Φορολογία στην Ελλάδα

Η φορολογία στην Ελλάδα, όπως και στις περισσότερες ανεπτυγμένες χώρες, βασίζεται στα άμεσα και έμμεσα συστήματα.

Φόρος εισοδήματος, Κάτοικοι Ελλάδος - Κάτοικοι Εξωτερικού 
Κάθε φυσικό πρόσωπο στην Ελλάδα υπόκειται σε φόρο εισοδήματος ως μισθωτός ή ως αυτοαπασχολούμενος. Στην περίπτωση ατόμου που είναι μόνιμος κάτοικος Ελλάδος, ο οφειλόμενος φόρος υπολογίζεται από το εισόδημα που αποκτάται στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Ένα άτομο που το εισόδημα του οποίου προέρχεται μόνο από μισθό δεν υποχρεούται να υποβάλλει ετήσια δήλωση.

Στις 9 Μαΐου 2016 ένα νέο σύνολο μέτρων εκτάκτου ανάγκης ψηφίστηκε στο Κοινοβούλιο από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ/ΑΝΕΛ. Αυτές οι αλλαγές περιλαμβάνουν νέους συντελεστές φόρου εισοδήματος καθώς και νέους συντελεστές φόρου αλληλεγγύης.

Κάτοικοι Εξωτερικού (ποια χώρα μπορεί να σας φορολογήσει) 
Δεν υπάρχουν ενωσιακοί κανόνες που να ορίζουν πώς πρέπει να φορολογείται το εισόδημα των υπηκόων χωρών της ΕΕ που ζουν, εργάζονται ή διαμένουν ορισμένο χρονικό διάστημα εκτός της χώρας τους.

Στην ιστοσελίδα της  Ευρωπαϊκής Ένωσης https://europa.eu/youreurope/citizens/work/taxes/income-taxes-abroad/index_el.htm θα βρείτε ότι η χώρα στην οποία έχετε τη φορολογική σας κατοικία μπορεί συνήθως να φορολογήσει το σύνολο των παραγόμενων παγκοσμίως εισοδημάτων σας, εισπραχθέντων και μη. Σε αυτά περιλαμβάνονται μισθοί, συντάξεις, παροχές, εισόδημα από ακίνητη περιουσία ή από άλλες πηγές, ή υπεραξία από την πώληση περιουσίας, που αποκτήσατε σε οποιαδήποτε άλλη χώρα στον κόσμο

Σχετικά με τα συνεργάσιμα με την Ελλάδα κράτη, σε φορολογικό και διοικητικό επίπεδο, ανήκουν στις χώρες του ΟΟΣΑ,  https://www.oecd.org/tax/automatic-exchange/crs-implementation-and-assistance/tax-residency/  η αντιμετώπιση της φορολογικής κατοικίας είναι κοινή.

Στην περίπτωση κάποιος  είναι μόνιμος κάτοικος  εξωτερικού οφείλει να ενημερώσει την ΔΟΥ που ανήκει προκειμένου να τον μεταφέρει στην Δ.Ο.Υ. κατοίκων Εξωτερικού. Μέχρι πρότινος αυτό που ίσχυε ήταν ότι για να θεωρηθεί κάποιος κάτοικος εξωτερικού ως φορολογικός κάτοικος Ελλάδας, θα έπρεπε να είναι 183 ημέρες συνεχόμενες μέσα στο φορολογικό έτος στην Ελλάδα. Από 1-1-2020 οι κάτοικοι εξωτερικού θα θεωρούνται φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδας όταν βρίσκονται στην χώρα για άνω των 183 ημερών αθροιστικά στη διάρκεια οποιασδήποτε δωδεκάμηνης περιόδου.

Σχετικά με τις ενέργειες για την μεταφορά φορολογούμενου στη εφορία κατοίκων εξωτερικού και  τα δικαιολογητικά που απαιτούνται  το Υπουργείο Οικονομικών έχει εκδώσει μια σειρά εγκυκλίων και οδηγιών προς τους φορολογούμενους.

