Λυκόφως (μυθιστόρημα)

Το Λυκόφως (πρωτότυπος τίτλος Twilight) είναι ένα νεανικό, ρομαντικό μυθιστόρημα φαντασίας, το οποίο έγραψε η Αμερικανίδα συγγραφέας Στέφανι Μέγιερ και εκδόθηκε για πρώτη φορά το 2005. Αποτελεί το πρώτο βιβλίο του Έπους του Λυκόφωτος και περιγράφει τη ζωή της δεκαεφτάχρονης Ιζαμπέλα "Μπέλλα" Σουάν όταν εκείνη μετακομίζει από το Φοίνιξ της Αριζόνα στο Φορκς, μια μικρή πόλη της Ουάσιγκτον. Η ζωή της Μπέλλα θέτεται σε κίνδυνο όταν ερωτεύεται τον Έντουαρντ Κάλεν, ο οποίος είναι βρικόλακας. Το Λυκόφως ακολουθείται από τρία ακόμα βιβλία τα οποία και ολοκληρώνουν τη σειρά του Έπους: Νέα Σελήνη, Έκλειψη και Χαραυγή.

Το Λυκόφως έλαβε χλιαρές κριτικές. Μερικοί επαίνεσαν τον τόνο του βιβλίου και την απεικόνιση κοινών εφηβικών συναισθημάτων όπως την κοινωνική αλλοτρίωση και την επαναστατικότητα. Άλλοι επέκριναν τον τρόπο γραφής της Μέγιερ και υποστήριξαν πως στην ιστορία έλειπε η ανάπτυξη των χαρακτήρων. Μέσα σε ένα μήνα από την κυκλοφορία του, έφτασε στο νούμερο πέντε της λίστας με τα πιο ευπώλητα βιβλία της New York Times και τελικά έφτασε και την πρώτη θέση. Ονομάστηκε από την εφημερίδα Publishers Weekly ως ένα από τα καλύτερα παιδικά βιβλία του 2005.

Η κινηματογραφική προσαρμογή που κυκλοφόρησε το 2008 είχε εμπορική επιτυχία, σημειώνοντας έσοδα περισσότερα από $392 εκατομμύρια παγκοσμίως με επιπρόσθετα έσοδα $157 εκατομμύρια στη Βόρεια Αμερική από πωλήσεις DVD μέχρι τον Ιούλιο του 2009. Το βιβλίο ήταν αυτό με τις περισσότερες πωλήσεις για το 2008, ενώ για το 2009 βρισκόταν στη δεύτερη θέση, χάνοντας την πρωτιά από τη δική του συνέχεια, Νέα Σελήνη.

Από το 2008, το Λυκόφως είχε μεταφραστεί σε 37 διαφορετικές γλώσσες.

Τον Οκτώβριο του 2015, η Στέφανι Μέγιερ ανακοίνωσε μια νέα εκδοχή του βιβλίου με τίτλο Ζωή και Θάνατος: Λυκόφως με νέα ματιά, όπου οι πρωταγωνιστικοί ρόλοι εναλλάσσονται και ο θνητός Μπο ερωτεύεται τη βρικόλακα Ίντιθ. Αυτή η κυκλοφορία έγινε προς τιμήν της δέκατης επετείου από την κυκλοφορία του πρώτου βιβλίου.

Πλοκή 
Η δεκαεπτάχρονη Μπέλα Σουάν μετακομίζει από το Φοίνιξ της Αριζόνα στο Φορκς, μια μικρή πόλη κοντά στην Ουάσιγκτον, για να ζήσει με τον πατέρα της, Τσάρλι. Η μητέρα της, Ρενέ, ταξιδεύει μαζί με τον καινούριο της σύζυγο, Φιλ, έναν νεαρό αθλητή του μπέιζμπολ. Η Μπέλα γράφεται στο Λύκειο του Φορκς, όπου γίνεται φίλη με αρκετούς από τους μαθητές εκεί. Ένα κάπως άπειρο και ντροπαλό κορίτσι, η Μπέλα φοβάται πως πολλά αγόρια ανταγωνίζονται για να κερδίσουν την προσοχή της.

