Βιγιλαντία

H Βιγιλαντία, λατ. Vigilantia (γενν. π. 490) ήταν η αδελφή του Ιουστινιανού Α΄ (β. 527-565) και μητέρα του Ιουστίνου Β΄ (β. 565-578), που τον διαδέχθηκε.

Βιογραφία
Το όνομά της σημαίνει "εγρήγορση" και προέρχεται από το vigil, που σημαίνει "προσοχή, επαγρύπνηση". Του Ιουστινιανού Α΄ (γενν. 482) και της Βιλιλαντίας η μητέρα ήταν αδελφή του Ιουστίνου Α΄ (β. 518-527), ιδρυτή της Δυναστείας του Ιουστινιανού. Η οικογένεια καταγόταν από τη Βεδεριάνα, κοντά στη Ναϊσό (Νις στη σημερινή Σερβία) στη Dacia Mediterranea. Ο Προκόπιος, ο Θεόδωρος ο Αναγνώστης, ο Ζαχαρίας ο Ρήτωρ, ο Βίκτωρ της Τουννούνα, ο Θεοφάνης ο Ομολογητής και ο Γεώργιος Κεδρηνός θεωρούν τον Ιουστίνο Α΄ και την οικογένειά του Ιλλυριούς, ωστόσο ο Κεδρηνός δεν είναι βέβαιος. Ο Ευάγριος Σχολαστικός, ο Ιωάννης Μαλάλας, το Πασχάλιο Χρονικό, η Σούδα, ο Ιωάννης Ζωναράς και τα Πάτρια της Κωνσταντινούπολης θεωρούν αυτούς Θρακο-Ρωμαίους. Ο Προκόπιος αναφέρει ότι ο Ιουστίνος Α΄ καταγόταν από αγρότες, ενώ ο Ζωναράς είναι η μόνη πηγή που τον περιγράφει ως πρώην βουκόλο.

Η μητέρα της και η καταγωγή της
Ο Ιουστινιανός Α΄ αναφέρεται ότι γεννήθηκε στο Ταυρήσιον, κοντά στο Scupi (Σκόπια), όπου οι γονείς του φαίνεται ότι εγκαταστάθηκαν. Ο πατέρας τους ονομαζόταν Σαββάτιος· το όνομα της μητέρας τους δεν αναφέρεται. Ο Νικολό Αλαμάννι (1583-1626) δίνει το όνομά της ως "Βιγλινίζα"  και αναφέρει γι' αυτό ως πηγή τη "Vita Iustiniani" κάποιου αββά Θεοφίλου, που υποτίθεται ότι ήταν σύγχρονος του Προκοπίου. Παρά τις επαναλαμβανόμενες έρευνες αυτή η πηγή δεν βρέθηκε από κάποιο λόγιο. Ο Αλαμάννι θεωρήθηκε ως αξιόπιστη πηγή από αρκετούς μεταγενέστερους συγγραφείς, όπως ο Έντουαρντ Γκίμπον, που στο έργο του Ιστορία της Παρακμής και Πτώσης της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας παραθέτει το όνομα Βιγλενίζα και άλλες λεπτομέρειες από τον Αλαμάννι. Το όνομα μοιάζει Σλαβικής προέλευσης και αργότερα δημιουργήθηκε η άποψη της Σλαβικής καταγωγής του Ιουστινιανού. Το 1883 ο Τζέιμς Μπρυς ανακάλυψε μία Vita Iustiniani στο παλάτσο Μπαρμπερίνι. Ανάγεται στον 17ο αι. και περιέχει αυτά που αναφέρει ο Αλαμάννι. Ο Μπρυς θεωρεί το χειρόγραφο αυτό ως την πηγή του Αλαμάννι, αλλά η γνησιότητά του είναι αμφίβολη: ο Κονσταντίν Γιοζέφ Γιρεσέκ το θεωρεί έργο του Ιβάν Τόμκο Μάρναβιτς (1579-1639) αρχιδιακόνου του Άγκραμ (Ζάγκρεμπ). Ο Μάρναβιτς ήταν μεταφραστής μεσαιωνικών κειμένων, ιδιαίτερα αγιογραφιών. Το Βιγλενίζα είναι απλά μετάφραση του Βιγιλαντία στα Σλαβικά, ακολουθώντας την άποψη ότι μητέρα και κόρη είχαν το ίδιο όνομα.

Πολυάριθμοι ιστορικοί την αναφέρουν ως αδελφή του Ιουστινιανού· μόνο ο Βίκτωρ της Τούννουνα την αναφέρει ως σύζυγο του Δουλκίδιου/Δουλκίσσιμου.

Ο γιος της γίνεται Αυτοκράτορας
Η Βιγιλαντία είναι μία από τις μορφές του ποιήματος "In laudem Justini minoris" του Κορίππου, που γράφτηκε με την ευκαιρία της διαδοχής του Ιουστίνου Β΄· αλλά αυτό είναι ένα εγκώμιο παρά χρονικό. Η Βιγιλαντία και η Σοφία (σύζυγος του Ιουστίνου Β΄) καλούνται "divae" (θεές) και πηγές έμπνευσης του ποιητή και μάλλον παρήγγειλαν το ποίημα.

Οικογένεια
Παντρεύτηκε τον Δουλκίδιο/Δουλκίσσιμο και είχε τέκνα:
 Ιουστίνος Β΄ π. 520-578, Αυτοκράτορας των Ρωμαίων. Νυμφεύτηκε τη Σοφία.
 Μάρκελλος απεβ. πριν το 582/3.
 Πραιέκτα.

Αναφορές

Πηγές
 Evans, James Allan Stewart (2000), The age of Justinian: the circumstances of imperial power, Routledge, ISBN 0-415-23726-2
 Fine, John Van Antwerp (2006), When ethnicity did not matter in the Balkans: a study of identity in pre-nationalist Croatia, Dalmatia, and Slavonia in the medieval and early-modern periods, University of Michigan Press, ISBN 0-472-11414-X
 Garland, Lynda (1999), Byzantine empresses: women and power in Byzantium, AD 527-1204, CRC Press, ISBN 0-203-02481-8
 Martindale, John R.; Jones, A.H.M.; Morris, John (1980), The Prosopography of the Later Roman Empire - Volume II, AD 395–527, Cambridge University Press, ISBN 0-521-20159-4
 Martindale, John R.; Jones, A.H.M.; Morris, John (1992), The Prosopography of the Later Roman Empire - Volume III, AD 527–641, Cambridge University Press, ISBN 0-521-20160-8

Βυζαντινοί του 6ου αιώνα
Δυναστεία του Ιουστινιανού