Αλβία Δομινίκη

Η Αλβία Δομινίκη, λατιν. Albia Dominica (π. 337 - μετά το 378) ήταν Αυγούστα, ως σύζυγος του Ουάλη Αυτοκράτορα στην Ανατολή. Αυτός βασίλευσε το διάστημα 364-378 και ήταν συναυτοκράτορας με τον αδελφό του Βαλεντινιανό Α΄ Αυτοκράτορα στη Δύση.

Βιογραφία

Καταγωγή
Ήταν κόρη του Πετρώνιου, ισχυρού -αλλά μη δημοφιλή- επάρχου τού πραιτωρίου, που λόγω της απληστίας και της σκληρότητάς του, μισήθηκε. Αυτός ήταν τόσο αντιδημοφιλής, που εναντίον του εξεγέρθηκε το 365 ο Προκόπιος και έγινε αντίπαλος του Ουάλη.

Ο Πετρώνιος ήταν μάλλον από την Πανονία· η καταγωγή του δεν είναι γνωστή. Διάφοροι συγγενείς του είχαν θέσεις με επιρροή. Πιθανός συγγενής του ήταν ο Δομνίκος, αξιωματούχος τού Ουάλη, που αναφέρεται στον Β΄ Λόγο τού Λιβανίου. Ο Προκόπιος, έπαρχος της Κωνσταντινούπολης το 377, αναφέρεται από τον Ζώσιμο ως συγγενής τού Ουάλη εξ αγχιστείας. Προτείνεται, ότι επίσης συγγένευε με τη Δομινίκη. Σύμφωνα με τον Νικήτα της Σέρρα, ο Ευσέβιος ήταν θείος της και έπαρχος της πόλης (praefactus urbi) στην επισκοπή τού Πόντου. Ο Νικήτας, σχολιαστής των έργων τού Γρηγορίου τού Ναζιανζηνού, ταυτίζει τον Ευσέβιο με μία ανώνυμη μορφή στα έργα τού Γρηγορίου. Έτσι ο Ευσέβιος -υποτίθεται- ότι αναφέρεται στον επικήδειο λόγο προς τιμήν τού Αγ. Βασιλείου από την Καισάρεια.

Τα ονόματα Αναστασία, Δομνίκος (Κυριάκος), Ευσέβιος, Πετρώνιος και Προκόπιος θεωρούνται Ελληνικής προέλευσης. Ερευνητές προτείνουν, ότι αυτά δηλώνουν την καταγωγή της Δομινίκης και των συγγενών της από Ελληνικές οικογένειες από το Σίρμιον, την πρωτεύουσα της επαρχίας τού Ιλλυρικού. Ο γάμος τού Ουάλη με μία Ελληνική οικογένεια θα μπορούσε να στερεώσει την εξουσία του στην Εξελληνισμένη Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία.

Ο γάμος της
Παντρεύτηκε περί το 354 τον Ουάλη και έκανε δύο θυγατέρες, την Αναστασία και την Καρόσα και έναν γιο, τον Βαλεντινιανό Γαλάτη. Σύμφωνα με τον Σωκράτη τον Σχολαστικό και τον Σωζομενό οι κόρες της μορφώθηκαν από τον Μαρκιανό, πρώην παλατινό. Αυτός ήταν πρεσβύτερος των Νοβατιανών. Συνέχισε την υπηρεσία του στην Αυλή και υποθέτουμε, ότι εξασφάλιζε, πως ο Ουάλης θα είχε πιο ανεκτική στάση προς τους Νοβατιανούς.

Θρησκευτικά σκάνδαλα και το τέλος τού Β. Γαλάτη
Η ιστορία της Χριστιανικής Εκκλησίας στις αρχές τού 4ου αι. σημαδεύτηκε από την Τριαδική έριδα. Η Α΄ Οικουμενική Σύνοδος στη Νίκαια το 325 θέσπισε το Σύμβολο της Πίστεως, που δήλωνε, ότι ο Πατήρ, ο Υιός και το Άγ. Πνεύμα είναι ισότιμα μεταξύ τους και της ίδιας ουσίας. Ο θεολόγος Άρειος, ιδρυτής τού Αρειανισμού, διαφώνησε με αυτό και πίστευε, ότι τα τρία μέρη της Τριάδος χωριζόταν υλικά μεταξύ τους και ότι ο Πατήρ δημιούργησε τον Υιό. Η Δομινίκη ήταν ήδη Αρειανή και φημολογείτο, ότι έπεισε και τον Ουάλη σε αυτό. Περί το 367, σύμφωνα με τον Θεοδώρητο, η Δομνίκη έπεισε τον Ουάλη να βαπτιστεί από τον Ευδόξιο τον Αντιοχέα Πατριάρχη της Κωνσταντινούπολης· αυτός ήταν ένας από τους Άρειους με την πιο μεγάλη επιρροή.

