Σάντσα, πριγκίπισσα του Λεόν

H Σάντσα της Λεόν (γεννημένη το 1191 ή 1192) από τον Καστιλιανό Οίκο της Ιβρέα ήταν το μεγαλύτερο παιδί και κόρη του Αλφόνσου Θ΄ του Λεόν από την πρώτη σύζυγό του, την Θηρεσία της Πορτογαλίας. Μεγάλωσε στο βασίλειο του πατέρα τους, αλλά η μικρότερη αδελφή της Ντούλσε και ο αδελφός της Φερδινάνδος μεγάλωσαν με τη μητέρα τους στην Πορτογαλία μετά την ακύρωση του γάμου των γονιών τους το 1195. Παρόλο που στην Καστίλη ήταν συνηθισμένο να κληρονομήσουν οι γυναίκες και η μητριά της Σάντσα έγινε βασίλισσα της Καστίλης, στην γυναικεία διαδοχή της Λεόν παρατράπηκε, αν και η πρόγονός της Ουρράκα ήταν η πρώτη βασίλισσα της δυτικής Ευρώπης.

Μετά το θάνατο του αδελφού της Σάντσα (1214), ο Αλφόνσος Θ΄ ονόμασε το δεύτερο γιο του, επίσης Φερδινάνδο, και του έδωσε τον τίτλο του ινφάντη 1216. Το 1217, με την υποστήριξη της αριστοκρατίας, ο Αλφόνσος χορήγησε στις κόρες του Σάντσα και Ντούλσε τα χωριά Portela de San Juan, Burgo de Ribadavia και Allariz, τα οποία θα κυριαρχούσαν μέχρι τον θάνατό τους, μετά τον οποίο θα επέστρεφαν στο Στέμμα. Την ίδια χρονιά, η μητέρα του Φερδινάνδου, Βερεγγάρια, κληρονόμησε το Βασίλειο της Καστίλλης, αλλά την παραχώρησε στον γιο της, ο οποίος ανακηρύχθηκε βασιλιάς στο Βαγιαδολίδ στις 2 Ιουλίου. Με τον κληρονόμο του βασιλείου του να κυριαρχεί σε άλλο τόπο, ο Αλφόνσος προσπάθησε να κάνει τις μεγαλύτερες κόρες του κοινούς κληρονόμους του. Το 1219, σε μια συνθήκη με την Πορτογαλία, ο Αλφόνσος δήλωσε ρητά ότι εάν πέθαινε, η Πορτογαλία πρέπει να σεβαστεί τη συμφωνία με τις κόρες του.

Ο Αλφόνσος προσπάθησε επίσης να εξασφαλίσει τα δικαιώματα της μεγαλύτερης κόρης του, παντρεύοντάς τον με τον Ιωάννη του Μπριέν, τον πρώην βασιλιά της Ιερουσαλήμ, αλλά η σύζυγός του Βερεγγάρια εμπόδισε αυτή τη δράση για να προωθήσει τον γιο της. Την άνοιξη του 1224 ο Ιωάννης ήταν στο δρόμο του Αγίου Ιακώβου, περνώντας από το βασίλειο του Αλφόνσου, όταν αποφάσισε να σταματήσει στο Τολέδο για να δει την υποψήφια νύφη του. Εκεί η βασίλισσα τον έπεισε να παντρευτεί τη δική της κόρη, τη Βερεγγάρια. Μετά από αυτό το φιάσκο, ο Αλφόνσος δήλωσε τους κληρονόμους του την Σάντσα και Ντούλσε , αλλά μετά το θάνατό του στις 24 Σεπτεμβρίου 1230 ο λαός της Λεόν, ο οποίος είχε δεσμευθεί με τον Φερδινάνδο το 1206, αρνήθηκε να αναγνωρίσει τις κόρες του, που με τη σειρά του παραχώρησε τα δικαιώματά του στο βασίλειο στον αδελφό τους. Ήταν 38 χρονών τότε. Αυτή η συμφωνία, η οποία αποτέλεσε αντικείμενο διαπραγμάτευσης στη Βαλένσια Ντον Χουάν από τη Βερεγγάρια και την Θηρεσία, με την παρουσία της Σάντσα και της Ντούλσε, είναι γνωστή ως «Συμφωνία των μητέρων». Η συνθήκη υπογράφηκε και με ο Φερδινάνδος υποσχέθηκε ετήσια επιδότηση 30.000 μαραβέδων σε καθεμιά από τις ετεροθαλείς αδερφές του και την κυριαρχία κάποιων κάστρων. Αργότερα, έγιναν και οι δύο μοναχές.

Παραπομπές

Βιβλιογραφία
Janna Bianchini. 2015. "Foreigners and Foes in the Leonese Succession Crisis of 1230". James Todesca, ed. The Emergence of León-Castile, c.1065–1500: Essays Presented to J. F. O'Callaghan. Aldershot: Ashgate, pp. 47–68.
Ramón Bustamante y Quijano. 1948. Romance de Doña Sancha. Madrid.
H. Salvador Martínez. 2010. Alfonso X, the Learned: A Biography. Brill.
María Damián Yáñez Neira. 1982. "La princesa Doña Sancha, hija primogénita de Alfonso IX" . Tierras de León, 22(47):47–60.

Καστιλιανός Οίκος της Ιβρέας
Πριγκίπισσες της Ισπανίας
Ινφάντας του Λεόν