Παναθηναϊκός (κολύμβηση)

Το τμήμα κολύμβησης του Παναθηναϊκού εδρεύει στο Ολυμπιακό Κέντρο Υγρού Στίβου Αθηνών.

Ιστορία

Ίδρυση και πρώτα χρόνια 
Ιδρύθηκε το 1932 (ή νωρίτερα) από το Γιώργο Αργυράκη, διακριθέντα στο άθλημα με τον Πανελλήνιο Γυμναστικό Σύλλογο –επίσης πολίστα του– και στο ποδόσφαιρο το 1930 με τον Παναθηναϊκό (τερματοφύλακας της νίκης 8-2 επί του Ολυμπιακού). Τον ίδιο Σεπτέμβριο μετείχε στους Πανελλήνιους κολυμβητικούς αγώνες, με τον Αργυράκη μία διετία αργότερα να συγκεντρώνει τους πρώτους βαθμούς του σωματείου (στα 100 μέτρα ύπτιο και 400 ελεύθερο). Σύντομα είχαν ξεχωρίσει οι Αλφέος, Λίτσας, Λούβαρης, Μπισέλιας, αδελφοί Παπαστεφάνου, Φιλίππου και Φούριος, η έλλειψη όμως κολυμβητήριου για προπονήσεις επέφερε την αδρανοποίηση του τμήματος.

Το 1940 επανασυστάθηκε υπό τον Α. Φιλίππου και με την Απελευθέρωση ξεκίνησαν οι προσπάθειες αναβάθμισής του, την οποία ανέλαβε ο αθλητικογράφος και τέως πολυαθλητής Χρήστος Σβολόπουλος (αδελφός των παλαιών ποδοσφαιριστών του συλλόγου Βασίλη και Γιώργου) ως προπονητής με αρχηγό τον Ι. Κατράκη. Καθήκοντα τεχνικού ανέλαβε ο Τάκης Σακελλαρίου το 1948 και εφόρου ο Κοσμάς Ανδρίτσος, ίσως ήδη από το 1946.

1950-1960 
Το 1950 άρχισε η κατασκευή του κλειστού κολυμβητηρίου στο γήπεδο της Λεωφόρου Αλεξάνδρας, ενώ ο Παναθηναϊκός αναδείχθηκε 3ος στο πρωτάθλημα Ελλάδας. Το ερχόμενο έτος έκανε την εμφάνισή του ο Γιώργος (Γιούρι) Σιδόρωφ που πρωτοστάτησε σε μετέπειτα επιτυχίες του σωματείου, το οποίο κατέκτησε το πρώτο του Πανελλήνιο πρωτάθλημα το 1952 με τον αθλητή να νικά στα 400μ. ελεύθερο. Το 1953 ήταν εκ νέου πρωταθλητής Ελλάδας με τους Σιδόρωφ (πρώτος σε 400 και 1500μ. ελεύθερο), Κωνσταντάρα και Λελάκη να πρωταγωνιστούν. Κατακτήθηκε επίσης ο τίτλος του 1954, όπου διακρίθηκαν ιδιαίτερα οι Στέφανος Παπασημακόπουλος και Σιδόρωφ.

Ο σύλλογος ανακηρύχθηκε ακόμη μία φορά πρώτος το 1955, ενώ αντίθετα με το Σιδόρωφ που έμεινε χωρίς νίκη, οι  Γιώργος Κασιδόκωστας, Στέφανος Παπασημακόπουλος, Ποργιάζη και Σοφία Σαρηγιάννη πέτυχαν σημαντικές επιδόσεις. Το 1956 ο Σιδόρωφ με τρεις α' θέσεις επανήλθε στην κορυφή, την οποία σε ομαδικό επίπεδο διατήρησε το τμήμα και το ίδιο συνέβη την επόμενη χρονιά, με τον Παπασημακόπουλο να κυριαρχεί στις αποστάσεις. Ισόβαθμος το 1958 του Παλαιού Φαλήρου, αναδείχθηκαν συμπρωταθλητές, γεγονός που σηματοδότησε την έβδομη συνεχόμενη κατάκτηση του πανελλήνιου τίτλου και τελευταία για κάποιο διάστημα.

