Καφέ Γκρίνσταϊντλ

Το Καφέ Γκρίνσταϊντλ (Cafe Griensteidl), ένα από τα πιο ιστορικά καφενεία της Βιέννης, βρίσκεται στο κέντρο της αυστριακής πρωτεύουσας, στη Μιχαέλερπλατς (Michaelerplatz) αριθ. 2, με θέα από τα παράθυρά του το μεγαλοπρεπές Ανάκτορο των Αψβούργων Αυτοκρατόρων, το Ανάκτορο Χόφμπουργκ (Hofburg), καθώς και το μοντερνιστικής αρχιτεκτονικής οικοδόμημα Λως Χάους (Looshaus).

Ιστορικό του Καφέ Γκρίνσταϊντλ

Το Καφέ Γκρίνσταϊντλ εγκαινιάστηκε το 1844 από τον ιδρυτή του Χάινριχ Γκρίνσταϊντλ (Heinrich Griensteidl), που φέρει το όνομά του, και αποτέλεσε μέχρι τα τέλη του 19ου αιώνα ένα από τα πιο δημοφιλή καφέ (kaffeehaus) της αυστριακής πρωτεύουσας.

Κατέχει ιδιαίτερη θέση στην ιστορία της Βιέννης, ως κέντρο μοντερνισμού της λογοτεχνικής βιεννέζικης πρωτοπορίας, αλλά και τόπος συγκέντρωσης ομάδων πολιτικής αμφισβήτησης, ιδιαίτερα κατά την επανάσταση του 1848 - 49, που αποσκοπούσε στην ανατροπή της κληρονομικής δυναστείας των Αψβούργων αυτοκρατόρων. Ήταν ακόμη το καφέ που σύχναζαν οι ηθοποιοί από το γειτονικό Μπούργκτεατερ (Burgtheater), το Εθνικό Θέατρο της Βιέννης. Τακτικός θαμώνας του ήταν και ο διάσημος Γερμανός συνθέτης Ρίχαρντ Στράους.

Όταν το 1897 διαδόθηκε, ότι το Καφέ Γκρίνσταϊντλ επρόκειτο να κλείσει, ο συγγραφέας Κάρλ Κράους έγραψε ένα σατιρικό δοκίμιο με τον τίτλο "Η λογοτεχνία κατεδαφίστηκε" (Die Demolierte Literatur). Κι όταν πράγματι κατεδαφίστηκε την ίδια χρονιά, οι λογοτεχνικές ομάδες της πόλης μετακόμισαν στο κοντινό Καφέ Τσεντράλ (Cafe Central), που έγινε εφεξής το κέντρο της καλλιτεχνικής δραστηριότητας.

Εκατό χρόνια περίπου αργότερα, το καλοκαίρι του 1990, ένα νέο κτήριο ανοικοδομήθηκε στον ίδιο χώρο, όπου εγκαταστάθηκε αρχικά το κατάστημα μιας τράπεζας. Αργότερα, επαναλειτούργησε εδώ το σημερινό Καφέ Γκρίνσταϊντλ, ως τόπος συνάντησης και πάλι λογοτεχνικών και καλλιτεχνικών κύκλων της Βιέννης.

Ο Κύκλος της "Νέας Βιέννης"

Τις τελευταίες δεκαετίες του 19ου αιώνα, ιδιαίτερα από το 1890 ως το 1897, το Καφέ Γκρίνσταϊντλ έγινε τόπος συνάντησης της φιλολογικής ομάδας "Νέα Βιέννη" (γερμανικά Jung Wien), ενός λογοτεχνικού κινήματος που επιδίωκε να ανατρέψει τις τυποποιημένες αρχές του νεοκλασικισμού και να προωθήσει τις πιο μοντέρνες μορφές του συμβολισμού και του ιμπρεσιονισμού στη λογοτεχνία, αλλά και στη βιεννέζικη κοινωνία.

Ο θεατρικός συγγραφέας, σκηνοθέτης και κριτικός τέχνης Χέρμαν Μπαρ, ηγέτης της λογοτεχνικής ομάδας "Νέα Βιέννη", μαζί με άλλους συνοδοιπόρους του συγγραφείς, συναντιόνταν τακτικά στο Καφέ Γκρίνσταϊντλ, το οποίο είχε γίνει κέντρο πολιτικής αμφισβήτησης, με απώτερο σκοπό την ανατροπή της δυναστείας των Αψβούργων αυτοκρατόρων. Πρωτεργάτης της κίνησης ήταν και ο μαρξιστής Βικτόρ Άντλερ.

Στον κύκλο της "Νέας Βιέννης" ανήκαν οι θεατρικοί συγγραφείς Άρτουρ Σνίτσλερ και Ούγκο φον Χόφμανσταλ, ο "καφενόβιος" ποιητής Πέτερ Άλτενμπεργκ, ο σατιρικός συγγραφέας Καρλ Κράους, ο συγγραφέας Φέλιξ Ζάλτεν, όπως και ο Στέφαν Τσβάιχ.

Πηγές

 Noel Riley Fitch: "The Grand Literary Cafes of Europe", New Holland Publishers (UK) Ltd, London, 2006.

Χώροι εστίασης στην Αυστρία
Κτίρια και κατασκευές στη Βιέννη