Πέτρος, δούκας της Κοΐμπρα

Ο Πέτρος, δούκας της Κοΐμπρα (Pedro de Portugal, 1º Duque de Coimbra, 9 Δεκεμβρίου 1392 – 20 Μαΐου 1449) ήταν Πορτογάλος ινφάντης (πρίγκιπας) από τον Οίκο των Αβίς, γιος του βασιλιά Ιωάννη Α΄ της Πορτογαλίας και της συζύγου του, Φιλίππης του Λάνκαστερ, κόρης του Ιωάννη της Γάνδης. Πιθανώς ο περισσότερο ταξιδεμένος πρίγκιπας της εποχής του, ήταν αντιβασιλιάς μεταξύ του 1439 και του 1448. 

Ήταν από τους αγαπημένους γιους του πατέρα του, έτυχε μαζί με τα αδέλφια του εξαιρετικής μόρφωσης σε ένα ήσυχο περιβάλλον μακριά από ίντριγκες. Στις 14 Αυγούστου 1415 συνόδευσε τον πατέρα του και τα αδέλφια του στην κατάκτηση της Θέουτα στο Μαρόκο, ενώ η μητέρα τους είχε πεθάνει τον προηγούμενο μήνα από πανώλη. Μετά τον θρίαμβο και την κατάκτηση της πόλης, ο πατέρας τους δημιούργησε το δουκάτο της Κοΐμπρα για λογαριασμό του Πέτρου και το δουκάτο του Βισέ για τον αδελφό του Ερρίκο, ήταν τα πρώτα δουκάτα που δημιουργήθηκαν στην Πορτογαλία.

Δεκαετής απουσία του από την Πορτογαλία σε ταξίδια 

Το 1418 ξεκίνησε ταξίδια στην Ευρώπη και σε ολόκληρο τον κόσμο που θα διαρκέσουν μια δεκαετία. Αρχικά συναντήθηκε με τον Ιωάννη Β΄ της Καστίλλης στο Βαγιαδολίδ και στην συνέχεια πήγε στην Ουγγαρία, όπου τέθηκε στην υπηρεσία του αυτοκράτορα Σιγισμόνδου. Πολέμησε εναντίον των Τούρκων στην Βοημία και πήρε το δουκάτο του Τρεβίζο στην βόρεια Ιταλία (1422). Το 1424 συναντήθηκε με τον σουλτάνο των Τούρκων Μουράτ Β΄ στην Πάτμο. Από εκεί ταξίδευσε στην Κωνσταντινούπολη και στην συνέχεια στην Αλεξάνδρεια και στο Κάιρο, στην συνέχεια σε Γαλλία και Αγγλία επισκέφθηκε τα Πανεπιστήμια στο Παρίσι και την Οξφόρδη (1425). Τελικά έφτασε στην Φλάνδρα (1426), όπου και παρέμεινε για δύο χρόνια στην αυλή του δούκα της Βουργουνδίας. 

Η δεύτερη σύζυγος τού Φιλίππου Γ΄ του Καλού, δούκα της Βουργουνδίας, πέθανε (1425) και ο Πέτρος του συνέστησε την αδελφή του, Ισαβέλλα, ως σύζυγο. το 1427 έγραψε γράμμα από τη Μπρυζ στον μεγαλύτερο αδελφό του, Εδουάρδο, μελλοντικό βασιλιά της Πορτογαλίας. Λίγο αργότερα ο βασιλιάς της Αγγλίας Ερρίκος ΣΤ΄ τον έχρισε ιππότη του Τάγματος της Περικνημίδος. Το 1428 επισκέφθηκε το δουκάτο του στο Τρεβίζο και στη συνέχεια τη Βενετία, όπου ο δόγης του δώρησε ένα αντίγραφο τού περίφημου βιβλίου τού Μάρκο Πόλο. Το βιβλίο αυτό δώρησε ο Πέτρος στον αδελφό του Ερρίκο. 

