Νικολάι Μπάσοφ

Ο Νικολάι Γκεννάντιεβιτς Μπάσοφ (ρωσ. Николай Геннадиевич Басов, 14 Δεκεμβρίου 1922 - 1 Ιουλίου 2001) ήταν Σοβιετικός φυσικός και παιδαγωγός. Για την εργασία του πάνω στην κβαντική ηλεκτρονική, η οποία οδήγησε στην κατασκευή του λέιζερ και μέιζερ μοιράστηκε το βραβείο Νόμπελ Φυσικής με τους Αλεξάντρ Πρόχοροφ και Τσαρλς Χαρντ Τάουνς.

Βιογραφία 
Ο  Μπάσοφ γεννήθηκε στην πόλη Ουσμάν στη σημερινή περιφέρεια Λίπετσκ της Ρωσίας. Τελείωσε το σχολείο το 1941 στο Βορόνεζ, και αργότερα έκανε τη στρατιωτική του θητεία στην Ιατρική Ακαδημία Κούιμπισεφ. Το 1943 άφησε την Ακαδημία και εντάχθηκε στον Κόκκινο Στρατό, συμμετέχοντας στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο με το Πρώτο Ουκρανικό Μέτωπο.

Ο  Μπάσοφ αποφοίτησε από τη σχολή φυσικής μηχανικής της Μόσχας το 1950.  Τότε είχε μια καθηγεσία στο MEPI και επίσης είχε εργαστεί στο Ινστιτούτο Φυσικής Λέμπεντεφ (LPI), όπου έκανε μια διατριβή το 1953 για την υποψηφιότητα Επιστημών βαθμού (ισοδύναμο με διδακτορικό) και μια διατριβή για το διδακτορικό του πτυχίο Επιστημών το 1956. Ο  Μπάσοφ ήταν διευθυντής του LPI την περίοδο 1973-1988. Εξελέγη το 1962 αντεπιστέλλον  μέλος της Σοβιετικής Ακαδημίας Επιστημών (Ρωσικής Ακαδημίας Επιστημών από το 1991)  και Τακτικό Μέλος της Ακαδημίας το 1966. Το 1967 εξελέγη μέλος του Προεδρείου της Ακαδημίας (1967-1990), από το 1990 ήταν ο σύμβουλος του Προεδρείου της Σοβιετικής Ακαδημίας Επιστημών. Ήταν επίτιμο μέλος της Διεθνούς Ακαδημίας Επιστημών. Ήταν ο επικεφαλής του εργαστηρίου κβαντικής ραδιοφυσικής στο LPI μέχρι το θάνατό του το 2001.

Βιβλία 
 N. G. Basov, K. A. Brueckner (Editor-in-Chief), S. W. Haan, C. Yamanaka. Inertial Confinement Fusion, 1992, Research Trends in Physics Series published by the American Institute of Physics Press (presently Springer, New York). ISBN 0-88318-925-9.
 V. Stefan and N. G. Basov (Editors). Semiconductor Science and Technology, Volume 1. Semiconductor Lasers. (Stefan University Press Series on Frontiers in Science and Technology) (Paperback), 1999. ISBN 1-889545-11-2.
 V. Stefan and N. G. Basov (Editors). Semiconductor Science and Technology, Volume 2: Quantum Dots and Quantum Wells. (Stefan University Press Series on Frontiers in Science and Technology) (Paperback), 1999. ISBN 1-889545-12-0.

Βραβεία και τιμητικές διακρίσεις 
 Βραβείο Λένιν (1959)
 Βραβείο Νόμπελ Φυσικής (1964)
 Ήρωας της Σοσιαλιστικής Εργασίας - δύο φορές, (1969, 1982)
 Βραβείο Kalinga (1986)
 Βραβείο Στάλιν (1989)
 Τάγμα του Λένιν - πέντε φορές

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Ο τάφος του Μπάσοφ
 Βιογραφία στο Ίδρυμα Νόμπελ 

Σοβιετικοί φυσικοί
Βραβευμένοι με Νόμπελ Φυσικής
Νικητές βραβείου Λένιν