Τρολ (Διαδίκτυο)

Στη γλώσσα του Διαδικτύου η λέξη τρολ (troll) περιγράφει κάποιον χρήστη του Ίντερνετ με πονηρά προκλητικές, σκόπιμα ανόητες ή επιτηδευμένα εκτός θέματος θέσεις και απόψεις σε μία online ανοιχτή κοινότητα, όπως ένα φόρουμ συζήτησης, mailing list, chat room ή μπλογκ, με πρωταρχική πρόθεση να προκαλέσει και να ερεθίσει άλλους χρήστες ή με κάθε τρόπο να επιφέρει διαταραχή σε μια διαδικτυακή συζήτηση για οποιοδήποτε θέμα και να πετύχει μια αλυσίδα αντιδράσεων από άλλους χρήστες. Η συμπεριφορά αυτή που λέγεται τρολάρισμα (trolling) πολλές φορές συνοδεύεται από αμφιλεγόμενη διαμάχη των υπολοίπων περί του σκοπού του.

Ετυμολογία 
Η σύγχρονη χρήση του όρου φαίνεται ότι εμφανίστηκε για πρώτη φορά στο Διαδίκτυο στα τέλη της δεκαετίας του 1980, αλλά η πιο γνωστή καταγεγραμμένη αναφορά προέρχεται από συζήτηση του 1991. 

Σύμφωνα με αυτή την έννοια, Troll είναι αυτός που κάνει trolling, αγγλική λέξη που αναφέρεται σε σύρσιμο του δολώματος μέσα στο νερό κατά την τεχνική της αλιείας θύννου (τόννου) και ξιφία, παρόμοια με την συρτή. 

Η λέξη παραπέμπει επίσης και στα τρολλ (trolls), δαιμόνια πλάσματα που παρουσιάζονται στη σκανδιναβική λαογραφία. Τα τρολλ είναι πλάσματα αντίστοιχα των Καλικάντζαρων της ελληνικής λαογραφίας που με την σειρά της πηγάζει από την αρχαιοελληνική δοξασία περί «δαιμονίων». Σύμφωνα  με την σύγχρονη δοξασία οι Καλικάντζαροι εμφανίζονται κατά το Δωδεκαήμερο 25 Δεκεμβρίου - 6 Ιανουαρίου.

Τρολ και τρολάρισμα 

 Τρολ είναι αυτός που έχει σκοπό να κάνει κακό σε μια διαδικτυακή κοινότητα, προκαλώντας αναταραχή.
 Το τρολάρισμα είναι αποτέλεσμα συμπεριφοράς, όχι απαραίτητα με κακό σκοπό από τους φανερά εμπλεκόμενους, μια κατάσταση στην οποία μπορεί να έρθει η αλληλεπίδραση των χρηστών. Το τρολάρισμα κάνει την εμφάνισή του υπό διάφορες συνθήκες, όπως:
 Λόγω ενός πονηρού τρολ, στα καμώματα του οποίου ανταποκρίνονται, ανυποψίαστα, αδαείς χρήστες.
 Λόγω κάποιου αδαούς που παρασύρεται, ακούσια, σε συμπεριφορά αγανάκτησης.

Η ψυχολογία του Τρολ 
Έρευνα των καναδών Erin Buckels, Paul Trapnell και Delroy Paulhus, οι οποίοι πήραν συνέντευξη από 1200 τρολ, βρήκε υψηλή συσχέτιση με τον σαδισμό, ψυχοπάθεια και μακιαβελλισμό. Ο σαδισμός σημαίνει πως αντλεί ευχαρίστηση με το να προκαλεί κακό στους άλλους, η ψυχοπάθεια είναι ψυχιατρική νόσος, αντικοινωνική διαταραχή προσωπικότητας και ο μακιαβελισμός σημαίνει πως του αρέσει να εξαπατά και δεν έχει αισθήματα.

Ο αμερικάνος ερευνητής Ben Radford έγραψε για το φαινόμενο των Κλόουν (παλιάτσων) στην παλιά και σύγχρονη εποχή, στο βιβλίο του Bad Clowns και βρήκε ότι οι κακοί κλόουν έχουν εξελιχθεί σε Τρολ του διαδικτύου. Δεν ντύνονται ως παραδοσιακοί κλόουν, αλλά, για την διασκέδαση τους, προκαλούν και εκμεταλλεύονται ανθρώπινες αδυναμίες με σκοπό να πούνε την "αλήθεια" και να πάρουν αντιδράσεις. Όπως το μέικ απ των κλόουν, έτσι και τα τρολ χρησιμοποιούν ανώνυμους λογαριασμούς και ψεύτικα ονόματα. Στα μάτια τους, εκτελούν ένα έργο για το ανώνυμο ακροατήριο τους από το διαδίκτυο.

