Βουαντίσουαφ Σπίλμαν

Ο Βουαντίσουαφ Σπίλμαν (πολωνικά: Władysław Szpilman‎) (5 Δεκεμβρίου 1911 - 6 Ιουλίου 2000) ήταν Πολωνός πιανίστας και συνθέτης κλασικής μουσικής, εβραϊκής καταγωγής. Ο Σπίλμαν είναι ευρέως γνωστός ως το κεντρικό πρόσωπο στην ταινία του 2002 του Ρόμαν Πολάνσκι, Ο Πιανίστας, η οποία βασίστηκε στην αυτοβιογραφική αφήγηση του Σπίλμαν για το πώς επέζησε από τη γερμανική κατοχή της Βαρσοβίας και το Ολοκαύτωμα. 

Ο Σπίλμαν σπούδασε πιάνο σε μουσικές ακαδημίες στο Βερολίνο και τη Βαρσοβία. Έγινε δημοφιλής ερμηνευτής στο πολωνικό ραδιόφωνο και σε συναυλίες. Περιορισμένος στο Γκέτο της Βαρσοβίας μετά τη γερμανική εισβολή στην Πολωνία, ο Σπίλμαν πέρασε δύο χρόνια κρυμμένος. Προς το τέλος της απόκρυψής του, τον βοήθησε ο Βιλμ Χόζενφελτ, ένας Γερμανός αξιωματικός που μισούσε τις ναζιστικές πολιτικές. Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ο Σπίλμαν συνέχισε την καριέρα του στο πολωνικό ραδιόφωνο. 

Ο Σπίλμαν ήταν επίσης ένας παραγωγικός συνθέτηςΈγραψε εκατοντάδες τραγούδια και πολλά ορχηστρικά κομμάτια.

Καριέρα ως πιανίστας 
Ο Σπίλμαν ξεκίνησε τις σπουδές του στο πιάνο στη Μουσική Ακαδημία «Φρεντερίκ Σοπέν» στη Βαρσοβία της Πολωνίας, όπου σπούδασε πιάνο με τους Αλεξάντερ Μιχαουόφσκι και Γιούζεφ Σμιντόβιτς, μαθητές πρώτης και δεύτερης γενιάς του Φραντς Λιστ. Το 1931, ήταν φοιτητής της διάσημης Ακαδημίας Τεχνών στο Βερολίνο της Γερμανίας, όπου σπούδασε με τους Άρτουρ Σνάμπελ, Φραντς Σρέκερ και Λεονίντ Κρόιτσερ. Αφού ο Αδόλφος Χίτλερ διορίστηκε Καγκελάριος της Γερμανίας το 1933, ο Σπίλμαν επέστρεψε στη Βαρσοβία, όπου γρήγορα έγινε διάσημος πιανίστας και συνθέτης τόσο της κλασικής όσο και της λαϊκής μουσικής. Ήταν κυρίως σολίστ, όπως επίσης συνόδευε σε μουσική δωματίου καταξιωμένους βιολιστές, όπως οι Ρόμαν Τότενμπεργκ, Ίντα Χέντελ και Χένρικ Σέρινγκ. Το 1934 περιόδευσε στην Πολωνία με τον Αμερικανό βιολιστή Μπρονίσλαβ Γκίμπελ.

Στις 5 Απριλίου 1935, ο Σπίλμαν εντάχθηκε στο πολωνικό ραδιόφωνο, όπου εργάστηκε ως πιανίστας ερμηνεύοντας κλασική και τζαζ μουσική. Οι συνθέσεις του εκείνη την εποχή περιλάμβαναν ορχηστρικά έργα, κομμάτια για πιάνο, καθώς και μουσική για ταινίες, καθώς και περίπου 50 τραγούδια, πολλά από τα οποία έγιναν αρκετά δημοφιλή στην Πολωνία. Την εποχή της γερμανικής εισβολής στην Πολωνία, το Σεπτέμβριο του 1939, ήταν διασημότητα και διακεκριμένος σολίστ στο πολωνικό ραδιόφωνο, το οποίο βομβαρδίστηκε στις 23 Σεπτεμβρίου 1939, λίγο μετά τη μετάδοση του τελευταίου ρεσιτάλ Σοπέν που έπαιξε ο Σπίλμαν. Οι Ναζί κατακτητές ίδρυσαν το Γενικό Κυβερνείο και δημιούργησαν γκέτο σε πολλές πολωνικές πόλεις, συμπεριλαμβανομένης της Βαρσοβίας. Ο Σπίλμαν και η οικογένειά του δεν χρειαζόταν ακόμη να βρουν νέα κατοικία, καθώς το διαμέρισμά τους ήταν ήδη στην περιοχή του γκέτο.

