Ζεράρ Μουρού

Ο Ζεράρ Αλμπέρ Μουρού (γενν. 22 Ιουνίου 1944, Αλμπερβίλ) είναι Γάλλος επιστήμονας και πρωτοπόρος στον τομέα των ηλεκτρολόγων μηχανικών και λέιζερ. Βραβεύτηκε με το Νόμπελ Φυσικής το 2018, μαζί με την Ντόνα Στρίκλαντ, για για τις καινοτόμες εφευρέσεις τους στον τομέα της φυσικής των λέιζερ.

Το 1994, ο Μουρού και η ομάδα του στο Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν ανακάλυψε ότι η ισορροπία μεταξύ της διάθλασης αυτοεστίασης (φαινόμενο Κερρ) και της αυτοελαφρυντικής διάθλασης από τον ιονισμό και την αραίωση ενός λέιζερ ακτίνων εντάσεως τεραβάτ στην ατμόσφαιρα δημιουργεί "ίνες", η οποία ενεργεί ως κυματοδηγός για την ακτίνα εμποδίζοντας έτσι την απόκλιση.

Καριέρα 
Ο Μουρού υπήρξε διευθυντής του Εργαστηρίου Εφαρμοσμένης Οπτικής στο ΕΝΣΤΑ από το 2005 έως το 2009. Είναι καθηγητής και μέλος του Ωτ Κολέζ στην Πολυτεχνική Σχολή και Ομότιμος Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν όπου έχει διδάξει για πάνω από 16 χρόνια. Ήταν ο ιδρυτικός διευθυντής του Κέντρου για την Επιστήμη της Υπερταχείας Οπτικής στο Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν, το 1990. Προηγουμένως ήταν επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας υπερταχείων επιστημών στο Εργαστήριο Εφαρμοσμένης Οπτικής της ΕΝΣΤΑ και της Πολυτεχνικής Σχολής. Απέκτησε διδακτορικό από το Πανεπιστήμιο Πιέρ και Μαρία Κιουρί το 1973. Στη συνέχεια πήγε στις Ηνωμένες Πολιτείες και έγινε καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Ρότσεστερ, το 1977, όπου αυτός και ο τότε φοιτητής του Ντόνα Στρίκλαντ, παρήγαγαν το Εργαστήριο Ενεργητικής Λέιζερ στο πανεπιστήμιο. Η διδακτορική διατριβή της Στρίκλαντ ήταν σχετικά με "την ανάπτυξη ενός εξαιρετικά φωτεινού λέιζερ και μια εφαρμογή πολλαπλών φωτονίων ιονισμού".

Στη δεκαετία του 2000, ο Μουρού προσελήφθη από μια γαλλική εταιρεία παραγωγής ταινιών για ένα διαφημιστικό βίντεο για την Υποδομή Ακραίου Φωτός.

Στις 23 Νοεμβρίου 2015, παρακολούθησε την Τρίτη Χριστουγεννιάτικη Διάλεξη που πραγματοποιήθηκε στο Βουκουρέστι. Η παρουσίαση είχε τίτλο Μπαίνοντας Μέσα στο Άγνωστο: Ακραίο φως, Επιστήμη προς Τέχνη. Οι προηγούμενες διαλέξεις δόθηκαν από τους Σερ Τόμας Κροκέτες και Τζόζεφ Σιλκ.

Βραβείο Νόμπελ 

Στις 2 Οκτωβρίου 2018, οι Μουρού και Στρίκλαντ έλαβαν το Βραβείο Νόμπελ Φυσικής για τις καινοτόμες εφευρέσεις τους στο λέιζερ. Μοιράστηκαν το ήμισυ του Βραβείου, ενώ το άλλο μισό απονεμήθηκε στον Άρθουρ Άσκιν για την εφεύρεση της "οπτικής λαβίδας που προσελκύει σωματίδια, άτομα, ιούς και άλλα ζωντανά κύτταρα με δάκτυλα ακτίνας λέιζερ".

Οι Μουρού και Στρίκλαντ διαπίστωσαν ότι τεντώνοντας το λέιζερ μειώνεται η μέγιστη δύναμη του, η οποία θα μπορούσε στη συνέχεια να ενισχυθεί σε μεγάλο βαθμό με συνήθη μέσα. Αυτό θα μπορούσε στη συνέχεια να συμπιεστεί για να δημιουργήσει τα βραχύβια, ιδιαίτερα ισχυρά λέιζερ στα οποία θα μεταμορφωνόταν αργότερα. Εξ ορισμού, η τεχνική θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για να δημιουργήσει ένα σφυγμό ενίσχυσης με διάρκεια ενός αττοσεκόντ, το ένα δισεκατομμυριοστό του δισεκατομμυριοστού του δευτερολέπτου. Σε αυτά τα χρονοδιαγράμματα, έγινε δυνατή η μελέτη χημικών αντιδράσεων αλλά και τι συμβαίνει μέσα στα μεμονωμένα άτομα.

Οι The Guardian και Scientific American παρείχαν συντομευμένες περιλήψεις των έργων των Στρίκλαντ και Μουρού: "άνοιξαν το δρόμο για τις συντομότερες, πιο έντονες ακτίνες λέιζερ που έχουν δημιουργηθεί ποτέ". "Οι υπερκοφτερές και υπερσύντομες ακτίνες μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να δημιουργηθούν εξαιρετικά ακριβείς κοπές, ενώ η τεχνική τους χρησιμοποιείται στη μηχανική του λέιζερ και επιτρέπει στους γιατρούς να κάνουν εκατομμύρια διορθωτικές" επεμβάσεις λέιζερ στο μάτι. Ο Πρωθυπουργός του Καναδά Τζάστιν Τρυντώ αναγνώρισε τα επιτεύγματα των Μουρού και Στρίκλαντ: "Το καινοτόμο έργο μπορεί να έχει εφαρμογές, όπως στη διορθωτική επέμβαση για το μάτι και αναμένεται να έχουν σημαντική επίπτωση στην θεραπεία του καρκίνου και άλλες έρευνες φυσικής στο μέλλον".

Βραβεία και τιμητικές διακρίσεις 

 1995 – Βραβείο Ρ. Γ. Γουντ από την Εταιρεία Οπτικών της Αμερικής
 1997 – Βραβείο ΣΠΙΕ Χάρολντ Ε. Έντζερτον
 2004 – Βραβείο για την Κβαντική Ηλεκτρονική "ΙΕΕΕ ΛΕΟΣ"
 2005 – Βραβείο Ουίλις Ε. Λαμπ για την Επιστήμη Λέιζερ και Κβαντική Οπτική
 2009 – Βραβείο Τσαρλς Χαρντ Τάουνς από την Εταιρεία Οπτικών της Αμερικής
 2016 – Μετάλλιο Φρέντερικ άιβς
 2018 – Βραβείο Νόμπελ Φυσικής, μαζί με τον Άρθουρ Άσκιν και τη Ντόνα Στρίκλαντ

Γραπτά

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Gérard Mourou publications indexed by Google Scholar
 Laboratoire d'Optique Appliquee 
 Ecole Polytechnique, Palaiseau
 Center for Ultrafast Optical Science

Γάλλοι νομπελίστες
Βραβευμένοι με Νόμπελ Φυσικής
Γάλλοι φυσικοί