Κόμπλεντς

Το Κόμπλεντς (γερμ. Koblenz) είναι πόλη στη νοτιοδυτική Γερμανία, στη συμβολή των ποταμών Ρήνου και  Μοζέλα. Μετά από το Μάιντς και το Λούντβιχσχαφεν, είναι η τρίτη μεγαλύτερη πόλη του γερμανικού κρατιδίου Ρηνανίας-Παλατινάτου. Αποτελεί το βόρειο σύνορο της Κοιλάδας του κεντρικού Ρήνου, η οποία από το 2002, έχει συμπεριληφθεί στον Κατάλογο Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.

Στην πόλη εδρεύει η ποδοσφαιρική ομάδα ΤΟΣ Κόμπλεντς.

Ιστορία

Προϊστορική εποχή
Οι πρώτοι οικισμοί στη συμβολή των δύο ποταμών χρονολογούνται από την Παλαιολιθική εποχή (περίπου 9000 π.Χ.). Στην ευρύτερη περιοχή της πόλης έχουν εντοπιστεί αρκετά ευρήματα οικισμών από την Μέση Νεολιθική περίοδο (Πολιτισμός Ρέσσεν 4600-4300 π.Χ.) έως τους Κέλτες. Το 2005, κατά τη διάρκεια των ανασκαφών στο φρούριο Έρενμπραϊτσταϊν (Ehrenbreitstein), βρέθηκε μια ξύλινη περίφραξη που χρονολογείται γύρω στα 1000 π.Χ. Είναι επομένως φανερό ότι ήδη από εκείνη την εποχή ο λόφος Έρενμπραϊτσταϊν ήταν οχυρωμένος.

Ρωμαϊκή εποχή
Κατά τη διάρκεια της κατάκτησης της Γαλατίας, τα ρωμαϊκά στρατεύματα υπό την ηγεσία του Ιούλιου Καίσαρα έφθασαν στο Ρήνο γύρω στο 55 π.Χ. και έχτισαν ένα πρώτο πέρασμα στο Ρήνο μεταξύ Κόμπλεντς και Άντερναχ. Στο κέντρο της πόλης τα ευρήματα πιστοποιούν την αρχή του αποικισμού γύρω στο 20 π.Χ. Κατά το έτος 9 π.Χ. ένα φρούριο χτίστηκε στη συμβολή των ποταμών Ρήνου και Μοζέλα, για την προστασία της οδού μεταξύ Μάιντς και Κολωνίας, που ονομαζόταν Castellum apud Confluentes. Αυτή η λατινική ονομασία, που σημαίνει «Κάστρο στη συμβολή ποταμών», είναι η ετυμολογική ρίζα του ονόματος Κόμπλεντς. Το κάστρο ανήκε στη ρωμαϊκή επαρχία της Άνω Γερμανίας. Και στους 2 ποταμούς είχαν χτιστεί αρκετές γέφυρες. Σε μια από αυτές, κατασκευασμένη το 49 μ.Χ., με μήκος 350 μέτρα, ανήκουν 51 δρύινοι πάσσαλοι με την αιχμή τους καλυμμένη από μέταλλο, που σώζονται μέχρι σήμερα. Η γέφυρα στηριζόταν σε 650-700 τέτοιους πασσάλους. Τον 2ο αιώνα κατασκευάστηκε ένα ακόμη κάστρο για την προστασία του γερμανικού Λίμες αλλά καταστράφηκε από τους Φράγκους το 259 μ.Χ.

