Καταλανικό δημοψήφισμα ανεξαρτησίας (2017)

Το δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία της Καταλονίας είναι ένα δημοψήφισμα, με ερώτημα ανεξαρτησίας, που πραγματοποιήθηκε στις 1 Οκτωβρίου 2017.

Η περιφερειακή Κυβέρνηση της Καταλονίας (Generalitat de Catalunya) προέβη σε δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία της Καταλονίας από την Ισπανία, το οποίο και έλαβε χώρα την 1η Οκτωβρίου 2017. Αυτό το δημοψήφισμα ζητήθηκε για πρώτη φορά τον Ιούνιο του 2017 και εγκρίθηκε από το καταλανικό κοινοβούλιο σε συνεδρίαση της 6ης Σεπτεμβρίου 2017 μαζί με νόμο που ορίζει ότι η ανεξαρτησία θα είναι δεσμευτική με απλή πλειοψηφία, χωρίς να απαιτείται ελάχιστη προσέλευση. Τα κόμματα της αντιπολίτευσης αρνήθηκαν να συμμετάσχουν στη σύνοδο και κάλεσαν τους ψηφοφόρους τους να μποϊκοτάρουν την ψηφοφορία, εκτός από την Catalunya Sí que es Pot που απείχε, αλλά υποστήριξε τη συμμετοχή. Ο νόμος είναι παράνομος σύμφωνα με το Καταλανικό Καταστατικό της Αυτονομίας που απαιτεί την πλειοψηφία των δύο τρίτων στο καταλανικό κοινοβούλιο για οποιαδήποτε αλλαγή στο καθεστώς της Καταλονίας. Το ίδιο το δημοψήφισμα είναι επίσης παράνομο σύμφωνα με το ισπανικό Σύνταγμα. Αναβλήθηκε από το Συνταγματικό Δικαστήριο στις 7 Σεπτεμβρίου 2017, ενώ η καταλανική κυβέρνηση δήλωσε ότι η δικαστική απόφαση δεν ισχύει για την Καταλονία και ότι συνέλεξε 750 από 948 δήμους της Καταλονίας συμπεριλαμβανομένης της μερικής υποστήριξης της Βαρκελώνης. Αυτό οδήγησε σε μια συνταγματική κρίση στην Ισπανία και ξεκίνησε μια αστυνομική επιχείρηση για να σταματήσει το δημοψήφισμα.

Η ισπανική κυβέρνηση αντιτίθεται σε κάθε δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία της Καταλονίας, υποστηρίζοντας ότι το ισπανικό Σύνταγμα δεν επιτρέπει την ψηφοφορία για την ανεξαρτησία οποιασδήποτε ισπανικής περιφέρειας, ενώ ταυτόχρονα θεωρεί ότι είναι παράνομη χωρίς τη συγκατάθεσή της, μια ερμηνεία που επίσης ευνοεί το καταλανικό συμβούλιο εγγυήσεων. Από την άλλη πλευρά, η καταλανική κυβέρνηση επικαλείται το δικαίωμα της αυτοδιάθεσης για την κλήση του δημοψηφίσματος. Μέχρι στιγμής, η καταλανική κυβέρνηση προσπάθησε, αλλά απέτυχε να πάρει διεθνή υποστήριξη. Ειδικότερα, οι ευρωπαίοι εταίροι της Ισπανίας βλέπουν το καθεστώς της Καταλονίας ως αυστηρά εσωτερικό ζήτημα.

Μετά από έλεγχο της συνταγματικότητας που ζήτησε η ισπανική κυβέρνηση, το συνταγματικό δικαστήριο της Ισπανίας ακύρωσε το ψήφισμα που έδωσε το Κοινοβούλιο της Καταλονίας να διεξαγάγει μια τέτοια ψηφοφορία. Ωστόσο, η κυβέρνηση της Καταλονίας συνέχισε να υποστηρίζει ότι η ψηφοφορία θα διεξαχθεί την 1η Οκτωβρίου, όπως και έγινε. Η κυβέρνηση της Καταλονίας είχε στόχο να ανατρέψει τη νομική ενέργεια εκ μέρους της ισπανικής κυβέρνησης, επιδιώκοντας με απλή πλειοψηφία, τον Σεπτέμβριο, να κινήσει το νόμο του δημοψηφίσματος μέσω του κοινοβουλίου της, δηλώνοντας ότι θα ακολουθούσε τη νομιμότητα «μόνο Καταλανών». Η αναπληρώτρια πρωθυπουργός της Ισπανίας, Σοράγια Σάενθ ντε Σανταμαρία, είχε ειδοποιήσει εκ των προτέρων την καταλανική κυβέρνηση ότι το κράτος θα άρει το νόμο για το δημοψήφισμα αμέσως μετά το πέρας του.

