Ωκεάνια διασπορά

Η ωκεάνια διασπορά είναι μορφή βιολογικής διασποράς που συμβαίνει όταν μεταφέρονται οργανισμοί από μία μάζα γης σε μία άλλη πάνω σε μάζες επιπλέουσας βλάστησης. Τέτοια κομμάτια βλάστησης συχνά επιπλέουν κατά των ρουν μεγάλων ποταμών σε τροπικές περιοχές και ξεβράζονται στη θάλασσα, περιστασιακά έχοντας και παγιδευμένα ζώα πάνω τους. Αυτό αναφέρεται συχνά και ως συμβάν επίπλευσης (rafting event).

Η επίπλευση έχει παίξει σημαντικό ρόλο στον αποικισμό απομονωμένων μαζών γης, όπως η Μαδαγασκάρη, η οποία ήταν απομονωμένη για ~120 εκατομμύρια χρόνια (Ma), και η Νότια Αμερική η οποία ήταν απομονωμένη για το μεγαλύτερο μέρος του Καινοζωικού αιώνα. Και οι δύο αυτές μάζες γης φαίνεται ότι δέχτηκαν πρωτεύοντα με αυτόν τον μηχανισμό. Σύμφωνα με γενετικά στοιχεία, ο κοινός πρόγονος των λεμούριων της Μαδαγασκάρης φαίνεται ότι διέσχισε το Κανάλι της Μοζαμβίκης με επίπλευση πριν 60 με 50 εκατομμύρια χρόνια. Παρομοίως, οι μαϊμούδες του Νέου Κόσμου, πιστεύεται ότι προέρχονται από την Αφρική και επέπλευσαν στην Νότια Αμερική κατά το Ολιγόκαινο, όταν οι δύο ήπειροι ήταν πολύ πιο κοντά η μία στην άλλη από ότι είναι σήμερα. Η Μαδαγασκάρη φαίνεται επίσης ότι δέχτηκε με αυτό τον τρόπο και τα τενρέκ (25-42 Ma πριν), τους νεσομυΐδες (20-24 Ma πριν) και τους ευπλερίδες (19-26 Ma πριν), και η Νότια Αμερική τα καβιόμορφα τρωκτικά (πάνω από 30 Ma πριν).

Από τα ερπετά, αρκετά είδη ιγκουανιδών στον Νότιο Ειρηνικό, υπάρχει η υπόθεση ότι κατάγονται από ιγκουάνα που επέπλευσαν πάνω από 8000 χλμ. από την Κεντρική ή τη Νότια Αμερική. Μια εναλλακτική θεωρία περιλαμβάνει μία υποθετική γενεαλογία εξαφανισμένων πλέον ιγκουάνα από την Αυστραλία ή την Ασία. Παρομοίως, σαύρες των συγγενικών ειδών Mabuya και Trachylepis φαίνεται ότι επέπλευσαν δια μήκος του Ατλαντικού από την Αφρική στην Νότια Αμερική και το αρχιπέλαγος Φερνάντο ντε Νορόνια αντίστοιχα, κατά τα τελευταία 9 Ma. Σαύρες της ίδιας ομάδας έχουν επίσης επιπλεύσει από την Αφρική ως τα νησιά του Πράσινου Ακρωτηρίου, τη Μαδαγασκάρη, τις Σεϋχέλλες, τις Κομόρες και την Σοκότρα.

Ο αποικισμός ομάδων νησιών μπορεί να συμβεί από επαναληπτική διαδικασία επίπλευσης (island hopping). Με αυτό τον τρόπο φαίνεται ότι αποικίστηκε η Καραϊβική από διάφορες ομάδες θηλαστικών Νοτιοαμερικανικής προέλευσης.

Ωστόσο, η ωκεάνια διασπορά εδαφόβιων ειδών δεν συμβαίνει πάντα με επίπλευση. Σε κάποιες περιπτώσεις, το κολύμπι, η απλώς το ζώο μόνο του να επιπλέει, είναι αρκετά. Χελώνες του γένους Chelonoidis έφτασαν στη Νότια Αμερική από την Αφρική το Ολιγόκαινο, βοηθούμενες πιθανώς από την ικανότητά τους να επιπλέουν με το κεφάλι πάνω, και να επιβιώνουν έως και έξι μήνες χωρίς τροφή ή γλυκό νερό.

Παραπομπές 

Εξελικτική βιολογία