Γλώσσες του Αφγανιστάν

Το Αφγανιστάν είναι μια πολυγλωσσική χώρα στην οποία δύο γλώσσες - τα Παστού και τα Νταρί - είναι επίσημες και οι πιο ομιλούμενες. Τα Ντάρι είναι το επίσημο όνομα της περσικής γλώσσας στο Αφγανιστάν. Συχνά αναφέρεται ως Αφγανικά Περσικά. Τα Παστού και τα Περσικά είναι ινδοευρωπαϊκές γλώσσες της υποοικογένειας των ιρανικών γλωσσών. Άλλες περιφερειακές γλώσσες, όπως τα Ουζμπεκικά, τα Τουρκμενικά, τα Μπαλότσι, τα Πασάγι, τα Νουριστάνι και τα Παμίρι, ομιλούνται από μειονοτικές ομάδες σε ολόκληρη τη χώρα.

Οι μικρότερες γλώσσες περιλαμβάνουν τα Χίντι-Ούρντου, τα Παντζάμπι, τα Ασκούνου, τα Καμκάτα-βίρι, τα Βάσι-βάρι, τα Τρεγκάμι και τα Καλάσα-αλά, τα Παμίρι (Σουγκνί, Μούντζι, Ισκασίμι και Ουάχι), τα Μπραχούι, τα Κιζίλμπας, τα Αϊμάκ, τα Πασάι και τα Κιργιζικά. Ο γλωσσολόγος Χάραλντ Χάαρμαν πιστεύει ότι το Αφγανιστάν φιλοξενεί περισσότερες από 40 μικρές γλώσσες, με περίπου 200 διαφορετικές διαλέκτους.

Γλωσσική πολιτική 
Τα Ντάρι είναι η πιο ομιλούμενη γλώσσα μεταξύ των επίσημων γλωσσών του Αφγανιστάν και χρησιμοποιείται ως lingua franca για τη χώρα. Το 1980, άλλες περιφερειακές γλώσσες έλαβαν επίσημο καθεστώς στις περιφέρειες όπου είναι η γλώσσα της πλειοψηφίας. Το άρθρο 16 του Συντάγματος του Αφγανιστάν του 2004 αναφέρει ότι τα Ουζμπεκικά, τα Τουρκμενικά, τα Μπαλότσι, τα Πασάγι, τα Νουριστάνι και τα Παμίρι είναι - εκτός από τα Παστού και τα Ντάρι - η τρίτη επίσημη γλώσσα σε περιοχές όπου ομιλούνται από τη πλειοψηφία. Οι πρακτικές λεπτομέρειες για την εφαρμογή αυτής της διάταξης καθορίζονται από το νόμο.

Πολιτική ονομασίας 
Τα Ντάρι είναι ο όρος που συνιστάται εδώ και καιρό από τις Αφγανικές αρχές για τον ορισμό των περσικών διαλέκτων που μιλιούνται στο Αφγανιστάν, σε αντίθεση με τις διαλέκτους που ομιλούνται στο γειτονικό Ιράν. Παρόλο που εξακολουθεί να είναι ευρέως γνωστή ως "Φαρσί" (Περσικά) στους γηγενείς ομιλητές της, μετονομάστηκε επισήμως σε Νταρί το 1964. Τα Ντάρι δεν πρέπει να συγχέονται με τη διάλεκτο της Καμπούλ, που είναι η κυρίαρχη περσική διάλεκτος στο Αφγανιστάν. Εκτός από μερικές βασικές λέξεις (και τα περισσότερα Ινδοπερσικά καλλιγραφικά στυλ στο περσοαραβικό αλφάβητο), υπάρχει μικρή διαφορά μεταξύ των τυπικών γραπτών Περσικών του Αφγανιστάν και του Ιράν. Ο όρος Νταρί συχνά χρησιμοποιείται χαλαρά για τα χαρακτηριστικά ομιλούμενα Περσικά του Αφγανιστάν - γενικά τη διάλεκτο της Καμπούλ - αλλά περιορίζεται καλύτερα σε επίσημα ομιλούμενα μητρώα (ποίηση, ομιλίες, ειδήσεις και άλλες ανακοινώσεις).

Επισκόπηση 
Τα Ντάρι χρησιμεύουν ως lingua franca του έθνους και είναι η μητρική γλώσσα διαφόρων αφγανικών εθνικών ομάδων, συμπεριλαμβανομένων των Τατζίκων, των Χαζάρα και των Αϊμάκ. Το Παστού είναι η μητρική γλώσσα των Παστούν, η κυρίαρχη εθνοτική ομάδα στο Αφγανιστάν. Λόγω του πολυεθνικού χαρακτήρα του Αφγανιστάν, η γλωσσική ποικιλία καθώς και η διγλωσσία και η πολυγλωσσία είναι κοινά φαινόμενα.

Τα ακριβή αριθμητικά στοιχεία για το μέγεθος και τη σύνθεση των διαφόρων εθνογλωσσικών ομάδων δεν είναι διαθέσιμα καθώς δεν έχει διεξαχθεί συστηματική απογραφή στο Αφγανιστάν εδώ και δεκαετίες. Οι εκτιμήσεις δίνουν τις παρακάτω κύριες γλώσσες:

Σύμφωνα με δημοσκόπηση του 2006, που αφορούσε 6.226 τυχαία επιλεγμένους Αφγανούς πολίτες και διεξήχθη από το Asia Foundation, τα Νταρί ήταν η πρώτη γλώσσα του 49% των ερωτηθέντων, ενώ ένα επιπλέον 37% δήλωσε ότι μπορούσε να μιλήσει τα Νταρί ως δεύτερη γλώσσα. Το 42% μπορούσε να διαβάσει τα Ντάρι. Τα Παστού ήταν η πρώτη γλώσσα του 40% των ερωτηθέντων, ενώ το 28% την ομιλούσε ως δεύτερη γλώσσα. Το 33% ήταν σε θέση να διαβάσει τα Παστού. Τα Ουζμπεκικά ήταν η πρώτη γλώσσα του 9% των ερωτηθέντων και δεύτερη γλώσσα για το 6% των ερωτηθέντων. Τα τουρκμενικά ήταν η πρώτη γλώσσα του 2% των ερωτηθέντων και δεύτερη γλώσσα για το 3% των ερωτηθέντων. Η αγγλική ομιλούταν από το 8% και η Ούρντου από το 7% των ερωτηθέντων.

Μια μεταγενέστερη μελέτη διαπίστωσε ότι τα Ντάρι ήταν με ευρύ περιθώριο η πλέον ευρέως διαδεδομένη γλώσσα στο αστικό Αφγανιστάν, με το 93% των Αφγανών να ισχυρίζεται ότι τη μιλάει, αλλά μόνο το 75% των αγροτικών Αφγανών δήλωσαν το ίδιο.

Ένας σημαντικός πληθυσμός στο Αφγανιστάν, ειδικά στην Καμπούλ, μπορεί επίσης να μιλήσει και να κατανοήσει τα Χίντι-Ούρντου λόγω της δημοτικότητας και της επιρροής των ταινιών και τραγουδιών του Μπόλιγουντ στην περιοχή.

Παραπομπές

Περαιτέρω ανάγνωση 

 Γλωσσική πολιτική και γλωσσική διαμάχη στο Αφγανιστάν και τους γείτονές του: Η Αλλαζόμενη Πολιτική της Γλωσσικής Επιλογής

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Χάρτης κατανομής γλωσσών από το πανεπιστήμιο Κολούμπια
 Γλωσσικός χάρτης του Αφγανιστάν

Γλώσσες του Αφγανιστάν