BRIC

Το αρκτικόλεξο BRIC, στην οικονομία, αναφέρεται στις χώρες της Βραζιλίας, της Ρωσίας, της Ινδίας και της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας, οι οποίες θεωρούνται πως βρίσκονται σε ένα παρόμοιο στάδιο πρόσφατα προηγμένης οικονομικής ανάπτυξης. Το όνομα προέρχεται από τα αρχικά γράμματα των ονομάτων των χωρών (Brazil, Russia, India, China). Συνήθως αναφέρονται ως  «BRICs» ή «χώρες BRIC» ή, εναλλακτικά, ως «Μεγάλες Τέσσερις» (Big Four). Δεν πρέπει να συγχέεται με τον όρο BRICS, που αποτελεί έναν πολιτικό οργανισμό των τεσσάρων αυτών χωρών μαζί με τη Νότια Αφρική. 

Το ακρωνύμιο επινοήθηκε από τον Τζιμ Ο'Νιλ (Jim O'Neill), πρόεδρο της Goldman Sachs Asset Management, σε ένα έγγραφο του 2001 με τίτλο «Building Better Global Economic BRICs».<ref>Global Economics Paper No. 99, Dreaming with BRICs and Global Economics Paper 134, How Solid Are the BRICs?</ref>  Έχει τεθεί σε ευρεία χρήση ως ένα σύμβολο της αλλαγής στην παγκόσμια οικονομική εξουσία, μακριά από τις αναπτυγμένες οικονομίες των G7, στον αναπτυσσόμενο κόσμο. 

Σύμφωνα με ένα έγγραφο που δημοσιεύθηκε το 2005, το Μεξικό και η Νότια Κορέα ήταν οι μόνες άλλες χώρες συγκρίσιμες με τις BRIC, αλλά οι οικονομίες τους αποκλείστηκαν αρχικά επειδή θεωρούνταν ήδη πιο ανεπτυγμένες, καθώς ήταν ήδη μέλη του ΟΟΣΑ.
 
Αρκετές από τις πιο αναπτυγμένες από τις χώρες του Next Eleven (N-11), ιδίως η Τουρκία, το Μεξικό, η Νιγηρία και η Ινδονησία, θεωρούνται πως έχουν τη μεγαλύτερη δυνατότητα να ενταχθούν στις χώρες BRIC. Κάποιες άλλες αναπτυσσόμενες χώρες που δεν έχουν ακόμη φθάσει στο οικονομικό επίπεδο των Ν-11, όπως η Νότια Αφρική, φιλοδοξούν να βρεθούν στο επίπεδο των BRICs. Οικονομολόγοι του Reuters στη συνάντηση Investment Outlook Summit του 2011, που πραγματοποιήθηκε στις 6-7 Δεκεμβρίου 2010, απέρριψε την ιδέα η Νότια Αφρική να ενωθεί με τις BRIC, ενώ ο Τζιμ Ο'Νιλ ανέφερε πως υπάρχουν πιέσεις για να ενταχθούν νέες χώρες στο ίδιο επίπεδο. Ανέφερε επίσης πως η Νότια Αφρική, με πληθυσμό κάτω των 50 εκατομμυρίων ανθρώπων, ήταν πάρα πολύ μικρή οικονομίας για να ενταχθεί στις τάξεις των BRIC. Ωστόσο, οι χώρες του BRIC αποφάσισαν το σχηματισμό ενός πολιτικού οργανισμού στον οποίο συμπεριέλαβαν και τη Νότια Αφρική, ιδρύοντας έτσι την BRICS.

Η Goldman Sachs είχε υποστηρίξει ότι, επειδή οι τέσσερις χώρες BRIC αναπτύσσονται με ταχείς ρυθμούς, μέχρι το 2050 το σύνολο των οικονομιών τους τους θα μπορούσε να επισκιάσει το σύνολο των οικονομιών των σημερινών πλουσιότερων χωρών του κόσμου. Οι τέσσερις αυτές χώρες, στο σύνολό τους, σήμερα αντιπροσωπεύουν περισσότερο από το ένα τέταρτο της επιφάνειας της γης και πάνω από το 40% του παγκόσμιου πληθυσμού.
 