Την πρώτη μέρα της στο σχολείο, καθώς η Μπέλα μπαίνει στην τάξη της, ένας ανεμιστήρας φυσάει τη μυρωδιά της προς έναν μυστηριώδη άντρα, τον Έντουαρντ Κάλεν. Η Μπέλα κάθεται δίπλα στον Έντουαρντ στο μάθημα της βιολογίας αλλά εκείνος δείχνει να απωθείται από εκείνη, κάτι που στην πορεία επηρεάζει τα συναισθήματά της. Ο Έντουαρτ εξαφανίζεται για λίγες μέρες, αλλά όταν επιστρέφει φαίνεται οι δυο τους να κάνουν μια νέα αρχή. Η καινούρια αυτή σχέση διακόπτεται όταν το φορτηγάκι του Τάιλερ παραλίγο να κτυπήσει την Μπέλα στο χώρο παρκαρίσματος του σχολείου. Ο Έντουαρντ, αψηφώντας τους νόμους της φύσης, τη σώζει σταματώντας το φορτηγάκι με τα χέρια του.

Η Μπέλα δεν μπορεί να καταλάβει το πώς ο Έντουαρντ σταμάτησε το φορτηγάκι με το χέρι του και του κάνει συνεχώς ερωτήσεις, αλλά οι απαντήσεις του δεν την καλύπτουν. Επιπλέον, ακούει διάφορους μύθους σχετικά με την οικογένεια Κάλεν όπως το ότι είναι βρικόλακες που όμως πίνουν αίμα ζώων και όχι ανθρώπων για να τραφούν. Εκτός από τους μύθους για την οικογένεια Κάλεν, ένας οικογενειακός φίλος, ο Τζέικομπ Μπλάκ, της διηγείται και τους μύθους της δικής του φυλής, Quileute. Διαταραγμένη και γεμάτη ερωτηματικά από επαναλαμβανόμενους εφιάλτες, η Μπέλα αρχίζει έρευνα για τους βρικόλακες. Συνειδητοποιεί πως ο Έντουαρντ δεν είχε έρθει στο σχολείο τη μέρα που θα καθόριζαν τις ομάδες αίματός τους και συγκρίνοντας τα χαρακτηριστικά των βρικολάκων στη μυθολογία με αυτά των Κάλεν, βρίσκει αρκετές ομοιότητες. Πεπεισμένη πως ο Έντουαρντ είναι βρικόλακας, βρίσκει να εαυτό της να είναι σε αμηχανία. Η Μπέλα σώζεται για ακόμα μία φορά από τον Έντουαρντ στο Πορτ Άντζελες όταν κάποιοι άγνωστοι της επιτίθενται. Οδηγώντας ένα ασημένιο Volvo, ο Έντουαρντ πηγαίνει την Μπέλα για δείπνο και έπειτα στο σπίτι. Καθώς οδηγεί, η Μπέλα του λέει για τις ιστορίες που έμαθε και το πως εκείνος είναι βρικόλακας. Ο Έντουαρντ λέει πως προσπάθησε να μείνει μακριά της επειδή βρίσκει το αίμα της υπερβολικά επιθυμητό. Με τον καιρό, οι δύο νέοι ερωτεύονται.

Η σχέση τους επηρεάζεται όταν μια ομάδα τριών νομάδων βρικολάκων φτάνει στο Φορκς. Η σχέση των Κάλεν με έναν άνθρωπο κεντρίζει το ενδιαφέρον του Τζέιμς, ο οποίος είναι ιχνηλάτης, και θέλει να κυνηγήσει την Μπέλα για να προσφέρει διασκέδαση στον εαυτό του. Οι Κάλεν προσπαθούν να χωρίσουν την Μπέλα και τον Έντουαρντ στέλνοντας τη Μπέλα στο Φοίνιξ και κρύβοντάς την σε ένα ξενοδοχείο. Ο Τζέιμς την καλεί στο τηλέφωνο και ισχυρίζεται πως κρατάει τη μητέρα της όμηρο. Η Μπέλα πάει να τον βρει για να σώσει τη μητέρα της κι εκείνος της επιτίθεται. Πριν προλάβει να την σκοτώσει, ο Έντουαρντ - αρχικά - και μετά όλη η οικογένεια Κάλεν, φτάνουν στο σημείο και σκοτώνουν τον Τζέιμς. Ο Τζέιμς όμως έχει ήδη δαγκώσει την Μπέλα και ο Έντουαρντ καταφέρνει να ρουφήξει το δηλητήριο αποτρέποντάς την από το να γίνει βρικόλακας. Η Μπέλα μεταφέρεται στο νοσοκομείο όπου δέχεται θεραπεία για τους υπόλοιπους τραυματισμούς της.

