Νικόλαος Α΄ του Μαυροβουνίου

Ο Νικόλαος Α΄ (σερβικά: Никола I Петровић-Његош, 19 Οκτωβρίου 1841 - 1 Μαρτίου 1921) από τον Οίκο των Πέτροβιτς-Νιέγκος ήταν πρίγκιπας (1860-1910) και μετά βασιλιάς (1910-1918) του Μαυροβουνίου.

Βιογραφία
Ήταν ο μόνος γιος του Μίρκο βοεβόδα του Γκράνοβο και της Στάνα Μαρτίνοβιτς. Γεννήθηκε στο χωριό Νγιέγκουσι, κοιτίδα του Οίκου των Πέτροβιτς-Νιέγκος. Ο Μίρκο ήταν ο διάσημος νικητής των Οθωμανών και αδελφός του Ντανίλο Β΄ επισκόπου. Από το 1696 ο επίσκοπος (vladika), που είχε και διοικητικές εξουσίες, ήταν "κληρονομικά" από τον Οίκο τους: επειδή οι επίσκοποι δεν ήταν έγγαμοι, διάδοχος γινόταν ο γιος του αδελφού ή του εξαδέλφου. Ο Ντανίλο Β΄ παραιτήθηκε από επίσκοπος, νυμφεύτηκε τη Νταρίνκα Κβέκιτς, δηλώνοντας τη χώρα ως πριγκιπάτο, κληρονομικό των Πέτροβιτς-Νιέγκος. Όταν το 1860 απεβίωσε ο Ντανίλο Α΄, ο Μίρκο παραιτήθηκε υπέρ του γιου του Νικολάου Α΄.

Ο νέος πρίγκιπας είχε από μικρός εξασκηθεί στον αθλητισμό και στην πολεμική τέχνη. Ως παιδί μεγάλωσε στην Τεργέστη, στην οικογένεια των Κβέκιτς (Κούστικ). Η Νταρίνκα, που ήταν θερμή Γαλλόφιλη, έστειλε τον διάδοχο Νικόλαο στο Λύκειο Λουί-λε-Γκραν στο Παρίσι. Ωστόσο αυτός λίγο επηρεάστηκε από τη νοοτροπία και τις συνήθεες των Γάλλων, αντίθετα με τον συμμαθητή του Μίλαν Γ΄ Ομπρένοβιτς διάδοχο της Σερβίας. Ο ορεσίβιος Νικόλαος έδειξε νωρίς τον θερμό του πατριωτισμό, την ηγετική του ικανότητα και το ποιητικό του τάλαντο· δεν αλλοτριώθηκε από την ατμόσφαιρα και τις απολαύσεις του Παρισιού, αλλά ανυπομονούσε να επιστρέψει στη γη που γεννήθηκε.

Ήταν μέλος της Ένωσης Σερβικής Νεολαίας από το 1866, που ιδρύθηκε. Το 1871 η Σερβία και η Αυστρο-Ουγγαρία την απαγόρευσαν και ο Νικόλαλος ίδρυσε την Εταιρεία για την Ελευθερία και την Ένωση της Σερβίας μαζί με τον Μάρκος Πόποβιτς, τον Μάσο Βρμπίτσα, κ.ά. στο Τσέτινγιε.

Πρίγκιπας του Μαυροβουνίου
Το 1860 ο θείος του δολοφονήθηκε και ο Νικόλαος επέστρεψε από το Παρίσι και ανέλαβε πρίγκιπας του Μαυροβουνίου. Τρεις μήνες μετά νυμφεύτηκε την κόρη του βοεβόδα Πετάρ Βουκότιτς.

Βασιλιάς του Μαυροβουνίου
Το 1900 έλαβε την προσφώνηση Βασιλική Υψηλότης. Επιθυμία του ήταν η ένωση με τη Σερβία, κάτι που δεν ήθελε ο Αλέξανδρος Α΄ Ομπρένοβιτς της Σερβίας. Όταν ο τελευταίος δολοφονήθηκε βάναυσα, η Αυλή του Μαυροβουνίου είδε ένα εμπόδιο να φεύγει από το σκοπό της ένωσης. 

Μετά από πίεση του λαού έδωσε το 1905 το πρώτο Σύνταγμα. Εισήγαγε την ελευθερία του Τύπου και ποινικό Κώδικα κατά μίμηση της Δυτικής Ευρώπης. Το επόμενο έτος δημιούργησε το νόμισμα του Μαυροβουνίου, το πέρπερ. Το 1910 εόρτασε το Ιωβηλαίο του και έλαβε τον τίτλο του βασιλιά. Ήταν στρατάρχης της Ρωσίας, τιμή που είχε δοθεί μόνο στον Άρθουρ Γουέλσλεϋ, δούκα του Ουέλλινγκτον. Όταν ξεκίνησε το 1912 ο Βαλκανικός Πόλεμος, ο Νικόλαος Α΄ ήταν από τους πιο ενθουσιώδεις συμμάχους: ήθελε να απωθήσει τους Οθωμανούς από την Ευρώπη. Νίκησε τις Κεντρικές Δυνάμεις και κατέλαβε τα Σκόδρα, αν και του είχαν αποκλείσει τις ακτές. Το 1914 ξεκίνησε ο Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος και ήταν ο πρώτος που βοήθησε τη Σερβία να διώξει τους Αυστριακούς. Ήταν ένας δυνατός υποστηρικτής της Σερβικής ενοποίησης, αλλά του αντιτέθηκαν οι Καραγεώργεβιτς. 

