Αρχιδούκισσα Μαρία Βαλέρια της Αυστρίας

Η Μαρία Βαλέρια (Marie Valerie von Österreich, 22 Απριλίου 1868 - 6 Σεπτεμβρίου 1924) ήταν αρχιδούκισσα της Αυστρίας και το τέταρτο και τελευταίο παιδί του Φραγκίσκου Ιωσήφ της Αυστρίας και της Ελισάβετ της Βαυαρίας.

Πρώτα χρόνια
Η Μαρία Βαλέρια Ματθίλδη Αμαλία γεννήθηκε στο Όφεν (Βούδα) στην Ουγγαρία. Στην οικογένειά της την αποκαλούσαν συνήθως Βαλέρια. Η αυτοκράτειρα Ελισάβετ συνδέθηκε ιδιαίτερα με την Βαλέρια, η οποία γεννήθηκε δέκα χρόνια μετά το τρίτο παιδί του αυτοκρατορικού ζευγαριού. Ήταν το μόνο παιδί της Ελισάβετ που της επιτράπηκε να αναθρέψει η ίδια, καθώς τα τρία μεγαλύτερα είχαν ανατραφεί από την γιαγιά τους, αρχιδούκισσα Σοφία. Η ίδια η Σοφία έγραψε στην αδελφή της και μητέρα της Ελισάβετ, Λουδοβίκα: "Η Σίσσι απορροφάται πλήρως από την αγάπη και τη φροντίδα της για αυτόν τον ακαταμάχητο άγγελο".

Ήταν μακράν το αγαπημένο παιδί της Ελισάβετ και ονομάστηκε από μερικούς αυλικούς ως "Die Einzige" ("Το Μοναχοπαίδι"), επειδή η Ελισάβετ έδωσε πολύ μεγαλύτερη προσοχή σε αυτήν από τα αδέλφια της. Η Βαλέρια αγαπούσε τη μητέρα της, αλλά σύμφωνα με τα ημερολόγιά της, αισθάνθηκε συχνά ντροπή και συγκλονισμένη από τη συγκέντρωση της Ελισάβετ πάνω της, ιδιαίτερα καθώς η ίδια ήταν μέτριας και πρακτικής φύσης.

Ένα άλλο από τα ψευδώνυμα της Βαλέριας ήταν το "παιδί της Ουγγαρίας" επειδή η γέννησή της ήταν παραχώρηση της Ελισάβετ, η οποία αντιπαθούσε τη σωματική οικειότητα και την εγκυμοσύνη, σε αντάλλαγμα για τη συνδιαλλαγή του Φραγκίσκου Ιωσήφ με την Ουγγαρία, το πιο ευνοημένο τμήμα της αυτοκρατορίας. Αυτή η διαδικασία κορυφώθηκε στην κοινή στέψη τους στη Βουδαπέστη στις 8 Ιουνίου 1867, ως βασιλιάς και βασίλισσα της Ουγγαρίας. Η Βαλερία γεννήθηκε λίγο περισσότερο από εννέα μήνες αργότερα.

Η Ελισάβετ σκόπιμα επέλεξε την Ουγγαρία ως γενέτειρα του παιδιού της. Κανένα βασιλικό παιδί δεν είχε γεννηθεί στην Ουγγαρία εδώ και αιώνες. Αν η Βαλερία ήταν αγόρι, θα είχε ονομαστεί κληρονόμος της Ουγγαρίας. Σύμφωνα με την ιστορικό Μπριγκίττε Χάμαν, ένα αγόρι που θα γεννιόταν από τη βασίλισσα της Ουγγαρίας στο Kάστρο της Βουδαπέστης θα είχε αυξήσει την πιθανότητα να γίνει κάποτε βασιλιάς της, χωρίζοντας την Ουγγαρία από την Αυστριακή αυτοκρατορία και υπήρξε ανακούφιση στο βασίλειο το ότι ήταν κορίτσι.

