Κυβέρνηση Αλέξανδρου Κουμουνδούρου 1866

Η Κυβέρνηση Αλέξανδρου Κουμουνδούρου 1866 , (γνωστή και ως Το Μέγα Υπουργείο),  (Δεκέμβριος 1866 - Δεκέμβριος 1867),  
υπήρξε η μακροβιότερη κυβέρνηση από την ψήφιση του Συντάγματος του 1864. 
Η κυβέρνηση πήρε ψήφο εμπιστοσύνης από την Βουλή στις 18 Δεκεμβρίου 1866, με 97 ψήφους υπέρ και 52 κατά , και καθ΄όλη την διακυβέρνησή της διατηρούσε την κοινοβουλευτική πλειοψηφία.
Η διαχείριση του Κρητικού ζητήματος ωστόσο, ήταν η αιτία της σύγκρουσης της κυβέρνησης με τον βασιλέα και ο λόγος παραίτησής της. Ο βασιλέας Γεώργιος, απών κατά το μεγαλύτερο μέρος του 1866, αφού τέλεσε τους αρραβώνες και τους γάμους του στην Πετρούπολη, με την Μεγάλη Δούκισα της Ρωσίας,Όλγα, όταν επέστρεψε, τον Νοέμβριο του 1867, διαφώνησε με την πολιτική της κυβέρνησης (συνέχιση και βοήθεια στον ένοπλο αγώνα των Κρητών που πρέσβευαν και ο Κουμουνδούρος και ο Τρικούπης), και εξανάγκασε την κυβέρνηση σε παραίτηση. 
«...Στην κομματική ανωμαλία της εποχής προσετίθετο και η αυθαιρεσία του Στέμματος, το οποίο για να προβή καλλίτερα και με ολιγώτερο θόρυβο στον ενταφιασμό του κρητικού ζητήματος αντικατέστησε την πανίσχυρη κοινοβουλευτική κυβέρνησηη με μικτόν υπηρεσιακόν Υπουργείον υπό τον Πρόεδρον του Αρείου Πάγου Α.Μωραϊτίνη...». .
Η απόφαση του βασιλιά Γεωργίου να παύσει μια κυβέρνηση, αν και δεν ήταν συνταγματικά ακάλυπτη, ωστόσο ήταν ένα σοβαρό πλήγμα κατά της λειτουργίας του Κοινοβουλίου. Όπως υποστηρίζει ο συνταγματολόγος Ανδρέας Δημητρόπουλος: «...Πέρα όμως από το ζήτημα της κρίσης για τη νομιμότητα της παύσης υπήρξαν ανυπολόγιστες οι αρνητικές επιπτώσεις από την ενέργεια αυτή του Γεωργίου. Το νεαρό ελληνικό κοινοβουλευτικό σύστημα, δέχτηκε ισχυρότατο πλήγμα, τη στιγμή ακριβώς που οι κοινοβουλευτικές δυνάμεις είχαν αρχίσει να σταθεροποιούνται. Οι ταλαντεύσεις της πρώτης ημιπεριόδου είχαν οδηγήσει στη δημιουργία πλειοψηφίας και το κοινοβουλευτικό σύστημα έμπαινε σε μια σταθερή τροχιά, όπως γίνεται φανερό από τη δημιουργία και την επί ένα έτος διατήρηση του "Μεγάλου Υπουργείου" του Αλ. Κουμουνδούρου.»

Σύνθεση υπουργικού συμβουλίου

 «Πρόεδρος του υπουργικού συμβουλίου» («Πρωθυπουργός»): Αλέξανδρος Κουμουνδούρος

 «Επί των Εξωτερικών υπουργός»: Χαρίλαος Τρικούπης
 «Επί των Εσωτερικών υπουργός»: Αλέξανδρος Κουμουνδούρος
 «Επί των Οικονομικών υπουργός»: Ευθύμιος Κεχαγιάς
 «Επί των Στρατιωτικών υπουργός»:  Δημήτριος Ν. Μπότσαρης
 «Επί της Δικαιοσύνης υπουργός»: Κωνσταντίνος Λομβάρδος
 «Επί των Εκκλησιαστικών και της Δημοσίας εκπαιδεύσεως υπουργός»: Χαράλαμπος Χριστόπουλος
 «Επί των Ναυτικών υπουργός»: Δημήτριος Γρίβας

Αναφορές

 

1866 12
Κρητική Επανάσταση (1866-1869)
1867