Κυπριακές προεδρικές εκλογές 1968

Οι Προεδρικές Εκλογές του 1968 ήταν οι δεύτερες προεδρικές εκλογές που διεξήχθησαν στην Κύπρο μετά την ανακήρυξη της ανεξαρτησίας της χώρας. Πρόεδρος ανακηρύχθηκε ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Μακάριος Γ΄.

Εκλογικό σύστημα 
Ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας εκλεγόταν (και εκλέγεται) άμεσα από τον λαό με καθολική και μυστική ψηφοφορία. Η θητεία του προέδρου είναι πενταετής. Ξεκινά την ημέρα εγκαταστάσεως του ενώπιον της Βουλής των Αντιπροσώπων, όπου ο εκλεγμένος πρόεδρος δίνει τη νενομισμένη διαβεβαίωση.

Όταν μόνο ένας υποψήφιος υποβάλλει υποψηφιότητα, τότε ανακηρύσσεται ως εκλεγείς Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, χωρίς ψηφοφορία. Όταν οι υποψήφιοι είναι περισσότεροι από έναν, τότε εκλέγεται ο υποψήφιος που εξασφαλίζει πάνω από το 50% των εγκύρων ψήφων. Αν κανένας από τους υποψήφιους δεν εξασφαλίσει την απαιτούμενη πλειοψηφία, τότε διεξάγεται επαναληπτική εκλογή την αντίστοιχη μέρα της αμέσως επόμενης βδομάδας ανάμεσα στους δυο υποψηφίους που πήραν τις περισσότερες ψήφους. Ο υποψήφιος που παίρνει, κατά την επαναληπτική εκλογή, το μεγαλύτερο αριθμό ψήφων θεωρείται εκλεγείς.

Η εκλογή του νέου Προέδρου της Δημοκρατίας γίνεται πριν από τη λήξη της θητείας του απερχόμενου προέδρου, έτσι ώστε ο νεοεκλεγόμενος πρόεδρος να είναι σε θέση να αναλάβει τα καθήκοντα του όταν η θητεία αυτή λήξει.

Σε περίπτωση που η θέση του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας παραμένει κενή, διεξάγεται αναπληρωματική εκλογή εντός 45 ημερών από την ημέρα που η θέση παρέμεινε κενή. Η θητεία του εκλεγομένου με αναπληρωματική εκλογή προέδρου είναι ίση με τη μη εκπνεύσασα περίοδο της θητείας του προηγούμενου προέδρου.

Σε περίπτωση προσωρινής απουσίας ή προσωρινού κωλύματος του Προέδρου της Δημοκρατίας, τον αναπληροί ο Πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων.

Ιστορικό 
Σύμφωνα με το σύνταγμα οι εκλογές έπρεπε να πραγματοποιηθούν το 1965. Ωστόσο, οι εκλογές του 1965 ανεβλήθησαν λόγω των δικοινοτικών διαταραχών της περιόδου 1963-1964. Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψήφισε παράταση της θητείας του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ΄ 1960 μέχρι το 1968.

Βάσει του συντάγματος, το σύστημα διακυβέρνησης ήταν η προεδρική δημοκρατία με πρόεδρο Ελληνοκύπριο και αντιπρόεδρο Τουρκοκύπριο εκλεγμένους, τον πρώτο από τους ελληνικής και τον δεύτερο από τους τουρκικής καταγωγής κατοίκους της χώρας. Και ο πρόεδρος και ο αντιπρόεδρος είχαν το δικαίωμα του βέτο για θέματα εξωτερικής πολιτικής, ενόπλων δυνάμεων, ασφάλειας κλπ. Ωστόσο, μετά την αποχώρηση των Τουρκοκυπρίων από την διακυβέρνηση της χώρας, δεν έγιναν εκλογές για τη θέση του αντιπροέδρου. Οι Τουρκοκύπριοι επανεξέλεξαν στις 15 Φεβρουαρίου 1968 τον Φαζίλ Κιουτσιούκ ως αντιπρόεδρο της χώρας, αλλά η εκλογή θεωρήθηκε παράνομη από την ελληνική πλευρά, επειδή η διαδικασία δεν έγινε υπό τον έλεγχο των κρατικών αρχών.

