Μίρτσα Γκαλίμπ

Ο Μίρτσα Γκαλίμπ ( 27 Δεκεμβρίου 1797 – 15 Φεβρουαρίου 1869), ήταν εξέχων ποιητής στις γλώσσες Ουρντού και περσικά που δραστηριοποιήθηκε κατά τα τελευταία χρόνια της Αυτοκρατορίας των Μουγκάλ. Το πλήρες όνομά του ήταν Μίρτσα Ασαντουλάχ Μπαιγκ Χαν. Υπέγραφε ως Γκαλίμπ (Ουρντού: , σημαίνει "κυρίαρχος") και Ασάντ (Ουρντού: , σημαίνει "λιοντάρι"). Κατά τη διάρκεια της ζωής του οι Μουγκάλ εκλείφθηκαν και εκτοπίστηκαν από τους Βρετανούς και τελικά καθαιρέθηκαν μετά την ήττα από την Ινδική εξέγερση του 1857, όλα γεγονότα που περιέγραψε. Πιο συγκεκριμένα, έγραψε αρκετές γκαζάλες κατά τη διάρκεια της ζωής του, που έκτοτε έχουν ερμηνευθεί και τραγούδηθεί με πολλούς διαφορετικούς τρόπους από διαφορετικούς ανθρώπους. Ο Γκαλίμπ, ο τελευταίος μεγάλος ποιητής της Εποχής των Μουγκάλ, θεωρείται ένας από τους πιο διάσημους και σημαντικούς ποιητές της Ουρντού γλώσσας. Σήμερα ο Γκαλίμπ παραμένει δημοφιλής όχι μόνο στην Ινδία και το Πακιστάν , αλλά και μεταξύ των Ιντουστάνι που βρίσκονται σε όλο τον κόσμο.

Προσωπική του ζωή

Ιστορία 

Ο Μίρτσα Γκαλίμπ γεννήθηκε στο Καλα Μαχαλ στην Άγκρα , σε μια οικογένεια που καταγόταν από Αιμπάκ Τούρκους που μετανάστευσαν στη Σαμαρκάνδη (στο σημερινό Ουζμπεκιστάν) μετά την πτώση των Σελτζούκων βασιλιάδων. 

Ο Μίρτσα Αμπντουλάχ Μπαιγκ (πατέρας του Γκαλίμπ) παντρεύτηκε την Ιτζατ-ατ-Νισα Μπέγκαμ, μια Κασμίρια, και ζούσαν στο σπίτι του πεθερού του. Εργάστηκε για πρώτη φορά στο Ναβάμπ του Λάκναου και, αργότερα στο Νιζάμ του Χαϊντεραμπάντ στο Ντέκκαν. Το 1803 σκοτώθηκε κατά τη διάρκεια μάχης στο Αλβάρ και θάφτηκε στο Ρατζγκαρθ (Ρατζαστάν). Τότε ο Γκαλίμπ ήταν λίγο μεγαλύτερος από 5 ετών. Ο θείος του Μίρτσα Νασρουλαχ Μπαιγκ Χαν ανέλαβε να τον μεγαλώσει. 

Αργότερα μετακόμισε στο Δελχί μαζί με τον μικρότερο αδελφό του, Μίρτσα Γιουσούφ, ο οποίος είχε αναπτύξει σχιζοφρένεια σε νεαρή ηλικία και αργότερα πέθανε στο Δελχί κατά το χαοτικό 1857.

Σύμφωνα με την Μουσουλμανική παράδοση για την αριστοκρατία, είχε έναν κανονισμένο γάμο σε ηλικία 13 ετών, αλλά κανένα από τα επτά παιδιά του δεν επιβίωσαν πέρα από τη βρεφική ηλικία. Μετά το γάμο του εγκαταστάθηκε στο Δελχί. Σε μία από τις επιστολές του περιγράφει το γάμο του ως τη δεύτερη φυλάκιση μετά τον αρχικό περιορισμό που ήταν η ίδια η ζωή. Η ιδέα ότι η ζωή είναι ένας συνεχής επώδυνος αγώνας που μπορεί να τελειώσει μόνο όταν τελειώνει η ίδια η ζωή, είναι ένα επαναλαμβανόμενο θέμα στην ποίηση. Σε ένα από τα δίστιχα το θέτει συνοπτικά:

 

 

Μετάφραση στα Χίντι

 क़ैद-ए-हयात-ओ-बंद-ए-ग़म, अस्ल में दोनों एक हैं
 मौत से पहले आदमी ग़म से निजात पाए क्यूँ;

Μετάφραση στα αγγλικά

 Η φυλάκιση της ζωής και η κράτηση της θλίψης είναι ένα και το αυτό
 Πριν τον ερχομό του θανάτου, πως να ξεφορτωθεί ο άνθρωπος τη λύπη;

