Ζουβενάλ Χαμπιαριμάνα

Ο Ζουβενάλ Χαμπιαριμάνα (Juvénal Habyarimana, 1937-1994) ήταν πρόεδρος της Δημοκρατίας της Ρουάντα από το 1973 έως το 1994. Γεννήθηκε στις 8 Μαρτίου 1937 στην πόλη Ουρούντι και σκοτώθηκε στις 6 Απριλίου 1994 όταν καταρρίφθηκε το αεροπλάνο που επέβαινε κοντά στο διεθνές αεροδρόμιο του Κιγκάλι. Κατά τη διάρκεια της προεδρίας του ευνόησε την εθνική ομάδα των Χούτου.

Η άνοδος στην εξουσία και η διακυβέρνηση 

Στις 5 Ιουλίου 1973, ενώ υπηρετούσε ως υπουργός Άμυνας, ο Χαμπιαριμάνα ανέτρεψε τον Γκρεγκουάρ Καϊμπάντα, τον πρώτο εκλεγμένο Πρόεδρο της Δημοκρατίας της Ρουάντα, και κατέλαβε την εξουσία. Διέλυσε έπίσης το κόμμα Parmehutu στο οποίο ήταν και ο ίδιος μέλος. Το 1975 ίδρυσε το κόμμα Mouvement Révolutionaire National pour le Développement ως μοναδικό νόμιμο της χώρας. Η κυβέρνηση έμεινε σχεδόν εξ ολοκλήρου σε στρατιωτικά χέρια μέχρι το 1978, όταν ένα νέο σύνταγμα εγκρίθηκε με δημοψήφισμα. Την ίδια στιγμή ο Ζουβενάλ Χαμπιαριμάνα εξελέγη πρόεδρος για πενταετή θητεία καθώς ήταν ο μοναδικός υποψήφιος. Επανεκλέχτηκε στις μονοκομματικές εκλογές το 1983 και το 1989. Το 1990 ο Χαμπιαριμάνα επέτρεψε τον σχηματισμό και άλλων κομμάτων.

Εξέγερση 
Στις αρχές της δεκαετίας του 1990 άρχισε μια ένοπλη εξέγερση κατά της κυβέρνησης Χαμπιαριμάνα όταν αντάρτες από το Πατριωτικό Μέτωπο της Ρουάντα, μια δύναμη που αποτελούταν ως επί το πλείστον από μέλη της φυλής Τούτσι ομογενών της Ρουάντα που είχαν αυτομολήσει. Ο  πόλεμος κατέληξε σε αδιέξοδο και οι δύο πλευρές άρχισαν διαπραγματεύσεις ειρήνης. Οι συνομιλίες αυτές κατέληξαν στην υπογραφή των συμφωνιών της Αρούσα, το 1993, για τη δημιουργία ενός καταμερισμού της εξουσίας.

Δολοφονία 
Στις 6 Απριλίου 1994 το ιδιωτικό τζετ του Χαμπιαριμάνα κατερρίφθη κοντά στο διεθνές αεροδρόμιο του Κιγκαλί. Εκτός του Ζουβενάλ Χαμπιαριμάνα, στο αεροπλάνο επέβαιναν ο πρόεδρος του Μπουρούντι, Σιπριάν Νταριαμιρά (Cyprien Ntaryamira), και πλήθος αξιωματούχων και διπλωματών. Οι συνθήκες της συντριβής του αεροσκάφους είναι ασαφείς. Εκείνη την εποχή τα μέσα ενημέρωσης, που αποτελούνταν κυρίως από εξτρεμιστές Χούτου, υποστήριξαν ότι το αεροπλάνο καταρρίφθηκε κατόπιν εντολής του ηγέτη του Πατριωτικόυ Μετώπου της Ρουάντα και μετέπειτα πρόεδρου της χώρας, Πολ Καγκάμε.

Συνέπειες της δολοφονίας 
Η άμεση συνέπεια της δολοφονίας του Χαμπιαριμάνα πυροδότησε ένα δολοφονικό μένος από εξτρεμιστές Χούτου από την πλειοψηφία κατά των αντιπάλων Τούτσι και των Χούτου που είχε αντιταχθεί στην κυβέρνηση. Η γενοκτονία της Ρουάντα ήταν ένα από τα χειρότερα εγκλήματα του 20ού αιώνα.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 
  Το μυστήριο της πτώσης του αεροπλάνου του Χαμπιαριμάνα (αγγλικά)

Πρόεδροι της Ρουάντα
Δολοφονημένοι αρχηγοί κράτους