Ιστιοδρομία

Ιστιοδρομία ή κούρσα είναι αγώνας με ιστιοπλοϊκά σκάφη που εκκινούν ταυτόχρονα, ιστιοδρομούν μια προκαθορισμένη διαδρομή και τερματίζουν εντός συγκεκριμένων χρονικών ορίων.
Η διάρκεια μιας ιστιοδρομίας μπορεί να είναι από λίγα λεπτά έως μερικές έβδομες ανάλογα με τον τύπο των σκαφών και την διαδρομή που ακολουθούν.

Διαδικασία
Απόπλους από λιμάνι
Τα σκάφη που πρόκειται να αγωνιστούν αποπλέουν από τις εγκαταστάσεις ελλιμενισμού ή από τις εγκαταστάσεις του διοργανωτή, σύμφωνα με το ημερήσιο πρόγραμμα ιστιοδρομιών και προκειμένου να βρίσκονται εγκαίρως στην περιοχή της εκκίνησης, δηλαδή τουλάχιστο μισή ώρα πριν την προγραμματισμένη εκκίνησης. Ενδέχεται η Επιτροπή Αγώνων να μεταθέσει την ώρα εκκίνησης αργότερα από το προγραμματισμένο λόγω καιρικών συνθηκών (συνήθως άπνοια).

Γραμμή Εκκίνησης
Για να εκκινήσουν τα σκάφη, η επιτροπή αγώνων, ορίζει τη γραμμή εκκίνησης. Αυτή, σχεδόν πάντα οριοθετείται από ένα σκάφος σε σταθερή θέση, στο δεξιό άκρο της γραμμής, που ονομάζεται Σκάφος Επιτροπής και μια σημαδούρα επίσης σε σταθερή θέση, στο αριστερό άκρο της γραμμής. Η νοητή γραμμή της εκκίνησης έχει διεύθυνση κάθετη προς τη διεύθυνση του ανέμου όπως αυτή διοπτεύεται από το Σκάφος Επιτροπής.  Στην εικόνα δεξιά δίνεται η περίπτωση γραμμής εκκίνησης με μετρημένη διεύθυνση άνεμου 75 μοίρες. Ανάλογα με τον κανόνα που εφαρμόζεται κατά την εκκίνηση τα σκάφη πρέπει να:

Κανόνας 30.1
Εάν έχει επιδειχθεί η σημαία Ι και οποιοδήποτε μέρος της γάστρας ενός σκάφους, μέλους του πληρώματος ή του εξοπλισμού του βρίσκεται προς την πλευρά της διαδρομής όσον αφορά στη γραμμή εκκίνησης ή μιας από τις προεκτάσεις της κατά τη διάρκεια του τελευταίου λεπτού πριν από το σήμα της εκκίνησής του, πρέπει να ιστιοδρομήσει διασταυρώνοντας μια από τις προεκτάσεις της, προς την προ της γραμμής εκκίνησης πλευρά, πριν εκκινήσει.

Κανόνας 30.2
Εάν έχει επιδειχθεί η σημαία Ζ, κανένα μέρος της γάστρας, μέλους του πληρώματος ή του εξοπλισμού ενός σκάφους πρέπει να βρίσκεται μέσα στο τρίγωνο που σχηματίζεται από τα άκρα της γραμμής εκκίνησης και το πρώτο σημείο στροφής κατά τη διάρκεια του τελευταίου λεπτού πριν από το σήμα της εκκίνησής του. Εάν ένα σκάφος παραβεί αυτόν τον κανόνα και αναγνωριστεί, θα
πάρει, χωρίς ακρόαση, Βαθμολογική Ποινή 20% που θα υπολογισθεί όπως αναφέρεται στον κανόνα 44.3( c). Θα επιβληθεί η ποινή έστω και εάν ο αγώνας ξανά εκκινήσει ή επαναληφθεί, αλλά όχι εάν αναβληθεί ή εγκαταλειφθεί πριν από το σήμα εκκίνησης. Εάν ομοίως αναγνωρισθεί κατά την επόμενη ή επόμενες προσπάθειες εκκίνησης της ίδιας ιστιοδρομίας, θα λάβει επιπρόσθετη βαθμολογική Ποινή 20%.

