Πάνορμος Κυζίκου

Η Πάνορμος, σήμερα στα τουρκικά Μπαντίρμα (τουρκικά: Bandırma) είναι πόλη της Τουρκίας στη Μικρά Ασία. Βρίσκεται στα νότια παράλια της Προποντίδας, σε απόσταση 60 ναυτικών μιλίων από την Κωνσταντινούπολη και 100 περίπου χλμ. από την Προύσα, κοντά στην αρχαία Κύζικο. Έχει σήμερα 145.089 κατοίκους (2014) και ανήκει στην επαρχία του Μπαλικεσίρ.

Συνδέεται σιδηροδρομικά με τις πόλεις του Μπαλικεσίρ και της Σμύρνης. Διαθέτει ασφαλές λιμάνι το οποίο και βοηθά στο εμπόριο μεταξύ των δύο μεγάλων πόλεων της Σμύρνης και της Κωνσταντινούπολης. Στην πόλη λειτουργούν πανεπιστημιακές σχολές του Πανεπιστημίου του Μπαλικεσίρ, η Σχολή Οικονομικών και Διοικητικών Επιστημών, η Σχολή Ναυτιλιακών και η Σχολή Υγείας.

Ιστορικά στοιχεία
Οι πρώτες ενδείξεις για την κατοίκηση της πόλης ανάγονται  μεταξύ του 8ου και 9ου π.Χ. αιώνα. Ο πρώτος οικισμός ήταν ένας «ασφαλής λιμένας»,  εξ ου και η ονομασία Πάνορμος η οποία διατηρείται ως και σήμερα, με την ανάλογη παραφθορά, στα τουρκικά. Κατακτήθηκε από τον Μέγα Αλέξανδρο το 334 π.Χ., μετά πέρασε στην κυριαρχία των Ρωμαίων και κατόπιν έγινε τμήμα της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Οι Βυζαντινοί την έχασαν το 1345, όταν έπεσε στα χέρια των Οθωμανών του Ορχάν. Με τη μεγάλη  πυρκαγιά του 1874 ολόκληρη η Πάνορμος καταστράφηκε. Μετά την πυρκαγιά ανοικοδομήθηκε σύμφωνα με το ιπποδάμειο σύστημα. Με το τέλος του Ρωσοτουρκικού πολέμου του 1876- 1878 στην Πάνορμο εγκαταστάθηκαν Τάταροι από την Κριμαία, γεγονός που άλλαξε την φυσιογνωμία της πόλης και οδήγησε στην αύξηση πληθυσμού της. Σύμφωνα με την οθωμανική απογραφή του 1901 η πόλη είχε περίπου 16.500 κατοίκους, από αυτούς οι περισσότεροι, 10.000 κάτοικοι, ήταν μουσουλμάνοι (Τούρκοι, Τάταροι, Κιρκάσιοι, Τσιγγάνοι), οι Έλληνες ήταν 5.800 και 630 ήταν από άλλες εθνότητες (Αρμένιοι, Εβραίοι κ.λ.π.). Μετά την Μικρασιατική καταστροφή οι Έλληνες αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν την πόλη στις 17 Σεπτεμβρίου του 1922 όταν μαζί με το Γ΄ Σώμα Στρατού αποχώρησαν και πέρασαν στις απέναντι ακτές (Ραιδεστό) της Ανατολικής Θράκης.

Οι Έλληνες της Πανόρμου διέθεταν ακμάζουσα κοινότητα με τέσσερις εκκλησίες, ημιγυμνάσιο αρρένων, οικοτροφείο θηλέων, έντεκα πρωτοβάθμιες σχολές αρρένων και δύο θηλέων. Μετά τη συνθήκη της Λωζάνης, το 1922, οι Παντερμαλήδες προσέφυγαν σε διάφορες περιοχές της Βόρειας Ελλάδας, όπως η Θεσσαλονίκη, το Πολύκαστρο κ.α.

Πηγές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

  

Ασιατικές πόλεις της Τουρκίας
Λιμένες της Τουρκίας
Προποντίδα
Αρχαίες πόλεις της Μυσίας