Ο Ουάλης ήταν από τους λίγους Αυτοκράτορες τού αιώνα, που ευνοούσαν τον Άρειο. Η Αυτοκράτειρα κατηγορήθηκε, χωρίς απόδειξη, ότι έπεισε τον άνδρα της να εκτελέσει τους οπαδούς της Τριαδικής (ορθόδοξης) μερίδας, περιλαμβανομένων πολλών επιφανών επισκόπων. Οι εκτελέσεις ήταν κοινές στη βασιλεία του και για άλλο λόγο. Ο Ουάλης επέβαλε το κυνήγι των εθνικών το διάστημα 371-372, στο οποίο σχεδόν όλοι οι ειδωλολάτρες φιλόσοφοι στην Ανατολική Αυτοκρατορία σκοτώθηκαν.

Το πρώιμο τέλος τού Βαλεντινιανού Γαλάτη ήταν μεγάλο πλήγμα για τους γονείς του και έγινε εν μέσω θρησκευτικών σκανδάλων και διαφωνιών. Κατά τον Σωκράτη, η Δομνίκη είπε στον άνδρα της, ότι είχε οράματα, πως η ασθένεια τού γιού τους ήταν τιμωρία για την κακή μεταχείριση τού Αγ. Βασιλείου στην Καισάρεια. Ο Βασίλειος ήταν εξέχων ορθόδοξος ηγέτης, που αντιτέθηκε στις ημι-Αρειανικές αντιλήψεις τού Αυτοκράτορα. Όταν ρωτήθηκε να προσευχηθεί για το παιδί, ο Βασίλειος αποκρίθηκε, πως η ομολογία τού Ουάλη στην ορθοδοξία θα είναι η προϋπόθεση για να επιζήσει ο Β. Γαλάτης. Ο Ουάλης αρνήθηκε να συμμορφωθεί και βάπτισε τον γιο του Αρειανό. Ο Βασίλειος απάντησε, ότι θα γίνει το θέλημα τού θεού· το παιδί απεβίωσε σύντομα.

Ήττα στην Αδριανούπολη και το τέλος τού Ουάλη
Ο Ουάλης εξοντώθηκε στον πόλεμο εναντίον των Γότθων, στη μάχη της Αδριανούπολης στις 9 Αυγούστου 378. Οι ακριβείς αιτίες τού τέλους του δεν είναι γνωστές. Οι Γότθοι συνέχισαν μετά να μετακινούνται ανατολικά και επιτέθηκαν στην Κωνσταντινούπολη. Επειδή δεν υπήρχε Αυτοκράτορας να ηγηθεί τού στρατού, η Αυτοκράτειρα Δομνίκη αναγκάστηκε να οργανώσει αντεπίθεση. Σύμφωνα με τον Σωκράτη και τον Σωζομενό, πλήρωνε τον μισθό στρατιώτη από το βασιλικό θησαυροφυλάκιο, σε όποιον από τους πολίτες εθελοντικά ήταν πρόθυμος να οπλιστεί εναντίον των εισβολέων.

Ενήργησε ως στην πράξη (de facto) αντιβασίλισσα και αμύνθηκε της Κωνσταντινούπολης εναντίον των επιθέσεων των Γότθων, ώσπου ήλθε από τη Δύση ο Θεοδόσιος Α΄, ο επόμενος Αυτοκράτορας. Δεν γνωρίζουμε την ημερομηνία και την αιτία τού τέλους της.

Οικογένεια
Παντρεύτηκε π. το 354 τον Ουάλη Αυτοκράτορα στην Ανατολή και είχε τέκνα:
 Βαλεντινιανός Γαλάτης 366-π. 370, απεβ. 4 ετών.

Πηγές
 J. McCabe, The Empresses of Rome (1911).
 "Women in power Year 1- 500" url accessed 10/01/07
 Socrates; Walford, Edward; de Valois, Henri (1853). The Ecclesiastical History of Socrates. London: Bohn. pp. 211–261.

Σύζυγοι Βυζαντινών Αυτοκρατόρων
Βυζαντινοί του 4ου αιώνα