Καρλ Άουγκουστ Ζενφ

Ο Καρλ Άουγκουστ Ζενφ (12 Μαρτίου 1770 στο Κρεϊπάου της Πρωσίας – 2 Ιανουαρίου 1838 στο Ντόρπατ, στο Κυβερνείο της Λιβονίας της Ρωσικής Αυτοκρατορίας) ήταν Βαλτικός Γερμανός ζωγράφος, χαράκτης και δάσκαλος. Είναι περισσότερο γνωστός για τις χαρακτικές διάσημων γερμανικών και εσθονικών στρατιωτικών προσωπικοτήτων που υπηρετούσαν στον αυτοκρατορικό ρωσικό στρατό. Υπηρέτησε ως καθηγητής ζωγραφικής στο Πανεπιστήμιο του Ντόρπατ (σήμερα γνωστό ως Πανεπιστήμιο του Τάρτου) από τότε που ξανάνοιξε το 1802 μέχρι το θάνατό του το 1838 όπου εκπαίδευσε μερικούς από τους διασημότερους καλλιτέχνες της Εσθονίας.

Ζωή και έργο 
Ο Ζενφ γεννήθηκε στο χωριό Κρεϊπάου του Βασιλείου της Πρωσίας. Γιος του Καρλ Φρίντριχ Ζενφ, ενός προτεστάντη θεολόγου, είχε αρχικά σχεδιάσει να σπουδάσει ιατρική στο Χάλλε αλλά από το 1788 σπούδασε στην Ακαδημία Τεχνών της Λειψίας να σπουδάσει ζωγραφική με τον Γερμανό χαράκτη, ζωγράφο και γλύπτη Αδάμ Φρίντριχ Οέζερ. Ο Οέζερ αντέδρασε ενθουσιωδώς στην ιδιομορφία της τέχνης και ήταν ένας ισχυρός υπερασπιστής της υποστήριξης της μεταρρύθμισης προς τις αρχαίες γραμμές του Γιόχαν Γιόαχιμ Βίνκελμαν. Ως διευθυντής της νεοσυσταθείσας ακαδημίας, επέμεινε στην αισθητική της λιτότητας στην τέχνη, που αναμιγνυόταν με τις φιλοσοφίες του λουθηρανισμού. Αυτή η προσέγγιση επηρέασε σε μεγάλο βαθμό τον Ζενφ και θα εκδηλωθεί στο έργο του καθ 'όλη τη διάρκεια της ζωής του καθώς και αργότερα στις πραγματείες του για τη διδασκαλία ζωγραφικής και σχεδίου.

Το 1795, αισθάνοντας ότι είχε φθάσει στο όριο της προόδου του υπό την εποπτεία του Οέζερ, ο Ζενφ εγκατέλειψε την Ακαδημία της Λειψίας και ταξίδεψε στη Δρέσδη για να συνεχίσει τις σπουδές του στην Ακαδημία Τέχνης της Δρέσδης υπό την εποπτεία του διάσημου ελβετού ζωγράφου πορτρέτων Άντον Γκραφ και του συναδέλφου του, τον γερμανό ζωγράφο και εισηγητή Κρίστιαν Λέμπερεχτ Φόγκελ.

Ο Ζενφ είχε αρχικά επικεντρωθεί στα πορτραίτα, αλλά έλαβε σχετικά λίγες προμήθειες. Τελικά στράφηκε προς τη χάραξη, θεωρώντας την ως πιο δημοκρατική μορφή τέχνης. Ορισμένοι από τους πιο γνωστούς του πίνακες ήταν Εσθονοί στην υπηρεσία της ρωσικής κυβέρνησης, συμπεριλαμβανομένου του Κόμη Πιοτρ Βιτγκενστάιν. Στη Γερμανία, στις αρχές του 19ου αιώνα, το λογοτεχνικό κίνημα Στουρμ και Ντρανγκ άρχισε να μετατοπίζει την αντίληψη της σχέσης του ανθρώπου με τον κόσμο και, αν και ο Ζενφ δημιούργησε πορτραίτα των μεγάλων παικτών του κινήματος (συμπεριλαμβανομένου του Φρίντριχ Μαξιμίλιαν Κλίνγκερ), το έργο του παρέμεινε αρκετά συντηρητικό. Στην αρχή του κινήματος, οι καμβάδες του άρχισαν να μοιάζουν με το στυλ Μπιντερμάιερ, σύμφωνα με τον ιστορικό τέχνης Σεργκέι Κουζνετσόφ, «τα πορτραίτα, τα τοπία και οι νεκρές φύσεις ζωγραφίζονταν με την ίδια ευγένεια». Ο Κουζνετσόφ σημειώνει ότι σε αντίθεση με την ανερχόμενη ομάδα των ρομαντικών καλλιτεχνών της εποχής, «τα τοπία του Ζενφ είναι εντελώς απαλλαγμένα από συναίσθημα και επικεντρώνονται στην ακριβή αναπαράσταση της λεπτομέρειας». Το έργο του Ζενφ συγκρίθηκε συχνά με τον Ιβάν Χρούτσκι στο Βίλνιους.

