Δήμος Κορδελιού-Ευόσμου

Ο Δήμος Κορδελιού - Ευόσμου είναι δήμος της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας με πληθυσμό 101.753 κατοίκους. Αποτελεί τον δεύτερο μεγαλύτερο Δήμο του Πολεοδομικού Συγκροτήματος Θεσσαλονίκης και δημιουργήθηκε με την εφαρμογή του Προγράμματος Καλλικράτης από τη συνένωση των Δήμων Κορδελιού και Ευόσμου. Βρίσκεται βορειοδυτικά της Θεσσαλονίκης και περιλαμβάνει τις εξής συνοικίες:

[ { "type": "ExternalData", "service": "geoshape", "ids": "Q2340870" } ]

Ιστορία

Χαρμάνκοϊ 
Τουλάχιστον από το 17ο αιώνα, η περιοχή ήταν γνωστή με την ονομασία Χαρμάνκιοϊ (τουρκικά: Harmanköj ή Harmankioi), που στην τουρκική γλώσσα σημαίνει «χωριό με αλώνια». Μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, το χωριό, που αποτέλεσε τον κεντρικό οικιστικό πυρήνα του σημερινού Ευόσμου, άρχισαν να το αποκαλούν Παλαιό Χαρμάνκιοϊ, προκειμένου να διακρίνεται από τον μεταγενέστερό του οικισμό με το όνομα Νέο ή Κάτω Χαρμάνκιοϊ, που αργότερα μετονομάστηκε σε Ελευθέριο ή Ελευθέρια. Το Κάτω Χαρμάνκιοϊ δημιουργήθηκε στα νότια του προγενέστερου χωριού, προκειμένου να φιλοξενήσει πρόσφυγες από τους Βαλκανικούς Πολέμους.

Εύοσμος - Νέος Κουκλουτζάς 
Οι ντόπιοι κάτοικοι στην περιοχή - κτηνοτρόφοι στην πλειοψηφία τους - χτίζουν την Εκκλησία του Αγίου Αθανασίου το 1818 λίγο πριν από την Ελληνική Επανάσταση. Το 1922 ο πληθυσμός αυξάνεται με την εγκατάσταση προσφύγων από τη Μικρά Ασία, οι περισσότεροι εκ των οποίων προέρχονταν απο το προάστιο της Σμύρνης Κουκλουτζάς, που σημαίνει «εύοσμον άνθος». Η περιοχή ανήκε στον Δήμο Θεσσαλονίκης έως το 1953, οπότε και έγινε ανεξάρτητη κοινότητα με την ονομασία Νέος Κουκλουτζάς σε ανάμνηση της παλαιάς πατρίδας στη Μικρά Ασία, ενώ το 1955 μετονομάστηκε σε Εύοσμον σε μετάφραση της προηγουμένης τουρκικής ονομασίας. Οι τρεις κεντρικές οδοί του Ευόσμου φέρουν αντίστοιχα τρία σημαντικά τοπωνύμια της Μικράς Ασίας: 

 οδός Σμύρνης (πρωτεύουσα της Ιωνίας), 
 οδός Νυμφαίου (πόλη της Ιωνίας και σημαντική αρχαία ελληνική αποικία)
 οδός Μαιάνδρου (ποταμός της Μικράς Ασίας), προς τιμήν των μικρασιατικών ιστορικών καταβολών των κατοίκων.

Στον Εύοσμο, στην αρχή της οδού Αριστοτέλους, έχει ανεγερθεί μαρμάρινο μνημείο για τον μεγάλο αρχαιολόγο Μανόλη Ανδρόνικο ο οποίος γεννήθηκε στην Προύσα της Μικράς Ασίας. Το μνημείο, σε σχήμα αναθηματικής στήλης με λαξευμένο τον ήλιο της Βεργίνας, αναγράφει τα ονόματα των τριών σημαντικών πόλεων της ζωής του: Προύσα, Βεργίνα, Θεσσαλονίκη.

Νέα Πολιτεία 
Η Νέα Πολιτεία είναι περιοχή βόρεια του κέντρου του Ευόσμου, που οριοθετείται κάτω από την Περιφερειακή αφενός και την παράλληλη οδό 25ης Μαρτίου αφετέρου. Η περιοχή γνώρισε στη δεκαετία του 2000 μεγάλη ανοικοδόμηση και πληθυσμιακή αύξηση. Σήμερα οι κάτοικοι ανέρχονται σε 8-12 χιλιάδες ενώ πάνω από την περιφερειακή οδό έχει αρχίσει η ανοικοδόμηση της Άνω Νέας Πολιτείας.

