Κύπελλο Γαλλίας (ποδόσφαιρο ανδρών)

Το Κύπελλο Γαλλίας (γαλλικά: Coupe de France ή Coupe Charles Simon) είναι η δεύτερη πιο σημαντική ποδοσφαιρική διοργάνωση στη Γαλλία μετά το εγχώριο πρωτάθλημα (Λιγκ 1). Ο θεσμός του κυπέλλου ξεκίνησε το 1918. Στην πρώτη διοργάνωση μετείχαν 48 σύλλογοι και το κύπελλο κατέκτησε η Ολιμπίκ ντε Παντέν.

Το Κύπελλο Γαλλίας διοργανώνεται από τη Γαλλική Ομοσπονδία Ποδοσφαίρου (FFF) και η διοργάνωση είναι ανοιχτή σε επαγγελματικές και μη επαγγελματικές ομάδες από όλη τη χώρα. Ο θεσμός είναι ιδιαίτερα δημοφιλής. Είναι χαρακτηριστικό ότι το 2007 δήλωσαν συμμετοχή περισσότερες από 6.500 ομάδες.

Ιστορικό 

Ο θεσμός δημιουργήθηκε κατά τη διάρκεια του Α΄ παγκοσμίου πολέμου και πήρε την επωνυμία Κύπελλο Σαρλ Σιμόν από το όνομα ενός ποδοσφαιριστή που πέθανε στη διάρκεια του πολέμου. Από το 1927 καθιερώθηκε ο Πρόεδρος της Γαλλίας να απονέμει το κύπελλο στη νικήτρια ομάδα δίνοντας μια ξεχωριστή αίγλη στον τελικό. Πολυνίκης σύλλογος είναι η Παρί Σεν Ζερμέν με 14 κύπελλα σε 19 τελικούς, όλους από το 1982 και έπειτα.

Τρεις ποδοσφαιριστές έχουν καταφέρει να κερδίσουν το κύπελλο πέντε φορές: ο Ζόμερλιντς (1946, 1947, 1948, 1953, 1955), ο Μπατενέ (1974, 1975, 1977, 1982, 1983) και ο Αλέν Ροσέ (1986, 1987, 1993, 1995, 1998).

Εκπλήξεις 
Ο θεσμός διεξάγεται με το σύστημα μονών νοκ-άουτ αγώνων και συχνά υπάρχουν εκπλήξεις. Έντεκα φορές έχουν αγωνιστεί στον τελικό ομάδες από μικρότερες κατηγορίες. Η πρώτη που το πέτυχε ήταν η Σαρλεβίλ το 1936 και η πιο πρόσφατη η Σατορού το 2004. Η Χάβρη είναι η μοναδική ομάδα Β΄ κατηγορίας που πήρε το Κύπελλο, το 1959 νικώντας στον επαναληπτικό τελικό τη Σοσό με 3-0. Το 1996 η Νιμ Ολιμπίκ κατάφερε να γίνει η μοναδική ομάδα Γ' κατηγορίας που έφτασε σε τελικό, όπου ηττήθηκε από την Οσέρ με 2-1. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της ερασιτεχνικής ομάδας Καλαί, η οποία έφτασε στον τελικό του 2000 ενώ αγωνιζόταν στην τέταρτη κατηγορία. Απέκλεισε διαδοχικά πολλές ομάδες ανώτερων κατηγοριών και στον τελικό πάλεψε στα ίσα με τη Ναντ, πριν ηττηθεί με δυσκολία με σκορ 2-1 με πέναλτι.

Τελικοί

1918 ως 1945 
 1918: Ολιμπίκ Παντέν – ΦΚ Λιόν: 3-0
 1919: ΚΑΣΖ Παρί - Ολιμπίκ Παντέν: 3-2
 1920: Σερκλ Αθλετίκ Παρί - Χάβρη: 2-1
 1921: Ρεντ Σταρ Παρί - Ολιμπίκ Παντέν: 2-1
 1922: Ρεντ Σταρ Παρί – Σταντ Ρενς: 2-0
 1923: Ρεντ Σταρ Παρί – Σετ: 4-2
 1924: Ολιμπίκ Μαρσέιγ – Σετ: 3-2
 1925: ΚΑΣΖ Παρί – Ρουέν: 1-1, 3-2 (επαναλ.)
 1926: Ολιμπίκ Μαρσέιγ – Βαλεντινιέ: 4-1
 1927: Ολιμπίκ Μαρσέιγ – Κεβιγύ: 3-0
 1928: Ρεντ Σταρ Παρί – Σερκλ Αθλετίκ Παρί: 3-1
 1929: Μονπελιέ ΣΚ – Σετ: 2-0
 1930: Σετ - Ρασίγκ Κλαμπ Παρί: 3-1
 1931: Κλαμπ Φρανσέ – Μονπελιέ: 3-0
 1932: Κάνες – Ρασίνγκ Ρουμπέ: 1-0
 1933: Εξελσιόρ Ρουμπέ - Ρασίνγκ Ρουμπέ: 3-1
 1934: Σετ - Ολιμπίκ Μαρσέιγ: 2-1
 1935: Ολιμπίκ Μαρσέιγ – Σταντ Ρενς: 3-0
 1936: Ρασίγκ Κλαμπ Παρί – Σαρλεβίλ (Β΄ κατ.): 1-0
 1937: Σοσό - Στρασμπούρ: 2-1
 1938: Ολιμπίκ Μαρσέιγ – Μετς: 2-1
 1939: Ρασίγκ Κλαμπ Παρί – Ολιμπίκ Λιλ: 3-1
 1940: Ρασίγκ Κλαμπ Παρί – Ολιμπίκ Μαρσέιγ: 2-1
 1941: Μπορντό – Φιβ: 2-0
 1942: Ρεντ Σταρ Παρί – Σετ: 2-0
 1943: Ολιμπίκ Μαρσέιγ – Μπορντό: 2-2, 4-0 (επαναλ.)
 1944: Νανσί/Λορέν – Ρεμς/Σαμπάν: 4-0
 1945: Ρασίγκ Κλαμπ Παρί - Ολιμπίκ Λιλ: 3-0

