Γενική Γραμματεία του ΟΗΕ

Η Γενική Γραμματεία του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών (αγγλικά: United Nations Secretariat) είναι ένα από τα κύρια όργανα του ΟΗΕ, με διοικητικό και πολιτικό χαρακτήρα, του οποίου η σύσταση, οι επιμέρους αρμοδιότητες και τα καθήκοντά  του προβλέπονται από τον Καταστατικό Χάρτη του ΟΗΕ.

Η Γενική Γραμματεία του ΟΗΕ, υπηρετώντας όλα τα άλλα κύρια όργανα του ΟΗΕ διευθύνει τα προγράμματά του και κατευθύνει την πολιτική που τα διαγράφουν. 
Της Γ.Γ. προΐσταται ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, ο οποίος εκλέγεται από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ μετά όμως από πρόταση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ(¹).

Αρμοδιότητες Γ.Γ.
Οι αρμοδιότητες του Γενικού Γραμματέα που προΐσταται της Υπηρεσίας αυτής διακρίνονται σε διοικητικές και πολιτικές.

Διοικητικές
Υπό την άποψη αυτή ο Γενικός Γραμματέας προΐσταται ως ανώτερος διοικητικός υπάλληλος του Οργανισμού και συγχρόνως είναι Γενικός Γραμματέας της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, Γενικός Γραμματέας του Συμβουλίου Ασφαλείας, του Οικονομικού και Κοινωνικού Συμβουλίου του ΟΗΕ, καθώς και του Συμβουλίου Κηδεμονιών.

Πολιτικές
Υπό την άποψη αυτή ο Γενικός Γραμματέας διατηρεί το δικαίωμα να εφιστά την προσοχή του Συμβουλίου Ασφαλείας για οποιοδήποτε θέμα που μπορεί ν΄ απειλήσει την διεθνή ειρήνη και ασφάλεια, προσφέροντας έργο αντίστοιχο με τα προβλήματα που απασχολούν τον ΟΗΕ, όπως αυτά αναφέρονται, προληπτικά, στον Καταστατικό Χάρτη. Στο πλαίσιο αυτό των αρμοδιοτήτων ο Γενικός Γραμματέας καλείται να προσφέρει κάθε φορά τις καλές του υπηρεσίες, με την επίσημη μεσολάβησή του για την επίλυση οποιονδήποτε διαφορών που μπορεί να ενσκύψουν μεταξύ των κρατών-μελών ή διεθνών διαφορών, διαχειρίζοντας κρίσεις με ειρηνευτικές επιχειρήσεις και συζητώντας με εκπροσώπους των κυβερνήσεων. Επίσης μελετά τις διεθνείς οικονομικές τάσεις, υποβάλλει μελέτες που αφορούν τα ανθρώπινα δικαιώματα, φυσικούς πόρους κ.λπ.

Για την καλύτερη και ταχύτερη επίτευξη των παραπάνω, ο Γ.Γ. οργανώνει διεθνείς διασκέψεις, προβαίνει σε συγκέντρωση στατιστικών στοιχείων καθώς και σε συλλογή πληροφοριών, με ειδικούς επιθεωρητές, κυρίως σε θέματα που αφορούν την εφαρμογή των αποφάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας.

Ιστορία
Πρώτος Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ ήταν ο Νορβηγός Τρύγκβε Λη που υπηρέτησε μέχρι το 1953. Στη συνέχεια ανέλαβε ο Σουηδός Νταγκ Χάμμερσελντ (Dag Hammarskjöld), μέχρι τον θάνατό του το 1961 σε αεροπορικό δυστύχημα στην Αφρική. Αυτόν διαδέχθηκε ο Βιρμανός Ου Θαντ, (U Thant), μέχρι το 1972, όπου ανέλαβε ο Αυστριακός Κουρτ Βαλτχάιμ, (Kurt Waldheim), τον οποίο και διαδέχθηκαν στη σειρά το 1982 ο Χαβιέρ Πέρες ντε Κουέγιαρ, (Javier Pérez de Cuéllar), το 1992 ο Αιγύπτιος Μπούτρος Μπούτρος Γκάλι, (Boutros Boutros Ghali), το 1997 ο Κόφι Ανάν, το 2007 ο Μπαν Κι-Μουν (Ban Ki-moon).
Από την 1η Ιανουαρίου 2017 ως σήμερα Γενικός Γραμματέας είναι ο Αντόνιο Γκουτέρες.

Παρατηρήσεις
(¹) Πολλοί διεθνολόγοι υποστηρίζουν, ως σωστότερη άποψη, ότι η εκλογή του Γενικού Γραμματέα θα έπρεπε να γίνεται απ΄ ευθείας από τη Γενική Συνέλευση, χωρίς καθόλου τη μεσολάβηση, (εν προκειμένω εισήγηση), του Συμβουλίου Ασφαλείας, προκειμένου έτσι αυτός να είναι, (ή τουλάχιστον να θεωρείται), απαλλαγμένος επιρροών των Μεγάλων Δυνάμεων.

Πηγές

Ανδρέα Ζιμπουλάκη "Διεθνές Δίκαιο" Αθήναι 1979 σ.121-122.

Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών