Γιάτσεκ Γκμοχ

Ο Γιάτσεκ Βόιτσεχ Γκμοχ (Jacek Wojciech Gmoch) γεννήθηκε στις 13 Ιανουαρίου 1939 στην πόλη Προύσκουφ (Pruszków) της Πολωνίας. Είναι πρώην διεθνής ποδοσφαιριστής και προπονητής. Από το 1979 εγκαταστάθηκε μόνιμα στην Ελλάδα και εργάστηκε με επιτυχία σε πολλές ποδοσφαιρικές ομάδες Α΄ Εθνικής. Είχε σημαντικές διακρίσεις, όπως την κατάκτηση του Πρωταθλήματος με τη Λάρισα τη σεζόν 1987-88 για πρώτη και μοναδική φορά από επαρχιακή ομάδα, καθώς και την πορεία του Παναθηναϊκού μέχρι τα ημιτελικά του Κυπέλλου Πρωταθλητριών (σημερινό Τσάμπιονς Λιγκ) τη σεζόν 1984-85. Με τους «πράσινους» κατέκτησε επίσης ένα Πρωτάθλημα και ένα Κύπελλο. «Στο Ελλάντα», όπως προφέρει τη δεύτερη πατρίδα του, απέκτησε το προσωνύμιο «Σαγόνιας».

Ποδοσφαιριστής 
Ως ποδοσφαιριστής ήταν αμυντικός. Ξεκίνησε στη Ζνιτς Προύσκουφ και στη συνέχεια έπαιξε στη Λέγκια Βαρσοβίας από το 1960 ως το 1968. Με τη Λέγκια κατέκτησε δυο φορές το Κύπελλο Πολωνίας (1964, 1966) και ήταν μέλος της πρωταθλήτριας ομάδας της σεζόν 1968-69, αλλά αναγκάστηκε να σταματήσει στις αρχές της περιόδου λόγω σοβαρού τραυματισμού.

Εθνική ομάδα 
Ο Γκμοχ αγωνίστηκε 29 φορές με την εθνική Πολωνίας από το 1962 ως το 1968 και ήταν εν ενεργεία διεθνής, όταν ο τραυματισμός διέκοψε την καριέρα του.

Καριέρα ως ποδοσφαιριστής 
 Ως το 1959: Ζνιτς Προύσκουφ 
 1960-1968: Λέγκια Βαρσοβίας
 1962-1968: Πολωνία (εθνική ομάδα): 29 (0)

Τίτλοι ως ποδοσφαιριστής 
 Κύπελλο Πολωνίας (2): 1964, 1966
Πρωτάθλημα Πολωνίας: 1968

Καριέρα ως προπονητής 
Όταν ο σοβαρός τραυματισμός διέκοψε απότομα την καριέρα του, ο Γκμοχ ασχολήθηκε με την προπονητική ξεκινώντας από τη Λέγκια το διάστημα από το 1969 ως το 1971. Στη συνέχεια εργάστηκε ως βοηθός του Καζιμίρ Γκόρσκι στην εθνική Πολωνίας, οδηγώντας την ομάδα της πατρίδας του στην κατάκτηση της 3ης θέσης στο Μουντιάλ της Γερμανίας το 1974. Στη συνέχεια πήγε για σπουδές στις ΗΠΑ και το 1976 ανέλαβε α΄ προπονητής της εθνικής ομάδας. Υπό τις οδηγίες του η εθνική Πολωνίας κατάφερε να προκριθεί στο Μουντιάλ της Αργεντινής το 1978, αλλά έμεινε εκτός τετράδας, κάτι που ο Γκμοχ θεώρησε αποτυχία και υπέβαλε την παραίτησή του.

Στην Ελλάδα 

Μετά το Μουντιάλ εργάστηκε για λίγο στη Νορβηγία, στην ομάδα Σκέιντ Φούτμπαλ του Όσλο, ώσπου το φθινόπωρο του 1979 έλαβε πρόταση να έρθει στην Ελλάδα και στον ΠΑΣ Γιάννινα, όπου από την 1η Δεκεμβρίου αντικατέστησε τον απολυθέντα Νίκο Αλέφαντο. Η προσωρινή, όπως φανταζόταν, εργασία του στην Ελλάδα εξελίχθηκε σε μόνιμη διαμονή, αφού η σοβαρότητα και η επιτυχημένη δουλειά του τον έκανε περιζήτητο στους ελληνικούς συλλόγους. Το 1985 εξέδωσε ένα αυτοβιογραφικό βιβλίο για τη μέχρι τότε ελληνική εμπειρία του, γραμμένο εν μέρει με την ιδιότυπη εκφορά της ελληνικής γλώσσας που είχε ο Γκμοχ και με εύγλωττο τίτλο «Έξι χρόνια στο Ελλάντα» (Εκδόσεις Καρρέ, 1985). Ως το 2003, που σταμάτησε να εργάζεται, δούλεψε ως προπονητής σε 12 συλλόγους, κατακτώντας τίτλους και διακρίσεις.

Το καλοκαίρι του 1983 ανέλαβε τα ηνία του Παναθηναϊκού, στον οποίο παρέμεινε για δύο χρόνια. Την πρώτη χρονιά κατέκτησε μετά από έξι χρόνια το πρωτάθλημα της περιόδου 1983-1984 και το Κύπελλο Ελλάδας ενώ την επόμενη χρονιά η ομάδα κατατάχθηκε δεύτερη στο πρωτάθλημα. Η μεγαλύτερη όμως επιτυχία του ήταν ότι οδήγησε, την περίοδο 1984-1985 τον Παναθηναϊκό στα ημιτελικά της διοργάνωσης του Κυπέλλου Πρωταθλητριών Ευρώπης, όπου αποκλείστηκε από τη Λίβερπουλ με 4-0 και 0-1. Παρά την επιτυχία αυτή, η διοίκηση του Παναθηναϊκου στο τέλος της χρονιάς τον απέλυσε. Σύμφωνα με το ρεπορταζ της εποχής ένας από τους λόγους που απολύθηκε ήταν γιατί δεν ανεχόταν παρεμβάσεις στην ομάδα από την διοίκηση.

Με την ομάδα της Λάρισας κατέκτησε το πρωτάθλημα της περιόδου 1987-1988. Αποτελεί τη μοναδική περίπτωση επαρχιακής ομάδας που έχει κέρδισε πρωτάθλημα της πρώτης κατηγορίας.

Εργάστηκε επίσης επί δύο χρόνια στην Κύπρο στον ΑΠΟΕΛ. Στις 16/11/2010 επανήλθε για λίγο στην προπονητική δράση ως υπηρεσιακός προπονητής του ΠΑΟ μετά την απόλυση του Νίκου Νιόπλια.

Σύλλογοι 
Οι σύλλογοι που εργάστηκε σε Πολωνία, Νορβηγία, Ελλάδα και Κύπρο είναι:
 1969-1971:  Λέγκια Βαρσοβίας
 1971-1974:  εθνική ομάδα (βοηθός)
 1976-1978:  εθνική ομάδα
    1979:  Σκέιντ Φούτμπαλ
 1979-1981:  ΠΑΣ Γιάννινα
 1981-1982:  Απόλλων Αθηνών
 1982-1983:  Α.Ε. Λάρισα
 1983-1985:  Παναθηναϊκός
 1985-1986:  ΑΕΚ
 1987-1988:  Α.Ε. Λάρισα
 1988-1989:  Ολυμπιακός Π.
 1990-1991:  Άρης Θεσσαλονίκης
 1991-1993:  ΑΠΟΕΛ
 1994-1995:  Αθηναϊκός Α.Σ.
 1995-1996:  Εθνικός Πειραιώς
 1997-1998:  Ιωνικός Νικαίας
 1998-1999:  Π.Σ. Καλαμάτα
 1999-2000:  Πανιώνιος
 2002-2003:  Ιωνικός Νικαίας
    2010:  Παναθηναϊκός (ως υπηρεσιακός)

Τίτλοι-Διακρίσεις 
 Παγκόσμιο Κύπελλο (3η θέση): 1974 (βοηθός προπονητή Εθνικής Πολωνίας)
 Πρωτάθλημα Ελλάδος: 1984 (Παναθηναϊκός), 1988 (Α.Ε. Λάρισα) 
 Κύπελλο Ελλάδος: 1984 (Παναθηναϊκός)
 Κύπελλο Πρωταθλητριών (ημιτελικά): 1984-85 (Παναθηναϊκός)
 Πρωτάθλημα Κύπρου: 1992 (ΑΠΟΕΛ)

Αναφορές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 http://www.rsssf.com/tablesg/grk80.html
 http://www.rsssf.com/tablesg/grk81.html
 http://www.rsssf.com/tablesg/grk83.html
 http://www.rsssf.com/tablesg/grk84.html
 http://www.rsssf.com/tablesg/grk85.html
 http://www.rsssf.com/tablesg/grk86.html
 http://www.rsssf.com/tablesg/grk88.html
 http://www.rsssf.com/tablesg/grk89.html
 http://www.rsssf.com/tablesg/grk95.html
 http://www.rsssf.com/tablesg/grk98.html
 http://www.rsssf.com/tablesg/grk99.html
 http://www.rsssf.com/tablesg/grk00.html

Αμυντικοί ποδοσφαιριστές
Πολωνοί ποδοσφαιριστές
Πολωνοί προπονητές ποδοσφαίρου
Προπονητές ποδοσφαίρου Πανιωνίου
Προπονητές ποδοσφαίρου Α.Ε. Λάρισας
Προπονητές ποδοσφαίρου Παναθηναϊκού
Προπονητές ποδοσφαίρου Αθλητικής Ένωσης Κωνσταντινουπόλεως
Προπονητές ποδοσφαίρου Ολυμπιακού Πειραιώς
Προπονητές ποδοσφαίρου Άρη Θεσσαλονίκης
Προπονητές ποδοσφαίρου ΑΠΟΕΛ
Προπονητές ποδοσφαίρου Αθηναϊκού
Ποδοσφαιριστές Εθνικής Πολωνίας
Προπονητές ποδοσφαίρου Απόλλωνα Σμύρνης
Γ
Γ
Γ
Γ
Ποδοσφαιριστές Λέγκια Βαρσοβίας
Ποδοσφαιριστές Ζνιτς Προύσκουφ
Προπονητές ποδοσφαίρου Εθνικής Πολωνίας
Ποδοσφαιριστές Εκστρακλάσα
Προπονητές Σούπερ Λιγκ Ελλάδας
Ξένοι προπονητές ποδοσφαίρου στην Ελλάδα
Ιππότες του Τάγματος της Αναγέννησης της Πολωνίας