Πανελλήνιο πρωτάθλημα καλαθοσφαίρισης ανδρών 1938-39

Η ομάδα του Πανελληνίου κατέκτησε το 7ο πρωτάθλημα μπάσκετ την περίοδο 1938-39, δίχως να γνωρίσει την ήττα, διπλασιάζοντας τους τίτλους της ομάδας μετά από δέκα χρόνια. Αντίπαλος του στον τελικό ήταν ο Σπόρτιγκ, τον οποίο ο Πανελλήνιος είχε νικήσει και κατά την κανονική διάρκεια του πρωταθλήματος. Το πανελλήνιο πρωτάθλημα διεξήχθη στην Αθήνα, στο γυμναστήριο του Α.Ο. Σπόρτιγκ στα Κάτω Πατήσια, από Σάββατο 29 Απριλίου ως Δευτέρα 1 Μαΐου 1939. Διοργανωτής ήταν ο ΣΕΓΑΣ.

Πρωτάθλημα Αθηνών-Πειραιώς

Πριν από το πανελλήνιο προηγήθηκε το πρωτάθλημα Αθηνών-Πειραιώς που ξεκίνησε στις 13 Νοεμβρίου 1938 με συμμετοχή 15 συλλόγων συνολικά. Οι αγώνες έγιναν στο Πανεπιστημιακό Γυμναστήριο και στο Παναθηναϊκό Στάδιο. Οι μετέχοντες σύλλογοι ήταν:

1. Πανελλήνιος Γ.Σ.    
2. Πανιώνιος    
3. Παναθηναϊκός    
4. Α.Ο. Σπόρτιγκ    
5. Πανεπιστήμιο Αθηνών 

6. Α.Ο. Νήαρ Ηστ Καισαριανής    
7. Ολυμπιακός Πειραιώς    
8. Πειραϊκός Σύνδεσμος    
9. ΧΑΝ Αθηνών    
10. ΧΑΝ Κοκκινιάς

11. Α.Ο. Νέοι Βύρωνος    
12. ΑΕ Εμποροϋπαλλήλων    
13. Αθηναϊκός Α.Σ.    
14. AE Παγκρατίου    
15. Α.Ο. Παλαιό Φάληρο

Νικητής αναδείχθηκε ο Πανελλήνιος Γ.Σ. που νίκησε στον αποφασιστικό αγώνα τον δευτεραθλητή Πανιώνιο.

Πρωτάθλημα Πατρών
Στο πρωτάθλημα μπάσκετ της Πάτρας μετείχαν οι ακόλουθοι τέσσερις σύλλογοι: Ε.Α. Πατρών, Π.Ο. Πατρών, Παναχαϊκή και Σκαγιοπούλειο. Διοργανώτρια ήταν η Ε.Α.Π. και η έναρξη των αγώνων έγινε στις 4 Δεκεμβρίου 1938 στο γυμναστήριο της Παναχαϊκής με τους αγώνες: Ε.Α.Π.-Π.Ο.Π. 33-26 και Σκαγιοπούλειο-Παναχαϊκή 33-21. Για το πανελλήνιο πρωτάθλημα προκρίθηκε ο Πετοσφαιρικός Όμιλος Πατρών (ΠΟΠ).

Πανελλήνιο πρωτάθλημα

Το πανελλήνιο πρωτάθλημα αρχικά είχε αποφασιστεί να γίνει στην Πάτρα αλλά τελικά πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα, στο γυμναστήριο του Α.Ο. Σπόρτιγκ, από Σάββατο 29 Απριλίου ως Δευτέρα 1 Μαΐου 1939 με συμμετοχή 12 ομάδων, δέκα του κέντρου, του Ηρακλή Θ. και του Π.Ο. Πατρών. Τελικά, οι δύο επαρχιακές ομάδες δεν έλαβαν μέρος. Η επιλογή του γυμναστηρίου του Σπόρτιγκ στα Κάτω Πατήσια έγινε, διότι ο σύλλογος είχε εγκαταστήσει σύστημα ηλεκτροφωτισμού, το μοναδικό τότε στην Ελλάδα, έτσι ώστε να διεξάγονται αγώνες και τις βραδινές ώρες. Το πρωτάθλημα διεξήχθη με το σύστημα του "διπλού αποκλεισμού" (double elimination), δηλαδή με τον αποκλεισμό όποιας ομάδας συμπληρώσει δύο ήττες ώσπου να απομείνουν μόνο δύο για τον τελικό.   

Οι αγώνες σημείωσαν μεγάλη επιτυχία και η διεξαγωγή τους υπό το φως των προβολέων τούς προσέδωσε ιδιαίτερη επιβλητικότητα.

Σύλλογοι που μετείχαν
Μετείχαν οι σύλλογοι:   

1. Πανελλήνιος Γ.Σ.    
2. Α.Ο. Σπόρτιγκ 
3. Πανεπιστήμιο Αθηνών 
4. Παναθηναϊκός 
5. Πανιώνιος    
6. Α.Ο. Νέοι Βύρωνος 

7. Α.Ο. Παλαιό Φάληρο
8. ΧΑΝ Αθηνών  
9. ΑΕ Εμποροϋπαλλήλων   
10. ΧΑΝ Κοκκινιάς
11. Πετοσφαιρικός Όμιλος Πατρών (Π.Ο.Π.) (δεν προσήλθε)
12. Ηρακλής Θεσσαλονίκης (δεν προσήλθε)

