Μπάζιλ Σπενς

Ο Μπάζιλ Σπενς (πλήρες όνομα στα , 1907 – 1976) ήταν Σκώτος αρχιτέκτονας, ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους του νεωτεριστικού κινήματος του Μοντερνισμού (Modernism) κατά τον 20ο αιώνα. Ο Σπενς γεννήθηκε στη Βομβάη της Ινδίας στις 13 Αυγούστου 1907. Σπούδασε αρχικά στα 1919 – 1925 στο Κολέγιο Τζορτζ Γουότσον (George Watson’ s College) στο Εδιμβούργο της Σκωτίας και στη διάρκεια του Μεσοπολέμου, από το 1925 μέχρι το 1931, σπούδασε αρχιτεκτονική στο Κολέγιο Τέχνης του Εδιμβούργου.  

Μετά την αποφοίτησή του το 1931, ο Σπενς ίδρυσε αρχιτεκτονικό γραφείο και κατασκεύασε μεγάλες εξοχικές επαύλεις στη Σκωτία.  Το 1939 στρατεύτηκε και το 1944 έλαβε μέρος στην απόβαση της Νορμανδίας. Αποστρατεύτηκε το Σεπτέμβριο του 1945 με το βαθμό του ταγματάρχη. Από το 1953 εγκαταστάθηκε μόνιμα στο Λονδίνο, όπου λειτούργησε δικό του αρχιτεκτονικό γραφείο. Από το 1958 ως το 1960 χρημάτισε πρόεδρος του Βασιλικού Ινστιτούτου Βρετανών Αρχιτεκτόνων, ενώ από το 1961 ως το 1968 κατείχε τη θέση καθηγητή αρχιτεκτονικής στη Βασιλική Ακαδημία του Λονδίνου. Το 1973 εκδόθηκε το βιβλίο του «Νέα κτίρια σε παλιές πόλεις» (New Buildings in Old Cities). Πέθανε στις 19 Νοεμβρίου 1976 σε ηλικία 69 ετών στην κατοικία του στην πόλη Άι (Eye) της κομητείας Σάφολκ (Suffolk) της Αγγλίας.

Μετά το 1945, ο Σπενς συνδύασε παράδοση με μοντερνισμό σε πολλά έργα του, το σημαντικότερο από τα οποία είναι ο υπερμοντέρνος καθεδρικός ναός του Κόβεντρυ (Coventry) της Αγγλίας. Κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, ο Αγγλικανικός Καθεδρικός Ναός του Κόβεντρυ καταστράφηκε σχεδόν ολοκληρωτικά από τους βομβαρδισμούς της γερμανικής αεροπορίας. Ο Σπενς κέρδισε το διαγωνισμό, ανάμεσα σε άλλες 200 υποψηφιότητες, να οικοδομήσει και πάλι τον καθεδρικό ναό της πόλης, η κατασκευή του οποίου ξεκίνησε το 1954 και ολοκληρώθηκε το 1962. Για το έργο του αυτό, ο Σπενς τιμήθηκε με τον τίτλο του ιππότη (Sir) το 1960.

Άλλα σημαντικά έργα του Μπάζιλ Σπενς, εξαίρετα δείγματα νεωτεριστικής αρχιτεκτονικής, είναι η Βρετανική Πρεσβεία στη Ρώμη (1960 – 1971), η  Βουλή της Νέας Ζηλανδίας στο Ουέλινγκτον (1964), η Πανεπιστημιακή Βιβλιοθήκη του Εδιμβούργου, το Αεροδρόμιο της Γλασκώβης (1966), η Εκκλησία του Αγίου Παύλου στο Σέφιλντ, η Βιβλιοθήκη, το κτίριο της Ένωσης Σπουδαστών και αμφιθέατρα διαλέξεων στο Πανεπιστήμιο του Σάσσεξ (1962 – 19710 κ. ά. Σχεδίασε ακόμη ενοριακές εκκλησίες, οικιστικά συγκροτήματα, πολυκατοικίες, θέατρα, εργοστάσια και κτίρια γραφείων.

Ο Μπάζιλ Σπενς στην Αθήνα
Δίπλα στο κλασικιστικό κτίριο της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος στην Οδό Σταδίου στην Αθήνα, ο Σπένς έχτισε το κτίριο που βρίσκεται στη συμβολή των Οδών Σταδίου και Κοραή και στεγάζει σήμερα την Εμπορική Τράπεζα. Το αθηναϊκό αυτό κτίριο του Σπενς, απέναντι από την Πλατεία Κλαυθμώνος, οικοδομήθηκε στη δεκαετία του 1970, σε συνεργασία του με τον Εμμανουήλ Βουρέκα, στη θέση ενός κατεδαφισμένου νεοκλασικού μεγάρου. Αποτελεί εξαίρετο δείγμα μοντερνισμού (modernism) και διεθνούς αρχιτεκτονικής.

Παραπομπές

Πηγές 
 Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος-Λαρούς-Μπριτάνικα, λήμμα «Σπενς, Σερ Μπέιζιλ», τόμος 55, σελ. 73, Εκδόσεις Πάπυρος, Αθήνα, 1996.
 Νίκος Βατόπουλος “Ένας «Σκωτσέζος» Σταδίου και Κοραή”, Εφημ. Καθημερινή, 25 Νοεμβρίου 2007.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 

Βρετανοί αρχιτέκτονες
Σκωτσέζοι καλλιτέχνες
Σκωτσέζοι μηχανικοί