Δεσποτισμός

Ο Δεσποτισμός είναι μία μορφή διακυβέρνησης στην οποία μία ενιαία οντότητα κυβερνά με απόλυτη εξουσία. Η εν λόγω οντότητα μπορεί να είναι ένα άτομο, όπως σε μία απολυταρχία, ή μπορεί να είναι μία ομάδα, όπως σε μία ολιγαρχία. Ο ίδιος ο Δεσποτισμός σημαίνει να "κυβερνάς με τον τρόπο ενός δεσπότη", και δεν θα έπρεπε να συγχέεται με την πραγματική και μοναδική θέση του 'Δεσπότη'.

Ο Δεσπότης προέρχεται από το Ελληνικό δεσπότες, το οποίο περίπου σημαίνει "αφέντης" ή "ένας με δύναμη", και χρησιμοποιήθηκε για να μεταφράσει μια ευρεία ποικιλία τίτλων και θέσεων.  Χρησιμοποιήθκε για να περιγράψει την απεριόριστη δύναμη και εξουσία των Φαραώ της Αιγύπτου, χρησιμοποιήθηκε στην Βυζαντινή αυλή ως τίτλος ευγενείας, χρησιμοποιήθηκε από τους κυβερνήτες  υποτελών στο Βυζάντιο κρατών και υιοθετήθηκε ως ένας τίτλος Βυζαντινών Αυτοκρατόρων. Έτσι, ο δεσπότης βρίσκεται να έχει διαφορετικά νοήματα και ερμηνείες σε διάφορες περιόδους της ιστορίας, και δεν μπορεί να εκφρασθεί από έναν απλό ορισμό.  Αυτό είναι παρόμοιο με άλλους Ελληνικούς τίτλους του Βασιλέα και του Αυτοκράτορα, οι οποίοι, μαζί με τον Δεσπότη, έχουν χρησιμοποιηθεί για να περιγράψουν σε διαφορετικές εποχές καθετί από έναν οπλαρχηγό, ως έναν απλό κυβερνήτη, έως έναν βασιλιά ή έναν αυτοκράτορα.

Στην καθομιλουμένη, ο 'δεσπότης' έχει εφαρμοσθεί υποτιμητικά για ένα πρόσωπο, συγκεκριμένα έναν αρχηγό κράτους ή κυβέρνησης, που καταχράται την δύναμη και την εξουσία του στο λαό. Με αυτή την έννοια, μπορεί να έχει ανέλθει και ως "τύραννος". Συναφής έννοια έχει εξελιχτεί να είναι και ο δικτάτορας, αν και οι όροι "δεσπότης" και "τύραννος" τείνουν να δίνουν έμφαση στην σκληρότητα και ίσως την ευχαρίστηση που προέρχεται από αυτή, ενώ ο όρος "δικτάτορας" σε περισσότερη βιαιότητα και άδικη εφαρμογή του νόμου.

Δείτε επίσης
Δικτατορία
Φωτισμένος δεσπότης
Ολιγαρχία
Μοναρχία
Τυραννία

Αναφορές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Dictionary of the History of Ideas: despotism

 
Αποικιοκρατία
Ολιγαρχία