Ορσάβαρις

Η Ορσάβαρις ή Ορσόβαρις, που στα Περσικά σημαίνει λαμπρή Αφροδίτη (έζησε τον 1ο αι. π.Χ.) γεννήθηκε πριγκίπισσα τού Πόντου.

Βιογραφία
Η καταγωγής της ήταν Ελληνική (Μακεδονική) και Περσική. Ήταν η νεότερη, νόθη κόρη τού Μιθριδάτη ΣΤ΄ τού Πόντου από μία ανώνυμη παλλακίδα του. Γεννήθηκε και μεγάλωσε στον Πόντο.

Μνηστεύθηκε και ίσως παντρεύτηκε τον Σωκράτη Χρηστό -δευτερότοκο γιο τού Νικομήδη Γ΄ της Βιθυνίας- και σφετεριστή τού θρόνου της Βιθυνίας. Αυτός ήταν σύμμαχος τού πατέρα της και μικρανιψιός του. Το ενδεχόμενο τού γάμου βασίζεται σε νομίσματα, που κόπηκαν μετά το 72 π.Χ., τα οποία βρέθηκαν στην Προυσιάδα παρά την θάλασσαν (Κίο, πόλη της Βιθυνίας) και φέρουν σε επιγραφή το όνομά της.

Τα νομίσματα αυτά έχουν το όνομά της και τον τίτλο της στα Ελληνικά. Ένα από αυτά που διασώθηκαν, αναγράφει στη μία πλευρά ΒΑΣΙΛΙΣΣΗΣ ΜΟΥΣΗΣ ΟΡΣΑΒΑΡΙΟΣ και στην άλλη φέρει την κεφαλή τού Ηρακλή με επιγραφή ΠΡΟΥΣΩΝ ΤΩΝ ΠΡΟΣ ΘΑΛΑΣΣΗ. Από την πόλη αυτή καταγόταν οι εκ πατρός πρόγονοί της. Ο Σωκράτης Χρηστός απεβίωσε την εποχή, που το βασίλειο τού Πόντου προσαρτήθηκε το 63 π.Χ. από τον Ρωμαίο στρατηγό Πομπήιο.

Τότε η Ορσάβαρις συνελήφθη από τον Πομπήιο και φαίνεται, πως ήταν ένα από τα λίγα εναπομείναντα μέλη της οικογένειας τού Μιθριδάτη ΣΤ΄, που δεν αυτοκτόνησαν ή φονεύθηκαν από τον Μιθριδάτη ΣΤ΄ για να μην αιχμαλωτιστούν. Έγινε πολιτική κρατούμενη τού Πομπήιου και κόσμησε τον θρίαμβό του, όταν αυτός εισήλθε στη Ρώμη το 61 π.Χ. Έπειτα από την πανηγυρική αυτή παρέλαση η Ορσάβαρις ελευθερώθηκε και επέστρεψε στη Μ. Ασία. 

Εκεί παντρεύτηκε τον Λυκομήδη, ευγενή στη Βιθυνία, που καταγόταν από Έλληνες της Καππαδοκίας. Αυτός ήταν αρχιερέας-βασιλιάς στην πόλη Κόμανα της Καππαδοκίας (47-μετά το 30 π.Χ.) Έτσι η Ορσάβαρις έγινε βασίλισσα της θεοκρατικής πόλης Κόμανα. Γέννησε την Ωροδάλτη.

Οι Ρωμαίοι επικύρωσαν τη θέση τού Λυκομήδη και της οικογένειάς του, καθώς κυβερνούσε τα Κόμανα για αρκετό καιρό. Η Ορσάβαρις και ο σύζυγός της μπορούν να ειδωθούν ως συνεχιστές τού Μιθριδάτη ΣΤ΄, το βασίλειο τού οποίου είχε κατατμηθεί: ο κυρίως Πόντος δόθηκε στον Φαρνάκη Β΄, ετεροθαλή αδελφό της, ως βασίλειο υποτελές στους Ρωμαίους, ο Κιμμέριος Βόσπορος, περιοχές της Καππαδοκίας, κ.ά. είχαν επίσης δοθεί. Τους γιους τού Φαρνάκη Β΄ διαδέχθηκε ο Πολέμων Α΄ του Πόντου.

Οικογένεια
Μάλλον παντρεύτηκε πρώτα τον Σωκράτη Χρηστό των Νικομηδιδών της Βιθυνίας.

Έπειτα παντρεύτηκε τον Λυκομήδη αρχιερέα-βασιλιά στην πόλη Κόμανα της Καππαδοκίας και είχε τέκνο:
 Ωροδάλτις 1ος αι. π.Χ.

Υποσημειώσεις

Πηγές
 A. Mayor, The Poison King: the life and legend of Mithradates, Rome's deadliest enemy, Princeton University Press, 2009
 The Dynastic History of the Hellenistic Monarchies of Asia Minor According to Chronography of George Synkellos by Oleg L. Gabelko

Δυναστεία των Μιθριδατιδών