Ελληνοφρένεια (τηλεοπτική εκπομπή)

Η Ελληνοφρένεια είναι ελληνική τηλεοπτική σατιρική εκπομπή του Θύμιου Καλαμούκη και του Αποστόλη Μπαρμπαγιάννη. Προβλήθηκε αρχικά στην τηλεόραση του ΣΚΑΪ από το 2007 έως το 2011, ενώ από το 2013 άρχισε να προβάλλεται στον Alpha, μέχρι την αιφνιδιαστική διακοπή της στα μέσα της σεζόν 2017-2018. Αντικείμενο της εκπομπής αποτέλεσε ο σχολιασμός της επικαιρότητας με τεχνικές μοντάζ, φάρσες σε δημόσια πρόσωπα, φανταστικούς διαλόγους και εκκεντρικούς χαρακτήρες.

Ιστορικό

Τα πρώτα χρόνια στην τηλεόραση του ΣΚΑΪ
Η Ελληνοφρένεια έκανε πρεμιέρα στις 7 Μαρτίου 2007 στην τηλεόραση του ΣΚΑΪ, ως ένα από τα πρώτα κωμικά προϊόντα του σταθμού, στον οποίο συνέχισε να προβάλλεται καθημερινά για δέκα λεπτά πριν το κεντρικό δελτίο ειδήσεων. Η εκπομπή προέκυψε ως τηλεοπτική μεταφορά της ομώνυμης ραδιοφωνικής εκπομπής, η οποία μεταδιδόταν από το 1999 στο ραδιόφωνο του ΣΚΑΪ. Πέρα από το ραδιοφωνικό δίδυμο των Θύμιου Καλαμούκη και Αποστόλη Μπαρμπαγιάννη, βασικοί συντελεστές της εκπομπής αποτέλεσαν επίσης οι Μάνος Βουλαρίνος, Δημοσθένης Σταθάτος, Λάμπρος Παπαδογιάννης, Πέτρος Νικολάου, Θανάσης Μουλάς, Ελένη Πηγή, Γιάννης Βάκρινος και Ανδρέας Τσαντάκης. Η Ελληνοφρένεια αποτέλεσε μία από τις δημοφιλέστερες εκπομπές στην τηλεόραση του ΣΚΑΪ, αποσπώντας διακρίσεις στα τηλεοπτικά βραβεία "Πρόσωπα 2008" και "Πρόσωπα 2009" στην κατηγορία της καλύτερη ψυχαγωγικής και σατιρικής εκπομπής.

Σήμα της εκπομπής αποτέλεσε η αναποδογυρισμένη ελληνική σημαία, η οποία σύμφωνα με τους διεθνείς κανόνες χρησιμοποιείται συμβολικά για να καλέσει σε βοήθεια στην αντιμετώπιση κρίσεων και έκτακτων αναγκών. Το περιεχόμενο της εκπομπής συγκροτούνταν κατά κύριο λόγο από σύντομα μονταρισμένα βίντεο με πρωταγωνιστές πρόσωπα της πολιτικής και δημόσια ζωής της χώρας, ανάμεσα στα οποία παρεμβάλλονταν χιουμοριστικές κάρτες. Μερικούς μήνες αργότερα, ως κεντρικό πρόσωπο της εκπομπής εισήχθη ο χαρακτήρας του Τσολιά, τον οποίο υποδυόταν ο Μπαρμπαγιάννης. Σε συνέντευξη που παραχώρησε στο περιοδικό Οδηγητής για το τεύχος Ιανουαρίου 2008, ο Μπαρμπαγιάννης δήλωσε πως ο χαρακτήρας στηρίζεται στον αυτοσχεδιασμό, είναι αυτοκαταστροφικός και αντιπροσωπεύει τον Έλληνα κάφρο.

