Μαία (επάγγελμα)



Τι είναι η μαία 

Ο επίσημος ορισμός της μαίας υιοθετήθηκε από τη Διεθνή Συνομοσπονδία Μαιών (ICM) και τη Διεθνή Ομοσπονδία Γυναικολόγων και Μαιευτήρων (FIGO) το 1972 και το 1973 αντίστοιχα, και αργότερα από το Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (WHO). 

Η μαία ή μαμή είναι ένας επαγγελματίας υγείας σε μια ειδικότητα της μαιευτικής. Αποτελεί παγκόσμια, τον πιο αρμόδιο επαγγελματία υγείας για διενέργεια φυσιολογικού τοκετού σε κυήσεις χαμηλού κινδύνου, ενώ οι πιο περίπλοκες περιπτώσεις αναλαμβάνονται από ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό με πιο εξειδικευμένη εκπαίδευση.

Η μαία είναι ένα από τα παλαιότερα γυναικεία επαγγέλματα. Ο πολυδιάστατος ρόλος της μαίας βασίζεται στον σεβασμό της μητρότητας, την εμπιστοσύνη της φυσικής διαδικασίας και την πίστη στη δύναμη του γυναικείου σώματος. Η μαία παρίσταται και επικουρεί τις επίτοκες, άγοντας τη διαδικασία του τοκετού. Εκτός από τον τοκετό, βοηθάει σωματικά αλλά και ψυχολογικά την έγκυο κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, αλλά και στις πρώτες μέρες της ζωής του μωρού, παρέχοντας καθοδήγηση και πολύτιμες συμβουλές στις νέες μητέρες.

Πέρα από τον φυσιολογικό τοκετό, στα επαγγελματικά δικαιώματα της μαίας συγκαταλέγονται η λήψη κολπικού επιχρίσματος για διενέργεια τεστ Παπανικολάου, η παρακολούθηση του νεογνού έως την 28η ημέρα ζωής και η παρακολούθηση της κύησης από την αρχή μέχρι και 40 ημέρες μετά τον τοκετό, όπως και πολλά άλλα.

Καθήκοντα της μαίας 
Οι δραστηριότητες της μαίας, όπως ορίζονται από την οδηγία της Ευρωπαϊκής Ένωσης Μαιών 80/155/EEC άρθρο 4, είναι οι ακόλουθες:

• Παροχή ολοκληρωμένης πληροφόρησης και συμβουλευτικής σε θέματα οικογενειακού προγραμματισμού. 

• Διάγνωση και παρακολούθηση της φυσιολογικά εξελισσόμενης κύησης. Διεξαγωγή όλων των απαραίτητων εξετάσεων κατά την εξέλιξη του φυσιολογικού τοκετού. 

• Υπαγόρευση των απαραίτητων εξετάσεων για τη διάγνωση της επαπειλούμενης κύησης στο συντομότερο δυνατό χρόνο. 

• Παροχή προγραμμάτων γονικής προετοιμασίας για τεκνοποίηση, που περιλαμβάνει συμβουλές διατροφής και υγιεινής.

• Φροντίδα και υποστήριξη κατά τον τοκετό καθώς και καταγραφή της εμβρυϊκής κατάστασης στην ενδομήτρια περίοδο με τα κατάλληλα κλινικά και τεχνικά μέσα. 

• Εκτέλεση φυσιολογικού τοκετού, περινεοτομίας, και σε επείγουσες περιπτώσεις διεξαγωγή ισχιακού τοκετού επί απουσίας μαιευτήρα. 

• Αναγνώριση των προειδοποιητικών σημείων μητέρας και νεογνού που επιτάσσουν ιατρική παραπομπή. Λήψη των απαιτούμενων μέτρων κατά την απουσία του ιατρού σε περίπτωση κατακράτησης πλακούντα.

• Εξέταση και φροντίδα του νεογνού. Άμεση διενέργεια, εάν απαιτηθεί, νεογνικής ανάνηψης.
• Παρακολούθηση και φροντίδα της επιτόκου καθώς και παροχή όλης της δυνατής πληροφόρησης που αφορά στο νεογνό ώστε να διασφαλίζεται η ιδανική ανάπτυξή του.

Ιστορική αναδρομή 
Η αρχαιότερη σήμερα γνωστή διατριβή περί μαιευτικής χρονολογείται από το 117 μ.Χ. και την έγραψε ο Σωρανός ο Εφέσιος. Η διατριβή αυτή αναδημοσιεύτηκε από τον Έλληνα γιατρό Μοσχίονα το 220 μ.Χ. Στο Πρωτευαγγέλιο του Ιακώβου που χρονολογείται στα μέσα του 3ου αι. αναφέρεται ότι κατά τη Γέννηση του Ιησού παρευρίσκονταν δύο μαμές, από τις οποίες η μία λεγόταν Σαλώμη. 

Τον Μεσαίωνα, οι μαμές κατηγορήθηκαν για μαγεία και κυνηγήθηκαν από την Ιερά Εξέταση. Το 1310 η Καθολική εκκλησία απαίτησε από τις μαμές να είναι βαφτισμένες χριστιανές. Το 1452 και το 1491 ακολούθησαν νομοθεσίες στο Ρέγκενσμπουργκ και το Ουλμ, που στοιχειοθετούσαν την εξάσκηση του επαγγέλματος της μαμής. Το 1608 μια Γαλλίδα μαία, η Μαρί Λουίζ Μπουρζουά εξέδωσε ένα εγκόλπιο Μαιευτικής. Το 1690 η Γιουστίνε Ζίγκεμουντ, μια αυτοδίδακτη μαμή έγραψε ένα άλλο σημαντικό βιβλίο μαιευτικής της εποχής της, το οποίο κυκλοφόρησε σε αλλεπάλληλες εκδόσεις.

Παραπομπές

Βιβλιογραφία 
Μερακλής, Μ. Γ. (2011), Ελληνική Λαογραφία: Κοινωνική Συγκρότηση - Ήθη και Έθιμα - Λαϊκή Τέχνη, Αθήνα, Καρδαμίτσα, σσ. 146-147.
Καγκελάρης, Ν. (2013), Βασίλη Κωνσταντόπουλου: Στοιχεία λαϊκού πολιτισμού μέσα από την αφήγησή του, Αθήνα, Βιβλιοεπιλογή, σσ. 16

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 

Παραδοσιακά επαγγέλματα
Μαιευτική