Σαλλουστία Ορβιάνα

Η Σαλλουστία Ορβιάνα, λατιν. Sallustia Orbiana (άκμασε 225-227), πλήρες όνομα Γναία Σεία Ερεννία Σαλλουστία Βαρβία Ορβιάνα, ήταν Αυτοκράτειρα ως σύζυγος τού Αλεξάνδρου Σεβήρου Αυτοκράτορα των Ρωμαίων. Ήταν γνωστή για την ομορφιά της, που απαθανατίστηκε σε πολλά έργα τέχνης. Έγινε θύμα της ζήλειας της πεθεράς της Ιουλίας Μαμαίας, ώσπου χώρισε και εξορίστηκε στη Λιβύη το 227.

Βιογραφία
Ήταν κόρη του Λεύκιου Σείου Ερέννιου Σαλλούστιου, ενός συγκλητικού με επιρροή στη Ρώμη των αρχών του 3ου αι. Τον Αύγουστο του 225, σε ηλικία 16 ετών περίπου, η Σ. Ορβιάνα παντρεύτηκε τον Αλέξανδρο Σεβήρο Αυτοκράτορα των Ρωμαίων. Αυτό είχε κανονιστεί από τη μητέρα του Ιουλία Μαμαία. Ο Σαλλούστιος προήχθη σε Καίσαρα και ως το τέλος τού Αυγούστου τού 227 η Ορβιάνα έλαβε τον τίτλο της Αυγούστας. Η πεθερά της συμπεριφέρθηκε σκληρά, πιέζοντάς την να καταφύγει αλλού με τον πατέρα της.

Τότε ο Σαλλούστιος, που έβρισκε ανυπόφορη την προσβολή της Μαμαίας, ζήτησε την προστασία της Πραιτωριανής Φρουράς, ή την παρέμβαση του Αυτοκράτορα, αλλά η επιρροή της Μαμαίας στον γιο της ήταν τέτοια, που ο Αλέξανδρος απέτυχε να κάνει κάποια ενέργεια προστατεύοντας τη σύζυγό του ή τον πατέρα της. Η Μαμαία διέταξε ο Σαλλούστιος να τιμωρηθεί με θάνατο με το πρόσχημα, ότι ήθελε να χρησιμοποιήσει την Πραιτωριανή Φρουρά για να καταλάβει τον θρόνο. Πράγματι εκτελέστηκε τον Αύγουστο τού 227· από την Ορβιάνα αφαιρέθηκε ο τίτλος της Αυγούστας, διαζεύχθηκε με τον Αλέξανδρο και εξορίστηκε στην επαρχία της Λιβύης. Δεν γνωρίζουμε κάτι για τη μετέπειτα μοίρα της στην Αφρική. Ο Αλέξανδρος βασίλευσε για άλλα 8 έτη και στην εξέγερση του 235 σφαγιάστηκε με τη μητέρα του. Ήταν ο τελευταίος της δυναστείας των Σεβήρων και στον θρόνο ανήλθε ο Μαξιμίνος ο Θραξ.

Καλλιτεχνήματα
Ένα άγαλμα της Ορβιάνα, που την παριστά ως Αφροδίτη Ευτυχής (Venus Felix), βρέθηκε στις ανασκαφές κοντά στην εκκλησία της Σάντα Κρότσε ιν Ζερουζαλέμμε στον Εσκουιλίνο λόφο. Το γλυπτό βρίσκεται τώρα στα Μουσεία τού Βατικανού, στο Κορτίλε Μπελβεντέρε. Είχε αφιερωθεί από τους απελεύθερούς της Ελπίδιο και Σαλλουστία. Εκτός από λίγες εκδόσεις ορειχάλκινων και αργυρών νομισμάτων, κόπηκαν αρκετά χρυσά με τη μορφή της. Το 1897 ένα τέτοιο πωλήθηκε για £26. Είναι η μόνη από τις δύο συζύγους τού Αλεξάνδρου, που εμφανίζεται σε νομίσματα.

Όπερες
Η Σαλουστία Ορβιάνα είναι μία ηρωίδα στην όπερα Αλεσσάνντρο Σεβέρο (1716) τού Απόστολο Τζένο. Το έργο προσαρμόστηκε ως Λα Σαλουστία (1732), που τη μουσική του έγραψε ο Τζοβάννι Μπαττίστα Περγκολέζι.

Πηγές
 Herodianus, Tes Meta Marcon Basileas Istoria (History of the Empire from the Death of Marcus Aurelius).
 Joannes Zonaras, Epitome Historiarum (Epitome of History), Thomas Banchich, Eugene Lane, eds., Routledge (2009).
 Museo Vaticano (1846).
 Theodor Mommsen et alii, Corpus Inscriptionum Latinarum (The Body of Latin Inscriptions, abbreviated CIL), Berlin-Brandenburgische Akademie der Wissenschaften (1853–present).

Παραπομπές 

Ρωμαίες Αυτοκράτειρες