Ανδρόνικος Παλαιολόγος (γαμπρός Θεόδωρου Α΄)

O Ανδρόνικος Παλαιολόγος (απεβ. π. 1216) από τη Δυναστεία των Παλαιολόγων ήταν γαμπρός του Αυτοκράτορα της Νίκαιας Θεοδώρου Α΄ Λάσκαρη και διάδοχός του.

Βιογραφία
Ο Ανδρόνικος είναι μία μορφή για την οποία δεν έχουμε σαφείς πληροφορίες. Ο Ρ. Μακρίδης αναφέρει ότι "σχεδόν όλα όσα ξέρουμε γι' αυτόν είναι συζητήσιμα: το όνομά του, η ημερομηνία γάμου του, η αιτία που απεβίωσε". Τίποτε δεν είναι γνωστό για την καταγωγή και τα νεανικά του έτη· ακόμη και το όνομά του δεν είναι σίγουρο, καθώς ο Νικόλαος Μεσαρίτης μητροπολίτης Εφέσου, που ετέλεσε τον γάμο, τον αποκαλεί "Κωνσταντίνο Δούκα Παλαιολόγο" σε μία νουθεσία προς αυτόν. Από την άλλη μεριά όλοι οι Ρωμαίοι χρονικογράφοι και πρώτα ο Γεώργιος Ακροπολίτης που είναι η βασική πηγή για τον βίο του, τον αποκαλεί Ανδρόνικο και θεωρούμε ότι το διαφορετικό όνομα, που του αποδίδει ο Μεσαρίτης, είναι λάθος μεταγραφής του χειρογράφου από μεταγενέστερο αντιγραφέα.

Ο Ανδρόνικος αναφέρεται για πρώτη φορά από τον Ακροπολίτη, ως συμμετέχων στην εκστρατεία τού 1211 ενάντια στη Λατινική Αυτοκρατορία, που έληξε στη μάχη του Ρύνδακος με ήττα της Νίκαιας. Κατά την εξέλιξη της εκστρατείας ο Ερρίκος της Φλάνδρας λαίνος αυτοκράτορας της Κωνσταντινούπολης, κατέλαβε επίσης τις πόλεις Λεντιανά και Ποιμανηνόν. Ο Ανδρόνικος ήταν κατά τα φαινόμενα από τους κύριους διοικητές κατά την πολιορκία των Λεντιανών και αιχμαλωτίστηκε, αργότερα όμως ελευθερώθηκε από τους Λατίνους.

Λόγω της χρονολογικής σειράς της διήγησης του Ακροπολίτη, ο γάμος του Ανδρονίκου με την Ειρήνη Λασκαρίνα, πρωτότοκη κόρη του Θεοδώρου Α΄ εθεωρείτο παλαιότερα ως σύγχρονος με τα γεγονότα του έτους 1211, αλλά τώρα τοποθετείται τον Φεβρουάριο του 1216. Έπειτα από τον γάμο του, ο Ανδρόνικος προήχθη στον υψηλό βαθμό του δεσπότη και έγινε ο διάδοχος του θρόνου της Νίκαιας, αφού ο Θεόδωρος Α΄ δεν είχε άρρενα τέκνα. 

Απεβίωσε σύντομα μετά από μία "ερωτική υπόθεση" σύμφωνα με τον Ακροπολίτη και η Ειρήνη ξαναπαντρεύτηκε τον Ιωάννη Γ΄ Βατάτζη, ο οποίος τελικά διαδέχθηκε τον Θεόδωρο Α΄ ως Αυτοκράτορας.

Αναφορές

Πηγές
 Cheynet, Jean-Claude; Vannier, Jean-François (1986). Études Prosopographiques (in French). Paris: Publications de la Sorbonne. ISBN 978-2-85944-110-4.
 Macrides, Ruth (2007). George Akropolites: The History – Introduction, Translation and Commentary. Oxford: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-921067-1.

Βυζαντινοί του 12ου αιώνα
Βυζαντινοί στρατιωτικοί
Βυζαντινοί κυβερνήτες