Εθνικό Μουσείο του Αφγανιστάν

Το Εθνικό Μουσείο του Αφγανιστάν (περσικά: موزیم ملی افغانستان, Mūzīyam-e mellī-ye Afghānestān, παστού: د افغانستان ملی موزیم, Də Afghānistān Millī Mūzīyəm), γνωστό και ως Μουσείο της Καμπούλ, είναι διώροφο κτίριο το οποίο βρίσκεται 9 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά από το κέντρο της Καμπούλ στο Αφγανιστάν. Προς το παρόν πραγματοποιούνται εργασίες ανακαίνισης και επέκτασής του. Το μουσείο θεωρούνταν κάποτε ως ένα από τα καλύτερα του κόσμου.

Η συλλογή του μουσείου υπήρξε παλαιότερα μία από τις πιο σημαντικές στην Κεντρική Ασία, με πάνω από 100.000 εκθέματα που τα οποία χρονολογούνται από αρκετές χιλιετίες. Με την έναρξη του εμφυλίου πολέμου το 1992, το μουσείο λεηλατήθηκε αρκετές φορές με αποτέλεσμα να χαθεί το 70% των 100.000 εκθεμάτων. Από το 2007, αρκετοί διεθνείς οργανισμοί βοήθησαν στην επαναφορά περισσότερων από 8.000 εκθεμάτων, από τα οποία το πιο πρόσφατο είναι ένα γλυπτό από ασβεστόλιθο από τη Γερμανία. Περίπου 843 αντικείμενα επιστράφηκαν από το Ηνωμένο Βασίλειο το 2012, συμπεριλαμβανομένων των περίφημων φιλντισίων του Μπαγκράμ του 1ου αιώνα.

Ιστορικά στοιχεία
Το Εθνικό Μουσείο του Αφγανιστάν άνοιξε το 1919 κατά τη βασιλεία του βασιλιά Αμανουλάχ Χαν. Η συλλογή αρχικά ήταν τοποθετημένη στο παλάτι Μπαγκέ Μπαλά, αλλά μετακινήθηκε το 1922 και άρχισε να λειτουργεί ως «αποθήκη σπάνιων αντικειμένων». Μετακινήθηκε στη σημερινή του θέση το 1931. Η ιστορικός Νάνσι Ντουπρί συνέγραψε έναν οδηγό για το μουσείο (A Guide to the Kabul Museum) το 1964. Το 1973 προσλήφθηκε ένας Δανός αρχιτέκτονας για να σχεδιάσει ένα νέο κτίριο για το μουσείο, αλλά τα σχέδια δεν ολοκληρώθηκαν ποτέ. Το 1989, το Τίλια Τεπέ μεταφέρθηκε σε υπόγειο θάλαμο στην Κεντρική Τράπεζα του Αφγανιστάν. 

Μετά την κατάρρευση της κυβέρνησης του προέδρου Νατζιμπουλάχ και την έναρξη ενός αιματηρού εμφυλίου πολέμου στις αρχές της δεκαετίας του 1990, το μουσείο λεηλατήθηκε πολλές φορές με αποτέλεσμα να χάσει το 70% των 100.000 εκθεμάτων του. Μια επίθεση με ρουκέτες τον Μάιο του 1993 έθαψε τα αρχαία κεραμικά κάτω από τα συντρίμμια. Τον Μάρτιο του 1994, το μουσείο, το οποίο είχε χρησιμοποιηθεί ως στρατιωτική βάση, χτυπήθηκε από ρουκέτες και καταστράφηκε σε μεγάλο βαθμό. Το Υπουργείο Πληροφόρησης και Πολιτισμού της κυβέρνησης του Προέδρου Ραμπανί διέταξε το προσωπικό του μουσείου να ξεκινήσει τη μετακίνηση των εκθεμάτων στο ξενοδοχείο Kabul προκειμένου να τα διασωθούν τα εναπομείναντα εκθέματα. Το Σεπτέμβριο του 1996, το προσωπικό του μουσείου ολοκλήρωσε την καταγραφή των διασωθέντων εκθεμάτων. Τον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο του 2001, οι Ταλιμπάν κατέστρεψαν αμέτρητα έργα τέχνης. Αναφέρθηκε τον Νοέμβριο του 2001 ότι οι Ταλιμπάν είχαν καταστρέψει τουλάχιστον 2.750 αρχαία έργα τέχνης κατά τη διάρκεια του έτους.

Μεταξύ 2003 και 2006 δαπανήθηκαν περίπου 350.000 δολάρια για την ανακαίνιση του κτιρίου. Πολλά από τα πιο πολύτιμα αντικείμενα είχαν σφραγιστεί σε μεταλλικά κιβώτια και απομακρύνθηκαν για ασφάλεια. Επαναφέρθηκαν και καταγράφηκαν το 2004. Κάποια αρχαιολογικά αντικείμενα βρέθηκαν σε θόλους στην Καμπούλ, ενώ ακόμη μία συλλογή βρέθηκε στην Ελβετία. Από το 2007, η UNESCO και η Interpol συνέβαλαν στην επιστροφή περισσότερων από 8.000 αντικειμένων, με το πιο πρόσφατο να είναι ένα γλυπτό από ασβεστόλιθο από τη Γερμανία και 843 εκθέματα από το Βρετανικό Μουσείο που επεστράφησαν τον Ιούλιο του 2012.

