Τζιτζιάκ Τζακέλι

Η Ζιαζιάκ, γεωργιανά ჯიაჯაყ ჯაყელი (άκμασε 1300-1330) από τον Οίκο των Ζακέλι, πριγκίπων της Γεωργίας (Ιβηρίας), έγινε αυτοκράτειρα της Τραπεζούντας μετά τον γάμο της με τον Αλέξιο Β΄ Μέγα Κομνηνό.

Βιογραφία
Ήταν κόρη του Μπέκα Α΄ αταμπέγκ του Σάμτσκε. Ο Οίκος της κατείχε το Γεωργιανό φεουδαλικό αξίωμα του εριστάβι, που μπορεί να αποδοθεί ως "κυβερνήτης περιοχής" ή "στρατιωτικός διοικητής", περίπου ισοδύναμο με τα Ρωμαϊκά αξιώματα του στρατηγού ή του δούκα.

Εκτιμάται, ότι ο γάμος της έγινε π.  το 1300. Ο Ανδρόνικος Β΄ Παλαιολόγος ήταν κηδεμόνας του ανήλικου Αλεξίου Β΄ και ήθελε ο Αλέξιος Β΄ να νυμφευτεί την κόρη τού Νικηφόρου Χούμνου μεσάζοντος (πρώτου υπουργού) του και λογίου. Όμως ο νεαρός Αλέξιος Β΄, χωρίς να ζητήσει την έγκρισή του, νυμφεύτηκε τη Ζιζιάκ. Ο Ανδρόνικος Β΄ αποτάνθηκε στην Εκκλησία, ζητώντας την ακύρωση του γάμου, αλλά ο Πατριάρχης αρνήθηκε να συμπράξει, για τον λόγο ότι η Ζιαζιάκ ήταν έγκυος. Η μητέρα του Αλεξίου Β΄, η Ευδοκία Παλαιολογίνα, που επέστρεψε στην Τραπεζούντα με σκοπό να τον πείσει να λύσει τον γάμο, τον συμβούλευσε να κρατήσει τη σύζυγό του από τη Γεωργία.

Η διάρκεια του γάμου τους δεν είναι σαφής. Ο Αλέξιος Β΄ απεβίωσε το 1330, αλλά δεν έχουμε πληροφορία για το τέλος της Ζιαζιάκ. Το Λεξικό Ιστορικό και Γενεαλογικό των μεγάλων οίκων της Ελλάδας, της Αλβανίας και της Κωνσταντινούπολης (1983) του Μιχαήλ-Δημητρίου Στούρτζα την θεωρεί ως την πρώτη από δύο συζύγους. Η δεύτερη είναι η Ζίντγκα, κόρη του Δημητρίου Β΄ της Γεωργίας και της δεύτερης συζύγου του Σολγκάρ, Μογγόλας. Ο Δημήτριος Β΄ ήταν πολύγαμος: είχε τρεις συζύγους ταυτόχρονα. Η κόρη του αυτή πιστοποιείται από τα Γεωργιανά Χρονικά. Πάντως το Χρονικό δεν αναφέρει, ότι αυτή παντρεύτηκε. Παλαιότερα έργα, όπως το Γενεαλογικά δένδρα για την ιστορία των Ευρωπαϊκών Κρατών (1978) του Ντέντλεβ Σβέννικε δεν αναφέρουν δεύτερο γάμο του Αλεξίου Β΄. Ως εκ τούτου η άποψη του Μ.Δ. Στούρτζα δεν είναι ευρέως αποδεκτή.

Οικογένεια
Παντρεύτηκε τον Αλέξιο Β΄ Μέγα Κομνηνό και είχε τέκνα:
 Ανδρόνικος Γ΄ απεβ. 1332, αυτοκράτορας της Τραπεζούντας.
 Βασίλειος απεβ. 1340, αυτοκράτορας της Τραπεζούντας.
 Ευδοκία, παντρεύτηκε τον εμίρη της Σινώπης.
 Μιχαήλ Αναχουτλού, φονεύτηκε από τον Ανδρόνικο Γ΄ το 1330.
 Άννα Αναχουτλού απεβ. 1342, αυτοκράτειρα της Τραπεζούντας.
 Γεώργιος Αχπουγκάς, φονεύτηκε από τον Ανδρόνικο Γ΄ το 1330.

Παραπομπές 

Αυτοκρατορία της Τραπεζούντας