Ζαριάδρης της Σωφηνής

Ο Ζαριάδρης , αρμεν. Զարեհ Zareh (άκμασε 212-188 π.Χ.) από τη Δυναστεία των Οροντιδών ήταν σατράπης, μετά βασιλιάς της Σωφηνής.

Βιογραφία
Ήταν γιος τού Ξέρξη σατράπη της Σωφηνής και της Αντιοχίδος, κόρης τού Σελεύκου Β΄ Καλλινίκου της Αυτοκρατορίας των Σελευκιδών. Μάλλον μεγαλύτερος αδελφός του ήταν ο Αβδισσάρης της Σωφηνής.

Ο Στράβων αναφέρει, πως ένας στρατηγός τού Αντιόχου Γ΄ τού Μεγάλου, ο Ζαριάδρης, ανέλαβε τη Σωφηνή. Το 190 ο Αντίοχος Γ΄ στη μάχη της Μαγνησίας ηττήθηκε από τους Ρωμαίους. Τότε ο Ζαριάδρης και ο Αρταξίας Α΄ εξεγέρθηκαν και με τη συγκατάθεση των Ρωμαίων έγιναν ηγεμόνες: η συνθήκη της Απάμειας τού 188 π.Χ. τους αναγνώριζε ως βασιλείς της Σωφηνής και της Αρμενίας αντίστοιχα.

Αναφέρεται ένας Δσαριάδρης, πατέρας τού Μπαγκντασσάρ. Ο πρώτος είναι ο Ζαριάδρης· αν ο Αβδισσάρης είναι ελληνική παραφθορά τού δεύτερου, τότε είναι πιθανό ο Ζαριάδρης να είναι πατέρας τού Αβδισσάρη. Όμως οι λιγοστές ιστορικές καταγραφές έχουν τον Αβδισσάρη ηγεμόνα πριν τον Ζαριάδρη, έτσι θεωρείται μεγαλύτερος αδελφός του. Υποθέτουμε, ότι ο Αντίοχος Γ΄ τον είχε θέσει σατράπη, υποτελή του· μετά τη μάχη της Μαγνησίας μπόρεσε να αναγνωριστεί η ανεξαρτησία του. Ο Στράβων γράφει 200 έτη μετά τα γεγονότα και μπορεί να μην είναι ακριβής.

Έχουν βρεθεί περισσότερα από 12 λίθινα ορόσημα στην περιοχή της σημερινής Αρμενίας από την εποχή τού Αρταξία Α΄ με αραμαϊκές επιγραφές. Πριν την ανακάλυψή τους, είχαν αναφερθεί από τον Μωυσή Κορενάτσι Αρμένιο ιστορικό τού 5ου αι. Σε αυτές ο Αρταξίας Α΄ ισχυρίζεται καταγωγή από τη δυναστεία των Οροντιδών (Γιερβανντούνι): "Βασιλιάς Αρταξίας, γιος τού Οροντίδη Ζαριάδρη".

Οικογένεια
Ίσως γιος του ήταν ο:
 Αρταξίας Α΄ απεβ. 160 π.Χ., βασιλιάς της Αρμενίας.

Πηγές
 Strabo, Geography 11.14.5

Δυναστεία των Οροντιδών