You Can't Win (τραγούδι)

Το You Can't Win είναι ένα κομμάτι της R&B, της ποπ και της soul, το οποίο εκτελέστηκε από τον Μάικλ Τζάκσον στη μουσική ταινία The Wiz. Το τραγούδι γράφτηκε από τον Τσάρλι Σμόλλς ειδικά για τον ρόλο του Τζάκσον σαν Σκιάχτρο στην ταινία, η οποία αποτελεί μια επανάληψη του παιδικού μυθιστορήματος The Wonderful Wizard of Oz. Μαζί με τον ρόλο του  The Wiz ως μια blaxploitation ταινία, το You Can't Win και η σκηνή στην οποία εκτελείται παραπέμπει στην κακομεταχείριση των Αφροαμερικανών.

Μετά την κυκλοφορία του Ease on Down the Road το 1978, το You Can't Win κυκλοφόρησε το 1979 ως το δεύτερο single από το The Wiz: Original Motion Picture Soundtrack. Μόνο στις ΗΠΑ κατάφερε να μπει στα τσαρτ, όπου και έφθασε στη 81η θέση του Billboard Hot 100 και στη 42η θέση του Hot R&B/Hip-Hop Songs. Από την κυκλοφορία του, το τραγούδι έλαβε γενικά θετικές κριτικές. Το You Can't Win επανεκτελέστηκε από τους Τζιλ Σκοτ και Τσαρλς Γκρίσμπαϊ.

Προϊστορία

Το You Can't Win γράφτηκε από τον Τσάρλι Σμολς για την ταινία The Wiz, μια επανάληψη του μυθιστορήματος του Λ. Φράνκ Μπόμ, The Wonderful Wizard of Oz. Η ταινία έχει ολόκληρο αφροαμερικανικό καστ που βασίζεται στο μιούζικαλ The Wiz. Το You Can't Win γράφτηκε για να αντικαταστήσει το I Was Born on the Day Before Yesterday, το οποίο είναι το solo του Σκιάχτρου στο μιούζικαλ. Το τραγούδι και τον ρόλο του Σκιάχτρου στην ταινία εκτέλεσε ο Μάικλ Τζάκσον.

Σύνθεση

Ο Τζάκσον στην αυτοβιογραφία του Moonwalk έγραψε ότι οι στίχοι του You Can't Win είναι για την ταπείνωση και την αδυναμία, τα αισθήματα, και δήλωσε ότι πολλοί άνθρωποι είχαν μια τέτοια εμπειρία στη ζωή τους. Ο τραγουδιστής πρόσθεσε ότι το τραγούδι είναι επίσης, «το αίσθημα ότι εκεί έξω είναι άνθρωποι που δεν σε κρατούν ενεργά από πίσω όσο δουλεύουν σιωπηλά στην ανασφάλεια σου για να προστατεύσουν τη δική σου πλάτη». Το You Can't Win αρχίζει με τους στίχους You can't win, you can't break even, and you can't get out of the game. People keep sayin', things are gonna change, but they look just like they're staying the same. Ο Γουίλιαμ Φ. Μπράουν, ο οποίος έγραψε βιβλίο για το μιούζικαλ, δήλωσε ότι τόσες εκδοχές κάνουν το You Can't Win «ένα μαύρο τραγούδι-μήνυμα». Μουσικά, το κομμάτι χαρακτηρίστηκε ως τραγούδι της R&B, της ποπ και της soul από τον Ρενέ Γκράχαμ της The Boston Globe. Σύμφωνα με ανάλυση του Musicnotes.com που δημοσιεύτηκε από την Alfred Music Publishing, το κομμάτι εκτελέστηκε σε κοινό χρόνο, με τέμπο 80 χτυπήματα το λεπτό. Η σύνθεση του τραγουδιού είναι στον βαθμό Ε από το Β3 C♭5.

