Ροτάνεβ

Με το ιδιαίτερο όνομα Ροτάνεβ είναι γνωστός ο φωτεινότερος (όπως φαίνεται από τη Γη) αστέρας στον αστερισμό Δελφίνα, ο β (βήτα) Δελφίνος (Beta Delphini, συντομογραφικά β Del). Είναι επίσης γνωστός ως 6 Δελφίνος (ονομασία κατά Φλάμστηντ). Ο β Δελφίνος είναι διπλός αστέρας που αποτελεί και διπλό σύστημα, δηλαδή πρόκειται για δύο αστέρες που περιφέρονται γύρω από το κοινό κέντρο μάζας τους. Ανακαλύφθηκε ως οπτικά διπλός το έτος 1873 από τον Αμερικανό αστρονόμο Σ.Γ. Μπέρναμ.

Ονομασίες και ιστορία
Οι α και β Δελφίνος δεν είχαν δικό τους όνομα, ώσπου τα μυστηριώδη ονόματα «Sualocin» και «Rotanev» αντιστοίχως εμφανίσθηκαν αιφνιδίως στον «Κατάλογο του Παλέρμο» το 1814. Ο Βρετανός αστρονόμος Τζέιμς Γουέμπ ερμήνευσε την προέλευσή τους το 1859, διαβάζοντάς τα ανάποδα ως Nicolaus Venator, που είναι η λατινική μετάφραση του ονόματος του Ιταλού αστρονόμου Νικκολό Κατσιατόρε (Niccolo Cacciatore), βοηθού και διαδόχου του Τζουζέπε Πιάτσι στο Αστεροσκοπείο του Παλέρμο (η ιταλική λέξη cacciatore και η λατινική venator σημαίνουν στα ελληνικά «κυνηγός»). Κι όμως, αυτή η εντελώς προσωπική ονοματοδοσία επεκράτησε και στις 12 Σεπτεμβρίου 2016 η ομάδα εργασίας επί των ονομάτων αστέρων της Διεθνούς Αστρονομικής Ενώσεως ενέκρινε επισήμως το όνομα «Ροτάνεβ» (Rotanev) για το κύριο μέλος του συστήματος, τον αστέρα β Δελφίνος A.

Στην παραδοσιακή κινεζική αστρονομία ο όρος 瓠瓜 (Hù Guā), που σημαίνει «καλή κολοκύθα», αναφέρεται σε μια μικρή ομάδα αστέρων αποτελούμενη από τους β Δελφίνος, γ2, δ, α και ζ Δελφίνος.

Αστροφυσικά δεδομένα
Το σύστημα του β Δελφίνος αποτελείται από ζεύγος γαλανόλευκων γιγάντων αστέρων, που περιφέρονται περί το κοινό κέντρο μάζας τους μία φορά κάθε 26,66 γήινα έτη, σε τροχιές με εκκεντρότητα 0,36. Το επίπεδο των τροχιών αυτών σχηματίζει γωνία 61° με την ευθεία που τα ενώνει με τη Γη. Η μέση γωνιακή απόσταση μεταξύ των δύο όπως μετρείται από τη Γη είναι μόλις 0,44 δευτερόλεπτο της μοίρας περίπου, κάτι που καθιστά δύσκολο τον διαχωρισμό τους ακόμα και με τα ισχυρότερα ερασιτεχνικά τηλεσκόπια.

Ο β Del A
Ο κύριος αστέρας του συστήματος, ο β Δελφίνος A, έχει μάζα 1,75 φορά μεγαλύτερη από τη μάζα του Ήλιου και απόλυτη λαμπρότητα 24πλάσια της ηλιακής, κάτι που αντιστοιχεί σε απόλυτο μέγεθος +1,58. Η επιφανειακή θερμοκρασία του είναι 6.587 K και έχει δείκτη χρώματος (B−V) = +0,43.

Ο β Del B
Ο συνοδός, ο β Δελφίνος B, έχει μάζα 1,47 φορά μεγαλύτερη από τη μάζα του Ήλιου και απόλυτη λαμπρότητα περίπου οκταπλάσια της ηλιακής, κάτι που αντιστοιχεί σε απόλυτο μέγεθος +2,79. Ο δείκτης χρώματος του αστέρα είναι (B−V) = +0,56. Η ηλικία του συστήματος έχει εκτιμηθεί από 1,1 έως σχεδόν 2 δισεκατομμύρια έτη, με πιθανότερη τιμή το 1,79 δισεκατομμύριο έτη περίπου.

Δείτε επίσης
 Σουαλοκίν
 Κατάλογος αστέρων του Δελφίνος

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 

Γίγαντες αστέρες τύπου F
Δελφίν (αστερισμός)