Στρατονομία (Ελλάδα)

Στρατονομία (Σ.Ν.) ονομάζεται η στρατιωτική υπηρεσία που ενεργεί ως στρατιωτική αστυνομία μέσα στον ελληνικό Στρατό Ξηράς. Η Στρατονομία στελεχώνεται από έμπιστους κληρωτούς και μόνιμους, οι οποίοι πραγματοποιούν περιπολίες σε σημεία με ιδιαίτερη στρατηγική σημασία αλλά και γύρω από στρατόπεδα.

Εάν υπάρξει μια σοβαρή και βάσιμη καταγγελία για κάποια παρανομία που διαπράττεται εντός στρατοπέδου, τότε σπεύδουν πρώτες οι δυνάμεις της Στρατονομίας. Σε καιρό πολέμου, οι ευθύνες και το έμψυχο δυναμικό της Στρατονομίας αυξάνονται και στα καθήκοντα προσθέτονται οι: σύλληψη αλλοδαπών κακοποιών και ημεδαπών πρακτόρων ή συνεργατών της αντίπαλης δύναμης και περιφρούρηση αρχαίων και πολιτισμικών μνημείων, στρατιωτικών, έμψυχων ή άψυχων πιθανών στόχων των αντίπαλων και φύλαξη των συνόρων.

Σήμερα, ο εκάστοτε διευθυντής της Διεύθυνσης Στρατονομίας του ΓΕΣ είναι συνταγματάρχης, αλλά παλαιότερα υπήρξαν και διευθυντές με τον βαθμό του ταξίαρχου, ενώ ο μακροβιότερος διευθυντής Αθανάσιος Κουτσοδημητρόπουλος (1983 - 1989) είχε τον βαθμό του υποστράτηγου.

Ιστορία
Η ανάγκη δημιουργίας ενός σώματος που θα ελέγχει και θα εφαρμόζει τους στρατιωτικούς κανονισμούς αλλά και την πειθαρχία ήταν αναγκαία και επιβεβλημένη μετά την Κατοχή (1941-1944) και την ανασύσταση ουσιαστικά του Ελληνικού Στρατού, που είχε καταφύγει στην Μέση Ανατολή μετά την εισβολή των Γερμανικών δυνάμεων. Οι ακρότητες που έλαβαν δράση ανάμεσα σε τακτικά αλλά και άτακτα ελληνικά τμήματα έχουν καταγραφεί στην μνήμη των Ελλήνων κατά την περίοδο της Εθνικής Αντίστασης, αλλά και την περίοδο του εμφυλίου πολέμου (1946-1949). Έτσι, το 1945 δημιουργήθηκε αρχικά η Διεύθυνσις Πειθαρχίας και Τάξεως Αθηνών-Πειραιώς. 

Το 1951 με τον Νόμο 1746/51 μετονομάστηκε σε Ελληνική Στρατιωτική Αστυνομία (ΕΣΑ) και έγινε μόνιμο και επίσημο όργανο της Διοίκησης με συγκεκριμένη αποστολή και αρμοδιότητες.

Η ΕΣΑ του Ιωαννίδη
Την περίοδο της δικτατορίας (1967-74) η ΕΣΑ είχε κρίσιμο ρόλο. Τη νύχτα του πραξικοπήματος της 21ης Απριλίου ο διευθυντής της ΕΣΑ Ιωάννης Λαδάς (εκ των ηγετών της χούντας) κατέλαβε το υπουργείο Εθνικής Άμυνας. Στο επόμενο διάστημα, υπό τη διοίκηση πλέον του ταξίαρχου Δημητρίου Ιωαννίδη μετετράπη στο πιο σκληρό και πιο πιστό στους πραξικοπηματίες τμήμα των Ενόπλων Δυνάμεων, ενώ οι άνδρες της πρωταγωνίστησαν σε θλιβερά περιστατικά βασανισμού χιλιάδων πολιτών αλλά και πολλών αντιχουντικών αξιωματικών, καθιστώντας το όνομα ΕΣΑ απεχθές σε όλους τους Έλληνες. Έτσι, μετά την αποκατάσταση της δημοκρατίας και με απόφαση του υπουργού Εθνικής Άμυνας Ευάγγελου Αβέρωφ η ΕΣΑ μετονομάσθηκε σε Στρατονομία με το Νόμο 276/76, όπως ονομάζεται μέχρι σήμερα.

Μεταπολίτευση και Αλλαγή
Με την άνοδο του ΠΑΣΟΚ στην εξουσία, ο Ανδρέας Παπανδρέου (που ανέλαβε ο ίδιος και το υπουργείο Εθνικής Άμυνας) και οι επιτελείς του προβληματίστηκαν πολύ με τη λειτουργία της Στρατονομίας. Τελικά αποφασίστηκε η στελέχωσή της με έμπιστους αξιωματικούς και οπλίτες. Επί κυβερνήσεων Ανδρέα Παπανδρέου τοποθετήθηκε και ο μακροβιότερος διευθυντής της Διεύθυνσης Στρατονομίας, υποστράτηγος Αθανάσιος Κουτσοδημητρόπουλος, που κατείχε τη θέση από τον Μάρτιο του 1983 έως τον Αύγουστο του 1989

Επιλογή και Απαιτούμενα Προσόντα
Αξιωματικοί της Στρατονομίας περιοδεύουν απ' όλα τα στρατόπεδα του Στρατού Ξηράς (εκτός από εκείνα των ειδικών δυνάμεων και των ευζώνων) και επιλέγουν τους φαντάρους που κρίνουν πως ταιριάζουν καλύτερα στο έργο της Στρατονομίας. Λόγω των αποστολών που θα κληθεί να εκπληρώσει ο επίδοξος στρατονόμος θα πρέπει να διαθέτει τα παρακάτω προσόντα:

Να διαθέτει ύψος άνω του 1,80
Να έχει άριστη όραση με ή χωρίς διόρθωση
Να είναι κάτοχος διπλώματος αυτοκινήτου ή μοτοσυκλέτας
Να έχει λευκό ποινικό μητρώο
Να είναι απόλυτα υγιής
Να μην έχει υποπέσει του βαθμού του
Να έχει ολοκληρώσει τουλάχιστον το Λύκειο
Να μην είναι δυσανάλογο το βάρος με το ύψος

Έμβλημα 
Το έμβλημα της απεικονίζει μία περικεφαλαία, ένα ξίφος και ένα ζυγό. Στην κορυφή του θυρεού υπάρχει το ρητό ΝΟΜΟΙΣ ΠΕΙΘΟΥ.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 

Ελληνικός Στρατός