Ρήξη και αποχώρηση από το ΣΚΑΪ
Την άνοιξη του 2010, οι Καλαμούκης και Μπαρμπαγιάννης ανανέωσαν το συμβόλαιό τους με το ΣΚΑΪ για έναν χρόνο. Τα προβλήματα που παρουσιάστηκαν στη διαπραγμάτευση ξεπεράστηκαν από τη μεριά των συντελεστών, οι οποίοι προσμέτρησαν στοιχεία όπως η ελευθερία λόγου που απολάμβαναν στον σταθμό, αλλά και τη δεδομένη οικονομική κατάσταση στη χώρα. Ωστόσο, τον Δεκέμβρη του 2010, ο Θύμιος Καλαμούκης ήρθε σε ρήξη με τον Γιάννη Αλαφούζο, όταν ο πρόεδρος του ομίλου επιχειρήσεων ΣΚΑΪ αναφέρθηκε έμμεσα σε εκείνον κατά τη διάρκεια ομιλίας του στους εργαζόμενους του σταθμού. Ο Αλαφούζος, αφού πρώτα ευχαρίστησε όσους δέχτηκαν μείωση της τάξης του 10% στον μισθό τους, σχολίασε πως "ο πιο ακριβοπληρωμένος εργαζόμενος όμως, δεν έχει υπογράψει ακόμη", φωτογραφίζοντας τον Καλαμούκη. Λίγες ημέρες αργότερα, οι συντελεστές της εκπομπής μίλησαν στο  e-tetRadio, και ανέφεραν πως αρνήθηκαν τη μείωση για ιδεολογικούς λόγους, θέλοντας να αποτρέψουν την κατάργηση των συλλογικών συμβάσεων εργασίας.

Στις 27 Μαΐου 2011, μεταδόθηκε η τελευταία εκπομπή στην τηλεόραση και το ραδιόφωνο του ΣΚΑΪ. Στα πλαίσια μαζικών απολύσεων και αποχωρήσεων από τον σταθμό, και μετά από ένα μήνα διαπραγματεύσεων, οι Καλαμούκης και Μπαρμπαγιάννης αποφάσισαν να τερματίσουν τη συνεργασία τους με τον όμιλο. Σε συνέντευξη που παραχώρησε στην ειδησεογραφική σελίδα Το Κουτί της Πανδώρας, ο Θύμιος Καλαμούκης δήλωσε σχετικά με τους λόγους που οδήγησαν στην αποχώρηση: "Δεν μπορούσαμε να κάνουμε την εκπομπή όπως την θέλαμε εμείς, δεν υπήρχε το κλίμα που θα θέλαμε εμείς, το υγιές, όπως ήταν παλιά ο ΣΚΑΪ. Και αναγκαστικά είχαμε μπει σ’ ένα μονόδρομο που η μόνη διέξοδος ήταν να φύγουμε." Άλλοι συντελεστές της τηλεοπτικής εκπομπής παρέμειναν στον σταθμό, όπως οι Βουλαρίνος, Νικολάου και Σταθάτος που δημιούργησαν μαζί την εκπομπή Συντέλεια.

Αποχή από την τηλεόραση
Σύμφωνα με δημοσιεύματα, οι Καλαμούκης και Μπαρμπαγιάννης είχαν συζητήσεις με διάφορους τηλεοπτικούς σταθμούς το καλοκαίρι του 2011, ενώ το άνοιγμα της επίσημης ιστοσελίδας Ελληνοφρένεια Ον Δε Νετ συνδυάστηκε με σκέψεις για πιθανή μετάδοση νέων εκπομπών μέσω διαδικτύου. Έντονη φημολογία αναπτύχθηκε περί συμφωνίας με τον τηλεοπτικό σταθμό ALTER, σύμφωνα με την οποία η εκπομπή προοριζόταν να προβάλλεται πριν το κεντρικό δελτίο ειδήσεων του σταθμού, το οποίο παρουσίαζε ο Νίκος Χατζηνικολάου, ιδρυτής του ραδιοφωνικού σταθμού Real FM, στον οποίο είχε μετακινηθεί η ραδιοφωνική Ελληνοφρένεια από τον Ιούνιο του 2011. Ωστόσο, καμία από αυτές τις προοπτικές δεν υλοποιήθηκε, με αποτέλεσμα η εκπομπή να παραμείνει εκτός τηλεοπτικού προγράμματος για τα επόμενα δύο χρόνια.

