Θέωση

Στην Ανατολική Ορθοδοξία, θέωση ή θεοποίηση είναι διαδικασία μετασχηματισμού που έχει ως στόχο την ομοιότητα ή ένωση με τον Θεό, όπως διδάσκεται από την Ανατολική Ορθόδοξη Εκκλησία και τις Ανατολικές Καθολικές Εκκλησίες. 

Ως διαδικασία μετασχηματισμού, η θέωση προκαλείται από τις συνέπειες της κάθαρσης (καθαρισμός του νου και του σώματος) και της θεωρίας («φωτισμός» με το «όραμα» του Θεού). Σύμφωνα με την Ανατολική χριστιανική διδασκαλία, η θέωση είναι σκοπός της ανθρώπινης ζωής. Θεωρείται εφικτή μόνο μέσω μιας συνέργειας (ή συνεργασίας) μεταξύ της ανθρώπινης δραστηριότητας και των άκτιστων ενεργειών (ή λειτουργιών) του Θεού.

Σύμφωνα με τον Μητροπολίτη Ιερόθεο, η υπεροχή της θέωσης στην Ανατολική Ορθόδοξη Χριστιανική θεολογία συνδέεται άμεσα με το γεγονός ότι η Ανατολική Χριστιανική θεολογία βασίζεται σε μεγαλύτερο βαθμό από τη Λατινική Καθολική θεολογία στον τομέα των άμεσων πνευματικών ιδεών των αγίων ή των μυστικιστών της εκκλησίας παρά την προφανώς πιο ορθολογική σκέψη της Δύσης. 

Οι ανατολικοί Χριστιανοί θεωρούν ότι "κανείς που δεν ακολουθεί την πορεία της ένωσης με τον Θεό μπορεί να είναι θεολόγος" με την ορθή έννοια. Έτσι η θεολογία στον ανατολικό χριστιανισμό δεν αντιμετωπίζεται κυρίως ως ακαδημαϊκή επιδίωξη. Αντ'αυτού, βασίζεται στην εφαρμοσμένη αποκάλυψη (βλέπε γνωσιολογία) και η πρωταρχική επικύρωση ενός θεολόγου θεωρείται η κατοχή μιας άγιας και ασκητικής ζωής αντί για πνευματική κατάρτιση ή ακαδημαϊκή διαπίστευση (βλέπε το λήμμα Σχολαστικισμός).

Παραπομπές 

Ορθοδοξία
Θρησκευτική ορολογία