Ελκτική διάταξη

Ένα αεροσκάφος κατασκευασμένο με ελκτική διάταξη έχει τον έλικα τοποθετημένο μπροστά από τον κινητήρα του έτσι ώστε το αεροσκάφος να έλκεται στον αέρα, σε αντίθεση με την προωθητική διάταξη, στην οποία οι έλικες βρίσκονται πίσω και ωθούν το αεροσκάφος μπροστά.

Κατά τα πρώτα χρόνια της μηχανοκίνητης αεροπορίας χρησιμοποιούνταν ευρύτατα τόσο μοντέλα με προωθητικής όσο και ελκτικής διάταξης. Ωστόσο στα μέσα του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, το ενδιαφέρον για αεροσκάφη με προωθητική διάταξη μειώθηκε και κυριάρχησε η ελκτική διάταξη. Σήμερα, τα ελικοφόρα αεροσκάφη είναι κατά κύριο λόγο με ελκτική διάταξη, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά.

Πρώιμη χρήση του όρου
Από το 1910, κατά τα πρώτα χρόνια πτήσεων, άρχισε να υπάρχει διάκριση μεταξύ της προπέλας και του ελκτικού έλικα. Το Βασιλικό Σώμα Αεροπορίας ονόμασε τα αεροσκάφη αυτά «τύπου Μπλέριοτ», από τον Λουί Μπλέριοτ για να τα διακρίνει από τα «τύπου Φαρμάν» προωθητικής διάταξης αεροσκάφη.

Στρατιωτική αεροπορία του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου
Από στρατιωτική άποψη, το πρόβλημα με τα μονοκινητήρια ελκτικά αεροσκάφη ήταν πως οι κυβερνήτες δεν μπορούσαν να εκπυρσοκροτήσουν δια μέσω του τόξου του έλικα χωρίς να χτυπήσουν τις λεπίδες της προπέλας με τις σφαίρες τους. Κάποιες προτεινόμενες λύσεις ήταν η τοποθέτηση των όπλων γύρω από το τόξο της προπέλας, είτε σε γωνία είτε πλευρικά – κάτι που έκανε τη στόχευση δύσκολη – ή ακόμη και στην πάνω πτέρυγα ενός διπλάνου ώστε οι σφαίρες να περνούν πάνω από την προπέλα.

Το πρώτο σύστημα εκπυρσοκρότησης διαμέσω της προπέλας αναπτύχθηκε από τον Γάλλο μηχανικό Εζέν Γκιλμπέρ για την εταιρεία Morane-Saulnier και σε αυτό συμπεριλαμβανόταν η τοποθέτηση μεταλλικών «σφηνών αντανάκλασης» στις λεπίδες της προπέλας ενός μονοπλάνου Morane-Saulnier L. Χρησιμοποιήθηκε άμεσα με επιτυχία από τον Γάλλο αεροπόρο Ρολάν Γκαρός και επίσης σε τουλάχιστον ένα Sopwith Tabloid της Αεροπορικής Υπηρεσίας του Βασιλικού Ναυτικού.

Η τελική λύση ήταν ο μηχανισμός συγχρονισμού, πιο γνωστός ως συγχρονιστής όπλων, που αναπτύχθηκε από τον Άντονι Φόκερ και τοποθετήθηκε στο μονοπλάνο Fokker E.I του 1915. Το πρώτο βρετανικό αεροσκάφος με ελκτική διάταξη το οποίο σχεδιάστηκε ειδικά ώστε να του τοποθετηθεί μηχανισμός συγχρονισμού ήταν το Sopwith 1½ Strutter το οποίο τέθηκε σε υπηρεσία στις αρχές του 1916.

Σε άλλες λύσης αποφυγής του τόξου της προπέλας συμπεριλαμβανόταν το πέρασμα του σωλήνα του όπλου μέσω του άξονα περιστροφής του έλικα – χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά στην παραγωγή στρατιωτικών αεροσκαφών του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου από το γαλλικό SPAD S.XII – ή η τοποθέτηση των όπλων στις πτέρυγες. Η τελευταία λύση χρησιμοποιήθηκε ευρύτατα από τις αρχές της δεκαετίας του 1930 έως την αρχή της εποχής της αεριώθησης.

Παραπομπές

Αεροναυπηγική