Παγιδευμένη Ψυχή (ταινία)

Το Παγιδευμένη Ψυχή (αγγλικά: Insidious) είναι αμερικανικό θρίλερ τρόμου, παραγωγής 2010, σε σενάριο του Λι Γουάνελ και σε σκηνοθεσία του Τζέιμς Γουάν. Στην ταινία πρωταγωνιστούν οι Πάτρικ Γουίλσον, Ρόουζ Μπερν και Μπάρμπαρα Χέρσεϊ.

Η ταινία αρχικά ονομάστηκε "The Further", μετονομάστηκε σε "The Astral", ώσπου τελικά επιλέχτηκε το όνομα Insidious. Οι Γουάνελ και Γουάν συνεργάστηκαν για πρώτη φορά στη χαμηλού προϋπολογισμού ταινία Σε βλέπω, η οποία σημείωσε απρόσμενα μεγάλη επιτυχία. Το 2007 συνεργάστηκαν ξανά στην ταινία Νεκρική Σιγή.

Το Insidious προβλήθηκε για πρώτη φορά το 2010 στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου στο Τορόντο, όπου και απέσπασε θετικές κριτικές.

Την ταινία ακολούθησαν τρία σίκουελς, με τους τίτλους Παγιδευμένη Ψυχή: Κεφάλαιο 2, Παγιδευμένη Ψυχή: Κεφάλαιο 3 και Παγιδευμένη Ψυχή: Το Τελευταίο Κλειδί.

Πλοκή 
Το παντρεμένο ζευγάρι Τζος και Ρενέ Λάμπερτ, οι γιοι τους Ντάλτον και Φόστερ, και το βρέφος τους, Κάλι, πρόσφατα μετακόμισαν σε ένα νέο σπίτι. Ένα βράδυ, ο Ντάλτον ανεβαίνει στη σοφίτα όπου κάτι περίεργο βλέπει στις σκιές. Την επόμενη μέρα, πέφτει σε ένα ανεξήγητο κώμα.

Μετά από τρεις μήνες θεραπείας χωρίς αποτέλεσμα, οι Ρενέ και Τζος μεταφέρουν τον Ντάλτον στο σπίτι. Λίγο αργότερα, παραφυσικά γεγονότα αρχίζουν να κάνουν την εμφάνιση τους. Η Ρενέ αρχίζει να ακούει φωνές μέσω της ενδοεπικοινωνίας στο δωμάτιου του μωρού Κάλι όταν κανένας δεν βρίσκεται εκεί, ο Φόστερ λέει ότι ο Ντάλτον κάνει βόλτες στο σπίτι τη νύχτα, η Ρενέ βλέπει μια τρομακτική φιγούρα ενός άνδρα στο δωμάτιο της Κάλι και ο συναγερμός ασφαλείας του σπιτιού ενεργοποιείται επανειλημμένα χωρίς λόγο. Αφού η Ρενέ βρει αίματα στο σεντόνι του Ντάλτον, αρχίζει να αναφέρει στον Τζος την πιθανότητα το σπίτι τους να είναι στοιχειωμένο. Εκείνο το βράδυ, η Ρενέ δέχεται επίθεση από τη μυστηριώδη φιγούρα στο δωμάτιο της Κάλι και οι Λάμπερτς αποφασίζουν να εγκαταλείψουν το σπίτι και να μετακομίσουν κάπου αλλού.

Στο καινούργιο σπίτι, οι υπερφυσικές δραστηριότητες συνεχίζονται, με την Ρενέ να βλέπει την φιγούρα ενός μικρού παιδιού. Η μητέρα του Τζος, Λορέιν, τους επισκέπτεται στο καινούριο σπίτι, για να τους αποκαλύψει ότι την προηγούμενη νύχτα, στο όνειρο της, είδε μία σκοτεινή φιγούρα να στέκεται πάνω από το κρεβάτι του Ντάλτον. Ξαφνικά, βλέπει την ίδια σκοτεινή φιγούρα - ένα τερατώδες κόκκινο δαιμονικό πρόσωπο - ακριβώς πίσω από τον Τζος. Αμέσως μετά, το δωμάτιο του Ντάλτον καταστρέφεται από αόρατες δυνάμεις.

