Σκωτικός Τύπος

Ο Αρχαίος και Αποδεδεγμένος Σκωτικός Τύπος του Ελευθεροτεκτονισμού, γνωστός απλά και ως Σκωτικός Τύπος, είναι μια ενιαία πνευματικά και εννοιολογικά σειρά 33 προοδευτικών βαθμών, οργανωμένων σε δύο διακριτές σειρές:
 Τον Συμβολικό Τεκτονισμό (1°- 3°) που συνήθως έχει διακριτή δομή και υπάγεται στη διοίκηση της οικείας Μεγάλης Στοάς.
 Τον Φιλοσοφικό Τεκτονισμό (4°- 33°), διοικούμενο από το Ύπατο Συμβούλιο (υπό την προεδρία του Υπάτου Μεγάλου Ταξιάρχη), που συνιστά και «φύλακα» (δηλαδή τον πνευματικό καθοδηγητή και «προστάτη») του Τύπου.

Ο Φιλοσοφικός Τεκτονισμός είναι μία από τις δύο κύριες εξελίξεις του Συμβολικού Τεκτονισμού (1°- 3°)  που ένας Διδάσκαλος Τέκτων μπορεί να ακολουθήσει για εμβάθυνση στις αρχές και έννοιες του Ελευθεροτεκτονισμού. Η άλλη κύρια εξέλιξη είναι ο Τύπος της Υόρκης, που καθιδρύθηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Συνοπτική Ιστορία 
Ο Σκωτικός Τύπος, ο οποίος άλλοτε αντιμετωπίζεται ως ανεξάρτητο σώμα με πλήρη εξουσία μόνο στους βαθμούς πέραν των συμβολικών, και άλλοτε ασκείται ως ενιαίο σύστημα μυητικής εξέλιξης από τον 1° έως τον  33° βαθμό, ακολούθησε μια πολύπλοκη εξελικτική πορεία κατά τη διάρκεια της οποίας ανεξάρτητοι βαθμοί και μικρότερα συστήματα βαθμών. Ενδεικτικά, αξίζει να αναφερθεί ο Τύπος της Τελειοποίησης ή Τύπος του Morin στη Γαλλία που περιλάμβανε 25 βαθμούς.  

Κατά την παράδοση, ο Φρειδερίκος ο Μέγας αναδιάρθρωσε τους βαθμούς από 25 σε 33, αποφασίζοντας να συνταχθούν σε ένα τεκτονικό σώμα όλα τα διαφορετικά Σκωτικά συστήματα, καθώς αυτά αποτελούν κλάδους «ενός και του αυτού δένδρου» όπως αναφέρουν τα Μεγάλα Συντάγματα που υπογράφτηκαν το 1786 στο Βερολίνο. 

Την 31 Μαΐου 1801, ιδρύεται στο Charleston (Νότια Καρολίνα) από τους Gentlemen of Charleston το πρώτο Ύπατο Συμβούλιο του Αρχαίου και Αποδεδεγμένου Σκωτικού Τύπου στην Shepheard’s Tavern, ενώ στις 22 Σεπτεμβρίου 1804 ιδρύεται από τον de Grasse-Tilly το πρώτο Ύπατο Συμβούλιο της Γαλλίας και της Ευρώπης. Από αυτή την ημερομηνία και εντεύθεν, υπάρχει ο Αρχαίος και Αποδεδεγμένος Σκωτικός Τύπος στην Ευρώπη, με την αυστηρή έννοια του όρου. 

Σύμφωνα με τον έγκριτο ιστορικό του Ελευθεροτεκτονισμού, Alain Bernheim, ειδικά οι συμβολικοί βαθμοί που αναπτύχθηκαν στη Γαλλία για τις ανάγκες του Σκωτικού Τύπου, βασίστηκαν στο Three Distinct Knocks που εκδόθηκε το 1760 στο Λονδίνο.

