Κύπελλο Ελλάδος ποδοσφαίρου ανδρών 1938-39

Η 3η διοργάνωση του κυπέλλου Ελλάδας 1938–39 διεξήχθη μετά από 6 χρόνια διακοπής του θεσμού, ενώ για πρώτη φορά μετείχαν ομάδες σχεδόν από ολόκληρη την Ελλάδα και όχι μόνο από τις τρεις κύριες ενώσεις που εκπροσωπούσαν τις τρεις μεγάλες πόλεις. Νικήτρια αναδείχθηκε η ΑΕΚ.

Η διοργάνωση 

Μετείχαν συνολικά 73 σύλλογοι, ενώ μέχρι την φάση των 16 η κλήρωση γινόταν με τοπικά κριτήρια. Οι αγώνες της προκριματικής φάσης ξεκίνησαν στις 26 Οκτωβρίου 1938, ενώ η τελική φάση με τη συμμετοχή και των ισχυρών ξεκίνησε στις 19 Φεβρουαρίου 1939. Η διοργάνωση ολοκληρώθηκε στις  28 Μαΐου 1939 με τη διεξαγωγή του τελικού. Για τη διευκόλυνση των επαρχιακών σωματείων η ΕΠΟ ανέλαβε τα έξοδα μετακίνησης.

Στην τελική φάση των 16, προκρίθηκαν χωρίς αγώνες οι 8 «ισχυρές» ομάδες των μεγάλων πόλεων (ΑΕΚ, Παναθηναϊκός, Απόλλων Αθηνών, Ολυμπιακός Πειραιώς, Εθνικός Πειραιώς, ΠΑΟΚ, Άρης και Ηρακλής Θεσσαλονίκης), οι οποίες τιθέμενες επικεφαλής αντιμετώπησαν τις υπόλοιπες 8 που έφτασαν στην πρόκριση από τους κατά τόπους προκριματικούς γύρους, με αποτέλεσμα να προκριθούν στα προημιτελικά όλοι οι «ισχυροί».

Το Κύπελλο της διοργάνωσης αθλοθέτησε ο υπουργός-διοικητής πρωτευούσης Κώστας Κοτζιάς. Ο ίδιος αθλοθέτησε οκτώ κύπελλα για τις οκτώ νικήτριες ομάδες της προκριματικής φάσης των ισάριθμων περιφερειών.

Το κύπελλο τελικά κατέκτησε η ΑΕΚ για δεύτερη φορά στην ιστορία της, επικρατώντας στον τελικό που διεξήχθη στο Γήπεδο της Λεωφόρου Αλεξάνδρας του ΠΑΟΚ με σκορ 2–1.

