Αμπελώνας Θεσπρωτίας

Ο Αμπελώνας (πρώην Πόβλα) είναι ορεινό χωριό του δήμου Φιλιατών του νομού Θεσπρωτίας της περιφέρειας Ηπείρου. Σύμφωνα με την απογραφή του 2011, ο πληθυσμός του ανέρχεται στους 52 κατοίκους.

Γενικά και ιστορικά στοιχεία 
Ο Αμπελώνας είναι κτισμένος στην περιοχή του Τσαμαντά (Μουργκάνα), κοντά στα ελληνοαλβανικά σύνορα, σε υψόμετρο 480 μέτρων. Βρίσκεται στις νότιες πλαγιές του Τσαμαντά και απέχει 40 χλμ. ΒΑ από την Ηγουμενίτσα.

Οι κάτοικοί του ασχολούνταν παραδοσιακά με τη γεωργία και την κτηνοτροφία, ενώ αρκετοί ήταν οι μετανάστες προς τις ΗΠΑ. Σύμφωνα με την οθωμανική στατιστική του 1895, ο πληθυσμός του Αμπελώνα ανερχόταν σε 194 κατοίκους, κατανεμημένους σε 37 φορολογικούς χανέδες. Μετά τους Βαλκανικούς Πολέμους εντάχθηκε στο ελληνικό κράτος ως οικισμός της επαρχίας Φιλιατών. Κατά τη διάρκεια της Κατοχής, σκοτώθηκαν δώδεκα ή δεκατρείς κάτοικοι του οικισμού.

Από το 1999 έως το 2010 σύμφωνα με την τότε διοικητική διαίρεση της Ελλάδας αποτελούσε έδρα κοινότητας του δήμο Φιλιατών. Από την 1η Ιανουαρίου 2011 αποτελεί έδρα της ομώνυμης τοπικής κοινότητας, της δημοτικής ενότητας Φιλιατών, του ομώνυμου δήμου. Μέχρι το 1961 ονομαζόταν Πόβλα. Εκκλησιαστικά υπάγεται στη Μητρόπολη Παραμυθίας, Φιλιατών, Γηρομερίου και Πάργας. Η κεντρική εκκλησία του χωριού είναι αφιερωμένη στον Άγιο Νικόλαο, ενώ υπάρχουν ακόμη οι εκκλησίες του Αγίου Γεωργίου και της Αγίας Παρασκευής.

Στον Αμπελώνα γεννήθηκαν ο τοπικός ευεργέτης Σπύρος Σταύρου Τσίγκος (1896/97-1982) - ο οποίος διέθεσε σημαντικά χρηματικά ποσά σε έργα υποδομής και καλλωπισμού του χωριού - και ο συγγραφέας Σωτήρης Δημητρίου (1955). Επίσης, από τον οικισμό κατάγεται η συγγραφέας Σταυρούλα Δημητρίου.

Απογραφές πληθυσμού

Παραπομπές

Πηγές 
 Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Larousse Britannica, τόμος 8ος, σελ. 33.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

Χωριά του νομού Θεσπρωτίας
Δήμος Φιλιατών