Πεζοπορικός Όμιλος Λάρνακας (ποδόσφαιρο)

Ο Πεζοπορικός Όμιλος Λάρνακας (Π.Ο.Λ.) ήταν ποδοσφαιρική ομάδα με έδρα τη Λάρνακα. Χρώματα της ομάδας ήταν το πράσινο και το άσπρο. Αποτελούσε μέρος του Πεζοπορικού Ομίλου Λάρνακας.

Το ποδοσφαιρικό τμήμα του Πεζοπορικού έχει κατακτήσει 2 πρωταθλήματα Κύπρου και 1 κύπελλο Κύπρου. Τερμάτισε στη δεύτερη θέση 8 φορές ενώ ήταν 7 φορές φιναλίστ του κυπέλλου. Η ομάδα είχε 49 συμμετοχές στην Α΄ κατηγορία της Κύπρου.

Ο Πεζοπορικός έχει συμμετάσχει επτά φορές στα ευρωπαϊκά κύπελλα ποδοσφαίρου χωρίς να πετύχει κάποια πρόκριση. Το 1994 ο Πεζοπορικός ενώθηκε με την ΕΠΑ Λάρνακας δημιουργώντας την ΑΕΚ Λάρνακας.

Ίδρυση και πρώτα χρόνια 
Ο Πεζοπορικός ιδρύθηκε το Μάρτιο του 1924 από μια ομάδα νέων της Λάρνακας, οι οποίοι από τις αρχές της δεκαετίας επέδειξαν ενδιαφέρον για πεζοπορίες, εκδρομές ποδηλασίας, τη φυσιολατρεία και τη μουσική. Μέχρι το 1926 το σωματείο, από αθλητικής πλευράς, ασχολείτο με τις πεζοπορίες (από τις οποίες προήλθε και το όνομα του), τα θαλάσσια σπορ και το στίβο. Το 1926 συγκρότησε ποδοσφαιρική ομάδα με έδρα το Παλιό ΓΣΖ, ενώ ταυτόχρονα ασχολήθηκε με το χόκεϊ, τα θαλάσσια σπορ και τον κλασσικό αθλητισμό.

ΑΜΟΛ 
Στις 3 Οκτωβρίου 1926 μερίδα μελών, εξαιτίας κάποιων διαφωνιών, αποχώρησε από τον Πεζοπορικό και ίδρυσε τον Αθλητικό Μουσικό Όμιλο Λάρνακος (ΑΜΟΛ). Τα δύο σωματεία ανέπτυξαν πλούσια, αθλητική και πολιτιστική δράση στην πόλη. Το 1926 ο ΑΜΟΛ, όπως και ο Πεζοπορικός, συγκρότησε ποδοσφαιρική ομάδες με έδρα το Παλιό ΓΣΖ, ενώ ταυτόχρονα ασχολήθηκε με το χόκεϊ, τα θαλάσσια σπορ και τον κλασσικό αθλητισμό. Ισχυρότερος στον αθλητικό τομέα ήταν ο Πεζοπορικός ενώ στον καλλιτεχνικό τομέα υπερτερούσε ο ΑΜΟΛ.

Πρωτάθλημα πόλεων 
Το 1932, με πρωτοβουλία του Πεζοπορικού, διεξήχθη, με σύστημα νοκ-άουτ, το πρώτο παγκύπριο ποδοσφαιρικό πρωτάθλημα, το «πρωτάθλημα πόλεων».

ΕΠΑ 
Στις 17 Οκτωβρίου 1932 ο Πεζοπορικός ενοποιήθηκε με τον ΑΜΟΛ δημιουργώντας την ΕΠΑ (Ένωσις Πεζοπορικού ΑΜΟΛ). Η ίδρυση της ΕΠΑ είχε ως στόχο τη συνένωση των αθλητικών και κυρίως των ποδοσφαιρικών δυνάμεων της Λάρνακας προκειμένου να δημιουργηθεί μια ισχυρή ομάδα που να εκπροσωπεί επάξια τη Λάρνακα στα διάφορα πρωταθλήματα. Η ΕΠΑ συμμετείχε στο δεύτερο (1933) και τρίτο (1933-34) ανεπίσημο πρωτάθλημα. Το 1934 ιδρύθηκε η Κυπριακή Ομοσπονδία Ποδοσφαίρου (ΚΟΠ) με την ΕΠΑ να αποτελεί ένα από τα ιδρυτικά της μέλη. Η ΕΠΑ συμμετείχε στα πρώτα δύο πρωταθλήματα (1934-35, 1935-36) της ΚΟΠ.