Γενικά υπάρχουν πολλά Λογιστικά Γραφεία με ειδικότητα αυτές τις εργασίες και τα περισσότερα από αυτά βρίσκονται στην Αθήνα και παρέχουν αναλυτικές οδηγίες για τα δικαιολογητικά και τη διαδικασία που πρέπει να ακολουθηθεί.https://taxnet.gr/κατοικοι-εξωτερικου/

Με νέο νόμο καθιερώθηκε η Εναλλακτική φορολόγηση εισοδήματος που προκύπτει στην αλλοδαπή για φυσικά πρόσωπα που μεταφέρουν τη φορολογική τους κατοικία στην Ελλάδα https://www.ey.com/Publication/vwLUAssets/ey-tax-alert-gr-17122019/$FILE/ey-tax-alert-gr-17122019.pdf 

Η εφορία κατά τη διαδικασία της εξέτασης της αίτησης, μπορεί να ζητήσει δικαιολογητικά που να αποδεικνύουν την ημερομηνία αναχώρησης και εγκατάστασής του φορολογούμενου στη χώρα όπου δηλώνει κάτοικος όπως έγγραφα περί ανάληψης μισθωτής εργασίας, έναρξης επαγγελματικής δραστηριότητας στην εν λόγω χώρα και υπαγωγής του στην ασφαλιστική νομοθεσία της χώρας αυτής, εγγραφής σε δημοτολόγιο της εν λόγω χώρας, μίσθωσης κατοικίας, εγγραφής ή παρακολούθησης σχολείων των παιδιών του φορολογούμενου στη χώρα αυτή. Καλό θα είναι να θυμάστε, ότι όπως προβλέπει και ο νόμος υπάρχει πάντα η δυνατότητα αντί των πιο πάνω επιπλέον δικαιολογητικών, ο φορολογούμενος να προσκομίζει πιστοποιητικά φορολογικής κατοικίας από τη χώρα στην οποία δηλώνει κάτοικος των δύο προηγούμενων ετών από το έτος στο οποίο υποβάλλεται η αίτηση μεταβολής.

Πλασματική φορολογική κατοικία 
Σύμφωνα με ορισμένες συμφωνίες διπλής φορολόγησης, https://ec.europa.eu/taxation_customs/individuals/personal-taxation/treaties-avoidance-double-taxation-concluded-member-states_enη χώρα στην οποία αποκτάτε όλο ή σχεδόν όλο το εισόδημά σας σάς θεωρεί κάτοικό της για φορολογικούς σκοπούς, ακόμα κι αν δεν ζείτε εκεί. Αυτό το πλασματικό καθεστώς φορολογικής κατοικίας χορηγείται από ορισμένες χώρες στους διασυνοριακούς εργαζομένους.https://europa.eu/youreurope/citizens/work/work-abroad/cross-border-commuters/index_el.htm

Σύμφωνα με τους κανόνες της ΕΕ, κάθε χώρα εξακολουθεί να έχει ορισμένη ευχέρεια να αποφασίσει τι ποσοστό του εισοδήματός σας μπορεί να θεωρηθεί ως "σχεδόν όλο το εισόδημά σας". Σε κάθε περίπτωση, η χώρα στην οποία αποκτάτε όλο ή σχεδόν όλο το εισόδημά σας, είτε θεωρεί ότι έχετε εκεί τη φορολογική σας κατοικία είτε όχι, είναι υποχρεωμένη να σας παρέχει τις ίδιες φορολογικές απαλλαγές και ελαφρύνσεις με αυτές που παρέχει στους μόνιμους κατοίκους της.

Γενικά οι διαδικασίες και οι υποχρεώσεις αλλάζουν τακτικά οπότε μια συνεχής ενημέρωση για σχετικά θέματα είναι χρήσιμη.https://taxnet.gr/κατοικοι-εξωτερικου/

Φόρος κοινωνικής ασφάλισης

Υπάλληλος 
Ο εργοδότης είναι υποχρεωμένος να εκπέσει τον φόρο στην πηγή από έναν εργαζόμενο και να πραγματοποιήσει πρόσθετες εισφορές στην κοινωνική ασφάλιση όπως σε πολλά άλλα κράτη μέλη της ΕΕ. Η εισφορά του εργοδότη ανέρχεται στο 24,56% του μισθού. Η συνεισφορά του εργαζόμενου είναι 15,5%.

Αυτοαπασχολούμενοι ή εργολάβοι 
Οι βασικές εισφορές κοινωνικής ασφάλισης ανέρχονται στο 27,1% του συνολικού εισοδήματος (μετά τον καταβληθέντα ΦΠΑ, αφαιρούμενα ειδικευμένα έξοδα και πριν από την καταβολή του φόρου εισοδήματος).
Ο αριθμός αυτός μπορεί να κατανεμηθεί σε 20,0% για τις δημόσιες συνταξιοδοτικές παροχές και 7,1% για το δημόσιο σύστημα υγείας.

Ένα πρόσθετο 7,0% χρεώνεται για τα φυσικά πρόσωπα που έχουν προσληφθεί για να προστεθούν παροχές δημόσια συνταξιοδοτικά ποσά.
Ένα πρόσθετο 4,0% χρεώνεται για τα φυσικά πρόσωπα που συμμετέχουν σε προγράμματα δημόσιων επιδομάτων για συνταξιοδότηση.
Έτσι, οι συνολικές εισφορές μπορούν να φτάσουν το 38,1% του εισοδήματος.

