Wikipedia Zero

Το Wikipedia Zero είναι ένα έργο από το Ίδρυμα Wikimedia για τη δωρεάν παροχή της Wikipedia σε κινητά τηλέφωνα με μηδενική χρέωση, ιδιαίτερα στις αναπτυσσόμενες αγορές. Το πρόγραμμα ξεκίνησε το 2012 και κέρδισε το SXSW Interactive Award του 2013 για ακτιβισμό. Ο στόχος του προγράμματος είναι να αυξήσει την πρόσβαση στη δωρεάν γνώση: ιδίως χωρίς κόστος χρήσης δεδομένων. 
Με 97 φορείς σε περισσότερες από 72 χώρες, εκτιμάται ότι πάνω από 800 εκατομμύρια άνθρωποι έχουν πρόσβαση στο Wikipedia Zero. Αφότου έλαβε χρόνια κριτική για παραβίαση της αρχής της δικτυακής ουδετερότητας, τον Φεβρουάριο 2018 το Wikimedia Foundation ανακοίνωσε ότι θα τερματίσει το έργο, δηλώνοντας ότι θα αναλάβει μια νέα προσέγγιση σε συνεργασίες.

Το Facebook Zero έχει αναφερθεί ως πηγή έμπνευσης για το Wikipedia Zero.

Ιστορία 

Παρακάτω αναφέρεται ένα περιορισμένο ιστορικό από συνεργασίες. Για την πλήρη λίστα των συμμετεχόντων δικτύων κινητής τηλεφωνίας και την ημερομηνία εκκίνησης, ανατρέξτε στον ιστότοπο Wikimedia Foundation: mobile network partners..
 Μάιος 2012: η Μαλαισία, με την Digi Telecommunications
 26 Ιουλίου, 2012: η Κένυα, με την Orange S. A.
 Οκτώβριος 2012: η Ταϊλάνδη, με την dtac; η Σαουδική Αραβία με τη Saudi Telecom Company
 Το Μάιο του 2013: το Πακιστάν, με τη Mobilink
 Τον Ιούνιο του 2013: η Σρι Λάνκα, με την Dialog Axiata
 Οκτώβριος 2013: η Ιορδανία, με την Umniah; το Μπαγκλαντές, με την Banglalink
 Απρίλιος 2014: το Κοσσυφοπέδιο, στο IPKO δίκτυο
 Μάιος 2014: το Νεπάλ, με τη Ncell και στην Κιργιζία, με την Beeline
 Μάιος 2014: η Νιγηρία, με την Airtel Nigeria
 Τον Οκτώβριο του 2014: η Ουκρανία, με την Kyivstar
 Δεκέμβριος 2014: η Γκάνα, με τη ΜΤΝ Ghana
 Σεπτέμβριος 2014: η Μιανμάρ, με την Telenor
 Δεκέμβριος 2014: η Αγκόλα, με την Unitel S. A.
 Ιανουάριος 2015: η Αλγερία, με την Djezzy

Συμμετέχοντα δίκτυα κινητής τηλεφωνίας 
Δείτε Wikimedia Foundation: mobile network partners.

