Νικολάι Γιεζόφ

Ο Νικολάι Ιβάνοβιτς Γιεζόφ (ρωσικά: Николай Ивaнович Ежов, ΔΦΑ:[nʲɪkɐˈlaj  jɪˈʐof] 1 Μάιου, 1895 – 4 Φεβρουαρίου, 1940) ήταν σοβιετικός στρατιωτικός και πολιτικός που έφτασε στα ανώτατα κλιμάκια του μπολσεβίκικου κόμματος. Την περίοδο 1936-1940 ήταν επικεφαλής της NKVD και υπό την καθοδήγησή του έλαβαν χώρα οι σταλινικές εκκαθαρίσεις κατά την περίοδο 1936-39.

Βιογραφία
Ο Νικολάι Γιεζόφ γεννήθηκε την 1η Μαΐου 1895 στην Αγία Πετρούπολη. Εντάχθηκε σε νεαρή ηλικία στο κόμμα των Μπολσεβίκων (ΠΚΚ) και συμμετείχε στην Οχτωβριανή επανάσταση μέσα από τις τάξεις του Κόκκινου Στρατού. Τα χρόνια που ακολούθησαν ανήλθε σε ηγετικές θέσεις του ΠΚΚ, κερδίζοντας την εμπιστοσύνη του Στάλιν. Το 1936 τέθηκε με εντολή του Στάλιν επικεφαλής της NKVD (Λαϊκό Κομισαριάτο Εσωτερικών Υποθέσεων της Σοβιετικής Ένωσης) αντικαθιστώντας τον Γκένριχ Γιάκοντα.

Στην ηγεσία της NKVD έμεινε μέχρι το 1940. Το δεύτερο μισό της θητείας του συνέπεσε με την περίοδο των σταλινικών εκκαθαρίσεων. 
Η ηγεμονία του ήταν ενίοτε γνωστή και ως "Γιεζόβσινα" (ρωσικά:Ежовщина), ή  "Περίοδος Γιεζόφ" ή επίσης η  "Περίοδος του σκαντζόχοιρου," αφού η λέξη "γιoζ"  (ρωσικά:ёж) σημαίνει τον σκαντζόχοιρο.

Τον Οκτώβριο του 1937 με διατάγματα του Γιεζόφ ξεκίνησαν οι συλλήψεις σοβιετικών πολιτών με την κατηγορία της κατασκοπείας υπέρ καπιταλιστικών χωρών, αντεπαναστατικής και τρομοκρατικής δράσης και υπονόμευσης του έργου της Σοβιετικής Ένωσης. Οι συλλήψεις και οι καταδίκες ακόμα και σε θάνατο κορυφώθηκαν κατά το 1938. Το 1939 οι διώξεις μειώθηκαν και στα τέλη του ίδιου έτους τα διατάγματα του Γιεζόφ αποσύρθηκαν.

Στις 12 Δεκεμβρίου 1937 εξέδωσε το διάταγμα 50215 της NKVD με τίτλο "Ελληνική Επιχείρηση" που ήταν το έναυσμα των διώξεων κατά των Ελλήνων που ζούσαν στη Σοβιετική Ένωση.

Ο Γιεζόφ τελικά έπεσε και αυτός θύμα των σταλινικών εκκαθαρίσεων. Στις αρχές του 1940 συνελήφθη και εκτελέστηκε στις 4 Φεβρουαρίου ως αντεπαναστάτης και υπονομευτής της ΕΣΣΔ. Στην ηγεσία της NKVD αντικαταστάθηκε από τον Λαβρέντι Μπέρια

Παραπομπές

Δείτε επίσης
 Ελληνική επιχείρηση της Εν Κα Βε Ντε

Βιβλιογραφία 

 Μάριος Μαρκοβίτης "Όχι, δεν είμαι εχθρός του Λαού", Εκδόσεις Επίκεντρο, Θεσσαλονίκη 2017
 Νίκος Παπαδάτος, "Ο Μπεζεντάκος μας άφησε γεια", Εκδόσεις ΚΨΜ, Αθήνα 2021

Σοβιετικοί πολιτικοί
Θύματα της Μεγάλης Εκκαθάρισης