Κρετινισμός

Με τον όρο κρετινισμός χαρακτηρίζεται ενδοκρινής πάθηση κατά την οποία αναστέλλεται η καλή ανάπτυξη του οργανισμού (υποθυρεοδεισμός, σύνδρομο ανεπάρκειας ιωδίου).

Αφορά κυρίως το νευρικό σύστημα και εμφανίζει σημαντική μείωση αντίληψης καθώς και διανοητικών λειτουργιών. Κύρια αιτία της παθολογίας αυτής θεωρείται είτε η δυσλειτουργία του θυρεοειδή αδένα ή και η έλλειψή του. Ετυμολογικά προέρχεται κατά επικρατούσα άποψη, από περιοχή «κρετίν» των Άλπεων απ΄ όπου και θεσπίστηκε ως ιατρικός όρος τον 19ο αιώνα. Άλλη άποψη τον συνδέει με το chrétien (*χριστιανός) ή και με το Christ (Χριστός), με την έννοια ενός καλόβουλου και αθώου ατόμου ("καλός χριστιανός").

Γενικά χαρακτηριστικά γνωρίσματα της πάθησης αυτής είναι η δυσμορφία του προσώπου, δίνοντας την εντύπωση πρησμένου, μύτη πεπλατυσμένη, μάτια απομακρυσμένα με βλέμμα άτονο, κεφαλή ογκώδη, μέτωπο χαμηλό ή προέχον, γλώσσα παχιά, μάγουλα πλαδαρά και συνηθέστερα στόμα ανοικτό με έντονη σιελόρροια. Η κίνηση είναι άτονη που επιβεβαιώνει την πνευματική δυσκινησία που όμως διακρίνεται σε διάφορους βαθμούς.

Εκτός από την παραπάνω πάθηση υπάρχει και ο καλούμενος ενδημικός κρετινισμός που απαντάται κυρίως σε κατοίκους μεγάλου υψομέτρου (Γερμανία, Ελβετία) που προσδίδει και αυτός χαρακτηριστικά συμπτώματα με κυρίαρχο το νανώδες ανάστημα, πρώιμη οστέωση της κρανιακής βάσης, ρινική καθίζηση, με προβολή του μετώπου. Η πάθηση αυτή αντιδιαστέλλεται με την παραπάνω του κρετίνου διότι οφείλεται μόνο σε δυσλειτουργία του θυρεοειδή, ειδικότερα στην έλλειψη ιωδίου, και ουδέποτε στην έλλειψή του αδένα, χαρακτηριζόμενη πάντα από ενδημική αιτιολογία, εξ ου και η ονομασία του ενδημικός.

Για την θεραπεία των παραπάνω παθήσεων χορηγούνται, δια βίου και  παρατεταμένα, διάφορα σκευάσματα του θυρεοειδούς, π.χ. θυροξίνη, . Άτομα πάσχοντα από τέτοια πάθηση χαρακτηρίζονται γενικά ως άτομα ειδικών αναγκών που υφίστανται δυσμενείς κοινωνικές διακρίσεις.

Στην καθομιλούμενη ο όρος έχει υποτιμητικό ή και υβριστικό χαρακτήρα ως συνώνυμο του "ηλίθιος". Δεν χρησιμοποιείται πλέον στην ιατρική για να δηλώσει τη σχετική ασθένεια.

Δείτε επίσης 
Βρογχοκήλη
Ανεπάρκεια ιωδίου

Πηγές

Νεώτερον Εγκυκλοπαιδικόν Λεξικόν Ηλίου, τομ.11ος, σελ.471.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Παθήσεις του ενδοκρινικού συστήματος
Εκφράσεις
Συγγενείς διαταραχές