Υποδοχή και επιπτώσεις 

Το Subsecretaria de Telecomunicaciones της Χιλής έκρινε ότι οι υπηρεσίες μηδενικής χρέωσης όπως το Wikipedia Zero, το Facebook Zero, και το Google Free Zone, που επιδοτούν τη χρήση δεδομένων κινητής τηλεφωνίας, παραβίαζε τους νόμους περί δικτυακής ουδετερότητας και έπρεπε να τελειώσει την πρακτική αυτή από 1 Ιουνίου, του 2014. Η Electronic Frontier Foundation έχει πει, "Ενώ εκτιμούμε την πρόθεση πίσω από προσπάθειες όπως το Wikipedia Zero, τελικά οι υπηρεσίες μηδενικής χρέωσης είναι επικίνδυνος συμβιβασμός." Το Accessnow.org ήταν πιο επικριτικό, λέγοντας ότι "Το Wikimedia ήταν πάντα πρωτοπόρο για την ανοικτή πρόσβαση στις πληροφορίες, αλλά είναι σημαντικό να κρίνουμε τα προγράμματα μηδενικής χρέωσης όπως πραγματικά είναι: Μυωπικές συμφωνίες που προκαλούν μεγάλες ζημιές στο μέλλον του ανοιχτού Διαδικτύου." Ο Gayle Karen Young του Ιδρύματος του Wikimedia υπεράσπισε το πρόγραμμα στη Washington Post, λέγοντας: "Έχουμε μια πολύπλοκη σχέση με την ουδετερότητα του δικτύου. Πιστεύουμε στη δικτυακή ουδετερότητα στην Αμερική", προσθέτοντας ότι το Wikipedia Zero απαιτούσε μία διαφορετική προοπτική σε άλλες χώρες:" Η συνεργασία με εταιρείες τηλεπικοινωνιών στο εγγύς μέλλον, θολώνει τη γραμμή της δικτυακής ουδετερότητας σε αυτές τις περιοχές. Πληρώνει όμως τη συνολική μας αποστολή, η οποία είναι η παροχή δωρεάν γνώσης. "

Η Hilary Heuler υποστηρίζει ότι "για πολλούς, τα προγράμματα μηδενικής χρέωσης περιορίζουν την ηλεκτρονική πρόσβαση στους «περιφραγμένους κήπους» που προσφέρονται από τους βαρέων βαρών του διαδικτύου. Για εκατομμύρια χρήστες, το Facebook και η Wikipedia θα είναι συνώνυμα του «διαδικτύου». Το 2015, οι ερευνητές που αξιολογούσαν πώς το παρόμοιο πρόγραμμα Facebook Zero διαμορφώνει τη χρήση των ΤΠΕ (Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας) στον αναπτυσσόμενο κόσμο διαπίστωσε ότι το 11% των Ινδονήσιων που δήλωσαν ότι χρησιμοποιούσαν το Facebook είπαν επίσης ότι δεν χρησιμοποιούσαν το Διαδίκτυο. Το 65% των Νιγηριανών και το 61% των Ινδονήσιων συμφωνούν με τη δήλωση ότι "το Facebook είναι το Διαδίκτυο" σε σύγκριση με μόνο το 5% στις ΗΠΑ.

Ένα άρθρο στο περιοδικό Vice σημειώνει ότι η ελεύθερη πρόσβαση μέσω του Wikipedia Zero έκανε τη Wikipedia έναν προτιμώμενο τρόπο για τους χρήστες της στο Μπαγκλαντές και αλλού για να μοιράζονται υλικό που προστατεύεται από πνευματικά δικαιώματα. Αυτό προκαλεί προβλήματα στη Wikipedia (όπου αποθαρρύνεται η αποστολή περιεχομένου που προστατεύεται από πνευματικά δικαιώματα), αλλά το άρθρο είναι αρκετά επικριτικό για το έργο του Wikipedia Zero, υποστηρίζοντας ότι "επειδή δεν μπορούν να έχουν πρόσβαση στο YouTube και στο υπόλοιπο διαδίκτυο, η Wikipedia έχει γίνει το διαδίκτυο για πολλά Μπαγκλαντές [και], ένα σωρό περισσότερο ή λιγότερο τυχαίοι συντάκτες που τυχαίνει να θέλουν να είναι η αστυνομία πειρατείας υπαγορεύουν τα μέσα πρόσβασης για ολόκληρο τον πληθυσμό ».

Δείτε επίσης 
 Alliance for Affordable Internet
 Μάθηση από απόσταση
 Facebook Zero
 Twitter Zero
 Google Free Zone
 Internet.org
 Δικτυακή Ουδετερότητα
 Μηδενική Χρέωση

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Wikipedia Zero στο Ίδρυμα Wikimedia
 Επίσημη ιστοσελίδα 
 Wikimedia blog posts σχετικά με το Wikipedia Zero

Πρόσβαση στο διαδίκτυο
Ίδρυμα Wikimedia
Βικιπαίδεια
Δικτυακή ουδετερότητα