Σικελοαραβικά

Τα σικελοαραβικά ή αραβικά της Σικελίας ήταν διάλεκτος ή ομάδα διαλέκτων της αραβικής γλώσσας η οποία από τον 9ο έως τον 13ο αιώνα χρησιμοποιούνταν στο Εμιράτο της Σικελίας -στο οποίο συμπεριλαμβάνονταν και η Μάλτα-. Η γλώσσα είναι ταξινομημένη ως ιστορική γλώσσα κατά το πρότυπο κωδικοποίησης γλωσσών ISO 639, και διασώζεται σε γραπτή μορφή σε έγγραφα του 9ου-13ου αιώνα.

Ιστορία 

Η γλώσσα συνυπήρχε στη Σικελία μαζί με τα ελληνικά -μεσαιωνικά και άλλες διάλεκτοι- και τα λατινικά, και στις δυτικές περιοχές του νησιού γινόταν κυρίως χρήση των αραβικών, ενώ στις ανατολικές των ελληνικών. Με τον ερχομό των Νορμανδών τον 13ο αιώνα και την ίδρυση του βασιλείου της Σικελίας, τα λατινικά, ελληνικά και αραβικά έγιναν επίσημες γλώσσες.Με τη μετέπειτα άφιξη των Γερμανών Χοενστάουφεν το 1194 όμως τα αραβικά έχασαν την ιδιότητα ως επίσημη γλώσσα και οι μουσουλμάνοι απελάθηκαν, και όσοι παρέμειναν στο νησί και συνέχιζαν να χρησιμοποιούν την αραβική γλώσσα ήταν Άραβες Χριστιανοί.Η κατάσταση οριστικοποιήθηκε με το βασίλειο της Αραγωνίας, όπου τα λατινικά έμειναν η μόνη επίσημη γλώσσα, και τα αραβικά εξαφανίστηκαν τελείως μαζί και με τα ελληνικά.

Ένα από τα πιο διάσημα γραπτά που απομένουν στη γλώσσα αυτή, είναι ο Ρογεριανός πίνακας (αρ: نزهة المشتاق في اختراق الآفاق, λατ: Tabula Rogeriana), ο οποίος είναι γεωγραφική πραγματεία και χάρτης του γνωστού κόσμου της εποχής ο οποίος δημιουργήθηκε στο Παλέρμο από τον Άραβα γεωγράφο Μωχάμετ αλ-Ιντρίσι το 1154 -κατά παραγγελία του Νορμανδού Ρογήρου Β´- και οι περιγραφές και ονομασίες των τοπίων είναι στα αραβικά.

Στη σημερινή σικελική γλώσσα -η οποία είναι λατινογενής- παραμένουν πολύ λίγα ίχνη σικελοαραβικών, περίπου 300 λέξεις. Ώστόσο η γλωσσικά πλησιέστερα συγγενής γλώσσα με τα σικελοαραβικά είναι τα σύγχρονα μαλτέζικα τα οποία πολύ πιθανώς εξελίχθηκαν από τα τα σικελοαραβικά με βαθμιαίες επιρροές λατινοποίησης σε μια περίοδο 800 ετών.

Σύγκριση με μαλτέζικα και τυποποιημένα αραβικά
Αν και τα σικελοαραβικά έχουν εξαφανιστεί, αποτελούν τη βάση της σύγχρονης μαλτέζικης γλώσσας, η οποία εξελίχθηκε από αυτά δεχόμενη παράλληλα και επιρροές από τα λατινικά μετά την επαναυιοθέτηση του χριστιανισμού στο νησί τον 13ο αιώνα. Κάποιες λέξεις αραβικής καταγωγής που διασώζονται στη σικελική γλώσσα δείχνουν ομοιότητες με τη μαλτέζικη γλώσσα.

Παραπομπές

Πηγές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Agius, Dionisius A. "Who Spoke Siculo Arabic?" , XII Incontro Italiano di Linguistica Camitio-semitica (Afroasiatica), ATTI a cura di Marco Moriggi, Rubbettino 2007.

Σ
Εξαφανισμένες γλώσσες της Ευρώπης