Γ΄ κατηγορία ποδοσφαίρου ανδρών Κύπρου

Η Γ΄ κατηγορία ή η τρίτη κατηγορία (επίσημα: Παγκύπριο Πρωτάθλημα Γ΄ Κατηγορίας) είναι το τρίτο επίπεδο στο Σύστημα ποδοσφαιρικών πρωταθλημάτων ανδρών Κύπρου. Διοργανώνεται από την Κυπριακή Ομοσπονδία Ποδοσφαίρου (ΚΟΠ). Ιδρύθηκε το 1970. Οι ομάδες που προβιβάζονται μέσω του πρωταθλήματος Γ΄ κατηγορίας συμμετέχουν στη Β΄ κατηγορία ενώ οι ομάδες που υποβιβάζονται συμμετέχουν στην Επίλεκτη κατηγορία ΣΤΟΚ.

Ιστορικά στοιχεία 
Το πρωτάθλημα Γ΄ κατηγορίας ξεκίνησε την περίοδο 1970-71. Σε όλες τις περιόδους το πρωτάθλημα διεξαγόταν σε δύο γύρους, όπου η κάθε ομάδα αντιμετώπιζε όλες τις υπόλοιπες ομάδες εντός και εκτός έδρας. Με την μορφή αυτή διεξάγεται μέχρι και σήμερα. 

Η μοναδική περίοδος στην οποία το πρωτάθλημα δεν είχε διεξαχθεί ήταν την περίοδο 1974-75. Το 1974 πραγματοποιήθηκε η τουρκική εισβολή του 1974 εξαιτίας της οποίας πολλά σωματεία που είχαν έδρα περιοχές που κατελήφθησαν από τα τουρκικά στρατεύματα να αναστείλουν μόνιμα ή προσωρινά τη λειτουργία τους. Όταν ομαλοποιήθηκαν οι συνθήκες στην Κύπρο, η Κυπριακή Ομοσπονδία Ποδοσφαίρου αποφάσισε τη διεξαγωγή Ειδικού μικτού πρωταθλήματος Β΄ - Γ΄ κατηγορίας. Στο πρωτάθλημα αυτό είχαν δικαίωμα συμμετοχής οι ομάδες των πρωταθλημάτων Β΄ και Γ΄ κατηγορίας. Η συμμετοχή ήταν προαιρετική. Το πρωτάθλημα ήταν διαιρεμένο σε δύο γεωγραφικούς ομίλους, με τις νικήτριες ομάδες κάθε ομίλου να αναμετριούνται για την ανάδειξη του πρωταθλητή, ο οποίος θεωρείται ως πρωταθλητής Β΄ κατηγορίας της περιόδου αυτής. Την περίοδο 2019-20 το πρωτάθλημα διακόπηκε λόγω της πανδημίας του κορωνοιού.

Μέχρι την περίοδο 1983-84 οι ομάδες που υποβιβάζονταν από τη Γ΄ κατηγορία συμμετείχαν την επόμενη περίοδο στα τοπικά πρωταθλήματα (αγροτικό ποδόσφαιρο). Από την περίοδο 1984-85 έως και την περίοδο 2013-14 οι ομάδες που υποβιβάζονταν από τη Γ΄ κατηγορία συμμετείχαν την επόμενη περίοδο στη Δ΄ κατηγορία. Από την περίοδο 2014-15 οι ομάδες που υποβιβάζονται από τη Γ΄ κατηγορία συμμετέχουν την επόμενη περίοδο στην Επίλεκτη κατηγορία ΣΤΟΚ.

Από το 1978 έως και το 1985 στη Γ΄ κατηγορία προβιβάζονταν οι ομάδες του Πρωταθλήματος πρωταθλητριών ΣΤΟΚ. Από το 1986 έως και το 2015 στη Γ΄ κατηγορία προβιβάζονταν οι πρώτες ομάδες του πρωταθλήματος Δ΄ κατηγορίας. Από την περίοδο 2015-16 στη Γ΄ κατηγορία προβιβάζονται οι πρώτες ομάδες της Επίλεκτης κατηγορίας ΣΤΟΚ.