Μεσαίωνας
Με την κατάρρευση της Δυτικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας η πόλη κατελήφθη από τους Φράγκους και έγινε βασιλική έδρα. Με τη διαίρεση του βασιλείου του Καρλομάγνου, που έγινε το 806 η Κόμπλεντς δόθηκε στον γιο του Κάρολο και όταν αυτός πέθανε, το 811 η πόλη πέρασε στην εξουσία του Λουδοβίκου του Ευσεβούς. Το 830 ξεκίνησε διαμάχη μεταξύ του Λουδοβίκου και του γιου του, διαμάχη που είχε ως αποτέλεσμα μια νέα ανακατανομή των εδαφών και το 837 η Κόμπλεντς πέρασε στην εξουσία του Καρόλου του Φαλακρού. Αυτή η νέα ανακατανομή προκάλεσε καινούργιες διαμάχες κι έτσι το 842 κοντά στην Βασιλική του Αγίου Κάστορα συναντήθηκαν οι εγγονοί του Καρλομάγνου για διαβουλεύσεις, οι οποίες κατέληξαν την επόμενη χρονιά στη Συνθήκη του Βερντέν. Σύμφωνα με αυτήν, το Κόμπλεντς ανήκε στο νέο βασίλειο, την Λοθαριγγία, μέχρι τον θάνατο του Λοθάριου το 870, οπότε και πέρασε στη δικαιοδοσία του θείου του Λουδοβίκου του Γερμανικού. Το 882 η πόλη λεηλατήθηκε και καταστράφηκε από τους Νορμανδούς. Από το 925 το Κόμπλεντς ανήκε στο βασίλειο των Φράγκων της Ανατολής που στη συνέχεια έγινε η Αγία Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία. 

Ο αυτοκράτορας Ερρίκος  Β΄ το 1018 χάρισε την περιοχή του Κόμπλεντς στον αρχιεπίσκοπο της Τριρ Πόππο φον Μπάμπενμπεργκ. Από το 1198 ο αρχιεπίσκοπος έγινε ένας από τους πρίγκιπες-εκλέκτορες του αυτοκράτορα και μάλιστα από το 1356 ήταν ο δεύτερος σε προτεραιότητα, ενώ στην εκλογή του αυτοκράτορα ψήφιζε πρώτος από όλους στη Δίαιτα. Από τον 17ο αιώνα το Κόμπλεντς έγινε έδρα του αρχιεπισκόπου. Το 1250 άρχισε η κατασκευή των τειχών της πόλης, ενώ η πρώτη αναφορά στο Δημοτικό Συμβούλιο είναι του 1276.

Νεότερη εποχή
Το 1632, κατά τη διάρκεια του Τριακονταετούς Πολέμου, η πόλη κατακτήθηκε από τους Γάλλους και ελευθερώθηκε 4 χρόνια αργότερα. Το Κόμπλεντς πολιορκήθηκε ξανά από τα στρατεύματα του Λουδοβίκου ΙΕ΄ το 1688, τα οποία προκάλεσαν σοβαρές καταστροφές στην πόλη.

Το 1786, ο τελευταίος αρχιεπίσκοπος-εκλέκτορας της Τριρ, ο Κλήμης Βεγκέσλαος της Σαξονίας φρόντισε ιδιαίτερα για την επέκταση και τον καλλωπισμό της πόλης. Μετά την πτώση της Βαστίλης το 1789 στο Κόμπλεντς βρήκαν καταφύγιο πολλοί Γάλλοι αριστοκράτες εμιγκρέδες διότι ο αρχιεπίσκοπος Κλήμης ήταν θείος του Βασιλιά της Γαλλίας, του Λουδοβίκου ΙΣΤ΄. Οι εμιγκρέδες σχημάτισαν έναν στρατό για να πολεμήσουν τη Γαλλική Επανάσταση και να αποκαταστήσουν το αριστοκρατικό καθεστώς. Δίπλα στον στρατό των συμμαχικών δυνάμεων των Πρώσων και των Αυστριακών επιτέθηκαν στη Γαλλία το 1792. Η κίνηση αυτή εξόργισε την Γαλλική Δημοκρατία που αντεπιτέθηκε και κατέλαβε το Κόμπλεντς το 1794. Το 1814 οι Γάλλοι εκδιώχθηκαν και η πόλη κατελήφθη από τους Ρώσους. Τελικά το Συνέδριο της Βιέννης έδωσε το Κόμπλεντς στην Πρωσία. Η παλιά πόλη είχε τριγωνικό σχήμα, τις δυο πλευρές του τριγώνου όριζαν ο Ρήνος και ο Μοζέλας ενώ την τρίτη πλευρά έκλειναν τα τείχη της πόλης. Αυτά τα τείχη γκρεμίστηκαν το 1890 και η πόλη επεκτάθηκε προς αυτήν την πλευρά. Από το 1890 η πόλη αποτελείται από την Άλτστατ (παλιά πόλη) και την Νόιστατ (νέα πόλη) ή Κλέμενστατ.

