Ριζοκάρπασο

Το Ριζοκάρπασο είναι κοινότητα της επαρχίας Αμμοχώστου στην Κύπρο. Μετά την τουρκική εισβολή του 1974, το χωριό δεν ελέγχεται από την Κυπριακή Δημοκρατία. Το έδαφος της κοινότητας ανήκει εκ του νόμου (de jure) στην Κυπριακή Δημοκρατία, ενώ εκ των πραγμάτων (de facto) ανήκει στο μη αναγνωρισμένο ψευδοκράτος της Τουρκικής Δημοκρατίας Βορείου Κύπρου, με την ονομασία Ντιπκαρπάζ. Επίσης, εκ του νόμου είναι ο ανατολικότερος οικισμός στην επικράτεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης. 

Στο Ριζοκάρπασο βρίσκεται η ιστορική Μονή του Αποστόλου Ανδρέα.

Το Ριζοκάρπασο είναι μία από τις μεγαλύτερες πόλεις στη χερσόνησο. Το έδαφος κοντά στην πόλη αποτελείται από terra fusca το οποίο είναι πολύ εύφορο. Στις τοπικές καλλιέργειες περιλαμβάνεται η χαρουπιά, το βαμβάκι, ο καπνός και το σιτάρι. Το περιβάλλον της πόλης είναι γνωστό ως ένα από τα πιο άγρια και παρθένα εδάφη του νησιού. Τα χαρακτηριστικά της επικράτειας του δήμου είναι το Εθνικό Πάρκο Ριζοκαρπάσου (Καρπάζ). Επίσης, έχει μία από τις καλύτερες παραλίες του νησιού και είναι το σπίτι του Καρπασσιανού γάιδαρου.

Οικονομία 

Η οικονομία στηρίζεται κυρίως στη γεωργία, την κτηνοτροφία και την αλιεία. Από το 2000, η πόλη έχει αγκαλιάσει την ιδέα του οικολογικού τουρισμού και μετατρέπει παλιά παραδοσιακά σπίτια του χωριού σε ξενώνες με παραδοσιακό στυλ. Η περιοχή στερείται βιομηχανικές εγκαταστάσεις. Έχει πληθυσμό 2.349 κατοίκων σύμφωνα με στοιχεία για το 2011.

Κλίμα

Ιστορία 

Η περιοχή του Ριζοκάρπασου περιέχει μερικές από τις πρώτες κατοικημένες περιοχές στο νησί. Σε αυτές περιλαμβάνονται οι αρχαίες πόλεις της Καρπασίας και της Αφενδρίκας. Ήταν η έδρα ενός από των βαρόνων των Λουζινιάν.

Η πόλη έχει δύο εκκλησίες: του Αγίου Συνεσίου και η εκκλησία της Αγίας Τριάδας. Υπάρχουν παραδείγματα του τυπικού Κυπριακού ανεμειγμένου στυλ, συνδυάζοντας Γοτθικά χαρακτηριστικά που εισήθχησαν από τους Λουζινιάν με το Βυζαντινό στυλ της Ορθόδοξης παράδοσης. Όταν οι Ορθόδοξοι επίσκοποι του νησιού εξορίστηκαν από τους Λουζινιάν το 1222, ο Επίσκοπος της Αμμοχώστου εστάλη στο Ριζοκάρπασο και συνέχισε την δουλειά του στον Άγιο Συνέσιο, την κύρια Ορθόδοξη εκκλησία στην περιοχή. Οι δύο αυτές εκκλησίες είναι από τις λίγες χριστιανικές εκκλησίες που λειτουργού στο βόρειο τμήμα της Κύπρου. Οι υπηρεσίες της είχαν σταματήσει από την Τουρκοκυπριακή αστυνομία.

Το Ριζοκάρπασο βρίσκεται εν μέρει στην αρχαία πόλη της Καρπασίας στην δυτική ακτή, σύμφωνα με των θρύλο της ίδρυσης από τον βασιλιά Πυγμαλίωνα.

Δημογραφία

Πληθυσμός 
Ο πίνακας που ακολουθεί παρουσιάζει τον πληθυσμό του χωριού σύμφωνα με τις απογραφές πληθυσμού που πραγματοποιήθηκαν στην Κύπρο έως το 1973. Μετά την τουρκική εισβολή του 1974 δεν πραγματοποιήθηκε απογραφή στο χωριό από την Κυπριακή Δημοκρατία, αφού το έδαφος του δεν ελέγχεται από αυτήν.

