Διοικητικές διαιρέσεις της Ανατολικής Γερμανίας

Η διοικητική διαίρεση της Λαοκρατικής Δημοκρατίας της Γερμανίας (που συνήθως αναφέρεται ως Ανατολική Γερμανία) συγκροτήθηκε σε δύο διαφορετικές μορφές κατά τη διάρκεια της ιστορίας της χώρας. Πρώτα, η ΛΔΓ διατήρησε την παραδοσιακή γερμανική διαίρεση σε ομόσπονδα κρατίδια γνωστή ως Länder, αλλά το 1952 αντικαταστάθηκαν με επαρχίες που ονομάζονταν Bezirke. Αμέσως πριν από την επανένωση της Γερμανίας το 1990, τα ομόσπονδα Κρατίδια αποκαταστάθηκαν, αλλά δεν είχαν ανασυσταθεί αποτελεσματικά μέχρι την ολοκλήρωση της επανένωσης.

Διαίρεση σε ομόσπονδα κρατίδια

Γενικό παρασκήνιο 

Το Μάιο του 1945, μετά την ήττα της Γερμανίας στο Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, η Γερμανία καταλήφθηκε από τις Ηνωμένες Πολιτείες, τη Βρετανία, τη Γαλλία και την Σοβιετική Ένωση. Και οι τέσσερις δυνάμεις κατοχής αναδιοργάνωση των εδαφών από τη δημιουργία των Länder, που αποτελούν μέρη της ομοσπονδιακής δημοκρατίας της Γερμανίας. Η πολιτεία της Πρωσίας, της οποίας οι επαρχίες επεκτείνονται και στις τέσσερις ζώνες και κάλυπτε τα δύο τρίτα της Γερμανίας, διαλύθηκε το 1947.

Ειδικές συνθήκες ανατέθηκαν στο Βερολίνο, το οποίο χωρίστηκε σε τέσσερους τομείς από τις τέσσερις δυνάμεις. Μια ενωμένη γερμανική κυβέρνηση υπήρχε στην πόλη, μέχρι που διαλύθηκε το 1948. Μετά το 1949, τόσο το Δυτικό Βερολίνο όσο και το Ανατολικό Βερολίνο (επίσημα ονομαζόταν μόνο Βερολίνο) ενσωματώθηκαν στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας και τη Γερμανική Λαοκρατική Δημοκρατία, αντίστοιχα, παρά το ότι δεν αποτελούσαν νόμιμα μέρος αυτών των χωρών.

Κρατίδια της Ανατολικής Γερμανίας 
Στη Σοβιετική ζώνη κατοχής, πέντε κρατίδια που ιδρύθηκαν αντιστοιχούσαν περίπου αντιστοιχεί στα προϋπάρχουσα κρατίδια και επαρχίες. (Τα εδάφη ανατολικά της γραμμής Όντερ-Νάισσε είχαν μεταφερθεί από τη Σοβιετική ζώνη κατοχής στις πολωνικές αρχές, όπως συμφωνήθηκε στη Διάσκεψη του Πότσνταμ). Τα πέντε κρατίδια ήταν τα παρακάτω:

 Το Βρανδεμβούργο (Brandenburg) δημιουργήθηκε από το μεγαλύτερο μέρος της Πρωσικής επαρχίας με αυτό το όνομα.
 Το Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία (Mecklenburg-Vorpommern) δημιουργήθηκε από το κρατίδιο του Μεκλεμβούργου (επανενώθηκε από το Μεκλεμβούργο-Σβερίν και Μεκλεμβούργο-Στρέλιτς μόνο το 1934) και τα Δυτικά τμήματα της Πρωσικής επαρχίας της Πομερανίας
 Η Σαξονία (Sachsen) αποκαταστάθηκε αλλά επαυξήθηκε από τις προσθήκες των δυτικότερων μερών της Πρωσικής επαρχίας της Κάτω Σιλεσίας. Επίσης, η πόλη του Ραϊχενάου παραχωρήθηκε στην Πολωνία.
 Η Σαξωνία-Άνχαλτ (Sachsen-Anhalt) δημιουργήθηκε από το μεγαλύτερο μέρος της Πρωσικής Επαρχίας της Σαξονίας και την Ελεύθερη Πολιτεία της Άνχαλτ
 Η Θουριγγία (Thüringen) αποκαταστάθηκε στα σύνορα του 1944, όταν είχε αυξηθεί από γειτονικά μέρη από την Πρωσική επαρχία της Σαξονίας και της Έσσης-Νασσάου.

Το 1949 η Σοβιετική ζώνη κατοχής μετατράπηκε σε Λαϊκή Δημοκρατία. Τα πέντε κρατίδια (και το Ανατολικό Βερολίνο, αν και το τελευταίο μόνο με συμβουλευτικές ψήφους) συμμετείχε στη νομοθετική εξουσία μέσω του Länderkammer (Επιμελητήριο των Κρατιδίων), το οποίο εξελέγη από τα Landtage (εθνικά κοινοβούλια). Ωστόσο, τα Ομόσπονδα Κρατίδια δεν αποτελούν συνιστώσες οντότητες του ομοσπονδιακού κράτους (όπως η Δυτική Γερμανία), αλλά μάλλον αποκεντρωμένες διοικητικές οντότητες ενός ψευδο-ενιαίου κράτος.

