Μουσταφά Ρακίμ

Ο Μουσταφά Ρακίμ (τουρκ. Mustafa Rakim, γ. Ούνιε, 1171/1758, θ. Ισταμπούλ, 1241/1826) ήταν Οθωμανός καλλιγράφος και ζωγράφος.

Βιογραφία
Σε νεαρή ηλικία εγκαταστάθηκε στην Κωνσταντινούπολη, όπου έζησε με τον αδελφό του, Ισμαΐλ Ζουχντί (θ. 1806), ο οποίος υπήρξε επίσης δάσκαλός του στην καλλιγραφική τέχνη, όπως και ο Ουτσουντσού Ντερβίς Αλί (θ. 1200/1786). Διορίστηκε από τον σουλτάνο Σελίμ Γ' (ηγ. 1789-1807) καθηγητής (τουρκ. müderris) και υπεύθυνος για το σχεδιασμό τουρά, μετά από επίσημη ακρόαση κατά την οποία φιλοτέχνησε μια προσωπογραφία του σουλτάνου. Υπήρξε δάσκαλος του Μαχμούτ Β' (ηγ. 1808-39) και έλαβε τιμητικά τον τίτλο του καντή (τουρκ. kadi), δηλαδή του ιεροδικαστή, της Σμύρνης. Υπηρέτησε σε υψηλές θέσεις της αυτοκρατορίας και το 1238/1823 έγινε ανώτατος δικαστής (τουρκ. kadiasker) της Ανατολίας. 

Τόσο ο ίδιος, όσο και ο αδελφός του, θεωρείται πως απελευθέρωσαν την ισλαμική καλλιγραφία από τους κανόνες του Χαφίζ Οσμάν. Ο Ρακίμ διακρίθηκε στις γραφές τζελί σουλούς (τουρκ. celî sülüs), σουλούς (τουρκ. sülüs) και νεσίχ (τουρκ. nesih), τις οποίες εξέλιξε περισσότερο από κάθε άλλο καλλιγράφο, τόσο σε επίπεδο απεικόνισης των γραμμάτων όσο και συνολικά στο σχεδιασμό περίτεχνων συνθέσεων. Το καλλιγραφικό έργο του περιλαμβάνει μια πολύ γνωστή μπασμάλα (αραβ. basmala) στο σχήμα πελαργού, καθώς και επιγραφές στο εσωτερικό του μαυσωλείου της μητέρας του σουλτάνου Μουσταφά Δ' στην Ισταμπούλ. Φιλοτέχνησε πολλές καλλιγραφικές συνθέσεις, μικρής και μεγάλης κλίμακας. 

Σύμφωνα με την επιθυμία του, τάφηκε κοντά σε σχολείο που φέρει το όνομά του, στη συνοικία Καραγκιουμρούκ της Κωνσταντινούπολης.

Παραπομπές

Πηγές
Walter B. Denny. "Mustafa Raqim." Grove Art Online. Oxford Art Online. 30 Dec. 2009
M. Ugur Derman, Masterpieces of Ottoman Calligraphy, κατάλογος έκθεσης Μουσείου Sakıp Sabancı, 2004
Annemarie Schimmel, Calligraphy & Islamic Culture, I.B. Tauris & Co Ltd, 1990

Τούρκοι ζωγράφοι
Οθωμανοί καλλιγράφοι