Ψυχιατρική

Η ψυχιατρική είναι η ιατρική ειδικότητα που αφορά τη μελέτη, τη διάγνωση, τη θεραπεία και την πρόληψη των ψυχικών διαταραχών. Αυτές περιλαμβάνουν ποικίλες ανωμαλίες που σχετίζονται με το συναίσθημα, τη συμπεριφορά, τη διανόηση και την αντίληψη.
Η αρχική ψυχιατρική εκτίμηση ενός ατόμου τυπικά ξεκινάει με τη λήψη ιστορικού του ασθενούς και την εξέταση της νοητικής του κατάστασης. Ψυχολογικά τεστ και σωματικές εξετάσεις μπορεί να διεξαχθούν και περιλαμβάνουν σε μερικές περιπτώσεις τη χρήση τεχνικών νευροαπεικόνισης ή άλλων νευροφυσιολογικών τεχνικών. Η διάγνωση των ψυχικών διαταραχών, συνήθως, πραγματοποιείται σύμφωνα με κριτήρια που έχουν απαριθμηθεί σε εγχειρίδια όπως το ευρέως γνωστό  "Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM)" (Διαγνωστικό και Στατιστικό Εγχειρίδιο των Ψυχικών Διαταραχών), που έχει εκδοθεί από τον Αμερικανικό Ψυχιατρικό Σύλλογο (American Psychiatric Association) και την "International Classification of Diseases]  (ICD)" (Διεθνής ταξινόμηση των Ασθενειών), που έχει επιμεληθεί και χρησιμοποιηθεί από τον Παγκόσμιο οργανισμό Υγείας. Η πέμπτη έκδοση του DSM  εκδόθηκε το 2013 και η εξέλιξή του αναμενόταν να παρουσιάζει σημαντικό ενδιαφέρον σε πολλά ιατρικά πεδία. 

Η πρακτική της συνδυασμένης θεραπείας της ψυχιατρικής φαρμακευτικής αγωγής με την ψυχοθεραπεία έχει γίνει ο πιο συνηθισμένος τρόπος αντιμετώπισης ψυχικών ασθενειών στη σημερινή εποχή, σύμφωνα με το ψυχοκοινωνικό μοντέλο που προτάσσει η κλινική Ψυχολογία. Αλλά η σύγχρονη πρακτική συμπεριλαμβάνει, επίσης, μια μεγάλη ποικιλία από άλλες μεθόδους, όπως για παράδειγμα επιθετική κοινοτική θεραπεία (assertive community treatment), συλλογική ενίσχυση (community reinforcement]) και υποστηρικτική εργασία (supported employment). Η θεραπεία μπορεί να γίνεται σε ασθενείς που είτε νοσηλεύονται ή βρίσκονται εκτός νοσοκομείου, ανάλογα με τη σοβαρότητα της λειτουργικής αναπηρίας ή άλλες πλευρές των εν λόγω διαταραχών.Η έρευνα και η αντιμετώπιση στην ψυχιατρική συνολικά διεξάγεται σε διεπιστημονική βάση, στην οποία συμμετέχουν, μεταξύ άλλων, ψυχολόγοι, νοσοκόμες, κοινωνικοί λειτουργοί, ραδιολόγοι, επιδημιολόγοι ή ειδικοί δημόσιας υγείας.

Ετυμολογία

Ο όρος "ψυχιατρική" επινοήθηκε πρώτα από τον Γερμανό γιατρό Γιόχαν Κρίστιαν Ράιλ (Johann Christian Reil) το 1808 και κυριολεκτικά σημαίνει την "ιατρική θεραπεία της ψυχής" (<ψυχή+ ιατρός, γιατρεύει την ψυχή). Ο ιατρός που ειδικεύεται στην ψυχιατρική είναι ψυχίατρος.

Θεωρία και επίκεντρο της ψυχιατρικής 
Η ψυχιατρική αφορά πεδία της ιατρικής που εστιάζονται ειδικά στο μυαλό, στοχεύοντας στη  μελέτη, την αποτροπή και την αντιμετώπιση πνευματικών διαταραχών σε ανθρώπους. Έχει χαρακτηριστεί ως μια διαμεσολάβηση μεταξύ της προοπτικής του κόσμου από ένα ευρύτερο κοινωνικό σύνολο και αυτής των ατόμων που είναι ψυχικά ασθενείς.

Οι άνθρωποι που εξειδικεύονται στην ψυχιατρική, συχνά διαφοροποιούνται από τους περισσότερους επαγγελματίες της πνευματικής υγείας και τους ιατρούς, μιας και οφείλουν να εξοικειωθούν τόσο με τις κοινωνικές όσο και με τις βιολογικές επιστήμες. Ο τομέας της ψυχιατρικής μελετά τις λειτουργίες των διαφορετικών οργάνων και συστημάτων του σώματος όπως προκύπτουν από τις υποκειμενικές εμπειρίες και την αντικειμενική φυσιολογία του ασθενούς. Η ψυχιατρική αντιμετωπίζει ψυχικές διαταραχές, οι οποίες, συμβατικά, διαχωρίζονται σε τρεις πολύ γενικές κατηγορίες: ψυχικές ασθένειες, σοβαρές μαθησιακές δυσλειτουργίες και διαταραχές προσωπικότητας. Ενώ το επίκεντρο της ψυχιατρικής έχει αλλάξει ελάχιστα με τον καιρό, οι διαγνωστικές και θεραπευτικές διαδικασίες έχουν εξελιχθεί δραματικά και συνεχίζουν να αναπτύσσονται. Από τα τέλη του εικοστού αιώνα το πεδίο της ψυχιατρικής συνεχίζει να γίνεται περισσότερο βιολογικό και λιγότερο ιδεολογικά απομονωμένο από τα άλλα πεδία της ιατρικής.

