Μανουήλ Α΄ Σαραντηνός

Ο Μανουήλ Α΄ Σαραντηνός/Καραντηνός ή Χαριτόπουλος διετέλεσε Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως κατά τα έτη 1215 (ή 1217) ως 1222.

Υπήρξε λόγιος Πατριάρχης και φαίνεται ότι είχε το προσωνύμιο ο Φιλόσοφος. Ο Γεώργιος Ακροπολίτης λέει «ήταν φιλόσοφος και φαίνεται πράγματι πως αποκαλούνταν έτσι από τον λαό». Η Πατριαρχία του συνέπεσε με τη δύσκολη εποχή της Φραγκοκρατίας, κατά την οποία επέδειξε συνέπεια και σύνεση. Ως Πατριάρχης διέμενε στη Νίκαια, όπου είχε μεταφερθεί και η πρωτεύουσα του Κράτους. Πριν την Άλωση του 1204, ήταν διάκονος και είχε το αξίωμα του υπάτου των φιλοσόφων, από όπου φαίνεται πως προέκυψε και το προσωνύμιό του.

Οι σημαντικότερες αποφάσεις που πήρε κατά την Πατριαρχία του περιλαμβάνουν:
την καθαίρεση του Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης, ο οποίος είχε χειροτονηθεί αντικανονικώς από τον αυτοανακηρυχθέντα «Πατριάρχη» Βουλγαρίας
την απόσπαση της Αρχιεπισκοπής Πεκίου από τη Μητρόπολη Αχρίδος και τη δημιουργία Σερβικής Ορθόδοξης Εκκλησίας στα εδάφη του σερβικού βασιλείου του Στεφάνου του Πρωτοστέπτου
την αποδοχή της κοινωνίας με τον Αρχιεπίσκοπο Κύπρου Ησαΐα, καίτοι αυτός είχε αναγκαστεί να δηλώσει υποταγή στον Παπικό Θρόνο.
 Την επανέναρξη ενωτικών συνομιλιών με τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία.

Ο Μανουήλ έπαιξε σημαντικό ρόλο στις διπλωματικές επαφές μεταξύ του Αυτοκράτορα Θεόδωρου Λάσκαρη και του Λατίνου Αυτοκράτορα της Κωνσταντινούπολης Ροβέρτου του Κουρτεναί το 1222. Ο Ροβέρτος είχε προσεγγίσει τον Θεόδωρο για Συνθήκη Ειρήνης και ο τελευταίος τού προσέφερε την κόρη του Ευδοκία για να στερεώσει με γάμο τη συμφωνία. Αλλά ο Θεόδωρος είχε παντρευτεί τη Μαρία του Κουρτεναί, αδελφή του Ροβέρτου, το 1217. Ο Μανουήλ αναφέρεται από τον Γεώργιο Ακροπολίτη ότι μπλόκαρε τον αρραβώνα για λόγους κανονικού δικαίου: ο Ροβέρτος, κουνιάδος του Θεόδωρου, δεν θα μπορούσε να γίνει και γαμπρός του, καθώς αυτή θα ήταν μια «παράνομη ένωση» και θα συνιστούσε αιμομιξία, καθώς ήταν εντός του τρίτου βαθμού συγγένειας.

Παραπομπές

Πηγές
 Οικουμενικό Πατριαρχείο 
 
 

Μανουήλ Α
Βυζαντινοί του 13ου αιώνα
Επίσκοποι του 13ου αιώνα