Οι φήμες έλεγαν ότι η Βαλέρια ήταν στην πραγματικότητα η κόρη του Γκιούλα Αντράσσυ, πρωθυπουργού της Ουγγαρίας και φίλου και θαυμαστή της Ελισάβετ. Αυτά πλήγωναν βαθιά τη Βαλέρια. Ωστόσο, θεωρείται ότι έμοιαζε με τον Φραγκίσκο Ιωσήφ περισσότερο από οποιοδήποτε από τα αδέλφια της, και τελικά οι φήμες σταμάτησαν. Λόγω της ατμόσφαιρας που δημιούργησαν, όμως, η Βαλέρια ανέπτυξε μια διαχρονική αντιπάθεια για οτιδήποτε έχει να κάνει με την Ουγγαρία, που επιδεινώθηκε από την επιμονή της Ελισάβετ να μιλάει μόνο ουγγρικά. 

Η Βαλέρια μιλούσε άπταιστα αγγλικά, γαλλικά και ιταλικά, της άρεσε να γράφει θεατρικά έργα και ποιήματα και ήταν μια ταλαντούχα ερασιτέχνης καλλιτέχνιδα.

Γάμος

Στις 31 Ιουλίου 1890, η Βαλέρια παντρεύτηκε τον δεύτερο εξάδελφό της, Φραγκίσκο Σαλβάτορ της Αυστρίας. Είχαν συναντηθεί το 1886, αλλά η Βαλέρια περίμενε αρκετά χρόνια για να είναι σίγουρη ότι τα συναισθήματά της προς τον Φραγκίσκο Σαλβάτορ ήταν αρκετά δυνατά για να κάνουν έναν επιτυχημένο γάμο. Η Ελισάβετ δήλωσε ότι θα επιτρέψει στη Βαλέρια να παντρευτεί ακόμη και έναν καπνοδοχοκαθαριστή αν το επιθυμούσε (σε αντίθεση με τα άλλα παιδιά της, τα οποία έπρεπε να κάνουν δυναστικούς γάμους). Η Βαλέρια επέλεξε από έρωτα τον Φραγκίσκο Σαλβατόρ και η Ελισάβετ, όπως υποσχέθηκε, υποστήριξε την αγαπημένη της κόρη. Αυτό προκάλεσε μια βαθιά ρήξη μεταξύ της Βαλέριας και των αδερφιών της, Γκίζελα και Ροδόλφου, για κάποιο διάστημα, αλλά τελικά ο Ροδόλφος και η Βαλέρια συμφιλιώθηκαν τα Χριστούγεννα του 1888.

Η επίσημη παραίτηση της Βαλέριας από τα δικαιώματά της για αυστριακό θρόνο, που ήταν απαραίτητη για τη συνέχιση του γάμου, πραγματοποιήθηκε στις 16 Ιουλίου 1890 στο Χέρμεσβιλλα της Βιέννης. Στη συνέχεια, η Βαλέρια και ο Φραγκίσκος ταξίδεψαν στην Ιταλία, την Ελβετία και τη Βαυαρία.

Η Βαλέρια και ο Φραγκίσκος είχαν μαζί 10 παιδιά.

Επόμενα χρόνια
Η Βαλέρια ήταν γνωστή για τις γενναιόδωρες συμμετοχές της σε τοπικές φιλανθρωπικές προσπάθειες. Το 1900, έγινε προστάτης του Ερυθρού Σταυρού, για τον οποίο ίδρυσε νοσοκομεία και συγκέντρωσε σημαντικά χρηματικά ποσά. Ήταν επίσης προστάτης επτά άλλων φιλανθρωπικών οργανώσεων. Κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, δημιούργησε ένα νοσοκομείο στο Παλάτι Βάλλζεε που διέμενε επί χρόνια και βοήθησε στη φροντίδα των τραυματιών. Ήταν αφοσιωμένη Καθολική και πέρασε πολύ καιρό υποστηρίζοντας θρησκευτικές φιλανθρωπίες και ήταν γνωστός στους ανθρώπους ως ο «Άγγελος του Βάλλζεε». Ήταν επίσης Κυρία του Τάγματος του Ενάστρου Σταυρού.

Η Βαλέρια επηρεάστηκε πολύ από την αυτοκτονία του αδελφού της Ροδόλφου στις 30 Ιανουαρίου 1889 στο Μάιερλινγκ και τη δολοφονία της μητέρας της Ελισάβετ τον Σεπτέμβριο του 1898 στη Γενεύη. Αυτή και η αδερφή της Γκίζελα ήταν μια μεγάλη υποστήριξη στον πατέρα τους μετά από αυτές τις τραγωδίες.