Αν και η Goldman Sachs δεν υποστηρίζει ότι χώρες BRIC θα οργανωθούν σε ένα οικονομικό μπλοκ ή μια επίσημη ένωση όπως η Ευρωπαϊκή Ένωση, υπάρχουν, ωστόσο, κάποιες παρατηρήσεις πως « οι τέσσερις χώρες BRIC έχουν προσπαθήσει να σχηματίσουν ένα "πολιτικό κλαμπ" ή μια "συμμαχία" », και ως εκ τούτου να μετατρέψουν «την αυξανόμενη οικονομική ισχύ τους σε μεγαλύτερη γεωπολιτική επιρροή»''.

Διατριβή 

Το οικονομικό δυναμικό της Βραζιλίας, της Ρωσίας, της Ινδίας και της Κίνας είναι τέτοιο που θα μπορούσαν να γίνουν μεταξύ των τεσσάρων κυρίαρχων οικονομιών μέχρι το έτος 2050. Η διατριβή προτάθηκε από τον Jim O'Neill, παγκόσμιο οικονομολόγο της Goldman Sachs. Αυτές οι χώρες καλύπτουν πάνω από το 25% της παγκόσμιας κάλυψης της γης και το 40% του παγκόσμιου πληθυσμού και διαθέτουν συνδυασμένο ΑΕΠ (ΣΔΙΤ) 20 τρισεκατομμυρίων δολαρίων. Σχεδόν σε κάθε κλίμακα, θα ήταν η μεγαλύτερη οντότητα στην παγκόσμια σκηνή. Αυτές οι τέσσερις χώρες είναι από τις μεγαλύτερες και ταχύτερα αναπτυσσόμενες αναδυόμενες αγορές.

Έχουν λάβει μέτρα για να αυξήσουν την πολιτική τους συνεργασία, κυρίως ως τρόπο επιρροής της θέσης των Ηνωμένων Πολιτειών σε μεγάλες εμπορικές συμφωνίες ή, μέσω της σιωπηρής απειλής πολιτικής συνεργασίας, ως τρόπο εξαγωγής πολιτικών παραχωρήσεων από τις Ηνωμένες Πολιτείες, όπως η προτεινόμενη πυρηνική συνεργασία με την Ινδία.

"Dreaming with BRICS: The Path to 2050" (2003) 

Η διατριβή του BRIC αναγνωρίζει ότι η Βραζιλία, η Ρωσία, η Ινδία και η Κίνα έχουν αλλάξει τα πολιτικά τους συστήματα για να αγκαλιάσουν τον παγκόσμιο καπιταλισμό. Η Goldman Sachs προβλέπει ότι η Κίνα και η Ινδία θα γίνουν οι κυρίαρχοι παγκόσμιοι προμηθευτές βιομηχανικών προϊόντων και υπηρεσιών, ενώ η Βραζιλία και η Ρωσία θα γίνουν ομοίως κυρίαρχοι ως προμηθευτές πρώτων υλών. Από τις τέσσερις χώρες, η Βραζιλία παραμένει η μόνη πολιτεία που μπορεί να συνεχίσει όλα τα στοιχεία, δηλαδή παραγωγή, υπηρεσίες και προμήθεια πόρων ταυτόχρονα. Συνεπώς, υποτίθεται ότι η συνεργασία είναι ένα λογικό επόμενο βήμα μεταξύ των BRIC, επειδή η Βραζιλία και η Ρωσία αποτελούν, μαζί, τους λογικούς προμηθευτές βασικών προϊόντων.

Το 2016, οικονομολόγος από την Αυστραλία προέβλεψε ότι το 2050, με βάση τις κατά κεφαλήν δαπάνες του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος, η Κίνα θα είναι η πρώτη και θα ακολουθήσει η Ινδία και οι Ηνωμένες Πολιτείες. Η Ινδονησία, η οποία στις μέρες μας δεν ανήκει στις χώρες BRIC, θα πηδήξει από την 9η θέση στην 4η θέση. Και η Βραζιλία θα βρίσκεται στην πέμπτη θέση. Οφείλεται στο γεγονός ότι το παγκόσμιο οικονομικό κέντρο μετατοπίζεται από τον Ατλαντικό στην περιοχή Ασίας -Ειρηνικού.

