Νίκος Παππάς (ποιητής)

O Νίκος Παππάς (Τρίκαλα Θεσσαλίας 1906-Αθήνα 1997) ήταν Έλληνας ποιητής και ιστορικός της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας. Σπούδασε στην Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου των Αθηνών και σταδιοδρόμησε ως δικηγόρος στα Τρίκαλα και στην Αθήνα. Εμφανίστηκε για πρώτη φορά στο λογοτεχνικό προσκήνιο το 1928 με την δημοσίευση μηνυμάτων του στο περιοδικό «Νέα Εστία» στο οποίο το 1930 δημοσίευσε την ποιητική συλλογή ΄΄ Μάταια Λόγια’’. Κατά την διάρκεια της κατοχής από το 1941 μέχρι και το 1944 έλαβε ενεργό μέρος στην Εθνική Αντίσταση.
Δημοσίευσε μάλιστα την ποιητική συλλογή ’’ Το Αίμα των Αθώων’’ στην οποία και και καταγράφονται συγκλονιστικά γεγονότα της περιόδου εκείνης. Ποιήματα του Νίκου Παππά μεταφράστηκαν σε πολλές ξένες γλώσσες. Το 1946 ολοκλήρωσε τον κύκλο της κατοχικής δημιουργίας  αφού κυκλοφόησε την συλλογή’’ Τετράχρονη Νύχτα’’ με πολύ έντονα τα αντιπολεμικά και ανθρωπιστικά στοιχεία. Συνεργάστηκε με τα περιοδικά "Νέα Εστία", "Ελληνικά Γράμματα", "Το Ξεκίνημα", "Το Νέον κράτος", "Νεοελληνικά Γράμματα", "Μακεδονικές Ημέρες", "Εφημερίδα των ποιητών", "Επιθεώρηση Τέχνης", και άλλα, όπου δημοσίευσε ποιήματα, μεταφράσεις και δοκίμια.  

Συνεργάστηκε επίσης με την εφημερίδα "Καθημερινή" (1935-1940). Υπήρξε εκδότης και διευθυντής στο περιοδικό των Τρικάλων "Επαρχία" (1931-1932), μέλος της επιτροπής του περιοδικού της Χαλκίδας "Νεοελληνικά Σημειώματα" (1936), καθώς επίσης των "Νέων Ρυθμών" (1949-1950) και της "Εφημερίδας των ποιητών" (1956-1958). Το 1936 παντρεύτηκε την ποιήτρια Ρίτα Μπούμη. Υπήρξε μέλος της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών. Μετέφρασε έργα των Μπρεχτ, Ρίλκε, Απολλιναίρ και άλλων.Έλαβε πολλές τιμητικές διακρίσεις ανάμεσα στης οποίες δυο πρώτα κρατικά βραβεία ποίησης και διηγήματος το 1958 και το 1965. Το 1958 ό Νίκος Παππάς έλαβε το Α΄ Κρατικό βραβείο ποιήσεως για την ιστορική ποιητική του συλλογή Το Αίμα των Αθώων, με την οποία και περιγράφει πολύ γλαφυρά τα γεγονότα της περιόδου εκείνης, ενώ το 1965 έλαβε επίσης το Α΄ Κρατικό βραβείο ποιήσεως για την πρώτη του μεταπολεμική ποιητική του συλλογή Μάταια Λόγια. Το 1980 έλαβε το πρώτο βραβείο της ομάδας των Δώδεκα κορυφαίων ελλήνων λογοτεχνών. Το 1981 έλαβε το Παράσημο και τον Χρυσό Σταυρό του Τάγματος της Λεγεώνας της Τιμής από τον τότε Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας  Κωστή Στεφανόπουλο. Ο Νίκος Παππάς το 1988 έλαβε το Παράσημο και τον Χρυσό Σταυρό του Tάγματος της Λεγεώνας της Τιμής από τον τότε Πρόεδρο της Γαλλικής Δημοκρατίας Ζακ Σιράκ. Το 1982 ο Παππάς έγινε ακαδημαϊκός, αφού ανακηρύχθηκε επίτιμο μέλος της Ακαδημίας των Αθηνών. 

