Και οι Χελώνες Μπορούν να Πετάξουν

Και οι Χελώνες Μπορούν να Πετάξουν (Περσικά: لاک پشت ها هم پرواز می کنند Lakposhthâ ham parvaz mikonand, Κουρδικά: Kûsî Jî Dikarin Bifirin Κουρδικά Σοράνι: کیسەڵەکان دەفڕن Τουρκικά: Kaplumbağalar Da Uçar) είναι ένα πολεμικό δράμα του 2004 με σενάριο, παραγωγή και σκηνοθεσία του Μαχμάν Γκομπαντί κι αξιοσημείωτη θεματική μουσική που συνέθεσε ο Χοσέιν Αλιζάντε. Ήταν η πρώτη ταινία που έγινε στο Ιράκ μετά την πτώση του Σαντάμ Χουσεΐν.

Πλοκή
Η ταινία διαδραματίζεται στο κουρδικό στα ιρακινο-τουρκικά σύνορα την παραμονή της αμερικανικής εισβολής στο Ιράκ. Ο δεκατριών χρονών Δορυφορικός (Σοράν Εμπραχίμ) είναι γνωστός για την εγκατάσταση πιάτων και κεραιών (στα τοπικά χωριά που αναζητούν νέα για το Σαντάμ Χουσεΐν) και για τις περιορισμένες γνώσεις του στα αγγλικά. Είναι δυναμικός, αλλά ο εκμεταλλευτής ηγέτης των παιδιών, οργανώνοντας την επικίνδυνη αλλά αναγκαία σάρωση κι εκκαθάριση των ναρκοπεδίων. Πολλά από αυτά τα παιδιά τραυματίζονται με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, αλλά εξακολουθούν να διατηρούν μια ζωηρή φλυαρία όποτε είναι δυνατόν, αφιερωμένα στο έργο τους παρά τις ιδιοτροπίες της ζωής τους.

Ο εργατικός Δορυφορικός οργανώνει εμπορικές συναλλαγές για απενεργοποιημένες νάρκες. Ερωτεύεται μία ορφανή που ονομάζεται Αγκρίν, βοηθώντας την όποτε αυτό ήταν δυνατόν για να την κερδίσει. Αυτή είμαι μία αέναη κοπέλα με βλοσυρό πικρό βλέμμα, χαμένο σε σκέψεις, αδυνατώντας να ξεφύγει από τους δαίμονες του παρελθόντος. Ταξιδεύοντας μαζί με τον ανάπηρο, αλλά πολύ προστατευτικό αδερφό της Χένκοβ, που φαίνεται να έχει το δώρο της διόραση, αν και φαίνεται να έχει κακή φήμη για αυτό. Τα αδέλφια μένουν με ένα τυφλό μικρό παιδί που ονομάζεται Ρίγκα. Αποκαλύπτεται ότι η Αγκρίν γέννησε το Ρίγκα αφού βιάστηκε από μία συμμορία στρατιωτών, ενώ τα χέρια του Χένκοβ είχαν πυροβοληθεί καθώς οι στρατιώτες προσπαθούσαν να πνίξουν και τα δύο παιδιά. Η Αγκρίν δεν είναι σε θέση να δεχτεί το Ρίγκα ως κάτι άλλο εκτός από ένα στίγμα, μια συνεχής υπενθύμιση του βάναυσου παρελθόντος της.

Η Αγκρίν προσπαθεί να εγκαταλείψει το παιδί πολλές φορές, μέχρι που τελικά το δένει σε ένα βράχο και το ρίχνει στο βυθό της λίμνης, αυτοκτονώντας μετά πηδώντας από ένα γκρεμό. Όταν ο αδελφός της βλέπει ένα όραμα των αγαπημένων του να πνίγονται, βγαίνει από τη σκηνή για να τους σώσει, αλλά είναι πολύ αργά. Ο Χένκοβ βρίσκει τελικά το σώμα του ανιψιού του στο βάθος της λίμνης αλλά δεν μπορεί να το λύσει από το βράχο λόγω της αναπηρίας του. Ο Χένκοβ θρηνεί στο βράχο από όπου πήγε η Αγκρίν στο θάνατό της. Εν τω μεταξύ, ο ανάπηρος Δορυφορικός χάνει κάθε γοητεία που είχε για την αμερικανική παρέμβαση και κοιτάζει μακριά όταν τελικά οι Αμερικανοί στρατιώτες περνούν δίπλα του.

