Νικόλαος Μεθώνης

Ο επίσκοπος Μεθώνης Νικόλαος ήταν Έλληνας λόγιος του 12ου αιώνα. Άκμασε στην Πελοπόννησο επί βασιλείας Μανουήλ Κομνηνού περί το έτος 1155. Ήταν ένας από τους πολυμαθέστερους και ευφυέστερους φιλόσοφους και θεολόγους της εποχής του.

Συγγράμματα 
Ο Νικόλαος ήταν πολυγραφότατος. Συνέγραψε τα εξής:
 Περί πρωτείων Πάπα
 Συλλογισμός περί της του Παναγίου Πνεύματος εκπορεύσεως
 Περί εκπορεύσεως αύθις του Παναγίου Πνεύματος δεύτερος συλλογισμός
 Περί αζύμων
 Περί αζύμων αύθις δεύτερον σύνταγμα
 Προς Λατίνους περί της εκπορεύσεως του αγίου Πνεύματος, ότι εκ του Πατρός, ου μην και εκ του Υιού το Πνεύμα το άγιον εκπορεύεται. Έκδοση 1859, Λονδίνο, έκδοση υπό Κωνσταντίνου Σιμωνίδου
 Περί νηστείας Λατίνων εν τω Σαββάτω και περί του ό τι ου δει εν τεσσαρακοστή τελείαν γενέσθαι μυσταγωγίαν ως εκ των θείων κανόνων εστίν απόδειξις· έτι δε και περί γάμου ιερέων
 Κατά παραβατών του θείου νόμου
 Περί της Αγίας Τριάδος βιβλία τρία
 Συζητήσεις περί θεολογικών θεσμών του πλατωνικού φιλοσόφου Πρόκλου βιβλία εξ
 Περί χρεών ιερέως
 Περί αιρέσεων βιβλία επτά
 Περί εξομολογήσεως
 Περί των επτά μυστηρίων
 Περί χρεών του ανθρώπου
 Περί ευσεβείας
 Περί μετανοίας
 Περί των επτά αγίων οικουμενικών συνόδων
 Περί προσευχής
 Περί Λατινικής ματαιοφροσύνης
 Πανηγυρικούς λόγους τρεις και τριάκοντα
 Ανάπτυξις της θεολογικής στοιχειώσεως Πρόκλου του Λυκίου, πλατωνικού φιλοσόφου, προς το μη συναρπάζεσθαι τους αναγιγνώσκοντας υπό της επιφαινόμενης αυτή πειθανάγκης, και σκανδαλίζεσθαι κατά της υγιούς πίστεως
 Σύνοψις των ως επί λόγω των κατά πλάτους τω Φωτίω περί εκπορεύσεως του Παναγίου Πνεύματος γεγραμμένων

 Έλεγχοι κεφαλαιώδεις του παρά Λατίνοις καινοφανούς δόγματος του ότι το Πνεύμα το άγιον εκ του Πατρός και του Υιού προέρχεται. 
 Απομνημονεύματα εκ των εν διαφόροις λόγοις γεγραμμένων κατά Λατίνων περί της εις το άγιον Πνεύμα βλασφημίας.

Πηγές

Βιβλιογραφία
 Τερέζης Χρήστος, «Ο Νικόλαος Μεθώνης και η θεωρία των Ενάδων κατά Πρόκλον», Ελληνική Φιλοσοφική Επιθεώρηση 5 (1988), 54-72.
 Σιάσος Λάμπρος: «Φιλοσοφική αποδεικτική και βιβλική πίστη στην αντιπρόκλεια πραγματεία του Νικολάου Μεθώνης». Επιστημονική επετηρίδα Θεολογικής Σχολής Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης 28 (1985), 385-415

Παραπομπές 

Ορθόδοξοι λόγιοι
Επίσκοποι Μεθώνης