Επανίδρυση Πεζοπορικού 
Την 1η Ιουνίου 1936 η ΕΠΑ αποχώρησε από την ΚΟΠ εξαιτίας εσωτερικών προβλημάτων που προέκυψαν. Οι μέτριες παρουσίες της ποδοσφαιρικής ομάδας στα πρωταθλήματα, οι αντιδράσεις ανθρώπων οι οποίοι παρέμεναν εκτός διοικητικών, αλλά και ποδοσφαιριστές οι οποίοι τέθηκαν σε αδράνεια οδήγησαν  μια ομάδα μελών και ποδοσφαιριστών να αποχωρήσουν από την ΕΠΑ και να επανιδρύσουν στις 21 Μαρτίου 1937 τον Πεζοπορικό. Μεταξύ των δύο ομάδων υπήρχε μεγάλη αντιπαλότητα ως ομάδες της ίδιας πόλης. Επιπλέον, μεταξύ των δύο ομάδων υπήρχε ταξική διαφορά. Στον Πεζοπορικό συγκεντρώθηκε μεγάλο μέρος της εύπορης τάξης της Λάρνακας. Οι φιλάθλοι της ΕΠΑ προέρχονταν κυρίως από τα μικρομεσαία και λαϊκά κοινωνικά στρώματα της Λάρνακας. Η ΕΠΑ είχε επίσης την υποστήριξη της πολυάριθμης αρμενικής κοινότητας της Λάρνακας. Στην ΕΠΑ, εκτός από Ελληνοκύπριοι, αγωνίζονταν και εγνωσμένης αξίας Αρμένιοι ποδοσφαιριστές, όπως και Τουρκοκύπριοι.

Πορεία στο χρόνο

Περίοδος 1939-1949
Την περίοδο 1937-38 ο Πεζοπορικός έδινε μόνο φιλικά παιχνίδια. Στις 24 Αυγούστου 1938 ο Πεζοπορικός ενεγγράφη στη ΚΟΠ και συμμετείχε για πρώτη φορά στο πρωτάθλημα Α΄ κατηγορίας την περίοδο 1938-39. Στην πρώτη του συμμετοχή τερμάτισε στην τέταρτη θέση. Την περίοδο 1939-40 τερμάτισε στη δεύτερη θέση. Στο κύπελλο Κύπρου 1939-40 έφτασε μέχρι τον τελικό, χάνοντας το τρόπαιο από την ΑΕΛ. Ο (πρώτος) τελικός διεξήχθη στις 11 Φεβρουαρίου 1940 στο παλιό ΓΣΠ. Ο αγώνας διακόπηκε στο ημίχρονο λόγο βροχής ενώ το σκορ ήταν 1-1. Ο επαναληπτικός έγινε στις 18 Φεβρουαρίου 1940 στο ίδιο στάδιο με την ΑΕΛ να κερδίζει με 3-1.

Απείχε από το πρωτάθλημα της περιόδου 1940-41. Από το 1941 έως το 1944 δεν διεξήχθη παγκύπριο πρωτάθλημα λόγω του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου, επειδή πολλοί Κύπριοι εντάχθηκαν στις αντικατοχικές ομάδες που δημιουργήθηκαν στην Ελλάδα. Την περίοδο 1944-45 το πρωτάθλημα και το κύπελλο επανήλθαν. Ο Πεζοπορικός κατέλαβε την τέταρτη θέση. Τις περιόδους 1945-46 και 1946-47 κατέκτησε την τρίτη θέση.