Μετά την επιστροφή τους στο Φορκς, η Μπέλα και ο Έντουαρντ πηγαίνουν μαζί στον χορό του σχολείου. Η Μπέλα του λέει πως θέλει να γίνει κι εκείνη βρικόλακας, αλλά ο Έντουαρντ αρνείται να κάνει την επιθυμία της πραγματικότητα.

Βασικοί χαρακτήρες 
Ιζαμπέλα "Μπέλα" Σουάν: Η Ιζαμπέλα, η οποία προτιμά να την αποκαλούν Μπέλα, είναι ένα 17χρονο κορίτσι. Μετακομίζει από το Φοίνιξ της Αριζόνα στο Φορκς της Ουάσινγκτον για να ζήσει με τον πατέρα της, όταν η μητέρα της μετακομίζει στην Φλόριντα μαζί με τον δεύτερο σύζυγό της. Η Μπέλα έχει μια ευγενική και αδέξια προσωπικότητα και είναι πιο ώριμη από τα περισσότερα κορίτσια της ηλικίας της. Είναι έξυπνη και παρατηρητική, παρακολουθεί και διατυπώνει θεωρίες σχετικά με την παράξενη συμπεριφορά των Κάλεν, τα εξωτερικά χαρακτηριστικά και τις ασυνήθιστες ικανότητές τους. Από την πρώτη στιγμή νιώθει μια έλξη για τον Έντουαρντ, η οποία στην πορεία μετατρέπεται σε έρωτα. Καθώς η ιστορία του βιβλίου εξελίσσεται, η Μπέλα μαθαίνει ασυνείδητα πώς να παίρνει δύσκολες αποφάσεις και να αποδέχεται τις συνέπειές αυτών.

Έντουαρντ Κάλεν: Ο Έντουαρντ είναι ένας βρικόλακας 104 χρονών. Όταν ήταν 17 χρονών (1918), προσβλήθηκε από την Ισπανική γρίπη και λίγο πριν πεθάνει, ο Κάρλαϊλ Κάλεν τον μετέτρεψε σε βρικόλακα. Ως βρικόλακας έχει το υπερφυσικό χάρισμα να διαβάζει το μυαλό των άλλων. Από τη στιγμή που έγινε η μετατροπή δεν ερωτεύτηκε ποτέ και ούτε πίστευε πως το χρειαζόταν. Στην πορεία της ζωής του συνειδητοποιεί πώς η ύπαρξή του είναι εντελώς ανούσια και χωρίς κάποιο σκοπό. Στην Μπέλα βρίσκει συμπόνια, αγάπη, αποδοχή και φροντίδα. Στο Λυκόφως, ο Έντουαρντ έχει μια απαισιόδοξη προσωπικότητα, επηρεασμένη από την ίδια απαισιόδοξη προσωπικότητα της συγγραφέως, Στέφανι Μέγιερ. Ο χαρακτήρας του είναι επίσης επηρεασμένος από τον κύριο Ρότσεστερ του βιβλίου Τζέιν Έιρ.

Τζέιμς: Ο Τζέιμς είναι ένας βρικόλακας με το χάρισμα του ιχνηλάτη ανθρώπων. Όταν οι Κάλεν προσπαθούν να προστατέψουν την Μπέλα, κεντρίζουν το ενδιαφέρον του Τζέιμς ο οποίος πιστεύει πως εκείνη θα είναι το μεγαλύτερο κυνήγι της ζωής του.

