Γλώσσα Χιναλούγκ

Η Χιναλούγκ (επίσης γράφεται ως Χιναλίγκ, Χιναλούγκι ή Χιναλίκ) είναι Βορειοανατολική Καυκάσια γλώσσα που ομιλείται από περίπου 1.500 άτομα στα χωριά Χιναλούγκ και Γκιουλουστάν στην Κούμπα στα βουνά της επαρχίας Κούμπα, στο βόρειο Αζερμπαϊτζάν. Σχηματίζει το δικό της ανεξάρτητο κλάδο στην Βορειοανατολική Καυκάσια γλωσσική οικογένεια.

Η Χιναλούγκ είναι γλώσσα υπό εξαφάνιση, και ταξινομείται ως "σοβαρά απειλούμενη" από τον Άτλαντα των Γλωσσών του Κόσμου σε Κίνδυνο της Ουνέσκο.Γράφεται με το κυριλλικό και το λατινικό αλφάβητο.

Ιστορία 
Η Χιναλούγκ είναι η χωριάτικη γλώσσα του χωριού Χιναλούγκ στην επαρχία Κούμπα του Αζερμπαϊτζάν. Έχει καταταχθεί διστακτικά από προηγούμενους ερευνητές ως μέλος της Λεζγικής οικογένειας του κλάδου Νταγκεστάν των Βορειοανατολικών Καυκάσιων γλωσσών. Αν και η Χιναλούγκ είναι η επίσημη γλώσσα του χωριού, ομιλείται κυρίως από χωρικούς σε ανεπίσημες περιστάσεις, ενώ η εθνική γλώσσα, τα αζερικά χρησιμοποιείται επίσημα για εκπαιδευτικούς σκοπούς και για σκοπούς επικοινωνίας με άτομα που δεν ομιλούν την Χιναλούγκ. Η Χιναλούγκ θεωρείται απειλούμενη γλώσσα. Αυτό οφείλεται εν μέρει στη βλάβη ενός δρόμου που οδηγεί στο χωριό, αφήνοντας το χωριό ως επί το πλείστον απομονωμένο.

Λεξιλόγιο 
Οι παρακάτω λέξεις μεταφράστηκαν φωνητικά από τα Χιναλούγκ:

Αλφάβητο 
Το αλφάβητο της γλώσσας βασίζεται στο κυριλλικό και αποτελείται από 74 γράμματα.

Σε αυτό το αλφάβητο έχουν δημοσιευτεί πολλά κείμενα, αλλά δεν είχε καθολική αποδοχή, καθώς πρώτα απ'όλα περιείχε μεγάλο αριθμό γραμμάτων. Το 2013, οι επιστήμονες του Πανεπιστημίου της Φρανκφούρτης, με βάση την έρευνα της φωνητικής της Χιναλούγκ που πραγματοποιήθηκε από ειδικούς από τη Μόσχα, συνέταξαν μια νέα έκδοση του αλφαβήτου της γλώσσας Χιναλούγκ:

Παραπομπές

Περαιτέρω ανάγνωση 

 Clifton, John M.; Deckinga, Gabriela; Lucht, Laura; Mak, Janfer; Tiessen, Calvin, Authors. 2005. "The Sociolinguistic Situation of the Khinalug In Azerbaijan."
 Desheryev, Ju. D. 1959. Grammatika xinalugskogo jazyka. Izdatel'stvo Akademii Nauk SSSR, Moscow.
 Hewitt, George. 2004. Introduction to the Study of the Languages of the Caucasus. LINCOM, Munich. p. 29.
 Kibrik, Aleksandr E. 1972. Fragmenty grammatiki xinalugskogo jazyka. Izdatel'stvo Moskovskogo Universiteta, Moscow.
 Kibrik, Aleksandr E. 1994. "Khinalug". In: The Indigenous Languages of the Caucasus, vol. 4; Rieks Smeets (ed.); Caravan Books, Delmar (New York). pp. 367–406.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

Βασικό λεξιλόγιο των Χιναλούγκ στην Παγκόσμια Λεξικοστατιστική Βάση Δεδομένων
 Γλώσσα και πολιτισμός των Χιναλούγκ

Γλώσσες του Αζερμπαϊτζάν
Βορειοανατολικές καυκάσιες γλώσσες