Πέθανε στις 28 Απριλίου 1997 και κηδεύτηκε τη μεθεπομένη από το Πρώτο Νεκροταφείο Αθηνών.

Εργογραφία

Ποιήματα 
Μάταια λόγια [Ποιητική συλλογή, Νέα Εστία](1930).
Το Αίμα των Αθώων [Ποιητική συλλογή στην οποία ο Νίκος Παππάς κάνει συγκλονιστική καταγραφή των γεγονότων της περιόδου του πολέμου του 1940, Νέα Εστία] (1944).

Τετράχρονη νύχτα [Ποιητική συλλογή με την οποία και ολοκληρώνει τον κύκλο της κατοχικής δημιουργίας του με έντονα τα αντιπολεμικά και ανθρωπιστικά στοιχεία της περιόδου                                                            
του πολέμου του 1940 σκιαγραφώντας τα με συγκλονιστικό τρόπο, Νέα Εστία], (1946).
Αιχμάλωτοι Άγγελοι [Μεταπολεμική Ποιητική συλλογή, Κάλβος](1947).
Παραμύθια του υπνοβάτη [Μεταπολεμική Ποιητική συλλογή, Κάλβος](1948).
Το ημερολόγιο ενός βαρβάρου [Μεταπολεμική Ποιητική συλλογή, Κάλβος](1957).
Δώδεκα και πέντε [Μεταπολεμική Ποιητική συλλογή, Κάλβος](1959).
Μονόλιθος δίχως ρωγμή [Μεταπολεμική Ποιητική συλλογή, Κάλβος](1961).
Σήματα από μια Τρικυμία [Μεταπολεμική Ποιητική συλλογή, Κάλβος](1962).
Τα χέρια [Μεταπολεμική Ποιητική συλλογή, Κάλβος](1963).
Το Ηρωϊκό τριαντάφυλλο [Μεταπολεμική Ποιητική συλλογή, Κάλβος](1964).
Με όλους και με κανέναν [Μεταπολεμική Ποιητική συλλογή, Κάλβος](1965).
Νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου [Μεταπολεμική Ποιητική συλλογή, Κάλβος](1966).
Μετά την 21ην..[Μεταπολεμική Ποιητική συλλογή, Κάλβος](1973).
Ιστορικά ψεύδη [Μεταπολεμική Ποιητική συλλογή, Κάλβος](1977).
Όγδοη δεκαετία [Μεταπολεμική Ποιητική συλλογή, Κάλβος](1978).

Δοκίμια-Μελέτες
’’Το δημοτικό ελληνικό τραγούδι [Δίτομο Μεταπολεμικό δοκίμιο-αφιέρωμα στο Δημοτικό Τραγούδι, Κάλβος](1952)’’.
 ’’Παγκόσμια ανθολογία ποιήσεως [Δίτομη Μεταπολεμικό δοκίμιο-αφιέρωμα στην Παγκόσμια ποίηση την οποία και συνέγραψε μαζί με την σύζυγο του και                                                                                      ποιήτρια Ρίτα Μπούμη, Κάλβος](1952)’’.
’’Ή Αληθινή ιστορία της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας 1100-1973 [Τρίτομο Μεταπολεμικό δοκίμιο-αφιέρωμα στην Νεοελληνική Λογοτεχνία, Κάλβος](1973)’’.
Modern Greek Poetry [Μοντέρνα Ελληνική Ποίηση-Ελληνοεκδοτικη] (1999).
Αρχαία ελληνική θεματογραφία [Ελληνοεκδοτική] (2006).
Γραμματική της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας [Ελληνοεκδοτική] (2006).
Συντακτικό της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας [Ελληνοεκδοτική] (2006).
Ανθολόγιο Β Γυμνασίου [Ελληνοεκδοτική] (2007).
Ευριπίδη Ελένη Γ Γυμνασίου [Ελληνοεκδοτική] (2007).
Νέα Παγκόσμια ποιητική ανθολογία [Εξάτομη Ελληνοεκδοτική] (2010).τον ορφέα

