Προεδρική εκλογή των Ηνωμένων Πολιτειών 1976

Οι προεδρικές εκλογές των Ηνωμένων Πολιτειών του 1976 (αγγλικά: 1976 United States presidential election) ήταν οι 48ες προεδρικές εκλογές των Ηνωμένων Πολιτειών, οι οποίες διεξήχθησαν την Τρίτη, 2 Νοεμβρίου 1976.  

Στις εκλογές αυτές, ο υποψήφιος του Δημοκρατικού Κόμματος για την προεδρία και Κυβερνήτης της Τζόρτζια (1971–1975), Τζίμι Κάρτερ, νίκησε τον 38ο Πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών και υποψήφιο του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος, Τζέραλντ Φορντ. Ύστερα από τις εκλογές, ο Τζίμι Κάρτερ, έγινε ο 39ος Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών. 

Ο Κάρτερ, επικράτησε στις εκλογές, με μικρή διαφορά, λαμβάνοντας 297 εκλεκτορικές ψήφους, και το 50,1% της λαϊκής ψήφου (40.831.881 ψήφους), με τον Ρεπουμπλικανό Τζέραλντ Φορντ, να λαμβάνει 240 εκλεκτορικές ψήφους και το 48,0% της λαϊκής ψήφου (39.148.634 ψήφους). 

Για την αντιπροεδρία και συνυποψήφιοι των προεδρικών υποψηφίων ήταν για το Δημοκρατικό Κόμμα, ο μέχρι τότε Γερουσιαστής των Ηνωμένων Πολιτειών για την πολιτεία της Μινεσότας, Ουόλτερ Μόντεϊλ, ενώ από το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα, ο τότε Γερουσιαστής των Ηνωμένων Πολιτειών για την πολιτεία του Κάνσας, Μπομπ Ντόουλ. Με την νίκη του Κάρτερ, ο Μόντεϊλ έγινε 42ος Αντιπρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών.

Ιστορικό

Σκιαγράφηση των εκλογών 
Οι εκλογές του 1976, πραγματοποιήθηκαν δύο χρόνια μετά από την παραίτηση του Ρεπουμπλικανού προέδρου Ρίτσαρντ Νίξον, στον απόηχο του σκανδάλου Γουότεργκεϊτ. Ύστερα από την παραίτηση του Νίξον, ο τότε αντιπρόεδρός του Τζέραλντ Φορντ, αναλαμβάνει ως 38ος Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, και γίνεται ο πρώτος πρόεδρος που δεν έχει εκλεγεί ποτέ, αφού ως αντιπρόεδρος επιλέχθηκε το 1973 ύστερα από την παραίτηση του τότε αντιπροέδρου Σπύρο Άγκνιου. 

Σε αυτές τις εκλογές, ο πρόεδρος Τζέραλντ Φορντ, αποδείχθηκε τελικά αδύναμος υποψήφιος. Ο Φορντ, ήταν μετριοπαθής Ρεπουμπλικανός κάτι το οποίο επέφερε αντιδράσεις στην συντηρητική πτέρυγα του κόμματος, με τον τότε Κυβερνήτη της Καλιφόρνιας και μετέπειτα 40ος Πρόεδρο, Ρόναλντ Ρήγκαν, να είναι εσωκομματικός του αντίπαλος, βλάπτοντάς τον τελικά στις γενικές εκλογές, αφού σημαντικό μέρος των συντηρητικών ψηφοφόρων των Ρεπουμπλικανών, ήταν σχετικά απρόθυμοι στο να ψηφίσουν τον Φορντ, ειδικά στον νότο των Ηνωμένων Πολιτειών, όπου ο Κάρτερ ως νότιος πολιτικός (από την Τζόρτζια) κατάφερε να κερδίσει πολιτείες με συντηρητικούς ψηφοφόρους. Επίσης, θεωρείται ευρέως ότι η χάρη που έδωσε ο Φορντ στον Νίξον, για τα αδικήματα που διέπραξε κατά την προεδρία του, έδωσε την εντύπωση ότι ο Φορντ και ο Νίξον είχαν προβεί σε κάποιο είδος συναλλαγής. Επιπλέον, ο Τζέραλντ Φορντ, πιστώθηκε την αργή ανάπτυξη της οικονομίας. Τέλος, παράγοντας για την νίκη του Κάρτερ, ήταν ότι ήταν άφθαρτος πολιτικός και δεν προερχόταν από το πολιτικό κατεστημένο της Ουάσινγκτον (του οποίου η φήμη είχε καταρρακωθεί με το Γουότεργκεϊτ). 

Ο Φορντ, από την άλλη, παρουσίασε τον εαυτό του ως έναν έμπειρο και ήπιο πολιτικό, και επισήμανε την άγνοια του Κάρτερ ως προς το γίγνεσθαι της εξωτερικής πολιτικής και γενικότερα των λειτουργιών της ομοσπονδιακής κυβέρνησης, αφού ο δεύτερος ήταν σχετικά άπειρος με μόλις μία θητεία ως Κυβερνήτης της Τζόρτζια. Ο Κάρτερ, προβλήθηκε ως προερχόμενος εκτός της Ουάσινγκτον και μεταρρυθμιστής και επικράτησε με μικρή διαφορά. Ήταν ο πρώτος Πρόεδρος που εκλέχθηκε από τον Βαθύ Νότο μετά τον Ζαχαρία Τέιλορ το 1848, και ο πρώτος πρόεδρος από τον Βαθύ Νότο μετά τον Άντριου Τζόνσον (1865-1869).

