Γιώργος Σαραντάρης

Ο Γιώργος Σαραντάρης (Κωνσταντινούπολη, 20 Απριλίου 1908 - Αθήνα, 25 Φεβρουαρίου 1941) ήταν Έλληνας ποιητής, φιλόσοφος και δοκιμιογράφος της Γενιάς του ’30.

Η ζωή του
Γόνος οικογένειας Ελλήνων εμπόρων με καταγωγή από το Λεωνίδιο Αρκαδίας που διέμεναν στην Ιταλία, είχε την ευκαιρία να ανατραφεί σε ένα αστικό και σχετικά προοδευτικό, σε σχέση με τα ελληνικά δεδομένα, περιβάλλον. Σπούδασε Νομικά στο Πανεπιστήμιο της Μπολόνια στην Ιταλία, όπου έζησε από το 1910 έως το 1931. Επιστρέφοντας στην Ελλάδα ωστόσο, τον κέρδισε η ποίηση. Κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ο Γιώργος Σαραντάρης εμφορούμενος από συναισθήματα φιλοπατρίας συμμετείχε στον Ελληνοϊταλικό Πόλεμο στην πρώτη γραμμή του Αλβανικού μετώπου, όπου αρρώστησε από τύφο. Πέθανε ύστερα από την επιστροφή του στην Αθήνα το 1941.

Το έργο του
Η ποίηση του Γιώργου Σαραντάρη υπήρξε αρκετά πρωτοποριακή για τα δεδομένα των ιδεών που επικρατούσαν την εποχή του Μεσοπολέμου στους αθηναϊκούς λογοτεχνικούς κύκλους. Υπήρξε λάτρης της λεγόμενης "καθαρής ποίησης". Έχοντας γνώση των ευρωπαϊκών διανοητικών κι αισθητικών ρευμάτων, χρησιμοποίησε στα ποιήματά του τον ελεύθερο στίχο, ενώ στις αναζητήσεις του περιέλαβε προβληματισμούς που έλκουν την επιρροή τους από την ιταλική ποίηση, το έργο του Ντοστογιέφσκι, από τις φιλοσοφικές ιδέες του Νίτσε, του Σαίρεν Κίρκεγκωρ αλλά και από τον υπαρξισμό. Το έργο του δεν συνάντησε ευρεία αποδοχή στην εποχή του, επηρέασε ωστόσο την ελληνική ποίηση βαθιά και ουσιαστικά. Η συμβολή του αναγνωρίστηκε από τον Οδυσσέα Ελύτη, ο οποίος επηρεάστηκε σαφώς από συμβολικές εικόνες που κυριαρχούν στο έργο του Σαραντάρη: γυναίκα, θάλασσα, μοναξιά, ουρανός, πουλιά. Για τον λόγο αυτό, ο νομπελίστας Ελύτης, πέραν του ότι έχει αφιερώσει στον ποιητή το ποίημα Γιώργος Σαραντάρης κάνει ειδική μνεία γι' αυτόν στο έργο του Ανοιχτά Χαρτιά (Ίκαρος 1974) όπου αναφέρει για τον πρόωρο χαμό του ποιητή, αλλά και για την σχέση του με τα λογοτεχνικά σαλόνια της εποχής τα εξής: "Ήταν η μόνη και πιο άδικη απώλεια [...] Θέλω απροκάλυπτα να καταγγείλω το επιστρατευτικό σύστημα που επικρατούσε την εποχή εκείνη και που, δεν ξέρω πως, κατάφερε να κρατήσει στα γραφεία και τις επιμελητείες όλα τα χοντρόπετσα θηρία των αθηναϊκών ζαχαροπλαστείων  και να ξαποστείλει στην πρώτη γραμμή το πιο αγνό και ανυπεράσπιστο πλάσμα. Έναν εύθραστο διανοούμενο που μόλις στεκόταν στα πόδια του, που όμως είχε προφθάσει να κάνει τις πιο πρωτότυπες και γεμάτες από αγάπη σκέψεις για την Ελλάδα και το μέλλον της".

Εργογραφία

Ποιητικές συλλογές
 Οι αγάπες του χρόνου, Αθήνα, χ.ε. 1934
 Τα ουράνια, Αθήνα, χ.ε. 1934
 Αστέρια, Αθήνα, χ.ε. 1935
 Στους φίλους μιας άλλης χαράς, Αθήνα, Νεοελληνική Λογοτεχνία 1940 [Ανατύπωση εκ. Ιωλκός, 2012, ISBN 978-960-426-695-1]

Δοκίμια
 Συμβολή σε μια φιλοσοφία της ύπαρξης, Αθήνα, χ.ε. 1937
 Η παρουσία του ανθρώπου, Αθήνα, Κύκλος 1938
 Δοκίμια λογικής σα θεωρία του απολύτου και μη απολύτου, Αθήνα, Αντωνόπουλος 1939

Πεζά
 Γράμματα σε μια γυναίκα, Αθήνα, Κύκλος 1936

Βιβλιογραφία
 Τ. Βαρβιτσιώτης, Ποίηση και ποιητικά θέματα του Γ. Σαραντάρη, Διαγώνιος, Θεσσαλονίκη 1958 
 Μ. Ιατρού, Γ. Σαραντάρης - σαν πνοή τοου αέρα, Ανθολόγος Ερμής, Αθήνα 1999
 Ολ. Καράγιωργα, Γ. Σαραντάρης - Ο μελλούμενος, Δίαυλος, Αθήνα 1995
 Γ. Σαραντάρης, Ποιήματα, επιμ. Γ. Μαρινάκη, Εστία, Αθήνα 1961
 Ηρώ Τσάρνα, Η επανάσταση του ρόδου, Διογένης, Αθήνα 1987
Δημήτρης Καραμβάλης, Γιώργος Σαραντάρης, "Η διάφανη εγκαρτέρηση των άστρων", Δρόμων, Αθήνα 2020

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Πολιτιστικό Σωματείο «Γιώργος Σαραντάρης»
Εθνικό Κέντρο Βιβλίου, Σαραντάρης Γιώργος 
Βιβλιονέτ, Σαραντάρης Γιώργος
Γιιώργος Σαραντάρης - Ποιήματα
Σπουδαστήριο Νέου Ελληνισμού, Γιώργος Σαραντάρης
Περι...γραφής, Σαραντάρης Γιώργος: Απόλυτος Τραγικός Ποιητής
Γιώργος Σαραντάρης Εποχές και συγγραφείς ΕΤ1

Ηχητικά αρχεία
Το δεύτερο τραγούδι της Άνοιξης. Μελοποίηση από τον Πέτρο Ζαράνη

Παραπομπές 

Νεοέλληνες ποιητές
Έλληνες δοκιμιογράφοι
Έλληνες φιλόσοφοι
Γενιά του ’30
Φιλόσοφοι του 20ού αιώνα
Έλληνες λόγιοι του 20ου αιώνα