Σεελίτης

Ο σεελίτης (αγγλ. scheelite) είναι ορυκτό βολφραμικό άλας του ασβεστίου. Ονομάστηκε προς τιμή του Σουηδού χημικού Καρλ Βίλχελμ Σέελε (Karl Wilhelm Scheele, 1742–1786), ο οποίος πρώτος ταυτοποίησε, το 1781, την ύπαρξη «βολφραμικού οξέος» (ένυδρο WO3) στο ορυκτό και έκανε την υπόθεση, μαζί με τον Τόρμπερν Μπέργκμαν, ότι με αναγωγή αυτού του οξέος θα μπορούσε να ληφθεί ένα νέο μέταλλο. Παλαιότερα για τον σεελίτη είχε χρησιμοποιηθεί ο όρος wolfram, από τις γερμανικές λέξεις wolf (λύκος) και rahm (κρέμα), αν και η ετυμολογία αυτή είναι αβέβαιη.

Είναι ορυκτό που τυπικά απαντάται σε τακτίτες, μεταμορφώσεως επαφής. Ανευρίσκεται επίσης σε υδροθερμικές φλέβες υψηλών θερμοκρασιών, ενώ, λιγότερο συχνά, απαντάται σε γρανιτικούς πηγματίτες και σε υδροθερμικές φλέβες μέσων θερμοκρασιών. Ανευρίσκεται, επίσης, παρενεσπαρμένος σε αλλούβιες αποθέσεις.

Ορυκτά με τα οποία σχετίζεται είναι ο χαλαζίας, οι γρανάτες, ο βεζουβιανίτης, το επίδοτο, το τοπάζιο, ο απατίτης, ο μολυβδαινίτης, ο κασσιτερίτης, ο βολφραμίτης και ο φθορίτης.

Σχηματίζει σειρά με τον παουελίτη (powellite), το μολυβδαινικό ανάλογό του (CaMoO4).

Χρησιμοποιείται ως μετάλλευμα του βολφραμίου, ενώ οι διαφανείς ποικιλίες του χρησιμοποιούνται στην κοσμηματοποιία (όχι ευρέως, λόγω σχετικά μικρής σκληρότητας). Οι μεγάλοι διάφανοι κρύσταλλοί του είναι, επίσης, αντικείμενο συλλογής από συλλέκτες ορυκτών.

Απαντάται σε πολλά σημεία της Γης. Σημαντικές εμφανίσεις (κυρίως σχετικά με μεγάλους διαφανείς κρυστάλλους) είναι στη Σουηδία, στη Σαξωνία (Γερμανία), στην Τσεχία, στο Πιεμόντε της Ιταλίας, στην Chukotka της Σιβηρίας (Ρωσία), το ορυχείο Natas στη Ναμίμπια, το Chungju στη Νότια Κορέα (μεγάλοι διάφανοι κρύσταλλοι), στο Τονκίν του Βόρειου Βιετνάμ, την επαρχία Sichuan στην Κίνα (επίσης μεγάλοι διάφανοι κρύσταλλοι με όμορφους χρωματισμούς), το Morrho Velho (Minas Gerais) στη Βραζιλία, την περιοχή Σονόρα στο Μεξικό, την Καλιφόρνια, την Αλάσκα (πολλές περιοχές) και την Αριζόνα στις ΗΠΑ.

Στην Ελλάδα ανευρίσκεται στα μεταλλεία Λαυρίου (περιοχή Καμάριζας), στα ορυχεία Ολυμπιάδας και Στρατωνίου των μεταλλείων Χαλκιδικής και στην περιοχή Κιμμερίας στην Ξάνθη.

Πηγές
Handbook of Mineralogy
Mindat.org
Galleries.com
Webmineral.com

Δείτε επίσης
Κατάλογος ορυκτών
Κατάλογος ορυκτών των μεταλλείων Λαυρίου

Βιβλιογραφία
James Dwight Dana, Manual of Mineralogy and Lithology, Containing the Elements of the Science of Minerals and Rocks, READ BOOKS, 2008 ISBN 1443742244
 Frederick H. Pough, Roger Tory Peterson, Jeffrey (PHT) Scovil, A Field Guide to Rocks and Minerals, Houghton Mifflin Harcourt, 1988 ISBN 039591096X
 Walter Schumann, R. Bradshaw, K. A. G. Mills, Handbook of Rocks, Minerals and Gemstones,  Houghton Mifflin Harcourt, 1993 ISBN 0395511372

Σημειώσεις

Σεελιτης
Ορυκτά του ασβεστίου
Ορυκτά του βολφραμίου
Άλατα