1960-1970 
Επί μια τετραετία ο Παναθηναϊκός δεν πρωταγωνίστησε, κατατασσόμενος από 2ος έως 5ος και με μοναδικό διακριθέντα τον Παπασημακόπουλο. Το 1963 και έχοντας ανανεώσει το δυναμικό του, επέστρεψε στην πρώτη θέση με κορυφαίους τους Κίτσο Λούη, Στέργιο Μπιτέρνα, Πανίκο Χρυσοστόμου, Άλκι Μαγκριώτη και τις Πέπη Γεωργιάδου, Μαίρη Λομβάρδου, Ελιάννα Λούη, Τζένη Σωτηρίου. Το 1964 υπερασπίστηκε με επιτυχία τον τίτλο του, όπως και τα 1965, 1966 πρωτεύοντας σε 9 κατηγορίες, τη δε τελευταία με τον Μπιτέρνα να σημειώνει τρεις α' νίκες.

Το 1968 το τμήμα κατέκτησε το τελευταίο από τα 12 Πανελλήνια πρωταθλήματα της ιστορίας του, όλα μάλιστα υπό τις οδηγίες του Γιουγκοσλάβου προπονητή Βίνκο Τσβιέτκοβιτς.   Η ομάδα ανδρών του Παναθηναϊκού κατέρριψε στην Αθήνα το πανελλήνιο ρεκόρ στα 4x100 μ. ελευθέρως, με χρόνο 4.00.6, και στα 4x200 μ. ελευθέρως, με χρόνο 9.10.2.. Την ίδια χρονιά, η γυναικεία ομάδα κατέρριψε στην Αθήνα το πανελλήνιο ρεκόρ στα 4x100 μ. μικτής με χρόνο 5.15.8.. Τη χρονιά εκείνη ήταν οι γυναικείες διακρίσεις που εξασφάλισαν την τελική νίκη, με εξαιρετικά καθοριστικούς τους 21 βαθμούς από κάθε μία των Λομβάρδου και Σωτηρίου. Οι δύο κολυμβήτριες και οι Ράνια Αντωνογιαννάκη, Μαρία Βλαντούση διακρίθηκαν επίσης στους Μεσογειακούς αγώνες. Το 1969, η γυναικεία ομάδα κατέρριψε στην Αθήνα το πανελλήνιο ρεκόρ στα 4x100 μ. ελευθέρως με χρόνο 4.42.1..

1970-2000 
Κατά το διάστημα 1970-1980, το σωματείο τερμάτιζε εντός της πρώτης πεντάδας και οι Σοφία Δαλιάνη, Κάντζος, Μάρθα Μπερή, Σουλτανάκη σημείωναν ατομικές διακρίσεις και α' νίκες. Τελευταία επιτυχία πριν ακολουθήσει η σταδιακή παρακμή της ομάδας, υπήρξε η ανακήρυξη σε δευτεραθλήτρια του 1982. Έπειτα την 4η θέση τα 1983 και 1984, διατηρήθηκε έως το 1990 εντός της πρώτης 20άδας, στη συνέχεια όμως και μέχρι το 1997 δεν έλαβε κάποιο βαθμό.

Το 1992 ιδρύθηκε το τμήμα συγχρονισμένης κολύμβησης του Παναθηναϊκού και στο Μεσογειακό Κύπελλο του 1993, η Μαρ. Αργυρίου απέσπασε το χάλκινο μετάλλιο ομαδικού. Το 1998 επικεφαλής ανέλαβε ο πρώην αθλητής της Πανίκος Χρυσοστόμου, με το σύλλογο την τριετία 1998-2000 να κατατάσσεται στους Πανελλήνιους 26ος, 12ος και 11ος αντίστοιχα.

2000-2010 
Ο Παναθηναϊκός προωθήθηκε στη 10η θέση το 2001, την 4η το 2002, για πρώτη φορά από μετά 20 χρόνια, και τη 2η το 2005. Οι Ρωμανός Αλυφαντής, Καλλιόπη Αραούζου, Ελβίρα Ευσταθίου, Άννα Λάλλα, Γεωργία Μανώλη και Στέλλα Στεφανή του επέτρεψαν να επανέλθει στις διακρίσεις σε επίπεδο βαθμολογίας.

