμα το 1063. Ήταν 43 ετών.

Οικογένεια
Νυμφεύτηκε τη Ρίχετσα των Πιαστ, κόρη του Μιέσκο Β΄ της Πολωνίας και είχε τέκνα:
 Γκέζα Α΄ π. 1040-1077, βασιλιάς της Ουγγαρίας.
 Λαδίσλαος Α΄ π. 1040-1095, βασιλιάς της Ουγγαρίας.
 Λάμπερτ απεβ. π. 1096, δούκας του 1/3 της Ουγγαρίας.
 Σοφία π. 1050-1095, παντρεύτηκε πρώτα τον Ούλρικ Α΄ της Βαϊμάρης-Όρλαμυντε μάργραβο της Καρνιόλης και μετά τον Μάγκνους των Μπίλουνγκ δούκα της Σαξονίας.
 Ευφημία, παντρεύτηκε τον Όθωνα Α΄ των Πρεμυσλιδών πρίγκιπα του Ολομόουτς.
 Ελένη, παντρεύτηκε τον Δημήτριο-Ζβονιμίρ της Κροατίας.
 (ανώνυμη), παντρεύτηκε τον Λάμπερτ των Χοντ-Παζμάνυ, ευγενή της Ουγγαρίας.
 Λάνκα, παντρεύτηκε τον Ροστισλάβ των Ρουρικιδών πρίγκιπα τού Τμουταρακάν.

Πηγές
 Simon of Kéza: The Deeds of the Hungarians (Edited and translated by László Veszprémy and Frank Schaer with a study by Jenő Szűcs) (1999). CEU Press. ISBN 963-9116-31-9.
 The Hungarian Illuminated Chronicle: Chronica de Gestis Hungarorum (Edited by Dezső Dercsényi) (1970). Corvina, Taplinger Publishing. ISBN 0-8008-4015-1.

Παραπομπές 

Οίκος των Άρπαντ
Βασιλείς της Ουγγαρίας