Καρβούνι Μεσσηνίας

Η απόσταση του χωριου Καρβουνι απο την ΚΥΠΑΡΙΣΣΙΑ ειναι 7 χλμ. Τα πέτρινα σπιτια του χτισμένα ολα πάνω σε λοφο

Το Καρβούνι, επίσημα Καρβούνιον, είναι ορεινός οικισμός κοντά στην Κυπαρισσία και υπάγεται διοικητικά στον Δήμο Τριφυλίας, του Νομού Μεσσηνίας.

Τοποθεσία
Το Καρβούνι βρίσκεται περίπου 8,5 χιλιόμετρα προς τα βορειοανατολικά της Κυπαρισσίας σε υψόμετρο 359 μέτρα και απέχει 8,5 περίπου χιλιόμετρα από τις ακτές του Ιονίου Πελάγους.

Ιστορία
Η περιοχή του οικισμού, κατά την αρχαιότητα, ήταν τμήμα του βασιλείου του Νέστορα, της αρχαίας Πύλου. Το ίδιο το χωριό, χτισμένο ολόκληρο πάνω σε λόφο με θέα στον Κυπαρισσιακό κόλπο, έχει μακρόχρονη ιστορία. Σύμφωνα με την επίσημη εκδοχή του Δήμου Τριφυλίας, το όνομά του το οφείλει με βάση την τοπική παράδοση, είτε πιθανότερα, από τις μεγάλες ποσότητες ξυλοκάρβουνου, που έβγαζαν οι κάτοικοι της περιοχής από τα δασωμένα βουνά του, είτε, λιγότερο πιθανά, από την απειλή του Ιμπραήμ, ότι «θα κάνει το χωριό "κάρβουνο"», απειλή, που τελικά δεν πραγματοποιήθηκε. Η αρχική τοποθεσία του χωριού, το Παλιό Καρβούνι  κατά την παράδοση φιλοξένησε τους πρώτους κατοίκους του, που έφθασαν από τη Μάνη και την Αρκαδία. Στη θέση αυτή, η οποία είναι κρυμμένη σε ρεματιά με νερά και πλατάνια, βρίσκονται τα ερείπια των παλαιών σπιτιών, ενώ ο γειτονικός λόφος φέρει το όνομα του Αγίου Νικολάου, από την ομώνυμη εκκλησία που υπήρχε εκεί. Στη σημερινή θέση του χωριού, το Νέο Καρβούνι, φαίνεται ότι οι κάτοικοί του άρχισαν να εγκαθίστανται στις αρχές του 1900. Τις δεκαετίες 1960 και 1970, η μετανάστευση τόσο προς το εξωτερικό όσο και εντός της Ελλάδας ιδιαίτερα προς την Αθήνα, έφερε σταδιακά μείωση του πληθυσμού του χωριού.

Διοικητική ιστορία
Το Καρβούνι προσαρτήθηκε στον παλαιό Δήμο Κυπαρισσίας το 1835, ενώ αναφέρεται, το 1853 στον β΄ τόμο των «Ελληνικών» του Ιάκωβου Ρίζου Ραγκαβή ως χωριό του Δήμου Κυπαρισσίας της Επαρχίας Τριφυλίας με πληθυσμό 53 κατοίκων, με βάση την απογραφή του 1851. Το 1899 μεταφέρεται από το Νομό Μεσσηνίας και υπάγεται στον Νομό Τριφυλίας, για μια περίπου δεκαετία, ως το 1909, που επανέρχεται ξανά στον Νομό Μεσσηνίας, ως οικισμός της Επαρχίας Τριφυλίας.

Το 1912 το χωριό του Καρβουνίου αποσπάται από τον παλαιό Δήμο Κυπαρισσίας και εντάσσεται στην Κοινότητα Μουριατάδας, στην οποία έδρα γίνεται το χωριό Μουριατάδα. Η Μουριατάδα παρέμεινε έδρα της ομώνυμης κοινότητας, από το 1912 ως το 1997, όταν τότε, στα πλαίσια των αλλαγών που επήλθαν στη τοπική αυτοδιοίκηση, μέσω του σχεδίου «Καποδίστριας», αυτή, καθώς και το χωριό Καρβούνι, υπήχθησαν στον κατηργημένο Δήμο Κυπαρισσίας, ως το 2010. Από το 2011, μετά τις νέες αλλαγές του σχεδίου «Καλλικράτης» το Καρβούνι ανήκει πλέον στον νέο Δήμο Τριφυλίας.  Ο δήμος αυτός, συστάθηκε με το Πρόγραμμα Καλλικράτης με την συνένωση των προϋπαρχόντων δήμων Αετού, Αυλώνος, Γαργαλιάνων, Κυπαρισσίας, Φιλιατρών και την κοινότητα Τριπύλας. Ο οικισμός Καρβούνι σήμερα ανήκει στην Τοπική Κοινότητα της Μουριατάδας, της οποίας έδρα είναι η Μουριατάδα.

