Μαρία Ιωσηφίνα της Βαυαρίας

Η Μαρία Ιωσηφίνα της Βαυαρίας (20 Μαρτίου 1739 - 28 Μαΐου 1767) ήταν αυτοκράτειρα της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, Αρχιδούκισσα της Αυστρίας, Μεγάλη Δούκισσα της Τοσκάνης κλπ από το γάμο της με τον Ιωσήφ Β΄ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Με τη γέννηση, ήταν Πριγκίπισσα και Δούκισσα της Βαυαρίας ως κόρη του Καρόλου, Εκλέκτορα της Βαυαρίας και της Μαρίας Αμαλίας της Αυστρίας.

Οικογένεια
Η Μαρία Ιωσηφίνα Αντωνία Βαλπούργα Φιλικητάτη Ρέγουλα γεννήθηκε στο Μόναχο της Βαυαρίας. Η Μαρία Ιωσηφίνα ήταν το έβδομο και νεότερο παιδί του Καρόλου Αλβέρτου της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, εκλέκτορα της Βαυαρίας. Η μητέρα της, Μαρία Αμαλία, ήταν Αρχιδούκισσα της Αυστρίας από τη γέννησή της. Καταγόταν από αυτοκράτορες της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και εκλέκτορες της Βαυαρίας. Η μητέρα της Ιωσηφίνας, Μαρία Αμαλία, ήταν επίσης πρώτη εξαδέλφη της μελλοντικής πεθεράς της, Αυτοκράτειρας Μαρίας Θηρεσίας, και ως εκ τούτου η Ιωσηφίνα ήταν δεύτερη εξαδέλφη του μελλοντικού συζύγου της. Η μητέρα της Ιωσηφίνας, Αρχιδούκισσα Μαρία Αμαλία, γέννησε επτά παιδιά, τέσσερα εκ των οποίων έζησαν μέχρι την ενηλικίωση. Τα αδέλφια της Μαρίας Ιωσηφίνας περιλάμβαναν τον αδερφό της, Μαξιμιλιανό Γ΄ της Βαυαρίας, και δύο αδελφές: τη Μαρία Αντωνία και τη Μαριάννα Ιωσηφίνα.

Γάμος
Η Μαρία Ιωσηφίνα παντρεύτηκε δι' αντιπροσώπου στις 13 Ιανουαρίου 1765, τον δεύτερο εξάδελφό της, τον χήρο Ιωσήφ Β', κληρονόμο της Αυτοκράτειρας Μαρίας Θηρεσίας. Κατά την άφιξή της στη Βιέννη από το Μόναχο, ο σύζυγός της δεν φαινόταν δυσαρεστημένος με τη νέα σύζυγό του. Αυτή και ο Ιωσήφ παντρεύτηκαν επίσημα στις 25 Ιανουαρίου 1765, στο Παλάτι Σένμπρουν της Βιέννης, με κατάλληλες εκδηλώσεις.

Παρ' όλα αυτά, ο γάμος δεν ήταν ποτέ ευτυχισμένος. Είχε γίνει μόνο υπό την πίεση της μητέρας του Ιωσήφ, Μαρίας Θηρεσίας, που ήθελε ο γιος της να κάνει έναν κληρονόμο στο θρόνο. Ο Ιωσήφ, όμως, δεν ήθελε ποτέ να ξαναπαντρευτεί μετά το θάνατο της αγαπημένης πρώτης του συζύγου, Ισαβέλλας της Πάρμας, αν και είχε κάνει κάποιες προτάσεις για τη μικρότερη αδελφή της, Μαρία Λουίζα της Πάρμας. Η Μαρία Λουίζα, ωστόσο, είχε ήδη υποσχεθεί στον Πρίγκιπα της Ισπανίας και, εν πάση περιπτώσει, δεν ενδιαφερόταν.