Ιστορικό 

Η ψηφοφορία αρχικά είχε προγραμματιστεί το αργότερο στις 17 Σεπτεμβρίου 2017, αποτέλεσμα της προεκλογικής υπόσχεσης των κομμάτων υπέρ της ανεξαρτησίας πριν από τις εκλογές των Καταλανών του 2015 (κατά την προηγούμενη κοινοβουλευτική περίοδο, η κυβέρνηση της Καταλονίας είχε μη δεσμευτική διαδικασία συμμετοχής των πολιτών «σχετικά με την ερώτηση»).

Οι εκλογές οδήγησαν σε μια μειοψηφική κυβέρνηση για τον συνασπισμό Μαζί για το Ναι (Junts pel Si / JxSí), ο οποίος είχε κερδίσει πλήθος βουλευτών (62 από τις 135 έδρες), καθώς και την υπό όρους υποστήριξη από τους 10 βουλευτές της CUP-CC. Λίγο μετά τη σύσταση της κυβέρνησης, αποφάσισε να διεξαγάγει δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία.

Προετοιμασία 

Στις 24 Ιανουαρίου 2017, η Κυβέρνηση της Καταλονίας διοργάνωσε ένα ιδιωτικά οργανωμένο συνέδριο σε μία από τις αίθουσες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στις έδρες της στις Βρυξέλλες. Η εκδήλωση, με τίτλο «Το Καταλανικό Δημοψήφισμα», προωθήθηκε από τους Κάρλες Πουτζδεμόν, Πρόεδρο, Οριόλ Ζουνκέρας, Αντιπρόεδρο και τον Raül Romeva. Στη συνάντηση συμμετείχαν 500 άτομα, μεταξύ των οποίων βουλευτές, διπλωμάτες και δημοσιογράφοι από τα διεθνή Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης.

Οργάνωση 
Το διάταγμα της καταλανικής κυβέρνησης που καλούσε επίσημα το δημοψήφισμα, αναμενόταν να εγκριθεί κατά το δεύτερο δεκαήμερο του Αυγούστου, αλλά τελικώς εγκρίθηκε μόλις στις 6 Σεπτεμβρίου.

Λίγο μετά την ανακοίνωση του δημοψηφίσματος, η προσοχή επικεντρώθηκε στο ζήτημα των εκλογών, δεδομένου ότι η κυβέρνηση της Ισπανίας είναι υπεύθυνη για την παροχή τους, ενώ για την μη κυρωθείσα από το κράτος ψηφοφορία, η Κυβέρνηση της Καταλονίας θα πρέπει να τις θέσει σε εφαρμογή, δίωξη για καταχρηστική χρήση δημόσιων πόρων. Στις 24 Μαρτίου, η ισπανική εισαγγελική αρχή στην Καταλονία είχε ήδη αναγγείλει έρευνα για να διαπιστώσει εάν έχει προγραμματιστεί δημοψήφισμα.

Η υποβολή προσφορών από την κυβέρνηση της Καταλονίας για υλικά όπως τα ψηφοδέλτια και οι φάκελοι για πιθανές περιφερειακές εκλογές στην περιοχή, θεωρούνται από ορισμένους ως μια απόπειρα διενέργειας διενέξεων στο δημοψήφισμα.

Από την άποψη της οργάνωσής του, ο εκλογικός κατάλογος είναι ένα από τα βασικά σημεία διαμάχης, δεδομένου ότι τον διαχειρίζεται το Εθνικό Στατιστικό Ινστιτούτο, ένας αυτόνομος οργανισμός που υπάγεται στη δικαιοδοσία της κυβέρνησης της Ισπανίας. Για να έχουν πρόσβαση στα δεδομένα της, οι δημοσκοπήσεις πρέπει να έχουν εγκριθεί από το ισπανικό Κογκρέσο, κάτι που είναι εκτός του θέματος στην προκειμένη περίπτωση. Χωρίς αδιαμφισβήτητη πρόσβαση στον εκλογικό κατάλογο, τα αποτελέσματα μπορούν να θεωρηθούν αναξιόπιστα. Παρόμοιες δυσκολίες θα μπορούσαν να αντιμετωπιστούν όταν πρόκειται για τη συγκρότηση της εκλογικής επιτροπής για την παρακολούθηση των εκλογών και των αποτελεσμάτων. Μια επίσημη ανακοίνωση της Κυβέρνησης της Καταλονίας πρότεινε ότι οι Καταλανοί που επιθυμούν να ψηφίσουν στο εξωτερικό θα πρέπει να εγγραφούν. Μέχρι τα τέλη Ιουνίου 2017, από 285.000 Καταλανούς που ζούσαν στο εξωτερικό και ήταν έτοιμοι να ψηφίσουν, 5.000 είχαν εγγραφεί.

