Ελληνικές βουλευτικές εκλογές 2009

Οι ελληνικές βουλευτικές εκλογές του 2009 διεξήχθηκαν πρόωρα στις 4 Οκτωβρίου, έπειτα από την αιφνίδια διάλυση της Βουλής. Οι εκλογές διεξήχθησαν σύμφωνα με τον τελευταίο εκλογικό νόμο 3231/2004, βάσει του οποίου το πρώτο κόμμα πριμοδοτείται με 40 έδρες. 

Πρώτο κόμμα ήλθε το Πανελλήνιο Σοσιαλιστικό Κίνημα με 43,92% και 160 έδρες, δεύτερο κόμμα η Νέα Δημοκρατία με 33,47% και 91 έδρες, τρίτο κόμμα το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας με 7,54% και 21 έδρες, τέταρτο κόμμα ο Λαϊκός Ορθόδοξος Συναγερμός με 5,63% και 15 έδρες, πέμπτο και τελευταίο κόμμα ο Συνασπισμός Ριζοσπαστικής Αριστεράς με 4,60% και 13 έδρες. 

Μετά το αποτέλεσμα των εκλογών σχηματίστηκε η κυβέρνηση Γιώργου Παπανδρέου.

Προκήρυξη εκλογών και προεκλογική περίοδος 

Η προκήρυξη πρόωρων εκλογών ανακοινώθηκε αιφνίδια από τον Πρωθυπουργό Κώστα Καραμανλή μέσω τηλεοπτικού διαγγέλματος στις 2 Σεπτεμβρίου του 2009 . Ο πρωθυπουργός επικαλέστηκε ως λόγους για την απόφασή του:

 Τη δυσχερή κατάσταση της ελληνικής οικονομίας, λόγω της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης του 2008.
 Ακόμα κυριότερα όμως, την άρνηση του ΠΑΣΟΚ να συνεργαστεί στο θέμα της εκλογής Προέδρου της Δημοκρατίας. Συγκεκριμένα, ο Γιώργος Παπανδρέου είχε δηλώσει επίσημα από το καλοκαίρι του 2009 ότι τον Φεβρουάριο του 2010 δε θα ψήφιζε τον Κάρολο Παπούλια, αποκλειστικά και μόνο για να προκαλέσει πτώση της κυβέρνησης, και μετά τις εκλογές θα τον ψήφιζε. Όπως τόνισε ο Καραμανλής, «η χώρα δεν αντέχει, ειδικά στη σημερινή συγκυρία, μία προεκλογική περίοδο μέχρι το Φεβρουάριο, η οποία θα απέβαινε καταστροφική για την οικονομία μας».

Μία μέρα πριν, γύρω στους 40 βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας του Β΄ Θερινού Τμήματος της Βουλής είχαν επιχειρήσει να συνομιλήσουν με τον πρωθυπουργό και να τον μεταπείσουν να μην προκηρύξει εκλογές. Τελικά έπειτα από παρέμβαση του Γραμματέα της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της Ν.Δ. η κίνηση δεν ολοκληρώθηκε. Την επόμενη μέρα, ο πρωθυπουργός συναντήθηκε με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κάρολο Παπούλια, για να του ζητήσει τη διάλυση της Βουλής και τη διεξαγωγή πρόωρων εκλογών. Υπηρεσιακός υπουργός Εσωτερικών ορίστηκε ο Σπύρος Φλογαΐτης.

