Χακάσσιοι

Οι Χακάσσιοι ή Χακάς (Χακασσικά: , ) είναι Τουρκικό φύλο, που ζει στη Ρωσία, στη δημοκρατία της Χακασίας, στη νότια Σιβηρία. Μιλούν τη γλώσσα Χακάς.

Η προέλευση των Χακάσσιων αμφισβητείται. Μερικοί μελετητές τους θεωρούν ως απόγονοι των Κιργίζιων του Γιενισέι, ενώ άλλοι πιστεύουν ότι κατ'εντολή του μεσαιωνικού Μογγόλου Χάνου, οι Κιργίζιοι του Γιενισέι μετανάστευσαν στην Κεντρική Ασία. Πιστεύεται ότι οι Χακάσσιοι και οι Κιργίζιοι Φουγιού είναι πιο κοντά στους αρχαίους Κιργίζιους του Γιενισέι, που είναι και οι δύο Σιβηρικοί Τουρκικοί λαοί (Βορειοανατολικοί Τουρκικοί λαοί), και όχι με τους Κιργίζιους της σύγχρονης Κιργιζίας, που είναι Τούρκοι Κιπτσάκ (Βορειοδυτικοί Τουρκικοί λαοί).

Ιστορία 
Οι Κιργίζιοι του Γιενισέι έγιναν για να αποτίσουν φόρο τιμής σε μια συνθήκη που συνήφθη μεταξύ των Τζουνγκάρς και των Ρώσων στο 1635. Οι Καλμίκοι Ντζουνγκάρ Οϊράτ εξανάγκασαν τους Κιργίζιους του Γιενισέι σε υποταγή.

Μερικοί από τους Κιργίζιους του Γιενισέι μεταφέρθηκαν στο Χάνατο των Τζουνγκάρ από τους Τζουνγκάρ και στη συνέχεια, οι Τσινγκ τους μετέφεραν από τη Τζουνγκαρία στη βορειοανατολική Κίνα το 1761, όπου έγιναν γνωστοί ως Κιργίζιοι Φουγιού. Οι Λαβαροφόροι Σίμπε τοποθετήθηκαν στην Τζουνγκαρία ενώ Η Βορειοανατολική Κίνα (Μαντζουρία), ήταν ο χώρος όπου εκτοπίστηκαν μερικοί από τους εναπομείναντες Οϊράτ Οελέτ. Οι απελαθέντες Οϊράτ Οελέτ εγκαταστάθηκαν στη λεκάνη Νόννι. Οι Κιργίζιοι του Γιενισέι εκτοπίστηκαν μαζί με τους Οελέτ. Τα Κινεζικά και η γλώσσα Οϊράτ αντικατέστησαν τη γλώσσα Οϊράτ και τα Κιργιζικά κατά τη διάρκεια της περιόδου του Μαντσούκουο. ως διπλές γλώσσες των βασιζόμενων στο Νόννι Κιργίζιων του Γιενισέι.

Τον 17ο αιώνα, οι Χακάσσιοι σχημάτισαν την Χακασία στη μέση της γης των Κιργίζιων του Γιενισέι, που ήταν υποτελείς του Μογγόλου κυβερνήτη. Οι Ρώσοι έφτασαν λίγο μετά την εγκατάλειψη της περιοχής από τους Κιργίζιους, και ξεκίνησε εισροή ρώσων αγροτών αποίκων. Στη δεκαετία του 1820, ορυχεία χρυσού άρχισαν να αναπτύσσονται γύρω από το Μινουσίνσκ, το οποίο έγινε ένα περιφερειακό βιομηχανικό κέντρο.

Τα ονόματα Χονγκοράι και Χοοράι εφαρμόστηκαν στους Χακάσσιους πριν γίνουν γνωστοί ως Χακάς. Οι Ρώσοι χρησιμοποιούσαν το όνομα Τάταροι για να καλέσουν όλους τους Τουρκικούς πληθυσμούς κατά τη διάρκεια της Τσαρικής εποχής, οδηγώντας τους σύγχρονους Χακάς να αυτοαποκαλούνται ως Ταντάρ, το οποίο δεν είναι κάποιο ιστορικό όνομά τους. Το Χοοράι (Χορράι) επίσης χρησιμοποιείται για να αναφερθεί σε αυτούς. Τώρα οι Χακάσσιοι αποκαλούν τους εαυτούς τους Ταντάρ και δεν χρησιμοποιούν το Χακάς να αυτοαποκαλέσουν τους εαυτούς τους στη δική τους γλώσσα. Επίσης ονομάζονταν Τάταροι του Αμπακά.

Κατά τη διάρκεια του 19ου αιώνα, πολλοί από τους Χακάσσιους αποδέχτηκαν τους ρωσικούς τρόπους ζωής, και προσυλητίστηκαν μαζικά στο Ρωσικό Ορθόδοξο Χριστιανισμό. Ο Σαμανισμός με Βουδιστικές επιρροές, ωστόσο, εξακολουθεί να είναι κοινός, και πολλοί Χριστιανοί εξασκούν τον Σαμανισμό μαζί με το Χριστιανισμό. Στην Αυτοκρατορική Ρωσία, οι Χακάς συνήθιζαν να είναι γνωστοί με άλλα ονόματα, που χρησιμοποιείται ως επί το πλείστον στο ιστορικό πλαίσιο: Τάταροι του Μινουσίνσκ (), Τάταροι του Αμπακάν (абаканские татары), και Τούρκοι του Γιενισέι.

Κατά τη διάρκεια της Επανάστασης του 1905, αναπτύχθηκε κίνημα για την αυτονομία. Όταν οι Σοβιετικοί ανέλαβαν την εξουσία το 1923, ιδρύθηκε το Εθνικό Κέντρο των Χακάς, και διάφορες εθνοτικές ομάδες (Μπελτίρ, Σαγκάι, Κατσίν, Κοϊμπάλ, και Κιζίλ) "συνδυάστηκαν" τεχνητά σε ένα έθνος, τους Χακάς. Το Εθνικό Κέντρο αναδιοργανώθηκε στην Χακασσική Αυτόνομη Περιφέρεια, ένα μέρος του Κράι Κρασνογιάρσκ το 1930. Η Δημοκρατία της Χακασσίας ιδρύθηκε στη σημερινή της μορφή το 1992.

Οι Χακάς αποτελούν μόνο περίπου το 12% του συνολικού πληθυσμού της δημοκρατίας (78.500 άτομα στην απογραφή του 1989). Οι Χακάσσιοι παραδοσιακά ασκούν τη νομαδική κτηνοτροφία, τη γεωργία, το κυνήγι και το ψάρεμα. Οι Μπελτίρ είναι εξειδικευμένοι και στη βιοτεχνία. Η βοσκή προβάτων και βοοειδών εξακολουθεί να είναι κοινή, αν και η δημοκρατία έγινε πιο βιομηχανοποιημένη με την πάροδο του χρόνου.

Δείτε επίσης 

 Μουσική της Χακασίας

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 NUPI - Centre for Asian Studies profile
 The Sleeping Warrior: New Legends in the Rebirth of Khakass Shamanic Culture 
 Abakan city streets views
   Beyaz Arif Akbas, "Khakassia: The Lost Land", Portland State Center for Turkish Studies, 2007.
Πληθυσμιακές ομάδες στη Ρωσία