Κύπελλο Ελλάδος ποδοσφαίρου ανδρών 1948-49

Το κύπελλο Ελλάδας του 1949 ήταν το 7ο από την έναρξη της διοργάνωσης και οι πρώτοι αγώνες του πραγματοποιήθηκαν στις 3 Οκτωβρίου 1948. Το κατέκτησε η ΑΕΚ για τρίτη φορά στην ιστορία της επικρατώντας του Παναθηναϊκού με 2-1 κατά την επανάληψη του τελικού, καθώς ο πρώτος –επίσης στο γήπεδο ΠΑΟ– διακόπηκε ισόπαλος χωρίς τέρματα εξαιτίας του σκοταδιού στο 19' της παράτασης. Η Ελληνική Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία (ΕΠΟ) είχε ορίσει ώρα έναρξης τις 6 μ.μ χωρίς να προβλέψει την ενδεχόμενη ανάγκη για πρόσθετο χρόνο, γεγονός βέβαια που προκάλεσε την κριτική σε βάρος της.

Συμμετοχές 
Δήλωσαν συμμετοχή 139 σωματεία, εκ των οποίων 51 από το Κέντρο (Αθήνα και Πειραιά). Υπήρξαν κάποιες ηχηρές απουσίες, όπως του Αθηναϊκού και του  Ατρόμητου Αθηνών που μετείχαν στην Α΄ ΕΠΣΑ καθώς και των ΑΕ Παγκρατίου, Ηλυσιακού, Αρίωνα, ΑΕΚ Πειραιώς, Φαληρικού κ.ά. Για πρώτη φορά μετείχαν ομάδες από τη Ρόδο, Ρέθυμνο και από την Κέρκυρα. Οκτώ σύλλογοι προκρίθηκαν απευθείας στην Α΄ προημιτελική φάση (των 16). Ήταν οι πρώτοι των πρωταθλημάτων των τριών ιδρυτριών Ενώσεων: Απόλλων, ΑΕΚ, ΠΑΟ (ΕΠΣ Αθήνας), Ολυμπιακός, Ατρόμητος Πειραιώς (ΕΠΣ Πειραιά), ΠΑΟΚ, Ηρακλής, Άρης (ΕΠΣ Μακεδονίας).  

Οι 139 ομάδες που συμμετείχαν στην διοργάνωση ανά περιφέρεια ήταν:
  
Κέντρο-Νησιά: 52 ομάδες (Αθήνα 33, Πειραιάς 18, Νησιά 1). Προκρίθηκαν: Φωστήρας, Έσπερος Καλλιθέας, Εθνικός Πειραιώς (με αγώνες) και Απόλλων Αθ., ΑΕΚ, ΠΑΟ, Ολυμπιακός Πειρ., Ατρόμητος Πειραιώς (χωρίς αγώνες).  
Αργολιδοκορινθία: 5 ομάδες. Προκρίθηκε: Αχιλλέας Κορίνθου και αντιμετώπισε ομάδα του Κέντρου πριν από το γύρο των 16.
Ρόδος: 3 ομάδες. Προκρίθηκε: Διαγόρας Ρόδου και αντιμετώπισε ομάδα του Κέντρου πριν από το γύρο των 16.
Κρήτη: 8 ομάδες. Προκρίθηκε: Εργοτέλης Ηρακλείου.
Πάτρα-Δυτ. Ελλάδα: 15 ομάδες. Προκρίθηκε: Παναχαϊκή.
Ηλεία-Μεσσηνία: 6 ομάδες. Προκρίθηκε: Απόλλων Καλαμάτας και αντιμετώπισε την ομάδα της Πάτρας πριν από το γύρο των 16.
Θεσσαλία: 9 ομάδες. Προκρίθηκε: Ολυμπιακός Βόλου.
Ανατολική Στερεά: 11 ομάδες. Προκρίθηκε: Ολυμπιακός Λαμίας και αντιμετώπισε την ομάδα της Θεσσαλίας πριν από το γύρο των 16.
Θεσσαλονίκη: 14 ομάδες. Προκρίθηκαν: ΠΑΟΚ, Ηρακλής Θεσ., Άρης Θεσ. (χωρίς αγώνες) και Μακεδονικός Θεσ. (με αγώνες).
Κεντρική Μακεδονία: 3 ομάδες. Προκρίθηκε Ορφεύς Σερρών και αντιμετώπισε ομάδα της Θεσσαλονίκης πριν από το γύρο των 16.
Ανατολική Μακεδονία: 9 ομάδες (Δράμα 4, Καβάλα 5).  Προκρίθηκε: Ηρακλής Καβάλας.
Θράκη: 4 ομάδες. Προκρίθηκε: Ασπίς Ξάνθης και αντιμετώπισε ομάδα της Ανατ. Μακεδονίας πριν από το γύρο των 16.

Προκριματική φάση

Η προκριματική φάση έγινε ανά περιφέρεια με τελικό στόχο να προκριθούν οκτώ (8) σύλλογοι, οι οποίοι μαζί με τους οκτώ καλύτερους από Αθήνα (3), Πειραιά (2) και Θεσσαλονίκη (3) της προηγούμενης σεζόν να συγκροτήσουν τη 16άδα της α΄ προημιτελικής φάσης. Όλες οι υπόλοιπες ομάδες μπήκαν στην κλήρωση από την 1η αγωνιστική, ακόμα και της Α΄ κατηγορίας (π.χ. Εθνικός, Πανιώνιος, Φωστήρας, Αστέρας Αθ.) με αποτέλεσμα να υπάρξουν αρκετά μεγάλα σκορ όταν οι αντίπαλοί τους ήταν Γ΄ κατηγορίας. Στην επαρχία, σε κάθε περιφέρεια στις πρώτες φάσεις οι ομάδες αγωνίζονταν ανά πόλη ή νομό και στη συνέχεια οι νικήτριες των πόλεων έπαιζαν μεταξύ τους. Επειδή η γηπεδούχος ομάδα έπρεπε να καλύψει τα έξοδα μετακίνησης της φιλοξενούμενης, συχνά είχαμε παραιτήσεις και αποτελέσματα άνευ αγώνος, όπως π.χ. του Διαγόρα Ρόδου που παραιτήθηκε δηλώνοντας αδυναμία να καταβάλει τα έξοδα μεταβασης του Εθνικού στη Ρόδο.

Σκορ-ρεκόρ συνολικών γκολ και διαφοράς τερμάτων: "Άρης Πειραιώς - Δόξα Αθηνών: 11-2".

Κέντρο-Νησιά

Α΄ φάση:
3/10/48:
Νίκη Αμπελοκήπων - Αιολικός Τζιτζιφιών: 2-0
Αστήρ Αθ. - Προοδευτική: 3-0
Ελευθερούπολις - Αρχιμήδης Πειρ.: 1-2
Δάφνη Αθηνών - Άρης Πειρ.: 1-3
Αγιελεουσιακός Καλλιθέας - Πειραϊκός:
Νίκη Πλάκας - Παντζιτζιφιακός: 3-2
Εθνικός Αστήρ - Αχιλλεύς Πειρ.: 6-0
Καλλιθαϊκός - Δόξα Αθ.: 1-2
Κεραμεικός Λαχαναγοράς - Αμπελακιακός Σαλαμίνας: 2-4
Φωστήρ - Αργοναύτης Πειρ.: 3-0
Δόξα Πειρ. - ΑΕ Αγ. Δημητρίου (Δάφνης): 0-1
ΑΕ Χαλανδρίου - Πανερυθραϊκός: 6-0
ΑΟ Κηφισιάς - ΑΕ Αμπελοκήπων: 2-2 (παρ.), 1-2 (13/10/48)
Ολυμπιάς Αθ. - Χαλκηδών Πειρ.: 0-1
ΑΟ Αιγάλεω - Ελλάς Μοσχάτου: 5-2
ΑΕ Ν. Ελβετίας - Αρμενική:
ΑΕ Καραβά - Βικτώρια Ρουφ: 1-3
Νεάπολις Πειρ. - Πανεξαρχειακός: 7-0
ΑΕ Νικαίας (Άμυνα) - Έσπερος Καλλιθέας: 0-1
Πανελευσινιακός - Αττικός Κολωνού: 1-3
6/10/48:
Πανιώνιος - Φίλαθλοι Πειρ.: 6-0
ΑΕ Ν. Ιωνίας - Πρόοδος Πατησίων: 3-2
Εθνικός Πειρ. - Άρης Αθ.: 5-3
Β΄ φάση
17/10/48:
Φωστήρ - Νίκη Αμπελοκήπων: 5-0
ΑΕ Ν. Ιωνίας - Αττικός: 1-4
Έσπερος Καλλιθέας - Αγιελεουσιακός: 3-1

