Πελταστής

Ο πελταστής ήταν είδος αρχαίου πολεμιστή. Εμφανίστηκε κατά την Κλασική εποχή (περίπου 5ος με 4ος αιώνας π.Χ.). Οι πελταστές ήταν συνήθως εξοπλισμένοι με την πέλτη, ελαφριά θρακική ασπίδα η οποία είχε μία εσοχή σαν μισοφέγγαρο, και τρία ακόντια, τα οποία κρατούσαν το ένα στο ένα χέρι και τα άλλα δύο στο άλλο χέρι μαζί με την ασπίδα. Οι πελταστές χρησιμοποιούσαν διάφορα επιθετικά όπλα, όπως σφεντόνες και μικρά ακόντια. Εκείνη την εποχή ο κάθε στρατιώτης πλήρωνε από μόνος του για τον εξοπλισμό του. Έτσι, οι πελταστές χρησιμοποιούσαν ανίσχυρα όπλα, επειδή δεν ήταν αρκετά πλούσιοι για να αγοράσουν τόξα ή δόρατα.

Οι Θράκες και Έλληνες πελταστές ήταν ελαφρά εξοπλισμένοι αλλά πολύ ευκίνητοι στρατιώτες, συνήθως μισθοφόροι. Η επιτυχία των πελταστών σε μάχες του Πελοποννησιακού και του Κορινθιακού πολέμου, οφειλόταν στη μεγάλη τους ευκινησία σε σχέση με τη βαριά οπλιτική φάλαγγα, ιδιαίτερα σε ανώμαλο έδαφος όπου η φάλαγγα δεν μπορούσε να κρατήσει τη συνοχή της. Επίσης οφειλόταν στον υψηλό βαθμό εκπαίδευσης και επαγγελματισμού των στρατιωτών αυτού του τύπου, σε αντίθεση με τους εφέδρους οπλίτες οι οποίοι ασχολούνταν μόνο περιστασιακά με τον πόλεμο. 

Η πρώτη χρήση πελταστών (από τη Θράκη) έγινε πιθανώς από τον Πεισίστρατο, προκειμένου να καταλάβει πραξικοπηματικά την εξουσία στην αρχαία Αθήνα. Αλλά και αργότερα (4ος αι. π.Χ.) οι Θράκες εξακολουθούσαν να θεωρούνται ως οι καλύτεροι πελταστές. Είναι χαρακτηριστικό ότι Θράκες πελταστές κατατρόπωσαν Αθηναίους οπλίτες στον Δράβησκο (465 π.Χ.). Αθηναίοι πελταστές υπό τον διάσημο στρατηγό Ιφικράτη έκαναν το ίδιο σε μοίρα Σπαρτιατών οπλιτών κατά τη μάχη στο Λέχαιο (390 π.Χ.), γεγονός που προκάλεσε τότε βαθιά εντύπωση.

Στα στρατεύματα του Μεγάλου Αλεξάνδρου υπήρχαν και πελταστές τους οποίους φρόντιζε να χρησιμοποιεί στις μάχες του.

Πηγές
Delbrück, Hans (1920). Warfare in Antiquity: History of the Art of War, μτφρ. Walter Renfroe, University of Nebraska Press, 1990, ISBN	080329199X, σ.151-152. (αγγλικά)
Hunt, Peter. The Cambridge History of Greek and Roman Warfare: Vol. I, Greece, the Hellenistic world and the Rise of Rome, επιμ. Philip A. G. Sabin, Hans van Wees, Michael Whitby, Cambridge University Press, 2007. ISBN 0521782732, σ. 119-120, 135. (αγγλικά)
Trundle, Matthew  (2004). Greek mercenaries: from the late archaic period to Alexander, Routledge, 2004, ISBN 0415338123, σ. 47-51. (αγγλικά)

Αρχαία Θράκη
Αρχαιοελληνική στρατιωτική ορολογία
Στρατιωτικοί σχηματισμοί της αρχαίας Ελλάδας
Πολεμικά επαγγέλματα