Την Κυριακή 18 Δεκεμβρίου 2011, η Ελληνοφρένεια κυκλοφόρησε σε DVD την ταινία μεσαίου μήκους "Απ' το ΠΑΣΟΚ στο χειρότερο", ως ένθετο στην εφημερίδα Real News. Η ταινία εστίαζε στην πολιτική και οικονομική κατάσταση της ελληνικής κοινωνίας, όπως αυτή διαμορφωνόταν από την εφαρμογή μέτρων λιτότητας, που αποσκοπούσαν στην αντιμετώπιση της ελληνικής κρίσης χρέους. Στην ταινία εμφανίστηκε πλήθος νέων ηθοποιών, ενώ φιλική συμμετοχή είχαν οι Λάκης Λαζόπουλος και Μίρκα Παπακωνσταντίνου. Ο Αποστόλης Μπαρμπαγιάννης υποδύθηκε διάφορους χαρακτήρες, ανάμεσα στους οποίους ο Τσολιάς σε ρόλο παρουσιαστή δελτίου ειδήσεων, και ο Μπαλούρδος σε ρόλο αστυνόμου ΜΑΤ, ο οποίος έχει μόλις φτάσει στην Αθήνα με μετάθεση από την Κοζάνη και δυσκολεύεται να βρεί τη νέα του υπηρεσία. Του σεναρίου επιμελήθηκαν οι Θύμιος Καλαμούκης και Αποστόλης Μπαρμπαγιάννης, ενώ αρκετοί συντελεστές είναι γνωστοί από την περίοδο του ΣΚΑΪ, όπως οι Δημοσθένης Σταθάτος, Θανάσης Μουλάς, Γιάννης Βάκρινος και Ανδρέας Τσαντάκης.

Νέες εκπομπές στον Alpha
Η Ελληνοφρένεια επέστρεψε με νέες εκπομπές περίπου δύο χρόνια μετά την αποχώρηση από το ΣΚΑΪ, κάνοντας πρεμιέρα στις 7 Οκτωβρίου 2013 στην τηλεόραση του Alpha. Λίγο καιρό αργότερα, σε συνέντευξη που παραχώρησαν στο περιοδικό MY TV, οι Καλαμούκης και Μπαρμπαγιάννης αποκάλυψαν πως η αποχή τους από την τηλεόραση δεν ήταν προσωπική τους επιλογή, αλλά οφειλόταν σε απουσία ενδιαφέροντος από άλλους τηλεοπτικούς σταθμούς. Νέοι χαρακτήρες και σκηνικά προστέθηκαν στην ανανεωμένη εκπομπή, η οποία συνέχισε να προβάλλεται κάθε Δευτέρα και Τρίτη στις 21:50 για περίπου 30 λεπτά. Ο Κώστας Γρηγοράκης ανέλαβε τη σκηνοθεσία, ο Νίκος Σγουράκης ανέλαβε την οργάνωση παραγωγής και ο Ανδρέας Τσαντάκης ανέλαβε την αρχισυνταξία της εκπομπής. 

