Κοζάκοι του Ντον

Οι Κοζάκοι του Ντον (Ρωσικά: Донские казаки) είναι πληθυσμιακή ομάδα Κοζάκων που ζει κατά μήκος του μέσου και τμήματος του κάτω Ντον, με την αντίπερα όχθη του ποταμού να καταλαμβάνει η πληθυσμιακή ομάδα των Κοζάκων της Μαύρης Θάλασσας. Ιστορικά κατοικούσε στη δημοκρατία του Ντον (Ρωσικά: Всевеликое Войско Донское, Vsevelikoye Voysko Donskoye), η οποία ήταν είτε ανεξάρτητη είτε αυτόνομη δημοκρατία στο γεωγραφικό πλαίσιο της σημερινής νότιας Ρωσίας και του Ντονμπάς της Ουκρανίας, από τα τέλη του 16ου αιώνα μέχρι το 1918. Από το 1992, με το προεδρικό διάταγμα της Ρωσικής Ομοσπονδίας, οι Κοζάκοι απέκτησαν την δυνατότητα να εγγράφονται σε ειδικό μητρώο. Σε ορισμένες κοινότητες Κοζάκων γίνονται προσπάθειες ανασύστασης του πολιτισμικού τους παρελθόντος. Οι Κοζάκοι του Ντον έχουν πλούσια στρατιωτική παράδοση, καθώς έπαιξαν σημαντικό ρόλο στην ιστορική εξέλιξη της Ρωσικής Αυτοκρατορίας και συμμετείχαν στους περισσότερους από τους μεγάλους πολέμους της.

Προέλευση
Οι Κοζάκοι του Ντον είναι μία από τις πέντε κύριες ομάδες Κοζάκων που διακρίνονται έως σήμερα σήμερα και συνδέονται άμεσα με την αντίστοιχη γεωγραφική προέλευσή τους, ανάμεσα στους Ουκρανούς κοζάκους τους κοζάκους του Βόλγα, τους κοζάκους του Κουμπάν και τους Κοζάκους Τερέκ. Μπορεί να διακρίνει κανείς ανάμεσα στις κοινότητες των Κοζάκων που δημιουργήθηκαν αυθόρμητα και εκείνες που δημιουργήθηκαν με πρωτοβουλία του ρωσικού κράτους. Οι κοζάκοι του Ντον ανήκουν στην πρώτη κατηγορία και πρωτοεμφανίστηκαν κατά τον 16ο αιώνα. Ανέπτυξαν αγροτικές κοινότητες στις οποίες ζούσαν μαζί με τις οικογένειές τους σε αντίθεση με άλλες κοινότητες που δομήθηκαν σε αυστηρά στρατιωτικά πρότυπα, όπως οι Ζαποροζιανοί κοζάκοι. Αρκετές σημαντικές εξεγέρσεις στην ρωσική και ουκρανική ιστορία ξεκίνησαν από κοζάκους, ανάμεσά τους εκείνη του Ντον κοζάκου Στένκα Ραζίν, στην περίοδο 1667-1671.

Με βάση τα υπάρχοντα ελάχιστα στοιχεία, η πλέον αξιόπιστη θεωρία για την προέλευση των κοζάκων του Ντον είναι αυτή που διαμόρφωσε ο Μιχαήλ Ασταπένκο ότι ως διακριτή οντότητα οι κοζάκοι του Ντον εξελίχθηκαν στις αρχές του 16ου αιώνα, πιθανώς στη δεκαετία του 1520. Με τη σειρά του ο Σβάτικοφ (S. G. Svatikov) επέλεξε μια ημερομηνία πιο κοντά στα μέσα του δέκατου έκτου αιώνα, αν και πίστευε ότι απομονωμένες ομάδες παρόμοιες με τους Κοζάκους ζούσαν στην στέππα από την εποχή του Κιέβου.

Άλλες θεωρίες που χρονολογούνται από την εμφάνιση των Κοζάκων έχουν ημιμυθικό χαρακτήρα, που γίνεται εντονότερος όταν εντοπίζεται η προέλευσή τους σε προγενέστερες εποχές. Ο Σαβέλεφ (A. P. Savelev) υποστήριξε ότι οι Κοζάκοι καταγόταν από την αρχική άρια φυλή που ξεπήδησε από τον Βόρειο Καύκασο. Μια άλλη θεωρία εντοπίζει την προέλευση των Κοζάκων πριν από τη γέννηση του Χριστού, ενώ μία τρίτη βλέπει στους Κοζάκους του Ντον άμεση προέλευση από τους Μογγόλους και τους θεωρεί αναπόσπαστο τμήμα του στρατού της Χρυσής Ορδής.

Παραπομπές σημειώσεις

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Doncossacks.ru: The Don Cossack Museum — in Novocherkassk.
 Novocherkassk.net: Novocherkassk—the Capital of Don Cossacks
 Kuban.in.ua: History of the Don Cossacks

Πληθυσμιακές ομάδες στη Ρωσία