Ανατόλ Βιέρου

Ο Ανατόλ Βιέρου (Anatol Vieru), Ιάσιο 8 Ιουνίου 1926 – Βουκουρέστι 8 Οκτωβρίου 1998) ήταν εβραϊκής καταγωγής Ρουμάνος συνθέτης, θεωρητικός και δάσκαλος μουσικής του 20ού αιώνα.

Βιογραφικά στοιχεία
Ο Βιέρου γεννήθηκε στο Ιάσιο της Ρουμανίας, το 1926, από γονείς με εβραϊκή καταγωγή. Σπούδασε αρμονία, σύνθεση και ενορχήστρωση στο Ωδείο του Βουκουρεστίου  (1946-9), με καθηγητές τους Λ. Κλέπερ (Leon Klepper), Π. Κονσταντινέσκου (Paul Constantinescu) και Κ. Σιλβέστρι (Constantin Silvestri). Αργότερα, συνέχισε στο Ωδείο της Μόσχας (1951-4) με καθηγητές τους Χατσατουριάν στη σύνθεση, και Ρόγκαλ-Λεβίτσκι (Rogal-Levitsky) στην ενορχήστρωση.

Μεταξύ 1947 και 1950 ήταν αρχιμουσικός στο Εθνικό Θέτρο του Βουκουρεστίου και, συγχρόνως, συνέθετε κινηματογραφική μουσική. Μετά το 1955, δίδαξε σύνθεση και ενορχήστρωση στο Ωδείο του Βουκουρεστίου. Προσκλήθηκε για να διδάξει σε διάφορα μουσικά ιδρύματα του εξωτερικού, όπως στη Σχολή Τζούλιαρντ (1968), στο Δυτικό Βερολίνο (1972-3), τον Καναδά, το Ισραήλ, τη Γενεύη και αλλού. Το 1978, υποστήριξε το διδακτορικό του στη μουσικολογία, στο Κλουζ, με τίτλο De la moduri, spre un model al gândirii muzicale intervalice. Το 1986 τιμήθηκε με το Βραβείο Χέρντερ. Πέθανε στο Βουκουρέστι, το 1998.

Μουσική και μουσικολογικά στοιχεία
Στις πρώτες συνθέσεις του, ο Βιέρου συνδυάζει λαϊκά στοιχεία με τροπική τεχνική. Μετά το 1964, ανέπτυξε δικό του σύστημα συνήχησης από 61 φθόγγους, βασισμένο σε παλαιότερα έργα του. Σε αρκετές συνθέσεις του για ορχήστρα χρησιμοποιεί παραδοσιακά όργανα της Ρουμανίας όπως σαντούρι και αυλό του Πανός. Συνέθεσε πάνω από 120 έργα, όλων των ειδών, μεταξύ των οποίων 7 συμφωνίες, 8 κουαρτέτα εγχόρδων, κοντσέρτα, χορωδιακά κομμάτια -με ή χωρίς ορχήστρα-, μουσική δωματίου, κινηματογραφική μουσική κ.α.

Κυριότερα έργα

Όπερες
Ιωνάς (1972-5)
Η Γιορτή των Ζητιάνων (1978-80)
Τηλεγράφημα (1981)

Ορχήστρα
7 συμφωνίες (1967, 1973, 1978, 1982, 1984-5, 1989, 1992-3)
Σουίτα σε Παλαιό Ύφος, για έγχορδα (1945)
Κοντσέρτο για ορχήστρα (1954-5)
Κοντσέρτο για φλάουτο (1958)
Συμφωνία δωματίου (1962)
Κοντσέρτο για βιολοντσέλο (1962)
Κοντσέρτο για βιολί (1964)
Κλεψύδρα Ι (1968-9) 
Οθόνη (1969)
Συμφωνιέτα (1975)
Διήγηση ΙΙ, για σαξόφωνο και ορχήστρα (1985)
Ψαλμός (1993)
Malincolia furiosa, για βιόλα και ορχήστρα (1994)
Hibernal, για αυλούς του Πανός και έγχορδα (1995)
Κοντσέρτο για κιθάρα (1996)
Ελεγεία ΙΙ, για βιολοντσέλο, κοντραμπάσο και ορχήστρα δωματίου (1998)

Φωνητική μουσική
Miorita, ορατόριο (1957)
Καντάτα των Φωτεινών Χρόνων (1960)
Φωνήεντα, για γυναικεία χορωδία (1963)
Νυκτερινή Σκηνή, για 2 χορωδίες (1964)
Κλεψύδρα ΙΙ, για χορωδία, αυλούς του Πανός, κύμβαλα και ορχήστρα (1971)
Δανιήλ (1994)
Στη Θάλασσα των Ηλιοβασιλεμάτων, για χορωδία, τρομπέτα και τύμπανα (1998)

Μουσική δωματίου
8 Κουαρτέτα εγχόρδων (1955, 1956, 1973, 1980, 1982, 1986, 1987, 1991)
Κουιντέτο με κλαρινέτο (1957)
Συμφωνία δωματίου (1962)
Βήματα Σιωπής, για κουαρτέτο εγχόρδων και κρουστά (1966)
Ο Γρίφος του Ερατοσθένους, για κλαρινέτο, βιολί, βιόλα, βιολοντσέλο και πιάνο (1969)
Μωσαικά, για 3 εκτελεστές κρουστών (1972)
Ο Ιωσήφ και οι Αδελφοί του, για 11όργανα και μαγνητοταινία (1979)
Pelinarium, για συνθεσάιζερ (1986)
Διαφωνία, για βιολοντσέλο και κοντραμπάσο (1987)
Μικροτονικό τρίο, για φαγκότο, κιθάρα και κοντραμπάσο (1992)
Ρυθμοί, για πιάνο (1994)
Κάντο, για όμποε και κρουστά (1995)
Eppur si muove, για φλάουτο (1996)
Τοκατίνα, για 2 κιθάρες (1996)
Et in Arcadia ego, για 3 ρικόρντερς (1997)
Voeu, για πιάνο (1997)
Κένταυρος, για σαξόφωνο, τρομπόνι και κρουστά (1998)

Παραπομπές

Βιβλιογραφία
«Λεξικό Μουσικής και Μουσικών» (Dictionary of Music and Musicians) του George Grove, D. C. L (Oxford, 1880)
Baker’s biographical dictionary of musicians, on line
Rob. Eitner, Biographisch-bibliographisches Quellen-LexiKon, on line
Kennedy, Michael Λεξικό Μουσικής της Οξφόρδης (Oxford University Press Αθήνα: Γιαλλέλης, 1989) ISBN 960-85226-1-7
Νάσος Μαγγιώρος, επιμέλεια λήμματος στην εγκυκλοπαίδεια «Πάπυρος Λαρούς Μπριτάνικα», έκδοση 1991, τόμος 14, σ. 215
Enciclopedia Bompiani-Musica, Milano (εκδ. ΑΛΚΥΩΝ, 1985)
Eric BlomThe New Everyman Dictionary of Music (Grove Weidenfeld, N. York, 1988)

Ρουμάνοι συνθέτες
Αποδέκτες του Βραβείου Χέρντερ