Σιδηροδρομική γραμμή Αεροδρομίου Αθηνών - Πάτρας

Η Σιδηροδρομική γραμμή Αεροδρομίου Αθηνών - Πάτρας είναι μία ελληνική σιδηροδρομική γραμμή που βρίσκεται υπό κατασκευή και που στο σύνολό της θα ενώνει το αεροδρόμιο της Αθήνας, «Ελευθέριος Βενιζέλος» με την Κόρινθο και την Πάτρα. Θα αντικαταστήσει την παλιά μετρική σιδηροδρομική γραμμή Πειραιά - Πάτρας που είχε κατασκευαστεί το 1884 και καταργήθηκε ολοκληρωτικά το 2007. Η γραμμή είναι κατασκευασμένη με σύγχρονα υλικά υποδομής, κανονικού εύρους με ηλεκτροκίνηση. Με την ολοκλήρωση των έργων η διαδρομή από την Αθήνα έως τον νέο λιμένα Πατρών θα διανύεται σε 1 ώρα και 40 λεπτά.

Ιστορία
Η αρχή έγινε τον Ιανουάριο του 2002, με την κατασκευή του τμήματος 33 χλμ. ΣΚΑ-Αεροδρόμιο, ενόψει των Ολυμπιακών Αγώνων 2004 ανάμεσα στα δύο ρεύματα της Αττικής Οδού. Το έργο περιελάμβανε την κατασκευή των γραμμών, των ενδιάμεσων σταθμών, καθώς και της ηλεκτροκίνησης και της τηλεδιοίκησης και ολοκληρώθηκε στις 30 Ιουλίου 2004, λίγο πριν από την έναρξη των αγώνων.

Σε λειτουργία
Το τμήμα ΣΚΑ-Κιάτο ξεκίνησε το 1998, με το τμήμα Αθήνα-Κόρινθος, το οποίο παραδόθηκε το 2005. Δύο χρόνια αργότερα, το 2007, παραδόθηκε και το τμήμα Κόρινθος-Κιάτο, ενώ η γραμμή ηλεκτροδοτήθηκε τον Δεκέμβριο του 2010. Αποτελεί τμήμα της γραμμής 2 του Προαστιακού της Αθήνας.

Το επιμέρους τμήμα Κιάτο-Αίγιο ξεκίνησε να κατασκευάζεται το 2006 αποτελώντας κομμάτι του δεύτερου τμήματος της επέκτασης της γραμμής προς την Πάτρα. Παραδόθηκε στις 22 Ιουνίου 2020. Η ολοκλήρωση του τμήματος Κιάτο-Ροδοδάφνη αποτελεί έμπρακτη επαναλειτουργία της σιδηροδρομικής σύνδεσης Κιάτου - ΠΣΣ Ξυλοκάστρου - Ακράτας - Διακοπτού - ΠΣΣ Αιγίου, που διεκόπη μαζί με το υπόλοιπο δίκτυο της Πελοποννήσου το 2011, παίρνοντας πλέον τη σύγχρονη μορφή σιδηροδρομικής γραμμής υψηλών ταχυτήτων. Στο τμήμα αυτό, η στάση Διμηνιό λειτούργησε τον Σεπτέμβριο του 2020, λόγω των ζημιών που είχε υποστεί από τον κυκλώνα Ζορμπά το 2018. Το 2025 προβλέπεται να ολοκληρωθεί η ηλεκτροκίνηση του τμήματος, ώστε ο χρόνος μετάβασης να μειωθεί και να παύσει η πεντάλεπτη μετεπιβίβαση στον σταθμό Κιάτου από Αεροδρόμιο Ελ. Βενιζέλος ή Αθήνα.

Υπό κατασκευή τμήματα
Υπό κατασκευή είναι το τμήμα Αίγιο-Ρίο. Στο τμήμα Ροδοδάφνη-Ψαθόπυργος: η κατασκευή ξεκίνησε το 2013, ενώ στο τμήμα Ψαθόπυργος-Ρίο η κατασκευή άρχισε το 2017. Υπήρξε εξέταση της περιμετρικής λύσης για την Πάτρα, παραλλήλως της Ολυμπίας Οδού, από Αραχωβίτικα έως Μιντιλόγλι με ενδιάμεσο σταθμό στον Ριγανόκαμπο, ωστόσο απορρίφθηκε λόγω απροθυμίας της δημοτικής αρχής που αρχικά πρότεινε την λύση αυτή.

