Χαν

Με τον όρο χαν (εξελληνισμένο: χάνος) εννοείται τίτλος πολιτικής ή στρατιωτικής εξουσίας που προήλθε αρχικά από την κεντρική Ασία. Πρωτοχρησιμοποιήθηκε στις αλταϊκά ομιλούσες τουρκομογγολικές νομαδικές φυλές που ζούσαν βόρεια της Κίνας. Ως τίτλος φαίνεται πως χρησιμοποιήθηκε κατ΄αρχάς στη συνομοσπονδία των Ξιανμπέι για τον αρχηγό της, μεταξύ του 283 - 289 και επίσης ως κρατικός τίτλος από τη συνομοσπονδία Ρουράν.

Αργότερα υιοθετήθηκε από τους Ασίνα και κατόπιν τους Γκιοκτούρκ και τους Μογγόλους που τον διέδωσαν στην υπόλοιπη Ασία. Στα μέσα του 6ου αιώνα έγινε γνωστός ως «Χαγάνος - Βασιλέας των Τούρκων» στους Πέρσες.

Σήμερα έχει αποκτήσει πολλά ισοδύναμα νοήματα όπως διοικητής, αρχηγός ή κυβερνήτης. Επί του παρόντος, χάνοι υπάρχουν κυρίως στη νότια και κεντρική Ασία, το Αφγανιστάν και το Ιράν. Τα θηλυκά αντίστοιχα είναι χατούμ και χανούμ. Διάφοροι τουρκικοί και μογγολικοί λαοί από την κεντρική Ασία έδωσαν στον τίτλο μια νέα ισχύ μετά τις μογγολικές επιδρομές και αργότερα έφεραν τον τίτλο «χαν» στο Αφγανιστάν και τη βόρειο Ινδία. Πολύ αργότερα ο τίτλος υιοθετήθηκε από τους γηγενείς ως όνομα. Ο τίτλος Χαγάνος αποδίδεται ως Χαν των χαν (Χάνος των Χάνων) και ήταν ο τίτλος του Τζενγκίς Χαν και των λοιπών απογόνων-κυβερνητών σε αρρενογραμμική γραμμή διαδοχής.

Σημειώσεις

Παραπομπές

Βιβλιογραφία 
 Fairbank, John King 1978, The Cambridge History of China . Cambridge University Press
 Grousset René 1988, The Empire of the Steppes: A History of Central Asia. Rutgers University Press. ISBN 0-8135-1304-9.
 Henning, W. B., «A Farewell to the Khagan of the Aq-Aqataran», Bulletin of the School of Oriental and African studies - University of London", Vol 14, No 3, 501-522.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 on-line encyclopaedia on all Bengal, Αγγλ
 Etymology OnLine
 RoyalArk- see under each present country
 Princely states in British India 
 WorldStatesmen- see under each present country

Τίτλοι ευγενείας
Ηγεμονικοί τίτλοι
Τουρκικοί τίτλοι
Μογγολική Αυτοκρατορία
Μογγολικοί τίτλοι ευγενείας
Ανδρικοί κοινωνικοί τίτλοι