Πεδίο εφαρμογής της πρακτικής 

Αν και η ιατρική ειδικότητα της ψυχιατρικής χρησιμοποιεί έρευνες στα πεδία της νευροεπιστήμης, της ψυχολογίας, της ιατρικής, της βιολογίας, της βιοχημείας και της φαρμακολογίας, γενικά θεωρείται ένα ενδιάμεσο πεδίο μεταξύ της νευρολογίας και της ψυχολογίας. Αντίθετα με τους υπόλοιπους ιατρούς και νευρολόγους, οι ψυχίατροι ειδικεύονται στη σχέση ιατρού-ασθενή και έχουν εκπαιδευτεί σε διάφορες εκτάσεις στη χρήση της ψυχοθεραπείας και σε άλλες θεραπευτικές επικοινωνιακές τεχνικές.Οι ψυχίατροι , επίσης, διαφέρουν από τους ψυχολόγους καθώς είναι ιατροί και έχουν κάνει μεταπτυχιακή εκπαίδευση, που ονομάζεται ειδικότητα στην ψυχιατρική, που διαρκεί, συνήθως, 4 με 5 χρόνια. Το πτυχίο της ιατρικής τους εκπαίδευσης είναι το ίδιο με όλους τους υπόλοιπους ιατρούς. Οι ψυχίατροι, επομένως, μπορούν να συμβουλεύουν τους ασθενείς, να συνταγογραφούν, να ζητούν εργαστηριακές εξετάσεις, νευροαπεικονήσεις και να πραγματοποιούν σωματικές εξετάσεις.

Ηθική 
Όπως και άλλοι προστάτες της επαγγελματικής δεοντολογίας, η Παγκόσμια Ψυχιατρική Ένωση (World Psychiatric Association)  εκδίδει έναν ηθικό κώδικα ώστε να ελέγχει τη δεοντολογία των ψυχιάτρων.Ο ηθικός κώδικας των ψυχιάτρων που ξεκίνησε πρώτα από τη Διακήρυξη της Χαβάης, το 1977, έχει επεκταθεί το 1983 στην αναβάθμιση της Βιέννης και, το 1996, στη διευρυμένη Διακήρυξη της Μαδρίτης. Ο κώδικας έχει αναθεωρηθεί περαιτέρω κατά τη διάρκεια οργάνωσης γενικών συγκεντρώσεων το 1999, το 2002, το 2005 και το 2011. Ο κώδικας της Παγκόσμιας Ψυχιατρικής Ένωσης καλύπτει θέματα όπως η εκτίμηση του ασθενούς,η ενημερωμένη γνώση, η ανθρώπινη αξιοπρέπεια των νοητικά αδύναμων ασθενών, την εμπιστοσύνη, τη δεοντολογία της έρευνας, την επιλογή φύλου, την ευθανασία, τη μεταμόσχευση οργάνων, τα βασανιστήρια, τη θανατική ποινή, τις σχέσεις με τα ΜΜΕ, τη γενετική, εθνική ή την πολιτιστική διάκριση.

Στην εγκαθίδρυση τέτοιων ηθικών νόμων, το επάγγελμα έχει να απαντήσει σε έναν αριθμό αντιπαραθέσεων σχετικά με την πρακτική εφαρμογή της ψυχιατρικής, όπως για παράδειγμα τη χρήση της λοβοτομής και της ηλεκτροσπασμοθεραπείας. Υπήρχαν ψυχίατροι που αμφισβήτησαν των κώδικα και λειτούργησαν έξω από τους κανόνες της ιατρικής ηθικής συμπεριλαμβανομένων τους  Harry Bailey, Donald Ewen Cameron, Samuel A. Cartwright, Henry Cotton, και Andrei Snezhnevsky.

