Πυρολουσίτης

Ο πυρολουσίτης (αγγλ. pyrolusite) είναι ορυκτό του μαγγανίου, αποτελούμενο κυρίως από διοξείδιο του μαγγανίου (MnO2).

Γενικά 
Το όνομά του προέρχεται από τις ελληνικές λέξεις «πυρ» και «λούω», επειδή αρχικά τον χρησιμοποιούσαν για την αφαίρεση κηλίδων από το γυαλί. Οι ψευδομορφώσεις του φέρονται υπό τη γενική ονομασία πολιανίτης (polianite).

Σχηματίζεται σε ισχυρά οξειδωτικές συνθήκες από μαγγανιούχες υδροθερμικές αποθέσεις. Σχηματίζεται επίσης σε αβαθείς πυθμένες λιμνών και, συνήθως, αποτελεί προϊόν εξαλλοίωσης του μαγγανίτη. Συνδέεται επίσης με χαουσμανίτη, μπραουνίτη, αιματίτη και χαλκοφανή.

Ανευρίσκεται σε πολλές περιοχές του κόσμου. Βασικοί παραγωγοί του μεταλλεύματος είναι, σήμερα, η Γεωργία και η Ουκρανία. Απαντά επίσης στη Γερμανία, την Ινδία, την Κίνα, τη Νότια Αφρική, τη Βραζιλία, την Αυστραλία, την Γκαμπόν και τις ΗΠΑ (Πολιτείες Μινεσότα, Μίσιγκαν και Νέο Μεξικό). Η παραλλαγή του πολιανίτη απαντά σε αφθονία στο Ζαΐρ.

Στην Ελλάδα απαντά στη νήσο Μήλο, στα μεταλλεία Λαυρίου (Αγ. Κωνσταντίνος, Καμάριζα, Ιλάριον Νο 50, Εσπεράντσα, Πλάκα και km - 3) και στα μεταλλεία Κασσάνδρας (Μαδέμ-Λάκκο και Πιαβίτζα)

Είναι το βασικότερο μετάλλευμα από το οποίο εξάγεται μαγγάνιο, συνήθως με αναγωγή του σε κλιβάνους.

Χρησιμεύει επίσης για την παρασκευή χλωρίου:

 4 HCl + MnO2 → MnCl2 + 2 H2Ο + Cl2

Δείτε επίσης 
 Κατάλογος ορυκτών
 Κατάλογος ορυκτών των μεταλλείων Λαυρίου

Πηγές 
 Τμήμα Γεωλογίας Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης
 Mindat.org
 Mineral Galleries
 Dr. James B. Calvert, Παν/μιο του Denver, Colorado

Βιβλιογραφία 
 James Dwight Dana: Manual of Mineralogy and Lithology, Containing the Elements of the Science of Minerals and Rocks, READ BOOKS, 2008, ISBN 1-4437-4224-4
 John W. Anthony, Richard A. Bideaux, Kenneth W. Bladh, and Monte C. Nichols: Handbook of Mineralogy, Mineral Data Publishing, USA (από το 2001 το κοπυράιτ της έκδοσης έχει η «Mineralogical Society of America»)

Πυρολουσιτης