ΑΕ Χαλανδρίου - Νίκη Πλάκας: 3-2
Εθνικός Αστήρ - Νεάπολις Πειρ.: 1-1 (παρ.), 0-5 (3/11/48) 
ΑΟ Αιγάλεω - Βικτώρια Ρουφ: 2-1
ΑΕ Ν. Ελβετίας - Χαλκηδών: 7-1
Αμπελακιακός Σαλαμίνας - ΑΕ Αγ. Δημητρίου (Δάφνης): 1-2
Άρης Πειρ. - Δόξα Αθ.: 11-2
Ελλάς Σύρου - Αστήρ Αθηνών: 0-6
21/10/48
Πανιώνιος - ΑΕ Αμπελοκήπων: 1-1 (παρ.), 6-1 (3/11/48)
Εθνικός Πειρ. - Αρχιμήδης Πειρ.: 6-0
Γ΄ φάση
17/11/48
Πανιώνιος - Νεάπολις Πειρ.: 5-0
21/11/48
Αστήρ Αθ. - ΑΕ Χαλανδρίου: 4-2
Έσπερος Καλλιθέας - ΑΕ Αγ. Δημητρίου (Δάφνης): 1-0
Εθνικός Πειραιά - ΑΕ Ν. Ελβετίας: 3-1
Άρης Πειρ. - ΑΟ Αιγάλεω: 0-2
5/12/48
Φωστήρ - Αττικός: 6-3
Δ΄ φάση
5/12/48
Εθνικός Πειρ. - ΑΟ Αιγάλεω: 3-0
Αχιλλεύς Κορίνθου - Έσπερος Καλ.: 0-2
12/12/48
Αστήρ Αθ. - Φωστήρ: 0-4
Ε΄ φάση
14/12/48
Πανιώνιος - Έσπερος: 0-1
Διαγόρας Ρόδου - Εθνικός Πειρ.: 0-2 ά.α. 

Προκρίθηκαν στην Α΄ προημιτελική φάση: Έσπερος Καλλιθέας, Εθνικός Πειραιώς, Φωστήρ.
Χωρίς αγώνες: Απόλλων Αθ., ΑΕΚ, Παναθηναϊκός, Ολυμπιακός Πειρ., Ατρόμητος Πειραιώς.

Αργολιδοκορινθία
Ο νικητής της περιφέρειας αντιμετώπισε ομάδα του Κέντρου.

Α΄ φάση
17/10/48
Ολυμπιακός Κορίνθου - Ολυμπιακός Λουτρακίου: 2-1
Β΄ φάση
23/10/48
Αχιλλεύς Κορίνθου - Άρης Κορίνθου: 2-0
Πέλοψ Κιάτου - Ολυμπιακός Κορ.: 2-0 ά.α. (αποκλείστηκε ο Ολυμπιακός λόγω αντικανονικής συμμετοχής παικτών ενώ είχε νικήσει 2-3)
Τελικός περιφέρειας
7/11/48
Πέλοψ Κιάτου  - Αχιλλεύς Κορίνθου: 2-3

Προκρίθηκε στη Δ΄ φάση, όπου έπαιξε με ομάδα του Κέντρου: Αχιλλεύς Κορίνθου.

