Φωκίων Δημητριάδης

Ο Φωκίων Δημητριάδης ή Φώκος Δημητριάδης όπως τον αποκαλούσαν όλοι, ήταν Έλληνας σκιτσογράφος και γελοιογράφος.

Βιογραφικά στοιχεία
Γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη το 1894 και σπούδασε στη Μεγάλη του Γένους Σχολή. Από την ηλικία των 17 ετών άρχισε να δημοσιεύει γελοιογραφίες και σκίτσα σε εφημερίδες και σατιρικά περιοδικά της Πόλης. Το 1918 εγκαταστάθηκε οριστικά στην Αθήνα, ενώ είχε ήδη εργασθεί στο υποκατάστημα της Εθνικής Τράπεζας στη Θεσσαλονίκη. Από το 1922 αφιερώθηκε ολοκληρωτικά στην πολιτική γελοιογραφία, δημοσιεύοντας έργα του στις εφημερίδες Πατρίς, Η Καθημερινή, και από τον πρώτο χρόνο της κυκλοφορίας τους στις εφημερίδες του Δημητρίου Λαμπράκη Ελεύθερον Βήμα (μετέπειτα Το Βήμα) και Αθηναϊκά Νέα (μετέπειτα Τα Νέα). Γελοιογραφίες του δημοσιεύθηκαν και σε πολλές εφημερίδες του εξωτερικού. Εικονογράφησε επίσης αρκετά βιβλία, του Γεώργιου Ρούσσου, ιστορίες του Δημήτρη Ψαθά, τον Δον Κιχώτη, κ.ά..

Από το 1945 έως το 1960 ήταν η περίοδος της μεγάλης του ακμής, όταν τα σκίτσα του ασκούσαν μεγάλη επιρροή και λαμβάνονταν σοβαρά υπόψη από τους πολιτικούς. Στο διάστημα αυτό, αλλά και αργότερα, εξέδωσε γελοιογραφικές σειρές, ανάμεσά τους και τη διασκευή της ομηρικής Οδύσσειας.

Ο Φωκίων Δημητριάδης εμφανιζόταν ως ένθερμος υποστηρικτής της λειτουργίας των αναμορφωτηρίων στο Στρατόπεδο Μακρονήσου, όπου μάλιστα είχε πραγματοποιήσει και επίσκεψη.

Το 1961 τιμήθηκε με το Α΄ Βραβείο του Παγκόσμιου Διαγωνισμού Πολιτικής Γελοιογραφίας στο Λος Άντζελες και το 1969 με το Αριστείο Γραμμάτων και Τεχνών της Ακαδημίας Αθηνών. Ο Φώκος Δημητριάδης πέθανε στην Αθήνα το 1977.

Το έργο του
Ο Φώκος Δημητριάδης θεωρείται ότι έδωσε μία νέα ώθηση στην ελληνική γελοιογραφία, με τη σατιρική του διάθεση και την ιδιομορφία της γραμμής του. Στα σκίτσα του οι ανθρώπινες μορφές δεν είναι στατικές, αλλά δείχνουν κίνηση, απεικονίζοντας ταυτόχρονα ψυχικές καταστάσεις.

Συνήθιζε να φιλοτεχνεί γελοιογραφίες πολιτικών ανδρών, υπογραμμίζοντας ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό τους, με το οποίο τους ακολουθούσε επί χρόνια ως σημείο αναφοράς. Το 1959 ο Κωνσταντίνος Τσάτσος, ως Υπουργός Προεδρίας, κατέβασε μια παράσταση των Ορνίθων. Μετά από αυτό το περιστατικό, ο Δημητριάδης ζωγράφιζε διαρκώς δίπλα στον Τσάτσο μια κότα. Κάποτε οι δύο βρέθηκαν σε μία εκδήλωση, οπότε ο Κ. Τσάτσος ρώτησε τον γελοιογράφο: «Καλά κ. Δημητριάδη, γιατί με ζωγραφίζετε πάντα με μια κότα;» και ο Δημητριάδης του απάντησε: «Ένα μυστήριο πράγμα υπουργέ μου, το ίδιο ακριβώς με ρωτά και η κότα». Το άλλο διάσημο σχετικό ζωντανό που σχεδίαζε παλαιότερα ήταν το «παρδαλό κατσίκι», το οποίο συνόδευε στα σκίτσα του τον πολιτικό Κωνσταντίνο Τσαλδάρη, πρωτοπαρουσιάσθηκε όμως το 1946 σε σκίτσο για τον Φίλιππο Δραγούμη.

Συλλογές σκίτσων του 

 Η εξωτερική πολιτική της Ελλάδας με την πένα του γελοιογράφου: Ο Φωκίων Δημητριάδης σατιρίζει τον Ευάγγελο Αβέρωφ, υπουργό των Εξωτερικών, 1956-1963, επιμ. Ευάνθης Χατζηβασιλείου, έκδ. Ίδρυμα Ευαγγέλου Αβέρωφ-Τοσίτσα, Αθήνα 2000, 246 σελ., ISBN 978-960-7694-09-6
 Το παρδαλό και η εποχή του: Γελοιογραφίες 1945-1947, εκδ. «Modern Times», Αθήνα 2004, 116 σελ., ISBN 978-960-397-888-6
 Με το μάτι του γελοιογράφου, 1950-1959, επιμ. Λητώ Δούμουρα και Σταυρούλα Αλεξανδροπούλου, εκδ. «Modern Times», Αθήνα 2004, 131 σελ., ISBN 978-960-397-879-4
 Σκιά πάνω από την Αθήνα — 77 σκίτσα από τη ναζιστική κατοχή, εκδ. «Modern Times», Αθήνα 2004, ISBN 978-960-397-898-5

Παραπομπές

Πηγές
 Το λήμμα «Δημητριάδης, Φώκος» στη Νέα Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια «Χάρη-Πάτση», τόμος 10, σελ. 670
 Η βιογραφία του στο «Σαν σήμερα»

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 «Πώς γέλασε το παρδαλό κατσίκι;» του Νίκου Σαραντάκου
 Λίγα σκίτσα του

Έλληνες γελοιογράφοι