Προσεγγίσεις 
Οι ψυχιατρικές ασθένειες μπορούν να αντιληφθούν με πολλούς διαφορετικούς τρόπους. η βιοϊατρική προσέγγιση εξετάζει σημάδια και συμπτώματα και τα συγκρίνει με διαγνωστικά κριτήρια. Οι πνευματικές ασθένειες μπορούν να αντιληφθούν, αντιθέτως, μέσω μιας διήγησης η οποία προσπαθεί να ενσωματώσει τα συμπτώματα σε μία σημαντική ιστορία της ζωής και να τα πλαισιώσει ως απαντήσεις σε εξωτερικές συνθήκες. Και οι δύο προσεγγίσεις είναι σημαντικές στο πεδίο της ψυχιατρικής, αλλά δεν συμφωνούν επαρκώς ώστε να διευθετήσουν την αντιπαράθεση πάνω στην ιδεολογική δομή της ψυχιατρικής ή του προσδιορισμού της ψυχοπαθολογίας.Η αντίληψη του "βιοψυχοκοινωνικού μοντέλου" συχνά χρησιμοποιείται για να υπογραμμίσει την πολυπαραγοντική φύση της κλινικής αναπηρίας. Ωστόσο, σε αυτή την αντίληψη η λέξη "μοντέλο" δε χρησιμοποιείται με αυστηρά επιστημονικό τρόπο. Εναλλακτικά, ένα "βιονοητικό μοντέλο" αναγνωρίζει τη φυσιολογική βάση για την ύπαρξη του μυαλού, αλλά αναγνωρίζει τη νόηση ως ένα τομέα ανεξάρτητο και αναλλοίωτο, στον οποίο μπορεί να προκύψει μία διαταραχή. Η βιονοητική προσέγγιση περιλαμβάνει μια διανοητική αιτιολογία και παρέχει μία φυσική διιστική (δηλ. μη-πνευματική) διασκευή της βιοψυχοκοινωνικής οπτικής, που αντανακλά τις προσπάθειες του αυστραλιανού ψυχίατρου Niall McLaren να φέρει τον κλάδο σε μια επιστημονική ωριμότητα σε συμφωνία με τα παραδειγματικά πρότυπα του φιλοσόφου Thomas Kuhn.

Όταν ένας ιατρός κάνει διάγνωση σε έναν ασθενή, υπάρχουν διάφοροι τρόποι που μπορούν να διαλέξουν ώστε να αντιμετωπίσουν την ασθένεια.Συχνά οι ψυχίατροι αναπτύσσουν μία θεραπευτική στρατηγική η οποία συνδυάζει διαφορετικές πτυχές από διαφορετικές προσεγγίσεις σε μια.Τα φάρμακα συνταγογραφούνται πολύ συχνά ώστε να πειθαρχήσουν τους ασθενείς μαζί με όποια θεραπεία ακολουθούν. Υπάρχουν τρεις κύριοι πυλώνες της ψυχοθεραπείας απ'όπου προέρχονται αρκετά συχνά οι θεραπευτικές στρατηγικές. Η ανθρωπιστική ψυχολογία προσπαθεί να τοποθετήσει το "σύνολο" του ασθενή στην προοπτική! Επίσης εστιάζει στην αυτο-ανακάλυψη. Η θεωρία της συμπεριφοράς είναι μία θεραπευτική σχολή της σκέψης, η οποία επιλέγει να επικεντρωθεί μόνο σε πραγματικά και παρατηρήσιμα γεγονότα, παρά να εξορύξουν δεδομένα του υποσυνειδήτου. Η ψυχανάλυση, από την άλλη, συγκεντρώνεται σε ότι αφορά τη νεαρή ηλικία, τις παράλογες ενέργειες, το υποσυνείδητο και τις συγκρούσεις μεταξύ συνειδητού και υποσυνείδητου.

Υποειδικότητες 
Το πεδίο της ψυχιατρικής έχει πολλές υποειδικότητες (επίσης γνωστές και ως υποτροφίες) που απαιτούν επιπρόσθετη εκπαίδευση η οποία πιστοποιείται από το Αμερικανικό Συμβούλιο Ψυχιατρικής και Νευρολογίας (American Board of Psychiatry and Neurology (ABPN)) και απαιτούν τη συντήρηση του προγράμματος πιστοποίησης[ Maintenance of Certification Program (MOC) για να συνεχίσεις. Σ'αυτές περιλαμβάνονται οι παρακάτω:
 Κλινική νευροφυσιολογία
 Εγκληματολογική ψυχιατρική
 Ψυχιατρική στον τομέα του εθισμού
 Παιδική και εφηβική ψυχιατρική
 Γηριατρική ψυχιατρική
 Διασυνδετική ψυχιατρική
 Διαχείριση πόνου
 Ψυχοσωματική ιατρική (γνωστή και ως συμβουλευτική ψυχιατρική)
 Ιατρική του ύπνου
 Ιατρική εγκεφαλικής βλάβης
Επίσης, άλλες υποειδικότητες που υπάρχουν είναι οι εξής:
 Διαπολιτισμική ιατρική
 Έκτακτη ψυχιατρική
 Μαθησιακές δυσκολίες
 Νευροαναπτυξιακές διαταραχές
 Νοητικές ασθένειες, όπως σε ποικίλες μορφές της άνοιας
 Βιολογική ψυχιατρική
 Κοινωτική ψυχιατρική
 Διεθνής ψυχική υγεία
 Στρατιωτική ψυχιατρική
 Κοινωνική ψυχιατρική
 Αθλητική ψυχιατρική
Η ψυχιατρική στον τομέα του εθισμού επικεντρώνεται στην αξιολόγηση και τη θεραπεία των ατόμων που αντιμετωπίζουν προβλήματα με το αλκοόλ, τα ναρκωτικά, ή άλλες διαταραχές που σχετίζονται με ουσίες και με άτομα που έχουν διπλή διάγνωση ασθένειας που σχετίζεται με ουσίες σε συνδυασμό με κάποια άλλη ψυχιατρική διαταραχή. Η βιολογική ψυχιατρική: μία προσέγγιση της ψυχιατρικής που σκοπεύει στην κατανόηση των πνευματικών διαταραχών στο πλαίσιο της βιολογικής λειτουργίας του νευρικού συστήματος. Η παιδική και εφηβική ψυχιατρική: ο τομέας της ψυχιατρικής που εξειδικεύεται στη δουλειά με παιδιά, εφήβους και τις οικογένειές τουςof psychiatry.  Η κοινωνική ψυχιατρική είναι μια προσέγγιση που αντανακλά μία αποκλειστική προοπτική της δημόσιας υγείας και βρίσκει εφαρμογή σε κοινοτικές υπηρεσίες ψυχικής υγείας. Πολυπολιτισμική ψυχιατρική: ένας τομέας της ψυχιατρικής που αφορά το πολιτισμικό και εθνικό περιεχόμενο των πνευματικών διαταραχών και των υπηρεσιών της ψυχιατρικής. Έκτακτη ψυχιατρική:η κλινική εφαρμογή της ψυχιατρικής σε περιβάλλον έκτακτης ανάγκης. Εγκληματολογική ψυχιατρική: η σύνδεση μεταξύ του νόμου και της ψυχιατρικής. Γηριατρική ψυχιατρική:ο τομέας της ψυχιατρικής που ασχολείται με τη μελέτη, την παρεμπόδιση και την αντιμετώπιση των πνευματικών διαταραχών σε άτομα μεγαλύτερης ηλικίας. Παγκόσμια Πνευματική Υγεία:η περιοχή της μελέτης, έρευνας και εφαρμογής η οποία βάζει ως προτεραιότητα τη βελτίωση τς πνευματικής υγείας και την επίτευξη της ισότητας στην πνευματική υγείας σε όλους τους ανθρώπους παγκοσμίως.Διασυνδετική ψυχιατρική: ο τομέας της ψυχιατρικής που εξειδικεύεται στην αλληλεπίδραση της ψυχιατρικής με άλλες ιατρικές ειδικότητες.Στρατιωτική ψυχιατρική:καλύπτει ειδικές πλευρές της ψυχιατρικής και πνευματικές διαταραχές μέσα στο πλαίσιο του στρατού.Νευροψυχιατρική:τομέας της ιατρικής που ασχολείται με πνευματικές διαταραχές που μπορούν να αποδοθούν σε ασθένειες του νευρικού συστήματος.Κοινωνική ψυχιατρική: ο τομέας της ψυχιατρικής που επικεντρώνεται στο διαπροσωπικό και πολιτισμικό περιεχόμενο των πνευματικών ασθενειών και τις ψυχικής υγείας.

