Σταυροφορία των παιδιών

Η Σταυροφορία των παιδιών έγινε την άνοιξη του 1212, όταν χιλιάδες παιδιά από τη Γερμανία και τη Γαλλία ξεκίνησαν να μεταβούν στους Αγίους Τόπους.

Η πορεία του γερμανικού τάγματος 

Ο Νίκολαους, ένας πολύ νεαρός από την Κολωνία και αρχηγός του γερμανικού τάγματος, ισχυριζόταν ότι κάποιος άγνωστος, που κατά τη γνώμη του ήταν ο ίδιος ο Ιησούς, του έδωσε την εντολή να πάει στους Αγίους Τόπους. Του είχε υποσχεθεί μάλιστα, ότι στον δρόμο του δεν θα έβρισκε κανένα εμπόδιο. Ακόμα και η Μεσόγειος θα άνοιγε δρόμο για να περάσει.

Στο τάγμα των Γερμανών πήραν μέρος 20.000 οπαδοί, μικρά παιδιά και νεολαία ως επί το πλείστον, αλλά και ενήλικες και γέροι. Στην πορεία τους πέρασαν κατά μήκος του Ρήνου από τις πόλεις Μάιντς, Βορμς, Σπάιερ και το Στρασβούργο. Επειδή δεν διέθεταν τρόφιμα, ήταν αναγκασμένοι να ζητιανεύουν. Οι κάτοικοι όμως δεν είχαν να τους δώσουν τίποτα, αφού όλοι πεινούσαν λόγω του υγρού χειμώνα που είχε περάσει και της ξηρασίας που ακολούθησε την άνοιξη. Όποιον έπιαναν να κλέβει τον τιμωρούσαν σκληρά ή τον σκότωναν. Έτσι τα παιδιά έφτασαν ταλαιπωρημένα και πεινασμένα στις Άλπεις, και τις διέσχισαν στο βουνό Μοντενίσιο τον χειμώνα του 1212, όπου και πέθαναν τα μισά σχεδόν από τις κακουχίες.

Τελικά, σχεδόν 7.000 παιδάκια κατόρθωσαν να βγουν στη Μεσόγειο, ενώ αρχηγός τους ήταν ακόμα ο Νίκολαους. Εκεί όμως, φτάνοντας στη Γένοβα συνειδητοποίησαν ότι το θαύμα με τα νερά της Μεσογείου ήταν αδύνατο να γίνει. Πολλά από τα παιδιά τότε απογοητεύθηκαν και αποφάσισαν να γυρίσουν πίσω. Στον δρόμο του γυρισμού τα περισσότερα αρρώστησαν και πέθαναν από την πείνα ή σκοτώθηκαν από ληστές.

Ο Νίκολαους όμως δεν απογοητεύτηκε και συνέχισε την πορεία του. Συνοδευόμενος από μερικές χιλιάδες οπαδούς του έφτασε στην Πίζα. Εκεί μερικές εκατοντάδες παιδιά επιβιβάστηκαν σε δύο καράβια, που μπάρκαραν λίγες μέρες αργότερα με προορισμό την Άκρα. Φθάνοντας στον προορισμό τους σκοτώθηκαν όλοι από τοξότες. Ο Νίκολαους όμως που είχε ξεμείνει πίσω στην Ιταλία και περιπλανιόταν με 1200 που τον ακολουθούσαν. Μερικοί έμειναν για πάντα εκεί βρίσκοντας καταφύγιο σε διάφορες οικογένειες, άλλοι πέθαναν. Οι υπόλοιποι τελικά αποφάσισαν να παν στη Ρώμη και να απευθυνθούν στον Πάπα Ιννοκέντιο Γ΄ για να τον παρακαλέσουν να τους απαλλάξει από τον όρκο των Σταυροφόρων που είχαν ορκιστεί. Ο Πάπας αντί να τους απαλλάξει εντελώς, τους έδωσε αναβολή μέχρι να ενηλικιωθούν. Το τάγμα των Γερμανών έφτασε στα τέλη Σεπτεμβρίου του 1212 θλιβερά αποδεκατισμένο μέχρι το Μπρίντιζι όπου και τερμάτισε. Κανένας από τους οπαδούς του Νίκολαους δεν έφτασε στον προορισμό του στους Άγιους Τόπους. Ακόμα και αυτοί που μπαρκάρισαν με πλοία και με προορισμό την Παλαιστίνη έπεσαν θύματα πειρατών και σκοτώθηκαν.