Ο Ιωσήφ δεν βρήκε τη Μαρία Ιωσηφίνα ελκυστική. Σε επιστολή λίγο μετά τη γνωριμία τους, την περιέγραψε: "Είναι είκοσι πέντε ετών, δεν έχει περάσει ποτέ ευλογιά και μόνον η σκέψη της ασθένειας με κάνει να τρέμω. Το σώμα της είναι κοντό, παχύ και δίχως ίχνος γοητείας, το πρόσωπο της είναι καλυμμένο με στίγματα και σπυράκια, τα δόντια της είναι φρικτά". Ωστόσο, ο Βένζελ Αντώνιος του Κάουνιτς-Ρίτμπεργκ ήθελε να παντρευτεί ο Ιωσήφ τη Μαρία Ιωσηφίνα επειδή ήταν Βαυαρή πριγκίπισσα, έτσι τελικά επιλέχθηκε να είναι η νέα σύζυγος του Ιωσήφ.

Ένα μήνα μετά τον γάμο του, ο Ιωσήφ έστειλε μια μακροσκελή επιστολή στον πατέρα της πρώτης συζύγου του. Εκεί, παραδέχθηκε ότι δεν είχε τίποτα κοινό με τη νέα του σύζυγο. Ωστόσο, όσον αφορά τον χαρακτήρα της, η Μαρία Ιωσηφίνα ήταν μια "άψογη γυναίκα" που τον αγαπούσε και την αξιοποίησε για τα θετικά της χαρακτηριστικά, αλλά υπέφερε επειδή δεν μπορούσε να την αγαπήσει. Ακόμα και οι εχθροί της παραδέχονται ότι η Ιωσηφίνα ήταν φιλόξενη, φιλική με όλους και διατεθειμένη σε κάθε καλοπροαίρετο συναίσθημα, αλλά η αντίληψή της ήταν μικρή και ανεπαρκής στην καλλιέργεια. Ο Ιωσήφ πρόσθεσε επίσης: «Θα συνεχίσω να την τιμώ και αν και δεν μπορώ να είμαι ένας στοργικός σύζυγος, τουλάχιστον θα έχει σε μένα έναν φίλο που εκτιμά τις καλές της ιδιότητες και την αντιμετωπίζει με σεβασμό». Παρ' όλα αυτά, ο Ιωσήφ δεν τήρησε ποτέ το λόγο του.

Με το πέρασμα του χρόνου, ο Ιωσήφ αντιμετώπισε την Ιωσηφίνα με απόλυτη ψυχρότητα. Η κουνιάδα της Μαρίας Ιωσηφίνας, η Μαρία Χριστίνα, έγραψε κάποτε: «Πιστεύω ότι αν ήμουν σύζυγός του και μου φέρονταν τόσο άσχημα, θα δραπέτευα και θα κρεμιόμουν σε ένα δέντρο στο Σένμπρουν». Παρά τη ψυχρή συμπεριφορά του Ιωσήφ απέναντί ​​της, η Μαρία Ιωσηφίνα αγαπούσε πολύ τον άντρα της και είχε πληγωθεί βαθιά από την ασέβειά του προς αυτήν. Καθώς ήταν ταπεινόφρων και άτολμη και έχοντας επίγνωση της κατωτερότητάς της, "έτρεμε" και "χλώμιαζε" παρουσία του συζύγου της.

Το μόνο μέλος της αυτοκρατορικής οικογένειας που στήριξε τη νεαρή βασίλισσα ήταν ο πεθερός της, ο αυτοκράτορας Φραγκίσκος Α΄. Όταν πέθανε ο Φραγκίσκος λίγο μετά το γάμο της, δεν είχε κανένα πραγματικό φίλο στον κόσμο. Μετά το θάνατο του Φραγκίσκου Α΄ στις 18 Αυγούστου 1765, η Μαρία Ιωσηφίνα έγινε αυτοκράτειρα της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας με την ενθρόνιση του συζύγου της. Η πεθερά της, ωστόσο, παρέμεινε η πιο ισχυρή και σημαντική προσωπικότητα στην αυτοκρατορία και στο βασίλειο της Βιέννης.

