Φορολογικός παράδεισος

Με τον όρο φορολογικός παράδεισος ή φορολογικό καταφύγιο, καλύτερη μετάφραση του αγγλικού όρου tax haven, χαρακτηρίζονται γενικά οι χώρες - κράτη τα οποία διαθέτουν ειδική φορολογική πολιτική με χαμηλή ή και καθόλου φορολογία για όσους ξένους επενδυτές ιδρύουν εκεί εταιρείες, μεταφέρουν εκεί τα κεφάλαια ή τα περιουσιακά τους στοιχεία. Έτσι οι επενδυτές καταβάλλουν πολύ μειωμένη ή και καθόλου φορολογία έναντι της προβλεπόμενης στη χώρα της μόνιμης διαμονής τους.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, προκειμένου να προσελκύουν ξένους επενδυτές, οι χώρες αυτές έχουν ως πάγια πολιτική να μη διαθέτουν σε τρίτους οποιαδήποτε πληροφορία σχετικά με τις οικονομικές δραστηριότητες των επενδυτών που δραστηριοποιούνται στο έδαφός τους. 
Αυτό έχει ως αποτέλεσμα διάφορα άτομα, φυσικά ή νομικά πρόσωπα, ή και διεθνείς εταιρείες, να καταφεύγουν σ΄ αυτά τα κράτη και να δημιουργούν τις λεγόμενες «Οφ-σορ» εταιρείες, εκ του αγγλικού όρου Offshore (=υπεράκτιες εταιρείες ή υπερπόντιες εταιρίες), με έδρα αυτούς τους «παραδείσους» και με απώτερο σκοπό τη μικρότερη δυνατή φορολογική τους επιβάρυνση και κατ΄ επέκταση την απαλλαγή φορολογίας τους από τη χώρα της μόνιμης διαμονής τους αλλά και την απόκρυψη δραστηριοτήτων οι οποίες μπορεί σε κάποιες περιπτώσεις να είναι παράνομες.

Ο όρος offshore σημαίνει μακράν των ακτών, επειδή όμως δημιουργήθηκε στην Αγγλία, που είναι μια μεγάλη νήσος, ο όρος αυτός κατ΄ επέκταση σημαίνει «εκτός επικράτειας» και με αυτή την έννοια κατέληξε διεθνής όρος που αφορά την επιχειρηματικότητα στο εξωτερικό και ειδικότερα αυτή που δημιουργείται σε «φορολογικό παράδεισο».

Σημειώνεται ότι η Ελλάδα βρίσκεται στη «λευκή λίστα» των κρατών που έχουν «ουσιωδώς» εφαρμόσει τα διεθνή αναγνωρισμένα φορολογικά πρότυπα.

Φορολογικά καταφύγια 
Σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ 45 κρατικές οντότητες «δεν συνεργάζονταν επαρκώς στο φορολογικό πεδίο».

Χώρες, οι οποίες χαρακτηρίζονταν ως φορολογικοί παράδεισοι είναι: 

(*) με περιορισμένες απαλλαγές κατά τομείς δραστηριότητας.

Αμερική 
  Βερμούδες
  Βρετανικές Παρθένοι Νήσοι
  Κέιμαν Νήσοι - To 2018 το υπερπόντιο έδαφος του Ηνωμένου Βασιλείου βρέθηκε στην 3η θέση της λίστας με τους φορολογικούς παράδεισους, κατέχοντας 1,4 τρισ. δολάρια σε περιουσιακά στοιχεία, τα οποία ελέγχονται μέσω 200 τραπεζών. Αν και έγιναν ευρέως γνωστές για την νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, σήμερα φιλοξενούν μερικές από τις μεγαλύτερες τράπεζες, εταιρείες και hedge funds του κόσμου.
  Κόστα Ρίκα
  Μπαχάμες
  Μπελίζ 
  νήσος Νέβις
  Ουρουγουάη
  Παναμάς

Ασία 
  Σιγκαπούρη - Από το τέλος του 2015, εκτιμάται ότι στη Σιγκαπούρη εδράζουν κεφάλαια αξίας 1,8 τρισ. δολαρίων, από τα οποία το 80% προέρχεται από το εξωτερικό.
 Ταϊβάν
  Χονγκ Κονγκ - Το Χονγκ Κονγκ, η έδρα του τρίτου μεγαλύτερου χρηματιστηρίου της Ασίας, συγκαταλέγεται ανάμεσα στα νεότερα φορολογικά καταφύγια. Οι εταιρείες που είναι εγκατεστημένες εδώ, πληρώνουν φόρο μόνο για τα κέρδη που προέρχονται από το Χονγκ Κονγκ. Είναι πολύ υψηλά στην κατάταξη, λόγω και της μυστικότητας που καταφέρνει να διατηρεί.

Αφρική 
  Λιβερία
  Μαυρίκιος
  Σεϋχέλλες

Ευρώπη 
  Γιβραλτάρ
  Γκέρνσεϊ
  Ιρλανδία
  Καμπιόνε ντ'Ιτάλια - Το Καμπιόνε ντ'Ιτάλια της Ιταλίας εξαιρείται από τον ευρωπαϊκό ΦΠΑ. Το δε εισόδημα οφείλεται εν πολλοίς στη λειτουργία του καζίνο του Καμπιόνε, καθώς η νομοθεσία περί τζόγου είναι πιο χαλαρή απ' ό,τι στην Ιταλία και την Ελβετία.
 
  Λίχτενσταϊν
  Λουξεμβούργο
  Μονακό*
  Νήσος του Μαν
  Ολλανδία*
  Τζέρσεϊ
  Φινλανδία*

Ωκεανία 
  Βανουάτου
  Ναουρού
  Νιούε 
  Σαμόα

Όγδοη έκθεση του FATF 
Ο οργανισμός FATF (Financial Action Task Force on Money Laundering) συστάθηκε το 1989 με σκοπό την πάταξη του ξεπλύματος μαύρου χρήματος. Στην πιο πρόσφατη έκθεσή του (Annual Review of Non-Cooperative Countries and Territories
2006-2007, με ημερομηνία 12 Οκτωβρίου 2007) δεν συμπεριέλαβε καμία χώρα ως μη συνεργάσιμη. Η Μιανμάρ αφαιρέθηκε από τον σχετικό κατάλογο στις 13 Οκτωβρίου 2006, το Ναουρού στις 13 Οκτωβρίου 2005 και η Νιγηρία στις 23 Ιουνίου 2006.

Σε «Δήλωσή» του, ο οργανισμός FATF στις 25 Φεβρουαρίου 2009 εξέφρασε την ανησυχία του και ζήτησε μεγαλύτερη συμμόρφωση από τις εξής χώρες: Ιράν, Ουζμπεκιστάν, Τουρκμενιστάν, Πακιστάν και Σάο Τομέ και Πρίνσιπε.

Δείτε επίσης 
 Σημαία ευκαιρίας

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 άρθρο στην "Καθημερινή", Κατάλογος ΟΟΣΑ για τους «φορολογικούς παραδείσους», 16 Μαρτίου 2009.

Εμπόριο
Επιχειρήσεις
Φορολογία
Διεθνή χρηματοοικονομικά
Παγκόσμια ζητήματα