Γιεσαούλ

Το Γιεσαούλ, ή Οσαούλ (, , από το τουρκικό yasaul που σημαίνει επικεφαλής), είναι θέση και κατάταξη στις ουκρανικές και ρωσικές κοζακικές μονάδες.

Τα πρώτα αρχεία του αξιώματος υποδηλώνουν ότι εισήχθη από τον Στεφάν Μπατόρι, βασιλιά της Πολωνίας το 1576.

Κοζάκοι στη Ρωσία 
Υπήρχαν διαφορετικές θέσεις και κατατάξεις του γιεσαούλ στους Κοζάκους στην αυτοκρατορική Ρωσία:

 Γκενεράλνι γιεσαούλ (ρωσικά: Генеральный есаул) - Στρατηγός Γιεσαούλ
 Ποχόντνι γιεσαούλ (ρωσικά: Походный есаул) - Εκστρατευτικός Γιεσαούλ
 Βοϊσκοβόι γιεσαούλ (ρωσικά: Войсковой есаул) - Στρατιωτικός Γιεσαούλ
 Πολκοβόι γιεσαούλ (ρωσικά: Полковой есаул) - Ταγματικός Γιεσαούλ
 Αρτιλεριίσκι γιεσαούλ (ρωσικά: Артиллерийский есаул) - Πυροβολικός Γιεσαούλ
 Σοτένι γιεσαούλ (ρωσικά: Сотенный есаул) - Γιεσαούλ Λόχου (διοικητής μιας σότνια)
 Στανίτσνι γιεσαούλ (ρωσικά: Станичный есаул) - Γιεσαούλ μιας στάνιτσα

Κοζακικό Χετμανάτο και Ελεύθερη Ουκρανία 
Στην Ουκρανία του 17ου και 18ου αιώνα ο οσαούλ ήταν στρατιωτικός και διοικητικός υπάλληλος που ασκούσε τα καθήκοντα του βοηθού του στρατοπέδου. Ο αρχηγός του κράτους, ο χετμάνος, θα διορίσει μέχρι δύο οσαούλ γνωστό ως στρατηγός Οσαούλ. Υπήρξε επίσης ένας Ομοσπονδιακός Οσαούλ καθώς και ένας Οσαούλ του λόχου, με κάθε τακτικό κοζακικό σύνταγμα και λόχος εκτός από το πυροβολικό έχοντας δύο από αυτούς. Εκτός από αυτούς υπήρχαν οσαούλ με ειδικές αποστολές, μία από τις οποίες υπηρετούσε για τον στρατηγό Ομπόζνι που ασκούσε τα καθήκοντα ενός επικεφαλής εκτελεστικού και ήταν ο δεύτερος σε σημασία μετά τον χετμάνο.

Στρατηγός οσαούλ 
Ένας ανώτερος αξιωματικός ενός κοζακικού χετμανατικού στρατεύματος ήταν μέλος του προσωπικού του γενικού αξιωματικού.

Μερικά από τα καθήκοντά του ήταν τα εξής:

 επίβλεψη της κατάστασης του στρατού
 καθοδήγησε μεγάλων αποσπασμάτων (σε καιρό πολέμου)
 καθοδήγηση των μηχανικών του στρατού
 καθοδήγηση μισθοφορικών στρατευμάτων
 μερικές φορές να υπηρετεί ως προσωρινός χετμάνος

Τα άλλα καθήκοντα αποτελούνταν από τη θέση ως απεσταλμένος του χετμάνου, την επίβλεψη θεμάτων εσωτερικής ασφάλειας, τη διεξαγωγηή ετήσιων συνταγματικών επιθεωρήσεων και άλλα. Μεταξύ των περίφημων οσαούλ ήταν ο Πέτρο Ντοροσένκο, ο Ντεμιάν Μνοχοχρίσνι, ο Ιβάν Μαζέπα και ο Ιβάν Σκοροπάντσκι. 

Το 1798-1800 μετά την εκκαθάριση της Ζαποριζιακής Εστίας, ο βαθμός του οσαούλ ισοδυναμούσε με τις τάξεις του ριτμάιστερ στο ιππικό και του καπετάνιου στο πεζικό.

Συνταγματικός οσαβούλ 
Ο συνταγματικός οσαβούλ () είναι βοηθός συνταγματάρχης στρατιωτικών υποθέσεων.

Σοτένι Οσαβούλ 
Ο σοτένι οσαβούλ () είναι βοηθός σότνικ σε στρατιωτικές υποθέσεις.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Osaul at the encyclopedia of Ukraine

Κοζάκοι