Η αναφορά της επόμενης ημέρας (2004) 

Η παγκόσμια ομάδα οικονομικών της Goldman Sachs δημοσίευσε μια έκθεση παρακολούθησης στην αρχική της μελέτη για τη BRIC το 2004. Η έκθεση αναφέρει ότι στις χώρες BRIC, ο αριθμός των ατόμων με ετήσιο εισόδημα άνω των 3.000 δολαρίων θα διπλασιαστεί σε τρία χρόνια και θα φτάσει τα 800 εκατομμύρια άτομα μέσα σε μια δεκαετία. Αυτό προβλέπει μαζική αύξηση του μεγέθους της μεσαίας τάξης σε αυτά τα έθνη. Το 2025, υπολογίζεται ότι ο αριθμός των ανθρώπων στις χώρες BRIC που θα βγάζουν πάνω από 15.000 δολάρια μπορεί να φτάσει τα 200 εκατομμύρια άτομα. Αυτό δείχνει ότι μια τεράστια παραλαβή της ζήτησης δεν θα περιοριστεί στα βασικά αγαθά, αλλά θα επηρεάσει και προϊόντα υψηλότερης τιμής. Σύμφωνα με την έκθεση, πρώτα η Κίνα και στη συνέχεια μια δεκαετία αργότερα η Ινδία θα αρχίσει να κυριαρχεί στην παγκόσμια οικονομία.

Ωστόσο, παρά το ότι η ισορροπία της ανάπτυξης στρέφεται τόσο αποφασιστικά προς τις οικονομίες της BRIC, το μέσο επίπεδο ατόμων στις πιο προηγμένες οικονομίες θα συνεχίσει να υπερβαίνει κατά πολύ τον οικονομικό μέσο όρο της BRIC στο άμεσο μέλλον.

Η έκθεση τονίζει επίσης την αναποτελεσματική κατανάλωση ενέργειας της Ινδίας και αναφέρει τη δραματική υποεκπροσώπηση αυτών των οικονομιών στις παγκόσμιες κεφαλαιαγορές. Η έκθεση δίνει επίσης έμφαση στους τεράστιους πληθυσμούς που υπάρχουν στα έθνη της BRIC, γεγονός που καθιστά σχετικά εύκολο τον συνολικό πλούτο τους να ξεπεράσει το G6, ενώ τα κατά κεφαλή επίπεδα εισοδήματος παραμένουν πολύ κάτω από τον κανόνα των σημερινών βιομηχανικών χωρών. Αυτό το φαινόμενο, επίσης, θα επηρεάσει τις παγκόσμιες αγορές καθώς οι πολυεθνικές εταιρείες θα προσπαθήσουν να επωφεληθούν από τις τεράστιες δυνητικές αγορές των BRIC, παράγοντας, για παράδειγμα, πολύ φθηνότερα αυτοκίνητα και άλλα κατασκευασμένα προϊόντα προσιτά στους καταναλωτές εντός των BRIC αντί των πολυτελή μοντέλων που αποφέρουν σήμερα το μεγαλύτερο εισόδημα στους κατασκευαστές αυτοκινήτων. Η Ινδία και η Κίνα έχουν ήδη αρχίσει να κάνουν αισθητή την παρουσία τους στον τομέα των υπηρεσιών και της μεταποίησης αντίστοιχα στην παγκόσμια αρένα. Οι ανεπτυγμένες οικονομίες του κόσμου έχουν ήδη λάβει σοβαρά υπόψη αυτό το γεγονός.

Η δεύτερη αναφορά της επόμενης ημέρας (2007) 

Αυτή η έκθεση που συντάχθηκε από τους Tushar Poddar και Eva Yi δίνει μια εικόνα για το "αυξανόμενο δυναμικό ανάπτυξης της Ινδίας". Αποκαλύπτει ενημερωμένα στοιχεία προβολής που αποδίδονται στις αυξανόμενες τάσεις ανάπτυξης στην Ινδία τα τελευταία τέσσερα χρόνια. Η Goldman Sachs υποστηρίζει ότι "η επιρροή της Ινδίας στην παγκόσμια οικονομία θα είναι μεγαλύτερη και ταχύτερη από ό, τι υπονοούσε η προηγούμενη δημοσίευση της έρευνας BRIC". Σημείωσαν σημαντικούς τομείς έρευνας και ανάπτυξης και επέκτασης που συμβαίνουν στη χώρα, που θα οδηγήσουν στην ευημερία της αυξανόμενης μεσαίας τάξης.

Η Ινδία έχει 10 από τις 30 ταχύτερα αναπτυσσόμενες αστικές περιοχές στον κόσμο. Με βάση τις τρέχουσες τάσεις, εκτιμάται ότι 700 εκατομμύρια άνθρωποι θα μετακινηθούν στις πόλεις έως το 2050. Αυτό θα έχει σημαντικές επιπτώσεις στη ζήτηση για αστικές υποδομές, ακίνητα και υπηρεσίες.

