Σουκρού Σαράτζογλου

Ο Μεχμέτ Σουκρού Σαράτζογλου (Mehmet Şükrü Saracoğlu, 1886 - 27 Δεκεμβρίου 1953) ήταν Τούρκος πολιτικός, ο έκτος πρωθυπουργός της Δημοκρατίας της Τουρκίας.

Γεννήθηκε το 1886 σε περίχωρα της Σμύρνης. Ολοκληρώνοντας τις σπουδές του στη Δημόσια Σχολή του Μούλκι το 1909 διορίστηκε στη συνέχεια καθηγητής μαθηματικών στο σουλτανικό γυμνάσιο της Σμύρνης. Το 1915 μετέβη στη Γενεύη όπου και σπούδασε πολιτικές επιστήμες στην εκεί Ακαδημία. Αποφοιτώντας όταν επέστρεψε βρίσκοντας τη Σμύρνη υπό την κατοχή των Ελλήνων ξεκίνησε οργανώνοντας αγώνα αντίστασης από το Κουσάντασι μέχρι το Αϊδίνιο. Την ίδια εποχή εισήλθε στην πολιτική και το 1923 εκλέχθηκε στη Μεγάλη Συνέλευση αναπληρωτής βουλευτής της Σμύρνης.

Μετά το τέλος της Μικρασιατικής εκστρατείας ανέλαβε μέλος της επιτροπής στην υποχρεωτική ανταλλαγή πληθυσμών και στη συνέχεια διορίζεται από τον Ισμέτ Ινονού Πασά  υπουργός Οικονομικών. Το 1931 στάλθηκε στις ΗΠΑ για οικονομικά ζητήματα και αμέσως μετά στο Παρίσι για επίλυση οικονομικών θεμάτων που αφορούσαν δημόσια χρέη από της Οθωμανικής Αυτοκρατορικής περιόδου. Ένα χρόνο μετά διορίζεται υπουργός Δικαιοσύνης, θέση που διατήρησε μέχρι το 1938. Την περίοδο αυτή ο Σιουκριού Σαράτζογλου εισήγαγε πλείστες νομοθετικές μεταρρυθμίσεις εφαρμόζοντας σταθερά το μεταρρυθμιστικό έργο του Κεμάλ Ατατούρκ

Το 1938 μετά το θάνατο του Κεμάλ ανέλαβε υπουργός Εξωτερικών στη κυβέρνηση του Τζελάλ Μπαγιάρ. Με το ξέσπασμα του Β΄Παγκοσμίου Πολέμου ο Σαράτζογλου προσπάθησε να διατηρήσει πολιτική ουδετερότητας. Στις 9 Ιουλίου του 1942 ανέλαβε πρωθυπουργός και λίγους μήνες μετά θέσπισε τον περιβόητο φόρο Βαρλίκ Βεργκισί που επέφερε την οικονομική καταστροφή των μειονοτήτων της χώρας. Στις 15 Ιουνίου του 1944 ανέλαβε και το υπουργείο Εξωτερικών μετά την παραίτηση του μέχρι τότε υπουργού εξωτερικών Νουμάν Μεμετζόγλου όταν διαφώνησε ο τελευταίος στο ζήτημα της διόδου των γερμανικών πολεμικών πλοίων από τα Δαρδανέλια.

Ο Σαράτζογλου φέρεται  να δήλωσε τότε μεταξύ άλλων: «…μολονότι η Τουρκία ήτο ουδετέρα δεν θα χρησιμοποιήσει τα επί των Στενών κυριαρχικά της δικαιώματα εναντίον των συμμάχων». Μετά όμως από σχετική αίτηση της Αγγλίας και των ΗΠΑ (με άγνωστες άλλες πτυχές) στις 2 Αυγούστου του 1944 η Τουρκία διέκοψε τις μετά της Γερμανίας σχέσεις της.

Τον Αύγουστο του 1946 παραιτήθηκε όπου και εξελέγη πρωθυπουργός ο Ρετζέπ Πεκέρ.

Ο Σιουκριού Σαράτζογλου ήταν παντρεμένος και είχε τρία παιδιά, μιλούσε επιπλέον γαλλικά και  αγγλικά. Πέθανε στη Κωνσταντινούπολη στις 27 Δεκεμβρίου του 1953. Παράλληλα με τα καθήκοντά του υπήρξε και πρόεδρος της ποδοσφαιρικής ομάδας Φενέρμπαχτσε το στάδιο της οποίας φέρει προς τιμή του το όνομά του.

Παραπομπές

Πηγές 
 "Νεώτερον Εγκυκλοπαιδικόν Λεξικόν Ηλίου" τομ.16ος, σελ.869 - 870.

Πρωθυπουργοί της Τουρκίας
Υπουργοί Οικονομικών Υποθέσεων της Τουρκίας
Υπουργοί Εξωτερικών Υποθέσεων της Τουρκίας
Μικρασιατική Εκστρατεία
Τούρκοι βουλευτές