Δούκας Ηλείας

Ο Δούκας είναι χωριό που βρίσκεται στην βορειοανατολική Ηλεία. Το όνομα του χωριού εικάζεται πως προέρχεται από την μετεγκατάσταση κάποιου Γάλλου ευγενή (δούκας) στην περιοχή όταν εκδιώχθη από τον τόπο του κατά την Γαλλική Επανάσταση. Ο δούκας έφερε μαζί του και την μικρή του αυλή, η οποία αποτέλεσε και τον πυρήνα της κοινότητας. Προς υποστήριξη αυτής της προφορικής παράδοσης αναφέρονται τα λατινικά τοπωνύμια της περιοχής καθώς και πως πολλοί από τους κατοίκους φέρουν ανοικτόχρωμα χαρακτηριστικά, κάτι που δεν είναι χαρακτηριστικό του τόπου. Αυτή η καταγωγή δεν αποδεικνύεται από δεδομένα και μάλλον αποτελεί μύθο.

Προστάτης της κοινότητας είναι ο Άγιος Νικόλαος, στον οποίο είναι αφιερωμένος και ο ναός στην είσοδο του χωριού.

Ο πληθυσμός του χωριού έπαιξε σημαντικό ρόλο στην έκβαση της μάχης του Λάλα κατά την Ελληνική Επανάσταση. 

Γειτονικά χωριά του είναι ο Λάσδικας, οι Μηλιές, η Νεράιδα και ο Λάλας. Στο παρελθόν αποτελούσε το κύριο εμπορικό κέντρο της περιοχής αυτής, καθώς διέθετε καταστήματα, καφενεία και σχολείο. Μετά την μεταφορά του σχολείου στον γειτονικό Λάλα, το χωριό σταδιακά έχασε τον κεντρικό του χαρακτήρα και παρήκμασε.

Επί του παρόντος, ο Δούκας αποτελεί προορισμό παραθερισμού για τα άτομα που κατάγονται από το χωριό κυρίως κατά τους θερινούς μήνες. Κάθε χρόνο στις 15 Αυγούστου οργανώνεται πανήγυρις στην κεντρική πλατεία του χωριού όπου λαμβάνουν χώρα και πολιτιστικά δρώμενα. Η πανήγυρις δεν έχει διοργανωθεί κατά τα τελευταία έτη λόγω της επιδημίας COVID-19.

Διοικητικά ανήκει στο Δήμο Αρχαίας Ολυμπίας. Στην απογραφή του 2001 είχε 54 μόνιμους κατοίκους και σε αυτήν του 2011 είχε 34 μόνιμους κατοίκους.

Το 2007, η μεγάλη δασική πυρκαγιά της Ηλείας κατέστρεψε μικρό αριθμό από τα σπίτια του χωριού και μέρος καλλιεργειών, ενώ η δασική πυρκαγιά του Αυγούστου του 2021 κατέστρεψε μόνο καλλιέργειες πέριξ του χωριού παρά το γεγονός πως ο Δούκας χρειάστηκε να εκκενωθεί μερικές φορές μέσα σε τρεις ημέρες μετά από σχετικό μήνυμα της Πολιτικής Προστασίας και της Πυροσβεστικής μέσω του 112.

Παραπομπές

Πηγές
 Αποτελέσματα της Απογραφής Πληθυσμού-Κατοικιών 2011 που αφορούν στο Μόνιμο Πληθυσμό της Χώρας, Εφημερίδα της Κυβερνήσεως της Ελληνικής Δημοκρατίας, τχ. 2ο, φ. 3465 (28 Δεκεμβρίου 2012)
 Ε.Σ.Υ.Ε. - Μόνιμος Πληθυσμός της Ελλάδος. Απογραφή 2001, Αθήνα 2004. ISBN 960-86704-8-9.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Δούκα Ηλείας, eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 09/09/2016.
 Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Κοινότητας Δούκα Ηλείας, eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 09/09/2016.

Χωριά του νομού Ηλείας
Δήμος Φολόης