Σταμάτης Σπανουδάκης

Ο Σταμάτης Σπανουδάκης (γενν. 11 Δεκεμβρίου 1948, Νέα Ιωνία) είναι Έλληνας συνθέτης.

Βιογραφία 
Γεννήθηκε στις 11 Δεκεμβρίου 1948 στη Νέα Ιωνία Αττικής. Ο πατέρας του ήταν πολιτικός μηχανικός.  

Από μικρός ήθελε να παίζει και να γράφει μουσική. Όμως ο πατέρας του δεν ήθελε να ασχοληθεί με τη μουσική, επειδή τον προόριζε για διάδοχό του στη δουλειά. Κάποια στιγμή, μάλιστα, έκρυψε μία κιθάρα που είχε και του απαγόρευσε να την ξαναγγίξει. Χάρη στον παππού του, ο οποίος ήταν πιο προοδευτικός, και παρά τις αντιρρήσεις των γονιών του, σε ηλικία 12 ετών, ξεκίνησε να μελετάει κλασική μουσική.  Πιο συγκεκριμένα, άρχισε να παρακολουθεί μαθήματα κιθάρας και θεωρίας με τον καθηγητή Χαράλαμπο Εκμεκτσόγλου. Στα μαθητικά του χρόνια γνωρίστηκε με τη μετέπειτα σύζυγο και σύντροφο της ζωής του μέχρι σήμερα, Ντόρη.

Όταν ήταν 15 χρόνων,  ο πατέρας του πέθανε. Στα 17 του έφυγε από το σπίτι, ζούσε παίζοντας μπάσο και πλήκτρα σε νυχτερινά κέντρα και έμενε σε σπίτια φίλων του. Εκεί γνώρισε αρκετούς μουσικούς ανάμεσά τους ο Λουκάς Σιδεράς, ντράμερ του συγκροτήματος Aphrodite's Child, με τον οποίο πήγαν μαζί στο Παρίσι. Εκεί έφτιαξαν ένα συγκρότημα με το όνομα Eros. Από εκεί ξεκινάει μία ανήσυχη πορεία γεμάτη αναζητήσεις, την οποία όμως σύντομα ξεπέρασε και βρήκε τον εαυτό του. Ασχολήθηκε με τη ροκ μουσική και προσπάθησε να αποκτήσει επιτυχία σε αυτό το είδος. 

Αυτές του οι προσπάθειες τον οδήγησαν στο να μετοικήσει από τη Γαλλία στην Αγγλία, όπου έζησε αρκετά χρόνια και ηχογράφησε τους πρώτους του δίσκους. Αργότερα, όμως, συνειδητοποίησε ότι δεν είναι αυτός ο προορισμός του: «Ωραίο το ροκ, αλλά υπάρχει κάτι ουσιαστικότερο. Κάτι πιο βαθύ, που για ‘μένα τότε ήταν η κλασική μουσική. Οπότε η Γερμανία ήταν η μόνη λύση μου για να σπουδάσω.». Οπότε, αποφάσισε να επιστρέψει στις κλασικές σπουδές του και να μελετήσει σύνθεση, αρχικά στην Ακαδημία του Würzburg με καθηγητή τον Bertold Hummel. 

Στη Γερμανία έπαθε τη μεγάλη του εσωτερική κρίση. Είχαν φτάσει στο σημείο να σκέφτονται την αυτοκτονία, εκείνος και η Ντόρη. Από τους γκουρού και τα ναρκωτικά, που χαρακτήριζαν την εποχή εκείνη, ήρθαν σε επαφή με τον Χριστιανισμό. «Ε, όλα αυτά σε τρελαίνουνε. Από τη στιγμή εκείνης της προσευχής δεν τα χρειάστηκα ξανά. Όλα στη ζωή έχουν να κάνουν με τη στιγμή. Σε μια στιγμή γεννιέσαι, σε μια στιγμή ερωτεύεσαι ή πεθαίνεις, σε μια στιγμή πιστεύεις, σε μια στιγμή αλλάζει η ζωή σου». Έπειτα, επέστρεψαν πίσω στην Αθήνα όπου συνέχισε τις σπουδές του με καθηγητή τον Κωνσταντίνο Κυδωνιάτη. Ήταν τότε που γοητεύτηκε από την τρίτη του αγάπη, τη βυζαντινή μουσική, η οποία τον οδήγησε στο ελληνικό τραγούδι και την ορχηστρική μουσική. Από τότε προσπαθεί ενσυνείδητα να συνταιριάξει στη μουσική του αυτά τα τρία είδη (το ροκ, την κλασική και τη βυζαντινή).

