Γιαννάκης Γκρίτζαλης

Ο Ιωάννης ή Γιαννάκης Γκρίτζαλης (Ψάρι Τριφυλίας, 1791; - Κυπαρισσία, 17 Σεπτεμβρίου 1834) ήταν αγωνιστής της Ελληνικής Επανάστασης του 1821. Ήταν ο επιφανέστερος γόνος της ομώνυμης σημαντικής οικογένειας από το αρβανιτοχώρι Ψάρι Τριφυλίας, στο σημερινό Νομό Μεσσηνίας.

Βιογραφία
Όταν ξέσπασε η Επανάσταση, ο Γκρίτζαλης πήγε μαζί με τον αδελφό του Δημήτρη, από τη Κωνσταντινούπολη όπου διέμεναν και δραστηριοποιούνταν ως έμποροι, στα Μαγούλιανα της Γορτυνίας, όπου έμεινε πολεμώντας με τους Καρυτινούς στην πολιορκία της Τριπολιτσάς. Μετά την άλωση της αρκαδικής πόλης μετέβη, μαζί με τον αδελφό του Δημήτρη και τον Αναγνώστη Παπατσώρη, στα Κοντοβούνια της Τριφυλίας, όπου αναγνωρίστηκε ως αρχηγός ομάδας Ντρέδων οπλοφόρων, και το 1823 έγινε χιλίαρχος. Το Δεκέμβριο του 1824 φυλακίστηκε μαζί με τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη στην Ύδρα. Την επόμενη χρονιά, ο Γκρίτζαλης πολέμησε ενάντια στην επιδρομή του Ιμπραήμ στο Μωριά. 

Το 1834, μαζί με τους Μητροπέτροβα, τους Πλαπουταίους και άλλους παλιούς οπλαρχηγούς, σε αντίδραση για την καταδίκη σε θάνατο του Θόδωρου Κολοκοτρώνη και του Δημήτρη Πλαπούτα, συμμετείχε στη λεγόμενη «Μεσσηνιακή Επανάσταση», μια ένοπλη στάση-εξέγερση ενάντια στην πολιτική της Αντιβασιλείας. Μετά την καταστολή της, ο Γκρίτζαλης παραδόθηκε στις Αρχές, δικάστηκε στις 15 Σεπτεμβρίου 1834, όπου καταδικάστηκε σε θάνατο στις 17 Σεπτεμβρίου ως αρχηγός των στασιαστών και εκτελέστηκε δια τυφεκισμού  άμεσα (μετά από δύο ώρες).

Παραπομπές

Αγωνιστές του 1821
Αρβανίτες
Ήρωες της Ελλάδας