46P/Βιρτάνεν

Ο 46P/Βιρτάνεν (46P/Wirtanen) είναι περιοδικός κομήτης με περίοδο περιφοράς περίπου 5,4 έτη. Ανήκει στην «οικογένεια του Δία», μια κατηγορία κομητών των οποίων το αφήλιο βρίσκεται στις 5 με 6 ΑΜ. Ο κομήτης Βιρτάνεν ήταν ο αρχικός στόχος της διαστημοσυσκευής Ροζέττα, αλλά λόγω καθυστερήσεων της αποστολής, ο στόχος αυτός δεν ήταν πλέον εύκολα προσβάσιμος και έτσι επιλέχθηκε ως στόχος ο 67P/Τσουριούμοφ-Γκερασιμένκο. Ο κομήτης στις 16 Δεκεμβρίου 2018 πέρασε σε απόσταση 0,0774 ΑΜ (11,5 εκατομμύρια χιλιόμετρα) από τη Γη και έγινε ορατός δια γυμνού οφθαλμού.

Ιστορία 
Ο κομήτης ανακαλύφθηκε από τον Καρλ Α. Βιρτάνεν, του αστεροσκοπείου Λικ στην Καλιφόρνια σε φωτογραφικές πλάκες οι οποίες λήφθηκαν στις 17.32 Ιανουαρίου 1948 από το τηλεσκόπιο των 20 ιντσών. Ο κομήτης τότε είχε μέγεθος 16 και απομακρυνόταν τόσο από τον Ήλιο όσο και από τη Γη. Από τους υπολογισμούς που ακολούθησαν βρέθηκε ότι ο κομήτης είχε περάσει από το περιήλιό του, το οποίο βρισκόταν στις 1,625 ΑΜ, στις 2 Δεκεμβρίου 1947. Η περίοδος περιφοράς υπολογίστηκε σε 6,71 έτη. Ο Βιρτάνεν βρήκε πάλι τον κομήτη στις 8.5 Σεπτεμβρίου 1954.

Το πέρασμα του 1967 ήταν πιο ευνοϊκό, με τον κομήτη να φτάνει σε φαινόμενο μέγεθος +14 στα τέλη του Οκτωβρίου πρωτού αρχίσει να εξασθενεί. Τον Απρίλιο του 1972, ο κομήτης πέρασε 0,28 ΑΜ από τον Δία, με αποτέλεσμα η βαρύτητα του γιγάντιου πλανήτη να μειώσει το περιήλιο το κομήτη σε 1,26 ΑΜ και την περίοδο περιφοράς σε 5.87 χρόνια. Τα περάσματα του 1974 και του 1980 ήταν πολύ δυσμενή με αποτέλεσμα ο κομήτης να εντοπιστεί μόνο μία φορά. Ο κομήτης πέρασε το 1984 πάλι κοντά στον Δία με αποτέλεσμα η τροχιά του να αλλάξει πάλι. Το περίηλιο μειώθηκε από 1,26 σε 1,085 ΑΜ και η περίοδος περιφοράς σε 5,5 χρόνια. Στο πέρασμα του κομήτη το 1991 έφτασε σε μέγεθος 10 και πέρασε σε ελάχιστη απόσταση από τη Γη 1,35 ΑΜ.

Το πιο ευνοϊκό πέρασμα του κομήτη από πλευράς παρατήρησης ήταν αυτό το 2018. Ο κομήτης πέρασε από το περιήλιό του στις 12 Δεκεμβρίου και η ελάχιστη απόσταση από τη Γη ήταν 0,0774 ΑΜ στις 16 Δεκεμβρίου. Ο κομήτης είναι ορατός δια γυμνού οφθαλμού.

Προτάσεις εξερεύνησης 
Ο κομήτης ήταν ο στόχος για την προτεινόμενη αποστολή Comet Hopper, πρόταση που κατατέθηκε στη ΝΑΣΑ στα πλαίσια του προγράμματος Ανακάλυψης. Αν και ήταν μια από τις τρεις προτάσεις που μελετήθηκαν πιο προσεκτικά, τελικά το 2012 επιλέχθηκε η αποστολή InSight, η οποία προσεδαφίστηκε στον Άρη. Οι επιστημονικοί στόχοι της αποστολής, αν είχε επιλεγεί, ήταν να παρακολουθήσει τον κομήτη Βιρτάνεν και να χαρτογραφήσει τόσο την επιφάνειά του όσο και την κόμη του, όσο και τις αλλαγές που θα λάμβαναν χώρα όσο πλησίαζε τον Ήλιο. Η διαστημοσυσκευή θα έφτανε στον κομήτη όταν αυτός θα βρισκόταν στις 4,5 ΑΜ, θα προσεδαφιζόταν σε διάφορα σημεία του κομήτη, με την τελευταία προσεδάφιση να λαμβάνει χώρα σε απόσταση 1.5 ΑΜ.

Επίσης, ο κομήτης Βιρτάνεν ήταν ο αρχικός στόχος της διαστημοσυσκευής Ροζέττα, αλλά λόγω καθυστερήσεων της αποστολής, ο στόχος αυτός δεν ήταν πλέον εύκολα προσβάσιμος και έτσι επιλέχθηκε ως στόχος ο 67P/Τσουριούμοφ-Γκερασιμένκο.

Βροχή μετεώρων 
Το 2012 ο Μιχαήλ Μάσλοφ προέβλεψε ότι η Γη θα περάσει ανάμεσα στις 10 και 14 Δεκεμβρίου εκείνου του έτους μέσα από νέφος υλικών του κομήτη με αποτέλεσμα την εμφάνιση βροχής μετεώρων με ακτινοβόλο σημείο στον αστερισμό των Ιχθύων και μέγιστο τα 30 μετέωρα την ώρα. Τελικά όντως παρατηρήθηκαν στις 14 Δεκεμβρίου μετέωρα με ακτινοβόλο σημείο στην προβλεπόμενη περιοχή.

Παραπομπές 

Βιρτανεν