Γουίλιαμ Τόλμπερτ ο νεότερος

Ο Γουίλιαμ Τόλμπερτ (William Richard Tolbert Jr., 13 Μαΐου 1913 - 12 Απριλίου 1980) ήταν Λιβεριανός πολιτικός, πρόεδρος της χώρας από το 1971 ως το 1980.

Βιογραφία 
Γεννήθηκε στις 13 Μαΐου του 1913 και εκπαιδεύτηκε ως δημόσιος υπάλληλος. Έγινε μέλος της Βουλής των Αντιπροσώπων το 1955 και το Κόμματος των Αληθινών Ουίγων, το οποίο την εποχή εκείνη ήταν το μόνο νόμιμο κόμμα στη χώρα. Εξελέγη αντιπρόεδρος στην κυβέρνηση του Γουίλιαμ Τάμπμαν το 1951 και υπηρέτησε στο αξίωμα αυτό ως το θάνατο του Τάμπμαν, το 1971.

Προεδρία (1971-1980) 
Μετά το θάνατο του Τάμπμαν το 1971, ο Τόλμπερτ έγινε πρόεδρος. Ο νέος ηγέτης ξεκίνησε φιλελεύθερες μεταρρυθμίσεις και επέτρεψε τη δημιουργία ενός αντιπολιτευόμενου κόμματος, με την ονομασία Προοδευτικός Συνασπισμός της Λιβερίας. Αυτό έγινε το πρώτο αντιπολιτευόμενο κόμμα από την εποχή της ανεξαρτησίας, δηλαδή πριν από 125 χρόνια. Παρά την επανεκλογή του το 1975, η κυβέρνησή του έτυχε κριτικής για την αποτυχία της αντιμετώπισης των οικονομικών προβλημάτων που ταλάνιζαν πολλές μερίδες του πληθυσμού, ιδίως τους Αμερικανολιβεριανούς.

Επειδή ο Τόλμπερτ ήταν μέλος μιας από τις πλέον σημαντικές και πλούσιες οικογένειες Αμερικανολιβεριανών, κατηγορήθηκε για νεποτισμό σε κάθε τομέα της ζωής. Ο Τόλμπερτ ήταν ο δεύτερος πρόεδρος της Λιβερίας που μιλούσε ιθαγενή γλώσσα (μετά το Στίβεν Άλεν Μπένσον (1856-64).

Στο χώρο της οικονομίας, ο Τόλμπερτ υποστήριξε την Κοινή Αγορά της Αφρικής και το 1975 υπέγραψε τη σχετική συμφωνία για τη δημιουργία του σχετικού οικονομικού οργανισμού.

Τον Απρίλιο του 1979 κορυφώθηκαν οι ταραχές, με αφορμή μια κυβερνητική πρόταση για αύξηση της τιμής στο ρύζι. Στις αντικυβερνητικές διαδηλώσεις στη Μονρόβια η αστυνομία άνοιξε πυρ κατά του πλήθους με εντολή του Τόλμπερτ και περίπου 70 άνθρωποι σκοτώθηκαν. Παράλληλα, απέτυχαν οι προσπάθειες να ηρεμήσει η κατάσταση που είχε δημιουργηθεί με το να συλληφθούν πολιτικοί της Αντιπολίτευσης.

Στο χώρο της εξωτερικής πολιτικής, η κυβέρνηση Τόλμπερτ σύναψε διπλωματικές σχέσεις με τη Σοβιετική Ένωση, τη Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας, την Κούβα και πολλές άλλες χώρες του Ανατολικού Μπλοκ. Το 1973 διέκοψε τις διπλωματικές σχέσεις με το Ισραήλ υποστηρίζοντας τον αγώνα των Παλαιστινίων. Κατά την διάρκεια του Πολέμου στο Βιετνάμ ο Τόλμπερτ υποστήριξε τις ΗΠΑ. Τον Ιούλιο του 1979 ανέλαβε την προεδρία του Οργανισμού Αφρικανικής Ενότητας μέχρι τη δολοφονία του, τον Απρίλιο του 1980.

Ανατροπή σε πραξικόπημα και θάνατος 
Ο Τόλμπερτ ανατράπηκε από στασιαστές του στρατού στις 12 Απριλίου του  1980 και εκτελέστηκε χωρίς δίκη. Λίγο πριν το τέλος του μήνα, σύσσωμο το υπουργικό συμβούλιο του Τόλμπερτ παραπέμφθηκαν σε δίκη- παρωδία και καταδικάστηκαν σε θάνατο, χωρίς δικαίωμα να έχουν δικηγόρο και να ασκήσουν έφεση. Όλοι εκτός από έναν εκτελέστηκαν δημόσια με φρικιαστικό τρόπο στην παραλία κοντά στη Μονρόβια. Το μοναδικό μέλος του υπουργικού συμβουλίου που γλίτωσε την εκτέλεση με πυροβολισμό ήταν ο μοναδικός ιθαγενής υπουργός.

Θεωρίες για το θάνατό του 
Αναμφισβήτητα, ο Τόλμπερτ απεβίωσε πριν τη νύχτα της 12ης Απριλίου του 1980, ημέρα του πραξικοπήματος. 

Στις 5 Αυγούστου του 2008, ενώπιον της Επιτροπής Αλήθειας και Συμφιλίωσης (TRC) στη Μονρόβια, ο πρώην Υπουργός Δικαιοσύνης της κυβέρνησης του Σάμιουελ Ντόε, Τσία Τσιάπου, ισχυρίστηκε ότι ο πρόεδρος Τόλμπερτ δεν εκτελέστηκε από τον Ντόε, όπως φημολογείται, αλλά από κάποιον λευκό πράκτορα της CIA. Στις 6 Αυγούστου, καταθέτοντας στην ίδια επιτροπή, ένας πρώην υπουργός Εξωτερικών, ο Δρ. Μπόιμα Φανμπουλέχ κατέθεσε ότι οι Αμερικανοί δεν υποστήριξαν το πραξικόπημα του οποίου είχε ηγηθεί ο Ντόε,διαψεύδοντας τους ισχυρισμούς του Τσιάπου, μία μόλις ημέρα μετά.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 

Τολμπερτ