Κατάλογος μοναρχών της Ιταλίας

Ο τίτλος "Βασιλεύς της Ιταλίας" δόθηκε στους κυβερνήτες του βασιλείου της Ιταλίας το οποίο δημιουργήθηκε μετά από την πτώση της Δυτικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Ο πρώτος που πήρε τον τίτλο του βασιλιά της Ιταλίας ήταν ο Οδόακρος ένας βάρβαρος στρατιωτικός αρχηγός στα μέσα του 5ου αιώνα τον οποίο ακολούθησαν οι Οστρογότθοι βασιλείς τον 6ο αιώνα. Μετά την κατάκτηση της Ιταλικής χερσονήσου από τους Φράγκους τον 8ου αιώνα οι βασιλείς της δυναστείας τον Καρολιδών οικειοποιήθηκαν τον τίτλο του βασιλιά της Ιταλίας μαζί με τον τίτλο του αυτοκράτορα της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Ο τελευταίος αυτοκράτορας που χρησιμοποίησε τον τίτλο ήταν ο Κάρολος Κουίντος τον 16ο αιώνα, οι κάτοχοι του τίτλου στέφθηκαν με το σιδηρούν στέμμα της Λομβαρδίας. 
Ο Μέγας Ναπολέων χρησιμοποίησε τον τίτλο την περίοδο 1805 - 1814. Μετά την ενοποίηση της Ιταλίας (1861) ο τίτλος του βασιλιά της ενωμένης Ιταλίας περιήλθε στον Οίκο της Σαβοΐας ο οποίος διατηρήθηκε στον θρόνο μέχρι την παραίτηση του τελευταίου βασιλιά Ουμβέρτου Β΄ και την ανακήρυξη της Ιταλικής Δημοκρατίας.

Δημιουργία του βασιλείου της Ιταλίας

Μετά την πτώση της Δυτικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας (476) ο αρχηγός των Έρουλων Οδόακρος διορίστηκε δούκας της Ιταλίας από τον Βυζαντινό αυτοκράτορα Ζήνωνα. Η Γερμανική αριστοκρατία στην συνέχεια ανάμεσα στην οποία βρίσκονταν οι Σκύριοι και οι Έρουλοι ανακήρυξαν τον Οδόακρο βασιλιά της Ιταλίας. Ο βασιλιάς των Οστρογότθων Θεοδώριχος ο Μέγας σκότωσε τον Οδόακρο (493) και κατέκτησε το βασίλειο της Ιταλίας εγκαθιστώντας την δυναστεία του, η δυναστεία των Οστρογότθων βασίλευσε στην Ιταλία μέχρι την ανακατάληψη της χερσονήσου από τους Βυζαντινούς (552).
Το 568 οι Λομβαρδοί οι οποίοι βρίσκονταν σε πόλεμο με την Βυζαντινή Αυτοκρατορία κατέκτησαν την Ιταλική χερσόνησο με εξαίρεση το εξαρχάτο της Ραβέννας, τα δουκάτα της Ρώμης, της Νάπολης, της Βενετίας και τα νοτιότερα τμήματα. Τον 8ο αιώνα η αδυναμία των Βυζαντινών επέτρεψε στους Λομβαρδούς να καταλάβουν και όλα τα υπόλοιπα τμήματα που είχαν απομείνει. Οι Λομβαρδοί ηττήθηκαν από τον Καρλομάγνο (774) ο οποίος εγκατέστησε την δυναστεία των Καρολιδών στο βασίλειο της Ιταλίας και πήρε τον τίτλο του "βασιλέως των Λομβαρδών". Μετά τον θάνατο του Καρόλου του παχύ (887) το βασίλειο της Ιταλίας έπεσε σε μεγάλη αστάθεια και μια σειρά από ανεξάρτητους τοπικούς ηγεμόνες ανακήρυξαν τον εαυτό τους βασιλείς, η περίοδος αυτή έμεινε γνωστή ως Φεουδαρχική Αναρχία (888 - 962). Μετά την πτώση της δυναστείας των Καρολιδών ο Όθων Α΄ της Γερμανίας έκανε την Ιταλία τμήμα της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, η δυναστεία του χρησιμοποιούσε τον τίτλο του βασιλιά της Ιταλίας. Ο τελευταίος που χρησιμοποίησε τον τίτλο ήταν ο Ερρίκος Β΄ (1004 - 1024), μετέπειτα αυτοκράτορες χρησιμοποίησαν τον τίτλο του βασιλιά της Ιταλίας μέχρι τον Κάρολο Ε΄, η στέψη τους γινόταν αρχικά στην Παβία, στην συνέχεια στο Μιλάνο ενώ ο Κάρολος στέφθηκε στην Μπολόνια.

Το σύγχρονο βασίλειο

Ο Μέγας Ναπολέων στέφθηκε με το σιδηρούν στέμμα των Λομβαρδών βασιλέων στον Καθεδρικό ναό του Μιλάνου (1805), την επόμενη χρονιά ο Φραγκίσκος Β´ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας παραιτήθηκε από τον αυτοκρατορικό τίτλο. Μετά την εκθρόνιση του Ναπολέοντα Α΄ (1814) μέχρι την Ιταλική Ανεξαρτησία (1861) δεν κατείχε κανένας μονάρχης τον τίτλο. Η Ιταλική ενοποίηση με την ένωση του βασιλείου των Δύο Σικελιών και του βασιλείου της Σαρδηνίας δημιούργησε το σύγχρονο Βασίλειο της Ιταλίας (1861) το οποίο στην συνέχεια κυβερνήθηκε από τον Οίκο της Σαβοΐας. Η μοναρχία έπεσε στην Ιταλία με δημοψήφισμα αμέσως μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο με δημοψήφισμα στις 2 Ιουνίου 1946, στις 12 Ιουνίου 1946 ο τελευταίος Ιταλός βασιλιάς του Οίκου της Σαβοΐας Ουμβέρτος Β΄ εξορίστηκε.

