Δήμος Τρικκαίων

Ο Δήμος Τρικκαίων είναι δήμος της περιφέρειας Θεσσαλίας με έδρα τα Τρίκαλα. Η συνολική έκταση του Δήμου είναι 608.48 τ.χλμ και ο πληθυσμός του 81.355 κάτοικοι σύμφωνα με την απογραφή του 2011 (74.592 κάτοικοι σύμφωνα με την απογραφή του 2001).

Η σημερινή μορφή του δήμου προέκυψε, με το Πρόγραμμα Καλλικράτης, από την επέκταση του αρχικού δήμου Τρικκαίων με την συνένωση των προϋπαρχόντων δήμων  Παληοκάστρου, Εστιαιώτιδας, Καλλιδένδρου, Μεγάλων Καλυβίων, Φαλωρείας, Παραληθαίων και Κόζιακα.

Ιστορία 
Στο βάθος
των αιώνων χάνεται η ιστορία της πόλης των Τρικάλων.

Η πόλη
κατοικήθηκε από την 3η χιλιετία π.Χ. Αρχαιολογικές έρευνες αποκάλυψαν
απολιθώματα του Καινοζωικού αιώνα. Λείψανα οστών ζώων βρέθηκαν ελάχιστα και
ανήκουν στη Μεσοπαγετώδη περίοδο και στην τελευταία Παγετώδη περίοδο.

Στην
Παλαιολιθική εποχή βρέθηκαν οστά και εργαλεία της ίδιας εποχής.

Αρχικώς η
πόλη έφερε το όνομα Τρίκκη ή Τρίκη ή Τρίκα, από τη νύμφη Τρίκη, κόρη κατ’
άλλους του Πηνειού ή κατ’ άλλους, κόρη του μυθικού ήρωα Ασωπού και της συζύγου
του Υψέως. 

Στα Τρίκαλα
γεννήθηκε και έδρασε ο περίφημος γιατρός της αρχαιότητας, Ασκληπιός. 

Η Τρίκκη πήρε μέρος στον Τρωικό πόλεμο με τριάντα πλοία, των οποίων ηγήθηκαν οι
γιοι του Ασκληπιού, Μαχάονας και Ποδαλείριος, επίσης φημισμένοι γιατροί. Τον 7ο
αιώνα ο Ασκληπιός θεοποιήθηκε. 

Η Τρίκκη φημιζόταν κατά την αρχαιότητα για τα άλογά της, τα οποία εικονίζονται
στα γλυπτά του Παρθενώνα.

Από τον 5ο
αι. ως τον 4ο αι. π.Χ. έκοψε νομίσματα αργυρά και χάλκινα. Τα νομίσματα
εικονίζουν στη μια όψη τη νύμφη Τρίκκη με κάτοπτρο και στην άλλη τον Ασκληπιό
με τη ράβδο ζωής και καθήμενο μαζί με τον Ιερό Όφι. Φέρουν την επιγραφή
«ΤΡΙΚΚΑΙΩΝ». Ο Ασκληπιός εμφανίζεται σε νομίσματα της Τρίκκης τον 4ο αι. π.Χ.

Στους
ιστορικούς χρόνους η Τρίκκη ήταν πρωτεύουσα της Εστιαιώτιδας (Δωρίδα) και
γνώρισε ακμή.

Τον 4ο αι.
μ.Χ. η πόλη αποτέλεσε έδρα επισκοπής και έμεινε στην εκκλησιαστική ορολογία ως
Τρίκκη.

Η ονομασία
Τρίκαλα πρωτοαναφέρεται από την Άννα Κομνηνή τον 12ο αι μ.Χ. στην Αλεξιάδα. Το
Μεσαίωνα Γότθοι, Σλάβοι, Βούλγαροι λεηλάτησαν την πόλη. Το 1081 μ. Χ. η πόλη
καταστράφηκε από τους Νορμανδούς του Βοημούνδου.

Το 1204 όταν
οι Φράγκοι κατέλαβαν την Κωνσταντινούπολη, τα Τρίκαλα και όλη η Θεσσαλία
αποτέλεσαν το Δεσποτάτο της Ηπείρου, με ηγεμόνα τον Μιχαήλ Α’ Κομνηνό.

Τον 14ο αι.
μ. Χ. τα κατέλαβαν οι Σέρβοι του Στέφανου Δουσάν και έγιναν έδρα του Σέρβου
Πρελιούμπ και του Συμεών Ούρεος. Την εποχή της σερβικής κατοχής κτίστηκαν τα
μοναστήρια των Μετεώρων.

