Πάπας Ουρβανός Δ΄

Ο Ουρβανός Δ΄ (Urbain IV, 1195 - 2 Οκτωβρίου 1264), γεννημένος ως Ζακ Πανταλεόν (Jacques Pantaléon), ήταν Πάπας από τις 29 Αυγούστου του 1261 έως το θάνατό του το 1264.

Βιογραφία 
Ο Ουρβανός Δ' ήταν γιος ενός τσαγκάρη από την Τρουά της Γαλλίας. Γεννήθηκε γύρω στο 1195 και το κοσμικό του όνομα ήταν Ζακ Πανταλεόν. Δεν ήταν καρδινάλιος και έκτοτε πολλοί εξελέγησαν Πάπες χωρίς να είναι καρδινάλιοι. Σπούδασε θεολογία και νομική στο Παρίσι και τοποθετήθηκε αρχιδιάκονος στη Λιέγη. Στην Πρώτη Σύνοδο της Λυών (1245) προσέλκυσε την προσοχή του Πάπα Ιννοκέντιου Δ΄ (1243-1254), ο οποίος τον έστειλε σε δύο αποστολές στη Γερμανία. Μία από αυτές αφορούσε τις διαπραγματεύσεις για Συνθήκη μεταξύ των παγανιστών Πρώσων και των Τευτόνων Ιπποτών. Εξελέγη επίσκοπος Βερντέν το 1253. Το 1255, ο Πάπας Αλέξανδρος Δ΄ (1254-1261) τον έκανε Λατίνο Πατριάρχη Ιεροσολύμων.

Είχε επιστρέψει από τα Ιεροσόλυμα στο Βιτέρμπο, έδρα τότε του Πάπα, αναζητώντας βοήθεια για τους κατατρεγμένους χριστιανούς της Ανατολής, όταν ο Πάπας Αλέξανδρος Δ΄ πέθανε. Μετά από τρίμηνη χηρεία του θρόνου, το οκταμελές Κονκλάβιο εξέλεξε νέο Πάπα στις 29 Αυγούστου του 1261 τον Pantaléon, ο οποίος πήρε το όνομα Ουρβανός Δ΄.

Την παραμονή της εκλογής του, η Λατινική Αυτοκρατορία κατέρρευσε, καθώς η Κωνσταντινούπολη επανακαταλήφθηκε από τον Μιχαήλ Η' Παλαιολόγο. Ως νέος Πάπας, ο Ουρβανός Δ΄ επιχείρησε να ξεκινήσει νέα Σταυροφορία για την επανασύσταση της Λατινικής Αυτοκρατορίας, χωρίς όμως αποτέλεσμα. Το 1264 εισήγαγε τον εορτασμό του Corpus Christi (σώμα του Χριστού).

Η Παποσύνη του αναλώθηκε στα θέματα της κυριαρχίας της Ιταλίας. Η μακρά αντιπαράθεση με τον Φρειδερίκο Β΄ Χοενστάουφεν είχε εξελιχθεί σε διαμάχες μεταξύ φιλο-αυτοκρατορικών (Γιβελίνων) και φιλο-παπικών (Γουέλφων) φραξιών. Ο Πάπας με τα φιλικά σε αυτόν στρατεύματα κατείχε τότε ένα χαλαρό συνασπισμό πόλεων που περιλάμβανε την Μάντοβα και την Φερράρα, ενώ οι Χοενστάουφεν της Σικελίας είχαν ανέκαθεν βλέψεις στις πόλεις της Λομβαρδίας. Ο Ουρβανός διαπραγματευόταν επί δύο χρόνια με τον Μάνφρεντ της Σικελίας για το εάν αυτός θα ανελάμβανε να βοηθήσει στην ανασύσταση της Λατινικής Αυτοκρατορίας, με αντάλλαγμα την αναγνώριση του Πάπα σε δικαιώματά του επί του βασιλείου. Ταυτόχρονα, ο Ουρβανός ήρθε σε συμφωνία με τον Κάρολο τον Ανδεγαυό, τότε κόμη της Προβηγκίας, σύμφωνα με την οποία ο Πάπας υποσχόταν πλοία και στρατό και ο Κάρολος να μην εγείρει αξιώσεις σε αυτοκρατορικές κτήσεις στη Βόρεια Ιταλία, ούτε σε παπικά εδάφη. Επίσης, ο Κάρολος συμφώνησε να χορηγήσει στον Ουρβανό περί τις 10.000 ουγγιές χρυσό, ως φεουδαρχική εισφορά, με αντάλλαγμα ο Πάπας να μπλοκάρει την εκλογή του Κονραντίνου ως βασιλέα των Γερμανών. 

Ο Ουρβανός Δ΄ πέθανε στην Περούτζια στις 2 Οκτωβρίου του 1264.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Καθολική Εγκυκλοπαίδεια

Πάπες
Γάλλοι Πάπες
Πάπες 13ου αιώνα