Κανένας προεδρικός υποψήφιος του Δημοκρατικού Κόμματος, μετά τις εκλογές του 1976, δεν έχει κατορθώσει να ισοφαρίσει ή να βελτιώσει την εκλογική επίδοση του Τζίμι Κάρτερ, στον Αμερικανικό Νότο.

Όταν οι προκριματικοί άρχισαν ο Κάρτερ ήταν σχετικά άγνωστος σε εθνικό επίπεδο και πολλές πολιτικές αυθεντίες θεωρούσαν πιο γνωστούς υποψήφιους, όπως ο Γερουσιαστής Χένρι Μ. Τζάκσον της Ουάσινγκτον, ο Κυβερνήτης της Αλαμπάμα, Τζορτζ Ουάλλας της Αλαμπάμα, και ο Κυβερνήτης της Καλιφόρνια, Τζέρι Μπράουν, ως τους ευνοούμενους για το χρίσμα.

Υποψηφιότητες

Δημοκρατικό Κόμμα

Άλλοι υποψήφιοι 

 Τζέρι Μπράουν, Κυβερνήτης της Καλιφόρνια (1975–1983) / έλαβε 2.449.374 ψήφους 
 Τζορτζ Ουάλλας, Κυβερνήτης της Αλαμπάμα (1963–1967, 1971–1979) / έλαβε 1.955.388 ψήφους 
 Μόρρις Ούνταλ, Μέλος της Βουλής των Αντιπροσώπων των Ηνωμένων Πολιτειών για την 2η περιφέρεια της Αριζόνας (1961–1991) / έλαβε 1.611.388 ψήφους 
 Χένρι Τζάκσον, Γερουσιαστής των Ηνωμένων Πολιτειών για την Ουάσινγκτον (1953–1983) / έλαβε 1.134.375 ψήφους 
 Φρανκ Τσερτς, Γερουσιαστής των Ηνωμένων Πολιτειών για το Άινταχο (1957–1981) / έλαβε 830.818 ψήφους  
 Ρόμπερτ Μπερντ, Γερουσιαστής των Ηνωμένων Πολιτειών για την Δυτική Βιρτζίνια (1959–2010) / έλαβε 340.309 ψήφους

Πινακοθήκη των υποψηφίων

Ρεπουμπλικανικό Κόμμα

Άλλοι υποψήφιοι 

 Ρόναλντ Ρήγκαν, πρώην Κυβερνήτης της Καλιφόρνια (1967–1975) / έλαβε 4.760.222 ψήφους 
 Τσαρλς Πέρσι, Γερουσιαστής των Ηνωμένων Πολιτειών για το Ιλινόι (1967–1985) / δεν έλαβε ψήφους

Πινακοθήκη των υποψηφίων

Αποτελέσματα 

Παρά τα λάθη στη διάρκεια της εκστρατείας του, ο Τζέραλντ Φορντ, κατάφερε να καλύψει τη διαφορά του, σύμφωνα με τις σφυγμομετρήσεις, ώστε κατά την ημέρα των εκλογών η αναμέτρηση κρινόταν ως αμφίρροπη. Η ημέρα εκλογής ήταν η 2η Νοεμβρίου, και χρειάστηκε το μεγαλύτερο μέρος της νύχτας και το επόμενο πρωινό για να καθοριστεί ο νικητής. Μόνο στις 3:30 π.μ. (EST), ανακοινώθηκε ότι σύμφωνα με το τηλεοπτικό δίκτυο NBC, ο Τζίμι Κάρτερ είχε επικρατήσει στην πολιτεία του Μισισίπι, έχοντας ως εκ τούτου συγκεντρώσει περισσότερες από τις 270 εκλεκτορικές ψήφους, που χρειάζονταν για να κερδίσει (δευτερόλεπτα αργότερα, το ABC News επίσης ανακήρυξε τον Κάρτερ νικητή με βάση προβλέψεις για το Ουισκόνσιν και τη Χαβάη· το CBS News ανακοίνωσε τη νίκη του Κάρτερ στις 3:45 π.μ.).  

Ο Κάρτερ επικράτησε του Φορντ με περίπου τρεις ποσοστιαίες μονάδες σε εθνικό επίπεδο (51%–48%). Η διαφορά στις εκλεκτορικές ψήφους ήταν η μικρότερη από τις εκλογές του 1916. Ο Κάρτερ ήρθε πρώτος σε 23 από τις 50 πολιτείες και την Περιφέρεια της Κολούμπια, και έλαβε 297 εκλεκτορικές ψήφους, ενώ ο Φορντ κέρδισε 27 από τις 50 πολιτείες και έλαβε 240 εκλεκτορικές ψήφους (ένας εκλέκτορας από την πολιτεία της Ουάσινγκτον, που ανήκε στον Φορντ, ψήφισε τον Ρήγκαν). 