Το 1393
καταλήφθηκαν για πρώτη φορά από τους Τούρκους. Απελευθερώθηκαν το 1403 για να
υποταχθούν οριστικά το 1421.

Κατά την
Τουρκοκρατία και μέχρι το μισό του 18ου αι. ήταν πρωτεύουσα της Θεσσαλίας. Την
ίδια εποχή ιδρύθηκαν στην πόλη ελληνικές σχολές. Σε μια από αυτές σπούδασε ο
περίφημος Διονύσιος ο «Φιλόσοφος».

Τα Τρίκαλα προσαρτήθηκαν
στις 23 Αυγούστου 1881 για να γνωρίσουν προσωρινά και πάλι τον τουρκικό ζυγό το
1897-98.

Στο Αγροτικό
Κίνημα που ακολούθησε με αίτημα την απαλλοτρίωση των τσιφλικιών των
μεγαλογαιοκτημόνων και τη διανομή τους στους ακτήμονες αγρότες, τα Τρίκαλα
πρωτοστάτησαν με τη δημιουργία του πρώτου Γεωργικού Συνδέσμου το 1906 (πρόεδρός
του ο Γεώργιος Σπυρόπουλος από τα Μεγάλα Καλύβια).

Μετά τη
Μικρασιατική Καταστροφή και στη διάρκεια του Μεσοπολέμου, τα Τρίκαλα ανέδειξαν
την ηγετική φυσιογνωμία του Γεωργίου Κονδύλη (στρατηγός, Υπουργός,
Πρωθυπουργός, Αντιβασιλιάς).

Στην Εθνική
Αντίσταση (1941-44) επικεφαλής του Ε.Α.Μ.-ΕΛ.Α.Σ. ήταν ο τρικαλινός στρατηγός
Στέφανος Σαράφης.

Smart Trikala 

Ο Δήμος Τρικκαίων είναι ο πρώτος ψηφιακός Δήμος της Ελλάδας. Από το 2004 καθιέρωσε το free wifi και έγινε ο πρώτος Δήμος που ασχολήθηκε ενεργά με την τεχνολογία και την καινοτομία, ιδρύοντας και την e-trikala ΑΕ. Το 2017 παρουσίασε το πρόγραμμα Smart Trikala, που αποτελεί πανελλήνια καινοτομία σε θέματα διαχείρισης της τεχνολογίας και πρωτότυπων προγραμμάτων προς όφελος της διοίκησης και των πολιιτών.

Δημοτικές Ενότητες και οικισμοί 

Ο Δήμος Τρικκαίων διαιρείται σε 8 «Δημοτικές Ενότητες», οι οποίες αντιστοιχούν στους 8 συγχωνευθέντες Δήμους. Κάθε δημοτική ενότητα διαιρείται σε «Δημοτικές Κοινότητες» ή «Τοπικές Κοινότητες», οι οποίες αντιστοιχούν στα δημοτικά διαμερίσματα (δ.δ.) των καταργηθέντων ΟΤΑ. Οι σημερινές Δημοτικές ή Τοπικές Κοινότητες του εκάστοτε Δήμου ήταν αυτόνομες κοινότητες και δήμοι πριν την εφαρμογή του Προγράμματος Καλλικράτης.

Πιο συγκεκριμένα (σε αγκύλες ο πληθυσμός σύμφωνα με την απογραφή του 2011):

Τρικκαίων  

Η Δημοτική Ενότητα Τρικκαίων, από την οποία αποτελείτο ο Δήμος πριν την επέκτασή του, περιλαμβάνει το πολεοδομικό συγκρότημα Τρικάλων με πληθυσμό 62.154 κατοίκους.

Παληοκάστρου  

Η Δημοτική Ενότητα (πρώην Δήμος) Παληοκάστρου καταλαμβάνει έκταση 198 τ.χλμ.  και έχει συνολικό πληθυσμό 2.732 κατοίκους.

