Αλή Ντίνο

Ο Αλή-Εκρέμ Ντίνο γνωστός και ως Αλή Ντίνο μπέης (Πρέβεζα, 1890 - Αθήνα, 1.11.1938) ήταν Έλληνας γελοιογράφος και πολιτικός, τσάμικης καταγωγής και μουσουλμάνος στο θρήσκευμα. Ήταν γόνος της φεουδαρχικής οικογένειας Ντίνο από τη Θεσπρωτία της Ηπείρου.

«Πρέπει να ψάξεις σε σκονισμένα κι αφανισμένα απ' το σαράκι σώματα εφημερίδων και σε ελλειπείς δημόσιες βιβλιοθήκες για να μαγευτείς απ' αυτόν τον Γαλαξία που φώτισε την εποχή του κι έδυσε μαζί της. Και μιλάμε για ένα γαλαξία αστραποβόλο, ένα ποτάμι από χιούμορ ...».

Κώστας Μητρόπουλος

Βιογραφικό
Γεννήθηκε το 1890 στην Πρέβεζα και καταγόταν από οικογένεια Τσάμηδων αξιωματούχων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας που ήταν εγκατεστημένη στην Πρέβεζα. Γιος του Ρασίχ Ντίνο και της Σαφέτ Γκαζί Τουρχάν.  Ο παππούς του, Αμπεντίν πασάς Ντίνο, διετέλεσε υπουργός εξωτερικών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και κυβερνήτης (βαλής) του αρχιπελάγους των Δωδεκανήσων επί Αβδούλ Χαμίτ.

Ο Αλή Ντίνο σπούδασε στη Σορβόνη πολιτικές επιστήμες και δούλεψε ως σκιτσογράφος σε αρκετά έντυπα όπως στον Σατανά, στο Φλιτ, στον Φανό των Συντακτών, στον Ελεύθερο Τύπο και κυρίως στην Πρωία, όπου εργαζόταν μέχρι το θάνατό του, το 1938. Διετέλεσε πρόεδρος της Ένωσης Σκιτσογράφων (ήταν από τα ιδρυτικά της μέλη), ταμίας της Ένωσης Σωματείων Εικαστικών Τεχνών και γενικός Έφορος στη Στέγη γραμμάτων και Τεχνών.

Σε ηλικία 25 ετών πολιτεύτηκε με το συνασπισμό της Ηνωμένης Αντιπολίτευσης των Δημητρίου Γούναρη, Γεωργίου Θεοτόκη και Δημητρίου Ράλλη, εκλέχτηκε βουλευτής στις 6.12.1915 και άσκησε τα καθήκοντα του βουλευτή μέχρι τις 30.6.1917. Αργότερα πολιτεύτηκε με άλλα κόμματα, χωρίς να κατορθώσει να εκλεγεί.

Ήταν παντρεμένος με την Άλμπα Μοντίνι, ιταλικής καταγωγής, η οποία γεννήθηκε στη Ζάρα της Κροατίας και μεγάλωσε στην Τεργέστη. Μαζί απέκτησαν μία κόρη, τη Σαφέτ Ντίνο, σύζυγο Δημητρίου Μαυρομμάτη.

Ο Αλή Ντίνο πέθανε αιφνίδια την 1.11.1938, σε ηλικία 48 ετών, στην Αθήνα, εξ αιτίας εγκεφαλικού αιματώματος. 

Ο Αλέκος Σακελλάριος τον είχε συναντήσει λίγες ημέρες πριν τον θάνατό του και είχε πει γι' αυτόν ότι ήταν ένας από τους πιο γνωστούς σκιτσογράφους της εποχής. Σε ερώτηση του Σακελλάριου εάν ήταν προληπτικός, ο Αλή Ντίνο ξεκαρδίστηκε στα γέλια και του είπε Προτιμώ να πεθάνω, παρά να το πιστέψω.

Στα σκίτσα του, που τα χαρακτηρίζουν οι ρεαλιστικές γραμμές των εικονιζόμενων, έντονη είναι η ειρωνεία. Η δουλειά του ήταν περισσότερο γελοιογραφική ηθογραφία και λιγότερο πολιτική γελοιογραφία. Έχουν σωθεί αρκετά σκίτσα του που απεικονίζουν Τσάμηδες και Πρεβεζάνους, καθώς και επώνυμους της καλής αθηναϊκής κοινωνίας του μεσοπολέμου. Ο Αλή Ντίνο υπέγραφε τα σχέδιά του ως Dino. Εξαιτίας της λιτότητας του σχεδίου του, θεωρείται από κάποιους ομότεχνούς του προάγγελος της νεότερης γελοιογραφίας και ανανεωτής του γελοιογραφικού σχεδίου.

Ο Ζαχαρίας Παπαντωνίου σε άρθρο του στις 8 Νοεμβρίου του 1938 στην εφημερίδα Ελεύθερο Βήμα των Αθηνών  περιέγραφε τον Αλή Ντίνο έναν απλό, εράσμιο άνθρωπο με φέρσιμο και νοοτροπία περισσότερο διεθνή παρά αλβανική σημειώνοντας χαρακτηριστικά πως δεν είχε άλλο αλβανικό παρά το ελαφρό χρώμα της προφοράς. Για τα ηθογραφικά του σχέδια, με θέμα την Τσαμουριά, ο Παπαντωνίου  ανέφερε ότι ήταν γελαστά και δροσερότατα και αποτελούσαν κοινωνικές σάτιρες.

Το 1993 ο Δήμος Πρέβεζας και η Δημοτική βιβλιοθήκη της πόλης εξέδωσαν ένα λεύκωμα για τον Αλή Ντίνο με βιογραφικά του στοιχεία και σκίτσα με τίτλο Αλή Ντίνο Μπέη, Σκιτσογράφος (1890-1938).

Σημείωση

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
ΩΣ3, τχ. 53, Μάρτιος 2006, Αφιερώματα, Αλή Ντίνο. Ένας ευγενής μπέης.

Βιβλιογραφικές παραπομπές

Έλληνες σκιτσογράφοι
Βουλευτές Πρέβεζας
Έλληνες αλβανικής καταγωγής
Τσάμηδες