Η νίκη του Τζίμι Κάρτερ, προήλθε πρωτίστως από την σχεδόν ολοκληρωτική σάρωση του Νότου (έχασε μόνο στη Βιρτζίνια), και τις οριακές του νίκες στις μεγάλες Βόρειες πολιτείες όπως η Νέα Υόρκη, το Οχάιο και η Πενσυλβάνια. Ο Τζέραλντ Φορντ, είχε καλή επίδοση στις Δυτικές πολιτείες, κερδίζοντας όλες πλην της Χαβάης. Η πιο σκληρά διεκδικούμενη πολιτεία στις εκλογές ήταν το Όρεγκον, όπου ο Φορντ κέρδισε με πολύ μικρή διαφορά (0,17%). Οι πολιτείες που τελικά διασφάλισαν την νίκη του Κάρτερ ήταν το Ουισκόνσιν (1,68% διαφορά) και το Οχάιο (1,27% διαφορά). Αν ο Φορντ είχε κερδίσει αυτές τις δύο πολιτείες και όλες τις άλλες πολιτείες που κέρδισε, θα είχε ανέλθει στην προεδρία. Οι 27 πολιτείες που κέρδισε ο Φορντ ήταν και παραμένουν οι περισσότερες πολιτείες που κερδήθηκαν ποτέ από έναν ηττημένο υποψήφιο.

Ο Κάρτερ ήταν ο πρώτος Δημοκρατικός μετά τον Τζον Φ. Κένεντι το 1960 που κέρδισε τις πολιτείες του Βαθέος Νότου, και ο πρώτος μετά τον Λίντον Τζόνσον το 1964 που κέρδισε με μεγάλη πλειοψηφία στις Νότιες πολιτείες. Ο Κάρτερ είχε πολύ καλή επίδοση στην πολιτεία της καταγωγής του, την Τζόρτζια, κερδίζοντας το 66,7% των ψήφων και κάθε κομητεία στην πολιτεία. Το 50,1% των ψήφων ήταν η μόνη φορά από το 1964 που ένας Δημοκρατικός κατάφερε να αποκτήσει απόλυτη πλειοψηφία της λαϊκής ψήφου σε μια προεδρική αναμέτρηση, μέχρι που ο Μπάρακ Ομπάμα κέρδισε περίπου το 53% των ψήφων 32έτη αργότερα (στις εκλογές του 2008). 

Ο Κάρτερ είναι ένας από τους έξι Δημοκρατικούς που κέρδισαν την απόλυτη πλειοψηφία της λαϊκής ψήφου μετά τον Αμερικανικό Εμφύλιο Πόλεμο. Οι άλλοι ήταν ο Σάμιουελ Τίλντεν, ο Φράνκλιν Ρούζβελτ, ο Λίντον Τζόνσον, ο Μπάρακ Ομπάμα και ο Τζο Μπάιντεν.

Γενικά αποτελέσματα

Αναλυτικά αποτελέσματα

Οριακές πολιτείες

Πολιτείες όπου η διαφορά της νίκης ήταν κάτω από 5%

Όρεγκον, 0,17% 
Οχάιο, 0,27% 
Μέιν, 0,84% 
Αϊόβα, 1,01% 
Οκλαχόμα, 1,21% 
Βιρτζίνια, 1,34% 
Νότια Ντακότα, 1.48% 
Ουισκόνσιν, 1,68% 
Καλιφόρνια, 1,78% 
Μισισίπι, 1,88% 
Ιλινόι, 1,97% 
Νιου Τζέρσεϊ, 2,16% 
Νέο Μεξικό, 2,47% 
Χαβάη, 2,53% 
Πενσυλβάνια, 2,66% 
Τέξας, 3,17% 
Μιζούρι, 3,63% 
Ουάσινγκτον, 3,88% 
Νεβάδα, 4,36% 
Νέα Υόρκη, 4,43% 

Πολιτείες όπου η διαφορά της νίκης ήταν μεγαλύτερη από 5%, αλλά μικρότερη από 10%

Κονέκτικατ, 5,16% 
Φλόριντα, 5,29% 
Μίσιγκαν, 5,39% 
Ντέλαγουερ, 5,41% 
Λουιζιάνα, 5,78% 
Βόρεια Ντακότα, 5,86% 
Μέριλαντ, 6,08% 
Κεντάκι, 7,18% 
Μοντάνα, 7,44% 
Κάνσας, 7,55% 
Ιντιάνα, 7,62%

Δημογραφία των ψηφοφόρων

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 The Election Wall's 1976 Election Video Page
 1976 popular vote by counties
 1976 popular vote by states (with bar graphs)
 Campaign commercials from the 1976 election
 How close was the 1976 election? — Michael Sheppard, Massachusetts Institute of Technology

Εκλογές στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής
Πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών
Εκλογές του 1976
1976
__ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ__