Ομάδα Στρατιών Νότος

Η Ομάδα Στρατιών «Νότος» (γερμ: Heeresgruppe Süd/HG Süd) ήταν μία από τις Ομάδες Στρατιών της Βέρμαχτ κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο.

Επιχειρησιακή δράση

Πολωνία 
Η Ομάδα Στρατιών «Νότος» συστάθηκε στις 2 Σεπτεμβρίου 1939, προκειμένου να συμμετάσχει στην «πρώτη πράξη» του Β' Παγκοσμίου Πολέμου στην Ευρώπη: την Γερμανική εισβολή στην Πολωνία, με πυρήνα της τη νεοσύστατη 12η Στρατιά, η οποία ουσιαστικά απορροφήθηκε από το σχηματισμό και έπαψε να αποτελεί αυτόνομη Στρατιά. 

Μετά το πέρας της νικηφόρας για τη Ναζιστική Γερμανία εκστρατείας στα τέλη Σεπτεμβρίου, η 12η Στρατιά αποδεσμεύτηκε στις 8 Οκτωβρίου και το επιτελείο της Ομάδας Στρατιών «Νότος» ενσωματώθηκε στην Ομάδα Στρατιών «Α».

Σοβιετική Ένωση-Ουκρανία 
Ως εκ τούτου, η Ομάδα Στρατιών «Νότος» δεν συμμετείχε στη Μάχη της Γαλλίας, αλλά επανασυστάθηκε στις 22 Ιουνίου 1941, μία μέρα μετά την έναρξη της Επιχείρησης «Μπαρμπαρόσα» για να συμμετάσχει στην εισβολή στη Σοβιετική Ένωση.  Η Ομάδα Στρατιών «Νότος» ήταν, μαζί με τις Ομάδες Στρατιών «Κέντρο» και «Βορράς» οι τρεις ισχυρότεροι σχηματισμοί που έλαβαν μέρος στην εισβολή. 

Η Ομάδα Στρατιών «Νότος» προέλασε, όπως και οι άλλες δύο Ομάδες Στρατιών, βαθιά μέσα στα εδάφη της Σοβιετικής Ένωσης, σημειώνοντας σημαντικές επιτυχίες και φτάνοντας εν τέλει στη Δυτική Ουκρανία μέχρι το τέλος του χρόνου. Για να εξυπηρετηθούν όμως οι στόχοι της Μπλε σχεδίου, της γερμανικής εισβολής στον Καύκασο το καλοκαίρι του 1942, η Ομάδα Στρατιών «Νότος» διαιρέθηκε σε δύο τμήματα, τις Ομάδες Στρατιών «Α» και «Β» και έπαψε να υφίσταται για μία ακόμα φορά, στις 9 Ιουλίου 1942.

Μετά την πανωλεθρία που υπέστη η Βέρμαχτ κατά τη μάχη του Στάλινγκραντ, για να αποφευχθεί αποσταθεροποίηση του μετώπου, οι Ομάδες Στρατιών «Β» και «Ντον» ενοποιήθηκαν προς δημιουργία της Ομάδας Στρατιών «Νότος» στις 12 Φεβρουαρίου 1943. Εν τω μεταξύ μία νέα Ομάδα Στρατιών «Β» συστάθηκε μακριά από το μέτωπο, στο Μόναχο.

Επιχείρηση Μπαγκρατιόν και τέλος του Πολέμου 
Στις 4 Απριλίου 1944 η Ομάδα Στρατιών «Νότος» μετονομάστηκε σε Ομάδα Στρατιών «Βόρεια Ουκρανία». Η κολοσσιαία θερινή επίθεση (Επιχείρηση Μπαγκρατιόν) όμως που εξαπέλυσαν οι Σοβιετικοί κατά της Ομάδας Στρατιών «Κέντρο», την οποία κατέστρεψαν ολοσχερώς, ανακτώντας όλα σχεδόν τα εδάφη που είχαν χάσει απ' το 1941 ως το φθινόπωρο. Μοιραία, η Ομάδα Στρατιών «Βόρεια Ουκρανία» αναγκάστηκε να υποχωρήσει για να αποφύγει την περικύκλωση και στην πορεία, ενώ βρισκόταν στην Τρανσυλβανία, μετονομάστηκε σε Ομάδα Στρατιών «Νότος» στις 23 Σεπτεμβρίου 1944.

Αυτή ήταν και η τελευταία φορά που συστάθηκε η Ομάδα Στρατιών «Νότος». Ευρισκόμενη σε διαρκή υποχώρηση ενάντια σε υπέρτερες σοβιετικές δυνάμεις, ενσωματώθηκε στην κατ' όνομα μόνον Ομάδα Στρατιών «Όστμαρκ» στις 30 Απριλίου 1945 (την ημέρα της αυτοκτονίας του Χίτλερ), οκτώ μέρες πριν την άνευ όρων παράδοση της Γερμανίας στους Συμμάχους.

