Σύνταγμα της Ελλάδας του 1975

Το Σύνταγμα της Ελλάδας του 1975 ψηφίστηκε στις 7 Ιουνίου 1975 (άρχισε να ισχύει από τις 11 Ιουνίου 1975) από την Ε΄ Αναθεωρητική βουλή και με αυτό καθιερώθηκε ως πολίτευμα η προεδρευόμενη κοινοβουλευτική δημοκρατία. Αντικατέστησε στην ουσία το Σύνταγμα του 1973 που είχε παρουσιαστεί από τη Χούντα των Συνταγματαρχών και το Σύνταγμα του 1952 που επανέφερε προσωρινά το 1974 η Κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας. Για την εποχή του αποτελούσε ένα από τα αρτιότερα συντάγματα, ενώ ισχύει μέχρι και σήμερα με μικρές αλλαγές ύστερα από τις αναθεωρήσεις του 1986, 2001, 2008 και 2019.

Ψηφίστηκε μόνο από τους βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας η οποία αποτελούσε και την πλειοψηφία στη Βουλής, ενώ και τα τρία κόμματα της αντιπολίτευσης (Ένωσις Κέντρου - Νέες Δυνάμεις, ΠΑΣΟΚ και Ενωμένη Αριστερά) απείχαν από την διαδικασία της ψηφοφορίας, χαρακτηρίζοντας το νέο Σύνταγμα αντιδημοκρατικό και αυταρχικό. 

Πρόεδρος της κοινοβουλευτικής επιτροπής συντάξεως του Συντάγματος ήταν ο νομικός, καθηγητής πανεπιστημίου, λογοτέχνης, φιλόσοφος και πολιτικός, πολλές φορές υπουργός και βασικός συνεργάτης του τότε πρωθυπουργού Κωνσταντίνου Καραμανλή, Κωνσταντίνος Τσάτσος, ο οποίος 10 ημέρες μετά την ψήφιση του Συντάγματος εκλέχθηκε από τη Βουλή Πρόεδρος της Δημοκρατίας.

Ιστορικό 
Στις 24 Ιουλίου 1974 σχηματίστηκε κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας υπό την προεδρία του Κωνσταντίνου Καραμανλή και λίγες μέρες αργότερα, την 1η Αυγούστου, εκδόθηκε συντακτική πράξη περί αποκαταστάσεως της δημοκρατικής νομιμότητος και ρυθμίσεως θεμάτων του δημοσίου βίου μέχρι του οριστικού καθορισμού του πολιτεύματος και της καταρτίσεως νέου Συντάγματος της Χώρας. Με βάση αυτή τη συντακτική πράξη, η κυβέρνηση επανέφερε το Σύνταγμα του 1952 εξαιρώντας όμως το άρθρο 1 αυτού, δηλαδή τις διατάξεις περί της μορφής του πολιτεύματος. Στις 17 Νοεμβρίου 1974 πραγματοποιήθηκαν οι πρώτες εκλογές της Μεταπολίτευσης, στις οποίες η Νέα Δημοκρατία έλαβε το 54,37% των ψήφων και σχημάτισε κυβέρνηση, ενώ λίγες εβδομάδες αργότερα διεξήχθη το Δημοψήφισμα του 1974 με το οποίο αποφασίστηκε η εγκαθίδρυση στην Ελλάδα αβασίλευτης δημοκρατίας.

Στις 7 Ιανουαρίου 1975 η κυβέρνηση κατέθεσε στη Βουλή τις προτάσεις της για το νέο Σύνταγμα και την επόμενη μέρα η Ε΄ Αναθεωρητική Βουλή άρχισε και επίσημα το συντακτικό της έργο, εκλέγοντας κοινοβουλευτική επιτροπή συντάξεως του Συντάγματος με πρόεδρο τον Κωνσταντίνο Τσάτσο. 

Οι εργασίες της επιτροπής ολοκληρώθηκαν τον Μάϊο / αρχές Ιουνίου 1975. Η Βουλή ψήφισε το σύνταγμα στις 7 Ιουνίου και αυτό δημοσιεύτηκε στις 9 Ιουνίου 1975 στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, στο ΦΕΚ A 111/1975.

Δες επίσης
1-1-4
Κατάλογος συνταγμάτων της Ελλάδας
Σύνταγμα της Ελλάδας

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
Εθνικό Οπτικοακουστικό Αρχείο Δημοσιοποίηση του σχεδίου του νέου Συντάγματος. 

Συνταγματικό Δίκαιο
Πολιτική της Ελλάδας
Μεταπολίτευση
1975