Η πορεία του γαλλικού τάγματος 
Αρχηγός του γαλλικού τάγματος ήταν ο Στεφάν από το Κλουά-συρ-λε-Λουάρ. Εκεί ξεκίνησε το τάγμα 30.000 οπαδών την πορεία του, και πέρασε από την Ορλεάνη, τη Λυών και τη Μασσαλία. Τα παιδιά μπάρκαραν με επτά καράβια των δύο εμπόρων Ούγκο Φερέους και Βίλελμ ντε Ποσκέρ. Δύο από τα καράβια βούλιαξαν έξω από τη Σαρδηνία. Τα υπόλοιπα πέντε αντί να φτάσουν στην Ιερουσαλήμ βγήκαν στη βόρεια Αφρική και τα παιδάκια πουλήθηκαν σκλάβοι. Ένας χαλίφης μάλιστα αγόρασε τετρακόσια παιδάκια.

Ιστορικές πηγές 
Λίγες ιστορικές πηγές υπάρχουν. Μερικοί ιστορικοί υποστηρίζουν, ότι ο γερμανικός μύθος του μαγεμένου αυλού προέρχεται από τη Σταυροφορία των παιδιών. Διαδραματίζεται στο μεσαιωνικό Χάμελιν και έχει για υπόθεση την αρπαγή όλων των παιδιών της πόλης από έναν ξένο που τα μάγεψε με τον ήχο της φλογέρας του και τον ακολούθησαν. 

Σύμφωνα με τον Πέτερ Ρετς (Peter Raedts), καθηγητή μεσαιωνικής ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Ράντμπουντ του Ναϊμέχεν, υπάρχουν περίπου 50 αναφορές από ιστορικές πηγές της εποχής της Σταυροφορίας των παιδιών. Τα κείμενα αυτά είναι πολύ ισχνά και είναι απλά λίγες προτάσεις, έως μισή σελίδα το καθένα. Σύμφωνα με τον Ρετς οι πηγές αυτές είναι τριών ειδών:
 σύγχρονες πηγές της εποχής που γράφτηκαν έως το 1220
 κατοπινές πηγές που γράφτηκαν μεταξύ 1220 και 1250, και οι ιστορικοί που πιθανόν να έζησαν την εποχή της Σταυροφορίας των παιδιών κατέγραψαν τις αναμνήσεις τους
 πηγές που γράφτηκαν μετά το 1250 από συγγραφείς που διατήρησαν με αυτόν τον τρόπο την παράδοση, χωρίς όμως να έχουν ζήσει την εποχή των διαδραματιζομένων.
Ο Ρετς θεωρεί αξιόπιστες μόνο 20 ιστορικές πηγές που συντάχθηκαν έως το 1250.

Βιβλιογραφία 
 K. Arnold: Kinderkreuzzug. In: Lexikon des Mittelalters. Bd. 5, 1991. S. 1150–1151.
 Ulrich Gäbler: Der "Kinderkreuzzug" vom Jahre 1212. In: Schweizerische Zeitschrift für Geschichte (ZSG) Nr. 28, 1978. S. 1-14 (Digitalisat)
 George Zabriskie Gray: The Children's Crusade. An episode of the thirteenth century. Hurd and Houghton, New York 1872. (Digitalisat)
 Wolf-Dietrich Hauschild: Lehrbuch der Kirchen- und Dogmengeschichte. Band 1. Alte Kirche und Mittelalter. 2., überarb. Aufl., Gütersloh 2000. (§ 9 Nr. 8.4.2 = S. 541.)
 Michael Menzel: Die Kinderkreuzzüge in geistes- und sozialgeschichtlicher Sicht. In: Deutsches Archiv für Erforschung des Mittelalters 55 (1999), S. 117-156.
 P. Raedts: The Children’s Crusade of 1212. In: Journal of Medieval History. Nr. 3, 1977.
 Jonathan Riley-Smith: Kreuzzüge. In: Theologische Realenzyklopädie (TRE). Bd. 20, 1990. (S. 1-10, zum Kinderkreuzzug; S. 2, 13-15 zum allgemeinen Hintergrund große Teile des Artikels.) 
 Thomas Ritter: Sehnsucht nach dem Paradies. Ancient-Mail-Verlag, Groß-Gerau 2003. ISBN 3-935910-06-1 (populärwissenschaftlich)
 Thomas Ritter: Im Namen des Herrn - die Kreuzzüge der ungeliebten Kinder. König, Greiz/Thür. 2005. ISBN 3-934673-07-4.
 Der weite Weg der Kinder. In: GEOlino Nr. 07, Juli 2004. ISSN 1618-8942
  Cardini Franco, Del Nero Domenico, La crociata dei fanciulli, Giunti Editore, 1999, ISBN 88-09-21770-5

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Thomas Ritter: Im Namen des Herrn - Der Kreuzzug der ungeliebten Kinder. (PDF; 61 KB)
 Bücher
 ZDF-Sendung "Sphinx" 2006
 englische Seite: Der Kinderkreuzzug hat vermutlich nicht stattgefunden

Σταυροφορίες
Μεσαιωνικοί θρύλοι