Μαρία Πετραλίφαινα

Η Μαρία Πετραλίφαινα ή Μαρία Δούκαινα Κομνηνή Πετραλίφαινα (13ος αι.) ήταν η σύζυγος του Δεσπότη της Ηπείρου και Αυτοκράτορα της Θεσσαλονίκης Θεοδώρου Κομνηνού Δούκα (1224 - 1230). Η Μαρία Πετραλίφαινα ήταν η πρώτη σύζυγος Δεσπότη της Ηπείρου που έχει καταγραφεί το μικρό της όνομα. Ο πρώτος Δεσπότης Μιχαήλ Α΄ Κομνηνός Δούκας είχε δυο συζύγους από την Οικογένεια Μελισσηνών αλλά τα ονόματα τους είναι άγνωστα. Η Μαρία ήταν μέλος της Οικογένειας Πετραλίφα με καταγωγή από την Ιταλία, ο αδελφός της Ιωάννης Πετραλίφας ήταν ευγενής στην αυλή του αυτοκράτορα Ισαάκιου Β΄ Άγγελου που τον διόρισε διοικητή στην Θεσσαλία και την Μακεδονία. Το 1195 είχε ενεργό συμμετοχή στην ανατροπή του αυτοκράτορα από τον αδελφό του Αλέξιο Γ΄ Άγγελο. Η κόρη του Ιωάννη Αγία Θεοδώρα της Άρτας παντρεύτηκε τον Μιχαήλ Β΄ Κομνηνό Δούκα νόθο γιο του ιδρυτή του Δεσποτάτου Μιχαήλ Α΄.

Γάμος με τον Θεόδωρο Κομνηνό Δούκα
Η Μαρία Πετραλίφαινα παντρεύτηκε τον Θεόδωρο Κομνηνό Δούκα την εποχή που ο Θεόδωρος ζούσε στην αυλή του ιδρυτή της Αυτοκρατορίας της Νίκαιας Θεόδωρου Α΄ Λάσκαρη. Ο Θεόδωρος Κομνηνός Δούκας ήταν γιος του Σεβαστοκράτορος Ιωάννη Δούκα και της Ζωής Δούκαινας. Όταν οι Φράγκοι που συμμετείχαν στην Δ΄ Σταυροφορία κατέλαβαν την Κωνσταντινούπολη (1204) ο Θεόδωρος ακολούθησε τον Λάσκαρη που δραπέτευσε στην Μικρά Ασία και ίδρυσε την Αυτοκρατορία της Νίκαιας. Ο Θεόδωρος κλήθηκε από τον ετεροθαλή αδελφό του Μιχαήλ Α΄ τον ιδρυτή του Δεσποτάτου της Ηπείρου που τον προόριζε διάδοχο επειδή ο γιος του Μιχαήλ ήταν νόθος, συνεπώς ακατάλληλος για την διαδοχή. Ο ιστορικός Κωνσταντίνος Βάρζος αναφέρει ότι το μεγαλύτερο παιδί του Θεόδωρου και της Μαρίας γεννήθηκε το 1206. Η Θεοδώρα δεν καταγράφεται στα έγγραφα της εποχής της με το οικογενειακό της επώνυμο αλλά σαν "Δούκαινα" και "Κομνηνή".

Οικογένεια

Με τον σύζυγό της Θεόδωρο Κομνηνό Δούκα Άγγελο δεσπότη της Ηπείρου απέκτησε:

 Άννα άκμασε 1228-1234, που παντρεύτηκε το Στέφανο-Ραδοσλάβο Νεμάνιτς βασιλιά της Σερβίας.
 Ιωάννης απεβ. 1244, που τον διαδέχτηκε ως δεσπότης της Θεσσαλονίκης το 1237.
 Ειρήνη άκμασε 1238-1256, που παντρεύτηκε τον Ιβάν Ασέν Β΄ της Βουλγαρίας.
 Δημήτριος γενν. 1220, που τον διαδέχτηκε ως δεσπότης της Θεσσαλονίκης το 1244.

Παραπομπές

Πηγές
 

Σύζυγοι Βυζαντινών Αυτοκρατόρων
Πετραλίφα