Δάσκαλος του θρύλου της Μαγδαληνής

Υπό το συμβατικό όνομα Δάσκαλος του θρύλου της Μαγδαληνής (φλαμανδικά Meester van de Magdalenalegende)), φέρεται Φλαμανδός ζωγράφος αγνώστου ονόματος, ο οποίος δραστηριοποιήθηκε κατά το χρονικό διάστημα 1483 - 1527 στις Βρυξέλλες Δεν έχει ταυτοποιηθεί και το όνομά του προέκυψε από ένα μεγάλο - σήμερα διασπασμένο - τρίπτυχο με σκηνές από τη ζωή της Μαρίας Μαγδαληνής, το οποίο χρονολογείται μεταξύ 1515 - 1520. Βασισμένος σε αυτό το τρίπτυχο, ο Μαξ Φριντλέντερ απέδωσε στον καλλιτέχνη το συμβατικό αυτό όνομα. Η χρονολόγηση αυτή βασίζεται στα ενδύματα των πορτρέτων των δωρητών του πίνακα. Οι άλλοι πίνακες που του αποδίδονται είναι εξαιρετικά δύσκολο να χρονολογηθούν με ακρίβεια. Πολλά έργα έχουν συνδεθεί με το τρίπτυχο, το οποίο πιστεύεται ότι ολοκληρώθηκε προς το τέλος της σταδιοδρομίας του καλλιτέχνη. Άλλα σημαντικά έργα του περιλαμβάνουν τα δύο μεγάλα πάνελς με την Μαγδαληνή που βρίσκονται σήμερα στην Εθνική Πινακοθήκη Λονδίνου.

Ο καλλιτέχνης δεν πρέπει να συγχέεται με τον Δάσκαλο της Μαγδαληνής του Μάνσι (Αμβέρσα, περ. 1515-1525) ή τον Δάσκαλο της Μαγδαληνής (Φλωρεντία, περ. 1265 - 1290).

Ορισμένα από τα πορτρέτα του δείχνουν πιθανή διασύνδεση με καλλιτέχνες των Βρυξελλών και πιστεύεται ότι εργαζόταν σε αυτή την πόλη, επικεφαλής μεγάλου εργαστηρίου. Πρώιμη επίδρασή του φαίνεται ότι ήταν ο Ρόχιερ φαν ντερ Βάιντεν, ενώ το έργο του έχει κοινά χαρακτηριστικά με αυτό του Μπέρναρντ φαν Ορλέι. Όπως και ο φαν Ορλέι, ο καλλιτέχνης πιστεύεται ότι δραστηριοποιήθηκε στην Αυλή της Μαργαρίτας των Αψβούργων, αντιβασίλισσας των Κάτω Χωρών από το 1507 ως το 1530. Πίνακες που αποδίδονται στον καλλιτέχνη σήμερα ανήκουν στις συλλογές της Εθνικής Πινακοθήκης του Λονδίνου, του Μουσείου Τέχνης της Φιλαδέλφεια και στο Μουσείο Φιτζγουίλιαμ του Κέιμπριτζ.

Ορισμένες φορές συνδέεται με τον Πίτερ φαν Κόνινξλοο επί τη βάσει ομοιοτήτων στο ύφος, την χρονική περίοδο και την περιοχή δραστηριοποίησης. Μερικοί ιστορικοί τέχνης, ανάμεσά τους και ο Μαξ Φριντλέντερ, έχουν εικάσει ότι ο Κόνινξλοο και ο άγνωστος ζωγράφος ήταν το ίδιο πρόσωπο. Είναι, επίσης, πιθανόν ο Κόνινξλοο να διετέλεσε, για κάποιο χρονικό διάστημα, μέλος του εργαστηρίου του άγνωστου καλλιτέχνη.

Έργο

Είναι γνωστές δεκατρείς παραλλαγές του πορτρέτου της Μαγδαληνής, τις οποίες δημιούργησε ο καλλιτέχνης στο εργαστήριό του κατά την περίοδο 1510 - 1520. Το συγκεκριμένο έργο που εικονίζεται αρχικά πιστευόταν ότι απεικόνιζε τη Μαρία της Βουργουνδίας, με τη μορφή της Μαγδαληνής, αλλά ανακαλύφθηκε ότι στην πραγματικότητα απεικονίζει τη θυγατέρα της, Μαργαρίτα της Αυστρίας.

Η απαλή "επιχρύσωση" σε είδει άλω πάνω από την κεφαλή του μοντέλου δίνει την εντύπωση ότι πρόκειται για αγία, ενώ φορά ένδυμα παρόμοιο με αυτά που φορούσαν στις Αυλές του 16ου αιώνα, υπενθύμιση του αμαρτωλού παρελθόντος της Μαγδαληνής. Το βάζο με την αλοιφή που κρατά είναι σύνηθες χαρακτηριστικό της Μαγδαληνής, καθώς είναι γνωστό ότι άλειψε τους πόδες του Ιησού.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Οκτώ πίνακες του Δασκάλου του θρύλου της Μαγδαληνής στον ιστοχώρο ArtUK.

Πηγές
Lorne Campbell: The Fifteenth Century Netherlandish Schools. London: National Gallery Publications, 1998.

Δείτε επίσης
Πρώιμη φλαμανδική ζωγραφική
Κατάλογος Φλαμανδών ζωγράφων

Φλαμανδοί ζωγράφοι