Πέττεια

Η πέττεια (ή πεττεία/πεσσεία) ήταν επιτραπέζιο παιχνίδι στρατηγικής που έπαιζαν οι αρχαίοι Έλληνες.

Το παιχνίδι είναι γνωστό από την αρχαιότητα. Σύμφωνα με τους Έλληνες, ήταν ανακάλυψη του Παλαμήδη. Συναντάται όμως και σε αρχαιότερα μνημεία των Αιγυπτίων. Ο Όμηρος το αναφέρει στην Οδύσσεια, όπου μνημονεύει τους μνηστήρες της Πηνελόπης να παίζουν πέττεια: 

Αναφορά κάνει και ο Αθήναιος ο Ναυκρατίτης στους Δειπνοσοφιστές στις αρχές του 3ου αιώνα ΜΚΕ, όπου αναπαρήγαγε μια πλέον χαμένη εκδοχή, που παρείχε προγενέστερος ομηρικός σχολιαστής:

Και ο Πλάτων αναφέρει στον διάλογο Φαίδρος έναν μύθο από την Αρχαία Αίγυπτο για την δημιουργία του παιχνιδιού:

Περιγραφή του παιχνιδιού

Οι κανόνες του παιχνιδιού δεν διασώθηκαν. Σκοπός του παιχνιδιού ήταν να αποικλειστούν τα πούλια του αντιπάλου, έτσι ώστε να μην μπορεί να κάνει κίνηση. 

Σε μια φιγούρα τερακότας που βρέθηκε στα βασιλικά ανάκτορα της Αθήνας βλέπουμε μια σκηνή πέττειας. Δυο παίκτες είναι καθισμένοι αντικριστά και τόσο κοντά που τα γόνατά τους ακουμπάνε, ενώ ένας τρίτος παρατηρεί το παιχνίδι με έντονο ενδιαφέρον. Ο ένας παίχτης που γέρνει το κάθισμα προς τα πίσω έχει γένια και μοιάζει με άντρα, ενώ ο άλλος παίκτης έχει μακρυά μαλλιά και φοράει γυναικεία ενδύματα. Πάνω στα γόνατα οι δύο παίκτες έχουν μια βαριά σανίδα, της οποίας η επάνω επιφάνεια είναι χωρισμένη σε τετράγωνα. Πάνω στην σανίδα είναι σκόρπια αραδιασμένα δώδεκα μεγάλα πούλια. Η γυναίκα μάλλον έκανε μια απροσδόκητη κίνηση και κέρδισε το παιχνίδι. Ο άνδρας φαίνεται να αμφισβητεί την ορθότητα της έκβασης του παιχνιδιού, γι'αυτό και η γυναίκα κρατάει τα χέρια της επάνω από το παιχνίδι, ενώ  γίνεται η συζήτηση. Ο παρατηρητής παρακολουθεί με ενδιαφέρον την συζήτηση ή παίρνει το μέρος της γυναίκας.

Η πέττεια στους Ρωμαίους
Το παιχνίδι διαδόθηκε με το όνομα ludus latrunculorum ή latrunculi και στους Ρωμαίους. Αντί για πούλια υπάρχουν πιόνια και αξιωματικοί. Οι κινήσεις που κάνουν είναι σε ευθεία γραμμή ή κάνοντας άλματα. Σκοπός του παιχνιδιού ήταν να κερδηθεί το παιχνίδι χάνοντας όσο το δυνατόν λιγότερα πιόνια.

Έχουν βρεθεί πιόνια της Ρωμαϊκής εποχής που έχουν χρώμα κίτρινο, κόκκινο και μαύρο.

Παραπομπές

Πηγές 
 
 
 

Αρχαία παιχνίδια