Ωντ (νομός)

Η Ωντ (γαλλικά: Aude) είναι νομός της νοτιοδυτικής Γαλλίας, στη διοικητική περιοχή Οξιτανία και το όνομά του προέρχεται από τον ποταμό Ωντ που τον διαρρέει. Η INSEE και το ταχυδρομείο του αποδίδουν τον κωδικό 11. Πρωτεύουσα είναι η οχυρωμένη μεσαιωνική πόλη Καρκασσόν και μεγαλύτερη πόλη είναι η Ναρμπόν.

Έως το 2016 ο νομός Ωντ ανήκε στην περιοχή Λανγκεντόκ-Ρουσιγιόν, η οποία συνενώθηκε με τα Μιντί-Πυρηναία και πλέον αποτελούν τη νέα διοικητική περιοχή Οξιτανία.

Οι κάτοικοι του νομού ονομάζονται Ωντουά και Ωντουάζ.

Τοποθεσία 

Ο νομός Ωντ αποτελεί τμήμα της διοικητικής περιοχής Οξιτανία. Συνορεύει στο νότο με το νομό Ανατολικά Πυρηναία, δυτικά με το νομό Αριέζ, βορειοδυτικά με το νομό Ωτ-Γκαρόν, βόρεια με τον Ταρν και βορειοανατολικά με το νομό Ερώ. Στα ανατολικά, συνορεύει με τη Μεσόγειο θάλασσα (Κόλπος του Λέοντα) σε ακτογραμμή 47 χιλιομέτρων. 

Η έκτασή του είναι 6.343 τετραγωνικά χιλιόμετρα και κατατάσσεται στην 39η θέση μεταξύ των γαλλικών νομών. Αποτελεί τμήμα των Πυρηναίων, το υψηλότερο σημείο του οποίου είναι η κορυφή του Madres, στα 2.469 μέτρα.

Πρωτεύουσα του νομού είναι η Καρκασσόν με 45.895 κατοίκους το 2016, που βρίσκεται 628 χιλιόμετρα κατ'ευθεία γραμμή νότια του Παρισιού. Σημαντικές πόλεις οι Ναρμπόν, η Λιμού και η Καστελνωνταρύ.

Ο νομός έχει 7 φυσικές περιοχές και κάθε μια έχει το ιδιαίτερο τοπίο της. 

Το ανατολικό και το μεγαλύτερο τμήμα της παράκτιας περιοχής αποτελεί το Περιφερειακό φυσικό πάρκο . Η νότια παραλιακή περιοχή κυριαρχείται από λιμνοθάλασσες ή παράκτιες λίμνες υφάλμυρου νερού που αποτελούν φυσικό εμπόδιο μεταξύ ξηράς και θάλασσας και σχηματίστηκαν από συσσωρευμένα ιζήματα που καταλήφθηκαν από τους ποταμούς Ωντ, Ορμπ και Ερώ. Η περιοχή είναι γνωστή για τα ροζ φλαμίνγκο και τους λευκούς ξυλοπόδαρους.

Στο νότιο τμήμα του νομού κυριαρχούν οι θάμνοι στο τοπίο των ξηρών περιοχών του όρους Κορμπιέρ, που χρησιμοποιείται κυρίως για εκτροφή ζώων. Νοτιοδυτικά, στους πρόποδες των Πυρηναίων η χλωρίδα είναι ποικίλη και χαρακτηριστική με πολλά είδη ορχιδέας και το κρίνο των Πυρηναίων. Κυριαρχείται από οξιές και κωνοφόρα δέντρα. Αυτά τα δάση είναι γνωστά για τα μανιτάρια τους και έχουν πλούσια χλωρίδα και πανίδα.

Στα βορειοδυτικά, η περιοχή του Μαύρου Όρους, στους νότιους πρόποδες της Μασίφ Σαντράλ, αποτελείται από δάση βελανιδιάς και οξιάς.Τέλος, η άνω κοιλάδα του Ωντ, αποτελείται από παραποτάμια δάση από οξιά, σκλήθρα και λεύκες. 

Ο κυριότερος ποταμός του νομού είναι ο Ωντ που πηγάζει στα Πυρηναία, διασχίζει το νομό από νότο προς βορρά και εκβάλλει στη Μεσόγειο στο ύψος της κοινότητας Φλερύ. Επίσης από το νομό διέρχεται μεγάλο τμήμα του Κανάλ ντε Μιντί που συνδέει τη Μεσόγειο θάλασσα με τον Ατλαντικό Ωκεανό.

Ο νομός εξυπηρετείται από τον αυτοκινητόδρομο Α61, που συνδέει τη Ναρμπόν με την Τουλούζ μέσω Καρκασσόν και από τον Α9, που διασχίζει το νομό από βορρά προς νότο κατά μήκος της μεσογειακής ακτής και συνδέει το Μονπελιέ με την Ισπανία και ακολουθεί τη διαδρομή της ρωμαϊκής Δομιτίας οδού.