Νέο Κορδελιό

Το Νέο Κορδελιό δημιουργήθηκε μετά το 1922 από Μικρασιάτες πρόσφυγες (282 άτομα) απο την περιοχή Παπά-Σκάλα του Κορδελιού της Σμύρνης. 
Το Κορδελιό είναι έως σήμερα παραθαλάσσιο προάστιο της Σμύρνης, καλούμενο επίσημα Περαία, ή κοινώς Πέρα Μεριά, και στη τουρκική Καρσίγιακα (που σημαίνει το ίδιο, αντιπέρα ακτή) και που σήμερα αποτελεί πρωτεύουσα ομώνυμης επαρχίας της ευρύτερης περιοχής της Σμύρνης. Βρίσκεται απέναντι σχεδόν της Σμύρνης (βορειοδυτικά) και σε απόσταση περίπου 20 χλμ. Το όνομα του προαστίου αυτού προέρχεται από την ονομασία παλαιού βυζαντινού Μοναστηριού του "Κορδολέοντος" που έχτισαν οι ιππότες την εποχή των Σταυροφοριών και που βρίσκεται επί του παρακείμενου όρους Σιπύλου, που είναι απόληξη του όρους του Ταντάλου. Ο πληθυσμός του Κορδελιού πριν τη Μικρασιατική Καταστροφή κατά πλειοψηφία ήταν ελληνικός που ανέρχονταν περίπου στους 15.000 κατοίκους.

Πολιτισμικές υποδομές 
Θέατρο "Μίκης Θεοδωράκης" - Πολυλειτουργικό Κέντρο Κορδελιού (Παρατσίκογλου - Χρυσοστόμου Σμύρνης - Μοναστηρίου 417)
κλειστό θέατρο 320 θέσεων
θερινός κινηματογράφος 260 θέσεων
Πολιτιστικό Κέντρο Ευόσμου (Μ.Αλεξάνδρου 57, Εύοσμος).
Δημοτική Βιβλιοθήκη Ευόσμου
Ιστορικό Αρχείο Δήμου Κορδελιού-Ευόσμου 
Θεατρική Ομάδα Δήμου Κορδελιού-Ευόσμου
Δημοτικός Κινηματογράφος 
Κινηματογραφική Λέσχη
Χορωδία Πνευματικού Κέντρου
Τμήμα Ελληνικών Παραδοσιακών Χορών
Θεματικό Ευρυζωνικό Πάρκο Νεολαίας ΘΕΠΑΝ (Παπαδιαμάντη 1 και Κατσαντώνη, Κορδελιο)
Πολιτιστικό Κέντρο "Μελίνα Μερκούρη" (Καραβαγγέλη 10, Κορδελιό)
Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Κορδελιού (Α. Παπανδρέου 2 & Κατσαντώνη, Κορδελιό)
Το κτίριο του Κέντρου Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης σχεδιάστηκε το 1997 και αποτελεί ένα από τα λιγα δημόσια βιοκλιματικά κτίρια της Θεσσαλονίκης
Αίθουσα Εκδηλώσεων ΕΠΑΛ (Τέρμα οδού Σμύρνης, Εύοσμος)
Κέντρο Πληροφόρησης Νέων (Μοναστηρίου 326, Εύοσμος)
Ανοικτό Θέατρο Κορδελιού(Ανδρέα Παπανδρέου, Κορδελιό)
Πάρκο Κυκλοφοριακής Αγωγής (Δημ. Γληνού & Ηλέκτρας Αποστόλου, Εύοσμος)
Σιδηροδρομικό Μουσείο Θεσσαλονίκης (Μοναστηρίου 128, Κορδελιό)

Παιδεία 
Στον Δήμο Εύοσμου - Κορδελιού λειτουργούν συνολικά 34 Νηπιαγωγεία, 36 Δημοτικά Σχολεία, 10 Γυμνάσια και 15 Λύκεια.

Στον Εύοσμο λειτουργούν συνολικά 34 Νηπιαγωγεία, 26 Δημοτικά Σχολεία, 7 Γυμνάσια και 12 Λύκεια μεταξύ των οποίων Γενικά Λύκεια, Τεχνικά Λύκεια, ΙΕΚ και ΣΕΚ. Αναλυτικότερα για την δευτεροβάθμια εκπαίδευση:

Στο Κορδελιό λειτουργούν συνολικά 10 Δημοτικά Σχολεία, 3 Γυμνάσια και 3 Λύκεια μεταξύ των οποίων Γενικά Λύκεια και ΕΠΑΛ. Αναλυτικότερα για την δευτεροβάθμια εκπαίδευση:

Αθλητισμός

Αθλητικές ομάδες
Στον Δήμο υπάρχουν δύο επαγγελματικές ποδοσφαιρικές ομάδες, ο Αγροτικός Αστέρας και ο Οδυσσέας Κορδελιού, οι οποίες δημιουργήθηκαν και οι δύο από πρόσφυγες της Μικράς Ασίας. Υπάρχουν και άλλες ερασιτεχνικές ποδοσφαιρικές ομάδες. 

