Επτά σοφοί

Οι αναφερόμενοι, από τους αρχαίους Έλληνες συγγραφείς, Επτά σοφοί, ήταν ιστορικά πρόσωπα που έζησαν από τον 7ο αιώνα π.Χ. και νεότερα, που διέπρεψαν ως νομοθέτες, άρχοντες ή πολιτικοί. Οι επικρατέστεροι θεωρούμενοι επτά σοφοί της αρχαιότητας (κατά γενικότερη ομολογία συγγραφέων) ήταν οι:
 Θαλής ο Μιλήσιος
 Βίας ο Πριηνεύς
 Πιττακός ο Μυτιληναίος
 Σόλων ο Αθηναίος
 Χίλων ο Λακεδαιμόνιος 
 Κλεόβουλος ο Ρόδιος 
 Περίανδρος ο Κορίνθιος

Αρκετοί συγγραφείς που παρουσίασαν κατάλογο των Επτά Σοφών, φαίνεται να μη συμφωνούν, κατά περιοχές, σε αυτά τα πρόσωπα. Έτσι ενώ οι τέσσερις πρώτοι κατά κανόνα συμπεριλαμβάνονται στην επτάδα απ΄ όλους, οι επόμενοι τρεις (οι τελευταίοι) συχνά παραβάλλονται με κάποιους από τους παρακάτω (τα πρόσωπα παρατίθενται με χρονολογική σειρά):
Λίνος
Ορφέας
Μουσαίος
Ζωροάστρης (ήτοι Ζαρατούστρα) ο Πέρσης
Επιμενίδης ο Κρης (εκ Φαιστού ή εκ Κνωσού)
Μύσων εκ Χήνης εν όρος Οίτη (πιθανότατα)
Λεώφαντος από τη Λέβεδο ή την Έφεσο
Ανάχαρσις ο Σκύθης
Επίχαρμος εκ της Κω
Ακουσίλαος εκ Άργους
Πάμφυλος (;)                                                                                    
Αριστόδημος (ή μάλλον Αριστόδαμος) εκ Σπάρτης
Πεισίστρατος εκ Αθηνών, ο τύραννος
Φερεκύδης εκ Σύρου
Λά(σο)ς εκ Ερμιόνης
Πυθαγόρας εκ Σάμου
Αναξαγόρας
Σύνολο, δίνονται 24 ονόματα.

Το έτος σύστασης των Επτά Σοφών

Κατά τον Διογένη Λαέρτιο, πρώτος εκ των Επτά Σοφών κατά τον "Κατάλογο των αρχόντων" του Δημήτριου Φαληρέα ήταν ο Θαλής, ενώ οι Επτά Σοφοί ανακηρύχθηκαν ως τέτοιοι κατά το έτος, όταν επώνυμος άρχων στην Αθήνα ήταν ο Δαμασίας:

Ξέρουμε, ότι ο Δαμάσιος ή Δαμασίας Β' (ο οποίος ήταν σύγχρονος του Θαλή, του Πιττακού, του Σόλωνα και του Χίλωνα, ενώ η διαφοροποίηση στην γραφή του ονόματός του αποδίδει την μορφή που αυτό έχει στο Πάριο Χρονικό και στον Αριστοτέλη αντίστοιχα) ήταν επώνυμος άρχων στην Αθήνα το 582/1 π. Χ. κατά το Πάριο Χρονικό, το οποίο αναφέρει, ότι ο Δαμασίας Β' ήταν επώνυμος άρχων 318 χρόνια πριν τη σύνταξη του Πάριου Χρονικού, δηλ. το έτος 582/1 π. Χ., και ότι κατά το έτος αυτό για πρώτη φορά καθιερώθηκαν τα Πύθια στους Δελφούς. 

Κατά τον Αριστοτέλη, ο Δαμασίας διατήρησε το αξίωμα του επωνύμου άρχοντα κατά 2 έτη και 2 μήνες (δηλαδή διατέλεσε 2 πλήρεις θητείες του επωνύμου άρχοντα και ήταν στο ξεκίνημα της τρίτης). Επομένως, ίσως ο Δαμασίας Β' θα μπορούσε να ήταν επώνυμος άρχων είτε το 583/2 και το 582/1 π. Χ., είτε το 582/1 και το 581/0 π. Χ. 

