Γυναίκες πολιτικοί της Τουρκίας

Oι Γυναίκες στην Τουρκία έχουν μια ενεργή συμμετοχή στην πολιτική ζωή της χώρας, με τον αριθμό των γυναικών στο τουρκικό κοινοβούλιο να αυξάνεται σταθερά στις εκλογές των τελευταίων δεκαετιών.

Ιστορία 

Η Δημοκρατία της Τουρκίας ιδρύθηκε από τις στάχτες της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, στις 29 Οκτωβρίου 1923. Παρόλο που η πολιτική επιρροή κάποιων βαλιντέ σουλτάνων (οι μητέρες των βασιλιάδων) πάνω στους Οθωμανούς Σουλτάνους ήταν σημαντική, ιδιαίτερα κατά την διάρκεια της περιόδου που είναι γνωστή ως Σουλτανάτο των Γυναικών, οι γυναίκες δεν είχαν καμιά τύχη να υπηρετήσουν από οποιαδήποτε επίσημη πολιτική θέση στην οθωμανική εποχή.
Μια σημαντική γυναίκα πολιτική ακτιβίστρια, κατά τις πρώτες ημέρες της ρεπουμπλικανικής εποχής, ήταν η Nezihe Muhittin, η οποία ίδρυσε το πρώτο γυναικεία πολιτικό κόμμα στην Τουρκία τον Ιούνιο του 1923 ; ωστόσο, αυτό το κόμμα δεν νομιμοποιήθηκε ποτέ επειδή η Δημοκρατία της Τουρκίας δεν είχε ακόμα επίσημα δημιουργηθεί. Ο Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ, ο ιδρυτής της Δημοκρατίας της Τουρκίας, εισήγαγε μια σειρά από μεταρρυθμίσεις προκειμένου να δημιουργήσει ένα σύγχρονο κράτος, συμπεριλαμβανομένων της για πρώτη φορά αστικής και πολιτικής ισότητας των γυναικών. Στις 17 Φεβρουαρίου 1926, η Τουρκία υιοθέτησε έναν νέο ποινικό κώδικα, σύμφωνα με τον οποίο τα δικαιώματα των ανδρών και των γυναικών στην Τουρκία θεωρούνταν ισότιμα. Μετά από μια σύντομη αλλά έντονη διαμάχη, οι γυναίκες της Τουρκίας κατάφεραν να αποκτήσουν δικαίωμα ψήφου στις εθνικές εκλογές σύμφωνα με την Πράξη αρ. 1580 στις 3 Απριλίου 1930. Τέσσερα χρόνια αργότερα, μέσω του νόμου που τέθηκε σε ισχύ στις 5 Δεκεμβρίου 1934, οι γυναίκες απέκτησαν πλήρη και καθολική ψηφοφορία, γεγονός που έλαβε χώρα νωρίτερα από τις περισσότερες άλλες χώρες.

Εκλογές 1935–1995 

Παρά την ενθαρρυντική έναρξη στις εκλογές του 1935, ο αριθμός των γυναικών στο Κοινοβούλιο άρχισε να μειώνεται. Ο μικρότερος αριθμός ήταν 2 γυναίκες μέλη (το 1954), αλλά αυτό το γεγονός δεν βελτιώθηκε αρκετά στις επόμενες εκλογές και μέχρι το 1991.

Εκλογές 1995–2015 
Από το 1995, ο αριθμός των γυναικών στο Κοινοβούλιο αυξάνεται διαρκώς. Το ποσοστό των γυναικών στις εκλογές του 1935, στην πρώτη χρονιά που οι γυναίκες μπόρεσαν να εκλεχθούν στο Κοινοβούλιο, ξεπεράστηκε μόλις το 1999.

Μέλη της Γερουσίας 
The Grand National Assembly of Turkey had a Senate (upper house) between 1961 and 1980. The following women were elected as the senators:
 Mebrure Aksoley (1902–1984), Republican People's Party (CHP) (1964–1973)
 Fatma Hikmet İşmen, (1918–2006), Workers Party of Turkey (TİP) (1966–1975)
 Bahriye Üçok (1919–1990), State President's contingency (1971–1976). The only assassinated woman politician.
 Nermin Abadan Unat (born 1921), State President's contingency (1978–1980) 
 Aysel Baykal (1939–2003), Republican People's Party (CHP) (1979–1980)

Γυναικεία πολιτικά κόμματα 
Two parties were founded by women: National Women's Party of Turkey in 1972 (up to 1980) and Women's Party (Turkey) in 2014