Το εύρος εισοδήματος για τον υπολογισμό του φόρου κοινωνικής ασφάλισης ανέρχεται σε 4.923 - 70.330 ευρώ ετησίως.
Εάν τα ετήσια έσοδα είναι εκτός του ανωτέρω εύρους, τα χαμηλότερα / υψηλότερα όρια αντίστοιχα θα ληφθούν υπόψη για τον υπολογισμό.

Φορολογία νομικών προσώπων 
Τα νομικά πρόσωπα στην Ελλάδα φορολογούνται από το εισόδημά τους στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Τα αλλοδαπά νομικά πρόσωπα στην Ελλάδα φορολογούνται μόνο με βάση το εισόδημα που παράγεται στην Ελλάδα.

Φόρος κεφαλαιουχικών κερδών 
Ένα κεφαλαιουχικό κέρδος στην Ελλάδα προστίθεται στο τακτικό εισόδημα και φορολογείται με τον ίδιο τρόπο όπως το κανονικό εισόδημα για μια εταιρεία, εκτός από συγκεκριμένες περιπτώσεις όπως ορίζονται από το νόμο.

Παρακρατούμενος φόρος 
Από την 1η Ιανουαρίου 2009, η Ελλάδα επιβάλλει παρακράτηση φόρου 10% στα εταιρικά μερίσματα, εκτός εάν το μέρισμα πληροί τις προϋποθέσεις για εφαρμογή της οδηγίας περί μητρικών και θυγατρικών εταιρειών της ΕΚ ή εάν εφαρμόζεται χαμηλότερος συντελεστής βάσει μιας ισχύουσας συνθήκης για τη διπλή φορολογία. Επιβάλλει επίσης παρακράτηση φόρου επί των τόκων και δικαιωμάτων, ωστόσο οι φορολογικοί συντελεστές μπορούν να μειωθούν ή να εξαλειφθούν με μια ισχύουσα σύμβαση για την αποφυγή της διπλής φορολογίας ή εάν η πληρωμή πληροί τις προϋποθέσεις εφαρμογής της οδηγίας περί τόκων και δικαιωμάτων.

Φόρος Προστιθέμενης Αξίας 
Ο συντελεστής ΦΠΑ στην Ελλάδα κυμαίνεται από 6,0% έως 24%. Για όλα τα αγαθά που δεν ανήκουν σε καμία ειδική κατηγορία, ο ΦΠΑ είναι 24%. Για τα εμπορεύματα της κατηγορίας 1 ο ΦΠΑ είναι 13%, και για τα προϊόντα της κατηγορίας 2 είναι 6,0%. Ορισμένα αγαθά απαλλάσσονται από τον ΦΠΑ, όπως οι ιατρικές υπηρεσίες και η εκπαίδευση. Σε ορισμένα νησιά υπάρχει μειωμένος συντελεστής ΦΠΑ για τα προϊόντα της κατηγορίας 1 στο 17%.

Φορολογικές απαλλαγές 
Υπάρχουν αρκετές περιπτώσεις φορολογικών απαλλαγών στο πλαίσιο του ελληνικού φορολογικού συστήματος, οι οποίες έχουν ως εξής:

 Εισπράξεις από την πώληση μετοχών που διαπραγματεύονται στο Χρηματιστήριο Αθηνών.
 Έσοδα από ναυτιλία.
 Ένα μέρισμα που ελήφθη από ελληνικό νομικό πρόσωπο.
 Κεφαλαιουχικό κέρδος από την πώληση μιας επιχείρησης μεταξύ των μελών της οικογένειας, όπως ορίζεται από το νόμο.

Φοροελαφρύνσεις 
Τα παραδείγματα φοροελάφρυνσης στην Ελλάδα είναι, όπως συμβαίνει με τα περισσότερα χαρακτηριστικά της ελληνικής φορολογίας, παρόμοια με εκείνα άλλων χωρών της Δυτικής Ευρώπης και της Βόρειας Αμερικής, δηλαδή φορολογικής έκπτωσης για πράγματα όπως η φιλανθρωπία και άλλα πράγματα όπως φαίνεται παρακάτω:

 15% πίστωση σε υποθήκη για την πρώτη κατοικία.
 Δωρεές σε δημόσιους, θρησκευτικούς και άλλους φορείς.
 Άλλα πολλά

Φορολογία στην Ελλάδα