Από την περίοδο 1971-72 έως και την περίοδο 2007-08 οι ομάδες του πρωταθλήματος Γ΄ κατηγορίας συμμετείχαν στο Κύπελλο Κύπρου. Η καλύτερη πορεία ομάδας του πρωταθλήματος Γ΄ κατηγορίας στο κύπελλο Κύπρου ήταν η πορεία του Χαλκάνορα την περίοδο 1987-88 όταν έφτασε μέχρι τα προημιτελικά. Από την περίοδο 2008-09 οι ομάδες του πρωταθλήματος Γ΄ κατηγορίας δεν έχουν δικαίωμα συμμετοχής στο Κύπελλο Κύπρου, μπορούν όμως να συμμετέχουν (προαιρετικά) στο Κύπελλο Γ΄ κατηγορίας και Επίλεκτης κατηγορίας ΣΤΟΚ (παλαιότερη ονομασία: Κύπελλο Κύπρου Γ΄ – Δ΄ κατηγορίας).

Δομή 
Το πρωτάθλημα Γ΄ κατηγορίας διεξαγόταν πάντα ως ένα ενιαίο πρωτάθλημα (χωρίς ομίλους) όπου κάθε ομάδα αναμετριόταν με όλες τις υπόλοιπες ομάδες δύο φορές, μία στην έδρα της και μία στην έδρα της αντίπαλης ομάδας. Ο προβιβασμός στη Β΄ κατηγορία της πρώτης ή των πρώτων ομάδων ίσχυε σε όλες τις περιόδους ενώ ο υποβιβασμός της τελευταίας ή των τελευταίων ομάδων δεν ίσχυε σε μερικές από τις περιόδους.

Σύστημα βαθμολογίας 
Το σύστημα βαθμολογίας του πρωταθλήματος άλλαξε μία φορά:
 Από την περίοδο 1970-71 έως και την περίοδο 1990-91 η νίκη βαθμολογείτο με 2 βαθμούς, η ισοπαλία με 1 βαθμό και η ήττα με 0 βαθμούς.
 Από την περίοδο 1991-92 έως και σήμερα η νίκη βαθμολογείται με 3 βαθμούς, η ισοπαλία με 1 βαθμό και η ήττα με 0 βαθμούς.

Τρέχον πρωτάθλημα (2023-24)

Δομή 
Στο πρωτάθλημα Γ΄ κατηγορίας 2023-24 συμμετέχουν 14 ομάδες. Όλες οι ομάδες θα αναμετρηθούν αναμεταξύ τους από δύο φορές, μία εντός και μία εκτός έδρας. Πρωταθλήτρια θα ανακηρυχθεί η ομάδα που θα συγκεντρώσει τους περισσότερους βαθμούς. Η πρωταθλήτρια και οι ομάδες που θα τερματίσουν στις θέσεις 2-4 θα εξασφαλίσουν την άνοδο τους στο πρωτάθλημα Β΄ κατηγορίας 2024–25. Οι δύο τελευταίες ομάδες θα υποβιβαστούν στην Επίλεκτη κατηγορία ΣΤΟΚ 2024-25.

Ομάδες

Οι πρωταθλήτριες ομάδες 
Στον πίνακα που ακολουθεί παρουσιάζονται οι πρωταθλήτριες ομάδες κάθε περιόδου.

Κατακτήσεις ανά ομάδα

Αριθμός ομάδων, προβιβασμός και υποβιβασμός ανά περίοδο 
Ο αριθμός των ομάδων που συμμετείχαν στο πρωτάθλημα όπως και ο αριθμός των ομάδων που προβιβάζονταν και υποβιβάζονταν άλλαζε στην πορεία των ετών.

1Δεν υπήρξε υποβιβασμός αλλά διαγράφηκαν δύο ομάδες από την ΚΟΠ με την κατηγορία του προσυμφωνημένου αγώνα.

2Η 3η ομάδα έδωσε αγώνες μπαράζ με την 12η ομάδα του πρωταθλήματος Β΄ κατηγορίας όπου αναδείχθηκε νικήτρια και προβιβάστηκε στη Β΄ κατηγορία.