Η Λορέιν καλεί την Ελίζ Ρέινιερ, μία παραφυσική ερευνήτρια, με τους βοηθούς της, Σπεκς και Τάκερ.  Η Ελίζ αισθάνεται μια κακή παρουσία στο σπίτι και όταν μπαίνει στο δωμάτιο του Ντάλτον βλέπει την ίδια δαιμονική, κοκκινωπή φιγούρα που είδε και η Λορέιν.

Η Ελίζ εξηγεί ότι ο Ντάλτον δεν βρίσκεται σε κώμα. Γεννήθηκε με την ικανότητα να ταξιδεύει διανοητικά σε ένα αστρικό επίπεδο, και το έκανε στον ύπνο του, πιστεύοντας ότι οι ικανότητές του ήταν απλώς όνειρα. Έχει ταξιδέψει πολύ μακριά και έχει χαθεί σε ένα μέρος που ονόμαζε η ίδια "The Futher (Το Πέρα)", ένα μέρος που κατοικούν οι βασανισμένες ψυχές των νεκρών. Χωρίς την ψυχική του παρουσία, το σώμα του Ντάλτον είναι άδειο, με αποτέλεσμα να φαίνεται σαν να βρίσκεται σε κώμα και πνεύματα μαζεύονται γύρω του, για να μπορέσουν να χρησιμοποιήσουν το σώμα του ώστε να επιστρέψουν στον φυσικό κόσμο. Ο Τζος αρχικά είναι δύσπιστος με αυτές τις δηλώσεις, μέχρι να συνειδητοποιήσει ότι τα σχέδια στην κρεβατοκάμαρα του Ντάλτον υπαινίσσονται τις αστρικές του δυνατότητες και τον δαίμονα με το κόκκινο πρόσωπο.

Η Ελίζ αποκαλύπτει ότι γνωρίζεται με την Λορέιν εδώ και δεκαετίες, από τότε που ο Τζος ήταν μόλις οκτώ ετών. Ο Τζος διαθέτει επίσης την ικανότητα να βρίσκεται σε αστρική προβολή, αν και είχε ξεχάσει σκόπιμα από την Ελίζ αυτήν την ικανότητα του, λόγω του ότι το πνεύμα μίας σκοτεινής ηλικιωμένης τον κυνηγούσε. Ο Ντάλτον κληρονόμησε αυτό το "χάρισμα" από τον ίδιο. Η Ελίζ λέει στον Τζος ότι ο μόνος τρόπος για να σώσει τον Ντάλτον είναι να ταξιδέψει στο "The Further" και να ψάξει για εκείνον.

Η Ελίζ βοηθάει τον Τζος να ταξιδέψει μέχρι το "The Further", όπου ο Τζος βρίσκεται μπροστά από το παλιό τους σπίτι. Πηγαίνει στη σοφίτα, αλλά δέχεται επίθεση από την ίδια φιγούρα που επιτέθηκε στην Ρενέ. Αφού τον νικάει, ο Τζος μπαίνει στη φωλιά του Δαίμονα, όπου βρίσκει τον Ντάλτον αλυσοδεμένο στο πάτωμα. Ο Τζος τον ελευθερώνει, αλλά παγιδεύονται από τον δαίμονα, ενώ τα πνεύματα του "The Further" εισβάλλουν στον πραγματικό κόσμο για να τρομοκρατήσουν την Ρενέ, την Ελίζ και τους άλλους. Αφού καταφέρνουν να δραπετεύσουν, ο Τζος καλέιται να αντιμετωπίσει την ηλικιωμένη που τον στοιχειώνει ως παιδί. Η ηλικιωμένη διαλύεται στο σκοτάδι αφού ο Τζος της φωνάζει να τον αφήσει ήσυχο . Όταν ο Τζος και ο Ντάλτον επιστρέφουν στο φυσικό σώμα τους, ξυπνούν στο νέο τους σπίτι και τα πνεύματα εξαφανίζονται.