Μεταφράσεις

’’ Rayner maria rylke[Ράϊνερ Μαρία Ρίλκε-1ος Τόμος μετάφρασης ποιημάτων:Ζωή και Τραγούδι, Προσφορά στους Λάρητες, Στεφανωμένος
με όνειρα,Ή Έλευση, Νέα Εστία] (1945)’’.
’’ Rayner maria rylke[Ράϊνερ Μαρία Ρίλκε-2ος Τόμος μετάφρασης ποιημάτων:Βιβλίο των Ωρών, Βιβλίο της μοναχικής ζωής, Το Βιβλίο του
προσκυμήματος,Το βιβλίο της φτώχειας και του θανάτου, Νέα Εστία] (1946)’’.
’’ Rayner maria rylke[Ράϊνερ Μαρία Ρίλκε-3ος Τόμος μετάφρασης ποιημάτων:Το Βιβλίο των εικόνων(Τετράτομο), Οί ελεγείες του Ντουΐνο,
Σονέττα στον ορφέα, Νέα Εστία] (1947)’’.
’’Rayner maria Rylke[Ράϊνερ μαρία ρίλκε-1ος Τόμος μετάφρασης δραματικών διηγημάτων:Έβαλντ τράγκυ και άλλα διηγήματα, Ιστορίες του
καλού θεού, Άουγκουστ Ρόντι ή Ροντάϊν, Νέα Εστία] (1949)’’.
''Rayner maria Rilke[Ράϊνερ μαρία Ρίλκε-2ος Τόμος μετάφρασης δραματικών διηγημάτων:Δύο ιστορίες της πράγας{Ό βασιλιάς μπόχους και Τα Αδέλφια},
Ή αγάπη και ό θάνατος του σημαιοφόρου χρηστόφορου Ρίλκε και Τα τετράδια του Μάλτε Λάουριτς Μπρίγκε, Νέα Εστία] (1950)’’.
’’Rayner Maria Rilke[Ράϊνερ μαρία Ρίλκε-1ος Τόμος Μετάφρασης δραματικών έργων-Χωρίς παρόν, Ή λευκή πριγκίπισσα, Ή καθημερινή ζωή,
Νέα Εστία] (1952)’’.
’’Rayner maria Rilke[Ράϊνερ μαρία Ρίλκε-2ος Τόμος μετάφρασης δραματικών έργων-Το δωμάτιο του πύργου,Στον πρόωρο παγετό, Τώρα και την ώρα
του θανάτου μας(Μονοπρακτο), Αέρας βουνών(Μονόπρακτο),Μητέρα(Μονόπρακτο), Νέα Εστία] (1954)’’.
’’Guillaumme Apollinaire[Γκιγιώμ Απολλιναίρ-1ος Τόμος μετάφρασης ποιημάτων:Αλκοόλες, Κρεμώντας αγάπες, Καλλίγραμμες, Νέα Εστία] (1956)’’.
’’Guillaumme Apollinaire[Γκιγιώμ Απολλιναίρ-2ος Τόμος μετάφρασης ποιημάτων:Το Υ Α, Ποιήματα της Μαντλίν,Ποιήματα για σένα,
Το Συναξάρι των Ζώων, Σαλτιμπάγκοι και άλλα ποιήματα Νέα Εστία] (1960)’’.
’’Guillaumme Apollinaire[Γκιγιώμ Απολλιναίρ-1ος Τόμος μετάφρασης Διηγημάτων και Μυθιστορημάτων:Ή καθιστή γυναίκα, Οί βοργίες στην Ρώμη, 
Ό δολοφόνος των ποιημάτων,Ό ποιητής δολοφονήθηκε, Το καλωσόρισμα(Τετράτομο), Ή ιστορία του Ρωμανικού, Το τέλος της Βαβυλώνας, Το τρίο του 
Δόν Ζουάν και Ή λευκή κυρία του Χοχενζολλέρν, Νέα Εστία] (1962)’’.
