Αγία Έδρα

Η Αγία Έδρα (λατινικά:Sancta Sedes, ιταλικά:Santa Sede) είναι η επισκοπική δικαιοδοσία της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας στη Ρώμη. Το πρωτείο της Ρώμης καθιστά τον επίσκοπο, κοινώς γνωστό ως Πάπα, παγκόσμιο ηγέτη της εκκλησίας. Αφότου η Ρώμη είναι η επιφανής επισκοπική έδρα της Εκκλησίας, περιέχει την κεντρική κυβέρνηση της εκκλησίας, περιλαμβανομένων διαφόρων υπηρεσιών απαραίτητων για τη διοίκηση. Διπλωματικά, η Αγία Έδρα δρα και ομιλεί για το σύνολο της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας. Αναγνωρίζεται επίσης από άλλα υποκείμενα του διεθνούς δικαίου ως κυρίαρχη οντότητα, με επικεφαλής τον Πάπα, με την οποία μπορούν να διατηρούνται διπλωματικές σχέσεις."

Συχνά λανθασμένα αναφερόμενη ως "το Βατικανό", η Αγία Έδρα δεν είναι η ίδια οντότητα με το Κράτος της Πόλης του Βατικανού, το οποίο άρχισε να υπάρχει μόλις το 1929· η Αγία Έδρα, η επισκοπική έδρα της Ρώμης, ανάγεται στις πρώτες Χριστιανικές εποχές. Οι πρεσβευτές διαπιστεύονται επίσημα όχι στο Κράτος της Πόλης του Βατικανού αλλά στην "Αγία Έδρα", και οι παπικοί αντιπρόσωποι σε κράτη και διεθνείς οργανισμούς αναγνωρίζονται ως αντιπρόσωποι της Αγίας Έδρας, όχι του Κράτους της  Πόλης του Βατικανού.

Μολονότι όλες οι επισκοπικές έδρες θεωρούνται "αγίες", η έκφραση "η Αγία Έδρα" (χωρίς περαιτέρω διευκρίνιση) κανονικά χρησιμοποιείται σε διεθνείς σχέσεις (και στο κανονικό δίκαιο της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας) για την αναφορά στην Έδρα της Ρώμης ως κεντρικής κυβέρνησης της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας.

Ορολογία

Κάθε επισκοπική έδρα θεωρείται ιερή. Στα Ελληνικά, το επίθετο ἱερά χρησιμοποιείται πάντα σε όλες αυτές τις έδρες ως αυτονόητο. Στη Δύση, το επίθετο δεν προστίθεται συνήθως, αλλά αποτελεί μέρος ενός επίσημου τίτλου δύο εδρών: εκτός από τη Ρώμη, η Επισκοπή του Μάιντς (πρώην Αρχιεπισκοπή του Μάιντς), η οποία ήταν επίσης εκλεκτορική και primatial βαθμίδα, φέρει τον τίτλο "της Αγίας Έδρας του Μάιντς" (Λατινικά: Sancta Sedes Moguntina).

Ο όρος "see" που χρησιμοποιείται στα Αγγλικά προέρχεται από τη Λατινική λέξη "sedes", που σημαίνει "έδρα", η οποία αναφέρεται στον Επισκοπικό θρόνο (καθέδρα). Ο όρος "Αποστολική Έδρα" μπορεί να αναφέρεται σε οποιαδήποτε έδρα που ιδρύθηκε από έναν από τους Αποστόλους, αλλά, όταν χρησιμοποιείται με το οριστικό άρθρο, χρησιμοποιείται στην Καθολική Εκκλησία για αναφορά ειδικά στην έδρα του Επισκόπου Ρώμης, τον οποίο αυτή η εκκλησία θεωρεί διάδοχο του Αγίου Πέτρου, του Πρίγκιπα των Αποστόλων.

