Νικόλαος Μυρεψός

Ο Νικόλαος Μυρεψός (λατ. Nicolaus Myrepsus, τέλη 13ου αιώνα) ήταν Βυζαντινός ιατρός, γνωστός κυρίως για τη σύνοψη της ιατρικής επιστήμης που συνέγραψε και διασώθηκε μέχρι τις ημέρες μας.

Βιογραφικά στοιχεία
Λίγα είναι γνωστά για τη ζωή του Νικολάου. Είναι πιθανώς ο ίδιος γιατρός που αναφέρεται από τον Γεώργιο Ακροπολίτη ως διακεκριμένος στο λειτούργημά του, αλλά αδαής στη φυσική φιλοσοφία. Ο Μυρεψός βρισκόταν στην αυλή του Αυτοκράτορα Ιωάννη Γ´ Δούκα στη Νίκαια, όταν παρατηρήθηκε η έκλειψη ηλίου της 6ης Οκτωβρίου 1241, που ακολουθήθηκε από τον θάνατο της αυτοκράτειρας Ειρήνης. Εκεί περιβαλλόταν με μεγάλο σεβασμό και υπόληψη από τον Αυτοκράτορα, και τού δόθηκε το αξίωμα του ακτουαρίου. Τα στοιχεία αυτά συμφωνούν θαυμάσια με τις διάσπαρτες βιογραφικές πληροφορίες που βρίσκονται στο δικό του έργο. Σε αυτό αναφέρει τον Μοσουέ τον Νέο, ο οποίος απεβίωσε το 1015, τον «Μιχαήλ Άγγελο τον Βασιλικό», που πιθανότατα δεν είναι άλλος από τον Μιχαήλ Η´ Παλαιολόγο, τον Πάπα Νικόλαο, που είναι μάλλον ο Πάπας Νικόλαος Γ΄ (Πάπας από το 1277 ως το 1280), και τον Δόμινο ή Μάγιστρο Ιωάννη, που είναι πιθανώς ο ιατρός Ιωάννης Ακτουάριος (Ζαχαρίου). Εκτός από τη Νίκαια, ο Μυρεψός αναφέρει ότι έζησε και στην Αλεξάνδρεια, γεγονός για το οποίο αποκαλείται από κάποιες πηγές Νικόλαος Αλεξανδρινός (Nicolaus Alexandrinus).

Το έργο του
Ο Νικόλαος συγκέντρωσε και αναθεώρησε αρχαία ελληνικά κείμενα, όπως τα γραπτά του Γαληνού, αλλά συνέγραψε και δική του σύνοψη της ιατρικής επιστήμης, υπό τον τίτλο Δυνάμερον (ή Αντιδοτάριον). Η σύνοψη αυτή αποτελείται από 48 ενότητες και περιέχει περισσότερες από 2500 ιατρικές συνταγές, ταξινομημένες κατά μορφή και ασθένεια. Τα περισσότερα δεδομένα που περιέχει αποτελούν ερανίσματα από παλαιότερους συγγραφείς, ενώ πολλές από τις θεραπείες του βασίζονται σε προλήψεις. Το Δυνάμερον παρέμεινε ο βασικός φαρμακευτικός κώδικας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου των Παρισίων μέχρι το 1651. Ο Νικόλαος Μυρεψός είναι γνωστός για το παρασκεύασμα «Aurea Alexandrina».

Δείτε επίσης
 Βυζαντινή ιατρική

Παραπομπές

Πηγές
 Smith, William (επιμ.): Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology, 1870

Βυζαντινοί ιατροί
Συγγραφείς του 13ου αιώνα
Βυζαντινοί του 13ου αιώνα