Συμμετοχές
Ως την παραμονή της 5ης Οκτωβρίου 1938, που έληγε η προσθεσμία που είχε θέσει η ΕΠΟ, είχαν δηλώσει συμμετοχή στο θεσμό μόνον 40 ομάδες. Την τελευταία ημέρα οι συμμετοχές έφτασαν τις 67, ενώ αναμένονταν και κάποιες ταχυδρομικά με τις οποίες οι δηλώσεις έφτασαν τις 73 από τους 125 συλλόγους που ήταν μέλη της ΕΠΟ. Οι σύλλογοι που έστειλαν εμπρόθεσμη συμμετοχή ήταν ανά περιοχή:
Ε.Π.Σ. Αθηνών (18): ΑΕΚ, Απόλλων Αθηνών, Παναθηναϊκός, Δάφνη Αθηνών, Αθηναϊκός, Αστήρ Αθηνών, Ολυμπιάς Αθηνών, Ολυμπιακός Αθηνών, ΑΕ Παγκρατίου, Αρίων Κολωνακίου, Αττικός, Ατρόμητος Αθηνών, Απόλλων Ν. Ιωνίας, Φωστήρας Ταύρου, Μικρασιατική Αθηνών, Πανερυθραϊκός, Άτλας Θυμαρακίων, Ένωσις Ιεραπόλεως.
Ε.Π.Σ. Πειραιώς (13): Εθνικός Πειραιώς, Ολυμπιακός Πειραιώς, Άρης Πειραιώς, Θησεύς Πειραιώς, Αργοναύτης Πειραιώς, Ατρόμητος Πειραιώς, Προοδευτική, ΑΕΚ Πειραιώς, Άμυνα Κοκκινιάς, Ε.Φ. Νεάπολις, Φαληρική Ένωσις, Πανελευσινιακός, Κεραμεικός.
Ε.Π.Σ. Μακεδονίας (11): Άρης Θεσσαλονίκης, Ηρακλής Θεσσαλονίκης, ΠΑΟΚ, ΜΕΝΤ, Προσφυγική Ένωσις Θεσσαλονίκης, Ολυμπιακός Θεσσαλονίκης, Ολυμπιακός Τερψιθέας, Απόλλων Θεσσαλονίκης, Εθνικός Καμάρας, Ελλάς Φλώρινας, Α.Ε. Κοζάνης.
 Ε.Π.Σ. Κεντρικής Μακεδονίας (3): Απόλλων Σερρών, Ορφεύς Σερρών, Ηρακλής Σερρών.
 Ε.Π.Σ. Ανατολικής Μακεδονίας (6): Φίλιπποι Καβάλας, ΑΕΚ Καβάλας, Ηρακλής Καβάλας, Άρης Δράμας, Δόξα Δράμας, Ελπίς Δράμας.  
Ε.Π.Σ. Θράκης (3): ΑΕ Ξάνθης, Ασπίς Ξάνθης, ΑΕ Κομοτηνής.
Ε.Π.Σ. Θεσσαλίας (6): Κένταυρος Βόλου, ΠΑΕΚ, Νίκη Βόλου, Ολυμπιακός Βόλου, Κεραυνός Βόλου, Οδυσσεύς.
Ε.Π.Σ. Πατρών (8): Παναχαϊκή, Εθνικός Πατρών, Αχιλλεύς Πατρών, Ολυμπιακός Πατρών, Απόλλων Πατρών, Άρης Πατρών, Παναιγιάλειος, Παναιτωλικός.
Ε.Π.Σ. Ηρακλείου Κρήτης (5): ΟΦΗ, Εργοτέλης, ΕΓΟΗ, Ολυμπιακός Ηρακλείου, Ηρακλής Ηρακλείου (υπό την προϋπόθεση ότι θα κατέβαλε κάποια οφειλή του από πρόστιμο).
Απορρίφθηκαν οι αιτήσεις των σωματείων: Φιλοπρόοδος Νεολαία Πενταπόλεως Σερρών, Ορφεύς Ξάνθης, Παλλαμιακή Ένωσις.
Σκορ-ρεκόρ διαφοράς τερμάτων και συνολικών γκολ: Ολυμπιακός Πειραιώς - ΕΓΟΗ: 13–0.

Οι αγώνες

Προκριματική φάση 

Περιφέρεια Αθηνών: προκρίθηκε ο Αστήρ Αθηνών.
Πρόκριση στην τελική φάση χωρίς αγώνες: ΑΕΚ, Απόλλων Αθηνών, Παναθηναϊκός.
Α΄ γύρος
Αρίων Κολωνακίου - Απόλλων Ν. Ιωνίας: 3-4
Ολυμπιακός Αθηνών - Αττικός: 1-2 παράταση
Αθηναϊκός - Ολυμπιάς Αθηνών: 5-1
Πανερυθραϊκός - Μικρασιατική Αθηνών: 0-1
Άτλας Θυμαρακίων - ΑΕ Ιεραπόλεως: 5-3
ΑΕ Παγκρατίου - Φωστήρας Ταύρου: 6-2
Δάφνη Αθηνών, Αστήρ Αθηνών, Ατρόμητος Αθηνών: χωρίς αγώνα
Β΄ γύρος
Δάφνη Αθηνών - Ατρόμητος Αθηνών: 
Αθηναϊκός - Απόλλων Ν. Ιωνίας: 3-1
Αττικός - Άτλας Θυμαρακίων:
ΑΕ Παγκρατίου - Μικρασιατική Αθηνών:
Αστήρ Αθηνών: χωρίς αγώνα
Γ΄ γύρος
Δάφνη Αθηνών - ΑΕ Παγκρατίου: 1-3
Αθηναϊκός - Άτλας Θυμαρακίων: 4-7
Αστήρ Αθηνών: χωρίς αγώνα
Δ΄ γύρος
Αστήρ Αθηνών - ΑΕ Παγκρατίου: 5-1 παράταση
Άτλας Θυμαρακίων χωρίς αγώνα
Τελικός
Αστήρ Αθηνών - Άτλας Θυμαρακίων: 2-1