Ηθοποιοί
 Σοράν Εμπραχίμ ως Δορυφορικός
 Αβάζ Λατίφ ως Αγκρίν
 Χιρς Φεϊζάλ Ραχμάν ως Χένκοβ
 Αμπντούλ Ραχμάν Καρίμ ως Ρίγκα
 Αζίλ Ζιμπαρί ως Σίρκο

Ανταπόκριση
Και οι Χελώνες Μπορούν να Πετάξουν έλαβε γενικά θετικές κριτικές, κατέχοντας σήμερα μία "φρέσκια" βαθμολογία 90% στο Rotten Tomatoes και μία βαθμολογία 85/100 στο Metacritic, που σημαίνει "παγκόσμια αναγνώριση".

Ιδιαίτερα, η ταινία είναι σιωπηλή για το τι συμβαίνει στο 'Δορυφορικό' αφού οι Αμερικανοί προσγειώνονται τελικά στο στρατόπεδο προσφύγων τους. Μερικοί κριτικοί πιστεύουν ότι η ταινία αντικατοπτρίζει το αληθινό αίσθημα των Κούρδων, πολλοί από τους οποίους υπέφεραν αρκετά υπό τη δικτατορία του Σαντάμ Χουσεΐν και υποστήριξαν σθεναρά την αμερικανική στρατιωτική εισβολή και κατοχή του Ιράκ.

Το 2004, η ταινία προβλήθηκε στο 45ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης με τον τίτλο Και οι χελώνες πετάνε.

Βραβεία
 Βραβείο Ειρήνης, Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Βερολίνου, 2005
 Χρυσό Κοχύλι, Καλύτερη Ταινία, Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Σαν Σεμπαστιάν, 2004
 Ειδικό Βραβείο Κριτικής Επιτροπής, Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Σικάγο, 2004
 Διεθνή Βραβεία Κριτών και Κοινού, Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Σάο Πάολο, 2004
 Βραβείο La Pieza, Καλύτερη Ταινία, Διεθνές Φεστιβάλ Σύγχρονου Κινηματογράφου του Μεξικού, 2005
 Βραβείο Κοινού, Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Ρότερνταμ, 2005
 Χρυσός Προμηθέας, Καλύτερη Ταινία, Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Τιφλίδας, 2005
 Βραβείο Aurora, Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Τρόμσο, 2005
 Χρυσή Πεταλούδα, Διεθνές Φεστιβάλ Ισφαχάν Ταινιών για Παιδιά, 2004
 Χρυσό Δελφίνι, Festróia - Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Τρόια, 2005
 Επιλογή Sundance, 2005
 Βραβείο Ασημένιου Σκελετού, Φεστιβάλ Φεγγαριού Συγκομιδής, 2007

Στη λαϊκή κουλτούρα
Η ταινία είχε επιρροή στην άνιμε σειρά Gundam του 2007-2009 Mobile Suit Gundam 00. Ο κύριος πρωταγωνιστής του άνιμε Setsuna F. Seiei είναι ένα ορφανό πολέμου κουρδικής καταγωγής και το πραγματικό του όνομα είναι Σοράν Ιμπραήμ, μια αναφορά στο παιδί ηθοποιό που υποδύεται τον πρωταγωνιστή της ταινίας Και οι Χελώνες Μπορούν να Πετάξουν.

Η συζήτηση ανάμεσα στο Δορυφορικό και το τυφλό αγόρι (Ρίγκα) όταν ο τελευταίος έχει κολλήσει σε μία νάρκη υπάρχει στο μιξτέιπ του Τζέι Ελεκτρόνικα, Act I: Eternal Sunshine (The Pledge).

Δείτε επίσης 
 Κουρδικός κινηματογράφος

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 
 
 
 

Ταινίες του 2004
Γαλλικές ταινίες
Γαλλικές δραματικές ταινίες
Γαλλικές πολεμικές ταινίες
Ιρανικές ταινίες
Ταινίες συσχετιζόμενες με ορφανά
Ταινίες γυρισμένες στο Ιράκ
Ταινίες με θέμα την αυτοκτονία