Εντάσεις εντός της καταλανικής κυβέρνησης 
Στις 3 Ιουλίου, ο πρόεδρος Κάρλες Πουτζδεμόν απέλυσε τον Υπουργό Επιχειρήσεων, τον Jordi Baiget, ο οποίος, ενόψει των νομικών προκλήσεων, είχε μόλις εκφράσει αμφιβολίες σχετικά με το δημοψήφισμα που διεξάγεται όπως οραματίστηκε από την κυβέρνηση της Καταλονίας.
Στη συνέχεια, στις 14 Ιουλίου, ο Puigdemont προέβη σε ανασχηματισμό του υπουργικού συμβουλίου, αντικαθιστώντας τρεις επιπλέον υπουργούς στο υπουργικό του συμβούλιο (τους υπεύθυνους για την Προεδρία, την Παιδεία και το Εσωτερικό) σε μια κίνηση που θεωρείται ευρέως ως απομάκρυνση των παραμένοντων διστακτικών φωνών στο υπουργικό συμβούλιο του το ζήτημα του δημοψηφίσματος.

Στις 17 Ιουλίου, η καταλανική αστυνομία, που ονομάζεται Mossos d'Esquadra, επικεφαλής παραιτήθηκε χωρίς να δώσει κανένα λόγο. Η αστυνομική δύναμη της Καταλονίας θεωρείται βασική προϋπόθεση για την επιβολή δικαστικών αποφάσεων που ζητεί η κεντρική κυβέρνηση να αμφισβητήσει την ψηφοφορία απόσχισης. Έχουν παρατηρηθεί πρόσθετες απομονωμένες παραιτήσεις και απολύσεις μεταξύ ορισμένων δημοσίων υπαλλήλων υψηλού επιπέδου που ενδεχομένως διαδραματίζουν κάποιο ρόλο στην οργάνωση της ψηφοφορίας.

Πεδίο εφαρμογής 
Όταν το Συνταγματικό Δικαστήριο της Ισπανίας ανέστειλε την νομοθεσία για το δημοψήφισμα της 7ης Σεπτεμβρίου 2017, απαγορεύτηκε σε κάποιους καταλανούς αξιωματούχους, στα καταλανικά μέσα ενημέρωσης και στους 948 δήμους της Καταλονίας να συμμετάσχουν στην προετοιμασία του δημοψηφίσματος. Οι δήμοι έλαβαν εντολή να απαντήσουν εντός 48 ωρών εάν επιθυμούσαν να συμμορφωθούν ή όχι. Από τους 726 δήμους που απάντησαν, οι 682 ανακοίνωσαν ότι υποστηρίζουν το δημοψήφισμα, 41 δήμοι υποστήριξαν ότι αρνούνταν να το υποστηρίξουν και 3 δήμοι, συμπεριλαμβανομένου και αυτού της Βαρκελώνης, απάντησαν χωρίς να καταστήσουν σαφείς τις προθέσεις τους.

Μεταξύ εκείνων που αρνήθηκαν να στηρίξουν το δημοψήφισμα είναι μεγάλα αστικά κέντρα όπως οι πρωτεύουσες της επαρχίας Λιέιδα (140.000 κάτοικοι) και της επαρχίας Ταρραγόνα (130.000 κάτοικοι), αλλά και οι πόλεις Τεράσα (215.000 κάτοικοι) και Hospitalet de Llobregat (250.000 κάτοικοι). Η δήμαρχος της Βαρκελώνης, Άντα Κολάου, αρνήθηκε να δηλώσει εάν ο δήμος της Βαρκελώνης θα παράσχει υποστήριξη στο δημοψήφισμα ή όχι και επέκρινε έντονα την «γλώσσα τεστοστερόνης» και την πίεση που η ίδια ισχυρίζεται ότι ασκείται στους δήμους. Ωστόσο ανακοίνωσε ότι θα κάνει ό,τι είναι δυνατόν προκειμένου να επιτρέψει σε όσους κατοίκους της Βαρκελώνης επιθυμούσαν να ψηφίσουν στο δημοψήφισμα.