2011- 
Το 2016 ο Παναθηναϊκός κατέλαβε την 8η θέση στη βαθμολογία συλλόγων του πρωταθλήματος. Ο κολυμβητής του ΠΑΟ Δημήτρης Κουλούρης μετείχε στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Ρίο. Το 2018 ο ΠΑΟ κατέκτησε το πρωτάθλημα στην κατηγορία masters στην Αθήνα, όπως και το 2019 και το 2020, στην Θεσσαλονίκη και στην Τρίπολη αντίστοιχα.

Τρέχουσα σύνθεση 
Η ομάδα την περίοδο 2022-23:

Προπονητές: Γιάννης Μηλιδάκης, Παναγιώτης Παϊπέτης

Προπονητής/υπεύθυνος ακαδημιών: Βασίλης Δεμέτης

Προπονητές προαγωνιστικών ομάδων: Βασίλης Δεμέτης, Γιώργος Δεμέτης, Κώστας Δόβας, Άννα Λαμπριανίδου.

Παρουσία στο πρωτάθλημα Οπεν 
Παρουσιάζονται τα μετάλλια που κατακτήθηκαν από αθλητές που ανήκαν στο δυναμικό του συλλόγου, καθως και η τελική θέση στη βαθμολογία συλλόγων.

Ομαδικοί τίτλοι

Πανελλήνιοι 
 12 Πρωταθλήματα Ελλάδας open: 1952, 1953, 1954, 1955, 1956, 1957, 1958*, 1963, 1964, 1965, 1966, 1968
Το 1958 μοιράστηκε τον τίτλο με το Παλαιό Φάληρο.
 6 Πανελλήνια Πρωταθλήματα βετεράνων: 2018, 2019, 2020,  2021, 2022, 2023
 3 Πανελλήνια Πρωτάθληματα βετεράνων ανοιχτής θαλάσσης: 2020, 2021, 2022

Ανδρών 
 12 Πρωταθλήματα Ελλάδας open: 1953, 1954, 1955, 1956, 1957, 1958, 1959, 1961, 1963, 1965, 1966, 1968
 6 Πρωταθλήματα Ελλάδας βετεράνων:  2018, 2019, 2020,  2021, 2022, 2023
 2 Πρωταθλήματα Ελλάδας βετεράνων ανοιχτής θαλάσσης: 2020, 2021

Γυναικών 
 7 Πρωταθλήματα Ελλάδας open: 1962, 1963, 1964, 1965, 1966, 1968, 1969
 6 Πρωταθλήματα Ελλάδας βετεράνων:  2018, 2019, 2020,  2021, 2022, 2023
 1 Πρωτάθλημα Ελλάδας βετεράνων ανοιχτής θαλάσσης: 2020

Τοπικοί 
 8 Πρωταθλήματα Κέντρου ( Αθήνας - Πειραιά ) Ανδρών και Γυναικών:  1953, 1954, 1958, 1960, 1962, 1963, 1964, 1965
 4 Χειμερινά Πρωταθλήματα Κέντρου ( Αθήνας - Πειραιά ) Ανδρών και Γυναικών: 1963, 1964, 1965, 1966
 1  Διασυλλογικό Πρωτάθλημα Κέντρου (Αθήνας - Πειραιά) Ανδρών και Γυναικών:  1960

Μικρές ηλικίες 
 Πρωτάθλημα Ελλάδας Γενικής Βαθμολογίας Μικρών Κατηγοριών  Α΄-Β΄-Γ΄-Δ΄-Ε΄ : 1982
 Πρωτάθλημα Ελλάδας Εφήβων και Νεανίδων : 2007
 Χειμερινό Πρωτάθλημα Ελλάδας Εφήβων και Νεανίδων: 2007
 Πρωτάθλημα Ελλάδας Εφήβων: 1997
 Πρωτάθλημα Ελλάδας Νέων και Νεανίδων: 1974, 1975
 Εαρινό Πρωτάθλημα Κέντρου ( Αθηνών - Πειραιώς ) Νέων και Νεανίδων: 1975, 1976
 Πρωτάθλημα Ελλάδας Νέων: 1977
 Εαρινό Πρωτάθλημα Κέντρου ( Αθηνών - Πειραιώς ) Νέων: 1976
 Πρωτάθλημα Ελλάδας Νεανίδων: 2007
 Χειμερινό Πρωτάθλημα Ελλάδας Νεανίδων: 2007
 Πρωτάθλημα Ελλάδας Παίδων και Κορασίδων Α΄- Β΄: 1970, 1971, 1972, 1973, 1982
 Εαρινό Πρωτάθλημα Κέντρου ( Αθηνών - Πειραιώς ) Παίδων και Κορασίδων Α΄- Β΄: 1971, 1972, 1973
 Διασυλλογικό Πρωτάθλημα Κέντρου ( Αθηνών - Πειραιώς ) Παίδων και Κορασίδων Α΄- Β΄: 1977
 Πρωτάθλημα Ελλάδας Παίδων και Κορασίδων Γ΄- Δ΄: 1969, 1973
 Εαρινό Πρωτάθλημα Κέντρου (Αθήνας - Πειραιά)  Παίδων και Κορασίδων Γ΄- Δ΄: 1970, 1973
 Εαρινό Πρωτάθλημα Κέντρου (Αθήνας - Πειραιά)  Κορασίδων Γ΄: 1969
 Πρωτάθλημα Ελλάδας Παίδων: 1997 , 1998
 Πρωτάθλημα Ελλάδας Παγκορασίδων: 1998
 Πρωτάθλημα Ελλάδας Παμπαίδων  Α΄- Β΄: 1997
 Πρωτάθλημα Ελλάδας Αγοριών Α΄: 1987
 Πρωτάθλημα Ελλάδας Αγοριών Ε΄: 1984
 Πρωτάθλημα Ελλάδας Γενικής Κοριτσιών: 1981 , 1982
 Πρωτάθλημα Ελλάδας Κορασίδων Α΄-Β΄: 1982
 Πρωτάθλημα Ελλάδας Κορασίδων Β΄- Γ΄- Δ΄ : 1981
 Πρωτάθλημα Ελλάδας Ελπίδων: 1969, 1971, 1974
 Πρωτάθλημα Νοτίου Ελλάδας Ελπίδων: 1984

Άλλοι 
 4 Πρωταθλήματα Κολυμβητικών Ημερίδων Ε.Κ.Ο.Φ. Γενικής Βαθμολογίας Ανδρών και Γυναικών:  1944, 1955, 1963, 1964
 4 Πρωταθλήματα Κολυμβητικών Ημερίδων Ε.Κ.Ο.Φ.  Ανδρών και Γυναικών: 1955(Α΄), 1955(Β΄), 1955(Γ΄), 1955(Δ΄)

Αξιόλογα στελέχη

Αξιόλογοι προπονητές

Σημειώσεις

Παραπομπές

Πηγές 
 Σήφης Βοτζάκης (συνεργ. Βαγγέλης Μελέκογλου), 100 χρόνια Παναθηναϊκός • Η ιστορία 1908-2008, Εκδόσ. Α.Α Λιβάνη, Αθήνα 2008, ISBN 960-1418-75-X
 συλλογικό έργο, Τριφύλλι 100 χρόνια, επετειακή έκδοση εφ. Goal news, Αθήνα 2008
 Πάνος Μακρίδης-Σπύρος Καραθανάσης, Η ιστορία του Παναθηναϊκού (1908-1948), έκδοση Αθλητικής Βιβλιοθήκης (εφ. ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΗΧΩ, Αθήνα 1948
 Νικήτας Τσαγγαρινός, Η ιστορία του Παναθηναϊκού, εκτεταμένο λήμμα (64 σελίδες) στην Εγκυκλοπαίδεια των σπορ (τόμ. Β'), Εταιρεία Επιστημονικών Εκδόσεων, Αθήνα 1961.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Αθλήματα > Κολύμβηση , ιστότοπος Παναθηναϊκού Αθλητικού Ομίλου
 Τμήματα > Κολύμβηση, ιστότοπος Συλλόγου Παλαιμάχων Αθλητών Παναθηναϊκού ΑΟ
 ιστολόγιο, Σύλλογος Παλαιμάχων Αθλητών Παναθηναϊκού ΑΟ.

Κολύμβηση
Παναθηναικος