Κάστρο της Ωριάς (αποσαφήνιση)

Με την ονομασία Κάστρο της Ωριάς (και με διάφορες παραλλαγές όπως Ωριάς κάστρο ή Ωργιάς ή Ωραιόκαστρο, καθώς και με άλλες παραλλαγές όπως Συριάς, Σουριάς, Ζουριάς, Οβριάς και Βριόκαστρο) είναι γνωστοί οχυρωματικοί περίβολοι, που συνδέονται με την λαϊκή παράδοση μιας τραγικής γυναίκας, της Ωριάς, δηλαδή της Ωραίας. Την εξήγηση αυτή ενισχύει η παραδοσιακή παραλλαγή που έχει καταγράψει ο λαογράφος Λίνος Πολίτης για την Ωριά. Παρόλα αυτά, η λέξη ωριά δεν ήταν συνηθισμένη για την περιγραφή μιας όμορφης κόρης. Μάλιστα, δεν συναντάται αλλού ο τύπος αυτός πέρα από το συγκεκριμένο δημοτικό τραγούδι, με αποτέλεσμα να δημιουργείται η υπόθεση της παραφθοράς. Στους μεσαιωνικούς χρόνους και στις λαϊκές παραδόσεις η χρήση του επιθέτου εύμορφη ήταν η πλέον συνηθισμένη για αυτόν τον σκοπό. Μια άλλη, ίσως και η πιο ρεαλιστική ετυμολογική εξηγηση της λέξης προέρχεται από τη Χριστίνα Λούπου-Ρόκου η οποία εξηγεί: “Οβριόκαστρο ή. Εβραιόκαστρο είναι η ονομασία πολλών μεσαιωνικών κάστρων επειδή αυτά υπήρξαν καταφύγια Εβραίων". Ενδεχομένος, ο θρύλος και το λαϊκό μοτίβο, σε συνδυασμό με κάποια ιστορικά στοιχεία γυναικών οι οποίες αυτοκτόνησαν πέφτοντας από τα τείχη κάστρων, όπως στην περίπτωση του κάστρου των Σαλώνων, να οδήγησαν στην παραφθορά του πολύ διαδεδομένου αυτού δημοτικού τραγουδιού. Ορισμένοι από αυτούς τους οχυρωματικούς περίβολους είναι:

Οχυρωματικοί περίβολοι

Ελλάδα 
 Πελοπόννησος
 Κάστρο της Ωριάς Αρκαδίας, στο Καστρί Αρκαδίας.
 Κάστρο της Ωριάς Γαρδικιού, στα Τουρκολέκα Αρκαδίας.
 Κάστρο της Ωριάς Ερμιονίδας ή Θερμισιού, στα Θερμήσια Αργολίδας.
 Κάστρο της Ωριάς Ηλείας, ή Οχιάς και Ωρειάς, στο Κακοτάρι Ηλείας.
 Κάστρο της Ωριάς Καλαβρύτων, στα Καλάβρυτα Αχαΐας.
 Κάστρο της Ωριάς Μάνης, στον Άγιο Αθανάσιο Λακωνίας και στο ακρωτήριο Κάβο Γκρόσσο.
 Κάστρο της Ωριάς Σαλμενίκου ή  Ωριάς και Οργιάς, στο Άνω Σαλμενίκο Αχαΐας.

 Νησιωτική Ελλάδα
 Κάστρο της Ωριάς Θάσου ή Βριόκαστρο, στον Λιμένα Θάσου.
 Κάστρο της Ωριάς Προννών, στον Πόρο Κεφαλλονιάς.
 Κάστρο της Ωριάς Κύθνου ή Βριόκαστρο, στα Λουτρά Κύθνου.
 Κάστρο της Ωριάς Λήμνου ή Ωραιόκαστρο και Βριόκαστρο, στη Λήμνο.
 Κάστρο της Ωριάς Χίου , στα Καμπιά Χίου.

 Στερεά Ελλάδα και Θεσσαλία
 Κάστρο της Ωριάς Οινόης, στην Οινόη Βοιωτίας
 Κάστρο της Ωριάς Σαλώνων, στην Άμφισσα.
 Κάστρο της Ωριάς Τεμπών ή Γυναικόκαστρο, στο Νέο Μοναστήρι Λάρισας.

 Μακεδονία και Θράκη
 Κάστρο της Ωριάς Κιλκίς ή Γυναικόκαστρο, στο Παλαιό Γυναικόκαστρο Κιλκίς.
 Κάστρο της Ωριάς Ροδόπης, στους Ασκήτες Ροδόπης
 Κάστρο της Ωριάς Σερβίων ή Σερβιάς, στα Σέρβια Κοζάνης.
 Κάστρο του Πλαταμώνα, στο νομό Πιερίας.

Αλβανία 
 Κάστρο της Ωριάς Τεριαχάτων, στους Τεριαχάτες Αργυροκάστρου.
 Κάστρο της Ωριάς Λαμπόβου ή Καλλιά και Παλαιόκαστρο, στο Άνω Λάμποβο Αργυροκάστρου.

Τουρκία 
 Κάστρο της Ωριάς Μύρων, στο Ντεμρέ Αττάλειας.
 Κάστρο της Ωριάς Κορδύλης, στο Ακτσάκαλε Κερασούντας.

Δείτε επίσης 
 Οβριόκαστρο (αποσαφήνιση)

Παραπομπές