Λούκυ Λουκ

Ο Λούκυ Λουκ (αγγλικά:  Lucky Luke ) είναι βελγικό κόμικ που δημιουργήθηκε από τον Morris. Αποτυπώνει χιουμοριστικά τις περιπέτειες του ομώνυμου "φτωχού και μόνου καουμπόι" στην Άγρια Δύση των ΗΠΑ, ο οποίος συνήθως καλείται με κάποιο τρόπο να υπηρετήσει τη δικαιοσύνη και να βάλει τέλος στις αδικίες που συναντά. Τα σπουδαιότερα τεύχη του διαχρονικά, θεωρούνται αυτά που εκδόθηκαν την εποχή που σεναριογράφος ήταν ο Ρενέ Γκοσινί. Οι περισσότερες ιστορίες του Λούκυ Λουκ τοποθετούνται σε κάποια ασαφή χρονική περίοδο, που όμως συνήθως είναι λίγα χρόνια μετά τη λήξη του Αμερικανικού Εμφυλίου, (δηλ. περίπου 1880). Λίγες είναι οι ιστορίες στις οποίες δίνεται σαφής χρονολόγηση π.χ στο τεύχος νο. 24, αλλά και αλλού. Το χαρακτηριστικό μαύρο γιλέκο, κίτρινο πουκάμισο και κόκκινο μαντήλι, που φορούσε ο ήρωας σε κάθε περιπέτεια είναι μία σαφής αναφορά στα χρώματα της σημαίας του Βελγίου. Μαζί με τα κόμικς Αστερίξ και Τεντέν, το Λούκυ Λουκ είναι ένα έξυπνο και καλοσυνάτο  από τα πιο εμπορικά και διάσημα κόμικ στην Ευρώπη.

Ιστορία 

Ξεκινώντας σαν μια παρωδία της Άγριας Δύσης με τα σκίτσα να αποτελούν καρικατούρες, το κόμικ πρωτοεμφανίστηκε το 1946 από τον Morris. Η πρώτη ιστορία έκανε την εμφάνισή της στο περιοδικό Σπιρού και Φαντάζιο στις 7 Δεκεμβρίου του 1946. Μετά από αρκετά τεύχη, τα οποία ο Morris δούλεψε μόνος του, το 1955 ξεκινά τη συνεργασία του με τον Γκοσινί, οδηγώντας την έκδοση στην χρυσή της εποχή. Μετά το θάνατο του Γκοσινί, το 1977, πολλοί σεναριογράφοι συνεργάστηκαν με τον Morris, όπως οι Βικ (Vicq), Μπομπ ντε Χρόοτ (Bob de Groot), Ζαν Λετουρζί (Jean Léturgie) και ο Λο Χάρτοχ φαν Μπάντα (Lo Hartog Van Banda). Το 1987 ο Morris ξεκινά την έκδοση του Ραντανπλάν, μία σειρά βασισμένη στους χαρακτήρες του Λούκυ Λουκ, όπου σαν κύριος πρωταγωνιστής είναι ο ανόητος σκύλος της φυλακής (Ραντανπλάν). Μετά το θάνατο του Morris, το 2001, ο Γάλλος σχεδιαστής Ασντέ (Achdé) συνέχισε τη σχεδίαση των νέων ιστοριών σε συνεργασία με τον σεναριογράφο Λοράν Γκερά (Laurent Gerra).

Ο Λούκυ Λουκ μέχρι και το 1983 εμφανιζόταν με ένα τσιγάρο στο στόμα. Ο Morris αναγκάστηκε να το αντικαταστήσει στο σχέδιο με ένα κομματάκι άχυρο, εξαιτίας της κριτικής που δεχόταν από τις αντικαπνιστικές οργανώσεις και για εμπορικούς λόγους, προκειμένου το κόμικ να έχει επιτυχία και στην αμερικάνικη αγορά. Ο ίδιος είχε δηλώσει πως «το τσιγάρο είναι μέρος του χαρακτήρα του ήρωα, όπως η πίπα του Ποπάυ». Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας τον βράβευσε το 1988 για την εξαφάνιση του τσιγάρου από το κόμικς.