Έχει συνεργαστεί με επιτυχημένους Έλληνες τραγουδιστές (Ντέμης Ρούσσος, Ελένη Βιτάλη, Ελευθερία Αρβανιτάκη, Λευτέρης Ζέρβας, Άλκηστις Πρωτοψάλτη, Μανώλης Μητσιάς, Γιάννης Πάριος, Βασίλης Σαλέας, Γιάννης Κούτρας, Μιχάλης Δημητριάδης, Ηλέκτρα, Πέτρος Γαϊτάνος, Ιροντίνα, Άνεμος), αναδεικνύοντας με επιτυχία την "άλλη πλευρά" τους, συνθέτοντας τη μουσική και γράφοντας τους στίχους για ένα μεγάλο αριθμό τραγουδιών που είναι ακόμα δημοφιλή. (Η ακτή, Πάμε γι' άλλες πολιτείες, Λάθος εποχή, Σήμερα, Έφυγες νωρίς, Ζωή κλεμμένη, Καλημέρα τι κάνεις κ. α.)

Έχει επίσης συνθέσει μουσική για πολλές επιτυχημένες κινηματογραφικές ταινίες στην Ελλάδα, τη Γερμανία και την Ιταλία, καθώς και μουσική για το θέατρο και την τηλεόραση, με την πρώτη κινηματογραφική συνεργασία του το 1974. Με τη μουσική για την ταινία «Πέτρινα Χρόνια» του Παντελή Βούλγαρη, απέδειξε με επιτυχία ότι το κλαρίνο μπορεί να εκφράσει και πιο απαιτητικές μουσικές κατευθύνσεις, ακόμη και θρησκευτικές – πνευματικές αναζητήσεις. (Τα χρώματα της Ίριδος, Άγγελος, Ξαφνικός έρωτας, Πέτρινα χρόνια, Όλοι είναι δρόμος, Νύφες κ. α.)

Με τα θρησκευτικά του έργα, παρουσίασε μια διαφορετική προοπτική της σύγχρονης βυζαντινής μουσικής (Κύριε των Δυνάμεων, 7 παρακλήσεις, Ημέρα Τρίτη, Εαρινή ώρα, κ. α.).

Αντλεί τα θέματά του και από την ιστορία της Ελλάδας και τον Χριστιανισμό (Αλέξανδρος, Το δάκρυ του Ιωάννη, Μαρμαρωμένος βασιληάς, Για την Σμύρνη..., Κομμάτι απ' την ψυχή μου, Χαίρε Θάλασσά μου κ. α.).

Το 1994, αποφάσισε να επικεντρωθεί σχεδόν αποκλειστικά στη σύνθεση ορχηστρικής μουσικής.

Ο Σταμάτης Σπανουδάκης ζει σε προάστιο της Αθήνας μαζί με τη Ντόρη. Διαθέτει δικό του στούντιο, όπου ηχογραφεί τη μουσική του, όντας όχι μόνο συνθέτης αλλά και στιχουργός, ενορχηστρωτής, παραγωγός, εκτελεστής, αλλά και ηχολήπτης.

Για τον Σταμάτη Σπανουδάκη

Ο William Relton έγραψε: «Ο Σταμάτης Σπανουδάκης θεωρείται ευρέως ως ο πιο παραγωγικός Έλληνας συνθέτης της εποχής του. Πολύπλευρη η μουσική του για τον κινηματογράφο, την τηλεόραση, δίσκους και συναυλίες, χρησιμοποιεί μια πλούσια και πρωτότυπη μουσική παλέτα που προκαλεί διαφορετικές αντιλήψεις στη σφαίρα της μουσικής εικόνας. Διερευνεί τόσο τραγικές όσο και δραματικές εμπειρίες εστιάζοντας στη μουσική αναπαράσταση των αιώνιων διλημμάτων και των χαρών που αντιμετωπίζει η ανθρωπότητα τόσο στο παρελθόν όσο και στο παρόν. Μέχρι σήμερα, έχει γράψει έργα για ροκ συγκροτήματα, ορχήστρες εγχόρδων, σολίστες και χορωδίες. Τα μελλοντικά σχέδια περιλαμβάνουν συνθέσεις για ξύλινα και χάλκινα πνευστά, τύμπανα και κρουστά, που προστήθονται στο εκπληκτικό έργο του. Οι συναυλίες, συμπεριλαμβανομένων των εκείνων της αίθουσας George Enescu στο Βουκουρέστι, του Royal Albert Hall στο Λονδίνο και του Beijin στο Πεκίνο, έχουν αποδείξει τη διεθνή του φήμη και έφεραν τη σφραγίδα σε αυτό το αξιοσημείωτο επίτευγμα του καλλιτέχνη για να φέρει τη μοναδική Ελληνική μουσική του σε όσο το δυνατόν ευρύτερο κοινό. Είχα το προνόμιο να διευθύνω κάποιες από τις συναυλίες του και είμαι εντυπωσιασμένος από τον τρόπο με τον οποίο θεωρεί τη μουσική του ως μια ζωντανή οντότητα που εξελίσσεται και αναπτύσσεται συνεχώς και δεν είναι ποτέ απολύτως τετραγωνισμένη.»

