Ξόρκια του Μέρζεμπουργκ

Τα Ξόρκια του Μέρζεμπουργκ (γερμ. die Merseburger Zaubersprüche) είναι δύο μεσαιωνικά ένστιχα μαγικά ξόρκια. Είναι γραμμένα στα αρχαία άνω γερμανικά και αποτελούν τα μοναδικά σήμερα γνωστά τεκμήρια αρχαίας γερμανικής παγανιστικής λογοτεχνίας σε αυτή την γλώσσα. Τα δύο ξόρκια είναι γραμμένα με το χέρι μέσα σε ένα άλλο, άσχετο βιβλίο, που κανονικά περιέχει ένα θεολογικό χειρόγραφο από την Φούλντα. Τα ανακάλυψε το 1841 ο Γκέοργκ Βάιτς (Georg Waitz), μέσα σε ένα βιβλίο του 9ου ή 10ου αιώνα, που φυλάσσεται σήμερα στην βιβλιοθήκη της μητρόπολης στο Μέρζεμπουργκ της Γερμανίας, από όπου και πήραν το όνομά τους.

Ποιητικό στιλ 
Τα ξόρκια έχουν και τα δυο την ίδια δομή. Αρχίζουν με έναν πρόλογο που διηγείται την ιστορία ενός μυθολογικού γεγονότος. Μετά ακολουθεί το ξόρκι υπό μορφή μαγικής αναλογίας (όπως τότε ... έτσι να γίνει και τώρα). Το ποιητικό στιλ είναι σύνθετου, μεταβατικού τύπου. Στους στίχους οι λέξεις αρχίζουν συχνά με το ίδιο γράμμα , ενώ οι ομοιοκαταληξίες θυμίζουν χριστιανικούς στίχους του 9ου αιώνα.

Ιστορία 
Οι αρχαίες γερμανικές φυλές πίστευαν ότι τα ξόρκια ήταν η συμπαγής μαγική δύναμη της φύσεως. Σήμερα είναι γνωστά πολλά ξόρκια, αλλά όλα τους είναι από την εποχή του μεσαίωνα. Τα ξόρκια του Μέρζεμπουργκ αντίθετα, είναι πολύ πιο αυθεντικά, και φαίνεται ότι προέρχονται από την προχριστιανική εποχή, ίσως πριν από το 750 μ.Χ. Πρόκειται λοιπόν για ποιήματα που είναι αρχαιότερα από το βιβλίο, μέσα στο οποίο βρέθηκαν γραμμένα. Δεν είναι γνωστό, για ποιον λόγο γράφτηκαν στο βιβλίο αυτό. Ίσως κάποιος μορφωμένος κληρικός του 9ου ή 10ου αιώνα που ήταν σε κάποιο μοναστήρι στην Φούλντα να τα αντέγραψε από άλλη πηγή που σήμερα είναι άγνωστη. Το βιβλιαράκι στην συνέχεια πέρασε στην βιβλιοθήκη και διασώθηκε μέχρι σήμερα.

Τα δύο ξόρκια

1. Η απελευθέρωση των ομήρων 

Το πρώτο ξόρκι είναι ένας ύμνος για την απελευθέρωση των ομήρων. Μια ομάδα γυναικών «Idisen» (Βαλκυρίες ) απελευθέρωσαν τους ομήρους που είχαν πιαστεί σε μια μάχη. Το κατόρθωμα αυτό το πέτυχαν με δήθεν μαγικό τόπο, λέγοντας τους δυο τελευταίους στίχους του ξορκιού.

2. Η θεραπεία των αλόγων 

Ο Φολ (ίσως άλλο όνομα του Μπαλντρ) και ο Βόταν (Οντίν) πηγαίνουν με τα άλογα στο δάσος, όταν το άλογο του Φολ στραμπουλά το πόδι του. Ο Βόταν χρησιμοποιεί το μαγικό ξόρκι και γιατρεύει το άλογο. Την σκηνή της θεραπείας των αλόγων την συναντάμε συχνά σε κοσμήματα της εποχής της καθόδου των φυλών τον 4ο - 8ο αι. μ.Χ. Μερικά από τα ονόματα του μύθου αυτού δεν είναι γνωστά σήμερα. Ξέρουμε όμως, ότι ο "Uuôdan" (Βόταν, ή Βόνταν ή Όντιν) και η "Frîia" (Φράϊα, ή Φρέγια, Φρίγκα, ή Φρίκα), ο Uolla (Φούλα) που αναφέρεται στην νεώτερη Έντα και ο Σολ είναι πρόσωπα του συγκεκριμένου μύθου, ενώ για τον Σίντγκουρντ δεν έχουμε σαφής αναφορές.

Παραπομπές

Βιβλιογραφία 
 Beck, Wolfgang: Die Merseburger Zaubersprüche. Wiesbaden, 2003. ISBN 3-89500-300-X
 Grimm, Jacob:  "Über zwei entdeckte Gedichte aus der Zeit des deutschen Heidentums." In Abhandlungen der kgl. preussischen Akadamie, phil.-hist. Klasse. Berlin, 1842. pp. 1-24.
 Schumacher, Meinolf: "Geschichtenerzählzauber. Die „Merseburger Zaubersprüche“ und die Funktion der „historiola“ im magischen Ritual." In Erzählte Welt – Welt des Erzählens, edited by Rüdiger Zymner. Köln, 2000. pp. 201-215, ISBN 3-934977-01-4 PDF

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 http://www.sunnyway.com/runes/merseburger.html 
 https://web.archive.org/web/20100626081506/http://uweb.cas.usf.edu/~clopez/CAL/AV/DIS/ch1a.htm
 https://web.archive.org/web/20050828210321/http://www.darkweb.de/mystik/merseburger_zaubersprueche1.html
 http://www.mysterium-scribendi.de/merse.html
 http://www.fh-augsburg.de/~harsch/germanica/Chronologie/08Jh/Merseburg/mer_intr.html

Γερμανική μυθολογία
Μαγεία
Γερμανικός παγανισμός