Φώτης Παπανικολάου

Ο Φώτης Παπανικολάου ήταν σημαντικός Έλληνας εκπαιδευτικός, συγγραφέας και λαογράφος του 20ού αιώνα.

Βιογραφία
Γεννήθηκε στο Κριμίνι της επαρχίας Βοΐου του νομού Κοζάνης τον Οκτώβριο του 1900 και καταγόταν από προγόνους που ήρθαν από το Παλαιοκριμίνι στις αρχές του 19ου αιώνα. Φοίτησε στο δημοτικό σχολείου Κριμινίου, στα γυμνάσια Τσοτυλίου και Κοζάνης, ενώ το 1919 αποφοίτησε από το Διδασκαλείο Θεσσαλονίκης. Υπηρέτησε ως δάσκαλος στην Ιεροπηγή της Καστοριάς, στην Κορυφή του Βοΐου και από το 1939 έως το 1958 στο Κριμίνι, από όπου και συνταξιοδοτήθηκε. Κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου, δίδαξε στο Γυμνάσιο Τσοτυλίου το μάθημα της νεοελληνικής λογοτεχνίας. Ήταν παντρεμένος με τη Θωμαή Τσαούση από τα Αηδόνια και μαζί της απέκτησε δύο παιδιά, τη Γεωργία και τον Νικόλαο. Έζησε όλα του τα χρόνια στο Κριμίνι και πέθανε το 1974.

Ο Φώτης Παπανικολάου αφιέρωσε περισσότερο από τριάντα χρόνια ζωής στη μελέτη και συγγραφή ενός ιστορικού, λαογραφικού και λογοτεχνικού έργου για την επαρχία Βοΐου. Όσον αφορά στη λαογραφία, συγκέντρωνε συστηματικά πληροφορίες από τους γέροντες τόσο της Κορυφής, όταν υπηρετούσε εκεί ως δάσκαλος, όσο και του Κριμινίου. Διάβαζε πολλές ώρες την ημέρα και παρακολουθούσε τακτικά το περιοδικό Νέα Εστία και άλλα έντυπα. Ήταν γνώστης του έργου του πατέρα της ελληνικής λαογραφίας Νικόλαου Πολίτη και των καθηγητών Στίλπονα Κυριακίδη και Γεώργιο Μέγα. Οι δύο τελευταίοι μάλιστα, που τους γνώριζε προσωπικά, εκτίμησαν το έργο του, τον καθοδηγούσαν και δημοσίευαν τις μελέτες του.

Συγγράμματα
Τα έργα που συνέγραψε και εκδόθηκαν είναι:
Ιστορία Κριμινίου, Σύλλογος Κριμινιωτών Θεσσαλονίκης, 1959
Ο γάμος στη Δυτική Μακεδονία, ανάτυπο από το περιοδικό  «Λαογραφία» τ. ΙΘ΄, 1960
Λαογραφικά Δυτικής Μακεδονίας, Προοδευτική Ένωση Κριμινιωτών Θεσσαλονίκης ,1962
Γλώσσα και Λαογραφία Επαρχίας Βοίου, Βοϊακή  Εστία ,1973
Παιδικές Αναμνήσεις, Βοϊακή Εστία, 1985
Λαογραφικά Βοΐου, Σύλλογος Ροδοχωριτών «Η πρόοδος», 1999

Ανέκδοτες λαογραφικές εργασίες του Φ. Παπανικολάου είναι:
Ηθογραφικά διηγήματα
Γράμματα της μοναξιάς
Πατριδογνωσία Κριμινίου
Το δέντρο της ζωής μου

Δημοσίευσε παιδαγωγικές εργασίες στον «Εκπαιδευτικό Τύπο». Λαογραφικά του θέματα μεταδόθηκαν από τον Ραδιοφωνικό Σταθμό Θεσσαλονίκης. Συνεργάστηκε με λαογραφικά θέματα στις εκδόσεις «Μακεδονικό Ημερολόγιο», «Ημερολόγιο Δυτικής Μακεδονίας», «Μακεδονικά Γράμματα» και στις εφημερίδες της Κοζάνης «Βόρειος Ελλάς», «Ένωσις» και «Δυτική Μακεδονία».

Λαογραφικές μελέτες του βραβεύτηκαν από την Ακαδημία Αθηνών, το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και την Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών.

Παραπομπές 

Έλληνες εκπαιδευτικοί
Έλληνες συγγραφείς
Έλληνες λαογράφοι