Ηγέτιδες πολιτικών κομμάτων 

Η πρώτη γυναίκα που ηγήθηκε πολιτικό κόμμα στην Τουρκία ήταν η Behice Boran (1910–1987). Ως μέλος του Εργατικού Κόμματος της Τουρκίας (TİP), εξελέγη ηγέτης του κόμματος το 1970 και διατήρησε αυτή την θέση μέχρι την κατάρρευση όλων των πολιτικών κομμάτων της Τουρκίας μετά το στρατιωτικό πραξικόπημα της 11ης Σεπτεμβρίου 1980. Άλλες γυναίκες που ηγήθηκαν πολιτικού κόμματος ήταν :
 Mübeccel Göktuna (1915–1999) National Women's Party of Turkey (TUKP) (1972–1981)
 Τανσού Τσιλέρ (γεννημένη 1946) True Path Party (DYP) (1993–2002) (Prime Minister από το 1993 έως το 1996)
 Rahşan Ecevit (γεννημένη 1923), Democratic Left Party (DSP) (1985–1987), Democratic Left People's Party (DSHP) (2010)
 Nesrin Nas (1958), Motherland Party (ANAP) (2003–2004)
 Filiz Koçali (γεννημένη 1958), Socialist Democracy Party (2004–σήμερα)
 Gültan Kışanak (γεννημένη 1961), Peace and Democracy Party (BDP) (2011–2014)
 Figen Yüksekdağ (γεννημένη 1971), Peoples' Democratic Party (Turkey) (2012–σήμερα). Από το 2014, είναι η ηγέτης του κόμματος.
 Emine Ülker Tarhan (γεννημένη 1963), Anatolia Party (2014–σήμερα). Από το 2014, είναι η ηγέτης του κόμματος.
 Fatma Benelyazgın. Women's Party (Turkey)
 Meral Akşener (γεννημένη 1956), Good Party (2017–σήμερα), συνιδρυτής και ηγέτης.

Αντιπρόεδροι του Κοινοβουλίου 
Μέχρι σήμερα, καμιά γυναίκα δεν έχει γίνει πρόεδρος του Κοινοβουλίου στην Τουρκία. Η πρώτη γυναίκα αντιπρόεδρος ήταν η Nermin Neftçi του National Reliance Party το 1972. Την περίοδο 2007–2015 δυο γυναίκες έγιναν αντιπρόεδροι : η Meral Akşener (Nationalist Movement Party)  και η Güldal Mumcu (Republican People's Party). Το 2011 η Ayşe Nur Bahçekapılı του Justice and Development party (AKP) επίσης εξελέγη ως μια από τους αντιπροέδρους του Κοινοβουλίου.

Parliamentary group vice chairwomen 
Σύμφωνα με το Σύνταγμα της Τουρκίας, κάθε κόμμα με περισσότερες από είκοσι έδρες δημιουργεί ένα κοινοβουλευτικό σώμα, που εκπροσωπείται από 1-3 ομάδες αντιπροσώπους (), οι οποίοι εκπροσωπούν σε γενικές γραμμές το κόμμα τους τόσο στο κοινοβούλιο όσο και όταν ο ηγέτης του κόμματος είναι απών. Η πρώτη γυναίκα αντιπρόσωπος στο τουρκικό Κοινοβούλιο ήταν η Oya Araslı του Republican People's Party από το 1996 μέχρι το 1999. Αργότερα, υπήρξαν δυο αντιπρόσωποι κομμάτων στο Κοινοβούλιο : η Emine Ülker Tarhan του Republican People's Party και η Pervin Buldan του Peace and Democracy Party.

Πρωθυπουργοί 
Η Τανσού Τσιλέρ, καθηγήτρια οικονομικών επιστημών από το 1983, εισήχθη στην πολιτική τον Νοέμβριο του 1990, όταν έγινε μέλος στο συντηρητικό κόμμα True Path Party (DYP). Στις 13 Ιουνίου 1993, εξελέγη ηγέτης του κόμματος και στις 25 Ιουνίου του ίδιου έτους, η Çiller έγινε πρωθυπουργός σε μια κυβέρνηση συνεργασίας, ενώ παράλληλα έγινε η πρώτη και μοναδική γυναίκα πρωθυπουργός της Τουρκίας μέχρι σήμερα. Υπηρέτησε από αυτή την θέση μέχρι τις 6 Μαρτίου 1996.

Υπουργοί σε κυβέρνηση 
Η πρώτη γυναίκα που έγινε υπουργός σε κυβέρνηση ήταν η Türkân Akyol, το 1971. Ήταν Υπουργός Υγείας στην τεχνοκρατική κυβέρνηση του Nihat Erim. Το 1983, έγινε μια από τους ιδρυτές του SODEP, παρακλάδι του σοσιαλ-δημοκρατικού κόμματος, ενός νέου πολιτικού κόμματος που έγινε ένα από τα μεγαλύτερα πολιτικά κόμματα στην Τουρκία την δεκαετία του 1980.

Οι γυναίκες που έγιναν υπουργοί σε κυβέρνηση μέχρι σήμερα έχουν ως ακολούθως :

Οι συντομογραφίες έχουν ως ακολούθως :
CGP: Republican Reliance Party
ANAP: Motherland Party
SHP: Social Democratic Populist Party
CHP: Republican People's Party
DYP: True Path Party
DSP: Democratic Left Party
AKP: Justice and Development Party

Προεδρία 
Μέχρι τον Ιούλιο του 2016, καμιά γυναίκα δεν έχει γίνει Πρόεδρος της Τουρκίας.

Παραπομπές