Τρίτωνας (αμφίβιο)

Οι τρίτωνες είναι μια ομάδα σαλαμανδρών στην υποοικογένεια Pleurodelinae. Σε αντίθεση με τα άλλα μέλη της οικογένειας Salamandridae, οι τρίτωνες είναι ημιυδρόβια είδη, εναλλασσόμενοι μεταξύ μιας υδρόβιας και μιας χερσαίας φάσης.

Περιγραφή 
Οι τρίτωνες έχουν πολλά κοινά χαρακτηριστικά με τα υπόλοιπα Ουρόδηλα, συμπεριλαμβανομένων του διαπέρατου δέρματος, τεσσάρων ισομεγέθων άκρων, διακριτής ουράς. Οι υδρόβιες προνύμφες διαθέτουν δόντια, τόσο στην πάνω όσο και στην κάτω γνάθο, και εξωτερικά βράγχια. Έχουν την ικανότητα αναγέννησης άκρων, οφθαλμών, νωτιαίου μυελού, καρδιάς, εντέρου και γνάθων.

Γεωγραφική κατανομή 
Περισσότερα από 100 είδη τριτώνων είναι γνωστά από τη Βόρεια Αμερική, την Ευρώπη, τη Βόρεια Αφρική και την Ασία.

Βιολογία 
Η κύρια αναπαραγωγική περίοδος για τους τρίτωνες (στο βόρειο ημισφαίριο) είναι τον Ιούνιο και Ιούλιο. Το ζευγάρωμα περιλαμβάνει διαφορετικά για κάθε είδος τελετουργικά και περίπλοκες συμπεριφορές. Λαμβάνει χώρα σε λίμνες ή ρυάκια, όπου το αρσενικό μεταφέρει ένα σπερματοφόρο στο θηλυκό. Τα γονιμοποιημένα αυγά αποθέτονται ένα προς ένα, συνήθως προσαρτημένα σε υδρόβια φυτά. Αυτό τα διακρίνει από τα αυγά των άλλων αμφιβίων, που αποθέτονται κατά συστάδες ή λωρίδες. Τα φύλλα των υδρόβιων φυτών συνήθως διπλώνονται ώστε να προστατεύουν τα αυγά. Μετά την εκκόλαψη οι προνύμφες διαθέτουν εξωτερικά βράγχια και τρέφονται με φύκη, μικρά ασπόνδυλα, γυρίνους ή προνύμφες τριτώνων.

Κατά τη διάρκεια των ακόλουθων μηνών οι προνύμφες υφίστανται μεταμόρφωση, όπου αναπτύσσουν άκρα, χάνουν τα εξωτερικά τους βράγχια, τα οποία αντικαθίστανται από πνεύμονες. Όταν ολοκληρωθεί η μεταμόρφωση αφήνουν το νέρο και εισέρχονται στη χερσαία φάση της ζωής τους. Επιστρέφουν στο νερό κατά την αναπαραγωγική περίοδο.

Παρουσία στη Ελλάδα 
Στην Ελλάδα απαντώνται πέντε είδη τριτώνων: 

 Ελληνικός λισσοτρίτωνας – Lissotriton graecus (Wolterstorff, 1906)
 Ανατολικός λισσοτρίτωνας – Lissotriton schmidtleri (Raxworthy, 1988)
 Αλπικός τρίτωνας – Icthyosaura alpestris (Laurenti, 1768)
 Βαλκανικός χτενοτρίτωνας – Triturus ivanbureshi Arntzen & Wielstra, 2013
 Μακεδονικός χτενοτρίτωνας – Triturus macedonicus (Karaman, 1922)

Παραπομπές 

Αμφίβια της Ασίας
Αμφίβια της Ευρώπης
Ουρόδηλα