Γραμμένη Οξυά Αιτωλοακαρνανίας

Η Γραμμένη Οξυά είναι ορεινό χωριό της Ναυπακτίας στην Περιφερειακή Ενότητα Αιτωλοακαρνανίας.

Γεωγραφικές πληροφορίες 
Η Γραμμένη Οξυά βρίσκεται στο βορειοανατολικό άκρο της πρώην επαρχίας Ναυπακτίας του Νομού Αιτωλοακαρνανίας και είναι κτισμένη σε υψόμετρο 1.130 μέτρων, στις βορειοδυτικές πλαγιές των Βαρδουσίων και είναι ένα από τα ορεινότερα χωριά της Αιτωλοακαρνανίας και της Ελλάδας. Το χωριό, σκαρφαλωμένο στις ανατολικές πλαγιές του όρους Οξυά, απλώνεται μέχρι τον ορμητικό Εύηνο (δηλ. η συνοικία της Κάτω Γραμμένη Οξυά), με ορίζοντα τα Βαρδούσια. Απέχει 89 χλμ. ΒΑ από τη Ναύπακτο και 13 χλμ. Β από την Αρτοτίνα. Σπιτάκια σκορπισμένα μέσα σε καστανιές, καρυδιές και περιβόλια και τριγύρω λόγγοι με οξυές, έλατα και βελανιδιές συνθέτουν την εικόνα του. Ο χρόνος κτήσης του χωριού χάνεται στα βάθη του χρόνου. Το γεγονός ότι ο τόπος είναι διάσπαρτος από διάφορα κεραμικά, πιθάρια, λαξευμένες πέτρες, ενεπίγραφες πλάκες, ίχνη παλιού πήλινου υδραγωγείου και εμφανή ερείπια κτισμάτων οδηγούν στο συμπέρασμα ότι η περιοχή αυτή κατοικούνταν από τα αρχαία χρόνια.

Ονομασία 
Η αρχική ονομασία του χωριού ήταν Σιτίστα, πιθανότατα λόγω των σιτηρών της περιοχής και με βασιλικό διάταγμα, το 1927, το χωριό μετονομάστηκε σε Γραμμένη Οξυά. Το όνομα Οξυά οφείλεται στη μεγάλη κάλυψη της περιοχής από οξυά και είναι το νοτιότερο σημείο της Ευρώπης με τέτοια βλάστηση.

Ιστορικές πληροφορίες 
Την περίοδο της τουρκοκρατίας, η Γραμμένη Οξυά ήταν το λημέρι του αρχικλεφτοκαπετάνιο Τσαμ Καλόγερου και η παράδοση αναφέρει ότι σε ένα  δυνατό ανεμοστρόβιλο στη τοποθεσία "Πεντιβί" μόλις πρόλαβε και σώθηκε όταν κατάφερε και και πιάστηκε από μια οξιά ενώ οι 2 σύντροφοί του χάθηκαν. Το 1794, στο διάσελο της Γραμμένης Οξυάς, έγιναν μάχες μεταξύ των Κοντογιανναίων και του Γιουσούφ Αράπη σταλμένο από τον Μαχμούτ Πασά των Ιωαννίνων. Οι μάχες συνεχίστηκαν στο μοναστήρι της Στάγιας, κοντά στις πηγές του Εύηνου ποταμού.

Στις 23 Σεπτεμβρίου 1828, στη θέση "Ρίπα" έγινε η μάχη της Γραμμένης Οξυάς, όπου ο τουρκικός στρατός νικήθηκε από τους Έλληνες και υποχώρησε στο Γαρδίκι.

Διοικητικές πληροφορίες 
Ανήκε στον πρώην Καποδιστριακό δήμο Αποδοτίας μέχρι το 2010. Με την εφαρμογή του Προγράμματος Καλλικράτης (2011) εντάχθηκε στον νέο Δήμο Ναυπακτίας και αποτελεί την Τοπική Κοινότητα Γραμμένης Οξυάς της Δημοτικής Κοινότητας Αποδοτίας. Ο πληθυσμός της ανέρχεται στους 291 κατοίκους, ενώ αποτελεί το βορειότερο οικισμό του νέου δήμου.

Απογραφές πληθυσμού

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Δήμος Αποδοτίας - Δημοτικό Διαμέρισμα Γραμμένη Οξυά
 Legends of the Kravara region

Χωριά του νομού Αιτωλοακαρνανίας
Δήμος Ναυπακτίας
Κράβαρα