Συλλογική σύμβαση ναυτικής εργασίας

Οι Συλλογικές Συμβάσεις ναυτικής εργασίας (Σ.Σ.) αποτελούν συμφωνίες που συνομολογούνται μεταξύ συνδικαλιστικών φορέων εργοδοτών - εφοπλιστών και εργαζομένων ναυτικών, βάσει των οποίων ρυθμίζονται θέματα που αφορούν γενικά τη ναυτική εργασία επί των πλοίων, όπως κύριους και πρόσθετους όρους εργασίας, αμοιβές, τρόπους επίλυσης διαφορών κ.λπ.

Έκδοση
Οι Σ.Σ. βασίζονται στον Α.Ν. 3276/44 "Περί συλλογικών συμβάσεων εν τη ναυτική εργασία" όπως τροποποιήθηκε μεταγενέστερα. Αυτές αφού επικυρωθούν από το ΥΕΝ στη συνέχεια δημοσιεύονται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως στο τεύχος Β΄. Συνηθέστερα η χρονική διάρκεια ισχύος αυτών είναι ετήσια.

Μετά τη λήξη της ισχύος της Σ.Σ. και εφόσον οι ενδιαφερόμενες οργανώσεις δεν καταλήξουν σε συμφωνία για τη σύναψη νέας Σ.Σ. ο νόμος παρέχει στον αρμόδιο Υπουργό (ΥΕΝ), μετά από εξουσιοδότηση του Υπουργικού Συμβουλίου, να κανονίζει απευθείας τα διάφορα ρυθμιζόμενα από τη Σ.Σ. θέματα, είτε παρατείνοντας την ισχύ τους, είτε να καθορίζει όρους σύμβασης ναυτικής εργασίας διάφορους από εκείνους των διαλαμβανομένων στη λήξασα Σ.Σ.

Εφαρμογή
Γενικά οι Σ.Σ. αποτελούν ένα σύνολο υποχρεώσεων τόσο στην ναυτική εργοδοσία (πλοιοκτήτες, εφοπλιστές, πλοιάρχους), όσο και τους ναυτικούς κάθε ειδικότητας, ανεξάρτητα αν μετέχουν στα συνδικαλιστικά σωματεία που συνομολογούν και υπογράφουν αυτές, ή δρουν μεμονωμένα (εργοδοσία και ναυτικοί). Η εφαρμογή αυτών αφορά μόνο στα υπό ελληνική σημαία εμπορικά πλοία με δυνατότητα επέκτασής τους και σε ελληνόκτητα πλοία με ξένη σημαία, εφόσον υφίσταται συμφωνία του πλοιοκτήτη και της Π.Ν.Ο..
Η παράβαση των σχετικών διατάξεων των συλλογικών συμβάσεων συνεπάγει ποινικές και πειθαρχικές κυρώσεις στους υπεύθυνους.

Είδη Σ.Σ.
Για κάθε τύπο πλοίου υπογράφεται και δημοσιεύεται ιδιαίτερη συλλογική σύμβαση ναυτικής εργασίας, χωριστή δηλαδή για επιβατηγά, πορθμεία, ποντοπόρα φορτηγά, δεξαμενόπλοια, κρουαζιερόπλοια κ.λπ. και αυτό λόγω των διαφορών, μεγέθους πλοίου, αντικειμένου μεταφοράς, και επικινδυνότητα αυτού, διάρκειας πλόων κ.λπ. που επηρεάζουν βασικά τη σύνθεση και τις αμοιβές του πληρώματος.

Ρυθμίσεις
Ειδικότερα οι συλλογικές συμβάσεις ρυθμίζουν:
 το μισθολόγιο ανά κατηγορία εργασίας, προσαυξήσεις και τα επιδόματα
 τις πρόσθετες αμοιβές (υπερωρίες)
 τις ώρες εργασίας, εν πλω και εν όρμω (λιμένα)
 την ενδιαίτηση και τροφοδοσία του πληρώματος,
 τις προβλεπόμενες άδειες
 τους ειδικούς μισθούς λόγω ασθενείας των ναυτικών
 τις εργασίες που παρέχουν ή δεν παρέχουν δικαίωμα υπερωριών
 τις δικαιούμενες προκαταβολές έναντι μισθού των ναυτικών
 τον τρόπο επίλυσης τυχόν διαφορών και 
 τη χρονική διάρκεια της ισχύος της Σ.Σ.

Σημειώσεις
 Βάσει των Συλλογικών Συμβάσεων  ναυτικής εργασίας καταρτίζονται οι συμβάσεις ναυτολόγησης των ναυτικών που συνομολογούν μετά του πλοιάρχου και συντελούνται με την εγγραφή τους στο ναυτολόγιο.
 Ο Πλοίαρχος Ε.Ν., δηλαδή ο καπετάνιος των εμπορικών πλοίων, ναυτολογείται με ιδιαίτερη σύμβαση ναυτολόγησης πλοιάρχου.

Ναυτική εργασία