Γέροντας Εφραίμ Βατοπεδινός

Ο γέροντας Εφραίμ Βατοπεδινός (γενν. 1956, κατά κόσμον Βασίλειος Κουτσού), είναι Ελληνοκύπριος ιερομόναχος και αρχιμανδρίτης της Ορθόδοξης Εκκλησίας, Ηγούμενος της Ιεράς Πατριαρχικής και Σταυροπηγιακής Μεγίστης Μονής Βατοπεδίου του Αγίου Όρους και θεολόγος. Πριν από χρόνια το όνομα του ενεπλάκη στην Υπόθεση Μονής Βατοπεδίου, για την οποία αρχικά κατηγορήθηκε, προφυλακίστηκε και τελικά αθωώθηκε στις 21 Μαρτίου 2017.

Καταγωγή - Νεανικά χρόνια 
Γεννήθηκε στις 5 Ιουνίου 1956 στην Περιστερωνοπηγή Αμμοχώστου στην Αγγλοκρατούμενη Κύπρο, κατεχόμενη σήμερα από τα τουρκικά στρατεύματα. Οι γονείς του, Σωτήρης και Κυριακή  Κουτσού είχαν άλλα τέσσερα παιδιά, ενώ ο πατέρας του είχε ακόμα άλλα δύο παιδιά από την πρώτη του γυναικά, Παντελού. Αδερφός του, εξ' αίματος, είναι ο πρώην βουλευτής της Βουλής των Αντιπροσώπων της Κύπρου, Νίκος Κουτσού. Ο Γέροντας Εφραίμ, από μικρός είχε δείξει την θρησκευτικότητά του, αφού υπηρετούσε στην Εκκλησία του χωριού του, παρακολουθούσε μαθήματα βυζαντινής μουσικής και εξεδήλωσε την πρόθεσή του για να ιερωθεί. Αφού τελείωσε τον κύκλο της μέσης εκπαίδευσης στο Γυμνάσιο Λευκονοίκου, εισήχθη στην Ιερατική Σχολή Απόστολος Βαρνάβας στην Λευκωσία για να παρακολουθήσει μαθήματα με απώτερο σκοπό την Ιεροσύνη. Εντούτοις, μετά την Τουρκική Εισβολή στην Κύπρο το καλοκαίρι του 1974, εκδιώκεται μαζί με την οικογένειά του από το χωριό του και βρίσκουν καταφύγιο στο χωριό Τερσεφάνου της επαρχίας Λάρνακας. Κατά την διάρκεια της τουρκικής εισβολής στην Κύπρο, ο πατέρας του και δύο από τα μεγαλύτερα αδέρφια του πιάνονται αιχμάλωτοι από τους Τούρκους. Ο πατέρας του από τότε αγνοείται.

Σπουδές 
Μετά την τουρκική εισβολή και την προσφυγιά, ο τότε κατά κόσμον Βασίλειος γράφτηκε στο Τμήμα Θεολογίας στη Θεολογική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, στο οποία παρακολούθησε μαθήματα για τέσσερα χρόνια και αποφοίτησε επιτυχώς το 1978. Κατόπιν, επέστρεψε στην ιδιαίτερή του πατρίδα Κύπρο και δίδαξε ως καθηγητής για κάποιο διάστημα στην Ιερατική Σχολή Απόστολος Βαρνάβας στην Λευκωσία.