Τζέικομπ Μπλακ: Ο νεαρός Τζέικομπ Μπλακ είναι ίσως ο καλύτερος μη-βρικόλακας φίλος της Μπέλα. Ανήκει στην Ινδιάνικη φυλή Quileute και ζει στην περιοχή Λα Πους, όχι πολύ μακριά από το Φορκς. Κατά την πρώτη τους συνάντηση, η Μπέλα είναι γοητευμένη και ενθουσιασμένη με τον Τζέικομπ με πολλούς τρόπους. Ο Τζέικομπ με τη σειρά του καταλαβαίνει πως είναι ίδιος με την Μπέλα με πολλούς τρόπους. Ο πατέρας της, Τσάρλι, βλέπει τον Τζέικομπ ως "ασφαλές αγόρι", το είδος του αγοριού που θα ενέκρινε για την κόρη του.

Κάρλαϊλ Κάλεν: Ο Κάρλαϊλ είναι ένας όμορφος, ευσυνείδητος γιατρός. Ως ο πατριάρχης της οικογένειας Κάλεν, ο Κάρλαϊλ ήταν αυτός που ξεκίνησε την 'χορτοφαγική' διατροφή για όλους, να τρέφονται δηλαδή με αίμα ζώων και όχι ανθρώπων. Ως άνθρωπος στον 17ο αιώνα, ο Κάρλαϊλ ήταν ο γιος ενός πάστορα που πολεμούσε ενάντια στα 'διαβολικά όντα'.

Ανάπτυξη
Η Μέγιερ ισχυρίζεται πως η ιδέα για το Λυκόφως της ήρθε από ένα όνειρο που είχε στις 2 Ιουνίου 2003. Ονειρεύτηκε ένα θνητό κορίτσι και έναν βρικόλακα που την αγάπησε, αλλά ήθελε και το αίμα της. Εμπνευσμένη από το όνειρό της, η Μέγιερ έγραψε τότε ένα πρόχειρο, το οποίο τώρα αποτελεί το δέκατο τρίτο κεφάλαιο του βιβλίου. Τα πρώτα πρόχειρα για το βιβλίο ήταν κάτω από τον τίτλο Φορκς και όχι Λυκόφως, με τον εκδότη να επιμένει στην αλλαγή του τίτλου. Αρχικά, η Μέγιερ δεν είχε δώσει ονόματα στους δύο βασικούς της χαρακτήρες. Διάλεξε το όνομα Έντουαρντ επηρεασμένη από τον Έντουαρντ Ρότσεστερ του βιβλίου της Σαρλότ Μπροντέ, Τζέιν Έιρ και τον Έντουαρντ Φέρραρς από το βιβλίο της Τζέιν Όστεν, Λογική και ευαισθησία. Τον πρωταγωνιστικό γυναικείο χαρακτήρα τον ονόμασε Ιζαμπέλα, σκεπτόμενη πως αυτό θα διάλεγε και ως όνομα για την κόρη της. Ο Ρόζαλι και ο Τζάσπερ αρχικά ονομάζονταν "Κάρολ" και "Ρόναλντ".

Η Μέγιερ συνέχισε να γράφει τα κεφάλαια χρονολογικά, χωρίς να ανησυχεί για την προϊστορία των χαρακτήρων. Αρχικά έδινε γράμματα στα κεφάλαια αντί για αριθμούς, με το Κεφάλαιο 13 να είναι το Κεφάλαιο Ε. Το τελευταίο κεφάλαιο του πρώτου προχείρου γινόταν όλο και μεγαλύτερο κι έτσι έγραφε τον έναν επίλογο μετά τον άλλο. Ωστόσο, συνειδητοποίησε πως ήθελε να εξερευνήσει πολλά την προϊστορία των χαρακτήρων και τους λόγους πίσω από κάποια γεγονότα που συνέβαιναν στα κεφάλαια του παρόντος κι έτσι προγραμμάτισε να γράψει 5-6 έξτρα κεφάλαια πάνω σε αυτό. Αντ'αυτού, τα κεφάλαια αυτά κατέληξαν να είναι δώδεκα όταν ολοκλήρωσε όσα ήθελε να γράψει. Σε διάστημα τριών μηνών είχε ολοκληρώσει πια ένα μυθιστόρημα με το χειρόγραφο να τελειώνει στις 29 Αυγούστου 2003. Είπε πως έγραφε για τη δική της προσωπική ευχαρίστηση και δεν σκέφτηκε ποτέ να εκδώσει τη δουλειά της.

