Χατζημιχάλης Νταλιάνης

Ο Χατζημιχάλης Νταλιάνης (1775 - 18 Μαΐου 1828) ήταν Έλληνας οπλαρχηγός της επανάστασης του 1821 και ηγετική μορφή της επανάστασης στην Κρήτη.

Βιογραφία
Γεννήθηκε στο Δελβινάκι της Ηπείρου το 1775. Σπούδασε στην Ιταλία και ασχολήθηκε αμέσως μετά στην τοπική καπνοβιομηχανία της Τεργέστης, όπου και απέκτησε μεγάλη περιουσία ως επιχειρηματίας. Το όνομά του ήταν Μιχαήλ Χρήστου, όμως επειδή ταξίδευσε στους Αγίους Τόπους και βαπτίστηκε στον Ιορδάνη ποταμό, βαπτίστηκε Χατζής κατά την ελληνική τότε παράδοση.

Ο Νταλιάνης το 1816 έγινε μέλος της Φιλικής Εταιρείας και με προσωπικές του δαπάνες συγκρότησε ίλη ιππικού που συμμετείχε ενεργά στον Αγώνα. Το Μάρτιο του 1826 ναύλωσε τρία καράβια με 800 εθελοντές και ξεκίνησε με προορισμό το Λίβανο, για να πείσει εκεί τους τοπικούς άρχοντες να ξεκινήσουν αγώνα κατά των Τούρκων. Ο τοπικός εμίρης όμως τελικά δεν ανταποκρίθηκε στο κάλεσμά του να δημιουργήσει σημαντικό αντιπερισπασμό κατά της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Πίσω στην Ελλάδα συμμετείχε σε επιδρομές κατά του Ιμπραήμ στην Πελοπόννησο και μετέπειτα στη Στερεά Ελλάδα στο πλευρό του Γεωργίου Καραϊσκάκη και, μετά το θάνατο του τελευταίου, στη μάχη του Φαλήρου.

Εκστρατευτικό σώμα στην Κρήτη
Προς το τέλος του 1827 δέχθηκε πρόσκληση απο εκπρόσωπο των επαναστατημένων Κρητών να μεταβεί στην Κρήτη και να αναλάβει την ηγεσία της επανάστασης εκεί. Ο Νταλιάνης με εκστρατευτικό σώμα 100 ιππέων και περίπου 500 πεζών μετέβη στο νησί στις αρχές του Γενάρη του 1828, με υπαρχηγό τον Βασίλειο Αθανασίου.

Στο μεταξύ ο Αλβανός πασάς της Κυδωνίας Μουσταφά Νταϊλή, που είχε διορισθεί από τον Μωχάμετ Αλή της Αιγύπτου γενικός διοικητής της Κρήτης, συγκέντρωσε τις δυνάμεις του και ετοιμάστηκε να συγκρουσθεί μαζί τους. Όταν πληροφορήθηκε ότι ο Χατζημιχάλης μετακινήθηκε στα Σφακιά, απέστειλε αγγελιοφόρους στους Σφακιανούς, απειλώντας τους να παραμείνουν αμέτοχοι. Στις 8 Μαΐου, μικρό τμήμα πεζών και ιππικού υπό τους Χατζημιχάλη, Αναγνώστη Μανουσογιαννάκη και Στρατή Δεληγιαννάκη κτύπησαν αιφνιδιαστικά σώμα Τούρκων που πήγαινε να ενωθεί με το κύριο σώμα του Μουσταφά. Στη συνέχεια ο Χατζημιχάλης οχυρώθηκε στο Φραγκοκάστελλο. 

Στις 17 Μαΐου ο Μουσταφά, επικεφαλής στρατού 8.000 ανδρών, έφτασε στο Φραγκοκάστελλο. Τις πρώτες ώρες η μάχη ήταν αμφίρροπη παρόλη την αριθμητική υπεροχή των οθωμανικών δυνάμεων. Τελικά, ύστερα από λυσσαλέο και άνισο αγώνα οι αμυνόμενοι πραγματοποίησαν έξοδο από το κάστρο. Σχεδόν όλοι οι υπερασπιστές του Φραγκοκάστελλου βρήκαν το θάνατο, μαζί με τον Χατζημιχάλη Νταλιάνη και τον υπασπιστή του, Κυριακούλη Αργυροκαστρίτη.

Οι Δροσουλίτες, ένα οπτικό φαινόμενο που παρατηρείται στον κάμπο του Φραγκοκάστελλου κατά τα τέλη Μάη, έχει καταγραφεί στην τοπική κρητική παράδοση ως σχετιζόμενο με τη Μάχη του Φραγκοκάστελλου.

Παραπομπές

Πηγές
 Συλλογικό έργο, Παγκόσμιο Βιογραφικό Λεξικό, Εκδοτική Αθηνών. Αθήνα 1987.
 Δροσουλίτες Ήπειρος -  Κρήτη του Γεωργίου Αχ.  Βαβαρέτου  Βιβλιοθήκη Ηπειρωτικής Εταιρείας Αθηνών αρ. 14. Εν Αθήναις 1967/

Εξωτερικοί Σύνδεσμοι
 Φραγκοκάστελο και «Δροσουλίτες». kritikoi.gr
 Ιστορία της Κρήτης. ΤΕΙ Πειραιά.

Οπλαρχηγοί του 1821