Αστυνομική παρουσία για να σταματήσει το δημοψήφισμα 
Στις 20 Σεπτεμβρίου 2017, κατόπιν εντολής της υπόθεσης αριθμός 13 του ισπανικού δικαστηρίου, η ισπανική αστυνομία έθεσε σε λειτουργία την επιχείρηση Anubis. Κατά την διάρκεια της πρώτης ημέρας, οι αστυνομικοί επιτέθηκαν στα κεντρικά γραφεία της Κυβέρνησης της Καταλονίας και συνέλαβαν 14 άτομα, συμπεριλαμβανομένων των υψηλόβαθμων στελεχών, του διοικητικού προσωπικού και του διευθύνοντος συμβούλου της εταιρείας που συμμετείχε στην προετοιμασία του δημοψηφίσματος. Ταυτόχρονα σε πολλές εταιρείες εκτύπωσης έγιναν έρευνες για την αναζήτηση ψηφοδελτίων και εκλογικών κουτιών. Πολλά πλήθη συγκεντρώθηκαν γύρω από τα περιφερειακά υπουργεία για να υποστηρίξουν τους συλληφθέντες και αργότερα πολλές οργανώσεις υπέρ της ανεξαρτησίας της Καταλονίας, συμπεριλαμβανομένης της Καταλανικής Εθνοσυνέλευσης και του Οθνικού Πολιτισμού, ζήτησαν μια «ειρηνική αντίσταση» κατά της αστυνομικής επιχείρησης.

Κατά την διάρκεια των επόμενων ημερών, η Ισπανική Πολιτική Φρουρά και η Ισπανική Κρατική Αστυνομία ενισχύθηκαν με αστυνομικούς από την υπόλοιπη Ισπανία, οι οποίοι εκτιμάται ότι έφτασαν τους 16.000 αστυνομικούς και στρατιωτικούς αστυνομικούς, οι οποίοι διανεμήθηκαν σε διάφορες καταλανικές πόλεις την 1η Οκτωβρίου 2017 και συνέχισαν να διεξάγουν έρευνες σε εταιρείες που φέρεται ότι διέθεταν ψηφοδέλτια ή εκλογικά κουτιά για το δημοψήφισμα. Αυτό προκάλεσε πολλές διαδηλώσεις διαμαρτυρίας σε όλη την Καταλονία, συμπεριλαμβανομένων των διαδηλώσεων κατά την διάρκεια της νύχτας. Ορισμένες άλλες πόλεις της Ισπανίας οργάνωσαν επίσης διαδηλώσεις κατά της αστυνομικής επιχείρησης.

Διαχείριση 

Η ψηφοφορία που σκοπεύει να διεξάγει η καταλανική κυβέρνηση έγινε με ψηφοδέλτιο στις τρεις επίσημες γλώσσες της Καταλονίας : καταλανικά, καστιλιάνικα ισπανικά και αρανέζικα οξκίτανα.

Ημερομηνία 
Η κυβέρνηση της Καταλανίας ανακοίνωσε ότι σχεδίαζε να διεξάγει το δημοψήφισμα την 1η Οκτωβρίου 2017, όπως και έγινε.

Δικαίωμα ψήφου 
Οι ακόλουθοι άνθρωποι, σύμφωνα με την καταλανική κυβέρνηση, δικαιούνται να ψηφίσουν στο δημοψήφισμα: Όσοι είναι 18 ετών ή μεγαλύτεροι κατά την ημέρα των εκλογών, δεν βρίσκονται σε καμία από τις καταστάσεις που στερούνται νόμιμα το δικαίωμα ψήφου και βρίσκονται στον εκλογικό κατάλογο. Επίσης, οι Καταλανοί που διαμένουν επί του παρόντος στο εξωτερικό και έχουν την πιο πρόσφατη κατοικία τους στην Καταλονία, πληρούν όλες τις νομικές απαιτήσεις και έχουν υποβάλει επίσημη αίτηση συμμετοχής στη διαδικασία ψηφοφορίας.

Εκλογική εποπτεία 
Η εκλογική επιτροπή της Καταλονίας ήταν υπεύθυνη για την επίβλεψη του δημοψηφίσματος.

Ερώτηση 
Το επίσημο ερώτημα του δημοψηφίσματος, όπως αναγραφόταν και στο ψηφοδέλτιο, ήταν: «Θέλετε να γίνει η Καταλονία ένα ανεξάρτητο κράτος με τη μορφή μιας δημοκρατίας;» και με επιλογή ανάμεσα σε δύο κουτάκια, το «Ναι» και το «Όχι».

Οικονομικές επιπτώσεις 
Από τον Αύγουστο του 2017, η εξάπλωση μεταξύ του ισπανικού 10ετούς κυβερνητικού χρέους και των γερμανικών ομολόγων του πλησίαζε στην στενότερη διαφορά μέσα σε διάστημα επτά ετών. Ωστόσο από τις αρχές Ιουλίου η απόδοση των ομολόγων της περιφερειακής κυβέρνησης της Καταλονίας είχε πέσει κατά 50 μονάδες, σηματοδοτώντας μια ανησυχία μεταξύ των επενδυτών όσον αφορά το ζήτημα του δημοψηφίσματος.

