Στόγιαν Βράνκοβιτς

Ο Στόγιαν Βράνκοβιτς (Stojan Vranković, Ντρνις, Κροατία 22 Ιανουαρίου 1964), είναι Κροάτης πρώην διεθνής καλαθοσφαιριστής και πρώην πρόεδρος της Κροατικής Ομοσπονδίας Καλαθοσφαίρισης. Με ύψος 2,17 μέτρα αγωνιζόταν στη θέση του σέντερ. Αποτέλεσε έναν από τους καλύτερους σέντερ της εποχής του αγωνιζόμενος με επιτυχία σε Ευρωλίγκα, κατακτώντας το τρόπαιο το 1996 με τον Παναθηναϊκό, ενώ πέρασε συνολικά πέντε σεζόν στο ΝΒΑ.

Καριέρα σε συλλόγους
Η σταδιοδρομία του ξεκινάει το 1982, στα 18 του χρόνια, στην ομάδα της πατρίδας του τη  Ζάνταρ. Παρέμεινε στην πόλη της Αδριατικής Θάλασσας μέχρι και το 1989, παλεύοντας με όλες του τις δυνάμεις για να επαναφέρει την ομάδα στην κορυφή. Από την πρώτη κιόλας σεζόν άρχισε να μετατρέπεται σε σέντερ «σκιάχτρο», σκεπάζοντας αμυντικά τη ρακέτα της ομάδας χάρις στην αλτικότητά του και το μεγάλο άνοιγμα χεριών (2,35 μέτρα). Ωστόσο η πρώτη επιτυχία ήρθε την αγωνιστική περίοδο 1985-1986. Στους τελικούς του πρωταθλήματος Γιουγκοσλαβίας εκείνης της σεζόν, ο Βράνκοβιτς βρέθηκε αντιμέτωπος με το φίλο του, Ντράζεν Πέτροβιτς της Τσιμπόνα. Η Ζάνταρ με τον Βράνκοβιτς να είναι εκπληκτικός τόσο στα ανασταλτικά του καθήκοντα όσο και στην επίθεση, κατέκτησε το πρωτάθλημα του 1986, με 2-1 στις νίκες (Τσιμπόνα-Ζαντάρ 84-70, Ζάνταρ-Τσιμπόνα 84-73 και Τσιμπόνα-Ζάνταρ 110-111), επιστρέφοντας στην κορυφή μετά από 11 χρόνια.

Την περίοδο 1989-90 κέρδισε με την ομάδα του Άρη το νταμπλ κερδίζοντας το Κύπελλο Ελλάδας (75-62 τον ΠΑΟΚ στον τελικό της διοργάνωσης), αλλά και το πρωτάθλημα (εκείνη τη χρονιά δεν διεξήχθησαν μεγάλοι και μικροί τελικοί, με τον πρωταθλητή να ανακηρύσσεται μετά από αναμετρήσεις ανάμεσα στους ΠΑΟΚ, Άρη, Πανιώνιο και Ηρακλή, δηλαδή τις τέσσερις πρώτες ομάδες της κανονικής διάρκειας). Επίσης πήρε μέρος στο φάιναλ φορ του Ευρωπαϊκού πρωταθλήματος στη Σαραγόσα το 1990 όπου και ηττήθηκε στον ημιτελικό από την Μπαρτσελόνα, 104-83.

Επόμενος σταθμός της καριέρας του ήταν οι Μπόστον Σέλτικς. Δεν κατόρθωσε όμως να στεριώσει. Σε σύνολο 50 αγώνων κανονικής περιόδου, ο Βράνκοβιτς μέτρησε 1,9 πόντους, 1,55 ριμπάουντ και 0,9 κοψίματα ανά παιχνίδι (στα πλέι οφ -2 αγώνες σε δύο χρόνια- οι αντίστοιχοι αριθμοί είναι 2, 1 και 0). Την κορυφαία του εμφάνιση (7 πόντοι, 2 ριμπάουντ) την πραγματοποίησε απέναντι στους Νιου Τζέρσι Νετς (σημερινοί Μπρούκλιν Νετς).