Πλοκή 

Ο Λούκυ Λουκ είναι ένας καουμπόι με μοναδικές ικανότητες στο σημάδι και στην ταχύτητα τραβήγματος του πιστολιού. Είναι ο άνθρωπος που κυριολεκτικά "πυροβολεί πιο γρήγορα και από τη σκιά του". Ο φτωχός και μόνος καουμπόι περιπλανώμενος στην Άγρια Δύση χρησιμοποιεί τις δυνάμεις του για την πάταξη του εγκλήματος και την υπεράσπιση του δικαίου. Συνήθως αναλαμβάνει να οδηγήσει στη δικαιοσύνη διάφορους επικίνδυνους εγκληματίες, όπως τους αδερφούς Ντάλτον, ενίοτε όμως αναλαμβάνει δύσκολες αποστολές στην Αμερικανική μεθόριο, όπως τη προστασία ταξιδιωτών ή κυβερνητικών αποστολών.  

Άλλες φορές καλείται να κάνει τον μεσάζοντα σε διάφορες διαμάχες και έριδες και να αποκαταστήσει την ομόνοια. Πάντοτε όμως ο Λούκυ Λουκ έχει τον ρόλο ενός αληθινού ήρωα με ακέραια ηθική, υπερασπιζόμενος το δίκαιο χωρίς διακρίσεις. Σε πολλές από τις περιπέτειές του για παράδειγμα, παίρνει το μέρος των Ινδιάνων ιθαγενών, υπερασπίζοντάς τους, έναντι εγκληματιών που σκοπό έχουν να εκμεταλλευτούν αυτούς ή τη γη τους. Πιστός του σύντροφος η (ο) Ντόλυ(ς), ένα άλογο με μοναδικές δυνατότητες και ευφυΐα καθώς και ξεχωριστό χιούμορ, που χρησιμοποιεί για να βοηθήσει τον Λούκυ στις δυσκολίες. Μαζί σε πολλές ιστορίες και ο Ραντανπλάν, ο σκύλος της φυλακής, που δεν φημίζεται για την ευφυΐα και τη ζωντάνια του.  

Ο Λούκυ Λουκ χρησιμοποιούσε επτάσφαιρο revolver και όχι κλασικό εξάσφαιρο όπως όλοι οι άλλοι. Αυτό ανακοινώνεται στο επεισόδιο "ο Λούκυ Λουκ εναντίον Φιλ Ντέφερ ο θεριστής", όπου ο ίδιος στο τέλος μας το παρουσιάζει: φτιαγμένο από τον ίδιο, ένα όμορφο ατομικό Colt Revolver με μία επιπλέον σφαίρα, για κάθε περίσταση (όπως φάνηκε και στο επεισόδιο, καθώς με τις έξι άσκοπες εσκεμμένα βολές του, ο Φιλ Ντέφερ νόμιζε πως είχε ξεμείνει από σφαίρες, αλλά του την κρατούσε την μία και καλή για έκπληξη στο τέλος).  

Στο φινάλε κάθε ιστορίας, ο Λουκ πηγαίνει προς το ηλιοβασίλεμα τραγουδώντας το τραγούδι Είμαι ένας φτωχός και μόνος καουμπόι. Περίφημα, επίσης, είναι και τα ονόματα των ηρώων που χρησιμοποιούνται, αν και εξαιρετικά δύσκολα αποδίδονται σε διαφορετική γλώσσα από του πρωτότυπου: Για παράδειγμα, ο ήρωας Φιλ Ντέφερ εικονογραφείται ως πανύψηλος και εξαιρετικά λεπτός, καθώς το όνομά του στα Γαλλικά σημαίνει "σύρμα" (Fils de Fer).

Χαρακτήρες 
Λούκυ Λουκ: ένας φτωχός και μόνος καουμπόι πολύ μακριά απ' το σπίτι του.
Ντόλυ†: το πιστό άλογο του Λούκυ Λουκ, το πιο έξυπνο και γρήγορο σε όλη την Άγρια Δύση.

Ραντανπλάν: ο σκύλος της φυλακής που είναι υπερβολικά ανόητος και θεωρεί τα άλογα -και κυρίως τη Ντόλυ- αφελή, ενώ τον εαυτό του έξυπνο και ικανό λαγωνικό. Η πρώτη του εμφάνιση σε τεύχος του Λούκυ Λουκ είναι στο νο.43 (Ελληνική Έκδοση), νο.17 (Βελγική Έκδοση), με τίτλο Στα ίχνη των Ντάλτων.

Αδερφοί Ντάλτον: οι πιο σκληροί παράνομοι του Φαρ Ουέστ (τουλάχιστον έτσι είναι γνωστοί στους υπόλοιπους), που συνεχώς δραπετεύουν από τη φυλακή, πολλές φορές με τη θέληση του διευθυντή της που θέλει να τους ξεφορτωθεί, αλλά πάντα ο Λούκυ Λουκ τους ξαναφέρνει πίσω.

Οι αδερφοί Ντάλτον είναι οι:

Τζόε Ντάλτον: ο πιο αδίστακτος και ο πιο κοντός της συμμορίας, που έχει βάλει σκοπό της ζωής του να σκοτώσει τον Λούκυ Λουκ.

Ουίλλιαμ Ντάλτον††: ο δεύτερος πιο κοντός Ντάλτον που πολλές φορές λυπάται τον Λούκυ Λουκ όταν τον έχουν 'στριμώξει' και δεν είναι τόσο αδίστακτος όσο ο Τζόε. Σε πολλά τεύχη αναφέρεται πως είναι πολύ γρήγορος στο τράβηγμα του όπλου.

Τζακ Ντάλτον††: ο τρίτος πιο κοντός Ντάλτον που είναι σχεδόν τόσο αδίστακτος όσο ο Τζόε, αν και όπως ο Ουίλλιαμ, πολλές φορές λυπάται τον Λούκυ Λουκ όταν νομίζουν ότι θα τον σκοτώσουν. Είναι ο μόνος Ντάλτον που είχε καλούς βαθμούς στο σχολείο. 

 Άβερελ Ντάλτον: ο πιο ψηλός, ο πιο αφελής και ανόητος Ντάλτον, που πολλές φορές γίνεται η αιτία να πιαστούν στη φάκα από τον Λούκυ Λουκ, του οποίου το μέρος παίρνει, όταν ο Τζόε τον κατακρίνει για την αφέλειά του. Είναι γνωστός για την ακόρεστη πείνα του.
 η ποιο χαρακτηριστική ατάκα του Ουίλιαμ και του Τζακ είναι πάντα "ηρέμησε Τζο" προσπαθώντας να τον συγκρατήσουν.

Άλλοι χαρακτήρες που εμφανίζονται σε διάφορα κόμικς της σειράς:

Μαμά Ντάλτον: η μαμά των Ντάλτον που τους αγαπάει υπερβολικά, ιδιαίτερα τον Άβερελ, κι ας θεωρεί πιο κακό τον Τζόε.

Καλάμιτυ Τζέην: η πιο σκληρή και δυνατή γυναίκα στο Φαρ-Ουέστ - πιο σκληρή κι από τους σκληρότερους καουμπόι - που δεν φοβάται κανέναν όταν την απειλεί, είναι φίλη του Λούκυ Λουκ που προσπαθεί να στεριώσει κάπου και να μάθει καλούς τρόπους, αλλά πάντα καταφέρνει να φεύγει από παντού επειδή ξεστομίζει βαριές βωμολοχίες.

Μπίλυ ο Τρομερός: θεωρείται από τους πιο αδίστακτους παράνομους της Άγριας Δύσης, ακόμη κι ας είναι έφηβος, όλοι οι κάτοικοι τον φοβούνται και τον αφήνουν να κλέβει κάτω από τη μύτη τους, αντιπαθεί τον Λούκυ Λουκ όσο κανέναν άλλο και συνεχώς προσπαθεί να του πάει κόντρα.