Ευρέως αποδεκτή είναι η ανασύσταση της χρονολογικής σειράς των γεγονότων, που συνδέονται με το αξίωμα του επωνύμου άρχοντα, που προτάθηκε από τον Kenyon, ο οποίος δίνει την εξής σειρά των γεγονότων: 

 το 594/3 π. Χ. επώνυμος άρχων ήταν ο Σόλων
 το 594—591 ή 593—590 π. Χ. είναι η πρώτη τετραετία
 το 590/589 π. Χ. είναι η πρώτη αναρχία
 το 590—587 ή 589—586 π. Χ. είναι η δεύτερη τετραετία
 το 586/5 π. Χ. είναι η δεύτερη αναρχία
 το 586—583 ή 585—582 π. Χ. είναι η τρίτη τετραετία
 το 582/1 π. Χ. είναι το πρώτο έτος που επώνυμος άρχων διατέλεσε ο Δαμασίας

Ο M. Miller λέει ότι τα Σχόλια στον Πίνδαρο χρονολογούν την επανίδρυση των Πυθίων έξι χρόνια μετά την πτώση της Κίρρας (κατά τη διάρκεια του Α' Ιερού πολέμου), η οποία κατ' αυτά έπεσε όταν επώνυμος άρχων στην Αθήνα ήταν ο Σίμων, δηλαδή, κατά το Πάριο Χρονικό, το έτος 591/0 π. Χ. Επομένως, το Πάριο Χρονικό λανθασμένα χρονολογεί τον άρχοντα Δαμασία το έτος 582/1 π. Χ.

Ο Κλήμης Αλεξανδρείας λέγει για τον χρόνο που έδρασαν οι Έλληνες Σοφοί:

Εν συντομία μπορούμε να συμπεράνουμε από τα παραπάνω, ότι οι Έπτα ανακηρύχθηκαν ως Σοφοί στο διάστημα μεταξύ 586/5 και 581/0 π. Χ., με πιο πιθανό το έτος 582/1 π. Χ.

Διάφοροι Κατάλογοι των Επτά Σοφών κατά την Αρχαιότητα

Ήδη στα Αρχαία χρόνια υπήρξαν διαφωνίες για τους Επτά Σοφούς - και μάλιστα όχι μόνο για το τι έλεγε συγγεκριμένα ο καθένας τους, αλλά ακόμη και για το ποιός ήταν.

Ο Πλάτων στον "Πρωταγόρα" λέγει:

Ο Αντίπατρος από τη Σιδώνα έγραψε το εξής επίγραμμα αφιερωμένο στους Επτά Σοφούς:

Ο Ψευδο-Υγίνος  δίνει τα εξής ονόματα των Επτά Σοφών, τις πατρίδες και τις βασικές ρήσεις τους:

Ο Πλούταρχος στο "Περὶ τοῦ Εἶ τοῦ ἐν Δελφοῖς" λέγει ότι κατά τον αδελφό του, τον Λαμπρία, αρχικά οι Σοφοί ήταν πέντε (εξ'ου και το Ε εν Δελφοίς κατ'αυτόν), ενώ όταν αργότερα και οι τύραννοι Κλεόβουλος και Περίανδρος έλαβαν την φήμη των σοφών, οι πρώτοι πέντε τους περιέλαβαν μαζί με τους εαυτούς τους όχι τόσο επειδή τους αναγνώριζαν μια κάποια σοφία, αλλά επειδή δεν ήθελαν να προκληθεί έχθρα μεταξύ σε αυτούς και εκείνους τους ισχυρούς άνδρες (αν και ο Αμμώνιος, ο οποίος επίσης συμμετείχε σε εκείνη τη συζήτηση, μάλλον θεώρησε αυτή την ιστορία του Λαμπρία ως δική του εφεύρεση, και όχι κάτι το γνωστό από κάποια άλλη πηγή):

