Δεντρούλια Μεσσηνίας

Τα Δεντρούλια αναφερόμενα παλαιότερα ως το Κιαπάπι ή το Γιαπαπί ή τα Δενδρούλια, είναι οικισμός, χωρίς μόνιμο πληθυσμό, κοντά στην Μεθώνη και υπάγεται διοικητικά στον Δήμο Πύλου - Νέστορος, του Νομού Μεσσηνίας.

Τοποθεσία
Τα Δεντρούλια βρίσκονται βορειοανατολικά της Μεθώνης, από την οποία απέχουν περίπου 10 χιλιόμετρα και βορειοδυτικά από την Φοινικούντα, από την οποία απέχουν περίπου 5,5 χιλιόμετρα. Έχουν υψόμετρο 120 μέτρα και απέχουν 5,5 περίπου χιλιόμετρα από τη θάλασσα. Κοντά στα Δεντρούλια βρίσκονται επίσης, προς τα βορειοδυτικά τους τα Περιβολάκια σε απόσταση 3,5 περίπου χιλιομέτρων και προς τα νοτιοδυτικά τους ο Ευαγγελισμός, σε απόσταση 3 περίπου χιλιομέτρων αντίστοιχα.

Ιστορία
Το χωριό, έχει μακρόχρονη ιστορία που ακολουθεί την ιστορία της Μεσσηνίας και της ευρύτερης περιοχής τόσο της Μεθώνης, όσο και της Πυλίας. Η περιοχή του οικισμού, κατά την αρχαιότητα, ήταν τμήμα του βασιλείου του Νέστορα, της αρχαίας Πύλου. Το χωριό υπάρχει, τουλάχιστον από τα χρόνια της Ενετοκρατίας και η παλαιότερη ονομασία του ήταν Κιαπάπι.

Β΄ Ενετοκρατία 

Την εποχή της Β΄ Ενετοκρατίας αναφερόταν ως Κιαπάπι (Chiapapi).Ο οικισμός αναφέρεται επίσης σε διάφορες απογραφές των Βενετών Προνοητών της Γαληνοτάτης Δημοκρατίας της Βενετίας, οι οποίες έγιναν στο χρονικό διάστημα της τριακονταετίας (1683/84-1715), κατά την οποία οι Βενετοί κατείχαν την Πελοπόννησο. Το χωριό Κιαπάπι (Chiapapi), ανήκε, το 1689, στην επαρχία της Μεθώνης (Territorio di Modon), η οποία ήταν μια από τις 4 επαρχίες, στις οποίες χωριζόταν τότε το διαμέρισμα της Μεθώνης (επαρχία Φαναριού, επαρχία Αρκαδιάς, επαρχία Ναβαρίνου και επαρχία Μεθώνης). Με βάση την ενετική απογραφή Corner του 1689, το χωριό είχε 13 κατοίκους.

Διοικητική ιστορία
Το Κιαπάπι ή Γιαπαπί ή η Γιαπακιά ή Γιαπαπιά 
προσαρτήθηκε αρχικά, το 1835, στον παλαιό Δήμο Νέας Κρήτης. Μόλις 5 χρόνια αργότερα, το 1840, ο οικισμός αποσπάται από τον Δήμο Νέας Κρήτης και προσαρτάται στον παλαιό Δήμο Μεθώνης, όπου και παρέμεινε, με διάφορες ονομασίες, ως το 1912 που ο δήμος καταργήθηκε. Ο οικισμός καταργείται τυπικά για πρώτη φορά το 1845. Το χωριό, τουλάχιστον από το 1844 ως το 1851 αναφερόταν επίσημα ως το Κιαπάπι. Το χωριό αναφέρεται, το 1853, επίσης σαν Κιαπάπι στον β΄ τόμο των «Ελληνικών» του Ιάκωβου Ρίζου Ραγκαβή, ως χωριό του Δήμου Μεθώνης της Επαρχίας Πυλίας με πληθυσμό 25 κατοίκων, με βάση την απογραφή του 1851. Έδρα του Δήμου Μεθώνης τότε, βάση της ίδιας πηγής, ήταν η κωμόπολη Μεθώνη. Το 1889 το χωριό προσαρτάται για δεύτερη φορά στον παλαιό Δήμο Μεθώνης με επίσημη ονομασία ως τα Διακούπια και καταργείται τυπικά, για δεύτερη φορά, το 1908, επαναπροσαρτώμενο, το ίδιο έτος, για τρίτη φορά και αναφερόμενο πλέον ως το Γιαπαπί Από το 1879 ως το 1896 το χωριό αναφερόταν επίσημα ως τα Διακούπια και από το 1896 ως το 1907 αναφερόταν ως τα Γιακούπια. Από το 1907 ως το 1927 αναφερόταν ως το Γιαπαπί Γριβιτσάς ή απλά το Γιαπαπί. Το 1912 το Γιαπαπί προσαρτάται στην Κοινότητα Γριβιτσών, με έδρα τα Γριβιτσά (σήμερα ο Ευαγγελισμός). Στην ίδια κοινότητα προσαρτώνται επίσης, το 1912, οι οικισμοί Αγατζίκι (σήμερα η Φοινίκη, παρέμεινε ως το 1913  που προσαρτήθηκε στην Κοινότητα Μεθώνης), Καβουριανό (καταργήθηκε το 1928) και Καμάρια, ενώ το 1919 προσαρτάται στην Κοινότητα Γριβιτσών και ο οικισμός Νταούτι (το 1920 αναγνωρίσθηκε ως Δαούτι). Το 1927 οι οικισμοί Γριβιτσά, Γιαπαπί και Δαούτι μετονομάζονται σε Ευαγγελισμός, Δενδρούλια και Περιβολάκια αντίστοιχα, ενώ η Κοινότητα Γριβιτσών μετονομάζεται σε Κοινότητα Ευαγγελισμού.  Το χωριό παρέμεινε ως οικισμός της Κοινότητας Ευαγγελισμού, με τις αλλαγές των ονομασιών κοινότητας και οικισμού, από το 1912 ως το 1971, όταν ο οικισμός τυπικά καταργείται και πάλι για τρίτη φορά, ενώ, από 2001, ο οικισμός προσαρτάται για τέταρτη φορά με την ονομασία που διατηρεί και σήμερα, δηλαδή ως τα Δεντρούλια Παράλληλα η Κοινότητα του Ευαγγελισμού παρέμεινε ως το 1997, όταν τότε, στα πλαίσια των αλλαγών που επήλθαν στη τοπική αυτοδιοίκηση, μέσω του σχεδίου «Καποδίστριας», οι οικισμοί της υπήχθησαν στον κατηργημένο Δήμος Μεθώνης, ως το 2010. Από το 2011, μετά τις νέες αλλαγές του σχεδίου «Καλλικράτης» τα Δεντρούλια ανήκουν πλέον στον νέο Δήμο Πύλου - Νέστορος. Ο δήμος αυτός, συστάθηκε με το Πρόγραμμα Καλλικράτης με την συνένωση των προϋπαρχόντων δήμων Κορώνης, Μεθώνης, Παπαφλέσσα, Πύλου, Νέστορος και Χιλιοχωρίων.  Τα Δεντρούλια σήμερα είναι οικισμός της Τοπικής Κοινότητας του Ευαγγελισμού του Δήμου Πύλου-Νέστορος, με έδρα τον Ευαγγελισμό, ενώ στην τοπική κοινότητα αυτή υπάγονται επίσης οι οικισμοί: Το Αμουλάκι, το Καβουριανό, τα Καμάρια και τα Παλιάλωνα.

