Τιγκράν Μανσουριάν

Ο Τιγκράν Μανσουριάν (του, γεννηθείς την 27 Ιανουαρίου 1939) είναι ένας κορυφαίος Αρμένιος συνθέτης κλασικής και κινηματογραφικής μουσικής.

Βιογραφία 
Ο Τιγκράν Μανσουριάν γεννήθηκε στη Βηρυτό. Το 1947 η οικογένειά του μετακόμισε στην Αρμενία και το 1956 εγκαταστάθηκαν στο Γερεβάν, όπου και σπούδασε. Αρχικά παρακολούθησε μαθήματα στη Μουσική Σχολή του Ρομανός Μελικιάν, από τον Αρμένιο συνθέτη Έντβαρντ Μπαχντασαριάν, και αργότερα φοίτησε στο Κρατικό Ωδείο του Γερεβάν Κομιτάς.
Ο δίσκος του με τίτλο Μονωδία (Monodia) ήταν υποψήφιος για το Βραβείο Grammy 2005 στις κατηγορίες «Καλύτερη Σόλο Ενόργανη Ερμηνεία (με Ορχήστρα)» και «Καλύτερη Σύγχρονη Κλασική Σύνθεση».

Ηχογραφήσεις 

 Κουαρτέτα Εγχόρδων - Ροζαμούντε Κουαρτέτ (ECM 1905)
 «...και τότε ήρθα στην ώρα μου και πάλι», Lachrymae (Δάκρυα), Ομολογώντας με Πίστη – Κιμ Κασκασιάν στη, βιόλα, Γιάν Γκαρμπαρέκ στο σαξόφωνο, Χίλιαρντ Ενσέμπλ (μουσικό συγκρότημα), Κριστόφ Ποπέν ο μαέστρος, Μούντσενερ Καμερόρτσεστερ (μουσικό συγκρότημα). (CD ECM 1850/51)
 Χάβικ, Ντουέτο για βιόλα και κρουστά – Κιμ Κασκασιάν στη βιόλα, Ρόμπιν Σουλκόουσκι στα κρουστά, Τιγκράν Μανσουριάν στο πιάνο και τα φωνητικά. (CD ECM 1754)
 Quasi parlando (Σχεδόν Μιλώντας)  - Πατρίσια Κοπατσίνσκαγια στο βιολί, Άνια Λέχνερ στο βιολοντσέλο, Άμστερνταν σινφονιέτα (μουσικό συγκρότημα), Καντίτα Τόμσον. (ECM νέα σειρά 2323)

Έργα 
Οι συνθέσεις του Μανσουριάν περιλαμβάνουν μια σειρά από μεγάλης κλίμακας ορχηστρικά έργα ως και ατομικά καλλιτεχνικά τραγούδια. Την περίοδο 1968 - 1980 σύνθεσε αρκετά μουσικά θέματα και επενδύσεις για ταινίες. Το 2017 κυκλοφόρησε τον δίσκο Ρέκβιεμ, μια συλλογή από 8 κομμάτια «Αφιερωμένο στη μνήμη των θυμάτων της Γενοκτονίας των Αρμενίων."

Επί σκηνής 

 Η Βασίλισσα του Χιονιού (μπαλέτο σε δύο πράξεις, με σενάριο του Βιλέν Γκαλστιάν, βασισμένο στην ιστορία του Χανς Κρίστιαν Άντερσεν), 1989

Ορχηστρική μουσική 

 Κονσέρτο, για όργανο και μικρή ορχήστρα, 1964
 Παρτίτα, για μεγάλη ορχήστρα, 1965
 Μουσική για Δώδεκα Χορδές, 1966
 Πρελούδια, για μεγάλη ορχήστρα, 1975
 Στη Μνήμη του Ντμίτρι Σοστακόβιτς, για τσέλο και μεγάλη ορχήστρα, 1976
 Κανονική Ωδή, για άρπα, όργανο και 2 ορχήστρες έγχορδων, 1977
 Κοντσέρτο Νο.2, για τσέλο και ορχήστρα εγχόρδων, 1978
 Διπλό Κονσέρτο, για βιολί, τσέλο και ορχήστρα εγχόρδων, 1978
 Τοβεμ, για μικρή ορχήστρα, 1979
 Νυχτερινή μουσική, για μεγάλη ορχήστρα, 1980
 Επειδή Δεν Ελπίζω (στη μνήμη του Ιγκόρ Στραβίνσκι), για μικρή ορχήστρα, 1981
 Κονσέρτο, για βιολί και ορχήστρα εγχόρδων, 1981
 Κονσέρτο No.3, για τσέλο και μικρή ορχήστρα, 1983
 Κονσέρτο Κλεισίματος (Postludio Concerto), για κλαρινέτο, τσέλο, ορχήστρα εγχόρδων, 1993
 Κονσέρτο, για βιόλα και ορχήστρα εγχόρδων, 1995
 Φαντασία, για πιάνο, ορχήστρα εγχόρδων, 2003
 Πού είναι ο Άβελ, ο αδελφός σου;  Κονσέρτο Νο. 4, για τσέλο και μικρή ορχήστρα, 2010

