Τηλεργασία

Τηλε(ε)ργασία ή  εργασία από απόσταση είναι μια νέα μορφή εργασίας κατά την οποία οι εργαζόμενοι εχουν τη δυνατότητα να εργάζονται από οπουδήποτε και οποιαδήποτε μέρα και ώρα. Με άλλα λόγια, η καθημερινή μεταφορά τους σε ένα κεντρικό τόπο δουλειάς αντικαθίστανται από τη δυνατότητα εργασίας κανοντας χρήση των σύγχρονων μορφών τηλεπικοινωνίας. Πολλοί εργάζονται από το σπίτι τους, ενώ άλλοι, περιστασιακά αναφερόμενοι και ως νομάδες εργαζόμενοι ή επιβάτες του διαδικτύου χρησιμοποιούν την τεχνολογία των κινητών τηλεφώνων για να εργαστούν σε καφέ ή από άλλα σημεία. Η τηλεργασία είναι ένας ευρύτερος όρος, που αναφέρεται στην υποκατάσταση των τηλεπικοινωνιών με οποιαδήποτε μορφή ταξιδιού που σχετίζεται με εργασία, εκμηδενίζοντας μ' αυτόν τον τρόπο τους περιορισμούς της απόστασης  στις μετακινήσεις. Ένα πρόσωπο που εργάζεται από απόσταση είναι γνωστό και ως «τηλεργαζόμενος». Ένα συχνά επαναλαμβανόμενο  motto είναι ότι  «η εργασία είναι κάτι το οποίο κάνεις, κι όχι κάτι προς το οποίο ταξιδεύεις».

Ένα επιτυχημένο πρόγραμμα τηλεργασίας απαιτεί ένα στυλ διοίκησης που βασίζεται  στα αποτελέσματα και όχι  στη στενή παρακολούθηση των επιμέρους υπαλλήλων. Αυτό αναφέρεται επίσης και ως  διοίκηση μέσω στόχων σε αντιδιαστολή με τη διοίκηση μέσω επιτήρησης. Οι όροι εργασία από το σπίτι και τηλεργασία επινοήθηκαν από τον Τζακ Νίλλες το 1973.

Στατιστικές για την τηλεργασία 
Σύμφωνα με εκτιμήσεις πάνω από πενήντα εκατομμύρια εργάτες στις ΗΠΑ (περίπου 40% του ενεργού εργατικού δυναμικού) θα μπορούσαν να δουλέψουν από το σπίτι τουλάχιστον για ένα τμήμα του εργασιακού τους χρόνου, αν και το 2008, μόνο 2,5 εκατομμύρια υπάλληλοι (χωρίς τους αυτοαπασχολούμενους) θεωρούσαν το σπίτι τους σαν το βασικό χώρο εργασίας τους. 

Οι περιστασιακά τηλεργαζόμενοι —αυτοί δηλαδή που δουλεύουν από μακρυά (αν και όχι απαραίτητα από το σπίτι)— ανήλθαν στο σύνολο των 17,2 εκατομμυρίων το 2008.

Πολύ λίγες εταιρίες απασχολούν μεγάλους αριθμούς από προσωπικό πλήρως απασχολούμενο με βάση εργασίας του στο σπίτι. Η βιομηχανία τηλεφωνικών κέντρων αποτελεί μια από τις αξιοσημείωτες εξαιρέσεις σ΄αυτό, καθώς αρκετά από τα τηλεφωνικά κέντρα με έδρα τις ΗΠΑ απασχολούν χιλιάδες εργαζόμενους από το σπίτι. Για τους περισσότερους υπαλλήλους, η επιλογή να δουλέψουν από το σπίτι εκλαμβάνεται ως ένα πλεονέκτημα για τον απασχολούμενο, καθώς οι περισσότεροι το κάνουν μόνον ως μερική απασχόληση.