Σύγχρονη εποχή
Μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο η Γαλλία κατέλαβε πάλι την περιοχή. Κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου στο Κόμπλεντς είχε την έδρα της η διοίκηση του Β' Σώματος Στρατού των Γερμανών και όπως πολλές άλλες γερμανικές πόλεις, βομβαρδίστηκε ανηλεώς και ανοικοδομήθηκε αργότερα. Μεταξύ 1947 και 1950, το Κόμπλεντς υπήρξε έδρα της κυβέρνησης της Ρηνανίας-Παλατινάτου.

Αξιοθέατα

 Μνημείο στο Ντόιτσες Εκ (Deutsches Eck): Η τωρινή ονομασία (που σημαίνει «γερμανική γωνία») οφείλεται στο Τευτονικό Τάγμα (Deutscher Orden στα γερμανικά) που είχε εγκατασταθεί στο σημείο αυτό κατά τον 13ο αιώνα. Βρίσκεται στο βορινό τμήμα της παλιάς πόλης του Κόμπλεντς. Είναι ένα τριγωνικό πλάτωμα, η δυτική πλευρά του οποίου βρέχεται από τον Μοζέλα ενώ η ανατολική από τον Ρήνο. Στη νότια πλευρά του βρίσκεται το ύψους 14 μέτρων άγαλμα του Κάιζερ Γουλιέλμου Α΄, ιδρυτή της Γερμανικής Αυτοκρατορίας. Το πρωτότυπο άγαλμα, που είχε εγκαινιασθεί το 1897, ως σύμβολο της Γερμανικής ενοποίησης, καταστράφηκε κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Το 1993 τοποθετήθηκε ένα αντίγραφο του αγάλματος, ως σύμβολο της επανένωσης της Γερμανίας.

