Λάπηθος (αρχαία πόλη)

Η Λάπηθος ήταν αρχαία πόλη κράτος της Κύπρου. 

Σύμφωνα με αρχαιολόγους η πόλη ιδρύθηκε από τον Πράξανδρο ήρωα του Τρωικού πολέμου από την Λακωνία. Η πόλη το όνομα της το πήρε από το όρος Λαπήθης της Λακωνίας από όπου κατάγονταν οι οικιστές της. Την μεγαλύτερη ακμή της την γνώρισε στα ρωμαϊκά και βυζαντινά χρόνια και έμεινε γνωστή στην ιστορία με πολλά ονόματα όπως Λάμπουσα, Ιμερόεσσα, Λαπιθέα. 

Από τους γνωστότερους βασιλιάδες της ήταν ο Δημόνικος Α΄, ο Δημόνικος Β΄, ο Πεισίστρατος που βοήθησε με πλοία και στρατό τον Μέγα Αλέξανδρο στην πολιορκία της Τύρου, και ο Πράξιππος ο τελευταίος βασιλιάς της. Στην αρχαιότητα η πόλη αποτέλεσε κέντρο επεξεργασίας χαλκού και αγγείων και μεγάλο λιμάνι εξαγωγών. Η πόλη ακολούθησε την τύχη όλων των άλλων Κυπριακών βασιλείων, αρχικά αποτέλεσε φόρου υποτελές στους Ασσυρίων, και έπειτα των Περσών. Οι κάτοικοι της πήραν μέρος στην επανάσταση του Ονήσιλου κατά των Περσών, και στον πόλεμο των διαδόχων του Μεγάλου Αλεξάνδρου πήρε το μέρος του Αντίγονου. Σύμφωνα με τα ανασκαφικά ευρήματα στη γεωμετρική περίοδο λατρευόταν άγνωστη θεά της γονιμότητας και με την άφιξη των Ελλήνων αποίκων επικράτησε το ελληνικό πάνθεον.

Την περίοδο της κυριαρχίας των Πτολεμαίων αποτέλεσε μέλος του Κοινού των Κυπρίων. Τον μεσαίωνα είχε δική της επισκοπή, την επισκοπή Λαμπούσας, με πρώτο επίσκοπο τον Άγιο Ευλάλιο. Τον 7ο αιώνα μ.Χ. έπεσε σε παρακμή λόγω των αραβικών επιδρομών, μετά από την καταστροφή της πόλης από σεισμό οι κάτοικοι την εγκατέλειψαν. 

Η αρχαία πόλη έχει ανασκαφεί και βρίσκεται στα βόρεια, κατεχόμενα, εδάφη του νησιού.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Δήμος Λαπήθου, ιστορία

Βιβλιογραφία 
 Βάσου Καραγιώργη, Αρχαία Κύπρος, Μορφωτικό ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, Αθήνα 1978
 Αθανάσιου Σακελάριου, Τα Κυπριακά ήτοι, πραγματεία περί γεωγραφίας, αρχαιολογία, στατιστικής, μυθολογίας και διαλέκτου της Κύπρου, τόμος 1, Αθήνα 1855

Πόλεις της αρχαίας Κύπρου
Επαρχία Κερύνειας
Αρχαιολογικοί τόποι στην Κύπρο