Στα αναθεωρημένα στοιχεία του 2007, με βάση την αυξημένη και διατηρούμενη ανάπτυξη, περισσότερες εισροές σε άμεσες ξένες επενδύσεις, η Goldman Sachs προβλέπει ότι "από το 2007 έως το 2020, το κατά κεφαλήν ΑΕΠ της Ινδίας σε Αμερικάνικα δολλάρια θα τετραπλασιαστεί" και ότι η Ινδική οικονομία θα ξεπεράσει τις Ηνωμένες Πολιτείες έως το 2043. Ταυτόχρονα, η έκθεση ανέφερε ότι η Ρωσία, ενώ συνεχίζει την κυριαρχία της στην ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας, θα συνεχίσει να δυσκολεύεται οικονομικά, καθώς ο πληθυσμός της μειώνεται.

"EM Equity in Two Decades: A Changing Landscape" (2010) 

Σύμφωνα με μια αναφορά του 2010 από την Goldman Sachs, η Κίνα μπορεί να ξεπεράσει τις Ηνωμένες Πολιτείες σε όρους κεφαλαιοποίησης της αγοράς μετοχών έως το 2030 και να γίνει η μεγαλύτερη αγορά μετοχών στον κόσμο. Μέχρι το 2020, το ΑΕΠ της Αμερικής μπορεί να είναι ελαφρώς μεγαλύτερο από το ΑΕΠ της Κίνας. Μαζί, οι τέσσερις BRIC ενδέχεται να αντιπροσωπεύουν το 41% της κεφαλαιοποίησης της παγκόσμιας αγοράς έως το 2030, αναφέρει η έκθεση. Στα τέλη του 2010, η Κίνα ξεπέρασε για πρώτη φορά το ΑΕΠ της Ιαπωνίας, με το ΑΕΠ της Κίνας να ανέρχεται στα 5,88 τρισεκατομμύρια δολάρια έναντι του 5,47 τρισεκατομμυρίων δολαρίων της Ιαπωνίας. Η Κίνα έγινε έτσι η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία στον κόσμο μετά τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Σύμφωνα με το Εθνικό Ινστιτούτο Οικονομικής και Κοινωνικής Έρευνας (NIESR) βάσει στοιχείων του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, το 2012 η Βραζιλία έγινε η έκτη μεγαλύτερη οικονομία στον κόσμο ξεπερνώντας το Ηνωμένο Βασίλειο με 2,52 τρισεκατομμύρια δολάρια και 2,48 τρισεκατομμύρια δολάρια, αντίστοιχα. Το 2010, η οικονομία της Βραζιλίας ήταν 2,09 τρισεκατομμύρια δολάρια και το Ηνωμένο Βασίλειο με 2,25 τρισεκατομμύρια δολάρια. Σημαντική αύξηση προκαλεί η οικονομική άνθηση της Βραζιλίας στις υψηλές τιμές των τροφίμων και του πετρελαίου. Από την αρχή της μεγάλης ύφεσης, το τρίτο τρίμηνο του 2013 η οικονομία της Βραζιλίας συρρικνώθηκε κατά 0,5 % από το προηγούμενο τρίμηνο, ως η πρώτη συρρίκνωση από το πρώτο τρίμηνο του 2009.

Αφού η Standard & Poor's (S&P) δήλωσε ότι οι προοπτικές ανάπτυξης της Ινδίας θα μπορούσαν να επιδεινωθούν εάν δεν βελτιωθεί η χάραξη πολιτικής και η διακυβέρνηση, τον Ιούνιο του 2012 η Fitch Ratings μείωσε τις προοπτικές της πιστωτικής της σε αρνητικές από σταθερές διατηρώντας την αξιολόγησή της BBB, τη χαμηλότερη βαθμολογία επενδύσεων. Μια εβδομάδα πριν από τη δημοσίευση της αξιολόγησης από τον Fitch, η S&P είπε ότι η Ινδία θα μπορούσε να γίνει η πρώτη από τις χώρες BRIC που θα χάσει το καθεστώς επενδύσεων.

