Εφραίμ Αντιοχείας

Ο  Εφραίμ  γνωστός και σαν Εφραίμιος ο Αμιδηνός, διετέλεσε Πατριάρχης Αντιοχείας την περίοδο 527-546. Ήταν ένας από τους υπερασπιστές της πίστης της Συνόδου της Χαλκηδόνας ενάντια στους Μονοφυσίτες. Σήμερα είναι άγιος της Ορθοδόξου Εκκλησίας.

Καταγόταν από την Άμιδα της Μεσοποταμίας (σημερινό Ντιγιαρμπακίρ της Τουρκίας). Επί Αυτοκράτορος Ιουστίνου διετέλεσε Κόμης της εώας (στρατιωτικός) (Comes Orientis). Ενώ ήταν λαϊκός, εξελέγη Πατριάρχης Αντιοχείας το 527 με την υποστήριξη του Αυτοκράτορα.

Από τη θέση του Πατριάρχη υπήρξε σύμβουλος του αυτοκράτορα. Δεν προέβαλε αντιρρήσεις για το διάταγμα του Ιουστινιανού κατά του Ωριγένη (543 μ.Χ.), προέβαλε όμως αντιρρήσεις για το διάταγμα κατά των Τριών Κεφαλαίων (544 μ.Χ.), το οποίο φαινόταν ότι δεν ήταν σύμφωνο προς τις αποφάσεις της Χαλκηδόνας, καθώς καταδίκαζε μεταξύ άλλων και τα συγγράμματα του Θεοδωρήτου Κύρου. Αγωνίστηκε κατά των Μονοφυσιτών. Η παράδοση μάλιστα αναφέρει ότι επανέφερε στην ορθή πίστη κάποιο Μονοφυσίτη μοναχό στυλίτη με κάποιο θαύμα που επιτέλεσε. Απεβίωσε το 546 μ.Χ. Η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη του ως αγίου στις 7 Μαρτίου.

Έργα
Τα περισσότερα έργα του έχουν χαθεί. Γνωρίζουμε μόνο τίτλους τους, από τον Αναστάσιο το Σιναΐτη, τον Ιωάννη το Δαμασκηνό, το συγγραφέα του έργου Sacra Parallela, αλλά ιδίως από τον Φώτιο το Μέγα (d. 891). Συγκεκριμένα, ο Αναστάσιος ο Σιναΐτης αναφέρει αποσπάσματα έργου του Εφραίμ ενάντια στο Μονοφυσίτη Πατριάρχη Σεβήρο (512-519). Ο Φώτιος μιλάει για τέσσερα έργα του Εφραίμ. Το πρώτο περιείχε κηρύγματα και επιστολές, το δεύτερο και τρίτο μια διατριβή ενάντια στο Σεβήρο σε τρία μέρη και απάντηση σε πέντε ερωτήσεις σχετικές με το βιβλίο της Γένεσης που απευθύνονταν σε κάποιο μοναχό ονόματι Ανατόλιος.

Ο Άντζελο Μάι, Καρδινάλιος και φιλόλογος, βρήκε κάποια αποσπάσματα ακόμη σε κάποιο χειρόγραφο στη Βιβλιοθήκη του Βατικανού. Ο Καρλ Κρούμμπαχερ, γερμανός βυζαντινολόγος, αναφέρει κάποια αποσπάσματα ακόμη σε Βιβλιοθήκη του Παρισιού, και θεωρεί ότι ο Εφραίμ θα απολάμβανε πολύ μεγαλύτερης φήμης, εάν είχαν σωθεί περισσότερα έργα του. Είχε ευρεία γνώση της διδασκαλίας των Μεγάλων Πατέρων της Εκκλησίας και ακολουθούσε τη Χριστολογία του Κυρίλλου Αλεξανδρείας.

Παραπομπές

Πηγές
athos.edo.gr
Καθολική Εγκυκλοπαίδεια 

Πατριάρχες Αντιοχείας
Βυζαντινοί του 6ου αιώνα
Επίσκοποι του 6ου αιώνα
Κόμητες της εώας