Ουλφίλας

Ο Ουλφίλας ή Ούλφιλας (γερμ. Wulfila, μικρός λύκος, λατ. Ulfilas) (περ. 311 - 383) ήταν πιθανώς ο πρώτος χριστιανός επίσκοπος των Βησιγότθων.

Βίος 
Οι γονείς του, μάλλον ορθόδοξοι, από την Καππαδοκία, είχαν πιαστεί αιχμάλωτοι από τους Γότθους περί το 257/258. Ο Ουλφίλας μεγάλωσε με τους Γότθους και χειροτονήθηκε «Επίσκοπος των Χριστιανών στην χώρα των Γότθων» στην Αντιόχεια το 341 ή λίγο νωρίτερα από τον Πατριάρχη Κωνσταντινούπολης Ευσέβιο, του οποίου ήταν μαθητής. Η Καθολική εκκλησία τιμά τη μνήμη του στις 26 Αυγούστου.

Το έργο του 

Ο Ουλφίλας κατασκεύασε ένα νέο αλφάβητο, με βάση τα κεφαλαία ελληνικά στοιχεία, την ελληνική ορθογραφία και την βοήθεια του υποτυπώδους και περιθωριακού ρουνικού αλφαβήτου, το οποίο παραμέρισε τελείως. Μετέφρασε την Αγία Γραφή και δίδαξε Ελληνικά στην Αυτοκρατορική σχολή της Τριέρης. Εισήγαγε επίσης πλήθος Ελληνικών λέξεων και εννοιών, άγνωστων μέχρι τότε στους Γότθους.

Συγγραφικό έργο 
 Ομολογία πίστεως: το μόνο δικό του θεολογικό κείμενο που μας έχει σωθεί. Γραφτηκε το 383 λίγο πριν το θάνατό του στην Κωνσταντινούπολη. Είχε μεταβεί στην πρωτεύουσα προκειμένου να ασκήσει επιρροή στην αυτοκρατορική αυλή υπέρ των καταδικασμένων από τη Σύνοδος της Ακυληίας αρειανοφρόνων επισκόπων. Τότε, αφού θα του ζητηθεί, θα συντάξει μια λατινική ομολογία πίστεως «η οποία τυπικά εκφράζει την θεολογία των ομοίων, ενώ πράγματι πλησιάζει πολύ τις αντιλήψεις του Ευνομίου, ακραίου νεοαρειανού»
Σε αυτήν, το κείμενο της οποίας διασώζεται από τον Αυξέντιο Δοροστόλου στο έργο του Epistula de fide, vita et obitu Ulfilae, Ο Πατέρας-Θεός είναι αόρατος και αγέννητος,ενώ ο Υιός είναι κατώτερος από τον Πατέρα, αλλά όμοιος προς αυτόν. Το Άγιο Πνεύμα δεν είναι ούτε Θεός ούτε Κύριος.
 Η γοτθική μετάφραση της Καινής Διαθήκης: μας έχουν σωθεί οι μεταφράσεις του στα 4 Ευαγγέλια σε χειρόγραφο του 6ου αιώνα, σε δύο παλίμψηστα χειρόγραφα αποσπάσματα της μετάφρασης του Λουκά, σημαντικό μέρος της Προς Ρωμαίους, οι επιστολές του Παύλου, πλην της προς Εβαίους, και τρία φύλλα του Νεεμία. Γενικά η μετάφρασή του διακρίνεται από γλωσσική ομοιομορφία και στηρίζεται στο ελληνικό κείμενο.
 Ο Αυξέντιος Δοροστόλου μας πληροφορεί πως είχε συντάξει και διάφορα υπομνήματα στα γοτθικά, ελληνικά και λατινικά, όμως δεν μας έχει διασωθεί τίποτα.
 Skeirein: Πρόκειται για συλλογή ερμηνευτικών ομιλιών σε κεφάλαια του Δ' Ευαγγελίου, δογματικοοικοδομητικού ενδιαφέροντος. Εσφαλμένα αποδόθηκαν στον Ουλφίλα.

Αποτίμηση της δράσης του 
Διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στον εκχριστιανισμό των γερμανικών φυλών, ιδιαίτερα των Βησιγότθων, γι αυτό κι ονομάστηκε ο επίσκοπος των Γότθων. Ανύψωσε το γοτθικό γλωσσικό ιδίωμα σε γοτθική γλώσσα, η οποία πια εμπλουτισμένη «μπορούσε να εκφράζει γραπτώς υψηλά νοήματα». Πρώτος αυτός μετέφρασε στη Γοτθική την Καινή Διαθήκη και ίσως μέρη της Παλαιάς Διαθήκης. Με την προσωπικότητά του συνδέεται η παράταση της επιβίωσης του αρειανισμού μέσα στους Γότθους και εγκαινιάστηκε μια μικρή ερμηνευτική και θεολογική γοτθική γραμματεία, η οποία ήταν επίσης Αρειανική.

Εορτή 
Η Γερμανική Ευαγγελική εκκλησία τιμά τη μνήμη του στις 26 Αυγούστου.

Παραπομπές

Πηγές 
 Στυλιανός Παπαδόπουλος, Πατρολογία, τόμ. Β, Αθήνα, 1990, σελ. 458-461

Βιβλιογραφία 
 Αλέξιος Σαββίδης, « Επίσκοπος Ουλφίλας, ο Μωυσής των Γότθων και οι απαρχές της μεσαιωνικής ιστορίας της δυτικής Ευρώπης», Ιστορικά Θέματα, τ/χ.50 (Απρίλιος 2006),σελ.66-79

Γότθοι
Κληρικοί
Επίσκοποι του 4ου αιώνα
Αρειανισμός
Μικρασιατικός Ελληνισμός