Περιφέρεια Πειραιώς: προκρίθηκε ο Άρης Πειραιώς.
Πρόκριση στην τελική φάση χωρίς αγώνες: Εθνικός Πειραιώς, Ολυμπιακός Πειραιώς
Α΄ γύρος
Αργοναύτης Πειραιώς - ΑΕΚ Πειραιώς: 4-1
Άρης Πειραιώς - Άμυνα Κοκκινιάς: 3-0
Κεραμεικός Καμινίων - Ατρόμητος Πειραιώς: 3-0
Πανελευσινιακός - Φαληρική Ένωσις: 4-1
Θησεύς Πειραιώς, Προοδευτική, Ε.Φ. Νεάπολις: χωρίς αγώνα
Β΄ γύρος
Θησεύς Πειραιώς - Προοδευτική: 3-6
Πανελευσινιακός - Ε.Φ. Νεάπολις: 2-1
Αργοναύτης Πειραιώς - Κεραμεικός: 2-6
Άρης Πειραιώς: χωρίς αγώνα
Γ΄ γύρος
Άρης Πειραιώς - Πανελευσινιακός: 2-2 παράταση, 2-0
Προοδευτική - Κεραμεικός: 3-4
Τελικός
Άρης Πειραιώς - Κεραμεικός: 1-0

Περιφέρεια Μακεδονίας: προκρίθηκε η Ελλάς Φλώρινας.
Πρόκριση στην τελική φάση χωρίς αγώνες: Άρης Θεσσαλονίκης, Ηρακλής Θεσσαλονίκης, ΠΑΟΚ
Α΄ γύρος
Ολυμπιακός Τερψιθέας - Απόλλων Θεσσαλονίκης: 2-1 παράταση
ΜΕΝΤ - Προσφυγική Ένωσις Θεσσαλονίκης: 5-0
Εθνικός Καμάρας - Ολυμπιακός Θεσσαλονίκης: 0-1
Ελλάς Φλώρινας - Α.Ε. Κοζάνης: 2-1
Β΄ γύρος
Ολυμπιακός Τερψιθέας - Ολυμπιακός Θεσσαλονίκης: 3-1
Ελλάς Φλώρινας - ΜΕΝΤ: 3-0
Τελικός
Ελλάς Φλώρινας - Ολυμπιακός Τερψιθέας: 5-3

Περιφέρεια Θράκης: προκρίθηκε η Ασπίς Ξάνθης.
Α΄ γύρος
 ΑΕ Ξάνθης - ΑΕ Κομοτηνής: 3-3 παράταση, 2-5
Ασπίς Ξάνθης: χωρίς αγώνα
Β΄ γύρος
ΑΕ Κομοτηνής - Ασπίς Ξάνθης:
Τελικός (Περιφέρειας Θράκης με Περιφέρεια Κεντρ.-Ανατ. Μακεδονίας)
Φίλιπποι Καβάλας - Ασπίς Ξάνθης: 2-3

Περιφέρεια Κεντρ.-Ανατ. Μακεδονίας: προκρίθηκε η Ελπίς Δράμας.
Α΄ γύρος
Απόλλων Σερρών - Ορφεύς Σερρών: 1-5
Ελπίς Δράμας - Άρης Δράμας: 6-1
Ηρακλής Καβάλας - Ηρακλής Σερρών: 1-0
Φίλιπποι Καβάλας, Δόξα Δράμας, ΑΕΚ Καβάλας: χωρίς αγώνα
Β΄ γύρος
Ορφεύς Σερρών - Ηρακλής Καβάλας: 3-1
Φίλιπποι Καβάλας - Δόξα Δράμας: 7-1
Ελπίς Δράμας - ΑΕΚ Καβάλας: 2-2 παράταση, 1-0  
Γ΄ γύρος
Ορφεύς Σερρών - Φίλιπποι Καβάλας: 0-3 
Ελπίς Δράμας: χωρίς αγώνα

Περιφέρεια Θεσσαλίας: προκρίθηκε η Νίκη Βόλου.
Α΄ γύρος
 ΠΑΕΚ - Οδυσσεύς Βόλου: 1-2
Ολυμπιακός Βόλου - Κένταυρος Βόλου: 5-1
Νίκη Βόλου, Κεραυνός Βόλου: χωρίς αγώνα
Β΄ γύρος
Νίκη Βόλου - Κεραυνός Βόλου: 3-1
Ολυμπιακός Βόλου - Οδυσσέυς Βόλου: 3-0
Τελικός
Νίκη Βόλου - Ολυμπιακός Βόλου: 4-1

