Μανδάνη της Μηδίας

Η Μανδάνη (π. 584 - 550; π.Χ.) γεννήθηκε πριγκίπισσα της Μηδίας και με τον γάμο της έγινε βασίλισσα της Περσίας.

Βιογραφία
Ήταν κόρη τού Αστυάγη τελευταίου βασιλιά της Μηδίας (σύμφωνα με τον Ηρόδοτο) και της Αρυενίδος, κόρης τού Αλυάττη της Λυδίας και αδελφής τού Κροίσου της Λυδίας.

Το όνομά της στα παλαιά περσικά σημαίνει αιώνια. Σύντομα μετά τη γέννησή της ο Ηρόδοτος αναφέρει, ότι ο Αστυάγης είχε ένα παράξενο όνειρο, στο οποίο η κόρη του ούρησε τόσο, ώστε η Ασία πλημμύρισε. Συμβουλεύτηκε τους ιερείς τού Ζωροαστρισμού (μάγους), που ερμήνευσαν το όνειρο ως ειδοποίηση, ότι ο γιος του θα τον εκθρόνιζε. Για να προλάβει την εξέλιξη αυτή, ο Αστυάγης πάντρεψε την κόρη του με έναν υποτελή πρίγκιπα, τον Καμβύση Α΄ από το Ανσάν, "άνδρα καλής καταγωγής και ήρεμων συνηθειών", τον οποίο ο Αστυάγης δεν θεωρούσε απειλή για τον θρόνο της Μηδίας. Μετά τον γάμο ο Αστυάγης είδε δεύτερο όνειρο: η Μανδάνη έμεινε έγκυος και ένα αμπέλι φύτρωσε από την κοιλιά της και ξεπέρασε τον κόσμο. Τρομοκρατημένος, έστειλε τον πιο πιστό αυλικό ακόλουθό του, τον Άρπαγο να σκοτώσει το παιδί. Ο Άρπαγος, απρόθυμος να χύσει βασιλικό αίμα, έκρυψε το παιδί, τον Κύρο Β΄ σε έναν βοσκό, τον Μιτραδάτη. Έτη μετά ο Κύρος Β΄ αψήφισε τον πάππο του Αστυάγη, πράγμα που οδήγησε σε πόλεμο μεταξύ τους, που ο Κύρος Β΄ έχασε αρχικά. Όμως στην επόμενη μάχη των Πασαργάδων, ο Άρπαγος αποστάτησε από τον Αστυάγη· αυτό επέφερε την εκτόπιση τού βασιλιά, όπως είχε προείπει το όνειρο.

Ο Ξενοφών αναφέρει τη Μανδάνη στο έργο του Κύρου παιδεία. Εκεί η Μανδάνη και ο γιος της ταξίδευσαν στην Αυλή τού Αστυάγη, όταν ο Κύρος ήταν ακόμη έφηβος. Ο Κύρος Β΄ γοήτευσε τον πάππο του, που περιέλαβε τον νέο στα βασιλικά κυνήγια, ενώ η Μανδάνη επέστρεψε στον άνδρα της στο Ανσάν. Έπειτα ο πατέρας του Καμβύσης Α΄ ασθένησε και ο Κύρος Β΄ πήγε να τον συναντήσει, αλλά τον ακολούθησε ο Αστυάγης και έγινε η μάχη, αλλά αυτή την ιστορία την επινόησε ο Κύρος Β΄.

Μία πηγή αναφέρει το τέλος της Μανδάνης το 559 π.Χ., όμως αυτό είναι το έτος, που αποβίωσε ο άνδρας της Καμβύσης Α΄ και θεωρούμε, ότι είναι το έτος που έπαυσε να είναι βασίλισσα και έγινε βασιλομήτωρ.

Οικογένεια
Παντρεύτηκε τον Καμβύση Α΄ τού Ανσάν στο Ελάμ & της Περσίας και είχε τέκνο:
 Κύρος Β΄ Μέγας, απεβ. 580 π.Χ., βασιλιάς της Βαβυλώνας, Λυδίας, Μηδίας, Περσίας και ιδρυτής της Περσικής αυτοκρατορίας.

Πηγές
 J. Hedderwick & co (1809). Letters on ancient history. p. 80.

Βασίλισσες της Περσίας