Ρενιέ του Μομφερράτου

Ο Ρενιέ του Μομφερράτου, (Ιταλική γλώσσα : Ranieri, 1162 - 1183)  από τον Οίκο των Αλεράμιτσι, ήταν Καίσαρας στην Κωνσταντινούπολη, ως σύζυγος της Μαρίας Κομνηνής, κόρης του Μανουήλ Α΄ Αυτοκράτορα των Ρωμαίων.

Βιογραφία
Ήταν ο πέμπτος γιος του Γουλιέλμου Ε΄, μαρκήσιου του Μομφερράτου και της Ιουδήθ του Μπάμπενμπερκ, κόρης του Λεοπόλδου Γ΄ μαργράβου της Αυστρίας. Ο Μανουήλ Α΄ Κομνηνός Αυτοκράτορας των Ρωμαίων είχε προτείνει το 1179 στον Γουλιέλμο Ε΄ μαρκήσιο του Μομφερράτου το γάμο της κόρης του Μαρίας Κομνηνής με έναν γιο του. Από τους γιους του Γουλιέλμου Ε΄, ο Γουλιέλμος του Μομφερράτου είχε αποβιώσει, ο Κορράδος του Μομφερράτου και ο Βονιφάτιος ο Μομφερρατικός ήταν ήδη νυμφευμένοι και ο Φρειδερίκος είχε ακολουθήσει εκκλησιαστική σταδιοδρομία. Έμενε ο 17 ετών Ρενιέ, που έφτασε στην Κωνσταντινούπολη το ίδιο έτος. Ο Νικήτας Χωνιάτης τον περιγράφει ως «αγένειο, ξανθό και όμορφο». Ο Ρενιέ έφτασε το φθινόπωρο του 1179 στην Κωνσταντινούπολη και ακολούθησε τον Αυτοκράτορα Μανουήλ Α΄ σε μία στρατιωτική του εκστρατεία. Τον Φεβρουάριο του 1180 πραγματοποιήθηκε ο γάμος του με την 27χρονη Μαρία στην Παναγία των Βλαχερνών και ακολούθησαν μεγαλοπρεπείς γιορτές στον Ιππόδρομο της Κωνσταντινούπολης. Παρών ήταν ο Γουλιέλμος της Τύρου Λατίνος πατριάρχης της Ιερουσαλήμ, που αναφέρει ότι οι λαμπροί εορτασμοί περιλάμβαναν θεάματα στον Ιππόδρομο. 

Ο Ρενιέ βαπτίσθηκε Ορθόδοξος με το όνομα Ιωάννης και οι δυτικές πηγές αναφέρουν πως του δόθηκε η Θεσσαλονίκη ως Πρόνοια. Η Μαρία έγινε η δεύτερη σε σειρά για τη διαδοχή στον Βυζαντινό θρόνο, όταν γεννήθηκε ο μικρότερος ετεροθαλής αδελφός της Αλέξιος Β΄ Κομνηνός. Τον Σεπτέμβριο του 1180 απεβίωσε ο Μανουήλ Α΄ και τον διαδέχθηκε ο 11ετής γιος του Αλέξιος Β΄ Κομνηνός με τη μητέρα του Μαρία των Πουατιέ ως αντιβασίλισσα, μητριά της πρωτότοκης Μαρίας Κομνηνής. Η αντιβασίλισσα είχε σύμβουλο τον ανιψιό τού συζύγου της Αλέξιο Κομνηνό, που φήμες τον ήθελαν εραστή της. Το σκάνδαλο αυτό και η Λατινόφιλη πολιτική της προκάλεσαν τη δυσφορία του κόσμου και σχεδιάστηκε η ανατροπή της. Ο Ρενιέ μπήκε στο παιχνίδι της διαδοχής. Η συνωμοσία αποκαλύφθηκε και μερικοί συνελήφθησαν. Η Μαρία Κομνηνή και ο Ρενιέ-Ιωάννης κατέφυγαν στην Αγία Σοφία με 150 υποστηρικτές τους, όπου ακολούθησαν αψιμαχίες, αλλά τελικά στους συνωμότες δόθηκε αμνηστία. Εν τω μεταξύ ο εξάδελφος του Μανουήλ Α΄ Ανδρόνικος Α΄ Κομνηνός ήλθε με στρατό και η Μαρία Κομνηνή ζήτησε τη βοήθειά του. Ο Ανδρόνικος Α΄ μπήκε στην Κωνσταντινούπολη και ακολούθησε σφαγή των Λατίνων. Ωστόσο όλοι έπεσαν θύματα της φιλοδοξίας του Ανδρόνικου Α΄: η αντιβασίλισσα σκοτώθηκε· η Μαρία και ο Ρενιέ απεβίωσαν μάλλον δηλητηριασμένοι, αν και ο θάνατος του υπάρχει σε ελάχιστες πηγές. Ο μικρός Αλέξιος Β΄ πιέστηκε να αναγνωρίσει τον θείο του Ανδρόνικο σαν Αυτοκράτορα και αργότερα δολοφονήθηκε. Οι Λατίνοι στην Δ΄ Σταυροφορία 20 χρόνια αργότερα δεν ξέχασαν την σφαγή τους από τον Ανδρόνικο, κατέλαβαν την Κωνσταντινούπολη και ίδρυσαν την Λατινική Αυτοκρατορία. Ο μεγαλύτερος αδελφός του Ρενιέ, ο Βονιφάτιος ο Μομφερρατικός έγινε βασιλιάς της Θεσσαλονίκης επικαλούμενος τα κληρονομικά δικαιώματα του αδελφού του.

Οικογένεια
Με τον γάμο του με τη Μαρία Κομνηνή, κόρη του Μανουήλ Α΄ Αυτοκράτορα των Ρωμαίων, ο Ρενιέ δεν απέκτησε απογόνους.

Παραπομπές

Πηγές
• Νικήτας Χωνιάτης, Historia, ed. J.-L. Van Dieten, 2 vols., Berlin and New York, 1975; trans. as O City of Byzantium, Annals of Niketas Choniates, by H.J. Magoulias, Detroit; Wayne State University Press, 1984, ISBN 0-8143-1764-2

Βιβλιογραφία
 Brand, Charles M. Byzantium Confronts the West, 1968, ISBN 0-7512-0053-0
 Garland, Lynda, & Stone, Andrew, "Maria Porphyrogenita, daughter of Manuel I Comnenus", De Imperatoribus Romanis  (external link)
 
 Queller, Donald E. & Madden, Thomas F. The Fourth Crusade: The Conquest of Constantinople (2nd Edition, 1999) ISBN 0-8122-1713-6
 
 Usseglio, Leopoldo. I Marchesi di Monferrato in Italia ed in Oriente durante i secoli XII e XIII, 1926.

Οίκος των Αλεράμιτσι
Μαρκήσιοι του Μομφερράτου
Βυζαντινοί καίσαρες
Βυζαντινοί σφετεριστές
Βυζαντινοί του 12ου αιώνα