Νότια Στοά

Η Νότια Στοά ήταν στοά στην αρχαία Αθήνα. Βρισκόταν στην νότια πλευρά της αρχαίας αγοράς, μεταξύ της Ηλιαίας και της Εννεάκρουνου. Είχε προσανατολισμό βορειοδυτικά-νοτιοανατολικά, με άνοιγμα στην βόρεια πλευρά. Κτίστηκε περίπου το 425-400 π.Χ. και χρησιμοποιήθηκε μέχρι το 150 π.Χ., όταν κτίστηκε δεύτερη στο ίδιο σημείο. Διατρεχόταν από διπλή κιονοστοιχία δωρικού ρυθμού, εξωτερικά με 44 κίονες και εσωτερικά με 22. Εσωτερικά διαιρούνταν εγκάρσια σε δεκαέξι δωμάτια, από τα οποία οι περισσότεροι χρησιμοποιούνταν για συμπόσια.

Η πρώτη στοά 
Η ταύτιση του κτίσματος ως εμπορικού στηρίζεται αποκλειστικά στο σχέδιό του και στα σωζόμενα αρχιτεκτονικά κατάλοιπα, καθώς και στον μεγάλο αριθμό νομισμάτων (περίπου 240) – κυρίως χάλκινων – που βρέθηκαν επιτόπου και ίσως να προέρχονταν από το γειτονικό νομισματοκοπείο.

Τα θυρώματα όλων των δωματίων-καταστημάτων είχαν έκκεντρη τοποθέτηση. Η διαμόρφωση αυτή δεν οφείλεται σε λανθασμένη ή ελλειπή σχεδίαση αλλά ήταν εκούσια και υιοθετήθηκε για να δημιουργήσει διαστήματα κατάλληλα για την υποδοχή πάγκων ή ανακλίντρων, γεγονός που καθιστά πιθανή την χρήση του κτιρίου και ως χώρου εστίασης. Δεδομένου ότι τα μέλη της Βουλής και οι άρχοντες σιτίζονταν με δημόσια δαπάνη, έχει διατυπωθεί η πρόταση ότι η Νότια Στοά Ι ενδέχεται να λειτούργησε παράλληλα ως έδρα μιας από τις δεκάδες κρατικές επιτροπές και συμβούλια που ήταν επιφορτισμένα με την άσκηση ποικίλων καθηκόντων σε καθημερινή βάση. Την άποψη αυτή ενισχύει επιγραφή του 222/1 π.Χ., που ανευρέθηκε σε ένα από τα δωμάτια και αποτελεί ένα αρχείο-κατάλογο των μετρονόμων, των επιθεωρητών των μέτρων και των σταθμών της πόλης.

Η δεύτερη στοά 
Οικοδομήθηκε εν μέρει πάνω στα ερείπια της πρώτης στοάς. Είχε διαφορετικό προσανατολισμό από τη πρώτη στοά και ήταν παράλληλη με τη μέση στοά, και είχε κυρίως διοικητικές χρήσεις. Βρίσκόταν σε χαμηλότερο υψόμετρο από την πρώτη στοά, έτσι λοιπόν απαιτήθηκε η εκσκαφή βράχων για την κατασκευή της. Στο σημείο όμως εκείνο βρισκόταν υπόγεια ύδατα. Το γεγονός αυτό οδήγησε τους κατασκευαστές να σχεδιάσουν και να χτίσουν υπόγειο σύστημα αγωγών. Η ευρύτερη περιοχή που βρισκόταν η στοά ονομαζόταν Νότια Πλατεία.

Η κατασκευή της στοάς οδήγησε σε περαιτέρω αλλαγές στη βορειοανατολική γωνία της Αγοράς. Τα υλικά κατασκευής της Νότιας Στοάς ΙΙ προήλθαν από το τετράγωνο περιστύλιο, το οποίο είχε κατεδαφιστεί, προκειμένου στη θέση του να χτιστεί η στοά του Αττάλου.

Το κτήριο καταστράφηκε κατά πάσα πιθανότητα από την επιδρομή του Σύλλα, το 86 π.Χ. Δεν χτίστηκε ξανά. Διατηρήθηκε μόνο το κρηπίδωμα. Ο χώρος που βρισκόταν η στοά  καταλήφθηκε από εργαστήρια μαρμάρου, κεραμικής και χυτήρια.

Χαρακτηριστικά 
Οι διαστάσεις της στοάς είναι 93x8,50μ. Στηρίζεται σε κρηπίδωμα δύο επιπέδων. Διαθέτει μια εξωτερική δωρική κιονοστοιχία, χωρίς δωμάτια. Οι ραβδωτοί κίονες βρίσκονται σε αποστάσεις 3,01 μ. μεταξύ τους, και διατηρούν τα μετακιόνια διαστήματα του περιστυλίου. Επίσης διατηρείται και το πλάτος της κιονοστοιχίας από τον εξωτερικό τοίχο έως τον στυλοβάτη, το οποίο ισούται με 8,50 μ. Το υλικό που χρησιμοποιήθηκε είναι σκληρός γκρίζος πωρόλιθος.

Παραπομπές

Πηγές 
 Νότια Στοά Ι - Αρχαιολογία της Πόλης των Αθηνών eie.gr
 Ίδρυμα Ελληνικός Κόσμος - Νότια Στοά ΙΙ Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού

Αρχαίες στοές της Αθήνας
Αρχαία Αγορά της Αθήνας