Κρίστιαν Μπάρναρντ

Ο Κρίστιαν Ν. Μπάρναρντ (Christiaan Neethling Barnard, 8 Νοεμβρίου 1922 – 2 Σεπτεμβρίου 2001) ήταν Νοτιοαφρικανός καρδιοχειρούργος, ο οποίος πραγματοποίησε την πρώτη επιτυχημένη μεταμόσχευση καρδιάς από άνθρωπο σε άνθρωπο.

Τα νεανικά χρόνια 
Ο Κρίστιαν Μπάρναρντ γεννήθηκε στις 8 Νοεμβρίου 1922 στην πόλη Μπόφορτ Γουέστ στη Νότια Αφρική. Ήταν γιος ενός κληρικού και μιας μουσικού. Ένα από τα τέσσερα αδέλφια του, ο Αβραάμ, πέθανε από καρδιακό πρόβλημα στην ηλικία των 5 ετών, κάτι που λέγεται πως ώθησε τον Μπάρναρντ προς την Ιατρική. Σπουδάζει ιατρική στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου του Κέιπ Τάουν, όπου έλαβε το MB CHB το 1945.

Η Σταδιοδρομία 
Ο Κρίστιαν Μπάρναρντ έκανε την πρακτική του στο Νοσοκομείο Groote Schuur, στο Κέιπ Τάουν, μετά εργάστηκε ως γιατρός γενικής ιατρικής σε μια αγροτική πόλη. Το 1951, επέστρεψε στο Κέιπ Τάουν, όπου εργάστηκε στο City Hospital καθώς και στο Τμήμα Ιατρικής του Νοσοκομείου Groote Schuur. Ολοκλήρωσε το μεταπτυχιακό του, και λαμβάνει Master of Medicine το 1953 από το Πανεπιστήμιο του Κέιπ Τάουν. Την ίδια χρονιά απέκτησε το διδακτορικό στην ιατρική (MD) από το ίδιο πανεπιστήμιο για μια διδακτορική διατριβή με τίτλο «Η αντιμετώπιση της φυματιώδους μηνιγγίτιδας».

Το 1956 ο Μπάρναρντ λαμβάνει μια διετή υποτροφία για μεταπτυχιακές σπουδές στο Καρδιοχειρουργικής στο Πανεπιστήμιο της Μινεσότα στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής. Στη διάρκεια αυτής της περιόδου ο Μπάρναρντ αποκτά την πρώτη εξειδίκευση με τον Νόρμαν Σάμγουεϊ, που έκανε ένα μεγάλο μέρος της πρωτοποριακής έρευνας που οδηγεί στην πρώτη ανθρώπινη μεταμόσχευση καρδιάς. Το 1958 έλαβε πτυχίο Master of Science στη Χειρουργική για τη διατριβή με τίτλο, «Η αορτική βαλβίδα - προβλήματα στην κατασκευή και τη δοκιμή μιας προσθετικής βαλβίδας». Την ίδια χρονιά του απονεμήθηκε Διδακτορικό πτυχίο για τη διατριβή του με τίτλο «Η αιτιολογία των συγγενών εντερικής ατρησίας». Ο Κρίστιαν Μπάρναρντ περιγράφει τα δύο χρόνια που πέρασε στις ΗΠΑ ως «την πιο συναρπαστική στιγμή της ζωής μου». 

Με την επιστροφή του στη Νότια Αφρική το 1958, την επιστροφή στη Νότια Αφρική το 1958. Ο Μπάρναρντ διορίστηκε καρδιοθωρακικός χειρουργός στο Νοσοκομείο Groote Schuur, για την ίδρυση πρώτης μονάδας καρδιάς του νοσοκομείου. Προήχθη σε πλήρους απασχόλησης λέκτορας και Διευθυντής Χειρουργικής Έρευνας στο Πανεπιστήμιο του Κέιπ Τάουν. Τρία χρόνια αργότερα διορίστηκε Προϊστάμενος του Τμήματος Καρδιοχειρουργικής στο νοσοκομεία διδασκαλίας του Πανεπιστημίου του Κέιπ Τάουν. Ανήλθε στη θέση του Αναπληρωτή Καθηγητή στο Τμήμα Χειρουργικής στο Πανεπιστήμιο του Κέιπ Τάουν το 1962. Ο νεώτερος αδελφός Μάριους Μπάρναρντ, ο οποίος μελέτησε επίσης ιατρική, τελικά έγινε το δεξί χέρι του Μπάρναρντ στο τμήμα της Καρδιοχειρουργικής. Με την πάροδο του χρόνου, ο Μπάρναρντ έγινε γνωστός ως ένας λαμπρός χειρουργός με πολλές συνεισφορές για τη θεραπεία των καρδιακών παθήσεων, όπως η τετραλογία του Fallot και της ανωμαλίας Ebstein. Προήχθη σε καθηγητή της Χειρουργικής Επιστήμης στο Τμήμα Χειρουργικής στο Πανεπιστήμιο του Κέιπ Τάουν το 1972. Ανάμεσα στα πολλά βραβεία που έλαβε κατά τη διάρκεια των ετών ήταν πως ονομάστηκε ομότιμος καθηγητής το 1984.