Σύμφωνα με εξαγγελία του υπουργού Μεταφορών Κώστα Αχ. Καραμανλή προβλέπεται υπογειοποίηση του τμήματος Κανελλοπούλου-Άγιος Ανδρέας ώστε να μην κοπεί η πόλη στα δύο αλλά και να μην διακοπεί η λειτουργία του προαστιακού της πόλης. Τον Οκτώβριο του 2022 ενώ είναι σε εξέλιξη η Β' φάση του έργου με την μέθοδο του ανταγωνιστικού διαλόγου, αποφασίστηκε πως η υπογειοποίηση θα ξεκινάει από τον Καστελλόκαμπο και θα τελειώνει στον Άγιο Ανδρέα. Όμως ο Δήμαρχος της πόλης Κωνσταντίνος Πελετίδης έχει πει πως η πρόθεση της δημοτικής αρχής είναι η πλήρης υπογειοποίηση ξεκινώντας από το Ρίο.

Διαδρομή
Ο ανατολικός τερματικός της γραμμής είναι ο Σταθμός Αεροδρομίου Αθηνών. Κινείται κατά μήκος της Αττικής Οδού, σε ειδική κατασκευή στη νησίδα της. Μέχρι το σταθμό Δουκίσσης Πλακεντίας η γραμμή χρησιμοποιείται και από την Γραμμή 3 του Μετρό Αθήνας. Στη Νερατζιώτισσα υπάρχει ανταπόκριση με τη Γραμμή 1, ενώ στο ΣΚΑ υπάρχει δυνατότητα ανταπόκρισης με τη Γραμμή 4 του προαστιακού, αλλά και με υπεραστικές αμαξοστοιχίες της γραμμής Αθήνας - Θεσσαλονίκης.

Η γραμμή συνεχίζει δυτικά και μετά τα Άνω Λιόσια κατευθύνεται προς το Εμπορευματικό κέντρο Θριασίου. Σε αυτό το ύψος υπάρχει μία διακλάδωση της εμπορικής γραμμής Θριασίου - Νέου Ικονίου. Η γραμμή έπειτα διασχίζει την Κακιά Σκάλα και τη διώρυγα της Κορίνθου, φτάνοντας στην Κόρινθο, όπου υπάρχει διακλάδωση προς την μετρική γραμμή Κορίνθου - Καλαμάτας. Η γραμμή συνεχίζει δυτικά, διερχόμενη από το Κιάτο, το Ξυλόκαστρο, την Ακράτα, το Διακοπτό (όπου συναντάται με τη Σιδηροδρομική γραμμή Διακοπτού-Καλαβρύτων, καταλήγοντας στο Αίγιο, το οποίο προσωρινά αποτελεί τον τερματικό σταθμό της γραμμής προς τα δυτικά.

Υπηρεσίες
Τη διετία 2004-2006 η γραμμή ξεκίνησε να λειτουργεί με τρένα του προαστιακού σιδηροδρόμου της Αθήνας στο δρομολόγιο Αθήνα/Σταθμός Λαρίσης-Αεροδρόμιο. Παράλληλα από το 2005 άρχισε να λειτουργεί η γραμμή 2 του προαστιακού, όπου μέχρι το 2017 ένωνε το Αεροδρόμιο με το Κιάτο.

Στις 30 Ιουλίου 2017, έπειτα από αναδιαμόρφωση του δικτύου του προαστιακού λόγω εξηλεκτρισμού της γραμμής Αθήνας - Θεσσαλονίκης στο τμήμα Τρεις Γέφυρες-Σ.Σ. Αθήνας, δρομολογήθηκαν οι ηλεκτροκίνητοι συρμοί σειράς 460 σε δύο γραμμές: τη γραμμή 1 και τη γραμμή 2, οι οποίες έχουν κοινή διαδρομή μέχρι το ΣΚΑ, παρακάμπτοντας το. Η γραμμή 1 συνεχίζει ανατολικά, προς αεροδρόμιο και η γραμμή 2 προς τα δυτικά, προς Κιάτο.

Από το 2020, με την παράδοση του νέου τμήματος Σ.Σ. Κιάτου -  Σ.Σ. Αιγίου, δρομολογούνται καθημερινά 6 συρμοί οι οποίοι συνδέουν το Αίγιο με το Κιάτο. Από το Κιάτο, μέσω μετεπιβίβασης σε συρμό του Προαστιακού Αθήνας αναχωρεί συρμός με ενδιάμεση στάση στην Αθήνα και προορισμό τον Πειραιά, αλλά και, μέσω ακόμα μιας μετεπιβίβασης στον σταθμό "Κάτω Αχαρναί", με προορισμό τον Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών "Ελευθέριος Βενιζέλος" .

Δείτε επίσης
Σιδηροδρομική γραμμή Πειραιά - Πάτρας (μετρική)
Σιδηροδρομική γραμμή Αθηνών - Θεσσαλονίκης
Προαστιακός Πάτρας

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
ΕΡΓΟΣΕ ergose.gr

Αεροδρομιο
Σιδηροδρομικές γραμμές κανονικού εύρους στην Ελλάδα
Σιδηροδρομικές γραμμές στην Αττική
Σιδηροδρομικές γραμμές στην Πελοπόννησο