Η άποψη του Μίρτσα Γκαλίμπ για τον κόσμο είναι ότι τον βλέπει σαν μια παιδική χαρά όπου όλοι είναι απασχολημένοι σε μάλλον πεζές δραστηριότητες και γλέντια παρά σε κάτι με μεγαλύτερη αξία, όπως ο ίδιος έγραψε:

 
 

Μεταγραφή στα Χίντι

 बाज़ीचा-ए-अत्फ़ाल है दुनिया मेरे आगे
 होता है शबो-रोज़ तमाशा मेरे आगे।

Μετάφραση στα αγγλικά

 Ακριβώς σαν παιδικό παιχνίδι μου φαίνεται ο κόσμος 
 Κάθε μοναδική μέρα και νύχτα, αυτό το ίδιο θέαμα 

Στην ηλικία των τριάντα είχε φέρει στον κόσμο επτά παιδιά, κανένα εκ των οποίων δεν επέζησε (αυτός ο πόνος έχει βρει την ηχώ του σε αρκετές γκαζάλες του Γκαλίμπ). Οι αναφορές για τη σχέση με τη γυναίκα του είναι αντικρουόμενες. Πιστεύεται ότι ήταν ευσεβείς, συντηρητική και θεοσεβούμενη.

Ο Γκαλίμπ ήταν υπερήφανος για τη φήμη του ως γκανιότα. Κάποτε φυλακίστηκε για τυχερά παιχνίδια και αργότερα τον διασκέδαζε η υπόθεση με υπερηφάνεια. Στους κύκλους των Μουγκάλ, απέκτησε ακόμα και τη φήμη του ως "ευγενής με τις κυρίες". Μια φορά, όταν κάποιος επαίνεσε την ποίηση του ευσεβούς Σέιχ Σάμπαϊν στην παρουσία του, ο Γκαλίμπ αμέσως ανταπάντησε:

Την 15 Φεβρουαρίου 1869 πέθανε στο Δελχί.

Τίτλοι Μουγκάλ 
Το 1850, ο Αυτοκράτορας Μπαχαντουρ Σαχ Ζαφάρ Β' απένειμε στον Γκαλίμπ τον τίτλο "Νταμπιρ-αλ-Μουλκ", και πρόσθεσε τον τίτλο "Νατζμ-αντ-νταυλα". Η απόδοση αυτών των τίτλων συμβόλισε την ένταξη του Μίρτσα Γκαλίμπ στην αριστοκρατία του Δελχί. Από τον Αυτοκράτορα του απονεμήθηκε, επίσης, ο τίτλος "Μίρτσα Νόσα", και έτσι προστέθηκε το Μίρτσα ως μικρό όνομά του. Ήταν σημαντικός αυλικός στη βασιλική αυλή του Αυτοκράτορα. Το 1854 ο Μίρτσα Γκαλίμπ διορίστηκε διδάκτορας ποιητής για τον Αυτοκράτορα, και την 10η Ιουλίου 1856 για τον Πρίγκιπα Φακρ-αντ Ντιν Μίρτσα, πρωτότοκο γιο του Μπαχαντούρ Σαχ Β'. Από τον Αυτοκράτορα διορίστηκε, επίσης, όπως το βασιλικός ιστορικός της Αυλής των Μουγκάλ.

Ως ένας από τους φθίνοντες ευγενείς των Μουγκάλ και παλαιά προσγειωμένη αριστοκρατία, δεν εργάστηκε ποτέ βιοποριστικά, έζησε με βασιλική πατρωνία των Αυτοκρατόρων Μουγκάλ, τις πιστώσεις ή τη γενναιοδωρία των φίλων του. Η φήμη τον έφτασε μεταθανάτια. Ο ίδιος σχολίαζε στη ζωή του ότι θα αναγνωριστεί από τις επόμενες γενεές. Μετά την πτώση της Μογγολικής Αυτοκρατορίας και την άνοδο των Βρετανικών Ινδίων, παρά τις πολλές προσπάθειες, ο Γκαλίμπ δεν μπορούσε ποτέ να εξασφαλίσει τις ίδιες απολαβές.

Λογοτεχνική καριέρα 
Ο Γκαλίμπ άρχισε να συνθέτει ποίηση στην ηλικία των 11. Η πρώτη του γλώσσα ήταν η Ουρντού, αλλά στο σπίτι του μιλούσαν και περσικά και τουρκικά. Ο νεαρός Γκαλίμπ σπούδασε στα περσικά και αραβικά.

Παρόλο που ο ίδιος ο Γκαλίμπ ήταν πολύ υπερήφανος για τα ποιητικά του επιτεύγματα στα περσικά, σήμερα είναι πιο γνωστός για τις γκαζάλες του στα Ουρντού. Οι ανθολογίες του από γκαζάλες έχουν μελετηθεί και ερμηνευθεί από πολλούς λόγιους των Ουρντού. 

