Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου

Ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου είναι το πρόσωπο που προεδρεύει και προωθεί το έργο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, καθώς και ο κύριος εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) στην παγκόσμια σκηνή.

Ρόλος
Ο ρόλος του Προέδρου ορίζεται στο άρθρο 15 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ). Ειδικότερα, ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου:
 προεδρεύει στις συνόδους του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και διευθύνει τις εργασίες του
 μεριμνά για την προετοιμασία των συνόδων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και τη συνέχεια των εργασιών του, σε συνεργασία με τον Πρόεδρο της Επιτροπής και βάσει των εργασιών του Συμβουλίου Γενικών Υποθέσεων
 βοηθά στην επίτευξη συνοχής και συναίνεσης στους κόλπους του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου
 ενημερώνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο μετά από κάθε σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου

Ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου εξασφαλίζει επίσης την εξωτερική εκπροσώπηση της ΕΕ στο επίπεδο των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων:
σε ό,τι αφορά θέματα που άπτονται της κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας της ΕΕ (ΚΕΠΠΑ), από κοινού με τον Ύπατο Εκπρόσωπο της Ένωσης για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας, ο οποίος συμβάλλει στην εφαρμογή της ΚΕΠΠΑ και την εξασφάλιση της ενότητας, της συνέπειας και της αποτελεσματικότητάς της
στις διεθνείς συνόδους κορυφής, συνήθως από κοινού με τον Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

Ιστορικό του αξιώματος
Από το 1975 έως το 2009, ο επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου ήταν μια ανεπίσημη θέση (συχνά αναφερόμενη ως ο Προεδρεύων του Συμβουλίου), την οποία κατείχε ο αρχηγός κράτους ή η κυβέρνηση του κράτους μέλους που κατείχε την εξαμηνιαία εκ περιτροπής Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ωστόσο, μετά τη Συνθήκη της Λισαβόνας του 2007, το άρθρο 15 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση ορίζει ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο διορίζει έναν πρόεδρο πλήρους απασχόλησης για θητεία δυόμισι ετών, με δυνατότητα ανανέωσης μία φορά. Οι διορισμοί, καθώς και η απομάκρυνση των κατεστημένων φορέων, απαιτούν διπλή πλειοψηφική υποστήριξη στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.

Στις 19 Νοεμβρίου 2009, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συμφώνησε ότι ο πρώτος πρόεδρός του βάσει της Συνθήκης της Λισαβόνας θα είναι ο Χέρμαν βαν Ρομπέι (Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα). Ο Χέρμαν βαν Ρομπέι ανέλαβε καθήκοντα όταν τέθηκε σε ισχύ η Συνθήκη της Λισαβόνας, την 1η Δεκεμβρίου 2009 με θητεία μέχρι τις 31 Μαΐου 2012. Η θητεία του παρατάθηκε αργότερα με μια δεύτερη περίοδο που έληξε στις 30 Νοεμβρίου 2014.

Ο δεύτερος και σημερινός Πρόεδρος είναι ο πρώην Πολωνός πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ. Αρχικά εξελέγη για να υπηρετήσει από την 1η Δεκεμβρίου 2014 έως τις 31 Μαΐου 2017 και στη συνέχεια επανεκλέχθηκε στις 9 Μαρτίου 2017 σε δεύτερη θητεία από την 1η Ιουνίου 2017 έως τις 30 Νοεμβρίου 2019.

Στις 2 Ιουλίου 2019, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο εξέλεξε τον Βέλγο πρωθυπουργό Σαρλ Μισέλ ως διάδοχο του Ντόναλντ Τουσκ ως Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για την περίοδο από την 1η Δεκεμβρίου 2019 έως τις 31 Μαΐου 2022.

Διορισμός
Ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου εκλέγεται από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο με ειδική πλειοψηφία.

Εκλέγεται για θητεία 2,5 ετών, η οποία μπορεί να ανανεωθεί μία φορά. Σύμφωνα με την καθιερωμένη πρακτική, η εκ περιτροπής προεδρία είναι επιφορτισμένη με τον συντονισμό της εκλογικής διαδικασίας. Κατά τη διάρκεια του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στο οποίο συζητείται η εκλογή του Προέδρου, στο σχετικό μέρος της συνεδρίασης προεδρεύει ο αρχηγός κράτους ή κυβέρνησης που εκπροσωπεί την Προεδρία.

Ο Πρόεδρος δεν μπορεί να κατέχει παράλληλα κρατικό αξίωμα.

Διατελέσαντες Μόνιμοι Πρόεδροι

Εξωτερικοί Σύνδεσμοι
Ιστοσελίδα Προέδρου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου

Όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης