Πρόεδρος της Σοβιετικής Ένωσης

Ο Πρόεδρος της Σοβιετικής Ένωσης (Ρωσικά: Президент Советского Союза, Prezident Sovetskogo Soyuza), επίσημα ονομάζεται Πρόεδρος της ΕΣΣΔ (Ρωσικά: Президент СССР) ή Πρόεδρος της Ένωσης των Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών (Ρωσικά: Президент Союза Советских Социалистических Республик), ήταν ο αρχηγός κράτους της Σοβιετικής Ένωσης από τις 15 Μαρτίου 1990 έως τις 25 Δεκεμβρίου 1991. Ο Μιχαήλ Γκορμπατσόφ ήταν ο μόνος άνθρωπος που ανέλαβε το αξίωμα. Ο Γκορμπατσόφ ήταν επίσης ο Γενικός Γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος της Σοβιετικής Ένωσης, από τον Μάρτιο του 1985 μέχρι τον Αύγουστο του 1991. Ως πρόεδρος, είχε αυξανόμενα μεγαλύτερο μερίδιο εξουσίας και παραιτήθηκε από Γενικός Γραμματέας μετά τη Σοβιετική απόπειρα πραξικοπήματος του 1991.

Η προεδρία ήταν εκτελεστικό αξίωμα, βασισμένο σε ανάμειξη της Αμερικανικής και Γαλλικής προεδρίας. 

Πριν τη δημιουργία της θέσης του προέδρου, ο ντε γιούρε αρχηγός κράτους της Σοβιετικής Ένωσης ήταν ο πρόεδρος του Προεδρείου του Ανωτάτου Σοβιέτ, που συχνά αποκαλούνταν ως "πρόεδρος" από μη-Σοβιετικές πηγές. Για το μεγαλύτερο μέρος της ύπαρξης της Σοβιετικής Ένωσης, η μόνη αποτελεσματική εκτελεστική πολιτική εξουσία ήταν στα χέρια του Γενικού Γραμματέα του Κομμουνιστικού Κόμματος της Σοβιετικής Ένωσης, με τον Πρόεδρο του Προεδρείου να ασκεί σε μεγάλο βαθμό συμβολικά καθήκοντα. Ξεκινώντας με τον Λεονίντ Μπρέζνιεφ το 1977, οι τελευταίοι τέσσερις Γενικοί Γραμματείς - ο Μπρέζνιεφ, ο Γιούρι Αντρόποφ, ο Κονσταντίν Τσερνένκο και ο Γκορμπατσόφ—ταυτόχρονα υπηρέτησαν ως ντε γιούρε αρχηγοί του κράτους κατά την περίοδο που υπηρέτησαν στο αξίωμα του Γενικού Γραμματέα. 

Ο πρόεδρος εκλεγόταν αρχικά από το Κογκρέσο των Αντιπροσώπων του Λαού και υπηρετούσε ως ex officio πρόεδρος του σώματος, αλλά όλες οι υπόλοιπες εκλογές γίνονταν με λαϊκή ψήφο. Κατά την εκλογή του προέδρου προτάθηκαν αρκετή υποψήφιοι, συμπεριλαμβανομένων ηγετικών υποψήφιων όπως η προσωπικότητα της KGB Βαντίμ Μπακάτιν και ο πρωθυπουργός Νικολάι Ρύζκοφ. 

Ο Αντιπρόεδρος της Σοβιετικής Ένωσης ήταν ο Γκενάντι Γιανάγιεφ, ο πρώτος και ο τελευταίος που ανέλαβε αυτό το αξίωμα. Επίσης ήταν ο αρχηγός της Συμμορίας των Οχτώ που πραγματοποίησε το πραξικόπημα του Αυγούστου του 1991, και ανακήρυξε τον εαυτό του ως Προσωρινός Πρόεδρος της Σοβιετικής Ένωσης στις 19 Αυγούστου. Τρεις μέρες μετά το πραξικόπημα κατέρρευσε και ο Γκορμπατσόφ αποκαταστάθηκε.

Δείτε επίσης 
 Κατάλογος των άρθρων σχετιζόμενων με την Σοβιετική Ένωση
 Κατάλογος των αρχηγών κράτους της Σοβιετικής Ένωσης
 Πρωθυπουργός της Σοβιετικής Ένωσης
 Γενικός Γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος της Σοβιετικής Ένωσης

Παραπομπές  

Κυβέρνηση της Σοβιετικής Ένωσης