Μαρίζα Κωχ

Η Μαρίζα Κωχ (γερμανικά: Marisa Koch, 14 Μαρτίου 1944) είναι Ελληνίδα τραγουδίστρια, συνθέτρια και μουσικοπαιδαγωγός, μία από τις πιο καταξιωμένες Ελληνίδες τραγουδίστριες, γνωστή παράλληλα και για τη συνθετική και στιχουργική της δουλειά, που περιέχεται μέσα σε 23 προσωπικούς της δίσκους.

Βιογραφικό
Γεννήθηκε στις 14 Μαρτίου του 1944  στην Αθήνα από Ελληνίδα μητέρα και Γερμανό πατέρα. Τα πρώτα της χρόνια τα πέρασε στα Αναφιώτικα της Πλάκας.  Τα πρώτα της ακούσματα ήταν η βυζαντινή μουσική και τα νησιώτικα τραγούδια στη Σαντορίνη όπου έζησε μέχρι τα εφηβικά της χρόνια. Υπηρέτησε την ελληνική παραδοσιακή μουσική με το πολύ ιδιαίτερο προσωπικό της ύφος, εισάγοντας τον ηλεκτρικό ήχο στις διασκευές της. Η μουσική της γραφή στα λαϊκά της τραγούδια φέρει επιρροές από το έργο του Βασίλη Τσιτσάνη, και ως ερμηνεύτρια εντάσσει συχνά στα ρεσιτάλ της τραγούδια του. Μελοποίησε ποίηση Σαπφούς, Κώστα Βάρναλη, του Έλληνα ποιητή των θαλασσών Νίκου Καββαδία και του Γιώργου Σαραντάρη. Το 2020 μελοποίησε και ανάρτησε κύκλο πέντε ποιημάτων της Κικής Δημουλά. Στα περισσότερα τραγούδια της γράφει η ίδια τους στίχους και τη μουσική. Το 1976, με «παραγγελία» του Μάνου Χατζιδάκι, η Μαρίζα Κωχ συνέθεσε μια μπαλάντα διαμαρτυρίας για την τουρκική εισβολή στην Κύπρο με τίτλο «Παναγιά μου – Παναγιά μου» και συμμετείχε με το τραγούδι αυτό στο διαγωνισμό της Eurovision στη Χάγη. Από τη δεκαετία του 1970 άρχισε να ταξιδεύει σε όλο τον κόσμο τραγουδώντας στα μεγαλύτερα θέατρα και σε αναγνωρισμένα μουσικά φεστιβάλ στη Δυτική Ευρώπη, στη Ρωσία, τον Καναδά, τις ΗΠΑ, τη Λατινική Αμερική, την Αυστραλία, την Ινδία, τη Μέση Ανατολή και την Αφρική ως πρέσβειρα της ελληνικής μουσικής. Το 1980 υπήρξε η πρώτη τραγουδίστρια της Δύσης που εμφανίστηκε στην Κίνα και στο πλαίσιο διεθνών πολιτιστικών ανταλλαγών εκπροσώπησε την Ελλάδα στο Πεκίνο με αντίστοιχη εμφάνιση της Όπερας του Πεκίνου στην Αθήνα. Το 2009 εκπροσώπησε την Ελλάδα στο φεστιβάλ International Country Music Week που διεξάγεται στην ιδιαίτερη πατρίδα του Μάο: εκεί διακρίθηκε ανάμεσα σε συμμετοχές 32 χωρών από τις πέντε ηπείρους, και της απονεμήθη το βραβείο «Best Singer». Το καλοκαίρι του 2010 ταξίδεψε και πάλι στην Κίνα ως εκπρόσωπος της Ελληνικής Ένωσης για την Μουσική Εκπαίδευση (της οποίας είναι επίτιμο μέλος), προκειμένου να παρευρεθεί στις εργασίες του 29ου Παγκόσμιου Συνεδρίου της ISME για την μουσική εκπαίδευση. Με το πέρας του Συνεδρίου παρέλαβε, με όλη την Ελληνική αποστολή, την σημαία του 30ου Συνεδρίου, το οποίο διεξήχθη το 2012 στην Ελλάδα.