Το καλοκαίρι του 1992 παίρνει μεταγραφή στην ομάδα του Παναθηναϊκού. Το 1993 κατέκτησε το Κύπελλο Ελλάδας κόντρα στον Άρη με 96-89. Στην Ευρώπη αγωνίστηκε στα φάιναλ φορ του Ευρωπαϊκού πρωταθλήματος στο Τελ Αβίβ το 1994 και στη Σαραγόσα το 1995 κατακτώντας την τρίτη θέση. Το 1996 κάνοντας μερικές από τις πιο καλές του εμφανίσεις (11 πόντοι και 10,2 ριμπάουντ στην Ευρωλίγκα εκείνης της χρονιάς) βοήθησε τον Παναθηναϊκό να κατακτήσει το πρώτο ευρωπαϊκό του Πρωτάθλημα στο Παρίσι και με ένα εκπληκτικό κόψιμο μιας απόπειρας για λέι απ στον Χουάν Μοντέρο της Μπαρτσελόνα και 9 ριμπάουντ, έμεινε στον κόσμο του Παναθηναϊκού αξέχαστος. Με την ομάδα του Παναθηναϊκού κατέκτησε και το κύπελλο Ελλάδας το 1996 κόντρα στον Ηρακλή, 85-74, με τον Βράνκοβιτς να σημειώνει 13 πόντους.

Το 1996, επιστρέφει στο ΝΒΑ για λογαριασμό των Μινεσότα Τίμπεργουλβς. Αγωνίζεται εκεί για ένα χρόνο και το 1997 πηγαίνει για μία διετία στους Λος Άντζελες Κλίπερς. Στα τρία χρόνια της επιστροφής του στο κορυφαίο πρωτάθλημα της υφηλίου, ο Βράνκοβιτς μέτρησε 2,46 πόντους, 0,76 τάπες και 3,4 ριμπάουντ (οι αντίστοιχοι αριθμοί στην πενταετή θητεία του στο ΝΒΑ είναι 2,8 πόντοι, 1,1 κοψίματα και 3 ριμπάουντ).

Το 1999, επιστρέφει στην Ευρώπη, για λογαριασμό της Φορτιτούντο Μπολόνια. Στη διετή θητεία του (1999-2001) στην Ιταλία, που αποτέλεσε το κύκνειο άσμα του στο χώρο της καλαθόσφαιρας, ο Βράνκοβιτς, υπό τις οδηγίες του Κάρλος Ρεκαλκάτι, κατέκτησε το πρωτάθλημα της αγωνιστικής περιόδου 1999-2000 (πρώτο στην ιστορία του συλλόγου), κόντρα στη Μπένετον Τρεβίζο. Στις 8 Φεβρουαρίου 2001, σε αγώνα της Ευρωλίγκα κόντρα στην Τσιμπόνα, μοίρασε 10 κοψίματα, αριθμός ρεκόρ μέχρι σήμερα για ένα αγώνα της διοργάνωσης.

Τιμές 
Το 2008, ήταν υποψήφιος (105 παίκτες) να βρεθεί στις 50 μεγαλύτερες προσωπικότητες της Ευρωλίγκα, για τα 50 χρόνια της διοργάνωσης (1958-2008).

Αποτελεί μια από τις σημαντικότερες μορφές στην ιστορία του Παναθηναϊκού. Σε ψηφοφορία αθλητικής εφημερίδας τον Ιούλιο του 2009, οι αναγνώστες ανέδειξαν τον Στόγιαν Βράνκοβιτς, στην 31η θέση (5ος καλαθοσφαιριστής) των 100 σημαντικότερων προσωπικοτήτων κατά τον πρώτο αιώνα ζωής του συλλόγου.

Τον Σεπτέμβριο του 2015 βραβεύτηκε σε ειδική τελετή που διοργάνωσε ο Παναθηναϊκός (Honouring our legacy) ως μέλος της καλύτερης πεντάδας στην ιστορία της ομάδας, μαζί με τους Δημήτρη Διαμαντίδη, Ντέγιαν Μποντιρόγκα, Φραγκίσκο Αλβέρτη και Αντώνη Φώτση.

Εθνική ομάδα 
Με την Εθνική ομάδα της ενωμένης Γιουγκοσλαβίας κατέκτησε το χάλκινο μετάλλιο στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα του 1986 και στο Ευρωμπάσκετ του 1987, το ασημένιο μετάλλιο στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1988, αλλά και το χρυσό, τόσο στο Πανευρωπαϊκό Πρωτάθλημα του 1989 όσο και στην καλοκαιρινή Πανεπιστημιάδα του 1987. Επιπρόσθετα, με την  Εθνική Κροατίας, κατέκτησε τη δεύτερη θέση στους Ολυμπιακούς του 1992 (στον πρώτο αγώνα απέναντι στην Ντριμ Τιμ, ο πανύψηλος σέντερ έκανε καλή εμφάνιση απέναντι στον Μάικλ Τζόρνταν και τους άλλους παίκτες της αμερικάνικης υπερομάδας, έχοντας 11 πόντους και 8 ριμπάουντ,) καθώς και τρία χάλκινα μετάλλια στα Ευρωμπάσκετ του 1993 και του 1995, αλλά και στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα του 1994. Στην τελευταία αυτή διοργάνωση ήταν ο κορυφαίος ριμπάουντερ, με μέσο όρο 9,4 ανά αγώνα.

