Κλεομήδης ο κοσμογράφος

Ο Κλεομήδης ο επονομαζόμενος «Κοσμογράφος» ήταν αρχαίος Έλληνας αστρονόμος που έζησε είτε κατά τον 1ο αιώνα μ.Χ., είτε στο τελος του 2ου και στις αρχές του 3ου αιώνα μ.Χ.. Ωστόσο, ο ιστορικός της Επιστήμης Ότο Νοϊγκεμπάουερ τον χρονολογεί με βάση αστρονομικές παρατηρήσεις του στο δεύτερο μισό του 4ου αιώνα μ.Χ., πράγμα όμως που οφείλεται μάλλον στα σφάλματα των παρατηρήσεων του Κλεομήδη. Ο Κλεομήδης γεννήθηκε πιθανώς στη Λυσιμάχεια του Ελλησπόντου.

Ο Κλεομήδης είναι γνωστός από την εκλαϊκευτική πραγματεία του «Κυκλική θεωρία μετεώρων», όπου περιγράφει τη μέτρηση της περιμέτρου της Γης από τον Ερατοσθένη και παρόμοια εργασία του Ποσειδωνίου. Επίσης, ο Κλεομήδης αναφέρει ότι η Γη θα πρέπει να φαίνεται ως ένα φωτεινό σημείο από την απόσταση του Ηλίου, και εξηγεί σωστά την ατμοσφαιρική διάθλαση του φωτός. Ασχολείται γενικότερα με τη διάθλαση, φέρνοντας ως παράδειγμα ένα δαχτυλίδι μέσα σε ένα ποτήρι, που μπορεί να το δει ένας παρατηρητής από γωνία υπό την οποία δεν φαίνεται, απλώς γεμίζοντας το ποτήρι με νερό.

Η «Κυκλική θεωρία μετεώρων» χρησίμευσε επί αιώνες ως σχολικό εγχειρίδιο Αστρονομίας και Μαθηματικής Γεωγραφίας στην Ευρώπη.

Παραπομπές

Πηγές
 Νέα Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια (Χάρη Πάτση), τόμ.15, σ.630

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 Κλεομήδους, Κυκλική Θεωρία Μετεώρων - πλήρες αρχαίο κείμενο
Η «απόλυτη» βιογραφία του Κλεομήδη από το αρχείο MacTutor
`Αρθρο για την περιγραφή από τον Κλεομήδη της ατμοσφαιρικής διαθλάσεως (περιοδικό Perception, 2000)

Κλεομηδη
Στωικοί φιλόσοφοι