Φοινίκη Μεσσηνίας

Η Φοινίκη αναφερόμενη παλαιότερα ως το Αγατζίκι, είναι οικισμός κοντά στην Μεθώνη και υπάγεται διοικητικά στον Δήμο Πύλου - Νέστορος, του Νομού Μεσσηνίας.

Τοποθεσία
Η Φοινίκη βρίσκεται βορειοανατολικά της Μεθώνης, από την οποία απέχει περίπου 6 χιλιόμετρα και βορειοδυτικά από την Φοινικούντα, από την οποία απέχει περίπου 9 χιλιόμετρα. Έχει υψόμετρο 120 μέτρα και απέχει 3 περίπου χιλιόμετρα από τη θάλασσα. Κοντά στην Φοινίκη βρίσκονται, προς τα βορειοανατολικά της ο Ευαγγελισμός σε απόσταση 4 περίπου χιλιομέτρων, προς τα νοτιοδυτικά της η Κοκκινιά, σε απόσταση 4 περίπου χιλιομέτρων επίσης και προς τα νότιά της οι Λάμπες σε απόσταση 3 περίπου χιλιομέτρων αντίστοιχα.

Ιστορία
Το χωριό, έχει μακρόχρονη ιστορία που ακολουθεί την ιστορία της Μεσσηνίας και της ευρύτερης περιοχής τόσο της Μεθώνης, όσο και της Πυλίας. Η περιοχή του οικισμού, κατά την αρχαιότητα, ήταν τμήμα του βασιλείου του Νέστορα, της αρχαίας Πύλου. Το χωριό υπάρχει, τουλάχιστον από τα χρόνια της Ενετοκρατίας και η παλαιότερη ονομασία του ήταν Αγατζίκι. Οι κάτοικοι προέρχονται από τη Φοινίκη της Βόρειας Ηπείρου.

Β΄ Ενετοκρατία 

Την εποχή της Β΄ Ενετοκρατίας αναφερόταν ως Αγατζίκι (Agazuchi ή Agazichi). Ο οικισμός αναφέρεται επίσης σε διάφορες απογραφές των Βενετών Προνοητών της Γαληνοτάτης Δημοκρατίας της Βενετίας, οι οποίες έγιναν στο χρονικό διάστημα της τριακονταετίας (1683/84-1715), κατά την οποία οι Βενετοί κατείχαν την Πελοπόννησο. Το χωριό Αγατζίκι (Agazuchi), ανήκε, το 1689, στην επαρχία της Μεθώνης (Territorio di Modon), η οποία ήταν μια από τις 4 επαρχίες, στις οποίες χωριζόταν τότε το διαμέρισμα της Μεθώνης (επαρχία Φαναριού, επαρχία Αρκαδιάς, επαρχία Ναβαρίνου και επαρχία Μεθώνης). Με βάση την ενετική απογραφή Corner του 1689, το χωριό είχε 25 κατοίκους.

Διοικητική ιστορία
Το Αγατσίκι ή Αγατζίκι
προσαρτήθηκε αρχικά, το 1835, στον παλαιό Δήμο Νέας Κρήτης.  Μόλις 5 χρόνια αργότερα, το 1840, ο οικισμός αποσπάται από τον Δήμο Νέας Κρήτης και προσαρτάται στον παλαιό Δήμο Μεθώνης, όπου και παρέμεινε ως το 1912 που ο δήμος καταργήθηκε. Το χωριό, τουλάχιστον από το 1844 ως το 1851 αναφερόταν επίσημα ως Αγατσίκι, ενώ από το 1851 ως το 1889 αναφερόταν ως Αγατζίκι. Από το 1889 ως το 1896 αναφερόταν ως Αγατζίκιον και από το 1896 ως το 1912 και πάλι ως Αγατζίκι. Από το 1912 ως το 1927 το χωριό αναφερόταν επίσημα ως Αγαντζίκι. Το χωριό αναφέρεται, το 1853, επίσης σαν Αγατζίκι στον β΄ τόμο των «Ελληνικών» του Ιάκωβου Ρίζου Ραγκαβή, ως χωριό του Δήμου Μεθώνης της Επαρχίας Πυλίας με πληθυσμό 42 κατοίκων, με βάση την απογραφή του 1851. Έδρα του Δήμου Μεθώνης τότε, βάση της ίδιας πηγής, ήταν η κωμόπολη Μεθώνη. Το 1912 το Αγαντζίκι προσαρτάται αρχικά στην Κοινότητα Γριβιτσών, με έδρα τα Γριβιτσά (σήμερα ο Ευαγγελισμός). Ένα μόλις χρόνο μετά, το 1913,  το Αγαντζίκι  αποσπάται από την κοινότητα Κοινότητα Γριβιτσών και προσαρτάται εκ νέου στην Κοινότητα Μεθώνης. Το 1927 το Αγαντζίκι  μετονομάζεται σε Φοινίκη. Το 1966, η Φοινίκη αποσπάται από την Κοινότητα Μεθώνης και γίνεται έδρα στην Κοινότητα Φοινίκης. Το χωριό παρέμεινε ως έδρα της Κοινότητας Φοινίκης, από το 1966 ως το 1997, όταν τότε, στα πλαίσια των αλλαγών που επήλθαν στη τοπική αυτοδιοίκηση, μέσω του σχεδίου «Καποδίστριας», η Φοινίκη υπήχθη στον κατηργημένο Δήμος Μεθώνης, ως το 2010. Από το 2011, μετά τις νέες αλλαγές του σχεδίου «Καλλικράτης» η Φοινίκη ανήκει πλέον στον νέο Δήμο Πύλου - Νέστορος. Ο δήμος αυτός, συστάθηκε με το Πρόγραμμα Καλλικράτης με την συνένωση των προϋπαρχόντων δήμων Κορώνης, Μεθώνης, Παπαφλέσσα, Πύλου, Νέστορος και Χιλιοχωρίων.  Η Φοινίκη σήμερα είναι οικισμός και έδρα της Τοπικής Κοινότητας της Φοινίκης του Δήμου Πύλου-Νέστορος, στην οποία υπάγονται επίσης οι Λάμπες (νεοσύστατος οικισμός που αναγνωρίσθηκε το 2011).

