Σμίλτσενα Παλαιολογίνα

Η Σμίλτσενα Παλαιολογίνα, ήταν Βυζαντινή πριγκίπισσα και αυτοκράτειρα-Τσαρίνα της Βουλγαρίας.

Ήταν κόρη του σεβαστοκράτορα Κωνσταντίνου Παλαιολόγου (αδελφού του Αυτοκράτορα Μιχαήλ Η΄) και της συζύγου του Ειρήνης (Κομνηνής Λασκαρίνας) Βράναινας. Δεν είναι γνωστό το μικρό της όνομα· έχει μείνει στην ιστορία σαν Σμίλτσενα (βουλγαρικά: жената на Смилец), δηλαδή η «σύζυγος του Σμίλετς».

Άγνωστο πότε παντρεύτηκε τον Σμίλετς, αλλά εκείνη την εποχή ήταν ένας Βογιάρος, που κατείχε μεγάλη περιοχή στο σημερινό Σλίβεν. Το 1292 ο Σμίλετς και η Παλαιολογίνα ανέβηκαν στον θρόνο της Βουλγαρίας, μετά τον θάνατο του Γεώργιου Τέρτερ Α΄. Μετά τον θάνατο του συζύγου της, στον θρόνο ανέβηκε ο 9χρονος γιος της Ιβάν· η Σμίλτσενα προσπάθησε να διασφαλίσει τα δικαιώματά του και έκανε συμμαχία με τον Αλντιμίρ, αδελφό του πρώην ηγεμόνα Γεωργίου Τέρτερ Α΄, στον οποίο έδωσε σύζυγο την κόρη της Μαρίνα. Επίσης προσπάθησε να συνάψει συμμαχία με τον βασιλιά της Σερβίας Στέφανο Μιλούτιν, χωρίς όμως επιτυχία. Ακόμη εξουδετέρωσε τους αδελφούς του Σμίλετς, Ράντοσλαβ και Βοϊσίλ, που κατέφυγαν στην Κωνστντινούπολη . Με την εισβολή του Μογγόλου Τσάκα κατέφυγε με τον γιο της στην Αυλή του Αλντιμίρ. Όταν την ίδια περίοδο ο Θεόδωρος Σβετοσλάβ έγινε νέος τσάρος της Βουλγαρίας, η Σμίλτσενα ζήτησε ανεπιτυχώς βοήθεια από τους Ρωμαίους· έκτοτε δεν αναφέρεται ξανά το όνομά της.. 
 
Παιδιά της με τον Σμίλετς ήταν:
 Ιβάν, αυτοκράτορας της Βουλγαρίας το 1298-1299/1300
 Τεοντόρα βασίλισσα της Σερβίας.
 Μαρίνα, παντρεύτηκε τον Αντιμίρ.

Παραπομπές 

Σμιλτσενα
Βυζαντινοί του 14ου αιώνα
Σύζυγοι Βουλγάρων ηγεμόνων