Μάχη της Ποτίδαιας

Η μάχη της Ποτίδαιας πραγματοποιήθηκε το 432 π.Χ. ανάμεσα στην Αθήνα και την Ποτίδαια η οποία είχε σύμμαχο την Κόρινθο. Έλαβε χώρα στην Ποτίδαια της Χαλκιδικής, λίγο πριν από την έναρξη του Πελοποννησιακού πόλεμου. Ο Θουκυδίδης τη θεωρεί ως την δεύτερη αφορμή του Πελοποννησιακού πολέμου.

Προοίμιο

Η Ποτίδαια ήταν αποικία των Κορινθίων και μέλος της Δηλιακής Συμμαχίας. Γι΄ αυτό πλήρωνε φόρο στην Αθήνα. Μετά τη ναυμαχία των Συβότων, οι Αθηναίοι ζήτησαν από την Ποτίδαια να γκρεμίσει μέρος των τειχών της και να στείλει ομήρους. Όμως, φοβούμενοι μήπως η Ποτίδαια εξεγερθεί, λόγω της επιρροής της Κορίνθου, έστειλαν 30 τριήρεις και 1.000 οπλίτες υπό τον Αρχέστρατο, οι οποίοι προορίζονταν να επιτεθούν κατά του Μακεδόνα βασιλιά Περδίκκα Β'. Η Ποτίδαια τότε έστειλε πρέσβεις στην Αθήνα και τη Σπάρτη. Όταν οι πρέσβεις πήγαν στην Αθήνα για διαπραγματεύσεις, οι Αθηναίοι δεν τους δέχτηκαν, ενώ η Σπάρτη δέχτηκε να βοηθήσει την εξέγερση που προετοιμαζόταν. Οι Αθηναίοι τότε έπλευσαν για την Ποτίδαια, αλλά επιτέθηκαν κατά των Μακεδόνων, ενώ η εξέγερση στην Ποτίδαια είχε ξεκινήσει και οι Μακεδόνες ήταν σύμμαχοι των επαναστατών. Η Κόρινθος έστειλε στην Ποτίδαια 2.000 οπλίτες υπό τον Αριστέα. Η Αθήνα έστειλε ακόμα 2.000 οπλίτες και 40 πλοία με αρχηγό τον Καλλία. Μετά από μερικές μικρής σημασίας νίκες των Αθηναίων σε βάρος του Περδίκκα, αυτοί κατευθύνθηκαν στην Ποτίδαια. Ο Περδίκκας και 200 άνδρες από το ιππικό του ενώθηκαν με τον Αριστέα και βάδισαν κι εκείνοι προς την Ποτίδαια.

Η μάχη

Οι δύο στρατοί συναντήθηκαν στην Ποτίδαια και η μάχη άρχισε με νίκη του Αριστέα σε βάρος ενός τμήματος της αθηναϊκής παράταξης. Όμως στο υπόλοιπο μέτωπο νικούσαν οι Αθηναίοι. Ο Αριστέας με τον στρατό του άρχισαν να υποχωρούν κατά μήκος της παραλίας για να αποφύγουν τους Αθηναίους. Μια δύναμη από την πόλη θέλησε να αιφνιδιάσει τον αθηναϊκό στρατό αλλά δεν τα κατάφερε και υποχώρησε κι αυτή. Οι Αθηναίοι έχασαν 150 άνδρες, ανάμεσά τους ο Καλλίας, ενώ οι Κορίνθιοι με τους Ποτιδαιάτες 300 άνδρες. Το μακεδονικό ιππικό δεν συμμετείχε στη μάχη. Στη μάχη αυτή ο Αλκιβιάδης κινδύνευσε και τον έσωσε ο δάσκαλός του φιλόσοφος Σωκράτης. Το αντίθετο έγινε στη μάχη του Δηλίου, με τον Αλκιβιάδη να του ανταποδίδει τη βοήθεια.

Μετά τη μάχη

Οι Αθηναίοι μετά από αυτή τη νίκη τους, με 1.600 ναύτες με αρχηγό το Φορμίωνα απομόνωσαν την Ποτίδαια δια θαλάσσης, με ναυτικό αποκλεισμό. Αυτή η επίθεση στην Ποτίδαια κόστισε στο θησαυροφυλάκιο της Αθήνας 1.000 τάλαντα. Μετά απ'αυτά τα γεγονότα ξεκίνησε ο Πελοποννησιακός πόλεμος.

Πηγές
 Θουκυδίδης, Άπαντα Τόμος 1 - Ιστοριών Α, Εκδόσεις Κάκτος, Αθήνα: Ιούλιος 1994, σσ. , ISBN 960-352-042-Χ.

Μάχες αθηναϊκού στρατού
Μάχες κορινθιακού στρατού
Ιστορία της Χαλκιδικής
Μάχες κλασικής εποχής
432 π.Χ.