Ενώ ο γάμος της Βαλέριας και του Φραγκίσκου ήταν αρμονικός στην αρχή, έγινε λιγότερο με τον καιρό. Ο Φραγκίσκος είχε πολλές σχέσεις, συμπεριλαμβανομένης μιας με τη χορεύτρια Στεφανί Ρίχτερ, η οποία αργότερα ήταν γνωστή ως "Πριγκίπισσα κατάσκοπος του Χίτλερ" για τις δραστηριότητες κατασκοπείας της πριν και κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Το 1914, η Στεφανί γέννησε έναν γιο, τον Φραντς Γιόζεφ, τον οποίο αναγνώρισε ενώ η Βαλέρια ζούσε ακόμα. Η Βαλέρια αντιμετώπισε αυτά τα χτυπήματα, εμπιστευόμενη μόνο το ημερολόγιό της.

Μετά το τέλος του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, η Βαλέρια αναγνώρισε επισήμως το τέλος της μοναρχίας των Αψβούργων και υπέγραψε έγγραφα που απέκλειαν όλα τα δικαιώματα της ίδιας και τον απογόνων της. Η απόρριψη της επέτρεψε να κρατήσει το σπίτι και τα υπάρχοντά της.

Το τέλος της
Η Βαλέρια απεβίωσε σε ηλικία 56 ετών στο Κάστρο Βάλλζεε στις 6 Σεπτεμβρίου 1924 εξαιτίας του λεμφώματος. Είναι θαμμένη σε μια κρύπτη πίσω από τον ψηλό βωμό στην ενοριακή εκκλησία στο Ζίντελμπουργκ της Αυστρίας. Χιλιάδες άνθρωποι ακολούθησαν το φέρετρο στο χώρο ανάπαυσης.

Οικογένεια
Παντρεύτηκε το 1890 τον δεύτερο εξάδελφό της Φραγκίσκο Σαλβάτορ, Αρχιδούκα της Αυστρίας-Τοσκάνης, και είχε τέκνα:
 Ελισάβετ Φραγκίσκη (1892 - 1930), παντρεύτηκε τον Γεώργιο του Βαλδβούργου-Τσάιλ-Τραουχβούργου.
 Φραγκίσκος Κάρολος Σαλβάτορ Μαρία Ιωσήφ Ιγνάτιος (1893 - 1918), απεβίωσε λόγω της ισπανικής γρίπης.
 Ουμβέρτος Σαλβάτορ (1894 - 1971), Αρχιδούκας της Αυστρίας.
 Εδβίγη (1896 - 1970), παντρεύτηκε τον Βερνάρδο του Στολβούργου-Στολβούργου.
 Θεόδωρος Σαλβάτορ (1899 - 1978), Αρχιδούκας της Αυστρίας
 Γερτρούδη Μαρία Γκίζελλα Ελισάβετ Ιγνατία (1900 - 1942), παντρεύτηκε τον Γεώργιο του Βαλδβούργου-Τσάιλ-Τραουχβούργου, χήρο της αδελφής της, Ελισάβετ.
 Μαρία Ελισάβετ Θηρεσία Φιλομένα Ιγνατία (1901 - 1936).
 Κλήμης Σαλβάτορ Λεοπόλδος Βενέδικτος Αντώνιος Μαρία Ιωσήφ Ιγνάτιος (1904 - 1974), Αρχιδούκας της Αυστρίας, Πρίγκιπας του Αλτεμβούργου.
 Ματθίλδη Μαρία Αντωνία Ιγνατία (1906 - 1991), παντρεύτηκε τον Ερνστ Χέφελ.
 Αγνή (26 Ιουνίου 1911), απεβίωσε μετά από οκτώ ώρες.

Παραπομπές

Βιβλιογραφία

Σύνδεσμοι

 The Hungarian Princess: Marie Valerie

Πριγκίπισσες της Αυστρίας
Οίκος των Αψβούργων-Λωρραίνης