Αγαθόκλεια

Η Αγαθόκλεια (π. 247-225 - 203/202 π.Χ.) ήταν Ελληνίδα της Αιγύπτου, η ευνοούμενη ερωμένη τού Πτολεμαίου Δ΄ (βασ. 221-205 π.Χ.) και αδελφή τού Αγαθοκλή υιού, υπουργού τού βασιλιά αυτού. Ο πατέρας τους ήταν 2ος εξάδελφος τού Πτολεμαίου Δ΄.

Βιογραφία
Ήταν κόρη τού Αγαθοκλή πατρός, ευγενούς της Αιγύπτου και της Οινάνθης, που η καταγωγή της δεν μας είναι γνωστή. Ο πατέρας της ήταν γιος τής Θεοξένας της Νεότερης, κόρης της Θεοξένας της Πρεσβύτερης. Η τελευταία ήταν ετεροθαλής αδελφή τού Πτολεμαίου Β΄ (βασ. 283-246 π.Χ.).

Ο Πολύβιος αναφέρει και άλλους συγγενείς της, που υπηρέτησαν τους Πτολεμαίους: τον Νίκωνα ναύαρχο τού Πτολεμαίου Δ΄, τον Φίλο και τον Φιλάμμωνα, που διορίστηκε λιβυάρχης της Κυρήνης από τον αδελφό της.

Η Αγαθόκλεια μάλλον ήταν ιδιοκτήτρια ενός πλοίου σιτηρών. Η φιλόδοξη μητέρα τους τούς εισήγαγε στον Πτολεμαίο Δ΄ και η Αγαθόκλεια και ο Αγαθοκλής άσκησαν σχεδόν απεριόριστη επιρροή στον βασιλιά. Ο Πολύβιος (15.31.13) αναφέρει, ότι η πρώτη έγινε τροφός τού γιού τού βασιλιά. Αν και ο Πτολεμαίος Δ΄ νυμφεύτηκε το 220 π.Χ. την αδελφή του Αρσινόη Γ΄, η Αγαθόκλεια συνέχιζε να ήταν η ευνοούμενή του· μάλιστα το 210 π.Χ. μάλλον γέννησε έναν γιο από τη σχέση της με τον βασιλιά, που όμως απεβίωσε σύντομα μετά.

Το 205 π.Χ. απεβίωσε ο Πτολεμαίος Δ΄ και ο Αγαθοκλής και οι φίλοι του το κράτησαν μυστικό, έτσι ίσως είχαν την ευκαιρία να λεηλατήσουν τον βασιλικό θησαυρό. Έκαναν συνωμοσία με τον Σωσίβιο με σκοπό να θέσουν τον Αγαθοκλή στον θρόνο ή τουλάχιστον να τον κάνουν αντιβασιλιά τού ανήλικου Πτολεμαίου Ε΄. Με την υποστήριξη τού Σωσίβιου, σκότωσαν την Αρσινόη Γ΄. Έπειτα ο Αγαθοκλής ενεργούσε ως κηδεμόνας τού νεαρού βασιλιά.

Το 203/2 π.Χ. οι Αιγύπτιοι και οι Έλληνες της Αλεξάνδρειας, οργισμένοι από τις εκτροπές τού Αγαθοκλή, εξεγέρθηκαν εναντίον του· ο στρατιωτικός διοικητής Τληπτόλεμος τέθηκε επικεφαλής τους. Περικύκλωσαν το ανάκτορο τη νύκτα και εισέβαλαν. Ο Αγαθοκλής και η Αγαθόκλεια μάταια ικέτευαν να τους συγχωρήσουν. Ο πρώτος σκοτώθηκε από τους φίλους του για να γλυτώσει έναν βίαιο θάνατο. Η Αγαθόκλεια, οι δύο αδελφές της και η Οινάνθη είχαν καταφύγει σε ναό, όμως σύρθηκαν έξω και αφού απογυμνώθηκαν, εκτέθηκαν στη μανία τού όχλου, που τις έκοψε κομμάτια. Όλοι οι συγγενείς τους και αυτοί που είχαν οποιαδήποτε συμμετοχή στη δολοφονία της Αρσινόης Γ΄, εκτελέστηκαν όμοια.

Ομώνυμη με αυτήν
Υπήρχε και μία άλλη Αγαθόκλεια, κόρη ενός Αριστομένη, που είχε γεννηθεί στην Ακαρνανία και ανήλθε σε μεγάλη ισχύ στην Αίγυπτο.

Πηγές
 Mason, Charles Peter (1870). "Agathoclea". In Smith, William (ed.). Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology. 1. p. 63.

Αρχαίοι Αιγύπτιοι