Οικόπεδο 12

Το Οικόπεδο 12 είναι θαλάσσιο οικόπεδο στην ΑΟΖ της Κυπριακης Δημοκρατίας στο οποίο βρέθηκε το κοίτασμα «Αφροδίτη». Βρίσκεται στα ανοικτά της νότιας ακτής της Κύπρου και στη θαλάσσια Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ) της χώρας, 34 χιλιόμετρα δυτικά του κοιτάσματος φυσικού αερίου Λεβιάθαν (του μεγαλύτερου κοιτάσματος φυσικού αερίου που ανακαλύφθηκε την τελευταία δεκαετία) του Ισραήλ. Το κοίτασμα Αφροδίτη έχει επιβεβαιωμενα 4,5 τρισεκατομμύρια κυβικά πόδια (trillion cubic feet). Ωστόσο το μεγαλο βαθος (1700) μέτρα, το δύσκολο είδος πετρώματος και η μεγάλη απόσταση από την Κύπρο καθιστούν το κόστος εξόρυξης απαγορευτικό.

Η αμερικανική εταιρεία Noble Ενεργειακή έλαβε την παραχώρηση για την διερεύνηση στο Οικόπεδο 12 τον Οκτώβριο του 2008. Τον Αύγουστο του 2011, η Noble σύναψε  συμφωνία κατανομής της παραγωγής με την Κυπριακή κυβέρνηση σχετικά με την εμπορική ανάπτυξη του οικοπέδου. Η Noble τελικά ξεκίνησε τις γεώτρησεις στο Οικόπεδο 12 τη Δευτέρα 19 Σεπτεμβρίου 2011, πολύ πριν την 1η Οκτωβρίου που είχε ανακοινώσει αρχικά και επισήμανε πως θα απαιτηθούν 90 έως 120 μέρες για την εξόρυξη.

Η Κύπρος οριοθέτησε τα θαλάσσια σύνορά της με την Αίγυπτο το 2003, με το Λίβανο το 2007 και με το Ισραήλ το 2010. Η Τουρκία, η οποία δεν αναγνωρίζει τις συμφωνίες της Κύπρου με τους γείτονές της, έχει απειλήσει να κινητοποιήσει ναυτικές δυνάμεις, στην περίπτωση που ξεκινήσει γεωτρήσεις στο Οικόπεδο 12. 

Η Κύπριακή δημοκρατία πούλησε τα δικαιώματα εξόρυξης στην Αιγυπτο στις 31 Αυγούστου 2016, μετά απο διακρατική συμφωνία που υπέγραψε ο υπουργός Ενέργειας Γιώργος Λακκοτρύπης με τον ομόλογό του από την Αίγυπτο Ταρέκ Ελ Μολά.

Ιστορικό

Οι Συμφωνίες της Κύπρου
Στις 12 Δεκεμβρίου του 1988, η Κύπρος προχώρησε στην επικύρωση της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας. Η Κύπρος το 2003 προσέγγισε την Ελληνική Κυβέρνηση και ζήτησε να προχωρήσουν στην οριοθέτηση της ΑΟΖ, αλλά η Ελλάδα αρνήθηκε την οριοθέτηση με την αναφορά: «Να μην προκαλέσουμε την Τουρκία».

Στη συνέχεια η Κύπρος οριοθέτησε τα θαλάσσια σύνορά της με την Αίγυπτο το Φεβρουάριο του 2003 και με το Λίβανο τον Ιανουάριο του 2007. Το Δεκέμβριο του 2010 ακολούθησε η υπογραφή συμφωνίας μεταξύ Κύπρου και Ισραήλ. Η συμφωνία αυτή μεταξύ των χωρών, βασίζεται στη διεθνώς αποδεκτή αρχή της μέσης γραμμής (δηλαδή γραμμής ίσης αποστάσεως από τις ακτές των χωρών) και στους όρους της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας. Παράλληλα, το διάστημα 16 Φεβρουαρίου έως 16 Ιουλίου του 2007, η Κύπρος εγκαινίασε τον πρώτο γύρο υποβολής αιτήσεων αδειών έρευνας και αδειών εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων.

Η διαφωνία της Τουρκίας
Η Τουρκία, ύστερα από τις συμφωνίες της Κύπρου, αντέδρασε αναφέροντας ότι το Κάιρο θα πάγωνε για τρία χρόνια τη συμφωνία που υπέγραψε με την Κύπρο, ότι ο Λίβανος έδωσε εξηγήσεις στην Τουρκία ότι «είμαστε πιστοί προς τα δικαιώματά σας» και ότι η Συρία και το Ισραήλ αρνήθηκαν να υπογράψουν μια τέτοια συμφωνία. Αυτά ήταν όμως λόγια της Τουρκικής προπαγάνδας. Την ενέργεια της Κύπρου την στήριξαν με δηλώσεις τους αξιωματούχοι του ΟΗΕ, της Ευρωπαϊκής Ένωσης, των ΗΠΑ και του Ηνωμένου Βασιλείου.

