Σαράι (Ρέσεν)

Το Σαράι () είναι ένα ιστορικό νεοκλασικό κτίριο στο Ρέσεν της Βόρειας Μακεδονίας. Χτίστηκε στις αρχές του 20ού αιώνα από τον ντόπιο Οθωμανό μπέη, τον Αχμέντ Νιγιαζί Μπέη. Το αρχιτεκτονικό στυλ του Σαράι το καθιστά μοναδικό στη Βόρεια Μακεδονία.

Το όνομα «Σαράι» προέρχεται από την τουρκική λέξη saray που σημαίνει «παλάτι». Το κτίριο φιλοξενεί σήμερα ένα μουσείο, μια κεραμική αποικία, μια γκαλερί και μια βιβλιοθήκη.

Περιγραφή 
Το Σαράι χτίστηκε στο νεοκλασικό αρχιτεκτονικό στυλ. Το κτίριο είναι συμμετρικό με ψηλότερο κεντρικό τμήμα, το οποίο ανέρχεται σε 25 μ. και σε δύο πτέρυγες. Έχει ένα υπόγειο, έναν κύριο όροφο, έναν δεύτερο όροφο και μια σοφίτα και έχει επιφάνεια δαπέδου 4.800 τετραγωνικών μέτρων.

Οι εξωτερικοί τοίχοι του κτιρίου είναι πάχους 40 έως 85 εκατοστών. Περιέχουν πλούσια γλυπτική λεπτομέρεια, ιδιαίτερα στην πρόσοψη. Η οροφή ήταν αρχικά κατασκευασμένη από ξύλο, αλλά κατά την ανακαίνιση το 1982 αντικαταστάθηκε με χάλυβα.

Ιστορία 

Ο Αχμέντ Νιγιαζί Μπέης, προοδευτικός και πιθανότατα μέλος της Επανάστασης των Νεότουρκων, ήταν ο μπέης της περιοχής Ρέσεν στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ου αιώνα. Ο μπέης επιθυμούσε να έχει κτήμα γαλλικού τύπου, ίσως αφότου έλαβε μια ταχυδρομική κάρτα των Βερσαλλιών.

Η κατασκευή του Σαράι ξεκίνησε το 1905. Το εξωτερικό του κτιρίου ολοκληρώθηκε το 1909 μετά την Επανάσταση των Νεότουρκων, αν και όλα τα άλλα μέρη, συμπεριλαμβανομένου του εσωτερικού, δεν ολοκληρώθηκαν μέχρι λίγα χρόνια μετά τους Βαλκανικούς Πολέμους και τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο το 1922. Ο Αχμέντ Νιγιαζί Μπέης, ωστόσο, πέθανε το 1912 στο Δυρράχιο από άγνωστα αίτια και ως εκ τούτου δεν πρόλαβε να δει το κτήμα του ολοκληρωμένο.

Μετά τους Βαλκανικούς Πολέμους, το Σαράι χρησιμοποιήθηκε για πολλές διαφορετικές λειτουργίες για αρκετούς διαφορετικούς οργανισμούς. Αρχικά χρησιμοποιήθηκε για τοπικούς διοικητικούς σκοπούς υπό το Βασίλειο της Σερβίας, και μετά από το Βασίλειο της Γιουγκοσλαβίας. Κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, το κτήριο χρησιμοποιήθηκε από κατοχικές δυνάμεις. Μετά τον πόλεμο, χρησιμοποιήθηκε ως το δημαρχείο του Ρέσεν και αργότερα ως βιβλιοθήκη της πόλης. Τέλος, το Σαράι έγινε μουσείο και γκαλερί, το οποίο παραμένει σήμερα.

Η στέγη του κτηρίου έχει ανακαινιστεί δύο φορές από την κατασκευή του: μία φορά το 1982 και πάλι το 2005.

Τρέχουσα χρήση 
Το Σέραϊ σήμερα στεγάζει τον Πολιτιστικό Οίκο Ντράγκι Τόζιγια, την Κεραμική Αποικία Ρέσεν, τη Γκαλερί Κεράτσα Βισούλτσεβα και μια βιβλιοθήκη.

Ο Πολιτιστικός Οίκος Ντράγκι Τόζιγια είναι παράρτημα του Μουσείου της Βόρειας Μακεδονίας στα Σκόπια. Ο Πολιτιστικός Οίκος είναι ο χώρος διεξαγωγής θεατρικών έργων, λογοτεχνικών αναγνώσεων και άλλων πολιτιστικών γεγονότων.

Η Κεραμική Αποικία του Ρέσεν, που βρίσκεται επίσης στο Σαράι, είναι μέλος της Διεθνούς Ακαδημίας Κεραμικής της UNESCO.

Στο κτίριο υπάρχει επίσης μια μόνιμη γκαλερί που περιέχει πολλά από τα έργα της ζωγράφου Κεράτσα Βισούλτσεβα.

Μια βιβλιοθήκη της πόλης υπήρχε στο Σαράι από τη δεκαετία του 1940. Σήμερα, περιέχει πάνω από 31.000 βιβλία.

Παραπομπές 

Νεοκλασική αρχιτεκτονική
Κτίρια και κατασκευές στη Βόρεια Μακεδονία
Δήμος Ρέσεν