Καθώς γιορτάζουν το προφανές τέλος της δοκιμασίας τους, η Ελίζ αρχίζει να συσκευάζει τον εξοπλισμό της με τον Τζος, όταν αισθάνεται ότι κάτι πάει στραβά. Παρατηρώντας ότι τα χέρια του Τζος φαίνονται παλιά και βρώμικα, τραβά μια φωτογραφία του. Ο Τζος, εξοργισμένος από αυτό, στραγγαλίζει την Ελίζ μέχρι θανάτου. Η Ρενέ είναι τρομοκρατημένη όταν ανακαλύπτει το πτώμα της Ελίζ και αναζητά τον Τζος. Η Ρενέ σηκώνει την κάμερα από το πάτωμα και βλέπει ότι η εικόνα που τράβηξε η Ελίζ δείχνει την ηλικιωμένη γυναίκα που στοιχειώνει τον Τζος ως παιδί. Ο Τζος ξαφνικά εμφανίζεται πίσω από την Ρενέ, και η ταινία τελειώνει εδώ, ξαφνικά και απρόσμενα.

Καστ 

 Πάτρικ Γουίλσον ως Τζος Λάμπερτ
 Τζος Φέλντμαν ως Νεαρός Τζος
 Ρόουζ Μπερν ως Ρενέ Λάμπερτ
 Λιν Σάιε ως Ελίζ Ρέινιερ
 Τάι Σίμπκινς ως Ντάλτον Λάμπερτ
 Μπάρμπαρα Χέρσεϊ ως Λορέιν Λάμπερτ
 Λι Γουανέλ ως Σπεκς
 Άνγκους Σάμπσον ως Τάκερ
 Άντριου Άστορ ως Φόστερ Λάμπερτ
 Τζόζεφ Μπιζάρα ως Δαίμονας

Παραγωγή 
Η ταινία ήταν κατά κάποιον τρόπο μία αντίδραση του Γουάν, στην επιτυχία της ταινίας Σε βλέπω. Ο Γουάν σκηνοθέτησε την πρώτη ταινία Σε βλέπω το 2004, και ενώ δήλωσε σε συνέντευξή του στην Entertainment Weekly ότι ήταν πολύ περήφανος για αυτή την ταινία, ένιωσε επίσης ότι η ταινία, και συγκεκριμένα η βία αυτής της ταινίας, απομάκρυνε κάποιους ανθρώπους από κοντά του, και τους έκανε διστακτικούς στο να συνεργαστούν μαζί του. Ο Γουάν δημιούργησε λοιπόν εν μέρει την Παγιδευμένη Ψυχή για να αποδείξει ότι μπορούσε να δημιουργήσει μια ταινία χωρίς το επίπεδο βίας που είχε η ταινία Σε βλέπω.

Γυρίσματα 
Η κύρια μαγνητοσκόπηση για την ταινία Παγιδευμένη Ψυχή, ολοκληρώθηκε κατά τη διάρκεια τριών εβδομάδων το 2010, από τα τέλη Απριλίου έως τα μέσα Μαΐου στο ιστορικό κτήριο Herald Examiner στο κέντρο του Λος Άντζελες.

Μουσική 
Τη μουσική συνέθεσε ο Τζόζεφ Μπιζάρα, ο οποίος εμφανίζεται επίσης στην ταινία ως δαίμονας. Χρησιμοποιήθηκε ένα κουαρτέτο και ένα πιάνο, και ένα μεγάλο μέρος της μουσικής ήταν αυτοσχέδιο και δομημένο στη διαδικασία επεξεργασίας.

