Ελληνικό σχολείο Σωποτού

Το Ελληνικό σχολείο Σωποτού οικοδομήθηκε το 1796 και 1797 με δαπάνη του Αθανασίου Τσίπηρα. Αρχικά ο Τσίπηρας είχε ορίσει με διαθήκη του το ποσό των 15.000 γροσίων ως κληροδότημα και τον συμπολίτη του Γεώργιο Σταυράκη για καθολικό επίτροπο της ευεργεσίας. Στη διαθήκη ορίζονταν επίσης ως επίτροποι οι μοναχοί του Μεγάλου Σπηλαίου και οι πρόκριτοι του Σοπωτού. Ο Σταυράκης όμως παρέλαβε τα χρήματα και πήγε στη Τεργέστη όπου διέπρεψε ως έμπορος. Το 1794, και είκοσι χρόνια μετά τον θάνατο του Τσίπηρα, ο Σταυράκης σε βαθιά γεράματα και χωρίς απογόνους έστειλε μήνυμα στους μοναχούς του Μεγάλου Σπηλαίου για να στείλουν αντιπρόσωπους για να παραλάβουν τα χρήματα. Οι Σπηλαιώτες απάντησαν ότι το σχολείο δεν θα έπρεπε να κτιστεί στο Σωποτό αλλά όπου αυτοί θεωρούσαν καλύτερο. Τότε οι πρόκριτοι του Σωποτού έστειλαν στην Τεργέστη ως αντιπρόσωπο τον Γ. Γιαννακόπουλο για να παραλάβει τα χρήματα. Ο Σταυράκης όμως ζήτησε από το Γιαννακόπουλο να κτιστεί πρώτα το σχολείο και μετά να καταβάλει το ποσό που είχε υποσχεθεί. Πράγματι το σχολείο κτίστηκε με την επιστασία του προεστού του Σοπωτού Λεόντιου Τσακίρη και του Γιαννακόπουλου, παρά τις αντιδράσεις κάποιων συμπολιτών τους. Ο Σταυράκης στη συνέχεια έδωσε τα χρήματα που είχε υποσχεθεί και ένα μέρος από αυτά επιτοκίστηκε για την εκπλήρωση των εξόδων λειτουργίας του σχολείου μέχρι το 1836, όταν η Ελληνική κυβέρνηση ανέλαβε όλα τα χρέη. 

Πρώτος διδάσκαλος της σχολής έγινε το 1789 ο εκ Στρεζόβης γέρος διδάσκαλος της Ελληνικής ιερομόναχος Γαλακτίων, μαθητής του Παρθενίου από το χωριό Αράχωβα των Καλαβρύτων, που δίδαξε μέχρι το 1801. Άλλοι διδάσκαλοι έγιναν ο Δοσίθεος (1801-1804) από την Κέρτεζη, ο Αγάπιος (1804-1806) από το Παγκράτι Καλαβρύτων και Δημήτριος Ηπειρώτης (1807-1808). Το σχολείο έκλεισε για ενάμισι χρόνο, οπότε επανήλθε ο Δοσίθεος που είχε πάει στη Χίο για περαιτέρω σπουδές.

Πηγές
 Δελτίο Ιστορικής και εθνολογικής Εταιρείας της Ελλάδος, Τόμος Δ΄, Εκ του τυπογραφείου των Αδελφών Περρή, Εν Αθήναις 1892, σελ. 281-285.
 Γεώργιος Παπανδρέου, Καλαβρυτινή επετηρίς: ήτοι πραγματεία περί της ιστορικής των Καλαβρύτων επαρχίας, Εκ του Τυπογραφείου των Καταστημάτων Μιχαήλ Ι. Σαλιβέρου, Εν Αθήναις 1906, σελ. 66-69.

Εκπαιδευτικά ιδρύματα στην Αχαΐα
Ελληνικά σχολεία κατά την Τουρκοκρατία