Ο μύθος των διωγμών (βιβλίο)

Ο μύθος των Διώγμών, με υπότιτλο: Πώς οι πρώιμοι Χριστιανοί επινόησαν τις Ιστορίες Μαρτυρίου (), είναι βιβλίο του 2013 της Καντίντα Μος, η οποία είναι καθηγήτρια της Καινής Διαθήκης και της Ιστορίας των Πρωτοχριστιανικών Χρόνων στο αμερικανικό Καθολικό Πανεπιστήμιο της Νοτρ Νταμ (Ιντιάνα). Η θέση της Μος είναι:1.   Η παραδοσιακή ιδέα της περιόδου των Διωγμών όταν οι Χριστιανοί υπόφεραν από τις Ρωμαϊκές αρχές και ζούσαν υπό τον φόβο μην ριχτούν στα λιοντάρια, είναι φανταστική ιστορία που δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα.2.   Δεν υπήρχε ποτέ στοχευμένος διωγμός των χριστιανών από τις αυτοκρατορικές ρωμαϊκές αρχές.3.   Επίσημος διωγμός Χριστιανών ο οποίος διατάχθηκε από Ρωμαίο Αυτοκράτορα, κράτησε το πολύ για 12 χρόνια στα πρώτα 300 χρόνια της εκκλησίας4.   Οι περισσότερες ιστορίες ξεχωριστών μαρτύρων, είναι φανταστικές χωρίς ίχνος πραγματικότητας.5.   Ακόμα και οι παλιότερες και πιο ιστορικά ακριβείς ιστορίες μαρτύρων και των όσων υπέφεραν, έχουν αλλάξει και ξαναγραφτεί από πιο πρόσφατους συγγραφείς, έτσι είναι αδύνατο να ξέρουμε τι έκαναν, σκεφτόντουσαν ή είπαν οι μάρτυρες

Περιεχόμενο 
Το κύριο θέμα της Κάντιτα Μος, είναι πως οι σύγχρονοι χριστιανοί έχουν εξαπατηθεί απο την επίσημη εκκλησία για το θέμα των διωγμών των πρώτων χριστιανών. Σύμφωνα με την Μος, η Εκκλησία ισχυρίζεται πως οι πρώτοι μάρτυρες ήταν Χριστιανοί οι οποίοι για 3 αιώνες αντιμετώπισαν την σαδιστική έχθρα της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας κάτι το οποίο δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Ο μύθος λοιπόν των διωγμών, ενσταλάσσεται και σε αρκετούς σημερινούς χριστιανούς, που νομίζουν πως είναι υπό διωγμό και αυτή η πραγματικότητα επηρεάζει την σύγχρονη πολιτική ζωή.

Αρχικά (κεφ 1-2) η Μος εξετάζει την ιστορία της ιδέας του μάρτυρα και διαπίστωσε πως μάρτυρες προϋπήρχαν και αρχαιότερους πολιτισμούς. Στις επόμενες σελίδες (κεφ. 3-4) η Μος εξετάζει την εξάπλωση του φαινομένου του μάρτυρα. Παρατηρεί οτι αρκετοι χριστιανοί την τότε εποχή εξαγοράστηκαν ή απέφυγαν τα μαρτύρια με κάποιο τρόπο, ενώ πολλές από τις διώξεις δεν οφείλεται στο ότι ήταν χριστιανοί τα θύματα, αλλά επειδή παραβίαζαν τους νόμους. Αναφέρει ως παράδειγμα την περιγραφή από τους χριστιανους ως διωγμό από τον αυτοκράτορα Δέκιο, ο οποίος όμως δεν είχε στοχοποιήσει τους χριστιανους. Η λογοτεχνία για τους αρχαίους Έλληνες μάρτυρες που πέθαναν για ανιδιοτελείς σκοπούς, μεταφέρθηκε στην χριστιανική φιλολογία.