Από εκεί ταξίδευσε στην Ρώμη, όπου συνάντησε τον πάπα Μαρτίνο Ε΄. Από εκεί κατέληξε στην Βαρκελώνη, όπου συμφώνησε τους γάμους του αδελφού του Εδουάρδου με την Ελεονώρας της Αραγωνίας και τον δικό του με την Ισαβέλλα της Αραγωνίας και από εκεί επέστρεψε στην Πορτογαλία ύστερα από 10 χρόνια απουσίας. Παντρεύτηκε (1429) την Ισαβέλλα του Ουρζέλ, κόρη του Ιακώβου Β΄ κόμη του Ουρζέλ.

Αντιβασιλεύς της Πορτογαλίας 

Όταν ο αδελφός του Πέτρου βασιλιάς Εδουάρδος της Πορτογαλίας πέθανε (1438), η αντιβασιλεία του ανήλικου νέου βασιλιά Αλφόνσου Ε΄ δόθηκε στην μητέρα του, Ελεονώρα της Αραγωνίας. Η Ελεονόρα δημιούργησε αντιδράσεις στην Αυλή λόγω της Αραγωνικής καταγωγής της, έτσι κλήθηκε ο κουνιάδος της Πέτρος να αναλάβει την αντιβασιλεία, που κράτησε μέχρι την ενηλικίωση του νέου βασιλιά (1448). 

Στο διάστημα αυτό, έδειξε ενδιαφέρον να βοηθήσει όλες τις ναυτικές εξερευνήσεις στον Ατλαντικό Ωκεανό τού αδελφού του Ερρίκου του Θαλασσοπόρου. Όταν ο ανιψιός του ανέλαβε βασιλιάς ως Αλφόνσος Ε΄, ο νέος βασιλιάς -επηρεασμένος από τον θείο του Αλφόνσο δούκα της Μπραγκάνσα- στράφηκε κατά του Πέτρου, ακυρώνοντας τους νόμους του. Στη συνέχεια η σύγκρουση του Αλφόνσου Ε΄ με τον Πέτρο εντάθηκε, κηρύττοντας ο βασιλιάς επαναστάτη τον θείο του. Ο εμφύλιος πόλεμος κράτησε πολύ λίγο, γιατί σύντομα ο Πέτρος απεβίωσε: πιθανότατα σκοτώθηκε στην μάχη της Αλφαλομπέιρα στις 20 Μαΐου 1449.

Οικογένεια 

Ο Πέτρος νυμφεύτηκε το 1429 με την Ισαβέλλα του Οίκου της Βαρκελώνης, κόρη του Ιακώβου Β΄ κόμη του Ουρζέλ. Ο Ιάκωβος Β΄ ήταν γιος της Μαργαρίτας Παλαιολογίνας, κόρης τού Ιωάννη Β΄ μαρκησίου τού Μομφερράτου. Παιδιά του Πέτρου ήταν:
 Πέτρος 1429-1466, 5ος κοντόσταυλος της Πορτογαλίας, 3ος μάγιστρος τού Τάγματος τού Αγ. Βενεδίκτου τού Αβίς και διεκδικητής βασιλιάς της Αραγωνίας (ως Πέτρος Ε΄). 
 Ιωάννης 1431-1457, τιτουλάριος πρίγκιπας της Αντιοχείας ως σύζυγος της Καρλόττας των Πουατιέ-Λουζινιάν βασίλισσας της Κύπρου και τιτουλάριας πριγκίπισσας της Αντιοχείας.
 Ισαβέλλα 1432-1455, παντρεύτηκε τον εξάδελφό της Αλφόνσο Ε΄ των Αβίς της Πορτογαλίας.
 Ιάκωβος 1433–1459, καρδινάλιος, αρχιεπίσκοπος της Λισσαβώνας και επίσκοπος Πάφου στην Κύπρο.
 Βεατρίκη 1435–1462, παντρεύτηκε τον Αδόλφο των Λα Μαρκ κύριο του Ράβενσταϊν.
 Φιλίππη 1437–1493, μοναχή στη μονή τού Οντιβέλας.

Πρόγονοι  

Αντιβασιλείς της Πορτογαλίας
Οίκος των Αβίς
Τάγμα της Περικνημίδας