Χαμοκέρασο

Το χαμοκέρασο (αρχ.: χαμαικέρασος) (Fragaria vesca, Χαμαικέρασος η λεπτή) κοινώς ονομάζεται αγριοφράουλα και είναι ένα φυτό των δασικών εκτάσεων που αναπτύσσεται σε όλο το Βόρειο ημισφαίριο του πλανήτη. Γνωστότερο άγριο είδος είναι το Fragaria vesca, ιθαγενές της Ευρώπης, της Ασίας και της Βόρειας Αμερικής. Το φυτό αυτό γνωστό και ως αγριοφράουλα, συναντάται αυτοφυές σε ορεινές, δασώδεις περιοχές. Οι καρποί του είναι μικρές και πολύ εύγεστες φράουλες. Πρόκειται για το πρώτο είδος φραουλιάς που άρχισε να καλλιεργείται στην Ευρώπη μέχρι τις αρχές του 18ου αιώνα, οπότε αντικαταστάθηκε από το υβρίδιο Fragaria × ananassa.

Περιγραφή φυτού 
Πρόκειται για χαμηλές, τριχωτές πόες, γνωστές και ως φραουλιές με ρίζωμα που έρπει και σύνθετα φύλλα που αποτελούνται από τρία οδοντωτά φυλλάρια. Φέρουν λευκά μονογενή ή διγενή άνθη διατεταγμένα κατά δέσμες στην κορυφή μακριων ποδίσκων· κάθε άνθος αποτελείται από πεντασχιδή κάλυκα, πέντε πέταλα, 20-35 στήμονες και πολυάριθμους ύπερους.

Ανάπτυξη
Αν και χαρακτηριστικό γνώρισμα γενικά της φραουλιάς (κηπευτικής) είναι ότι πολλαπλασιάζεται αγενώς με παραφυάδες, οι οποίες εκφύονται από τη βάση του βλαστού που αναπτύσσουν επιγενείς ρίζες που δίνουν νέα φυτά, το χαμοκέρασο δεν αναπτύσσει έρπον ρίζωμα (αμολυτές). Αυτό θα καθιστούσε αδύνατη την ανάπτυξή του, καθόσον φύεται σε πετρώδη και σκληρά εδάφη που δεν ευνοούν την ανάπτυξη νέων φυτών. Την βρίσκουμε πάντα σε ξέφωτα των δασών και τις περισσότερες φορές ανάμεσα σε φτέρες, γεγονός που πιστοποιεί την περιορισμένη έκθεσή του στις ακτίνες του ηλίου· γι΄αυτό  ποτέ δεν μετατράπηκε σε φράουλα του κήπου (αυτό καθ' εαυτό χωρίς διασταύρωση). Ο καθένας μπορεί να το διαπιστώσει στην πράξη. Ο καρπός του είναι σύνθετος και ψευδής:αποτελείται από πολυάριθμα, μικροσκοπικά αχαίνια - που είναι και οι πραγματικοί καρποί - σφηνωμένα στην κόκκινη, χυμώδη σάρκα της διογκομένης ανθοδόχης. Αρχικά έχουν λευκοπράσινο χρώμα και κατά την ωρίμανση γίνονται κόκκινες.

Ιστορία
Τα στοιχεία από τις αρχαιολογικές ανασκαφές δείχνουν ότι η αγριοφράουλα έχει καταναλωθεί από τον άνθρωπο της Παλαιολιθικής εποχής. Τον 17ον αιώνα εισήχθη στην Ευρώπη το είδος Fragaria virginiana της ανατολικής Βόρειας Αμερικής και αργότερα το είδος Fragaria Chiloensis της Χιλής, από την διασταύρωση των οποίων προέκυψε τυχαία το υβρίδιο Fragaria x ananassa, η λεγόμενη κηπευτική Φράουλα με τους μεγάλους καρπούς.

Οικολογία
Τυπικός οικότοπος είναι οι άκρες των δασικών μονοπατιών και τα ξέφωτα του δάσους, όπου κατά τη διάρκεια της ημέρας δεν υπάρχει πλήρης φωτεινότητα. Τα φύλλα της τρώγονται από τα Οπληφόρα ζώα, όπως μουλάρι, ζαρκάδι, άλκες και οι καρποί της από μια ποικιλία θηλαστικών, όπως ο Σκίουρος και πτηνών (ορτύκια), που βοηθούν επίσης στη διανομή του σπόρου και τη διαιώνισή της.

Διατροφική αξία

Πλούσιο σε βιταμίνη C και και κάλιο, αλλά και σε μαγνήσιο.

Συνώνυμα
Fragaria bracteata
Fragaria crinita
Fragaria helleca

Φωτογραφίες

Παραπομπές

Πηγές
 Η χλωρίδα στη Γερμανία, Αυστρία και Ελβετία, Dr Otto Wilhem Thome, 1885

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 

Χαμοκέρασο
Φρούτα του δάσους
Ροδοειδή
Φαρμακευτικά φυτά