Αιματοεγκεφαλικός φραγμός

Ο αιματοεγκεφαλικός φραγμός (αγγλικά blood–brain barrier BBB) είναι κυτταρικός φραγμός που περιορίζει την είσοδο ουσιών στον εγκέφαλο.

Ο αιματοεγκεφαλικός φραγμός παρεμβάλλεται μεταξύ του αίματος και του κεντρικού νευρικού συστήματος (εγκεφάλου και νωτιαίου μυελού). Χρησιμεύει για να διατηρεί το περιβάλλον του διάμεσου υγρού, ώστε να εξασφαλίζεται η καλύτερη δυνατή λειτουργικότητα των νευρώνων. Αυτός ο φραγμός συνίσταται από τα ενδοθηλιακά κύτταρα των τριχοειδών αγγείων με περίπλοκο δίκτυο από στεγανές συνδέσεις και πόδια αστροκυττάρων (αστρογλοιακά κύτταρα) που ακουμπούν στο ενδοθήλιο και τη βασική του μεμβράνη.

Η μετακίνηση μεγάλων μορίων και άλλων ουσιών, συμπεριλαμβανομένων και πολλών φαρμάκων, από το αίμα προς το διάμεσο χώρο του κεντρικού νευρικού συστήματος περιορίζεται από τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό. Τα ενδοθηλιακά κύτταρα του κεντρικού νευρικού συστήματος παρουσιάζουν, επίσης, μικρό βαθμό πινοκυττωτικής δραστηριότητας (φαγοκυττάρωση) διαμέσου του κυττάρου, έτσι, τα κύτταρα αυτά χαρακτηρίζονται από την παρουσία ειδικών μεταφορικών συστημάτων για τη μεταφορά των απαραίτητων ενεργειακών υποστρωμάτων του μεταβολισμού των αμινοξέων. Τα αστροκύτταρα βοηθούν στη μεταφορά σημαντικών μεταβολιτών από το αίμα στους νευρώνες και επίσης απομακρύνουν την περίσσεια των ιόντων καλίου και των νευροδιαβιβαστών από το διάμεσο υγρό.

Βιβλιογραφία
Hansen J. & Koeppen B., "Φυσιολογία του ανθρώπου - Netter", εκδόσεις Π.Χ. Πασχαλίδης, 2004.

Νευρικό σύστημα
Εγκέφαλος
Κυκλοφορικό σύστημα