Γλώσσες του Μπανγκλαντές

Η επίσημη και ντε φάκτο εθνική γλώσσα του Μπαγκλαντές είναι τα Σύγχρονα Πρότυπα Βεγγαλικά (Λογοτεχνικά Βεγγαλικά). Χρησιμεύει ως η lingua franca του έθνους, με το 98% των Μπανγκλαντεσιανών να ομιλούν άπταιστα τα Βεγγαλικά (συμπεριλαμβανομένων των διαλέκτων) ως πρώτη γλώσσα. Τα αγγλικά δεν έχουν επίσημη θέση, αλλά είναι διαδεδομένα σε όλη τη κυβέρνηση, το νομικό σύστημα της χώρας, τις επιχειρήσεις, τα μέσα ενημέρωσης και εκπαίδευση και μπορεί να θεωρηθεί ως η ντε φάκτο συνεπίσημη γλώσσα του Μπαγκλαντές (Μπανγκλαντεσιανά Αγγλικά). Ορισμένοι κατανοούν τα Χίντι ως ξένη γλώσσα.

Οι ιθαγενείς του βόρειου και νοτιοανατολικού Μπαγκλαντές ομιλούν μια ποικιλία από γηγενείς γλώσσες.

Ινδοάριες γλώσσες 
Οι πεδινές περιοχές του Μπαγκλαντές αποτελούν το ανατολικό μισό της εθνολωσσικής περιοχής της Βεγγάλης. Η βεγγαλική γλώσσα ομιλείται από την πλειοψηφία των κατοίκων της χώρας. Επίσης υπάρχουν μερικές Ανατολικές Ινδικές γλωσσικές ποικιλίες, οι οποίες κατατάσσονται ποικιλοτρόπως είτε ως διάλεκτοι της βεγγαλικής ή ξεχωριστές αλλά στενά συνδεδεμένες γλώσσες. Μπορούν να σχηματίζουν ένα διαλεκτικό συνεχές.

 Βεγγαλικός κλάδος:
Βεγγαλικά: ομιλούνται σε όλη τη χώρα.
Μπισνουπρίγια Μανιπούρι: Ινδοάρια γλώσσα, η οποία ομιλείται από τους Μπισνουπρίγια Μανιπούρι που ζουν στο Μπανγκλαντές. Τα Μπισνουπρίγια Μανιπούρι είναι διακριτά από τις βεγγαλικές γλώσσες και περιέχουν πολλά χαρακτηριστικά και στοιχεία των θιβετοβιρμανικών γλωσσών.
 Τσάκμα: Ομιλείται στις Περιοχές Λόφων της Τσιταγκόνγκ. Δεν σχετίζεται με τις θιβετοβιρμανικές γλώσσες που ομιλούνται στην περιοχή.
 Τσιταγκονιανά: Ομιλείται στην διαίρεση Τσιταγκόνγκ στα νοτιοανατολικά της χώρας. Συχνά θεωρείται ως διάλεκτος της Βεγγαλικής, αλλά και οι δύο γλώσσες είναι σε μεγάλο βαθμό αμοιβαία ακατανόητες.
Χατζόνγκ: Αρχικά θιβετοβιρμανική γλώσσα που με την πάροδο του χρόνου έχει μετατραπεί σε Ινδική γλώσσα.
Ροχίνγκια: Ομιλείται στην πολιτεία Αρακάν της Βιρμανίας και από τους πρόσφυγες στην διαίρεση Τσιταγκόνγκ του Μπανγκλαντές. Το όνομα Αρκάνι είναι δημοφιλές μεταξύ των φυσικών ομιλητών της γλώσσας.
 Σιλέτι: Ομιλείται από τους Σιλέτι στη βορειοανατολική διαίρεση Σιλέτ.
 Ταντσάνγκια: Η Ταντσάνγκια είναι Ινδοάρια γλώσσα που ομιλείται από τους Ταντσάνγκια στο Μπαγκλαντές. Είναι στενά συνδεδεμένη με την Τσάκμα.
 Οραόν Σαντρί: Είναι επίσης σημαντική γλώσσα της πολιτείας Τζαρκάντ της Ινδίας.
 Μπιχάρι: Ομιλείται κυρίως από πρόσφυγες από την πολιτεία Μπιχάρ στην Ινδία.

Μη ινδοάριες γλώσσες 
Οι ιθαγενείς γλώσσες της περιοχής ανήκουν στις Αυστροασιατικές, Δραβιδικές και θιβετοβιρμανικές οικογένειες. Οι περισσότερες από αυτές τις γλώσσες ομιλούνται σε ορεινές περιοχές.

Αυστροασιατικές γλώσσες 
Ενώ οι περισσότερες ευρέως διαδεδομένες και γνωστότερες αυστροασιατικές γλώσσες ομιλούνται στη Νοτιοανατολική Ασία (π. χ. Χμερ και Βιετνάμ), μικρότερες γλώσσες της οικογένειας ομιλούνται από ιθαγενείς κοινότητες του βόρειου και ανατολικού Μπαγκλαντές.

Χάσι, επίσης σημαντική γλώσσα της πολιτείας Μεγκαλάγια της Ινδίας
Κόντα
Μουντάρι
Πναρ
 Σαντάλι
Ουάρ-Τζαϊντία

Δραβιδικές γλώσσες 
Δύο Δραβιδικές γλώσσες ομιλούνται από γηγενείς κοινότητες του δυτικού Μπαγκλαντές.

Κουρούχ
Σαούρια Παχάρια

Θιβετοβιρμανικές γλώσσες 
Οι ορεινές περιοχές κατά μήκος των βόρειων και ανατολικών ακρών της Ινδικής υποηπείρου κατοικούνται κυρίως από ομιλητές των θιβετοβιρμανικές γλώσσες. Αυτόχθονες θιβετοβιρμανόφωνες κοινότητες βρίσκονται μέσα από τα βόρεια, ανατολικά και ειδικά τα νοτιοανατολικά τμήματα του Μπαγκλαντές.

Α'Τονγκ
 Τσακ
Γλώσσες Τσιν:
Άσο
Μπάουμ
Φάλαμ
Χάκα
Χούμι
 Κοτς
 Γκάρο: επίσης σημαντική γλώσσα της πολιτείας Μεγκαλάγια της Ινδίας
 Μεγκάμ
Μεϊτέι/Μανιπούρι: επίσης σημαντική γλώσσα της πολιτείας Μανιπούρ της Ινδίας
Μίζο: επίσης σημαντική γλώσσα της πολιτείας Μιζόραμ της Ινδίας
Μρου
Πανγκχούα
Ραχίν/Μάρμα: επίσης σημαντική γλώσσα της πολιτείας Αρακάν της Ινδίας
Τριπουρικές γλώσσες: κύρια γλωσσική ομάδα της πολιτείας Τρίπουρα της Ινδία
Κόκμποροκ
Ριάνγκ
Τιπέρα
Ούσοϊ

Παραπομπές

Περαιτέρω ανάγνωση 

 UNESCO, "Bangladesh: Some endangered languages (information from Ethonologue, UNESCO)", June 2010.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Πληροφορίες του Εθνολόγου για το Μπαγκλαντές

Γλώσσες του Μπανγκλαντές