Το βιβλίο άρεσε στην αδελφή της, η οποία και ενθάρρυνε τη Μέγιερ να στείλει το χειρόγραφο σε λογοτεχνικά γραφεία. Από τις 15 επιστολές που έστειλε, οι πέντε έμειναν αναπάντητες, στις εννέα έλαβε αρνητική απάντηση και στην τελευταία θετική απάντηση από την Τζόντι Ρίμερ των Writers House. Η Μέγιερ απλά έστειλε επιστολές σε λογοτεχνικά γραφεία για να δει αν θα ενδιαφέρονταν για ένα χειρόγραφο 130,000 περίπου λέξεων με έφηβους βρικόλακες. Η τύχη είχε βοηθήσει. Μια άπειρη βοηθός στο Writers House είχε απαντήσει στην ερώτησή της, μη ξέροντας πως τα νεανικά βιβλία προβλέπονται να είναι περίπου 40-60,000 λέξεις. Εξαιτίας αυτού του λάθους, η Ρίμερ τελικά διάβασε το χειρόγραφο της Μέγιερ και την έκανε πελάτισσα του Writers House. Κατά τη διάρκεια της επεξεργασίας, ένα κεφάλαιο που αποτελούσε το 20ο κεφάλαιο αφαιρέθηκε από το χειρόγραφο μαζί με το συναπάντημα του Έμμετ με την αρκούδα που του επιτέθηκε, καθώς και μερικά κομμάτια από τον επίλογο.

Εξώφυλλο 
Η Μέγιερ δήλωσε πως το μήλο στο εξώφυλλο αντιπροσωπεύει τον απαγορευμένο καρπό από το βιβλίο της Γένεσης και την απαγορευμένη αγάπη του Έντουαρντ και της Μπέλα, χρησιμοποιώντας ένα απόσπασμα από τη Γένεση 2:17 στην αρχή του βιβλίου. Αντιπροσωπεύει επίσης τη γνώση της Μπέλα για το Καλό και το Κακό και τις επιλογές που πρέπει να κάνει. Η Μέγιερ λέει: "Σε ρωτάει [το μήλο] αν πρόκειται να το δαγκώσεις και να ανακαλύψεις τις τρομακτικές πιθανότητες που θα βρεθούν γύρω σου ή αν θα αρνηθείς να το κάνεις ώστε να παραμείνεις ασφαλής στον άνετο κόσμο τον οποίο γνωρίζεις".

Ένα εναλλακτικό εξώφυλλο απεικονίζει την Κρίστεν Στιούαρτ και τον Ρόμπερτ Πάτινσον, τους ηθοποιούς που έπαιξαν τους πρωταγωνιστικούς ρόλους στην αντίστοιχη προσαρμογή του βιβλίου σε ταινία.

Διακρίσεις 
 New York Times Επιλογή Συντάκτη
 New York Times Best Seller
 Οι μεγαλύτερες πωλήσεις βιβλίων του 2008 σύμφωνα με την USA Today
 Ένα από τα καλύτερα παιδικά βιβλία του 2005 για την εφημερίδα Publishers Weekly
 Ένα από τα καλύτερα βιβλία του 2005 για το περιοδικό School Library Journal

