Μεσιέ 5

Το Μεσιέ 5 (γνωστό και ως M5 και NGC 5904) είναι σφαιρωτό σμήνος σε απόσταση περίπου 24.500 ετών φωτός στον αστερισμό Όφι. Δεν πρέπει συγχέεται με το πολύ αμυδρότερο και μακρινότερο σφαιρωτό σμήνος Πάλομαρ 5, το οποίο βρίσκεται σε αυτή την περιοχή του ουρανού.

Το Μεσιέ 5 είναι ορατό με γυμνό μάτι σε εξαιρετικές συνθήκες κοντά στον αστέρα 5 Όφεως σαν αχνό άστρο. Με κιάλια ή με μικρό τηλεσκόπιο αναγνωρίζεται ως μη αστρικό αντικείμενο.

Ιστορικό 
Το Μεσιέ 5 ανακαλύφθηκε από τον Γκότφρηντ Κιρχ το 1702, καθώς παρατηρούσε έναν κομήτη. Ο Σαρλ Μεσιέ το ανεκάλυψε ανεξάρτητα τον Μάιο του 1764. Ο Ουίλιαμ Χέρσελ ήταν ο πρώτος που μπόρεσε να το αναλύσει σε αστέρες το 1791. Ανέφερε ότι ο πυρήνας είναι πολύ πυκνός και δεν μπορούσε να τον αναλύσει.

Χαρακτηριστικά 

Το Μεσιέ 5 έχει διάμετρο περίπου 165 έτη φωτός, δηλαδή είναι ένα από τα μεγαλύτερα σφαιρωτά σμήνη, και αποτελείται από εκατό ως πεντακόσιες χιλιάδες αστέρες. Η βαρυτική σφαίρα επιρροής του πέρα από την οποία τα άστρα απομακρύνονται από το σμήνος έχει διάμετρο περίπου 400 έτη φωτός. Έχει ηλικία περίπου 13 δισεκατομμύρια έτη, άρα είναι ένα από τα αρχαιότερα σμήνη στο Γαλαξία. Έχει ένα χαρακτηριστικό επιμηκυμένο σχήμα. Κάποιοι παρατηρητές λένε ότι μοιάζει με αράχνη. Έχει ένα συμπιεσμένο πυρήνα με διάμετρο περίπου 6 έτη φωτός και η μισή μάζα του είναι συγκεντρωμένη σε μία σφαίρα με διάμετρο περίπου 15 έτη φωτός.

Αξιοπρόσεκτα μέλη 
Στο Μεσιέ 5 έχουν εντοπιστεί τουλάχιστον 105 μεταβλητοί αστέρες, εκ’ των οποίων 97 είναι παλλόμενοι μεταβλητοί τύπου RR Lyrae. Ο λαμπρότερος και ευκολότερος να παρατηρηθεί μεταβλητός έχει φαινόμενο μέγεθος που διαφέρει μεταξύ 10,6 και 12,1 και περίοδο 26,5 μέρες.

Επιπλέον, ένας νάνος καινοφανής αστέρας (νόβα) έχει παρατηρηθεί στο Μ5. Δύο ακόμη νόβα έχουν παρατηρηθεί στο Μεσιέ 30 και NGC 6712.

Δείτε επίσης 
NGC 5806, NGC 5811, NGC 5813, NGC 5814, NGC 5831, NGC 5838, NGC 5839,  NGC 5845, NGC 5846, NGC 5846A, NGC 5848, NGC 5850, NGC 5854, NGC 5864, NGC 5865, NGC 5869 και NGC 5887, γαλαξίες κοντά στο Μ5, αρκετοί εκ’ των οποίων ανήκουν στην ομάδα NGC 5846

Παραπομπές

Αναφορές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 SIMBAD: M5
 M5,SEDS Messier pages
 M5, Galactic Globular Clusters Database page
 Historic observations of M5 
 Messier 5 and its Variables
 Image of M5 by Waid Observatory

Σφαιρωτά σμήνη
05
5904
Όφις (αστερισμός)