Ιωάννα της Σκωτίας

Η Ιωάννα της Σκωτίας (Joan of England, 22 Ιουλίου 1210 – 4 Μαρτίου 1238) βασίλισσα της Σκωτίας (1221 - 1238) ήταν η μεγαλύτερη κόρη και τρίτο παιδί του Ιωάννη του ακτήμονα και της Ισαβέλλας του Ανγκουλέμ.

Υποψήφια νύφη του δεύτερου συζύγου της μητέρας της 

Η Ιωάννα στην αρχή είχε επιλεγεί από τον Φίλιππο Αύγουστο σαν σύζυγος του δελφίνου Λουδοβίκου αλλά ο πατέρας της την είχε υποσχεθεί στον Ούγο Ι' των Λουζινιάν με προίκα τη Σαιντ, τη Σαιντόνζ και το νησί Ολερόν. Ο Ιωάννης έστειλε την κόρη του στον Ούγο την επόμενη χρονιά αλλά εκείνος απαιτούσε να πάρει την προίκα πριν τον γάμο. 
Με τον θάνατο του Ιωάννη του Ακτήμονα (1216) η χήρα του βασιλομήτωρ Ισαβέλλα του Ανγκουλέμ αποφάσισε να παντρευτεί η ίδια τον Ούγο αντί για την κόρη της και να μετακομίσει στη Γαλλία παραμελώντας τα καθήκοντα της βασιλομήτορος.

Βασίλισσα της Σκωτίας

Με τη μεσολάβηση του πάπα οι διαπραγματεύσεις οδήγησαν στον γάμο της Ιωάννας με τον Αλέξανδρο Β' της Σκωτίας, ο Αλέξανδρος βρισκόταν στην Αγγλία από το 1212, είχε χριστεί ιππότης από τον βασιλιά Ιωάννη και ο Αλέξανδρος ισχυριζόταν ότι ο ίδιος ο Ιωάννης του είχε υποσχεθεί την Ιωάννα με προίκα το Νορθάμπερλαντ.
Στις 18 Ιουνίου 1221 ο Αλέξανδρος κέρδισε τα έσοδα από το Ζέντμπουργκ, το Ασσεντίν, το Κίνγκχορν και το Κράιλ σαν προίκα, ο γάμος έγινε στις 21 Ιουνίου 1221 στο Γιόρκ Μίνστερ.  Ο Αλέξανδρος ήταν 23 ετών και η Ιωάννα 11, δεν απέκτησαν παιδιά αλλά ένα διαζύγιο θα μπορούσε να ήταν διπλωματικό επεισόδιο ανάμεσα στην Αγγλία και τη Σκωτία, η Ιωάννα είχε ελάχιστη εξουσία αφού βρισκόταν ολόκληρη στα χέρια της βασιλομήτορος Ερμενγάρδης αλλά η αξία της ήταν πάντα ισχυρή σαν αδελφή του βασιλιά της Αγγλίας. Η Ιωάννα συνόδευσε τον σύζυγο της το Νιούκασλ τον Σεπτέμβριο του 1236 και στη Γιορκ τον Σεπτέμβριο του 1237 στις διαπραγματεύσεις με τον Ερρίκο Γ' για τις περιοχές του βορρά στις οποίες είχαν διαφωνίες. Την περίοδο αυτή όπως τονίζει ο γνωστός χρονικογράφος Ματθαίος των Παρισίων η Ιωάννα και ο Αλέξανδρος είχαν αποξενωθεί και η ίδια τον περισσότερο χρόνο της βρισκόταν με τον αδελφό της στην Αγγλία που της είχε παραχωρήσει βίλες στις περιοχές Ντρίφφιλντ, Γιορκσάιρ και Φέν Στάντον του Χαντιγκντονσάιρ για τη διαμονή της. Η Ιωάννα και η νύφη της Ελεονώρα της Προβηγκίας αποφάσισαν στη Γιορκ να πραγματοποιήσουν προσκύνημα στον τάφο του Θωμά Μπέκκετ αρχιεπισκόπου του Καντέρμπερι.

Πρόωρος θάνατος

Η Ιωάννα πέθανε στα χέρια των αδελφών της βασιλιά Ερρίκου Γ' και του Ριχάρδου της Κορνουάλης στο Χάβερινγκ-αττε-Μπόουερ (1238) και τάφηκε στο αβαείο του Ταράντ Κρόφορντ στο Ντόρσετ σύμφωνα με τις επιθυμίες της, ο Ερρίκος Γ' συγκλονισμένος τη λάτρεψε μέχρι το τέλος της ζωής του.   14 χρόνια μετά τον θάνατο της (1252) ο Ερρίκος παρήγγειλε ένα μαρμάρινο ομοίωμα για τον τάφο της με κόστος 100 λιρών, ήταν το πρώτο ταφικό ομοίωμα για βασίλισσα στην Αγγλία αφού οι τάφοι της Ελεονώρας της Ακουιτανίας και της Βερεγγαρίας της Ναβάρρας βρίσκονταν στη Γαλλία. Δεν έχει απομείνει τίποτα σήμερα από το μνημείο, η τελευταία αναφορά για αυτό υπήρχε την περίοδο της Αναγέννησης όπου έλεγαν ότι υπήρχε χρυσό φέρετρο.

Παραπομπές

Πηγές

Rosalind K. Marshall: “Scottish Queens: 1034-1714”
Richard Oram: “The Kings and Queens of Scotland”
Timothy Venning: “The Kings and Queens of Scotland”
Mike Ashley: “British Kings and Queens”
Elizabeth Ewan, Sue Innes and Sian Reynolds: “The Biographical Dictionary of Scottish Women”

Βασίλισσες της Σκωτίας (σύζυγοι βασιλέων)
Οίκος των Πλανταγενετών
Πριγκίπισσες της Αγγλίας