Βασίλειο των Οστρογότθων

Θεοδώριχος ο Μέγας (493 - 526)
Αταλάριχος (526 - 534)
Θεόδατος (534 - 536)
Ουίτιγις (536 - 540)
Ιλδίβαδος (540 - 541)
Εράριχος (541)
Τωτίλας (541 - 552)
Τεΐας (553)

Μετά από την δολοφονία του Τεΐα το 553 από τα στρατεύματα του Ιουστινιανού αυτοκράτορα των Ρωμαίων, η Ιταλία έγινε πάλι τμήμα της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Αργότερα οι Λομβαρδοί εισέβαλαν στη Βόρεια Ιταλία και εγκατέστησαν στην Ιταλική χερσόνησο το δικό τους βασίλειο.

Βασίλειο των Λομβαρδών

Αλβοΐνος (568 - 572)
Κλέφος (572 - 574)
«Βασιλεία των δουκών», δεκαετές κενό
Αυθάριος (584 - 590)
Αγιλούλφος (590 - 616)
Αδαλόαλδος (616 - 626)
Αριόαλδος (626 - 636)
Ροθάριος (636 - 652)
Ροδόαλδος (652 - 653)
Αριπέρτος Α΄ (653 - 661)
Περκτάρητος (661 - 662) και (671 - 688)
Κουνιπέρτος (688 - 700)
Λιουτπέρτος (700 - 702)
Ραγινπέρτος (701)
Ανσπράνδος (712)
Λιουτπράνδος (712 - 744)
Χιλδεπράνδος (744)
Ράτχης (744 - 749)
Αϊστούλφος (749 - 756)
Δεζιδέριος (756 - 774)

Οι τελευταίος Λομβαρδός βασιλιάς Δεζιδέριος ηττήθηκε από τον Καρλομάγνο (774) και στην συνέχεια αποσύρθηκε σε μοναστήρι, οπότε ο Καρλομάγνος εγκατέστησε την δυναστεία των Καρολιδών στη Βόρειο Ιταλία και πήρε τον τίτλο τού "βασιλά των Λομβαρδών". Συμβασίλευσε με τον γιο του Πεπίνο και μετά με τον γιο εκείνου Βερνάνδο. Μετά τον θάνατο τού γιου και διαδόχου τού Καρλομάγνου Λουδοβίκου Α΄ του Ευσεβούς (840), ξέσπασε εμφύλιος πόλεμος ανάμεσα στους γιους του για την διανομή της αυτοκρατορίας. Με τη Συνθήκη του Βερντέν (843) οι γιοι του Λουδοβίκου Α΄ μοίρασαν την αυτοκρατορία και η Ιταλική χερσόνησος περιήλθε στον Λοθάριο Α΄. Δημιουργήθηκε το βασίλειο των Λομβαρδών στη Βόρειο Ιταλία και ο Λοθάριος Α΄ θεωρείται με τίτλο ο πρώτος βασιλιάς των Λομβαρδών ("της Ιταλίας").

Δυναστεία των Καρολιδών
 Κάρολος Α΄ (Καρλομάγνος) 774-814
 Πεπίνος 781-810 ως συμβασιλιάς
 Βερνάρδος 810-818 ως συμβασιλιάς

Οίκος των Ουνρουοχιδών

Οίκος των Γουιδονιδών

Οίκος των Καρολιδών

Οίκος των Μπιβινιδών

Οίκος των Παλαιών Γουέλφων

Οίκος των Μποζονιδών

Οίκος της Ιβρέας

Τέλος του βασιλείου των Φράγκων ("Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας", ΑΡΑ).

Ίδρυση της Γερμανίας ("Αγίας Ρωμαικής Αυτοκρατορίας του Γερμανικού Έθνους", ΑΡΑΓΕ).

Δυναστεία των Οθωνιδών
 Ερρίκος Α΄ βασιλιάς της ανατολικής Φραγκίας και δούκας της Σαξονίας.

Οίκος των Σαλίων

Οίκος του Σούπλινμπουργκ

Οίκος των Χοενστάουφεν

Οίκος των Γουέλφων

Οίκος των Χοενστάουφεν

Οίκος του Λουξεμβούργου

Οίκος του Βίττελσμπαχ

Οίκος του Λουξεμβούργου

Οίκος των Αψβούργων

Όγδοος απόγονος του Φιλίππου Α΄ της Καστίλης είναι ο Λεοπόλδος Β΄ αρχιδούκας της Αυστρίας:

Οικογένεια Βοναπάρτη

Οίκος της Σαβοΐας

Παραπομπές και Υποσημειώσεις

Πηγές

Bryce, James The Holy Roman Empire (1913)
Comyn, Robert. History of the Western Empire, from its Restoration by Charlemagne to the Accession of Charles V, Vol. I. 1851
Jones, Michael, The New Cambridge Medieval History, Vol. VI: c. 1300-c. 1415, Cambridge University Press, 2000
Kleinhenz, Christopher, Medieval Italy: an encyclopedia, Volume 1, Routledge, 2004
Nohlen, D & Stöver, P (2010) Elections in Europe: A data handbook

Βασιλείς της Ιταλίας
Ιταλιας