Κατανομή

Μάρκετινγκ 
Το πρώτο διαφημιστικό κλιπ κυκλοφόρησε στις 14 Σεπτεμβρίου 2010.  Τον επόμενο Δεκέμβριο, η εταιρεία παραγωγής IM Global κυκλοφόρησε μια αφίσα για την ταινία.  Στις 22 Ιανουαρίου 2011, η FilmDistrict κυκλοφόρησε το πρώτο τρέιλερ της ταινίας.  Λιγότερο από ένα μήνα αργότερα, το θεατρικό τρέιλερ της ταινίας διατέθηκε στο Διαδίκτυο μέσω της καθημερινής ειδησεογραφικής ιστοσελίδας Blastr.

Κινηματογραφική πρεμιέρα 
Η Παγιδευμένη Ψυχή είχε την παγκόσμια πρεμιέρα της στο πρόγραμμα Midnight Madness στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Τορόντο στις 14 Σεπτεμβρίου 2010. Λιγότερο από 12 ώρες μετά την προβολή του, τα παγκόσμια δικαιώματα διανομής για τυχόν σίκουελς αγόρασε η Sony Pictures Worldwide Acquisitions.   Στις 29 Δεκεμβρίου 2010, ανακοινώθηκε ότι η ταινία θα κυκλοφορήσει θεατρικά την 1η Απριλίου 2011 από την τότε σχετικά νέα εταιρεία ταινιών FilmDistrict.

Home media 
Η ταινία κυκλοφόρησε σε DVD και Blu-ray στις 12 Ιουλίου 2011 μέσω της Sony Pictures Home Entertainment.

Υποδοχή

Box office 
Η ταινία κέρδισε με 13,3 εκατομμύρια δολάρια στην πρεμιέρα της, καθιστώντας #3 στο box office των ΗΠΑ πίσω από το Hop και το Source Code. Με προϋπολογισμό 1,5 εκατομμυρίων δολαρίων, έκτοτε κέρδισε συνολικά 54 εκατομμύρια δολάρια στις ΗΠΑ και 43 εκατομμύρια δολάρια διεθνώς, έχοντας συνολικά 97 εκατομμύρια δολάρια παγκοσμίως.  Η Παγιδευμένη Ψυχή ήταν μια από τις πιο κερδοφόρες ταινίες του 2011.

Κριτικές 
Η ιστοσελίδα Rotten Tomatoes αναφέρει ότι το 66% των κριτικών έδωσε μια θετική κριτική στην ταινία με βάση 175 κριτικές και μέση βαθμολογία είναι 5,97 / 10. Η κριτική συναίνεση της ιστοσελίδας είπε: "Εκτός από ένα ασταθές τέλος, η Παγιδευμένη Ψυχή είναι μια πολύ τρομακτική και πολύ διασκεδαστική στοιχειωμένη βόλτα."  Ο Ρότζερ Ίμπερτ έδωσε στην ταινία 2 και 1/2 αστέρια στα 4 και είπε, "Αποτελείται από έντονους χαρακτήρες, ατμόσφαιρα, ύπουλα γεγονότα και φόβο. Αυτό δεν είναι απίστευτα καλό, αλλά οι θεατές θα πάρουν αυτό που περιμένουν." 

Ορισμένες αρνητικές κριτικές ανέφεραν ότι το δεύτερο μισό της ταινίας δεν συνάδει με το πρώτο. Ο Μάικ Χέιλι των The New York Times έγραψε ότι «το δεύτερο μισό της Παγιδευμένης Ψυχής είναι αυτό που οι σκηνοθέτες πιθανώς δεν προσπάθησαν να είναι: μια λιγότερο ποιητική εκδοχή ενός παραμυθιού Μ. Νάιτ Σιάμαλαν.»  Ομοίως, ο Τζέιμς Μπεραρντινέλι σχολίασε, "[αν] υπάρχει ένα παράπονο για τη Παγιδευμένη Ψυχή, είναι ότι το δεύτερο ημίχρονο της ταινίας δεν είναι σε θέση να ανταποκριθεί στα απίθανα υψηλά πρότυπα που έθεσε το πρώτο." 

