Εριέττα της Γαλλίας (1727-1752)

Η Ερριέττα της Γαλλίας  (Henriette de France, 14 Αυγούστου 1727 - 10 Φεβρουαρίου 1752) ήταν Γαλλίδα πριγκίπισσα, κόρη του Λουδοβίκου ΙΕ΄ της Γαλλίας και της Μαρίας Λεστσύνσκας.

Γέννηση και παιδική ηλικία
Η Άννα Ερριέττα γεννήθηκε στο Ανάκτορο των Βερσαλλιών στις 14 Αυγούστου 1727 και ήταν η δίδυμη αδελφή της Λουίζας Ελισάβετ. Ενώ η γέννηση των δίδυμων θεωρήθηκε πολιτική απογοήτευση, ο Λουδοβίκος ήταν ευχαριστημένος. Πήρε ως δεύτερο όνομα εκείνο της προ-προγιαγιάς της Ερριέττας, Δούκισσας της Ορλεάνης. Ως νόμιμη κόρη του βασιλιά, ήταν πριγκίπισσα της Γαλλίας, αλλά ως η μικρότερη από τα δίδυμα, αναφερόταν ως Δεύτερη Κυρία. 

Τα μεγαλύτερα παιδιά του Λουδοβίκου, (οι δίδυμες Ελισάβετ και Ερριέττα, η Μαρία Λουίζα, η Μαρία Αδελαΐδα και ο αδελφός τους, Δελφίνος της Γαλλίας) μεγάλωσαν στις Βερσαλλίες υπό την εποπτεία της Μαρί Ιζαμπέλ ντε Ροάν,  Δούκισσας ντε Ταλλάρ, ενώ τα μικρότερα αδέρφια τους, Σοφία, Βικτωρία, Θηρεσία και Λουίζα, στάλθηκαν για να ανατραφούν στο Αββαείο του Φοντεβρώ τον Ιούνιο του 1738.  Ένας από τους λόγους για τους οποίους οι μικρότερες αδελφές της στάλθηκαν για να ανατραφούν από τις Βερσαλλίες, ήταν τα μεγάλα έξοδα των βασιλικών παιδιών, τα οποία είχαν τη δυνατότητα να συμμετάσχουν στη ζωή του βασιλείου καθώς και να οργανώσουν τις δικές τους εορτές ήδη ως παιδιά. Όσα παρέμειναν στις Βερσαλλίες, όπως η Ερριέττα, προφανώς παρακολούθησαν τις εορταστικές εκδηλώσεις και την παραστατική ζωή ήδη από την ηλικία των δώδεκα. Από τουλάχιστον το 1744, μαζί με την αδερφή της Αδελαΐδα συνόδευαν τον πατέρα της στην Όπερα στο Παρίσι και κυνηγούσαν μαζί του πέντε ημέρες την εβδομάδα από τις αρχές του 1746 και μετά. 

Το 1739, η Ελισάβετ μετακόμισε στην Ισπανία για να παντρευτεί τον Φίλιππο της Πάρμα, έναν νεότερο γιο του Φίλιππου Ε΄ της Ισπανίας. Η Ερριέττα φέρεται να ήταν απελπισμένη που αποχωρίστηκε τη δίδυμή της .

Η ζωή της Ερριέττας ως ενήλικη
Η Ερριέττα θεωρήθηκε πιο ωραία από την δίδυμή της.  Περιγράφεται ως επιφυλακτική, αλλά έντονα πιστή και ταλαντούχα στη μουσική  Προφανώς ήταν το αγαπημένο παιδί του πατέρα της  και λέγεται ότι δεν είχε εχθρούς στο βασίλειο. 

Παρά την ομορφιά της, δεν πραγματοποιήθηκαν ποτέ σοβαρές διαπραγματεύσεις γάμου για την Ερριέττα. Το 1740, ο Λουδοβίκος Φραγκίσκος Α΄ του Κοντί πρότεινε να παντρευτεί την Ερριέττα. Όταν έμεινε μόνος με τον Βασιλιά κατά τη διάρκεια ενός κυνηγιού, εξήγησε ότι πίστευε ότι θα μπορούσε να κάνει την Ερριέττα ευτυχισμένη και ότι ένας τέτοιος γάμος θα σήμαινε ότι δεν θα χρειαζόταν ποτέ να αφήσει τον πατέρα της και τη Γαλλία. Ωστόσο, ο Βασιλιάς δεν αντέδρασε θετικά στην πρόταση. Η Ερριέττα ερωτεύτηκε τον ξάδελφό της, τον Λουδοβίκο Φίλιππο της Ορλεάνης και ήθελε να τον παντρευτεί. Στον Βασιλιά αρχικά άρεσε η ιδέα, αλλά αργότερα άλλαξε γνώμη και τα σχέδια διακόπηκαν το 1743. 