Σύμφωνα με τις συμβάσεις του κλασικού γκαζάλι, στους περισσότερους στίχους του Γκαλίμπ, η ταυτότητα και το φύλο του αγαπημένου είναι απροσδιόριστο. Ο κριτικός/ποιητής/συγγραφέας Σαμσουρ Ραμαν Φαρούκι εξηγεί ότι η σύμβαση του να έχει την "ιδέα" ενός εραστή ή αγαπημένου αντί ενός πραγματικού εραστή/αγαπημένου απελευθέρωσε τον ποιητή-πρωταγωνιστή-εραστή από τις απαιτήσεις του ρεαλισμού. Η ποίηση αγάπης στα Ουρντού από το τελευταίο τέταρτο του δέκατου έβδομου αιώνα και μετά, αποτελείται κυρίως από "ποιήματα για την αγάπη" και όχι "ποιήματα αγάπης" με την Δυτική έννοια του όρου.

Η πρώτη ολοκληρωμένη αγγλική μετάφραση των γκαζάλων του Γκαλίμπ ήταν τα Σονέτα Αγάπης του Γκαλίμπ  και δημοσιεύτηκαν στην Ινδία και το Πακιστάν.

Επιστολές 

Ο Μίρτσα Γκαλίμπ ήταν ταλαντούχος συγγραφέας επιστολών και πεζογράφος. Στις επιστολές του έκανε χρήση του πεζού και εύκολου κοινού λόγου των Ουρντού, ενώ προγενέστερα η συγγραφή επιστολών στα Ουρντού περιλάμβανε ιδιαίτερη καλλιγραφία και διακοσμητική. Έκανε τις επιστολές του να "μιλούν", χρησιμοποιώντας λέξεις και φράσεις, σαν να συνομιλούσε με τον αναγνώστη. Όπως είπε: «από εκατοντάδες μίλια μακριά μίλα με γλώσσα της πένας και χαίρε την ευχαρίστηση της συνάντησης έστω και όταν είστε χώρια».
Οι επιστολές του ήταν πολύ ανεπίσημες· μερικές φορές απλά έγραφε το όνομα του αποδέκτη και άρχιζε την επιστολή. Ήταν πολύ αστειευόμενος και έγραψε πολλές ενδιαφέρουσες επιστολές, όπως: «Θέλω να γράψω τις γραμμές έτσι ώστε ο κάθε αναγνώστης να τις χαίρεται». Οι επιστολές του μεταφράστηκαν στα αγγλικά από τον Ραλφ Ράσελ στο The Oxford Ghalib.

Ο Γκαλίμπ ήταν ο χρονικογράφος μιας ταραχώδους περιόδου. Ένα-ένα, είδε τα παζάρια – Παζάρι Κας, Παζάρι Ουρντού, Παζάρι Κχαράμ-κα, να εξαφανίζονται, και ολόκληρες μοχάλες (περιοχές) και κατρας (σοκάκια) έγιναν καπνός. Τα χαβέλις (αρχοντικά) των φίλων του ισοπεδώθηκαν. Ο Γκαλίμπ έγραψε ότι το Δελχί είχε γίνει μια έρημος. Το νερό ήταν λιγοστό. Το Δελχί ήταν "στρατόπεδο". Ήταν το τέλος της φεουδαρχικής ελίτ στην οποία ανήκε. Έγραψε:

«Ένας ωκεανός αίματος καρδάρια γύρω μου
Φευ! Αυτά ήταν όλα! 
Το μέλλον θα δείξει
Τι περισσότερο απομένει να δω.»

Καλλιτεχνικό ψευδώνυμο 
Το αρχικό τακχάλους (καλλιτεχνικό ψευδώνυμό) του ήταν Άσαντ, από το πραγματικό όνομά του, Ασαντουλαχ Χαν. Από κάποια στιγμή νωρίς στην ποιητική του καριέρα χρησιμοποιούσε το όνομα Γκαλίμπ (που σημαίνει παντοδύναμος, ανώτατος,εξοχότατος).

