Μπατσί Άνδρου

Το Μπατσί Άνδρου είναι ένα παραλιακό παραδοσιακό χωριό της Άνδρου. Βρίσκεται 8 χλμ. μακριά από το Γαύριο και 27 χλμ. μακριά από τη Χώρα, στα δυτικά παράλια της Άνδρου, σε υψόμετρο 5 μ. Αποτελεί κοινότητα στην οποία ανήκουν και τα χωριά Δαμασκηνός και Στιβάρι. Μέχρι το 1999 ήταν αυτόνομη και πλέον το Μπατσί υπάγεται στο Δήμο Άνδρου, ενώ πριν το Πρόγραμμα Καλλικράτης υπαγόταν στον Δήμο Υδρούσας. Το Μπατσί έχει μία μεγάλη παραλία, τη Χρυσή Ακτή, που έχει βραβευτεί με γαλάζια σημαία. Επίσης σημαντικό αξιοθέατο αποτελεί η παραλία Κολώνα, απέναντι από τον οικισμό, με κρυστάλλινα νερά. Κοντά στο χωριό υπάρχει η Μονή Ζωοδόχου Πηγής.

Το Μπατσί Άνδρου διέθετε πριν από το 1950, δημοτικό σχολείο, ταχυδρομείο, τηλεγραφείο και σταθμό Χωροφυλακής. Το 1950 αριθμούσε περίπου 590 κατοίκους. Σύμφωνα με την απογραφή του 2001 το χωριό είχε 924 κατοίκους, οι οποίοι ξεπέρασαν τους 1000 το 2011.

Παλαιότερα οι κάτοικοι ασχολούνταν με την αλιεία και τη ναυτιλία. Τις τελευταίες δεκαετίες έχει εξελιχθεί σε ένα απ' τα πιο τουριστικά  χωριά της Άνδρου. Στο Μπατσί έχει γυριστεί η ταινία 'Κορίτσια στον Ήλιο' το 1968, που αποτέλεσε σταθμό στην ιστορία του παλιού ελληνικού κινηματογράφου, καθώς και η ταινία ' Φουσκοθαλασσίες' το 1966, που έχει και πλάνα από την Χώρα της Άνδρου

Ιστορικά κτίρια - Τοπόσημα 
Πάνω από τον παλιό οικισμό, ο οποίος χαρακτηρίζεται από αμφιθεατρική δομή και πυκνή κατοίκηση, δεσπόζει ο Ιερός Ναός του Αγίου Φιλίππου, σταυροειδής εγγεγραμμένος με τρούλο. Ανήμερα της γιορτής του γίνεται λιτανεία της εικόνας και εορτασμός στο Μπατσί. Εκτός από τον κεντρικό ναό υπάρχουν μικρότερα γραφικά εκκλησάκια σε διάφορα σημεία και γειτονιές του Μπατσίου, όπως ο Άγιος Γεώργιος στα βόρεια του οικισμού και ο Άγιος Νικόλαος, πριν την παραλία Κολώνα. Πολλά είναι και τα μικρά ξωκλήσσια πέριξ του οικισμού. 

Στο παλιό τμήμα του οικισμού διασώζονται ακόμα παλιά λιθόχτιστα κτίρια των αρχών του 20ού αιώνα και αρχοντικές κατοικίες. Ανάμεσα σε αυτά τα κτίσματα ξεχωρίζει το ιστορικό ξενοδοχείο "Κρίνος", κτίριο του 1860, παλιό διδασκαλείο και σχολή σηροτροφίας που μετατράπηκε σε ξενοδοχείο το 1936 και λειτούργησε για αρκετές δεκαετίες έως το 1988, φιλοξενώντας ιστορικές προσωπικότητες της λογοτεχνίας και του πολιτισμού, όπως τους Ο. Ελύτη, Α. Εμπερίκο και Μ. Καραγάτση. Έχει ανακαινιστεί και λειτουργεί και πάλι ως σύγχρονο κατάλυμα. Το όνομά του το έλαβε από τα κρινάκια της παραλίας στην ακροθαλασσιά.Σημαντικό τοπόσημο του οικισμού αποτελεί η Πίσω Βρύση, η πηγή του χωριού από την οποία ρέει νερό που καταλήγει στο λιμάνι, παράλληλα με ένα ειδυλλιακό μονοπάτι ανάμεσα σε πλούσια βλάστηση και τοίχους από σχιστόλιθο.

Κοντά στην Πίσω Βρύση βρίσκεται και η Βίλα Ευανθία, ιστορικό αρχοντικό του Μπατσίου, που οικοδομήθηκε στα τέλη του 19ου αιώνα. Πρόκειται για διώροφο νεοκλασικό κτίσμα με τοξωτές καμάρες στην πρόσοψη και επίστεψη με αέτωμα. Έχει ξύλινη στέγη από κυπαρισσόξυλο και κάλυψη με βυζαντινό κεραμίδι. Εσωτερικά φέρει τοιχογραφίες και οροφογραφίες από Ιταλούς ζωγράφους. Οι όροφοι επικοινωνούν μέσω κεντρικού κλιμακοστασίου.

Το λιμάνι του οικισμού αποτελεί εμπορικό πόλο έλξης, χώρο μαζικής συγκέντρωσης και ψυχαγωγίας την περίοδο του καλοκαιριού. Στα παλιά σφαγεία του οικισμού, υπάρχει η πλατεία Ηρώον, με εκπληκτική θέα στο Αιγαίο Πέλαγος και τα γειτονικά νησιά.

Πηγές
 Χάρτης: Orama XNH 307 Άνδρος

Χωριά της Άνδρου