Θανάσης Βάγιας

Ο Θανάσης Βάγιας (1765-1834), ήταν Έλληνας που υπήρξε μέλος της αυλής του Αλή Πασά, πασά των Ιωαννίνων εκείνη την εποχή, έμπιστος σύμβουλός του και αρχηγός της σωματοφυλακής του. Οι πηγές της εποχής είναι ιδιαίτερα αντιφατικές σχετικά με τη δράση του: κάποιες τον αναφέρουν ως προδότη του ελληνικού έθνους και άλλες ως ήρωα που διέσωσε χιλάδες συμπατριώτες του.

Βιογραφία
Γεννήθηκε στο χωριό Λέκλη, μεταξύ Τεπελενίου και Αργυροκάστρου (περιοχή Βορείου Ηπείρου στη σημερινή Αλβανία). Ήταν ο μεγαλύτερος αδερφός του Λουκά Βάγια. Ο πατέρας του ήταν έμπορος με δραστηριότητα στην Κωνσταντινούπολη καθώς και γνωστός του Αλή Πασά. Ο Θανάσης Βάγιας απέκτησε την εμπιστοσύνη του Αλή, ο οποίος τον διόρισε επικεφαλής της αλβανικής φρουράς του, των τσοχανταραίων. Το 1812 εκστράτευσε εναντίον των Αλβανών του Αργυροκάστρου και του Γαρδικίου (ΒΔ του Αργυροκάστρου), ύστερα από εντολή του Αλή. Σύμφωνα όμως με τον ποιητή Αριστοτέλη Βαλαωρίτη στο έργο Θανάσης Βάγιας, η κατηγορία ότι σκότωσε 600 Γαρδικιώτες πρέπει να θεωρείται ανυπόστατη. Πέρα από τις αντιφατικές προσεγγίσεις των πηγών της εποχής σχετικά με την συμπεριφορά του προς τους συμπατριώτες του, ο Βάγιας ήταν αφοσιωμένος στον Αλή Πασά, που τον υπηρέτησε πιστά ώς την κατάλυση της εξουσίας του, το 1822.

Μετά την πτώση και τον θάνατο του Αλή Πασά, ο Βάγιας μεταφέρθηκε αιχμάλωτος στην Κωνσταντινούπολη, όπου διέμεινε έως το 1827 και πρόσφερε υπηρεσίες στο εκεί ελληνικό στοιχείο. Το 1829 ήρθε στην επαναστατημένη Ελλάδα και το 1831 ο πρώτος κυβερνήτης του ελληνικού κράτους Ιωάννης Καποδίστριας τον διόρισε επιστάτη του προτύπου Αγροκηπίου της Τίρυνθας.

Μαρτυρείται επίσης ότι το 1834 ζούσε στην αφάνεια στα Ιωάννινα και ότι πέθανε στην πατρίδα του, τη Λέκλη, χωρίς να είναι γνωστή η ακριβής χρονολογία.

Αναφορές

Βιβλιογραφία

 Παγκόσμιο Βιογραφικό Λεξικό. Αθήνα: Εκδοτική Αθηνών, 1987. Τόμ. 2, σ. 119-120.

 Χρήστος Δάλλας, «Περί Βάγια και Πουκεβίλ», Δελτίον της Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας της Ελλάδος, τομ. Θ, σελ.553-555.
 Φωτιάδης, Ευάγγελος Π. «Συμβολή εις την περί του Θανάση Βάγια έρευναν». Ηπειρωτικά Χρονικά 1 (1926), σσ. 304-312.

Οθωμανοί στρατιωτικοί