Αστέρης Κούτουλας

Ο Αστέρης Κούτουλας (Οράντεα, Ρουμανία, 5 Απριλίου 1960) είναι Έλληνας μουσικοπαραγωγός, σκηνοθέτης, μεταφραστής και συγγραφέας που ζει στο Βερολίνο.

Βιογραφία και έργο
Ο Α. Κούτουλας γεννήθηκε το 1960 στη Ρουμανία ως γιος Ελλήνων πολιτικών προσφύγων. Το 1968 μετακόμισε με την οικογένεια του στην Ανατολική Γερμανία. Αποφοίτησε στη Δρέσδη από το σχολείο Kreuzschule και σπούδασε από το 1979 ως το 1984 στο Πανεπιστήμιο της Λειψίας Γερμανική Φιλολογία και Ιστορία της Φιλοσοφίας.

Από το 1981 μετάφρασε στα γερμανικά πολυάριθμα έργα σημαντικών Ελλήνων συγγραφέων, μεταξύ των άλλων ποίηση, δοκίμια και πεζογραφία των Κωνσταντίνου Καβάφη, Γιώργου Σεφέρη, Νίκου Εγγονόπουλου, Γιάννη Ρίτσου και Οδυσσέα Ελύτη, καθώς και την αυτοβιογραφία και συγγράμματα του Μίκη Θεοδωράκη. Υπήρξε επίσης ο επιμελητής και ο συγγραφέας του επίλογου σε περισσότερες από 40 εκδόσεις βιβλίων. 

Πέραν τούτου, ο Αστέρης Κούτουλας δημοσίευσε σε διάφορα γερμανικά και ελληνικά λογοτεχνικά περιοδικά και εφημερίδες (Lettre, neue deutsche literatur, FAZ, Frankfurter Rundschau, taz, Το Βήμα, Ελευθεροτυπία κλπ.) και πολλά δικά του κείμενα, συνεντεύξεις και μεταφράσεις έργων άλλων συγγραφέων. Με τον ποιητή Γιάννη Ρίτσο τον συνέδεε ως το θάνατο του τελευταίου, το 1990, μια βαθιά φιλία. Ενόψει διάφορων βιβλιοεκδόσεων συνεργάστηκε π.χ. με τον Οδυσσέα Ελύτη, τον Γιάννη Τσαρούχη και τη Μάρω Σεφεριάδη. Για διάφορες ταινίες γερμανικής παραγωγής πήρε επίσης συνεντεύξεις από τους Έλλη Αλεξίου, Μάνο Κατράκη, Νικηφόρο Βρεττάκο, Γιάννη Τσαρούχη και πολλούς άλλους.

Από το 1987 ως το 1989, ο Α. Κούτουλας ήταν υπεύθυνος εκδότης και επιμελητής της «ανεπίσημης» εκδοτικής σειράς με τίτλο «Bizarre Städte» («Ιδιόρρυθμες Πόλεις»), στην οποία συμμετείχαν πολλοί ανατολικογερμανοί συγγραφείς, καλλιτέχνες και μουσικοί. Μετά την πτώση του τοίχους, το 1990-1991, εξέδιδε επίσης το περιοδικό Sondeur (Ο Βολιδοσκόπος). Στο πλαίσιο της εκδοτικής του δραστηριότητας συνεργάστηκε με πολυάριθμους καλλιτέχνες, όπως ο Φόλκερ Μπράουν, ο Χάιντς Τσεχόβσκι, ο Χάινερ Μίλερ, ο Άντολφ Έντλερ και ο Στέφαν Χάιμ.

Το 1980 ξεκινάει η συνεργασία του με τον Μίκη Θεοδωράκη, στο πλαίσιο της οποίας παρήγαγε περίπου 30 CD με τη μουσική του και οργάνωσε παγκοσμίως πάνω από 100 συναυλίες (μεταξύ των άλλων στον Καναδά, στη Χιλή, στη Ρωσία, στο Ισραήλ, στη Νότια Αφρική, στην Τουρκία, στην Αυστραλία και σχεδόν σε όλες τις χώρες της Ευρώπης). Από το τέλος της δεκαετίας του 1980 συμμετέχει στη δημιουργία της επίσημης ιστοσελίδας του Θεοδωράκη (υπό τη διεύθυνση του Guy Wagner), για την οποία ο Κούτουλας έγραψε πολυάριθμα κείμενα. Το 1998 δημοσιεύει στην Ελλάδα την Εργογραφία του Μίκη Θεοδωράκη, η οποία χαρακτηρίζεται ως βασικό έργο της έρευνας πάνω στο έργο του Θεοδωράκη.

