Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης

Το Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης είναι διεθνές φεστιβάλ ντοκιμαντέρ που διοργανώνεται κάθε Μάρτιο στη Θεσσαλονίκη. Το φεστιβάλ, που ιδρύθηκε το 1999, έχει διαγωνιστικό χαρακτήρα και συγκαταλέγεται ανάμεσα στα σημαντικότερα φεστιβάλ ντοκιμαντέρ στον κόσμο.Το 2018 συμπεριλήφθηκε στα 28 φεστιβάλ ντοκιμαντέρ που διαμορφώνουν τη λίστα των υποψηφιοτήτων για τα βραβεία Όσκαρ. Το φεστιβάλ διοργανώνεται από τον πολιτιστικό οργανισμό του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, ο οποίος κάθε Νοέμβριο διοργανώνει επίσης το Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης. Γενική διευθύντρια του Φεστιβάλ είναι η Ελίζ Ζαλαντό και διευθυντής ο Ορέστης Ανδρεαδάκης.

Περιγραφή 
Το Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης επικεντρώνεται στον ανεξάρτητο κινηματογράφο τεκμηρίωσης και την ανακάλυψη νέων δημιουργών απ’ όλον τον κόσμο. Αποτελεί ένα από τα κορυφαία φεστιβάλ ντοκιμαντέρ στον κόσμο. Οι προβολές του συγκεντρώνουν περισσότερους από 85.000 θεατές ετησίως.

Το φεστιβάλ πραγματοποιείται στον ιστορικό κινηματογράφο «Ολύμπιον» της πλατείας Αριστοτέλους, σε τέσσερις αίθουσες που προήλθαν από την ανακατασκευή των παλαιών αποθηκών του Οργανισμού Λιμένος Θεσσαλονίκης και σε δήμους της πόλης της Θεσσαλονίκης. Το κέντρο του Φεστιβάλ είναι η Αποθήκη Γ΄ στο Λιμάνι.

Ιστορία

Το Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης ιδρύθηκε το 1999 με πρωτοβουλία του Δημήτρη Εϊπίδη, ο οποίος παρέμεινε διευθυντής του ως το 2016.

Το πρώτο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης διοργανώθηκε με τη συμβολή τιμητικής διεθνούς συμβουλευτικής επιτροπής, αποτελούμενης από σημαντικά ονόματα του κινηματογράφου όπως οι Σαντάλ Άκερμαν, Γιουντίτ Έλεκ, Μαρσελίν Λοριντάν-Ίβενς, Γιόχαν φαν ντερ Κέεκεν, Ρόμπερτ Κρέιμερ, Αλεξάντρ Σοκούροφ, Φρέντερικ Ουάισμαν, Ντ. Α. Πένεμπέικερ, κ.ά.

Από το 2017 (19ο ΦΝΘ) απέκτησε διαγωνιστικό χαρακτήρα. Το 2018 προστέθηκε στο πρόγραμμά του διαγωνιστικό τμήμα ταινιών VR (Virtual Reality).

To 2018 συμπεριλήφθηκε στα 28 φεστιβάλ ντοκιμαντέρ διεθνώς που διαμορφώνουν τη λίστα των υποψηφιοτήτων για τα βραβεία Όσκαρ: το ντοκιμαντέρ που κερδίζει τον «Χρυσό Αλέξανδρο» προκρίνεται για συμμετοχή στη διαδικασία των Όσκαρ.

Για πρώτη φορά τον Μάιο του 2020, αποφασίστηκε το Φεστιβάλ να πραγματοποιηθεί διαδικτυακά, λόγω της πανδημίας του κορονοϊού στην Ελλάδα.

Σημαντικοί προσκεκλημένοι και αφιερώματα 
Ανάμεσα στους διακεκριμένους ντοκιμαντερίστες που επισκέφτηκαν το Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης περιλαμβάνονται οι Μπάρμπαρα Κοπλ, Κιμ Λοντζινότο, Πίριο Χονκασάλο, Λούι Ψυχογιός, Τζο Μπέρλιντζερ, Μπρους Σινόφσκι, Τζένιφερ Φοξ, Κλερ Σιμόν, Έλενα Τρεστίκοβα, Άλμπερτ Μέιζελς, Ντέιβιντ Μέιζελς, Χέντι Χόνινγκμαν και Ταλάλ Ντερκί.

