Ελίζα Γουλανδρή

Η Ελίζα Β. Γουλανδρή, το γένος Καραδόντη, (1917 – 25 Ιουλίου 2000) ήταν Ελληνίδα συλλέκτρια έργων τέχνης. Μαζί με τον σύζυγό της, Βασίλη Π. Γουλανδρή, ήταν ιδρυτές του Ιδρύματος Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή, καθώς και του πρώτου μουσείου μοντέρνας τέχνης στην Ελλάδα, του Μουσείου Μοντέρνας Τέχνης της Άνδρου.

Βιογραφία 
Γεννημένη στην Αθήνα το 1917, ήταν το τέταρτο από τα έξι παιδιά του Πέτρου και της Ευανθίας Καραδόντη με καταγωγή από την Κυνουρία Αρκαδίας. Από νεαρή ηλικία δείχνει το ενδιαφέρον της για τις τέχνες. Το 1950, έχοντας ήδη ολοκληρώσει τις εγκύκλιες σπουδές της στην Ελλάδα, αναχωρεί για τις Ηνωμένες Πολιτείες προκειμένου να σπουδάσει. Εκεί γνωρίζει και παντρεύεται τον επίσης φιλότεχνο και συλλέκτη εφοπλιστή Βασίλη Π. Γουλανδρή. Το κοινό τους ενδιαφέρον για τη ζωγραφική (κατά κύριο λόγο της σχολής του Παρισιού) τους συνδέει με κύκλους καλλιτεχνών και διανοούμενων του μεταπολεμικού |Παρισιού, όπου και δραστηριοποιούνται κυρίως στον χώρο των εικαστικών τεχνών.

Το 1979, ιδρύουν το Ίδρυμα Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή και δημιουργούν στον γενέθλιο τόπο του Βασίλη, την Άνδρο, το πρώτο μουσείο σύγχρονης τέχνης στην Ελλάδα. Χάρη στις μακροχρόνιες φιλίες τους με καλλιτέχνες, συλλέκτες, γκαλερίστες και διευθυντές μουσείων του εξωτερικού, διοργανώνονται στο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης της Άνδρου εκθέσεις διεθνούς εμβέλειας, στις οποίες παρουσιάζονται αριστουργήματα της παγκόσμιας τέχνης του 20ου αιώνα. Το 1981, χρηματοδοτούν επίσης την κατασκευή του Αρχαιολογικού Μουσείου της Άνδρου, δωρεά προς το Ελληνικό Κράτος, προκειμένου να στεγάσει πολύτιμα ευρήματα του αρχαίου οικισμού της Ζαγοράς, ενώ το 1989 η Ελίζα Γουλανδρή επιμελείται την ανέγερση, εντός του Γηροκομείου Αθηνών, της Εστίας Αθηνών, η οποία και χρηματοδοτείται από το Ίδρυμα Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή. 

Η γαλλική Κυβέρνηση, αναγνωρίζοντας την προσφορά της και τη συμβολή της στην ελληνογαλλική φιλία, την τιμά με την ανώτατη διάκριση του Ταξιάρχη των Τεχνών και των Γραμμάτων (Commandeur de l’Odre des arts et des Lettres), ενώ το 1981 η Ακαδημία Αθηνών της απονέμει το Αργυρούν Μετάλλιο δια «Φιλοπατρία και Φιλοκαλία». 

Η Ελίζα Γουλανδρή πεθαίνει αιφνιδίως στις 25 Ιουλίου 2000 στην Αθήνα.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Ίδρυμα Βασίλης και Ελίζας Γουλανδρή

Έλληνες ευεργέτες
Έλληνες συλλέκτες έργων τέχνης
Οικογένεια Γουλανδρή