Δημοσθένης Κούρτοβικ

Ο Δημοσθένης Κούρτοβικ (15 Ιουλίου 1948) είναι Έλληνας συγγραφέας, κριτικός λογοτεχνίας και ανθρωπολόγος.

Γεννήθηκε στην Αθήνα, στις 15 Ιουλίου 1948. Σπούδασε βιολογία στην Αθήνα, με μεταπτυχιακό στη Δυτική Γερμανία, και αργότερα ειδικεύθηκε στην ανθρωπολογία. Έλαβε διδακτορικό δίπλωμα από το Πανεπιστήμιο του Βρότσλαβ της Πολωνίας το 1986, με διατριβή γύρω από την εξέλιξη της ανθρώπινης σεξουαλικότητας.

Έχει εξασκήσει διάφορα επαγγέλματα όπως νυχτοφύλακας, καθηγητής πανεπιστημίου, μεταφραστής, κριτικός λογοτεχνίας και κινηματογράφου. Την περίοδο 1973-75, στη Δυτική Γερμανία, υπήρξε συνιδρυτής, σκηνοθέτης και ηθοποιός της «Ελληνικής Εργατικής Σκηνής Στουτγάρδης». Τις περιόδους 1990-91 και 1994-95 δίδαξε στο Πανεπιστήμιο Κρήτης ιστορία της ανθρώπινης σεξουαλικότητας, σεξουαλική σημειολογία στην τέχνη και ψυχολογία των ζώων. Ως το 2017 εργαζόταν ως δοκιμιογράφος και κριτικός λογοτεχνίας στην εφημερίδα Τα Νέα.

Έχει εκδώσει 21 βιβλία (μυθιστορήματα, διηγήματα, δοκίμια, κριτικές, αφορισμούς, λεξικά, επιστημονικές διατριβές και εγχειρίδια). Επίσης, έχει μεταφράσει 63 βιβλία από 8 ξένες γλώσσες (αγγλικά, γερμανικά, γαλλικά, ιταλικά, φινλανδικά, σουηδικά, δανικά και νορβηγικά). Μυθιστορήματα και διηγήματά του έχουν μεταφραστεί στα γερμανικά, γαλλικά, αγγλικά, σουηδικά, δανικά, τσεχικά, ρουμανικά, σερβικά, βουλγαρικά, εβραϊκά και πολωνικά. Σήμερα ζει στην Αίγινα.

Εργογραφία

Πεζογραφία
Τρεις χιλιάδες χιλιόμετρα, διηγήματα, εκδ. «Κάλβος», 1980 
Ο τελευταίος σεισμός, μυθιστόρημα, εκδ. «Αίολος», 1985
Το ελληνικό φθινόπωρο της ΄Εβα-Ανίτα Μπένγκτσον, μυθιστόρημα, εκδ. «Εστία», 1987, 3η έκδοση 1997. ISBN 960-05-0007-X
Η σκόνη του γαλαξία, μυθιστόρημα, εκδ. «Εστία», 1991, 2η έκδ. 1995. ISBN 960-05-0270-6
Η νοσταλγία των δράκων, μυθιστόρημα, εκδ. «Εστία», 2000, 4η έκδ. 2001. ISBN 960-05-0085-2
Το άλλο μονοπάτι, διηγήματα, εκδ. «Τόπος/Ελευθεροτυπία», 2007
Τι ζητούν οι βάρβαροι, μυθιστόρημα, εκδ. «Ελληνικά Γράμματα», 2008, 6η έκδοση 2009. ISBN 978-960-19-0164-0
Λαχανόρυζο του Σταυρού, διηγήματα, εκδ. «Εστία» 2012. ISBN 978-960-05-1539-8

