Κοσμάς ο Θεσπρωτός

Ο Κοσμάς ο Θεσπρωτός (Γεωργουτσάτες Δρόπολης, περ. 1780 - Καρπενήσι, 1852) ήταν Έλληνας λόγιος, ιερέας και θεολόγος.

Ζωή 
Ο Κοσμάς γεννήθηκε ως Κυρίτσης Κότρας στο χωριό Γεωργουτσάτες, στην Δρόπολη στη σύγχρονη νότια Αλβανία, τότε έδαφος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Το 1805 έγινε ιερέας και άλλαξε το όνομά του σε Κοσμάς. Τα επόμενα χρόνια έγινε μαθητής του Αθανασίου Ψαλλίδα, μιας μεγάλης μορφής του νεοελληνικού Διαφωτισμού. Αποφοίτησε από τη Καπλάνειο Σχολή των Ιωαννίνων στο 1815. Δίδαξε σε διάφορα σχολεία στην Ήπειρο και μετά την επιτυχημένη ελληνική επανάσταση (1821-1830) μετακόμισε στην Αθήνα όπου συνέχισε την εκπαιδευτική δραστηριότητα. Πέθανε στο Καρπενήσι το 1852.

Έργα 
Ένα από τα διάσημα έργα του ήταν η Γεωγραφία Αλβανίας και Ηπείρου, βασισμένο στα διδάγματά του από τον Ψαλλίδα. Γράφτηκε γύρω από το 1833. Είναι μια πραγματεία που περιγράφει γεωγραφικά Αλβανία και τηνΉπειρο. Σε αυτό το έργο, ο Κοσμάς υιοθέτησε την άποψη του Ψαλλίδα και τοποθέτησε ως γεωγραφικό σύνορο μεταξύ Ηπείρου και Αλβανίας τον ποταμό Αώο. Το έργο αυτό ολοκληρώθηκε μετά την αποφοίτησή του από τη Καπλάνειο, όταν εργάστηκε ως δάσκαλος σε διάφορα ελληνικά σχολεία στην Ήπειρο. Έγραψε επίσης τα ακόλουθα έργα:

 Γεωγραφία Αλβανίας και Ηπείρου
 Εγχειρίδιο φιλοσοφίας
 Ποιημάτιον
 Κοσμάς ο Θεσπρωτός, La complainte d'ali Pacha. Éd. critique avec trad. et glossaire par Yvon Tarabout. Publications Langues'O, Παρίσι 1983.

Περαιτέρω ανάγνωση 

 Κοσμάς ο Θεσπρωτός στο openarchives.gr

Παραπομπές 

Βορειοηπειρώτες