Ιστορία 

Ο νομός Ωντ δημιουργήθηκε κατά τη διάρκεια της Γαλλικής Επανάστασης, στις 4 Μαρτίου 1790, σύμφωνα με το νόμο της 22ας Δεκεμβρίου 1789, από τμήμα της πρώην επαρχίας Λανγκντόκ.

Την 1η Ιανουαρίου 2016, η περιοχή Λανγκντόκ-Ρουσιγιόν, στην οποία ανήκε ο νομός, συνενώθηκε με την περιοχή Μιντί-Πυρηναία και πλέον αποτελούν τη νέα διοικητική περιοχή Οξιτανία.

Διοικητική διαίρεση 

Ο νομός Ωντ αποτελείται από 3 διοικητικά διαμερίσματα, 19 καντόνια και 433 κοινότητες.

Πόλεις 

Οι μεγαλύτερες πόλεις του νομού Ωντ:

Οικονομία 

Βασική οικονομική δραστηριότητα του νομού Ωντ είναι η γεωργία, κυρίως την αμπελοκαλλιέργεια, με τις διάσημες περιοχές Κορμπιέρ και Μινερβουά να παράγουν καλής ποιότητας κρασί κάθε χρόνο. Εκτός των αμπελώνων υπάρχουν εκτάσεις όπου καλλιεργούνται σιτηρά καθώς και ελαιώνες με παραγωγή ελαιολάδου. Στα παράλια ασκείται η αλιεία, με μεγαλύτερο αλιευτικό λιμάνι το Πορ-λα-Νουβέλ.

Η βιομηχανική δραστηριότητα εκπροσωπείται έντονα στην άνω κοιλάδα του Ωντ, ιδιαίτερα στην περιοχή της Λιμού από τα τέλη του 19ου αιώνα, με μεγάλες εταιρείες και μονάδες όπως το εργοστάσιο τούβλων (όμιλος Lafarge).

Είναι ιδιαίτερα παρούσα σήμερα στην περιοχή της Ναρμπόν, ιδίως με τις λιμενικές εγκαταστάσεις και τα κοιτάσματα πετρελαίου του Πορ-λα-Νουβέλ.

Η άνω κοιλάδα του Ωντ γνωρίζει σημαντική αύξηση της παραγωγής υδροηλεκτρικής ενέργειας, με πρώτα έργα από το 1889. 

Ο νομός Ωντ είναι ο πρώτος νομός όσον αφορά τον αριθμό των ανεμογεννητριών που έχουν εγκατασταθεί. Υπάρχουν 113 ανεμογεννήτριες σε λειτουργία. Έχουν ισχύ περίπου 91 MW και παράγουν μια ποσότητα ενέργειας που αντιπροσωπεύει την εγχώρια κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας περίπου 100.000 ανθρώπων.

Επίσης, στον τομέα της ενέργειας, έχει εγκατασταθεί ο μεγαλύτερος φωτοβολταϊκός σταθμός της Ευρώπης κοντά στην κοινότητα Μουσάν. Υπάρχουν επίσης μονάδες πυρηνικής βιομηχανίας.

Σημαντικό οικονομικό κεφάλαιο αποτελεί επίσης ο τουρισμός.

Πολιτισμός

Εκδηλώσεις και παράδοση 

Το Καρναβάλι της κοινότητας Λιμού πραγματοποιείται κάθε χρόνο σε μια περίοδο δέκα εβδομάδων ή και περισσότερο κάθε Σαββατοκύριακο από τα μέσα Ιανουαρίου έως τα τέλη Μαρτίου. Χαρακτηρίζεται από ομάδες καρναβαλιστών με κοστούμια Πιερότου (γνωστά ως les fécos) συνοδευόμενα από μουσικούς. 

Στην περιοχή γύρω από το Λιμού πραγματοποιείται κατά τη διάρκεια του σαββατοκύριακου της Κυριακής των Βαΐων μεγάλη γιορτή γαστρονομίας γνωστή ως Toques et Clochers (κυριολεκτικά, «Ψηλά καπέλα και καμπαναριά») που διοργανώνεται από μια ομάδα τοπικών οινοπαραγωγών και έναν διάσημο σεφ. Οργανώνεται πώληση και δημοπρασία κρασιού. Κάθε χρόνο ένα διαφορετικό χωριό επιλέγεται για να φιλοξενήσει την εκδήλωση και τα χρήματα που συγκεντρώνονται χρησιμοποιούνται για την αποκατάσταση της εκκλησίας του χωριού.

Γλώσσα 
Στο νομό Ωντ μιλιέται μια παραλλαγή της Οξιτανικής γλώσσας. Η γλώσσα προέκυψε κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα από τα λατινικά που χρησιμοποιούνταν στα νότια της Γαλατίας.