Το φεστιβάλ παρουσιάζει κάθε χρόνο αφιερώματα και ρετροσπεκτίβες σε κορυφαίους δημιουργούς και ρεύματα του κινηματογράφου τεκμηρίωσης. Τα αφιερώματα που διοργάνωσε το φεστιβάλ είναι τα εξής:

22o ΦΝΘ – 2020

Ντοκιμαντέρ animation

Ανθρωπόκαινος

Memes 

21o ΦΝΘ – 2019

Wang Bing

Gustav Deutsch

Spotlight: Eduardo Williams

Carte Blanche: Louie Psychoyos

Γιατί να κοιτάζουμε τα ζώα; 

20ό ΦΝΘ – 2018

Ανιές Βαρντά

Verena Paravel & Lucien Castaing-Taylor

Το ’68 πέρα από το ’68

Carte Blanche: Sara Driver  

19ο ΦΝΘ – 2017

Vitaly Mansky

John Berger

Angela Ricci Lucchi & Yervant Gianikian

Short Doc Experiments Oberhausen

Carte Blanche: Δημήτρης Εϊπίδης

18ο ΦΝΘ – 2016

Jong Bang Carlsen

Mark Cousins

17ο ΦΝΘ – 2015

Hubert Sauper

Alexandru Solomon

16ο ΦΝΘ – 2014

Peter Wintonick

Nicolas Philibert

15ο ΦΝΘ – 2013

Patricio Guzman

15 χρόνια Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ: μια συναρπαστική διαδρομή

14ο ΦΝΘ – 2012

Eyal Sivan

Άγγελος Αμπάζογλου

Spotlight: Συναντήσεις με αξιοσημείωτους ανθρώπους

Docville

Δανέζικα ντοκιμαντέρ

Balkan focus

13ο ΦΝΘ – 2011

Sergei Loznitsa

Helena Třeštíková

Κυριακή Μάλαμα

Spotlight: Μέση Ανατολή

Ιστορίες της Αφρικής

12ο ΦΝΘ – 2010

Joris Ivens

Κριστόφ Κισλόφσκι

Andrzej Fidyk

Spotlight: Πολωνικά ντοκιμαντέρ, Ντοκιμαντέρ για τη Νότια Κορέα, Ιστορίες του Αιγαίου

Δραματοποιημένα ντοκιμαντέρ

Ιστορίες της Αφρικής

11ο ΦΝΘ – 2009

Peter Wintonick

Stefan Schwietert

Φώτος Λαμπρινός

Spotlight: Μεξικάνικα ντοκιμαντέρ, Αυστριακά ντοκιμαντέρ

Δραματοποιημένα ντοκιμαντέρ

Θέμα: Αφρική εκ των έσω

10ο ΦΝΘ – 2008

Βλέμμα στην Ασία

Θέμα: πρόσωπα του φασισμού

Καναδικά ντοκιμαντέρ

Joe Berlinger & Bruce Sinofsky 

Arto Halonen 

Εμπόλεμη ζώνη  

9ο ΦΝΘ – 2007

Βλέμμα στην Ασία

Θέμα: κλονισμένη αθωότητα

Οι κανόνες του παιχνιδιού

Barbara Kopple 

Jon Alpert 

Julia Reichert & Steven Bognar 

Οι μουσικοί του κόσμου

Ολλανδικά ντοκιμαντέρ  

8ο ΦΝΘ – 2006

Σύγχρονα θέματα: παγκοσμιοποίηση

Θέμα: Αφρική – άλυτες υποθέσεις

Η πολιτική της βίας – μέρος 2ο 

Kim Longinotto 

Εξάντας – ντοκιμαντέρ στον κόσμο

Σκανδιναβικό ντοκιμαντέρ

7ο ΦΝΘ – 2005

Θέμα: Μετανάστευση – Πρόσφυγες

Spotlight: Pirjo Honkasalo

Άουσβιτς – 60 χρόνια εφιάλτης

Στο επίκεντρο: The Human Rights Watch

Εθνογραφικός κινηματογράφος: στη μνήμη του Jean Rouch

Pierre Perrault 

Ολυμπιακοί Αγώνες – ελληνικά ντοκιμαντέρ

6ο ΦΝΘ – 2004

Σύγχρονα θέματα: τρομοκρατία – Η πολιτική της βίας

Μαθήματα κινηματογράφου: αποκωδικοποιώντας τον κόσμο μας – Θόδωρος Αγγελόπουλος, Αμπάς Κιαροστάμι

Stefan Jarl 

Spotlight: Heddy Honigmann  

5ο ΦΝΘ – 2003

Σύγχρονα θέματα: Παλαιστίνη

Spotlight: Margaret Smilow, Nicolas Philibert, Michael Moore, Απόστολος Κρυωνάς, Μαρία Χατζημιχάλη-Παπαλιού, Γιάννης Σμαραγδής 