1946 ως 1970 
 1946: Ολιμπίκ Λιλ – Ρεντ Σταρ Παρί: 4-2
 1947: Ολιμπίκ Λιλ – Στρασμπούρ: 2-0
 1948: Ολιμπίκ Λιλ – ΡΚ Λανς (Β΄ κατ.): 3-2
 1949: Ρασίγκ Κλαμπ Παρί - Ολιμπίκ Λιλ: 5-2
 1950: Σταντ ντε Ρενς - Ρασίγκ Κλαμπ Παρί: 2-0
 1951: Στρασμπούρ – Βαλανσιέν (Β΄ κατ.): 3-0
 1952: Ολιμπίκ Νις - Μπορντό: 5-3
 1953: Ολιμπίκ Λιλ – Νανσί: 2-1
 1954: Ολιμπίκ Νις – Ολιμπίκ Μαρσέιγ: 2-1
 1955: Ολιμπίκ Λιλ – Μπορντό: 5-2
 1956: ΚΣ Σεντάν – Τρουά: 3-1
 1957: Τουλούζ – Ανζέ: 6-3
 1958: Σταντ ντε Ρενς - Νιμ Ολιμπίκ: 3-1
 1959: Χάβρη (Β΄ κατ.) - Σοσό: 2-2, 3-0 (επαναλ.)
 1960: Μονακό - Σεντ Ετιέν: 4-2
 1961: ΚΣ Σεντάν - Νιμ Ολιμπίκ: 3-1
 1962: Σεντ Ετιέν – Νανσί: 1-0
 1963: Μονακό - Ολιμπίκ Λυών: 0-0, 2-0 (επαναλ.)
 1964: Ολιμπίκ Λυών - Μπορντό: 2-0
 1965: Σταντ ντε Ρενς – ΚΣ Σεντάν: 2-2, 3-1 (επαναλ.)
 1966: Στρασμπούρ – Ναντ: 1-0
 1967: Ολιμπίκ Λυών - Σοσό: 3-1
 1968: Σεντ Ετιέν - Μπορντό: 2-1
 1969: Ολιμπίκ Μαρσέιγ - Μπορντό: 2-0
 1970: Σεντ Ετιέν – Ναντ: 5-0

1971 ως 2000 
 1971: Ρενς - Ολιμπίκ Λυών: 1-0
 1972: Ολιμπίκ Μαρσέιγ – ΣΚ Μπαστιά: 2-1
 1973: Ολιμπίκ Λυών - Ναντ: 2-1
 1974: Σεντ Ετιέν – Μονακό: 2-1
 1975: Σεντ Ετιέν – ΡΚ Λανς: 2-0
 1976: Ολιμπίκ Μαρσέιγ - Ολιμπίκ Λυών: 2-0
 1977: Σεντ Ετιέν – Σταντ ντε Ρενς: 2-1
 1978: Νανσί - Ολιμπίκ Νις: 1-0
 1979: Ναντ – Οσέρ (Β΄ κατ.): 4-1
 1980: Μονακό – Ορλεάνη (Β΄ κατ.): 3-1
 1981: Μπαστιά - Σεντ Ετιέν: 2-1
 1982: Παρί Σεν Ζερμέν - Σεντ Ετιέν: 2-2 (6-5 πέν.)
 1983: Παρί Σεν Ζερμέν - Ναντ: 3-2
 1984: Μετς - Μονακό: 2-0
 1985: Μονακό - Παρί Σεν Ζερμέν: 1-0
 1986: Μπορντό – Ολιμπίκ Μαρσέιγ: 2-1
 1987: Μπορντό - Ολιμπίκ Μαρσέιγ: 2-0
 1988: Μετς - Σοσό: 1-1 (5-4 πέν.)
 1989: Ολιμπίκ Μαρσέιγ - Μονακό: 4-3
 1990: Μονπελιέ ΣΚ - Ρασίγκ Κλαμπ Παρί: 2-1
 1991: Μονακό - Ολιμπίκ Μαρσέιγ: 1-0
 1992: Η διοργάνωση διακόπηκε, όταν κατέρρευσε η κερκίδα στο στάδιο της Μπαστιά σκοτώνοντας 18 άτομα πριν από τον ημιτελικό Μπαστιά - Μαρσέιγ. 
 1993: Παρί Σεν Ζερμέν - Ναντ: 3-0
 1994: Οσέρ – Μονπελιέ ΣΚ: 3-0
 1995: Παρί Σεν Ζερμέν - Στρασμπούρ: 1-0
 1996: Οσέρ – Νιμ Ολιμπίκ (Γ΄ κατ.): 2-1
 1997: Ολιμπίκ Νις – Γκανγκάμπ: 1-1 (4-3 πέν.)
 1998: Παρί Σεν Ζερμέν – ΡΚ Λανς: 2-1
 1999: Ναντ – Σεντάν (Β΄ κατ.): 1-0
 2000: Ναντ - Καλαί (Δ΄ κατ.): 2-1

