Ιωάννης Ξιφιλίνος (μοναχός)

Ο Ιωάννης Ξιφιλίνος, επιτομιστής του Δίωνα Κάσσιου, έζησε στην Κωνσταντινούπολη στο δεύτερο μισό του 11 αιώνα. Ήταν μοναχός και ανιψιός του Οικουμενικού Πατριάρχη  Ιωάννη Η΄ Ξιφιλίνου, διάσημου θεολόγου. 
Η επιτομή του Δίωνα ετοιμάστηκε κατ’ εντολή του Μιχαήλ Ζ' (1071-1078) αλλά είναι δυστυχώς ελλιπής. Αποτελείται από τα βιβλία 36-80, και αφορά στην περίοδο από τον Πομπήιο και τον Καίσαρα έως τον Σεβήρο Αλέξανδρο. Στο βιβλίο 70, τα κεφάλαια για τους αυτοκράτορες  Αντωνίνο Πίο και τα πρώτα χρόνια του  Μάρκου Αυρήλιου λείπουν, ενώ στα βιβλία 78 και 79 ο Ξιφιλίνος θα πρέπει να χρησιμοποίησε κουτσουρεμένα αντίγραφα του αυθεντικού κειμένου. Ο Ξιφιλίνος διαίρεσε το έργο του σε τμήματα που το καθένα εξιστορεί τις ζωές Ρωμαίων αυτοκρατόρων. Παρέλειψε τα ονόματα των Υπάτων και μερικές φορές άλλαξε ή βελτίωσε το αυθεντικό. Η επιτομή του αποτελεί βασική πηγή της χαμένης ιστορίας του Δίωνα Κάσσιου.

Πηγές  
Reimar's edition of Dio Cassius, ii. (Αγγλικά)
Melber's Dio in Teubner series (Αγγλικά) 
Wachsmuth, Einleitung in das Studium der alten Geschichte (1895) (Γερμανικά)
Christ, Geschichte der griechischen Litteratur (1808) (Γερμανικά)

Βυζαντινοί ιστορικοί
Βυζαντινοί του 11ου αιώνα