Απελευθερωτική Γερμανικής Κατοχής Οργάνωση Νέων

Η Απελευθερωτική Γερμανικής Κατοχής Οργάνωση Νέων ( Α.Γ.Κ.Ο.Ν.  ή Α.Γ.Κ.Ω.Ν.) ήταν αντιστασιακή οργάνωση νέων που ιδρύθηκε στην Αθήνα τον Ιούλιο 1941 κατά τη διάρκεια της Γερμανικής Κατοχής.  Αρχηγός και εμπνευστής της οργάνωσης υπήρξε ο 28άχρονος δικηγόρος Σπυρίδων Γραμμένος.

Τον σκληρό πυρήνα της οργάνωσης απετέλεσαν οι βετεράνοι του πόλεμου 1940 τέσσερις Κερκυραίοι αδελφοί : Σπυρίδωνας, Γεώργιος, Νικόλαος και Διονύσιος Γραμμένος, καθώς και οι : Κώστας Μπούρας, Σωτήρης Κουβάς,  Αποστόλης Λέτσος και Θανάσης Καραϊνδρος. Τα πρώτα μέλη στρατολογήθηκαν ανάμεσα σε φοιτητές, πρώην συμπολεμιστές και νεαρούς στρατιωτικούς και αστυνομικούς. Έδρα στρατολόγησης υπήρξε το κατάστημα του Διονυσίου Γραμμένου στην συμβολή των οδών Ψαρών και Δεληγιάννη. Αργότερα οι αδελφοί Γραμμένου μεταπήδησαν στην πολυπληθέστερη και καλύτερα στελεχωμένη Οργάνωση Ε.Δ.Ε.Σ. του Ναπολέοντα Ζέρβα και τελικά ενσωματώθηκαν σ' αυτήν μαζί με άλλα μέλη που απάρτιζαν την Οργάνωση, όπως ο εικοσιενάχρονος τότε, Κερκυραίος αστυνομικός Σωτήρης Κουβάς (κατοπινός Υπαρχηγός Α.Π.), αφού πρώτα συνεργάσθηκαν με άλλες νεώτερες οργανώσεις, όπως η «ΜΙΔΑΣ 614» του Στρατηγού Γιάννη Τσιγάντε που αποτελείτο από πατριώτες που είχαν εκπαιδευτεί στη Μέση Ανατολή, αστυνομικούς, στρατιωτικούς και το δικηγόρο, πρώην αστυνομικό και μάλλον συμφοιτητή του Σπύρου Γραμμένου στη νομική σχολή Κώστα Μπούρα, ο οποίος προδομένος (όπως αργότερα τον Αύγουστο 1944 και ο Σπύρος Γραμμένος) από το Βασάτη παραδόθηκε στους Γερμανούς και αφού βασανίσθηκε, εκτελέσθηκε στις 19.6.1943 στο σκοπευτήριο της Καισαριανής. 

Μετά τον πόλεμο ο Βασάτης καταδικάσθηκε σε «ισόβια». Στη Ζάκυνθο για τη δολοφονία του Σπύρου Γραμμένου και άλλες δολοφονίες πατριωτών, δικάσθηκαν από παρόμοια δικαστήρια οι: Ι. Κούτσης,  Π. Μποζίνης,  Α. Κωστής,  Δ. Κάπαρης,  Ε. Βλασσόπουλος,  Α. Μποζίνης,  Β. Παπαδάτος,  Ε. Μπελογιάννης και  Α. Γιατράς, όπου άλλοι καταδικάσθηκαν σε θάνατο και άλλοι φυλακίσθηκαν.

Ιστορική μαρτυρία  

Από εξιστόρηση του Διονυσίου Γραμμένου στον γιο του Άγγελο Γραμμένο σχετικά με την Οργάνωση ΑΓΚΟΝ :

Πηγές  

«Η Ζάκυνθος τα χρόνια της σκλαβιάς»,  Διον. Χ. Στραβόλεμου, Ζάκυνθος 1948
«Χαϊδάρι - Κάστρο και βωμός της Εθνικής Αντίστασης», Αντ. Φλουντζή
«TO ΑΓΙΟ ΧΑΙΔΑΡΙ» Ένα Ημερολόγιο Κατοχής, Θεόδωρου Μιχ.Τσερπέ, προλ. Στέφανος Ληναίος, Αθήνα 2007
«Αρχεία Εθνικής Αντίστασης 1941-1944», Διεύθυνση Ιστορίας Στρατού, Αθήνα 1998,
«Εκτελεσθέντες επί κατοχής», Τσάτσου, Ιωάννα ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΦΙΛΩΝ Αθήνα 1976

Ελληνικές αντιστασιακές οργανώσεις
Οργανώσεις νέων στην Ελλάδα