Ασμόλειο μουσείο

Το Ασμόλειο μουσείο (αγγλικά:Ashmolean Museum) βρίσκεται στην Οξφόρδη της Αγγλίας, στην οδό Μπώμοντ και αποτελεί το παλαιότερο πανεπιστημιακό μουσείο τέχνης, αρχαιολογίας και φυσικής ιστορίας στη Μεγάλη Βρετανία.

Ιστορία του Μουσείου

Το μουσείο ιδρύθηκε από τον Άγγλο αρχαιοδίφη, αστρολόγο και πολιτικό Ηλάιας Άσμολ (Elias Ashmole, 1617 – 1692) για να στεγάσει τις συλλογές του που δώρησε στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης. Άνοιξε τις πύλες του στο κοινό το 1683 σε ένα κτήριο που σχεδιάστηκε από τον Τόμας Γουντ (Thomas Wood).

Το νεοκλασικού ρυθμού οικοδόμημα που στεγάζεται σήμερα το μουσείο σχεδιάστηκε από τον Τσαρλς Ρόμπερτ Κόκρελ (Charles Robert Cockerell, 1788–1863) και χτίστηκε στα 1841–1845. Αρχικά, η συλλογή περιείχε αντικείμενα φυσικής ιστορίας και αποτέλεσε το κέντρο επιστημονικών σπουδών στην Οξφόρδη. Κατά τον 19ο αιώνα, το Μουσείο εμπλούτισε τις συλλογές του με νέα αποκτήματα και κυρίως γλυπτά, κεραμικά, μινιατούρες, μουσικά όργανα και θαυμαστά έργα των μεγάλων δασκάλων της ζωγραφικής.

Μετά το 1860, οι συλλογές φυσικής ιστορίας του μουσείου μεταφέρθηκαν στο μουσείο φυσικής ιστορίας του πανεπιστημίου της Οξφόρδης το οποίο κτίστηκε την περίοδο 1855 – 1860 σε βικτωριανό γοτθικό ρυθμό από τον Μπέντζαμιν Γούντγουορντ (Ben. Woodward, 1815–1861).

Οι συλλογές του Μουσείου

Το Ασμόλειο Μουσείο της Οξφόρδης περιέχει αρχαιότητες από τους μεγάλους πολιτισμούς της μεσογειακής λεκάνης και κυρίως από την Αίγυπτο, την Κρήτη και το Αιγαίο, καθώς και αξιόλογες συλλογές με προϊστορικά λείψανα, κεραμικά αγγεία, κυκλαδικά ειδώλια, κινέζικα βάζα, περσικούς τάπητες, εγχάρακτες σφραγίδες, κοσμήματα, χρυσά νομίσματα κ. ά. από την Κίνα, την Περσία και την Ινδία. 

Οι περίφημες συλλογές ζωγραφικής του μουσείου περιλαμβάνουν αντιπροσωπευτικά έργα από την Αναγέννηση μέχρι και τον 20ο αιώνα, μεταξύ των οποίων και σχέδια των Μιχαήλ Αγγέλου, Λεονάρντο ντα Βίντσι, Ραφαήλ, Τιτσιάνο, Άλμπρεχτ Ντύρερ, Ρέμπραντ, Πέτερ Πάουλ Ρούμπενς κ. ά.

Ελληνικές αρχαιότητες

Η πλούσια συλλογή ελληνικών αρχαιοτήτων του μουσείου, μεταξύ άλλων, περιλαμβάνει:

Κυκλαδικά, μινωικά και μυκηναϊκά 
 Κυκλαδικά ειδώλια από λευκό μάρμαρο της πρωτοκυκλαδικής εποχής (περ. 3000 – 2000 π.Χ.), προερχόμενο από τη νήσο Αμοργό.
 Μεγάλων διαστάσεων κρητικοί πίθοι εκ των οποίων ένας με διακόσμηση χταποδιού της ύστερης μινωικής περιόδου (περ. 1450 π.Χ.), προερχόμενο από τις ανασκαφές που διενέργησε στην Κνωσό ο Μίνωας Καλοκαιρινός, ο οποίος τα χάρισε και τα απέστειλε, προκειμένου να κινητοποιηθεί το αρχαιολογικό ενδιαφέρον των Βρετανών.
 Αντίγραφα του προσωπείο του Αγαμέμνονα και άλλων Μυκηναϊκών ευρημάτων

Αρχαϊκά, κλασσικά και ελληνιστικά 
Πλήθος πήλινων γλυπτών από την Κύπρο 
 Μελανόμορφη Αττική πελίκη του 5ου π.Χ. αιώνα από τη Ρόδο, γνωστή ως «Πελίκη του υποδηματοποιού», η οποία αποδίδεται στο ζωγράφο Ευχαρίδη και που απεικονίζει ένα καθισμένο υποδηματοποιό να επιδιορθώνει τα παπούτσια πελάτη. 
 Ένα «Αττικό ερυθρόμορφο κύπελλο» (περ. 500 π.Χ.), που βρέθηκε στο Κιούζι της Ιταλίας και απεικονίζει γυμνό αγόρι που με το ένα χέρι του μεταφέρει πιάτο με φαγητό σκεπασμένο με μια πετσέτα, ενώ με το άλλο χέρι κυλά ένα στεφάνι. 
 Αρχαιοελληνικός «Αργυρός στατήρας» (περ. 380 π.Χ.) από τον Τάραντα της Ιταλίας, που απεικονίζει τον Τάραντα, το μυθικό ιδρυτή της πόλης, να καβαλικεύει ένα δελφίνι. 
 Ένα ελληνιστικό χρυσό οκτάδραχμο με πεπλοφορούσα την «Αρσινόη», σύζυγο του Πτολεμαίου Β΄ Φιλαδέλφου της Αιγύπτου (285 – 246 π.Χ.). 
Τμήμα του Πάριου χρονικού
 Το μετρολογικό ανάγλυφο
 Πλήθος γύψινων αντίγραφων διάσημων ελληνικών και ρωμαϊκών γλυπτών της αρχαιότητας