Ο Αρχαίος και Αποδεδεγμένος Σκωτικός Τύπος είναι αποτέλεσμα σημαντικού συγκρητισμού, συνδυάζοντας το «εγκυκλοπαιδικό» πνεύμα της εποχής με την αντίθεση σε ακραίες ιδεολογίες, τον οικουμενισμό, και τη σύνθεση ποικίλων παραδόσεων και ρευμάτων όπως ο Διαφωτισμός, ο Ιλλουνισμός, ο Ερμητισμός, η Καμπαλά, η ελληνική και λατινική φιλοσοφία, καθώς και στοιχεία από παλαιότερα και νεότερα τυπικά.

Ο Σκωτικός Τύπος στην Ελλάδα 
Η Μεγάλη Στοά της Ελλάδος ιδρύθηκε και άρχισε να λειτουργεί στην Ελλάδα υπό την ονομασία Γαληνοτάτη Μεγάλη Ανατολή της Ελλάδος το 1868, αφού η Μεγάλη Ανατολή της Ιταλίας με απόφαση του Μεγάλου Διδασκάλου παραχώρησε σχετική άδεια στις 16 Φεβρουαρίου 1867 στο μέχρι τότε Διευθυντήριο, που διοικούσε από το 1864 τον υφιστάμενο Ελληνικό Τεκτονισμό (με πρώτες καταγεγραμμένες στοές στις πόλεις Αθήνα, Πειραιά, Χαλκίδα, Πάτρα, Σύρο, Λαμία και Άργος).

Το Ύπατο Συμβούλιο του 33° του Αρχαίου και Αποδεδεγμένου Σκωτικού Τύπου της Ελλάδος ιδρύθηκε και εγκαταστάθηκε στην Αθήνα το έτος 1872, υπό του Δημητρίου Ροδοκανάκη που ανυψώθηκε στον 33° βαθμό από το Ύπατο  Συμβούλιο της Σκωτίας, με εξουσιοδότηση για την ίδρυση Υπάτου Συμβουλίου στην Ελλάδα.

Το 1936, η Γαληνοτάτη Μεγάλη Ανατολή της Ελλάδος μετονομάσθηκε σε Μεγάλη Στοά της Ελλάδος, και εδρεύει μέχρι σήμερα στην Αθήνα, επί της οδού Αχαρνών 19 και Σουρμελή, ενώ ο Σκωτικός Τύπος ήταν ο μόνος ενεργός Τεκτονικός Τύπος στην Ελλάδα μέχρι και το 1980, οπότε και ξεκίνησε η εισαγωγή του Τύπου της Υόρκης που οδήγησε το 1986 στη διάσπαση της Μεγάλης Στοάς της Ελλάδος και στη δημιουργία της Εθνικής Μεγάλης Στοάς της Ελλάδος, που εδρεύει έως σήμερα στο Τεκτονικό Μέγαρο της οδού Ερεσσού 38Α.

Ύστερα από την διάσπαση της Μεγάλης Στοάς της Ελλάδος, μέλη που διαφώνησαν με τις προωθούμενες από τον τότε Μεγάλο Διδάσκαλο αλλαγές στο καταστατικό, τις αρχές και τα τυπικά, αποχώρησαν διακηρύσσοντας την αποκλειστική προσήλωσή τους στον Αρχαίο και Αποδεδεγμένο Σκωτικό Τύπο, ίδρυσαν τη Μεγάλη Στοά της Ελλάδος του Αρχαίου και Αποδεδεγμένου Σκωτικού Τύπου το 1988, και προχώρησαν στη σύσταση του αντίστοιχου Υπάτου Συμβουλίου του 33° του Αρχαίου και Αποδεδεγμένου Σκωτικού Τύπου της Ελλάδος το 1991, με έδρα το Τεκτονικό Μέγαρο στην οδό Κοδριγκτώνος αριθμός 30. 

