Εμπεσός Αιτωλοακαρνανίας

Ο Εμπεσός είναι ημιορεινό χωριό στην Περιφερειακή Ενότητα Αιτωλοακαρνανίας σε υψόμετρο 300 μέτρα.

Γεωγραφία - Αξιοθέατα 
Ο Εμπεσός βρίσκεται στα προς βόρεια όρια με την Περιφερειακή Ενότητα Ευρυτανίας και την Περιφερειακή Ενότητα Άρτας, σε απόσταση 41  χλμ. ΒΑ. της Αμφιλοχίας και 51 χλμ. ΝΑ. από την Άρτα. Είναι κτισμένος δίπλα και ανατολικά του Ίναχου ποταμού στην ομώνυμη κοιλάδα, ανάμεσα στα όρη Καλάνα, Μητσέλι και Ζυγό. Οι κάτοικοί του ασχολούνται με τη γεωργία (καλαμπόκι, τριφύλλι και κηπευτικά) και την κτηνοτροφία (αιγοπρόβατα). Στο χωριό δραστηριοποιείται ο Μορφωτικός & Πολιτιστικός Σύλλογος Εμπεσού που ιδρύθηκε το 1984 και διοργανώνει κάθε χρόνο τις πενθήμερες  πολιτιστικές εκδηλώσεις «ΙΔΟΜΕΝΕΙΑ», ενώ στην Αθήνα από το 1991 ο Σύλλογος των Εμπεσιωτών "Ο ’Αγιος Θωμάς". Τα πιο σημαντικά αξιοθέατα του χωριού και της γύρω περιοχής είναι:

 Νότια του χωριού στην κορυφή του λόφου με τοπωνύμιο "Κάστρο" (υψόμετρο 600 μέτρα) υπάρχουν ερείπια μεσαιωνικού κάστρου. Η τοποθεσία που βρίσκεται είναι κατάλληλη για τον έλεγχο του στενού ανάμεσα στις βουνοκορφές Καλάνας και της Αλίντας. Η πρόσβαση γίνεται μόνο με τα πόδια. Πιθανολογείται ότι σε αυτό έμενε  ο Κάρολος Β’ Τόκκος ο "τελευταίος υπερασπιστής Ακαρνανίας όταν εισέβαλαν οι Τούρκοι" (βλ. Οίκος των Τόκκων).  
 Βόρεια, σε απόσταση 3 χλμ. υπάρχει το μοναστήρι του Αγίου Θωμά, το οποίο είναι κτισμένο στις αρχές του 18ου αιώνα από τον Καπετάν Σταθά, αρματολό του Βάλτου. Το καθολικό είναι πέτρινο με τρίκλιτη σκεπή και οκταγωνικό τρούλο. Στο ανατολικό μέρος του βρίσκεται η "Σπηλιά του Αγίου Θωμά" όπου σύμφωνα με την τοπική παράδοση βρέθηκε η εικόνα του Αγίου. Πάνω από τη σπηλιά υπάρχει διαμορφωμένος ειδικός χώρος με πανοραμική θέα της περιοχής που ονομάζεται "Το Αγνάντεμα του Καπετάν Σταθά".
 Το Λαογραφικό-Ιστορικό μουσείο στο λιθόκτιστο "Παλιό Σχολείο" (κτίσμα του 1916 ), στο οποίο παρουσιάζονται εκθέματα της καθημερινότητας από ένα παραδοσιακό σπίτι και το νοικοκυριό του (αργαλειοί, υφαντά, ενδυμασίες, κεντήματα, νομίσματα, γεωργικά και κτηνοτροφικά αντικείμενα κ.α.).
 Η πίστα αλεξίπτωτου πλαγιάς (parapente) με θέση απογείωσης στο όρος Καλάνα στα νοτιοανατολικά του χωριού. Βρίσκεται σε υψόμετρο 650 μέτρα και οι καιρικές συνθήκες της περιοχής δίνουν τη δυνατότητα για πτήσεις σχεδόν όλο τον χρόνο. Έχουν διεξαχθεί με μεγάλη επιτυχία αγώνες υψηλού επιπέδου για τους λάτρεις της ανεμοπορίας.

Ιστορία - Διοικητικά 
Ιστορικά και πολιτιστικά ανήκει στα χωριά του Άνω Βάλτου και υπήρξε σημαντική κωμόπολη της περιοχής. Η αρχική τοποθεσία του χωριού, την περίοδο της τουρκοκρατίας, ήταν λίγο βορειότερα της σημερινής. Μετά την απελευθέρωση, το 1841 αναφέρεται επίσημα στο ΦΕΚ 5Α - 08/03/1841 να προσαρτάται στον τότε δήμο Ιδομένης Το 1854 ορίστηκε έδρα του δήμου Ιδομένης. Το 1924 με το ΦΕΚ 205Α - 26/08/1924 συστάθηκε η κοινότητα Εμπεσού με έδρα τον οικισμό. Τη δεκαετία του 1980, βάσει προγράμματος συγκέντρωσης γειτονικών συνοικισμών (Σκαντζόκαμπος, Γραμματσούλι, Συκιά, Παλιαριά, Ντηνέρι), ο Εμπεσός άρχισε να παίρνει τη σημερινή του μορφή γι΄αυτό αποτελείται από καινούρια και σύγχρονα σπίτια. Σύμφωνα με το σχέδιο Καλλικράτης, μαζί με τον Σκατζόκαμπος, το Γραμματσούλι, τη Συκέα και τη Φτελιά αποτελούν την Τοπική Κοινότητα Εμπεσού που ανήκει στη Δημοτική Ενότητα Ινάχου του Δήμου Αμφιλοχίας και σύμφωνα με την απογραφή του 2011ως κοινότητα έχει πληθυσμό 531  κατοίκους, ενώ ως οικισμός 444.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Εμπεσός Βάλτου για τους λάτρεις του αλεξίπτωτου πλαγιάς στο https://www.youtube.com
 Λαογραφικό – Ιστορικό Μουσείο Εμπεσού από τον ιστότοπο https://web.archive.org/web/20190417113036/http://www.520greeks.com/

Χωριά του νομού Αιτωλοακαρνανίας
Δήμος Αμφιλοχίας