Τζάκομο ντέλλα Πόρτα

Ο Τζάκομο ντέλλα Πόρτα (ιταλικά: Giacomo della Porta, περίπου 1532 – 1602) ήταν Ιταλός αρχιτέκτονας και γλύπτης, ο οποίος εργάστηκε για πολλά σημαντικά κτίρια στην πόλη της Ρώμης, συμπεριλαμβανομένης και της Βασιλικής του Αγίου Πέτρου. Ως αποτέλεσμα, κέρδισε τον τίτλο του Αρχιτέκτονα του Ρωμαϊκού Λαού. Κατά τη διάρκεια της μακράς καριέρας του, ολοκλήρωσε μια πληθώρα έργων για πολλούς Πάπες και μέλη της ρωμαϊκής αριστοκρατίας.

Βιογραφικά στοιχεία 
Ο Τζάκομο ντέλλα Πόρτα γεννήθηκε στην Πορλέτσα της Λομβαρδίας. Στο έργο του επηρεάστηκε από το Μιχαήλ Άγγελο, με τον οποίο συνεργάστηκε, καθώς και από τον Τζάκομο Μπαρότσι ντα Βινιόλα, τον δάσκαλό του στην αρχιτεκτονική. Μετά το 1563 εκτέλεσε έργα του Μιχαήλ Αγγέλου για την ανοικοδόμηση ανοιχτών χώρων της Ρώμης. Στον Καπιτωλίνο, επενέβη στην πρόσοψη και τα σκαλιά του Παλάτσο Σανατόριο, αλλά και στην Κορντονάτα Καπιτολίνα. Μετά το θάνατο του Βινιόλα το 1573, συνέχισε την κατασκευή της Εκκλησίας του Ιησού, ενώ το 1584 έκανε μετατροπές στην πρόσοψη βάσει δικών του σχεδίων. Κατέστησε την πρόσοψη του Σαν Λουίτζι ντέι Φραντσέζι ένα διακοσμητικό έργο ανεξάρτητο από το κυρίως σώμα της κατασκευής, μια μέθοδος που βρήκε πολλούς μιμητές αργότερα. Από κοινού με τον Κάρλο Μαντέρνο έχτισε το ναό του Σαν Τζοβάννι ντέι Φιορεντίνι σύμφωνα με σχέδια του Σανσοβίνο.

Από το 1573 αποτέλεσε τον επικεφαλής της ανοικοδόμησης της Βασιλικής του Αγίου Πέτρου, και αργότερα, σε συνεργασία με τον Ντομένικο Φοντάνα, ολοκλήρωσε το θόλο το 1588-1590.

Ο Τζάκομο ντέλλα Πόρτα κατασκεύασε πολλές από τις κρήνες της πόλης που χρονολογούνται το 16ο αιώνα. Ανάμεσά τους συναντούμε τα συντριβάνια στην Πιάτσα ντελ Πόπολο, καθώς και τις Φοντάνα ντι Νετούνο και Φοντάνα ντελ Μόρο στην Πιάτσα Ναβόνα.

Απεβίωσε στη Ρώμη το 1602.

Επιλεγμένα έργα 

Παρεκκλήσι του Ιεροτάτου Εσταυρωμένου (1562-1568)
Εκκλησία του Ιησού (1571-1575)
Κρήνες στο Παλάτσο Μποργκέζε (1573)
Κρήνες στην Πιάτσα Κολόννα (1574)
Κρήνες στην Πιάτσα Ναβόνα (Νετούνο και Μόρο) (1574)
Κρήνη στην Πιάτσα ντέλλα Ροτόντα
Παλάτσο Σανατόριο (1573-1602)
Παλάτσο ντελλα Σαπιέντσα (1578-1602)
Παλάτσο Καπιτσούτσι (1580)
Σάντα Μαρία ντει Μόντι (1580)
Σαντ' Ατανάζιο ντέι Γκρέκι (1581)
Πρόσοψη του Σαν Λουίτζι ντέι Φραντσέζι (1589)
Fontana delle Tartarughe (1584)
Σάντα Μαρία Σκάλα Κοέλι
Παλάτσο Μαρεσκόττι (1585)
Παλάτσο Σερλούπι (1585)
Σαντίσσιμα Τρινιτά ντέι Μόντι (1586)
Κρήνη της Πιάτσα άλλι Μόντι (1589)
Θόλος της Βασιλικής του Αγίου Πέτρου (1588-90)
Κρήνες στην πλατεία της Σάντα Μαρία ιν Καμπιτέλλι (1589)
Κρήνες απένατι από τους Σαντίσσιμι Βενάντσιο ε Ανζοβίνο (1589)
Φοντάνα ντελλα Τερρίνα (1590)
Παλάτσο Φάνι (1598)
Σαν Πάολο άλλε Τρε Φοντάνε (1599)
Σαν Νικολό ιν Κάρτσερε (1599)
Παλάτσο Αλμπερτόνι Σπινόλα (1600)
Βίλλα Αλντομπραντίνι (1600-02)
Παρεκκλήσιο Αλντομπραντίνι (1600-02) στη Σάντα Μαρία σόπρα Μινέρβα

Δείτε επίσης 
Μπαρόκ αρχιτεκτονική
Κάρλο Μαντέρνο
Τζαν Λορέντσο Μπερνίνι
Ρώμη

Παραπομπές

Βιβλιογραφία 
Maggi, Luca, «Giacomo Della Porta, il S. Paolo alle Tre Fontane (Storia, architettura, saggi)», εκδ. Bonsignori, 1996. ISBN 978-8875972745.
Placzek, Adolf K, «Macmillan Encyclopedia of Architects. Vol. 3.» Λονδίνο: The Free Press, 1982. ISBN 0-02-925000-5. NA40.M25., σελ 456-457.
Rinne, Katherine, «Fluid Precision: Giacomo della Porta and the Acqua Vergine fountains of Rome», Landscapes of Memory and Experience, εκδ. Jan Birksted (Λονδίνο, 2000), σελ. 183-201.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 

Ιταλοί αρχιτέκτονες
Ιταλοί γλύπτες
Αρχιτέκτονες του Μπαρόκ