4ο ΦΝΘ – 2002

Παιδιά μιας σκληρής πραγματικότητας

Bruce Weber

Monika Treut 

Βέρνερ Χέρτζογκ

3ο ΦΝΘ – 2001

Albert & David Maysles 

Ντοκιμαντέρ από το Ιράν

Λευτέρης Ξανθόπουλος

Ματιές σε μια χώρα: Γιουγκοσλαβία – Η ανατομία της φρίκης

2ο ΦΝΘ – 2000

Τσιγγάνοι: ζωές δίχως σύνορα

D.A. Pennebaker: συναυλίες Ροκ’ν’ρολ

Παρασκήνιο και λογοτεχνία

Τάσος Ψαρράς 

1ο ΦΝΘ – 1999

Δημήτρης Μαυρίκιος

Τα τμήματα του φεστιβάλ 
Το πρόγραμμα του Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης αποτελείται από τα εξής τμήματα: 

 Διεθνές Διαγωνιστικό Τμήμα Ντοκιμαντέρ Μεγάλου Μήκους, όπου ντοκιμαντέρ άνω των 70΄ απ’ όλον τον κόσμο διαγωνίζονται για τον «Χρυσό Αλέξανδρο» και το Ειδικό Βραβείο της Επιτροπής.
 Διεθνές Διαγωνιστικό Ντοκιμαντέρ «Newcomers», όπου διαγωνίζονται πρώτες η δεύτερες ταινίες ανερχόμενων σκηνοθετών απ’ όλον τον κόσμο.
 Διεθνές Διαγωνιστικό Τμήμα «Film Forward», όπου παρουσιάζονται ντοκιμαντέρ που ανήκουν στον χώρο του πρωτοποριακού κινηματογράφου.
 Διεθνές Διαγωνιστικό Τμήμα VR, όπου παρουσιάζονται ταινίες εικονικής πραγματικότητας (Virtual Reality).
 Top Docs, με ταινίες κορυφαίων δημιουργών ή ταινίες που διέγραψαν σημαντική φεστιβαλική επιτυχία διεθνώς.
 Ανοιχτοί Ορίζοντες, όπου φιλοξενούνται τα αρτιότερα ανεξάρτητα ντοκιμαντέρ απ’ όλον τον κόσμο.
 Πλατφόρμα, όπου παρουσιάζονται τα ελληνικά ντοκιμαντέρ της χρονιάς.
 Από οθόνη σε Οθόνη, που παρουσιάζονται ελληνικά ντοκιμαντέρ τα οποία μέσα από τον τηλεοπτικό φακό κάνουν μια αποφασιστική μετάβαση από τη μικρή στη μεγάλη οθόνη
 Ντοκιμαντέρ για παιδιά, με επιλεγμένες ταινίες για παιδιά και νέους.

Το πρόγραμμα του Φεστιβάλ περιλαμβάνει επίσης παράλληλες δράσεις όπως ημερίδες, masterclass, διαλέξεις, συνέδρια, συναυλίες, εκθέσεις και εργαστήρια.

Αναπτυξιακό τμήμα - Αγορά 
Η Agora Doc Market ιδρύθηκε το 1999, παράλληλα με το πρώτο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης. Οι δράσεις της Agora Doc Market είναι προσανατολισμένες στις ανάγκες των σκηνοθετών της Κεντρικής και Νοτιοανατολικής Ευρώπης και της Μεσογείου.

Η Agora Doc Market αποτελεί προέκταση του Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης και έχει ως σκοπό να διαμορφώσει ένα διεθνές δίκτυο επαγγελματιών του χώρου, προσφέροντας το πλαίσιο και τις κατάλληλες συνθήκες για συναντήσεις, συζητήσεις και επαγγελματικές συμφωνίες, σε ένα περιβάλλον που αποπνέει φιλοξενία και επαγγελματισμό.

Η Agora Doc Market συμπεριλαμβάνει τις ενότητες:

Agora Doc Market

Η Agora Doc Market online Video Library (via Cinando) προωθεί την πλειοψηφία των ταινιών που συμμετέχουν στο πρόγραμμα του Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, αλλά και έναν μεγάλο αριθμό ευρωπαϊκών ντοκιμαντέρ χωρίς αντιπρόσωπο πωλήσεων. Οι ταινίες παραμένουν online για ενάμιση μήνα μετά τη λήξη του φεστιβάλ. 

Docs in Progress

Το Agora DiP δίνει την ευκαιρία σε συγκεκριμένους αντιπροσώπους πωλήσεων, διανομείς και προγραμματιστές φεστιβάλ από όλο τον κόσμο να ανακαλύψουν πρώτοι ταινίες μεγάλου μήκους από τις χώρες της Μεσογείου και των Βαλκανίων, οι οποίες βρίσκονται στο τελικό στάδιο, ένα βήμα πριν την ολοκλήρωσή τους.

