Κρίνο

{{ταξινομοπλαίσιο
|όνομα = Κρίνο
|εικόνα = Lilium candidum 1.jpg
|λεζάντα_εικόνας = 
|πλάτος_εικόνας  = 230px
|βασίλειο = Φυτά (Plantae)
|συνομοταξία=Αγγειόσπερμα (Magnoliophyta)
|ομοταξία= Μονοκοτυλήδονα (Liliopsida)
|τάξη= Λειριώδη (Liliales)
|οικογένεια= Λειριοειδή (Liliaceae)
|γένος= Λείριον (Lilium)|genus_authority = L.
|subdivision_ranks = Είδη
|subdivision = Δείτε κείμενο 
}}
Τo Κρίνo (επιστ. Λείριον, Lilium) είναι μία μεγάλη κατηγορία ιδιαίτερα όμορφων αγριολούλουδων με παγκόσμια εξάπλωση. Στην Ελλάδα υπάρχουν πέντε είδη κρίνων, τα περισσότερα στη Βόρεια Ελλάδα. Το είδος περιλαμβάνει μονοετή, διετή και πολυετή φυτά με ύψος που αγγίζει και το 1 μέτρο.  Αναπτύσσονται σε μέσα ή μεγάλα υψόμετρα.

Περιγραφή 
Τα κρίνα είναι βολβώδη φυτά. Έχουν συνήθως ψηλό βλαστό με άνθος στην κορυφή. Το άνθος τους αποτελείται συνήθως από έξι πέταλα και είναι στραμμένο με μία ελαφριά κλίση προς το έδαφος. Έχει έντονα χρωματισμένους κίτρινους ανθήρες. Τα περισσότερα είδη κρίνων ανθίζουν κατά τη διάρκεια της άνοιξης και κάποια προς το τέλος του καλοκαιριού.  

Από τα γνωστότερα είδη κρίνου είναι το Λείριον το πάλλευκο (Lilium candidum) που είναι περισσότερο γνωστό ως "κρινάκι της Παναγίας". Έχει ύψος μέχρι ένα μέτρο και λευκό άνθος. 

Πολύ εντυπωσιακό είδος είναι το Λείριον της Ροδόπης ή Κρίνος της Ροδόπης (Lilium rhodopaeum). Είναι φυτό ενδημικό της ελληνικής και βουλγαρικής Ροδόπης. Ανθίζει τον Ιούνιο. Τα άνθη του είναι πάντα κίτρινα και φτάνουν σε μέγεθος τα 10 εκ. περίπου. Ο βλαστός σπάνια ξεπερνά τα 80 εκ. και στην κορυφή του βγαίνουν 1-5 άνθη. Είναι από τα πιο σπάνια και απειλούμενα φυτά του Εθνικού Πάρκου Οροσειράς Ροδόπης και για το λόγο αυτό δεν πρέπει να κόβεται ή να ξεριζώνεται.

Η τοξικότητα του Κρίνου στις γάτες
Σύμφωνα με τον Διεθνή σύνδεσμο κτηνιάτρων για τις γάτες (ISFM) oι κρίνοι είναι θανατηφόρα τοξικοί για τις γάτες. Μια απλή δαγκωματιά στα φύλλα ενός κρίνου, μια κατάποση του νερού που βρίσκεται στο βάζο με τους κρίνους ακόμη και ένα γλείψιμο της γύρης μπορεί να προκαλέσει καταστροφή των νεφρών της γάτας. Εάν δεν επέλθει άμεσα ο θάνατος, το ζώο είναι πιθανό να χρειάζεται αιμοκάθαρση. Όλα τα λίλιουμ παράγουν την τοξική χημική ουσία αλλά τα πιο επικίνδυνα είδη είναι τρία: Easter Lilies, Stargazer lilies και Asiatic lilies. Τέλος ορισμένες γάτες είναι περισσότερο και άλλες λιγότερο ευαίσθητες στην τοξικότητα του κρίνου.

Παραπομπές

Πηγές
Αγριολούλουδα της Ελλάδας - Εκδόσεις Mediterraneo ISBN 960-8227-71-2

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

 Flora Europaea: Lilium
 Flora of China: Lilium
 Flora of Nepal: Lilium species list
 Flora of North America: Lilium
 Online Lily Register, over 9400 entries Lilium
 de Florum: Lilium species
 North American Lily Society
 Royal Horticultural Society Lily Group
 1 2 3 Time-lapse videos
 the-genus-lilium
Lily Perennializing in Ithaca, Louisiana and Holland Research Newsletter  Number 23 (May 2010)  Flower Bulb Research Program   Department of Horticulture, College of Agriculture and Life Sciences, Cornell University
Crossing polygon of the genus Lilium.

Λειριοειδή
Αγριολούλουδα
Καλλωπιστικά φυτά
Βρώσιµες ρίζες και κόνδυλοι
Άνθη