Ο Μίρτσα Γκαλίμπ και ο Σαϊέντ Αχμάντ Καν 

Το 1855 o Σερ Σαϊέντ Αχμάντ Καν ολοκλήρωσε την σχολαστική, μελετημένη και εικονογραφημένη έκδοση του Αι'ν-ε Ακμπάρι (Διοικητική Οργάνωση του Άκμπαρ) του Αμπούλ Φαζλ. Ικανοποιημένος από το αποτέλεσμα, και θεωρώντας τον Μίρτσα Γκαλίμπ άνθρωπο που θα εκτιμήσει το έργο του, ο Σαϊέντ Αχμάντ προσέγγισε τον μεγάλο Γκαλίμπ και του ζήτησε να γράψει ένα τακρίζ (στη σύμβαση των καιρών, έναν εγκωμιαστικό πρόλογο). Ο Γκαλίμπ παρέδωσε ένα μικρό περσικό ποίημα που στηλίτευε το Αι'ν-ε Ακμπάρι και, κατά συνέπεια, τον αυτοκρατορικό, πολυτελή, γραμματισμένο και μορφωμένο πολιτισμό των Μουγκάλ, του οποίου ήταν προϊόν. Το λιγότερο που θα μπορούσε να λεχθεί εναντίον του ήταν ότι το βιβλίο είχε μικρή αξία ακόμα και ως έγγραφο αντίκα. Ο Γκαλίμπ επιτίμησε τον Σαϊέντ Αχμάντ για την απώλεια χρόνου και έργου σε νεκρά πράγματα. Ακόμη χειρότερα, εξήρε τους "σαχίμπ της Αγγλίας" που εκείνη την εποχή κρατούσαν όλα τα κλειδιά για όλα τα αι'νς (σύστημα διοικητικής οργάνωσης) του κόσμου.

Αυτό το ποίημα αναφέρεται συχνά αλλά ποτέ δεν είχε μεταφραστεί στα αγγλικά. Ο Σαμσούρ Ραμάν Φαρούκι έγραψε μια αγγλική μετάφραση που είναι αρκετά ακριβής αν δεν προσφέρεται η πολυτέλεια της ανάγνωσης από το πρωτότυπο:Καλά νέα φίλοι μου, η πύλη αυτού του αρχαίου βιβλίου
άνοιξε, με τη χάρη και το έργο του Σαϊέντ,
1

Το μάτι άρχισε να βλέπει, το χέρι βρήκε τη δύναμη
Αυτό που ήταν τυλιγμένο σε αρχαίες φορεσιές,
ντύθηκε με νέο ένδυμα. 2

Και αυτή η ιδέα του, να διαθέσει το γραμματισμό του και να επιμεληθεί το Α'ιν"
κρίμα στην παινεμένη ικανότητα και το δυναμικό του, 3

Το εγκάρδιο καθήκον ήταν ευχάριστο 
Και υπηρέτησε αποδοτικά και ελεύθερα.
4

Αυτός που δεν θα εκτιμήσει την αξία του 
αναμφίβολα, όμως, θα τον επαινέσει για το έργο του 5

Για τέτοιο καθήκον, του οποίου βάση είναι το βιβλίο
Μόνο ένας υποκριτής εξαίρει. 6

Εγώ, που είμαι ενάντιος στην προσποίηση
Και έχω αίσθηση της ειλικρίνειάς μου, 7

Αν δεν τον επαίνεσα για το έργο του
Πρέπει να βρω την ευκαιρία να το κάνω. 8

Δεν θα ομιλήσω διαφορετικά
Και δεν υπάρχει καλύτερος καλλιτέχνης και λόγιος από εμένα, 9

Aυτή η πραμάτεια δε βρίσκει αγοραστές σε όλον τον κόσμο.
Σε τι κέρδος αποσκοπεί ο Δάσκαλός μου; 10

Πρέπει να ειπωθεί ότι είναι εξαιρετικό ευρετήριο
Λοιπόν τι αξιοθέαστο βρίσκεται εκεί; 11

Και αν μου πείς για Νόμους και Κανόνες
Ανοίξτε τα μάτια σας, και σε αυτό το απαρχαιωμένο μέρος 12

Δείτε τους Σαχίμπ της Αγγλίας .
Δείτε το στυλ και την πρακτική τους, 13

Δείτε τους Νόμους και Κανόνες που έφτιαξαν για όλους
Ότι δεν είδε ποτέ κανείς, το παρήγαγαν. 14Η Επιστήμη και οι δεξιότητες  μεγάλωσαν στα χέρια των ικανών

Oi προσπάθειές τους ξεπέρασαν τις προσπάθειες των προγόνων. 15

Αυτός είναι ο λαός που κατέχει το δικαίωμα σε Νόμους και Κανόνες
Κανένας δεν ξέρει πώς να κυβερνήσει μια γη καλύτερα από αυτούς 16

Η Δικαιοσύνη και η Σοφία σε ενότητα
Παρέδωσαν εκατοντάδες νόμων στην Ινδία. 17

Η φλόγα γεννήθηκε από την πέτρα
Πώς βγήκαν αυτοί οι ικανοί από τα άχυρα! 18

Τι μαγικά έκαναν στο νερό
Και με ατμό ταξιδεύουν οι βάρκες στα νερά! 19

Μερικές φορές ο ατμός παίρνει το σκάφος κάτω από τη θάλασσα
Μερικές φορές ο ατμός κατεβάζει τον ουρανό στις πεδιάδες. 20