Σε μεγαλύτερους οργανισμούς υγείας, τόσο δημόσιους όσο και ιδιωτικούς, οι ψυχίατροι συχνά, αναλαμβάνουν μεγαλύτερους ρόλους στη διαχείριση, καθώς είναι υπεύθυνοι για την ικανοποιητική και αποτελεσματική προσφορά των υπηρεσιών ψυχικής υγείας στους ανθρώπους του οργανισμού. Για παράδειγμα, ο διευθυντής των υπηρεσιών πνευματικής υγείας στα περισσότερα κέντρα είναι, συνήθως, ένας ψυχίατρος , αν και περιστασιακά, επιλέγονται και ψυχολόγοι για αυτή τη θέση.

Στις Η.Π.Α., η ψυχιατρική είναι μία από τις λίγες ειδικότητες η οποία προσφέρεται για περαιτέρω εκπαίδευση και πιστοποίηση όσον αφορά τα παυσίπονα, την παρηγορητική ιατρική και την ιατρική του ύπνου.

Κλάδος και πανεπιστημιακή κοινότητα

Επαγγελματίες

Όλοι οι ιατροί μπορούν να διαγνώσουν ψυχικές διαταραχές και να χορηγήσουν θεραπείες χρησιμοποιώντας της αρχές της ψυχιατρικής.Οι ψυχίατροι είναι είτε: 1) κλινικοί ιατροί που εξειδικεύονται στην ψυχιατρική και έχουν πιστοποίηση στο να αντιμετωπίζουν ψυχικές ασθένειες. ή 2) επαγγελματίες στο ακαδημαϊκό πεδίο της ψυχιατρικής που έχουν χαρακτηριστεί ως ερευνητές ιατροί σ'αυτόν το τομέα. Οι ψυχίατροι μπορούν επίσης ,μέσω σημαντικής εκπαίδευσης να διεξάγουν ψυχοθεραπεία, ψυχανάλυση και γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία, αλλά είναι η εκπαίδευσή τους ως ιατροί που τους διαφοροποιεί από τους υπόλοιπους επαγγελματίες ψυχικής υγείας. Υπάρχει μια σημαντική έλλειψη ψυχιάτρων στις Η.Π.Α. και σε άλλες περιοχές, που τους οδηγεί στην προσπάθεια περαιτέρω επέκτασης των υπηρεσιών τους χρησιμοποιώντας τεχνολογίες τηλεϊατρικής και άλλες μεθόδους.