Το 2009 το Γραφείο Διαχείρισης Προσωπικού ανέφερε ότι περίπου 102.000 εργάτες απασχολούνται από απόσταση σύμφωνα με στοιχεία της Ομοσπονδιακής Κυβέρνησης.  

Στα επόμενα τρια χρόνια οι λαμβάνοντες τις αποφάσεις στον τομέα της Τεχνολογίας της Πληροφορίας αναμένουν ότι στο δημόσιο και ιδιωτικό τομέα η τηλεργασία θα αυξηθεί κατά 65% και 33%, αντίστοιχα.

Σύμφωνα με έρευνα της Ευρωπαϊκής Ένωσης που διεξήχθη το 2020 για τις αρνητικές συνέπειες της τηλεργασίας, που διαδόθηκε ευρέως λόγω της  παγκόσμιας πανδημίας του κορονοϊού, το 22% των εργαζομένων με μικρότερα παιδιά δυσκολεύονται να συγκεντρωθούν στην εργασία τους όλη ή την περισσότερη ώρα της εργασίας του.

Τεχνολογία
Οι ρίζες της τηλεργασίας ανιχνεύονται στις απαρχές της τεχνολογίας της δεκαετίας του  1970, με τη διασύνδεση γραφείων δορυφόρων με τις κεντρικές υποδομές μέσω τερματικών με τη χρήση τηλεφωνικών γραμμών ως γέφυρας δικτύων. Η μαζική συνεχιζόμενη μείωση του κόστους  και αύξηση στην απόδοση και τη χρησιμότητα των προσωπικών υπολογιστών άνοιξε τον δρόμο για την αποκέντρωση ακόμα περισσότερο, μεταφέροντας το γραφείο στο σπίτι. Στις αρχές της δεκαετίας του  1980, αυτά τα γραφεία παραρτήματα και οι εργαζόμενοι από το σπίτι ήταν σε θέση να συνδεθούν με την κεντρική μονάδα της εταιρείας χρησιμοποιώντας προσωπικούς υπολογιστές και τεχνολογία εξομοίωσης τερματικών (terminal emulation).

Η τηλεργασία διευκολύνεται από εργαλεία όπως το λογισμικό ομάδων (groupware), τα εικονικά ιδιωτικά δίκτυα (virtual private networks ή VPNs), τις  κλήσεις τύπου διασκέψεων (conference calling) και βιντεο-διασκέψεων (videoconferencing), και η τεχνολογία φωνής πάνω από IP (Voice over IP ή VOIP). Μπορεί να είναι αποτελεσματική και χρήσιμη για τις εταιρίες καθώς επιτρέπει στο προσωπικό και τους εργαζόμενους να επικοινωνούν από μεγάλες αποστάσεις, εξοικονομώντας σημαντικές ποσότητες σε χρόνους μετακίνησης και το συνεπαγόμενο κόστος. Καθώς οι ευρυζωνικές συνδέσεις Internet γίνονται όλο και περισσότερο ο κανόνας, όλο και περισσότεροι εργαζόμενοι έχουν ικανοποιητικές συνδέσεις στο σπίτι για να χρησιμοποιήσουν αυτά τα εργαλεία για τη διασύνδεση του γραφείου του σπιτιού τους με το εταιρικό τους intranet και τα ενδοεταιρικά δίκτυα τηλεφωνίας.

Η υιοθέτηση των τοπικών δικτύων υπολογιστών ενθάρρυνε το μοίρασμα των πόρων, και το μοντέλο πελάτη-διακομιστή έδωσε δυνατότητες για ακόμα μεγαλύτερη αποκέντρωση. Σήμερα, οι τηλεργαζόμενοι μπορούν να μεταφέρουν τους φορητούς υπολογιστές τους παντού και να τους χρησιμοποιούν τόσο στο γραφείο όσο και στο σπίτι, όσο και οπουδήποτε αλλού). Η άνοδος της τεχνολογίας του cloud computing και η διαθεσιμότητα της ασύρματης τεχνολογίας WiFi έχει δώσει την δυνατότητα πρόσβασης σε απομακρυσμένους διακομιστές μέσω ενός συνδυασμού  φορητού τεχνικού εξοπλισμού και λογισμικού.

