Οικία - Μουσείο Ντοστογιέφσκι

Η Οικία - Μουσείο Ντοστογιέφσκι (ρωσικά: Mузей Ф. М. Достоевского) βρίσκεται στον αριθμό 5 της οδού Κουζνέτσνι / Кузнечный (Μετρό: Βλαντίμιρσκαγια) της Αγίας Πετρούπολης στη Ρωσία.

Ο Ντοστογιέφσκι στην Αγία Πετρούπολη 
Το Μουσείο Ντοστογιέφσκι στην Αγία Πετρούπολη είναι το τελευταίο από τα πολλά σπίτια που κατοίκησε ο Ρώσος συγγραφέας Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι (1821 - 1881). Στο σπίτι αυτό μετακόμισε ο Ντοστογιέφσκι με την οικογένειά του στις αρχές Οκτωβρίου του 1878 και έζησε εκεί μέχρι το θάνατό του στις 28 Ιανουαρίου του 1881. Εδώ ολοκλήρωσε το τελευταίο μεγάλο έργο του "Αδελφοί Καραμαζώφ" (1880).

Ο Ντοστογιέφσκι, αν και έζησε στην Αγία Πετρούπολη επί 28 συνολικά χρόνια, δεν απέκτησε ποτέ δικό του σπίτι. Πάντοτε νοίκιαζε τα σπίτια που κατοικούσε. Σ' όλη τη διάρκεια που έζησε στην Αγία Πετρούπολη, μετακόμισε είκοσι φορές σε διάφορα σπίτια και δεν έμενε περισσότερο από τρία χρόνια σε καθένα από αυτά.

Στα χρόνια της Σοβιετικής Ένωσης, η μνήμη και το έργο του Ντοστογιέφσκι δεν ήταν σε μεγάλη εκτίμηση, για το λόγο ότι οι κοινωνικές και θρησκευτικές πεποιθήσεις του ήταν ασυμβίβαστες με την επίσημη σοβιετική ιδεολογία. Στα χρόνια αυτά, το σπίτι της οδού Κουζνέτσνυ είχε παρακμάσει και είχε ματατραπεί από το καθεστώς σε κοινοτικά διαμερίσματα.

Το Μουσείο Ντοστογιέφσκι 

Το 1971, η 150η επέτειος από τη γέννηση του Ντοστογιέφσκι ήταν γεγονός που γιορτάστηκε παγκοσμίως και έγινε ο καταλύτης για την ίδρυση του σημερινού μουσείου. Το σπίτι που είχε ζήσει ο συγγραφέας τα τελευταία χρόνια της ζωής του ανακαινίστηκε με βάση το υπάρχον υλικό στα κρατικά αρχεία της πόλης. Τα επίσημα εγκαίνια του Μουσείου Ντοστογιέφσκι έγιναν το Νοέμβριο του 1971 και αποτέλεσαν μέγιστο πολιτιστικό γεγονός στην τότε πόλη του Λένινγκραντ.

Το Μουσείο εμπλουτίστηκε αρχικά με τα προσωπικά αντικείμενα και τα γραπτά κείμενα του συγγραφέα, που είχε συγκεντρώσει και διαφυλάξει η χήρα του Άννα Γκριγκόριεβνα Ντοστογιέφσκαγια μέχρι τον θάνατό της το 1918. Ο εγγονός του συγγραφέα Αντρέι Φιόντοροβιτς Ντοστογιέφσκι (1908 - 1968) συνέβαλε αποφασιστικά στη δημιουργία του μουσείου, ενώ όλο το πολύτιμο υλικό που είχε συγκεντρώσει στη μνήμη του διάσημου παππού του αποτέλεσε τη βάση της πρώτης συλλογής του μουσείου.

Στα χρόνια που ακολούθησαν, οι συλλογές του μουσείου εμπλουτίστηκαν και με πολλά άλλα εκθέματα. Σήμερα περιλαμβάνει σημαντικές συλλογές γραφικών τεχνών, φωτογραφικού υλικού, αφισών από θεατρικές παραστάσεις των έργων του συγγραφέα και αλληλογραφίας του με συγγενείς και φίλους, ενώ η βιβλιοθήκη του μουσείου περιέχει 24.000 τόμους.

Περιγραφή του Μουσείου 
 
Το Μουσείο στεγάζεται στο δεύτερο όροφο του κτηρίου, όπου ζούσε ο Ντοστογιέφσκι με την οικογένειά του. Στο χωλ της εισόδου βρίσκονται οι ομπρέλες και το καπέλο του Ντοστογιέφσκι. Το έξοχα διακοσμημένο παιδικό δωμάτιο περιέχει ένα ξύλινο αλογάκι, κούκλες και το «μουσικό» βιβλίο με τα παραμύθια που διάβαζε ο Ντοστογιέφσκι στα παιδιά του. Πανέμορφη και η τραπεζαρία του σπιτιού.

Στο γραφείο του Ντοστογιέφσκι υπάρχει το τραπέζι όπου έγραφε, το δερμάτινο πορτοφόλι του, η πένα του, ένα κουτάκι για τα φάρμακά του. Υπάρχει ακόμη ένα μεγάλο ρολόι με τους δείκτες του σταματημένους την ώρα του θανάτου του στις 8.36 μ.μ. Στον τοίχο κρέμεται ένα αντίγραφο του αγαπημένου του πίνακα «Μαντόνα Σιστίνα» του Ραφαήλ. 

Στο μουσείο υπάρχει ακόμη η νεκρική μάσκα του Ντοστογιέφσκι, φτιαγμένη αμέσως μετά τον θάνατό του από τον γλύπτη L.A. Bernshtam.

Πηγές

 N. Ashimbaeva & V. Biron: "The Dostoevsky Museum in Saint-Petersburg" (illustrated), Silver Age Publishers, Saint Petersburg, 2006.

Ντοστογιεφσκι
Ντοστογιεφκι
Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι
Ντοστογιεφσκι