Ζυγός Καβάλας

Ο  Ζυγός Καβάλας, είναι κωμόπολη του νομού Καβάλας. Διοικητικά ανήκει στον Δήμο Καβάλας. Στη δημοτική κοινότητα Ζυγού, στην οποία περιλαμβάνεται και ο οικισμός Νέος Ζυγός, το 2021 είχε 1.574 κάτοικους, από 2.057 το 2011. Ο Ζυγός είναι ενωμένος οικιστικά και με το Κρυονέρι.

Στις αρχές του 20ου αιώνα, παρατηρείται ότι το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού είναι Θράκες απόγονοι πληθυσμών που μετακινήθηκαν προκειμένου να εξυπηρετήσουν τις ανάγκες του μακεδονικού κράτους στη διαδικασία εξόρυξη χρυσού, από τα πλούσια κοιτάσματα της μακεδονικής γης.

Αυτοί οι πληθυσμοί παρέμειναν στην περιοχή και μετά την παρακμή του μακεδονικού κράτους στη συνέχεια πιθανότατα αποδέχτηκαν τη χριστιανική θρησκεία και αποτέλεσαν μέρος του μεγάλου Βυζαντινού κράτους. Αργότερα όμως στην πτώση του Βυζαντίου, αυτή όπως και πολλοί άλλοι αποδέχονται το νέο θρήσκευμα που τους επιβάλλεται, γίνονται μουσουλμάνοι και ακολουθούν τον οδικό χάρτη που τους επιβάλλεται από την Οθωμανική αυτοκρατορία μέχρι τις αρχές του εικοστού αιώνα, όπου μετά την μικρασιατική καταστροφή μπαίνουν και αυτοί οι πληθυσμοί η διαδικασία της ανταλλαγής. 

Από το 1922 και μετά, στο χωριό εγκαθίστανται αρχικά Θράκες, στη συνέχεια Μικρασιάτες, Σαρακατσάνοι και τέλος οι Πόντιοι. Το ανομοιογενές αυτό πλήθος, συμβιώνει για δύο περίπου έτη με τους εναπομείναντες Θράκες μουσουλμάνοι, έως την ανταλλαγή του πληθυσμού το 1924, όταν οι τελευταίοι, αποχώρησαν οριστικά.

Κατά το διάστημα εκείνο, η κύρια επαγγελματική ενασχόληση των κατοίκων είναι η καπνοφυτεία, η καλλιέργεια αγρών και μικρών κήπων και τα αρχικά στάδια της κτηνοτροφίας. Η κυβέρνηση διέθεσε σε κάθε προσφυγική οικογένεια ένα βοοειδές και έναν όνο. Επίσης, χορηγήθηκαν διάφορα γεωργικά εργαλεία, δύο στρέμματα αγρού για φύτευση καπνού, δύο στρέμματα αραβοσίτου και δύο στρέμματα κριθαριού. Σήμερα, οι κάτοικοι ως επί το πλείστον, ασχολούνται στις κοντινές βιοτεχνίες ως εργατικό δυναμικό και γενικότερα στην ευρύτερη περιοχή της Καβάλας.

Το 1991 δημιουργήθηκε ο Οικισμός Παλιννοστούντων Ομογενών Ελλήνων της πρώην Ε.Σ.Σ.Δ., τον λεγόμενων, λανθασμένα, Ρωσσοπόντιων.

Ονομασία
Υπάρχουν πολλές εκδοχές  για την ονομασία της κωμόπολης. Μία από αυτές είναι το γεγονός ότι η κώμη είναι χτισμένη σαν ζυγός ενώ μία άλλη και πιθανότερη από τον ποταμό Ζυγάκτη (καὶ ποταμὸς ἔστι Ζυγάκτης, ἐν ᾧ Τοῦ Θεοῦ περῶντος τὸ ἅρμα τὸν ζυγὸν ἄξαι λέγουσι καὶ τῷ ποταμῷ γενέσθαι τὸ ὄνομα. Κατωφερὲς δ 'ἐστὶ τὸ πεδίον, ὡς ἐπιδέξιον μὲν εἶναι τοῖς ἄνωθεν ὁρμῶσιν ἐκ τῶν Φιλίππων, ἄναντες δὲ τοῖς ἐξ Αμφιπόλεως βιαζομένοις.).

Ομάδες
Η ομάδα της κωμόπολης είναι ο Μουσικογυμναστικός σύλλογος ο Απόλλων  και Άρης Ζυγού όπου το 1952 έφτασε στα ημιτελικά του Κυπέλλου Μακεδονίας και έχει αγωνιστεί στην Δ' Εθνική κατηγορία.

Κωμοπόλεις του νομού Καβάλας
Δήμος Καβάλας