Δυνητικά οφέλη 
Η τηλεργασία προσφέρει οφέλη σε κοινότητες, εργοδότες, και υπαλλήλους. 

Για τις κοινότητες, η τηλεργασία μπορεί να προσφέρει πιο πλήρη απασχόληση (με την αύξηση της απασχολησιμότητας των κοντινών ή περιστασιακή απομονωμένων ομάδων, όπως των αυτοαπασχολούμενων από το σπίτι και των παρεχόντων φροντίδα, των ατόμων με αναπηρία, των συνταξιούχων, και αυτών που ζουν σε απομακρυσμένες περιοχές), μειώνει την κυκλοφοριακή συμφόρηση και τα οδικά ατυχήματα, ανακουφίζει από την πίεση τις υποδομές μεταφορών, μειώνει τα αέρια θερμοκηπίου, εξοικονομεί καύσιμα, περιορίζει τη χρήση της ενέργειας, βελτιώνει την ετοιμότητα όσον αφορά τις καταστροφές, και περιορίζει τους τρομοκρατικούς στόχους. 

Για τις εταιρείες, η τηλεργασία διευρύνει τη δεξαμενή των ταλέντων, ελαχιστοποιεί την διάδοση των ασθενειών, μειώνει τα κόστη, αυξάνει την παραγωγικότητα, μειώνει το   αποτύπωμα του άνθρακα και τη χρήση της ενέργειας, μειώνει τον συνωστισμό και την τάση για απουσία των υπαλλήλων, βελτιώνει το ηθικό των υπαλλήλων, προσφέρει μια συνέχεια στις επιχειρησιακές στρατηγικές, βελτιώνει την ικανότητά τους να διαχειρίζονται δουλειές σε πολλές διαφορετικές ζώνες ώρας, και επιταχύνει την προσαρμοστικότητά τους σε πολιτισμικά θέματα. Η πλήρους απασχόλησης τηλεργασία μπορεί να εξοικονομήσει στις εταιρείες περίπου  $20.000 ανά υπάλληλο.

Για τα άτομα, η τηλεργασία, ή πιο συγκεκριμένα η εργασία από τις οικιακές εγκαταστάσεις, βελτιώνει την ισορροπία της εργασιακής ζωής, μειώνει το  αποτύπωμα του άνθρακα και την χρήση των καυσίμων, και απελευθερώνει το ισοδύναμο των 15 με  25 εργασιακών ημερών το χρόνο —χρόνο που διαφορετικά θα τον ξόδευαν στις μετακινήσεις, και εξοικονομεί  από  $4,000 έως $21,000 το χρόνο σε κόστη ταξιδίων και άλλων που αφορούν την εργασία (χωρίς να περιλαμβάνει το κόστος της παιδικής φροντίδας).  Όταν η τιμές των καυσίμων είναι κατά μέσον όρο  $3.00 το γαλόνι, ο μέσος πλήρους απασχόλησης υπάλληλος που μετακινείται 5 ημέρες την εβδομάδα ξοδεύει  $138.80 το μήνα για βενζίνη. Αν το  53% των υπαλλήλων καριέρας θα μπορούσαν να εργάζονται με τηλεργασία 2 ημέρες την εβδομάδα, τότε θα μπορούσαν συλλογικά να εξοικονομήσουν  9.7 δισεκατομμύρια γαλόνια βενζίνης και  $38.2 δισεκατομμύρια ετησίως. 

