Μεσσαπική γλώσσα

Η μεσσαπική γλώσσα είναι αρχαία εξαφανισμένη γλώσσα η οποία ήταν σε χρήση στην περιοχή της Απουλίας στην νοτιοανατολική ιταλική χερσόνησο κατά τον 6ο με 1ο αιώνα π.Χ., και ομιλούνταν από τις ιαπυγικές φυλές των Μεσσαπίων, Πευκέτιων, και Δαύνιων. Διασώζονται περίπου 300 επιγραφές στην γλώσσα αυτή, κυρίως τοπωνύμια, ενώ έχει προταθεί πως ενδεχομένως σχετίζεται με τις ιλλυρικές γλώσσες χωρίς κάτι τέτοιο να έχει επιβεβαιωθεί. Εξαφανίστηκε μετά την κατάκτηση της περιοχής από την Ρωμαϊκή Δημοκρατία τον 1ο αιώνα π.Χ. και οι κάτοικοι της περιοχής ενσωματώθηκαν σε αυτή.

Περιγραφή 
Η γλώσσα θεωρείται ινδοευρωπαϊκή, αλλά όχι ιταλική. Η σύνδεση της γλώσσας με τις ιλλυρικές γλώσσες, έγινε βάσει των μαρτυριών των Ρωμαίων ιστορικών πως ο λαός των Μεσσαπίων προέρχονταν από την περιοχή της Ιλλυρίας, ωστόσο το πολύ μικρό σώμα κειμένων που διασώζεται στις ιλλυρικές γλώσσες κάνει την υπόθεση αυτή να αποτελεί απλώς εικασία καθώς η γλωσσολογική ανάλυση δεν είναι εφικτή.

Για την γραφή της, γινόταν χρήση του τοπικού ελληνικού αλφαβήτου. Η πιο γνωστή επιγραφή στην γλώσσα αυτή είναι ο λεγόμενος χάρτης του Σολέτο, επιγραφή σε θραύσμα αγγείου του 500 π.Χ. στην οποία περιέχονται λέξεις στην μεσσαπική και την ελληνική γλώσσα, και αναπαριστάται η γεωγραφική τοποθεσία της χερσονήσου του Σαλέντο μαζί με τις τοποθεσίες των πόλεων της περιοχής, εκ των οποίων ο Τάραντας είναι γραμμένος με την ελληνική του ονομασία (ΤΑΡΑΣ) ενώ οι υπόλοιπες πόλεις με τις μεσσαπικές. Θεωρείται ο παλαιότερος γνωστός γεωγραφικός χάρτης που διασώζεται στην Ευρώπη, αν και η γνησιότητα του έχει αμφισβητηθεί.

Δείγματα γραφής

Παραπομπές

Σχετική βιβλιογραφία
Carlo De Simone, Simona Marchesini, Monumenta linguae Messapicae, 2 voll., Reichert: Wiesbaden 2002.

Αρχαίες γλώσσες