Διαφορά τερμάτων

Ως διαφορά τερμάτων (αγγλ.: goal difference) στα ομαδικά αθλήματα με μπάλα, όπως ποδόσφαιρο, χόκεϊ, υδατοσφαίριση, χάντμπολ, ορίζεται η διαφορά μεταξύ των γκολ που πέτυχε (επίθεση) με τα γκολ που δέχτηκε (άμυνα) μια ομάδα.

Στο ποδόσφαιρο 
Στο ποδόσφαιρο η διαφορά τερμάτων αποτελεί ένα από τα κριτήρια κατάταξης στη βαθμολογία των ομάδων που ισοβαθμούν. Σε άλλες διοργανώσεις ισχύει η συνολική διαφορά τερμάτων και σε άλλες η διαφορά τερμάτων μόνο στα παιχνίδια μεταξύ των ισοβαθμούντων ομάδων. 

Εκτός από τη διαφορά τερμάτων υπάρχουν και μια σειρά από άλλα κριτήρια, όπως τα εκτός έδρας γκολ, η καλύτερη επίθεση κλπ, τα οποία διαφέρουν από διοργάνωση σε διοργάνωση.

Συντελεστής τερμάτων 
Παλιότερα αντί της διαφοράς τερμάτων εφαρμοζόταν ο συντελεστής τερμάτων (αγγλ.: goal average) ως κριτήριο κατάταξης των ομάδων που ισοβαθμούσαν. Ο συντελεστής τερμάτων υπολογιζόταν από τη διαίρεση της επίθεσης προς την άμυνα της ομάδας.

Σε διεθνές επίπεδο η διαφορά τερμάτων αντικατέστησε το συντελεστή στο Μουντιάλ του 1970 στο Μεξικό. Στα εθνικά πρωταθλήματα η αλλαγή έγινε μεταγενέστερα με τελευταίο το αγγλικό πρωτάθλημα το 1976.

Συγκρίσεις διαφοράς-συντελεστή τερμάτων 
Ο συντελεστής τερμάτων αντικαταστάθηκε από τη διαφορά, διότι θεωρήθηκε ότι ευνοούσε τις αμυνόμενες ομάδες και γενικά το παιχνίδι με μικρό σκορ (λίγα γκολ). Αντίθετα η διαφορά τερμάτων επιβραβεύει το επιθετικό ποδόσφαιρο. 

Για παράδειγμα μια ομάδα με διαφορά τερμάτων 70-40 (+30) έχει συντελεστή 1,75 και μειονεκτεί από μια ομάδα με ίδια διαφορά γκολ 69-39 (+30), η οποία έχει συντελεστή 1,77. Όσο μειώνεται ο αριθμός των γκολ για την ίδια διαφορά μεγαλώνει ο συντελεστής. Π.χ. η ίδια διαφορά (+30) με 61-31 γκολ δίνει συντελεστή 1,96. Επομένως, ο συντελεστής τερμάτων ευνοεί την ομάδα με την καλύτερη άμυνα και όχι εκείνη με την πιο παραγωγική επίθεση.

Όσον αφορά τις αδύνατες ομάδες που είχαν αρνητική διαφορά τερμάτων, μπορούσαν να αυξήσουν το συντελεστή τους περισσότερο με ισοπαλίες παρά με νίκες, κάτι που οδηγούσε συχνά σε παθητικό ποδόσφαιρο. Π.χ. η αρνητική διαφορά γκολ 15-30 (-15) έχει συντελεστή 0,50. Με μια ισοπαλία 2-2 ενώ η διαφορά παραμένει ίδια 17-32 (-15), ο συντελεστής μεγαλώνει σε 0,53.

Επίσης, σε ομίλους με λίγες ομάδες, όπως στις προκριματικές φάσεις του παγκοσμίου κυπέλλου ή του ευρωπαϊκού πρωταθλήματος, υπήρχαν περιπτώσεις που μια ομάδα δεν είχε δεχτεί γκολ, οπότε δεν μπορούσε να υπολογιστεί ο συντελεστής τερμάτων, διότι η διαίρεση με μηδέν είναι χωρίς νόημα. Αποτέλεσμα είναι το άπειρο και η ομάδα με μηδέν παθητικό είχε εξασφαλίσει τον καλύτερο συντελεστή.

Παράδειγμα 
Σε όμιλο τελικής φάσης διεθνούς διοργάνωσης δυο ομάδες ισοβαθμούν με τα εξής αποτελέσματα:
 Ομάδα Α: 1-0, 0-0, 0-0: διαφορά τερμάτων: 1-0 (+1)
 Ομάδα Β: 5-2, 2-2, 3-3: διαφορά τερμάτων: 10-7 (+3)

Η κατάταξη με το συντελεστή τερμάτων ευνοεί την ομάδα Α, η οποία έπαιξε αντιποδόσφαιρο, όπως προκύπτει από τα αποτελέσματα που έφερε. Και αδικεί την ομάδα Β, η οποία έχει αποδώσει σαφώς πιο επιθετικό και θεαματικό ποδόσφαιρο επιτυγχάνοντας 10 γκολ σε τρία ματς. Αντίθετα, η διαφορά τερμάτων ευνοεί την ομάδα Β και την επιβραβεύει για το ποδοσφαιρικό θέαμα που πρόσφερε. 

Ορολογία ποδοσφαίρου