Οι θετικές κριτικές έχουν επικεντρωθεί στην ικανότητα των δημιουργών να προκαλέσουν αγωνία. Ο Τζον Άντερσον της The Wall Street Journal εξηγεί ότι «Αυτό που κάνει μία ταινία τρομακτική δεν είναι αυτό που ξεπηδάει μέσα από την ντουλάπα. Είναι αυτό που ίσως ξεπηδήσει από την ντουλάπα. Το αίμα, το ξεκοίλιασμα όλων αυτών των τρομακτικών ταινιών είναι ότι χάνουν την ουσία: Οι θεατές είναι σίγουροι ότι αυτό που δεν ξέρουμε, το άγνωστο, είναι αυτό που στα σίγουρα θα μας βλάψει. Η Παγιδευμένη Ψυχή μας μεταφέρει, χωρίς ξεκοιλιάσματα, χωρίς προφανή τεχνάσματα, σε ένα άλλο επίπεδο τρόμου.»  Ο Μάικλ Φίλιπς, της Chicago Tribune έγραψε: "Ο σκηνοθέτης Τζέιμς Γουάν και ο σεναριογράφος Λέι Γουάνελ εμπνέουν κάθε είδους τρόμο, από τον κραυγαλέο έως τον ύπουλο." Ο Πίτερ Τράβερς του The Rolling Stone σχολίασε: "Εδώ είναι μια καλύτερη από το μέσο όρο ταινία, κυρίως επειδή η Παγιδευμένη Ψυχή αποφασίζει ότι μπορεί να τρομάξει ένα κοινό χωρίς να το ψεκάσει με αίμα."  Η Κρίστι Λεμίρ του Associated Press δήλωσε: «Η Παγιδευμένη Ψυχή είναι το είδος της ταινίας που θα μπορούσατε να παρακολουθήσετε με τα μάτια σας κλειστά και να εξακολουθείτε να αισθάνεστε απορροφημένοι από αυτήν».

Βραβεύσεις

Σίκουελ και πρίκουελς

Σίκουελ 
Ένα σίκουελ, η Παγιδευμένη Ψυχή: Κεφάλαιο 2, κυκλοφόρησε την Παρασκευή 13 Σεπτεμβρίου 2013.

Πρίκουελς 
Μια τρίτη ταινία, Παγιδευμένη Ψυχή: Κεφάλαιο 3, ανακοινώθηκε τον Σεπτέμβριο του 2013, με τον Λέι Γουάνελ να λειτουργεί ως σκηνοθέτης και συγγραφέας. Η ταινία κυκλοφόρησε στις 5 Ιουνίου 2015, και έλαβε μικτή κριτική ανταπόκριση. 

Η κυκλοφορία μίας τέταρτης ταινίας ανακοινώθηκε τον Μάιο του 2016. Ο Άνταμ Ρόμπιτελ ανακοινώθηκε ως σκηνοθέτης και ο Γουάνελ επέστρεψε για να γράψει το σενάριο.  Η Παγιδευμένη Ψυχή: Το Τελευταίο Κλειδί κυκλοφόρησε στις 5 Ιανουαρίου 2018 και έλαβε μικτές κριτικές.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Επίσημο site 
 Insidious στο IMDb
 Insidious στο Rotten Tomatoes

Παγιδευμένη Ψυχή
Παγιδευμένη Ψυχή
Αμερικανικές ταινίες ψυχολογικού τρόμου
Αγγλόφωνες ταινίες
Αμερικανικές υπερφυσικές ταινίες τρόμου
Καναδικές ταινίες
Καναδικές ταινίες τρόμου
Ταινίες γυρισμένες στην Καλιφόρνια
Ταινίες της Blumhouse Productions
Παγιδευμένη Ψυχή (σειρά ταινιών)
Ταινίες σε παραγωγή Τζέισον Μπλαμ