Σιμπγκατουλάχ Μοτζαντεντί

Ο Σιμπγκατουλάχ Μοτζαντεντί (παστού: , 21 Απριλίου 1925 – 11 Φεβρουαρίου 2019) ήταν Αφγανός πολιτικός, ο οποίος διετέλεσε προσωρινός Πρόεδρος μετά την πτώση της κυβέρνησης του Μοχαμάντ Νατζιμπουλάχ τον Απρίλιο του 1992. Υπήρξε επίσης ιδρυτής του Αφγανικού Εθνικού Απελευθερωτικού Μετώπου και διετέλεσε πρόεδρος της λογιά τζιργκά (εθνοσυνέλευση) που ενέκρινε το νέο σύνταγμα του Αφγανιστάν το 2003. 

Το 2005 ορίστηκε πρόεδρος της Μεσρανό Τζιργκά, της άνω βουλής της Εθνοσυνέλευσης του Αφγανιστάν, και το 2011 ορίστηκε μέλος της. Υπηρέτησε επίσης στο Ανώτατο Αφγανικό Ειρηνευτικό Συμβούλιο. Ο Μοτζαντεντί θεωρείται ότι ήταν μετριοπαθής μουσουλμάνος ηγέτης.

Πρώτα χρόνια 
Ο Μοτζαντεντί γεννήθηκε στις 21 Απριλίου 1925 στην Καμπούλ του Αφγανιστάν. Η οικογένειά του ήταν γνωστή οικογένεια μελετητών θρησκευτικών θεμάτων από την Καμπούλ. Η καταγωγή της εντοπίζεται στον Αχμάντ Σιρχιντί, εξέχοντα ισλαμιστή μελετητή του 16ου αιώνα και στον Σούφι Νακσμπαντί. Εθνολογικά, η οικογένεια του προσδιορίζεται ως Παστούν. 

Ο Μοτζαντεντί σπούδασε Ισλαμικό Δίκαιο και Νομολογία στο Πανεπιστήμιο Αλ Αζχάρ στο Κάιρο. Το 1952 επέστρεψε στο Αφγανιστάν και δίδαξε σε γυμνάσια και στο πανεπιστήμιο της Καμπούλ, όπου έγινε γνωστός ως υποστηρικτής της ανεξαρτησίας του Αφγανιστάν. Το 1959 ο Μοντζαντεντί κατηγορήθηκε ότι συνωμοτούσε κατά του τότε Σοβιετικού πρωθυπουργού Νικίτα Χρουστσόφ και φυλακίστηκε μέχρι το 1964. Το 1973 αναγκάστηκε να εξοριστεί για τα σχόλια του σχετικά με τη σοβιετική επιρροή στο Αφγανιστάν. Μετά την Εξέγερση του Σαούρ το 1978, η νέα κομμουνιστική κυβέρνηση σκότωσε τον αδελφό του Μοτζαντεντί και αρκετούς από τους συγγενείς του. Κατά την περίοδο εξορίας του πέρασε από αρκετές χώρες όπως η Δανία και το Πακιστάν προτού επανέλθει στο Αφγανιστάν και συμμετάσχει στην αφγανική πολιτική.

Προεδρία (1992) 
Κατά τη διάρκεια της εξορίας στην Πεσαβάρ, ο Μοτζαντεντί ίδρυσε το κόμμα του Τζεμπ-ε-Νετζάτ-ε Μελί (Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο). Το 1988 εξελέγη επικεφαλής της Προσωρινής Αφγανικής Κυβέρνησης με έδρα την Πεσαβάρ. 