Αποχώρηση από την ΚΟΠ 
Το 1947 ο Πεζοπορικός, η Ανόρθωση και η ΕΠΑ ζήτησαν καταστατική αλλαγή με κύριο αίτημα την εκ περιτροπής προεδρία της ΚΟΠ σε όλες τις πόλεις. Οι ομάδες αυτές έθεσαν το αίτημα αυτό ζητώντας ισότιμη μεταχείριση αφού θεωρούσαν ότι οι ομάδες της Λευκωσίας (στην οποία έδρευε η ΚΟΠ) και κυρίως ο ΑΠΟΕΛ τύγχαναν την εύνοια της ΚΟΠ. Το αίτημα συζητήθηκε σε γενική συνέλευση της ομοσπονδίας στις 27 Αυγούστου 1947, αλλά υπέρ της πρότασης αυτής ψήφισαν μόνοι οι τρεις αυτές ομάδες. Μετά από αυτό το αποτέλεσμα, οι τρεις ομάδες αποχώρησαν από την ΚΟΠ και δημιούργησαν δική του ομοσπονδία, την «Ποδοσφαιρική Αθλητική Ομοσπονδία Κύπρου» (ΠΑΟΚ), με έδρα τη Λάρνακα. Στην ομοσπονδία αυτή εντάχθηκαν άλλα πέντε σωματεία (ΑΜΟΛ Λεμεσού, Τουρκική Λέσχη Λάρνακας, Τουρκική Λέσχη Αμμοχώστου, η Τουρκ Ουτζιού της Αμμοχώστου και η Τουρκική Αθλητική Εστία Τσετίν Καγιά της Λευκωσίας). Μεταξύ των δύο ομοσπονδιών επικράτησε κλίμα συγκρουσιακό. Η διαμάχη τερματίστηκε με την πάροδο ενός χρόνου όταν η ΠΑΟΚ διαλύθηκε και τα τρία σωματεία (Πεζοπορικός, ΕΠΑ, Ανόρθωση) επανεντάχθηκαν το φθινόπωρο του 1948 στην ΚΟΠ.

Δεκαετία 1950-1959 
Τη δεκαετία του 1950 ο Πεζοπορικός κατέκτησε το πρώτο του πρωτάθλημα ενώ συμμετείχε και τρεις φορές στον τελικό του κυπέλλου, αποτυγχάνοντας να κατακτήσει το τρόπαιο.

Στο κύπελλο Κύπρου 1951-52 αντιμετώπισε στον τελικό την Τσετίν Καγιά από την οποία ηττήθηκε με 4-1. Την περίοδο 1953-54 ο Πεζοπορικός κατέκτησε το πρώτο του πρωτάθλημα. Την ίδια περίοδο συμμετείχε στον τελικό κυπέλλου Κύπρου όπου και πάλι έχασε το τρόπαιο από την Τσετίν Καγιά (2-1). Στις αρχές την περιόδου 1954-55 ο πρωταθλητής Πεζοπορικός αντιμετώπισε την κυπελλούχο Τσετίν Καγιά στον αγώνα για την Ασπίδα Πάκκου. Ο Πεζοπορικός έχασε με 6-2.

Στον τελικό του κυπέλλου έφτασε και την περίοδο 1954-55, όπου και πάλι έχασε το τρόπαιο, αυτή τη φορά από την ΕΠΑ (2-1). Ήταν ο πρώτος τελικός κυπέλλου ανάμεσα σε δύο ομάδες της Λάρνακας.

1 Δύο αγώνες του Πεζοπορικού ματαιώθηκαν.

Δεκαετία 1960-1969 
Τη δεκαετία του 1960 ο Πεζοπορικός τερμάτισε τέσσερις φορές στην τρίτη θέση. Από αυτές τις περιόδους μόνο την περίοδο 1968-69 διεκδίκησε το πρωτάθλημα, μένοντας δύο βαθμούς πίσω από τις πρώτες δύο ομάδες.

