Γιουτζίν Όρμαντυ

Ο Γιουτζίν Όρμαντυ (18 Νοεμβρίου 1899 - 12 Μαρτίου 1985) ήταν ένας ουγγροαμερικανός μαέστρος και βιολιστής, γνωστός για τη συνεργασία του με την Ορχήστρα της Φιλαδέλφειας ως μουσικό σκηνοθέτης. Ο 44χρονος σύνδεσμος του Γιουτζίν με την ορχήστρα είναι ένας από τους πιο μακροχρόνιους σε μια ενιαία ορχήστρα στην ιστορία. Υπό τη διεύθυνση του, η Ορχήστρα της Φιλαδέλφειας κέρδισε τρία χρυσούς δίσκους και  δύο βραβεία βραβεία Grammy.

Πρώιμη Ζωή
Ο Γιουτζίν γεννήθηκε στη Βουδαπέστη, Αυστροουγγαρία, ως γιος εβραίων γονέων. Ο Γιουτζίν άρχισε να σπουδάζει βιολί στην Royal National Music Academy της Ουγγαρίας (τώρα Μουσική Ακαδημία Franz Liszt) στην ηλικία των πέντε ετών. Έκανε τις πρώτες συναυλίες του ως βιολιστής στην ηλικία των επτά ετών και αποφοίτησε στα 14 με μεταπτυχιακό τίτλο. Το 1920 έλαβε πανεπιστημιακό πτυχίο φιλοσοφίας. Το 1921, μετακόμισε στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής.

Ο Άρθουρ Τζούνσον, ο πιο ισχυρός διευθυντής της αμερικανικής κλασσικής μουσικής κατά τη δεκαετία του 1930, άκουσε για πρώτη φορά τον Όρμαντυ όταν διεξήγαγε για μια χορευτική ρεσιτάλ στο από την Ισιδώρα Ντάνκαν. Ο Τζούντσον αργότερα είπε: "Ήρθα να δω έναν χορευτή και αντ 'αυτού άκουσα ένα ταλέντο".

Ο Τζούνσον βοήθησε πολύ την καριέρα του Όρμαντυ και όταν ο Αρτούρο Τοσκανίνι ήταν άρρωστος για να διεξαγάγει την Ορχήστρα της Φιλαδέλφειας το 1931, ο Τζούνσον ζήτησε από τον Όρμαντυ να να τον αντικαταστήσει. Αυτό οδήγησε στο πρώτο σημαντικό διορισμό του Ορμάντο ως διευθυντή ορχήστρας.

Καριέρα
Ο Όρμαντυ υπηρέτησε μέχρι το 1936 ως διευθυντής της Συμφωνικής Ορχήστρας της Μινεάπολη. Κατά τη διάρκεια των βυθίσεων της Μεγάλης Ύφεσης, ο RCA Victor συνέδεσε τον Όρμαντυ και τη ορχήστρα της Μινεάπολης για πολλές ηχογραφήσεις.

Η 44χρονη θητεία του Όρμαντυ στην Ορχήστρα της Φιλαδέλφειας ξεκίνησε το 1936 και έγινε η πηγή της μεγάλης φήμης του. Δύο χρόνια μετά έγινε διευθυντής μουσικής. Ως μουσικός σκηνοθέτης, ο Όρμαντυ πραγματοποιούσε 100 έως 180 συναυλίες κάθε χρόνο στη Φιλαδέλφεια. Κατά τη συνταξιοδότησή του το 1980, έγινε βραβευμένος μαέστρος.