 Εκλεκτορικό ανάκτορο (Kurfürstliches Schloss): Η ανέγερσή του ξεκίνησε το 1793, κατά παραγγελία του τελευταίου Αρχιεπισκόπου της Τριρ και πρίγκιπα-εκλέκτορα Κλήμη Βεγκέσλαου της Σαξονίας, και ολοκληρώθηκε το 1793. Αργότερα, από το 1850 έως το 1858 ήταν η κατοικία του διαδόχου του πρωσικού θρόνου Γουλιέλμου Α΄, όταν ήταν στρατιωτικός διοικητής των επαρχιών του Ρήνου και της Βεστφαλίας. Σήμερα είναι εγκατεστημένες διάφορες υπηρεσίες της γερμανικής ομοσπονδιακής κυβέρνησης. Θεωρείται το σπουδαιότερο ανακτορικό συγκρότημα της κοιλάδας του Ρήνου και ένα από τα πιο σημαντικά δείγματα Γαλλικού νεοκλασικού ρυθμού στις δυτικές περιοχές της Γερμανίας.
 Βασιλική του Αγίου Κάστορα: Καθολική εκκλησία ρομανικού ρυθμού. Είναι η πιο παλιά εκκλησία του Κόμπλεντς και βρίσκεται νοτίως του Ντόιτσες Εκ. Ο πρώτος ναός χτίστηκε κατά το πρώτο μισό του 9ου αιώνα. Το τωρινό κτίσμα είναι εν μέρει του 12ου αιώνα και εν μέρει του 19ου. 
 Εκκλησία του Αγίου Φλορίν: η πρώτη εκκλησία σε αυτό το σημείο χτίστηκε στα μισά περίπου της πρώτης χιλιετίας και ήταν αφιερωμένη στην Παναγία.  Το 1100 ξαναχτίστηκε σε ρομανικό ρυθμό και αφιερώθηκε στον Άγιο Φλορίν. Στα μισά του 15ου αιώνα η αψίδα ανακατασκευάστηκε σε γοτθικό ρυθμό. 
 Εκκλησία της Παναγίας (Liebfrauenkirche): είναι μια καθολική εκκλησία στο κέντρο της παλιάς πόλης . Η πρώτη εκκλησία είχε χτιστεί τον 5ο αιώνα. Στη θέση της χτίστηκε μια καινούρια μεταξύ 1180 και 1205, η οποία στη διάρκεια των αιώνων έχει υποστεί πολλές μετατροπές. 
 Στο Κόμπλεντς υπάρχουν ακόμη ορισμένες από τις πρωσικές οχυρώσεις του 19ου αιώνα. Οι Πρώσοι δημιούργησαν εδώ ένα από τα μεγαλύτερα φρουριακά συστήματα της Ευρώπης, που έχει μείνει γνωστό με την ονομασία Festung Koblenz και συμπεριλάμβανε τα τείχη της πόλης και αρκετά φρούρια. Το Έρενμπραϊτσταϊν είναι το μοναδικό φρούριο αυτών των οχυρώσεων που έχει διατηρηθεί σε καλή κατάσταση, ενώ το Φρούριο του τσάρου Αλέξανδρου δεν σώζεται.  
 Φρούριο Μεγάλου Πρίγκιπα Κωνσταντίνου: ήταν προφυλάκιο του φρουρίου του τσάρου Αλέξανδρου με το οποίο συνδεόταν με υπόγειο πέρασμα. Πήρε το όνομά του προς τιμήν του Κονσταντίν Πάβλοβιτς, αδελφού του τσάρου Αλέξανδρου Α'. Κατασκευάστηκε μεταξύ 1822 και 1827 στη νότια συνοικία του Κόμπλεντς ονόματι Καρτχάουζε.
 Φρούριο αυτοκράτορα Φραγκίσκου: πήρε το όνομά του προς τιμήν του Κάιζερ της Αυστρίας Φραγκίσκου Β', συμμάχου της Πρωσίας στους Ναπολεόντειους πολέμους. Κατασκευάστηκε μεταξύ 1816 και 1822 στη συνοικία Λύτσελ (Lützel) του Κόμπλεντς, που βρίσκεται στην αριστερή όχθη του Μοζέλα. Σώζεται μόνο μέρος των τειχών.
 Φρούριο Έρενμπραϊτσταϊν: δεσπόζει στην κορυφή ενός λόφου ύψους 118 μέτρων, στη δεξιά όχθη του Ρήνου, απέναντι ακριβώς από την συμβολή των ποταμών Ρήνου και Μοζέλα. Ο λόφος, με τις απότομες πλαγιές του, είναι ιδανικό σημείο για τον έλεγχο των δυο ποταμών και της ευρύτερης περιοχής γι' αυτό και οι αρχαιολογικές μαρτυρίες για την οχύρωσή του ξεκινούν από την προϊστορική εποχή. Οι πρώτες γραπτές μαρτυρίες αναφέρουν ένα κάστρο του 10ου αιώνα του Οίκου των Κορραδιδών. Το 1139 το κάστρο ανήκει πλέον στους Αρχιεπισκόπους της Τριρ, οι οποίοι το επεκτείνουν, το εξοπλίζουν (το 1524 προστέθηκαν τα πρώτα κανόνια) και του δίνουν το σχήμα πεντάγωνου. Η μετατροπή του κάστρου σε φρούριο ξεκίνησε τον 16ο αιώνα. Το 1626-9 ο Αρχιεπίσκοπος Φίλιπ Κρίστοφ φον Ζέτερν (Philipp Christoph von Sötern) κατασκεύασε στο εσωτερικό του φρουρίου ένα ανάκτορο το οποίο πήρε το όνομά του, Φίλιπσμπουργκ. Κατά τον 17ο και 18ο αιώνα στο φρούριο φυλασσόταν ο πολυτιμότερος θησαυρός του Καθεδρικού ναού της Τριρ, ο «Ιερός χιτώνας» .Από το 1795 έως το 1799 γαλλικά στρατεύματα πολιόρκησαν το φρούριο 4 φορές, έως ότου η φρουρά συνθηκολόγησε και παραδόθηκε. Το 1801, σύμφωνα με τους όρους της Συνθήκης της Λουνεβίλ, ανατίναξαν το φρούριο, στα πλαίσια αφοπλισμού της περιοχής. Όταν η Ρηνανία δόθηκε στο Βασίλειο της Πρωσίας, ο Κάιζερ Φρειδερίκος Γουλιέλμος Γ΄ της Πρωσίας διέταξε την ανακατασκευή του φρουρίου, η οποία διήρκεσε από το 1817 έως το 1828. Το ανάκτορο Φίλιπσμπουργκ όμως ήταν σε τόσο κακή κατάσταση, ώστε προτίμησαν να το κατεδαφίσουν. Στα τέλη του 19ου αιώνα, με τις αλλαγές στην τέχνη του πολέμου, το φρούριο έχασε σιγά σιγά την αξία του. Τη δεκαετία του 1970 άρχισαν οι εργασίες της αναστήλωσής του.