Επιβίωση κατά το Ολοκαύτωμα

Θάνατος και αφιερώματα 
Ο Σπίλμαν πέθανε από φυσικά αίτια στη Βαρσοβία στις 6 Ιουλίου 2000, σε ηλικία 88 ετών. Ενταφιάστηκε στο Στρατιωτικό Κοιμητήριο Ποβόνσκι. Στις 25 Σεπτεμβρίου 2011, το Studio 1 του πολωνικού ραδιοφώνου μετονομάστηκε σε Βουαντίσουαφ Σπίλμαν.  Στις 4 Δεκεμβρίου 2011, μια αναμνηστική πλακέτα για τον Σπίλμαν, χαραγμένη στα πολωνικά και στα αγγλικά, παρουσιάστηκε στη Λεωφόρο Ανεξαρτησίας (Niepodległości) 223 στη Βαρσοβία, παρουσία της συζύγου του Χαλίνα Σπίλμαν και του γιου του, Άντζεϊ, και της κόρης του Βιλμ Χόζενφελτ, Γιορίντε Κρέιτσι-Χόζενφελτ. Την επόμενη μέρα, ακριβώς την εκατονταετηρίδα από τη γέννηση του Σπίλμαν, ο Πρόεδρος της Πολωνίας Μπρονίσουαφ Κομορόφσκι συνάντησε τη χήρα και τον γιο του Σπίλμαν και την Κρέιτσι-Χόζενφελτ.

Ο Γιούρι Κέιν, ένας Αμερικανός πιανίστας και συνθέτης της κλασικής και τζαζ, δημιούργησε τις δικές του ερμηνείες των έργων του Σπίλμαν σε διάφορα είδη. Το CD της συναυλίας του Κέιν κυκλοφόρησε στις 24 Φεβρουαρίου 2014.

Επιλεγμένα δημοσιευμένα έργα 
 Βουαντίσουαφ Σπίλμαν: Suite. The Life of the Machines for Piano (1933). Boosey & Hawkes Βερολίνο/Νέα Υόρκη 2004 
 Βουαντίσουαφ Σπίλμαν: Concertino, Piano and Orchestra, Piano parts, Schott Mainz 2004 
 Βουαντίσουαφ Σπίλμαν: Concertino, Piano and Orchestra, Partitur Schott Mainz 2004 
 My memories of you. 16 selected songs by The Pianist Władysław Szpilman Boosey & Hawkes Βερολίνο/Νέα Υόρκη 2003

Δείτε επίσης 

 Άντζεϊ Μπογκούτσκι

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Βουαντίσουαφ Σπίλμαν, πληροφορίες και βιογραφία
In Loving Memory Of Władysław Szpilman
Πληροφορίες για το έργο του Σπίλμαν στο Boosey & Hawkes
"Szpilman's Warsaw: The History behind The Pianist" at the United States Holocaust Memorial Museum
Συνέντευξη με την Δρ. Χαλίνα Γκζετσναρόφσκα-Σπίλμαν, χήρα του Βουαντίσουαφ Σπίλμαν, μέρος πρώτο
Συνέντευξη με την Δρ. Χαλίνα Γκζετσναρόφσκα-Σπίλμαν, χήρα του Βουαντίσουαφ Σπίλμαν, μέρος δεύτερο 
Βουαντίσουαφ Σπίλμαν στο culture.pl
Information on Wladyslaw Szpilman at Polish Biographical Dictionary by Polish Academy of Sciences, Kraków 2013 
Uri Caine – performance of songs by Władisław Szpilman
 

Πολωνοί συνθέτες μουσικής ταινιών
Πολωνοί πιανίστες
Πολωνοί συγγραφείς
Πολωνοί εβραϊκής καταγωγής
Ιππότες του Τάγματος της Αναγέννησης της Πολωνίας
Διοικητές με Αστέρι του Τάγματος της Αναγέννησης της Πολωνίας
Αποδέκτες του Χρυσού Σταυρού της Αξίας (Πολωνία)
Ενταφιασμοί στο Στρατιωτικό Κοιμητήριο Ποβόνσκι