Δημοσίευση
Οι επιστολές της Μέγιερ απορρίφθηκαν αρχικά από 14 γραφεία. Οκτώ εκδότες διαγωνίστηκαν για τα δικαιώματα του βιβλίου Λυκόφως κατά τη διάρκεια μιας δημοπρασίας το 2003. Οι εκδόσεις Little, Brown and Company δημοπράτησαν αρχικά $300,000, αλλά ο ατζέντης της Μέγιερ ζήτησε $1 εκατομμύριο, με την εκδοτική να συμφωνεί τελικά στις $750,000 για τρία βιβλία. Το Λυκόφως εκδόθηκε για πρώτη φορά το 2005 σε 75,000 αντίτυπα. Μέσα σε ένα μήνα από την κυκλοφορία του, έκανε το ντεμπούτο του στο νούμερο 5 της λίστας με τα πιο ευπώλητα βιβλία της New York Times και αργότερα έφτασε και στο νούμερο 1. Στο εξωτερικό, τα δικαιώματα του βιβλίου πωλήθηκαν σε περισσότερες από 26 χώρες.

Τον Οκτώβριο του 2008, το Λυκόφως ήταν στην 26η θέση της λίστας της USA Today με τα πιο ευπώλητα βιβλία των τελευταίων 15 ετών. Αργότερα, το βιβλίο έφτασε στο νούμερο 1 ως το πιο ευπώλητο βιβλίο του 2008 και στο νούμερο 2 για το 2009, πίσω από τη συνέχειά του, Νέα Σελήνη.

Για την 10η επέτειο κυκλοφορίας του βιβλίου, η Μέγιερ έγραψε και κυκλοφόρησε ένα νέο βιβλίο, το Ζωή και Θάνατος: Λυκόφως με νέα ματιά, μαζί με επανέκδοση του Λυκόφωτος. Το Ζωή και Θάνατος: Λυκόφως με νέα ματιά είναι μια νέα εκδοχή της ιστορίας του Έντουαρντ και της Μπέλα, αλλά με εναλλαγή των φύλων, όπου η κοπέλα με το όνομα Ίντιθ είναι η βρικόλακας και το αγόρι με το όνομα Μπο είναι ο θνητός αποτελούν τους βασικούς πρωταγωνιστές.

Στην Ελλάδα, το Λυκόφως εκδόθηκε για πρώτη φορά το 2008 από τις εκδόσεις Πλατύπους. Η εκδοτική εταιρία διατηρούσε τα δικαιώματα του βιβλίου μέχρι και κλείσιμό της το 2014. Από το 2017, οι εκδόσεις Ψυχογιός απέκτησαν τα δικαιώματα του βιβλίου και το Λυκόφως επανακυκλοφόρησε στις 2 Μαρτίου 2017. Το επετειακό βιβλίο των δέκα χρόνων, Ζωή και Θάνατος: Λυκόφως με νέα ματιά, κυκλοφόρησε επίσης από τις εκδόσεις Ψυχογιός την ίδια μέρα με το Λυκόφως.