Ο ατμός κάνει τον ουράνιο θόλο να γυρίζει γύρω γύρω
Και σαν ατμός είναι τώρα τα γελάδια και τα άλογα. 21

Ο ατμός τρέχει το πλοίο
Και περιττεύουν ο αέρας και το κύμα. 22

Τα όργανά τους κάνουν μουσική χωρίς υποκλίσεις
Κάνουν τις λέξεις να πετούν ψηλά σαν πουλιά: 23

- Ω δεν βλέπεις ότι αυτοί οι φρόνιμοι άνθρωποι
Παίρνουν νέα από χιλιάδες μίλια μακριά σε μερικές αναπνοές; 24

Βάζουν φωτιά στον αέρα
Και ο αέρας λάμπει σαν χόβολη, 25

Πήγαινε στο Λονδίνο, γιατί σε αυτόν τον λαμπερό κήπο
Η πόλη είναι φωτεινή τη νύχτα, χωρίς κεριά. 26

Ιδού οι επιχειρήσεις των καταρτισμένων:
Σε κάθε κλάδο, εκατό καινοτόμοι! 27

Πριν από τους Νόμους και Κανόνες του σήμερα
Όλα τα άλλα είχαν γίνει πράγματα του παρελθόντος, 28

Σοφός και ευαίσθητος και συνετός, έχει το βιβλίο σου
Τόσο καλούς και εκλεπτυσμένους Νόμους; 29

Βλέποντας τέτοιο θησαυροφυλάκιο πολύτιμων λίθων
Γιατί να συλλέξεις καλαμπόκι από την άλλη συγκομιδή; 30

Μιλώντας για την τεχνοτροπία του είναι καλή
Όχι, είναι πολύ καλύτερη από την αναμενόμενη 31

Αλλά για κάθε καλό υπάρχει πάντα και καλύτερο
Αν υπάρχει κεφάλι, υπάρχει επίσης και στέμμα γι'αυτό. 32

Μη θεωρείτε τη Γενναιόδωρη Πηγή τσιγγούνα
Είναι μια Χουρμαδιά που ρίχνει γλυκό φως, σα χουρμάδες. 33

Το προσκήνυμα των Νεκρών δεν αποδίδει
Και δεν θα σκεφτήκατε ότι δεν είναι
κάτι περισσότερο από απλά λόγια; 34

Ο Κανόνας της σιωπής ευχαριστεί την καρδιά μου, Γκαλίμπ
Αναμφίβολα μίλησες καλά, και αν δεν μίλησες πάλι καλά. 35

Εδώ σ ' αυτό τον κόσμο με τα πιστεύω σου θα προσκυνήσεις όλα τα
παιδιά του Προφήτη,
Δόξασε το παρελθόν, ο Νόμος σου είναι προσευχή: 36

Για Τον Σαϊέντ Αχμάντ Χαν-ε Αριφ Τζανγκ 
Που αποτελείται εξ ολοκλήρου από σοφία και  μεγαλείο 37

Ας λάβει από τον Θεό ότι επιθυμήσει
Ας τον οδηγεί ευοίωνο αστέρι στις περιπέτειές του. 38Το ποίημα ήταν απροσδόκητο, αλλά ήρθε σε μια εποχή που η σκέψη και τα συναισθήματα του Σαϊέντ Αχμάντ Χαν ήταν προδιαθετημένα για αλλαγή. Ο Γκαλίμπ φαινόταν ενήμερος για την Ευρωπαϊκής (Αγγλικής) χορηγίας αλλαγή στην παγκόσμια πολιτεία, ειδικά την Ινδική πολιτεία. Ο Σαϊέντ Αχμάντ ίσως θύμωσε με τα μαλώματα του Γκαλίμπ, που ήταν, ωστόσο, ακριβή και μελετημένα. Ο Σερ Σαϊέντ Αχμάντ Χαν ουδέποτε ξαναέγραψε εγκωμιαστική λέξη για το Αι'ν-ε Ακμπάρι και μάλιστα έχασε το ενδιαφέρον του γι'αυτό και ασχολήθηκε με την ιστορία και την αρχαιολογία, και έγινε κοινωνικός μεταρρυθμιστής.