Το 2012, ένα αρχιτεκτονικό γραφείο από την Ισπανία κέρδισε διαγωνισμό για το νέο σχέδιο του Εθνικού Μουσείου του Αφγανιστάν. Οι εργασίες επέκτασης του μουσείου με βάση τους διεθνείς κανονισμούς ξεκίνησαν το 2013.

Συλλογές

Πολλοί θησαυροί από ελεφαντόδοντο εκτίθενται στο μουσείο, όπως και οι αρχαιότητες από το Κουσάν, τον πρώιμο Βουδισμό και το πρώιμο Ισλάμ. Ένα από τα πιο διάσημα κομμάτια του μουσείου το οποίο διασώθηκε από την ταραγμένη περίοδο της δεκαετίας του 1990 είναι η επιγραφή Ραμπατάκ του βασιλιά Κανίσκα.

Αρχαιολογικά εκθέματα
Το Εθνικό Μουσείο της Καμπούλ είναι το αποθετήριο πολλών από τα πιο εντυπωσιακά αρχαιολογικά ευρήματα στη χώρα. Σε αυτά περιλαμβάνονται τοιχογραφίες από το Ντιλμπερτζίν, επιγραφές, τμήματα αρχιτεκτονικής, γλυπτά, μεταλλικά αντικείμενα και νομίσματα που ανασκάφθηκαν κατά τις γαλλικές ανασκαφές στο Άι-Χανούμ και το Σουρχ Κοτάλ, η εντυπωσιακή συλλογή αντικειμένων που βρέθηκαν σε μια αποθήκη εμπόρων στην πόλη Μπαγκράμ, στην οποία περιλαμβάνονται φιλντίσι από την Ινδία, καθρέφτες από την Κίνα και γυάλινα σκεύη από τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, τα κεφάλια από μάρμαρο της Χαντά, βουδιστικά γλυπτά από το Τεπέ Σαρντάρ και άλλα μοναστικά ιδρύματα στο Αφγανιστάν, και μια μεγάλη συλλογή ισλαμικής τέχνης από τις περιόδους των Γκαζβανιδών και των Τιμουριδών που βρέθηκαν στο Γκάζνι.

Νομισματική συλλογή
Το Εθνικό Μουσείο διαθέτει μια μεγάλη συλλογή νομισμάτων. Ο Αυστριακός νομισματολόγος Ρόμπερτ Γκομπλ ανέφερε ότι περιείχε 30.000 αντικείμενα κατά τη διάρκεια μιας εκ μέρους της UNESCO επιθεώρησης της συλλογής. Δεν είναι γνωστές οι μεταβολές που υπέστη η συλλογή κατά τη διάρκεια των διάφορων πολέμων έκτοτε. Η συλλογή περιέχει το μεγαλύτερο μέρος του αρχαιολογικού υλικού που βρέθηκε στο Αφγανιστάν. Η Γαλλική Αρχαιολογική Αντιπροσωπεία στο Αφγανιστάν (DAFA) δημοσίευσε τα ευρήματα κερμάτων που βρέθηκαν στην πόλη Σουρχ Κοτάλ. Μερικά από τα νομίσματα που βρέθηκαν κατά την ανασκαφή του Μπαγκράμ έχουν εκτεθεί. Μέρος της θρυλικής συλλογής του Μιρ Ζάκα, μια πολύ ασυνήθιστη συλλογή που περιείχε τεράστιους αριθμούς νομισμάτων από τον 4ο αιώνα π.Χ. έως τον 3ο αιώνα μ.Χ., με συνολικά 11.500 ασημένια και χάλκινα νομίσματα, φυλάσσονταν στο μουσείο. Το μουσείο έχει διορίσει επιμελητή για τη Νομισματική, αλλά η συλλογή παραμένει κλειστή για τους μελετητές και το ευρύ κοινό.

Η περιοδεύουσα συλλογή
Ορισμένα σημαντικά τμήματα της συλλογής, συμπεριλαμβανομένων των υλικών από το Μπαγκράμ, το Άι Χανούμ, το Τεπέ Φουλόλ, καθώς και τα χρυσά κοσμήματα από τους έξι ανασκαμμένους τάφους στο Τίλια Τεπέ, βρίσκονται σε περιοδεύουσα έκθεση από το 2006. Εκτίθενται σε διάφορα μουσεία του κόσμου προτού επιστρέψουν στο μουσείο της Καμπούλ.

Παραπομπές

Κτίρια και κατασκευές στο Αφγανιστάν
Μουσεία στο Αφγανιστάν