Ωστόσο, παρόλο που η Τουρκία ούτε προσυπέγραψε ούτε επικύρωσε τη νέα σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας, εκμεταλλεύτηκε τις διατάξεις της και στα τέλη του 1986, υιοθέτησε Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη στη Μαύρη Θάλασσα και χρησιμοποιώντας τη μέθοδο της μέσης γραμμής, ήρθε σε συμφωνία με την τότε Σοβιετική Ένωση για τις επικαλυπτόμενες περιοχές. Τα επόμενα χρόνια η Τουρκία συμφώνησε με τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία για το ίδιο θέμα και οριοθέτησε ΑΟΖ χρησιμοποιώντας τη μέθοδο της μέσης γραμμής με τα κράτη αυτά. Έτσι, ενώ η Τουρκία οριοθέτησε στη Μαύρη θάλασσα ΑΟΖ και όχι υφαλοκρηπίδα με όλα τα γειτονικά της κράτη, αρνείται επίμονα να κάνει το ίδιο και στη Μεσόγειο.

Εξέλιξη
Στις 14 Σεπτεμβρίου του 2011 η πλατφόρμα «Όμηρος», ξεκίνησε τη μετακίνηση της από το οικόπεδο ΝΟΑ του Ισραήλ, με προορισμό το σημείο γεώτρησης στο Κυπριακό Οικόπεδο 12 «Αφροδίτη». Έτσι η μετακίνηση του γεωτρύπανου Νoble Ηomer Ferrington στο «Αφροδίτη» γίνεται μία εβδομάδα πριν την ημερομηνία που είχε ανακοινωθεί, την 21η Σεπτεμβρίου, και πολύ πριν την 1η Οκτωβρίου που αναφέρεται επίσημα ως η περίοδος έναρξης της γεώτρησης.

Στις 16 Σεπτεμβρίου η πλατφόρμα αγκυροβόλησε στο Οικόπεδο 12 και στις 17 Σεπτεμβρίου αναμένεται να αρχίσει η μεταφορά του επιστημονικού προσωπικού της Noble Ενεργειακής, με ελικόπτερο από τη Λεμεσό. Συνολικά 56 άτομα θα στελεχώνουν την πλατφόρμα, και θα εργάζονται σε μηνιαίες βάρδιες. Το ελικόπτερο που θα εξυπηρετεί το γεωτρύπανο είναι τύπου Bell 412, και θα μεταφέρει καθημερινά περίπου 30 άτομα, από και προς την πλατφόρμα.

Τη Δευτέρα 19 Σεπτεμβρίου άρχισε η γεώτρηση στο Οικόπεδο 12 στην Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη της Κύπρου και η οποία ολοκληρώθηκε το τελευταίο δεκαήμερο 
Δεκεμβρίου 2011. Με την έναρξη αυτής της γεώτρησης η Λευκωσία προχώρησε στον δεύτερο γύρο αδειοδοτήσεων και για άλλα οικόπεδα της Κυπριακής ΑΟΖ.

Διαδικασία Γεώτρησης
Στις 19 Σεπτεμβρίου του 2011, με την έναρξη της πρώτης δoκιμαστικής γεώτρησης στη ΑΟΖ, καθορίστηκε το σημείο όπου θα τρυπήσει το γεωτρύπανο Ηomer Ferrington της Noble Ενεργειακής. Αρχικά, οι δεξαμενές της πλατφόρμας γέμισαν με νερό, προκειμένου να σταθεροποιηθεί στη θάλασσα, με τη βοήθεια και του πλοίου που τη συνοδεύει και στη συνέχεια το γεωτρύπανο θα τρυπήσει στο Οικόπεδο 12 σε βάθος 1700 μέτρων.

Περιβαλλοντικά Θέματα

Τις γεωτρήσεις φυσικού αερίου στην ΑΟΖ Κύπρου επιχείρησαν να εμποδίσουν οι δύο Μη κυβερνητικές οργανώσεις WWF και Oceana. Οι δύο Μη κυβερνητικές οργανώσεις έστειλαν επιστολή στην Κυπριακή Κυβέρνηση λόγο του υποθαλάσσιου όρους Ερατοσθένης, που θεωρείται προστατευόμενο σύμφωνα με τη Σύμβαση της Βαρκελώνης για την προστασία της ζώνης της Μεσογείου.

Η υποθαλάσσια οροσειρά του Ερατοσθένη βρίσκεται περίπου 100 χιλιόμετρα νότια της δυτικής Κύπρου και βόρεια του Δέλτα του Νείλου. Ο βυθισμένος ορεινός όγκος έχει 120 χιλιόμετρα μήκος και 80 χιλιόμετρα πλάτος με την κορφή του να βρίσκεται σε βάθος 700 μέτρων και ύψος 2.000 μέτρων πάνω από τον θαλάσσιο πυθμένα. Στην περιοχή υπάρχουν σπάνια είδη Κοραλλιών και σημαντικά θηλαστικά όπως Φάλαινες και Δελφίνια.

Η Κυπριακή Κυβέρνηση ανέφερε ότι «οι γεωτρήσεις που θα γίνουν δεν εμπίπτουν στην προστατευόμενη περιοχή» και ότι «η Κύπρος είναι από τις λίγες χώρες που έχουν κάνει περιβαλλοντικές μελέτες».. Η ερευνητική γεώτρηση στο θαλάσσιο τεμάχιο «Αφροδίτη» δεν αναμένεται να έχει ιδιαίτερες περιβαλλοντικές επιπτώσεις στη θαλάσσια χλωρίδα και πανίδα πέρα από την δημιουργία στο βυθό θρυμμάτων που θα παραχθούν κατά τη διαδικασία της εξόρυξης .

Δείτε επίσης
Οικονομία της Κύπρου
Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη της Κύπρου
Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη
Κοίτασμα φυσικού αερίου Λεβιάθαν

Παραπομπές

Κύπρος
Μεσόγειος Θάλασσα