Ο Πλούταρχος στο "Τῶν ἐπτὰ σοφῶν συμπόσιον" λέγει:

Επίσης, στο ίδιο έργο, αναφέρει:

Καθώς και:

Στον "Βίο του Σόλωνα", αναφέρει:

Ο Παυσανίας δίνει τη δική του λίστα ως εξής:

Ένας εκ των λεγόμενων Πατέρων της Εκκλησίας, ο Κλήμης ο Αλεξανδρεύς, λέγει:

Kατά τον Διογένη Λαέρτιο , οι Επτά Σοφοί της Αρχαιότητας ήταν οι εξής:

Μας πληροφορεί επίσης ότι:

Κατά τον Ωριγένη:

Σύνοψη καταλόγων για τους Επτά Σοφούς 
 Κατά τον Λεάνδριο, αντί τους Κλεόβουλο και Μύσωνα στη λίστα των Επτά Σοφών υπήρξαν ο Λεώφαντος, γιος του Γοργία, από τη Λέβεδο ή την Έφεσο, και ο Επιμενίδης από την Κρήτη (ως γνωστόν, αυτός ήταν από την Κνωσό ή τη Φαιστό - δεν είναι ακριβώς γνωστό το πότε έζησε ο Επιμενίδης, και ούτε αν ήταν πρόσωπο ιστορικό και όχι μυθικό, αλλά οπωσδήποτε πολλές φορές αναφέρεται (Βίοι του Πυθαγόρα που συνέγραψαν ο Διογένης ο Λαέρτιος και ο Ιάμβλιχος (ΚΗ'), επίσης Βίοι του Σόλωνα και του Επιμενίδη από τον Διογένη Λαέρτιο και ο Βίος του Σόλωνα από τον Πλούταρχο) ως σύγχρονος και ενεργός συνεργάτης είτε του Πυθαγόρα (γύρω στο 530 π. Χ.), είτε του Σόλωνα (γύρω στο 590 π. Χ.) - καθώς αναφέρεται ο καθαρμός των Αθηνών από τον Επιμενίδη κατά τη 46-η Ολυμπιάδα (περί του 596-3 π. Χ.).
 Ο Πλάτων στον "Πρωταγόρα" του αριθμούσε το Μύσωνα αντί του Περιάνδρου. Και συγκεκριμένα αριθμούσε ανάμεσα στους Επτά Σοφούς τους: Θαλή Μιλήσιο, Πιττακό Μυτιληναίο, Βίαντα Πριηναίο, Κλεόβουλο Λίνδιο, Μύσωνα Χηναίο και έβδομο τον Χίλωνα Λακεδαιμόνιο.
 Ο Έφορος έθετε τον Σκύθη Ανάχαρση στη θέση του Μύσωνα.
 Άλλοι και Πυθαγόρα προσέθεταν στη λίστα αυτή (πράγμα αδύνατο χρονολογικά, καθώς το 586-580 π. Χ., περίοδο που ανακηρύχθηκαν οι Επτά Σοφοί, αυτός μπορεί να μην είχε ακόμη γεννηθεί).
 Ο Δικαίαρχος ο Μεσσήνιος αναφέρει μονάχα τέσσερις από τους Εφτά - τον Θαλή, τον Βίαντα, τον Πιττακό και τον Σόλωνα. Τους τρεις απομείναντες πρέπει να επιλέξουμε ανάμεσα στους εξής έξη, που τους αναφέρει παρακάτω: τον Αριστόδημο (πιο σωστά ίσως θα πρέπει να αναφέρεται δωριστί ως ο Αριστόδαμος) εκ Σπαρτης, τον Πάμφυλο (σαφέστατα, δεν είναι ο ίδιος με τον κατά πολύπρωϊμότερο γιο του Αιγιμίου, βασιλιά των Δωριέων στα χρόνια του Ηρακλή), τον Λακεδαιμόνιο Χίλωνα, τον Κλεόβουλο, τον Ανάχαρση και τον Περίανδρο. Ο Αριστόδημος εκ Σπάρτης αναφέρεται πιο πάνω από τον Διογένη Λαέρτιο ως σύγχρονος του Χίλωνα (α' μισό του 6ου αι. π. Χ.), ενώ στον ίδιο τον Αριστόδημο εκ της Σπάρτης αναφερόταν και ο Αλκαίος και επομένως αυτός δεν είναι καθόλου ταυτόσημος με έναν από τους Ηρακλείδες που κατέκτησαν την Πελοπόννησο Αριστόδημο (11ος αιώνας π. Χ.).
