Ανν Άρμπορ

Το Ανν Άρμπορ (αγγλικά: Ann Arbor, Michigan), είναι πόλη των ΗΠΑ στην πολιτεία Μίσιγκαν και έδρα της κομητείας Ουάστενο (Washtenaw County). Είναι η 5η μεγαλύτερη σε πληθυσμό πόλη του Μίσιγκαν, με πληθυσμό 123,851 κατοίκους, στην απογραφή του 2020, και αποτελεί τμήμα της μητροπολιτικής περιοχής Ντιτρόιτ-Ανν Άρμπορ-Φλιντ. 

Είναι χτισμένη στο νοτιοανατολικό τμήμα της πολιτείας του Μίσιγκαν. Ο δήμος έχει έκταση 75,3 τετρ.χιλιόμετρα, από τα οποία το 2,25 καλύπτεται από ύδατα. 

Το σημαντικότερο χαρακτηριστικό του Ανν Άρμπορ είναι ότι αποτελεί την έδρα του Πανεπιστημίου του Μίσιγκαν, που μετακόμισε από το Ντιτρόιτ στο Ανν Άρμπορ το 1837. Ως αποτέλεσμα, το 32% του πληθυσμού της πόλης (36.892 στην απογραφή του 2000) είναι φοιτητές ή σπουδαστές. Η παρουσία του Πανεπιστημίου είναι καθοριστική και για την οικονομία της περιοχής, αφού εργοδοτεί περίπου 38.000 κατοίκους, μαζί με τους 7.500 του ιατρικού του κέντρου.

Η πόλη βρίσκεται σε μέσο υψόμετρο 256 μέτρων πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας και σε γεωγραφικές συντεταγμένες 42°16΄53΄΄ βόρειο πλάτος και 83°44΄54΄΄ δυτικό μήκος.

Ιστορία
Το Ανν Άρμπορ ιδρύθηκε το 1824 από τους Τζον Άλλεν και Ελισά Ράμσεϊ. Συγκεκριμένα, στις 25 Μαΐου 1824, το σχέδιό του κατατέθηκε στην τότε κομητεία Γουέιν (Wayne County) ως "Annarbour": αυτή είναι και η πρώτη φορά που απαντάται και το όνομα της πόλεως. Υπάρχουν διαφορετικές εκδοχές για την προέλευση του ονόματος. Η γνωστότερη είναι ότι οι Άλλεν και Ράμσεϊ έδωσαν στον νέο οικισμό το όνομα των συζύγων τους (Ανν) μαζί με μια υπόμνηση των συστάδων των δένδρων (βελανιδιές) που βρίσκονταν στα 640 έικρ γης που αγόρασαν για 800 δολλάρια από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση.

Μόλις τρία χρόνια αργότερα (1827) το Ανν Άρμπορ έγινε η έδρα της νέας κομητείας Ουάστενο. Η "Ann Arbor Land Company", μια ομάδα κτηματομεσιτών, ξεχώρισε μια έκταση 142 στρεμμάτων και την προσέφερε στην πολιτεία του Μίσιγκαν για την ανέγερση του καπιτωλίου της πολιτείας, αλλά προτιμήθηκε το Λάνσινγκ. Το 1837, η πολιτεία έκανε δεκτή την προσφορά της γης για τα κτήρια του Πανεπιστημίου του Μίσιγκαν. Η τότε κωμόπολη έγινε τοπικό συγκοινωνιακό κέντρο το 1839 με την άφιξη του Κεντρικού Σιδηροδρόμου του Μίσιγκαν και το 1851 το Ανν Άρμπορ χαρακτηρίσθηκε επισήμως «πόλη».

Μετά το 1960 η πόλη κέρδισε φήμη ως κέντρο φιλελεύθερης πολιτικής. Ο υποψήφιος για την προεδρία των ΗΠΑ Τζων Κέννεντυ απεκάλυψε εδώ την πρότασή του για την ίδρυση των Peace Corps το 1960 και ο προέδρος Λύντον Τζόνσον εκφωνεί τον λόγο του για μια «Μεγάλη Κοινωνία» ("Great Society") στην τελετή αποφοιτήσεως του πανεπιστημίου το 1964. Επίσης, ως κέντρο αριστερών ακτιβιστών και του κινήματος υπέρ των πολιτικών δικαιωμάτων και κατά του πολέμου στο Βιετνάμ.