Ο Όρμαντυ ήταν ιδιαίτερα γνωστός για τη μεταγενέστερη ρομαντική μουσική κατά την αρχή του 20ου αιώνα. Εμπνεύστηκε ιδιαίτερα από τον Άντον Μπρούκνερ, Κλωντ Ντεμπυσσύ, Αντονίν Ντβόρζακ, Πιοτρ Τσαϊκόφσκι, Μωρίς Ραβέλ, Ρίχαρντ Στράους και Γιαν Σιμπέλιους. Οι εμπνεύσης του Μπετόβεν, Γιοχάνες Μπραμς, Γιόζεφ Χάυντν και Μότσαρτ θεωρήθηκαν λιγότερο επιτυχείς από κάποιους κριτικούς, ειδικά όταν εφάρμοσε σε αυτούς τον πλούσιο, αποκαλούμενο "Philadelphia Sound". Από την άλλη, ο Ντόναλντ Πεκ, παίχτης φλάουτο της Συμφωνικής Ορχήστρας του Σικάγου, αναφέρει ότι ένας συνάδελφος του είχε πάει να δει την παράσταση του Όρμαντυ που διηύθυνε το Σικάγο στην Ενάτη Συμφωνική του Μπετόβεν, είπε στον Πεκ ότι ήταν το καλύτερο ένατο που είχε ακούσει ποτέ. Ήταν ιδιαίτερα γνωστός ως πρωταθλητής της μουσικής του Σεργκέι Ραχμάνινοφ, πραγματοποιώντας την πρεμιέρα των Συμφωνικών Χορών του και οδηγώντας την ορχήστρα στις ηχογραφήσεις του συνθέτη για τρία από τα συναυλιακά του πιάνο το 1939-40. Σκηνοθέτησε επίσης την αμερικανική πρεμιέρα πολλών συμφωνιών από τον Ντμίτρι Σοστακόβιτς.

Το 1947, ο Όρμαντυ εμφανίστηκε σε ταινία, στην οποία διηύθυνε μια όπερα, μαζί με τον Άρθουρ Ρούμπινσταϊν.

Μετά την επίσημη συνταξιοδότηση του Όρμαντυ ως μουσικός διευθυντής της ορχήστρας της Φιλαδέλφειας το 1980, υπηρέτησε ως φιλοξενούμενος σε άλλες ορχήστρες και έκανε μερικές καταγραφές.

Βραβεία και τιμές
Προς τιμήν της της τεράστιας επιρροής του Γιουτζίν Όρμαντυ στην αμερικανική μουσική και στην κοινότητα των τεχνών της Φιλαδέλφειας, στις 15 Δεκεμβρίου 1972 απονεμήθηκε το Βραβείο Αξίας του Πανεπιστημίου της Πενσυλβανίας. Αρχίζοντας το 1964, το βραβείο αυτό "καθιερώθηκε για να φέρει μια δήλωση εκτίμησης σε ένα άτομο κάθε χρόνο που έχει συμβάλει σημαντικά στον κόσμο της μουσικής και συνέβαλε στη δημιουργία ενός κλίματος στο οποίο τα ταλέντα μας μπορούν να βρουν έγκυρη έκφραση."
Το Προεδρικό Μετάλλιο Ελευθερίας από τον Ρίτσαρντ Νίξον το 1970.
Το  Μουσικό Βραβείο Ντίτσον για το πρωτάθλημα της αμερικανικής μουσικής το 1977.
Διορίζεται από την Βασίλισσα Ελισάβετ Β ' επίτιμο διοικητή ιππότη του Τάγματος της Βρετανικής Αυτοκρατορίας το 1976. 
Βραβεύθηκε το βραβείο του Kennedy Center το 1982.
Απονεμήθηκε το μετάλλιο Sanford από το Πανεπιστήμιο Γέιλ.

Θάνατος
Ο Γιουτζίν Όρμαντυ πέθανε από πνευμονία στο σπίτι του στη Φιλαδέλφεια στις 12 Μαρτίου 1985.  Τα χαρτιά του, συμπεριλαμβανομένων των σημειωμένων βαθμολογιών του και των πλήρων διευθετήσεων, συμπληρώνουν 501 κουτιά στα αρχεία της Βιβλιοθήκης του Πανεπιστημίου της Πενσυλβανίας.

Παραπομπές

Αμερικανοί μουσικοί
Διευθυντές ορχήστρας
Αμερικανοί βιολιστές
Ούγγροι μουσικοί