2001 ως σήμερα 
 2001: Στρασμπούρ – Αμιένη (Β΄ κατ.): 0-0 (5-4 πέν.)
 2002: Λοριάν – Μπαστιά: 1-0
 2003: Οσέρ – Παρί Σεν Ζερμέν: 2-1
 2004: Παρί Σεν Ζερμέν – Σατορού (Β΄ κατ.): 1-0
 2005: Οσέρ – Σεντάν: 2-1
 2006: Παρί Σεν Ζερμέν - Ολιμπίκ Μαρσέιγ: 2-1
 2007: Σοσό - Ολιμπίκ Μαρσέιγ: 2-2 (5-4 πέν.)
 2008: Ολιμπίκ Λυών - Παρί Σεν Ζερμέν: 1-0
 2009: Γκανγκάμπ - Σταντ Ρεννέ: 2-1
 2010: Παρί Σεν Ζερμέν - ΑΣ Μονακό: 1-0 (στην παράταση)
 2011: Ολιμπίκ Λιλ - Παρί Σεν Ζερμέν: 1-0
 2012: Ολιμπίκ Λυών - Κεβιγύ (Γ΄ κατ.): 1-0
 2013: Ζιροντέν Μπορντό - Εβιάν: 3-2
 2014: Γκανγκάμπ - Σταντ Ρεννέ: 2-0
 2015: Παρί Σεν Ζερμέν - Οσέρ: 1-0
 2016: Παρί Σεν Ζερμέν - Ολιμπίκ Μαρσέιγ: 4-2
 2017: Παρί Σεν Ζερμέν - Ανζέ ΣΚΟ: 1-0
 2018: Παρί Σεν Ζερμέν - Λε Ερμπιέ: 2-0
 2019: Σταντ Ρενναί - Παρί Σεν Ζερμέν: 2-2 (6-5 πέν.)
 2020: Παρί Σεν Ζερμέν - Σεντ Ετιέν: 1-0
 2021: Παρί Σεν Ζερμέν - Μονακό: 2-0
 2022: Ναντ - Νις: 1-0
 2023: Τουλούζ - Ναντ: 5-1

Τίτλοι ανά σύλλογο 
Ως το 2023 το Κύπελλο Γαλλίας έχουν κατακτήσει 33 διαφορετικές ομάδες. Επίσης, άλλες 20 έχουν παίξει στον τελικό δίχως να καταφέρουν να κατακτήσουν το τίτλο, ανεβάζοντας σε 53 τον αριθμό των φιναλίστ.

 Μόνο φιναλίστ
3 φορές: ΡΚ Λανς (1948, 1975, 1998), Ολιμπίκ Νιμ (1958, 1961, 1996)
 2 φορές:  Κεβιγύ (1927, 2012), Ρασίνγκ Ρουμπέ (1932, 1933), FC Νανσί (1953, 1962), Ανζέ (1957, 2017)
 1 φορά: ΦΚ Λιόν (1918), Ρουέν (1925), Βαλεντινιέ (1926), Σαρλεβίλ (1936), Φιβ (1941), Ρεμς/Σαμπάν (1944), Βαλενσιέν (1951), Τρουά (1956), Ορλεάνη (1980), Καλαί (2000), Αμιάν (2001), Σατορού (2004), Εβιάν-Τονόν-Γκαγιάρ (2013), Λε Ερμπιέ (2018)

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Official page on FFF site
 Coupe de France page on LFP site
 Coupe de France Fixtures, Results and Detailed Statistics 

Κύπελλα ποδοσφαίρου Γαλλίας