Χωρύγι Κιλκίς

Το χωριό Χωρύγι βρίσκεται δυτικά της πόλης του Κιλκίς και σε απόσταση 13 χιλιομέτρων από αυτήν. Στην τελευταία απογραφή του 2001 έχει 919 κατοίκους με κύρια απασχόληση στον αγροτικό τομέα (γεωργία και κτηνοτροφία).

Ιστορικά στοιχεία
Στα μέσα του 15ου αιώνα, γύρω στο 1450 είχε 14 οικίες χριστιανών.

Η παλιά ονομασία του χωριού ήταν Κιρίτζι ή Κερέτζ ή Κιρέτσι, της κοινότητας Δραγομιρίου, και η μετονομασία του χωριού έγινε το 1926 σε Χορήγι λόγω παρασύνδεσης προς τη λέξη χορηγώ. Η ονομασία Κιρίτζι / Κιρέτσι προέρχεται από το τουρκ. kireç «ασβέστης». Η νέα ονομασία που δόθηκε ήταν μετάφραση της έννοιας. Παλιότερα, η λαϊκή αυτή λέξη, που δήλωνε τον ασβέστη, γραφόταν «χορήγι». Σύμφωνα με την ετυμολογία της λέξης που πρότεινε ο Βασίλειος Ι. Φάβης κι έγινε γενικά αποδεκτή, τελικά επικράτησε, μέσω και της μορφής Χωρύγιον στην καθαρεύουσα, η τωρινή γραφή, που θεωρείται πλέον η σωστή. Η σλαβική ονομασία του ήταν Κρέτσοβο, ονομασία που έχει διασωθεί σε ελληνικές οικογένειες της Γευγελής και Βογδάντσας (που εν τέλει κατέφυγαν στη Θεσσαλονίκη), με το επώνυμο Κρετσόβαλης. 

Οι κάτοικοι είναι Σαρακατσάνοι και πρόσφυγες από τον Καύκασο (που αποτελούν και την πλειοψηφία). Οι Πόντιοι κατάγονται από την περιοχή Αρνταχάν: πιο συγκεκριμένα, από το χωριό Ντορτ Κιλισέ (Τέσσερις Εκκλησιές), σήμερα Ουγκούρτασι της Γκιόλας, και Φαχρέλ, σήμερα Καρταλπινάρ, της περιοχής του Αρνταχάν, όπου παρέμειναν από το 1878 έως το 1920, καταγόμενοι από χωριά της Αργυρούπολης (Γκιουμουσχανέ) του Πόντου, την περιοχή Νικόπολης καθώς και την περιοχή Τοκάτης. 

Στο χωριό υπάρχει μεταβυζαντινή εκκλησία του Αγίου Γεωργίου που χρονολογείται στα 1805. Ανήμερα του Προφήτη Ηλία τον Ιούλιο διοργανώνονται τριήμερες πολιτιστικές εκδηλώσεις (18-20 Ιουλίου). Εξάλλου, το χωριό αποτελεί πόλο έλξης για όσους επιδίδονται σε αναρρίχηση, λόγω του μεγαλιθικού μνημείου των προϊστορικών χρόνων.

Προσφυγική κρίση 
Το καλοκαίρι του 2016 σχεδιάστηκε η μετεγκατάσταση όλων των μεταναστών και προσφύγων από διάφορα σημεία της Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς, στο Χωρύγι, σε ένα εγκαταλελειμμένο εργοστάσιο πυρομαχικών που αγοράστηκε από το δημόσιο, με χωρητικότητα άνω των 9.000 ανθρώπων.

Παραπομπές 

Δήμος Κιλκίς
Χωριά του νομού Κιλκίς