Την επόμενη δεκαετία αυτές οι τάσεις αντανακλάσθηκαν στη δημοτική αρχή, όταν 3 μέλη του μικρού «Κόμματος για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα» των ΗΠΑ (Human Rights Party, HRP) κέρδισαν ισάριθμες έδρες στο δημοτικό συμβούλιο (από φοιτητικές κυρίως ψήφους), όπου πάλεψαν για πρωτοπόρα στις ΗΠΑ μέτρα κατά των φυλετικών διακρίσεων, υπέρ της αποποινικοποιήσεως της κατοχής μαριχουάνα και ενοικιοστάσιο. Αρκετά από αυτά τα μέτρα παραμένουν μέχρι σήμερα σε τροποποιημένη μορφή. Παράλληλα με όλα αυτά, δυο-τρία συντηρητικά ιδρύματα γεννήθηκαν στο Ανν Άρμπορ, όπως η Κοινότητα «Λόγος του Θεού» (Word of God community) το 1967 και το «Νομικό Κέντρο Thomas More» το 1999.

Το Ανν Άρμπορ εμφανίζεται με αξιοσημείωτη σταθερότητα σε καταλόγους «καλύτερων τόπων διαβίωσης» ("top places to live") που καταρτίζουν διάφορα ΜΜΕ κάθε χρόνο. Π.χ. το 2008 κατατάχθηκε 27η στις 100 «καλύτερες μικρές πόλεις της Αμερικής». Τις τελευταίες δεκαετίες πάντως, παλεύει με ζητήματα όπως η απότομη αύξηση της αξίας της γης και η επέκταση του οικιστικού ιστού στις γύρω εξοχές. Στις 4 Νοεμβρίου 2003 οι κάτοικοι ενέκριναν με δημοψήφισμα ένα σχέδιο «πράσινης ζώνης», σύμφωνα με το οποίο ο δήμος αγόρασε τα αναπτυξιακά δικαιώματα σε τμήματα γης λίγο έξω από την πόλη για να τα διατηρήσει άχτιστα.

Τοπογραφία

Καθώς αναφέρθηκε και στην αρχή, 1700 στρέμματα από την έκταση του Ανν Άρμπορ καλύπτεται από ύδατα, μεγάλο μέρος των οποίων ανήκουν στον ποταμό Χιούρον. Η πόλη απέχει 35 μίλια (56 χιλιόμετρα) από το Ντιτρόιτ. Η γύρω περιοχή είναι εύφορη και παράγει φρούτα και άλλα αγροτικά προϊόντα. Το τοπίο περιλαμβάνει λόφους και κοιλάδες, πιο απότομες κοντά στο ποτάμι. Το υψόμετρο κυμαίνεται από περίπου 230 μέτρα στο ποτάμι μέχρι πάνω από 305 μέτρα στο δυτικό άκρο της πόλεως, κοντά στον αυτοκινητόδρομο I-94. Το «Δημοτικό Αεροδρόμιο» (Ann Arbor Municipal Airport) βρίσκεται στα νότια της πόλεως, σε υψόμετρο 255,7 μέτρων. Η πυκνή βλάστηση στα πάρκα και τις περιοχές κατοικίας του Ανν Άρμπορ θυμίζει ακόμα την προέλευση του ονόματος και δικαιολογεί το σημερινό προσωνύμιο "Tree Town" («δεντρούπολη»): η πόλη έχει πάνω από 50.000 δένδρα κατά μήκος των δρόμων της και άλλα τόσα στα 157 δημοτικά πάρκα της Τα τελευταία χρόνια, ένα είδος σαράκι έχει καταστρέψει πολλές από τις περ. 10.500 μελιές. Αρκετά από τα μεγαλύτερα πάρκα (και ένα πανεπιστημιακό) συνορεύουν με τις όχθες του ποταμού Χιούρον. Το Δενδροκομείο Νίκολς (Nichols Arboretum) του Πανεπιστημίου του Μίσιγκαν (γνωστό στους ντόπιους ως "The Arboretum" ή απλώς "The Arb") στα ανατολικά, κοντά στην κεντρική πανεπιστημιούπολη, έχει έκταση 498 στρέμματα και περιέχει εκατοντάδες είδη δέντρων και άλλων φυτών.