 Άλλοι (π. χ. μεταξύ τους και ο Έρμιππος στο "Περί των σοφών") προσθέτουν επίσης τους εξής: Ακουσίλαο εκ Άργους (γιο του;) Κάβα ή Σκάβρα και τον Φερεκύδη από τη Σύρο.
 Ο Έρμιππος στο βιβλίο του "Περί των σοφών" απαριθμεί 17 άτομα, εκ των οποίων ο καθένας από τους συγγραφείς επιλέγει επτά, κάθε φορά διαφορετικά, και είναι οι εξής: ο Σόλων, ο Θαλής, ο Πιττακός, ο Βίας, ο Χίλων, ο Μύσων, ο Κλεόβουλος, ο Περίανδρος, ο Ανάχαρσης, ο Ακουσίλαος, ο Επιμενίδης, ο Λεώφαντος, ο Φερεκύδης (αυτός ήταν από τη Σύρο, και θεωρείται ως ένας από τους πιο σημαντικούς δασκάλους του Πυθαγόρα, καθώς αναφέρει ο ίδιος ο Διογένης Λαέρτιος στο "Βίο του Πιθαγόρα", ο Αριστόδημος, ο Πυθαγόρας, ο Λας εκ Ερμιόνης (που αναφέρεται ως γιος του Χαρμαντίδα ή του Σισυμβρίνου, ή, κατά τον Αριστόξενο - ως γιος του Χαβρίνου), ο Αναξαγόρας (αν πρόκειται για το δάσκαλο του Περικλή, τότε και αυτό χρονολογικά φαντάζει πολύ δύσκολο, καθώς αυτός έζησε παραπάνω από ένα αιώνα αργότερα από το έτος που ο Δαμασίας ήταν επώνυμος άρχων στην Αθήνα).
 Ο Ιππόβοτος στο έργο του "[Περί] των φιλοσόφων" αναφέρει τους εξής: Ορφέα, Λίνο, Σόλωνα, Περίανδρο, Ανάχαρση, Κλεόβουλο, Μύσωνα, Θαλή, Βίαντα, Πιττακό, Επίχαρμο, Πυθαγόρα. Φυσικά, εξ αυτών μόνο οι εξής 8 ήταν μεταξύ τους περίπου σύγχρονοι: Σόλων, Περίανδρος, Ανάχαρσις, Κλεόβουλος, Μύσων, Θαλής, Βίας, Πιττακός. Οι υπόλοιποι είναι είτε πρόσωπα μυθικά (Ορφέας και Λίνος), είτε άκμασαν αργότερα από τους παραπάνω (είναι ο Πυθαγόρας, καθώς και ο Επίχαρμος, τον οποίο ο Ιάμβλιχος θεωρεί ως σύγχρονο και έναν από τους "έξωθεν ακροατές" του Πυθαγόρα).
 Ο Αντίπατρος εκ Σιδώνας απαριθμεί στους Επτά Σοφούς τους εξής: Κλεόβουλο από τη Λίνδο, Περίανδρο από την Κόρινθο, Πιττακό από τη Μυτιλήνη, Βίαντα από την Πριήνη, Θαλή από τη Μίλητο, Χίλωνα από τη Σπάρτη και Σόλωνα από την Αθήνα.
 Ο Νικόλαος Δαμασκηνός λέει ότι μερικοί από παρανόηση θεωρούν και τον τύραννο Περίανδρο της Κορίνθου, τον γιο του Κυψέλου ως έναν από τους Επτά Σοφούς.
