Αλφάβητο Σαχμούχι

Το Σαχμούχι (, Γκουρμούχι: ਸ਼ਾਹਮੁਖੀ, κυριολεκτικά σημαίνει "από το στόμα του Βασιλιά") είναι περσοαραβικό αλφάβητο που χρησιμοποιείται από τους Μουσουλμάνους στο Παντζάμπ να γράψει τη παντζαμπική γλώσσα. Γενικά γράφεται στο καλλιγραφικό στυλ Νασταλίκ, το οποίο χρησιμοποιείται και στα Ούρντου. Τα Παντζαμπικά γράφονται επίσης και με το αλφάβητο Γκουρμούχι.

Το αλφάβητο Σαχμούχι χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά από τους Σουφιστές ποιητές του Παντζάμπ και έγινε το συμβατικό στυλ γραφής για το Μουσουλμανικό πληθυσμό της Πακιστανικής επαρχίας του Παντζάμπ μετά την ανεξαρτησία του Πακιστάν το 1947, ενώ η κυρίως ινδουιστική Σιχική σύγχρονη πολιτεία Παντζάμπ της Ινδίας ενέκρινε το αλφάβητο Γκουρμούχι για τη παντζαμπική γλώσσα.

Χρησιμοποιείται ως κύριο αλφάβητο για την διάλεκτο Ποθοθάρι στην ινδική πολιτεία Τζαμού και Κασμίρ.

Το Σαχμούχι γράφεται από τα δεξιά προς τα αριστερά, ενώ τα Γκουρμούχι γράφονται από τα αριστερά προς τα δεξιά. Δεξιά είναι η σύγκριση των δύο σεναρίων.

Χαρακτηριστικά 

 Τα σύμφωνα διπλασιάζονται με ένα  (ੱ). π.χ.:  (ਅੱਲਾਹ) "Αλλάχ",  (ਕੱਚਾ) Κατστσά "άγουρα".
 Οι ήχοι του Γκουρμούχι ñ (ਞ), ng (ਙ), ṇ (ਣ), nh (ੰ/ં) γράφονται με το γράμμα νουν γκούνα  (νουν χωρίς τελεία). Στην αρχική και μεσαία θέση η τελεία διατηρούνται.
 Το  (Μπάρι γιε) βρίσκεται μόνο στην τελική θέση όταν γράφονται οι ήχοι e (ਏ) ή æ (ਐ). Στην αρχική και μεσαία θέση γράφεται ως .
 Υπάρχουν τρία γράμματα που χρησιμοποιούνται όταν δηλώνεται βραχύ φωνήεν:  (ਅ),  (ਉ),  (ਇ) για τα a, u, i. Παραδείγματα:  (ਕ਼ਲਮ) qalam "στυλός",  (ਘੁਪ) ghup "πυκνός",  (ਲਿਹਾਜ਼) lihāż "αντάλλαγμα"
 Στην αρχή μιας λέξης, τα βραχέα φωνήεντα γράφονται με τη βοήθεια του  (άλιφ) ως εξής: , , .
 Τα μακρά φωνήεντα εκφράζονται με , ,  και  ως εξής:

Δανεικές λέξεις 
Στα παντζαμπικά υπάρχουν πολλές αραβικές και περσικές δανεικές λέξεις. Αυτές οι λέξεις περιέχουν κάποιους ήχους που ήταν ξένοι προς τις νοτιοασιατικές γλώσσες πριν τις επιρροές από τα αραβικά και τα περσικά, και εκπροσωπούνται από την εισαγωγή τελειών κάτω από συγκεκριμένους χαρακτήρες του Γκουρμούχι. Καθώς το αλφάβητο Γκουρμούχι είναι φωνητικό, κάθε δανεική λέξη που περιείχε προϋπάρχοντες ήχους μεταγράφονταν πιο εύκολα χωρίς την ανάγκη τροποποίησης χαρακτήρων με τελείες.

Το  μπορεί να μεταγραφεί με πολλούς τρόπους λόγω της αλλαγής ήχου σε διάφορες αραβικές και περσικές λέξεις.

Δείτε επίσης 

Αλφάβητο Γκουρμούχι
Αλφάβητο Σαράικι

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Shahmukhi to Gurmukhi Transliteration System: A Corpus based Approach
 The Western Panjabi Alphabet 
 Learn Shahmukhi
 Likhari in Shahmukhi
 Kalam-e-Baba Nanak
 Punjabi and Punjab
 E-Book on Gurmukhi and Shahmukhi
 PDF on Gurmukhi and Shahmukhi 
Γλώσσες του Πακιστάν
Αραβικά αλφάβητα