Χρήστος Ευαγγελίδης

Ο Χρήστος Ευαγγελίδης (1809 - 1881) ήταν σπουδαίος εκπαιδευτικός του 19ου αιώνα, γνωστός από το Ελληνικό Λύκειο Ευαγγελίδου που ίδρυσε και διεύθυνε στην Ερμούπολη.

Βιογραφικά στοιχεία
Γεννήθηκε στην Θεσσαλονίκη το 1809. Με το ξέσπασμα της Ελληνικής Επανάστασης του 1821, η οικογένειά του αναγκάστηκε να καταφύγει για λόγους ασφαλείας στη Χίο. Με την καταστροφή της Χίου το 1822 ο νεαρός τότε Χρήστος έμεινε ορφανός από γονείς και τον περιέθαλψε η οικογένεια του Αμερικανού Σάμιουελ Γουόρντ, του νεώτερου (Samuel Ward jr.), ο οποίος περιόδευε στην Ευρώπη για δουλειές. Τελικά ο Σάμιουελ Γουόρντ και η σύζυγός του, πήραν μαζί τους τον μικρό Χρήστο στη Νέα Υόρκη και τον ανέθρεψαν μαζί με τα δικά τους παιδιά. Συναναστράφηκε έτσι με την κόρη του Σάμιουελ, Τζούλια Γουόρντ Χάου (Julia Ward Howe), την οποία αργότερα σε επιστολές αποκαλεί «αδελφή». Ανατράφηκε κατ' ουσίαν σε ένα αυστηρό αγγλικανικό προτεσταντικό περιβάλλον που αργότερα σημάδεψε την εξέλιξή του. 

Αναφέρεται ότι είχε ένα γιο που εργαζόταν στη Νέα Υόρκη ως δημοσιογράφος με το όνομα Α. Χ. Ευαγγελίδης (A. C. Evangelides).

Σπούδασε φιλολογία και παιδαγωγική στις ΗΠΑ και πρωτοστάτησε στην καλλιέργεια φιλελληνικού κινήματος διοργανώνοντας περιοδείες και διαλέξεις σε διάφορες πόλεις. Το 1839 μετέβη στη Ελλάδα και μετά από διάφορες περιπλανήσεις εγκαταστάθηκε στη Σύρο μετά από υπόδειξη του Νεόφυτου Βάμβα. Εκεί, μετά από αρκετές προσπάθειες ίδρυσε το Ελληνικό Λύκειο, το 1842 με παράλληλη λειτουργία οικοτροφείου για τις εύπορες οικογένειες. Ήταν ο πρώτος που εισήγαγε νέες και πρωτοποριακές παιδαγωγικές μεθόδους για την εποχή εκείνη, όπως οι μαθητικές εφημερίδες, μαθητικές θεατρικές παραστάσεις και οι διοργανώσεις μαθητικών διαλέξεων. Ο Χρήστος Ευαγγελίδης, ορμώμενος από την ελπίδα του για απελευθέρωση της ιδιαίτερης πατρίδας του (Μακεδονίας), είχε καταστεί φορέας της «Μεγάλης Ιδέας», την οποία εμφυσούσε και στους μαθητές του. Κατηγορήθηκε ωστόσο, για την προτεσταντική χροιά της αγωγής του λυκείου, στο οποίο και δίδασκε και για τη συνεργασία με το Φιλελληνικό Παιδαγωγείο της αγγλικανικής ιεραποστολής. 

Μεταξύ των μαθητών του ήταν ο επίσης Μακεδονικής καταγωγής Δημήτριος Βικέλας και ο Εμμανουήλ Ροΐδης.

Ο Χρήστος Ευαγγελίδης διετέλεσε επίσης, υποπρόξενος των ΗΠΑ στην Ερμούπολη την περίοδο 1865-1870.

Απεβίωσε στην Αθήνα το 1881.

Αναφορές
 Εμμανουήλ Ροΐδης, Βιογραφικόν Σημείωμα
 Θεαμαπάτες & Δικτυώματα, 24 Ιουλίου 2002 
 The First Greek Church in New York, Matthew Namee
 Famous American-Greeks, Thomas Burgess
 Julia Ward Howe, 1819-1910, σ. 42
 Κώστας Απέργης, Nα σώσουμε την αρχιτεκτονική μας κληρονομιά, δεκαπενθήμερη εφημερίδα Σύρου, Άποψη
  Tο Ελληνικόν Λύκειον Ερμουπόλεως και η προτεσταντική αγωγή του Εμμ. Ροΐδη, Αντώνης Λ. Σμυρναίος
 From the oak to the olive: A plain record of a pleasant journey, Julia WArd Howe, σ. 167
 Πανδέκτης, φωτογραφία του Χρήστου Ευαγγελίδη
 Πανδέκτης, φωτογραφία του Χρήστου Ευαγγελίδη

Εξωτετρικοί σύνδεσμοι
Χρήστος Ευαγγελίδης στον Πανδέκτη, του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών.

Ευαγγελίδης
Έλληνες εκπαιδευτικοί