Λίγες ώρες μετά την προκήρυξη των εκλογών, ο Μιχάλης Λιάπης, πρώην υπουργός της Νέας Δημοκρατίας, ανακοίνωσε την απόφαση του να μη συμμετάσχει στις εκλογές χαρακτηρίζοντάς τες ως "ιστορικό λάθος για τη χώρα και ατόπημα για την παράταξη". Επίσης από τους εν ενεργεία βουλευτές δεν έλαβαν μέρος στις εκλογές η πρώην Πρόεδρος της Βουλής, Άννα Ψαρούδα - Μπενάκη, οι Αλέκος Παπαδόπουλος και Άκης Τσοχατζόπουλος, πρώην υπουργοί του ΠΑΣΟΚ, ο Χρίστος Βερελής, ο οποίος είχε παραιτηθεί λίγους μήνες πριν και δεν συμπεριελήφθη στα ψηφοδέλτια του ΠΑΣΟΚ, ο Θεόδωρος Ρουσόπουλος, ο οποίος είχε ανακοινώσει την αποχώρησή του από την πολιτική μήνες πριν, και ο Γιώργος Βουλγαράκης, απόφαση που ανακοίνωσε με επιστολή του προς τον πρωθυπουργό. Οι δύο τελευταίοι είχαν εμπλακεί στην υπόθεση του Βατοπεδίου. Στις 6 Σεπτεμβρίου ο Αλέκος Αλαβάνος ανακοίνωσε επίσης την αποχή του από τα ψηφοδέλτια του ΣΥΡΙΖΑ.

Στις 11 Σεπτεμβρίου, ανακοινώθηκε από το ΠΑΣΟΚ ότι δε θα συμπεριληφθεί στα ψηφοδέλτια ο πρώην Πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης. Λίγες ώρες μετά την ανακοίνωση αυτή, ο στενός συνεργάτης του Κώστα Σημίτη και πρώην υπουργός του ΠΑΣΟΚ και πολιτευτής στο νομό Πέλλας, Γιώργος Πασχαλίδης απέσυρε την υποψηφιότητα του από τα ψηφοδέλτια του ΠΑΣΟΚ.

Στις 14 Σεπτεμβρίου, λίγες ώρες πριν την τελική συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής Εκλογικού Αγώνα της Νέας Δημοκρατίας για το καθορισμό των ψηφοδελτίων, ο πρώην υπουργός Βασίλης Μαγγίνας ανακοίνωσε ότι δε θα είναι υποψήφιος βουλευτής. Το βράδυ της ίδιας μέρας ανακοινώθηκαν τα ψηφοδέλτια της Νέας Δημοκρατίας από τα οποία τέθηκαν εκτός ο πρώην Υφυπουργός Πέτρος Δούκας και οι πρώην Υπουργοί Αριστοτέλης Παυλίδης και Σάββας Τσιτουρίδης, τα ονόματα των οποίων εμπλέχθηκαν σε πολιτικά σκάνδαλα.

Όσον αφορά τους επικεφαλής των ψηφοδελτίων Επικρατείας, η Νέα Δημοκρατία επέλεξε τον Δημήτρη Σιούφα, το ΠΑ.ΣΟ.Κ. τον Γιάννη Ραγκούση, το Κ.Κ.Ε. τον Κώστα Καζάκο, ο ΣΥ.ΡΙΖ.Α. τον Βασίλη Μουλόπουλο, ο ΛΑ.Ο.Σ. τον πρώην διοικητή της ΕΥΠ, Ιωάννη Κοραντή και οι Οικολόγοι Πράσινοι την Μαρία Καλλή-Πίνιου.