Για τις περιοδείες της η Μαρίζα Κωχ λέει:
«Αξιώθηκα να τραγουδήσω σε πολλά από τα μεγαλύτερα θέατρα του κόσμου, αλλά και σε αμέτρητα σχολεία, καφενεία, αγροτικές αποθήκες και των πιο μικρών χωριών της πατρίδας μας. Καμαρώνω το ίδιο και για το ένα και για το άλλο. Με τα τραγούδια μου θέλω να ομολογήσω όσα νιώθω ταξιδεύοντας στην πατρίδα μας. Στα δικά μου μάτια μοιάζει να είναι η πιο πλούσια χώρα του κόσμου σε φυσική ομορφιά, σε χαρακτήρες ανθρώπων, σε ιστορία, σε μουσική, σε τέχνες, σε θρησκευτικό μεγαλείο, σε βάθος ανθρωπίνων συναισθημάτων».

Το 2011, σε συνεργασία με το συνθέτη Filtig, δημιούργησε το έργο ηλεκτρονικής μουσικής Platonia, στο οποίο και ερμήνευσε τα φωνητικά μέρη. 

Το 1996 ίδρυσε δική της δισκογραφική εταιρία, τη VERSO MUSIC, με σκοπό την καταγραφή παραδοσιακών τραγουδιών από όλη την Ελλάδα και την έκδοση παιδικής δισκογραφίας.

Από τη δεκαετία του 1990 και πέρα η Μαρίζα Κωχ επικέντρωσε μεγάλο μέρος της ενέργειάς της στη μουσική εκπαίδευση των παιδιών, σε θεωρητικό αλλά και πρακτικό επίπεδο. Το 1996 ξεκίνησε να δίνει μαθήματα σε παιδιά. Στη συνέχεια, το 1999 δημιούργησε τη μέθοδο βιωματικής μουσικής εκπαίδευσης (που δίδασκε σε σχολεία).  Το 2004 ιδρύθηκε και εξακολουθεί να λειτουργεί το "Κέντρο Βιωματικής Μουσικής, Κίνησης και Λόγου Μαρίζα Κωχ" για τη βιωματική διδασκαλία της μουσικής σε παιδιά προσχολικής και σχολικής ηλικίας. Το 2008, σε συνεργασία με το Ωδείο Αθηνών δημιούργησε την "Παιδική χορωδία παραδοσιακού τραγουδιού Μαρίζα Κωχ". 

Εξέδωσε παιδικούς δίσκους με παραδοσιακά παιχνιδοτράγουδα και έδωσε παραστάσεις για παιδιά με τα έργα  «Η Γοργόνα ταξιδεύει τον μικρό Αλέξανδρο» και ""Το Πάπλωμα με τα Χρυσά Κουδούνια". 

Με τα βιβλία  της «Η Γοργόνα ταξιδεύει τον μικρό Αλέξανδρο» (Εκδόσεις Κέδρος,1996), «Με τη Μαρίζα τραγουδώ, Ελληνικά μαθαίνω» (Εκδόσεις Σταμούλης 2010) και «Το Πάπλωμα με τα Χρυσά Κουδούνια» (Εκδόσεις Σταμούλης 2011) – που συνοδεύονται από cds- απευθύνονται σε παιδιά που ασκούνται στην εκμάθηση της ελληνικής γλώσσας και της ελληνικής μουσικής παράδοσης.

Το 2019 κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Μεταίχμιο "Το ξανθό κορίτσι της Σαντορίνης", μια βιογραφία των παιδικών της χρόνων.

Τιμήθηκε για τη μουσική της προσφορά από τον Σύνδεσμο Ελληνίδων Επιστημόνων και από το Πανεπιστήμιο Cornell της Νέας Υόρκης ως «γυναίκα δημιουργός».   