Διοικητές

Ανώτατοι Διοικητές

Διοικητές Επιτελείου

Διοικητές Επιχειρησιακού Τμήματος (Ia)

Διάταξη Μάχης

Μονάδες Διαβιβάσεων 
  570ό Σύνταγμα Διαβιβάσεων Ομάδων Στρατιών (1η και 2η Σύσταση)
  558ο Σύνταγμα Διαβιβάσεων Ομάδων Στρατιών (3η Σύσταση)
  530ό Σύνταγμα Διαβιβάσεων Ομάδων Στρατιών (4η Σύσταση)

1η Σύσταση

Σεπτέμβριος 1939 
  8η Στρατιά 
  10η Στρατιά 
  14η Στρατιά

Οκτώβριος 1939 
 Συνοριακά Τμήματα Βορρά, Κέντρου και Νότου

2η Σύσταση

Ιούνιος-Σεπτέμβριος 1941 
  6η Στρατιά 
  1η Ομάδα Πάντσερ
  17η Στρατιά
  11η Στρατιά

Φεβρουάριος 1942 
  2η Στρατιά
  6η Στρατιά 
  Ομάδα Στρατιάς φον Κλάιστ 
  11η Στρατιά

Ιούνιος 1942 
  2η Στρατιά
  6η Στρατιά 
  1η Στρατιά Πάντσερ
  17η Στρατιά
  Ομάδα Στρατιάς φον Βίτερσχαιμ
  11η Στρατιά

Ιούλιος 1942 
  Ομάδα Στρατιάς φον Βάιχς
  6η Στρατιά 
  1η Στρατιά Πάντσερ
  17η Στρατιά
  Ομάδα φον Βίτερσχαιμ
  11η Στρατιά

3η Σύσταση

Μάρτιος 1943 
  Απόσπασμα Στρατιάς Κεμπφ
  4η Στρατιά Πάντσερ
  1η Στρατιά Πάντσερ
  Απόσπασμα Στρατιάς Χόλλιτ

Απρίλιος 1943 
  Απόσπασμα Στρατιάς Κεμπφ
  6η Στρατιά 
  4η Στρατιά Πάντσερ
  1η Στρατιά Πάντσερ (εφεδρεία)

Ιούλιος 1943 
  Απόσπασμα Στρατιάς Κεμπφ
  6η Στρατιά 
  8η Στρατιά 
  1η Στρατιά Πάντσερ

Σεπτέμβριος 1943 
  4η Στρατιά Πάντσερ
  8η Στρατιά 
  1η Στρατιά Πάντσερ
  6η Στρατιά

Οκτώβριος 1943 
  4η Στρατιά Πάντσερ
  8η Στρατιά 
  1η Στρατιά Πάντσερ

Νοέμβριος 1943 
  4η Στρατιά Πάντσερ
  8η Στρατιά 
  1η Στρατιά Πάντσερ
  6η Στρατιά

Ιανουάριος 1944 
  4η Στρατιά Πάντσερ
  8η Στρατιά 
  1η Στρατιά Πάντσερ
  6η Στρατιά (εφεδρεία)
 Ανώτατη Διοίκηση Βέρμαχτ Ουκρανίας

Φεβρουάριος 1944 
  4η Στρατιά Πάντσερ
  8η Στρατιά 
  1η Στρατιά Πάντσερ
  6η Στρατιά

Μάρτιος 1944 
  4η Στρατιά Πάντσερ
  8η Στρατιά 
  1η Στρατιά Πάντσερ

4η Σύσταση

Οκτώβριος 1944 
  Ομάδα Στρατιάς Βαίλερ
  6η Στρατιά
  3η Στρατιά

Νοέμβριος 1944 
  Ομάδα Στρατιάς Βαίλερ
  Ομάδα Στρατιάς Φρέττερ-Πίκο
  2η Στρατιά

Δεκέμβριος 1944 
  Ομάδα Στρατιάς Βαίλερ
  6η Στρατιά
  3η Στρατιά

Ιανουάριος 1945 
  Ομάδα Στρατιάς Μπαλκ
  8η Στρατιά
  2η Στρατιά Πάντσερ

Απρίλιος 1945 
  8η Στρατιά 
  6η Στρατιά Πάντσερ
  6η Στρατιά
  2η Στρατιά Πάντσερ

Παραπομπές

Πηγές 
 Ομάδα Στρατιών «Νότος» στο Lexicon der Wehrmacht

Γερμανικοί στρατιωτικοί σχηματισμοί του Β' Παγκοσμίου Πολέμου