Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου 1978

Το Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου του 1978 ήταν η 11η διοργάνωση και διεξάχθηκε στην Αργεντινή από την 1η Ιουνίου μέχρι τις 25 Ιουνίου. Το τρόπαιο κατέκτησε η οικοδέσποινα Αργεντινή που νίκησε στον τελικό της διοργάνωσης την Ολλανδία με 3-1 στην παράταση. Ήταν η πρώτη κατάκτηση για την Αργεντινή και η 5η κατάκτηση τροπαίου από χώρα που διοργανώνει τους αγώνες. Επίσης, ήταν το πρώτο Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου που μεταδόθηκε έγχρωμο στην Ελλάδα.

Η πρωτιά της Αργεντινής προέκυψε τότε με αμφισβητούμενο τρόπο. Ισοβάθμισε με τη Βραζιλία και κατέκτησε την πρώτη θέση στο δεύτερη φάση των ομίλων, που τις έδωσε την πρόκριση στον τελικό, με το κριτήριο των περισσότερων γκολ. Παίζοντας χρονικά τελευταία, γνώριζε το αποτέλεσμα της Βραζιλίας (3-1 την Πολωνία) και κέρδισε με έξι γκολ το Περού. Το 6-0 της Αργεντινής θεωρείται ένα από τα μεγαλύτερα ποδοσφαιρικά σκάνδαλα και ώθησε τη FIFA να αλλάξει τον κανονισμό διεξαγωγής των αγώνων των Παγκοσμίων Κυπέλλων, θεσπίζοντας ότι οι τελευταίοι αγώνες των ομίλων θα ξεκινούν ταυτόχρονα.

Παρ' αυτά, η Αργεντινή διέθετε ταλαντούχα ομάδα, που έπαιζε επιθετικό ποδόσφαιρο το οποίο πρέσβευε ο 40χρονος προπονητής της Σέσαρ Λουίς Μενότι. Οι περισσότεροι παίκτες ήταν χωρίς διεθνή εμπειρία αγωνιζόμενοι σε ομάδες της χώρας τους (με εξαίρεση τον Μάριο Κέμπες που είχε ήδη καταξιωθεί και στην Ευρώπη) και η κατάκτηση του τίτλου τους έδωσε την ευκαιρία να αποδείξουν το ταλέντο τους στα μεγαλύτερα ευρωπαϊκά πρωταθλήματα τα επόμενα χρόνια. Από τη διοργάνωση έλειπαν οι δύο κορυφαίοι παίκτες του κόσμου εκείνη την εποχή, με τους Γιόχαν Κρόιφ και Φραντς Μπεκενμπάουερ να έχουν αποσυρθεί από τις εθνικές τους ομάδες. Ακόμα και έτσι όμως, η Ολλανδία διέθετε επίσης ισχυρή ομάδα με όλους τους υπόλοιπους παίκτες που είχαν φτάσει στον τελικό του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 1974, μεταξύ αυτών και παίκτες από τη μεγάλη ομάδα του Άγιαξ της δεκαετίας του 1970. Είχε, όμως, την ιστορική ατυχία να συμμετάσχει σε δύο συνεχόμενους τελικούς Παγκοσμίου Κυπέλλου (του 1974 και του 1978) με αντιπάλους τις ομάδες από τις διοργανώτριες χώρες και να τους χάσει και τους δύο, με αποτέλεσμα να αναφέρεται συχνά από τότε ως «η βασίλισσα χωρίς στέμμα».

Στατιστικά, στη διοργάνωση αυτή έγιναν 38 αγώνες και σημειώθηκαν συνολικά 102 γκολ, δίνοντας έτσι μέσο όρο 2,68 γκολ ανά αγώνα. Ο συνολικός αριθμός των θεατών ήταν 1.546.151 και ο μέσος όρος ήταν 40.688 θεατές ανά αγώνα.

Επιλογή διοργανωτή 

Η απόφαση για τον οικοδεσπότη του Παγκοσμίου Κυπέλλου 1978 ελήφθη στις 6 Ιουλίου 1966, δηλαδή 12 χρόνια πριν την πραγματοποίηση των αγώνων. Ταυτόχρονα αποφασίστηκε η επιλογή διοργανωτή και για τα Παγκόσμια Κύπελλα του 1974 και του 1982. Υποψήφιοι για τις διοργάνωση του 1978 ήταν το Μεξικό και η Αργεντινή, αλλά επειδή το Μεξικό είχε αναλάβει τη διοργάνωση του 1970, τη διοργάνωση του 1978 ανάλαβε η Αργεντινή χωρίς άλλον υποψήφιο. Στη συνέχεια υπήρξαν αντιδράσεις λόγω του δικτατορικού καθεστώτος που είχε επιβληθεί στην Αργεντινή από το 1976 με πραξικόπημα των στρατιωτικών, κυρίως από τις ευρωπαϊκές χώρες που πίεσαν τον πρόεδρο της FIFA, Ζοάο Χαβελάνζε, να δώσει τη διοργάνωση στη Βραζιλία. Πολλές χώρες μάλιστα (μεταξύ αυτών εντονότερα η Ολλανδία) απείλησαν να μποϊκοτάρουν την διοργάνωση, αλλά τελικά μετά από πιέσεις της FIFA έλαβαν μέρος στο τουρνουά κανονικά.