Πατ Πόκερ: Ένας κακοποιός που εκτός από τις εγκληματικές πράξεις που κάνει, είναι και επαγγελματίας χαρτοκλέφτης. Αντιπαθεί και αυτός τον Λούκυ Λουκ.

Χανκ Μπάλλυ: Οδηγός αμαξών που συντροφεύει τον Λούκυ Λουκ σε μερικές περιπέτειες. Γίνονται πολύ καλοί φίλοι και κάνουν αστεία ο ένας στον άλλον. 

Βάλντο Μπάντμιγκντον: Ευγενής από την Μεγάλη Βρετανία, ο οποίος κληρονομεί ένα ράντσο στην Δύση και με την βοήθεια του Λούκυ Λουκ εγκαθίσταται με ασφάλεια στο νέο του σπίτι.

Διεθυντής της Φυλακής: Ο διευθυντής της φυλακής, όπου ο Λούκυ Λουκ επιστρέφει συνέχεια του Ντάλτον που δραπετεύουν. Συνήθως εκδηλώνει την απογοήτευσή του αλλά και τον θυμό του προς τους φύλακες, όταν οι Ντάλτον το σκάνε από την φυλακή. 

Ματθαίος Μπονς: Νεκροθάφτης. Είναι γνωστός με τον Λούκυ Λουκ και στις περιπέτειες που εμφανίζεται μένει κοντά του, ευελπιστώντας να προκύψει κάποιος νεκρός για να κερδίσει χρήματα από την κηδεία του. Η ίδια μορφή του Μπονς εμφανίζεται σε πολλά κόμικ, όμως δεν πρέπει να συγχέονται οι μορφές με τους χαρακτήρες, καθώς ο χαρακτήρας του Μπονς αποτελεί ξεχωριστή φιγούρα στα κόμικ.      

†  Το άλογο του Λούκυ Λουκ είναι γένος αρσενικού, ωστόσο για πάρα πολλά χρόνια στην Ελληνική μετάφραση παρουσιαζόταν σαν γένος θηλυκού, κάτι που άλλαξε στα τελευταία τεύχη.  

†† Στα πρώτα τεύχη ο Morris ονόμαζε τον δεύτερο πιο κοντό Τζακ και τον τρίτο πιο κοντό Ούιλλιαμ. Αργότερα όμως, άλλαξε τα ονόματά τους στη μορφή που είναι σήμερα.

Εκδόσεις 

Στη σειρά της Μαμούθ Comix, περιλαμβάνονται 88 τεύχη με τις ιστορίες του στις μεγάλες κλασσικές διαστάσεις (21 εκ. × 28 εκ.). Το πρώτο Ελληνικό άλμπουμ (Ο Ληστής Με Το Ένα Χέρι) δημοσιεύθηκε το 1984, με το πιο πρόσφατο της σειράς (Μπελάδες στις φυτείες) δημοσιεύθηκε το 2020. Η ελληνική αρίθμηση δεν αντιστοιχεί με την πρωτότυπη βελγική αρίθμηση. Η ελληνική έκδοση περιλαμβάνει ιστορίες από 4 ξένες εκδόσεις: Lucky Luke - Γαλλία (ελληνικά τεύχη 1-65, 68, 70, 73-75), Red Kit - Τουρκία (ελληνικά τεύχη 66-67, 69), Kid Lucky (ελληνικά τεύχη 71-72, 83, 85-86,88), Les Aventures de Lucky Luke (ελληνικά τεύχη 76-82, 84, 87,89). Τα τεύχη που κυκλοφορούν στην Ελληνική γλώσσα είναι: 

† Τα συγκεκριμένα τεύχη αποτελούνται από πολλές μικρές ιστορίες ή από μία κύρια και μερικές μικρότερες.