Έρευνα

Η ψυχιατρική έρευνα είναι, από τη φύση της, διεπιστημονική: συνδυάζει κοινωνικές, βιολογικές και ψυχολογικές προοπτικές στην προσπάθεια να καταλάβει τη φύση και την αντιμετώπιση των ψυχικών διαταραχών. Οι κλινικοί και ερευνητές ψυχίατροι μελετούν βασικά και κλινικά θέματα στα διερευνητικά ιδρύματα και δημοσιεύουν άρθρα σε περιοδικά. Κάτω από την επίβλεψη των θεσμικών συμβουλίων αξιολόγησης (institutional review boards), οι ψυχίατροι που είναι κλινικοί ερευνητές κοιτούν σε θέματα όπως η νευροαπεικόνιση, η γενετική και η ψυχοφαρμακολογία ώστε να βελτιώσουν τη διαγνωστική εγκυρότητα και αξιοπιστία, να ανακαλύψουν νέες θεραπευτικές μεθόδους και να ταξινομήσουν νέες ψυχικές διαταραχές.

Κλινική εφαρμογή

Διαγνωστικά συστήματα

Η ψυχιατρική διάγνωση λαμβάνει χώρα σε ένα πολύ ευρύ περιβάλλον και εκτελείται από πολλούς διαφορετικούς επαγγελματίες υγείας.Επομένως, η διαγνωστική διαδικασία μπορεί να βασιστεί σε πολύ μεγάλο βαθμό πάνω σε αυτούς τους παράγοντες, Τυπικά, ωστόσο, ένας ψυχίατρος κάνει διάγνωση χρησιμοποιώντας μια διαφορική διαγνωστική διαδικασία στη οποία διεξάγονται μία εξέταση πνευματικής κατάστασης και μια σωματική εξέταση, με απόκτηση παθολογικού, ψυχοπαθολογικού ή ψυχοκοινωνικού ιστορικού και ,μερικές φορές, γίνονται μετρήσεις νευροαπεικόνισης ή άλλες νευροφυσιολογικές μετρήσεις, ή πραγματοποιούνται τεστ προσωπικότητας ή διανοητικά τεστ. Σε μερικές περιπτώσεις, μία τομογραφία εγκεφάλου μπορέι να χρησιμοποιηθεί ώστε να αποκλείσει άλλες ψυχικές ασθένειες, αλλά αυτή την εποχή, το να βασίζεσαι αποκλειστικά σε τομογραφία του εγκεφάλου δεν μπορεί να διαγνώσει με ακρίβεια μια ψυχική ασθένεια ή να φανερώσει το ρίσκο απόκτησης μιας ψυχικής ασθένειας στο μέλλον. Ορισμένοι ψυχίατροι ξεκινούν να χρησιμοποιούν τη γενετική κατά τη διάρκεια της διαγνωστικής διαδικασίας αλλά στο σύνολό της αυτή η πρακτική παραμένει ένα πεδίο έρευνας.

Διαγνωστικά εγχειρίδια
Σήμερα βρίσκονται σε χρήση τρία κύρια διαγνωστικά εγχειρίδια που ταξινομούν τις παθήσεις της ψυχικής υγείας. Το ICD-10 έχει δημιουργηθεί και εκδοθεί από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, περιλαμβάνει ένα τμήμα των ψυχιατρικών παθήσεων και χρησιμοποιείται παγκοσμίως. Το Διαγνωστικό και Στατιστικό εγχειρίδιο των Ψυχικών Διαταραχών (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders),έχει δημιουργηθεί και εκδοθεί από τον Αμερικάνικο Ψυχιατρικό Σύλλογο (American Psychiatric Association),είναι επικεντρωμένο στις ψυχικές παθήσεις και είναι το κύριο όργανο ταξινόμησης που χρησιμοποιείται στις Η.Π.Α.. Είναι , πλέον, στην πέμπτη αναθεωρημένη έκδοση και ,επίσης, χρησιμοποιείται παγκοσμίως. Η Κινέζικη Κοινωνία των Ψυχιάτρων (Chinese Society of Psychiatry) έχει ,επίσης, δημιουργήσει ένα διαγνωστικό  εγχειρίδιο , το "Κινέζικη Ταξινόμηση των Ψυχικών Διαταραχών"(Chinese Classification of Mental Disorders).

Η δηλωμένη πρόθεση των διαγνωστικών εγχειριδίων είναι ,τυπικά, να αναπτύξουν αναπαραγόμενες οι κλινικά χρήσιμες κατηγορίες και κριτήρια, ώστε να διευκολυνθεί η πλειοψηφία και να συμφωνήσει πάνω σε ορισμένες προδιαγραφές,ενώ υπάρχουν θεωρητικά όσον αφορά την αιτιολογία. Οι κατηγορίες, ωστόσο, βασίζονται σε συγκεκριμένες ψυχιατρικές θεωρίες και δεδομένα. Είναι διευρυμένα και συχνά περιγράφονται με πολυάριθμους πιθανούς συνδυασμούς των συμπτωμάτων και πολλές απ'τις κατηγορίες αλληλοκαλύπτονται στη συμπτωματολογία ή τυπικά προκύπτουν μαζί. Ενώ αρχικά σκόπευαν να είναι οδηγοί για έμπειρους ιατρούς, εκπαιδευμένους στη χρήση τους, η ορολογία χρησιμοποιείται ευρέως από ιατρούς, διευθυντές και ασφαλιστικές εταιρίες σε πολλές χώρες.