Ο Στράτφορ πρότεινε μια διακοπή της χρηματοπιστωτικής αγοράς λόγω των πολιτικών αναταραχών. Ο Πρέντραγκ Ντούκιτς, ανώτερος έμπορος μετοχών στην CM Capital, Markets Bolsa, έγραψε : «Το κίνημα της ανεξαρτησίας επιδιώκει να παραλύσει την περιοχή με απεργίες, αναταραχές κλπ. και αυτό είναι ένα σενάριο εφιάλτης για ό,τι μέχρι χθες φαινόταν μια ισχυρή ισπανική οικονομική ανάκαμψη». Ο Markus Schomer, επικεφαλής οικονομολόγος της PineBridge Investments, πρότεινε ότι η αβεβαιότητα τόσο εντός όσο και εκτός της Ισπανίας καθιστά δύσκολο το να τιμολογηθούν τα σενάρια απέναντι στις μέχρι στιγμής παγκόσμιες αγορές. Περαιτέρω σχολίασε ότι μια ισχυρή έγκριση θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια πώληση του ύψους του -0,0255% του ευρώ. «Δεν νομίζω ότι θα υπάρξει άμεση αλλαγή από αυτό το δημοψήφισμα. Θα χρειαστούμε πολύ περισσότερο χρόνο για να εκτιμήσουμε πού πηγαίνει αυτό και τι σημαίνει αλλά και πώς θα αντιδράσει η ΕΕ και η Ισπανία. Δεν νομίζω ότι θα δείτε Ισπανούς να ρυθμίζουν τις επενδύσεις τους την Δευτέρα, αλλά ίσως λάβετε μια κλασική αντίδραση απέναντι στον κίνδυνο».

Αντιδράσεις

Μέσα στη χώρα 
Βασκική Αυτόνομη Κοινότητα : το περιφερειακό κοινοβούλιο έδειξε την συμπάθεια και την υποστήριξή του για το δημοψήφισμα και επέκρινε έντονα την στάση της ισπανικής κυβέρνησης σχετικά με το θέμα. Κατήγγειλε τα μέτρα που ελήφθησαν κατά της ψηφοφορίας ή την «δημοκρατία» συνολικά. Η ΕΤΑ, από την πλευρά της, εξέδωσε μια ανακοίνωση που ενέκρινε το δημοψήφισμα.

Ναβάρρα : το Κοινοβούλιο της Ναβάρρας κατήγγειλε την de facto «ανάληψη» από την ισπανική κυβέρνηση για την καταλανική ανεξαρτησία και παρότρυνε την Καταλονία να σταματήσει την κατασταλτική της προσέγγιση.

Κράτη μέλη του ΟΗΕ 
Γαλλία : στις 16 Ιουνίου 2017, ο Γάλλος πρόεδρος Εμμανουέλ Μακρόν δήλωσε ότι θεωρεί το ζήτημα της καταλανικής ανεξαρτησίας ως εσωτερικό ζήτημα της Ισπανίας.

Γερμανία : στις 8 Σεπτεμβρίου 2017, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος της καγκελαρίου Άνγκελα Μέρκελ, Steffen Seibert, δήλωσε ότι η Γερμανία ενδιαφέρεται για την σταθερότητα στην Ισπανία και ότι είναι απαραίτητο να τηρείται ο νόμος, συμπεριλαμβανομένου του ισπανικού συντάγματος, σε όλα τα επίπεδα. Η γερμανική κυβέρνηση είχε εκδώσει μια παρόμοια δήλωση ήδη το 2015.

Ουγγαρία : στις 18 Σεπτεμβρίου 2017 ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Zoltán Kovács δήλωσε ότι θα «σεβαστεί τη βούληση του λαού". Ταυτόχρονα αποκάλεσε το ζήτημα της ανεξαρτησίας ως «ένα εσωτερικό ζήτημα της Ισπανίας και της Καταλονίας».

Πορτογαλία : ο υπουργός εξωτερικών Augusto Santos Silva αρνήθηκε να σχολιάσει το δημοψήφισμα στην Καταλονία της 27ης Σεπτεμβρίου 2017, αλλά πιστεύει ότι η ισπανική κυβέρνηση θα μπορέσει να επιλύσει το ζήτημα, σύμφωνα με το ισπανικό σύνταγμα και νόμο. Είπε ότι πρόκειται για μια εσωτερική υπόθεση της Ισπανίας.

Σερβία : ο υπουργός εξωτερικός Ίβιτσα Ντάσιτς, σε συνέντευξή του στην Deutsche Welle, δήλωσε ότι η Καταλονία θέλει να επαναλάβει το παράδειγμα του Κοσσυφοπεδίου, δηλώνοντας μονομερή ανεξαρτησία χωρίς καμιά συμφωνία από την Μαδρίτη. Δήλωσε ότι η Σερβία δεν μπορεί να δεχτεί ένα τέτοιο πρότυπο και ότι δεν είναι πολιτικό ζήτημα αλλά ζήτημα διεθνούς δικαίου.