Ο πρώην Δήμος λειτούργησε από το 1999 έως το 2010 με έδρα τον Παλαιόπυργο

Περιλαμβάνει τις παρακάτω δημοτικές κοινότητες και οικισμούς:

 Τοπική Κοινότητα Παλαιοπύργου [ 923 ]  
 ο Παλαιόπυργος [ 904 ]  
 η Κοκκόνα [ 19 ]  
 Τοπική Κοινότητα Αγρελιάς -- η Αγρελιά [ 184 ]
 Τοπική Κοινότητα Αρδανίου -- το Αρδάνι [ 374 ]
 Τοπική Κοινότητα Ζηλευτής -- η Ζηλευτή [ 483 ]
 Τοπική Κοινότητα Κουμαριάς --  [ 0 ]  
 Τοπική Κοινότητα Κρηνίτσης -- η Κρηνίτσα [ 596 ]
 Τοπική Κοινότητα Λιοπράσου [ 172 ]  
 το Λιόπρασο [ 124 ]  
 η Λαγκαδιά [ 48 ]

Εστιαιώτιδας  

Η Δημοτική Ενότητα (πρώην Δήμος) Εστιαιώτιδας  καταλαμβάνει έκταση  39,8 τ.χλμ.  και έχει συνολικό πληθυσμό 2.729 κατοίκους.

Ο πρώην Δήμος λειτούργησε από το 1999 έως το 2010 με έδρα το Μεγαλοχώρι.

Περιλαμβάνει τις παρακάτω Τοπικές Κοινότητες και οικισμούς:

 Τοπική Κοινότητα Μεγαλοχωρίου -- το Μεγαλοχώρι [ 1.490 ]
 Τοπική Κοινότητα Λόγγου -- ο Λόγγος [ 333 ]
 Τοπική Κοινότητα Πατουλιάς -- η Πατουλιά [ 511 ]
 Τοπική Κοινότητα Χρυσαυγής -- η Χρυσαυγή [ 395 ]

Καλλιδένδρου  

Η Δημοτική Ενότητα (πρώην Δήμος) Καλλιδένδρου  καταλαμβάνει έκταση 21,8 τ.χλμ.  και έχει συνολικό πληθυσμό 2.193 κατοίκους.

Ο πρώην δήμος λειτούργησε από το 1999 έως το 2010 με έδρα το Βαλτινό.

Περιλαμβάνει τις παρακάτω Τοπικές Κοινότητες και οικισμούς:

 Τοπική Κοινότητα Βαλτινού -- το Βαλτινό [ 671 ]
 Τοπική Κοινότητα Δενδροχωρίου [ 799 ]  
 το Δενδροχώρι [ 532 ]  
 ο Εξάλοφος [ 140 ]  
 τα Ματσουκιώτικα [ 127 ]  
 Τοπική Κοινότητα Κάτω Ελάτης [ 345 ]  
 η Κάτω Ελάτη [ 142 ]  (περιλαμβάνει και τον οικισμό Μεσιακά)
 η Αμμουδιά [ 75 ]  
 ο Μέλιγος [ 128 ]  
 Τοπική Κοινότητα Φωτάδας -- η Φωτάδα [ 378 ]

Μεγάλων Καλυβίων  

Η Δημοτική Ενότητα (πρώην Δήμος) Μεγάλων Καλυβίων καταλαμβάνει έκταση  45,3  τ.χλμ.  και έχει συνολικό πληθυσμό 2.798 κατοίκους.

Ο πρώην Δήμος λειτούργησε από το 1999 έως το 2010 με έδρα  τα Μεγάλα Καλύβια.

Περιλαμβάνει τις παρακάτω Δημοτικές ή Τοπικές Κοινότητες και οικισμούς:  
 
 Δημοτική Κοινότητα Μεγάλων Καλυβίων -- τα Μεγάλα Καλύβια [ 1.849 ]
 Τοπική Κοινότητα Αγίας Κυριακής -- η Αγία Κυριακή [ 427 ]
 Τοπική Κοινότητα Γλίνου -- το Γλίνος [ 522 ]

Φαλωρείας  

Η Δημοτική Ενότητα (πρώην Δήμος) Φαλωρείας καταλαμβάνει έκταση 76 τ.χλμ. και έχει συνολικό πληθυσμό 3.966 κατοίκους.

Ο πρώην Δήμος λειτούργησε από το 1999 έως το 2010 με έδρα το Κεφαλόβρυσο.

Περιλαμβάνει τις παρακάτω Τοπικές Κοινότητες και οικισμούς:

 Τοπική Κοινότητα Κεφαλοβρύσου -- το Κεφαλόβρυσο [ 952 ]
 Τοπική Κοινότητα Διαλεκτού -- το Διαλεκτό [ 680 ]
 Τοπική Κοινότητα Διποτάμου [ 373 ]  
 ο Διπόταμος [ 182 ]  
 τα Ρόγκια [ 191 ]  
 Τοπική Κοινότητα Μεγάλου Κεφαλοβρύσου -- το Μέγα Κεφαλόβρυσο [ 925 ]
 Τοπική Κοινότητα Μεγάρχης [ 1.036 ]  
 η Μεγάρχη [ 788 ]  
 το Καλονέρι [ 204 ]  
 ο Ουρανός [ 44 ]

Παραληθαίων  

Η Δημοτική Ενότητα (πρώην Δήμος) Παραληθαίων καταλαμβάνει έκταση 98 τ.χλμ. και έχει συνολικό πληθυσμό 2.660 κατοίκους.

