Χάτσια

Ο Χάτσια (γνωστός και ως ι Ωρίωνα ή ι Orionis, συντομογραφία Iota Ori, ι Ori) είναι ένα σύστημα πολλαπλών αστέρων στον ισημερινό αστερισμό του  Ωρίωνα .  Είναι το όγδοο όσον αφορά τη λαμπρότητα μέλος του Ωρίωνα με εμφανές οπτικό μέγεθος 2,77 και επίσης το λαμπρότερο μέλος του αστερισμού που είναι γνωστός ως Ξίφος του Ωρίωνα.  Είναι μέλος του ανοικτού σμήνους NGC 1980 .  Από  μετρήσεις παράλλαξης, η απόσταση του υπολογίζεται περίπου στα 2.300 έτη φωτός  από τον Ήλιο .  

Το σύστημα έχει τρία συστατικά που ονομάζονται Iota Orionis A, B και C. O Iota Orionis A είναι ένας τεράστιος φασματοσκοπικώς διπλός αστέρας , με τα συστατικά του να αναφέρονται ως Iota Orionis Aa (επίσης Hatysa  ) και Ab.

Ονοματολογία 
Ο ι Orionis ( σε λατινoποιημένη μορφή: Iota Orionis ) είναι ο ορισμός του συστήματος Bayer .  Οι ονομασίες των τριών συστατικών ως Iota Orionis A , B και C και των συστατικών του A - Iota Orionis σε Aa και Ab - προέρχονται από τη σύμβαση που χρησιμοποιείται από τον Washington Multiplicity Catalog (WMC) για πολλαπλά συστήματα αστέρων και εγκρίθηκε από τη Διεθνή Αστρονομική Ένωση (IAU).    Το σύστημα φέρει τα ονόματα Hatysa    ή Hatsya ,  και Nair al Saif .   

Το 2016, η IAU οργάνωσε μια ομάδα εργασίας για τα ονόματα αστέρων (WGSN)  για να καταγράψει και να τυποποιήσει τα σωστά ονόματα για τους αστέρες.  Το WGSN αποφάσισε να αποδώσει τα ονόματα των ατομικών αστεριών αντί για ολόκληρα πολλαπλά συστήματα .   Ενέκρινε το όνομα Hatysa για το συστατικό Iota Orionis Aa στις 5 Σεπτεμβρίου 2017 και τώρα περιλαμβάνεται στον κατάλογο των εγκεκριμένων από την IAU ονομάτων αστέρων.  

Στα αραβικά το σύστημα ήταν γνωστό ως Na'ir al Saif , το οποίο σημαίνει «το φωτεινό του Ξίφους».

Ιδιότητες 

Ο Χάτσια κυριαρχείται από το Iota Orionis Α, του οποίου τα δύο συστατικά είναι ένας  μπλε γίγαντας φασματικού τύπου O9  και ένας αστέρας φασματικού τύπου  B0.8   ΙΙΙ / IV  περίπου 2 μεγέθη πιο αχνός.   Η σύγκρουση των αστρικών ανέμων από αυτό το ζεύγος κάνει το σύστημα ισχυρή πηγή ακτίνων Χ .  Παραδόξως, τα δύο αντικείμενα αυτού του συστήματος φαίνεται να έχουν διαφορετικές ηλικίες, με το δευτερεύον να έχει περίπου διπλάσια ηλικία από το πρωτεύων.  Σε συνδυασμό με την υψηλή εκκεντρότητα (ε = 0.764) της τροχιάς τους 29 ημερών, αυτό υποδηλώνει ότι το δυαδικό σύστημα δημιουργήθηκε μέσω σύλληψης και όχι με σχηματισμό με μεταφορά μάζας.  Αυτή η σύλληψη μπορεί να έχει συμβεί, για παράδειγμα, μέσα από μια συνάντηση μεταξύ δύο δυαδικών συστημάτων.   

Το Iota Orionis B είναι ένας γίγαντας τύπου B8 στα 11 "(περίπου 5.000 AU  ), ο οποίος έχει δειχθεί ότι είναι μεταβλητός αστέρας και πιθανόν να είναι ένα νεαρό αστρικό αντικείμενο .   Το μικρότερο Iota Orionis C είναι ένας αστέρας A0 στις 49 ".  

Το NGC 1980 περιέχει λίγους φωτεινούς αστέρες εκτός του Iota Orionis.  Μόνο δεκαοκτώ άλλοι αστέρες θεωρούνται μέλη σε μια έρευνα μέχρι το 14ο μέγεθος, οι περισσότεροι εκ των οποίων είναι γύρω στο 9ο μέγεθος, αλλά περιλαμβάνουν και αστέρες 5ου μεγέθους όπως οι HR 1886 και 1887.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Iota Orionis by Dr. Jim Kaler. (αγγλικά)
 David Darling's encyclopedia entry (αγγλικά)

Αντικείμενα 2MASS
Αντικείμενα Bayer
Αστέρες τύπου A
Γίγαντες αστέρες τύπου B
Γίγαντες αστέρες τύπου O
Πολλαπλά αστρικά συστήματα
Υπογίγαντες αστέρες τύπου B
Φασματοσκοπικώς διπλοί αστέρες
Ωρίων (αστερισμός)