Σαν ένα νεύμα στη νόμιμη φαντασία ότι το Ανατολικό Βερολίνο ήταν ακόμα κατεχόμενο έδαφος, δεν υπολογιζόταν ούτε ως μέρος του Βρανδεμβούργου, ούτε ως κρατίδιο. 
Η Ανατολική Γερμανία ισχυριζόταν ότι το Ανατολικό Βερολίνο ήταν η πρωτεύουσά της, κάτι που αναγνωριζόταν από όλες σχεδόν τις χώρες του Ανατολικού Μπλοκ. Ωστόσο, οι περισσότερες χώρες του Δυτικού Μπλοκ δεν το αναγνώριζαν.

Διαίρεση σε Μπετσίρκε 

Στις 23 Ιουλίου 1952, ένας νόμος συνδύασε τις δημοτικές επαρχίες της ΛΔΓ (Κράισε) σε περιφερειακές διοικητικές περιφέρειες (Μπετσίρκε), και στη συνέχεια, στις 25 ιουλίου 1952, οι κυβερνήσεις των κρατιδίων μετέφεραν τα διοικητικά τους καθήκοντα στις νέες διοικητικές διαιρέσεις.

Με το νόμο αυτό, τα Κρατίδια είχαν ουσιαστικά διαλυθεί. Ενώ επίσημα συνέχισαν να υπάρχουν, δεν είχαν πλέον καμία πολιτική ή διοικητική λειτουργία. Το Länderkammer επίσης συνέχισε να υπάρχει και τα μέλη του εξελέγησαν το 1954 από τις συνδυασμένες συνεδρίες των Μπετσιρκστάγκε (συνελεύσεις επαρχιών) σε κάθε Λαντ και το 1958 απευθείας από τα Μπετσιρκστάγκε. Ωστόσο, στις 8 Δεκεμβρίου 1958, τα Länderkammer διαλύθηκαν επίσημα και τα κρατίδια καταργήθηκαν χωρίς αντιρρήσεις να εγείρονται.

Τα 14 νέα Bezirke δημιουργήθηκαν χωρίς να ληφθούν υπόψη τα σύνορα των Κρατιδίων και το καθένα πήρε το όνομα της πρωτεύουσάς τους. Τα ονόματά τους ήταν τα εξής, με κατεύθυνση από βορρά προς νότο: Ρόστοκ, Νοϊμπράντενμπουργκ, Σβερίν, Πότσδαμ, Φρανκφούρτη, Μαγδεβούργο, Κόττμπους, Χάλλε, Λειψία, Ερφούρτη, Δρέσδη, Καρλ-Μαρξ-Σταντ (γνωστή ως Κέμνιτς μέχρι το 1953), τη Γκέρα και το Ζουλ.

Λόγω του ειδικού καθεστώτος, το Ανατολικό Βερολίνο ήταν αρχικά δεν υπολογιζόταν ως Bezirk. Το 1961, μετά την κατασκευή του Τείχους του Βερολίνου, το Ανατολικό Βερολίνο, ήρθε να αναγνωρίζεται στην διοίκηση της ΛΔΓ ως το Bezirk Berlin, αν και διατήρησε ένα ιδιαίτερο καθεστώς, μέχρι την έγκριση του αναθεωρημένου Συντάγματος του 1968.

Τα Bezirke (με εξαίρεση το Βερολίνο, το οποίο αποτελείτο από έναν μόνο δήμο) υποδιαιρούνταν σε επαρχίες (Landkreise) και αστικές περιοχές (Stadtkreise):

Η ανασύσταση των Κρατιδίων 

Στις 23 Αυγούστου 1990 — μόλις ένα μήνα πριν από την επανένωση της Γερμανίας στις 3 Οκτωβρίου — η Ανατολική Γερμανία ανασύστασε τα πέντε αρχικά κρατίδια. Στη θεωρία, αυτά ήταν τα κρατίδια που στη συνέχεια προσχώρησαν στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας.

Το αποκατεστημένα Κρατίδια δεν είχαν ανασυσταθεί πλήρως μέχρι και μετά την επανένωση. Στις 14 Οκτωβρίου 1990, έγιναν εκλογές για τα Landtage (κρατιδιακά κοινοβούλια) των πέντε νέων κρατιδίων, για την έναρξη του σχηματισμού των τοπικών κυβερνήσεων.

Καθώς οι αλλαγές στα όρια των δημοτικών επαρχιών δεν αντιστράφηκαν, και επίσης, για λόγους σκοπιμότητας, η εδαφική σύσταση στα αποκατεστημένα Κρατίδια διέφερε κάπως από τα σύνορα πριν από το 1952.

Η Σαξονία και η Σαξονία-Άνχαλτ αρχικά διατήρησαν τις αγροτικές και αστικές επαρχίες, ως διοικητικές οντότητες (Regierungsbezirke). Αργότερα, η Σαξονία-Άνχαλτ τα κατήργησε το 2003, ενώ η Σαξονία τα αναμόρφωσε σε διευθυντήρια στο 2008.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

Διοικητική διαίρεση ιστορικών κρατών
Λαοκρατική Δημοκρατία της Γερμανίας