Μογκαντίσου

Η Μογκαντίσου (αγγλ. Mogadishu, σομαλ. Muqdisho, ιταλ. Mogadiscio, αραβ. Maqdishu) είναι η πρωτεύουσα της Σομαλίας και η μεγαλύτερη πόλη της χώρας. Η πόλη χρησιμεύει ως ένα σημαντικό λιμάνι της Σομαλίας και έχει εκτιμώμενο πληθυσμό 2.388.000 (2021). Αποτελούσε έναν από τους πρώτους αραβικούς οικισμούς στις ακτές της Ανατολικής Αφρικής, η προέλευση του οποίου χρονολογείται από τον 10ο αιώνα μ.Χ. Μειώθηκε τον 16ο αιώνα μετά από μια περίοδο εκτεταμένου εμπορίου με τα αραβικά κράτη, αλλά είχε εμπορικές σχέσεις με τους Πορτογάλους και τους ιμάμηδες του Μουσκάτ πριν τεθεί υπό τον έλεγχο του σουλτάνου της Ζανζιβάρης το 1871.

Το λιμάνι εκμισθώθηκε στους Ιταλούς το 1892 και πουλήθηκε σε αυτούς το 1905 υπό την πίεση των Βρετανών, οι οποίοι είχαν δημιουργήσει προτεκτοράτο στο Σουλτανάτο της Ζανζιβάρης. Η πόλη έγινε πρωτεύουσα της ιταλικής Σομαλιλάνδης, στη συνέχεια πρωτεύουσα του εδάφους εμπιστοσύνης της Σομαλίας, για να καταλήξει πρωτεύουσα της ανεξάρτητης Σομαλίας το 1960. Παλιά κτίρια και τζαμιά σε ισλαμικό στυλ συνδυάστηκαν αρμονικά με τη σύγχρονη αρχιτεκτονική του Εθνικού Πανεπιστημίου της Σομαλίας και του νοσοκομείου. Η πόλη ανέπτυξε επίσης σχολές ισλαμικού δικαίου, κατάρτισης δασκάλων, βιομηχανικών τεχνών, δημόσιας υγείας και κτηνιατρικής επιστήμης και έγινε η έδρα του Εθνικού Μουσείου. Το λιμάνι επεκτάθηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1960, ενώ το διεθνές αεροδρόμιο βρίσκεται 8 χιλιόμετρα δυτικά της πόλης.

Με την κατάρρευση της κυβέρνησης το 1991, η Μογκαντίσου βρισκόταν για 20 χρόνια σε σύρραξη μεταξύ αντίπαλων πολιτοφυλακών. Η χρόνια εμφύλια διαμάχη και οι ανεξέλεγκτες εξεγέρσεις κατά της Αιθιοπίας είχαν μετατρέψει άτυπα την Μογκαντίσου σε μια από τα πιο επικίνδυνες και άνομες πόλεις στον κόσμο.

Τον Αύγουστο του 2011, η Μεταβατική Ομοσπονδιακή Κυβέρνηση σε συνεργασία με την AMISOM (ειρηνευτική αποστολή υπό την έγκριση των Ηνωμένων Εθνών) κατάφερε να επανακτήσει τη Μογκαντίσου από την τρομοκρατική οργάνωση Αλ-Σαμπάμπ. Το 2014 ξεκίνησε επίσημα ένα έργο ονοματοδοσίας των οδών σε όλη την πόλη, αρίθμησης των κατοικιών και εισαγωγής ταχυδρομικών κωδικών. Το 2021, η πόλη είχε αρχίσει να ανακτά σταδιακά μια κατάσταση ηρεμίας με μόνο περιστασιακές επιθέσεις.

Ετυμολογία 
Η προέλευση του ονόματος Μογκαντίσου (Muqdisho στα σομαλικά) έχει πολλές θεωρίες. Μία από αυτές αναφέρει ότι πιθανότατα προέρχεται από τις σομαλικές λέξεις "Muuq" και "Disho" που σημαίνει κυριολεκτικά ο "δολοφόνος της όρασης" που πιθανώς αναφέρεται στην εκτυφλωτική ομορφιά της πόλης. Μία άλλη θεωρία προτείναι ότι προέρχεται από την περσική λέξη Maq'ad-i-Shāh (αραβικά: مقعد شاه), που σημαίνει "η έδρα του Σαχ".

Γεωγραφία 

Η Μογκαντίσου βρίσκεται στην ακτή του Ινδικού Ωκεανού στο Κέρας της Αφρικής, στη διοικητική περιοχή του Μπανααντίρ (gobol) στη νοτιοανατολική Σομαλία. Η πόλη διαιρείται διοικητικά σε δεκαοκτώ περιοχές. Τα πιο γνωστά μέρη της πόλης είναι η παλιά πόλη Χαμάρ Γουέιν, η αγορά Μπακααρά και η παραλία Τζαζίρα. Οι αμμώδεις παραλίες της Μογκαντίσου έχουν ζωντανούς κοραλλιογενείς υφάλους και αποτελούν το κορυφαίο τουριστικό θέρετρο εδώ και πολλά χρόνια.

