Κένταυρος Α

Ο Κένταυρος Α (επίσης γνωστός και NGC 5128) είναι ένας φακοειδής ενεργός γαλαξίας σε απόσταση περίπου 11 εκατομμύρια έτη φωτός στον αστερισμού του Κενταύρου. Είναι ένας από τους κοντινότερους στη Γη ραδιογαλαξίες, και έτσι ο ενεργός γαλαξιακός πυρήνας (ΕΓΠ) του έχει μελετηθεί εκτενώς από τους επαγγελματίες αστρονόμους. Επιπλέον είναι ο πέμπτος λαμπρότερος γαλαξίας στον ουρανό.

Ένας πίδακας υλικών που αποκόβει υλικό από την περιοχή μιας υπέρογκης μαύρης τρύπας στο κέντρο του γαλαξία είναι υπεύθυνος για την εκπομπή ραδιοκυμάτων και ακτίνων Χ. Βάσει παρατηρήσεων στα ραδιοκύματα σε διάστημα μιας δεκαετίας έχει καθοριστεί ότι η ταχύτητα του υλικού στον πίδακα είναι περίπου η μισή από αυτή του φωτός.

Όπως έχει παρατηρηθεί και σε άλλους αστρογόνους γαλαξίες, μία σύγκρουση είναι υπεύθυνη για τον μεγάλο ρυθμό γέννησης άστρων. Με παρατηρήσεις του διαστημικού τηλεσκοπίου Σπίτζερ, οι επιστήμονες έχουν επιβεβαιώσει ότι ο Κένταυρος Α συγκρούεται με ένα σπειροειδή γαλαξία.

Μορφολογία 
Ο Κένταυρος Α μπορεί να περιγραφτεί ότι έχει παράξενη μορφολογία. Όπως φαίνεται από τη Γη ο Κένταυρος Α μοιάζει με ένα ελλειπτικό ή φακοειδή γαλαξία που απάνω του υπάρχει μια λωρίδα σκόνης. Αυτή η παράξενη μορφολογία οφείλεται στην συγχώνευσή του με ένα σπειροειδή γαλαξία.

Στον πυρήνα υπάρχουν υπάρχουν ερυθρά αστέρια στο τέλος της ζωής τους. Όμως στον δίσκο υπάρχουν νεότερα άστρα και έχουν παρατηρηθεί πάνω από 100 περιοχές δημιουργίας άστρων.

Το 2000 ανακοινώθηκε ότι έχουν εντοπιστεί αχνές ημικυκλικές δομές αερίων γύρω από τον γαλαξία, σε απόσταση περίπου 15 Kpc από το κέντρο του γαλαξία. Αυτές οι δομές είναι απόδειξη ότι ο γαλαξίας έχει αλληλεπιδράσει με άλλους γαλαξίες πρόσφατα. Υπάρχουν επίσης και ημικυκλικές ακανόνιστες δομές γαλάζιων αστέρων στην άλω του γαλαξία. Αυτή η παρατήρηση παρέχει στοιχεία για την αλληλεπίδραση του Κενταύρου Α με ένα γαλαξία νάνο, τον οποίο και διέλυσε.

Υπερκαινοφανείς 
Στον Κένταυρο Α έχει παρατηρηθεί μόνο ένας υπερκαινοφανής αστέρας, ο SN1986G. Πρόκειται για έναν υπερκαινοφανή τύπου Ια, που προκαλείται όταν σε ένα λευκό νάνο προσπέσει τόση ποσότητα ύλης, ώστε να αρχίσει θερμοπυρηνική αντίδραση. Ο SN1986G χρησιμοποιήθηκε για να δείξει ότι το φάσμα αυτού του τύπου των σουπερνόβα δεν έχουν το ίδιο σε όλες τις περιπτώσεις.  Το μέγιστο φαινόμενο μέγεθος του υπερκαινοφανή ήταν 13,2.

Ομάδα γαλαξιών 
Ο Κένταυρος Α είναι στο κέντρο της μίας από τις δύο υποομάδες της ομάδας Κένταυρος Α/Μεσιέ 83. Ο Μεσιέ 83 είναι στο κέντρο της άλλης. Αυτές οι δύο υποομάδες αναγνωρίζονται ως μια ομάδα, ενώ κάποιες φορές ως δύο. Όμως οι δύο υποομάδες βρίσκονται κοντά η μία στην άλλη και οι δύο υποομάδες δεν φαίνεται να κινούνται η μία σχετικά με την άλλη.

Δείτε επίσης 
Μεσιέ 87, ένας γιγάντιος ελλειπτικός γαλαξίας που είναι ισχυρή ραδιοπηγή
NGC 1316, ένας παρόμοιος φακοειδής γαλαξίας που είναι ισχυρή ραδιοπηγή

Παραπομπές 

Φακοειδείς γαλαξίες
Ενεργοί γαλαξίες
5128
Κένταυρος (αστερισμός)
077
Γαλαξίες Arp
Ιδιόμορφοι γαλαξίες