Άηχο φατνιακό τριβόμενο σύμφωνο

Το άηχο φατνιακό τριβόμενο σύμφωνο (ΔΦΑ: 
) είναι σύμφωνο των ανθρώπινων γλωσσών. Πέραν του κοινού άηχου φατνιακού τριβόμενου [s], φθόγγου που είναι ο συχνότερος από τους τριβόμενους και παρόν στην ελληνική (όπου πραγματώνεται κυρίως ως φατνιακό αλλά και ως μεταφατνιακό), υφίστανται τουλάχιστον άλλοι τέσσερις διαφορετικοί ήχοι που σχετίζονται με αυτόν. Σε πολλές γλώσσες όπως τα αγγλικά ή τα ισπανικά τα αλλόφωνα του συμφώνου διαφοροποιούνται από το μέρος της γλώσσας που έρχεται σε επαφή με τα φατνία. 

Οι φατνιακοί τριβόμενοι φθόγγοι είναι κατά πλειοψηφία συριστικοί παρότι έχουν εντοπιστεί και μη συριστικοί τριβόμενοι ήχοι που απουσιάζουν ως αυτούσια σύμβολα από το ΔΦΑ. Τέτοιοι είναι οι φατνιακοί τριβόμενοι των ισλανδικών. Συριστικά αλλόφωνα μπορούν να αρθρωθούν σε θέσεις που να βρίσκονται πιο κοντά στα δόντια σε γλώσσες όπως τα σουηδικά, τα πρότυπα κινεζικά και τα καντονεζικά.

Συγγενείς ήχοι είναι:
 Το άηχο οδοντικό-φατνιακό τριβόμενο [s̄] των ανατολικών ιδιωμάτων των ισπανικών της Ανδαλουσίας.
 To άηχο ανακεκλημένο φατνιακό συριστικό [s̺], γνωστό και ως ακραιογλωσσικό-φατνιακό ή βαρύ, παρόν στις γλώσσες και διαλέκτους της βόρειας Ιβηρικής (αστουρλεονική, βασκική, βόρειες διάλεκτοι των Ισπανικών, καταλανική, γαλικιανή και βόρειες διάλεκτοι των Πορτογαλικών).
 Το παραπάνω άηχο μη συριστικό [θ̱] της ισλανδικής.
 Το άηχο φατνιακό πλάγιο τριβόμενο [ɬ] των ουαλικών που συμβολίζεται με το γράφημα <ll>.

Παραπομπές 

φατνιακο τριβομενο
αηχο τριβομενο
αηχο φατνιακο τριβομενο
αηχο φατνιακο