Το 1916 η Σερβία είχε ηττηθεί και το Μαυροβούνιο κατακτήθηκε από την Αυστρο-Ουγγαρία· ο Νικόλαος Α΄ διέφυγε στην Ιταλία και μετά στη Γαλλία. Η Κυβέρνηση μεταφέρθηκε στο Μπορντώ. Μετά το τέλος του Πολέμου σε μία Συνεδρίαση στη Ποντγκόριτσα (1918), κυριάρχησαν οι Σέρβοι, που ψήφισαν την εκθρόνιση του Νικολάου και την προσάρτηση του Μαυροβουνίου στη Σερβία. Λίγους μήνες μετά προσχώρησαν και οι Νοτιο-Σλαβικές περιοχές της Αυστρο-Ουγγαρίας και φτιάχθηκε το βασίλειο των Σέρβων, Κροατών & Σλοβένων, που το 1929 ονομάστηκε Γιουγκοσλαβία. Από το 1918 ο Νικόλαος Α΄ ζούσε εξόριστος στο Παρίσι και απεβίωσε τρία έτη μετά στην Αντίμπ (Αντίπολη). Τάφηκε στην Ιταλία και η σορός του, μαζί με αυτές της συζύγου του και δύο τέκνων του, μεταφέρθηκαν στο Μαυροβούνιο το 1989. Στη διεκδίκηση του θρόνου τον διαδέχθηκε ο γιος του Ντανίλο Γ΄.

Οικογένεια
Νυμφεύτηκε τη Μιλένα Βούκοτιτς, κόρη του Πετάρ Βούκοτιτς, ενός από τους μεγαλύτερους γαιοκτήμονες του Μαυροβουνίου. Πέντε κόρες του παντρεύτηκαν Ευρωπαίους από βασιλικούς Οίκους, έτσι ο Νικόλαος Α΄ ονομάστηκε ο πεθερός της Ευρώπης. Είχε τέκνα:

 Ζόρκα ή Λγιούμπιτσα 1864-1890, παντρεύτηκε τον Πέτρο Α΄ Καραγεώργεβιτς πρίγκιπα, μετά βασιλιά της Σερβίας.
 Μιλίτσα 1866-1951, παντρεύτηκε τον Πέτρο Νικολάγιεβιτς μεγάλο δούκα της Ρωσίας.
 Αναστασία/Στάνα 1868-1935, παντρεύτηκε πρώτα τον Γεώργιο Μαξιμιλιάνοβιτς των Μπωαρναί δούκα του Λόιχτενμπεργκ (δισεγγονό της Ιωσηφίνας) και μετά τον Νικόλαο Νικολάγιεβιτς μεγάλο δούκα της Ρωσίας. Και οι δύο σύζυγοι ήταν εγγονοί του Νικολάου Α΄ αυτοκράτορα της Ρωσίας.
 Έλενα 1871-1952, παντρεύτηκε τον Βίκτωρα-Εμμανουήλ Γ΄ της Ιταλίας.
 Ντανίλο Γ΄ 1871-1939, πρίγκιπας του Μαυροβουνίου. Άτεκνος.
 Άννα 1874-1971, παντρεύτηκε τον Φραγκίσκο-Ιωσήφ των Έσσης-Ντάρμστατ πρίγκιπα της Βυρτεμβέργης ("Μπάττενμπεργκ").
 Μίρκο 1879-1918, πρίγκιπας του Μαυροβουνίου, μέγας δούκας (βοεβόδας) του Γκράχοβο. Γιος του ήταν ο:
 Μιχαήλ 1908-1986, πρίγκιπας του Μαυροβουνίου.
 Ξένια 1881-1960.
 Βέρα 1887-1927.
 Πέτρος 1889-1932, πρίγκιπας του Μαυροβουνίου. μέγας δούκας (βοεβόδας) του Ζάχουμλιε. Άτεκνος.

Αναφορές σε Πηγές

Πηγές
 James David Bourchier (1911). "Nicholas (King of Montenegro)". In Chisholm, Hugh. Encyclopædia Britannica (11th ed.). Cambridge University Press.

Περαιτέρω ανάγνωση
 Jelena Đurović; Milenija Vračar; Dragica Lompar (2010). Nikola I, gospodar i pjesnik. Centralna Narodna Biblioteka Crne Gore "Đurđe Crnojević". ISBN 978-86-7079-109-1.
 Два Петровића Његоша, Владика Данило Петровић И Кнез Никола I. 1896.
 Перо Вуковић (1910). Књаз Никола I као пјесник: написао Перо Вуковић,... Штампарија К. Ц. Министерства војног.
 King Nikola--personality, work, and time. Crnogorska akademija nauka i umjetnosti. 1998.
 Radoman Jovanović (1977). Politički odnosi Crne Gore i Srbije 1860-1878. Istorijski institut SR Crne Gore.
 Novica Rakočević (1981). Politički odnosi Crne Gore i Srbije: 1903-1918. Istorijski institut SR Crne Gore u Titogradu.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
  (in Croatian)

Οίκος των Πέτροβιτς-Νιέγκος