Σλοβενία : ο ομιλητής της Εθνοσυνέλευσης Milan Brglez δήλωσε ότι «οι Καταλανοί έχουν το δικαίωμα της αυτοδιάθεσης».

Ηνωμένες Πολιτείες : στις 13 Απριλίου 2017, η πρεσβεία στην Μαδρίτη ανέφερε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες βλέπουν το ερώτημα για την ανεξαρτησία της Καταλονίας ως εσωτερικό ζήτημα της Ισπανίας. Στις 26 Σεπτεμβρίου 2017, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, κατά την διάρκεια της συνάντησής του με τον Μαριάνο Ραχόι, είπε ότι «Η Ισπανία είναι μια εξαιρετική χώρα και πρέπει να παραμείνει ενωμένη», αλλά εξέφρασε τις αμφιβολίες του σχετικά με το εάν θα διεξαχθεί το δημοψήφισμα, υπογραμμίζοντας ότι «Πιστεύω πως κανένας δεν γνωρίζει εάν αυτοί σκοπεύουν να ψηφίσουν. Ο πρωθυπουργός μπορεί να λέει ότι δεν πρόκειται να ψηφίσουν. Αλλά εγώ νομίζω ότι ο λαός θα είναι αντίθετος με αυτό». Νωρίτερα τον ίδιο μήνα, ο εκπρόσωπος τύπου του Λευκού Οίκου Heather Nauert επέμεινε ότι το δημοψήφισμα είναι μια εσωτερική υπόθεση της Ισπανίας και ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες «θα συνεργαστεί με οποιαδήποτε κυβέρνηση προκύψει από αυτό».

Διεθνείς οργανισμοί και θεσμοί 
Ευρωπαϊκή Ένωση : Στις 7 Σεπτεμβρίου 2017, ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Antonio Tajani δήλωσε με επιστολή προς τον Ισπανό βουλευτή Beatriz Becerra (UPyD) ότι η συνταγματική τάξη κάθε κράτους μέλους της ΕΕ πρέπει να γίνεται σεβαστή ανά πάσα στιγμή. Επίσης, δήλωσε ότι εάν μια περιοχή αποχωρήσει από ένα κράτος μέλος της ΕΕ, θα θεωρείται τρίτη χώρα σε σχέση με την ΕΕ και οι συνθήκες της ΕΕ δεν θα ισχύουν πλέον εκεί.

Στις 14 Σεπτεμβρίου, ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ δήλωσε ότι η ΕΕ «θα ακολουθήσει και θα σέβεται τις αποφάσεις του ισπανικού συνταγματικού δικαστηρίου και του κοινοβουλίου». Επιπλέον, ενώ η ΕΕ θα σεβόταν την απόφαση εάν προέκυπτε ένα «Ναι» για την ανεξαρτησία της Καταλονίας, ο Γιούνκερ δήλωσε ότι η Καταλονία δεν θα μπορούσε να γίνει μέλος της ΕΕ την επόμενη μέρα της ψηφοφορίας.

Συμβούλιο της Ευρώπης : Το Συμβούλιο της Ευρώπης, κατόπιν διαβούλευσης με τον Κάρλες Πουτζδεμόν, δήλωσε ότι κάθε δημοψήφισμα πρέπει να διεξαχθεί «σε πλήρη συμμόρφωση με το σύνταγμα».

Ηνωμένα Έθνη : Ο ΟΗΕ αρνήθηκε να συμμετάσχει στην παρακολούθηση του δημοψηφίσματος. Στις 23 Σεπτεμβρίου, ο ανεξάρτητος εμπειρογνώμονας του ΟΗΕ για την προώθηση μιας δημοκρατικής και δίκαιης διεθνούς τάξης, Alfred de Zayas, εξέδωσε μια επίσημη δήλωση για τα μέσα ενημέρωσης όπου υποστηρίζει το δικαίωμα της αυτοδιάθεσης των Καταλανών, υπενθυμίζοντας «το ίδιο το ισπανικό σύνταγμα ορίζει στα άρθρα 10 και 96 την υπεροχή του διεθνούς δικαίου και ειδικότερα του διεθνούς δικαίου για τα ανθρώπινα δικαιώματα σε σχέση με το εσωτερικό δίκαιο» και ότι «η αυτοδιάθεση δεν περιορίζεται στο πλαίσιο της αποικιοποίησης».

