Οικοδεσπότης και Φιλοξενούμενος

«Οικοδεσπότης και Φιλουξενούμενος» είναι ο τίτλος επικού ποιήματος του Γεωργιανού ποιητή, συγγραφέα και φιλόσοφου Βάζα-Πσαβέλα. Το ποίημα δημοσιεύθηκε για πρώτη φορά το 1893 στην Τιφλίδα και θεωρείται «το αριστούργημα της γεωργιανής λογοτεχνίας». Είναι υποχρεωτικό ανάγνωσμα στα σχολεία της Γεωργίας. Ταινία με βάση το ποίημα γυρίστηκε το 1967 από τον Τενγκίζ Αμπουλάντζε.

Περιεχόμενο

Αν και ο οικοδεσπότης Τζοκόλα είναι μουσουλμάνος, και ο φιλοξενούμενος του, ο Ζβιαντάουρι είναι χριστιανός, το ποίημα αναφέρεται μόνο πολύ αόριστα στις διαφορετικές θρησκευτικές και πολιτιστικές τους παραδόσεις. Ο ποιητής ενδιαφέρεται περισσότερο για την αλληλοεπικάλυψη των πεπρωμένων τους και τη μεγάλη αξιοπρέπεια με την οποία αντιμετωπίζουν το αναπόφευκτο τέλος τους, αφού έχουν σπάσει το σύρμα του άγριου, αμοιβαίου μίσους μεταξύ των κοινοτήτων τους.

Ο Τζοκόλα και Ζβιαντάουρι συναντώνται τυχαία σε ένα υγρό δάσος κρατώντας κοντάρια που έμοιαζαν με δέντρα και ταλαντευόμενοι στη σκιά στο ρυθμό μιας λυπητερής ορεινής μελωδίας, καθώς και οι δύο κυνηγούν ελάφια. Αμφότεροι είναι άνθρωποι που εκτιμούν τη δράση πάνω από τα λόγια, οπότε οι κοφτές ανταλλαγές λέξεων μεταξύ τους μεταφέρουν έναν γήινο στωικισμό. Αφού ο Τζοκόλα προσκάλεσε τον νέο του σύντροφο στο σπίτι του, για να γιορτάσουν για τη λεία τους, η χαρά τους προκαλείται από ένα ανδρικό, τελετουργικό χορό.

Με τον τρόπο όλων των ειδών της εκδίκησης, τα πράγματα πέφτουν γρήγορα για αυτούς και η σύζυγος του Τζοκόλα, η Αγκάζα. Το χωριό, εξοργισμένο από την περιφρόνηση του ταμπού να μη δίνεται περιποίηση στον εχθρό, από τον Τζοκόλα, συσπειρώνεται γύρω από τον παλαίμαχο Μούσα, που ζητάει από τον Τζοκόλα να μετατρέψει τον επισκέπτη σε αυτούς. Ο αντιφρονών Τζοκόλα, ωστόσο, επικαλούμενος τη σεβαστή τοπική εντολή για ευγένεια και φιλοξενία, η οποία λέει ότι «Ο φιλοξενούμενος θα είναι ο τελευταίος που θα πεθάνει» - αρνείται.

Η κάθοδος σε καταστροφή ενορχηστρώνεται με μια παράδοξη ομορφιά. Από μια θυσία που διεξάγεται στο νεκροταφείο του χωριού με το εξοπλισμό των μαχητών στο αντίπαλο χωριό, κάθε στυλιζαρισμένη ακολουθία χτίζει υπνωτικά εκείνη την προηγούμενη. Οι χτύποι των τυμπάνων και οι φωνές κατακλύζουν περαιτέρω την ένταση.

Κείμενο και μεταφράσεις 
Αυτό το ποίημα μεταφράστηκε σε διάφορες γλώσσες, μεταξύ των οποίων: τα αγγλικά (από τους Ντόναλντ Ρέιφιλντ, την Βενέρα Ουρουσάντζε, την Λέλα Τζγκερενάια, τον Νίνο Ραμισβίλι κ.ά.), τα γαλλικά (από τον Γκαστόν Μπουατσιντζέ), τα ρωσικά (από τους Νικολάι Ζαμπολότσκι, Β. Ντερζάβιν, Όσιπ Μαντελστάμ, Μπορίς Παστερνάκ, Σ. Σπάσκι, τη Μαρίνα Τσβετάεβα, κ.ά.), τα γερμανικά, τα ισπανικά, τα ιταλικά και άλλες γλώσσες.

Το ποίημα αρχίζει ως εξής:

Το ποίημα τελειώνει ως εξής:

Κινηματογραφικές προσαρμογές 
Η πρώτη κινηματογραφική απόδοση του ποιήματος δημιουργήθηκε το 1967. Η ταινία αυτή του Τενγκίζ Αμπουλάντζε ήταν μεγάλη κινηματογραφική επιτυχία στη Γεωργία.

Δείτε επίσης 
 Κίστιοι
 Χεβσουριανοί

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 Poem's free text translated by Lela Jgerenaia
 ABOUT LITERATURE – VAZHA-PSHAVELA 
 The Plea review

Οικοδεσποτης και φιλοξ