Ο πρώην δήμος λειτούργησε από το 1999 έως το 2010 με έδρα το Ρίζωμα.

Περιλαμβάνει τις παρακάτω Τοπικές Κοινότητες και οικισμούς:

 Τοπική Κοινότητα Ριζώματος -- το Ρίζωμα [ 917 ]
 Τοπική Κοινότητα Ελληνοκάστρου -- το Ελληνόκαστρο [ 149 ]
 Τοπική Κοινότητα Πλατάνου -- ο Πλάτανος [ 609 ]
 Τοπική Κοινότητα Ράξας [ 703 ]  
 η Ράξα [ 624 ]  
 η Χαϊδεμένη [ 79 ]  
 Τοπική Κοινότητα Σπαθάδων [ 282 ]  
 οι Σπαθάδες [ 233 ]  
 ο Άγιος Νικόλαος [ 49 ]

Κόζιακα  

Η Δημοτική Ενότητα (πρώην Δήμος) Κόζιακα καταλαμβάνει έκταση 59 τ.χλμ. και έχει συνολικό πληθυσμό 2.123 κατοίκους.

Ο πρώην δήμος λειτούργησε από το 1999 έως το 2010 με έδρα τον Πρίνο.

Περιελάμβανε τις παρακάτω Τοπικές Κοινότητες και οικισμούς:

 Τοπική Κοινότητα Πρίνου [ 569 ]  
 ο Πρίνος [ 454 ]  
 τα Ανταλλάξιμα [ 115 ]  
 Τοπική Κοινότητα Γενεσίου -- το Γενέσι [ 316 ]
 Τοπική Κοινότητα Γοργογυρίου [ 528 ]  
 το Γοργογύρι [ 483 ]  
 το Δίλοφο [ 45 ]  
 Τοπική Κοινότητα Ξυλοπαροίκου [ 238 ]  
 το Ξυλοπάροικο [ 238 ]  
 η Κόρη [ 0 ]  
 Τοπική Κοινότητα Προδρόμου -- ο Πρόδρομος [ 472 ]

Δήμαρχοι Κόζιακα 
Δήμαρχοι Κόζιακα διετέλεσαν οι:

Δήμαρχος Τρικκαίων 
Από την 1η Σεπτεμβρίου 2014, Δήμαρχος Τρικκαίων είναι ο Δημήτρης Παπαστεργίου.

Δημοτικό Συμβούλιο 
Τα μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου για την περίοδο 2014-2019 ανέρχονται σε 45. Η ιστοσελίδα του Δήμου Τρικκαίων προβάλλει ζωντανά και τις συνεδριάσεις του Σώματος

Δημοτικές εκλογές
Στις δημοτικές εκλογές του 2019 επανεξελέγη από την Α Κυριακή ο νυν Δήμαρχος, Δημήτρης Παπαστεργίου

Στις δημοτικές εκλογές του 2014, Δήμαρχος Τρικκαίων εξελέγη ο Δημήτρης Παπαστεργίου. Στον δεύτερο γύρο των εκλογών έλαβε ποσοστό 53,02% και 19.921 ψήφους, έναντι 46,98% και 17.652 ψήφων του Χρήστου Λάππα

Στις δημοτικές εκλογές του 2010, δήμαρχος του νέου δήμου Τρικκαίων αναδείχθηκε ο Χρήστος Λάππας, που επικράτησε στον δεύτερο γύρο συγκεντρώνοντας ποσοστό 53,70%%

Διατελέσαντες δήμαρχοι 
1975-1982 Κωνσταντίνος Παπαστεργίου
1983-1990 Αθανάσιος Τριγώνης (1927-2013)
1991-1998 Κωνσταντίνος Παπαστεργίου
1999-2002 Γεώργιος Σπάθης 
2003-2010 Μιχαήλ Ταμήλος
2011-2014 Χρήστος Λάππας
2014-σήμερα: Δημήτριος Παπαστεργίου (επανεκλογή το 2019)

Πηγές
 Απόφαση 45892 του Υπ. Εσωτερικών, Αποκέντρωσης & Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης - ΦΕΚ Β1292 της 11/08/2010

Παραπομπές 

Τρικαιων