Ματ Μπάσμπι

Ο Σερ Αλεξάντερ Μάθιου «Ματ» Μπάσμπι (Sir Alexander Matthew "Matt" Busby, 26 Μαΐου 1909 - 20 Ιανουαρίου 1994) ήταν Σκωτσέζος προπονητής και ποδοσφαιριστής. Το όνομά του είναι άρρηκτα δεμένο με την ιστορία της Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ. Διετέλεσε προπονητής της από το 1945 έως και το 1969 και για το δεύτερο μισό της σεζόν 1970-1971. Ως ποδοσφαιριστής αγωνίστηκε με τις δύο μεγαλύτερες αντιπάλους της Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ, τις Μάντσεστερ Σίτι και Λίβερπουλ. Είναι ο μακροβιότερος προπονητής στην ιστορία της Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ, ξεπερνώντας ακόμη και το Σερ Άλεξ Φέργκιουσον, αν και ο δεύτερος έχει καθίσει στον πάγκο της ομάδας σε περισσότερους αγώνες.

Ποδοσφαιρική Καριέρα 
Σε ηλικία 17 ετών ο Ματ Μπάσμπι υπέγραψε συμβόλαιο συνεργασίας με την Μάντσεστερ Σίτι, στην οποία παρέμεινε μια οκταετία, αγωνιζόμενος ως επιθετικός αρχικά, και ως πλάγιος μέσος στη συνέχεια. Αγωνίστηκε με την Μάντσεστερ Σίτι σε τρεις τελικούς του Κυπέλλου Αγγλίας και το κατέκτησε μία φορά το 1934.Το 1936 ο Μπάσμπι πουλήθηκε στην Λίβερπουλ Φ.Κ. αγωνίστηκε εκεί τρία χρόνια έως τις αρχές του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Ο Ματ Μπάσμπι αγωνίστηκε μια φορά με την Εθνική ομάδα της Σκωτίας στις 4 Οκτωβρίου 1933 εναντίον της Ουαλίας.

Προπονητική καριέρα 
Ο Ματ Μπάσμπι ανέλαβε τη Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ μετά τη λήξη του πολέμου το 1945 και παρέμεινε προπονητής της ομάδας ανελλιπώς έως το 1969. Είχε μια ασυνήθιστη για την εποχή προσέγγιση όσον αφορά στην προπονητική: επέμενε να φτιάχνει εκείνος την ομάδα, με παίκτες της προσωπικής του επιλογής, τους οποίους απαιτούσε να προπονεί με βάση τα δικά του σχέδια. Η Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ δικαιώθηκε σύντομα ως προς το ρίσκο της πρόσληψης Μπάσμπι. Κατέκτησε τη δεύτερη θέση στο πρωτάθλημα το 1947, το 1948 και το 1949 και το Κύπελλο Αγγλίας το 1948. Λίγο αργότερα, κατέκτησε το πρωτάθλημα το 1952. Ο Μπάσμπι τα επόμενα χρόνια εφάρμοσε διαφορετική πολιτική, παίρνοντας παίκτες από την εφηβική ομάδα. Ως αποτέλεσμα, για κάποιο διάστημα η Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ απομακρύνθηκε από τις πρώτες θέσεις της βαθμολογίας. Γρήγορα όμως η στρατηγική του απέδωσε καρπούς: πήρε το πρωτάθλημα και πάλι το 1956 με παίκτες που είχαν μέσο όρο ηλικίας μόλις τα 22 χρόνια και που πέτυχαν 103 τέρματα εκείνη τη σεζόν. Η ομάδα έγινε γνωστή ως «οι μπέμπηδες του Μπάσμπι». Την επόμενη περίοδο, 1956-57, «οι μπέμπηδες του Μπάσμπι»  ξαναπήραν το πρωτάθλημα και έφτασαν ως τον τελικό στο Κύπελλο, όπου ηττήθηκαν από την Άστον Βίλα.