Θρησκευτικές απόψεις 
Ο Γκαλίμπ έδωσε μεγαλύτερη έμφαση στην αναζήτηση του Θεού και όχι σε τελετουργικές θρησκευτικές πρακτικές. Όπως έγραψε:Το αντικείμενο της προσευχής μου βρίσκεται πέρα από τα όρια της αντίληψης *

Για όσους βλέπουν, το κα'άμπα είναι μια πυξίδα, τίποτα περισσότερο.":79Όπως και πολλοί άλλοι ποιητές των Ουρντού, ο Γκαλίμπ θα μπορούσε να συνθέσει ποίηση με θρησκευτικό χαρακτήρα, αλλά ήταν επιφυλακτικός σχετικά με ορισμένες ερμηνείες των Ισλαμικών γραφών που έκαναν ορισμένοι θρησκευτικοί ηγέτες. Για την ιδέα του παραδείσου, κάποτε έγραψε σε μια φιλική επιστολή:Στον παράδεισο είναι σίγουρο ότι την αυγή θα πίνω το αγνό κρασί που υπόσχεται το κοράνι, αλλά πού στον παράδεισο βρίσκονται οι μεγάλες βόλτες με μεθυσμένους φίλους το βράδυ, ή τα μεθυσμένα πλήθη φωνάζοντας χαρούμενα; Πού θα βρω εκεί τη μέθη των σύννεφων του Μουσώνα; Όπου δεν υπάρχει φθινόπωρο, πώς μπορεί να υπάρξει άνοιξη; Αν οι όμορφοι χούροι είναι πάντα εκεί, πού θα υπάρχει θλίψη για το χωρισμό και χαρά για την επανασύνδεση; Πού θα βρεθεί εκεί μια κοπέλα που θα γίνει καπνός αν τη φιλήσουμε;.:41Σθεναρά περιφρονούσε τις πρακτικές ορισμένων Ουλεμάδων, που στα ποιήματά του αντιπροσωπεύουν τη στενομυαλιά και την υποκρισία:Ο Σειχ κυμαίνεται περί την πόρτα της ταβέρνας,
αλλά πιστέψτε εμένα τον Γκαλίμπ,

Είμαι σίγουρος ότι τον είδα να μπαίνει

Καθώς έφευγα.":41Σε άλλο στίχο που απευθυνόταν σε ορισμένους μαουλάβις (κληρικούς), τους επέκρινε για την άγνοια και την αλαζονική βεβαιότητα: «Κοιτάξτε βαθύτερα, είστε οι μόνοι που δεν μπορούν να ακούσουν τη μουσική των μυστικών του». Στις επιστολές του, Ghalib συχνά παράθεται τον αυστηρό νομικισμό των Ουλεμάδων με «προκατάληψη για τη διδασκαλία των μπανίγια και των παλιόπαιδων, και κύλιση στα προβλήματα της εμμηνόρροιας και της εμμηνορροϊκής αιμορραγίας» και την πραγματική πνευματικότητα που αποκτάται με «μελέτη των μυστικιστών έργων και εγκάρδια αποδοχή της ουσιαστικής αλήθειας για την πραγματικότητα του Θεού και την παρουσία του σε όλα τα πράγματα".

Την 5η Οκτωβρίου 1857, κατά τη διάρκεια της αντι-Βρετανικής εξέγερσης στο Δελχί, τρεις εβδομάδες μετά την εισβολή των Βρετανικών στρατευμάτων από την Πύλη Κασμίρι, ορισμένοι στρατιώτες ανέβηκαν στη γειτονιά του Γκαλίμπ και τον τράβηξαν ενώπιον του Συνταγματάρχη Μπαρν   για ανάκριση. Εμφανίστηκε φορώντας ένα τουρμπανι σε στυλ Κεντρασιατικό Τούρκικο. Ο συνταγματάρχης, σαστισμένοι με την εμφάνισή του, ρώτησε σε σπαστά Ουρντού, «Λοιπόν; Είσαι Μουσουλμάνος;», ο Γκαλίμπ απάντησε: "Μισός;" , Ο συνταγματάρχης ρώτησε: "Τι σημαίνει αυτό;" Σε απάντηση ο Γκαλίμπ είπε: "πίνω κρασί, αλλά δεν τρώω χοιρινό."

 Εγκώμια στο Μωάμεθ

Ένα μεγάλο μέρος της ποίησης του Γκαλίμπ εστιάζεται στην εξύμνηση και την ευλάβεια του Μωάμεθ, που δείχνει ότι ο ίδιος ήταν ένας ευσεβής Μουσουλμάνος. Έγραψε το Αμπρ-ι Γκαουχαρμπαρ (Το Σύννεφο των Πολύτιμων Λίθων) προς τιμήν του Μωάμεθ. Έγραψε, επίσης, ένα κουασίντα (ωδή) 101 στίχων αφιερωμένο στον Μωάμεθ. Περιέγραψε τον εαυτό του ως αμαρτωλό που πρέπει να σιωπά ενώπιον του Μωάμεθ, καθώς ήταν ανάξιος να απευθυνθεί σε αυτόν που επαινέθηκε από τον Θεό.