Το DSM έχει προσελκύσει εγκώμια για την τυποποίηση των ψυχιατρικών διαγνωστικών κατηγοριών και κριτηρίων. Επίσης έχει προσελκύσει αντιπαραθέσεις και κριτική. Μερικοί κριτικοί υποστηρίζουν οτι το DSM αντιπροσωπεύει ένα μη επιστημονικό σύστημα που περιλαμβάνει τις απόψεις ορισμένων ισχυρών ψυχιάτρων. Υπάρχουν συνεχή θέματα που αφορούν την εγκυρότητα και την αξιοπιστία των διαγνωστικών κατηγοριών. Η πίστη σε επιφανειακά συμπτώματα, η χρήση τεχνικών διαχωριστικών γραμμών μεταξύ κατηγοριών και από την 'ομαλότητα', πιθανές πολιτισμικές προκαταλήψεις, η ιατρικοποίηση της ανθρώπινης δυσφορίας και οικονομικές διαμάχες του ενδιαφέροντος, που συμπεριλαμβάνουν την πρακτική των ψυχιάτρων με τη φαρμακευτική βιομηχανία. Οι πολιτικές διαμάχες σχετικά με την ενσωμάτωση ή τον αποκλεισμό των διαγνώσεων από το εγχειρίδιο, γενικά ή όσον αφορά συγκεκριμένα θέματα και η εμπειρία αυτών που έχουν επηρεαστεί άμεσα από το εγχειρίδιο με το να έχουν διαγνωστεί, συμπεριλαμβανομένου και του κινήματος των επιζώντων/καταναλωτών (consumer/survivor movement). Η δημοσίευση του DSM, με πολύ προσεκτικά πνευματικά δικαιώματα, έχει κέρδη πάνω από 5 εκατομύρια δολάρια το χρόνο, με ιστορικά αθροιστικά κέρδη πάνω από 100 εκατομύρια δολάρια.

Θεραπεία

Γενικές Σκέψεις
Τα άτομα με θέματα ψυχικής υγείας συχνά αναφέρονται ως ασθενείς αλλά μπορεί και να χαρακτηριστούν πελάτες, καταναλωτές ή αποδέκτες υπηρεσιών. Μπορεί να βρεθούν υπό τη φροντίδα ενός ψυχιάτρου από πολλά μονοπάτια, τα δύο πιο συνηθισμένα είναι η αυτοπαραπομπή ή η παραπομπή από κάποιον ιατρό πρωτοβάθμιας φροντίδας. Εναλλακτικά, ένα άτομο μπορεί να παραπεμφθεί από νοσοκομειακούς υπαλλήλους, από δικαστική εντολή,με ακούσια δέσμευση ή στο Ηνωμένο Βασίλειο και την Αυστραλία,λόγω παράβασης του νόμου ψυχικής υγείας (mental health law).

Τα άτομα που υποβάλλονται σε μία ψυχιατρική εκτίμηση αξιολογούνται από έναν ψυχίατρο για την ψυχική και σωματική τους υγεία. Αυτό, συνήθως, περιλαμβάνει τη συνέντευξη με αυτό το άτομο και συχνά την πρόσληψη πληροφοριών από άλλες πηγές όπως άλλοι επαγγελματίες ψυχικής και κοινωνικής υγείας,συγγενείς,συναναστροφές,προσωπικό επιβολής του νόμου, προσωπικό έκτακτης ιατρικής  και ψυχιατρικές κλίμακες αξιολόγησης. Πραγματοποιείται μία εξέταση ψυχικής κατάστασης και μια σωματική εξέταση ώστε να επιβεβαιώσει ή να αποκλείσει ασθένεια που μπορεί να συνεισφέρει σε ένα πιθανό ψυχιατρικό πρόβλημα.Μία σωματική εξέταση μπορεί επίσης να εξυπηρετήσει στην αναγνώριση για σημάδια αυτοτραυματισμού.Αυτή η εξέταση συχνά πραγματοποιείται από κάποιον άλλον και όχι από ψυχίατρο, ειδικά εάν περιλαμβάνουν εξετάσεις αίματος και ιατρικές απεικονίσεις.

Όπως οι περισσότερες φαρμακευτικές αγωγές, έτσι και τα φάρμακα που χορηγούνται από ψυχιάτρους μπορεί να έχουν δυσμενείς επιπτώσεις στους ασθενείς, και μερικά απ'αυτά απαιτούν συνεχή έλεγχο των θεραπευτικών ουσιών, όπως για παράδειγμα εξετάσεις αίματος που μετρούν τα επίπεδα των φαρμάκων στον ορό, νεφρική λειτουργία, ηπατική λειτουργία και/ή λειτουργία του θυρεοειδούς. Η ηλεκτροσπασμοθεραπεία (Electroconvulsive therapy - ECT) γίνεται μερικές φορές σε σοβαρές περιπτώσεις, όπως σε αυτές που δεν ανταποκρίνονται στην αγωγή.Η αποτελεσματικότητα και οι δυσμενείς επιπτώσεις των ψυχιατρικών φαρμάκων μπορεί να ποικίλλουν από ασθενή σε ασθενή.

Για πολλά χρόνια, η αντιπαράθεση συμπεριελάμβανε τη χρήση της ακούσιας θεραπείας και τη χρήση του όρου "έλλειψη διορατικότητας" για το χαρακτηρισμό των ασθενών. Οι νόμοι των ψυχικών ασθενειών ποικίλλουν σημαντικά μεταξύ των δικαιοδοσιών, αλλά σε πολλές περιπτώσεις, η ακούσια ψυχιατρική θεραπεία επιτρέπεται όταν κρίνεται οτι υπάρχει ρίσκο για τον ασθενή ή άλλους εξαιτίας της ασθένειάς του.Η ακούσια θεραπεία αναφέρεται στη θεραπεία που χορηγείται βάση των συστάσεων του θεράποντος ψυχιάτρου χωρίς να απαιτεί τη συγκατάθεση του ασθενούς.