Ρόδος
Ο νικητής της περιφέρειας αντιμετώπισε ομάδα του Κέντρου.
Α΄ φάση
17/10/48
Δωριεύς - Ιαλυσός: 3-1
Τελικός περιφέρειας
14/11/48
Διαγόρας Ρόδου - Δωριεύς: ισοπαλία, 2-1 (18/11/48)
Προκρίθηκε στην επόμενη φάση που έπαιξε με ομάδα του Κέντρου: Διαγόρας Ρόδου. Κληρώθηκε να αντιμετωπίσει ως γηπεδούχος τον Εθνικό Πειραιώς αλλά παραιτήθηκε δηλώνοντας αδυναμία να καλύψει τα έξοδα μετάβασης των Πειραιωτών στη Ρόδο, όπως προέβλεπε ο κανονισμός του κυπέλλου.

Κρήτη
Α΄ φάση
17/10/48
Εργοτέλης - Ερμής Ηρακλείου: 6-1
Κεραυνός Ρεθύμνου - Ατρόμητος Ρεθύμνου: 7-0
23/10/48
ΟΦΗ - Ηρακλής Ηρακλείου: 3-0
30/10/48
ΕΓΟΗ - Ολυμπιακός Ηρακλείου: 2-1
Β΄ φάση
14/11/48
Εργοτέλης - ΕΓΟΗ: 2-1
Κεραυνός Ρεθύμνου - ΟΦΗ: 2-1
Τελικός περιφέρειας
19/12/48
Εργοτέλης - Κεραυνός Ρεθύμνου: 2-1

Προκρίθηκε για την Α΄ προημιτελική φάση: Εργοτέλης Ηρακλείου.

Πάτρα - Δυτική Ελλάδα
Α΄ φάση
17/10/48
Παναχαϊκή - Εθνικός Πατρών: 2-0
Ολυμπιακός Πατρών - Πατρεύς: 3-2
ΑΕ Μεσολογγίου - Απόλλων Πατρών: 0-1
24/10/48
ΑΕΚ Πατρών - Θύελλα Πατρών: 2-3
Αχιλλεύς Πατρών - Ηρακλής Πατρών: 4-0
Αχαϊκή - Προοδευτική Πατρών: 2-2 (παρ.), 0-4 (31/10/48)
Παναιτωλικός - Αστήρ Πατρών: 3-0
Β΄ φάση
14/11/48
Άρης Κέρκυρας - Θύελλα Πατρών: 0-2 α.α.
21/11/48
Ολυμπιακός Πατρών - Απόλλων Πατρών: 2-0
Παναχαϊκή - Προοδευτική Πατρών: 2-0 ά.α. (δεν προσήλθε η Προοδευτική).
Παναιτωλικός - Αχιλλεύς Πατρών: 1-1 (παρ.),  0-2 (2/12/48) 
Γ΄ φάση
5/12/48
Παναχαϊκή - Ολυμπιακός Πατρών: 3-1
Απόλλων Καλαμών - Θύελλα Πατρών: 2-0 ά.α. (δεν μετέβη η Θύελλα)
Δ΄ φάση
16/1/49
Παναχαϊκή - Αχιλλεύς Πατρών: 0-0 (παρ.)
20/1/49
Παναχαϊκή - Αχιλλεύς Πατρών: 4-3 (παρ.) (επαναληπτικός)
Τελικός περιφέρειας
23/1/49
Παναχαϊκή - Απόλλων Καλαμών: 3-1 (1-1, παρ.)
Προκρίθηκε για την Α΄ προημιτελική φάση: Παναχαϊκή.

Μεσσηνία-Ηλεία

Α΄ φάση 
17/10/48
Ηρακλής Πύργου - Απόλλων Πύργου: 3-0
Απόλλων Καλαμών - ΑΕΚ Καλαμών: 1-0
23/10/48
Πράσινα Πουλιά Καλαμών - Πρόσκοποι Καλαμών: 1-3
Β΄ φάση
31/10/48
Απόλλων Καλαμών - Πρόσκοποι Καλαμών: 2-1
Τελικός περιφέρειας
21/11/48
Απόλλων Καλαμών - Ηρακλής Πύργου: 2-0 ά.α. (ο Ηρακλής δεν προσήλθε)

Προκρίθηκε στην επόμενη φάση, όπου αντιμετώπισε ομάδες της Πάτρας: Απόλλων Καλαμών.