Διηγήματα σε ανθολογίες, εφημερίδες και περιοδικά
«Σύνορα», Ρεύματα, τχ. 12, Μάρτ. – Απρ. 1993
«Λαχανόρυζο του Σταυρού», Το Δέντρο, τχ. 81, Νοέ. 1993 – Ιαν. 1994
«Το στεγνωμένο δάκρυ», Ρεύματα, τχ. 21, Σεπτ. – Οκτ. 1994
«Η φώκια», στο: Μάκης Πανώριος (επιμ.): Το ελληνικό φανταστικό διήγημα, τόμος Γ΄, εκδ. «Αίολος», 1994. ISBN 960-7267-70-6
«Φυσαλία η καλλιαύχην», στο: Μάκης Πανώριος (επιμ.): Ελληνικά διηγήματα επιστημονικής φαντασίας, «Αίολος», 1995. ISBN 960-7267-87-7
«Το άλλο μονοπάτι», στο: Μάκης Πανώριος (επιμ.): Τα προσωπεία του τρόμου, εκδ. «Νέα Σύνορα – Α.Α. Λιβάνη», 1998. ISBN 960-236-875-6
«Και όμως», στο: Μισέλ Φάις (επιμ.), Ξένος, ο άλλος μου εαυτός, εκδ. Πατάκη, 1999. ISBN 960-600-940-8
«Απ’ έξω», Τα Νέα, 4 Σεπτεμβρίου 2000
«Κλασικό αίσθημα», Ελευθεροτυπία, 25 Ιουλίου 2003
«Αντιξόρκια», στον τόμο Παράξενες ιστορίες, σειρά 8η, Τα Νέα, 23-24. 8. 2003
«Ο Κρέκας στους Ολυμπιακούς αγώνες», στο Κότινοι και στέφανοι, ΟΕΟΑ, Αθήνα 2004 και Νέα Σύνορα – Α.Α.Λιβάνη, 2004
«Σημάδια από δαχτυλίδια», στο: Χρύσα Σπυροπούλου (επιμ.): Οικοεγκλήματα, εκδ. «Κέδρος», 2008. ISBN 978-960-04-3833-8

Λογοτεχνικές κριτικές, δοκίμια κ.λπ
Ημεδαπή εξορία, κριτικές και δοκίμια, εκδ. «Opera», 1991. ISBN 960-7073-05-3
Αντιλεξικό νεοελληνικής χρηστομάθειας, αφορισμοί, τραμάκια, 1994, 2η έκδοση «Νεφέλη», 1994. ΙSBN 960-211-189-5
Τετέλεσται, δοκίμια πάνω σε φωτογραφίες, εκδ. «Opera», 1996, 3η έκδοση 2002. ISBN 960-707-732-9-0
Έλληνες μεταπολεμικοί συγγραφείς, οδηγός, εκδ. Πατάκη, 1995, νέα συμπληρωμένη έκδοση 1999. ISBN 960-360-509-3
Στις καθυστερήσεις του ημιχρόνου, ανάλεκτα, εκδ. «Καστανιώτης», 1999. ISBN 960-03-2601-0
Η θέα πέρα από τον ακάλυπτο, κριτικές και δοκίμια, εκδ. «Εστία», 2002. ISBN 978-960-05-1041-6
Ελληνικό hangover, δοκίμια, εκδ. «Νεφέλη», 2005. ISBN 978-960-211-758-3
Η νοσταλγία της πραγματικότητας-Δοκίμια και κριτικές 2002-2013, εκδ. «Εστία», 2015. ISBN 978-960-05-1628-9
Το Νέο Αντιλεξικό Νεοελληνικής Χρηστομάθειας, εκδ. «Εστία», 2019. ISBN 978-960-05-1742-2
Η ελιά και η φλαμουριά: Ελλάδα και κόσμος, άτομο και Ιστορία στην ελληνική πεζογραφία 1974 - 2020, εκδ. Πατάκη, 2021. ISBN 978-960-16-9262-3
Σκοντάφτοντας σε ανοιχτά σύνορα, συζήτηση με τον Κώστα Κατσουλάρη, εκδ. Πατάκη, 2023. ISBN 978-618-07-0553-9

Μελέτες
Η ελληνική διανόηση στον κινηματογράφο, εκδ. «Διογένης», 1979
Η εξέλιξη της ανθρώπινης σεξουαλικότητας, εκδ. «Ράππας», 1986, 2η έκδοση Ελληνικά Γράμματα, 1994. ISBN 960-344-032-9
Συγκριτική ψυχολογία (ηθολογία), εκδ. «Ελληνικά Γράμματα», 1994, νέα συμπληρωμένη έκδοση 1998. ISBN 960-344-041-8

Μεταφράσεις έργων του
Στα γαλλικά:
Poussière d’ étoiles, μτφρ. Jasmine Pipart, Hatier, 1994
La Nostalgie des Dragons, μτφρ. Caroline Nicolas, Actes Sud, 2004