Το Κόσμημα του Αλφρέδου

Ένα καύχημα της μεσαιωνικής κοσμηματοποιΐας στο Μουσείο είναι το αριστουργηματικό «Κόσμημα του Αλφρέδου» (The Alfred jewel), από χρυσό, σμάλτο και ορεία κρύσταλλο, που είχε φιλοτεχνηθεί για τον αγγλοσάξονα βασιλιά Αλφρέδο τον Μεγάλο (871 – 899) και το οποίο αποτελεί μεγάλης ιστορικής αξίας κειμήλιο της αγγλοσαξωνικής εποχής στη Μεγάλη Βρετανία. Ανακαλύφθηκε το 1693 στο Σόμερσετ  της Αγγλίας.

Οι συλλογές ζωγραφικής

Μια επιλογή από τα πολυάριθμα ζωγραφικά έργα του Μουσείου, που εκτείνονται χρονολογικά από τους μεγάλους ζωγράφους της Αναγέννησης μέχρι τους καλλιτέχνες του 20ου αιώνα, είναι:

 Τζιότο (1267 1337): “Η Παρθένος με το Βρέφος”.
 Πάολο Ουτσέλλο (περ. 1396/7 – 1475): “Κυνήγι στο δάσος ” (περ. 1465 – 70) και “Ο Ευαγγελισμός” (περ. 1430).
 Ντομένικο Γκιρλαντάιο (1448/9 – 1494): “Πορτρέτο νέου άντρα ” (περ. 1475).
 Πιέρο ντι Κόζιμο (1461/2 – 1521): “Φωτιά στο δάσος” (περ. 1487).
 Τζιοβάννι Μπελλίνι (περ. 1430 – 1516): “Ο Άγιος Ιερώνυμος διαβάζοντας σ’ ένα τοπίο”. 
 Τζορτζόνε (1478 – 1510): “Η Παρθένος με το Βρέφος με θέα τη Βενετία ” (αρχές 18ου αιώνα).
 Σερ Άντονι βαν Ντάικ (1599 – 1641): “Η Αποκαθήλωση ” (περ. 1630).
 Νικολά Πουσέν (1594 – 1665): “Η εγκατάλειψη του Μωυσή ” (1654).
 Κλωντ Λορραίν (1602 – 1682): “Τοπίο με τον Ασκάνιο να τοξεύει το ελάφι της Σύλβιας ” (1682).
 Τζιοβάνι Μπατίστα Τιέπολο (1696 – 1770): “Νεαρή γυναίκα με παπαγάλο» (περ. 1750 – 1760).
 Ζαν-Σιμεόν Σαρντέν (1699 – 1779): “Νεκρή φύση” (περ. 1730).
 Ζοζέφ Βερνέ (1714 – 1789): “Η Nύχτα” (18oς αι.).
 Σερ Τζων Έβερετ Μίλαι (1829 – 1896): “Η επιστροφή της περιστεράς στην Κιβωτό ” (1851). 
 Σερ Φρέντερικ Λέιτον (1830 – 1896): “Ακμή και Σεπτίμιος” (περ. 1868).
 Άρθουρ Χιουζ (1832 – 1915): “Επιστροφή στο σπίτι από τη θάλασσα ” (1862).
 Βίνσεντ βαν Γκογκ (1853 -1890): “Το Εστιατόριο της Σειρήνας, Ασνιέρ”.
 Πάμπλο Πικάσο (1881 – 1974): “Μπλε στέγες” (1901).
 Στάνλυ Σπένσερ (1891 – 1959): “Αγελάδες στο Κούκαμ”.

Παραπομπές

Πηγές

 David Piper: “Treasures of the Ashmolean Museum”, Ashmolean Museum, University of Oxford, Oxford, 1990.
 Σοφία Σφήκα: “Οι πρωτεύουσες της Ευρώπης: Λονδίνο, Οξφόρδη, Καίμπριτζ”, Έκδοση Γραφείου Διοικητικών και Οικονομικών Μελετών και Εκδόσεων ΕΠΕ, Αθήνα, 1981.
 Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος-Λαρούς-Μπριτάνικα, λήμμα “Ασμόλεαν, Μουσείο”, τόμ. 11, Εκδόσεις  Πάπυρος, Αθήνα, 1996.

Οξφόρδη
Μουσεία τέχνης στην Αγγλία
Αρχαιολογικά μουσεία στην Αγγλία
Μουσεία φυσικής ιστορίας