Ο επικεφαλής της χούντας Χόρχε Ραφαέλ Βιδέλα δεν ήταν φίλαθλος του ποδοσφαίρου, αλλά ήθελε το Παγκόσμιο Κύπελλο για να το χρησιμοποιήσει ως όργανο προπαγάνδας τόσο μέσα στη χώρα (η οποία είχε αρχίσει να βρίσκεται σε κρίση εκείνη τη δεκαετία), όσο και έξω από τα σύνορα. «Η Αργεντινή είναι μια χώρα στην οποία βασιλεύει η τάξη. Εγώ δεν είδα πουθενά έστω και έναν πολιτικό κρατούμενο», είχε δηλώσει ο αρχηγός της ομάδας της Δυτικής Γερμανίας Μπέρτι Φογκτς, ενώ ο Χένρι Κίσινγκερ, που παρακολούθησε τους αγώνες δήλωνε ότι «αυτή η χώρα έχει ένα λαμπρό μέλλον σε όλα τα επίπεδα». Η επιδίωξη της στρατιωτικής ηγεσίας της χώρας είχε εν μέρει επιτευχθεί λαμβάνοντας υπόψη και την κατάκτηση του τίτλου από τους γηπεδούχους.

Προκριματικά 

Στα προκριματικά του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 1978 συμμετείχαν 107 εθνικές ομάδες και διαγωνίστηκαν για τις 16 θέσεις που δόθηκαν για την τελική φάση του Παγκοσμίου Κυπέλλου. Οι 2 από τις 16 θέσεις καλύφθηκαν από την προηγούμενή νικήτρια Δυτική Γερμανία και την διοργανώτρια Αργεντινή. Έκπληξη προκάλεσαν ο αποκλεισμός της Αγγλίας, της Σοβιετικής Ένωσης, της Γιουγκοσλαβίας, του Βελγίου, της Βουλγαρίας και της πρωταθλήτριας Ευρώπης το 1976 Τσεχοσλοβακίας. Για πρώτη φορά στην διοργάνωση συμμετείχαν το Ιράν και η Τυνησία. Οι «αετοί της Καρχηδόνας» βρέθηκαν εκεί από μια τυχερή ευκαιρία, αφού είχαν τιμωρηθεί λίγους μήνες νωρίτερα επειδή εγκατέλειψαν το γήπεδο πριν από τον κανονισμό κατά τη διάρκεια ενός αγώνα για το Κύπελλο Εθνών Αφρικής με τη Νιγηρία. Αυτό το αδίκημα οδήγησε σε δύο χρόνια αποκλεισμό για την ομάδα. Η Αφρικανική Ποδοσφαιρική Συνομοσπονδία είχε απειλήσει να ζητήσει από τη FIFA να εφαρμόσει την ποινή και στο Παγκόσμιο Κύπελλο. Σε τέτοιες συνθήκες, οι Τυνήσιοι έζησαν 10 ημέρες αγωνίας, που ήταν ο χρόνος που χρειάστηκε για να ληφθεί η απόφαση ότι θα ήταν πολύ περίπλοκο, τόσο κοντά στην έναρξη του Παγκοσμίου Κυπέλλου, να οριστεί ένας νέος αφρικανός εκπρόσωπος για να ταξιδέψει στο Αργεντινή. Αφού θα ήταν η τελευταία εμφάνιση του Τυνησία στο διεθνές ποδόσφαιρο για πολύ καιρό, οι παίκτες της είχαν βρει επιπλέον κίνητρο.

Οι ομάδες 

Οι 16 ομάδες που εξασφάλισαν την συμμετοχή τους στην τελική φάση του Μουντιάλ 1978 ήταν οι εξής:

Στάδια 

Για την τελική φάση χρησιμοποιήθηκαν τα εξής 6 στάδια

Διαιτητές

Φάση Ομίλων 

Από τα πιο αξιοσημείωτα της πρώτης φάσης των ομίλων ήταν η πρώτη νίκη αφρικανικής ομάδας στην ιστορία της διοργάνωσης. Πριν από το παιχνίδι, η Τυνησία και το Μεξικό γνώριζαν ότι θα ήταν πολύ δύσκολο και για τους δύο να περάσουν στην άκρη του δεύτερου γύρου του πρωταθλήματος του 1978, αφού είχαν κληρωθεί στον ίδιο όμιλο με Πολωνία και την παγκόσμια πρωταθλήτρια Δυτική Γερμανία. Μεξικό και Τυνησία αντιμετώπισαν το ένα το άλλο την επόμενη ημέρα του αγώνα των δύο φαβορί με την επιθυμία να προχωρήσου στον όμιλο, έστω και για λίγες μέρες. Η Τυνησία ήταν ο μεγάλος άγνωστος και δεν είχε πολλές ευκαιρίες κόντρα στο Μεξικό, που μέχρι τότε ήταν ήδη τακτικός σε αυτά τα ραντεβού. Η Τυνησία επικράτησε με 3-1, επιτυγχάνοντας την ιστορική νίκη για το ποδόσφαιρο της Αφρικής.

Όλες οι ώρες που αναγράφονται είναι οι τοπικές ώρες Αργεντινής UTC -3

1η Φάση Ομίλων

1ος Όμιλος

2ος Όμιλος

3ος Όμιλος

4ος Όμιλος

2η Φάση Ομίλων

1ος Όμιλος

2ος Όμιλος

Ο αγώνας Αργεντινής - Περού 

Είναι ένας σκανδαλώδης αγώνας που περιβάλλεται από διαμάχες και συζητείται από τους θεωρητικούς συνωμοσίας μέχρι σήμερα. Ωστόσο, δεδομένου ότι τίποτα ποτέ δεν αποδείχθηκε, ο αγώνας έμεινε στην ιστορία με το αποτέλεσμά του.

Η πίεση πάνω στην εθνική Αργεντινής για πρόκριση στον τελικό και κατάκτηση του τροπαίου ήταν πολύ μεγάλη. Επίσης, η μορφή της διοργάνωσης πολύ διαφορετική από αυτή που είναι τώρα, με δύο φάσεις ομίλων το 1978 (όπως είχε συμβεί επίσης και στη διοργάνωση του 1974) και στο δεύτερο γύρο έπρεπε μια ομάδα να τερματίσει στην κορυφή του ομίλου για να παίξει στον τελικό, ενώ όποια ομάδα τερμάτιζε στη δεύτερη βαθμολογική θέση έπαιζε μετά στον μικρό τελικό.

Πηγαίνοντας στον τελευταίο γύρο της δεύτερης φάσης των ομίλων, η Βραζιλία και η Αργεντινή ήταν στην κορυφή του βαθμολογικού πίνακα με τέσσερις βαθμούς η καθεμία, έχοντας έρθει ισοπαλία μεταξύ τους με 0-0 και οι δύο τελευταίοι αγώνες θα παίζονταν στις 21 Ιουνίου 1978. Η Αργεντινή είχε ένα πλεονέκτημα, ωστόσο, επειδή οι δύο τελευταίοι αγώνες τότε δεν άρχιζαν ταυτόχρονα και ο αγώνας της με το Περού θα άρχιζε στις 19:15 δηλαδή μετά τον αγώνα της Βραζιλίας με την Πολωνία, που θα άρχιζε στις 16:45.

Επομένως, πηγαίνοντας στον τελευταίο αγώνα τους με το Περού θα γνώριζαν το αποτέλεσμα που θα χρειαζόταν για να μπορέσουν να προχωρήσουν. Η Βραζιλία νίκησε με 3-1 και ανάγκασε την Αργεντινή να χρειάζεται νίκη με τέσσερα γκολ διαφορά για να μπορέσει να προκριθεί στον τελικό, κάτι που φαινόταν ιδιαίτερα δύσκολο με βάση την αξία των ομάδων. 

Ο κόσμος στο Στάδιο Χιγάντε ντε Αρρογίτο, στο Ροσάριο, εκείνο το βράδυ έδωσε τεράστια ώθηση στην ομάδα της Αργεντινής. Η εθνική Αργεντινής, όμως, ξεκίνησε προβληματικά: το Περού είχε μια εξαιρετική ευκαιρία να πάρει το προβάδισμα, αλλά δεν τα κατάφερε. Η Αργεντινή μπόρεσε να ηρεμήσει και μετά από 21 λεπτά αγώνα, ο Μάριο Κέμπες σκόραρε για πρώτη φορά. Μόλις 2 λεπτά πριν λήξει το ημίχρονο, ο Αλμπέρτο ​​Ταραντίνι, με κεφαλιά από κόρνερ έδωσε στην Αργεντινή προβάδισμα με 2-0. Στο δεύτερο ημίχρονο ο Κέμπες σημείωσε το τρίτο μετά από μόλις τέσσερα λεπτά, στο 49', και μόλις ένα λεπτό αργότερα, ο Λεοπόλδο Λούκε με εντυπωσιακή κεφαλιά - ψαράκι πέτυχε το τέταρτο γκολ που χρειαζόταν η Αργεντινή. Δεν θα σταματούσαν όμως εκεί και πέτυχαν άλλα δύο γκολ και τελικό σκορ 6-0, απέναντι σε ένα Περού εμφανώς υποτονικό στο δεύτερο ημίχρονο.

