Γιοχάνες Γιανσόνιους

Ο Γιοχάνες Γιανσόνιους (ολλανδικά: Johannes Janssonius, 1588, Άρνεμ – 1664, Άμστερνταμ, επίσης γνωστός και ως Jan Janszoon / Γιάν Γιανσόν) ήταν Ολλανδός εκδότης του 17ου αιώνα με έδρα το Άμστερνταμ και ειδίκευση στα χαρτογραφικά έργα. Είναι κυρίως γνωστός ως ο εκδότης του δημοφιλούς Atlas Novus (Νέος Άτλας) κατά τον 17ο αιώνα.

Βιογραφικά

Γεννήθηκε στο Άρνεμ στην ανατολική Ολλανδία, και ο πατέρας του ήταν εκδότης και βιβλιοπώλης. Μεγαλώνοντας ανέλαβε την οικογενειακή επιχείρηση και οι πρώτοι χάρτες που παρήγαγε ήταν αυτοί της Γαλλίας και της Ιταλίας το 1616. Το 1623 απέκτησε και νέο βιβλιοπωλείο στη Φρανκφούρτη στη Γερμανία, ενώ αργότερα επέκτεινε τις δραστηριότητες του και στην υπόλοιπη βόρεια Ευρώπη με βιβλιοπωλεία στο Ντάντσιχ στη Γερμανία (σημερινό Γκντασκ, Πολωνία), Στοκχόλμη στη Σουηδία, Κοπεγχάγη στη Δανία, Κένιγκσμπεργκ στη Γερμανία (σημερινό Καλίνινγκραντ στη Ρωσία), Γενεύη στην Ελβετία, και Λυών στη βόρεια Γαλλία. Το 1630 συνεταιρίστηκε με τον Ενρίκο Χόντιο τον Νεότερο (Henricus Hondius) ο οποίος ήταν κουνιάδος του, και μαζί άρχισαν να εκδίδουν τους γεωγραφικούς άτλαντες του Γεράρδου Μερκάτορ ως Μέρκατορ - Χόντιος - Γιανσόνιος.

Υπό την επιμέλεια του Γιανσόνιου, ο γεωγραφικός άτλαντας επεκτάθηκε, και αργότερα μετονομάστηκε σε Atlas Novus (Νέος Άτλας), αποτελούμενος από 3 τόμους το 1638, με έναν από αυτούς αφιερωμένο αποκλειστικά στην Ιταλία. Το 1646 δημιουργήθηκε και 4ος τόμος ο οποίος ασχολούνταν με τους χάρτες των αγγλικών επαρχιών, για τους συγκεκριμένους χάρτες όμως ο Γιανσόνιους κατηγορήθηκε πως τους αντέγραψε από αυτούς του Βίλεμ Μπλάου (Willem Blaeu) ο οποίος είχε δημοσιεύσει τον δικό του άτλαντα το προηγούμενο έτος, παρότι αρκετοί από τους χάρτες του Γιανσόνιους ήταν παλαιότεροι. Ο άτλαντας επεκτάθηκε ακόμα περισσότερο, και έως το 1660 έφτασε να αποτελείται από 11 τόμους και είχε μετονομαστεί πλέον σε Atlas Major (Μέγας Άτλας). Εντός του περιέχονταν γραπτά και χάρτες από περίπου 100 συγγραφείς και χαράκτες, καθώς και περιείχε περιγραφές πολλών πόλεων, των θαλασσίων οδών (33 χάρτες), και του αρχαίου κόσμου (60 χάρτες). Ο 11ος τόμος περιείχε τον ουράνιο άτλαντα του Αντρέα Κελλάριους. Το συνολικό έργο κυκλοφόρησε σε διάφορες γλώσσες, όπως ολλανδικά, λατινικά, γαλλικά, καθώς και γερμανικά.

Μετά τον θάνατο του Γιανσόνιου το 1644, η επιχείρηση συνέχισε τη λειτουργία της υπό τον γαμπρό του τον Γιοχάνες βαν Βάεσμπεργκεν (Johannes van Waesbergen).

Ενδεικτική εργογραφία
Sueciæ, Norvegiæ et Daniæ Nova Tabula, Amsterdam c. 1645.
Tabula exactissima Regnorum Sueciæ et Norvegiæ (1636),
Episcopatum Stavangriensis, Bergensis et Asloiensis Amsterdam 1636–1642.

Φωτογραφικό υλικό

Σχετική βιβλιογραφία
 Peter van der Krogt (ed.): Koeman's atlantes Neerlandici, Vol. 1: The folio atlases published by Gerard Mercator, Jodocus Hondius, Henricus Hondius, Johannes Janssonius and their successors, ’t Goy-Houten 1997,

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

 Χάρτες του Γιοχάνες Γιανσόνιους στην Εθνική βιβλιοθήκη της Ισπανίας
 Χάρτες και χαρακτικά του Γιοχάνες Γιανσόνιους στη βιβλιοθήκη του πανεπιστημίου του Άμστερνταμ

Ολλανδοί χαρτογράφοι