Περιφέρεια Πατρών: προκρίθηκε ο Ολυμπιακός Πατρών.
Α΄ γύρος
Παναχαϊκή - Άρης Πατρών: 6-2
Παναιγιάλειος - Αχιλλεύς Πατρών: 5-0
Παναιτωλικός - Απόλλων Πατρών: 4-3
Ολυμπιακός Πατρών - Εθνικός Πατρών: 4-0
Β΄ γύρος
Παναιτωλικός - Παναιγιάλειος: 1-0
Παναχαϊκή - Ολυμπιακός Πατρών: 1-2 παράταση
Τελικός
Ολυμπιακός Πατρών - Παναιτωλικός: 3-2

Περιφέρεια Κρήτης: προκρίθηκε ο ΕΓΟΗ.
Α΄ γύρος
Ολυμπιακός Ηρακλείου - Εργοτέλης: 2-1
ΟΦΗ - Ηρακλής Ηρακλείου: 3-4
ΕΓΟΗ: χωρίς αγώνα
Β΄ γύρος
Ηρακλής Ηρακλείου - ;;
 ;;: χωρίς αγώνα
Τελικός
ΕΓΟΗ - Ολυμπιακός Ηρακλείου: 2-1

Τελική φάση

1 είχε προηγηθεί άλλος αγώνας, ο οποίος διακόπηκε λόγω καταρρακτώδους βροχής και με αποτέλεσμα 1-1.

2 είχε προηγηθεί άλλος αγώνας, ο οποίος διακόπηκε λόγω καταρρακτώδους βροχής και με αποτέλεσμα 2-2.

3 διακόπηκε στο 40' με αποτέλεσμα 1–2, εξαιτίας επεισοδίων στον αγωνιστικό χώρο. Αφορμή έδωσε η άρνηση του Ράγγου των γηπεδούχων να αποχωρήσει μετά την αποβολή του, αιτία υπήρξε όμως η πριν μία εβδομάδα κατάκτηση της κορυφής από τους φιλοξενούμενους στο νότιο όμιλο του Πανελλήνιου πρωταθλήματος (και η πρόκριση στον τελικό του) χάρις σε ανώτερο συντελεστή τερμάτων από τον Ολυμπιακό. Στον παίκτη επιβλήθηκε μηνιαία τιμωρία, ενώ ο αγώνας κατακυρώθηκε με 0–2 υπέρ της ΑΕΚ.

Τελικός
Πηγές: εφημερίδες Η βραδυνή και ΣΚΡΙΠ

Συνθέσεις
ΑΕΚ: Ρίμπας, Γάσπαρης, Σέλτσικας, Καπάνταης, Κοντούλης, Μάγειρας (επώνυμο Σίμος), Βασιλείου, Χατζησταυρίδης, Τζανετής, Μαρόπουλος, Μανέττας
ΠΑΟΚ: Σωτηριάδης, Βατίκης, Γούλιος (επώνυμο Αρβανίτης), Κοντόπουλος, Μποσταντζόγλου, Πανίδης, Γ(α)λάρος, Κρίτας, Ιωαννίδης, Καλογιάννης, Κοντουλιάς (ή Κουκουλάς).

Παραπομπές

Πηγές
Greece - Cup Data (from Quarterfinals on) > 1938/39, Αλέξανδρος Μαστρογιαννόπουλος, στο Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation (RSSSF)
Ανδρέας Μπόμης, Γκολ 2000 • Ένας αιώνας ποδόσφαιρο: αλμανάκ, ιστορία, σχόλια, Εκδόσεις Πελεκάνος, Αθήνα 2000, ISBN 978-000-4000-05-3
Τα ονόματα των 67 σωματείων που μετέχουν του Κυπέλλου Ελλάδος, (ψηφιακή σελ. 595), εφημ. ΑΘΛΗΤΙΚΟΝ ΒΗΜΑ 07.10.1938, σελ. 1
Αθλητική Στατιστική, Αθανάσιος Σέμπος, εφημ. Ασύρματος 03.07.1939, σελ. 6.

Κύπελλο Ελλάδας (ποδόσφαιρο ανδρών)
Εγχώρια ποδοσφαιρικά κύπελλα 1938-1939