Στα γερμανικά:
Der griechische Herbst der Eva-Anita Bengtsson, μτφρ. Gaby Wurster, Dialogos,1989
Griechische Schriftsteller der Gegenwart, μτφρ. Doris Wille, Romiosini, 2000
Die Mumie des Ibykus (Die Nostalgie der Drachen), μτφρ. Gaby Wurster, Reclam-Leipzig, 2002
«Der andere Pfad», μτφρ. Sophia Georgallidis, στο: Niki Eideneier, Sophia Georgallidis (επιμ.), Die Erben des Odysseus, dtv, 2001
«Und trotzdem», μτφρ. Maria Petersen, περιοδικό Metaphora, τχ 7, 2001
«Physalia kalliauchen», μτφρ. Sophia Georgallidis, στο: Sophia Georgallidis (επιμ.), Ausflug mit Freundinnen, Romiosini, 2002

Στα αγγλικά:
It is Accomplished (απόσπασμα), μτφρ. από τον ίδιο, στο: Greek Writers Today, Hellenic Authors’ Society, 2003
« The Other Footpath », μτφρ. David Connolly, στο: David Connolly (επιμ.), The Dedalus Book of Greek Fantasy, Dedalus, 2004

Στα δανέζικα:
Eva-Anita Bengtssons græske efterår, μτφρ. Vibeke Espholm, Husets Forlag, Aarhus, 1995

Στα σουηδικά:
Eva-Anita Bengtssons grekiska höst, μτφρ. Cecilia Wedmark, Aegis Förlag, Lund, 1998

Στα ρουμανικά:
Nostalgia demonilor, μτφρ. Elena Lazar, Editura Omonia, 2001

Στα σερβικά:
Nostalgiya zmayeva, μτφρ. Gaga Rosić, Prosveta, 2003

Στα τσεχικά:
“Druha cesta”, μτφρ. Alexandra Buchler, στο Alexandra Buchler (επιμ.), Cerne olivy, Apsida, 2000

Στα βουλγαρικά:
“I vse pak”, μτφρ. Zdravka Mihaylova, στο: Da opoznaem svoime susedi, Tsentar za Obrazovatelni Initsiativi, 2002
Nostalgyata na zmeyovete, μτφρ. Zdravka Mihaylova, Balkani, 2007

Στα εβραϊκά:
 Η νοσταλγία των δράκων, μτφρ. Amir Tsukerman, Tel Aviv, Keter, 2012
Στα πολωνέζικα:
 "A jednak", μτφρ. Dorota Jędraś, nowogreckablog.wordpress.com, 2016

Μεταφράσεις από τον ίδιο
Εξήντα τρία βιβλία, λογοτεχνικά και πραγματολογικά, από οκτώ ξένες γλώσσες (αγγλικά, γαλλικά, γερμανικά, ιταλικά, φινλανδικά, σουηδικά, δανικά και νορβηγικά), μεταξύ άλλων έργα των Ντάνιελ Ντεφόε, Λόρδου Βύρωνα, Έντγκαρ Άλλαν Πόε, Άλντζερνον Μπλέκβουντ, Daphne Du Maurier, Julian Barnes (από τα αγγλικά), Γιόχαν Βόλφγκανγκ Γκαίτε, E.T.W. Hoffmann, Μπέρτολτ Μπρεχτ, Κάρελ Τσάπεκ, Erich Fried, Βολφ Μπήρμαν (από τα γερμανικά), Ιούλιου Βερν (από τα γαλλικά), Τζάκομο Λεοπάρντι (από τα ιταλικά), Veijo Meri, Eeva Kilpi, Martti Joenpolvi (από τα φινλανδικά), Jens Bjørneboe (από τα νορβηγικά), Peter Høeg (από τα δανικά). ΄Εχει επίσης μεταφράσει και επιμεληθεί ανθολογίες γερμανικού διηγήματος, φινλανδικού διηγήματος, φινλανδικής ποίησης και έχει μεταφράσει ποιήματα των Inger Christensen, Henrik Nordbrandt, Desmond Egan και Doris Kareva. Από τα επιστημονικά, φιλοσοφικά, δοκιμιακά κ.λπ. βιβλία που έχει μεταφράσει ξεχωρίζουν έργα των Ιμπν Χαλντούν, Μαξ Βέμπερ, Walter Benjamin, Egon Friedell, Βέρνερ Χάιζενμπεργκ, John Maynard Smith, Siegfried Kracauer, Πάουλ Κλέε, Χέρμπερτ Μαρκούζε, G.S.Kirk/J.E.Raven/M.Schofield, Ernest Borneman, Hans-Georg Beck, E.J.Hobsbawm.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Η σελίδα του στο ''BiblioNet'

Παραπομπές

Έλληνες δοκιμιογράφοι
Έλληνες κριτικοί της λογοτεχνίας
Έλληνες ανθρωπολόγοι
Έλληνες μεταφραστές