Το κέντρο του Ανν Άρμπορ περιλαμβάνει ένα μίγμα κτηρίων του 19ου και των αρχών του 20ού αιώνα με σύγχρονα κτήρια, καθώς και μία «αγροτική αγορά» στη συνοικία Kerrytown. Τα εμπορικά διαμερίσματα της πόλεως αποτελούνται κυρίως από διώροφα ως τετραώροφα οικοδομήματα, με λίγα υψηλά κτήρια στο κέντρο και κοντά στο Briarwood Mall. Το υψηλότερο κτήριο στην πόλη είναι το κτήριο διαμερισμάτων Tower Plaza, 26 ορόφων. Τα κτήρια και η γενικότερη εμφάνιση του 19ου αιώνα στην παλιά γειτονιά "Old West Side" έχουν διατηρηθεί σχεδόν άθικτα: το 1972 η περιοχή καταχωρήθηκε στον Εθνικό Κατάλογο Ιστορικών Τόπων (National Register of Historic Places) και προστατεύεται παραπέρα από δημοτικές διατάξεις.

Κλίμα
Το Ανν Άρμπορ έχει ένα μεσοδυτικό υγρό ηπειρωτικό κλίμα, που επηρεάζεται από τις Μεγάλες Λίμνες. Οι 4 εποχές είναι καλώς διαχωρισμένες. Οι χειμώνες είναι ψυχροί με μέτριες χιονοπτώσεις, ενώ τα καλοκαίρια μπορεί να είναι θερμά και υγρά. Η επίδραση των λιμνών εντοπίζεται κυρίως στην αυξημένη νέφωση του τέλους του φθινοπώρου και των αρχών του χειμώνα. Η υψηλότερη μέση θερμοκρασία είναι τον Ιούλιο (28°C) και η χαμηλότερη τον Ιανουάριο (-9°C). Η μέγιστη θερμοκρασία που έχει καταγραφεί ποτέ ήταν 40,6°C, στις 24 Ιουλίου 1934, και η ελάχιστη -30°C, στις 19 Ιανουαρίου 1994. Οι μεγαλύτερες βροχοπτώσεις σημειώνονται το καλοκαίρι.

Δημογραφικά
Η εξέλιξη του πληθυσμού του Ανν Άρμπορ στις επίσημες απογραφές φαίνεται στον πίνακα:

Σύμφωνα με την απογραφή του 2000, υπάρχουν στην πόλη 45.693 νοικοκυριά και 21.704 οικογένειες. Η πυκνότητα πληθυσμού είναι 1630 κάτοικοι/km². Η φυλετική σύνθεση του πληθυσμού είναι 74,68% λευκοί, 8,83% μαύροι, 0,29% Ινδιάνοι, 11,90% Ασιάτες, 1,21% άλλων φυλών και 3,05% μιγάδες. Εξαιτίας του πανεπιστημίου, η πόλη έχει ένα από τα μεγαλύτερα ποσοστά ανθρώπων που έχουν γεννηθεί εκτός ΗΠΑ στην πολιτεία (16,6%).

Σύμφωνα με στοιχεία του 2020, το διάμεσο εισόδημα για ένα νοικοκυριό στην πόλη ήταν 65.745 δολάρια, ενώ για μια οικογένεια 71.293. Το ετήσιο κατά κεφαλήν εισόδημα για την πόλη είναι 42.674 δολάρια. Το 4,6% των οικογενειών και το 22.3% του πληθυσμού ήταν κάτω από το όριο της φτώχειας.

Η εγκληματικότητα στο Ανν Άρμπορ ήταν 11% κάτω από το μέσο όρο των ΗΠΑ το 2000.

Οικονομία

Η παρουσία του Πανεπιστημίου του Μίσιγκαν είναι καθοριστική για την οικονομία της περιοχής. Εκτός από τους χιλιάδες που απασχολεί άμεσα, προσελκύει και άλλους εργοδότες στην πόλη με τα ερευνητικά και αναπτυξιακά του προγράμματα, όπως και πολλούς αποφοίτους του. Η υψηλή τεχνολογία, οι υπηρεσίες υγείας και η βιοτεχνολογία αποτελούν άλλες σημαντικές συνιστώσες της οικονομίας του Ανν Άρμπορ, με πολυάριθμα ιατρεία, εργαστήρια και συναφείς επιχειρήσεις. Θέσεις εργασίας δίνει ακόμα η αυτοκινητοβιομηχανία.