Κάτοικοι
Ο οικισμός, με βάση την απογραφή του 2011, έχει 22 μόνιμους κατοίκους, οι οποίοι απασχολούνται κυρίως με την κτηνοτροφία αλλά και σε διάφορες αγροτικές εργασίες, όπως η καλλιέργεια κηπευτικών.

Κτίρια – εκδηλώσεις – αξιοθέατα 
Εκτός από τα πετρόχτιστα σπίτια στο χωριό υπάρχει και η εκκλησία, ο Ιερός Ναός του Αγίου Γεωργίου, ο οποίος υπάγεται στην Ιερά Μητρόπολη Τριφυλίας και Ολυμπίας. Στη γιορτή του Αγίου γίνεται στο χωριό μεγάλο πανηγύρι. Το πιο σημαντικό αξιοθέατο του χωριού θεωρείται ότι είναι η Ιερά Μονή Κατσιμικάδας, στα δυτικά του χωριού, ενώ κοντά και λίγο πιο βόρεια από το γειτονικό χωριό της Μουριατάδας, βρίσκεται και ο Αρχαιολογικός χώρος Μουριατάδας, στον λόφο του Ελληνικού.

Ιερά Μονή Κατσιμικάδας

Το Μοναστήρι της Παναγίας Κατσιμικάδας βρίσκεται σε υψόμετρο 450 μέτρα, πάνω στο όρος Αιγάλεω (ή όρος Ψυχρό, όπως το αναφέρουν οι κάτοικοι της περιοχής), κοντά στα χωριά Καρβούνι και Μουριατάδα. Η Ιερά Μονή Κατσιμικάδας είναι αφιερωμένη στη μνήμη της Γέννησης της Θεοτόκου και εορτάζει στις 8 Σεπτεμβρίου.

Ο τοπικός θρύλος για την ονομασία της Παναγίας Κατσιμικάδας αναφέρει, ότι περί το έτος 1.000 μια μικρή κατσίκα (κατσικάδα, κατά την τοπική διάλεκτο) οδήγησε τον βοσκό της στην ανεύρεση εικόνας της Παναγίας στη θέση αυτή, όπου σήμερα βρίσκεται χτισμένη η Μονή, της οποίας το έτος καθίδρυσης δεν είναι γνωστό. Η παράδοση αναφέρει πάντως, ότι το αρχικό κτίριο της Μονής καταστράφηκε γύρω στα 1230, για πρώτη φορά. Σύμφωνα με τα Αρχεία Γκριμάνι, κατά την περίοδο της β’ Ενετοκρατίας (17ος αιώνας), αναφέρεται ότι η μονή είχε ηγούμενο, καλόγερους και διέθετε περιουσιακά στοιχεία. Το μοναστήρι κάηκε επίσης, μαζί με τους 40 καλόγερους του, το 1825, από τον Ιμπραήμ, κατά τη διάρκεια της εκστρατείας του στην Πελοπόννησο.

Η Μονή σήμερα στεγάζει έναν ιερομόναχο και διαθέτει σύγχρονο ξενώνα για τη διαμονή προσκυνητών, ενώ  στον περίβολό της υπάρχει υπεραιωνόβιος πλάτανος, που εκτελεί και χρέη καμπαναριού, καθώς από αυτόν κρέμονται οι καμπάνες του μοναστηριού, με τη μεγαλύτερη από αυτές να φέρει χρονολογία από το 1880. Η Μονή διαθέτει επίσης Μουσείο το οποίο ιδρύθηκε το 1997, στο οποίο διασώζονται κειμήλια, όπως αργυρά δισκοπότηρα, εκκλησιαστικά βιβλία και εικόνες, του 19ου αιώνα, τα οποία συνέλεξε και συντηρεί ο ιερομόναχος.

Δείτε επίσης
 Κυπαρισσία
 Δήμος Τριφυλίας
 Διοικητική διαίρεση Περιφερειακής Ενότητας Μεσσηνίας
 Διοικητική διαίρεση νομού Μεσσηνίας
 πρώην Δήμος Κυπαρισσίας

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 Δήμος Τριφυλίας, από την ιστοσελίδα: www.dimostrifylias.gr του Δήμου Τριφυλίας.
 Ιερά Μονή Κατσιμικάδας, από την σελίδα: monikatsimikadas.gr, "Ποίμνιο Μονής Κατσιμικάδας".

Χωριά του νομού Μεσσηνίας
Δήμος Τριφυλίας