Μονή Αρχαγγέλου Μιχαήλ του Πανορμίτη

Η Μονή του Αρχαγγέλου Μιχαήλ του Πανορμίτη είναι ορθόδοξο μοναστήρι, στη Σύμη, στα Δωδεκάνησα. 
Βρίσκεται στο χωριό Πανορμίτης, στη νότια πλευρά του νησιού και αποτελεί ένα από τα πιο σημαντικά σημεία λατρείας της Σύμης. Εορτάζει στις 8 Νοεμβρίου και τη Πεντηκοστή.

Το μοναστήρι

Πότε ακριβώς χτίστηκε το μοναστήρι δεν είναι γνωστό αλλά υπάρχουν ενδείξεις ότι ανεγέρθη γύρω στο 450 μ.Χ., στο σημείο όπου βρισκόταν αρχαίος ναός, αφιερωμένος στο θεό Απόλλωνα. Είναι βέβαιο ωστόσο ότι το καθολικό της Μονής πήρε τη σημερινή του μορφή το 18ο αιώνα. Το καμπαναριό που είναι χτισμένο σε ρυθμό μπαρόκ είναι μεταγενέστερο (1911).

Η κύρια είσοδος του μοναστηριού, που είναι χτισμένο σε βενετσιάνικο στυλ, βρίσκεται στην παραλία του Πανορμίτη. Στην εσωτερική αυλή της μονής βρίσκεται ο ναός που είναι αφιερωμένος στον Αρχάγγελο Ταξιάρχη Μιχαήλ. Πρόκειται για μονόκλιτη βασιλική και όλο το εσωτερικό της είναι καλυμμένο με τοιχογραφίες μεγάλος μέρος από τις οποίες φιλοτέχνησε ο ντόπιος αγιογράφος Νεόφυτος. Στη δεξιά πλευρά του ναού βρίσκεται το εικονοστάσι με την ασημένια εικόνα του Ταξιάρχη Μιχαήλ, που θεωρείται ο προστάτης άγιος του νησιού και ο προστάτης των ναυτικών στα Δωδεκάνησα. Η εικόνα έχει ύψος δύο μέτρα και η μορφή του Αγίου είναι καλυμμένη με φύλλα από ασήμι. Σύμφωνα με επιγραφή που υπάρχει πάνω στην εικόνα, αυτή φιλοτεχνήθηκε το 1724 από το τεχνίτη Ιωάννη τον Πελοποννήσιο ενώ υπάρχει ο θρύλος ότι η εικόνα εμφανίστηκε ως εκ θαύματος, αφαιρέθηκε και επανεμφανίστηκε στο ίδιο μέρος.

Το μοναστήρι στεγάζει δύο μουσεία. Στο πρώτο εκτίθεται μια πλούσια συλλογή εκκλησιαστικής τέχνης με αρχιερατικά, λειτουργικά αντικείμενα, ασημένιες εικόνες και ρωσικούς επιτάφιους ενώ στο δεύτερο μπορεί κανείς να δει δείγματα τοπικής λαογραφίας σχετικά με την αλιεία, τη γεωργία και την κτηνοτροφία. Υπάρχει επίσης μια βιβλιοθήκη με βυζαντινά χειρόγραφα και εκδόσεις με εκκλησιαστικό, ιστορικό και φιλολογικό περιεχόμενο καθώς και μια συλλογή από πίνακες ζωγραφικής που απεικονίζουν την περιοχή, το μοναστήρι και τα παρεκκλήσια του.

Υπάρχει επίσης ένα μνημείο αφιερωμένο σε έναν πρώην ηγούμενο, δύο μοναχούς και δύο καθηγητές, που εκτελέστηκαν το 1944, επειδή είχαν παράνομη επαφή με ασύρματο με Άγγλους αξιωματικούς.

Οι επισκέπτες φτάνουν στο μοναστήρι είτε με αυτοκίνητα είτε με καραβάκια από τη θάλασσα. Η απόσταση από τον κεντρικό οικισμό του νησιού είναι περίπου έξι ώρες με τα πόδια ή μια ώρα με τα δημόσια μέσα μεταφοράς.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 

Μονές των Δωδεκανήσων
Σύμη