Κριτικές
Οι πρώτες κριτικές για το Λυκόφως ήταν γενικά θετικές, με το περιοδικό Publishers Weekly να αποκαλεί τη Μέγιερ ως μία από τις πιο "υποσχόμενες νέες συγγραφείς του 2005". Η εφημερίδα The Times επαίνεσε το βιβλίο για το πώς συνέλαβε "τέλεια το συναίσθημα της ερωτικής έντασης και αποξένωσης στους εφήβους" και το Amazon.com χαιρέτισε το βιβλίο ως "βαθιά ρομαντικό και εξαιρετικά ενθουσιώδες". Ο Ηλίας Τζ. Μάρτιν από το περιοδικό School Library Journal δήλωσε: "Ρεαλιστικό, ευφυές, σαφές και εύκολο να το παρακολουθήσεις, το Λυκόφως θα κάνει τους αναγνώστες να πεθαίνουν να χώσουν τα δόντια τους σε αυτό" και η Νόρα Φίελ από το TeenReads έγραψε: "Το Λυκόφως είναι ένα συγκροτημένο μείγμα ρομαντισμού και τρόμου". Η κριτική από το περιοδικό Publishers Weekly περιγράφει το "πάθος της Μπέλα για τον ξένο Έντουαρντ", τη ριψοκίνδυνη σχέση τους και "την εσωτερική πάλη του Έντουαρντ" ως μια μεταφορά της σεξουαλικής απογοήτευσης που συνοδεύει την εφηβεία. Το Booklist έγραψε: "Υπάρχουν μερικά ψεγάδια - μια πλοκή που θα μπορούσε να είναι πιο δεμένη, μια υπερβολική εξάρτηση στα επίθετα και στα επιρρήματα για να υποστηρίξουν τον διάλογο - αλλά αυτή η σκοτεινή ρομαντική ιστορία διεισδεί μέσα στην ψυχή σου". Ο Κρίστοφερ Μίντλεντον της εφημερίδας The Daily Telegraph απεκάλεσε το βιβλίο ένα "σχολικό δράμα με μια αιματηρή στροφή ... δεν είναι μυστικό, φυσικά, σε ποιους στοχεύει το βιβλίο και, επίσης, χωρίς αμφιβολία έχει πετύχει τον στόχο του". Η Τζένιφερ Χόους από την εφημερίδα The Post and Courier είπε: "Το Λυκόφως, το πρώτο βιβλίο της σειράς της Στέφανι Μέγιερ, με άρπαξε τόσο έντονα που τηλεφώνησα στην πιο κοντινή έφηβο που ήξερα και την ικέτευσα να μου δώσει το δικό της βιβλίο για να ολοκληρώσω το διάβασμα, όταν δεν έβρισκα το δικό μου". Η Ρομπέρτα Γκόλι από το Suite101.com έδωσε στο βιβλίο θετική κριτική λέγοντας πως αν και "το πρώτο μισό πάσχει από έλλειψη δράσης", το γράψιμο "κυλάει" και η ιστορία "είναι ενδιαφέρον". Επαίνεσε επίσης το βάθος των συναισθημάτων που δείχνουν οι βασικοί χαρακτήρες εντοπίζοντας με ακρίβεια "την αγωνία της εφηβικής αγάπης". Η Τζάνα Ρέις σημείωσε την παρουσία των Μορμονικών θεμάτων στη σειρά του Λυκόφωτος, βλέποντας την πάλη του Έντουαρντ Κάλεν με τις σαρκικές επιθυμίες ως παράδειγμα ενός "φυσικού Μορμόνου άντρα".

Το περιοδικό κριτικών Kirkus έδωσε μια πιο μικτή κριτική σημειώνοντας: "[Το Λυκόφως] απέχει πολύ από το να είναι τέλειο. Η απεικόνιση του Έντουαρντ ως ενός τερατώδους τραγικού ήρωα είναι υπερβολικά Βυρωνική και η γοητεία της Μπέλα είναι βασισμένη σε μαγεία παρά σε χαρακτήρα. Μολαταύτα, η απεικόνιση των επικίνδυνων εραστών κτυπάει διάνα: οι θαυμαστές του σκοτεινού ρομαντισμού θα είναι δύσκολο να του αντισταθούν". Η κριτική στην εφημερίδα New York Times σημείωσε: "Η υπόθεση του Λυκόφωτος είναι ελκυστική και συναρπαστική - ποιος δεν έχει φαντασιωθεί μια εξωφρενική αγάπη με έναν όμορφο άγνωστο; - αλλά το βιβλίο υποφέρει σε κάποια σημεία από σοβαρό, ερασιτεχνικό γράψιμο. Λίγο περισσότερο "δείχνω" και πολύ λιγότερο "λέω" θα ήταν καλό, ειδικά μερικά κλαδέματα για να αφαιρεθούν οι συνεχείς αναφορές στη συντριπτική ομορφιά του Έντουαρντ και στην αθάνατη αγάπη της Μπέλα θα ήταν χρήσιμα". Αν και η εφημερίδα The Daily Telegraph περιέλαβε αργότερα το Λυκόφως στο νούμερο 32 της λίστας των "100 βιβλίων που καθόρισαν τη δεκαετία των '00s", για το βιβλίο είπε πως ήταν "καταπληκτικό, ειδικά στην ανικανότητα συγγραφής της Μέγιερ". Η Ελίζαμπεθ Χαντ είπε σε μια κριτική για την εφημερίδα The Washington Post: "Η συγγραφή της Μέγιερ σπανίως ξεπερνά αυτήν πέραν της χρησιμότητας και η πλοκή είναι ξύλινη".

