Ρωμανός Ιωαννίνων

Για οικισμούς στην Ελλάδα με το ίδιο όνομα δείτε το λήμμα: Ρωμανός

Ο Ρωμανός (γνωστός και ως το Ρωμανό) είναι ορεινό χωριό με 403 κατοίκους του νομού Ιωαννίνων στην Ήπειρο σε υψόμετρο 500 μέτρων. Ανήκει στην Δημοτική Ενότητα Λάκκας Σουλίου

Γεωγραφία - Ιστορία
Ο Ρωμανός βρίσκεται στις ανατολικές πλαγιές των ορέων Σουλίου, δυτικά του Αχέροντα ποταμού. Απέχει 53 χλμ ΝΔ. από την πόλη των Ιωαννίνων και 50 χλμ. ΒΔ. από την Άρτα. Αξιοθέατα της περιοχής είναι: 

 στη τοποθεσία "Ρόγκι" έχουν βρεθεί αρχαίοι τάφοι που έχουν κηρυχθεί αρχαιολογικός χώρος (ΥΑ 15794/19-12-1961 - ΦΕΚ 35/Β/2-2-1962)
 στη τοποθεσία "Λυκούρσι" υπάρχουν τα ερείπια της εκκλησίας του Αγίου Αθανασίου (ΥΑ 15904/24-11-1962 - ΦΕΚ 473/Β/17-12-1962) κηρυχθεί αρχαιολογικός χώρος
 προς τα βόρεια του χωριού υπάρχει η ιερά μονή Μεταμόρφωσης του Σωτήρα η οποία ιδρύθηκε το 1113 από τον Ηγούμενο Ιωάσαφ. Καταστράφηκε πολλές φορές με τελευταία το 1611. Μετά από αυτή την καταστροφή ο ηγούμενος Παρθένιος ο Α' από την Μουκοβίνα, το 1866, την ανακαίνισε και την έκανε (από το 1890 έως 1926) κέντρο δραστηριοτήτων όπως: συντήρηση σχολείων, συσσίτιο για φτωχούς, φιλοξενία διδασκάλων, κ.λ.π. Πανηγυρίζει 6 Αυγούστου

Το χωριό συγκαταλέγεται μεταξύ των 27 χωριών της "Λάκκας Σουλίου" ή "Λακκοχώρια" και ειδικότερα στα 14 της "Λάκκας Μπότσαρη", έτσι όπως αυτά ονομάστηκαν την περίοδο της τουρκοκρατίας προς τιμή του  ήρωα του 1821, Μάρκου Μπότσαρη, ο οποίος καταγόταν και έζησε στην περιοχή για ένα διάστημα.
Παλαιολιθικά ευρήματα, ίχνη προϊστορικών εγκαταστάσεων και σημάδια ενός αρχαίου οικισμού, δείχνουν ότι το χωριό
στους πρόποδες των βουνών του Σουλίου και πάνω από τον Αχέροντα, κατοικούνταν από τα βάθη των αιώνων.

Σώζονται ακόμη αρχαίοι τάφοι αλλά και ένα νεκρομαντείο.

Ένα μονοπάτι στα κακοτράχαλα βουνά, οδηγεί στο Σούλι. Είναι ο δρόμος της ιστορίας.

Ο παραδοσιακός νερόμυλος και η οικία Ναστούλη, αποτελούν δύο ακόμη ξεχωριστά σημεία της παράδοσης και της ιστορίας.

Το 1113 μ. Χ. χτίστηκε η Ιερά Μονή Μεταμορφώσεως του Σωτήρος και ανακαινίστηκε επτά αιώνες αργότερα. Περιμετρικά αναπτύσσεται το ηγουμενείο, τα κελιά της και οι αποθήκες όπου συγκεντρώνονταν όλη η παραγωγή από το μετόχι. Αργότερα η Μονή τοιχογραφήθηκε και συμπληρώθηκε με ένα εντυπωσιακό ξυλόγλυπτο τέμπλο.

Το 1796 ιδρύθηκε ο Ιερός Ναός Γενέσιου της Θεοτόκου.

Ονομασία - Διοικητικά
Ως κοινότητα αναγνωρίστηκε για πρώτη φορά, μετά την απελευθέρωση,  το 1919 με το ΦΕΚ 184Α-19/08/1919. Σύμφωνα με το σχέδιο Καλλικράτης  αποτελεί τη τοπική κοινότητα Ρωμανού που ανήκει στη δημοτική ενότητα Λάκκας Σουλίου του Δήμου Δωδώνης και σύμφωνα με την απογραφή 2011 έχει πληθυσμό 403 κατοίκους.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Φωτογραφίες του χωριού από τον ιστότοπο http://www.neolaiaromanou.gr
Ρωμανο - Λάκκα από το https://www.youtube.com

Παραπομπές

Χωριά του νομού Ιωαννίνων
Δήμος Δωδώνης