 Ο Πλούταρχος αριθμεί ανάμεσα στους Επτά Σοφούς (τους οποίους κατά την υπόθεση της διήγησης προσκάλεσε και φιλοξένησε ο Περίανδρος στην Κόρινθο) τους: Θαλή, Βίαντα, Πιττακό, Σόλωνα, Χίλωνα, Ανάχαρση, Κλεόβουλο. Στο "Βίο του Σόλωνα" αναφέρει ανάμεσα στους Επτά Σοφούς τους Θαλή, Βίαντα και Σόλωνα, και εναλλακτικά είτε τον Περίανδρο είτε τον Επιμενίδη.
 Ο Παυσανίας αριθμεί τους εξής: τον Θαλή Μιλήσιο, τον Βίαντα εκ Πριήνης, τον Πιττακό εκ Μυτιλήνης, τον Κλεόβουλο εκ Λίνδου, τον Αθηναίο Σόλωνα, τον Σπαρτιάτη Χίλωνα, ενώ ως έβδομο, ακολουθώντας τον Πλάτωνα, έθεσε τον Μύσωνα εκ Χήνης στο όρος Οίτη, αντί του συνηθέστερου, προφανώς, Περιάνδρου, γιου του Κυψέλου εκ Κορίνθου.
 Ο Κλήμης Αλεξανδρείας αριθμεί ανάμεσα στους Επτά Σοφούς τους εξής: Θαλή εκ Μιλήτου, Βίαντα εκ Πριήνης, Πιττακό εκ Μυτιλήνης, Κλεόβουλο εκ Λίνδου, Σόλωνα εκ Αθηνών, Χίλωνα εκ Σπάρτης. Ως έβδομο Σοφό ο συγγραφέας αυτός λέγει ότι άλλοι αναφέρουν είτε τον Περίανδρο εκ Κορίνθου, είτε τον Ανάχαρση τον Σκύθη, είτε τον Επιμενίδη εκ Κρήτης. Επίσης αναφέρει, ότι άλλοι απαριθμούν ανάμεσα στους Επτά Σοφούς τους Ακουσίλαο από το Άργος και τον Φερεκύδη από τη Σύρο, ενώ λέει ο Πλάτων, που θεωρεί τον Περίανδρο ανάξιο του τίτλου του Σοφού και ενός εκ των Επτά, θέτει ανάμεσά τους τον Μύσωνα εκ Χήνης.
 Ο ίδιος ο Διογένης Λαέρτιος (την ίδια λίστα ονομάτων, με διαφορετική σειρά, παραθέτει στα Λατινικά ο Ψευδο-Υγίνος) αναφέρει τον εξής κατάλογο των Επτά Σοφών: Θαλής, Σόλων, Περίανδρος, Κλεόβουλος, Χίλων, Βίας, Πιττακός, στους οποίους, κατά τον ίδιο, πολλές φορές προσέθεταν τον Ανάχαρση τον Σκύθη, τον Μύσωνα εκ Χηνης, τον Φερεκύδη εκ της Σύρου, τον Επιμενίδη εκ Κρήτης.
 Κατά τον Ιωάννη Στοβαίο ("Ανθολόγιον" Γ' 1, 172), που ακολουθεί τον Δημήτριο Φαληρέα, οι Επτά Σοφοί ήταν οι εξής: ο τύραννος Κλεόβουλος εκ της Λίνδου, ο γιος του Ευαγόρα, ο Αθηναίος Σόλων, ο γιος του Εξηκεστίδη, ο Λακεδαιμόνιος Χίλων, ο γιος του Δαμάγητου, ο Θαλής Μιλήσιος, ο γιος του Εξαμίου, ο Πιττακός εκ Λέσβου, ο γιος του Υρραδίου, ο Βίας εκ Πριήνης, ο γιος του Τευταμίδου, ο τύραννος Περίανδρος Κορίνθιος, ο γιος του Κυψέλου. Κατά τον Διογένη Λαέρτιο, μάλιστα, τη λίστα αυτή στον Δημήτριο Φαληρέα την ξεκινούσε ο Θαλής Μιλήσιος.
 Η λίστα του Κέλσου περιείχε ανάμεσα στους "Σοφούς της Αρχαιότητας" τους Λίνο, Μουσαίο, Ορφέα, Φερεκύδη, Ζωροάστρη (Πέρση) και Πυθαγόρα.
 Ο Ωριγένης προσθέτει στη λίστα των Αρχαίων Σοφών τον Μωϋσή.