Ο Τσολιάς διατήρησε έναν κεντρικό ρόλο στην εκπομπή, ενώ ο Μπαρμπαγιάννης υποδύθηκε επίσης ένα νέο χαρακτήρα, τον Μπαλούρδο, που είχε πρωτοεμφανιστεί στην ταινία του 2011 "Απ' το ΠΑΣΟΚ στο χειρότερο". Ο Μπαλούρδος είναι ένας αστυνόμος ΜΑΤ, ο οποίος παράλληλα εργάζεται ως δημοσιογράφος στην αίθουσα σύνταξης ενός τηλεοπτικού σταθμού, αντιπροσωπεύοντας το συστημικό και ένστολο κομμάτι της κοινωνίας. Εξαιτίας της στήριξης που παρέχει στην εκάστοστε κυβέρνηση, ο Μπαλούρδος έρχεται συχνά σε σύγκρουση με τους δημοσιογράφους συνεργάτες του, τους οποίους υποδύθηκαν οι Λεωνίδας Γιαννακόπουλος, Ανδρέας Τσαντάκης και Ρενάτα Καπετανάκη.  Με την ολοκλήρωση του πρώτου κύκλου επεισοδίων, η ηθοποιός Ρενάτα Καπετανάκη αποχώρησε από την εκπομπή, και αντικαταστάθηκε από τη Γεωργία Γεωργίου.

Το κοινό ανταποκρίθηκε θετικά στην επιστροφή της εκπομπής. Τον Μάρτιο του 2015, η προβολή του εκατοστού επεισοδίου στην τηλεόραση του Alpha βρήκε την Ελληνοφρένεια να σημειώνει ποσοστά κατά μέσο όρο 20,7% στις ηλικίες 15 εώς 44 και 18,4% στο γενικό σύνολο. Μέχρι και τη σεζόν 2016-2017, η εκπομπή συνέχισε να προβάλλεται κάθε Δευτέρα και Τρίτη, ενώ τον Οκτώβρη του 2016 άλλαξε ώρα μετάδοσης στις 22:50. Από τη σεζόν 2017-2018 η εκπομπή άρχισε να μεταδίδεται μόνο μία φορά την εβδομάδα, κάθε Τρίτη στις 23:00, για περίπου 45 λεπτά, ενώ το περιεχόμενο της εκπομπής επίσης περιελάμβανε αλλαγές, με τον Τσολιά να παίρνει συνεντεύξεις από πρόσωπα της πολιτικής, πλήθος φιλικών συμμετοχών και αρκετές νέες ενότητες.

Αιφνιδιαστική διακοπή και σχέδια για το μέλλον
Την Τρίτη 19 Δεκεμβρίου 2017, ημέρα που προβλήθηκε το έβδομο επεισόδιο της σεζόν 2017-2018, οι συντελεστές ενημερώθηκαν αιφνιδιαστικά για τη διακοπή της εκπομπής από τον Alpha. Την επόμενη ημέρα, οι συντελεστές δημοσίευσαν την είδηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, εκφράζοντας επίσης τη δυσαρέσκειά τους για το ότι δεν είχαν την ευκαιρία να αποχαιρετήσουν τους τηλεθεατές, αφού η ενημέρωσή τους έγινε μετά την ολοκλήρωση του μοντάζ του επεισοδίου. Από τη μεριά του, ο σταθμός υπέδειξε τα χαμηλά ποσοστά τηλεθέασης, τα οποία δεν ανταποκρίνονταν στο κόστος παραγωγής, ως τη βασική αιτία που οδήγησε στη διακοπή της εκπομπής. Το τελευταίο επεισόδιο κατέγραψε ποσοστά 20,5% στο σύνολο και 18,9% στα νεανικά κοινά, φέρνοντας τον σταθμό στην πρώτη θέση της τηλεθέασης. Ο Αποστόλης Μπαρμπαγιάννης, σε δηλώσεις που έκανε σε εκπομπή του σταθμού Epsilon στις 21 Δεκεμβρίου 2017, έκανε λόγο για νοσηρό και πολεμικό κλίμα απέναντι στην εκπομπή, ενώ επισήμανε πως "μια εκπομπή πολιτικής σάτιρας δεν κόβεται, μόνο λογοκρίνεται".