Τα θέματα ψυχικής υγείας όπως οι διαταραχές της διάθεσης, η σχιζοφρένεια και άλλες ψυχωτικές διαταραχές ήταν οι πιο κοινές αρχικές διαγνώσεις για το Medicaid στις Η.Π.Α. το 2012.

Εσωτερικοί ασθενείς 
Οι ψυχιατρικές θεραπείες έχουν αλλάξει πολύ τις τελευταίες δεκαετίες. Στο παρελθόν, οι ψυχιατρικοί ασθενείς συχνά, νοσηλεύονταν για έξι μήνες ή παραπάνω, ενώ μερικές περιπτώσεις περιελάμβαναν τη νοσηλεία για πολλά χρόνια. Σήμερα, οι άνθρωποι που λαμβάνουν ψυχιατρική θεραπεία είναι πιθανόν να αντιμετωπιστούν ως ασθενείς εκτός νοσοκομείου. Εάν η νοσηλεία είναι απαραίτητη, η παραμονή σε ένα μέσο νοσοκομείο είναι περίπου δύο εβδομάδες, με ένα μικρό αριθμό να απαιτεί μακροχρόνια νοσηλεία.

Οι εσωτερικοί ασθενείς στην ψυχιατρική είναι άνθρωποι που εισάγονται σε ένα νοσοκομείο ή σε μία κλινική ώστε να λάβουν ψυχιατρική φροντίδα. Μερικοί που εισάγονται χωρίς τη θέλησή τους, ίσως εσωκλείονται σε ένα ασφαλές νοσοκομείο ή σε μερικές περιπτώσεις σε κάποια εγκατάσταση μέσα σε ένα σωφρονιστικό σύστημα.Σε πολλές χώρες, συμπεριλαμβανομένων των Η.Π.Α. και του Καναδά, τα κριτήρια για την εισαγωγή χωρίς τη θέληση του ασθενούς ποικίλλουν και αφορούν την τοπική δικαιοδοσία. Μπορεί να είναι τόσο ελεύθεροι εάν έχουν μία ψυχική διαταραχή, ή περιορισμένοι εάν αποτελούν άμεσο κίνδυνο για τους εαυτούς ή/και άλλους. Η διαθεσιμότητα των κρεβατιών είναι συχνά ο κύριος λόγος για την απόφαση εισαγωγής ενός ασθενούς σε πιεσμένες δημόσιες εγκαταστάσεις. Η ευρωπαϊκή νομοθεσία για τα ανθρώπινα δικαιώματα περιορίζει την κράτηση σε πιστοποιημένες ιατρικά υποθέσεις ψυχικής διαταραχής και προσθέτει το δικαίωμα του έγκαιρου δικαστικού ελέγχου της κράτησης.

Οι άνθρωποι μπορούν να εισαχθούν εθελοντικά αν ο θεράπων ιατρός θεωρεί ότι η ασφάλεια δεν διακινδυνεύεται από αυτήν τη λιγότερο περιοριστική επιλογή. Οι θάλαμοι των εσωτερικών ασθενών της ψυχιατρικής μπορεί να είναι ασφαλείς( για αυτούς που φέρεται να έχουν ένα συγκεκριμένο ρίσκο βίας ή αυτοτραυματισμού) ή ξεκλείδωτο/ανοιχτό.Μερικοί θάλαμοι είναι μεικτοί ενώ οι θάλαμοι ίδιου φύλου είναι ολοένα και πιο ευνοημένες για την προστασία των γυναικών που είναι εσωτερικοί ασθενείς.Μέσα στη φροντίδα του νοσοκομείου, τα άτομα αξιολογούνται, ελέγχονται και συχνά τους χορηγείται αγωγή και φροντίδα από μία πολυεπιστημονική ομάδα, η οποία μπορεί να περιλαμβάνει ιατρούς, φαρμακοποιούς, ψυχιατρικές νοσοκόμες, κλινικοί ψυχολόγοι,ψυχοθεραπευτές, κοινωνικοί λειτουργοί και εργοθεραπευτές.Εάν ένα άτομο που λαμβάνει θεραπεία σε ένα ψυχιατρικό νοσοκομείο θεωρηθεί ότι παρουσιάζει κάποιο ρίσκο να βλάψει τον εαυτό του ή άλλους, τότε μπορεί να μπει σε συνεχή ή διακοπτόμενη επίβλεψη ένας προς έναν και μπορεί να είναι σωματικά περιορισμένος ή φαρμακευτικά. Τα άτομα σε εσωτερικούς θαλάμους μπορεί να επιτρέπεται να φεύγουν για κάποιες περιόδους, είτε με συνοδεία ή μόνοι τους.