Μοναχισμός

Πρώτα στάδια 
Ο νεαρός θεολόγος Βασίλειος, είχε στενή επαφή με την Εκκλησία και τον Μοναχισμό και επισκεπτόταν διάφορα μοναστήρια στην Κύπρο. Στα τέλη της δεκαετίας του 1970 (περί το 1979), πέρασε από την Κύπρο ο Κύπριος Αγιορείτης μοναχός Γέροντας Ιωσήφ ο μετέπειτα καλούμενος ο Βατοπεδινός. Ο Γέροντας Ιωσήφ είχε προηγουμένως (από το 1946) ασκηθεί στο Άγιον Όρος και συγκεκριμένα στην Νέα Σκήτη της Μονής Αγίου Παύλου ως υποτακτικός του Αγίου Ιωσήφ του Ησυχαστή και Σπηλαιώτη (1898-1959), μέχρι την κοίμησή του το 1959. Ο Γέρων Ιωσήφ αφού επανήλθε στην Κύπρο, ασκήθηκε για κάποιο διάστημα στην Μονή του Τιμίου Σταυρού (Όμοδος) στην Πάφο. Σε αυτό το διάστημα, ο νεαρός Βασίλειος γνωρίστηκε με τον Γέροντα Ιωσήφ και παρέμεινε κοντά του ως μαθητής του. Σε εκείνο το διάστημα, στην συνοδεία του Γέροντος Ιωσήφ προσήλθε και ο τότε Διάκονος, νυν Μητροπολίτης Λεμεσού Αθανάσιος.

Μοναχική κουρά 
Μετά από την Ιερά Μονή Τιμίου Σταυρού στην Πάφο, ο Γέροντας Ιωσήφ γύρισε στον Άθωνα με την συνοδεία του. Στην αρχή εγκαθίστανται στην Ιερά Μονή Κουτλουμουσίου κοντά στην πρωτεύουσα του Αγίου Όρους, Καρυές στην οποία παρέμειναν για διάστημα πέραν του ενός έτους. Ακολούθως μεταφέρθηκαν στην Νέα Σκήτη στο Κελί του Ευαγγελισμού. Εκεί το 1982 ο κατά κόσμον Βασίλειος Κουτσού κείρεται σε Εφραίμ Μοναχό στην κυρίαρχο Μονή Αγίου Παύλου και ακολούθως το 1983 χειροτονείται Ιεροδιάκονος και κατόπιν Ιερομόναχος. Στην Νέα Σκήτη αρκετοί μοναχοί προσέρχονται κοντά στον Γέροντα Ιωσήφ και η συνοδεία μεγαλώνει. Στο Άγιον Όρος ο Μοναχός Εφραίμ έχει την ευλογία να γνωρίσει από κοντά Οσίους Γέροντες, όπως τον Άγιο Εφραίμ Κατουνακιώτη στα Κατουνάκια και τον Άγιο Παΐσιο.

Ηγουμενία Ιεράς Μονής Βατοπεδίου 

Ακολούθως, στα τέλη της δεκαετίας του 1980, περί το 1987 κατόπιν προσκλήσεως από την γηραιά ολιγομελή αδελφότητα της Μονής Βατοπεδίου, μέρος της συνοδείας του Γέροντος Ιωσήφ εγκαθίσταται στην Μονή για στήριξη και βοήθεια των εναπομείναντων γηραιών Βατοπεδινών Μοναχών. Με απόφαση του Οικουμενικού Πατριαρχείου το 1989 ολόκληρη η αδελφότητα μεταφέρεται στην Ιερά Μονή Βατοπαιδίου η οποία από ιδιόρρυθμη μετατρέπεται σε Κοινόβιο. Τον Μάρτιο του 1990, την Κυριακή της Τυρινής γίνεται εκλογή για Ηγούμενο της Ιεράς Μονής Βατοπαιδίου στην οποία εκλέγεται ο Ιερομόναχος Εφραίμ σε ηλικία 34 ετών, ενώ πνευματικός πατέρας όλων των αδελφών είναι ο Γέροντας Ιωσήφ. Ακολούθως, τον Απρίλιο του 1990, την Κυριακή των Μυροφόρων, ο Ιερομόναχος Εφραίμ προχειρίζεται σε Αρχιμανδρίτη και ενθρονίζεται Ηγούμενος της Ιεράς Μονής Βατοπαιδίου. Στην ενθρόνιση παρέστησαν και ο τότε Μητροπολίτης Δημητριάδος και μετέπειτα Αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος, ο πολιτικός διοικητής του Αγίου Όρους Κωνσταντίνος Λούλης και ο πρωτεπιστάτης του Αγίου Όρους Γέρων Θεόκλητος Διονυσιάτης. Τον Ιούλιο του 2009, μετά την θάνατο του Γέροντος Ιωσήφ, πνευματικού πατρός της αδελφότητας, πνευματικός πατέρας γίνεται ο Αρχιμανδρίτης Εφραίμ.