Αντιμετώπιση του τρολ 
Ένα ιδιαίτερα επίμονο και ενοχλητικό τρολ μπορεί να αποτρέψει άλλους χρήστες από το να συμμετάσχουν σ' έναν κοινό διάλογο, ενώ μπορεί να προκαλέσει ακόμα και τη διάλυση μιας διαδικτυακής κοινότητας. Αν ένα τρολ αγνοηθεί από την υπόλοιπη κοινότητα (πρόκειται συνήθως για το πιο αποτελεσματικό μέτρο), συνήθως αρχίζει να παράγει όλο και πιο ενοχλητικά και προσβλητικά μηνύματα με μόνο στόχο να προκαλέσει αντίδραση. Αν αυτή δεν έρθει, τότε το τρολ συνήθως εγκαταλείπει την κοινότητα. 

Η συμμετοχή ή απάντηση σε συζήτηση που συμμετέχει το τρολ, σατιρικά περιγράφεται ως "τάισμα" του τρολ, γι' αυτό και υπάρχει η συνήθης παραίνεση «μην ταΐζετε τα τρολ» (Αγγλ. "Don't feed the trolls") ώστε να μην προκληθούν αντιδράσεις που θα ικανοποιήσουν το τρολ, ή περαιτέρω δυσάρεστες τροπές.

Εκτός από την αδιαφορία, σε πολλές περιπτώσεις υπάρχουν χρήσιμα τεχνικά μέσα για την καταπολέμηση ενός χρήστη - τρολ, όπως η άμεση αφαίρεση των μηνυμάτων του, η τεχνική με κατάλληλα φίλτρα προστασίας ώστε αυτά να καθίστανται αυτομάτως αόρατα, ή η φραγή του, αν υπάρχει αυτή η δυνατότητα ώστε να μην έχει τη δυνατότητα να γράψει απολύτως τίποτα. Σε chat rooms οι διαχειριστές ("operators" ή "moderators") έχουν τη δυνατότητα να απομακρύνουν το τρολ από ένα "δωμάτιο" συζήτησης (kick) ή και να του απαγορεύσουν την επανείσοδο (ban). Δραστικότερη είναι η μέθοδος κατά την οποία το τρολ τίθεται αμέσως εκτός chat room με την απλή είσοδό του σε αυτό με συγκεκριμένο ψευδώνυμο ή από συγκεκριμένη IP (akick). Τέλος, αν η περίπτωση του τρολ είναι πολύ «βαριά», δεν του επιτρέπεται καν η σύνδεση με το διακομιστή (K-lined).

Περιστατικά ελληνικού ενδιαφέροντος 

Μια από τις πιο γνωστές περιπτώσεις τρολαρίσματος στην Ελλάδα είναι η περίπτωση του «Γέροντα Παστίτσιου» μιας σατιρικής ιστοσελίδας που το 2012 επινόησε και δημοσίευσε ένα υποτιθέμενο μεταθανάτιο θαύμα ενός αγιορείτη μοναχού, του Γέροντα Παΐσιου. Το «θαύμα» αναδημοσιεύτηκε μαζικά σε ιστοσελίδες και μπλογκ θρησκευτικού περιεχομένου και έφτασε να γίνει μέχρι και πρωτοσέλιδο σε εφημερίδα πανελλήνιας κυκλοφορίας. Η αποκάλυψη του τρολαρίσματος εξόργισε πολλούς πιστούς και το περιεχόμενο της ιστοσελίδας συζητήθηκε ακόμα και στη Βουλή. Ο δημιουργός συνελήφθη και καταδικάστηκε σε 10 μήνες φυλάκιση με αναστολή για εξύβριση θρησκεύματος κατ' εξακολούθηση.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Wikimedia: «Τι είναι ένα τρολλ;» 
 Μην Ταΐζεις το Αδηφάγο Κήτος! Ιστότοπος με συμβουλές για την αποφυγή των Τρολ.
 Ύμνος των τρολ Το τραγούδι του trolling και των trolls

Διαδικτυακά φαινόμενα
Ορολογία του Διαδικτύου
Αργκό του Διαδικτύου
Διαδικτυακός εκφοβισμός