Λατσιά

Τα Λατσιά είναι δήμος της επαρχίας Λευκωσιάς στην Κύπρο. Αποτελεί ένα από τους δώδεκα δήμους της επαρχίας Λευκωσίας.

Τοποθεσία 
Τα Λατσιά απέχουν 7 χιλιόμετρα από τη Λευκωσία. Στα βόρεια συνορεύουν με τον Στρόβολο, στα βορειοανατολικά με την Αγλαντζιά, στα ανατολικά με το Γέρι, στα νότια με το Δάλι, στα νοτιοδυτικά με τη Νήσου, στα δυτικά με το Τσέρι και στα βορειοδυτικά με τη Λακατάμια.

Ονομασία 
Η ονομασία Λατσιά προέρχεται από τη λέξη λατσίν, που σημαίνει μικρό πηγάδι ή αβαθής λάκκος. Ο πληθυντικός αριθμός οφείλεται στα πολυάριθμα λατσιούθκια, δηλαδή τους μικρούς αβαθείς λάκκους που υπήρχαν στην περιοχή και τα οποία χρησιμοποιόντουσαν για την άρδευση και για την ύδρευση των ζώων.

Ιστορία 
Τα Λατσιά αποτελούσαν φέουδο την εποχή της Φραγκοκρατίας (1192-1489) και της Ενετοκρατίας (1489-1570). Με την έναρξη της Τουρκοκρατίας το 1571, τα Λατσιά έγιναν τσιφλίκι, δηλαδή άνηκαν σε ένα Τούρκο αγά και καλλιεργούνταν από τον ντόπιο πληθυσμό.

Το 1790, ο αγάς ιδιοκτήτης της ευρύτερης περιοχής πώλησε τα Λατσιά στους ανθρώπους που τα καλλιεργούσαν. Οι άνθρωποι αυτοί κατάγονταν από τον Λυθροδόντα και ήταν 16 Ελληνοκύπριοι και 1 Τουρκοκύπριος. Οι νέοι ιδιοκτήτες δημιούργησαν ένα οικισμό στα Λατσιά στον οποίο διέμεναν μόνο το φθινόπωρο για τις γεωργικές ασχολίες τους. Στα Λατσιά περέμεναν ολόχρονα μόνο ελάχιστοι άνθρωποι για να ελέγχουν τα χωράφια και να καλλιεργούν σιτάρι. Τα επόμενα χρόνια η περιουσία των Τουρκοκύπριων πωλήθηκε σε Ελληνοκύπριους.

Στα μέσα του 19ου αιώνα κάποιοι από τους ιδιοκτήτες των Λατσιών εγκαταστάθηκαν μόνιμα στην περιοχή λόγω της ευφορίας της γης και λόγω της κοντινής απόστασης της από τη Λευκωσία, στην οποία πωλούσαν τα προϊόντα τους. Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, πολλοί κάτοικοι του Λυθροδόντα εγκαταστάθηκαν στα Λατσιά, γεγονός που οδήγησε σε αύξηση του πληθυσμού.

Μετά την τουρκική εισβολή του 1974, στα Λατσιά οικοδομήθηκαν τρεις προσφυγικοί συνοικισμοί και ένας οικισμός αυτοστέγασης, προκαλώντας μεγάλη αύξηση του πληθυσμού. Επιπλέον, στα Λατσιά εκγαταστάθηκαν κάτοικοι γειτονικών χωριών αλλά και του κέντρου της Λευκωσίας.

Δημαρχείο 
Τα Λατσιά μετεξελίχθηκαν σε δήμο το 1986. Στις 23 Φεβρουαρίου 1986 πραγματοποιήθηκε δημοψήφισμα μεταξύ των κατοίκων οι οποίοι υπερψήφισαν την μετεξέλιξη της κοινότητας τους σε δήμο. Πρώτος δήμαρχος εκλέχθηκε ο Ανδρέας Κουκουμάς.

Πληθυσμός 
Σύμφωνα με την πρώτη απογραφή πληθυσμού που πραγματοποιήθηκε στην Κύπρο το 1881, τα Λατσιά είχαν μόνο 17 κατοίκους. Από τότε, λόγω κάποιων παραγόντων, ο πληθυσμός γνώρισε μεγάλες αυξήσεις. Οι παράγοντες αυτοί ήταν:

 τη δεκαετία του 1920, πολλοί κάτοικοι του Λυθροδόντα οι οποίοι ήταν ιδιοκτήτες γης στα Λατσιά, εγκαταστάθηκαν μόνιμα στην περιοχή για βιοποριστικούς λόγους.
 τη δεκαετία του 1930, ο πληθυσμός των Λατσιών παρουσίασε μείωση για πρώτη και μοναδική φορά, λόγω της μετανάστευσης κατοίκων στο εξωτερικό, σε μια προσπάθεια αναζήτησης καλύτερων συνθηκών ζωής.
 τη δεκαετίες του 1940, 1950 και 1960 εγκαταστάθηκαν στα Λατσιά πολλοί κάτοικοι χωριών, λόγω της κοντινής απόστασης της περιοχής με τη Λευκωσία και λόγω της δυνατότητας που πρόσφερε η περιοχή για αγροτικές και κτηνοτροφικές εργασίες.
 μετά την τουρκική εισβολή του 1974 οικοδομήθηκαν τρεις κυβερνητικοί προσφυγικοί συνοικισμοί στα Λατσιά (συνοικισμοί Άγιος Ελευθέριος, Απόστολος Ανδρέας, Απόστολος Λουκάς) και ένας οικισμός αυτοστέγασης προσφύγων (Αρχάγγελος Μιχαήλ), γεγονός που οδήγησε σε ραγδαία αύξηση του πληθυσμού.
 το 1976 ξεκίνησε η κατασκευή του αυτοκινητόδρομου Λευκωσίας-Λεμεσού (ο οποίος ολοκληρώθηκε το 1986), παρέχοντας εύκολη πρόσβαση των κατοίκων των Λατσιών προς τη Λευκωσία, αλλά και προς τη Λάρνακα και τη Λεμεσό.

Ο πίνακας που ακολουθεί παρουσιάζει τον πληθυσμό των Λατσιών όπως καταγράφηκε στις απογραφές πληθυσμού που έγιναν στην Κύπρο.

Διοικητική διαίρεση 

Ο Δήμος Λατσιών, για διοικητικούς σκοπούς, χωρίζεται σε 3 συνοικίες: 

Άγιος Γεώργιος
Άγιος Ελευθέριος
Αρχάγγελος Μιχαήλ

Δήμαρχοι 
Δήμαρχοι Δήμου Λατσιών διετέλεσαν κατά σειρά οι:

Ανδρέας Κουκουμάς (1986-1991)
Χριστάκης Χριστοφίδης (1992-2001)
Κωσταντίνος Ευσταθίου (2002-2006)
Παναγιώτης Κυπριανού (2007-2016)
Χρίστος Πιτταράς (2017- )

Αδελφοποιήσεις 
Ο Δήμος Λατσιών είναι αδελφοποιημένος με:

 Δήμο Κιλκίς, Ελλάδα (1994): Αρχικά ο δήμος ήταν αδελφοποιημένος με τον Δήμο Κιλκίς (πρόγραμμα Καποδίστριας). Μετά την ενοποίηση του Δήμου Κιλκίς με άλλους δήμους και τη δημιουργία του νέου Δήμου Κιλκίς το 2011, η αδελφοποίηση ισχύει με αυτό τον δήμο.
 Δήμο Πυλαίας-Χορτιάτη, Ελλάδα (3 Σεπτεμβρίου 2018).

Εκπαίδευση και αθλητισμός 

Το Γυμνάσιο Λατσιών ιδρύθηκε το 1991, αρχικά με δύο τάξεις, Α΄και Β΄. Διέθετε οκτώ αίθουσες διδασκαλίας και αίθουσα Τέχνης, η οποία χρησιμοποιήθηκε και ως αίθουσα Πρακτικών Γνώσεων. Στο σχολείο είχαν εγγραφεί 229 μαθητές και μαθήτριες.

Τα σημαντικότερα αθλητικά σωματεία που εδρεύουν στα Λατσιά είναι ο Εθνικός Λατσιών (με τμήματα σε ποδόσφαιρο, ποδόσφαιρο σάλας, πετοσφαίριση), η Λευκοθέα Λατσιών (γυναικείο ποδόσφαιρο), ο Αθλητικός Σύλλογος Λατσιών (χειροσφαίριση) και η Ανατολή Λατσιών (επιτραπέζια αντισφαίριση). 

Στα Λατσιά υπάρχει ποδοσφαιρικό στάδιο, το Δημοτικό Στάδιο Λατσιών, καθώς και κλειστό στάδιο με την ονομασία Αθλητικό Κέντρο Σωτήρης Μέσσιος. Επιπλέον, στα Λατσιά βρίσκεται το Ολυμπιακό Σκοπευτήριο στο οποίο διεξάγονται αγώνες σκοποβολής.

Παραπομπές

Πηγές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

Δήμοι της Επαρχίας Λευκωσίας
Επαρχία Λευκωσίας