Στανίσλαφ Α΄ της Μασοβίας

Ο Στανίσλαφ Α' της Μασοβίας (Stanisław Mazowiecki, 17 Μαΐου 1500 – 8 Αυγούστου 1524) ήταν  Πολωνός Δούκας της Μασοβίας. Ήταν γιος του Κονράντ Γ'. Διοίκησε το Δουκάτο από το 1518 έως και το θάνατό του το 1524.
Ο Στανισλάφ, πολων. Stanisław (17 Μαΐου 1501 - 8 αυγούστου 1524) από τον Οίκο των Πιαστ ήταν δούκας περιοχών της Μαζοβίας: Βαρσοβίας, Τσερσκ, Λιφ, Ζακρότσυμ & Νουρ (1503-2) μαζί με τον μικρότερο αδελφό του.

Βιογραφία
Ήταν ο πρωτότοκος γιος τού Κορράδου Γ΄ τού ερυθρού και της Άννας Ραντζίβιου, κόρης τού Μικαλόιους βοεβόδα τού Βίλνιους και μεγάλου Καγκελάριου της Λιθουανίας. 

Όταν απεβίωσε ο πατέρας του το 1503, ο Στανίσλαφ και ο μικρότερος αδελφός του Γιάνους Γ΄ κληρονόμησαν τις κτήσεις τους. Ως ανήλικου έμειναν υπό την επιτροπεία της μητέρας τους. Το μεγαλύτερο μέρος της Μαζοβίας (εκτός του Τσερσκ, που είχε ήδη δοθεί στον Κορράδο Γ΄ ως κληρονομικό φέουδο) ήταν υπό την απειλή τού βασιλιά της Πολωνίας ως το 1504, οπότε ο Αλέξανδρος της Πολωνίας εξέδωσε απόφαση, ότι οι νέοι πρίγκιπες έλαβαν όλη την κληρονομία ως φέουδο. 

Στην ιδιωτική του ζωή είχε κλίση, όπως και ο αδελφός του στο ποτό και στις γυναίκες. Ξεκίνησε διαπραγματεύσεις για τον γάμο του με την Χέντβικ των Γιαγκελλόνων, κόρη από τον πρώτο γάμο τού Σιγισμούνδου Α΄ της Πολωνίας (αδελφού τού Αλεξάνδρου Α΄) το 1523, αλλά το επόμενο έτος ο Στανίσλαφ απεβίωσε 23 ετών. Το 1526 απεβίωσε και ο μικρότερος αδελφός του Γιάνους Γ΄. Ο χρονικογράφος της εποχής τους Γιαν Βτούγκος σκέφτηκε, ότι είχαν οικογενειακά κληρονομούμενη ασθένεια και υπέθεσε τη φυματίωση, αλλά ο σύγχρονος ιστορικός Μάρτσιν Μπιέλσκι εκτιμά, ότι η αιτία είναι η αλκοολική δηλητηρίαση.

Η απώλεια τού Γιάνους Γ΄ μέσα σε δύο έτη θεωρήθηκε ύποπτη. Οι δύο αδελφοί είχαν ξελογιάσει την Καταζύνα Ραντζιεϊόβσκα από το Πουότσκ και μετά την είχαν εγκαταλείψει, έτσι θεωρήθηκε ένοχη, ακόμη και για τον θάνατο της μητέρας τους Άννας το 1522. Η Καταζύνα και ο υποτιθέμενος συνεργός της δέθηκαν γυμνοί σε πασσάλους και χτυπήθηκαν για ώρες, ώσπου στο τέλος τους έκαψαν ζωντανούς. Η βιασύνη της εκτέλσης της ποινής δημιούργησε την υπόνοια, ότι ο ηθικός αυτουργός των φόνων των δύο αδελφών ήταν η Μπόνα Σφόρτσα, δεύτερη σύζυγος τού Σιγισμούνδου Α΄. Η αντιπαράθεση ήταν τόσο έντονη, ώστε ο Σιγισμούνδος Α΄ διέταξε, για να ξεκαθαριστεί το ζήτημα, έρευνα. Αποτέλεσμα αυτής ήταν το διάταγμα (edict) τού 1528, όπου αποφάνθηκε, πως οι δύο δούκες "δεν ήταν θύματα από ανθρώπινο χέρι".

Πηγές
 Jasiński, Kazimierz (1998). Rodowód Piastów mazowieckich. Poznań - Wrocław: Wydawnictwo Historyczne. pp. 202–203. ISBN 83-913563-0-2.

Οίκος των Πιαστ