Βεγγαλικό λεξιλόγιο

Τα Βεγγαλικά (βεγγαλικά: , Bangla) είναι γλώσσα Μαγκάντχι, εξελίχθηκε από τις γλώσσες Μαγκάντχι Πρακρίτ και Πάλι. Ο πυρήνας του βεγγαλικού λεξιλογίου κατάγεται ετυμολογικά από τις γλώσσες Μαγκάντχι Πρακρίτ και Πάλι. Ωστόσο, αιώνες μεγάλου δανεισμού και αντιδανεισμού από τα αραβικά, περσικά, τουρκικά, Σανσκριτικά, Αυστροασιατικές γλώσσες και άλλες γλώσσες, έχει οδηγήσει στην υιοθέτηση της ευρύ φάσματος λέξεων με ξένες ρίζες. Έτσι η προέλευση δανεισμένων και αντιδανεισμένων λέξεων στο Βεγγαλικό λεξιλόγιο είναι ευρεία και ποίκιλη, λόγω επαφή με διάφορες γλώσσες για αιώνες.

Προέλευση λέξεων 

Το τυπικό Βεγγαλικό λεξιλόγιο περιέχει περίπου 75.000 λέξεις, από τις οποίες οι 50.000 (67%) θεωρούνται তৎসম τοτσόμο (λέξεις άμεσα αντιδανεισμένες από τα Σανσκριτικά), 21.100 (28%) είναι তদ্ভব τοντμπομπό (μητρικό Βεγγαλικό λεξιλόγιο με Σανσκριτικές συγγενείς λέξεις), και οι υπόλοιπες είναι δανεισμένες από দেশী ντέσι "αυτόχθονες (αυστροασιατικές)" και বিদেশী μπιντέσι "ξένες" πηγές.

Ωστόσο, τα στοιχεία αυτά δεν λαμβάνουν υπόψη το γεγονός ότι ένα τεράστιο κομμάτι από αυτές τις λέξεις είναι αρχαϊκές ή σε μεγάλο βαθμό τεχνικές, ελαχιστοποιώντας τη πραγματική τους χρήση. Το παραγωγικό λεξιλόγιο που χρησιμοποιείται στα σύγχρονα λογοτεχνικά έργα, στην πραγματικότητα, αποτελείται ως επί το πλείστον το 67% ιθαγενείς λέξεις τοντμπομπό, ενώ τα αντιδάνεια τοτσόμο αποτελούν μόνο το 25% του συνόλου. Τα δάνεια Ντέσι και μπιντέσι μαζί συνθέτουν το υπόλοιπο 8% από το λεξιλόγιο που χρησιμοποιείται στη σύγχρονη Βεγγαλική λογοτεχνία.

Λεξιλογικές διαφορές 
Ο παρακάτω πίνακας συγκρίνει τις διαφορές των προφορικών και χρησιμοποιούμενων λεξιλογίων στο Μπαγκλαντές και τη Δυτική Βεγγάλη.

Παραδείγματα δανεισμένων λέξεων 
Λόγω αιώνες επαφή με τους Ευρωπαίους, Μογγόλους, Άραβες, Πέρσες, και Ανατολικούς Ασιάτες, η βεγγαλική γλώσσα έχει απορροφήσει αμέτρητες λέξεις από ξένες γλώσσες, ενσωματώνοντάς συχνά εντελώς τα δάνεια στο βασικό λεξιλόγιο. Τα πιο κοινά δάνεια από ξένες γλώσσες που προέρχονται από τρία διαφορετικά είδη επικοινωνίας. Μετά από αιώνες επαφή από τη Περσία και τη Μέση Ανατολή, ακολουθούμενη από τις επιδρομές της Μογγολικής αυτοκρατορίας της Ινδίας, πολυάριθμες τουρκικές, αραβικές και περσικές λέξεις έχουν απορροφηθεί και ενσωματωθεί πλήρως στο λεξικό. Αργότερα, Ανατολικοί Ασιάτες ταξιδιώτες και Ευρωπαίοι αποικιοκράτες έφεραν λέξεις από τα πορτογαλικά, τα γαλλικά, τα ολλανδικά, και πιο σημαντικά από τα αγγλικά. Μερικά πολύ κοινά δάνεια παρουσιάζονται παρακάτω.

Αραβικά (আরবি - Αάρμπι)

Περσικά (ফার্সি - Φαρσί)

Τουρκική (তুর্কি - Τούρκι)

Αυστροασιατικές γλώσσες (দেশী - Ντέσι)

Σανσκριτικά (সংস্কৃত - Σονγκσκρίτο)

Ιαπωνικά (জাপানি / নিহোঙ্গো - Τζαπανί / Νιχόνγκο)

Ολλανδικά (ওলন্দাজ - Ολοντάζ)

Πορτογαλικά (পর্তুগিজ - Πορτογκίζ)

Γαλλικά (ফরাসি - Φορασί)

Αγγλικά (ইংরেজি - Ινγκρεζί)

Αρχαία και Νέα Ελληνικά (গ্রিক - Γκρικ) 

Βεγγαλική γλώσσα
Γλώσσες του Μπανγκλαντές
Γλώσσες της Ινδίας