Η πρώτη επιτυχής μεταμόσχευση καρδιάς 
Στη διαθεσιμότητα των νέων ανακαλύψεων που εισήγαγε αρκετές πρωτοπόρους, μεταξύ των οποίων και του Νόρμαν Σάμγουεϊ, πολλές χειρουργικές ομάδες ήταν σε θέση να προετοιμαστούν για μια ανθρώπινη μεταμόσχευση καρδιάς. Ο Μπάρναρντ είχε έναν ασθενή πρόθυμο να υποβληθεί στη διαδικασία, αλλά όπως και με άλλους χειρουργούς, χρειαζόταν ένας συμβατός δότης.Ο Μπάρναρντ κέρδισε τα φώτα της παγκόσμιας δημοσιότητας όταν έκανε την πρώτη μεταμόσχευση καρδιάς σε άνθρωπο στις 3 Δεκεμβρίου 1967, σε νοσοκομείο του Κέιπ Τάουν. Μεταμόσχευσε την καρδιά μιας 18χρονης που πέθανε σε αυτοκινητικό δυστύχημα σε έναν 53χρονο ασθενή, τον Λούις Βασκάνσκι, ο οποίος επέζησε για 18 ημέρες. Αυτή η πρώτη επέμβαση είχε διάρκεια εννέα ώρες και χρησιμοποιήθηκε μια ομάδα τριάντα ανθρώπων. Έκτοτε, κάθε εγχείρηση του Μπάρναρντ έδινε στους ασθενείς και περισσότερη ζωή. Ο Νταρκ βαν Ζιλ ήταν ο ασθενής του Μπάρναρντ που έσπασε το ρεκόρ επιβίωσης και έπειτα από 23 χρόνια ζωής με μόσχευμα καρδιάς πέθανε το 1996 από διαβήτη, που δεν συνδεόταν με την επέμβαση.

Δημόσια ζωή 
Μετά την πρώτη επιτυχή μεταμόσχευση καρδιάς ο Μπάρναρντ έγινε γνωστός ως «χειρουργός αστέρι του κινηματογράφου». Αγαπήθηκε από τους ασθενείς του σε όλον τον κόσμο, εκατοντάδες από τους οποίους έλαβαν θεραπεία χωρίς χρέωση, αλλά υπήρχαν πολλοί που τον αντιπάθησαν και τον ζήλευαν για την επιτυχία του. Είχε κατηγορηθεί από ορισμένους συναδέλφους του επαγγέλματος πως τους είχε «κλέψει» την ιδέα και την ευκαιρία να κάνει πρώτος τη μεταμόσχευση καρδιάς. Το 1993 ο μύχιος πόθος του Νοτιοαφρικανού γιατρού, που το 1967 έκανε την πρώτη μεταμόσχευση καρδιάς, έγινε πραγματικότητα. Στις 23 Ιουλίου εκείνης της χρονιάς, ο Μπάρναρντ ορκίστηκε πίστη στην Ελλάδα και υπακοή στο ελληνικό Σύνταγμα. «Αφότου έδωσα τον όρκο του Ιπποκράτη, έχω ένα ισχυρό αίσθημα έλξης για τη χώρα όπου γεννήθηκε. Μετά την πρώτη μου επίσκεψη στην Ελλάδα αισθάνθηκα ότι δεν ήμουν απλά μαθητής του, αλλά συμπατριώτης του», έλεγε.

Προσωπική ζωή 
Ο Μπάρναρντ όμως ήταν γνωστός και για την περιπετειώδη προσωπική ζωή του. Ο ίδιος έγραψε στην αυτοβιογραφία του ότι ήταν ερωτικός σύντροφος της Τζίνα Λολομπρίτζιντα και ότι δεν αρνιόταν γενικώς μια γοητευτική γυναικεία παρουσία. Η πρώτη του σύζυγος Αλέττα Γερτρουίδα Λου, μια νοσοκόμα, την οποία παντρεύτηκε το 1948. Τον παράτησε δύο χρόνια μετά την ιστορική μεταμόσχευση καρδιάς αφού είχαν αποκτήσει δύο παιδιά. Η δεύτερη, κληρονόμος μιας τεράστιας περιουσίας και κατά πολύ μικρότερή του Μπάρμπαρα Τζοέλνερ, τον χώρισε 12 χρόνια μετά το γάμο τους (ο οποίος τελέσθηκε στις 14 Φεβρουαρίου του 1970) και αφού και με αυτήν είχαν αποκτήσει δύο παιδιά. Με την τρίτη σύζυγο, την Καρίν Σετζκορν, ένα νεαρό μοντέλο, παντρεύτηκαν το 1988 όταν εκείνη ήταν μόλις 18 χρόνων και εκείνος 66, και ο γάμος «κράτησε» επίσης 12 χρόνια. Συνολικά, ο Μπάρναρντ απέκτησε έξι παιδιά από τρεις συζύγους.

Συνταξιοδότηση και θάνατος 
Ο Μπάρναρντ αποσύρθηκε ως προϊστάμενος του τμήματος Καρδιοχειρουργικής στο Κέιπ Τάουν το 1983, μετά την ανάπτυξη μιας ρευματοειδούς αρθρίτιδας στα χέρια του, που τον εμπόδισε να λειτουργεί. Τα τελευταία χρόνια της ζωής του ο Μπάρναρντ είχε εγκατασταθεί στην Αυστρία και σχεδόν κάθε καλοκαίρι έκανε διακοπές στην Πάφο της Κύπρου. Σύμφωνα με δήλωση του Κύπριου υπουργού Υγείας Φρίξου Σαββίδη, ο καρδιοχειρουργός πέθανε από καρδιακή προσβολή στις 2 Σεπτεμβρίου 2001, αν και η νεκροψία έδειξε ο θάνατός του να οφείλεται σε μια σοβαρή κρίση άσθματος.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 «Κρίστιαν Μπάρναρντ: πρώτη μεταμόσχευση καρδιάς σε άνθρωπο» 

Χειρουργοί
Νοτιοαφρικανοί επιστήμονες