Στο The Wiz 

Η σκηνή, στην οποία εκτελείται το You Can't Win στην ταινία The Wiz, αρχίζει με τη Ντόροθι Γκέιλ (Νταϊάνα Ρος) να σκοντάφτει πάνω σε ένα σκιάχτρο που παρενοχλείται από κοράκια ενώ βρίσκεται πάνω σε ένα στύλο. Η Ντόροθι παραμένει κρυμμένη ενώ τα κοράκια περιγελούν το Σκιάχτρο ζητώντας του να κατεβεί. Δηλώνουν ότι αυτός θα μείνει εκεί επειδή είναι ο ρόλος του και ότι δεν υπάρχει κάτι για να κατεβεί. Τα κοράκια λένε στο Σκιάχτρο πως ακόμα και αν κατεβεί, δεν θα μπορέσει να περπατήσει καθώς είναι «εικονικά άχυρο». Το Σκιάχτρο προσπαθεί να μιλήσει στα πουλιά με φράσεις ανθρώπων όπως ο Φράνσις Μπάκον και ο Κικέρωνας ως σκεπτικό για να απελευθερωθεί. Τα κοράκια δεν υποχωρούν, ωστόσο, και του απαγγέλλουν τα Crow Commandments: Thou shall honor all crows, Thou shall stop reading all bits of paper and literature και Thou shall never, never get down off of this here pole. Επιπλέον, τα πουλιά λένε στο Σκιάχτρο να τραγουδήσει τον ύμνο τους, You Can't Win. Μετά το τέλος του κομματιού, η Ντόροθι εμφανίζεται και απελευθερώνει το Σκιάχτρο. Μαζί, χορεύουν στον δρόμο καθώς ψάχνουν τον Wiz, τραγουδώντας το Ease on Down the Road καθώς περπατούν.

Ανάλυση 
Ο Έλβουντ Βάτσον, συγγραφέας του Pimps, Wimps, Studs, Thugs and Gentlemen: Essays on Media Images of Masculinity, δήλωσε ότι η ταινία The Wiz προσφέρει μια «σημαντική αλληγορική μεταχείριση των Αφροαμερικανών που ζουν στον απόηχο του κινήματος των Κοινωνικών Δικαιωμάτων». Ο Βάτσον γράφει ότι ενώ τα κοράκια δεν είχαν πρόθεση να προκαλέσουν σωματική βλάβη στο Σκιάχτρο, η αρχή της σκηνής τους επαναλαμβάνει το τελετουργικό του λιντσαρίσματος των μαύρων στις ΗΠΑ. Ο συγγραφέας δηλώνει ότι η απαγόρευση που δίνουν τα κοράκια στο Σκιάχτρο όσο αφορά στο διάβασμα λογοτεχνίας θύμιζε τον νόμο που απαγόρευε στους μαύρους να μορφώνονται. Ο Βάτσον γράφει, «η επιθυμία του Σκιάχτρου για γνώση που θα τον βοηθήσει να ερμηνεύει ομιλίες που θα διαμορφώσουν τη ζωή του με βάση τις αφηγήσεις των σκλάβων. Με την έμφαση που δίνει στη λογοτεχνία και στην ελευθερία, ο Αφροαμερικανός σκλάβος διηγείται πράγματα που για πολλά μέρη της αφροαμερικανικής λογοτεχνίας κατανοείται ως ουσιαστικός δρόμος για την ελευθερία». Ο Βάτσον συνεχίζει:

Η επιμονή των κορακιών ότι το διάβασμα είναι άχρηστο, και ότι είναι επικίνδυνο για το Σκιάχτρο επειδή οδηγεί σε δυσαρέσκεια αποκτά μια ιδιαίτερη υπενθύμιση για τους τρόπους με τους οποίους η σκλαβιά τραυματίζει ακόμα τους σύγχρονους Αφροαμερικανούς. Τα κοράκια ενισχύουν την υποταγή του Σκιάχτρου στα χέρια τους δια μέσω του τραγουδιού, το οποίο έχει ως ρεφρέν you can't win child, you can't get out of the game που στοχεύει να εξάγει το Σκιάχτρο από οποιεσδήποτε επιδιώξεις για ελευθερία...Η επιμονή τους ότι «το να διαβάζει κανείς είναι ηλίθιο πράγμα» προτείνει ότι η ευρωκεντρική εκπαίδευση δεν υπόσχεται ελευθερία από το «παιχνίδι» που ο ρατσισμός δημιούργησε...Η προώθηση που κάνουν τα κοράκια κατά την εκπαίδευση και τον δυτικό τρόπο σκέψης έχει αποτυχία καθώς δεν προσφέρουν κάτι εναλλακτικό στο Σκιάχτρο, κάτι που θα μπορούσε να τον απελευθερώσει. Τα κοράκια προσπαθούν να αντικαταστήσουν την ελπίδα με μηδενισμό στο Σκιάχτρο. Το λεγόμενο βιβλίο της γνώσης για τα κοράκια έχει λιγότερη αξία από τα πραγματικά βιβλία της γνώσης. Αν και δεν είναι δεμένα σε ένα στύλο, είναι φαινομενικά ανίκανα ή όπως προτείνει ο ύμνος τους, απρόθυμα να βρουν περισσότερες ευκαιρίες από αυτές που δίνει η τωρινή τους τοποθεσία. Η χορωδία των Κορακιών στο τραγούδι του Σκιάχτρου αποκαλύπτει την απώλεια της ελπίδας....Τα κοράκια είναι σε πιο μειονεκτική θέση από το Σκιάχτρο, επειδή είναι απελπισμένα. Η χορωδία των Κορακιών, όπως και Εντολές των Κορακιών, αντανακλούν την απογοήτευση του να συνειδητοποιήσουν την υπόσχεση της ανοδικής κινητικότητας.

Ο Βάτσον συνεχίζει την ανάλυση του, γράφοντας ότι παρά τις προσπάθειες των κορακιών να διαβρώσουν την εμπιστοσύνη του Σκιάχτρου, «[αυτό] δεν δείχνει να θέλει να πάψει τις προσπάθειες του να ελευθερωθεί σωματικά και διανοητικά». Ο Βάτσον ολοκληρώνει την ανάλυση του λέγοντας, «η συνάντηση του με την Ντόροθι θα τον βοηθήσει να καταλάβει ότι, σε αντίθεση με αυτά που έλεγαν τα κοράκια, ότι η θέληση του Σκιάχτρου για γνώση μπορεί να τον βοηθήσει να κινηθεί και να βελτιώσει τη ζωή του».

Κυκλοφορία και υποδοχή

Τον Ιανουάριο του 1979, το You Can't Win κυκλοφόρησε ως το δεύτερο single από το The Wiz: Original Motion Picture Soundtrack, ένα διπλό άλμπουμ, που κυκλοφόρησε τον Σεπτέμβριο του 1978 από τη δισκογραφική εταιρεία Motown. Το single κυκλοφόρησε μετά την κυκλοφορία του, τον Σεπτέμβριο του 1978, Ease on Down the Road, ένα ντουέτο του Τζάκσον και της Νταϊάνα Ρος, η οποία έπαιξε τον ρόλο της Ντόροθι Γκέιλ στην ταινία The Wiz. Το You Can't Win κυκλοφόρησε από τη δισκογραφική εταιρεία Epic Records, και ήταν το πρώτο solo single του Τζάκσον μετά τη μετακίνηση του με τα αδέρφια του στη δισκογραφική εταιρεία το 1976. Το You Can't Win μπήκε στο Billboard's Hot R&B/Hip-Hop Songs στις 20 Ιανουαρίου 1979. Έφθασε στη 42η θέση και έμεινε στο τσαρτ για 10 εβδομάδες. Ένα μήνα αργότερα, στις 24 Φεβρουαρίου 1979, μπήκε στο Billboard Hot 100, όπου έφθασε έως τη 81η θέση. Το single έμεινε στο τσαρτ για 3 εβδομάδες. Τον Μάη του 1979, το You Can't Win κυκλοφόρησε στη Βρετανία, ως ένα 7" picture disc του τραγουδιού. Το single απέτυχε να μπει στα βρετανικά τσαρτ. Όταν κυκλοφόρησε το Off the Wall, τον Αύγουστο του 1979, το picture disc συμπλήρωσε το άλμπουμ. 