Ο Κούτουλας είναι επίσης σεναριογράφος και σκηνοθέτης σε παραγωγές ταινιών ντοκιμαντέρ καθώς και δραματουργός σε θεατρικές παραστάσεις και βοηθός σκηνοθέτη σε μια παράσταση όπερας. Ένα από τα έργα του Κούτουλα είναι το Ανακυκλώνοντας την Μήδεια (Recycling Medea, 2013/14) που βασίζεται στον αρχαιοελληνικό μύθο. 

Τελευταία του ταινία (2017) είναι το Ταξιδεύοντας με τον Μίκη, στιγμές που παρουσιάζουν την αυθεντική εικόνα του «πνευματικού αναρχικού» Μίκη Θεοδωράκη. Το γεμάτο εναλλαγή ιστορικό και ακατέργαστο οπτικό υλικό των περίπου 600 ωρών που γύρισε σε διάστημα 30 ετών ο Αστέρης Κούτουλας, συμπυκνώνεται μέσα σε μιάμιση ώρα. Ο δημιουργός παντρεύει στην ταινία του πολλές προσωπικές στιγμές του καλλιτέχνη με ιστορικό υλικό, πλάνα τεκμηρίωσης με μυθοπλασία και τη μουσική του Μίκη Θεοδωράκη με τον αντίκτυπό της σε νέους καλλιτέχνες της κλασικής μουσικής, της τζαζ, της electro ή της ραπ.

Από τις αρχές της δεκαετίας του 1990 δραστηριοποιήθηκε στον τομέα παραγωγής πολιτιστικών εκδηλώσεων και μουσικών έργων. Ως διευθυντής της εταιρίας του Asti Music οργάνωσε όχι μόνο πολλές παραγωγές Ελλήνων καλλιτεχνών (Μαρία Φαραντούρη, Γιώργος Νταλάρας, Ντέμης Ρούσος, Έλλη Πασπαλά, Άλκηστις Πρωτοψάλτη κ.ά.) στην Ευρώπη, αλλά συμμετείχε και στην διοργάνωση συναυλιών διεθνών σταρ, όπως η Μερσέδες Σόσα, ο Στινγκ, ο Τόμας Άντερς, η Μίλβα, η Kelly Family, ο Ζουλφί Λιβανελί κ.ά. Εκτός αυτού συμβούλεψε π.χ. τη Jocelyn B. Smith και τη Βίκυ Λέανδρος σε διάφορες παραγωγές CD.

Το 2021 πήρε το βραβείο «Hans-Vogt-Filmpreis» του διεθνούς φεστιβάλ κινηματογράφου του Χοφ, για την υβριδική παράσταση «ρευστής σκηνογραφίας» Ηλέκτρα '21.

Είναι παντρεμένος με την συγγραφέα Ίνα Κούτουλα και έχει έναν γιο.

Παραγωγές καλλιτεχνικών δρώμενων (ως producer) 

Από το 1999 ως το 2009 ο Α. Κούτουλας ήταν ο μάνατζερ και παραγωγός του σκηνοθέτη και αρχιτέκτονα του φωτός Γκερτ Χοφ. Σε αυτό το χρονικό διάστημα είχε παραγάγει πάνω από 40 τεράστια καλλιτεχνικά δρώμενα σ’ όλο τον κόσμο, μεταξύ των άλλων:

 1999/2000 τα ταυτόχρονα Millennium-Events στην Κολόνα της Νίκης στο Βερολίνο (με τον Μάικ Όλντφιλντ) και στην Ακρόπολη στην Αθήνα (με τον Μίκη Θεοδωράκη).
 23.8.2000 το Millennium-Event «1.000 χρόνια Ουγγαρία» στη Βουδαπέστη.
 2000/2001 το Millennium-Event για την κινέζικη κυβέρνηση στο Πεκίνο (China Millennium Monument).
 26.7.2003 στο Ατλάντικ Σίτι το „Lights of Freedom Event" για τον Ντόναλντ Τραμπ.
 18.9.2003 στην Κόκκινη Πλατεία της Μόσχας το «City Day» για την πόλη της Μόσχας (με τους Scorpions).
 1.5.2004 στη Μάλτα το „Welcome Europe Event" για την Ευρωπαϊκή Ένωση.
 25.4.2005 το 90 Years Celebration of the ANZAC Days στην Καλλίπολη της Τουρκίας για την αυστραλέζικη κυβέρνηση.
 22.11.2005 το «Light from the Arab World-Event» για τον σουλτάνο του Ομάν στη Μουσκάτ.
 23.10.2006 το 60 Years UNICEF Celebration στην LTU-Arena του Ντίσελντορφ.
 20.4.2007 το AIDAdiva Christening στο Αμβούργο.
 1.1.2009 την Τελετή Έναρξης της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης στο Βίλνιους της Λιθουανίας.
 25.6.2010 την τελετή λήξης του Israel Music Festival στην Ιερουσαλήμ.

Σε όλα αυτά τα δρώμενα ο Α. Κούτουλας συνεργάστηκε επίσης με τους συνθέτες της μουσικής των εκδηλώσεων αυτών, όπως π.χ. ο Μάικλ Όλντφιλντ, οι Scorpions, οι Motörhead, ο Klaus Schulze, ο Περικλής Κούκος, κ.ά., καθώς και με τους συμμετέχοντες μουσικούς όπως ο Gabi Delgado-Lopez, οι Buena Vista Social Club, η Ρουσλάνα, ο Westbam κ.ά.

Παραγωγές DVD (ως artist manager) 

 2000: Mike Oldfield, Art in Heaven, Directed by Gert Hof – Concert Video
 2005: Motörhead, Stage Fright, Directed by Gert Hof  – Concert Video
 2007: Ship of Light, Directed by Gert Hof (Music by Westbam)
 2008: Anouk, Live at Gelredome, Directed by Gert Hof – Concert Video

Παραγωγές CD (ως producer ή co-producer) 

Mikis Theodorakis	 - Theodorakis sings Theodorakis (1991)
Mikis Theodorakis & Maria Farantouri - Birthday Concert (1995)
Zülfü Livaneli & Mikis Theodorakis 	- Together (1996)
Mikis Theodorakis	 - First Symphony & Adagio (1996)
Maria Farantouri	- Poetica (1997)
Mikis Theodorakis - Mikis (1998)
George Theodorakis feat. Dimitra Galani - Nothing in mind (1998)
Maria Farantouri 	- Asmata (1998)
Mikis Theodorakis	 - Requiem (1999)
Mikis Theodorakis with Maria Farantouri & Kostas Thomaidis	 - Symphonietta & Etat de siege (1999)
Rainer Kirchmann & Maria Farantouri - Sun & Time (2000)
Mikis Theodorakis - Mauthausen Trilogy (2000) 
Mikis Theodorakis	 - Carnaval & Raven (2002)
Mikis Theodorakis - Resistance (2005)
Mikis Theodorakis - First Songs (2005)
Mikis Theodorakis	 - The Metamorphosis des Dionysus/ Opera (2006)
Mikis Theodorakis	 - Rhapsodies for Cello and Guitar (2006)
Maria Farantouri 	- Way home (2007)
Mikis Theodorakis 	- East of the Aegean (2008)
Mikis Theodorakis & Francesco Diaz 	- Timeless (2010)

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
Επίσημος Ιστοχώρος
Συνεργασία με τον Gert Hof
 Ομιλία για τον Θεοδωράκη
Homepage της ταινίας RECYCLING MEDEA (ΑΝΑΚΥΚΛΩΝΟΝΤΑΣ ΤΗ ΜΗΔΕΙΑ) - Σκηνοθεσία: Αστέρης Κούτουλας 

Έλληνες δημοσιογράφοι
Γερμανοί δημοσιογράφοι
Έλληνες μουσικοί παραγωγοί
Γερμανοί μουσικοί παραγωγοί