Το Ανν Άρμπορ είναι η έδρα του Michigan Information Technology Center (MITC), με τα Internet2 και Merit Network, μη κερδοσκοπικά ερευνητικά και εκπαιδευτικά δίκτυα υπολογιστών. Επίσης, στην πόλη βρίσκεται το αρχηγείο του προγράμματος AdWords της Google, που είναι η κυριότερη πηγή εσόδων για την εταιρεία.

Ερευνητικά και τεχνολογικά κέντρα στην πόλη είναι επίσης αυτά της General Dynamics και του Εθνικού Οργανισμού Ωκεανών και Ατμόσφαιρας (National Oceanic and Atmospheric Administration, NOAA), όπως και το Εθνικό Εργαστήριο Εκπομπών Οχημάτων και Καυσίμων της Υπηρεσίας Προστασίας του Περιβάλλοντος.

Πολιτισμός

Μεγάλο μέρος της πολιτιστικής ζωής του Ανν Άρμπορ στηρίζεται από το Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν. Πολλές θεατρικές και μουσικές ομάδες και αίθουσες βρίσκονται στην πανεπιστημιούπολη, καθώς και μουσεία Τέχνης, Αρχαιολογίας και Φυσικής Ιστορίας. Πέρα από το πανεπιστήμιο υπάρχουν το Civic Theatre του Ανν Άρμπορ, η όπερα (Arbor Opera Theater), η συμφωνική ορχήστρα, τα μπαλέτα Ann Arbor Ballet Theater και Ann Arbor Civic Ballet (το αρχαιότερο, από το 1954, στο κέντρο της πόλης).

Το Διαδραστικό Μουσείο του Ανν Άρμπορ (Ann Arbor Hands-On Museum), σε έναν ανακαινισμένο και επεκταθέντα ιστορικό σταθμό της πυροσβεστικής στο κέντρο, περιέχει πάνω από 250 διαδραστικά εκθέματα επιστήμης και τεχνολογίας. Υπάρχουν επίσης πολλές γκαλερί και τα περισσότερα ανά 1000 κατοίκους βιβλιοπωλεία (και πωλούμενα βιβλία) από κάθε άλλη πόλη των ΗΠΑ. Η κεντρική Βιβλιοθήκη (Ann Arbor District Library) διατηρεί 4 παραρτήματα σε άλλα κτήρια πέρα από το κεντρικό στο κέντρο του Ανν Άρμπορ, ενώ υπάρχει και η «Προεδρική Βιβλιοθήκη Τζέραλντ Ρ. Φορντ».

Ετήσιες εκδηλώσεις (μεταξύ άλλων)
 Γιορτές τέχνης (Ann Arbor Art Fairs), 4 ταυτόχρονες εκδηλώσεις στο κέντρο της πόλεως, την τρίτη εβδομάδα του Ιουλίου από το 1960. Πάνω από μισό εκατομμύριο επισκέπτες κάθε χρόνο.
 Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Άνν Άρμπορ, την τρίτη εβδομάδα του Μαρτίου, με πάνω από 2500 συμμετοχές ετησίως από 40 και πλέον χώρες, από τα 4-5 που δίνουν τις υποψηφιότητες για «Όσκαρ».

Αθλητισμός
Το Ανν Άρμπορ έχει ανεπτυγμένο τον κολλεγιακό αθλητισμό, με ονομαστές υποδομές, όπως το Στάδιο του Μίσιγκαν, το δεύτερο μεγαλύτερο γήπεδο αμερικανικού ποδοσφαίρου στον κόσμο με 106.201 θέσεις, γνωστό ως «το Μεγάλο Σπίτι» ("The Big House)". Το μπάσκετ του πανεπιστημίου στεγάζεται στην Crisler Arena και το χόκεϊ επί πάγου στη Yost Ice Arena.