Δείτε επίσης 
 Ιρακινό Κουρδικό δημοψήφισμα ανεξαρτησίας 2017

Παραπομπές 
 Jones, Sam (9 June 2017). "Catalonia calls independence referendum for October". The Guardian
 Jones, Sam (10 September 2017). "Catalans to celebrate their national day with independence protests". Theguardian.com
 "Les bases de Podem Catalunya donen suport al referèndum de l’1 d’octubre però no el veuen vinculant". VilaWeb.cat (in Catalan)
 Ríos, Pere (6 September 2017). "Las diez claves de la ley del referéndum de Cataluña"
 Duarte, Esteban (11 September 2017). "Catalan Separatists Plot Show of Force in Battle With Madrid". Bloomberg
 "El independentismo inicia su campaña en Tarragona pese a las advertencias del Constitucional". 20minutos.es
 "Catalan independence vote divides region's mayors". Reuters.com. 9 September 2017
 "Un total de 734 ens catalans ja donen suport al Referèndum de l’1 d’octubre -" . Municipisindependencia.cat
 "Référendum en Catalogne : 700 maires menacés de poursuites et d'arrestation". Midilibre.fr
 Colau, Ada. "Complim el nostre compromís: a Barcelona l'#1oct es podrà participar sense posar en risc institució ni servidors públics". Twitter
 "Spanish Government rejects Puigdemont’s proposal to hold a binding referendum". Catalan News Agency
 "Catalan Referendum on Independence 'Not Possible' Says Spain PM". Voice of America
 Redacción y Agencias (1 February 2017). "El Gobierno no descarta medidas coercitivas para impedir el referéndum". La Vanguardia (in Spanish)
 Agencia EFE (26 March 2017). "Rajoy ofrece diálogo, pero no admitirá ni el referéndum ni pactos para "violar la ley"". Expansión (in Spanish)
 Reino, Cristian (4 March 2017). "El principal órgano consultivo catalán confirma que el referendo sería ilegal". La Voz de Galicia (in Spanish)
 "Catalonia plans to hold an independence vote whether Spain lets it or not". economist.com
 Agencia EFE (14 December 2016). "El Tribunal Constitucional suspende el referéndum soberanista en Cataluña previsto para 2017". RTVE (in Spanish)
 "Catalan Parliament Votes Yes to Independence Referendum Next September". 6 October 2016
 Prim, Sara (28 September 2016). "Puigdemont to call a referendum next September if Spain doesn’t allow Catalans to vote". Catalan News Agency
 "Parliament approves calling a referendum with or without Spain’s consent". Catalan News Agency
 Calvo, Amanda (6 October 2016). "Catalan parliament votes yes to independence referendum next September". Reuters
 Barcelona, Europa Press. "Puigdemont y Junqueras viajan a Bruselas este martes para defender un referéndum pactado". heraldo.es
 "Puigdemont: “Europe cannot look the other way”". Catalan News Agency. 25 January 2017
 "Puigdemont on the referendum: ‘Europe cannot look the other way and should be part of the solution’". VilaWeb. 25 January 2017
 "MEPs from fourteen countries and all political groups attend hearing with Puigdemont, Junqueras and Romeva in Brussels". VilaWeb. 25 January 2017
 "The Catalan Referendum conference". YouTube. 10 February 2017
 Casqueiro, Javier. "Catalan independence referendum to be held on October 1: regional premier". elpais.com
 News, ABC. "Catalan parliament paves the way for independence vote". ABC News
 Barrena, Xabi; Albalat, J.G. (24 March 2017). "La fiscalía investiga si el Govern está preparando el referéndum". El Periódico de Catalunya (in Spanish)
 G. Sastre, Daniel (22 March 2017). "El Parlament aprueba los Presupuestos del referéndum al borde del motín". El Mundo (in Spanish)
 Cordero, Dani (23 March 2017). "Puigdemont prepara la maquinaria electoral para unas autonómicas". El País (in Spanish)
 Barrena, Xabi; Masreal, Fidel (23 March 2017). "El Govern activa los trámites para poder hacer el referéndum". El Periódico de Catalunya (in Spanish)
 Aroca, Jaume. "Se buscan los datos de 5,5 millones de catalanes para el Referéndum". lavanguardia.com (in Spanish)
 Casqueiro, Javier; Cordero, Dani. "Catalan government fails to mobilize region's expats in run-up to referendum". elpais.com
 Cordero, Dani; Rios, Pere. "Puigdemont cessa Baiget pels seus dubtes sobre el referèndum". elpais.com (in Catalan)
 Piñol, Àngels. "Junqueras liderarà el referèndum després d'imposar un Govern de fidels". elpais.com (in Catalan)
 Duarte, Esteban. "Catalan Police Chief Resigns as Referendum on Secession Looms". bloomberg.com
 "El director del 112 Fede Adan también dimite tras la renuncia de Jané y Batlle". lavanguardia.com (in Spanish)
