Φλαβία Μαξίμη Κωνσταντία

Η Φλαβία Μαξίμη Κωνσταντία, λατιν. Flavia Maxima Constantia (361/2 - 383) ήταν Αυτοκράτειρα ως η πρώτη σύζυγος του Γρατιανού Αυτοκράτορα της Δυτικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.

Βιογραφία

Νεανική ζωή
Σύμφωνα με τον Αμμιανό Μαρκελλίνο η Φ. Μ. Κωνσταντία ήταν το υστερότοκο τέκνο τού Κωνστάντιου Β', αυτοκράτορα των Ρωμαίων και της τρίτης συζύγου του, Φαυστίνας. Οι γονείς του πατέρα της ήταν ο Κωνσταντίνος Α' και η Φαύστα.

Αδέλφια τού πατέρα της ήταν ο Κρίσπος, ο Κωνσταντίνος Β', ο Κώνστας Α', η Κωνσταντίνα, σύζυγος πρώτα του Αννιβαλιανού και έπειτα του Κωνσταντίου Γάλλου και η Ελένη, σύζυγος τού Ιουλιανού.

Στις 5 Οκτωβρίου 361 ο πατέρας της απεβίωσε από πυρετό στην Μόψου Κρήνη, κοντά στην Ταρσό της Κιλικίας. Ήταν επικεφαλής στρατού, που πήγαινε δυτικά για να αντιμετωπίσει μία στάση τού Ιουλιανού, του εξαδέλφου του και συζύγου της αδελφής του. Στην επιθανάτιο κλίνη του ο Κωνστάντιος Β΄ όρισε τον Ιουλιανό ως διάδοχό του. Όταν έπειτα από λίγους μήνες γεννήθηκε η Κωνσταντία, ο Ιουλιανός είχε ήδη εδραιωθεί στον θρόνο. 

Στις 26 Ιουνίου 363 ο Ιουλιανός τραυματίστηκε θανάσιμα στη μάχη της Σαμάρρα εναντίον των δυνάμεων του Σαπώρης Β΄ των Σασσανιδών. Απεβίωσε λίγες ώρες μετά το τέλος της μάχης. Το τέλος του κατέστησε την Κωνσταντία ως το μόνο επιζόν μέλος της δυναστείας του Κωνσταντίνου.

Η Κωνσταντία και η μητέρα της Φαυστίνα ήταν παρούσες, όταν ο Προκόπιος έλαβε τα διάσημα του βασιλιά στην Κωνσταντινούπολη. Η Φαυστίνα και η παρουσίαση της νεαρής κόρης της δηλώνουν, ότι ο Προκόπιος ήταν ο νόμιμος διάδοχος της δυναστείας του Κωνσταντίνου, η οποία ήταν ακόμη σεβαστή. Ο Αμμιανός Μαρκελλίνος λέει, πως ο Προκόπιος "πάντα έφερνε μαζί του σε ένα φορείο τη μικρή κόρη τού Κωνστάντιου Β΄ και εγγονή τού Κωνσταντίνου Α΄ (την Κωνσταντία) μαζί με τη μητέρα της Φαυστίνα, είτε βάδιζε είτε προετοιμαζόταν για μάχη, ώστε να ενθαρρύνει τους στρατιώτες να πολεμήσουν πιο αποφασιστικά για τη βασιλική οικογένεια με την οποία, όπως τους έλεγε, συνδεόταν: η εκ μητρός θεία του Βασιλίνα ήταν σύζυγος τού Ιουλίου Κωνστάντιου. Έτσι στα τέσσερα έτη της η Κωνσταντία έγινε επιδέξια στην αντιπαράθεση αυτή για τον Ρωμαϊκό θρόνο. Στις 27 Μαΐου 366 ο Προκόπιος εκτελέστηκε και η Φαυστίνα δεν επανεμφανίζεται στις πηγές μετά από αυτό, αν και επέζησε όλων των συγγενών της.

Αυτοκράτειρα
Το 374 η Κωνσταντία, που ήταν περίπου 12 ετών και προσέγγιζε την ηλικία γάμου, εστάλη στη Δύση για να παντρευτεί τον Γρατιανό, που ήταν περίπου 14 ετών και ο μεγαλύτερος γιος τού συναυτοκράτορα Βαλεντινιανού Α΄. Όμως κοντά στο Σύρμιο η Κωνσταντία και η συνοδίας της δέχθηκαν επίθεση από μία ομάδα επιδρομέων, που περιελάμβανε Κουάδους και Σαρμάτες· μόλις που ξέφυγαν την αιχμαλωσία. Στις 27 Ιουνίου 374 η αφιέρωση ενός συγκροτήματος Θερμών στην Καλαβρία μνημονεύει πρώτα την Κωνσταντία ως Αυτοκράτειρα μαζί με τη μητριά τού συζύγου της, την Ιουστίνα. 

Το επόμενο έτος τού γάμου της ο Βαλεντινιανός Α΄ μετακόμισε το αρχηγείο του στο Ακουίνκουμ της Παννονίας, ώστε να μπορεί καλύτερα να συντονίζει την αντιπαράθεσή του με τους Κουάδους. Ο Γρατιανός και η Κωνσταντία έμειναν υπεύθυνοι του Τρηρ, που δηλώνει, ότι ο Γρατιανός είχε αρχίσει να ενεργεί ως συναυτοκράτορας και να μην είναι μόνο κατ' όνομα. Το Νοέμβριο του 375 απεβίωσε ο πατέρας του και ο Γρατιανός τον διαδέχθηκε στη Δυτική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, ενώ ο νεότερος αδελφός του Βαλεντινιανός Β΄ ορίστηκε συναυτοκράτορας.

Το 380 ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος αναφέρει την Κωνσταντία, ότι ζούσε ακόμη. Η επόμενη μνεία σε αυτήν είναι στο Πασχάλιο Χρονικό, που αναφέρει, ότι το λείψανό της έφθασε στην Κωνσταντινούπολη στις 31 Αυγούστου 383. Πρέπει να είχε αποβιώσει νωρίτερα το ίδιο έτος, αλλά η ακριβής ημερομηνία και η αιτία που απεβίωσε μας είναι άγνωστα. Ήταν περίπου 31 ετών όταν ετελεύτησε. Έπειτα ο Γρατιανός έκανε δεύτερο γάμο με τη Λαέτα, αλλά αυτός δολοφονήθηκε στις 25 Αυγούστου 383. Το Χρονικό αναφέρει, ότι η Κωνσταντία τάφηκε στις 1 Δεκεμβρίου 383.

Οικογένεια
Παντρεύτηκε το 374 τον Γρατιανό Αυτοκράτορα του Δυτικού Ρωμαϊκού Κράτους· δεν απέκτησαν τέκνα.

Υποσημειώσεις

Πηγές
 Michael DiMaio, Jr. and Walter E. Roberts, "Julian the Apostate (360-363 A.D.)"
 Ammianus Marcellinus, Roman History. London: Bohn (1862) Book 26, 7, 10. pp. 405-434
 Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology
 Thomas M. Banchich, "Procopius (365-366 A.D.)"

Δυναστεία του Κωνσταντίνου
Ρωμαίες Αυτοκράτειρες