Φαρνάκης Β΄ του Πόντου

O Φαρνάκης Β΄ (π. 97 - 47 π.Χ.) από τη Δυναστεία των Μιθριδατιδών ήταν βασιλιάς του Κιμμερίου Βοσπόρου ως το τέλος του.

Βίος
Είχε καταγωγή Περσική και Μακεδονική (Ελληνική). Ήταν γιος τού Μιθριδάτη ΣΤ΄ τού Πόντου και της πρώτης συζύγου του και αδελφής του Λαοδίκης. Γεννήθηκε και μεγάλωσε στο βασίλειο τού Πόντου και ήταν συνονόματος με τον προπάππο του Φαρνάκη Α΄ τού Πόντου. Οι αρχαίοι συγγραφείς αναφέρουν τον Φαρνάκη Β΄ ως βασιλιά του Πόντου, ωστόσο ήταν στην πραγματικότητα μόνο των περιοχών γύρω από τον Κιμμέρο Βόσπορο. Όταν ο πατέρας του ηττήθηκε από τους Ρωμαίους στον Γ΄ Μιθριδατικό Πόλεμο (73-63 π.Χ.) και απεβίωσε το 63, οι Ρωμαίοι πρόσθεσαν τον Πόντο στις επαρχίες τους και τον ένωσαν με τη Βιθυνία στην επαρχία της Βιθυνίας & Πόντου.

Νομίσματα
Έχουν σωθεί νομίσματά του από το 55 ως το 50 π.Χ.. Ένα από αυτά έχει το κεφάλι του στη μία πλευρά και στην άλλη ο Απόλλωνας μισοντυμένος, καθήμενος επί θρόνου με πόδια ζώων, ακουμπά με τοn αριστερό του χέρι στην κιθάρα του και κρατεί δάφνινο κλαδί επάνω από τρίποδα. Επιγραφή: ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΒΑΣΙΛΕΩΝ ΦΑΡΝΑΚΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ.

Οικογένεια και διαδοχή
Ο πατέρας του είχε κάνει συμμαχία με τις φυλές των Σαρματών και μάλλον δια μέσου αυτής ο Φαρνάκης Β΄ νυμφεύτηκε μία ανώνυμη ευγενή των Σαρματών. Ίσως ήταν πριγκίπισσα, συγγενή του ηγεμόνα τους ή μία αριστοκράτισσα με επιρροή και υψηλή θέση. Γιος τους ήταν ο:
 Δαρείος βασιλιάς του "Πόντου" (Κιμμερίου Βοσπόρου), βασ. 37-36 π.Χ..
 Δύναμις π. 67 π.Χ. - 8 μ.Χ., η φιλορωμαία. Παντρεύτηκε πρώτα τον Άσανδρο, έπειτα τον Σκριβώνιο και μετά τον Πολέμονα Α΄.
 Αρσάκης άκμασε 1ος αι. π.Χ.., πρίγκιπας του "Πόντου".

Τα ονόματα αντανακλούν την Ελληνική και Περσική κληρονομία και καταγωγή. Έπειτα από το τέλος του, οι δύο γιοί του έγιναν από τον Μάρκο Αντώνιο βασιλείς τού Πόντου για ένα διάστημα. Μετά τους διαδέχθηκε η Δύναμις και οι τρεις σύζυγοί της στο βασίλειο του Κιμμερίου Βοσπόρου. Οι απόγονοί της έγιναν οι μελλοντικοί βασιλείς.

Η όπερα Φαρνάκης Β΄
Τον 18ο αι. ο λιμπρετίστας Αντόνιο-Μαρία Λουτσίνι σχεδίασε ένα λιμπρέτο, βασισμένος σε συμβάντα από τη ζωή τού Φαρνάκη Β΄, το οποίο το 1727 ο Αντόνιο Βιβάλντι πρόσθεσε τη μουσική· η όπερα ονομάστηκε Φαρνάκης. Το έργο ανανεώθηκε πολλές φορές, που δηλώνει, ότι έγινε μία από τις πιο δημοφιλείς όπερές του. Και άλλοι συνθέτες έθεσαν τη μουσική στο λιμπρέτο, όπως ο Γιόζεφ Μυσλιβέτσεκ, του οποίου η όπερα Φαρνάκης το 1767 ήταν μάλλον η καλύτερη από όμοιες προσπάθειες, που ακολούθησαν την επένδυση τού Βιβάλντι. Ο Φαρνάκης Β΄ εμφανίζεται επίσης στην όπερα Μιθριδάτης, βασιλιάς τού Πόντου τού Βόλφγκανγκ Αμαντέους Μότσαρτ.

Πηγές
 Appian, The Foreign Wars, The Mithridatic Wars, CreateSpace Independent Publishing Platform, 2014; ISBN 978-1503114289
 Cassius Dio, Roman History, vol. 4, Books 41-45 (Loeb Classical Library), Loeb, 1989; ISBN 978-0674990739
 Julius Caesar, The Civil War: Together with the Alexandrian War, the African War, and the Spanish War, Penguin Classics, new impression edition, 1976;

Δυναστεία των Μιθριδατιδών
Μονάρχες του Βασιλείου του Βοσπόρου