Ηλίας Ζιώγας

Ο Ηλίας Κ. Ζιώγας (1909-1982) ήταν Κωνσταντινουπολίτης λογοτέχνης, κριτικός τέχνης, συγγραφέας και δημοσιογράφος, που διέπρεψε κυρίως στις ΗΠΑ.

Ζωή 
Ο Ζιώγας γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη (στην τότε Οθωμανική Αυτοκρατορία) και το 1923 κατέφυγε στην Ελλάδα, όπου ολοκλήρωσε τη γυμνασιακή του εκπαίδευση και αμέσως μετά άρχισε να σπουδάζει στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Ωστόσο, ήδη από τα γυμνασιακά του χρόνια είχε αρχίσει να γράφει. Δημοσίευσε κείμενα σε περιοδικά της εποχής, όπως στα Καινούργια ζωή, Νέοι άνθρωποι, Νέοι πρωτοπόροι, Νεοελληνικά Γράμματα, Μακεδονικές ημέρες, Ηώς, Νέα Εστία, Τέχνη (περιοδικό της Κωνσταντινούπολης) και άλλα. Τα δύο πρώτα βιβλία του εκδόθηκαν κατά τη διάρκεια του πολέμου: η μελέτη Γιαννούλης Χαλεπάς: Ερμηνεία και τοποθέτηση του έργου του (1941) και ο τόμος με μεταφράσεις για τους Γάλλους καλλιτέχνες Σεζάν, Ροντέν και Μαγιόλ (1943).

Το 1948 ο Ζιώγας μετανάστευσε στις ΗΠΑ. Εγκαταστάθηκε στη Νέα Υόρκη μέχρι το 1964. Διετέλεσε γραμματέας του τότε Αρχιεπισκόπου Βορείου και Νοτίου Αμερικής Μιχαήλ και ταυτοχρόνως ανταποκριτής της Νέας Εστίας. Στη Νέα Υόρκη ανέπτυξε σταδιακά μεγάλη λογοτεχνική και δημοσιογραφική δράση. Υπήρξε χρονογράφος στον Εθνικό Κήρυκα και για ένα διάστημα (1960-1961) διεύθυνε την εβδομαδιαία 16σέλιδη έκδοσή του.

Το 1958, αφού πρώτα συνδέθηκε με εκπροσώπους της καλλιτεχνικής ζωής του ελληνισμού της Αμερικής, όπως με τον ποιητή Θεόδωρο Γιαννακούλη, τον γλύπτη Πολύγνωτο Βαγή, τους ζωγράφους Τζων Ξέρων και Τζωρτζ Κόνσταν, τους λόγιους από το Σικάγο Θεανώ Μάργαρη και Ξενοφώντα Πανόπουλο, τον Ηλία Κούτση από το Πίτσμπεργκ και άλλους από άλλα μέρη των ΗΠΑ, ο Ζιώγας ίδρυσε το περιοδικό Αργοναύτης, με πρόθεση την προβολή όλων των άγνωστων ή κρυμμένων πνευματικών αξιών του ελληνισμού των ΗΠΑ. Κατόρθωσε έτσι να συγκεντρώσει γύρω από το πνευματικό και καλλιτεχνικό αυτό όργανο της ομογένειας όλους σχεδόν τους διανοουμένους της. Προπάντων συνετέλεσε με την έκδοσή του αυτή στο να δημιουργηθεί μία σοβαρή καθαρώς ελληνοαμερικανική πνευματική ζωή, της οποίας η ακτινοβολία έφθασε μέχρι την Ελλάδα, αφού την επόμενη δεκαετία βραβεύθηκαν επανειλημμένα έργα, κυρίως λογοτεχνικά, των μελών της από το ελληνικό κράτος (π.χ. της Θ. Μάργαρη), καθώς και από πολιτιστικούς φορείς, όπως η «Ομάδα των Δώδεκα». Ακόμα, ο Ζιώγας συνετέλεσε στο να προσκληθεί ο σημαντικός εκπρόσωπος της αμερικανικής αφηρημένης ζωγραφικής Τζων Ξέρων, που επέστρεψε στην Ελλάδα μετά από 62 χρόνια και εξέθεσε τον Οκτώβριο του 1966 στο Ζάππειο αναδρομικά το έργο του.

Μέχρι και τα τελευταία χρόνια του, ο Ζιώγας δεν έπαψε να γράφει και να μιλά για τους ομογενείς της Αμερικής και τους εκπροσώπους τους στον κόσμο των γραμμάτων και των τεχνών. Συνέγραφε επιφυλλίδες, άρθρα και μελέτες για τους ομογενείς και τα προβλήματά τους στις αθηναϊκές εφημερίδες Έθνος, Το Βήμα, Ελευθερία, Βραδυνή κ.ά. Ερευνώντας τις πηγές της ιστορίας του ελληνισμού των ΗΠΑ, απεκάλυψε το 1951 ότι ο ζωγράφος των τοιχογραφιών στο Καπιτώλιο της Ουάσινγκτον ήταν κατά το ήμισυ Έλληνας (ο Κωνσταντίνος Μπρουμίδης).

Πηγές
 Ι.Μ. Χατζηφώτης: Το λήμμα «Ζιώγας Ηλίας» στη Νέα Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια «Χάρη Πάτση», τόμος 13, σελ. 185

Νεοέλληνες λογοτέχνες
Έλληνες συγγραφείς
Έλληνες κριτικοί της τέχνης
Ελληνοαμερικανοί