Πολύγυρος Ιωαννίνων

Ο Πολύγυρος είναι ορεινό χωριό της πρώην επαρχίας Δωδώνης της Ηπείρου στο νομό Ιωαννίνων σε υψόμετρο 680 μέτρων.

Γεωγραφία - Ιστορία
Ο Πολύγυρος είναι κτισμένος στις νοτιοδυτικές πλαγιές των Ορέων Κουρέντων, επάνω στην επαρχιακή οδό Κούρεντα - Ψήνα. Το χωριό βρίσκεται  νοτιοδυτικά από την πόλη των Ιωαννίνων στα 31 χλμ., ανατολικά από την Ηγουμενίτσα στα 62 χλμ. και 12 χλμ. βόρεια από τον κόμβο Τύριας της Εγνατίας Οδού. Έχει θέα προς το όρος Τόμαρος και αξιοθέατα είναι η εκκλησία της Αγίας Κυριακής με σημαντικές τοιχογραφίες και επιγραφές του 1812 και το λαογραφικό μουσείο όπου εκτίθενται παραδοσιακά αντικείμενα και φορεσιές από την ιστορία και τις παραδόσεις της περιοχής. Το χωριό έχει μετακινηθεί σε νέα τοποθεσία, έχει πολύ αραιά δόμηση και καταλαμβάνει τη μεγαλύτερη έκταση (25.000 στρέμματα γης) από όλα τα χωριά του Δήμου Δωδώνης. Στη παλιά τοποθεσία έχουν βρεθεί σημαντικά ευρήματα από τάφους, κεραμιδένια κιούπια κ.λ.π. που αποτελούν ίχνη αρχαίας κατοίκησης της περιοχής. Το παλιό χωριό αποτελείτο από τους οικισμούς Μάγειρα, Κεντρώματα (τοποθεσία "Aη-Γιάννη") και Γκρούτζα, αρκετά μακριά τον ένα από τον άλλο. Ο παλιός οικισμός Μάγειρα μετονομάστηκε σε Ταξιάρχες, αλλά σήμερα έχει καταργηθεί.

Ονομασία - Διοικητικά
Η παλιά ονομασία, μέχρι το 1940, ήταν Ζαγόρτσα, σλαβικής προέλευσης από τις λέξεις Za=πίσω, gori=βουνό, goritse=βουναλάκι και σημαίνει "χωριό πίσω από το βουναλάκι". Η νέα του ονομασία Πολύγυρος προέρχεται από τις μεγάλες διαδρομές (πολύ + γύρος) που διανύει κάποιος λόγω της μεγάλης έκτασης του χωριού. Μετά την απελευθέρωση, το 1919 με το ΦΕΚ 184Α - 19/08/1919, ο οικισμός ορίζεται έδρα της κοινότητας Ζαγόρτσας. Σύμφωνα με το σχέδιο Καλλικράτης, μαζί με το Ελευθεροχώρι, αποτελούν τη τοπική κοινότητα Πολυγύρου που ανήκει στη δημοτική ενότητα Δωδώνης του Δήμου Δωδώνης και σύμφωνα με την απογραφή 2011 ο οικισμός έχει πληθυσμό 128 κατοίκους ενώ η κοινότητα συνολικά 148 κατοίκους.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Άποψη του χωριού Πολύγυρος με την Αγία Κυριακή από το 6ο Δημοτικό σχολείο Ιωαννίνων
Πολύγυρος Ιωαννίνων από τον ιστότοπο http://polygyros-dodonis.blogspot.com/

Παραπομπές

Χωριά του νομού Ιωαννίνων