Κάτοικοι
Ο οικισμός, με βάση την απογραφή του 2011, έχει 97 μόνιμους κατοίκους, οι οποίοι απασχολούνται κυρίως σε διάφορες αγροτικές εργασίες, καθώς και με τον τουρισμό.

Κτίρια – αξιοθέατα
Εκτός από τα παραδοσιακά σπίτια, υπάρχει το παλαιό Δημοτικό Σχολείο, το οποίο λειτούργησε για πρώτη φορά το 1951 και οι εκκλησίες του χωριού, ο Ιερός Ναός του Αγίου Αθανασίου, που κτίστηκε το 1840 και Η Εκκλησια του Αγίου Ιωάννου (κοιμητηριακός ναός), οι οποίοι υπάγονται στην Ιερά Μητρόπολη Μεσσηνίας. Νοτιότερα του χωριού στην κατεύθυνση προς τις Λάμπες βρίσκεται επίσης ο Ιερός Ναός της Αγίας Ζώνης, που γιορτάζει στις 31 Αυγούστου.

Παραλία «Λάμπες»
Σε απόσταση 3 περίπου χιλιομέτρων νότια του χωριού, βρίσκεται ο οικισμός Λάμπες και η παραλία του, η Παραλία Λάμπες, η οποία διαθέτει ακτή με χρυσή άμμο, καθάρια νερά και είναι επίσης οργανωμένη με άμεση πρόσβαση, από την επαρχιακή οδό Μεθώνης-Κορώνης. Η παραλία αυτή διαμοιράζεται ουσιαστικά, λόγω της φύσης του εδάφους, σε δυο επιμέρους μικρότερες παραλίες, γνωστές και ως οι «Εμπρός Λάμπες» και οι «Πίσω Λάμπες».

Δείτε επίσης
 Μεθώνη
 Δήμος Πύλου - Νέστορος
 Διοικητική διαίρεση Περιφερειακής Ενότητας Μεσσηνίας
 Διοικητική διαίρεση νομού Μεσσηνίας
 πρώην Δήμος Μεθώνης

Χάρτης περιοχής

Παραπομπές

Πηγές
 Οι απογραφές των Προνοητών της Γαληνοτάτης Δημοκρατίας της Βενετίας, Corner (1689), Grimani (1700) Angelo Emo (ίσως το 1708), η αχρονολόγητη απογραφή που αναφέρεται στο χειρόγραφο Querini-Stampalia (ίσως το 1711), είναι τέσσερις από τις διάφορες βενετσιάνικες απογραφές, οι οποίες επιχειρήθηκαν στο χρονικό διάστημα της τριακονταετίας (1683/84-1715), κατά την οποία οι Βενετοί κατείχαν την Πελοπόννησο. Μέχρι σήμερα πλήρως έχει δημοσιευθεί μόνο η απογραφή Grimani, από τον ιστορικό και  ομότιμο διευθυντή ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών (ΕΙΕ) Βασίλη Παναγιωτόπουλο, στο έργο του "Πληθυσμός και οικισμοί της Πελοποννήσου. 13ος - 18ος αιώνας", (1985).
 Βασίλης Παναγιωτόπουλος, "Πληθυσμός και οικισμοί της Πελοποννήσου. 13ος - 18ος αιώνας", Σειρά: Μελέτες Νεοελληνικής Ιστορίας, μετάφραση: Χριστίνα Αγριαντώνη, επιμέλεια: Αγγελική Κόκκου, έκδοση: Εμπορική Τράπεζα Ελλάδος - Ιστορικό Αρχείο, Αθήνα 1985, 2η έκδοση: 1987. 
 Κωνσταντίνος Ντόκος, "BREVE DESCRITTONE DEL REGNO DI MOREA. Αφηγηματική ιστορική πηγή ή επίσημο βενετικό έγγραφο της Β' Βενετοκρατίας στην Πελοπόννησο;", "ΕΩΑ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΑ", Vol 1, DOI: http://dx.doi.org/10.12681/eoaesperia.24 Αθήνα 1993.
 Σπυρίδων Λάμπρος, «Απογραφή Νομού Μεθώνης επί Βενετών», Δελτίον της Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας της Ελλάδος, τόμος 2ος, Εκ του Τυπογραφείου Αδελφών Περρή, Εν Αθήναις 1883, σελ. 686-710. Από την Ψηφιακή Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 Δήμος Πύλου - Νέστορος, από την ιστοσελίδα: www.pylos-nestor.gr του Δήμου Πύλου - Νέστορος.
 Πολιτιστικός Σύλλογος Φοινίκης "Οι Λάμπες" - Finiki Cultural Association.

Χωριά του νομού Μεσσηνίας
Επαρχία Πυλίας
Δήμος Πύλου - Νέστορος