Τρόπος σύστασης της ομάδας 
Οι εκδοχές της σύστασης της ομάδος είναι επίσης παραπάνω από μια.

Οι Επτά Σοφοί ανακηρύχθηκαν ως τέτοιοι με τον εξής τρόπο:

Παρακάτω, ο Διογένης Λαέρτιος συμπληρώνει αυτή την ιστορία με νέες λεπτομέρειες:

Την ίδια ιστορία αναφέρει και ο Πλούταρχος.

Γνωρίζει κάποια εκδοχή αυτής της ιστορίας και ο Αθηναίος από τη Ναύκρατη της Αιγύπτου:

Μια εκδοχή της ιστορίας παραδίδει επίσης ο Καλλίμαχος στο Α' ίαμβό του, όπου η διήγηση γίνεται εκ μέρους του Ιππώνακτα. Η ιστορία αυτή (ουσιαστικά ξεκινά από το στίχο 15) λέει ότι κάποιος Βαθυκλής από την Αρκαδία (ο οποίος είχε ζήσει μια ευτυχισμένη ζωή) πριν πεθάνει έδωσε ένα χρυσό κύπελλο σε έναν γιο του με την εντολή να δοθεί στον καλύτερο από τους Επτά Σοφούς. Εκείνος το έδωσε στον Θαλή (τον οποίο ο απεσταλμένος του Βαθυκλή βρήκε στο ναό του Διδυμαίου Απόλλωνα την ώρα που εκείνος σχεδίαζε στη γη το σχήμα που επινόησε ο Φρύγας Εύφορβος - ένα μη συμμετρικό τρίγωνο εντός ενός κύκλου). Ο Θαλής αρνήθηκε να το λάβει, και συμβούλευσε το γιο του, Βαθυκλή, να δώσει το δώρο του στον Βίαντα, και το κύπελλο, αφού (προφανώς) έκανε τον κύκλο των Σοφών, κατέληξε και πάλι στον Θαλή, ο οποίος τελικά το αφιέρωσε στον Απόλλωνα (ίσως στο Διδυμαίο, αν και από άλλη πηγή γνωρίζουμε ότι το κύπελλο είχε αφιερωθεί στον Ισμήνιο Απόλλωνα στις Θήβες) με την επιγραφή, που έλεγε ότι το αφιέρωσε στον άρχοντα των Νηλείων.

Τα αποφθέγματα των Επτά Σοφών της Αρχαιότητας. 
Η λεπτομερέστερη καταγραφή των αποφθεγμάτων των Επτά Σοφών υπάρχει στο Α' βιβλίο του έργου του Διογένη Λαέρτιου "Βίοι Φιλοσόφων", στο οποίο αναφέρονται οι βίοι και οι ρήσεις των εξής Σοφών της λίστας παραπάνω: Θαλής, Σόλων, Χίλων, Πιττακός, Βίας, Κλεόβουλος, Περίανδρος, Ανάχαρσης, Μύσων, Επιμενίδης, Φερεκύδης. Άλλη πηγή πληροφοριών (συγκεκριμένα για τον βίο και τις ρήσεις του Σόλωνα) είναι ο Πλούταρχος ("Βίος του Σόλωνα") και η ποίηση του Σόλωνα.

Αποφθέγματα των Επτά Σοφών της Αρχαιότητας κατά τον Ιωάννη Στοβαίο :

Υποθήκες των επτά αρχαίων Σοφών κατά τον Σωσιάδη, που διασώζεται από τον Ιωάννη Στοβαίο:

Τα λεγόμενα του Σωσιάδη πιστοποιούνται μερικώς από μια επιγραφή Ελληνιστικών χρόνων, που βρέθηκε στο Αι-Χανούμ (πρώην Βακτριανά εδάφη), σε μια επιγραφή της Μελιτούπολης της Μικράς Ασίας, και σε λεγόμενο "νέο" κείμενο των Υποθηκών, που βρέθηκε σε πάπυρο.