Έργο

Δίσκοι 
 Beautiful Lies - 1972
 Looking Back - 1976
 Στον πρώτο μουσικό - 1977
 Η συντροφιά του Νέστορα - 1977
 Maran Atha - 1977
 Ας ακούσουμε μαζί - 1977
 Τα χρώματα της Ίριδος / Προμηθέας σε δεύτερο πρόσωπο - 1978
 Maran Atha - 1978
 Το όνειρο του Νέστορα - 1979
 Τραγούδια αγάπης - 1980
 Ο κήπος με τ' αγάλματα - 1980
 Ο παραμυθάς - 1980
 Ο παραμυθάς 2 - 1981
 Κύριε των Δυνάμεων - 1982
 Άγγελος - 1982
 Μέρα οργής - 1982
 Ξαφνικός έρωτας - 1984
 Εδώ κάτι συμβαίνει - 1984
 Πέτρινα χρόνια - 1985
 7 παρακλήσεις - 1985
 Some of us are not - 1985
 Κοντραμπάντο - 1986
 Καθ' οδόν - 1987
 Κοντραμπάντο - 1987
 Απουσίες - 1987
 Και μπήκαμε στα χρόνια - 1988
 Ω, γλυκύ μου Έαρ - 1988
 Η φανέλα με το 9 - 1988
 Τανιράμα - 1989
 Δυο βήματα απ' την άμμο - 1989
 Πινγκ Πονγκ - 1989
 Ημέρα Τρίτη - 1990
 Το δίλημμα - 1990
 Είμαι καλά, ευχαριστώ - 1991
 Άντε γεια... - 1991
 Επαφή - 1992
 Θάλασσα - 1992
 Πού πας όταν κοιμάσαι - 1992
 Αλέξανδρος "Το παραμύθι της Ανατολής, Το όνειρο της Δύσης" - 1994
 Εδώ κάτι συμβαίνει - 1994
 Το δάκρυ του Ιωάννη - 1996
 Εαρινή ώρα - 1996
 Μπροστά στον κόσμο - 1998
 Μαρμαρωμένος βασιλιάς - 1998
 Όλα είναι δρόμος - 1998
 Χιλιαεννιακοσιαενενηνταεννέα - 1999
 Για την Σμύρνη - 2001
 Κομμάτι απ' την ψυχή μου - 2003
 Two nights under the Acropolis - 2004
 Νύφες - 2004
 Πάπι Ταμ - 2005
 Live at the Royal Albert Hall - 2006
 Τανγκό στην ακτή - 2007
 Αλέξανδρος II "Δρόμοι που δεν περπάτησες" - 2008
 Live in China - 2009
 Σαν προσευχή... - 2010
 Θέλω να 'μαι πάντα μαζί σου - 2011
 Ελλάδα στους ώμους τη γη κουβαλάς - 2012
 Χαίρε, Θάλασσά μου - 2012
 Ηλιοποτισμένη - 2016

Singles και EPs 
 Parting message - 1976
 EP - 1985
 Λάθος εποχή / Και σε ζητάω ακόμα - 1990
 Μπροστά στον θρόνο - 1996
 Χίλιαεννιακόσιαενενηνταεννεα / Χριστός γεννάται - 1999
 Για την Σμύρνη... - 2001

Συλλογές 
 Με λόγια... Ή χωρίς - 1993
 Επιτυχίες... Με λόγια... - 1994
 Τα χρώματα της Ίριδος / Προμηθέας σε δεύτερο πρόσωπο / Maran Atha - 1994
 Μέρα οργής / Κύριε των Δυνάμεων - 1994
 Η στιγμή που περνάει και χάνεται... Χωρίς λόγια - 1994
 Είμαι ζωντανός επειδή σε αγάπησα... Χωρίς λόγια II - 1995
 Μπροστά στον κόσμο - 1998
 Τώρα είμαι εδώ και η ζωή συνεχίζεται... Χωρίς λόγια III - 2000
 Κόκκινο, πράσινο, κίτρινο - 2000
 Before the exhibition - 2000
 Και το 'ξερες... - 2002
 Κινηματογραφικά I - 2004
 7 στιγμές - 2009
 30 χρόνια μουσική και τραγούδια (1985 - 2015) - 2015
 Music for films - 2004
 Guitars - 2014
 In a classical mood - 2014
 In an eastern mood - 2014

Πηγές
http://www.stamatisspanoudakis.com

Έλληνες μουσικοί
Έλληνες τραγουδοποιοί
Έλληνες στιχουργοί
Έλληνες συνθέτες μουσικής ταινιών
Έλληνες συνθέτες