Βλαχομάνδρα Αιτωλοακαρνανίας

Η Βλαχομάνδρα είναι ημιορεινός οικισμός στα νοτιοδυτικά της Ναυπακτίας στον Νομό Αιτωλοακαρνανίας σε υψόμετρο 340 μέτρα. Σύμφωνα με το σχέδιο Καλλικράτης, μαζί με τη Γέφυρα Μπανιά και Σφηκαίικα αποτελούν την Τοπική κοινότητα Βλαχομάνδρας που ανήκει στη Δημοτική Ενότητα Ναυπάκτου του Δήμου Ναυπακτίας και σύμφωνα με την απογραφή 2011 έχει πληθυσμό 65 κάτοικους.

Γεωγραφία-ιστορία 
Η Βλαχομάνδρα είναι κτισμένη στις βορειοδυτικές πλαγιές του όρους Κλόκοβα και στις δυτικές του όρους Ριγάνι. Το χωριό βρίσκεται κοντά στην επαρχιακή οδό Θέρμου - Ναυπάκτου, σε απόσταση 16 χλμ. ΒΔ. από αυτήν και 4 χλμ. Ν. του Εύηνου ποταμού. Κοντά στον οικισμό βρίσκονται τα «Λουτρά Βλαχομάνδρας». Το 1924 συστάθηκε κοινότητα Βλαχομάνδρας με έδρα την ίδια, ενώ σύμφωνα με το σχέδιο Καποδίστριας, το 1997, μαζί με τη Γέφυρα Μπανιά και τα Σφηκαίικα ανήκε στον τότε Δήμο Ναυπάκτου. Το όνομα του χωριού είναι σύνθετο από τις λέξεις «Βλάχος» και «μαντρί» και σημαίνει περιοχή όπου υπάρχουν μαντριά βλάχων. Η αρχική τοποθεσία του ήταν βορειοδυτικότερα της σημερινής, στη θέση Παλιοχώρι. Στην ευρύτερη περιοχή, λόγω των άφθονων χειμάρρων και νερών, λειτουργούσαν τα παλιότερα χρόνια οι νερόμυλοι «Παλιόμυλος» στη συμβολή των χειμάρρων Χοχλαστή και Ροδιά, «Εκκλησιάς ο Μύλος» στο χείμαρρο Αμαράου, ο μύλος του Κώστα Χρ. Μητσόπουλου προς το Χάνι Μπανιά και ο Μύλος του Θανάση Κ. Πετσίνη στη θέση Ζαχέικα. Στη Βλαχομάνδρα έχουν βρεθεί δύο στήλες του 7ου αιώνα π.Χ. από αμμόλιθο και πάνω τους είναι γραμμένο σε αχαϊκό αλφάβητο επίγραμμα. Οι στήλες  εκτίθενται στο Παπαστράτειο Αρχαιολογικό Μουσείο του Αγρινίου. Από το 1983 έχει ιδρυθεί και λειτουργεί  ο πολιτιστικός Σύλλογος Βλαχομάνδρας Ναυπακτίας «Ο Εύηνος».

Απογραφές πληθυσμού

Παραπομπές

Χωριά του νομού Αιτωλοακαρνανίας
Δήμος Ναυπακτίας
Δήμος Ναυπάκτου