Στις 28 Δεκεμβρίου 2011, ο ηγούμενος Εφραίμ κρατήθηκε στην Γενική Αστυνομική Διεύθυνση Αττικής και προφυλακίστηκε στις Φυλακές Κορυδαλλού ως κατηγορούμενος για την Υπόθεση της Μονής Βατοπεδίου. Αργότερα, μετά από πάροδο κάποιων μηνών, αποφυλακίστηκε αφού οι κατηγορίες που του είχαν προσαφθεί δεν επαρκούσαν για την προφυλάκιση. Τον τερματισμό της προφυλάκισής του είχαν ζητήσει εκκλησιαστικές αρχές, όπως ο Πατριάρχης Μόσχας και πασών των Ρωσιών και η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος..

Ο Γέροντας Εφραίμ, όσο και οι υπόλοιποι συγκατηγορούμενοί του για την υπόθεση της Μονής Βατοπεδίου, αθωώθηκαν τελεσίδικα από τον Άρειο Πάγο, την 21 Μαρτίου 2017.

Νόσηση από COVID-19
H Μονή Βατοπαιδίου επικρίθηκε επειδή διοργάνωσε λιτανεία για την κατάπαυση του κορωνοϊού, δίνοντας διευκρινήσεις με ανακοίνωσή της. 

Με παρέμβαση της Πολιτικής διοίκησης του Αγίου Όρους στις 28 Μαΐου 2021 ο ηγούμενος Εφραίμ εισήχθη με αεροδιακομιδή στο Νοσοκομείο Ευαγγελισμός έχοντας νοσήσει από COVID-19 ενώ ήταν και ανεμβολίαστος και πέντε μέρες αργότερα διασωληνώθηκε, λόγω των επιπλοκών από υποκείμενα νοσήματα. Από τις πρώτες πρωινές ώρες της 16ης Ιουνίου παρουσίασε επιδείνωση, λόγω επιπλοκών που οφείλονται σε λοιμώξεις της εντατικής και η κατάσταση της υγείας του χαρακτηρίστηκε κρίσιμη. Λίγες ημέρες αργότερα βελτιώθηκε παρουσιάζοντας σταθερή και ικανοποιητική πορεία. Με απόφαση των γιατρών της Μονάδας Εντατικής Θεραπείας του νοσοκομείου, στις 12 Ιουλίου, αφαιρέθηκε η τραχειοστομία στην οποία είχε υποβληθεί, αποσωληνώθηκε και παρέμεινε στη ΜΕΘ για παρακολούθηση από τους θεράποντες ιατρούς του, έχοντας πλήρη διαύγεια και επικοινωνία με το περιβάλλον του. Στις 17 Ιουλίου εξήλθε του νοσοκομείου και ακολουθώντας τις οδηγίες των γιατρών του συνέχισε την θεραπεία του σε κέντρο αποκατάστασης.

Παραπομπές

Πηγές 
 ΙΕΡΑ ΜΕΓΙΣΤΗ ΜΟΝΗ ΒΑΤΟΠΑΙΔΙΟΥ
 Απόψεις για τη Μονή Βατοπαιδίου (και όχι μόνο)
 Πεμπτουσία
 ΡΟΜΦΑΙΑ - 24ωρο εκκλησιαστικό πρακτορείο ειδήσεων
 Αγιορείτικες Μνήμες
 ΑΜΠΕ-Ηλεκτρονική Εφημερίδα 
Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

Βατοπεδινοί
Έλληνες μοναχοί
Κληρικοί
Αγιορείτες