Σώζεται ένα ανώνυμο επίγραμμα, ανάμεσα στα επιγράμματα της "Ελληνικής Ανθολογίας".

Άλλες πληροφορίες και ομαδικές αναφορές 
Σώζεται στον Διογένη Λαέρτιο και ένα γράμμα του τυράννου της Κορίνθου Περιάνδρου προς τους Επτά Σοφούς (μάλλον μεταγενέστερο και πλαστό, όπως και τα περισσότερα δήθεν Αρχαϊκής εποχής γράμματα που παραθέτει ο Διογένης Λαέρτιος):

Ο Κικέρων παροτρύνει σε συμμετοχή στο δημόσιο βίο θέτοντας ως παράδειγμα τους Επτά Σοφούς των Ελλήνων, οι οποίοι όλοι τους ήταν ενεργοί πολίτες:

Παρόμοια αναφέρεται σε αυτούς και σε άλλο του έργο:

Οι Επτά Σοφοί στην Τέχνη και στη Λογοτεχνία. 
Στην "Παλατινή Ανθολογία" σώζεται το εξής επίγραμμα (στο οποίο αναφέρεται το έργο "Αισωπός" του Λυσίππου, το οποίο είχε τοποθετηθεί μπροστά από τους "Επτά Σοφούς"), το οποίο συνέγραψε ο Αγαθίας ο Σχολαστικός, ένας συγγραφέας της εποχής του Ιουστινιανού και των άμεσων διαδόχων του (6ος αιώνας):

Στο Εθνικό Μουσείο Βηρυττού φυλάσσεται ένα αρχαίο ψηφιδωτό (στο οποίο απεικόνίζονται οι Επτά Σοφοί με τη βασική ρήση του καθενός δίπλα τους) από τη βίλα Suweydie κοντά στην Ηλιούπολη της Συρίας, το οποίο χρονολογείται συνήθως στον 3ο ή στο 4ο αιώνα μ. Χ. Οι μορφές απεικονίζονται ως τοποθετημένα κυκλικά πορτραίτα των Επτά Σοφών μαζί με τον Σωκράτη στην κορυφή, ενώ ανάμεσα στους αποδόθηκε στο κέντρο η Μούσα Καλλιόπη.

Ο Αυσόνιος έχει γράψει μια θεατρική πραγματεία περί των Επτά Σοφών, το "LUDUS SEPTEM SAPIENTUM".

Παραπομπές

Πηγές 
 Νεώτερον Εγκυκλοπαιδικόν Λεξικόν Ηλίου, τομ. 17ος, σελ. 143
 Πάριο Χρονικό 37, 53α και 38, 54α 
 Ιάμβλιχος, "Περί βίου Πυθαγορικού" ΛΣΤ' 
 Ιάμβλιχος, "Περί βίου Πυθαγορικού" ΚΗ'  
 Ανώνυμο ποίημα για τους Επτά Σοφούς, "Ελληνική Ανθολογία" Θ' 366 
Παραπομπές σε ποιήματα του Σόλωνα
 Ησίοδος "Έργα και Ημέραι"
 Αισχύλος, "Επτά επί Θήβας" στίχοι 792-821
 Ηρόδοτος, "Ιστορίαι" Στ' 57, 1-2:
 Αντιπαραβολή των Υποθηκών των Επτά Σοφών της Αρχαιότητας στον Ιωάννη Στοβαίο και στις επιγραφές του Αι-Χανούμ (Βακτρία) και της Μιλετούπολης (Μικρά Ασία), καθώς και του "νέου κειμένου" των Υποθηκών, που βρέθηκε σε πάπυρο στην εργασία Oikonomides, A.N. Records of "The Commandments of the Seven Wise Men" in the 3rd century B.C. The Classical Bulletin, Vol. 63(3), Summer 1987, pp 67-76: http://www.flyallnight.com/khaire/DelphicMaxims/DelphicMaxims_CB63-1987.pdf 

 
Τίτλοι στην Αρχαία Ελλάδα