3Η 3η ομάδα έδωσε αγώνες μπαράζ με την 12η ομάδα του πρωταθλήματος Β΄ κατηγορίας αλλά έχασε και δεν προβιβάστηκε.

4Η 2η ομάδα έδωσε αγώνες μπαράζ με την 9η του πρωταθλήματος Β΄ κατηγορίας αλλά έχασε και δεν προβιβάστηκε.

5Η 9η ομάδα έδωσε αγώνες μπαράζ με τη 2η ομάδα του πρωταθλήματος Δ΄ κατηγορίας, όπου αναδείχθηκε νικήτρια. Έτσι υποβιβάστηκαν μόνο 5 ομάδες.

6Η 4η ομάδα έδωσε αγώνες μπαράζ με τις 3 τελευταίες ομάδας του πρωταθλήματος Β  κατηγορίας αλλά έχασε και δεν προβιβάστηκε.

7Οι τρεις τελευταίες ομάδες έδωσαν αγώνες μπαράζ με την 4η ομάδα του πρωταθλήματος Δ΄ κατηγορίας. Νικήτρια αναδείχθηκε η 4η ομάδα του πρωταθλήματος Δ΄ κατηγορίας και έτσι υποβιβάστηκαν και οι τρεις τελευταίες ομάδες της Γ΄ κατηγορίας.

8Η 12η ομάδα έδωσε αγώνες μπαράζ με την 4η ομάδα της Δ΄ κατηγορίας, όπου αναδείχθηκε νικήτρια. Έτσι υποβιβάστηκαν μόνο 2 ομάδες.

9Την περίοδο 2019-20 το πρωτάθλημα διεκόπη λόγω της Πανδημίας του κορονοϊού στην Κύπρο το 2020. Στην Β΄ κατηγορία προβιβάστηκαν οι τέσσερις πρώτες ομάδες της βαθμολογίας όταν έγινε η διακοπή του πρωταθλήματος. Δεν υποβιβάστηκε καμία ομάδα.

Συμμετοχές ανά ομάδα 
Στην Γ΄ κατηγορία έχουν συμμετάσχει 111 διαφορετικές ομάδες. Ο πίνακας που ακολουθεί παρουσιάζει τις συμμετοχές κάθε ομάδας στο πρωτάθλημα (συμπεριλαμβάνεται η περίοδος 2022-23). Οι συμμετοχές της περιόδου 2019-20, όπου το πρωτάθλημα διακόπηκε, συμπεριλαμβάνονται στον πίνακα.

1 Η ομάδα έχει 4 συμμετοχές με την ονομασία ΑΠΕΠ Λεμεσού και 7 ως ΑΠΕΠ Πιτσιλιάς.

2 Η ομάδα έχει 7 συμμετοχές με την ονομασία Τσαγγάρης Πελενδρίου και 1 ως Σωτήριος Πελενδρίου.

3 Η ομάδα έχει 2 συμμετοχές ως ΑΕΜ Μεσόγης και 2 ως ΑΕΜ Μεσόγης-Γιόλου.

Δείτε επίσης 
 Ποδόσφαιρο στην Κύπρο
 Σύστημα ποδοσφαιρικών πρωταθλημάτων Κύπρου
 Α΄ κατηγορία ποδοσφαίρου ανδρών Κύπρου
 Β΄ κατηγορία ποδοσφαίρου ανδρών Κύπρου
 Δ΄ κατηγορία ποδοσφαίρου ανδρών Κύπρου
 Επίλεκτη κατηγορία ΣΤΟΚ
 Κύπελλο Κύπρου (ποδόσφαιρο ανδρών)
 Κύπελλο Γ΄ κατηγορίας και Επίλεκτης κατηγορίας ΣΤΟΚ

Σημειώσεις

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Κυπριακή Ομοσπονδία Ποδοσφαίρου

 
Πρωταθλήματα ποδοσφαίρου τρίτης κατηγορίας στην Ευρώπη