Περιβόλι Γρεβενών

Για συνώνυμους οικισμούς στην Ελλάδα δείτε το λήμμα: Περιβόλι

Το Περιβόλι, είναι ορεινό χωριό της περιφερειακής ενότητας Γρεβενών.

Γεωγραφία
Το Περιβόλι βρίσκεται 45 χλμ δυτικά της πόλης των Γρεβενών. Είναι χτισμένο στις πλαγιές της οροσειράς της Βόρειας Πίνδου, πιο συγκεκριμένα στο όρος Λύγκος με υψηλότερη κορυφή του το Αυγό, στα όρια Μακεδονίας – Ηπείρου, σε υψόμετρο 1.260-1.370 μέτρων και σύμφωνα με το σχέδιο Καλλικράτης αποτελεί την ομώνυμη δημοτική ενότητα της.οποίας είναι έδρα. Ο πληθυσμός του σύμφωνα με την απογραφή 2011 είναι 21 κάτοικοι, ενώ με τα στοιχεία της απογραφής του 2001 ήταν 547 κάτοικοι. Η διοικητική περιοχή της κοινότητας καλύπτει 450.000 στρέμματα περίπου. Η περιοχή του Περιβολιού χαρακτηρίζεται από πλούσια βιοποικιλότητα και μεγάλα ύψη χιονιού το χειμώνα ενώ και το καλοκαίρι οι βροχές είναι συχνές με την θερμοκρασία ακόμη και την περίοδο Ιουλίου-Αυγούστου να μην ξεπερνάει τους 26-27 °C. Στα διοικητικά όρια της κοινότητας ανήκει ο Εθνικός Δρυμός Πίνδου Βάλια Κάλντα.

Οι κάτοικοι είναι στο σύνολό τους Βλάχοι και ασχολούνται κατά κύριο λόγο με την κτηνοτροφία και την υλοτομία. Από το αιγοπρόβειο γάλα παράγονται παραδοσιακά τυροκομικά προϊόντα φέτα, κεφαλοτύρι, βούτυρο και μυζήθρα. Εξαιρετικής ποιότητας είναι και η ξυλεία της περιοχής. Τα τελευταία χρόνια αναπτύσσεται στην περιοχή ο οικοτουρισμός. Από τα μέσα Μαΐου ως τα μέσα Οκτωβρίου επιστρέφει για τις θερινές διακοπές η Περιβολιώτικη Διασπορά και το χωριό μετατρέπεται σε μικρή πολιτεία (μέχρι και 5.000 παραθεριστές τον Αύγουστο).

Ιστορία
Από το Περιβόλι κατάγονταν ο Ρήγας Φεραίος, του οποίου ο παππούς Κωνσταντίνος Κυριαζής ή Κυρατζής μετεγκαταστάθηκε με την οικογένειά του στο Βελεστίνο που είχε μεταβληθεί σε Περιβολιώτικη παροικία. Στην Ελληνική Επανάσταση του 1821 οι Περιβολιώτες ξεσηκώθηκαν με κυριότερο αγωνιστή τον Αθανάσιο (Νάσιο) Μάνταλο. Κατά τον Μακεδονικό Αγώνα, διακρίθηκε για την προσφορά του ο Περιβολιώτης μακεδονομάχος οπλαρχηγός Ζήσης Βράκας, καθώς και ο οπλαρχηγός Γεώργιος Τσιουκαντάνας.

Το χωριό αναφερόταν πάντα με το ίδιο όνομα και στον Κώδικα της Ζάβορδας καταγράφονται κάτοικοί του ως αφιερωτές της Ιεράς Μονής Αγίου Νικάνορος ή Ζάβορδας την περίοδο 1534 έως 1692 (Α΄ Γραφή).

Προσωπικότητες
 Αθανάσιος Μάνταλος, αγωνιστής του 1821 και μέλος της Φιλκής Εταιρείας
 Ζήσης Βράκας, Μακεδονομάχος οπλαρχηγός
 Γεώργιος Τσιουκαντάνας, Μακεδονομάχος οπλαρχηγός

Παραπομπές

Προτεινόμενη βιβλιογραφία
 Θεοδώρου Κ.Π. Σαράντη, Το χωριό Περιβόλι Γρεβενών. Συμβολή στην ιστορία του αρματολικίου της Πίνδου. Αθήνα 1977.
 Β. Νιτσιάκος/Μ. Αράπογλου/Στ. Λαίτσος (επιμ.), Το Περιβόλι της Πίνδου, Γιάννινα 1995.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 Κοινότητα Περιβολίου Γρεβενών 

Δήμος Γρεβενών
Περιβόλι