Δεκαετία 1970-1979 
Την περίοδο 1969-70 ο Πεζοπορικός τερμάτισε στη δεύτερη θέση, ισοβαθμώντας με την πρωταθλήτρια ΕΠΑ και την τρίτη Ομόνοια. Ο τίτλος κρίθηκε την τελευταία αγωνιστική. Ο Πεζοπορικός χρειαζόταν έστω την ισοπαλία για να κατακτήσει το πρωτάθλημα αλλά έχασε στο στάδιο ΓΣΟ από τον Απόλλωνα. Ωστόσο, επειδή σε περίπτωση ισοβαθμίας ίσχυε η αναλογία τερμάτων (γκολ υπέρ προς γκολ κατά) ο Πεζοπορικός θα κατακτούσε το τρόπαιο μόνο αν οι άλλες δύο ομάδες που αγωνίζονταν την επόμενη ημέρα μεταξύ τους έφερναν ισόπαλο αποτέλεσμα με σκορ μεγαλύτερο του 4-4. Αν μια από της ΕΠΑ και Ομόνοια κέρδιζε τον αγώνα θα κατακτούσε αυτή το τρόπαιο. Το τελικό αποτέλεσμα ήταν 3-3 με την ΕΠΑ να αναδεικνύεται πρωταθλήτρια. Την ίδια περίοδο, στο κύπελλο Κύπρου, ο Πεζοπορικός έφτασε μέχρι τον τελικό όπου αντιμετώπισε την Αλκή Λάρνακας. Ο Πεζοπορικός κέρδισε με 2-1 και κατάκτησε το τρόπαιο.

Στον τελικό του κυπέλλου συμμετείχε άλλες δύο φορές τη δεκαετία του 1970, χάνοντας το τρόπαιο και στις δύο περιπτώσεις. Στο κύπελλο Κύπρου 1971-72 έχασε στον τελικό από την Ομόνοια με 3-1 και στο κύπελλο Κύπρου 1972-73 έχασε στον τελικό από τον ΑΠΟΕΛ με 1-0.

Ο Πεζοπορικός διεκδίκησε το πρωτάθλημα και την περίοδο 1973-74 αλλά περιορίστηκε στη δεύτερη θέση, δύο βαθμούς πίσω από την πρωταθλήτρια Ομόνοια.

Δεκαετία 1980-1989 
Την περίοδο 1980-81 ο Πεζοπορικός διεκδίκησε το πρωτάθλημα αλλά με δύο ήττες τις τελευταίες δύο αγωνιστικές περιορίστηκε στην τρίτη θέση. Την περίοδο 1981-82 τερμάτισε στη δεύτερη θέση αλλά δεν είχε διεκδικήσει το πρωτάθλημα, καθώς η διαφορά από την πρώτη Ομόνοια ήταν πολύ μεγάλη.

Την περίοδο 1983-84 ο Πεζοπορικός έφτασε μέχρι τον τελικό κυπέλλου χάνοντας το τρόπαιο από τον ΑΠΟΕΛ με 3-1.

Την περίοδο 1987-88 ο Πεζοπορικός κατέκτησε το δεύτερο πρωτάθλημα του. Ήταν η πρώτη φορά μετά από 18 χρόνια που το πρωτάθλημα κατακτούσε ομάδα εκτός Λευκωσίας. Ήταν ο τελευταίος τίτλος στην ιστορία της ομάδας. Στις αρχές της περιόδου 1988-89 αντιμετώπισε την κυπελλούχο Ομόνοια στον αγώνα για κατάκτηση της Ασπίδας Στυλιανάκη χάνοντας με 1-0.

Περίοδος 1990-1994 
Από το 1990 έως το 1994 ο Πεζοπορικός δεν διεκδίκησε το πρωτάθλημα. Στο κύπελλο έφτασε μια φορά μέχρι τα ημιτελικά. Τον Ιούλιο του 1994 αποφασίστηκε η ενοποίηση της ομάδας με την ΕΠΑ Λάρνακας, δημιουργώντας την ΑΕΚ Λάρνακας. Η ποδοσφαιρική ΑΕΚ πήρε τη θέση του Πεζοπορικού στην Α΄ κατηγορία (η ΕΠΑ είχε υποβιβαστεί στη Β΄ κατηγορία).