Τις επόμενες ημέρες, υπήρξε έντονη φημολογία περί προσέγγισης των συντελεστών από την ΕΡΤ. Στις 12 Ιανουαρίου 2018, απαντώντας σε ερώτηση ακροατή της ραδιοφωνικής εκπομπής, ο Μπαρμπαγιάννης επιβεβαίωσε την ύπαρξη πρότασης από τη δημόσια τηλεόραση, ωστόσο διαβεβαίωσε πως αυτή δεν πρόκειται να γίνει δεκτή, αποδίδοντας τις φήμες σε επικοινωνιακά παιχνίδια. Σε συνέντευξη που παραχώρησε στην ιστοσελίδα MUSEEKart.com και η οποία δημοσιεύθηκε στις 20 Μαρτίου 2018, ο Μπαρμπαγιάννης δήλωσε πως απαραίτητη προϋπόθεση για την αποδοχή πρότασης συνεργασίας από τηλεοπτικό σταθμό αποτελεί αυτή να "διασφαλίζει καθεστώς πλήρους ελευθερίας και ανεξαρτησίας".

Χαρακτήρες

Κεντρικοί χαρακτήρες

Τσολιάς (Αποστόλης Μπαρμπαγιάννης): Ο Τσολιάς είναι ο μακροβιότερος χαρακτήρας της εκπομπής. Είναι ενδεδυμένος με στολή εύζωνα και φορά περούκα που καλύπτει μεγάλο μέρος του προσώπου του, καθιστώντας τον μη αναγνωρίσιμο. Σύμφωνα με τον Μπαρμπαγιάννη, ο χαρακτήρας ενσαρκώνει "τον μέσο Έλληνα κάφρο, τον λίγο γκαφατζή αλλά και συναισθηματικό, τον χαζοπολιτικοποιημένο και ούγκανο". Είναι ένας χαρακτήρας που βασίζεται στον αυτοσχεδιασμό και διακρίνεται από τον αυθορμητισμό και την αιχμηρότητα του λόγου του. Περιφερόμενος σε δημόσιους χώρους, έρχεται σε επαφή με τον κόσμο, άλλα και με πρόσωπα της πολιτικής ζωής της χώρας και σχολιάζει τις πρόσφατες πολιτικές εξελίξεις. Το ύφος του χαρακτήρα έχει εξομαλυνθεί στο πέρας των χρόνων, εγκαταλείποντας σε μεγάλο βαθμό τον ιδιαίτερο τόνο στην ομιλία του, καθώς και άλλες ενέργειες που ως στόχο είχαν να καυτηριάσουν συμπεριφορές που θεωρούνται "απολίτιστες".
Μπαλούρδος (Αποστόλης Μπαρμπαγιάννης): Ο Μπαλούρδος είναι αστυνομικός στη βαθμίδα τον ΜΑΤ. Είναι τσιράκι της εκάστοτε κυβέρνησης και την υπερασπίζεται σε ό,τι και να κάνει. Όταν λέει το όνομα ή το επίθετο του πρωθυπουργού βαράει προσοχή. Επίσης έχει ένα φλερτ με την Ορνέλα.

Άλλοι χαρακτήρες
Ορνέλα (Γεωργία Γεωργίου): Η Ορνέλα είναι κυπριακής καταγωγής. Είναι λίγο χαζή. Επίσης αγαπάει τον Μπαλούρδο.
Μάχος (Λεωνίδας Γιαννακόπουλος): Ένας καθημερινός άνθρωπος κατά της εκάστοτε κυβέρνησης. Συχνά βρίζει την κυβέρνηση και τον Μπαλούρδο.
Λέλος (Ανδρέας Τσαντάκης): Ένας χαλαρός τύπος. Λίγο αφελής και υπερασπίζεται τον Μπαλούρδο.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Επίσημη ιστοσελίδα
Ελληνοφρένεια στη σελίδα του ΣΚΑΪ
Ελληνοφρένεια στη σελίδα του Alpha

Ελληνικές σατιρικές εκπομπές