Το αρχαιότερο Ύπατο Συμβούλιο του 33° του Αρχαίου και Αποδεδεγμένου Σκωτικού Τύπου της Ελλάδος - με έδρα στην οδό Αχαρνών 19 και Σουρμελή - διασπάστηκε εκ νέου εξαιτίας προσωπικών διαφορών που οδήγησαν το 2008 σε δικαστικές διαμάχες. Συνέπεια αυτού ήταν η σύσταση δύο ακόμη Υπάτων Συμβουλίων - το πρώτο με έδρα στην οδό Βρεσθένης και το δεύτερο στην οδό Σουρμελή. 

Αντίστοιχα, το ιδρυθέν το 1991 Ύπατο Συμβούλιο, συνδεδεμένο σταθερά με την συστεγαζόμενη Μεγάλη Στοά του Αρχαίου και Αποδεδεγμένου Σκωτικού Τύπου που είχε ιδρυθεί το 1988, διασπάστηκε επίσης εξαιτίας προσωπικών διαφορών, με αποτέλεσμα ένας αριθμός μελών να αποχωρήσει από το Τεκτονικό Μέγαρο της Κοδριγκτώνος και να εγκαθιδρύσει νέα Μεγάλη Στοά - την Ηνωμένη Μεγάλη Στοά της Ελλάδος - και Ύπατο Συμβούλιο. Το εν λόγω εγχείρημα δημιούργησε στον Ελλαδικό χώρο άλλα δύο παράλληλα σώματα με το ίδιο όνομα, επιφέροντας στρεβλώσεις στην εκπροσώπησή τους σε τεκτονικές δυνάμεις και ενώσεις που βρίσκονται υπό την επιρροή της Μεγάλης Στοάς της Γαλλίας.

Στις 17 Μαρτίου 2019, η Ηνωμένη Μεγάλη Στοά της Ελλάδος του Αρχαίου και Αποδεδεγμένου Σκωτικού Τύπου, έλαβε, από τη Grande Loge de France, καθιέρωση ως κανονική - κατά τα πρότυπα της Μεγάλης Στοάς της Γαλλίας - Σκωτική τεκτονική δύναμη για την Ελλάδα, μέσω της χορήγησής σε αυτήν σχετικής χάρτας. Είναι η πρώτη φορά που τέτοια εξουσιοδότηση παραχωρείται από τη Μεγάλη Στοά της Γαλλίας σε μια Μεγάλη Στοά στην Ελλάδα, γεγονός που πιστοποιεί τη στενή σχέση και συνεργασία των δύο αυτών δικαιοδοσιών.

Το Ύπατο Συμβούλιο που σήμερα εδρεύει στην οδό Αβέρωφ, είναι αυτό που ιδρύθηκε το 1872. Συνδέεται με τις δύο Μεγάλες Στοές στον Ελλαδικό χώρο και είναι το μόνο Νόμιμο και αυτό με τις περισσότερες διεθνείς αναγνωρίσεις. 

Από το 1926 και μετά ιδρύθηκαν μικτές στοές που εντάχθηκαν στο Διεθνές Μικτό Τεκτονικό Τάγμα «LE DROIT HUMAIN - ΤΟ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΔΙΚΑΙΟ». Η Ελληνική Ομοσπονδία του Διεθνούς Μικτού Τεκτονικού Τάγματος LE DROIT HUMAIN χρησιμοποιεί τα επίσημα και διεθνώς εγκεκριμένα τυπικά του Αρχαίου και Αποδεδεγμένου Σκωτικού Τύπου.

Το 1996, ιδρύθηκε το Διεθνές Μικτό Τεκτονικό Τάγμα «ΔΕΛΦΟΙ» από τον Βασίλειο Πάτκα, μέχρι πρότινος Πρόεδρο του Εθνικού Συμβουλίου της Ελληνικής Ομοσπονδίας του LE DROIT HUMAIN, σε συνεργασία με αποχωρήσαντα μέλη, όταν αυτός διεγράφη από το Ύπατο Συμβούλιο του Τάγματος.  