Συνολικά στατιστικά στην Α΄ κατηγορία 
Ο πίνακας που ακολουθεί παρουσιάζει τη συνολική πορεία του Πεζοπορικού στο πρωτάθλημα Α΄ κατηγορίας από το 1938 έως και το 1994. Η βαθμολογία είναι το άθροισμα της πραγματικής βαθμολογίας κάθε περιόδου, ανεξάρτητα από το σύστημα βαθμολόγησης. Χρησιμοποιώντας το σύγχρονο σύστημα βαθμολόγησης (νίκη=3 βαθμοί, ισοπαλία=1 βαθμός, ήττα:0 βαθμοί) οι βαθμοί που εξασφαλίζει είναι 1650. Η περίοδος 1963-64, στην οποία το πρωτάθλημα διακόπηκε, δεν συμπεριλαμβάνεται.

Ο Πεζοπορικός πέτυχε τις περισσότερες νίκες (19) την περίοδο 1987-88. Τις περιόδους 1938-39, 1944-45 και  1964-65 πέτυχε μόνο 2 νίκες.
Οι περισσότερες ισοπαλίες (16) σημειώθηκαν την περίοδο 1986-87. Την περίοδο 1939-40 δεν σημείωσε καμία ισοπαλία.
Τις περιόδους 1953-54, 1973-74 και 1987-88 δέχθηκε μόνο μία ήττα. Τις περισσότερες ήττες (13) δέχτηκε την περίοδο 1964-65.
Τα περισσότερα τέρματα (58) σημείωσε την περίοδο 1961-62. Τα λιγότερα τέρματα (12) σημείωσε την περίοδο 1938-39.
Τα λιγότερα τέρματα (8) δέχτηκε την περίοδο 1973-74. Τα περισσότερα τέρματα (54) δέχτηκε την περίοδο 1966-67.
Την καλύτερη αναλογία τερμάτων (+31) είχε την περίοδο 1944-45 και τη χειρότερη (-27) την περίοδο 1935-35. 
Τους περισσότερους βαθμούς (54) κέρδισε την περίοδο 1962-63.

Τελικοί κυπέλλου 
Ο Πεζοπορικός έχει κατακτήσει μία φορά το Κύπελλο Κύπρου. Συνολικά έχει συμμετάσχει 8 φορές στον τελικό του κυπέλλου. Ο πίνακας που ακολουθεί παρουσιάζει τους τελικούς στους οποίους συμμετείχε ο Πεζοπορικός.

1Ο τελικό διακόπηκε στο ημίχρονο λόγω βροχής ενώ το σκορ ήταν 1-1 και για το λόγο αυτό διεξήχθη επαναληπτικός.

Αγώνες για ασπίδα 
Ο Πεζοπορικός έχει διεκδικήσει 2 φορές την Ασπίδα Πάκκου/Στυλιανάκη αλλά δεν κατάφερε να την κατακτήσει. Ο πίνακας που ακολουθεί παρουσιάζει τους αγώνες για την κατάκτηση της Ασπίδας στους οποίους συμμετείχε ο Πεζοπορικός.

Έδρα 
Ο Πεζοπορικός από την ίδρυση του και έως το 1989 χρησιμοποιούσε ως έδρα το Παλιό ΓΣΖ. Το 1989 ολοκληρώθηκε το νέο ΓΣΖ το οποίο αποτέλεσε έδρα του Πεζοπορικού την περίοδο 1989-1994.

Αναλυτική ευρωπαϊκή πορεία 
Ο Πεζοπορικός Λάρνακας συμμετείχε για πρώτη φορά σε ευρωπαϊκή διοργάνωση στο Κύπελλο Κυπελλούχων 1970-71. Αντιμετώπισε την Κάρντιφ Σίτι από την οποία αποκλείστηκε με μια ήττα και μια ισοπαλία. Συμμετείχε για δεύτερη φορά στο Κύπελλο Κυπελλούχων 1972-73 όπου αποκλείστηκε με δύο ήττες από την Κορκ Χιμπέρνιανς ΦΚ. Ακολούθησε ο αποκλεισμός από την Μάλμε ΦΦ με μία ήττα και μια ισοπαλία στο Κύπελλο Κυπελλούχων 1973-74.