 Τελεφερίκ: Για την Παγκόσμια Ανθοκομική Έκθεση του 2011 στο Κόμπλεντς ξεκίνησε η λειτουργία εναέριου τελεφερίκ που ενώνει τις δύο όχθες του Ρήνου, συνδέει την παλιά πόλη (και συγκεκριμένα την περιοχή του Αγίου Κάστορα) με τον λόφο Έρενμπραϊτσταϊν, διευκολύνοντας έτσι την πρόσβαση στο φρούριο. Είναι το μεγαλύτερο τελεφερίκ σε όλη τη Γερμανία, το μήκος του είναι 890 μέτρα, διαθέτει 18 καμπίνες, που η κάθε μια τους μπορεί να μεταφέρει 35 επιβάτες. Για να μην προκληθεί οποιαδήποτε ζημιά ή οικολογική επιβάρυνση στην Κοιλάδα του κεντρικού Ρήνου, που προστατεύεται από την UNESCO, ο οργανισμός έθεσε χρονικό όριο μέχρι το 2026, πέραν του οποίου θα πρέπει να πάψει οριστικά η λειτουργία του τελεφερίκ.

Οικονομία
Το Κόμπλεντς είναι η κύρια έδρα εμπορίας των κρασιών του Ρήνου και του Μοζέλα, αλλά αποτελεί και κόμβο εξαγωγής εμφιαλωμένου μεταλλικού νερού. Στα περίχωρα της πόλης βρίσκονται βιομηχανίες κατασκευής εξαρτημάτων αυτοκινήτου (συστήματα πέδησης από την TRW Automotive, ελατήρια αερίου και υδραυλικοί αποσβεστήρες κραδασμών από την Stabilus, που ιδρύθηκε στην Κόμπλεντς το 1934), σκαφών, πηνίων αλουμινίου (από την Aleris Aluminium), πιάνων, χάρτου κ.ά. Από τον 17ο αιώνα λειτουργεί το ζυθοποιείο Königsbacher. Η πόλη είναι ένα σημαντικό κέντρο διέλευσης της σιδηροδρομικής γραμμής του Ρήνου και της ναυσιπλοΐας του Ρήνου.  Από τις 19 Σεπτεμβρίου 2012 ξεκίνησε τη λειτουργία του ένα κέντρο εφοδιασμού της Amazon, περίπου 15 χιλιόμετρα έξω από την πόλη, στο Autobahnkreuz Koblenz.
Στο Κόμπλεντς εδρεύει το Γερμανικό Επιτελείο Στρατιωτικών Δυνάμεων.