Thessaloniki Pitching Forum

Το Pitching Forum αποτελεί μια πλατφόρμα συγχρηματοδότησης και συμπαραγωγής, στην οποία μπορούν να υποβληθούν πρότζεκτ από χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, της Ανατολικής Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής. Το Pitching Forum περιλαμβάνει ένα διήμερο workshop, ένα ημερήσιο Pitching Forum και ένα διήμερο συζητήσεων στρογγυλής τραπέζης. 

Η Αγορά πραγματοποιεί επιπλέον masterclass, το Agora Lab, το Doc Counseling, καθώς και τη δράση Meet the Future, που στρέφεται στους ανερχόμενους ντοκιμαντερίστες από τα Βαλκάνια και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Βραβεία

Τα βραβεία του Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης είναι τα εξής:

 Διεθνές Διαγωνιστικό Τμήμα Ντοκιμαντέρ Μεγάλου Μήκους: «Χρυσός Αλέξανδρος» και Ειδικό Βραβείο της Επιτροπής. Ο «Χρυσός Αλέξανδρος» συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο 15.000 ευρώ και το Ειδικό Βραβείο της Επιτροπής από χρηματικό έπαθλο 5.000 ευρώ.
 Διεθνές Διαγωνιστικό Ντοκιμαντέρ «Newcomers»: «Χρυσός Αλέξανδρος» και Ειδικό Βραβείο της Επιτροπής. Ο «Χρυσός Αλέξανδρος» συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο 8.000 ευρώ και το Ειδικό Βραβείο της Επιτροπής από χρηματικό έπαθλο 3.000 ευρώ.
 Διεθνές Διαγωνιστικό Τμήμα «Film Forward»: «Χρυσός Αλέξανδρος» που συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο 3.000 ευρώ.
 Διεθνές Διαγωνιστικό Τμήμα VR: Βραβείο Καλύτερης Ταινίας VR, που συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο 3.000 ευρώ.
 Το βραβείο «Mermaid Award» για την καλύτερη ταινία LGBTQI θεματικής.

Επίσης, απονέμονται παράλληλα βραβεία από ανεξάρτητες επιτροπές. Σε αυτά περιλαμβάνονται τα βραβείο FIPRESCI της Διεθνούς Ένωσης Κριτικών Κινηματογράφου (ένα βραβείο στο Καλύτερο Ντοκιμαντέρ του Διεθνούς Διαγωνιστικού Ντοκιμαντέρ Μεγάλου Μήκους και ένα στην καλύτερη ελληνική ταινία που εντάσσεται στο επίσημο πρόγραμμα του φεστιβάλ), το βραβείο «Ανθρώπινες Αξίες» του τηλεοπτικού σταθμού της Βουλής των Ελλήνων, το Βραβείο της Διεθνούς Αμνηστίας, τα Βραβεία Νεότητας των Φοιτητών Πανεπιστημίων της Θεσσαλονίκης, τα Βραβεία της Ελληνικής Ραδιοφωνίας και Τηλεόρασης, το Βραβείο «WIFT» για γυναίκα σκηνοθέτρια ταινίας που προβάλλεται στο Επίσημο Πρόγραμμα του Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης και το Βραβείο της Πανελλήνιας Ένωσης Κριτικών Κινηματογράφου (ΠΕΚΚ).

Τέλος, απονέμονται τέσσερα Βραβεία Κοινού Fischer. Τα βραβεία απονέμονται σε δύο ελληνικές ταινίες (άνω και κάτω των 50 λεπτών) και δύο ξένες ταινίες (άνω και κάτω των 50 λεπτών).

Βραβευμένες ταινίες 
Ο «Χρυσός Αλέξανδρος»-Βραβείο Καλύτερου Ντοκιμαντέρ Μεγάλου Μήκους του Διεθνούς Διαγωνιστικού Τμήματος έχει απονεμηθεί στις ακόλουθες ταινίες:

2020 Καλωσήρθατε στην Τσετσενία, Ντέιβιντ Φρανς (ΗΠΑ)

2019 Συνήγορος, Ρέιτσελ Λι Τζόουνς, Φιλίπ Μπελές (Ισραήλ, Καναδάς, Ελβετία)

2018 Το μακρινό γάβγισμα των σκυλιών, Σίμον Λέρεν Βίλμοντ (Δανία, Φινλανδία, Σουηδία)

2017 Αυτοκρατορία ονείρων, Ντέιβιντ Μπόρενσταΐν (Δανία).

Επίσημος ιστότοπος 
 www.filmfestival.gr

Παραπομπές

Gallery 

 
Ντοκιμαντερ Θεσσαλονικης