Επιτάφιος (1599) Μουσείο Μπενάκη

Επιτάφιος  είναι παράσταση του Επιταφίου Θρήνου η οποία εκτίθεται στο Μουσείο Μπενάκη.

Περιγραφή
Παράσταση Επιτάφιου Θρήνου, διαστάσεων 1,07 Χ 0,80 μ.  επιζωγραφισμένη στα ακάλυπτα μέρη του σώματος. Ο Χριστός βρίσκεται επάνω σε χαμηλή λάρνακα στηρίζοντας το κεφάλι του στον κόλπο της Παναγίας που κάθεται πλησίον. Ο Ιωσήφ στο άλλο άκρο καλύπτει τα πόδια του Ιησού με σενδόνι. Πίσω από τη λάνακα σκήβουν ελαφρώς κατά η σειρά οι τρεις γυναίκες του Θρήνου, ο Ιωάννης και  ο Νικόδημος Στο βάθος της παράστασης ο Σταυρός και έξι μικρά δέντρα. Στις δύο άνω γωνίες άγγελοι σε στάση γωνατιστή σε ένδειξη σεβασμού. Μεταξύ των άνω κεραιών του σταυρού, επιγραφή με κεφαλαία γράμματα : ΕΠΙΤΑΦΙΟς ΘΡΗΝΟΣ Κάτω στην αριστερή γωνία , η επιγραφη και η χρονολογία:  ΣΙΜΕΟΝΗΣ ΤΟΥ ΟΙΚΟΝΜΟΥ ΘΕΟΔΩΣΗΑ ΤΗΣ ΠΟΥΛΟΠΟΣ 1599. Πιθανώς η Συμεώνη ήταν η αφιερώτρια και η Θεοδωσία η κεντήτρια. Εδώ απουσιάζουν τα λειτουργικά θέματα και η απράσταση έχει αφηγηματικό ιστορικό χαρακτήρα. Οι άγγελοι δεν κρατούν ριπίδια αλλά προστίθενται στα πρόσωπα του Θρήνου. Οι μορφές εχουν μεγάλα και εντονα χαρακτηριστικά, την αυστηρή και συγκρατημένη έκφραση.

Τεχνικά χαρακτηριστικά
Το ύφασμα είναι βαθύ κόκκινο μεταξωτό. Λόγω των μεταγενέστρερων επιζωγραφήσεων δεν είναι πάντοτε σαφής ο τρόπος πλαστικής αποδώσεως των προσώπων. Τα χαρακηριστικά είναι κεντημένα με βαθύ φαιό μετάξι,οι βόστρυχοι με βαθύ φαιό ριζοβελονιά Τα εξωτερικά ενδήματα της Παναγίας, του Ιωσήφ και των αγγέλων με καβαλίκι και χρυσό σύρμα. ο χιτώνας της Παναγίας με ίσια σπασμένη και αργυρό σύρμα. Στα ενδύματα των άλλων προσώπων υπάρχει εναλλαγή ίσια σπασμένη, μπακλαβαδωτή με χρυσό σύρμα. Το βάθος της λάρνακας αποτυπώνεται με βαθύ φαιό μετάξι και ριζοβελονιά.Οι πτυχές των ενδυμάτων και τα περιγράμματα αυτών σχηματίζονται με ριζοβελονιά και φαιό μετάξι. Στο μέσο της κάτω πλευράς το ύφασμα έχιε υποστεί φθορά όπως και στο σημείο της χρονολογίας που διαβάζεται με σιγουριά.

Παραπομπές

Πηγές
Ευγενία Βέη Χατζηδάκη, Εκκλησιαστική Κεντήματα, Μουσείον Μπενάκη, εν Αθήναις 1953

Μουσείο Μπενάκη