Ορτάκιοϊ Βιθυνίας

Το Ορτάκιοϊ () ήταν κωμόπολη της Βιθυνίας της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας κατά την περίοδο 1650 – 1920,  έξι χιλιόμετρα βορειοανατολικά στην σημερινή Γκέιβε, στον ποταμό Σαγγάριο, με 10.000 περίπου κατοίκους: 7.000 Έλληνες και 3.000 Αρμένιους. 

Καταστράφηκε το 1920 από  ατακτες ομάδες κεμαλικων  μετά από ολοκληρωτική σφαγή του πληθυσμού και φωτιά που ακολούθησε. Σήμερα κατά μαρτυρίες σώζονται μόνο τα θεμέλια της εκκλησίας. Οι κάτοικοι ασχολούνταν με γεωργικές εργασίες και με την σηροτροφία, ενώ υπήρχαν πέντε ατμοκίνητα βιομηχανικά κλωστήρια μεταξιού με μεγάλο εμπόριο με τις Ευρωπαϊκές χώρες. 

Ήταν πατρίδα των αδελφών Γεώργιου και Αθανάσιου Ετμεκτζόγλου που συνέχισαν και στην Ελλάδα την παράδοση του μεταξιού με εργοστάσια στον Βόλο και την Αθήνα (Μεταξουργείο Ετμεκτζόγλου). Επίσης ήταν τόπος καταγωγής του Μητροπολίτη Σερβίων και Κοζάνης (1923 -1945) Ιωακείμ Αποστολίδη, γνωστού για την πλούσια κοινωνική προσφορά του και την συμμετοχή του στην αντίσταση κατά την γερμανική κατοχή στις γραμμές του ΕΑΜ.

Στο Ορτακιοϊ γεννήθηκε και ο  Παχτίκος Γεώργιος Δ. (Ορτάκιοϊ Βιθυνίας 1869 - Κων/πολις 1916). Διακεκριμένος εθνομουσικολόγος, συνθέτης και πολύγλωσσος φιλόλογος.

Στο Ορτάκιοϊ της Βιθυνίας (Μεσοχώρι), πριν από την αναβίωση των Ολυμπιακών του 1896 στην Αθήνα τελούνταν «Ολυμπιακοί Αγώνες» με πλούσιο αγωνιστικό πρόγραμμα (εύφημος μνεία του θεσμού γίνεται στο δελτίο της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής το 1895).

Παραπομπές
http://xantho.lis.upatras.gr/test2_pleias.php?art=85788
https://web.archive.org/web/20131215041706/http://www.viokliron.gr/documents/1o_Gymnasio_Neas_Ionias_Magnhsias.doc
https://web.archive.org/web/20111225065128/http://www.diki.gr/museum/EL/city/chronos.asp?year=1924B
https://web.archive.org/web/20111223192303/http://ioa.org.gr/el/proceedings/special-sessions  1997 σελίδα 145
https://www.tovima.gr/2008/11/24/sports/enstaseis-amp-protaseis-143/
https://www.ertnews.gr/anadromes/ena-spanio-ntokoymento-toy-1893-quot-olympiakoi-agones-en-vithynia-quot/
https://imsk.gr/%ce%b4%ce%b9%ce%b1%cf%84%ce%b5%ce%bb%ce%ad%cf%83%ce%b1%ce%bd%cf%84%ce%b5%cf%82-%ce%b1%cf%81%cf%87%ce%b9%ce%b5%cf%81%ce%b5%ce%af%cf%82/ 
Βιθυνία