Τοπικά ιδιώματα
Ο κάτοικος του Ανν Άρμπορ ονομάζεται "Ann Arborite", ενώ η ίδια η πόλη αποκαλείται συχνά με τα προσωνύμια A² (Α στο τετράγωνο, «έι σκουέαρντ») ή A2 («έι του»), και λιγότερο συχνά "Tree Town" («δεντρούπολη») και "Ace Deuce". Κάποιοι, πιο χιουμοριστικά, υπαινισσόμενοι την αριστερή πολιτική κλίση του, αναφέρονται στο Ανν Άρμπορ ως τη «Λαϊκή Δημοκρατία του Ανν Άρμπορ» ή «25 τετραγ.μίλια περιβαλλόμενα από την πραγματικότητα», μια προσαρμογή της φράσης του κυβερνήτη του Ουισκόνσιν Λη Ντρέυφους για το Μάντισον. Εξαιτίας του ιδιάζοντος ονόματος, το Ann Arbor εμφανίζεται κάποτε σε βιβλιογραφίες λανθασμένα ως συγγραφέας αντί για πόλη.

Μέσα ενημερώσεως
Η μεγαλύτερη ημερήσια εφημερίδα ήταν η Ann Arbor News, της αλυσίδας Booth Newspapers του Μίσιγκαν. Η εφημερίδα έκλεισε μετά από 174 χρόνια στις 23 Ιουλίου 2009 εξαιτίας οικονομικών δυσκολιών και αντικαταστάθηκε από τον ιστοτόπο AnnArbor.com. Καθιερωμένες εκδόσεις είναι επίσης τα Ann Arbor Observer, μηνιαίο περιοδικό ποικίλης ύλης, Current, οδηγός ψυχαγωγίας, και Communicator, μια εφημερίδα τοπικού γυμνασίου. Το Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν διαθέτει βέβαια τις δικές του φοιτητικές εκδόσεις, όπως τη Michigan Daily. Η Ann Arbor Business Review καλύπτει τα τοπικά επιχειρηματικά νέα, ενώ το Ann Arbor Chronicle, διαδικτυακή εφημερίδα, καλύπτει καλύτερα τα νέα του δήμου, π.χ. τις συνεδριάσεις του δημοτικού συμβουλίου και των δημοτικών επιτροπών.

4 μεγάλοι ραδιοφωνικοί σταθμοί στα AM εκπέμπουν από την πόλη και τα περίχωρα: οι WAAM 1600, WLBY 1290, WDEO 990 και WTKA 1050. Στα FM εκπέμπουν μεταξύ άλλων και οι WUOM 91,7, WWWW 102,9, WQKL 107,1 και ο φοιτητικός WCBN-FM 88,3 με μη εμπορική ποιοτική μουσική και λόγο.

Το WPXD - κανάλι 31, μέλος του δικτύου ION Television, ξεχωρίζει ανάμεσα στους τοπικούς τηλεοπτικούς σταθμούς, ενώ το Community Television Network (CTN) είναι δημοτικός καλωδιακός σταθμός.

Νόμος και τοπική διακυβέρνηση

Το Ανν Άρμπορ διοικείται από μία δομή τύπου «δημοτικό συμβούλιο - μάνατζερ». Ο δήμαρχος, που εκλέγεται κάθε έτος με ζυγό αριθμό, προεδρεύει του δεκαμελούς δημοτ. συμβουλίου και διορίζει όλα τα μέλη των επιτροπών με την έγκριση του συμβουλίου. Οι λειτουργίες της πόλεως όμως διευθύνονται από έναν μάνατζερ, ο οποίος επιλέγεται από το δημοτικό συμβούλιο. Σημερινός δήμαρχος (από το 2000) είναι ο John Hieftje του Δημοκρατικού Κόμματος.

Ως έδρα της κομητείας Ουάστενο, η πόλη είναι η έδρα και των αστικών και ποινικών δικαστηρίων της, καθώς και του πολιτειακού δικαστηρίου του Ανατολικού Μίσιγκαν.

Εκπαίδευση

Στοιχειώδης και μέση
Τα δημόσια σχολεία του Ανν Άρμπορ έχουν 16.974 μαθητές (2006). Το σύστημα αποτελείται από 21 δημοτικά σχολεία, 8 γενικά γυμνάσια και τρία γυμνάσια εναλλακτικής εκπαιδεύσεως. Υπάρχουν επίσης πάνω από 20 ιδιωτικά σχολεία, αλλά και μέσες επαγγελματικές και τεχνικές σχολές, όπως το Washtenaw Technical Middle College.

