Ευρωπαϊκός Οργανισμός για την Ασφάλεια στη Θάλασσα

Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός για την Ασφάλεια στη Θάλασσα (EMSA) είναι ένας οργανισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης του οποίου αποστολή είναι η διασφάλιση υψηλού, ομοιόμορφου και αποτελεσματικού επίπεδου ασφάλειας ναυσιπλοΐας, η ναυτική ασφάλεια, η πρόληψη και η αντιμετώπιση της ρύπανσης που προέρχεται από πλοία καθώς και η αντιμετώπιση της ρύπανσης της θάλασσας που προκαλείται από εγκαταστάσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου. Ιδρύθηκε με τον Κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1406/2002 του Συμβουλίου της 27ης Ιουνίου 2002, ο οποίος τροποποιήθηκε σημαντικά με τον Κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 100/2013 του Συμβουλίου της 15ης Ιανουαρίου 2013. Η έδρα του βρίσκεται στη Λισαβόνα Πορτογαλίας.

Καθήκοντα 
Τα περισσότερα καθήκοντα του οργανισμού έχουν προληπτικό χαρακτήρα, όπως ο έλεγχος του τρόπου εφαρμογής ορισμένων νόμων και η αξιολόγηση της συνολικής αποτελεσματικότητάς τους, ενώ άλλα έχουν κατασταλτικό χαρακτήρα, όπως η αποστολή σε χώρες της ΕΕ σκαφών απάντλησης πετρελαίου σε περίπτωση μεγάλης πετρελαιοκηλίδας στη θάλασσα και ο εντοπισμός θαλάσσιας ρύπανσης μέσω δορυφορικής επιτήρησης. 

Ο Οργανισμός παρέχει στις αρχές λεπτομερείς και αξιόπιστες πληροφορίες σχετικά με το τι συμβαίνει στη θάλασσα, σε πραγματικό χρόνο, προκειμένου να τις βοηθήσει να εφαρμόζουν αποτελεσματικά τις θαλάσσιες πολιτικές. Για την παρακολούθηση της ναυτιλιακής κυκλοφορίας διαχειρίζεται υπηρεσίες όπως το ενωσιακό σύστημα ανταλλαγής ναυτιλιακών πληροφοριών SafeSeaNet και το κέντρο δεδομένων LRIT της ΕΕ για την ταυτοποίηση και τον εντοπισμό σκαφών εξ αποστάσεως.

Με την υπηρεσία γεωεπισκόπησης από δορυφόρους παρέχεται μία μοναδική άποψη των ωκεανών, θαλασσών και ακτών της ΕΕ. Οι εικόνες και τα δεδομένα θέσης πλοίων παρέχονται στις αρμόδιες αρχές για την αντιμετώπιση της πειρατείας και παράνομων πράξεων, την διερεύνηση ατυχημάτων στον τομέα των θαλάσσιων μεταφορών και τον εντοπισμό πετρελαιοκηλίδων. 

Η ευρωπαϊκή υπηρεσία παρακολούθησης πετρελαιοκηλίδων μέσω δορυφόρου CleanSeaNet χρησιμοποιείται για την παροχή αποδεικτικών στοιχείων όσον αφορά πετρελαιοκηλίδες προερχόμενες από πλοία, και καταγράφει πετρελαιοκηλίδες από παράκτιες και υπεράκτιες εγκαταστάσεις αναζήτησης και παραγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Η υπηρεσία Εξ Αποστάσεως Πλοηγούμενων Εναέριων Συστημάτων (αγγλικά: Remotely Piloted Aircraft Systems με σύντμηση RPAS) με τις νέες πλατφόρμες αισθητήρων παρακολουθεί παραμέτρους όπως τις εκπομπές αερίων θερμοκηπίου από πλοία, επιτηρεί για δραστηριότητες παράνομης αλιείας, διακίνησης ναρκωτικών ή παράνομης διακίνησης μεταναστών, και επικουρεί σε αποστολές έρευνας και διάσωσης.

Ο Οργανισμός πρέπει να συνεργάζεται με τα κράτη μέλη για την οργάνωση δραστηριοτήτων κατάρτισης, να παρέχει πληροφορίες και επιχειρησιακές υπηρεσίες, να συνδράμει στην εξεύρεση τεχνικών λύσεων και στην αντιμετώπιση περιστατικών ρύπανσης της θάλασσας. Πρέπει, επίσης, να διευκολύνει την συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών στο πεδίο της παρακολούθησης της ναυτιλιακής κυκλοφορίας, στον τομέα της διερεύνησης ναυτικών ατυχημάτων και συμβάντων και για την ταυτοποίηση και δίωξη των πλοίων ή εγκαταστάσεων που ευθύνονται για παράνομες απορρίψεις.

Για την ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών ναυτιλιακών συγκροτημάτων είναι σημαντική η προσέλκυση καλά καταρτισμένων Ευρωπαίων ναυτικών. Ως εκ τούτου, ο Οργανισμός πρέπει να επιδεικνύει εμπειρογνωμοσύνη, να προάγει την κατάρτιση των ναυτικών και την διάδοση των ορθών πρακτικών.

Ο Οργανισμός διενεργεί επισκέψεις και τεχνικές επιθεωρήσεις στα κράτη μέλη κατά τις οποίες ελέγχονται η εφαρμογή των κανονισμών και η εκπλήρωση των καθηκόντων, οι νηογνώμονες, τα πλοία και η εκπαίδευση και πιστοποίηση των ναυτικών.

Οργάνωση 
Ο οργανισμός διοικείται από τον εκτελεστικό διευθυντή ο οποίος διορίζεται από το διοικητικό συμβούλιο με βάση την αξία του και τις τεκμηριωμένες διοικητικές και διευθυντικές του ικανότητες, καθώς και την επάρκεια και την πείρα του στον τομέα της ασφάλειας στη θάλασσα και της πρόληψης της ρύπανσης από πλοία για πενταετή θητεία. 

Το διοικητικό συμβούλιο απαρτίζεται από τους αντιπροσώπους των κρατών μελών, από 4 αντιπροσώπους της Επιτροπής και από 4 αντιπροσώπους του ναυτιλιακού κλάδου. Ενδέχεται να χρειαστεί και η συμμετοχή αντιπροσώπων τρίτων χωρών, όπως της Ισλανδίας και της Νορβηγίας.

Ο οργανισμός διαθέτει 11 μονάδες που κατηγοριοποιούνται σε 3 τμήματα. Το τμήμα Επιχειρησιακών Υπηρεσιών περιλαμβάνει τις μονάδες: Ανθρώπινοι πόροι & εσωτερική υποστήριξη, Νομική, Οικονομική & Εγκαταστάσεων, Υποστήριξη επιχειρήσεων. Το τμήμα Ασφάλειας και Προτύπων περιλαμβάνει τις μονάδες: Επισκέψεις και επιθεωρήσεις, Ασφάλεια πλοίων, Περιβάλλον και Ανάπτυξη ανθρώπινου δυναμικού. Το τμήμα Επιχειρήσεων περιλαμβάνει τις μονάδες: Αντιμετώπιση Περιστατικών Ρύπανσης, Αναφορές πλοίων και λιμένων, Παρακολούθηση ναυτιλιακής κυκλοφορίας, Ψηφιοποίηση & Ανάπτυξη εφαρμογών. Έκαστου τμήματος ηγείται ο τμηματάρχης.

Προϋπολογισμός 
Τα έσοδα του Οργανισμού προέρχονται από εισφορά της Κοινότητας, από πιθανές εισφορές τρίτων χωρών που συμμετέχουν στις εργασίες του και από τα τέλη για εκδόσεις, δραστηριότητες κατάρτισης ή άλλες υπηρεσίες που παρέχει.  Τα έξοδα καλύπτουν τις δαπάνες προσωπικού, τις διοικητικές δαπάνες, και τις δαπάνες υποδομής και λειτουργίας.

Αναφορές 

Οργανισμοί στην Ευρώπη
Ασφάλεια ναυσιπλοΐας