Στις προεδρικές εκλογές της 25ης Δεκεμβρίου 1968 υποψήφιοι ήταν ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος Γ΄ και ο Τάκης Ευδόκας. Ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος Γ΄ είχε τη στήριξη του Πατριωτικού Μετώπου (αγωνιστές της ΕΟΚΑ που δεν αντιδρούσαν στις συμφωνίες Ζυρίχης-Λονδίνου) και του ΑΚΕΛ. Ο Τάκης Ευδόκας έθεσε υποψηφιότητα για να συντηρήσει και να προβάλει το θέμα της ένωσης της Κύπρου με την Ελλάδα. Ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Μακάριος Γ΄ εξελέγη Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας με ποσοστό 96,26%, έναντι του Τάκη Ευδόκα που κατέλαβε ποσοστό 3,74%.

Αποτελέσματα
Ο πίνακας που ακολουθεί παρουσιάζει τα αποτελέσματα των εκλογών:

Διεθνείς αντιδράσεις 
Στην πιο κάτω λίστα αναγράφονται τα πρόσωπα που απέστειλαν συγχαρητήριο τηλεγράφημα προς τον εκλεγέντα πρόεδρο.

 η ελληνική κυβέρνηση
 ο Αντιβασιλέας της Ελλάδας Ζωιτάκης
 ο Βασιλιάς της Ελλάδας Κωνσταντίνος
ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος Ιερώνυμος
ο Πατριάρχης Ιεροσολύμων Βενέδικτος
ο Πατριάρχης Μόσχας και Πασών των Ρωσιών Αλέξιος
η Βασίλισσα της Μεγάλης Βρετανίας Ελισάβετ
ο Σάχης της Περσίας Μοχάμεντ Ρεζά Παχλαβί
ο πρόεδρος της Ινδίας Ζακίρ Χουσαΐν
ο πρόεδρος της Σοβιετικής Ένωσης Νικολάι Ποντγκόρνυ
ο πρόεδρος της Γερμανίας Χάινριχ Λίμπκε
ο πρόεδρος της Ελβετίας Γουίλι Σπούλερ
ο πρόεδρος της Ιταλίας Τζουζέπε Σάραγκατ
ο πρόεδρος της Γιουγκοσλαβίας Γιόσιπ Μπροζ Τίτο
ο πρόεδρος της Τσεχοσλοβακίας Αντονίν Νοβότνι
ο πρόεδρος της Ανατολικής Γερμανίας Βάλτερ Ούλμπριχτ
ο πρόεδρος της Συρίας Νουρεντίν Αλ Ατάσσι
ο πρόεδρος του Ισραήλ Ζαλμάν Σιαζάρ
ο πρόεδρος του Καμερούν Αχμαντού Αχίντζο
ο πρόεδρος του Κουβέιτ Σαμπάχ Αλσαλέμ Αλσαμπάχ
ο πρωθυπουργός του Κουβέιτ Τζαμπρ αλ-Άχμαντ αλ-Τζαμπρ αλ-Σαμπάχ
ο πρόεδρος του Λιβάνου Τσιαρλς Ελού
ο πρόεδρος της Αλγερίας Χουαρί Μπουμεντιέν
ο πρόεδρος της Ακτή Ελεφαντοστού Φελίξ Χουφουέ-Μπουανί
ο πρόεδρος της Χιλής Εντουάρντο Φρέι
ο πρόεδρος του Άνω Βόλτα (Μπουρκίνα Φάσο) Σανγκουλέ Λαμιζανά
ο γενικός κυβερνήτης της Μάλτας Μωρίς Ντόρμαν
ο πρόεδρος της Νιγηρίας Γιακούμπου Γκοβόν
ο πρόεδρος της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κόνγκο Μομπούτου Σέσε Σέκο
ο πρόεδρος της Μαδαγασκάρης Φιλιμπέρτ Τσιρανάνα
ο πρόεδρος της Πολωνίας Έντουαρντ Οχάμπ
η Κυβέρνηση της Ιαπωνίας
ο πρόεδρος της Δημοκρατίας της Κίνας Τσιανγκ Κάι Σεκ

Δείτε ακόμη 
Κυβέρνηση Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ΄ 1968

Παραπομπές

Πηγές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
Προεδρικές εκλογές στην Κύπρο 1960-2013 - Ιστορικό αφιέρωμα
Προεδρικές εκλογές - Τελετή εγκατάστασης Μακαρίου Γ΄ - 1968

Κυπριακές προεδρικές εκλογές