Πριν το 1974, η πλειοψηφία του πληθυσμού αποτελούνταν από Ελληνοκύπριους. Κατά την Τουρκική εισβολή στην Κύπρο το 1974, η χερσόνησος αποκόπηκε από τις τουρκικές δυνάμεις και αυτό απέτρεψε την φυγή των Ελληνοκύπριων κατοίκων στα νότια. Ως αποτέλεσμα, με 250 Ελληνοκύπριους κατοίκους, το Ριζοκάρπασο είναι το σπίτι του μεγαλύτερου Ελληνικού πληθυσμού στα βόρεια. Ανάμεσα στο 1974 και το 1985, ωστόσο, γύρω στους 2.500 Ελληνοκύπριους εγκατέλειψαν το χωριό. Αν και ο Ελληνοκυπριακός πληθυσμός αποτελείται κυρίως από ηλικιωμένους και μειώνεται σε μέγεθος, εφοδιάζονται ακόμη από τον ΟΗΕ, και τα ελληνοκυπριακά προϊόντα είναι διαθέσιμα σε μερικά καταστήματα. 

Το 1977, έγινε η μεταφορά αρκετών Τούρκων εποικιστών από διάφορες περιοχές της Τουρκίας, συμπεριλαμβανομένου του Μους, του Αγρί και του Μπουλανίκ στην Ανατολική Ανατολία, των Αδάνων, στην Περιοχή της Μεσογείου και του Ακκούς, του Τσαρσάμπα, του Ακτσααμπάτ, του Σούρμενε, του Αρακλί και της Τραπεζούντας στη Μαύρη Θάλασσα. Στον 21ο αιώνα, μερικοί Τουρκοκύπριοι και Ευρωπαίοι αγόρασαν κατοικίες και έγιναν κάτοικοι του χωριού.

Διοίκηση 
Το Ριζοκάρπασο, για διοικητικούς σκοπούς, χωρίζεται στις εξής 3 συνοικίες:
Αγία Τριάδα
Ανάβρυση
Λεκό

Σήμερα, η πόλη έχει δικό της μη αναγνωρισμένο τουρκοκυπριακό δήμο, στον οποίο ο σημερινός δήμαρχος είναι ο Σουπχί Τζοσκούν από το Τουρκικό Ρεπουμπλικανικό Κόμμα. Ο Τζοσκούν κέρδισε το αξίωμα το 2014, κερδίζοντας πάνω από το 50% των ψήφων και κέρδισε τον προκάτοχό του, τον Μεχμέτ Ντεμιρτζί από το Εθνικό Κόμμα Ενότητας.

Πολιτισμός 
Κοντά στο Ριζοκάρπασο βρίσκεται η Μονή Αποστόλου Ανδρέα, που θεωρείται από τους πιο σημαντικούς θρησκευτικούς χώρους στην Κύπρο. Θεωρείται ιερό τόσο από τους Ελληνοκύπριους όσο και τους Τουρκοκύπριους.

Ο Τουρκοκυπριακός Αθλητικός Σύλλογος Ντιπκαρπάζ ιδρύθηκε το 1978, και τώρα αγωνίζεται στο 2ο Πρωτάθλημα της Τουρκοκυπριακής Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας. Η πόλη διαθέτει το Γυμνάσιο Ρετζέπ Ταϊγίπ Ερντογάν. Η πόλη έχει μικρές τουριστικές εγκαταστάσεις.

Αδελφοποιημένες πόλεις, σύμφωνα με την παράνομη διοίκηση 

Το Ριζοκάρπασο έχει αδελφοποιηθεί με τις εξής πόλεις:
  Άγκυρα, Τουρκία (από το 1986)
  Πεντίκ, Κωνσταντινούπολη, Τουρκία (από το 1986)
  Γιασαμάλ, Μπακού, Αζερμπαϊτζάν (από το 2005)
  Αρντεσέν, Επαρχία Ριζούντας, Τουρκία
  Τατβάν, Μπιτλίς, Τουρκία

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Φωτογραφίες του Ριζοκάρπασου

Πληθυσμός 
Ο πίνακας που ακολουθεί παρουσιάζει τον πληθυσμό του χωριού σύμφωνα με τις απογραφές πληθυσμού που πραγματοποιήθηκαν στην Κύπρο έως το 1973. Μετά την τουρκική εισβολή του 1974 δεν πραγματοποιήθηκε απογραφή στο χωριό από την Κυπριακή Δημοκρατία, αφού το έδαφος του δεν ελέγχεται από αυτήν.

Διοικητική διαίρεση

Το Ριζοκάρπασο, για διοικητικούς σκοπούς, χωρίζεται στις εξής 3 συνοικίες:
Αγία Τριάδα
Ανάβρυση
Λεκό

Παραπομπές

Πηγές 

Κοινότητες της Επαρχίας Αμμοχώστου