’’Guillaumme Apollinaire[Γκιγιώμ Απολλιναίρ-Τόμος μετάφρασης θεατρικών έργων:Οί μαστοί του Τειρεσία, Καζανόβας και Οί χρησμοί του Τειρεσία,
Νέα Εστία] (1965)’’.
’’Eugene Berthold Friedrich Brecht[Έουτζεν Μπέρτολντ Φρίντριχ Μπρέχτ-1ος Τόμος μετάφρασης θεατρικών έργων-Βάαλ,Τύμπανα την νύχτα,Στη Ζούγκλα 
των πόλεων,Ό άντρας είναι άντρας και Ή Όπερα της πεντάρας, Νέα Εστία] (1966)’’.
’’Eugene Berthold Friedrich Brecht[Έουτζεν Μπέρτολντ Φρίντριχ Μπρέχτ-2ος Τόμος μετάφρασης θεατρικών έργων-Ή ζωή του Εδουάρδου του δεύτερου της 
Αγγλίας, Ή ακμή και ή πτώση της πόλης των Μαχαγκόνι, Ό Ωκεανός του Λίντμπεργκφλουντερφ ή Ή πτήση του Λίντμπε και Το τμήμα λουσίματος της
συμφωνίας ή Ή Μάθημα, Νέα Εστία] (1970)’’.
’’Eugene Berthold Friedrich Brecht[Έουτζεν Μπέρτολντ Φρίντριχ Μπρέχτ-3ος Τόμος μετάφρασης θεατρικών έργων:Το Ναι.Οί αρνητικοί(όπερα-Λιμπρέτι-
Διδασκαλία-Σχολική όπερα, Το μέτρο(εκπαιδευτικό κομμάτι), Ή Αγία ιωάννα των σφαγείων και Ή εξαίρεση και ό κανόνας, Νέα Εστία] (1972)’’.
’’Eugene Berthold Friedrich Brecht[Έουτζεν Μπέρτολντ Φρίντριχ Μπρέχτ-4ος Τόμος μετάφρασης θεατρικών έργων:Ή Μάνα, Τα στρογγυλά κεφάλια και οί 
κεφαλές, Οί οράτιοι και οί κουράτιοι, Τρόμος και αθλιότης του ΄Γ Ράϊχ το 1935 και Ή ζωή του Γαλιλαίου, Νέα Εστία] (1974)’’.
’’Eugene Berthold Friedrich Brecht[Έουτζεν Μπέρτολντ Φρίντριχ Μπρέχτ-5ος Τόμος μετάφρασης θεατρικών έργων:ή μάνα κουράγιο και τα παιδιά της, 
Ή ανάκριση του Λούκουλλου στο δικαστήριο ή Ή καταδίκη του Λούκουλλου(ράδιο παιχνίδι στο πιο πρόσφατο λυρικό θέατρο οπερών), ό καλός άνθρωπος 
του Σετσουάν και κύριος Πούντιλλα και ό δούλος του ό Μάττι, Νέα Εστία] (1976)’’.
’’Eugene Berthold Friedrich Brecht[Έουτζεν Μπέρτολντ Φρίντριχ Μπρέχτ-5ος Τόμος μετάφρασης θεατρικών έργων:Ή άνοδος του Αρθούρου Ουΐ, Τα οράματα 
της Σιμόν Μασάρ ή Οί φωνές, Ό Σβέϊκ στον ΄Β Παγκόσμιο πόλεμο, Ό καυκασιανός κύκλος με την κιμωλία, Ή μέρα της Κομμούνας και Το Turandot ή το
Μαύρισμα ή το Κογκρέσο των λευκών τρίφτης, Νέα Εστία] (1980)’’.
’’Μαγιακόφσκι Βλαντιμίρ[Vladimir Mayakovski 1893-1930 -Επιλογή ποιημάτων Κορόντζης] (2012)’’.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Νεοέλληνες ποιητές