Κάτοικοι
Ο οικισμός, με βάση την απογραφή του 2011, δεν έχει μόνιμους κατοίκους.

Κτίρια – αξιοθέατα 
Εκτός από τα λιγοστά παραδοσιακά σπίτια, τα οποία είναι διάσπαρτα, ο παλαιός και χωρίς μόνιμο πληθυσμό οικισμός των Δεντρουλίων, προσφέρεται ως ενδιάμεση στάση για φυσιολάτρες, οδοιπόρους και όσους εξερευνούν, με περιπάτους, την ευρύτερη περιοχή και το γύρω τοπίο με τους ελαιώνες και την πλούσια βλάστηση.

Δείτε επίσης
 Μεθώνη
 Δήμος Πύλου - Νέστορος
 Διοικητική διαίρεση Περιφερειακής Ενότητας Μεσσηνίας
 Διοικητική διαίρεση νομού Μεσσηνίας
 πρώην Δήμος Μεθώνης

Παραπομπές

Πηγές
 Οι απογραφές των Προνοητών της Γαληνοτάτης Δημοκρατίας της Βενετίας, Corner (1689), Grimani (1700) Angelo Emo (ίσως το 1708), η αχρονολόγητη απογραφή που αναφέρεται στο χειρόγραφο Querini-Stampalia (ίσως το 1711), είναι τέσσερις από τις διάφορες βενετσιάνικες απογραφές, οι οποίες επιχειρήθηκαν στο χρονικό διάστημα της τριακονταετίας (1683/84-1715), κατά την οποία οι Βενετοί κατείχαν την Πελοπόννησο. Μέχρι σήμερα πλήρως έχει δημοσιευθεί μόνο η απογραφή Grimani, από τον ιστορικό και  ομότιμο διευθυντή ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών (ΕΙΕ) Βασίλη Παναγιωτόπουλο, στο έργο του "Πληθυσμός και οικισμοί της Πελοποννήσου. 13ος - 18ος αιώνας", (1985).
 Βασίλης Παναγιωτόπουλος, "Πληθυσμός και οικισμοί της Πελοποννήσου. 13ος - 18ος αιώνας", Σειρά: Μελέτες Νεοελληνικής Ιστορίας, μετάφραση: Χριστίνα Αγριαντώνη, επιμέλεια: Αγγελική Κόκκου, έκδοση: Εμπορική Τράπεζα Ελλάδος - Ιστορικό Αρχείο, Αθήνα 1985, 2η έκδοση: 1987. 
 Κωνσταντίνος Ντόκος, "BREVE DESCRITTONE DEL REGNO DI MOREA. Αφηγηματική ιστορική πηγή ή επίσημο βενετικό έγγραφο της Β' Βενετοκρατίας στην Πελοπόννησο;", "ΕΩΑ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΑ", Vol 1, DOI: http://dx.doi.org/10.12681/eoaesperia.24 Αθήνα 1993.
 Σπυρίδων Λάμπρος, «Απογραφή Νομού Μεθώνης επί Βενετών», Δελτίον της Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας της Ελλάδος, τόμος 2ος, Εκ του Τυπογραφείου Αδελφών Περρή, Εν Αθήναις 1883, σελ. 686-710. Από την Ψηφιακή Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 Δήμος Πύλου - Νέστορος, από την ιστοσελίδα: www.pylos-nestor.gr του Δήμου Πύλου - Νέστορος.

Χωριά του νομού Μεσσηνίας
Επαρχία Πυλίας
Δήμος Πύλου - Νέστορος