Συνθήκη για τις Πυρηνικές Δυνάμεις Μεσαίας Εμβέλειας

Η Συνθήκη για τις Πυρηνικές Δυνάμεις Μεσαίας Εμβέλειας, επισήμως γνωστή ως Συνθήκη Μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής και της Ένωσης Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών για την Εξάλειψη των Πυραύλων Μεσαίας Εμβέλειας και Μικρότερης Εμβέλειας, ήταν μια συμφωνία αμυντικού τύπου μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Σοβιετικής Ένωσης (της οποίας διάδοχος είναι η Ρωσική Ομοσπονδία), σε ισχύ από το 1988 μέχρι το 2019. Υπογράφηκε από τον πρόεδρο Ρόναλντ Ρήγκαν και τον γενικό γραμματέα Μιχαήλ Γκορμπατσώφ στις 8 Δεκεμβρίου 1987. Η συνθήκη εγκρίθηκε από τη Γερουσία των Ηνωμένων Πολιτειών στις 27 Μαΐου 1988 και επικυρώθηκε από τους Ρήγκαν και Γκορμπατσώφ την 1η Ιουνίου 1987.

Η Συνθήκη απαγόρευσε όλους τους χερσαίους βαλλιστικούς πυραύλους και πυραύλους τύπου κρουζ και εκτοξευτήρες με εύρος 500-1.000 χιλιομέτρων (μικρής-μεσαίας εμβέλειας) και 1.000-5.500 χιλιομέτρων (μεσαίας εμβέλειας). Σε αυτή δεν περιλαμβάνονταν οι πύραυλοι που εκτοξεύονταν από αέρος ή μέσω θαλάσσης. Μέχρι το Μάιο του 1991 είχαν εξαλειφθεί 2.692 πύραυλοι, 846 αμερικάνικοι και 1.846 σοβιετικοί.

Ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, ανακοίνωσε στις 20 Οκτωβρίου 2018 ότι αποσύρει τις Ηνωμένες Πολιτείες από τη Συνθήκη, ισχυριζόμενος ότι η ρωσική πλευρά δεν την τηρούσε. Οι Αμερικάνοι ανέστειλαν επίσημα τη συνθήκη την 1η Φεβρουαρίου 2019 και η Ρωσία έκανε το ίδιο την επόμενη ημέρα.

Επηρεαζόμενα όπλα 
Οι ακόλουθοι ειδικοί πύραυλοι, τα συστήματα εκτόξευσής τους και τα μεταφορικά τους οχήματα που καταστράφηκαν ήταν τα εξής:

 Ηνωμένες Πολιτείες
 Εκτοξευτής Πυραύλων Επιφανείας Κρουζ BGM-109G (παροπλίστηκε)
 Πυραυλικό Σύστημα Pershing 1a (παροπλίστηκε)
 Πυραυλικό Σύστημα Pershing II (παροπλίστηκε)
 Σοβιετική Ένωση (αναγράφονται με βάση το όνομα αναφορά του NATO)
 SS-4 Sandal (παροπλίστηκε)
 SS-5 Skean (παροπλίστηκε)
 SS-12 Scaleboard (παροπλίστηκε)
 SS-20 Saber (παροπλίστηκε)
 SS-23 Spider (παροπλίστηκε)
 SSC-X-4 Slingshot

Υποτιθέμενες παραβιάσεις 
Το 2007, ο Αρχηγός του Γενικού Επιτελείου των Ενόπλων Δυνάμεων της Ρωσικής Ομοσπονδίας, Γιούρι Μπαλουγιέφσκι δήλωσε ότι η Ρωσία σχεδίαζε να αποχωρήσει μονομερώς από τη Συνθήκη, ως απάντηση προς την ανάπτυξη του Συστήματος Πυραυλικής Άμυνας του ΝΑΤΟ και επειδή άλλες χώρες δεν δεσμεύονταν από τη Συνθήκη.

Σύμφωνα με αξιωματούχους των ΗΠΑ, η Ρωσία παραβίασε τη Συνθήκη με τη δοκιμή του πυραυλικού συστήματος SSC-8 το 2008. Οι εκπρόσωποι των ΗΠΑ ενημέρωσαν το ΝΑΤΟ για ρωσικές παραβίασης της σύμβασης το 2014 και το 2017. Το 2013 δημοσιεύτηκαν αναφορές ότι η Ρωσία δοκίμασε και σχεδίαζε να συνεχίσει τη δοκιμή δύο πυραύλων που θα μπορούσαν να παραβιάσουν τους όρους της Συνθήκης: τον διηπειρωτικό βαλλιστικό πύραυλο SS-25 και τον νεότερο RS-26. Ωστόσο, κανένας από τους δύο δεν θεωρείται μεσαίας εμβέλειας.
 
Ρώσοι αξιωματούχοι ισχυρίστηκαν ότι η απόφαση να αναπτυχθεί η αμερικανική πυραυλική ασπίδα στην Ευρώπη αποτελούσε παραβίαση της Συνθήκης. Ακόμη, Ρώσοι εμπειρογνώμονες δήλωσαν ότι η χρήση των μη επανδρωμένων οχημάτων από τις Ηνωμένες Πολιτείες, όπως το MQ-9 Reaper και το MQ-4, παραβίαζαν τη Συνθήκη για τις Πυρηνικές Δυνάμεις Μεσαίας Εμβέλειας.

Παραπομπές

Συνθήκες της Σοβιετικής Ένωσης
Ψυχρός Πόλεμος
Κίνημα κατά των πυρηνικών όπλων