Ντράγκουτιν Ντιμιτρίεβιτς

Ο Ντράγκουτιν Ντιμιτρίεβιτς ή Άπις (Σερβικά: Драгутин Димитријевић "Апис"), 17 Αυγούστου 1876 - 26 Ιουνίου 1917) (ν. ημερ), ήταν Σέρβος αξιωματικός, περιώνυμος συνωμότης. Το όνομά του συνδέθηκε με τις μεγαλύτερες συνωμοσίες και δολοφονίες της εποχής του. Υπήρξε φανατικός εθνικιστής και ήταν ο ιδρυτής της εθνικιστικής οργάνωσης «Ένωση ή Θάνατος» που ονομαζόταν και «Μαύρο Χέρι» (Μαύρη Χειρ).

Στην αρχή με τον βαθμό του λοχαγού πρωτοστάτησε σε συνωμοσία που οργανώθηκε για τη δολοφονία του Βασιλέως Αλέξανδρου Ομπρένοβιτς και της μοργανατικής συζύγου του Δράγας Μάσιν, προκαλώντας πραξικόπημα και εισβάλλοντας ο ίδιος με την ομάδα του στο ανάκτορο προέβη στη δολοφονία τους (11 Ιουνίου 1903). Το 1911 οργάνωσε συνωμοσία για τη δολοφονία του Αυτοκράτορα της Αυστροουγγαρίας Φραγκίσκου Ιωσήφ. Τρία χρόνια μετά, τον Φεβρουάριο του 1914, οργάνωσε έτερη συνωμοσία για τη δολοφονία του Βασιλέως της Βουλγαρίας Φερδινάνδου και τον ίδιο χρόνο οργάνωσε τη συνωμοσία της οποίας θύμα ήταν στις 28 Ιουνίου 1914 το διαδοχικό ζεύγος της Αυστροουγγαρίας. Η τελευταία αυτή συνωμοσία του ήταν και η αφορμή της κήρυξης του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου.

Παρά ταύτα ο Ντιμιτρίεβιτς συνέχισε τις συνωμοτικές του δράσεις ακόμα και μέσα στην Ελλάδα, όπου και είχε καταφύγει. Το 1916 οργάνωσε συνωμοσία στη Θεσσαλονίκη για τη δολοφονία του Βασιλέως Κωνσταντίνου Α΄. Οι περίεργες κινήσεις του όμως και των ομοϊδεατών συντρόφων του προκάλεσαν την υποψία των ελληνικών Αρχών. Μετά από παρακολούθηση Έλληνες στρατιωτικοί εισέβαλαν τη νύκτα στις 12 Δεκεμβρίου του 1916 στο χώρο που διέμενε όπου και συνελήφθη μαζί με τους κυριότερους οπαδούς του, Σέρβους στρατιωτικούς. Κατά την ανάκριση διαπιστώθηκε εκτός των παραπάνω ο παράλληλος σχεδιασμός της παράδοσης όλου του σερβικού μετώπου στον εχθρό καθώς επίσης διατυπώθηκε εναντίον του και η κατηγορία της πρόθεσης δολοφονίας του τότε διαδόχου και μετέπειτα Βασιλέως της Σερβίας Αλέξανδρου Καραγιώργεβιτς και του Σέρβου Πρωθυπουργού Πάσιτς, που κατά τον ίδιον έτρεφαν αντιγαλλικά αισθήματα.

Τέλος ο Ντιμιτρίεβιτς καταδικάστηκε σε θάνατο και εκτελέστηκε στη Θεσσαλονίκη στις 13 Ιουνίου/26 Ιουνίου(*) του 1917 από εκτελεστικό απόσπασμα.

Σημειώσεις 
 Όλα τα παραπάνω προέρχονται από το κατηγορητήριο, (μέρος του οποίου αποτελούσε και ενάντια προπαγάνδα) βάσει του οποίου ακολούθησε η καταδίκη και η εκτέλεση. Για την πληρέστερη όμως εικόνα θα πρέπει να ληφθεί υπόψη η υφιστάμενη την εποχή εκείνη κατάσταση της Σερβίας που ένα μέρος της βρισκόταν υπό τουρκική κατοχή, όταν τελικά ενάμισι χρόνο αργότερα ενώθηκαν οι Σέρβοι και δημιουργήθηκε το Βασίλειο της Γιουγκοσλαβίας, το φερόμενο ως όνειρο του Άπιδος.
 Οι ημερομηνίες των γεγονότων για τα ελληνικά δεδομένα αναφέρονται με το παλαιό ημερολόγιο που ίσχυε τότε, σε αντίθεση με την Ευρώπη που ακολουθούσε το νέο με διαφορά 13 ημερών.

Παραπομπές

Πηγές 
 Νεώτερον Εγκυκλοπαιδικόν Λεξικόν Ηλίου τόμ.5ος σελ.927-8
 Περιοδικό "Ιστορικά" (Ελευθεροτυπίας) "Θεσσαλονίκη 1917 - 1924" τεύχος 35ο (15 Ιουνίου 2000), σελ.17

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 

Σέρβοι στρατιωτικοί
Α΄ Βαλκανικός Πόλεμος
Β΄ Βαλκανικός Πόλεμος
Σέρβοι πρωταγωνιστές του Α' Παγκοσμίου Πολέμου