Μετά το τέλος του αγώνα, οι Βραζιλιάνοι υποστήριξαν ότι το παιχνίδι το «έδωσε» το Περού. Ως αντάλλαγμα φέρεται ποσότητα σιταριού και ξεπάγωμα του τραπεζικού λογαριασμού του Περού στην κεντρική τράπεζα της Αργεντινής. Υπήρχε επίσης άμεση υποψία γύρω από τον αγώνα, γιατί ο Περουβιανός τερματοφύλακας Ραμόν Κιρόγα είχε γεννηθεί στην Αργεντινή. Κατά την επιστροφή τους στο αεροδρόμιο της Λίμα, οι παίκτες του Περού έγιναν αποδεκτοί με πέτρες από φιλάθλους που είχαν συγκεντρωθεί.

Ο τελικός 

Αφού τίποτα επιλήψιμο δεν προέκυψε επίσημα από εκείνο τον «αγώνα της ντροπής», το απόγευμα της 25ης Ιουνίου του 1978 στο Στάδιο Μονουμεντάλ, παρουσία 71.483 θεατών, η Αργεντινή του Σέσαρ Λουίς Μενότι παρατάσσεται απέναντι στην Ολλανδία του Ερνστ Χάπελ, που με βάση την μέχρι τότε απόδοσή της θα δικαιούταν τον τίτλο, μέσα σε ένα πλήθος που έκανε ότι ήταν δυνατό για να υποστηρίξει την εθνική Αργεντινής.

Ο πρώτος σκόρερ της διοργάνωσης Μάριο Κέμπες θα ανοίξει το σκορ στο 38ο λεπτό, όμως ο Νανίνγκα που έχει μπει ως αλλαγή θα ισοφαρίσει στο 82ο. Στις καθυστερήσεις, μία βαθιά μπαλιά πίσω φέρνει την μπάλα λίγο έξω από τη μικρή περιοχή των Αργεντινών. Ο Ρομπ Ρένσενμπρινκ μπαίνει στη φάση, αλλά το σουτ του στέλνει τη μπάλα σταματά στο δεξί δοκάρι. Οι δύο ομάδες οδηγούνται στην παράταση.

Με ακόμη ένα γκολ του Κέμπες (105ο λεπτό) και ένα του Μπερτόνι (116ο) το τρόπαιο γίνεται «αλμπισελέστε», με την αποστολή της Ολλανδίας να αρνείται να χαιρετήσει τους καθεστωτικούς με επικεφαλής το Χόρχε Βιντέλα κατά τη διάρκεια της απονομής. Ήταν η καλύτερη εμφάνιση της Αργεντινής στη διοργάνωση.

Κατά μια ιστορική ειρωνεία, η μοναδική ομάδα που έμεινε αήττητη σε αυτό το Παγκόσμιο Κύπελλο ήταν η Βραζιλία, που κατέκτησε όμως την τρίτη θέση. Δεν έπαιξε στον τελικό διότι κέρδισε το Περού «μόνο» με 3–0, ενώ η Αργεντινή το κέρδισε με 6–0 και προκρίθηκε αυτή από τον όμιλο του δεύτερου γύρου, λόγω καλύτερης διαφοράς τερμάτων. Αντιθέτως, η νικήτρια Αργεντινή είχε μία ήττα στον πρώτο γύρο, στον τρίτο αγώνα, από την Ιταλία με 1–0.

Μικρός Τελικός

Τελικός Παγκοσμίου Κυπέλλου 1978

Βραβεία

Καλύτερη ενδεκάδα 

Η καλύτερη ομάδα της διοργάνωσης σύμφωνα με ΤΗ FIFA ήταν η εξής:

Σκόρερ 
6 τέρματα
  Μάριο Κέμπες

5 τέρματα
  Ρομπ Ρένσενμπρινκ
  Τεόφιλο Κουμπίγιας

4 τέρματα
  Λεοπόλδο Λούκε
  Χανς Κρανκλ

Περισσότερα γκολ σε έναν αγώνα: 3 (χατ τρικ) από τον Περουβιανό Τεόφιλο Κουμπίγιας στον αγώνα Περού - Ιράν 4-1 και από τον Ολλανδό Ρομπ Ρένσενμπρινκ στον αγώνα Ολλανδίας - Ιράν 3-0.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Μουντιάλ 1978 - Αργεντινή
 Το τρόπαιο του Παγκοσμίου Κυπέλλου
 Η γέννηση του Παγκοσμίου Κυπέλλου
  Ζιλ Ριμέ - Ο εμπνευστής του Παγκοσμίου Κυπέλλου

 
Π