Μουσική δωματίου 

 Σονάτα, για βιόλα και πιάνο, 1962
 Σονάτα, για φλάουτο και πιάνο, 1963
 Σονάτα No.1, για βιολί, πιάνο, 1964
 Αλέγκρο μπαρμπάρο, για σόλο τσέλο, 1964
 Σονάτα Νο.2, για βιολί και πιάνο, 1965
 Πιάνο Τρίο, για βιολί, τσέλο και πιάνο, 1965
 Ψαλμός, για δύο φλάουτα και βιολί, 1966
 Εσωτερικό, για κουαρτέτο εγχόρδων, 1972
 Η Σιλουέτα του Πουλιού, για τσέμπαλο και κρουστά, 1971-73
 Σονάτα No.1, για τσέλο και πιάνο, 1973
 Σονάτα Νο. 2, για τσέλο και πιάνο, 1974
 Κουιντέτο πνευστών, για φλάουτο, όμποε, κλαρινέτο, γαλλικό κόρνο και φαγκότο, 1974
 Ο Ρήτορας, για φλάουτο, βιολί, κοντραμπάσο, και τσέμπαλο, 1978
 Καπρίτσιο, για σόλο τσέλο, 1981
 Κουαρτέτο Εγχόρδων Νο. 1, 1983-84
 Κουαρτέτο Εγχόρδων Νο. 2, 1984
 Πέντε Μπαγκατέλες, για βιολί, τσέλο και πιάνο, 1985
 Tombeau (Επιτύμβιο), για τσέλο και κρουστά, 1988
 Postludio (Μουσική κλεισίματος), για κλαρινέτο και τσέλο, 1991-92 (υπάρχει και έκδοση κονσέρτου)
 Κουαρτέτο Εγχόρδων Νο. 3, 1993
 Κονσέρτο, για αγγλικό κόρνο, κλαρινέτα, φαγκότα, τρομπέτες και τρομπόνια, 1995
 Αφιέρωμα στην Άννα Αχμάτοβα, για μπάσο κλαρίνο, κανονάκι (σαντούρι), βιόλα, και μαρίμπα, 1997
 Ντουέτο, για βιόλα και κρουστά, 1998
 Χορός, για βιόλα και κρουστά, 1998
 Δάκρυα (Lacrimae), για σοπράνο σαξόφωνο και βιόλα, 1999;
 Λαμέντο, για βιολί, 2002 (υπάρχει και έκδοση για βιόλα)
 Τρία Μεσαιωνικά Ταγκ (Տաղ), για βιόλα και κρουστά, 1998-2004
 Διαθήκη, για κουαρτέτο εγχόρδων, 2004
 Ωδή στο Λωτό, για βιόλα σόλο, 2012

Πιάνο 

 Σονατίνα Νο. 1, 1963
 Μικρή Σουίτα, 1963
 Σονάτα No. 1, 1967
 Μινιατούρες, 1969
 Τρία Κομμάτια, 1970-71
 Νοσταλγία, 1976
 Τρία Κομμάτια για τα Χαμηλά Κλειδιά, 1979
 Σονατίνα Νο. 2, 1987

Χορωδιακή μουσική 

 Τρία Ποιήματα, για μικτή χορωδία, 1969 (κείμενο του Κονστάν Ζαριάν)
 Ανοιξιάτικα Τραγούδια, για μικτή χορωδία, 1996 (κείμενο του Χοβάνες Τουμαγιάν),
 Ομολογία με Πίστη, για τέσσερις ανδρικές φωνές και βιόλα, 1998 (κείμενο του Νερσή Σνορχάλι)
 Αρς Ποέτικα,  κονσέρτο για μικτή χορωδία, 1996-2000 (κείμενα του Γεγκίσε Τσαρέντς)
 Μοτέτο, δύο μικτές χορωδίες, 2000 (κείμενα του Γκριγκόρ Ναρεκάτσι),
 Στις Ακτές της Αιωνιότητας, για μικτή χορωδία, 2003 (κείμενο του Αβετίκ Ισαακιάν)

Φωνητικά 

 Τρία Ρομάντζα, για μέτζο-σοπράνο και πιάνο, 1966 (κείμενο του Φεδερίκου Γκαρθία Λόρκα, μετάφραση στα αρμενικά του Χαμό Σαχιάν)
 Τέσσερις Χαϊρέν,  για μέτζο-σοπράνο (ή βιόλα) και πιάνο, 1967 (κείμενο του Ναχαπετ Κουτσάκ)
 Ιντερμέτζο (Intermezzo), για σοπράνο και ορχήστρα, το 1972-73 (κείμενο του Βλαντιμίρ Χολάν), χαμένες παρτιτούρες
 Προσφέρωντάς σου ένα Τριαντάφυλλο, για σοπράνο, φλάουτο, τσέλο και πιάνο, 1974 (κείμενο του Ματέβος Ζαριφιάν)
 Τρία Ναϊριανά Τραγούδια, για βαρύτονο και μεγάλη ορχήστρα, 1975-76 (κείμενα του Βαχάν Τεριάν)
 Τρία Μαδριγάλια, για σοπράνο, φλάουτο, τσέλο, πιάνο, 1974-81 (κείμενο του Ραζμίκ Νταβογιάν),
 Τραγούδια Ηλιοβασιλέματος, για σοπράνο και πιάνο, 1984-85 (ένας κύκλος τραγουδιών με κείμενα του Χάμο Σαχυάν)
 Η Γη του Ναΐρι, για σοπράνο και πιάνο, 1986 (κύκλος τραγουδιών με κείμενα του Βαχάν Τεριάν),
 Μιζερέρε, για σοπράνο και ορχήστρα εγχόρδων, 1989 (κείμενα του Άγιου Μεσρώπ βασισμένα στην αρμενική μετάφραση της Βίβλου)
 Μαδριγάλιο Δ''', για σοπράνο, φλάουτο, κλαρινέτο, βιολί, τσέλο, πιάνο, και σωληνοειδείς καμπάνες, 1991 (κείμενα της Αλίσια Κιρακοσιάν)
 Ρέκβιεμ, για σοπράνο, βαρύτονο, μικτή χορωδία και ορχήστρα εγχόρδων, 2011

 Κινηματογραφική Μουσική 

 Το Χρώμα του Ροδιού, 1968 (σκηνοθεσία: Σεργκέι Παρατζάνωφ)
 Το Χρώμα της Αρμενικής Γης, 1968 (σε σκηνοθεσία Μιχαήλ Βαρτάνωφ)
 Φθινοπωρινό Ποιμαντικό, 1971 (σε σκηνοθεσία Μιχαήλ Βαρτάνωφ)
 Και Έτσι Κάθε Μέρα, 1972 (σε σκηνοθεσία Μιχαήλ Βαρτάνωφ)
 Εμείς και τα Βουνά Μας, 1969 (σκηνοθεσία: Ενρίκ Μαλιάν)
 Φθινοπωρινός Ήλιος (Osenneye solntse), 1979 (σκηνοθεσία του Μπαγκράτ Οργανεσιάν)
 Ο Μύθος του Κλόουν, 1979 (σκηνοθεσία: Λεβόν Ασατριάν)
 Ένα Κομμάτι Ουρανού (αρμενικά: Կտոր մը երկինք), 1980 (σκηνοθεσία: Ενρίκ Μαλιάν)
 Το Τανγκό των Παιδικών Μας Χρόνων'', 1984 (σε σκηνοθεσία Άλμπερτ Μκρτσιάν)

Αναφορές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Επίσημη ιστοσελίδα του Τιγκράν Μανσουριάν
 Τιγκράν Μανσουριάν στην Ιστοσελίδα του Άλλα Μυαλά
 Τιγκράν Μανσουριάν-Ομολογία Με Μουσική Ντοκιμαντέρ

Αρμένιοι μουσικοί
Κλασικοί συνθέτες του 20ού αιώνα
Κλασικοί συνθέτες του 21ου αιώνα
Αρμένιοι συνθέτες