Τον Απρίλιο του 1992 εξελέγη πρόεδρος του Ισλαμικού Συμβουλίου Τζιχάντ το οποίο σχηματίστηκε για να ιδρύσει μια μετασοβιετική κυβέρνηση στο Αφγανιστάν. Εισήλθε στην Καμπούλ στις 28 Απριλίου εν μέσω μεγάλου πλήθους και ανέλαβε τη νέα ισλαμική δημοκρατία προσφέροντας γενική αμνηστία σε όλους τους Αφγανούς εκτός από τον τέως Πρόεδρο Μοχαμάντ Νατζιμπουλάχ, η μοίρα του οποίου θα αποφασιζόταν από τον «λαό». Η εκλογή του υποστηρίχθηκε από όλες τις παρατάξεις των μουτζαχεντίν, εκτός από την Χεζμπ-ε Ισλαμί Γκουλμπουντίν, οι δυνάμεις της οποίας άρχισαν ένοπλο αγώνα στην πρωτεύουσα. Έλαβαν χώρα βίαιες συγκρούσεις μεταξύ αυτών και στρατιωτών του νέου συνασπισμού κοντά στο κτίριο του Υπουργείου Εσωτερικών. Ο Μοτζαντεντί παρακαλούσε τον Γκουλμπουντίν Χεκματυάρ να αφήσει τα όπλα και σχολίασε ότι «ο κ. Χεκματυάρ ήταν αδελφός μας. Δεν περιμέναμε μια τέτοια πράξη. Δεν επιτρέπεται σύμφωνα με τη θρησκεία, σύμφωνα με την αφγανική παράδοση, να κάνει κάτι τέτοιο.» 

Κατά τη διάρκεια της περιόδου που ο Μοτζαντεντί ήταν Πρόεδρος του Αφγανιστάν, αεροσκάφος της Ariana που τον μετέφερε στην Καμπούλ χτυπήθηκε από RPG καθώς προσγειωνόταν στο Διεθνές Αεροδρόμιο της Καμπούλ. Το αεροσκάφος προσγειώθηκε με ασφάλεια, χωρίς απώλειες. 

Η διακυβέρνησή του διήρκεσε τρεις μήνες, αν και ορισμένες πηγές αναφέρουν ότι παρέμεινε στην εξουσία για μόνο δύο μήνες. Τον Μάιο του 1992, ο Μπουρχανουντίν Ραμπανί ίδρυσε ένα νέο συμβούλιο διακυβέρνησης, το οποίο υπονόμευσε την ηγεσία του Μοτζαντεντί, με αποτέλεσμα την παραίτησή του και την παράδοση της εξουσίας σε νέο συμβούλιο.

Μεταγενέστερη πολιτική σταδιοδρομία 
Μετά την πτώση των Ταλιμπάν το 2001, ο Μοτζαντεντί επέστρεψε στο Αφγανιστάν από το Πακιστάν και έγινε πρόεδρος της Λογιά Τζιργκά, η οποία ενέκρινε το νέο Σύνταγμα του Αφγανιστάν. Το 2005 έγινε πρόεδρος της Μεσρανό Τζιργκά, της άνω βουλής της Εθνοσυνέλευσης του Αφγανιστάν, και το 2011 έγινε μέλος της. Υπηρέτησε επίσης στο Ανώτατο Αφγανικό Ειρηνευτικό Συμβούλιο. 

Στις 26 Αυγούστου 2015, ο Μοτζαντεντί ίδρυσε ένα νέο πολιτικό κόμμα, το Συμβούλιο της Τζιχάντ και των Εθνικών Πολιτικών Κομμάτων.

Μεταγενέστερη ζωή και θάνατος 
Δύο βομβιστές αυτοκτονίας πραγματοποίησαν επίθεση στην Καμπούλ στις 12 Μαρτίου 2006 εναντίον του Μοτζαντεντί, ενώ ήταν μέλος του ανώτερου τμήματος της Εθνοσυνέλευσης και επικεφαλής μιας επιτροπής συμφιλίωσης η οποία αποσκοπούσε στη συμφωνία με πρώην μέλη των Ταλιμπάν. Οι βομβιστές ανατινάχτηκαν σε ένα όχημα γεμάτο εκρηκτικά δίπλα στο αυτοκίνητό του καθώς κινούνταν στους δρόμους της Καμπούλ. Τέσσερις περαστικοί σκοτώθηκαν και ο Μοτζαντεντί τραυματίστηκε ελαφρώς, με εγκαύματα στο πρόσωπο και στα χέρια του. 

Ο Μοτζαντεντί αναφέρθηκε λανθασμένα ότι πέθανε στις 9 Φεβρουαρίου 2016. Στη συνέχεια αναφέρθηκε ότι ήταν παρών σε μια τελετή για τον εορτασμό της 27ης επετείου της σοβιετικής αποχώρησης από το Αφγανιστάν στις 15 Φεβρουαρίου 2016. Στις 12 Φεβρουαρίου 2019 αναφέρθηκε ο θάνατος του Μοτζαντεντί σε ηλικία 93 ετών.

Παραπομπές

Βιβλιογραφία 

 
 
 
 
 

Πρόεδροι του Αφγανιστάν