Το 2010, ιδρύθηκε η Μεγάλη Αμιγής Γυναικεία Στοά της Ελλάδος του Αρχαίου και Αποδεδεγμένου Σκωτικού Τύπου υπό την αιγίδα του Γυναικείου Υπάτου Συμβουλίου της Γαλλίας.

Βαθμοί 
Οι αναγνωρισμένοι σήμερα 33° του Αρχαίου και Αποδεδεγμένου Σκωτικού Τύπου είναι:
 Μαθητής
 Εταίρος
 Διδάσκαλος
 Μυστικός Διδάσκαλος
 Τέλειος Διδάσκαλος
 Εξ Απορρήτων Γραμματεύς
 Έφορος και Δικαστής
 Επόπτης των Οικοδομών
 Εκλεκτός Διδάσκαλος των 9
 Εκλεκτός Διδάσκαλος των 15
 Υπέρτατος Εκλεκτός των 12
 Μέγας Διδάσκαλος Αρχιτέκτων
 Ιππότης της Βασιλικής Αψίδος
 Μέγας Εκλεκτός, Τέλειος και Υπέρτατος Τέκτων
 Ιππότης Ανατολής ή του Ξίφους
 Πρίγκηψ της Ιερουσαλήμ
 Ιππότης Ανατολής και Δύσεως
 Πρίγκηψ Ροδόσταυρος, Ιππότης του Αετού και του Πελεκάνος
 Μέγας Ποντίφηξ
 Μέγας Διδάσκαλος των Συμβολικών Στοών
 Νωαχίτης ή Πρώσσος Ιππότης
 Ιππότης Βασιλικού Πελέκεως ή Πρίγκηψ του Λιβάνου
 Αρχηγός της Σκηνής
 Πρίγκηψ της Σκηνής
 Ιππότης του Χαλκού Όφεος
 Πρίγκηψ της Χάριτος
 Ιππότης Ταξιάρχης του Ναού
 Ιππότης του Ηλίου
 Σκώτος Ιππότης του Αγίου Ανδρέου
 Ιππότης Καδώς, Ιππότης του Λευκού και του Μέλανος Αετού
 Μέγας Επιθεωρητής Ταξιάρχης Δικαστής
 Υπέρτατος Πρίγκιψ του Βασιλικού Μυστικού
 Ύπατος Μέγας Γενικός Επιθεωρητής

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
Ύπατο Συμβούλιο του Αρχαίου και Αποδεδεγμένου Σκωτικού Τύπου
Εθνική Μεγάλη Στοά της Ελλάδος (Ερεσσού 38Α)
Ηνωμένη Μεγάλη Στοά του Αρχαίου και Αποδεδεγμένου Σκωτικού Τύπου (Ευελπίδων 1)
Μεγάλη Στοά του Αρχαίου και Αποδεδεγμένου Σκωτικού Τύπου (Κοδριγκτώνος 30)
Διεθνές Μικτό Τεκτονικό Τάγμα «LE DROIT HUMAIN - ΤΟ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΔΙΚΑΙΟ» (Θήρας 87) 
Διεθνές Μικτό Τεκτονικό Τάγμα «ΔΕΛΦΟΙ» (Επιδάμνου 49)
Μεγάλη Μικτή Στοά Ελευθεροτεκτόνων Ελλάδος
Scottish Rite of Freemasonry - Southern Jurisdiction
Scottish Rite of Freemasonry - Northern Jurisdiction

Πηγές 
 DE PHILOSOPHIA SCOTICA - Ερευνητικός Άρειος Πάγος « Sources » Παρισίων
 Μελέτη δημοσιευθείσα και βραβευθείσα υπό του Centro Ibérico de Estudios Masónicos (CIEM)
 Μελέτη δημοσιευθείσα και βραβευθείσα υπό του Centro Ibérico de Estudios Masónicos (CIEM) Για την αγγλική έκδοση

Παραπομπές 

Τεκτονισμός