Αν αφιέρωναν το μισό του χρόνου τους στην τηλεργασία αυτοί που έχουν συμβατές δουλειές (40%) και όσοι θα επιθυμούσαν να το κάνουν  (79%) θα εξοικονομούσαν στις εταιρείες, στις κοινότητες, και στους εργαζόμενους πάνω από  $650 δις το χρόνο — ως αποτέλεσμα της αυξημένης παραγωγικότητας, μειωμένων εξόδων γραφείου, χαμηλότερων απουσιών από την εργασία, μειωμένων μετακινήσεων, μειωμένων επισκευών στους δρόμους,  μικρότερης κατανάλωσης στα καύσιμα, και άλλων εξοικονομήσεων.

Περιβαλλοντικά οφέλη 
Η τηλεργασία κέρδισε περισσότερο έδαφος στις Ηνωμένες Πολιτείες το 1996 μετά τις τροποποιήσεις της Clean Air Act που υιοθετήθηκαν με την προσδοκία της μείωσης του διοξειδίου του άνθρακα και κατώτατα όρια του όζοντος στο 25 τοις εκατό". Η πράξη απαιτούσε από τις εταιρίες με πάνω από  100 υπαλλήλους να ενθαρρύνουν τη δημιουργία μεγάλων χώρων στάθμευσης, τις δημόσιες μεταφορές, τα μειωμένα ωράρια, και την τηλεργασία. Το 2004, με νομοθετικό διάταγμα που ενεργοποιήθηκε από το Κογκρέσσο για να ενθαρρύνει την τηλεργασία για συγκεκριμένους Ομοσπονδιακούς οργανισμούς. Το διάταγμα απειλούσε να παρακρατήσει χρήματα από τους οργανισμούς που αποτύγχαναν να παρέξουν επιλογές τηλεργασίας σε όλους τους επιλέξιμους υπαλλήλους.

Αν το 40% του πληθυσμού των ΗΠΑ που έχει συμβατές με την τηλεργασία δουλειές και επιθυμεί να εργαστεί από το σπίτι, το έκανε για το μισό χρόνο της εργασίας του, 
 Το έθνος θα εξοικονομούσε 280.000.000 βαρέλια πετρελαίου (37% όλων των εισαγωγών από τον Περσικό Κόλπο)
 Η ωφέλεια για το περιβάλλον θα ήταν ισοδύναμη με την απομάκρυνση 9 εκατομμυρίων αυτοκινήτων μόνιμα από τους δρόμους.
 Οι ενεργειακοί πόροι που θα εξοικονομούνταν από την βενζίνη θα ήταν περισσότεροι από το διπλάσιο εκείνου που οι ΗΠΑ σήμερα παράγουν απ' όλες τις  ανανεώσιμες πηγές ενέργειας συνδυαστικά.

Ικανοποίηση απασχολουμένων 
Η ελαστικότητα της τηλεργασίας είναι ένα επιθυμητό πλεονέκτημα για τους απασχολούμενους. Ο δείκτης προσλήψεων του  2008 της Robert Half International Financial, από μια έρευνα ανάμεσα σε 1,400 CFOs από την εταιρία επιλογής προσωπικού Robert Half International, έδειξε ότι το  13% θεωρούσε την τηλεργασία  ως το καλύτερο κίνητρο για την επιλογή προσωπικού σήμερα στους επαγγελματίες λογιστές. Σε προγενέστερες έρευνες, το  33% θεωρούσε την τηλεργασία ως το καλύτερο κίνητρο για πρόσληψη, και οι μισοί την θεωρούσαν ως το δεύτερο κατά σειρά καλύτερο.

