Λουίτζι Λάντσι

Ο Λουίτζι Λάντσι (Luigi Lanzi) (Τρέια, 14 Ιουνίου 1732 - Φλωρεντία, 31 Μαρτίου 1810) ήταν αρχαιολόγος και ιστορικός της τέχνης.

Βιογραφικό

Γεννημένος στην Τρέια, ο Λάντσι εκπαιδεύτηκε αρχικά για να γίνει ιερέας. Έκανε τις πρώτες σπουδές στο Κολέγιο των Ιησουιτών του Φέρμο και εισήλθε στην Εταιρεία του Ιησού στις 23 Οκτωβρίου 1749 στη Ρώμη. Εκεί σπούδασε ρητορική με τον Raimondo Cunich, διάσημο ελληνιστή, μεταξύ 1751 και 1752, και αποφοίτησε στη φιλοσοφία και στη θεολογία από το Ρωμαϊκό Κολλέγιο (1763). Στις 28 Οκτωβρίου 1761 χειροτονήθηκε ιερέας. Μετά την διάλυση της Εταιρείας του Ιησού, το 1775, κλήθηκε από τον Μεγάλο Δούκα Pietro Leopoldo στην Πινακοθήκη Ουφίτσι στη Φλωρεντία ως αναπληρωτής διευθυντής και αρχαιοδίφης.

Ο Λάντσι αφιερώθηκε κυρίως στη μελέτη της ιταλικής ζωγραφικής και της ιστορίας και της ετρουσκικής γλώσσας. Στο πρώτο πεδίο ο καρπός της δουλειάς του εκπροσωπείται από τη μνημειώδη Storia pittorica dell'Italia (ιστορία της ιταλικής ζωγραφικής).Το πρώτο μέρος του έργου, το οποίο ασχολείται με τη σχολή της Φλωρεντίας, της Σιένα, της Ρώμης και της Νάπολης, εμφανίστηκε το 1792, ενώ το υπόλοιπο το 1796. Η Storia pittorica dell'Italia έγινε τεράστια επιτυχία και μεταφράστηκε σε διάφορες γλώσσες ,καθιστώντας τον Λάντσι ως πατέρας της νεότερης ιταλικής καλλιτεχνικής ιστοριογραφίας 

Στον τομέα της ετρουσκολογίας το κύριο έργο του ήταν το Saggio di lingua etrusca e di altre antiche d'Italia (1789). Σημαντικό είναι επίσης το Dei vasi antichi dipinti volgarmente chiamati Etruschi (1806), στο οποίο ο Λάντσι απέδειξε ότι η ετρουσκική τέχνη προέρχεται από την ελληνική.

Στόχος του Saggio di lingua etrusca είναι να καταδείξει ότι η Ετρουσκική σχετίζεται με τις γλώσσες των γειτονικών λαών: Ρωμαίων, Όσκων και Ελλήνων. Στο έργο του ο Λάντσι πραγματοποιεί μια ευρεία ανάλυση σχετικά με την κουλτούρα, την τέχνη και τον πολιτισμό των Ετρούσκων και των αρχαίων λαών της κεντρικής και νότιας Ιταλίας. Οι εκτιμήσεις του για τα διάφορα στυλ της αρχαίας γλυπτικής που δημοσιεύονται σε ένα παράρτημα του Saggio di lingua Etrusca, προέρχονται από μια σχολαστική μελέτη της συλλογής των Μεδίκων, που μεταφέρθηκε εκείνη την περίοδο από τη Villa Medici της Ρώμης στη Φλωρεντία. Τα πλεονεκτήματα του Lanzi στον τομέα της φιλολογίας και της ετρουσκικής αρχαιολογίας τον έχουν καταστήσει έναν από τους ιδρυτές της νεότερης ετρουσκολογίας  

Μεταξύ των άλλων έργων του υπάρχει μια κριτική έκδοση του Έργα και Ημέραι του Ησίοδου. Το έργο ξεκίνησε το 1785, αλλά η έκδοση του ολοκληρώθηκε και δημοσιεύθηκε το 1808.

Εργογραφία 
Storia pittorica della Italia, I-II, Bassano del Grappa, Remondini, 1795-1796;
Saggio di lingua etrusca e di altre antiche d’Italia per servire alla storia de’ popoli, delle lingue e delle belle arti, Roma, Pagliarini, 1789;
Storia pittorica della Italia. Dal risorgimento delle belle arti fin presso al fine del XVIII secolo, I-VI, Bassano del Grappa, Remondini, 1809 (ed. a cura di M. CAPUCCI, I-III, Firenze, Sansoni, 1968-1974);
Dissertazione sopra una urnetta toscanica e difesa del Saggio di lingua etrusca, «Memorie per servire alla storia letteraria e civile», (1799) luglio-agosto, 39-61; settembre-ottobre, 75-98; novembre-dicembre, 5-22;
Elogio del P.D. Francesco Maria Stella Barnabita, «Memorie per servire alla storia letteraria e civile», 1799 (novembre-dicembre), 83-85;
Elogio del P.D. Angelo Maria Cortenovis chierico regolare della Congregazione di San Paolo, «Memorie per servire alla storia letteraria e civile», (1800) luglio-agosto, 90-106;
Elogio del P.D. Angelo Maria Cortenovis chierico regolare della Congregazione di San Paolo, Udine, Pecile, 1801;
Serie di pitture copiate da tredici vasi antichi detti volgarmente etruschi, esposte con illustrazioni in italiano e francese, Venezia, Remondini, 1801;
De' vasi antichi dipinti volgarmente chiamati etruschi: Dissertazioni tre, Firenze, presso Giuseppe Fantosini, 1806;
ΗΣΙΟΔΟΥ ΤΟΥ ΑΣΚΡΑΙΟΥ ΕΡΓΑ ΚΑΙ ΗΜΕΡΑΙ Hesiodi Ascraei opera et dies di Esiodo Ascreo i lavori e le giornate opera ... con annotazioni, nella stamperia Carli e C°., 1808.

Βιβλιογραφία 
Elogio dell'abate L. Lanzi, di Onofrio Boni, Presso Niccolò Capurro, Pisa, (1816).
Giulio Natali, "Nel primo centenario dalla morte di Luigi Lanzi", in Real deputazione di storia patria per le provincie delle Marche, atti e memorie, volume vi (N. S., Ancona, 1911)
Paola Barocchi - Giovanna Ragionieri (επιμ.), Gli Uffizi: quattro secoli di una galleria, vol. 2, Firenze, Leo S. Olschki, 1983, ISBN 88-222-3200-3.

Παραπομπές

Ιταλοί αρχαιολόγοι
Ιστορικοί της τέχνης