Αγγελική Παναγιωτάτου

Η Αγγελική Παναγιωτάτου (1878 - 1954) από τη Θηνιά Κεφαλλονιάς ήταν η πρώτη γυναίκα που αποφοίτησε από την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Βιογραφία

Σπουδές, ιατρικό και πανεπιστημιακό έργο 
Γεννήθηκε το 1878. Σπούδασε στην Αρσάκεια μαζί με την αδελφή της Αλεξάνδρα από όπου αποφοίτησε με άριστα. Στη συνέχεια απέκτησε το απολυτήριο της Βαρβακείου Σχολής για να εισαχθεί στο Πανεπιστήμιο. Αφού σπούδασε ιατρική στην Αθήνα (γράφτηκε στην Ιατρική Σχολή το 1895) και ειδικεύτηκε στην μικροβιολογία, εγκαταστάθηκε στην Αίγυπτο όπου μελέτησε τροπικές ασθένειες. Για το έργο της τιμήθηκε το 1902 με το παράσημο του Τάγματος του Νείλου. Έγινε υφηγήτρια επιδημιολογίας το 1908 και καθηγήτρια Υγιεινής το 1947 στην Ιατρική Σχολή της Αθήνας και το 1950 εκλέχτηκε αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών.

Υφηγήτρια και αντιδράσεις 
Η πρώτη της παράδοση ως υφηγήτριας έγινε στις 10 Μαρτίου 1910 και στη διάρκειά της προκλήθηκαν επεισόδια από φοιτητές, οι οποίοι διαμαρτυρήθηκαν για την παραβίαση του άγραφου πανεπιστημιακού "άβατου" από μία γυναίκα.

Γράμματα 
Η Παναγιωτάτου με το ψευδώνυμο Άνγκελ Ναγιώ κυκλοφόρησε το βιβλίο "Στα θάμβη των φαραώ" στην Αίγυπτο.

Το 1934 ίδρυσε (του οποίου υπήρξε πρόεδρος) το πρώτο ελληνικό φιλολογικό σαλόνι στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου, τη Φιλολογική Συντροφιά Ελληνίδων Κυριών Αλεξανδρείας, το οποίο λειτούργησε μέχρι το θάνατό της.

Διαθήκη και Σύλλογος Ελλήνων Επιστημόνων «Πτολεμαίος ο Α΄» στην Αλεξάνδρεια  
Η Αγγελική Παναγιωτάτου με την εγκατάστασή της στην Αλεξάνδρεια ανέπτυξε πολυσχιδή  επιστημονική, πολιτιστική, φιλανθρωπική δραστηριότητα. Μετείχε ενεργά στις δραστηριότητες του Συλλόγου Ελλήνων Επιστημόνων «Πτολεμαίος ο Α' » (έτος ιδρύσεως 1908), του οποίου διατέλεσε Πρόεδρος το  διάστημα των ετών 1942-1944. Στις 12 Ιανουαρίου του 1954, δώδεκα ημέρες προ του θανάτου της, συντάσσοντας την διαθήκη της δώρησε την ἐπαυλή της στην Ελληνικὴ Κοινότητα Αλεξανδρείας με όρο στο εξής να στεγασθεί σε αυτήν ο Σύλλογος «Πτολεμαίος ο Α΄», όπου και αυτός στεγάζεται από το 1957 έως σήμερα. Τον Ιανουάριο του 1961, έγινε μνημόσυνο για τα 7 χρόνια από το θάνατό της. Έκτοτε έως σήμερα στην βίλα της διατηρούνται κατά μουσειακό τρόπο το γραφείο της, προσωπικά και οικογενειακά της ενθυμήματα και αντικείμενα, όπως και όλη η βιβλιοθήκη της. 

Το 2017, με την συμπλήρωση 60 χρόνων λειτουργίας του Συλλόγου «Πτολεμαίος ο Α΄» στην έπαυλή της, καθιερώθηκε κατά το τέλος του Ιανουαρίου εκάστου έτους, να τελείται ετήσιο μνημόσυνο και τρισάγιο στον τάφο της, προς τιμήν και υπέρ αναπαύσεως της ψυχής της. Έκτοτε ο Σύλλογος τέλεσε ανελλιπώς τα μνημόσυνα· στις 23 Ιανουαρίου 2017 και στις 4 Φεβρουαρίου 2018 και στις 10 Μαρτίου 2019.

Εργογραφία
Έργα της: 
 Η υγιεινή παρά τοις Αρχαίοις Έλλησι (1924, για το οποίο βραβεύτηκε από τη Γαλλική Ακαδημία Επιστημών), 
 Μαθήματα υγιεινής, 
 Υγιεινή και επιδημιολογία, 
 Μαθήματα μικροβιολογίας κ.ά.

Πηγές
 Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς Μπριτάνικα, τόμ. 41
Αγγελική Παναγιωτάτου, από το Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης & Ηλεκτρονικού Περιεχομένου

Παραπομπές

Έλληνες μικροβιολόγοι