Ενωμοτία

Ενωμοτία ονομαζόταν η μικρότερη στρατιωτική υποδιαίρεση της Φάλαγγας των αρχαίων Ελλήνων. Οι Σπαρτιάτες χρησιμοποιούσαν δύναμη 36 πολεμιστών, ενώ οι άλλες πόλεις χρησιμοποιούσαν δύναμη 25 έως 32 πολεμιστών.

Η ετυμολογία προέρχεται από τις λέξεις ἐν-ώμοτος που σημαίνει έχω δώσει όρκο, και η επεξήγηση είναι ότι οι πολεμιστές έδιναν όρκο υπηρεσίας πριν καταταχθούν στην φάλαγγα. Αρχηγός της ενωμοτίας ήταν ο Ενωμοτάρχης (ἐνωμόταρχος).

Η δύναμη της ενωμοτίας δεν είναι ακριβώς γνωστή, γι´αυτό και οι μελετητές καταφεύγουν σε αριθμητικές συγκρίσεις των πηγών. Είναι γνωστό ότι η αμέσως μεγαλύτερη υποδιαίρεση λεγόταν πεντηκοστύς και αποτελείτο από δύο ενωμοτίες. Άρα η ενωμοτία αρχικά πρέπει να αποτελείτο από δύναμη 25 ανδρών παρατεταγμένους σε τρεις ζυγούς οκτώ πολεμιστών. Στην δεξιά πτέρυγα πρέπει να ήταν ο ενωμοτάρχης, ενώ ο 25ος άνδρας θα ήταν μάλλον ένας παλαίμαχος οπλίτης και γι' αυτό έμπειρος πολεμιστής, ο οποίος επέβλεπε την παράταξη και ονομαζόταν ουραγός. Αργότερα πιθανώς η δύναμη της ενωμοτίας να μειώθηκε στους 24 άνδρες αφού καταργήθηκε ο ουραγός, ή να αυξήθηκε στους 32 άνδρες, ενώ η φάλαγγα υποδιαιρέθηκε σε δύο ζυγούς από 12 άνδρες ή τρεις με ζυγούς από οκτώ άνδρες.

Οι Σπαρτιάτες διέκριναν οκτώ κλάσεις (ηλικίες) πολιτών και κατάρτιζαν τις ενωμοτίες από πέντε πολίτες από κάθε κλάση.

Παραπομπές

Πηγές 
 Θουκυδίδης, Ο Πελοποννησιακός πόλεμος, V,68
 Ξενοφών, Ελληνικά, VI,4,12
 Ξενοφών, Λακεδαιμονίων Πολιτεία, V und XI,8

Βιβλιογραφία 
 Peter Connolly, Greece and Rome at war, London 1981
 Victor Davis Hanson, Der Krieg in der griechischen Antike, o.O. 2001 (London 1999)
 Menge-Güthling, Langenscheidts Großwörterbuch Griechisch-Deutsch mit Etymologie, Berlin 1973
 Der Kleine Pauly

Στρατιωτικοί σχηματισμοί