Τα Οξιτανικά σπάνια χρησιμοποιήθηκαν γραπτώς πριν από τον 11ο αιώνα. Ωστόσο, αρκετοί ποιητές και τρουβαδούροι, όπως ο Ραιμόν ντε Μιραβάλ, χρησιμοποίησαν τη γλώσσα κατά τον 12ο και τον 13ο αιώνα. Τον 14ο και 15ο αιώνα, τα Οξιτανικά χρησιμοποιήθηκαν για την κατάρτιση τοπικών διοικητικών εγγράφων. Από τον 16ο αιώνα, η γλώσσα χρησιμοποιήθηκε λιγότερο από τα γαλλικά, η χρήση των οποίων έγινε υποχρεωτική με το διάταγμα του Βιλέρ-Κοτερέ το 1539. Ωστόσο, επιβίωσε στην περιοχή μέχρι τον 19ο αιώνα, οπότε ιδρύθηκαν δημόσια σχολεία με διδασκαλία μόνο στα γαλλικά.

Τουρισμός 

Ο νομός Ωντ είναι μια τουριστική περιοχή με σημαντική πολιτιστική κληρονομιά και ποικίλες φυσικές τοποθεσίες. Μερικές σημαντικές κοινότητες:

 Καρκασσόν, οχυρωμένη μεσαιωνική πόλη, χαρακτηρισμένη Mνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς από την UNESCO.

 Ναρμπόν, τουριστικός προορισμός λόγω των ρωμαϊκών ερειπίων. Ο καθεδρικός ναός της είναι ένας αξιοσημείωτος γοτθικός καθεδρικός ναός, σύμβολο της γαλλικής παρουσίας στο Λανγκεντόκ στο Μεσαίωνα.
 Λιμού,βρίσκεται στην κοιλάδα του άνω Ωντ, 24 χιλιόμετρα νότια της Καρκασσόν. Είναι γνωστό για το τοπικό κρασί του, Blanquette, ένα αφρώδες λευκό κρασί το οποίο λέγεται ότι ήταν ο πρόδρομος της σαμπάνιας. 
 Λεζινιάν-Κορμπιέρ, βρίσκεται στον κεντρικό δρόμο μεταξύ Καρκασσόν και Ναρμπόν και θεωρείται η πρωτεύουσα της περιοχής Κορμπιέρ.
 Λαγκράς, βρίσκεται στον ποταμό Ορμπιέ και στην περιοχή του βρίσκονται ένα αβαείο του 8ου αιώνα, δύο παλιές γέφυρες και μεσαιωνικό ιστορικό κέντρο.
 Σιζάν, 18 χιλιόμετρα νότια της Ναρμπόν, βρίσκεται μεταξύ του αυτοκινητόδρομου Α9 και της ακτής και διαθέτει καταφύγιο άγριων ζώων.
 Λεκάτ, ημιορεινό χωριό, περίπου 30 χιλιόμετρα νότια της Ναρμπόν, το οποίο έχει επεκταθεί στην ακτή σε ένα δημοφιλές παραθαλάσσιο θέρετρο.

Στα νότια του νομού, κοντά στην κοινότητα Κουνοζούλ έχουν βρεθεί μενίρ, το μεγαλύτερο από τα οποία έχει ύψος 8,90 μέτρα και ζυγίζει περίπου 50 τόνους.

Σε όλο το νομό Ωντ υπάρχουν πολλά μοναστήρια. Τα πιο γνωστά είναι το αβαείο Φονφρουάντ, το αβαείο της Λαγκράς και του Σαιντ-Ιλέρ.

Ο νομός Ωντ έχει περίπου δεκαπέντε οχυρωμένα μεσαιωνικά χωριά που χτίστηκαν μετά τη Συνθήκη του Μω το 1229, όταν η περιοχή συνδέθηκε με το στέμμα της Γαλλίας. Ο σκοπός της κατασκευής τους ήταν να αποδυναμώσει τους τοπικούς άρχοντες και να προσελκύσει τους ανθρώπους σε νέα οικονομικά κέντρα. (Chalabre, Camps-sur-l'Agly, Bastide Saint-Louis).

Ο νομός έχει πολλά κάστρα που έχουν συντηρηθεί για την τόνωση του τουρισμού. Τα οχυρά βρίσκονται συχνά σε βραχώδεις κορυφές, όπως τα κάστρα του Quéribus και του Lastours, και είχαν στρατηγική θέση. Η πόλη της Καρκασσόν ήταν ο κεντρικός κόμβος της χώρας κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης με το Βασίλειο της Αραγωνίας.

Η περιοχή Λωραγκαί, που απλώνεται και στις δύο πλευρές των διοικητικών συνόρων μεταξύ Ωντ και Ωτ-Γκαρόν, είναι ένας ιστορικός και πολιτιστικός χώρος γνωστός από τον Μεσαίωνα για την άφθονη γεωργική παραγωγή του. Με το Καστελνωνταρύ ως κεντρική και μεγάλη πόλη, αυτή η περιοχή είναι επίσης γνωστή για το ρόλο που έπαιξε κατά τη διάρκεια της Σταυροφορίας κατά των Αλβιγηνών και για την τοπική κληρονομιά της: το Κανάλι του Μιντί και τις πηγές του, μοναστήρια και εκκλησίες, κάστρα, περιστεριώνες, ανεμόμυλους, μεσαιωνικά χωριά.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
Η επίσημη σελίδα του νομού Ωντ

Ωντ-Τουρισμός

 
Νομοί της Περιοχής της Οξιτανίας
Νομοί της Γαλλίας