Είναι επίτιμο μέλος της Θηραϊκής Εταιρείας Επιστημών, Γραμμάτων και Τεχνών και της Ελληνικής Ένωσης για την Μουσική Εκπαίδευση. Είναι επίσης μέλος της Καλλιτεχνικής Επιτροπής για τα Μουσικά Σχολεία του  Υπουργείου Παιδείας, δια βίου μάθησης και Θρησκευμάτων.  

Τον Οκτώβριο του 2015, το Πανεπιστήμιο Πατρών πραγματοποίησε ένα αφιέρωμα για την Μαρίζα Κωχ, για τη συμπλήρωση 50 χρόνων ανελλιπούς παρουσίας στο χώρο της μουσικής, που της απενεμήθη τιμητικό δίπλωμα και εκείνη τραγούδησε μια εκτενή επιλογή από το ρεπερτόριό της. 

Η Ελληνική Ένωση για τη Μουσική Εκπαίδευση (Ε.Ε.Μ.Ε.), στα πλαίσια του 7ου Συνεδρίου της με θέμα: «Μουσικός Γραμματισμός: Τυπικές και Άτυπες Μορφές Μουσικής Διδασκαλίας-Μάθησης», που πραγματοποιήθηκε το Νοέμβριο του 2015 στη Θεσσαλονίκη, απένειμε στη Μαρίζα Κωχ τιμητική διάκριση «για την πολυετή και ευδόκιμη προσφορά της στη μουσική εκπαίδευση και το ανεκτίμητο πολιτιστικό έργο της».

Σήμερα, το εκπαιδευτικό της έργο "στεγάζεται" στο Τμήμα Μουσικών Σπουδών του Ιονίου Πανεπιστημίου.

Δισκογραφία

Προσωπικοί δίσκοι 
1971 – Αραμπάς
1973 - Μια στο καρφί και μια στο πέταλο
1974 - Δυο ζυγιές παιχνίδια
1976 - Παναγιά μου Παναγιά μου
1977 - Άσε με να ταξιδέψω
1977 – Μαρίζα Κωχ/Νίκος Καββαδίας
1978 – Μια εκδρομή με τη Μαρίζα
1978 - Περιβόλι γεμάτο τραγούδια
1978 – Παιχνιδοτράγουδα
1979 – Αιγαίο
1981 - Ο Καθρέφτης
1983 - Στο βάθος κήπος
1986 - Τα παράλια
1988 - Εθνική Οδός
1990 - Οι δρόμοι του μικρού Αλέξανδρου» (Μουσικά Ερεθίσματα για Βρέφη)
1992 - Διπλή Βάρδια
1993-96 – Κάρτες (Κυκλάδες, Μπουζούκι, ….)
1997 - Η γοργόνα ταξιδεύει τον μικρό Αλέξανδρο
1999 - Μια γιορτή με τη Μαρίζα
2000 - Σαν ουράνιο τόξο (μουσικά ερεθίσματα για βρέφη) επανέκδοση του "Οι δρόμοι του μικρού Αλέξανδρου"
2001 - Να τα πούμε (CD single)
2001 - Μια εκδρομή με τις εννέα μούσες
2001 - Το τροπάριο της Κασσιανής
2002 - «Τα παράλια (επανέκδοση σε CD)
2002 - «Διπλή βάρδια» (επανέκδοση σε CD).
2002 - Τα χρωματιστά τραγούδια
2004 - Τα τραγούδια πάνε θέατρο
2004 - Ραντεβού στην Αθήνα 2004
2004 - Πνοή του Αιγαίου ή Αρχιπέλαγος
2005 - Στον κήπο της Σαπφούς
2008 - Παραδοσιακά νανουρίσματα (παραγωγή της VERSO)
2009 - Πάνω στη θάλασσα εγώ τραγουδώ
2010 - Με τη Μαρίζα τραγουδώ, ελληνικά μαθαίνω
2011 - Platonia (σε συνεργασία με τον Filtig)
2018 - Σαντορίνη Μαρίζα Κωχ (Στο βιβλίο "Το ξανθό κορίτσι της Σαντορίνης" εκδόσεις Μεταίχμιο)
2020 - Μαρίζα Κωχ - Κική Δημουλά (5 τραγούδια)

