Λουί Νεέλ

Ο Λουί Εζέν Φελίξ Νεέλ (Louis Eugène Félix Néel, 22 Νοεμβρίου 1904 – 17 Νοεμβρίου 2000) ήταν Γάλλος φυσικός, που το 1970 βραβεύθηκε με το Βραβείο Νόμπελ Φυσικής «για τη θεμελιώδη εργασία του και τις ανακαλύψεις σχετικά με τον σιδηρομαγνητισμό και τον παραμαγνητισμό, οι οποίες οδήγησαν σε σημαντικές εφαρμογές στη φυσική στερεάς κατάστασης».

Ζωή και έρευνες
Ο Νεέλ γεννήθηκε στη Λυών και εισάχθηκε στην École Normale Supérieure στο Παρίσι. Πήρε το διδακτορικό του από το Πανεπιστήμιο του Στρασβούργου υπό την επίβλεψη του Πιερ Βεΐς. Οι συνεισφορές του στη μελέτη του μαγνητισμού και γενικότερα στη φυσική στερεάς κατάστασης βρήκαν πολλές χρήσιμες εφαρμογές, ιδίως στην ανάπτυξη βελτιωμένων μονάδων μνήμης για ηλεκτρονικούς υπολογιστές. Περί το 1930 πρότεινε ότι ίσως να υπάρχει ένα άγνωστο μέχρι τότε είδος μαγνητικής συμπεριφοράς της ύλης: ο αντισιδηρομαγνητισμός, δηλαδή το αντίθετο του σιδηρομαγνητισμού. Πάνω από μία συγκεκριμένη για το κάθε υλικό θερμοκρασία (τη θερμοκρασία Νεέλ) αυτή η συμπεριφορά σταματά. Το 1948 ο Νεέλ επεσήμανε ότι μπορεί να υπάρχει και μία ακόμη κατάσταση μαγνητικής συμπεριφοράς της ύλης, ο σιδηριμαγνητισμός. Πράγματι, τόσο ο αντισιδηρομαγνητισμός, όσο και ο σιδηριμαγνητισμός ανιχνεύθηκαν πειραματικά. σε διάφορα υλικά και θερμοκρασίες.

Ο Νεέλ έδωσε επίσης μια ερμηνεία του ασθενούς μαγνητισμού ορισμένων πετρωμάτων, καθιστώντας έτσι δυνατή τη μελέτη της ιστορίας του μαγνητικού πεδίου της Γης. Το 1970 μοιράσθηκε το Βραβείο Νόμπελ Φυσικής με τον Σουηδό φυσικό πλάσματος Χάνες Αλφβέν, για τις πρωτοποριακές αυτές μελέτες και ανακαλύψεις σχετικώς με τις μαγνητικές ιδιότητες των στερεών.

Ο Λουί Νεέλ υπήρξε η κινητήρια φυσιογνωμία πίσω από τη δημιουργία του λεγόμενου «Επιστημονικού Πολυγώνου» (Polygone Scientifique), μια περιοχή επιστημονικών κέντρων στην πόλη Γκρενόμπλ.

Τιμητικές διακρίσεις
Ο Λουί Νεέλ δέχθηκε πολλά βραβεία και άλλες τιμές για το έργο του, μεταξύ των οποίων και τις παρακάτω:

 Βραβείο Hughes της Γαλλικής Ακαδημίας Επιστημών (1935)
 Βραβείο «Félix Robin» της Γαλλικής Εταιρείας Φυσικής (1938)
 Μετάλλιο André Blondel (1948)
 Μέγα Βραβείο του συμβουλίου της Ενώσεως «Au service de la pensée française» (1949)
 Βραβείο Φ. Ολβέκ (1952)
 «Βραβείο των Τριών Φυσικών» (1963)
 Χρυσό Μετάλλιο του CNRS (1965)
 Εκλέχθηκε, το 1966, αντεπιστέλλον μέλος (ForMemRS) της Βασιλικής Εταιρείας
 Βραβείο Νόμπελ Φυσικής (1970)
 Μέγα Χρυσό Μετάλλιο Ηλεκτρονικής (1971)
 Μέγα Χρυσό Μετάλλιο της γαλλικής «Εταιρείας Ενθαρρύνσεως της Ερεύνης και των Εφευρέσεων» (1973)
 Ιδρυτικό μέλος του Παγκόσμιου Πολιτιστικού Συμβουλίου (1981).
 Το «Μετάλλιο Λουί Νεέλ», που απονέμεται ετησίως από το 1994 από την Ευρωπαϊκή Ένωση Γεωεπιστημών πήρε το όνομά του προς τιμή του επιστήμονα.

Παράσημα
Εξαιτίας και της συμμετοχής του στην εθνική άμυνα, ιδίως με τις έρευνές του για την προστασία των πολεμικών πλοίων από τις μαγνητικές νάρκες, ο Νεέλ τιμήθηκε (εκτός από τον Μεγαλόσταυρο της Λεγεώνας της Τιμής το 1974) με τα εξής παράσημα:

 Πολεμικός Σταυρός (1940)
 Τάγμα των Ακαδημαϊκών Φοινίκων (1957)
 Ιππότης του Τάγματος της Κοινωνικής Αξίας (1963)
 Μεγαλόσταυρος του Εθνικού Τάγματος της Αξίας (1972)

Παραπομπές

Γάλλοι φυσικοί
Βραβευμένοι με Νόμπελ Φυσικής
Γάλλοι νομπελίστες
Απόφοιτοι της École Normale Supérieure