Τέμενος Λαλά Μουσταφά Πασά

Το Τέμενος Λαλά Μουσταφά Πασά (τουρκ. Lala Mustafa Paşa Camii) είναι γοτθικής αρχιτεκτονικής ναός στην Αμμόχωστο τον οποίο μετέτρεψαν σε τζαμί οι Οθωμανοί αμέσως μετά την κατάληψη της πόλης το 1571.

Ιστορία και γεωγραφική θέση 
Ο ναός κτίστηκε στα τέλη του δεύτερου μισού του 13ου αιώνα από τους Φράγκους βασιλείς της Κύπρου Οίκο ντε Λουζινιάν ως ο καθεδρικός ναός των καθολικών χριστιανών της Αμμοχώστου και πιστεύεται ότι η κατασκευή του διήρκεσε ως τα 1400. Σήμερα θεωρείται ως ο πιο μεγαλοπρεπής κι όμορφος γοτθικός ναός που σώζεται στην Εγγύς και Μέση Ανατολή. Ο ναός ήταν αφιερωμένος στον Άγιο Νικόλαο (Γαλλικά:cathédrale Saint-Nicolas). Από το 1290 και ως το 1373 γινόταν σε αυτόν η στέψη των Λουζινιανών ηγεμόνων ως βασιλέων της Ιερουσαλήμ, αφού πρώτα είχαν στεφθεί ως βασιλείς της Κύπρου στον καθεδρικό ναό της Αγίας Σοφίας (σήμερα Σελιμιγιέ τζαμί) στην Λευκωσία.

Αρχιτεκτονική
Ο ναός χωρίζεται σε τρία κλίτη, έχει μήκος 55 μέτρα, πλάτος 23 και ύψος 25. Γάλλοι μελετητές θεωρούν ότι ο ναός αντλεί στοιχεία κι έχει αρκετές ομοιότητες με το καθεδρικό ναό της Ρενς (cathédrale Notre-Dame de Reims) και ανήκει στη γοτθική τεχνοτροπία Rayonnant (Rayonnant Gothic style).

Αν και δέχθηκε αρκετά πλήγματα πυροβολικού κατά την πολιορκία της Αμμοχώστου (1570-71), διατήρησε σε μεγάλο βαθμό την αρχική του μορφή. Μετά την κατάληψη Οθωμανοί τεχνίτες αφαίρεσαν τα κωδωνοστάσια, τις ανθρώπινες μορφές από το γλυπτό διάκοσμο, αλλά και από τα βιτρώ (υαλογραφίες), και πρόσθεσαν μιναρέ και μιχράμπ. Αρκετές ζημιές στο ναό σημειώθηκαν επίσης από το μεγάλο σεισμό του 1735. Εντούτοις ακόμα και σήμερα διατηρούνται σε καλή κατάσταση οι τρεις περίτεχνα διακοσμημένες είσοδοι που φέρουν θαυμάσια αετώματα και πάνω από την κεντρική πύλη σώζεται μια μεγάλη ροζέτα διακοσμημένη με γεωμετρικά σχέδια βιτρώ.

Παραπομπές

Πηγές
 Camille Enlart, Gothic Art and the Renaissance in Cyprus, (Αγγλική μτφ. D. Hunt), London: Trigraph/A. G. Leventis Foundation, 1987. 
 Αθηνά Ταρσούλη, ΚΥΠΡΟΣ, Αθήναι: Εκδόσεις ΑΛΦΑ, 1955. (Κεφ. Εκκλησίες της Αμμοχώστου)
 Μεγάλη Κυπριακή Εγκυκλοπαίδεια. Υπεύθυνος έκδοσης Αντρος Παυλίδης, Λευκωσία: Εκδ. Φιλόκυπρος, 1984.
 Οδοιπορική Ξενάγηση της Αμμοχώστου, Έκδοση SAVE (χρηματοδότηση USAID), 2010
 http://www.gothic-architecture.com/node/188

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

 https://web.archive.org/web/20160304231927/http://www.famagusta.org.cy/default.asp?id=303#1
 http://www.cyprus44.com/famagusta/lala-mustafa-pasa-mosque.asp
 http://www.cypnet.co.uk/ncyprus/city/famagusta/lala/index.html
 http://www.whatson-northcyprus.com/interest/famagusta/famagusta/lala_mustafa_pasha.htm
 http://www.sacred-destinations.com/cyprus/famagusta-st-nicholas-cathedral-lala-mustafa-camii.htm

Αμμόχωστος
Λαλα Μουσταφα Τεμενος