Σε πολλές αναπτυγμένες χώρες, υπάρχει μια μαζική μείωση των ψυχιατρικών κρεβατιών από μέσα του εικοστού αιώνα, με την ανάπτυξη της κοινοτικής φροντίδας.Οι προδιαγραφές της εσωτερικής φροντίδας ασθενών παραμένει πρόκληση σε μερικά δημόσια και ιδιωτικά ιδρύματα, εξαιτίας του επιπέδου της χρηματοδότησης και οι εγκαταστάσεις στις αναπτυσσόμενες χώρες είναι τυπικά υπερβολικά ακατάλληλα εξαιτίας του ίδιου λόγου.Ακόμα και στις αναπτυγμένες χώρες, τα προγράμματα σε δημόσια νοσοκομεία ποικίλλουν. Μερικά μπορεί να προσφέρουν δομημένες δραστηριότητες και θεραπείες που προσφέρονται από πολλές προοπτικές , ενώ άλλα μπορεί να έχουν χρηματοδότηση μόνο για χορήγηση φαρμάκων και έλεγχο των ασθενών.Αυτό μπορεί να είναι προβληματικό αφού το μέγιστο επίπεδο της θεραπευτικής εργασίας δεν λαμβάνει χώρα στο περιβάλλον του νοσοκομείου.Αυτό εξηγεί γιατί να νοσοκομεία χρησιμοποιούνται σε περιορισμένες περιπτώσεις και στιγμές κρίσεων στις οποίες οι ασθενείς αποτελούν άμεση απειλή για τους εαυτούς τους ή τους άλλους.Εναλλακτικές στα ψυχιατρικά ιδρύματα που μπορούν να προσφέρουν ενεργά περισσότερες θεραπευτικές προσεγγίσεις αποτελούν τα κέντρα αποτοξίνωσης.

Θεραπεία εκτός νοσοκομείου 
Οι θεραπείες εκτός νοσοκομείου περιλαμβάνουν περιοδικές επισκέψεις σε ψυχίατρο για συμβουλές στο γραφείο του/της, ή στην κοινοτική κλινική. Οι αρχικές συνεδρίες, στις οποίες ο ψυχίατρος αξιολογεί τον ασθενή διαρκεί 45 με 75 λεπτά. Οι επόμενες συνεδρίες έχουν λιγότερη διάρκεια, δηλ. 15 με 30 λεπτά, ενώ ο ιατρός επικεντρώνεται σε ρύθμιση της αγωγής, στον έλεγχο πιθανών αντιδράσεων στα φάρμακα, στην πιθανή επίδραση άλλων ψυχικών διαταραχών στη νοητική και συναισθηματική λειτουργία του ασθενή και στο να τον συμβουλεύουν σχετικά με αλλαγές που θα χρειαστεί να κάνουν ώστε να διευκολύνουν τη θεραπεία και να μειώσουν την εμφάνιση συμπτωμάτων. (π.χ. άσκηση, τεχνικές νοητικής θεραπείας, υγιεινή του ύπνου και πολλά άλλα).Η συχνότητα με την οποία ένας ψυχίατρος παρακολουθεί έναν ασθενή ποικίλλει ευρέως, από μία φορά το μήνα μέχρι δύο φορές το χρόνο, και εξαρτάται από τον τύπο , τη σοβαρότητα και τη σταθερότητα της κατάστασης κάθε ατόμου και επίσης στο τι θα αποφασίσει ο ιατρός με τον ασθενή οτι θα ήταν το καλύτερο.

Με αυξανόμενο ρυθμό, οι ψυχίατροι περιορίζουν τις πρακτικές τους στην ψυχοφαρμακολογία (συνταγογράφηση), το οποίο αντιτίθεται σε προηγούμενες μεθόδους στις οποίες ο ψυχίατρος παρέχει παραδοσιακά 50λεπτες συνεδρίες, όπου η ψυχοφαρμακολογία αποτελεί ένα μέρος, αλλά το μεγαλύτερο μέρος της συμβουλευτικής καταλάμβανε η "λογο-θεραπεία" Αυτή η αλλαγή άρχισε στις αρχές του 1980 και επιταχύνθηκε το 1999 και το 2000. 'Ενας κύριος λόγος για αυτή την αλλαγή ήταν ο ερχομός της διαχείρισης των ασφαλιστικών προγραμμάτων φροντίδας, τα οποία άρχισαν να περιορίζουν την αποζημίωση των ψυχοθεραπευτικών συνεδριών που παρέχονταν απ'τους ψυχιάτρους.Η βασική παραδοχή ήταν ότι η ψυχοφαρμακολογία ήταν τουλάχιστον τόσο αποτελεσματική όσο η ψυχοθεραπεία, και θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί πιο αποτελεσματικά εφόσον χρειαζόταν λιγότερος χρόνος για το ραντεβού. Για παράδειγμα, οι περισσότεροι ψυχίατροι προγραμματίζουν τρία ή τέσσερα συνεχόμενα ραντεβού την ώρα, το οποίο αντιτίθεται στην παρακολούθηση ενός ασθενή ανά ώρα στο παραδοσιακό ψυχοθεραπευτικό μοντέλο. Εξαιτίας αυτής της αλλαγής στα μοντέλα τις πρακτικής, οι ψυχίατροι συχνά παραπέμπουν τους ασθενείς, για τους οποίους πιστεύουν ότι θα επωφεληθούν απ'την ψυχοθεραπεία σε άλλους επαγγελματίες ψυχικής υγείας, όπως κοινωνικοί λειτουργοί και ψυχολόγοι.

Παραπομπές