Τραμ Αθήνας

Το Tραμ Αθήνας είναι μεταφορικό μέσο σταθερής τροχιάς στην Αθήνα. Στη σύγχρονη μορφή του λειτουργεί από το 2004. Ιδιοκτήτης και διαχειριστής του δικτύου είναι η δημόσια εταιρεία Σταθερές Συγκοινωνίες Α.Ε. (ΣΤΑ.ΣΥ. Α.Ε.).

Το δίκτυο διαθέτει δύο γραμμές. Η πρώτη συνδέει το κέντρο της Αθήνας (στάση Σύνταγμα) με την παραλιακή (στάση Πικροδάφνη). Η δεύτερη ακολουθεί την παραλία και ξεκινάει από τη Βούλα (στάση Ασκληπιείο Βούλας) μέχρι τον Πειραιά (στάση Αγία Τριάδα). Οι δύο γραμμές έχουν ανταπόκριση στην στάση Έδεμ και Πικροδάφνη.

Ιστορικό 

Μετά το τέλος της πρώτης περιόδου του τραμ Αθήνας το 1977, σοβαρή πρόθεση επαναφοράς των τροχιοδρόμων και προετοιμασίας νέων γραμμών εκδηλώθηκε το 1981 από τον υπουργό Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων Αντώνη Τρίτση. Το Ρυθμιστικό Σχέδιο Αθήνας του 1983 προέβλεπε συμπληρωματικό στο μετρό, δίκτυο τραμ τύπου ελαφριού μετρό μήκους 19,5 χιλιομέτρων σε Πατήσια, Πατησίων, Αμπελόκηπους, Πανεπιστημίου, Συγγρού, Βουλιαγμένης, Υμηττού, Βασιλίσσης Σοφίας, Αλεξάνδρας και Αρεοπαγίτου, καθώς και σε λεωφόρους όπως η Κηφισίας και η Συγγρού με υπέργειο χαρακτήρα και με πρότυπο το τραμ της Γκρενόμπλ.

Το δίκτυο της νέας γενιάς τροχιοδρόμων της Αθήνας, που τελικά δημιουργήθηκε, ακολούθησε τους σχεδιασμούς της Μελέτης Ανάπτυξης του Μετρό Αθήνας. Ο σχεδιασμός περιλάμβανε την κατασκευή δύο γραμμών, «Τ1: Ζάππειο - Φάληρο» και «Τ2: Φάληρο - Γλυφάδα» εν όψει των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004 στην Αθήνα. Κατά την κατασκευή των γραμμών και ενώ είχε προγραμματιστεί η αφετηρία να βρίσκεται στο Ζάππειο, ο σχεδιασμός μεταβλήθηκε λόγω της διέλευσης από την Πύλη Αδριανού, που θεωρήθηκε αρχαιολογικός χώρος, με αποτέλεσμα η αφετηρία να μεταφερθεί από το Ζάππειο στο Σύνταγμα.

Το σύγχρονο δίκτυο του τραμ εγκαινιάστηκε στις 19 Ιουλίου 2004. Τρία χρόνια αργότερα, στις 15 Νοεμβρίου 2007, λειτούργησε μία μικρή επέκταση, από το Κολυμβητήριο της Γλυφάδας μέχρι το Ασκληπιείο Νοσοκομείο της Βούλας, με μία νέα στάση με την ονομασία «Ασκληπιείο Βούλας».

Το 2009 πραγματοποιήθηκε ο διαγωνισμός για την κατασκευή της επέκτασης του τραμ από το Φάληρο προς τον Πειραιά, ενώ τα έργα ξεκίνησαν το 2013, με ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2015. Ωστόσο, προσφυγές κατοίκων στη Δικαιοσύνη λόγω ενστάσεων ότι η επέκταση του τραμ στον Πειραιά θα πυροδοτούσε ακόμα μεγαλύτερη κυκλοφοριακή συμφόρηση, αρχαιολογικά ευρήματα, μια πυρκαγιά σε εγκαταλειμμένο κτήριο και τα έργα ανάπλασης του Φαληρικού Όρμου καθυστέρησαν την παράδοση του έργου. Τελικά, η επέκταση παραδόθηκε σε λειτουργία στις 15 Δεκεμβρίου 2021, εκτός από τον τερματικό σταθμό της Ακτής Ποσειδώνος, οποίος θα παραδοθεί σε μεταγενέστερο χρόνο. Η επαναλειτουργία αυτή συνδυάστηκε με την επίσημη λειτουργία σε όλο το δίκτυο της δεύτερης παραλαβής συρμών τραμ, από την Alstom.

Παράλληλα, αναδιοργανώθηκαν και οι γραμμές, με το δίκτυο να αποτελείται πλέον από δύο γραμμές: «6: Πικροδάφνη - Σύνταγμα» και «7: Ασκληπιείο Βούλας - Ακτή Ποσειδώνος».

Γραμμές 
Το σύγχρονο δίκτυο τραμ της Αθήνας διαθέτει δύο γραμμές:

Τροχαίο υλικό 

 1η γενιά: Ansaldo Breda Sirio (35 συρμοί)
 2η γενιά: Alstom Citadis 305 (25 συρμοί)

Μελλοντικές επεκτάσεις

Μελέτη «Αττικό Μετρό Α.Ε.» 
Περιλαμβάνεις τις εξής διαδρομές:
 Δημοτικό Θέατρο/Δημαρχείο (Κέντρο Πειραιά) - Χατζηκυριάκειο/Φρεαττύδα
 Ελληνικό - Αργυρούπολη
 Σύνταγμα - Πλατεία Αιγύπτου (Πεδίον του Άρεως)
 Αγία Τριάδα - Ακτή Ποσειδώνος - Λιμάνι Πειραιά - Λιμάνι Κερατσινίου

Ρυθμιστικό Σχέδιο Αθηνών (2014) 
Περιλαμβάνεις τις εξής διαδρομές:
 Σύνταγμα - Πλ. Αιγύπτου - Άνω Πατήσια
 Σταθμός Λαρίσης - Νοσοκομεία Παίδων/Γουδί
 Καμίνια - Κέντρο Πειραιά - Φρεαττύδα/Χατζηκυριάκειο
 Πειραιάς - Κερατσίνι - Πέραμα - Σαλαμίνα
 Ελληνικό - Σταθμός Μετρό Αργυρούπολης.
 Λιμένας Κρουαζιερόπλοιων (Πειραϊκή) - Ακτή Ξαβερίου - Ακτή Κονδύλη - Ηετιώνεια Ακτή - Δραπετσώνα

Φωτογραφίες

Παραπομπές

Βιβλιογραφία 
 Σύλλογος Φίλων του Σιδηροδρόμου, Οι Ελληνικοί Σιδηρόδρομοι: Η διαδρομή τους από το 1869 έως σήμερα, Αθήνα: Μίλητος, 1997. ISBN 9608460077.
 Νικόλαος Γ. Κοντοσόπουλος - Δανιήλ Αθ. Ορφανουδάκης, Τό Τραμ, χθές και σήμερα, Πειραιάς 2001.ISBN 960-90621-2-1.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Σταθερές Συγκοινωνίες 
 Ολοκληρωμένο δίκτυο τραμ στο Πολεοδομικό Συγκρότημα Αθηνών (ερευνητικό πρόγραμμα από το Εργαστήριο Αστικού Περιβάλλοντος του Ε.Μ.Π.)
 Παλαιά Τροχιοδρομικά Δίκτυα Αθηνών και Πειραιώς έως 1960, σελ.39.