 "La 'número dos' de Enseñanza dimite a una semana del relevo de la consellera". elmundo.es (in Spanish)
 Masreal, Fidel. "Tercera baja en la Conselleria d'Ensenyament por el Referéndum del 1-O". elperiodico.com (in Spanish)
 "Referéndum: Dimite Ángel Xifré, el primer alto cargo de ERC". lavanguardia.com (in Spanish)
 Blanchar, Clara. "El Govern cesa al presidente del Consorcio de Educación de Barcelona en plena búsqueda de locales". elpais.com (in Spanish)
 "El Constitucional suspende de urgencia la ley del referéndum" (in Spanish)
 "Más de 700 ayuntamientos confirman que colaborarán en el 1-O, a la espera de Barcelona" (in Spanish)
 Penty, Charles. "Catalonia Secessionists Fail to Win Allies in Referendum Battle". Bloomberg
 "Colau y Domènech advierten a JxSí de que no aceptarán “más lecciones de desobediencia”" (in Spanish)
 Jones, Sam; Burgen, Stephen (21 September 2017). "Spain crisis: 'stop this radicalism and disobedience,' PM tells Catalan leaders". The Guardian
 Stone, Jon (20 September 2017). "Spanish police storm Catalan government buildings to stop independence referendum". Independent (newspaper)
 Penty, Charles (21 September 2017). "Spain Hires Cruise Liner to House Police in Rebel Catalonia". Bloomberg News
 "Mapa convocatorias protesta contra la detención de los 14 cargos de la Generalitat". El público
 Duarte, Esteban. "Catalans Think Twice About Risks of Rupture as Jobs Return". bloomberg.com
 Kollmeyer, Barbara. "5 things investors need to know about Catalonia’s independence referendum"
 "El Parlamento Vasco muestra su apoyo al referéndum catalán". EITB
 Salvado, Nico (2017-06-16). "Emmanuel Macron s’exprime au sujet de l’indépendance de la Catalogne" (in French). Equinox
 Sanchez, Rosalia (2017-09-08). "Alemania reclama respeto a la Constitución en Cataluña" (in Spanish). ABC
 "Aufwind für Separatisten in Katalonien" (in German). Berliner Morgenpost
 Barigazzi, Jacopo (2017-09-18). "Hungary to ‘respect’ will of people in Catalonia vote". Politico
 "Brussels MUST NOT ignore will of the people with Catalan independence vote warns Hungary". Daily Express
 "Serbia Foreign Minister Ivica Dacic: 'I hope the EU will survive until we're ready to join'" . Ministry of Foreign Affairs (Serbia)
 Romero, Nazaret. "‘Catalans have the right to self-determination’, says speaker of the Slovenian Parliament". www.catalannews.com
 Piñol, Àngels (2017-04-13). "US snubs Catalan independence drive in latest setback for separatists" . El País
 "Rajoy wins Trump support over Catalonia". euronews
 Gearan, Anne (2017-09-26). "Trump says U.S. opposes independence bid in Spain’s Catalonia region". Washington Post
 "Juncker on Catalan referendum, Brexit and tech giants". Euronews
 González, Miguel (2017-07-26). "La ONU frena el intento de dar aval internacional al referéndum catalán" (in Spanish). El País
 "Media statement: Violation of the right of self-determination of the Catalan People". Alfred de Zayas' Human Rights Corner
 Gildernew, Michelle (2017-09-12). "Catalan independence referendum must be recognised internationally - Gildernew" . Sinn Féin
 Heine, Hannes (2017-09-20). "Europäische Linke verurteilt Verhaftungen in Katalonien" (in German). Der Tagesspiegel
 "Catalogna, Salvini: "Fanno come contro la Lega, è una vergogna" - Tgcom24"
 "17 folketingsmedlemmer går i forbøn for Catalonien" (in Danish). Berlingske
 "El Gobierno sardo se ofrece a imprimir y custodiar papeletas". naiz.eus
 "Scottish Government release statement on Catalonia referendum". The Scotsman
 "Bourgeois oppert internationale bemiddeling in Catalaanse onafhankelijkheidskwestie"
 "Solidarity with the Mayors of Catalonia from Mayor of the City of Dublin"
 "Des parlementaires suisses envoient une lettre sur la Catalogne à Madrid - rts.ch - Suisse". amp.rts.ch (in French)
 "TEV-DEM تعلن تضامنها مع كتالونيا وتدعمها في استفتاءها - ANHA". www.hawarnews.com
 "Tensions grow in Spain as Catalonia independence referendum confirmed". The Daily Telegraph

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Catalan independence referendum, 2017 (στα αγγλικά) (στα καταλανικά) (στα ισπανικά)
 Catalonia Votes  (στα αγγλικά) (στα γερμανικά) (στα ισπανικά) (στα γαλλικά)
 Opinion Studies Center (στα καταλανικά, ισπανικά και αγγλικά)
 Organizations urge the EU to suspend Spain’s right of vote if blocks referendum

Δημοψήφισμα
Δημοψηφίσματα το 2017
Πολιτική της Ισπανίας