Στο 5ο κεφάλαιο, η Μος εξηγεί γιατί, κατα την γνώμη της, οι Ρωμαίοι αντιπαθούσαν τους Χριστιανούς. Όχι από τυφλό μίσος, αλλά από λόγους πολιτικών σκοπιμοτήτων καθώς οι χριστιανοί επιθυμούσαν τον διαχωρισμό πολιτικής-θρησκείας. Στο 6ο κεφάλαιο, η Μος κατασκευάζει ενα άλλο επιχείρημα: Υπήρξαν ορισμένοι χριστιανοί που επεδίωκαν τον θάνατο, με ιδιοτελή σκοπό να εισέλθουν στην βασιλεία των ουρανών, και άρα δεν θα έπρεπε να θεωρούνταν μάρτυρες. Συνολικά πάντως, τα πρώτα 300 χρόνια της εκκλησιαστικής ιστορίας, δεν υπήρξαν ουτε 10 χρόνια διωγμών. Στο 7ο κεφάλαιο, η Μος ασκεί κριτική στον Ευσέβιο, ο οποίος τον 4ο αιώνα εγραψε την ιστορία της εκκλησίας των 3 προηγούμενων αιώνων. Ο Ευσέβιος θέλοντας να εξυπηρετήσει πολιτικές και εκκλησιαστικές σκοπιμότητες της εποχής, έγραψε με πολεμικό ύφος για ανυπόστατες διώξεις των χριστιανών και το κοινό απολάμβανε την ρητορική του η οποία περιλάμβανε ιστορίες με δαίμονες και θανάτους. Επιπλέον, η εισαγωγή της μάχης κατά των δαιμόνων, συνέτεινε στην εξαφάνιση της ανεκτικότητας των χριστιανών προς άλλες θρησκείες τους επόμενους αιώνες. 

Στο τελευταίο κεφάλαιο, η Μος διακρίνει ομοιότητες με την σημερινή εποχή καθώς αρκετοί χριστιανοί στις ΗΠΑ θεωρούν εαυτούς διωκόμενους επειδή δεν τους αρέσουν διάφορα νομοθετικά μέτρα, νομίζουν βρίσκονται υπό καθεστώς δίωξης και δαιμονοποιούν τους αντιπάλους.

Υποδοχή του βιβλίου 
Η Λάουρα Μίλερ γράφοντας την αναφορά της στο Salon, για το βιβλίο Τhe Myth of Persecution αναφέρει:  «η Μος δεν μπορεί να θεωρηθεί εύγλωττη συγγραφέας, όμως εξετάζει πλήρως το θέμα, ψάχνει για ξεκάθαρες και γνήσιες απαντήσεις, υποκινούμενη υπό την επίδραση του μύθου των διώξεων στις Δυτικές κοινωνίες»

Στο The National Catholic Reporter, ο Μαουρίν Ντάλι (Maureen Daly) γράφει: "Από τις πρώτες σελίδες του βιβλίου κατανόησα ότι ήμουν στην μέση ενός καυτού θέματος. Η Μος, καθηγήτρια της ιστορίας της πρώιμης εκκλησίας και των μαρτύρων, καταλήγει ότι οι Διώξεις ήταν σπάνιες και λίγες. Γιατί αυτό είναι σημαντικό; Ο μύθος ότι οι Χριστιανοί πέρασαν Διώξεις, δεν είναι μόνο ανακριβής, αλλά συνέβαλε σημαντικά στην βία και συνεχίζει να υποστηρίζει την θεωρία πως είμαστε υπό επίθεση από συνανθρώπους μας".

Στο Κίρκους Ριβιού (Kirkus Review) γράφεται: «ο μύθος των διώξεων και η αναμονή επιβράβευσης στον παράδεισο ήταν αποτελεσματική στην οργάνωση μιας αρχικής χριστιανικής ταυτότητας, η οποία συμπεριλάμβανε την νοοτροπία ότι βρισκόταν υπό επίθεση και δικαιολογούσε την βίαιη αντίδραση. Παρόλο που οι ιδέες και τα επιχειρήματα της Μος δεν είναι πρωτόγνωρα ή πρωτάκουστα, είναι αρκετά ενδιαφέρονταν και σίγουρα χρειάζεται επιπλέον έρευνα στο θέμα.»

Σύμφωνα με τον τον  Glenn Moots,  "η δίωξη ποτέ δεν ανακοινώνει ότι είναι δίωξη". ενώ ο Ρομπερτ Ρογιαλ  συνεχίζει πως ο ότι στόχος της Μος είναι να διώκει τους σύγχρονους Χριστιανούς. Σύμφωνα με δημοσίευμα του Ινστιτούτου Θρησκείας και Δημόσιας Ζωής των ΗΠΑ, από τον Εφραίμ Ράντνερ, οι σύγχρονες διώξεις κατά Χριστιανών διαψεύδουν τους ισχυρισμούς της Μος, και το βιβλίο της είναι μια αναπροσαρμογή των απόψεων του Έντουαρντ Γκίμπον (1737 – 1794) υπό την επιρροή του πολιτικού τουίτερ.

Σημειώσεις

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Χριστιανισμός στην Ευρώπη
Χριστιανισμός της Αρχαιότητας
Ιστορικά συγγράμματα
Βιβλία με κριτική στον Χριστιανισμό