Στο μπάσκετ και στο βόλεϋ δραστηριοποιείται ο Α.Σ. Πρωτέας. Ακόμη στο μπάσκετ υπάρχουν οι ομάδες Αίας Ευόσμου (Β΄ Εθνικη κατηγορία), Δόξα Ελπίδος Ευόσμου, Κρόνος και Όλυμπος Κορδελιού και η 10academy.

Αθλητικές εγκαταστάσεις

Οι δημοτικές στεγασμένες αθλητικές εγκαταστάσεις είναι οι εξής:
Δημοτικό Αθλητικό Κέντρο Ευόσμου
Δημοτικό Γυμναστήριο Ευόσμου (οδού Κολοκοτρώνη)
Διαδημοτικό Κλειστό Γυμναστήριο Αθλοπαιδιών
Κλειστό Γυμναστήριο 2ου Γυμνασίου Ευόσμου
Γυμναστήριο Πολιτιστικού Κέντρου Ευόσμου
Κλειστό Γυμναστήριο 5ου & 8ου Δημοτικού Σχολείου Ευόσμου
Γυμναστήριο 13ου Δημοτικού Σχολείου Ευόσμου
Αίθουσα 2ου-3ου Δημοτικού Σχολείου Κορδελιού
Κλειστό Γυμναστήριο Κορδελιού (25ης Μαρτίου)
Κλειστό Γυμναστήριο Παραολυμπιονίκης Δημήτρης Ζησίδης (Παπάγου-Κορδελιό)
Κλειστό Γυμναστήριο 11ου Δημοτικού Σχολείου Κορδελιού 

Επιπλέον υπάρχουν και πολλές δημοτικές ανοικτές αθλητικές εγκαταστάσεις: Αθλητικό Πάρκο Ευόσμου (Παπακυριαζή), Γήπεδα Τένις (Αθλητικό Πάρκο Ευόσμου), Προπονητήριο Ποδοσφαίρου (25ης Μαρτίου), Προπονητήριο Ποδοσφαίρου (Νυμφαίου), Γήπεδο Ποδοσφαίρου Ελπίδας, ανοικτά Γήπεδα Μπάσκετ Κορδελιού, Γήπεδα Τένις Ελευθερίου-Κορδελιού, Γήπεδο Ποδοσφαίρου Ελευθερίου-Κορδελιού, Προπονητήριο Διαλογής, Προπονητήριο Ποδοσφαίρου Μυτιληνάκια 5Χ5 - Ελευθερίου Κορδελιού, Ανοιχτό γήπεδο Μπάσκετ Προσκόπων (Νυμφαίου & Κολοκοτρώνη), Ανοιχτό γήπεδο Μπάσκετ Νυμφαίου (Τριών Ιεραρχών), Ανοιχτό γήπεδο Μπάσκετ περιοχή Ελπίδας (Πυθαγόρα & Αγαμέμνονος), Ανοιχτό γήπεδο Μπάσκετ και Τένις (17ης Νοέμβρη).

Πληθυσμός 
Στην Απογραφή του 2021 ο Δήμος Κορδελιού Ευόσμου κατέγραψε συνολικά 105.426 κατοίκους σημειώνοντας αύξηση 3,8%. Υπήρξε ο τέταρτος εκ των 12 δήμων που σημείωσαν αύξηση πληθυσμού στην Ελλάδα (μόλις πίσω από τους Δήμους Λίμνης Πλαστήρα, Ωραιοκάστρου και Θέρμης).

Δημοτικές Εκλογές

2019 
Στις Δημοτικές Εκλογές του 2019 υπήρξε αριθμός ρεκόρ υποψήφιων για τον Δήμο Θεσσαλονίκης. Ο Κλεάνθης Μανδαλιανός εκλέχτηκε Δήμαρχος Κορδελιού - Ευόσμου με 63.3% έναντι 36.7% του Ιωάννη Καμαρινού στον δεύτερο γύρο των Δημοτικών Εκλογών (2 Ιουνίου 2019).

2014

Δήμαρχοι Κορδελιού - Ευόσμου

Παραπομπές

Πηγές
Πρόγραμμα Καλλικράτης - ΦΕΚ Α87 της 07/06/2010
 Απόφαση 45892 του Υπ. Εσωτερικών, Αποκέντρωσης & Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης - ΦΕΚ Β1292 της 11/08/2010

Κ
Ελευθεριο