Ο γάμος του Ιωσήφ και της Μαρίας Ιωσηφίνας δεν παρήγαγε παιδιά, αλλά για μεγάλο διάστημα από τα δύο χρόνια του γάμου της, η κατάσταση της υγείας της Ιωσηφίνας οδήγησε την ίδια και άλλους να υποθέσουν ότι ήταν έγκυος. Τον Οκτώβριο του 1765, ο Ιωσήφ έγραψε προς τον μικρότερο αδελφό του Λεοπόλδο: «Όσο για την αυτοκράτειρά μου, δεν υπάρχει καμία αλλαγή. Δεν έχει καμία ασθένεια αλλά ταλαιπωρείται. Μπορεί να είναι έγκυος αν και δεν έχει το παραμικρό πρήξιμο».

Τον επόμενο μήνα, έγραψε: «Ζω σχεδόν σαν ελεύθερος, σηκώνομαι στις 6 το πρωί, πάω για ύπνο στις 11, βλέπω τη γυναίκα μου μόνο στο τραπέζι και την αγγίζω μόνο στο κρεβάτι». Τον ίδιο μήνα, η οικονόμος της Ιωσηφίνας συνταξιοδοτήθηκε, επειδή δεν μπορούσε άλλο να αντέξει το υπόβαθρο αυτού του κακού σπιτικού. Προφανώς, η νεαρή αυτοκράτειρα είχε κάνει τα πράγματα χειρότερα για τον εαυτό της λέγοντας τα προβλήματά της στους υπηρέτες της.

Θάνατος

Στις 28 Μαΐου 1767, μετά από μόλις δύο χρόνια γάμου, η Μαρία Ιωσηφίνα πέθανε από ευλογιά, όπως και η προκάτοχός της Ισαβέλλα. Με το θάνατο της νέας αυτοκράτειρας, το βασίλειο έπεσε αμέσως σε πένθος. Ο σύζυγός της δεν την επισκέφθηκε κατά τη διάρκεια της ασθένειάς της, αν και η μητέρα του, Μαρία Θηρεσία, το έκανε. Με αυτόν τον τρόπο, η Μαρία Θηρεσία κόλλησε επίσης την ασθένεια, αλλά επέζησε.

Όταν ο Ιωσήφ έμαθε για το θάνατο της συζύγου του, είπε σε μερικούς οικείους του μερικές παρατηρήσεις που υποδηλώνουν τη λύπη του για την ψυχρή συμπεριφορά του απέναντί της. Ο ίδιος έγραψε στην αδερφή της Ιωσηφίνας, Δούκισσα Μαρία Αντωνία, ότι η σύζυγός του ήταν "για τόσους πολλούς λόγους άξια σεβασμού". Η Μαρία Ιωσηφίνα ήταν θαμμένη στην Αυτοκρατορική Κρύπτη της Βιέννης, αλλά ο Ιωσήφ δεν παρακολούθησε την κηδεία της.

Η νεαρή αυτοκράτειρα έπαιξε ένα ρόλο στη ζωή του συζύγου της για άλλη μια φορά μετά το θάνατό της, όταν ο Ιωσήφ διεκδίκησε ένα μεγάλο μέρος της Βαυαρίας το 1778-1779. Βασίστηκε, μεταξύ άλλων, στον γάμο του με τη δεύτερη Βαυαρή σύζυγό του. Αυτή η σύγκρουση τελικά εξελίχθηκε στον πόλεμο της βαυαρικής διαδοχής. Στο τέλος, η δυναστεία των Αψβούργων κέρδισε μόνο το Innviertel.

Παραπομπές

Πηγές
  Derek Edward Dawson Beales (1987). Joseph II.: In the Shadow of Maria Theresa, 1741-1780. Vol. 1. Cambridge University Press. .

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Αυτοκράτειρες της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας
Πριγκίπισσες της Αυστρίας
Δούκισσες της Βαυαρίας
Βασίλισσες της Ιταλίας
Βασίλισσες της Γερμανίας