Γρατιανός ο Πρεσβύτερος

Ο Γρατιανός ο Πρεσβύτερος, λατιν. Gratianus Major (έζησε το πρώτο ήμισυ του 4ου αι.) καταγόταν από την Ιλλυρία και έγινε στρατιωτικός στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία. Οι γιοί του Ουαλεντινιανός Α΄ και Ουάλης έγιναν αυτοκράτορες.

Βιογραφία
Καταγόταν από την πόλη Κιβάλαι (νυν Βινκόβτσι) στη νότια Παννονία Σακούνδα (νυν Κροατία), μάλλον στη δεκαετία του 280. Κατά τη νεότητά του απέκτησε το προσωνύμιο funarius (σχοινέμπορος), καθώς αυτό ήταν το επάγγελμά του. Ο Γρατιανός εισήλθε στον στρατό και ανήλθε τους βαθμούς, ώσπου έγινε protector domesticus κατά τη βασιλεία τού Κωνσταντίνου Α΄.

Ένας protector domesticus με το όνομα "...atianus" πιστοποιείται στα Σαλώνα (δίπλα στο Σπαλάτον, Σπλιτ). Αν είναι αυτός, τότε στάθμευε εκεί. Το πρώτο αξίωμα που του ανατέθηκε ήταν τού τριβούνου, μάλλον του κινητού στρατού του Κωνσταντίνου Α΄. Κατά τα τέλη της δεκαετίας του 320 ή τις αρχές τής επόμενης, έγινε κόμης της Αφρικής, ίσως για να επιβλέπει το σύνορο εκεί. Πάντως ο Γρατιανός ανακλήθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 340 και έγινε κόμης της Βρετανίας. Θα πρέπει να ανακλήθηκε για να διοικήσει μία μονάδα υπό τον Κώνσταντα κατά την εκστρατεία του στη νήσο τον χειμώνα τού 342/3. Όταν τελείωσε η στρατιωτική σταδιοδρομία του, ο Γρατιανός επέστρεψε στην πατρίδα του και έζησε ως ιδιώτης πολίτης με καλή φήμη.

Όμως ο Κωνστάντιος Β΄ (βασ. 337-360), που τον υποπτευόταν για συνεργασία με τον σφετεριστή Μαγνέντιο, κατέσχεσε όλες τις ιδιοκτησίες εκείνου. Παρ' όλα αυτά ήταν ακόμη δημοφιλής στο στράτευμα και πρέπει αυτό να συνέβαλε στην επιτυχημένη σταδιοδρομία των γιων του. Όταν ο γιος του Ουάλης έγινε αυτοκράτορας το 364, η Σύγκλητος στην Κωνσταντινούπολη αποφάσισε την ανέγερση ενός ορειχάλκινου ανδριάντα του.

Οικογένεια
Είχε τέκνα:
 Ουαλεντινιανός Α΄ 321-375, αυτοκράτορας των Ρωμαίων (364), αυτοκράτορας της Δύσης (364-375).
 Ουάλης 328-378, αυτοκράτορας της Ανατολής (364-378).

Παραπομπές

Πηγές
 Roberts, Walter E. (10 August 2010). "Valentinian I (364-375 A.D)". De Imperitoribus Romanis. Roman Emperors.
 Rodgers, N. (2005). The History and Conquests of Ancient Rome. Hermes House.
 https://web.archive.org/web/20060516084430/http://www.ancientlibrary.com/smith-bio/1409.html

Δυναστεία του Βαλεντινιανού
Ιλλυριοί