Κόμματα 
Τα κόμματα που είχαν υποβάλει αίτηση προς τον Άρειο Πάγο, ώστε να συμμετάσχουν στις εκλογές, ήταν με αλφαβητική σειρά τα εξής 23:
 Αντικαπιταλιστική Αριστερή Συνεργασία για την Ανατροπή (ΑΝΤ.ΑΡ.ΣΥ.Α.)
 Δημοκρατική Αναγέννηση
 Δημοκρατικοί
 Έλληνες Οικολόγοι
 Ένωση Κεντρώων
 Εργατικό Επαναστατικό Κόμμα - Τροτσκιστές (Ε.Ε.Κ. - Τροτσκιστές)
 Καπνιστικές Ομάδες για την Τέχνη και την Εικαστική Συγκρότηση (Κ.Ο.Τ.Ε.Σ.) (μόνο στην Α' Αθήνας)
 Κοινωνία - Πολιτική παράταξη συνεχιστών του Καποδίστρια
 Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας (Κ.Κ.Ε.)
 Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας (μαρξιστικό-λενινιστικό) (Κ.Κ.Ε. μ-λ)
 Λαϊκός Ορθόδοξος Συναγερμός (ΛΑ.Ο.Σ.)
 Λαϊκός Σύνδεσμος - Χρυσή Αυγή
 Μαρξιστικό-Λενινιστικό Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας (Μ-Λ Κ.Κ.Ε.)
 Νέα Δημοκρατία (Ν.Δ.)
 Οικολόγοι Πράσινοι
 Οργάνωση για την Ανασυγκρότηση του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας (Ο.Α.Κ.Κ.Ε.)
 Παλαιά Δημοκρατία (μόνο στη Β' Αθήνας)
 Παναγροτικό Εργατικό Κίνημα Ελλάδος, Χαρίζω Οικόπεδα, Χαρίζω Χρέη (ΠΑ.Ε.Κ.Ε.) (μόνο στη Β' Αθήνας)
 Πανελλήνιο Σοσιαλιστικό Κίνημα (ΠΑ.ΣΟ.Κ.)
 Περιφερειακή Αστική Ανάπτυξη (Π.Α.Α.) ''(μόνο στη Β' Αθήνας)
 Συνασπισμός Ριζοσπαστικής Αριστεράς (ΣΥ.ΡΙΖ.Α.)
 Φίλοι του Ανθρώπου (μόνο στη Β' Αθήνας)
 Φως - Αλήθεια - Δικαιοσύνη (μόνο στην Α' και Β' Αθήνας)

Το Α' Τμήμα του Αρείου Πάγου, που είναι αρμόδιο για την ανακήρυξη των κομμάτων, απέρριψε πέντε κομματικούς σχηματισμούς που είχαν υποβάλει αίτηση: Άμεση Δημοκρατία, Μέλλον των Ελλήνων - Υπηρέτες του Ελληνικού Λαού, Νέα Ελληνική Δημοκρατία, Οικολόγοι Ελλάδας, Πού είσαι Παπαδόπουλε - Κόμμα Ελλήνων Αλλοδαπών - Τρομοκρατείστε τους Τρομοκράτες.

Τηλεμαχίες (Debates)

Αποτελέσματα

Τα μεγαλύτερα και μικρότερα ποσοστά ανά κόμμα

Δημοσκοπήσεις 

Παρακάτω παρουσιάζονται δημοσκοπήσεις που έγιναν και δημοσιεύτηκαν πριν από τις εκλογές. Σύμφωνα με το νόμο, επιτρέπεται η δημοσίευση δημοσκοπήσεων μέχρι 15 ημέρες πριν τις εκλογές, συνεπώς η τελευταία ημέρα δημοσίευσης ήταν η 18η Σεπτεμβρίου. Στις 21 Σεπτεμβρίου ανακοινώθηκε ότι θα παρουσιαστεί μία μόνο κοινή δημοσκόπηση κάλπης (exit poll) από πέντε μεγάλα τηλεοπτικά κανάλια, την οποία θα διεξάγουν από κοινού έξι εταιρείες δημοσκοπήσεων. Η πρακτική αυτή επελέγη αφενός λόγω του μεγάλου, για εποχές οικονομικής κρίσης, κόστους των ξεχωριστών δημοσκοπήσεων και αφετέρου σε μια προσπάθεια βελτίωσης της αξιοπιστίας του αποτελέσματος, λόγω μεγαλύτερου δείγματος (12.000 άτομα) σε σχέση με παλαιότερες δημοσκοπήσεις κάλπης.

Σημειώσεις και πηγές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Υπουργείο Εσωτερικών - Αποτελέσματα εκλογών 2009
 

Ελληνικές βουλευτικές εκλογές