Την περίοδο 1974-75 εξασφάλισε συμμετοχή στο Κύπελλο ΟΥΕΦΑ 1974-1975. Ωστόσο, λόγω της τουρκικής εισβολής στην Κύπρο αποσύρθηκε. Συμμετείχε για πρώτη φορά στο κύπελλο ΟΥΕΦΑ την περίοδο Κύπελλο ΟΥΕΦΑ 1978-1979 όπου αποκλείστηκε από την Σλονσκ Βρότσουαφ. Ακολούθησαν ο αποκλεισμός από τη ΦφΜ Στουτγκάρδη στο Κύπελλο ΟΥΕΦΑ 1980-1981 και από τη ΦΚ Ζυρίχη στο Κύπελλο ΟΥΕΦΑ 1982-1983. Τελευταία συμμετοχή του Πεζοπορικού ήταν στο Κύπελλο Πρωταθλητριών 1988-89, όπου αποκλείστηκε από την ΙΦΚ Γκέτεμποργκ. Ο Πεζοπορικός, στην ευρωπαϊκή πορεία του, δεν κατάφερε να εξασφαλίσει καμία πρόκριση, αλλά ούτε και νίκη.

Ευρωπαϊκά παιχνίδια 
Ο ακόλουθος πίνακα παρουσιάζει τα αποτελέσματα του Πεζοπορικού στις ευρωπαϊκές διοργανώσεις.

Συνολικές συμμετοχές 

Για σκοπούς σύγκρισης υπολογίζεται βαθμολογία με το σύστημα: νίκη=3 βαθμοί, ισοπαλία=1 βαθμός, ήττα=0 βαθμοί.

Η περίοδος 1974-75 κατά την οποία ο Πεζοπορικός αποσύρθηκε, δεν συμπεριλαμβάνεται.

Στατιστικά ανά χώρα 
Ο Πεζοπορικός έχει αντιμετωπίσει αντιπάλους από 7 διαφορετικές χώρες.

Για σκοπούς σύγκρισης υπολογίζεται βαθμολογία με το σύστημα: νίκη=3 βαθμοί, ισοπαλία=1 βαθμός, ήττα=0 βαθμοί.

Η περίοδος 1974-75 κατά την οποία ο Πεζοπορικός αποσύρθηκε, δεν συμπεριλαμβάνεται και δεν προστίθεται στη στήλη «αποκλεισμοί».

Στατιστικά ανά αντίπαλο 
Ο Πεζοπορικός έχει αντιμετωπίσει συνολικά 7 διαφορετικούς αντιπάλους.

Για σκοπούς σύγκρισης υπολογίζεται βαθμολογία με το σύστημα: νίκη=3 βαθμοί, ισοπαλία=1 βαθμός, ήττα=0 βαθμοί.

Η περίοδος 1974-75 κατά την οποία ο Πεζοπορικός αποσύρθηκε, δεν συμπεριλαμβάνεται.

Χρώματα και έμβλημα 
Χρώματα του Πεζοπορικού ήταν το πράσινο και το άσπρο. Έμβλημα της ομάδας ήταν η καμήλα.

Τίτλοι-Διακρίσεις 
 Πρωτάθλημα Κύπρου:
 Πρωταθλήτρια (2): 1953-54, 1987-88

 Κύπελλο Κύπρου:
 Κυπελλούχος (1): 1970

Παραπομπές

Βιβλιογραφία

Πηγές

Δείτε επίσης 
 Α΄ κατηγορία ποδοσφαίρου ανδρών Κύπρου
 Κύπελλο Κύπρου (ποδόσφαιρο ανδρών)
 Πορεία των κυπριακών ομάδων στα ευρωπαϊκά κύπελλα ποδοσφαίρου
 Ποδόσφαιρο στην Κύπρο

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

Ιδρύσεις ποδοσφαιρικών ομάδων το 1924
Ανενεργές ποδοσφαιρικές ομάδες Κύπρου