Ευρωπαϊκή Ζώνη Ελευθέρων Συναλλαγών

Η Ευρωπαϊκή Ζώνη Ελευθέρων Συναλλαγών (ΕΖΕΣ) (αγγλικά: European Free Trade Association, EFTA, γαλλικά: Association européenne de libre-échange, AELE) είναι οργανισμός που ιδρύθηκε το 1960 από ευρωπαϊκά κράτη που δίσταζαν να ενταχθούν πλήρως στην Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα. Σκοπός του οργανισμού είναι η προώθηση του ελεύθερου εμπορίου και της οικονομικής ολοκλήρωσης προς όφελος των μελών του. Σήμερα μέλη της ΕΖΕΣ είναι τέσσερις χώρες: η Ελβετία, η Ισλανδία, το Λίχτενσταϊν και η Νορβηγία. Οι τρεις από αυτές (εκτός της Ελβετίας) είναι και μέλη του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (ΕΟΧ).

Ιστορική εξέλιξη 

Η ΕΖΕΣ ιδρύθηκε το 1960 από επτά χώρες: Αυστρία, Δανία, Ελβετία, Ηνωμένο Βασίλειο, Νορβηγία, Πορτογαλία και Σουηδία. Αργότερα έγιναν μέλη η Φινλανδία (συνδεδεμένο μέλος το 1961 και πλήρες το 1986), η Ισλανδία (1970) και το Λίχτενσταϊν (1991). Οι χώρες που έγιναν μέλη της ΕΟΚ και αργότερα της ΕΕ σταδιακά αποχώρησαν (η Δανία και το Ηνωμένο Βασίλειο το 1972, η Πορτογαλία το 1985, η Αυστρία, Σουηδία και Φινλανδία το 1995). Το 1994 τέθηκε σε ισχύ ο Ευρωπαϊκός Οικονομικός Χώρος που συνέδεσε τις αγορές των μελών της ΕΖΕΣ με την ενιαία αγορά της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Ελβετία επέλεξε με δημοψήφισμα να μη γίνει μέλος του ΕΟΧ και έχει συνάψει ξεχωριστές συμφωνίες με την ΕΕ. 

Επίσης, ένα από τα ιδρυτικά μέλη της ΕΖΕΣ, το Ηνωμένο Βασίλειο, εγκατέλειψε την Ευρωπαϊκή Ένωση, στις 1 Φεβρουαρίου 2020, και παραμένει άγνωστο, για αν στο σύντομο μέλλον, αν επαναενταχθεί στην ΕΖΕΣ, ή γίνει μέλος του ΕΟΧ, ενώ αντίστοιχα το Ηνωμένο Βασίλειο, έχει συνάψει κάποιες ξεχωριστές εμπορικές συμφωνίες με την ΕΕ, όπως αντίστοιχα, το ίδιο έχουν πράξει, τόσο η Ελβετία, όσο και η Νορβηγία, οι οποίες δεν εντάχθηκαν ποτέ στην ΕΕ.

Χώρες μέλη της Ε.Ζ.Ε.Σ.

Πρώην Χώρες μέλη της Ε.Ζ.Ε.Σ.

Διεθνείς συμφωνίες
Εκτός της ΕΕ, η ΕΖΕΣ έχει συνάψει εμπορικές συμφωνίες και με άλλες χώρες και διεθνείς οργανισμούς:

Χώρες της Ευρώπης, που δεν είναι μέλη της ΕΕ, και έχουν συνάψει ειδική οικονομική συμφωνία, με την ΕΖΕΣ:
  Αλβανία
  Βόρεια Μακεδονία
  Βοσνία και Ερζεγοβίνη
  Γεωργία
  Μαυροβούνιο
  Ουκρανία
  Σερβία
  Τουρκία

Χώρες και εδάφη της Ασίας, που έχουν συνάψει ειδική οικονομική συμφωνία, με την ΕΖΕΣ:
  Ιαπωνία
  Ινδονησία
  Ιορδανία
  Ισραήλ
  Κράτος της Παλαιστίνης (Κράτος μη μέλος του ΟΗΕ, Μη αναγνωρισμένη χώρα διεθνώς)
  Λίβανος
  Μακάο
  Νότια Κορέα
  Σιγκαπούρη
  Ταιβάν (Κράτος μη μέλος του ΟΗΕ, Μη αναγνωρισμένη χώρα διεθνώς)
  Φιλιππίνες
  Χονγκ Κονγκ

Χώρες της Αμερικής που έχουν συνάψει ειδική οικονομική συμφωνία, με την ΕΖΕΣ:
  Εκουαδόρ
  Καναδάς
  Κολομβία
  Μεξικό
  Παναμάς
  Περού
  Χιλή

Χώρες της Αφρικής που έχουν συνάψει που έχουν συνάψει ειδική οικονομική συμφωνία, με την ΕΖΕΣ:
  Αίγυπτος
  Μαρόκο
  Τυνησία

Οικονομικές Ενώσεις Χωρών
 Συμβούλιο Συνεργασίας Περσικού Κόλπου (Gulf Cooperation Council), στο οποίο συμμετέχουν Ενωμένα Αραβικά Εμιράτα, Κατάρ, Κουβέιτ, Μπαχρέιν, Ομάν και Σαουδική Αραβία.
 Ένωση χωρών Κεντρικής Αμερικής (Γουατεμάλα, Κόστα Ρίκα και Παναμάς)
 Τελωνειακή Ένωση Νότιας Αφρικής (Southern African Customs Union), στην οποία συμμετέχουν Λεσότο, Μποτσουάνα, Ναμίμπια, Νότια Αφρική και Εσουατίνι.

Γενικοί γραμματείς

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Επίσημη ιστοσελίδα 

Ε
Ευρωπαϊκός Οικονομικός Χώρος