Συλλογές δικές της 
1980 – Τα καλύτερά μου τραγούδια
1981  - Ανθολόγιο
1995 – Τα πορτραίτα της ΜΙΝΟΣ-EMI: Μαρίζα Κωχ
1998 - Σ΄αυτή την πόλη (επιλογή δισκογραφίας 1987 – 1997)
2003 - Φάτα Μοργκάνα
2008 - 14 μεγάλα τραγούδια

Συμμετοχές σε δίσκους άλλων 
1968 – Νίκος Χουλιαράς 2
1970 - Μάνος Λοΐζος – Θαλασσογραφίες  (Επανέκδοση 2012)
1973 - Τάκης Παναγόπουλος – Τα τραγούδια του Νοτιά
1975 - Θανάσης Γκαϊφύλλιας - Ατέλειωτη εκδρομή
1979 - Τάκης Παναγόπουλος - Η χαβούζα
1980 - Μάνος Ελευθερίου - Μαλαματένια λόγια
1988 - Νίκος Οικονομίδης - Θαλασσινά περάσματα
1991 - Νίκος Οικονομίδης - Πέρασμα στα Κύθηρα
1993 – Νίκος Οικονομίδης - Χορός στα κύματα
1996 - Βάσος Αργυρίδης - Στη χώρα π' αναγιώθηκα
Δημήτρης Λάγιος – Ρωγμές
1991 - Γιάννης Σπανός - Το νυφοπάζαρο  (OST της ταινίας του Κ.Ασημακόπουλου του 1969)
2002 - Φλέρυ Τρελή του Φεγγαριού (ταινία του Αντώνη Μποσκοΐτη – OST)
2008 - Μιχάλης Καπέλης - Νύχτες υγρές
2010 - Τατιάνα Ζωγράφου - Το σπίτι

Συμμετοχή σε κινηματογραφικές ταινίες
1966 – Ο γυρισμός του στρατιώτη (σκηνοθεσία Γιώργου Λόη μουσική Γιάννη Σπανού, εμφανίζεται στο ρόλο τραγουδίστριας)
1968 – Οικογένεια Χωραφά του Κώστα Ασημακόπουλου (στο soundtrack)
1969  - Το νυφοπάζαρο» (ταινία του Γ.Ασημακόπουλου, μουσική Γιάννη Σπανού) (στο soundtrack)
1975 - Τα τραγούδια της φωτιάς (ντοκυμαντέρ του Νίκου Κούνδουρου)
1983  - Storia di Piera του Marco Ferreri  (στο soundtrack ακούγεται το "Φάτα Μοργκάνα")
1995 –Δέκα χρόνια μετά (34λεπτο ντοκυμαντέρ της Πόπης Αλκουλή για τα δικαιώματα των γυναικών) Προβλήθηκε σε εκδήλωση στο Ιντεάλ 13.3.2008 για τη μέρα της γυναίκας.
2002 - Το ταμένο (της Μάρσας Μακρή)
2002 - Φλέρυ - Τρελή του φεγγαριού (ντοκιμαντέρ για τη Φλέρυ Νταντωνάκη του Αντώνη Μποσκοΐτη.Η Μαρίζα τραγουδά το «Μοιρολόϊ» )
2006 - «Ζωντανοί στο Κύτταρο - Σκηνές Ροκ» (ντοκυμαντέρ του Αντώνη Μποσκοΐτη)
2012 – Κατερίνα Γώγου  (βιογραφική ταινία του Αντώνη Μποσκοίτη για την Ελληνίδα ποιήτρια που πέθανε το 1993)