Για το έτος 2013, η Κίνα ξεπέρασε για πρώτη φορά τα 4 τρισεκατομμύρια δολάρια του παγκόσμιου εμπορίου και έγινε η μεγαλύτερη εμπορική χώρα στον κόσμο, αποτελούμενη από: εξαγωγές 2,21 τρισεκατομμυρίων δολαρίων και εισαγωγές 1,95 τρισεκατομμυρίων δολαρίων. Ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες για 11 μήνες του 2013 το παγκόσμιο εμπόριο ανήλθε συνολικά σε 3,5 τρισεκατομμύρια δολάρια και φαίνεται ότι δεν μπορούν να νικήσουν την Κίνα. Το παγκόσμιο εμπορικό ισοζύγιο της Κίνας το 2013 παρουσίασε πλεόνασμα σχεδόν 260 δισεκατομμυρίων δολαρίων το 12,8 % σε σχέση με τον αμέσως προηγούμενο χρόνο.

Η Goldman Sachs έκλεισε αθόρυβα το ταμείο της BRIC αφού έχασε το 88 τοις εκατό της αξίας των περιουσιακών της στοιχείων από το 2010, αντί να διοχετεύει το κεφάλαιο σε χώρες αναδυόμενων αγορών. Ιστορικά, ο Jim O'Neill, ο εφευρέτης του όρου "BRIC", ήταν ο πρώην επικεφαλής οικονομολόγος της Goldman Sachs. Ο επικεφαλής των αναδυόμενων αγορών για τη Morgan Stanley Investment Management, Ruchir Sharma, κυκλοφόρησε ένα βιβλίο το 2012: Breakout Nations που ανέφερε ότι είναι δύσκολο να διατηρηθεί η ταχεία ανάπτυξη για περισσότερο από μια δεκαετία.

Βάσει της έκθεσης του Forbes του Μαρτίου 2011, οι χώρες BRIC απαριθμούσαν 301 δισεκατομμυριούχους μεταξύ των συνολικών πληθυσμών τους, ξεπερνώντας τον αριθμό των δισεκατομμυριούχων στην Ευρώπη, ο οποίος έφτανε τους 300 το 2011.

Ιστορία 

Διάφορες πηγές αναφέρονται σε μια δήθεν «πρωτότυπη» συμφωνία BRIC που προηγείται της διατριβής της Goldman Sachs. Ορισμένες από αυτές τις πηγές ισχυρίζονται ότι ο Πρόεδρος της Ρωσίας Βλαντιμίρ Πούτιν ήταν η κινητήρια δύναμη πίσω από αυτόν τον αρχικό συνεργατικό συνασπισμό των αναπτυσσόμενων χωρών BRIC. Ωστόσο, μέχρι στιγμής, κανένα κείμενο δεν έχει δημοσιοποιηθεί για οποιαδήποτε επίσημη συμφωνία στην οποία έχουν υπογράψει και τα τέσσερα κράτη της BRIC. Αυτό δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι δεν έχουν καταλήξει σε πολλές διμερείς ή και τετραμερείς συμφωνίες. Τα στοιχεία για συμφωνίες αυτού του τύπου είναι άφθονα και είναι διαθέσιμα στους ιστότοπους του υπουργείου Εξωτερικών κάθε μιας από τις τέσσερις χώρες. Οι τριμερείς συμφωνίες και τα πλαίσια που έγιναν μεταξύ των BRIC περιλαμβάνουν τον Οργανισμό Συνεργασίας της Σαγκάης (κράτη μέλη περιλαμβάνουν τη Ρωσία και την Κίνα, οι παρατηρητές περιλαμβάνουν την Ινδία) και το Τριμερές Φόρουμ IBSA, το οποίο ενώνει τη Βραζιλία, την Ινδία και τη Νότια Αφρική σε ετήσιους διαλόγους. Επίσης σημαντικός είναι και ο συνασπισμός της G-20 των αναπτυσσόμενων κρατών που περιλαμβάνει όλα τα κράτη της BRIC.

Επίσης, λόγω της δημοτικότητας της διατριβής της Goldman Sachs "BRIC", ο όρος αυτός επεκτείνεται μερικές φορές με τα "BRICK" (K για τη Νότια Κορέα), "BRIMC" (M για το Μεξικό), "BRICA" ((GCC αραβικές χώρες - Σαουδική Αραβία) Η Αραβία, το Κατάρ, το Κουβέιτ, το Μπαχρέιν, το Ομάν και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα) και το "BRICET" (συμπεριλαμβανομένης της Ανατολικής Ευρώπης και της Τουρκίας) έχουν γίνει πιο γενικοί όροι μάρκετινγκ για να αναφέρονται σε αυτές τις αναδυόμενες αγορές.

Παραπομπές 

Οικονομία της Βραζιλίας
Οικονομία της Ρωσίας
Οικονομία της Ινδίας
Οικονομία της Κίνας