Αποτελέσματα
Το πρωτάθλημα διεξήχθη με το σύστημα του "διπλού αποκλεισμού" (double elimination). Δηλαδή όποια ομάδα συμπλήρωνε δύο ήττες αποκλειόταν από τη συνέχεια. Στον α΄ γύρο οι ομάδες αγωνίστηκαν έπειτα από κλήρωση. Στο β΄ γύρο κληρώθηκαν οι ηττημένες μεταξύ τους ώστε να υπάρξουν αποκλεισμοί τριών συλλόγων και οι νικήτριες μεταξύ τους. Στην α΄ σειρά των ημιτελικών κληρώθηκαν μεταξύ τους οι ομάδες που είχαν από μία ήττα και έτσι αποκλείστηκαν άλλοι τρεις σύλλογοι. Ακολούθησε η β΄ σειρά ημιτελικών, στην οποία οι έξι εναπομείναντες σύλλογοι αγωνίστηκαν μεταξύ τους, εφόσον δεν είχαν αγωνιστεί στον προκριματικό γύρο μεταξύ τους. Οι σύλλογοι με μία ήττα έπαιξαν μεταξύ τους ώστε να απομείνει ένας και οι τρεις αήττητοι πάλι μεταξύ τους ώστε να υπάρξουν ήττες. Έπειτα, οι ηττημένοι που δεν είχαν αποκλειστεί έπαιξαν μεταξύ τους, ώσπου να απομείνουν οι δύο φιναλίστ. Στον τελικό αγωνίστηκαν ο Πανελλήνιος με τον Σπόρτιγκ με νικήτρια την ομάδα της Κυψέλης. Τα πλήρη αποτελέσματα των αγώνων ήταν:

Α΄ προκριματικός γύρος
Σπόρτιγκ - Π. Φάληρο: 31-21
ΧΑΝ Αθηνών - Ν. Βύρωνος: 45-16
Πανελλήνιος - Πανιώνιος: 62-19
ΧΑΝ Κοκκινιάς - Ηρακλής Θ.: 2-0 (χωρίς αγώνα)
Παναθηναϊκός - ΠΟ Πατρών: 2-0 (χωρίς αγώνα)
Πανεπιστήμιο Αθ. - Εμποροϋπάλληλοι: 46-31

Β΄ προκριματικός γύρος
Ν. Βύρωνος - Π. Φάληρο: 24-18
Πανιώνιος - ΠΟ Πατρών: 2-0 (χωρίς αγώνα)
Εμποροϋπάλληλοι - Ηρακλής Θ.: 2-0 (χωρίς αγώνα)
Σπόρτιγκ - ΧΑΝ Αθηνών: 59-24
Πανελλήνιος - Παναθηναϊκός: 59-17
Πανεπιστήμιο Αθ. - ΧΑΝ Κοκκινιάς: 28-17

Μετά τους δύο προκριματικούς γύρους αποκλείστηκαν: Π. Φάληρο, ΠΟ Πατρών και Ηρακλής Θ. με δύο ήττες.
Α΄ ημιτελικός γύρος
ΧΑΝ Αθηνών - Εμποροϋπάλληλοι: 43-27
Πανιώνιος - Παναθηναϊκός: 37-29
Ν. Βύρωνος - ΧΑΝ Κοκκινιάς: 2-0 (χωρίς αγώνα)
Έκαναν δεύτερη ήττα και αποκλείστηκαν: Εμποροϋπάλληλοι, Παναθηναϊκός, ΧΑΝ Κοκκινιάς.
Β΄ ημιτελικός γύρος
Πανελλήνιος - Σπόρτιγκ: 60-23
Πανιώνιος - ΧΑΝ Αθηνών: 37-32 (η ΧΑΝΑ έκανε δεύτερη ήττα και αποκλείστηκε)
Πανελλήνιος - Πανεπιστήμιο Αθηνών: 37-19 
Πανιώνιος - Ν. Βύρωνος: 37-26 (οι Ν. Βύρωνος έκαναν δεύτερη ήττα και αποκλείστηκαν)
Πανεπιστήμιο Αθ. - Πανιώνιος: 35-23 (ο Πανιώνιος αποκλείστηκε με δεύτερη ήττα)
Σπόρτιγκ - Πανεπιστήμιο Αθηνών: 2-0 χωρίς αγώνα (το Πανεπιστήμιο αποκλείστηκε με δεύτερη ήττα)

Τελικός
Δευτέρα, 1 Μαΐου 1939
Γήπεδο Σπόρτιγκ, Κάτω Πατήσια
Πανελλήνιος Γ.Σ. - Α.Ο. Σπόρτιγκ: 36-20 
Συνθέσεις:
Πανελλήνιος Γ.Σ.: Πανταζόπουλος, Σκυλογιάννης, Κουτσαλέξης, Ελευθερουδάκης, Φλώρος, Ηλ. Κωστόπουλος (αγωνίστηκαν). Κοτσώνης, Αθ. Κωστόπουλος, Βάντζης, Ματάλας, Φιλίνης, Βιτάλης, Θεοφιλόπουλος, Σκυλακάκης (δεν αγωνίστηκαν).
Α.Ο. Σπόρτιγκ: Καρατζόπουλος, Νιάρχος, Λουκόπουλος, Αποστολίδης, Βάλας, Καρκαβίτσας.

Βαθμολογία 
 Βαθμολογία

Πηγές 
100 χρόνια Μπάσκετ 1891-1991, Περιοδικό Τρίποντο, 1991.
"Αθλητικόν Βήμα", 14/11/1938 κ.επόμ., ψηφ. σελ. 679 κ. επόμ.

Αναφορές   
    

Πανελλήνιο πρωτάθλημα καλαθοσφαίρισης ανδρών
Καλαθοσφαίριση το 1938
Διοργανώσεις καλαθοσφαίρισης του 1939