Γιάνους Γ΄ της Μαζοβίας

Ο Γιάνους Γ΄, πολων. Janusz III (π. 27 Σεπτεμβρίου 1502 - 9/10 Μαρτίου 1526) από τον Οίκο των Πιαστ ήταν δούκας περιοχών της Μαζοβίας: Βαρσοβίας, Τσερσκ, Λιφ, Ζακρότσυμ, Νουρ (1503-24) μαζί με τον μεγαλύτερο αδελφό του και μετά (1524-26) μόνος του. Ήταν ο τελευταίας άρρην τού κλάδου των Πιαστ-Μαζοβίας και μετά από αυτόν η Μαζοβία ενσωματώθηκε στο βασίλειο της Πολωνίας.

Βιογραφία
Ήταν ο δευτερότοκος γιος τού Κορράδου Γ΄ τού ερυθρού δούκα της Μαζοβίας και της Άννας Ραντζίβιου, κόρης τού Μικαλόιους βοεβόδα τού Βόλνιους και μεγάλου Καγκελάριου της Λιθουανίας.

Το 1503 απεβίωσε ο πατέρας του και ο Γιάνους Γ΄, μαζί με τον μεγαλύτερο αδελφό του Στανίσλαφ, κληρονόμησε τις κτήσεις εκείνου. Ήταν ανήλικοι και η μητέρα τους ανέλαβε επίτροπος της αρχής. Εκτός από το Τσερσκ, που είχε δοθεί από το 1495 στον Κορράδο Γ΄ ως κληρονομικό φέουδο, η κληρονομία τους ήταν υπό την απειλή τού βασιλιά της Πολωνίας. Οι ευγενείς διαμαρτυρήθηκαν και το 1504, ο Αλέξανδρος Ατης Πολωνίας φοβούμενος εξέγερση, εξέδωσε απόφαση, ότι τα δύο αδέλφια έλαβαν όλη την κληρονομία τους ως φέουδο.

Όπως και ο αδελφός του, έγινε γρήγορα γνωστός για το πάθος του στο ποτό και στις γυναίκες. Η άσωτη ζωή του ίσως συνέβαλε στο να αποβιώσει πρόωρα, 24 ετών. Τάφηκε στον αρχικαθεδρικό του Αγ. Ιωάννου στη Βαρσοβία. Δύο έτη πριν είχε αποβιώσει ο Στανίσλαφ, έτσι ο Γιάνους Γ΄ ήταν ο τελευταίος άρρην του κλάδου των Πιαστ-Μαζοβίας, που εξέλιπε. Διαδόθηκαν φήμες, ότι τα δύο αδέλφια δολοφονήθηκαν· ο Σιγισμούνδος Α΄ της Πολωνίας (αδελφός τού Αλεξάνδρου Α΄) ερεύνησε το θέμα, αλλά δεν βρήκε δόλο. Ο χρονικογράφος Γιαν Ντούγκος πιστεύει, πως οι δύο αδελφοί ίσως είχαν κληρονομική ασθένεια, τη φυματίωση. Ο σύγχρονος ιστορικός Μάρτσιν Μπιέλσκι εκτιμά, ότι απεβίωσαν από αλκοολισμό.

Σύντομα το δουκάτο της Μαζοβίας ενσωματώθηκε στο βασίλειο της Πολωνίας, αν και ορισμένοι ευγενείς προσπάθησαν να διατηρήσουν την ανεξαρτησία τους, προτείνοντας τις αδελφές τού Γιάνους Γ΄, την Άννα ή τη Σοφία. Ωστόσο ο Σιγισμούνδος Α΄ έμεινε στις συμφωνίες, που τον έκαναν κληρονόμο, ενώνοντας το δουκάτο με την Πολωνία. Η ΜΑζοβία κράτησε κάποια αυτονομία ως το 1576.

Ο Γιάνους Γ΄ είναι μία από τις μορφές τού πίνακα Η Πρωσική δήλωση υποτέλειας τού ζωγράφου Γιαν Ματέϊκο, έργου των ετών 1879-82.

Πηγές
 Samuel Orgelbrand, Encyklopedja Powszechna, S. Orgelbranda Synów, p.54 (public domain via Google Print)
 Józef Szujski, Historyi polskiéj treściwie opowiedzianéj ksiąg dwanaście, 1880, p.167, (public domain via Google Print)
Κατηγορίες: 1502 births

Οίκος των Πιαστ