Η δίδυμή της, Ελισάβετ, η οποία χαρακτηρίστηκε ως φιλόδοξη, δεν ήταν ικανοποιημένη ως σύζυγος ενός πρίγκιπα χωρίς θρόνο. Διατηρούσε επαφή με το γαλλικό δικαστήριο μέσω αλληλογραφίας και ήδη από το 1740 καθιέρωσε δίκτυο επαφών στο γαλλικό δικαστήριο για να την βοηθήσει στη φιλοδοξία της να αποκτήσει μια ανεξάρτητη θέση εξουσίας για τον εαυτό της και τον σύζυγό της, με την Ερριέττα να είναι μια από τις πιο ένθερμες επαφές της σε αυτό το θέμα. Αν και δεν ασχολείτο με την πολιτική, η Ερριέττα φέρεται να ήταν αφοσιωμένη στην προσπάθεια για την πολιτική φιλοδοξία της δίδυμής της, όπως και η μικρότερη αδελφή της Αδελαΐδα και την νύφη της Μαρία Θηρεσία Ραφαέλα της Ισπανίας. Η μητέρα τους συμμάχησε με άλλους για να επιτύχει το ίδιο, όπως και ο Γάλλος πρεσβευτής στη Μαδρίτη, ο Αρχιεπίσκοπος της Ρεμς.

Η Ερριέττα, όπως και τα αδέλφια της, αντιπαθούσε τους εξωσυζυγικούς δεσμούς του πατέρα της. Η δυσαρέσκεια τους με τη μοιχεία του πατέρα τους κατευθυνόταν προς τις ερωμένες του, κυρίως τη Μαρκησία ντε Πομπαντούρ, που από το 1745 ήταν η επίσημη ερωμένη του πατέρα. Μαζί με τον αδερφό της Λουδοβίκο και την αδερφή της Αδελαΐδα αποκαλούσαν την ισχυρή ερωμένη του πατέρα τους "Μητέρα πόρνη".  Ωστόσο, όταν η Ελισάβετ επέστρεψε από την Ισπανία για μια επίσκεψη στις Βερσαλλίες το 1748, η ίδια και η Μαντάμ ντε Πομπαντούρ έγιναν στενές φίλες, προκαλώντας μια προσωρινή αποξένωση μεταξύ των δύο αδελφών.

Ο αδερφός της Ερριέτας, Λουδοβίκος Φερδινάνδος της Γαλλίας, εξαναγκάστηκε μετά τον θάνατο της αγαπημένης πρώτης του συζύγου, Μαρίας Θηρεσίας Ραφαέλας, να παντρευτεί την Μαρία Ιωσηφίνα της Σαξονίας, την οποία αντιπαθούσε. Ο πρόωρος θάνατος της κόρης του με τη Μαρία Θηρεσία, Θηρεσίας μεγάλωσε την αντιπάθειά του για τη νέα του σύζυγο. Με τη βοήθεια της Ερριέττας, η Ιωσηφίνα κατάφερε να κερδίσει την αγάπη του συζύγου της.

Θάνατος
Η Ερριέττα πέθανε από την ευλογιά το 1752, όταν ήταν μόλις είκοσι τεσσάρων. Τον Φεβρουάριο εκείνου του έτους, αισθανόταν κάπως κουρασμένη, αλλά όταν ο Βασιλιάς της ζήτησε να τον συνοδεύσει σε μια βόλτα με έλκηθρο, δέχτηκε την πρόσκληση ούτως ή άλλως. Επηρεασμένη από τον ψυχρό καιρό, πέθανε μετά από μόλις τρεις ημέρες ασθένειας. Η οικογένειά της φέρεται να ήταν σε «κατάσταση ενόχλησης για την ταχύτητα της ασθένειας».  

Ο πατέρας της αντέδρασε με «βίαιη» απελπισία μετά το θάνατό της και διέταξε τις υψηλότερες τιμές στην κηδεία της. Προκειμένου να ενισχυθεί ο δημόσιος πένθος, το λείψανό της τοποθετήθηκαν στο Παλάτι του Κεραμεικού αντί στις Βερσαλλίες πριν από την κηδεία, με ένα από τα καλύτερα φορέματά της και φτιάχτηκε έτσι ώστε να φαίνεται ζωντανή. Όμως, η δημόσια κηδεία δεν άρεσε στον Βασιλιά, καθώς οι άνθρωποι «έπιναν, γελούσαν και διασκέδαζαν», το οποίο ελήφθη ως ένδειξη της φθίνουσας φήμης της μοναρχίας, καθώς το κοινό ερμήνευσε το θάνατο της Ερριέττας ως ένα σημάδι θεϊκής τιμωρίας για τον τρόπο ζωής του Βασιλιά. 

Η Μαντάμ Καμπάν έγραψε αργότερα: "Η κυρία Ερριέττα, δίδυμη αδερφή της Δούκισσας της Πάρμας, θρηνήθηκε πολύ, γιατί είχε σημαντική επιρροή στο μυαλό του Βασιλιά. "

Θάφτηκε στο Βασιλικό Νεκροταφείο του Αγίου Διονυσίου μαζί με την αδελφή της Ελισάβετ. Ο τάφος της, όπως άλλοι βασιλικοί τάφοι στο Νεκροταφείο του Αγίου Διονυσίου, καταστράφηκε κατά τη διάρκεια της Γαλλικής Επανάστασης.

Παραπομπές

Βιβλιογραφία
 Zieliński, Ryszard (1978). Polka na francuskim tronie. Czytelnik.

Πριγκίπισσες της Γαλλίας