Στανισλάβ Σούσκεβιτς

Ο Στανισλάβ Στανισλάβαβιτς Σούσκεβιτς (λευκορωσικά: Станісла́ў Станісла́вавіч Шушке́віч, Λατσίνκα: Stanisłaŭ Stanisłavavič Šuškievič; ρωσικά: Станисла́в Станисла́вович Шушке́вич, 15 Δεκεμβρίου 1934 - 3 Μαΐου 2022) ήταν Λευκορώσος πολιτικός και επιστήμονας. Από τις 28 Σεπτεμβρίου 1991 έως τις 26 Ιανουαρίου 1994 ήταν ο πρώτος ηγέτης και επικεφαλής του κράτους της ανεξάρτητης Λευκορωσίας μετά τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης. Υποστήριξε την ελεύθερη αγορά και τις δημοκρατικές μεταρρυθμίσεις και διαδραμάτισε βασικό ρόλο στη δημιουργία της Κοινοπολιτείας Ανεξάρτητων Κρατών.

Ως επιστήμονας, είναι Αντίστοιχο Μέλος της Λευκορωσικής Ακαδημίας Επιστημών, Διδάκτωρ Φυσικής και Μαθηματικών, έχει λάβει διάφορα κρατικά βραβεία, είναι καθηγητής και συγγραφέας και δημιουργός εγχειριδίων και έχει δημιουργήσει πάνω από 150 άρθρα και 50 εφευρέσεις.

Επισκόπηση 
Γεννήθηκε στις 15 Δεκεμβρίου 1934 στο Μινσκ. Οι γονείς του είναι δάσκαλοι που προέρχονται από αγροτικές οικογένειες. Ο πατέρας του Στανισλάβ Πέτροβιτς Σούσκεβιτς (γεννημένος στις 19 Φεβρουαρίου 1908 στο Μινσκ) συνελήφθη στη δεκαετία του 1930 και αποφυλακίστηκε το 1956.

Ο Σούσκεβιτς είναι παντρεμένος με τη σύζυγό του Ιρίνα από το 1976. Σύμφωνα με τον ίδιο, η σύζυγος του ήταν αυτή που τον ανάγκασε να ξεκινήσει έναν υγιεινό τρόπο ζωής. Έχει ένα γιο που ονομάζεται Στανισλάβ και μια κόρη, την Έλενα.

Πολιτική δραστηριότητα 
Στις 8 Δεκεμβρίου 1991, στο Μπελαβέζσκαγια Πούστσα και μαζί με τους ηγέτες της Ρωσίας (Μπόρις Γέλτσιν) και της Ουκρανίας (Λεονίντ Κράβτσουκ), υπέγραψε δήλωση για την διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης και την ίδρυση της Κοινοπολιτείας Ανεξάρτητων Κρατών. Η διακήρυξη έγινε αργότερα γνωστή ως «Συμφωνίες Μπελαβέζα».

Ο Σούσκεβιτς απέσυρε από τη Λευκορωσία το σοβιετικό πυρηνικό οπλοστάσιο (τόσο το τακτικό όσο και το στρατηγικό), χωρίς προϋποθέσεις ή αποζημιώσεις από τη Ρωσία ή τη Δύση. Ωστόσο, άλλες μεταρρυθμίσεις έπαυσαν να γίνονται λόγω της αντίθεσης από το κοινοβούλιο καθώς και από τον πρωθυπουργό Βιατσεσλάβ Κεμπίτς.

Στα τέλη του 1993, ο Αλεξάντερ Λουκασένκο, τότε πρόεδρος της επιτροπής για την καταπολέμηση της διαφθοράς στο κοινοβούλιο της Λευκορωσίας, κατηγόρησε 70 ανώτερους κυβερνητικούς αξιωματούχους, συμπεριλαμβανομένου του Σούσκεβιτς, για διαφθορά, συμπεριλαμβανομένης της κλοπής κρατικών κονδυλίων για προσωπικούς σκοπούς. Οι κατηγορίες του Λουκασένκο είχαν ως αποτέλεσμα την πραγματοποίηση ψηφοφορίας εμπιστοσύνης, τη οποία έχασε ο Σούσκεβιτς. Ο Σούσκεβιτς αντικαταστάθηκε από τον Βιατσεσλάβ Κουζνετσόφ και αργότερα από τον Μιετσισλάου Χριμπ.

Κάποιοι ισχυρίζονται ότι οι κατηγορίες εναντίον του Σούσκεβιτς δεν είχαν αξία.

Τον Ιούλιο του 1994 πραγματοποιήθηκαν οι πρώτες άμεσες προεδρικές εκλογές στη Λευκορωσία. Έξι υποψήφιοι, μεταξύ των οποίων και ο Λουκασένκο, ο Σούσκεβιτς και ο Κέμπιτς, με τον πρώτο να θεωρείται το σαφές φαβορί. Στον πρώτο γύρο ο Λουκασένκο κέρδισε το 45% των ψήφων έναντι 17% για τον Κέμπιτς, 13% για τον Πάζνιακ και 10% για τον Σούσκεβιτς.

Το 2002, ο κόσμος έμαθε για μια εξαιρετικά ασυνήθιστη δικαστική υπόθεση. Ο Σούσκεβιτς άσκησε αγωγή εναντίον του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων της Λευκορωσίας: λόγω του πληθωρισμού, η σύνταξή του ως πρώην αρχηγός κράτους ισοδυναμούσε με 1,80 δολάρια ΗΠΑ μηνιαίως. Για να κερδίσει εισόδημα, ο Σούσκεβιτς διδάσκει εκτενώς σε ξένα πανεπιστήμια, συμπεριλαμβανομένης της Πολωνίας, των Ηνωμένων Πολιτειών και των ασιατικών χωρών.

Το 2004 προσπάθησε να συμμετάσχει στις κοινοβουλευτικές εκλογές, αλλά η εκλογική επιτροπή απέρριψε την υποψηφιότητά του.

Συνεχίζει να δραστηριοποιείται στην πολιτική, και ηγείται στο Λευκορωσικό Κόμμα Σοσιαλδημοκρατικής Συνέλευσης.

Βραβεύσεις 
 1982, Επίτιμος Εργαζόμενος της Επιστήμης και της Τεχνολογίας της ΛΣΣΔ
 Κρατικό Βραβείο της ΛΣΣΔ
 6 Ιουλίου 2010, Λιθουανικό προεδρικό Τάγμα του Βιτάουτας του Μέγα, "για ενεργή στήριξη της ανεξαρτησίας της Λιθουανίας το 1991"
 2012, Μετάλλιο Ελευθερίας Τρούμαν-Ρίγκαν

Παραπομπές

Λευκορώσοι πολιτικοί
Λευκορώσοι επιστήμονες