Αμφορέας Burgon (Βρετανικό Μουσείο αρ. B130)

Ο Αμφορέας Burgon που φιλοξενείται στο Βρετανικό Μουσείο με αριθμό καταλόγου αγγείων 130 (αρ. καταλόγου GR 1842.7-28.834), είναι παναθηναϊκός αμφορέας, αρχαιολογικό εύρημα από την Αθήνα.

Περιγραφή
Ο αμφορέας έχει σχήμα κοντό και κάπως πλατύ στην κοιλιά, με πολύ κοντό λαιμό και χαμηλό στόμιο. Ο πόδας του είναι εξαιρετικά μικρός σε σχέση με το ύψος του σώματος. Οι δύο λαβές είναι πολύ μικρές και πολύ κοντά στο σώμα. Η πίσω όψη φέρει σημαντικές φθορές που προξενήθηκαν από την αρχαιολογική σκαπάνη. 

Φέρει μελανόμορφη αγγειογραφία της Αθηνάς, μιας σειρήνας και μιας γλαύκης. Η Αθηνά εικονίζεται προς τα αριστερά. Φοράει περικεφαλαία, ενώ ένας παχύς βόστρυχος φτάνει μέχρι τους ώμους. Κάνει ένα βήμα μπροστά κραδαίνοντας ένα αιχμηρό δόρυ στο αριστερό, υψωμένο χέρι. Η θεά φοράει μακρύ πέπλο με ζώνη και χωρίς μανίκια. Η αιγίδα καταλήγει σε τρία ελισσόμενα φίδια. Στο αριστερό χέρι κρατάει ασπίδα, η οποία φέρει ως σύμβολο ένα δελφίνι που κάνει βουτιά προς τα αριστερά.  

Ο αμφορέας φέρει την επιγραφή ΤΟΝΑΘΕΝΕΘ(Ε)ΝΑΘΛΟΝΕΜΙ, δηλαδή «Των Αθενέθεν άθλων εμί» σε μετάφραση «Είμαι (αμφορέας) των άθλων που έγιναν στην Αθήνα (των Παναθηναϊκών αγώνων)».

Στην πίσω μεριά εικονίζεται ένας αρματοδρόμος καθιστός. Το πρόσωπο είναι χωρίς γενειάδα. Φοράει κόκκινο χιτώνα. Ακουμπάει τα πόδια σε σανίδα και οδηγεί το δύιππο άρμα προς τα δεξιά. Στο δεξί χέρι κρατάει αγκίδα, στο αριστερό καλαύροψ με κουδουνάκια για να παρακινεί τα άλογα.  Οι τροχοί του άρματος είναι ιδιαίτερα χαρακτηριστικοί και ομοιάζουν με αυτούς άλλου ευρήματος από την Ολυμπία.

Ερμηνεία
Ο αμφορέας συγκαταλέγεται στους Παναθηναϊκούς αμφορείς. Ήταν το επίσημο βραβείο που απονεμόταν στους νικητές των Παναθηναίων, όπως αποδεικνύει η επιγραφή «Των Αθήνηθεν άθλων ειμί», δηλαδή η κρατική σφραγίδα προς εξασφάλιση του γνησίου του αμφορέα.

Ιστορική τοποθέτηση
Ο αμφορέας Burgon είναι ο αρχαιότερος Παναθηναϊκός αμφορέας που έχει βρεθεί. Η επιγραφή ακολουθεί την γραμματοσειρά του 6ου αιώνα π.Χ., ενώ ο άγνωστος αγγειογράφος, καθώς και ο αμφορέας πήραν το όνομά τους από τον Thomas Burgon, συλλέκτη και αρχαιολόγο, πρώην κάτοχο του Αμφορέα. Η ομάδα των αγγειογράφων, στους οποίους συγκαταλέγεται και ο άγνωστος ζωγράφος του αμφορέα μας άκμασε στα μέσα του 6ου αι. π.Χ.. Το έτος κατασκευής του αμφορέα ανάγεται στο 560 π.Χ..

Βιβλιογραφία
 Publ. Min. dell Inst. X. pl. 48, i. k.
 Bröndsted, Mém, sur les vases panath. pl. i
 Le Bas, Inscr. grecques et latines Nr. 446, p.129 (Attique)
 Erw. Anali II, p. 266 A
 Anali 1878, p. 276
 Stephani Nr. 90. Figur 5

Πηγές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 Παρουσίαση του αμφορέα από το Βρετανικό Μουσείο με πληροφορίες και φωτογραφικό υλικό

αρχαϊκή τέχνη
Μελανόμορφος ρυθμός
Παναθηναϊκός αμφορέας
Ελληνικά και Ρωμαϊκά εκθέματα στο Βρετανικό Μουσείο
560
Αρχαιολογικά ευρήματα στην Αττική