Απόψεις για το Ινδουστάν 
Στο ποίημά του "Τσιράγκχ-ι-Νταιρ" (Η Λάμπα του Ναού) που σύνθεσε κατά τη διάρκεια του ταξιδιού του στο Μπενάρες την άνοιξη του 1827, ο Γκαλίμπ είχε έμπνευση για τη γη του Ινδουστάν (την Ινδική υποήπειρο) και πώς το Κιγιάμαχ (Ημέρα της Κρίσεως) δεν κατάφερε να τη φτάσει, παρά τις πολυάριθμες συγκρούσεις που τη μαστίζουν.Ένα βράδυ είπα σε έναν αγιότατο μάντη
(Που ήξερε τα μυστικά για τα γυρίσματα του χρόνου)

"Σίγουρα αντιλαμβάνεστε,

Ότι η καλοσύνη και η πίστη

Η αφοσίωση και η αγάπη

Έχουν όλα εκλείψει από αυτή τη θλιβερή γη.

Πατέρας και γιος δεν χωνεύουν ο ένας τον άλλον;

Αδερφός πολεμάει με αδερφό

.
Η Eνότητα και η Ομοσπονδία υπονομεύονται.

Παρά τα δυσοίωνα σημάδια

Γιατί δεν έφτασε η Ημέρα της Κρίσεως;

Γιατί δεν ηχεί η Τελευταία Σάλπιγγα;

Ποιος κρατάει τα ηνία για την Τελική Καταστροφή;'.

Ποίηση στα περσικά 

" Το Κουλιγιάτ-ε-Γκαλίμπ Φαρσί , μία ανθολογία περσικής ποίησης του γνωστού Ουρντού ποιητή Μίρτσα Γκαλίμπ κυκλοφόρησε για πρώτη φορά στο Εθνικό Πανεπιστήμιο των Ουρντού Μουλάνα Αζάντ και την 20η Σεπτεμβρίου 2010 κυκλοφόρησε στην Τεχεράνη από τους Πρέσβεις της Ινδίας και του Πακιστάν από κοινού στα πλαίσια χορηγίας από το Ιρανικό Υπουργείο Τεχνών και Πολιτισμού στην Τεχεράνη. Η σπάνια συλλογή περιέχει 11.337 στίχους του Γκαλίμπ και συντάχθηκε από τον Δρ Σαϊέντ Τακι Αμπέντι, ο οποίος είπε ότι η μελέτη του Γκαλίμπ θα ήταν ελλιπής χωρίς την περσική ποίηση. Μολονότι έγινε διάσημος ως λογοτέχνης των Ουρντού, ο ποιητής από την εποχή των Μουγκάλ έτεινε περισσότερο προς τα περσικά γλώσσα και δημιούργησε ποίηση υψηλού επιπέδου σε αυτήν τη γλώσσα. Στη λογοτεχνική συνεδρίαση (πρόσωπο με Πρόσωπο) που διοργάνωσε η Ακαδημία Χαρυάνα Ουρντού, ο Δρ.Τακι παρουσίασε μία αναλυτική μελέτη των έργων του θρυλικού ποιητή Μίρτσα Γκαλίμπ, τόσο στα περσικά όσο και στα Ουρντού. Ενημέρωσε ότι το έτος 1865 ο Γκαλίμπ είχε γράψει 1.792 δίστιχα στα Ουρντού και 11.340 στα περσικά. Επίσης πρόσθεσε ότι ο Γκαλίμπ ήταν ένας οραματιστής, ένας ποιητής του ανθρωπισμού του οποίου τα έργα παραμένουν δημοφιλή ακόμη και μετά από τρεις αιώνες.

Σύγχρονοι και μαθητές 
Ο πλησιέστερος αντίπαλος του Γκαλίμπ ήταν ο ποιητής Ζαούκ, διδάσκαλος του Μπαχαντούρ Σαχ Ζαφάρ Β', του τότε αυτοκράτορα της Ινδίας με έδρα στο Δελχί. Υπάρχουν αρκετά διασκεδαστικά ανέκδοτα για τον ανταγωνισμό μεταξύ των δύο και τους κωμικούς διαλόγους τους. Όμως, υπήρχε αμοιβαίος σεβασμός για την τέχνη τους. Και οι δύο μαζί θαύμαζαν και αναγνώριζαν την υπεροχή του Μιρ Τάκι Μιρ, μια επιβλητική προσωπικότητα στην Ποίηση των Ουρντού του 18ου αιώνα. Άλλος διάσημος σύγχρονος ποιητής του Γκαλίμπ ήταν ο Μομίν, του οποίου οι γκαζάλες είχαν ευκρινώς λυρική χροιά. Ο εξαιρετικός λογοτέχνης Άλταφ Χουσέν Χάλι ήταν μαθητής του Γκαλίμπ και έγραψε μια βιογραφία για τον Γκαλίμπ με τίτλο Γιααντγκααρ-ε-Γκαλίμπ.
Ο Γκαλίμπ δεν ήταν μόνο ποιητής, ήταν και παραγωγικότατος πεζογράφος. Οι επιστολές του αντικατοπτρίζουν το πολιτικό και κοινωνικό κλίμα της εποχής. Αναφέρονται επίσης σε πολλούς σύγχρονους όπως τον Μιρ Μέντι Μαχρουχ, που ήταν και ο ίδιος καλός ποιητής και δια βίου γνωριμία του Γκαλίμπ. Μερικά από τα ποιήματά του ήταν δυσνόητα. Μερικές φορές έκανε τη σύνταξη της πρότασης τόσο περίπλοκη που ήταν ακαταλαβίστικη για του ανθρώπους. Μια φορά ο Χακίμ Αγά Τζάαν, ένας ποιητής της εποχής του, σε ένα Μουσάιρα (Ποιητικό συμπόσιο) απήγγειλε ένα δίστιχο για τον Γκαλίμπ: 