Η Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ του Μπάσμπι έγινε η πρώτη αγγλική ομάδα που αγωνίστηκε στο Κύπελλο Πρωταθλητριών. Σ' αυτό βοήθησε η πίεση που άσκησε ο Μπάσμπι στην αγγλική ποδοσφαιρική ομοσπονδία. Η ομάδα έφτασε μέχρι τα ημιτελικά, όπου αποκλείστηκε από τη Ρεάλ Μαδρίτης. Εκείνη τη χρονιά η Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ κατάφερε να πετύχει μια νίκη με το μεγαλύτερο σκορ που έχει πετύχει ποτέ σε διοργάνωση: συνέτριψε την πρωταθλήτρια Βελγίου ΡΣΚ Άντερλεχτ με 10-0. Την επόμενη σεζόν η Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ και ο Ματ Μπάσμπι προσωπικά επλήγησαν από μια από τις μεγαλύτερες τραγωδίες στην ιστορία του ποδοσφαίρου. Το αεροπλάνο που μετέφερε την ομάδα από το Βελιγράδι, όπου είχε αγωνιστεί στα πλαίσια του Κυπέλλου Πρωταθλητριών με τον Ερυθρό Αστέρα και είχε εξασφαλίσει την είσοδό της στις 4 καλύτερες ομάδες της Ευρώπης, συνετρίβη κατά την απογείωσή του, ύστερα από μια στάση για ανεφοδιασμό στο Μόναχο της Γερμανίας. Η αεροπορική τραγωδία του Μονάχου της 6ης Φεβρουαρίου 1958 στοίχισε τη ζωή σε οκτώ ποδοσφαιριστές της. Οι Γερμανοί γιατροί δεν έδιναν πολλές ελπίδες στον Μπάσμπι για να ζήσει. Αλλά ανένηψε ως εκ θαύματος. Και πληροφορήθηκε τα σχετικά με την έκταση της τραγωδίας του Μονάχου μερικές εβδομάδες αργότερα, καθώς οι γιατροί θεώρησαν ότι η κατάστασή του δεν επέτρεπε να μάθει αμέσως την αλήθεια. Νοσηλεύτηκε δύο μήνες. Η ομάδα του Μπάσμπι ήταν τη χρονιά της τραγωδίας το αδιαφιλονίκητο φαβορί για την κατάκτηση του Κυπέλλου Πρωταθλητριών. Στην αρχή ένιωθε ενοχή για την καταστροφή του Μονάχου και σκεφτόταν να παρατήσει την προπονητική. Τον έπεισε να συνεχίσει η γυναίκα τον, με το επιχείρημα ότι θα τιμούσε έτσι τη μνήμη των αδικοχαμένων ποδοσφαιριστών του. Ο Μπάσμπι τότε έκανε μια δήλωση, η οποία, όπως αποδείχτηκε δέκα χρόνια μετά, ήταν προφητική. Ζήτησε δεκαετή προθεσμία για να οδηγήσει τους «διαβόλους» στο ψηλότερο σκαλοπάτι του ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου. Σύντομα η ομάδα άρχισε να ανακάμπτει. Κατέκτησε το Κύπελλο Αγγλίας το 1963 και το πρωτάθλημα το 1965, κάτι που επανέλαβε το 1967. Στις 29 Μαΐου 1968 ο Μπάσμπι έκανε την υπόσχεσή του πραγματικότητα: η ομάδα κατέκτησε το Κύπελλο Πρωταθλητριών, επικρατώντας στην παράταση με 4-1 της Μπενφίκα του Εουσέμπιο. Ο διασωθείς στο αεροπορικό δυστύχημα Μπόμπι Τσάρλτον σκόραρε δύο φορές.

Ένα χρόνο αργότερα ο Μπάσμπι εγκατέλειψε τον πάγκο της ομάδας για να πάρει διευθυντική θέση σ' αυτήν. Το Δεκέμβριο του 1970, μετά την απόλυση του Μακκίνες, επέστρεψε στην τεχνική ηγεσία. Δεν τέθηκε όμως ποτέ θέμα μόνιμης επιστροφής του. Στο τέλος της σεζόν σταμάτησε οριστικά την προπονητική. Ο Μπάσμπι είχε επίσης προπονήσει παράλληλα με την Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ την Εθνική ομάδα της Μεγάλης Βρετανίας στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1948 στο Λονδίνο. Την οδήγησε μάλιστα έως τα ημιτελικά. Ακόμη, εργάστηκε στην Εθνική ομάδα της Σκωτίας ως προσωρινός προπονητής το 1958.

Θάνατος 
Ο Ματ Μπάσμπι πέθανε από καρκίνο, σε ηλικία 84 ετών, τον Ιανουάριο του 1994.

Δείτε επίσης 
 Κατάλογος των προπονητών που βγήκαν νικητές στο πρωτάθλημα ποδοσφαίρου της Αγγλίας

Μέσοι ποδοσφαιριστές
Σκωτσέζοι ποδοσφαιριστές
Ποδοσφαιριστές Μάντσεστερ Σίτι
Ποδοσφαιριστές Λίβερπουλ Φ.Κ.
Σκωτσέζοι προπονητές ποδοσφαίρου
Ποδοσφαιριστές Εθνικής Σκωτίας
Προπονητές ποδοσφαίρου Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ
Προπονητές ποδοσφαίρου Εθνικής Σκωτίας
Προπονητές ποδοσφαίρου ολυμπιακής ομάδας Μεγάλης Βρετανίας
Προπονητές νικητές ΟΥΕΦΑ Τσάμπιονς Λιγκ