Σόλος Αχαΐας

Ο Σόλος είναι ορεινό χωριό της πρώην Επαρχίας Καλαβρύτων του Νομού Αχαΐας.

Γενικά στοιχεία
Είναι χτισμένος σε υψόμετρο 1.050 μέτρων στις βόρειες πλαγιές του όρους Κράθης, πρόβουνου των Αροανίων, και αποτελεί έναν από τους πιο ορεινούς οικισμούς της  Αχαΐας. Ο Σόλος από το 1998 έως το 2010 αποτελούσε οικισμό του Δημοτικού Διαμερίσματος Μεσορρουγίου του πρώην Δήμου Ακράτας. Από το 2011 ανήκει διοικητικά στο νεοπαγή Δήμο Αιγιαλείας. Ο πληθυσμός του σύμφωνα με την απογραφή του 2011 είναι 27 κάτοικοι. Το χωριό αποτελείται από τρεις συνοικίες: τον Σόλο (μεγαλύτερη συνοικία), τα Ζαμπελιάνικα και τα Λυκιάνικα, τα οποία παλιότερα είχαν αναγνωριστεί ως ξεχωριστός οικισμός που ανήκε, όπως και ο Σόλος, στην πρώην Κοινότητα Μεσορρουγίου. Οι κάτοικοί του ασχολούνται με την κτηνοτροφία και με την καλλιέργεια κηπευτικών, αλλά και των περίφημων φασολιών Χελμού, τα οποία ευνοούνται από το δροσερό κλίμα της περιοχής τους καλοκαιρινούς μήνες.

Είναι ιδανικός προορισμός για φυσιοδίφες, καθώς υπάρχει πληθώρα σπάνιας χλωρίδας και πανίδας, καθώς επίσης και γι' αυτούς που λατρεύουν την εξερεύνηση μονοπατιών μέσα στο αιωνόβιο δάσος και τα αθλήματα όπως αναρρίχηση, ορεινή πεζοπορία και ορεινή ποδηλασία.

Ιστορία
Οι κάτοικοι του Σόλου, όπως και τον γειτονικών χωριών, συμμετείχαν ενεργά στην Επανάσταση του 1821 από τις πρώτες ημέρες της εξέγερσης. Ο οπλαρχηγός Αναγνώστης Γιαννόπουλος ή Πάτζος από το χωριό Περιστέρα Καλαβρύτων, σε αυτοβιογραφία του αναφέρει εκτενώς τις δοξολογίες και άλλες τελετές κατά  την αναχώρηση των ενόπλων από τα χωριά Περιστέρα, Μεσορρούγι και Σόλο για την πολιορκία της Τρίπολης, στα τέλη Μαρτίου 1821:

Αξιοθέατα
Στο αρχοντικό του οπλαρχηγού της Ελληνικής Επανάστασης Νικολάου Χριστοδούλου (Σολιώτη) διακρίνονται πολεμίστρες και ζεματίστρες.

Ο Ιερός Ναός του Αγ. Γεωργίου, χτισμένος το 1806 επί οθωμανικής κυριαρχίας, διαθέτει ξυλόγλυπτο τέμπλο, του οποίου η κατασκευή διήρκεσε επτά ολόκληρα χρόνια από ντόπιο τεχνίτη. Η εικόνα της Παναγίας έχει βεβηλωθεί από τον Ιμπραήμ πασά που τη χάραξε στο πρόσωπο με σπαθί.

Επιλέγοντας ένα από τα μονοπάτια της διχάλας, λίγο πιο έξω από τον Σόλο με κατεύθυνση προς Μεσορρούγι, το αριστερό οδηγεί στην περιώνυμη "Βρύση της Γκόλφως", το σημείο συνάντησης του Τάσου και της Γκόλφως, των νέων δηλ. που είναι γνωστοί χάρη στο ειδυλλιακό διήγημα του Μεσορρούγιου συγγραφέα Σπύρο Περεσιάδη. Το δεξί μονοπάτι οδηγεί στην ιστορική θέση "Καστράκι" όπου έγινε αιματηρή μάχη μεταξύ Ελλήνων και Τούρκων με 2.500 θύματα από την πλευρά των αντιπάλων περίπου, σύμφωνα με μαρτυρίες των ντόπιων.

Από εκεί υπάρχει ανηφόρα προς τα διάσημα από την ελληνική μυθολογία Ύδατα της Στυγός, μιας από τις τρεις πύλες του Άδη στην Ελλάδα. Εκεί περιπλανιόνταν οι σκιές των νεκρών που δεν απολάμβαναν τις προσήκουσες νεκρικές τιμές: ήταν οι ψυχές των συκοφαντών, των προδοτών και όσων είχαν διαπράξει ανόσιες πράξεις. Το νερό βγαίνει από ύψος 200 μέτρων, που κάνει την επιφάνεια του μαύρη γι αυτό είναι γνωστό και ως "Μαυρονέρι". Οι αρχαίοι θεωρούσαν τα νερά αυτά θανατηφόρα για ανθρώπους και ζώα.

Σύμφωνα με τον Παυσανία, το νερό αυτό σπάει γυάλινα, λίθινα και πήλινα αντικείμενα, αποσαθρώνει τα οστέινα και μεταλλικά και αφήνει ανέπαφο μόνο τον χρυσό. Η περιοχή έχει απόκρημνα βράχια και μεγάλο υψόμετρο.

Άλλες κοντινές τοποθεσίες είναι το Μεσορρούγι, η Περιστέρα, η Ζαρούχλα και το Χιονοδρομικό κέντρο Καλαβρύτων που απέχει περίπου 28 χλμ. από τον Σόλο.

Προσωπικότητες
Νικόλαος Χριστοδούλου ή Σολιώτης
Κωνσταντίνος Ζωγράφος

Δείτε επίσης
 Δήμος Νωνάκριδος
 Κλουκινοχώρια

Παραπομπές

Πηγές
 Αποτελέσματα της Απογραφής Πληθυσμού-Κατοικιών 2011 που αφορούν στο Μόνιμο Πληθυσμό της Χώρας, Εφημερίδα της Κυβερνήσεως της Ελληνικής Δημοκρατίας, τχ. 2ο, φ. 3465 (28 Δεκεμβρίου 2012).
 Φωτόπουλος Θ. Αθανάσιος, «Βιογραφία του αγωνιστού Αναγνώστη Γιαννοπούλου» στα Πρακτικά του Β’ Τοπικού Συνεδρίου Αχαϊκών Σπουδών (Καλάβρυτα, 1983) = Πελοποννησιακά, Παράρτημα 11, Αθήνα 1986.

Βιβλιογραφία
 Θεόδωρος Η. Λουλούδης, Αχαΐα. Οικισμοί, οικιστές, αυτοδιοίκηση, Νομαρχιακή Επιχείρηση Πολιτιστικής Ανάπτυξης Ν.Α. Αχαΐας, Πάτρα 2010.

Διαβάστε επίσης
 Kourelis, Κ. (2020). Three Elenis: Archaeologies of the Greek American Village. Journal of Modern Greek Studies 38:1 (2020), 85-108.

Χωριά του νομού Αχαΐας
Δήμος Ακράτας
Δήμος Αιγιαλείας