Καμπότζοι

Οι Καμπότζοι ή Καμποτζιανοί (αγγλικά: Kambojas) ήταν μια φυλή στην Ινδία της Εποχής του Σιδήρου, που αναφέρεται συχνά στη σανσκριτική και παλική (γλώσσα Πάλι) λογοτεχνία. Η φυλή συνασπίστηκε και αποτέλεσε ένα από τα δεκαέξι Μαχατζαναπάντας (μεγάλα βασίλεια) της αρχαίας Ινδίας.

Εθνότητα και γλώσσα
Οι αρχαίοι Καμπότζοι πιθανόν ήταν ινδοϊρανικής καταγωγής. Περιγράφονται επίσης ως βασιλική φατρία των Σακών.

Η πρώτη αναφορά στους Καμπότζους είναι στα έργα του Ινδού λόγιου Πανίνι, περίπου τον 5ο αιώνα π.Χ. Επίσης, εμφανίζονται στη Μαχαμπαράτα (10ος αιώνας π.Χ.) και στο Μανουσμρίτι (12ος αιώνας π.Χ.), όπου περιγράφονται ως πρώην ξατρίγιας (κάστα πολεμιστών) που είχαν υποβαθμιστεί από την αποτυχία τους να τηρήσουν την ινδουιστική θρησκευτική λατρεία. Οι περιοχές τους βρίσκονταν πέρα από τη Γανδάρα στο σημερινό Τατζικιστάν, Ουζμπεκιστάν, Κιργιστάν, όπου είχαν ανεγερθεί αγάλματα του Βούδα στ΄ όνομα των διάσημων Ινδών αυτοκρατόρων Τσαντραγκούπτα Μωρύα και Ασόκα. Τον 3ο αιώνα π.Χ. τα Ήδικτα του Ασόκα αναφέρονται στην περιοχή που βρισκόταν υπό τον έλεγχο των Καμπότζων ως ανεξάρτητης από την Αυτοκρατορία των Μωρύα.

Κάποια τμήματα των Καμπότζων διέσχισαν τον Ινδοκαύκασο και εγκατέστησαν καμποτζιανές αποικίες στις Παροπαμισάδες και μέχρι το Ρατζάουρι. Το έπος Μαχαμπαράτα εντοπίζει τους Καμπότζους στις πλαγιές του Ινδοκαύκασου, ως γείτονες των Νταράντα, και τους Παράμα-Καμπότζους πέρα από τον Ινδοκαύκασο ως γείτονες των Ρισίκα της κοιλάδας Φεργκάνα.

Η συνομοσπονδία των Καμπότζων ίσως εκτεινόταν από την κοιλάδα του Ρατζάουρι στο νοτιοδυτικό τμήμα του Κασμίρ μέχρι την οροσειρά του Ινδοκαύκασου. Στα νοτιοδυτικά τα σύνορα εκτείνονταν πιθανόν μέχρι τις περιοχές της σημερινής Καμπούλ, Γκάζνι και Κανταχάρ, με τον πυρήνα συγκεντρωμένο στην περιοχή βορειοανατολικά της Καμπούλ, ανάμεσα στον Ινδοκαύκασο και τον ποταμό Κουνάρ, περιλαμβάνοντας την Καπίσα και εκτεινόμενα πιθανόν από τις κοιλάδες της Καμπούλ μέχρι την Κανταχάρ.

Τα καμποτζιανά κράτη
Η πρωτεύουσα των Καμπότζων ήταν πιθανόν η Ρατζαπούρα (σημερινό Ρατζάουρι).

Η αρχαία ινδική πολιτική πραγματεία Αρθασάστρα του Τσανάκυα, και τα Ήδικτα του Ασόκα No. XIII, αναφέρουν ότι οι Καμπότζοι ακολούθησαν μια δημοκρατική πολιτική οργάνωση. Οι αφορισμοί (σούτρας) του Πανίνι τείνουν να διαλαλούν ότι οι Καμπότζοι ήταν μια "μοναρχία πολεμιστών", αλλά ο "ειδικός κανόνας και η έκτακτη μορφή παραγώγου" που χρησιμοποιεί για να σημάνει τον ηγέτη των Καμπότζων, υποδηλώνει ότι η εξουσία του βασιλιά τους ήταν κατ΄ όνομα μόνο (βασιλιάς-σύμβουλος).  Ένας βασιλιάς των Καμπότζων ήταν ο Σρίντρα Βαρμάνα Καμπότζ (Srindra Varmana Kamboj).

Η σύγκρουση με τον Αλέξανδρο το Μέγα
Οι Καμπότζοι συγκρούστηκαν με το Μέγα Αλέξανδρο κατά την εισβολή του τελευταίου στην Κεντρική Ασία. Ο Μακεδόνας κατακτητής,  αφού κατέλυσε την Αυτοκρατορία των Αχαιμενιδών, ξεχύθηκε στο σημερινό ανατολικό Αφγανιστάν και δυτικό Πακιστάν. Εκεί συνάντησε την αντίσταση των καμποτζιανών φυλών των Ασπάσιων και Ασσακηνών.

Αρχαίοι λαοί της Ασίας