Προφίλ παίκτη 
Η μαχητικότητα και το φιλότιμο του τον έκαναν εξαιρετικά αγαπητό σε όποια ομάδα αγωνίστηκε. Ήταν άριστος αμυντικός, ασυναγώνιστος στα κοψίματα, ενώ κυριαρχούσε σε επιθετικά και αμυντικά ριμπάουντ. Χωρίς την υστέρησή του στις επιθετικές κινήσεις θα ήταν ένας από τους πληρέστερους στη θέση σέντερ διαχρονικά.

Πρόεδρος Κροάτικης Ομοσπονδίας Καλαθοσφαίρισης 
Το 2016, εκλέχθηκε 5ος πρόεδρος της Κροατικής Ομοσπονδίας Καλαθοσφαίρισης. Το 2019 επανεξελέγη με θητεία μέχρι το 2023. Στις 12 Σεπτεμβρίου 2022, παραιτήθηκε από τη θέση του προέδρου της ομοσπονδίας μπάσκετ της Κροατίας έπειτα από τον αποκλεισμό στη φάση των «16» του Ευρωμπάσκετ 2022 από τη Φινλανδία, ολοκληρώνοντας την παρουσία του σε αυτή τη θέση έπειτα από έξι χρόνια.

Τίτλοι- Διακρίσεις

Συλλογικοί

Ζάνταρ 

 Πρωτάθλημα Γιουγκοσλαβίας: (1986)

Άρης Θεσσαλονίκης 

 Πρωτάθλημα Ελλάδας: (1990)
 Κύπελλο Ελλάδας: (1990)

Παναθηναϊκός 

 Ευρωλίγκα: (1996)
 2x Κύπελλο Ελλάδας: (1993, 1996)

Φορτιτούντο Μπολόνια 

 Πρωτάθλημα Ιταλίας: (2000)

Ατομικές διακρίσεις 

 FIBA All-Star Game: (1987)
 2x Ελληνικό All-Star Game: (1995, 1996)
 MVP στο Ελληνικό All-Star Game: (1995)
 2x Πρώτος στα ριμπάουντ στο Ελληνικό Πρωτάθλημα: (1994, 1996)
 2x Πρώτος στα κοψίματα στο Ελληνικό Πρωτάθλημα: (1995, 1996)
 Καλύτερη ομάδα του φάιναλ φορ της Ευρωλίγκα: (1996)
 Κατέχει το ρεκόρ της ULEB στην Ευρωλίγκα στα κοψίματα σε έναν αγώνα (10)

Παραπομπές 

Γιουγκοσλάβοι καλαθοσφαιριστές
Καλαθοσφαιριστές Εθνικής Γιουγκοσλαβίας
Κροάτες καλαθοσφαιριστές
Σέντερ
Καλαθοσφαιριστές Ζάνταρ
Καλαθοσφαιριστές Άρη
Καλαθοσφαιριστές Μπόστον Σέλτικς
Καλαθοσφαιριστές Παναθηναϊκού
Καλαθοσφαιριστές Μινεσότα Τίμπεργουλβς
Καλαθοσφαιριστές Λος Άντζελες Κλίπερς
Καλαθοσφαιριστές Φορτιτούντο Μπολόνια
Καλαθοσφαιριστές του NBA
Καλαθοσφαιριστές αμερικανικών συλλόγων
Καλαθοσφαιριστές Α1 Εθνικής Ελλάδας
Καλαθοσφαιριστές ελληνικών συλλόγων
Καλαθοσφαιριστές κροατικών συλλόγων
Καλαθοσφαιριστές ιταλικών συλλόγων
Ξένοι καλαθοσφαιριστές στην Ελλάδα
Καλαθοσφαιριστές Ευρωμπάσκετ 1985
Καλαθοσφαιριστές Ευρωμπάσκετ 1987
Καλαθοσφαιριστές Ευρωμπάσκετ 1989
Καλαθοσφαιριστές Ευρωμπάσκετ 1993
Καλαθοσφαιριστές Ευρωμπάσκετ 1995
Παίκτες νικητές Ευρωμπάσκετ
Καλαθοσφαιριστές Παγκοσμίου Πρωταθλήματος 1986
Καλαθοσφαιριστές Παγκοσμίου Πρωταθλήματος 1994
Καλαθοσφαιριστές στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες 1988
Καλαθοσφαιριστές στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες 1992
Καλαθοσφαιριστές στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες 1996
Γιουγκοσλάβοι Ολυμπιονίκες
Ολυμπιονίκες της καλαθοσφαίρισης
Καλαθοσφαιριστές Εθνικής Κροατίας