Προκλήσεις
Το Λυκόφως βρισκόταν στην Top 10 λίστα του 2010 της Αμερικάνικης Ένωσης Βιβλιοθηκών με τα πιο συχνά προκληθέντα βιβλία, για το ότι το περιεχόμενό του περιείχε "θρησκευτικές απόψεις" και "βία". Η σειρά του Λυκόφωτος βρέθηκε στην ίδια λίστα το 2009 για το ότι ήταν "σεξουαλικά προκλητικό", "ακατάλληλο για κάποιες ηλικίες" και περιείχε "θρησκευτικές απόψεις". Μία ψυχολόγος προέβαλε θέματα που είδε στη σειρά και πώς αυτά συνδέονται με τις γυναίκες και τις προσδοκίες τους για μια υγιή σχέση σε σχέση με σχέσεις βασισμένες στην ψευδαίσθηση, μέσω της μικρού μήκους ταινίας της "Into The Twilight Haze".

Προσαρμογές

Ταινία

Το Λυκόφως μεταφέρθηκε στη μεγάλη οθόνη από την εταιρία Summit Entertainment. Την ομότιτλη ταινία σκηνοθέτησε η Κάθριν Χάρντγουϊκ και τους βασικούς πρωταγωνιστικούς ρόλους των Μπέλα και Έντουαρντ έχουν οι Κρίστεν Στιούαρτ και Ρόμπερτ Πάτινσον αντίστοιχα. Την προσαρμογή του σεναρίου έκανε η Μελίσα Ρόζενμπεργκ. Η ταινία κυκλοφόρησε στις κινηματογραφικές αίθουσες στις Ηνωμένες Πολιτείες στις 17 Νοεμβρίου 2008 και σε DVD στις 21 Μαρτίου 2009. Το DVD στην Αυστραλία κυκλοφόρησε στις 22 Απριλίου 2009.

Στην Ελλάδα, η ταινία έκανε πρεμιέρα την 1η Ιανουαρίου 2009.

Graphic novel

Στις 15 Ιουλίου 2009, το περιοδικό Entertainment Weekly επιβεβαίωσε πως μια προσαρμογή του Λυκόφωτος σε graphic novel βρισκόταν στα σκαριά. Τα σκίτσα του graphic novel σχεδίασε η Κορεατικής καταγωγής καλλιτέχνης, Γιανγκ Κιμ, και η εταιρία Yen Press ανέλαβε την έκδοσή του. Η ίδια η Στέφανι Μέγιερ επανεξέτασε κάθε σκίτσο.

Σύμφωνα με το Entertainment Weekly, "δεν δείχνει απλά σαν η καλλιτέχνης να απέδωσε τα πρόσωπα των Στιούαρτ και Πάτινσον. Στην πραγματικότητα, οι χαρακτήρες μοιάζουν να είναι ένα κράμα της λογοτεχνικής φαντασίας της Μέγιερ και των πραγματικών προσώπων των ηθοποιών". Το περιοδικό δημοσίευσε ολοκληρωμένες εικονογραφίσεις του Έντουαρντ, της Μπέλα και του Τζέικομπ στο τεύχος που κυκλοφόρησε στις 17 Ιουλίου 2009. Το πρώτο μέρος του graphic novel κυκλοφόρησε στις 16 Μαρτίου 2010, ενώ το δεύτερο στις 12 Οκτωβρίου 2011.

Στην Ελλάδα κυκλοφόρησε μόνο το πρώτο μέρος του graphic novel τον Μάρτιο του 2010, από τις εκδόσεις Πλατύπους.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 Επίσημη σελίδα της Στέφανι Μέγιερ
 Επίσημη σελίδα του Έπους του Λυκόφωτος
 Επίσημο Lexicon του Λυκόφωτος

Μυθιστορήματα της Στέφανι Μέγιερ
Μυθιστορήματα του 2005