Έχουν εκδοθεί, επιπλέον, 2 εκτός σειράς τεύχη, που αποτελούν διαφορετικές εκδοχές του σύμπαντος του Λούκυ Λουκ:

 Ποιος Σκότωσε Τον Λούκυ Λουκ; - Εκδόσεις Γράμματα, 2016 (L' Homme Qui Tua Lucky Luke (The Man Who Shot Lucky Luke)). Σενάριο & Σχέδια Matthieu Bonhomme.
 Ο Ντόλης Δεν Απαντάει Πια - Εκδόσεις Μαμούθ Comix, 2018 (Jolly Jumper ne répond plus (Jolly Jumper Stops Responding)). Σενάριο & Σχέδια Guillaume Bouzard.
 Επίσης κυκλοφορεί και το τεύχος Το κρυφό πρόσωπο του Morris, που περιγράφει τη ζωή και το έργο του δημιουργού του Λούκυ Λουκ.

Στην Ελλάδα εκδόθηκε και μία έκδοση με πρωταγωνιστή τον Ραντανπλάν, από την Μαμούθ Comix ξανά. Συνολικά εκδόθηκαν 16 τεύχη.

 1. Η Μασκότ
 2. Ο Νονός
 3. Ο Ραντανπλάν Όμηρος
 4. Ο Κλόουν
 5. Ο Φυγάς
 6. Ο Αγγελιαφόρος
 7. Ο Ατσίδας †
 8. Οι Εγκέφαλοι
 9. Το Σπίρτο †
 10. Ο Καταφερτζής †
 11. Η Καμήλα
 12. Το Ξεφτέρι †
 13. Το Μεγάλο Ταξίδι
 14. Η Πεντάμορφη Και Το Τέρας
 15. Ο Τσίφτης †
 16. Τα Χριστούγεννα Του Ραντανπλάν †

† Τα τεύχη αυτά αποτελούνται από πολλές μικρές ιστορίες. 

Σε ορισμένα τεύχη του Ραντανπλάν εμφανίζεται και ο Λούκυ Λουκ, ενώ στο τεύχος νο. 8 Οι Εγκέφαλοι, πρωταγωνιστές, μαζί με τον Ραντανπλάν, είναι οι Ντάλτον.

Παλαιότερες εκδόσεις 

Η πρώτη κυκλοφορία του Λούκυ Λουκ στην Ελλάδα έγινε το 1968 από τον εκδότη Θ. Ανδρεόπουλο και τις εκδόσεις Στρατίκη. Εκδόθηκαν συνολικά 48 τεύχη. Στα τέλη του 1975 οι εκδόσεις Τ. Ψαρόπουλος παίρνουν τα δικαιώματα των σειρών του Λούκυ Λουκ από τις εκδόσεις Στρατίκη που τα είχαν έως τότε. Μετά το 1980 ο Ψαρόπουλος με την εκδοτική ANGLO-HELLENIC AGENCY βάζει μόνο τη φίρμα του στο εσώφυλλο αλλά και στα εξώφυλλα. 

Τον Δεκέμβριο του 1984 η εκδοτική Μαμούθ Comix παίρνει τα δικαιώματα της σειράς τα οποία έχει μέχρι σήμερα και αναλαμβάνει την έκδοση και εκδίδει το 1ο τεύχος της σειράς στην Ελληνική γλώσσα: Ο Ληστής με το ένα Χέρι.

Προσωπικότητες της εποχής 

Από τις σελίδες του Λούκυ Λουκ περνούν, παραλλαγμένες ή αυθεντικές, πολλές προσωπικότητες της εποχής, όπως οι:

Γεγονότα της εποχής 
Σε πολλά από τα τεύχη ο Morris, τοποθετεί τον Λούκυ Λουκ σε σημαντικά γεγονότα που συνέβησαν στην ιστορία των ΗΠΑ ή δημιουργεί παρόμοιες ιστορίες. Κάποια από αυτά είναι:
 Η χρήση καραβανιών για την μαζική μετακίνηση ανθρώπων σε νέες περιοχές.
 Η τρέλα, "κίτρινος πυρετός", των χρυσοθήρων στην ανακάλυψη χρυσού.  
 Το σπορ του Ροντέο.
 Η παρουσίαση των κυνηγών κεφαλών στην Άγρια Δύση.
 Η ιδιότυπη δικαιοσύνη που εφαρμοζόταν στην περιοχή του ποταμού Πέκος από τον Ρόυ Μπην.
 Η ανακάλυψη πετρελαίου στην πολιτεία της Πενσυλβάνια το 1859 και ο πυρετούς του πετρελαίου που ακολούθησε. 
 Η ανάπτυξη του Πόνι Εξπρές το 1860 για την μεταφορά μηνυμάτων.
 Η εκλογή του Αβραάμ Λίνκολν ως προέδρου των ΗΠΑ το 1861
 Η κάλυψη με τηλέγραφο το 1861 από την ανατολική έως την δυτική ακτή των ΗΠΑ.
 Η ανάπτυξη του σιδηρόδρομου από την μία έως την άλλη ακτή των ΗΠΑ το 1869.
 Ο εποικισμός των Μαύρων Λόφων στο Ουαϊόμινγκ το 1874.
 Η δημιουργία της γέφυρας του Μισησιπή το 1874.
 Η εκλογή του Ράδερφορντ Χέιζ ως προέδρου τον ΗΠΑ το 1877.
 Η κατασκευή της σιδηροδρομικής γραμμής που ένωνε την Ουάσινγκτον με το Κεμπέκ του Καναδά το 1880.   
 Η μονομαχία στο Ο.Κ Κοράλ το 1881.
 Η κατασκευή του αγάλματος της ελευθερίας το 1884.
 Η εποίκηση της πολιτείας της Οκλαχόμα το 1889.
 Ο πυρετός του χρυσού στην περιοχή του Κλόνταϊκ στον Καναδά το 1896.

Μεταφορά στην τηλεόραση 
Μετά την επιτυχία που σημείωσαν τα κόμικς του Λούκυ Λουκ, έγινε και η μεταφορά τους στην τηλεόραση μέσα από ταινίας αλλά και σειρές μικρών επεισοδίων.

Παιδικές Ταινίες 
Νταίηζυ Τάουν (1971). Βασίζεται στο ομώνυμο κόμικ.
Η μπαλάντα των Ντάλτων (1978). Βασίζεται στο ομώνυμο κόμικ.
Lucky Luke The Daltons On The Loose (1983). Αποτελείται από πολλές ιστορίες, βασιζόμενο στα κόμικς.
Λουκυ Λουκ: Τρελές Περιπέτειες στην Άγρια Δύση (2007). Δεν βασίζεται σε κάποιο κόμικ.

Ταινίες 
Γαλλικές:
Les Dalton (Οι Ντάλτον) (2004)
Lucky Luke (Λούκυ Λουκ) (2009)

Ιταλικές:
Lucky Luke (1991)
Lucky Luke 2 (1991)

Παιδικές σειρές κινουμένων σχεδίων 
Διάφορα στούντιο ανέλαβαν να ψηφιοποιήσουν τους χαρακτήρες του Λούκυ Λουκ με πρώτη προσπάθεια το 1983. Σταδιακά, οι περισσότερες περιπέτειες του φτωχού καουμπόι μεταφέρθηκαν επιτυχώς στην τηλεόραση. Το 2001 ξεκίνησε νέα σειρά με τίτλο: Ο Λούκι Λουκ σε νέες περιπέτειες, με τις ιστορίες αυτές να μην βασίζονται στα κόμικς. Επίσης, το 2010 ξεκίνησε να προβάλλεται η σειρά Les Dalton, Γαλλικής παραγωγής, που δεν βασίζεται στα κόμικς και επικεντρώνεται κυρίως στους αδερφούς Ντάλτον.

Παραπομπές

Σημειώσεις

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

Επίσημη ιστοσελίδα
Ο Λούκυ Λουκ στη σελίδα της Μαμούθ Comix

Βελγικά κόμικς
Βέλγοι χαρακτήρες κόμικς
Κόμικς που έγιναν τηλεοπτικές σειρές
Κόμικς που έγιναν βιντεοπαιχνίδια
Κόμικς που έγιναν σειρές κινουμένων σχεδίων
Κόμικς που έγιναν ταινίες κινουμένων σχεδίων
Κωμικά κόμικς