Ο ποταμός Σεμπέλ (Webiga Shabelle) προέρχεται από την κεντρική Αιθιοπία και 30 χιλιόμετρα από τον Ινδικό Ωκεανό κοντά στο Μογκαντίσου στρέφεται νοτιοδυτικά. Ο ποταμός παρέχει το απαραίτητο νερό για την καλλιέργεια ζαχαροκάλαμου, βαμβακιού και μπανάνας.

Κλίμα 
Το κλίμα στην Μογκαντίσου χαρακτηρίζεται από εξαιρετικά μεταβλητές συνθήκες θερμοκρασίας και σχετικά μικρή βροχόπτωση (κλιματική ταξινόμηση Κέππεν: Bsh). Η μέση θερμοκρασία βρίσκεται στους 27,8 °C. Ο θερμότερος μήνας, κατά μέσο όρο, είναι ο Απρίλιος με μέση θερμοκρασία 29,4 °C. Ο πιο δροσερός μήνας κατά μέσο όρο είναι ο Ιούλιος, με μέση θερμοκρασία 26,7 °C. Η υψηλότερη καταγεγραμμένη θερμοκρασία είναι 42,2 °C, η οποία καταγράφηκε τον Μάρτιο. Η χαμηλότερη καταγεγραμμένη θερμοκρασία είναι 17,8 °C, η οποία καταγράφηκε τον Απρίλιο. Η μέση βροχόπτωση το έτος είναι 411,5 mm. Ο μήνας με τις περισσότερες βροχοπτώσεις κατά μέσο όρο είναι ο Ιούνιος με 78,7 mm. Ο μήνας με τις λιγότερες βροχοπτώσεις κατά μέσο όρο είναι ο Ιανουάριος με 0 mm.

Διακυβέρνηση 
Ο Ομάρ Φίνις είναι ο δήμαρχος της Μογκαντίσου και ο επικεφαλής της Περιφερειακής Διοίκησης του Μπεναντίρ από τον Αύγουστο 2019. Ο τωρινός δήμαρχος τοποθετήθηκε από τον Πρόεδρο της Σομαλίας έπειτα από τη δολοφονία του πρώην δημάρχου Αμπντιραχμάν Ομάρ Οσμάν, ο οποίος πέθανε από τα τραύματά του μετά τη βομβιστική επίθεση αυτοκτονίας στο γραφείο του.

Οικονομία 

Η Μογκαντίσου είναι μία από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες πόλεις στον κόσμο. Αυτή τη στιγμή βιώνει έναν πρωτοφανή ρυθμό αστικοποίησης, που συχνά οδηγείται από σχετική ειρήνη, επαναλαμβανόμενες ξηρασίες και πλημμύρες, εισροές εκτοπισμένων και επαναπατριζόμενους από γειτονικές χώρες, αλλά και από τη Δύση. Η πόλη βρίσκεται στο δρόμο προς την αποκατάσταση μιας λειτουργικής κυβέρνησης που παρέχει υπηρεσίες σε όλους τους κατοίκους της, ξεκινώντας προγράμματα για τη βελτίωση των αστικών υπηρεσιών και τη συμμετοχή των τοπικών κοινοτήτων στην κατασκευή δρόμων. Διεθνείς δωρητές και η σομαλική διασπορά υποστηρίζουν προσπάθειες ανασυγκρότησης και ανάπτυξης.

Οι Σομαλοί που ζουν στο εξωτερικό και έχουν μεγαλώσει και μορφωθεί στη Δύση στέλνουν ετησίως εκατομμύρια δολάρια στη χώρα ως εμβάσματα - συνεισφέροντας έως και το 40 % της οικονομίας της χώρας. Αυτό έχει αποτέλεσμα την ανάπτυξη ακινήτων. Νέες κατασκευές εμφανίζεται παντού στην πρωτεύουσα. Καταστήματα και σπίτια που χτίστηκαν αμέσως μετά την ανεξαρτησία από τη Βρετανία το 1960 κατεδαφίστηκαν και αντικαταστάθηκαν από εμπορικά κέντρα που χτίστηκαν από ντόπιους επιχειρηματίες και μέλη της διασποράς που έχουν επιστρέψει.

Δημογραφικά στοιχεία 
Εκτός από τους Σομαλούς που κατοικούν στην πόλη (περίπου 85%), υπάρχουν επίσης αρκετές μειονότητες. Με την επέκταση του Ισλάμ, στην πόλη εμφανίστηκαν οι πρώτοι Άραβες. Στην περίοδο της αποικιοκρατίας, εμφανίστηκαν οι πρώτοι Ιταλοί. Οι επίσημες γλώσσες ομιλίας στη χώρα είναι τα σομαλικά και τα αραβικά με βάση τον Μεταβατικό Ομοσπονδιακό Χάρτη του 2012. Άλλες γλώσσες που ομιλούνται είναι τα αγγλικά και τα ιταλικά. Η επίσημη θρησκεία είναι το Ισλάμ (σουνισμός).

Δείτε επίσης 
 Εθνική Βιβλιοθήκη της Σομαλίας

Παραπομπές

Πρωτεύουσες της Αφρικής
Πόλεις της Σομαλίας