Ξάνθιππος (Αθηναίος πολιτικός)

Ο Ξάνθιππος (Ξάνθιππος Αρίφρονος) ήταν Αθηναίος πολιτικός και στρατιωτικός της αρχαιότητας, γιος του Αρίφρονου και πατέρας του Περικλή, από τη σύζυγό του Αγαρίστη, ανιψιά του μεταρρυθμιστή Κλεισθένη.

Το 490 π.Χ. παρέπεμψε σε δίκη το στρατηγό Μιλτιάδη, όταν εκείνος επέστρεψε από την αποτυχημένη του εκστρατεία εναντίον της Πάρου. Το 484 π.Χ. ο Ξάνθιππος εξοστρακίστηκε από την Αθήνα. Ωστόσο, το 479 π.Χ. διαδέχτηκε το Θεμιστοκλή στη διοίκηση του αθηναϊκού ναυτικού.

Ηγήθηκε των αθηναϊκών στρατευμάτων στην αποφασιστική Ναυμαχία της Μυκάλης, η οποία έλαβε χώρα στις ακτές της Ιωνίας, το καλοκαίρι  του 479 π.Χ. Ο ελληνικός στόλος ύστερα μετέβη στον Ελλήσποντο, αλλά όταν μαθεύτηκε πως η περίφημη γέφυρά του είχε διαλυθεί, ο Λακεδαιμόνιος Λεωτυχίδας και οι Πελοποννήσιοι επέστρεψαν στην πατρίδα τους. Εντούτοις ο Ξάνθιππος, παρέμεινε με τον αθηναϊκό στόλο προκειμένου να καταλάβει τη Θρακική Χερσόννησο όπου οι Αθηναίοι είχαν παλαιότερα αξιοσημείωτες περιουσίες. Οι Πέρσες επιτέθηκαν ενάντια στην πόλη της Σηστού, την οποία ο Ξάνθιππος πολιόρκησε, αναγκάζοντάς την να παραδοθεί την επόμενη άνοιξη (478 π.Χ.) Ο Πέρσης κυβερνήτης Αρταύκτης αποπειράθηκε να αποδράσει, μα συνελήφθη και εγκαταλείφθηκε από τον Ξάνθιππο στην εκδίκηση των κατοίκων του Ελαιούντος, που τον εκτέλεσαν. Κατόπιν ο Ξάνθιππος επέστρεψε στην Αθήνα με τους άνδρες του.

Αρχαίες Πηγές 
 Πλούταρχος, Βίοι Παράλληλοι:Θεμιστοκλής, 10
 Ηρόδοτος, Ιστορίες, Στ΄ (Ερατώ), 131, 136
 Ηρόδοτος, Ιστορίες, Θ΄ (Καλλιόπη), 114-120
Σύγχρονες Πηγές
 William Smith, «Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology», (1870), Λήμμα: Xanthippus

Αρχαίοι Έλληνες πολιτικοί
Αρχαίοι Έλληνες στρατηγοί
Αρχαίοι Αθηναίοι
Πρωταγωνιστές των Περσικών Πολέμων
Εξοστρακισθέντες Αθηναίοι
Αλκμεωνίδες
Επώνυμοι άρχοντες