Γκεόργκι Μαλενκόφ

Ο Γκεόργκι Μαξιμιλιάνοβιτς Μαλενκόφ (Гео́ргий Максимилиа́нович Маленко́в, 8 Ιανουαρίου 1902 - 14 Ιανουαρίου 1988) ήταν Ρώσος πολιτικός, που πρωταγωνίστησε στη σοβιετική πολιτική σκηνή τα πρώτα χρόνια μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Για ένα πολύ μικρό διάστημα (Μάρτιος - Σεπτέμβριος 1953) διετέλεσε Γενικός Γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης, δηλ. ηγέτης της ΕΣΣΔ.

Βιογραφία

Τα πρώτα χρόνια & καταγωγή 
Γεννήθηκε στο Αρινμπούρκ της Ρωσικής Αυτοκρατορίας στις 8 Ιανουαρίου 1902, από μία οικογένεια με σλαβομακεδονικές ρίζες από την Οχρίδα. Έζησε ως έφηβος την Οκτωβριανή Επανάσταση και εντάχθηκε στον Κόκκινο Στρατό την περίοδο του Εμφυλίου Πολέμου. Μετά τον εμφύλιο ξεκίνησε την πολιτική του καριέρα και το 1938 έγινε προσωπικός γραμματέας του Ιωσήφ Στάλιν.

Πολιτική καριέρα 
Το 1946 εξελέγη για πρώτη φορά στο ανώτατο όργανο του ΚΚΣΕ, το Πολιτικό Γραφείο, και σε συμμαχία με τον επίσης πρωτάρη αλλά πανίσχυρο Λαβρέντι Μπέρια, αρχηγό της μυστικής αστυνομίας Εν Κα Βε Ντε, εκκαθάρισε τους ζντανοφικούς. Όταν ο Στάλιν πέθανε το 1953, οι Μαλενκόφ - Μπέρια μοιράσθηκαν τις ισχυρότερες κυβερνητικές θέσεις: ο πρώτος έγινε πρόεδρος του υπουργικού συμβουλίου (αντίστοιχο του πρωθυπουργού) και προσωρινός γενικός γραμματέας του ΚΚΣΕ, ενώ ο δεύτερος κράτησε το Υπουργείο Εσωτερικών Υποθέσεων (που ανέκτησε και την ευθύνη της μυστικής αστυνομίας).

Μία από τις πρώτες κινήσεις τους ήταν να απελευθερώσουν ενάμισι εκατομμύριο κρατουμένους από τα γκούλαγκ. Σύντομα όμως ο Μαλενκόφ έσπασε τη συμμαχία, συνωμότησε με τον Νικίτα Χρουστσόφ και οδήγησαν τον Μπέρια στο εκτελεστικό απόσπασμα (23 Δεκεμβρίου) ως προδότη και βιαστή - αμφότεροι φοβούνταν ότι ο Μπέρια αργά η γρήγορα θα τους εξόντωνε, εάν δεν το έκαναν αυτοί πρώτοι. Τρεις μήνες νωρίτερα (και ενώ ο Μπέρια ήταν στη φυλακή) ο Χρουστσόφ είχε εκλεγεί με τη στήριξη του Μαλενκόφ γενικός γραμματέας του ΚΚΣΕ. 

Η νέα διανδρία κυβέρνησε τη χώρα έως το 1955. Τον Φεβρουάριο αυτού του έτους ο Μαλενκόφ αποπέμφθηκε από την κυβέρνηση, με το αιτιολογικό ότι είχε υπάρξει στενός φίλος του Μπέρια και ότι καθυστερούσαν οι μεταρρυθμίσεις που είχε αναλάβει - επίσημα ανακοινώθηκε ότι παραιτήθηκε λόγω απειρίας στα οικονομικά. Εντούτοις κράτησε το πόστο του στο Πολιτικό Γραφείο του κόμματος.

Ως ανώτατο κομματικό στέλεχος ο Μαλενκόφ στήριξε τις χρουστσιοφικές πολιτικές της διεθνούς ύφεσης και του περιορισμού των εξοπλιστικών προγραμμάτων προς όφελος της παραγωγής καθημερινών αγαθών, αλλά έβλεπε με επιφύλαξη την αποσταλινοποίηση. Έτσι το 1957 συμμετείχε στην αποκληθείσα «Αντικομματική Ομάδα», μια φράξια στελεχών του Πολιτικού Γραφείου που αποπειράθηκε να καθαιρέσει τον Χρουστσιόφ. Οι Αντικομματικοί ηττήθηκαν και αποστερήθηκαν των κομματικών αξιωμάτων τους.

Διαγραφή & τέλος 
Το 1961 ο Μαλενκόφ διαγράφηκε και από απλό μέλος του ΚΚΣΕ. Μετατέθηκε δυσμενώς στο Καζακστάν, όπου τοποθετήθηκε διευθυντής ενός υδροηλεκτρικού φράγματος. Προς το τέλος της ζωής του είχε στραφεί στον Ορθόδοξο Χριστιανισμό. Πέθανε μακριά από τη δημοσιότητα στις 14 Ιανουαρίου 1988 στη Μόσχα, λίγες ημέρες μετά τα 86α γενέθλιά του.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

Σοβιετικοί πολιτικοί
Ρώσοι πολιτικοί
Γενικοί Γραμματείς του Κ.Κ.Σ.Ε