Ανώτερη και ανώτατη

Το Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν είναι το κυρίαρχο ΑΕΙ στην πόλη και της προσδίνει μια ξεχωριστή κολλεγιακή ατμόσφαιρα. Μεγάλο μέρος της πανεπιστημιούπολης γειτονεύει με το κέντρο της πόλης. Επειδή το κάμπους και η πόλη επεκτάθηκαν μαζί, δεν υπάρχει απόλυτος διαχωρισμός και πανεπιστημιακά κτήρια βρίσκονται διάσπαρτα στο κέντρο του Ανν Άρμπορ.

Υπάρχουν όμως και άλλα πανεπιστήμια στην πόλη:
 Το Κονκόρντια (Concordia University), ένα Λουθηρανικό ίδρυμα γενικών σπουδών
 Το Κλίαρι (Cleary University), ένα κολλέγιο σπουδών μάνατζμεντ, η έδρα του οποίου όμως βρίσκεται στην πόλη Χόγουελ του Μίσιγκαν.
 Παράρτημα του Πανεπιστημίου του Φοίνιξ

Μέχρι πρόσφατα το Ανν Άρμπορ ήταν η έδρα της Νομικής Σχολής Ave Maria, ενός ρωμαιοκαθολικού ΑΕΙ που ίδρυσε ο άνθρωπος που δημιούργησε τη Domino's Pizza, ο Τομ Μόναγκαν, το 2000. Από το βορειοανατολικό Ανν Άρμπορ, η σχολή μετεγκαταστάθηκε στη νοτιοδυτική Φλόριντα το 2009 και τα κτήριά της αγοράσθηκαν από τη Νομική Σχολή Thomas M. Cooley για ένα παράρτημά της.

Υπηρεσίες υγείας
Το Ιατρικό Κέντρο του Πανεπιστημίου του Μίσιγκαν είναι ο κυριότερος φορέας υγείας στην πόλη, ανακηρυγμένο 14ο καλύτερο νοσοκομείο των ΗΠΑ στο U.S. News and World Report τον Αύγουστο 2009. Το Σύστημα Υγείας του Πανεπιστημίου (UMHS) περιλαμβάνει εκτός από το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο, το Νοσοκομείο Παίδων C.S. Mott στο ίδιο συγκρότημα, αλλά λειτουργεί και εξωτερικές κλινικές και ιατρεία σε όλη την πόλη. Υπάρχει επίσης ένα μεγάλο νοσοκομείο των βετεράνων (του Department of Veterans Affairs).

Η πόλη υδροδοτείται από τον ποταμό Χιούρον και πηγές. Υπάρχουν δύο εγκαταστάσεις διυλιστηρίων νερού, 4 δεξαμενές και ισάριθμα αντλιοστάσια. Το τμήμα υδροδοτήσεως του δήμου λειτουργεί 4 φράγματα στον Χιούρον, δύο από τα οποία παράγουν και υδροηλεκτρική ενέργεια.

«Αδελφές» πόλεις
Το Ανν Άρμπορ είναι «αδελφοποιημένο» με τις παρακάτω επτά πόλεις:

  Πόλη του Μπελίζ (Μπελίζ)
  Ντακάρ (Σενεγάλη)
  Χικόνε (Ιαπωνία)
  Χουιγάλπα (Νικαράγουα)
  Πήτερμπορο (Οντάριο) (Καναδάς)
  Ρεμέδιος (Κούβα)
  Τύμπινγκεν (Γερμανία)

Διάσημοι Ανναρμπορίτες
 Σάμουελ Τινγκ, φυσικός (βραβείο Νόμπελ 1976)
 Τζόνας Σολκ, εφευρέτης του εμβολίου της πολιομυελίτιδας
 Ίγκι Ποπ, μουσικός
 Σκοτ Μόργκαν, μουσικός

Παραπομπές

Παραπέρα διάβασμα
 Encyclopedia of Michigan (1999). St. Clair Shores, MI:Somerset Publishers
 Fisher, Dale: Ann Arbor: Visions of the Eagle (1996), Eyry of the Eagle Publishing, ISBN 096156234X
 Marwil, Jonathan: A History of Ann Arbor (1990), University of Michigan Press
 Pictorial History of Ann Arbor (2003) εκδότης: Ann Arbor District Library

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

 Ο επίσημος ιστότοπος της πόλεως
 Γραφείο επισκεπτών
 ArborUpdate.com  - νέα της κοινότητας
 Ann Arbor Chronicle - διαδικτυακή εφημερίδα
 ArborWiki - ένα wiki για το Ανν Άρμπορ

Πόλεις του Μίσιγκαν
__ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ__