Χουάν ντε Γκογιενέτσε

Ο Χουάν ντε Γκογιενέτσε (Juan de Goyeneche / Goienetxe, 1656 - 1735) ήταν Ισπανός πολιτικός, δημοσιογράφος και επιχειρηματίας. Έχοντας εργαστεί υπό τον τελευταίο μονάρχη της αυστριακής δυναστείας Κάρολο Β΄, υπήρξε ένα από τα κύρια οικονομικά στηρίγματα του νέου, Βουρβώνου, μονάρχη Φιλίππου Ε΄ κατά τη διάρκεια του πολέμου της Ισπανικής Διαδοχής και ένας από τους πρωτοπόρους στην ιστορία της ισπανικής βιομηχανίας με την ίδρυση του πρότυπου βιομηχανικού οικισμού στο Νουέβο Μπαθτάν.

Βιογραφία 
Γεννήθηκε στην κοιλάδα του Μπαθτάν στην ορεινή Ναβάρα το 1658 αλλά σύντομα μετακόμισε στη Μαδρίτη όπου αναδείχθηκε σταδιακά σε αξιόλογο μέλος της αυλής του Καρόλου Β΄. Οι διανοητικές του ανησυχίες τον έφεραν σύντομα σε επαφή με τους μεταρρυθμιστικούς κύκλους της πρωτεύουσας που αναζητούσαν λύση στη χρόνια παρακμή της Ισπανικής Μοναρχίας και που έβλεπαν με θετική διάθεση την διαδοχή του δίχως απογόνους μονάρχη από τον Φίλιππο, δούκα της Ανζού και ανιψιό του Λουδοβίκου ΙΔ΄. Πράγματι, με την ανακήρυξη του τελευταίου ως μονάρχη της Ισπανίας, ο Γκογιενέτσε συνέθεσε μαζί με τον Μαρκήσιο του Κανποφρίο, Χουάν ντε Ντιός ι Ρίο Γκονθάλεθ, την οικονομική και λογιστική βάση της εκστρατείας του Φιλίππου κατά τον πόλεμο της Ισπανικής Διαδοχής, με την παροχή δανείου και υλικού πολέμου.Η παρουσία του είναι δείγμα της ανάδειξης ενός σημαντικού κύκλου από τη Ναβάρα στα ενδότερα του κρατικού μηχανισμού της Ισπανικής Μοναρχίας. 

Το 1710 ίδρυσε το Νουέβο Μπαθτάν, έναν πρότυπο βιομηχανικό οικισμό που είχε ως σκοπό την ενίσχυση της οικονομικής αυτάρκειας του βασιλείου. Ο Γκογιενέτσε ήταν ακόλουθος των εμποροκρατικών ιδεών του υπουργού του Λουβοδίκου ΙΔ' Ζαν Μπατίστ Κολμπέρ, και οι πρωτοβιομηχανικές μονάδες που εγκατέστησε στο Νουέβο Μπαθτάν παρήγαγαν γυαλί και υφάσματα για το σύνολο της επικράτειας του βασιλείου στην Ευρώπη και την Αμερική. Ο οικονομικός σχεδιασμός του οικισμού συνδυάστηκε με ένα αντίστοιχα πρωτοπόρο πολεοδομικό σχέδιο βάσει του ιπποδάμειου ορθογωνίου· τα εξέχοντα κτίρια του οικισμού ανατέθηκαν στον αρχιτέκτονα Χοσέ Μπενίτο δε Τσουριγέρα.

Παρότι το Νουέβο Μπαθτάν παρήγαγε για μερικά χρόνια άριστης ποιότητας γυαλικά, η έλλειψη πρώτης ύλης (κατάλληλου χώματος που αρχικά είχε εισάγει από την Τορτόζα) και ξυλείας για τους φούρνους (η αποψίλωση των δασών στα περίχωρα του οικισμού υπήρξε απόλυτη) επέφεραν την αποτυχία του σχεδίου. Ο Γκογιενέτσε, που εν τω μεταξύ είχε κτίσει το ομώνυμο μέγαρο στην οδό Αλκαλά της Μαδρίτης, αποχώρησε στην πρωτεύουσα όπου μέχρι τον θάνατό του εργάστηκε ως θησαυροφύλακας της βασίλισσας.

Παραπομπές

Βιβλιογραφία 
 María Concepción García Gainza, Antonio Bonet Correa (1999): Juan de Goyeneche y su tiempo: los navarros en Madrid. Κυβέρνηση της Ναβάρας.
 Floriastán, Alfredo (2005): «Don Juan de Goyeneche: su memoria y sus obras». στο VV.AA.: Juan de Goyeneche y el triunfo de los Navarros en la Monarquía Hispánica en el siglo XVIII. Κατάλογος έκθεσης στη Βασιλική Ακαδημία Καλών Τεχνών του Σαν Φερνάντο.

Ναβάρρα
Ισπανοί επιχειρηματίες