Μικρός Ποντιάς Αχαΐας

Για οικισμούς με ίδιο όνομα στην Αχαΐα, δείτε: Ποντιάς Αχαΐας

Ο Μικρός Ποντιάς (ή Μικρός Μποντιάς) είναι χωριό της Αχαΐας της πρώην Επαρχίας Καλαβρύτων. Έχει 117 κατοίκους. Απέχει 56 χλμ. από την Πάτρα και είναι χτισμένο σε υψόμετρο 821 μέτρων. Διοικητικά ανήκει στο Δήμο Καλαβρύτων.

Ιστορία

Ονομασία
Για το όνομα του χωριού υπάρχουν τέσσερις εκδοχές:

α) η πρώτη ότι προέρχεται από το σλαβικό Βόντια ή Βοντά, που σημαίνει νερό, νερότοπος.

β) Η δεύτερη εκδοχή αναφέρει ότι το όνομα προέρχεται από τον πρώτο οικιστή του, Γεώργιο Φραντζή, που εγκαταστάθηκε εδώ μετά την πτώση της Κωνσταντινούπολης το 1453. Ο Φρατζής αναφέρεται ότι ήταν αξιωματικός του Κ. Παλαιολόγου και μετά την πτώση της Πόλης εγκαταστάθηκε με την οικογένεια του σε άγνωστο μέρος στον Χελμό. Μετά δύο χρόνια πεθαίνει η γυναίκα του και παίρνει τους δύο γιούς του κι έρχεται στην περιοχή, εδώ βρήκε κάποιον Γιωργόπουλο που αρχικά του είπε να εγκατασταθεί εκεί αλλά μετά την άρνηση του Φραντζή του υπέδειξε κοντινή τοποθεσία όπου και τελικά εγκαταστάθηκε ο Φραντζής με τους γιους του. Το χωριό ονομάστηκε Ποντιάς ή Μποντιάς από παραφθορά της λέξης Πόντος, επειδή η οικογένεια καταγόταν από εκεί. Και "μικρός" Ποντιάς, επειδή μετά από χρόνια ο μεγαλύτερος γιος του Φρατζή έφυγε και εγκαταστάθηκε στον απέναντι λόγγο όπου εξελίχθηκε σε χωριό, το ένα χωριό λόγω του μεγαλύτερου γιου ονομάστηκε Μεγάλος Ποντιάς και το άλλο, το αρχικό χωριό, από τον μικρό γιο Μικρός Ποντιάς. Από τους πρώτους οικιστές του χωριού, εκτός από την οικογένεια Φραντζή, αναφέρονται και οι οικογένειες Κουτρουμάνη και Γκοτσόπουλου.

γ) Η τρίτη εκδοχή αναφέρει τα δύο αδέλφια με το όνομα Μπονταίοι. Ο μεγαλύτερος έφτιαξε τον μεγάλο Μποντιά και ο μικρότερος τον Μικρό Ποντιά.

δ) Και η τέταρτη εκδοχή για βυζαντινή οικογένεια που ήρθε εδώ από τον Πόντο. Μαζί της προστέθηκαν και κάτοικοι από τα αρχαία Λάπατα.

Διοικητική εξέλιξη
Το 1912 με το ΦΕΚ 256Α - 28/08/1912 ο Μικρός Ποντιάς αποτέλεσε ανεξάρτητη Κοινότητα, την Κοινότητα Μικρού Ποντιά, μαζί με τους οικισμούς Καρούσι και Μεγάλο Ποντιά. Το 1940 προσαρτάται και ο οικισμός Λομποκάς. Η Κοινότητα καταργήθηκε το 1997 με τον νόμο Καποδίστρια και ο μικρός Μποντιάς αποτέλεσε Δημοτικό Διαμέρισμα του Δήμου Καλαβρύτων. Από το 2011 με την εφαρμογή της διοικητικής διαίρεσης του Προγράμματος Καλλικράτης, αποτελεί Τοπική κοινότητα του διευρυμένου Δήμου Καλαβρύτων.

Παραπομπές

Πηγές
 Αποτελέσματα της Απογραφής Πληθυσμού-Κατοικιών 2011 που αφορούν στο Μόνιμο Πληθυσμό της Χώρας, Εφημερίδα της Κυβερνήσεως της Ελληνικής Δημοκρατίας, τχ. 2ο, φ. 3465 (28 Δεκεμβρίου 2012).
 Χρήστος Θ. Κανελλάκης, Το Μοίραλι από το 1461 έως σήμερα. Ετυμολογικό λεξικό των πρώην Δήμων Μεσάτιδος, Φαρρών, Τριταίας, Λασιώνος Ηλείας, Εκδόσεις Περί Τεχνών, Πάτρα 2010. ISBN 978-960-6684-64-7. (βλ. στην σελ. 475 για την ιστορία ίδρυσης του χωριού και την ονομασία του.)
 Γεώργιος Παπανδρέου, Καλαβρυτινή επετηρίς: ήτοι πραγματεία περί της ιστορικής των Καλαβρύτων επαρχίας, Εκδότης Μιχαήλ Ι. Σαλιβέρος, Εν Αθήναις 1906.

Βιβλιογραφία
 Θεόδωρος Η. Λουλούδης, Αχαΐα. Οικισμοί, οικιστές, αυτοδιοίκηση, Νομαρχιακή Επιχείρηση Πολιτιστικής Ανάπτυξης Ν.Α. Αχαΐας, Πάτρα 2010.

Χωριά του νομού Αχαΐας
Δήμος Καλαβρύτων