Κουφάλια

Τα Κουφάλια (παλιά ονομασία Ίχναι) είναι πόλη της Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης στη Μακεδονία. Είναι έδρα του Δήμου Χαλκηδόνος σύμφωνα με το πρόγραμμα «Καλλικράτης». Έχει πληθυσμό 7.522 κατοίκους σύμφωνα με την απογραφή του 2021 , ενώ η δημοτική ενότητα Κουφαλίων (Κουφάλια και Πρόχωμα) 9.462 κατοίκους. Τα Κουφάλια βρίσκονται βορειοδυτικά της Θεσσαλονίκης, στη δυτική όχθη του Αξιού. Απέχουν από τη Θεσσαλονίκη 35 χλμ. και βρίσκονται στα όρια των περιφερειακών ενοτήτων Θεσσαλονίκης και Πέλλας.

Ιστορία 
Στην αρχαιότητα βρισκόταν εκεί η αρχαία πόλη Ίχναι ή Ιχναί. Κατά την διάρκεια των ελληνιστικών χρόνων άποικοι από την μακεδονική πόλη έκτισαν μια ομώνυμη πόλη στην αρχαία βόρεια Μεσοποταμία. Κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας ήταν μικτό χωριό και διοικητικά ανήκε στο ναχιγιέ του Βαρδάρη. Παλιά, υπήρχαν δύο οικισμοί, το Κάτω Κουφάλοβο και το Άνω Κουφάλοβο, οι οποίοι συνοπτικά αναφέρονταν ως Κουφάλια. Το 1862 είχε 106 σπίτια.

Τα Κουφάλια Θεσσαλονίκης έγιναν αποδέκτες μεγάλου αριθμού Θρακών προσφύγων από το Καβακλί, μια από τις μεγαλύτερες πόλεις της Ανατολικής Ρωμυλίας (σήμερα ανήκει στη Βουλγαρία). Από το 1906 έως το 1925, περίπου 22.000 Έλληνες εγκατέλειψαν το Καβακλί καθώς και τα περίχωρά του και εγκαταστάθηκαν στη Μακεδονία. Στη θέση Λιβαδίτσα των Κουφαλίων Θεσσαλονίκης, κτίσθηκε και λειτουργεί προσκύνημα το Ιερό Ίδρυμα Ελλήνων Ανατολικής Ρωμυλίας - Η Αγία Τριάδα, από το Ίδρυμα Ανατολικορωμυλιωτών «Αγία Τριάδα», όπου εγκαταστάθηκε η εικόνα της Αγίας Τριάδος των Θρακών προγόνων, που μεταφέρθηκε το 1990 από το μοναστήρι της Αγίας Τριάδας του Καβακλίου Ανατολικής Ρωμυλίας (Βόρειας Θράκης).

Μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και με την ήττα της Βουλγαρίας, υπογράφηκε η Συνθήκη του Νεϊγύ στις 27 Νοεμβρίου 1919. Η συνθήκη αυτή προέβλεπε αμοιβαία ανταλλαγή πληθυσμών μεταξύ της Ελλάδας και της Βουλγαρίας. Σήμερα οι πρόσφυγες από την Ανατολική Ρωμυλία αποτελούν το 80% του πληθυσμού του Δ. Δ. Κουφαλίων. Το υπόλοιπο ποσοστό του πληθυσμού αποτελείται κυρίως από γηγενείς Μακεδόνες όπου διέμεναν στα κάτω Κουφάλια και λίγοι από αυτούς διέμεναν στο σημερινό χωρίο, ασχολούνταν με την κτηνοτροφία και ήταν αυτοί που δέχτηκαν τους πρόσφυγες από την Ανατολική Ρωμυλία, τους Πόντιους, τους Θρακιώτες και τους πρόσφυγες από τη Μικρά Ασία μετά την Μικρασιατική Καταστροφή.

Εκπαίδευση 
Στα Κουφάλια λειτουργούν: 1 παιδικός σταθμός, 5 νηπιαγωγεία, 4 δημοτικά σχολεία, 1 γυμνάσιο, 1 γενικό και 1 επαγγελματικό λύκειο, καθώς και το Ι.Ε.Κ. Κουφαλίων.

Πολιτισμός 
Το πολιτιστικό κέντρο «Κωνσταντίνος Χατζάκος» διαθέτει αίθουσα εκδηλώσεων και στεγάζει τη Δημοτική Βιβλιοθήκη. Στην πόλη λειτουργεί επίσης Δημοτικό Ωδείο, ενώ οι πολιτιστικοί σύλλογοι «Αριστοτέλης», «Καβακλί» και «Μακεδονία» διοργανώνουν διάφορες εκδηλώσεις.

Συγκοινωνία 
Τα Κουφάλια συνδέονται με τη Θεσσαλονίκη με αστικά λεωφορεία του ΟΑΣΘ. Επιπλέον, το ΚΤΕΛ του νομού Κιλκίς διασχίζει την κωμόπολη με συγκεκριμένα δρομολόγια.

Βιομηχανία 
Το εργοστάσιο της ΜΕΒΓΑΛ ιδρύθηκε στα Κουφάλια το 1950 και καταλαμβάνει μία μεγάλη έκταση στο βόρειο άκρο της πόλης. Ξεκίνησε αρχικά με τη συλλογή γάλακτος και την παραγωγή τυριών, ενώ σήμερα αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες γαλακτοβιομηχανίες της χώρας, παράγοντας μεγάλη ποικιλία γαλακτοκομικών προϊόντων.

Ιεροί Ναοί και Μονές 
Οι Ιεροί Ναοί Αγίου Αθανασίου (πολιούχου), Αγίου Γεωργίου και Αγίου Τρύφωνος είναι οι μεγαλύτεροι ναοί της πόλης, ενώ το Ιερό Ησυχαστήριο Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά, το οποίο ιδρύθηκε το 1982, είναι από τα πιο γνωστά της περιοχής. Υπάρχει και ο ιερός ναός της Αγίας Τριάδας στην περιοχή των νεκροταφείων αποτελεί παλιά εκκλησία όπου κάηκε στα προγενέστερα χρόνια και ανακατασκευάστηκε. Στη θέση Λιβαδίτσα των Κουφαλίων Θεσσαλονίκης, κτίσθηκε και λειτουργεί το προσκύνημα Ιερό Ίδρυμα Ελλήνων Ανατολικής Ρωμυλίας - Η Αγία Τριάδα, όπου εγκαταστάθηκε η εικόνα της Αγίας Τριάδος που μεταφέρθηκε το 1990 από το μοναστήρι της Αγίας Τριάδας του Καβακλίου.

Υγεία 
Το Κέντρο Υγείας Κουφαλίων ανήκει στην 3η Υ.ΠΕ. Μακεδονίας και είναι το μοναδικό στον Δήμο Χαλκηδόνος.

Προσωπικότητες 
 Μαυρουδής Μπουγαΐδης, Έλληνας ποδοσφαιριστής

Παραπομπές 

Δήμος Χαλκηδόνος
Κωμοπόλεις του νομού Θεσσαλονίκης