Τράπεζα Κρήτης (1899-1919)

Η Τράπεζα Κρήτης λειτούργησε από το 1899 έως το 1919 στην Κρήτη αρχικά. Για την τράπεζα η οποία συνδέθηκε με το Σκάνδαλο Κοσκωτά δείτε Τράπεζα Κρήτης (1980–1999).

Ιστορικό 
Μετά την ίδρυση της Κρητικής Πολιτείας το 1898 και με διάταγμα της Κρητικής κυβέρνησης ιδρύεται η Τράπεζα Κρήτης με έδρα τα Χανιά στις 30 Σεπτεμβρίου του 1899. 

Τα απαραίτητα κεφάλαια τα οποία ήταν 10.000.000 δραχμές κατέβαλαν η Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος μαζί με όμιλο Άγγλων τραπεζιτών (οίκος Ροθτσιλντ).

Έτσι η Τράπεζα Κρήτης ήταν προνομιούχος. Το Ελληνικό κράτος δηλαδή της είχε παραχωρήσει το δικαίωμα της έκδοσης και κυκλοφορίας χαρτονομίσματος στην Κρήτη όπως είχε κάνει με την Ιονική για τα Επτάνησα και την Τράπεζα Ηπειροθεσσαλίας για τις “Νέες Χώρες”.

Η κυβέρνηση της παραχώρησε αποκλειστικά προνόμιο της έκδοσης χαρτονομισμάτων της Δραχμής της Κρητικής Πολιτείας. Το προνόμιο αυτό το διατήρησε και μετά την ένωση της Κρήτης με την υπόλοιπη Ελλάδα το 1913 έως και το 1919 οπότε συγχωνεύτηκε με την Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος

Στην συνεχεία συνέχισε να δημοσιεύει ισολογισμούς στα ΔΑΕ (Δελτία ανωνύμων εταιρειών τα όποια θεσμοθετήθηκαν με νόμο το Σεπτέμβριο του 1925 και εφαρμόστηκαν με την δημοσίευση του πρώτου ΔΑΕ-ΦΕΚ την 1-8-1926 και έκτοτε μέχρι το 1-1-2015 όπου μετονομάστηκαν .

Η τράπεζα Κρήτης λοιπόν λειτούργησε αρκετά ενεργά την περίοδο 1914-1919. ( Φεκ Α τεύχος 257/1914,376/1914,107/1915,294/1915, 324,1915 198/1918,) 

Ξεκίνησε να συγχωνευτεί το 1919 με την Εθνική τράπεζα ( Φεκ Α τεύχος 74/1919) και μέχρι και το 1962 ήταν σε καθεστώς εκκαθαρίσεως και συγχωνεύσεως και συνέχισε να δημοσιεύει κανονικά ισολογισμούς (ενδεικτικά Φεκ Δελτία ανωνύμων εταιριών τεύχος 1/1932  23/1934 52/1934 88/1934 14/1932 349/1936 360/1936)  το 1959 ( Φεκ Α τεύχος  105/1959) η νομισματική επιτροπή με επέμβαση διέταξε την άρση άδειας λειτουργιάς της τράπεζας. (η όποια συνέχισε να λειτούργει ενώ θεωρητικά συγχωνεύτηκε με την Εθνική τράπεζα το 1919 η οποία απέτυχε να την εκκαθαρίσει. ) 

Η Νομ.Επιτρ είχε διατάξει την αύξηση εκ νέου του μετοχικού κεφαλαίου το 1958 η όποια μέχρι τότε δεν πραγματοποιήθηκε, τέθηκε σε εκκαθάριση με διορισμένο εκκαθαριστή των διευθυντή του υποκαταστήματος Ηρακλείου Κρήτης της Τράπεζας της Ελλάδος Γεώργιο Καρνασιώτη και αναπληρωτή τον Μενέλαο Νικολάου Καρέτσα υποδιευθυντή του ιδίου υποκαταστήματος. 

Στην συνεχεία η νομισματική επιτροπή έβγαλε τις εξής αποφάσεις ( Φεκ Α τεύχος 120/1961 201/1961 203/1961) και διετάχθη η επαναλειτουργία της  στην συνεχεία υπήρχαν διάφορες ενστάσεις και εκ νέου τέθηκε σε εκκαθάριση το 1964 το 1965 έως και το 1966 ΦΕΚ Α' 179/1966 έγινε η αύξηση μετοχικού κεφαλαίου και επαναλειτούργησε η Τράπεζα κατά την περίοδο της Χούντας (1967-1974) Ο Ελληνοαμερικάνος Γιώργος Κοσκωτάς (Σκάνδαλο Κοσκωτά) ξεκίνησε να δουλεύει στην Τράπεζα Κρήτης ως απλός υπάλληλος το 1979, και ενώ τον καταζητούσαν ήδη στην Αμερική για πλαστογραφία. Πέντε μόλις χρόνια αργότερα σε μια ιστορία που θυμίζει Χολιγουντιανό σενάριο, ο Κοσκωτάς είχε καταφέρει να αγοράσει την Τράπεζα Κρήτης και το 1995 τέθηκε με το νόμο (2330/95) σε εκκαθάριση και είναι έκτοτε σε καθεστώς εκκαθαρίσεως με έδρα Βουκουρεστίου 20 και συνολική οφειλή προς το Ελληνικό δημόσιο ύψους 158.153.405,21 ευρώ.

Πηγές 
 Πυλαρινός "Τα Ελληνικά Χαρτονομίσματα 1898-1992" 3η Έκδοση.
 Bank of Crete, Coins World
 http://www.et.gr Εθνικό Τυπογραφείο.
 http://www.ta.gr Επίσημος Ιστότοπος της Υπό εκκαθάριση Τραπέζης της Ανατολής.

Δείτε επίσης
 Δραχμή Κρητικής Πολιτείας

Πρώην τράπεζες της Ελλάδας
Κρητική Πολιτεία
Χανιά