Ναυμαχία του κάβο Μπαμπά

Η Ναυμαχία του κάβο Μπαμπά ήταν πολεμική εμπλοκή της επανάστασης του 21.
Ήταν το τελευταίο κατόρθωμα στη θάλασσα στην επανάσταση του 21 και συμπολέμησαν σε αυτό οι ναύαρχοι, ο Μιαούλης και ο Κωνσταντίνος Κανάρης.

Η εξέλιξη των γεγονότων
Ο Καποδίστριας το Μάη τού 1828 έστειλε μοίρα του στόλου να προστατέψει τη Σάμο από αιφνιδιαστική επίθεση.
Οι Τούρκοι, έπειτα από την καταστροφή τού στόλου τους στο Ναβαρίνο,δούλευαν σε όλους τούς ταρσανάδες τους να φτιάξουν καινούργια πλοία. Ο Μιαούλης μαθαίνει πως στη Μυτιλήνη ναυπήγησαν μια κορβέτα, πού θα έφευγε για τα Δαρδανέλια. 

Στις 26 τού Μάη ο Μιαούλης, με τη φρεγάτα "Ελλάδα", ξεχωρίζει δυο τουρκικά πλοία, το ένα τρικάταρτο και το άλλο δικάταρτο, και βάζει πλώρη καταπάνω τους. Τα δυο τούρκικα, μπροστά στον κίνδυνο, άραξαν κάτω από το κάστρο τού κάβο Μπαμπά (αρχαίο Λεκτόν), για να προστατευτούν από τα κανόνια του. Τα ρηχά νερά και οι ξέρες εμπόδιζαν τη φρεγάτα να μανουβράρει για να χτυπήσει. 

Ο Μιαούλης έκρινε εύλογον να καλέσει από τη Σάμο τον Κανάρη με το πυρπολικό του. 
Στις 30 τού Μάη, προχωρά πρώτη ή φρεγάτα και αρχίζει φωτιά.

Καθώς απλώθηκε καπνός, ο Κανάρης, κάτω από πυροβολισμούς των καραβιών και τού κάστρου, κολλά το μπουρλότο του στην πλώρη της κορβέτας και το ανάβει. Μα οι τουρκικές φελούκες κατορθώνουν να αποτραβήξουν το πυρπολικό. Η κορβέτα είχε για την ώρα σωθεί.

Ο Μιαούλης τότε, αδιαφορώντας για όλα, προχωρεί και της αδειάζει μια ομοβροντία με τα 32 κανόνια της μιας πλευράς της φρεγάτας του. Ή "Ελλάδα" μανουβράρει και αδειάζει μια δεύτερη ομοβροντία με τα κανόνια της άλλης πλευράς.
Μία τρίτη ομοβροντία αποτελειώνει την κορβέτα. 
Το δικάταρτο όμως είχε γλιτώσει. Οι Τούρκοι το κάθισαν στα ρηχά. Την άλλη μέρα, αφού αλάφρωσαν το φορτίο του, το ξανασήκωσαν. Μα η «Ελλάδα» ζύγωσε και με μια μόνη ομοβροντία το βύθισε.

Πηγές
 Δημήτρης Φωτιάδης, «Κανάρης», Πολιτικές και Λογοτεχνικές Εκδόσεις 1960, σ.396-399.
 Δημήτρης Φωτιάδης, Ή Επανάσταση του 21, ΜΕΛΙΣΣΑ 1971, τ.Δ, σ.71-73.

Ναυμαχίες της Ελληνικής Επανάστασης του 1821
Μάχες ελληνικού στρατού
Μάχες της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας
Ιστορία της Λέσβου