Συμμετοχή σε τηλεοπτικές εκπομπές
Δώδεκα μήνες τραγούδι (1/1/1973)
Το πορτραίτο της Πέμπτης (με το Φρέντυ Γερμανό) (10 Ιουνίου 1976)
Στην υγειά μας: Τα φεγγάρια του Λευτέρη Παπαδόπουλου (11/4/2009)
360 μοίρες: Ιστορίες του πολέμου (ALPHA)

Βιβλία (με συνημμένο δίσκο ακτίνας)
Η γοργόνα ταξιδεύει το μικρό Αλέξανδρο (εκδόσεις Κέδρος,1994)
Με τη Μαρίζα τραγουδώ, Ελληνικά μαθαίνω (Εκδόσεις Σταμούλης 2010)
Το Πάπλωμα με τα Χρυσά Κουδούνια (Εκδόσεις Σταμούλης 2011)
Το Ξανθό Κορίτσι της Σαντορίνης - Αυτοβιογραφικό (Εκδόσεις Μεταίχμιο 2018)

Παιδικές μουσικοθεατρικές παραστάσεις
«Η γοργόνα ταξιδεύει τον μικρό Αλέξανδρο» (1993)
«Ο Ιάσονας στην Αργοναυτκή Εκστρατεία»
«Ορφέας»
«Εννέα Μούσες»
«Οι Άγγελοι στους σταθμούς του Μετρό»
«Το Λιοντάρι από το Βέρμιο».
«Το Πάπλωμα με τα Χρυσά Κουδούνια» (2010)

Βραβεύσεις
Ο δίσκος της «Αραμπάς» ήταν ο πρώτος χρυσός δίσκος στην ελληνική αγορά.
Το 1990 για το δίσκο της «Οι δρόμοι του μικρού Αλέξανδρου» (Μουσικά Ερεθίσματα για Βρέφη) η Μαρίζα Κωχ τιμήθηκε από το Πανεπιστήμιο Cornell της Νέας Υόρκης ως γυναίκα δημιουργός.
Βραβείο του Ελληνικού Συνεδρίου Πολιτισμού το 1996
Το τραγούδι της «Φάτα Μοργάνα», ερμηνευμένο από την ίδια, έγινε soundtrack στην ταινία «Η ιστορία της Πιέρα»  που βραβεύτηκε το 1983 στις Κάννες (Α΄ Βραβείο στο Φεστιβάλ των Καννών).

Παραπομπές

Πηγές
Συνέντευξη στο artistbook.gr
Συνέντευξη στο artmag.gr
Άσματα και Μιάσματα, blog του Αντώνη Μποσκοΐτη
Συνέντευξη στο musicheaven.gr 17-12-2003
Συνέντευξη του Κώστα Γεωργίου για την ιστορία του "Ανάκαρα"

Κατάλογος και περιεχόμενα δίσκων 
Στίχοι τραγουδιών της Μαρίζας Κωχ
Πορτραίτο της Μ.Κ. στη σελίδα της Eurovision 1976
Όλοι οι συμμετέχοντες της Eurovision 1976
ΙΣΜΕ 2010 Κινα - Συναυλία λήξης
Cornell, Μαρίζα Κωχ
Συνέδριο και Στρογγυλή Τράπεζα για το νερό στο Πλανητάριο - Συναυλία παιδικής χορωδίας
Κείμενα της ίδιας από οπισθόφυλλα δίσκων (π.χ. Αραμπάς, Τροπάριο της Κασσιανής, Στο βάθος κήπος)

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Το πάπλωμα με τα χρυσά κουδούνια
Με τη Μαρίζα Τραγουδώ Ελληνικά μαθαίνω

Ελληνίδες τραγουδίστριες
Έλληνες γερμανικής καταγωγής
Συμμετέχοντες στο διαγωνισμό τραγουδιού Eurovision με την Ελλάδα
Διαγωνισμός Τραγουδιού Eurovision 1976
Συμμετέχοντες στη Eurovision