Κανόνας 30.3
Εάν μια μαύρη σημαία έχει επιδειχθεί κανένα μέρος της γάστρας, μέλος του πληρώματος ή του εξοπλισμού ενός σκάφους πρέπει να βρίσκεται στο τρίγωνο που σχηματίζεται από τα άκρα της γραμμής εκκίνησης και του πρώτου σημείου στροφής κατά τη διάρκεια του τελευταίου λεπτού πριν το σήμα της εκκίνησής του. Εάν ένα σκάφος παραβεί τον κανόνα αυτό και αναγνωριστεί, πρέπει να ακυρωθεί χωρίς ακροαματική διαδικασία ακόμα και αν η ιστιοδρομία εκκινήσει εκ νέου, ή επαναληφθεί αλλά όχι εάν αναβληθεί ή εγκαταλειφθεί πριν από το σήμα της εκκίνησης. Εάν δοθεί μια γενική ανάκληση ή η ιστιοδρομία εγκαταλειφθεί μετά το σήμα της εκκίνησης, η επιτροπή αγώνων πρέπει να επιδείξει τον αριθμό του ιστίου, πριν από το επόμενο προειδοποιητικό σήμα για αυτή την ιστιοδρομία και εάν η ιστιοδρομία εκκινήσει εκ νέου ή επαναληφθεί το σκάφος δεν πρέπει να συμμετάσχει σε αυτή. Εάν συμβεί αυτό, η ακύρωσή του δεν εξαιρείται από τον υπολογισμό της βαθμολογίας της σειράς αγώνων.

Το μήκος της γραμμής εκκίνησης καθορίζεται από το μήκος των σκαφών που αγωνίζονται, το πλήθος των σκαφών που αγωνίζονται κι έναν εμπειρικό συντελεστή που εξαρτάται από την ένταση του άνεμου και τον τύπο του σκάφους. Ο παρακάτω πινάκας δίνει το μήκος τη γραμμής εκκίνησης που χρησιμοποιήθηκε σε διάφορες κλάσεις στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2008:

Σήματα Εκκίνησης
Τα οπτικά σήματα δίνουν σαφείς οδηγίες προς τους αγωνιζόμενους για το χρόνο που απομένει έως την εκκίνηση και δίνονται με σημαίες του Διεθνή Κώδικα Σημάτων. Συνοδεύονται από ηχητικά σήματα που δίνονται από κόρνες (συριγμούς). Για το προειδοποιητικό σήμα χρησιμοποιείται η σημαία της κλάσης των σκαφών που πρόκειται να εκκινήσουν, εναλλακτικά μπορεί να χρησιμοποιηθεί κάποιος από τους αριθμητικούς επισείοντες: 1 , 2 , και 3 . 

Τα 4 λεπτά πριν την εκκίνηση, τα σκάφη αρμενίζουν βάσει των κανόνων που διέπουν την διοργάνωση και κάνουν ελιγμούς προκείμενου να αποφύγουν τα άλλα σκάφη και να βρεθούν στην πλέον ευνοϊκή θέση εκκίνησης. Οι αθλητές σε αυτό το χρονικό διάστημα μπορούν να υποβάλουν ενστάσεις σε άλλα σκάφη, δηλαδή ο αγώνας δεν έχει εκκινήσει αλλά οι κανονισμοί βρίσκονται σε ισχύ.

Σημεία Στροφής
Ανάλογα με την διαδρομή που θα πρέπει να ακολουθήσουν τα αγωνιζόμενα σκάφη, τα προκαθορισμένα σημεία στροφής πρέπει να παρακάμπτονται χωρίς επαφή τους σκάφους με αυτά και με συγκεκριμένη φορά, δηλαδή να αφήνονται δεξιά ή αριστερά. Τα σημεία στροφής μπορεί να είναι σημαδούρες, ακρωτήρια, βραχονησίδες ή νησιά. Εφόσον είναι εφικτό, κοντά στα σημεία στροφής βρίσκεται σκάφος της επιτροπής αγώνων που ελέγχει τις διελεύσεις των αγωνιζόμενων σκαφών.

Τερματισμός
Για την ολοκλήρωση της ιστιοδρομίας, η επιτροπή αγώνων υλοποιεί γραμμή τερματισμοί παρόμοια με τη γραμμή εκκίνησης. Η γραμμή τερματισμού μπορεί να στήνεται ανάλογα με τη διεύθυνση του άνεμου ή και όχι. Ένα σκάφος τερματίζει όταν οποιοδήποτε τμήμα του κόψει τη γραμμή, όμως για να θεωρηθεί έγκυρος ο τερματισμός το σκάφος πρέπει να ακολουθήσει πορεία όμοια με αυτή του σχήματος δεξιά ώστε να μη παρεμποδίζει τα υπόλοιπα σκάφη που έρχονται για τερματισμό.

Πηγές
 Ε.Ι.Ο.- Κανόνες αγώνων Ιστιοπλοΐας 2009 - 2012
 ISAF - Race Management Manual Part 1
 ISAF - Race Management Manual Part 2
 ISAF - Race Management Manual Part 3

Ιστιοπλοΐα