Από την κυκλοφορία του, το You Can't Win έλαβε θετικές γνώμες από τους μουσικούς κριτικούς. Ένας δημοσιογράφος της Kansas City Star είπε ότι ήταν το καλύτερο κομμάτι του The Wiz. Ο Κέννι Μακ της Santa Monica Daily Press ισχυρίστηκε ότι η «ευπάθεια και η δύναμη της φωνής του Τζάκσον στον You Can't Win είχαν ως αποτέλεσμα το εξαιρετικό κάστινγκ» στην ταινία. Ο Ρενέ Γκράχαμ, της The Boston Globe δήλωσε ότι «Στα μέσα [του κομματιού], ο Τζάκσον αφήνει μια κραυγή, και μετατρέπει το σοκολατί pop-soul κομμάτι σε μια αληθινή R&B απόλαυση, σε ένα τόσο χαλαρό και funky όπως όλα τα τραγούδια του Τζάκσον». Ο Τζέοφ Μπράουν, ο οποίος έγραψε το βιβλίο Michael Jackson: A Life in Music, δήλωσε ότι η συμμετοχή του τραγουδιστή στο You Can't Win στην ταινία The Wiz ήταν «ήταν από τις λίγες φωτεινές στιγμές στο remake του The Wizard of Oz». Η Μαργκό Τζέφερσον στη βιογραφία On Michael Jackson ότι ο τραγουδιστής εκτέλεσε το κομμάτι στην ταινία με «ύφος απελπισίας». Πρόσθεσε, «Το μαρτύριο αισθάνεται πραγματικά. Είναι μια επώδυνη σκηνή». Μετά τον θάνατο του Τζάκσον το 2009, ο Εντμούντ Β. Λέβις της The Louisiana Weekly δήλωσε ότι «παραμένει άφωνος από την εκτέλεση του κομματιού από τον Τζάκσον στο The Wiz». Πρόσθεσε, «Ως Σκιάχτρο, τραγούδησε την κόλαση από το κομμάτι».

Κληρονομιά

Το You Can't Win εκτελέστηκε σε διάφορες περιστάσεις. Το 1982, στην ταινία E.T. the Extra-Terrestrial, ένα snippet του τραγουδιού ακούγεται από το ραδιόφωνο του αυτοκινήτου. Αρκετά χρόνια αργότερα, ο Τζιλ Σκοτ εκτέλεσε το κομμάτι κατά το Michael Jackson: 30th Anniversary Special (2001). Το 2003, κατά τη δεύτερη χρονιά του American Idol, ο διαγωνιζόμενος Τσαρλ Γκρίσμπι εκτέλεσε το You Can't Win. Ένας δημοσιογράφος της Entertainment Weekly είπε ότι η επιλογή του τραγουδιού ήταν «παραδόξως κατάλληλη», καθώς ο διαγωνιζόμενος αποκλείστηκε από το διαγωνισμό μετά την εκτέλεση. Δεκαετίες μετά την κυκλοφορία του You Can't Win, ο Γουίλιαμ Φ. Μπράουν δήλωσε ότι τραγούδι έχει πέσει στις θεατρικές παραγωγές του The Wiz, επειδή δεν αποτελεί μιούζικαλ-μήνυμα των μαύρων, αλλά κάτι που μπορούν όλοι να απολαύσουν. Εξέφρασε την άποψη ότι το You Can't Win δεν ισχύει πλέον, λέγοντας, «Όλα έχουν αλλάξει. Οι μαύροι μπορούν να νικήσουν».

Κατάλογος κομματιών

Limited Edition Picture Disc - 7" Single

 You Can't Win (Pt. 1) - 3:43
 You Can't Win (Pt. 2) - 2:48

Τσαρτ

Παραπομπές

Βιβλιογραφία

George, Nelson (2004). Michael Jackson: The Ultimate Collection booklet. Sony BMG.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Επίσημη ιστοσελίδα του Μάικλ Τζάκσον

Τραγούδια του Μάικλ Τζάκσον
Singles του 1979
Τραγούδια του 1978
Τραγούδια γραμμένα για ταινίες