Μέχρι το 1802, ο Ζενφ συνέχισε τις σπουδές του μαζί με την εργασία του ως ανεξάρτητος καλλιτέχνης, με μέτρια επιτυχία. Το 1803 του προσφέρθηκε θέση αναπληρωτή καθηγητή σχεδίασης και χαρακτικής στο πρόσφατα ανακαινισμένο Πανεπιστήμιο του Ντόρπατ στο σημερινό Τάρτου της Εσθονίας. Έγινε επικεφαλής του προγράμματος το 1818 και εργάστηκε εκεί μέχρι το θάνατό του. Κατά τη διάρκεια της θητείας του στη σχολή, ανέπτυξε μια νέα μεθοδολογία για τη διδασκαλία πρακτικής τέχνης και απεικόνισης που ήταν τότε απαραίτητη για την καταγραφή της έρευνας σε τομείς όπως η βιολογία, η φυσική, η μηχανική και η ανθρώπινη ανατομία. Συγκέντρωσε ένα βιβλίο επτά όγκων με τις δικές του χαλκογραφίες και τις πινακίδες ακουαρέλας για να διδάξει τεχνικές απεικόνισης και ζωγραφικής για φοιτητές που εισάγονταν στο Πανεπιστήμιο του Ντόρπατ. Τρία φυλλάδια αφιερώθηκαν στο σχέδιο λουλουδιών, τα οποία ο Ζενφ θεωρούσε ένα σημαντικό βήμα για να μάθουν να ζωγραφίζουν. Απαιτούσε από όλους τους μαθητές του να κατέχουν τη μοντελοποίηση των πετάλων και των φύλλων προτού προχωρήσουν στη ζωγραφική τοπίου και έπειτα στους ανθρώπους. Άλλα μέρη επικεντρώθηκαν στην απεικόνιση επιστημονικών δημοσιεύσεων και πολλές από τις υπάρχουσες πλάκες και χαρακτικά συνεχίζουν να χρησιμοποιούνται ως εικονογραφήσεις στα ιστορικά βιβλία μέχρι σήμερα.

Κληρονομιά 
Πολλοί από τους μαθητές του έγιναν καλλιτέχνες παγκοσμίου φήμης, συμπεριλαμβανομένων των Άουγκουστ Κλάρα, Άουγκουστ Σουχ, Λ.Β. Μάιντελ και Άουγκουστ Ματθίας Χάγκεν.

Εκτός από τη συμβουλευτική του για νέους καλλιτέχνες, ο Ζενφ υπηρέτησε επίσης ως κηδεμόνας του ανηψιού του Καρλ Φρίντριχ Κνόρε, γιος της αδερφής του Ζενφ Σοφία και του γερμανικού αστρονόμου Ερνστ Φρίντριχ Κνόρε μετά το θάνατό του το 1801. Ο Ζενφ εξασφάλισε για τον ταλαντούχο αγόρι μια θέση στο Πανεπιστήμιο στην ηλικία των δεκαπέντε, όπου σπούδασε με τον επιστήμονα Βίλχελμ Στρούβε προτού προχωρήσει στην ίδρυση του Αστρονομικού Παρατηρητηρίου του Νικολάγιεφ το 1827.

Παραπομπές 

Γερμανοί ζωγράφοι
Εσθονοί ζωγράφοι
Γερμανοί χαράκτες
Γερμανοί της Βαλτικής