Ενδεχόμενα πισωγυρίσματα / ανησυχίες

Απάτες στην τηλεργασία και την εργασία από το σπίτι 

Οι απάτες γύρω από την εργασία στο σπίτι και την τηλεργασία είναι συνηθισμένες. Κάποιες απ'αυτές τις προσφορές δουλειάς είναι απάτες που απευθύνονται στο κοινό του «γίνε γρήγορα πλούσιος» αλλά στην πραγματικότητα απαιτεί μια επένδυση ως προκαταβολή χωρίς βέβαια εξόφληση της στο τέλος. Το πρόβλημα είναι τόσο έντονο που το   2006 η αμερικανική Ομοσπονδιακή Επιτροπή Εμπορίου (FTC) δημιούργησε το Πρόγραμμα Πλαστές Ελπίδες, ένα ομοσπονδιακό και κρατικό πρόγραμμα επιβολής του νόμου που στοχεύει τις πλαστές επαγγελματικές ευκαιρίες και τις μορφές εξαπάτησης εργασίας στο σπίτι.  Η καταστολή αφορούσε περισσότερες από 100 δράσεις επιβολής του νόμου από το FTC, το Department of Justice, το  United States Postal Inspection Service, και υπηρεσίες εφαρμογής του νόμου σε 11 πολιτείες. Σε τέσσερις από τις νέες περιπτώσεις μόνο του  FTC, οι καταναλωτές έχασαν περισσότερα  από $30 εκαττομύρια. «Οι πλαστές επαγγελματικές ευκαιρίες ποδοπατούν το Αμερικανικό όνειρο της οικονομικής ανεξαρτησίας», είπε η Πρόεδρος της FTC Deborah Platt Majoras. «Εάν μια επιχειρηματική ευκαιρία υπόσχεται μηδενικό ρίσκο, μικρή προσπάθεια, και μεγάλα κέρδη, τότε είναι σχεδόν βέβαιο ότι πρόκειται για απάτη. Αυτές οι απάτες υπόσχονται μόνο χρήματα, όπου ανεξάρτητα από το πόσος χρόνος και χρήματα επενδύονται, οι καταναλωτές ποτέ δεν επιτυγχάνουν τα πλούτη και την οικονομική ελευθερία που υπόσχονται». Το FBI προειδοποίησε για τέτοιες κομπίνες τον Φεβρουάριο του 2009, επίσης.

Οι περισσότερες από τα 3 εκατομμύρια καταχωρήσεις στο διαδίκτυο που εμφανίζονται με την αναζήτηση των όρων  «work at home», τα περισσότερα  από το  95% των αποτελεσμάτων είναι απάτες, σύνδεσμοι προς απάτες, ή άλλες αδιέξοδες καταστάσεις. Οι απάτες σχετικά με την εργασία στο σπίτι αποφέρουν περισσότερα από $500 εκατομμύρια το χρόνο. Ο λογαριασμός από την άλλη των απατών των επιχειρήσεων από το σπίτι υπολογίζεται  σε άλλα  $250 εκατομμύρια το χρόνο. Ακόμα και ιστοσελίδες που ισχυρίζονται ότι δεν έχουν σχέση με απάτη  συχνά προβάλλουν  ads που έχουν συνδέσμους προς απάτες.

Σύμφωνα με την Christine Durst, υπάρχει ένα ποσοστό εξαπάτησης 48 προς 1 από αγγελίες για εργασία στο σπίτι που δημοσιεύονται στο internet. Οι στατιστικές αυτές έχουν καλυφθεί δημοσιογραφικά από μέσα ενημέρωσης όπως Good Morning America, CNN, Business Week, και The Wall Street Journal.

Πηγές
 Verstraete, A. (1997, September 4). Levels of systems: personal, workgroup, and enterprise. Τελευταία πρόσβαση: 27 Ιανουαρίου 2001, από το .
 Whitten, J., Bentley, L., Dittman, K. (2001). Systems analysis and design methods. (5th ed.). Boston: McGraw-Hill Irwin.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Framework agreement on telework , 16/07/2002 - συμφωνία της ΕΕ μεταξύ ETUC, UNICE/UEAPME και CEEP

Εργασία
Απασχόληση
Συνθήκες εργασίας
Ωράριο εργασίας