Μεταφορές

Οδικό δίκτυο
Δυτικά της πόλης περνά ο αυτοκινητόδρομος A 61, που συνδέει το Λουντβιχσχάφεν με τη Μενχενγκλάντμπαχ, στα βόρεια περνά ο αυτοκινητόδρομος A 48, που συνδέει τον A 1 (Σααρμπρύκεν-Κολωνία), με τον A 3, (Φρανκφούρτη-Κολωνία). Από τα περίχωρα της πόλης περνούν αρκετοί περιφερειακοί αυτοκινητόδρομοι όπως οι 9, 42, 49, 416, 258 and 327. Το τούνελ Glockenberg συνδέει την γέφυρα Pfaffendorf με τον αυτοκινητόδρομο B 42. 
Τις δυο όχθες του Ρήνου συνδέουν οι εξής γέφυρες: Bendorfer Autobahnbrücke, Pfaffendorfer, Horchheim (σιδηροδρομική) και η Südbrücke. Πάνω από τον ποταμό Μοζέλα υπάρχουν οι εξής γέφυρες: Balduinbrücke, Moseleisenbahnbrücke, Europabrücke, Staustufe Koblenz, Kurt-Schumacher-Brücke, Gülser Eisenbahnbrücke.

Σιδηροδρομικό δίκτυο
Η πόλη εξυπηρετείται κυρίως από τον σταθμό Koblenz Hbf, άλλοι σταθμοί στη γύρω περιοχή είναι οι Koblenz-Ehrenbreitstein, Koblenz-Güls, Koblenz-Lützel, Koblenz-Moselweiß και Koblenz-Stadtmitte. Η πόλη είναι κόμβος τόσο της Δυτικής Σιδηροδρομικής γραμμής του Ρήνου (Βόννη-Μάιντς) όσο και της Ανατολικής (Βιζμπάντεν-Κολωνία). Το Κόμπλεντς είναι η αφετηρία της Σιδηροδρομικής γραμμής του Μοζέλα -Τριρ, Κόμπλεντς- Λουξεμβούργο  και της γραμμής της κοιλάδας του ποταμού Λαν, προς Λιμβούργο και Γκίσεν.

Εκπαίδευση
Το Πανεπιστήμιο Κόμπλεντς και Λαντάου είναι ένα από τα πιο καινούρια πανεπιστημιακά ιδρύματα της Γερμανίας. Από την Παιδαγωγική Ακαδημία, που υπήρχε μέχρι το 1990 προέκυψε ένα Πανεπιστήμιο με 8 σχολές και 2 Πανεπιστημιουπόλεις, μια στο Κόμπλεντς και μια στο Λαντάου, με ευρύ φάσμα τμημάτων και πτυχίων. Η πόλη του Μάιντς χρησιμεύει ως σύνδεσμος ανάμεσα στις 2 Πανεπιστημιουπόλεις, φιλοξενώντας την Πρυτανεία και τα γραφεία διοίκησης του Πανεπιστημίου. Το ακαδημαϊκό προφίλ του πανεπιστημίου χαρακτηρίζεται από τον συνδυασμό της Επιστήμης της Πληροφορικής και της Ψυχολογίας μαζί με τα παραδοσιακά τμήματα της Παιδαγωγικής, των Ανθρωπιστικών και σπουδών και των Φυσικών και Κοινωνικών Επιστημών.

Αδελφοποιημένες πόλεις
Έχουν γίνει αδελφοποιήσεις με τις παρακάτω πόλεις:

 Νεβέρ, Γαλλία, από το 1963
 Χάρινγκεϊ, Λονδίνο, Ηνωμένο Βασίλειο, από το 1969
 Νόριτς, Ηνωμένο Βασίλειο, από το 1978
 Μάαστριχτ, Ολλανδία, από το 1981
 Νοβάρα, Ιταλία, από το 1991
 Όστιν, Τέξας, Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, από το 1992
 Πετάχ Τίκβα, Ισραήλ, από το 2000
 Βαράζντιν, Κροατία, από το 2007

Προσωπικότητες 

 Μαρία Μαγδαληνή βαν Μπετόβεν, μητέρα του μουσικού Λούντβιχ βαν Μπετόβεν

 Φρίντριχ φον Γκέρτνερ, Γερμανός αρχιτέκτονας 
 Κλέμενς φον Μέττερνιχ πρίγκιπας (επί τιμή)

Σημειώσεις

Παραπομπές

Πόλεις της Ρηνανίας-Παλατινάτου