Παγίδα Χίου

Η Παγίδα είναι μικρό χωριό και Μαστιχοχώρι της Περιφερειακής Ενότητας Χίου στην Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου, επάνω στη νήσο Χίο, στο νότιο τμήμα της, με πληθυσμό 129 κατοίκων (απογραφή 2011). Είναι κτισμένη σε μεσοσταθμικό υψόμετρο 150 μέτρα πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας, σε οδική απόσταση 19 χιλιομέτρων νότια από την πόλη της Χίου.

Γεωγραφία-δημογραφία
Οι γεωγραφικές συντεταγμένες του χωριού είναι πλάτος 38°15,5΄ Βόρειο και μήκος 26°05΄ Ανατολικό. Είναι χτισμένο στην εύφορη λοφώδη περιοχή της νοτιοανατολικής Χίου. Τα κοντινότερα χωριά σε ευθεία γραμμή είναι κατά σειρά η Κοινή προς τα νοτιοδυτικά (1 χιλιόμετρο), η Έξω Διδύμα προς τα βόρεια (1,3 χιλιόμετρα) και το Βουνό. Από τη θάλασσα απέχει 2,2 χιλιόμετρα σε ευθεία γραμμή, ακριβώς προς τα ανατολικά. Οι κάτοικοι του χωριού ασχολούνται κυρίως με τη γεωργία, με βασικές καλλιέργειες αυτές του μαστιχόδεντρου και της ελιάς.

Διοικητικά η Παγίδα υπάγεται σήμερα στην ομώνυμη τοπική κοινότητα (της οποίας αποτελεί τον μοναδικό οικισμό), της Δημοτικής Ενότητας Ιωνίας του Δήμου Χίου, στην Περιφερειακή Ενότητα Χίου της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου. Παλαιότερα, εντελώς αντίστοιχα, ήταν έδρα ομώνυμης κοινότητας, της Επαρχίας και του Νομού Χίου. Ο ταχυδρομικός κώδικας του χωριού είναι 82102.

Η εξέλιξη του πληθυσμού της Παγίδας στις επίσημες απογραφές φαίνεται στον παρακάτω πίνακα.

Τοπωνυμικά-ιστορικά
Μέχρι τον 19ο αιώνα το χωριό χωριζόταν σε Μέσα Παγίδα και Έξω Παγίδα, κατά τα γειτονικά χωριά Μέσα και Έξω Διδύμα. Ο κάτοικος του χωριού αποκαλείται Παγιδούσης στο τοπικό γλωσσικό ιδίωμα (και το θηλ. Παγιδούσαινα), από την παραφθορά του οποίου προέκυψε κατά πάσα πιθανότητα το χιακό επώνυμο «Παϊδούσης». Το παλαιό χωριό ισοπεδώθηκε από τον μεγάλο σεισμό της Χίου το 1881.

Η «Παναγιά το Ρουχούνι» είναι βυζαντινή μονή σε κατάφυτη τοποθεσία με νερά, βορειοανατολικά του χωριού και σε απόσταση μικρότερη του χιλιομέτρου. Σύμφωνα με μια πηγή, Ρουχούνι ήταν το όνομα του παλαιού οικισμού του Καταρράκτη, πριν τη μεταφορά του χωριού αυτού στην παραλία.

Παλαιοί χριστιανικοί ναοί στο χωριό ήταν του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου, του Προφήτη Ηλία και του Αγίου Κωνσταντίνου. Ο σημερινός ενοριακός ναός (η «χωριοεκκλησιά») της Παγίδας τιμάται στο όνομα των Ταξιαρχών. Το χωριό υπάγεται εκκλησιαστικώς στην αρχιερατική επιτροπεία Νενήτων της Ιεράς Μητροπόλεως Χίου, Ψαρών και Οινουσσών.

Παραπομπές

Πηγές
 Το αντίστοιχο λήμμα στη Νέα Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια «Χάρη Πάτση», τόμος 18, σελ. 916
 Γεωργίου Ι. Ζολώτα: Ιστορία της Χίου, τόμος Α΄ («Ιστορική Τοπογραφία και Γενεαλογία»). Τύποις Π.Δ. Σακελλαρίου, Αθήναι 1921, σελ. 615.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 Σύντομη περιγραφή  με εικόνα

Παγιδα