 (Δεν είστε αξιέπαινος αν μόνο εσείς καταλαβαίνετε τα λεγόμενά σας

η κατάσταση είναι ενδιαφέρουσα όταν ομιλείτε και γίνεστε κατανοητός):

Ο Γκαλίμπ στενοχωρήθηκε για αυτό και έγραψε: 

 (Ουδέποτε χρειάστηκα ευγνωμοσύνη ή ανταμοιβή

και δεν θα υπάρξουν για ανόητα δίστιχα)

Αυτό το ύφος ήταν ο ορισμός της μοναδικότητάς του.

Στην πεζογραφία έφερε επανάσταση στη λογοτεχνία των Ουρντού αναπτύσσοντας ένα εύκολο, απλό και όμορφο τρόπο γραφής.

Ο τύμβος του Γκαλίμπ 
Ο Γκαλίμπ ενταφιάστηκε στο Χαζρατ Νιζαμουντιν κοντά στον τύμβο του Νιζαμουντιν Αυλίγια.

Κινηματογραφικές ταινίες και Τηλεοπτικά σίριαλ για τον Γκαλίμπ 
Ο Ινδικός κινηματογράφος τίμησε τον θρυλικό ποιητή με μια ταινία (ασπρόμαυρη) με τίτλο Μίρτσα Γκαλίμπ (1954) όπου ο Μπάρατ Μπουσάν υποδύεται τον Γκαλίμπ και η Σουράια υποδύεται την αγαπημένη αυλική Τζοντβιν.  Η μουσική επένδυση της ταινίας ήταν του Γκουλάμ Μοχάμεντ και οι συνθέσεις του για τις διάσημες γκαζάλες του Γκαλίμπ είναι διαχρονικά αγαπημένα έργα.

Ο Πακιστανικός κινηματογράφος τίμησε τον θρυλικό ποιητή με άλλη μια ταινία που ονομάστηκε επίσης Μίρτσα Γκαλίμπ (1961). Η ταινία ήταν σκηνοθεσίας και παραγωγής του Μ.Μ. Μπιλοο. Η μουσική επένδυση έγινε από τον Τασαντούκ Χουσέν. Στην ταινία πρωταγωνίστησε ο Πακιστανός σούπερ σταρ Σουντίρ στο ρόλο του Γκαλίμπ και η Μανταμ Νουρ Τζεχάν υποδήθηκε την αγαπημένη αυλική Τζοντβιν. Η ταινία κυκλοφόρησε την 24 Νοεμβρίου 1961 και είχε μέση εμπορική επιτυχία, αλλά, η μουσική παραμένει αξέχαστη στο Πακιστάν έως σήμερα.

Το 1988 προβλήθηκε η τηλεοπτική σειρά Μίρτσα Γκαλίμπ στην Ινδική τηλεόραση DD Εθνική. Ήταν παραγωγής του Γκουλζάρ, ο Ναζιρουντίν Σαχ υποδύθηκε τον Γκαλίμπ στη σειρά, και περιείχε γκαζάλες που τραγουδήθηκαν και συντέθηκαν από τους Τζαγκτζίτ Σινγκ και Τσίτρα Σινγκ. Η σειρά και η μουσική της αγαπήθηκαν στην Ινδική υποήπειρο.

Ο Γκαλίμπ στο σύγχρονο πολιτισμό. 
Οι γκαζέλες του έχουν τραγουδηθεί από πολλούς τραγουδιστές και παρουσιάστηκαν από πολλούς μαέστρους.

Google Doodle 
Την 27η Δεκεμβρίου 2017, προς τιμήν του Γκαλίμπ για την 220η επέτειο της γέννησής του, η Μηχανή Αναζήτησης Google αφιέρωσε ένα ιδιαίτερο λογότυπο ντουντλ στο Ινδική αρχική σελίδα.

Βιβλιογραφία 

 Mirza Ghalib Poetry in Urdu, November 16, 2016. 

Ινδοί ποιητές
Πέρσες ποιητές
Ποιητές
Αυτοκρατορία των Μουγκάλ