Θριάσιο Πεδίο

Το Θριάσιο Πεδίο είναι πεδιάδα της Αττικής, δυτικά των Αθηνών. Οριοθετείται από το Όρος Πατέρας στα δυτικά, την Πάρνηθα στα βόρεια, τα όρη Ποικίλο και Αιγάλεω στα ανατολικά - νοτιοανατολικά και τον κόλπο της Ελευσίνας στα νότια. 

Οφείλει την ονομασία του στον αρχαίο αττικό Δήμο Θρίας, που τοποθετείται στη σημερινή θέση της βιομηχανικής πόλης του Ασπροπύργου. Στην αρχαιότητα συνδεόταν με τα Ελευσίνια Μυστήρια και τιμούσε με το όνομά του τον τοπικό ήρωα Θριάσιο.

Σήμερα η περιοχή αποτελεί σημαντική βιομηχανική περιοχή, ενώ αντιμετωπίζει και σοβαρά περιβαλλοντικά προβλήματα. 

Οι κυριότεροι οικισμοί του Θριασίου πεδίου είναι: η Ελευσίνα, ο Ασπρόπυργος, η Μάνδρα, και η Μαγούλα.

Χείμαρροι

Το Θριάσιο πεδίο διαρρέουν δύο μεγάλοι χείμαρροι: ο Σαρανταπόταμος (στην αρχαιότητα Θριάσιος Κηφισός), που συγκεντρώνει νερά από τα όρη Πατέρας και Πάστρα και εκβάλλει στη θάλασσα κοντά στην Ελευσίνα και ο Κελάδωνας που πηγάζει από τη δυτική Πάρνηθα και διέρχεται από την περιοχή του Ασπροπύργου.

Η ετυμολογία του ονόματος 
Η ετυμολογία της ονομασίας Θριάσιο πεδίο, καθώς και αυτή του αρχαίου δήμου Θρίας, που εντοπίζεται εντός των ορίων του σύγχρονου δήμου Ασπροπύργου, σχετίζεται με τις Θριές.

Σύμφωνα με τις μυθολογικές παραδόσεις, οι Θριές ήταν φτερωτές νύμφες, τροφοί του Απόλλωνα, που κατοικούσαν στον Παρνασσό και μπορούσαν να μαντέψουν το μέλλον από την κίνηση των χαλικιών μέσα στο νερό. Έτσι, τα μικρά χαλίκια που χρησιμοποιούνται στη μαντική έχουν την ονομασία θριές. 

Άλλες παραδόσεις αναφέρουν ότι οι Θριές δίδαξαν τη μαντική τέχνη με τα χαλίκια στην Αθηνά, ενώ άλλες ότι η Αθηνά ήταν αυτή που την επινόησε. 

Ο ερευνητής της ελληνικής μυθολογίας Ζαν Ρισπέν μας πληροφορεί σχετικά με μια παράδοση που υποστήριζε ότι ο Απόλλωνας ενοχλήθηκε από τη δραστηριότητα της Αθηνάς, καθώς θα ήθελε να κρατήσει για τον εαυτό του το προνόμιο του αποκλειστικού διερμηνέα των βολών του Δία. Έτσι, του παραπονέθηκε και εκείνος τον δικαίωσε. Η Αθηνά ενοχλημένη πέταξε τα χαλίκια στον κάμπο και από τότε ονομάστηκε Θριάσιο. 

Μια άλλη ετυμολογία συσχετίζει το Θριάσιο πεδίο με το δέντρο της συκιάς, καθώς "θρίον" σημαίνει φύλλο συκής. Την πρώτη συκιά της Αττικής τη χάρισε η θεά Δήμητρα στον Φύταλο, προκειμένου να τον ευχαριστήσει για τη φιλοξενία που της προσέφερε στο σπίτι του, στις όχθες του Αθηναϊκού Κηφισού.

Το Θριάσιο Πεδίο στην αρχαιότητα 

Το Θριάσιο Πεδίο συνδεόταν με την Αθήνα μέσω δυο δρόμων. 

Ο πρώτος ξεκινούσε από την πόλη με βορινή κατεύθυνση και, αφού διέσχιζε τις Αχαρνές, στρεφότανε δυτικά και περνούσε μέσα από στενό πέρασμα που σχημάτιζε μεταξύ του Ποικίλους όρου και της Πάρνηθας. Από εκεί έφτανε στο βόρειο τμήμα του Θριάσιου πεδίου που απλωνόταν στα νότια μέχρι την θάλασσα. 

Ο δεύτερος και σαφώς σημαντικότερος δρόμος δεν ήταν άλλος από την περίφημη Ιερά Οδό. Αυτή ξεκινούσε από το δίπυλο της μεγάλης πύλης τον μακρών τειχών, δίπλα στο νεκροταφείο του Κεραμικού, με κατεύθυνση προς τα δυτικά και διέσχιζε την έκταση που καταλαμβάνουν σήμερα οι δήμοι Αιγάλεω και Χαϊδαρίου, το παραλιακό τμήμα του Θριάσιου πεδίου και κατέληγε στο ιερό της Ελευσίνας. Το Δίπυλο ήταν γνωστό μέχρι τα τέλη του 4ου αιώνα ως Θριάσιαι ή Κεραμικού Πύλαι. 

Το Θριάσιο Πεδίο θεωρείται από τούς κατοίκους της αρχαίας Αττικής ως η πιο εύφορη πεδιάδα τους, διότι, σύμφωνα με την μυθολογική παράδοση, εδώ αναπτύχθηκε για πρώτη φορά η γεωργία με την καθοδήγηση της θέα Δήμητρας. Η πεδιάδα αρδευόταν από τον ελευσινιακό Κηφισό (Σαρανταπόταμος) και παρήγαγε δημητριακά, γάλα και κρασί. Η συστηματική καλλιέργεια του Θριάσιου πεδίου συνεχίστηκε σχεδόν χωρίς διακοπή έως τις πρώτες δεκαετίες του 20ου αιώνα, όταν ξεκίνησε η εκβιομηχάνιση της περιοχής.

Το Θριάσιο Πεδίο σήμερα

Σήμερα πρόκειται για εκβιομηχανισμένη περιοχή που φιλοξενεί τις μεγαλύτερες βιομηχανικές υποδομές στην Ελλάδα όπως τα μεγαλύτερα διυλιστήρια στη χώρα. Υπάρχουν 4 σημαντικές πόλεις σήμερα στο Θριάσιο Πεδίο, η Ελευσίνα, ο Ασπρόπυργος, η Μάνδρα και η Μαγούλα. Στο Θριάσιο Πεδίο βρίσκονται σημαντικές υποδομές της Πολεμικής Αεροπορίας στην Ελευσίνα καθώς και ο  Προαστιακός.  Από το 2010 υπάρχουν σχέδια η περιοχή να γίνει κόμβος διασύνδεσης με το λιμάνι του Πειραιά για τη μεταφορά διαφόρων προϊόντων.

Κλίμα

Το Θριάσιο Πεδίο έχει Μεσογειακό κλίμα στα όρια του θερμού κλίματος στέπας. To Θριάσιο Πεδίο είναι επιρρεπές σε πολύ υψηλές θερμοκρασίες λόγω της τοπογραφίας του  και εκεί έχουν σημειωθεί οι υψηλότερες θερμοκρασίες στην Ελλάδα και στην ηπειρωτική Ευρώπη  με 48.0°C στην Ελευσίνα και 47.5°C στον Ασπρόπυργο το 1977 και το 2007 αντίστοιχα.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Χάρτης στο wikimapia