Ευρωπαϊκό Κέντρο Παρακολούθησης Ναρκωτικών και Τοξικομανίας

Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Παρακολούθησης Ναρκωτικών και Τοξικομανίας (σύντμηση: ΕΚΠΝΤ) είναι μία υπηρεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης που ιδρύθηκε το 1993 και έχει την έδρα της στη Λισαβόνα Πορτογαλίας. Το ΕΚΠΝΤ επιδιώκει να είναι το «σημείο αναφοράς» για την χρήση ναρκωτικών στα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και να παρέχει «αληθείς, αντικειμενικές, αξιόπιστες και συγκρίσιμες πληροφορίες» για την χρήση ναρκωτικών, την τοξικομανία και τα νοσήματα με τα οποία συνδέονται, όπως την ηπατίτιδα, το HIV/AIDS και τη φυματίωση.

Μολονότι η δικαιοδοσία του ΕΚΠΝΤ καλύπτει κύρια την Ευρώπη, διαθέτει συνεργάτες, επιστήμονες και πολιτικούς σε ολόκληρο τον κόσμο.

Αποστολή και ρόλος 

Το ΕΚΠΝΤ ιδρύθηκε με βάση την αρχή ότι η ανεξάρτητη επιστημονική έρευνα αποτελεί έναν «ζωτικό πόρο για να βοηθήσει την Ευρώπη να κατανοήσει τη φύση των προβλημάτων που σχετίζονται με τα ναρκωτικά και να τα αντιμετωπίσει καλύτερα»

Οι δηλωμένες αποστολές του είναι:

 Να παρέχει στην Κοινότητα και τα Κράτη Μέλη της ΕΕ: «αληθείς, αντικειμενικές, αξιόπιστες και συγκρίσιμες πληροφορίες σε Ευρωπαϊκό επίπεδο σχετικά με τα ναρκωτικά και την τοξικομανία και τις συνέπειες αυτών»
 Η συλλογή, καταγραφή και ανάλυση πληροφοριών για τις «νέες τάσεις», ιδίως όσον αφορά τη χρήση πολλαπλών ναρκωτικών ουσιών, και τη συνδυασμένη χρήση νόμιμων και παράνομων ψυχοδραστικών ουσιών
 Να παρέχει πληροφορίες σχετικά με τις βέλτιστες πρακτικές στα Κράτη Μέλη της ΕΕ και να διευκολύνει την ανταλλαγή ορθών πρακτικών μεταξύ τους

Μεταξύ των στοχευόμενων ομάδων του Κέντρου είναι οι υπεύθυνοι για τη χάραξη πολιτικής, οι οποίοι χρησιμοποιούν αυτές τις πληροφορίες στη διαμόρφωση συνεκτικών εθνικών και κοινοτικών στρατηγικών για τα ναρκωτικά. Εξυπηρετούνται επίσης επαγγελματίες και ερευνητές που εργάζονται στον τομέα των ναρκωτικών και, γενικότερα, τα Ευρωπαϊκά μέσα ενημέρωσης και το ευρύ κοινό.

Στο επίκεντρο των εργασιών του Κέντρου βρίσκεται το καθήκον για τη βελτίωση της συγκρισιμότητας των πληροφοριών για τα ναρκωτικά σε όλη την Ευρώπη και η εκπόνηση των μεθόδων και μέσων που απαιτούνται για την επίτευξη αυτού του στόχου. Ως αποτέλεσμα των προσπαθειών μέχρι σήμερα, οι χώρες μπορούν τώρα να δουν πώς εντάσσονται στην ευρύτερη Ευρωπαϊκή εικόνα και να εξετάσουν κοινά προβλήματα και στόχους. Ένα βασικό χαρακτηριστικό του φαινομένου των ναρκωτικών είναι η μετατόπιση και η δυναμική φύση, οπότε η παρακολούθηση των νέων εξελίξεων αποτελεί κεντρικό καθήκον για το ΕΚΠΝΤ.

Δίκτυο, αναφορές και συνεργασίες 
Το Κέντρο αποκτά τις πληροφορίες του κυρίως από το δίκτυο Reitox: μια ομάδα από κομβικά σημεία σε έκαστο από τα 28 Κράτη Μέλη της ΕΕ. Αυτό το δίκτυο ανθρώπων και υπολογιστών συνδέει τα εθνικά συστήματα πληροφοριών των 28 Κρατών Μελών και των βασικών συνεργατών του ΕΚΠΝΤ. Αποτελεί ένα πρακτικό εργαλείο για τη συλλογή και την ανταλλαγή δεδομένων και πληροφοριών.

Η ετήσια έκθεση για την κατάσταση του προβλήματος των ναρκωτικών στην Ευρωπαϊκή Ένωση και τη Νορβηγία και ένα διαδικτυακό δελτίο στατιστικών στοιχείων παρέχουν μια ετήσια επισκόπηση για τις νεότερες εξελίξεις και τάσεις της ευρωπαϊκής αγοράς ναρκωτικών. Παράλληλα, διατίθενται ένα σύνολο δεδομένων για τα ναρκωτικά σε εθνικό επίπεδο έκαστης χώρας.

Το ΕΚΠΝΤ συνεργάζεται με μη Ευρωπαϊκές χώρες καθώς και με διεθνείς οργανισμούς όπως: το Διεθνές Πρόγραμμα Ελέγχου των Ναρκωτικών των Ηνωμένων Εθνών, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, η Ομάδα Πομπίδου του Συμβουλίου της Ευρώπης, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Τελωνείων, η Διεθνής Οργάνωση Εγκληματολογικής Αστυνομίας (Ιντερπόλ) και η Ευρωπαϊκή Αστυνομική Υπηρεσία.

Αναφορές 

Κυβερνητικά όργανα