Θεσσαλία
Α΄ φάση
17/10/48
Τοξότης Λαρίσης - Άρης Λαρίσης: 2-0
23/10/48
Ηρακλής Λαρίσης - Λαρισαϊκός: 4-0
Νίκη Βόλου - Κένταυρος Βόλου: 3-1
Ολυμπιακός Βόλου - Αναγέννησις Βόλου: 8-0
Β΄ φάση
17/11/48
Τοξότης Λαρίσης - Ηρακλής Λαρίσης: 3-0
14/11/48
Νίκη Βόλου - Παγασητικός: 3-1
Γ΄ φάση
21/11/48
Τοξότης Λαρίσης - Ολυμπιακός Βόλου: 1-3
Τελικός περιφέρειας
5/12/48
Ολυμπιακός Βόλου - Νίκη Βόλου:3-1
Τελικός Θεσσαλίας/Ανατολικής Στερεάς
6/1/49
Ολυμπιακός Βόλου - Ολυμπιακός Λαμίας: 6-0

Προκρίθηκε στην Α΄ προημιτελική φάση: Ολυμπιακός Βόλου.

Ανατολική Στερεά

Α΄ φάση
17/10/48
Εθνικός Θηβών - Ιωνικός Αστήρ Θηβών: 0-2 ά.α. Ο Εθνικός μηδενίστηκε λόγω καθυστερημένης προσέλευσης. Ακολούθησε φιλικός αγώνας με σκορ 7-3 υπέρ του Ιωνικού.
Παλλεβαδειακή - Ολυμπιακός Λαμίας: 1-3
23/10/48
Προποντίς - ΑΕΚ Χαλκίδος: ;
31/10/48
ΑΕ Χαλκίδος - Ολυμπιακός Χαλκίδος: ;
Β΄ φάση
23/10/48
Πανθηβαϊκός - Ιωνικός Αστήρ: 2-2 (διεκόπη λόγω αποχώρησης του Ιωνικού)
31/10/48
ΑΕ Ορχομενού - Άρης Θηβών: 1-1 (παρ.), 1-1 (17/11/48), 2-0 ά.α. (Ο Άρης παραιτήθηκε)
Γ΄ φάση
14/11/48
ΑΕΚ Χαλκίδος - Ολυμπιακός Χαλκίδος: 1-1, 0-3 (21/11/48)
21/11/48
Πανθηβαϊκός - ΑΕ Ορχομενού: ισοπ., 0-2 (ο Πανθηβαϊκός αποχώρησε στο 85΄, όταν δέχτηκε δεύτερο γκολ, 28/11/48)
Δ΄ φάση
5/12/48
Ολυμπιακός Χαλκίδος - ΑΕ Ορχομενού: 5-3 (2-2, παρ.)
Τελικός περιφέρειας
26/12/48
Ολυμπιακός Λαμίας - Ολυμπιακός Χαλκίδος:;
Προκρίθηκε στην επόμενη φάση, όπου αντιμετώπισε την ομάδα της Θεσσαλίας: Ολυμπιακός Λαμίας.

Θεσσαλονίκη 
Α΄ φάση
17/10/48
Μελιτεύς - Μαραθών: 4-1 ή 4-3
Μ. Αλέξανδρος - Θερμαϊκός: 6-1
ΑΕ Αμπελοκήπων Θεσ. - ΠΟ Προφήτη Ηλία: 0-2
Απόλλων Καλαμαριάς - Ακρίτας Συκεών: 0-2
20/10/48
ΜΕΝΤ - ΠΟ Ξηροκρήνης: 1-2
Β΄ φάση
3/11/48
Μακεδονικός - Μ. Αλέξανδρος: 3-1
7/11/48
ΠΟ Ξηροκρήνης - ΠΟ Προφήτη Ηλία: 3-1
10/11/48
Μελιτεύς - Ακρίτας Συκεών: 1-2
Γ΄ φάση
14/11/48:
ΠΟ Ξηροκρήνης - Ακρίτας Συκεών: 4-0
Τελικός περιφέρειας
5/12/48
Μακεδονικός - ΠΟ Ξηροκρήνης: 2-1
Τελικός Θεσσαλονίκης / Κεντρικής Μακαδονίας
Μακεδονικός Θεσ. - Ορφεύς Σερρών:
Προκρίθηκε στην Α΄ προημιτελική φάση: Μακεδονικός Θεσσαλονίκης.
Χωρίς αγώνες στην Α΄ προημιτελική φάση: ΠΑΟΚ, Άρης Θεσ., Ηρακλής Θεσ.

Κεντρική Μακεδονία
Α΄ φάση
17/10/48
Απόλλων Σερρών - Ηρακλής Σερρών: 4-1
Β΄ φάση
7 ή 14/11/48
Ορφεύς Σερρών - Απόλλων Σερρών: ;
Προκρίθηκε στην επόμενη φάση, όπου αντιμετώπισε την ομάδα της Θεσσαλονίκης: Ορφεύς Σερρών.

Ανατολική Μακεδονία
Α΄ φάση
17/10/48
Άρης Δράμας - Ελπίς Δράμας:;
Φίλιπποι Καβάλας - Βύρων Καβάλας: ;
23/10/48
Δόξα Δράμας - Βύρων Δράμας: ;
Ηρακλής Καβάλας - ΑΕ Καβάλας: 5-2 (παρ., κ.αγ. 2-2)
Β΄ φάση
14/11/48
Ελπίς Δράμας - Δόξα Δράμας: 2-1
Ορφεύς Ελευθερούπολης - Ηρακλής Καβάλας: 2-3
Γ΄ φάση
28/11/48
Ασπίς Ξάνθης - Ηρακλής Καβάλας: 1-2
Φίλιπποι Καβάλας - Ελπίς Δράμας: 5-2
Τελικός περιφέρειας
25;/12/48
Φίλιπποι Καβάλας - Ηρακλής Καβάλας: ;
Προκρίθηκε στην Α΄ προημιτελική φάση: Ηρακλής Καβάλας.

Θράκη

Α΄ φάση
23/10/48
Ασπίς Ξάνθης - Ορφεύς Ξάνθης: 1-1 (παρ.), 3-1 (14/11/48)
Ορφεύς Κομοτηνής - ΑΕ Κομοτηνής:;
Τελικός περιφέρειας
17/11/48
Ασπίς Ξάνθης - Ορφεύς Κομοτηνής: 5-0
Προκρίθηκε στην επόμενη φάση, όπου αντιμετώπισε ομάδα της Ανατ. Μακεδονίας: Ασπίς Ξάνθης.

Α΄ Προημιτελική φάση (16) 

1Σημείωση: Ο αγώνας διεκόπη στο 90΄, όταν ισοφάρισε ο Ηρακλής και μπήκαν φίλαθλοι να πανηγυρίσουν. Ο διαιτητής ισχυρίστηκε ότι δεν αντιλήφθηκε πώς μπήκε το γκολ του Ηρακλή και αν ήταν έγκυρο και διέκοψε το ματς αρνούμενος να παίξει παράταση. Η ΕΠΟ αποφάσισε ότι κακώς διακόπηκε και διέταξε την επανάληψη του αγώνα.

Β΄ Προημιτελική φάση (8)

Ημιτελική φάση

Τελικός

Επαναληπτικός τελικός

Παραπομπές

Πηγές
Greece - Cup Data (from Quarterfinals on) > 1948/49, Αλέξανδρος Μαστρογιαννόπουλος, Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation (RSSSF) 
εφημ. Αθλητική Ηχώ, έτη 1948-1949.

Κύπελλο Ελλάδας (ποδόσφαιρο ανδρών)
Εγχώρια ποδοσφαιρικά κύπελλα 1948-1949