Οργάνωση

Ο Πάπας κυβερνά την Καθολική Εκκλησία μέσω της Ρωμαϊκής Κούρια. Η Ρωμαϊκή Κούρια αποτελείται από ένα σύμπλεγμα αξιωμάτων το οποίo διαχειρίζεται τα εκκλησιαστικά ζητήματα στο ύψιστο επίπεδο, περιλαμβανομένης της Γραμματείας του Κράτους, εννέα Congregations, τριών Δικαστηρίων, ένδεκα Ποντιφικών Συμβουλίων και επτά Ποντιφικών Επιτροπών. Η Γραμματεία του Κράτους, υπό τον Καρδινάλιο Γραμματέα του Κράτους, διευθύνει και συντονίζει την Κούρια. Ο τωρινός κάτοχος, Καρδινάλιος Ταρκίζιο Μπερτόνε, είναι το αντίστοιχο του πρωθυπουργού στην Αγία Έδρα. Ο Αρχιεπίσκοπος Ντομινίκ Μαμπέρτι, Γραμματέας του Τομέα για τις Σχέσεις με τα Κράτη της Γραμματείας του Κράτους, ενεργεί ως υπουργός εξωτερικών της Αγίας Έδρας. Ο Μπερτόνε και ο Μαμπέρτι ανέλαβαν τα αξιώματα τους από τον Πάπα Βενέδικτο ΙΣΤ΄ τον Σεπτέμβριο 2006.

Η Γραμματεία του Κράτους είναι το μόνο σώμα της Κούρια που βρίσκεται μέσα στην Πόλη του Βατικανού. Τα άλλα βρίσκονται σε κτίρια σε διαφορετικά μέρη της Ρώμης τα οποία έχουν εξωεδαφικά δικαιώματα παρόμοια με αυτά των πρεσβειών.

Θέση στο διεθνές δίκαιο

Η Αγία Έδρα έχει αναγνωριστεί, στην κρατική πρακτική και στα γραπτά των σύγχρονων νομικών μελετητών, ως υποκείμενο του δημόσιου διεθνούς δικαίου, με δικαιώματα και καθήκοντα ανάλογα εκείνων των κυρίαρχων κρατών. Αν και η Αγία Έδρα, ως διακριτή από το Κράτος της Πόλης του Βατικανού, δεν εκπληρώνει τα παλαιόθεν επιβεβλημένα κριτήρια κρατικής υπόστασης στο διεθνές δίκαιο—να έχει μόνιμο πληθυσμό, ορισμένο έδαφος, μια σταθερή κυβέρνηση και την δυνατότητα να εισέρχεται σε σχέσεις με άλλα κράτη—η κατοχή πλήρους νομικής προσωπικότητας στο διεθνές δίκαιο φαίνεται από το γεγονός ότι διατηρεί διπλωματικές σχέσεις με 180 κράτη, ότι είναι κράτος-μέλος σε διάφορες διακυβερνητικές διεθνείς οργανώσεις, και ότι: "είναι σεβαστή από την διεθνή κοινότητα των κυρίαρχων Κρατών και αντιμετωπίζεται ως υποκείμενο του διεθνούς δικαίου και να εμπλέκεται σε δεσμευτικές συμφωνίες με ένα, αρκετά ή πολλά κράτη σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο οι οποίες είναι ευρέως προσανατολισμένες στην εγκαθίδρυση και την διατήρηση της ειρήνης στον κόσμο."

Διπλωματία

Περαιτέρω πληροφορίες:Διπλωματικές αποστολές της Αγίας Έδρας, Η Αγία Έδρα και ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών, και Πολύπλευρη εξωτερική πολιτική της Αγίας Έδρας

Από την μεσαιωνική περίοδο η επισκοπική έδρα της Ρώμης έχει αναγνωριστεί ως κυρίαρχη οντότητα. Η Αγία έδρα (όχι το Κράτος της Πόλης του Βατικανού) διατηρεί επίσημες διπλωματικές σχέσεις με 180 κυρίαρχα κράτη, και επίσης με την Ευρωπαϊκή Ένωση, and the Sovereign Military Order of Malta, as well as having relations of a special character with the Palestine Liberation Organization; 69 από τις διπλωματικές αποστολές που είναι διαπιστευμένες στην Αγία Έδρα βρίσκονται στη Ρώμη.

Αναφορές

Περαιτέρω ανάγνωση

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

 The Holy See
 The Holy See News Portal (News.va) 
 YouTube Vatican Channel
 Primacy of the Apostolic See
 CIA World Factbook on Holy See 
 Between Venus and Mars, the Church of Rome Chooses Both—The Holy See’s geopolitics analyzed in the light of the dominant doctrines
 The Holy See in the course of time, from an Orthodox perspective