Καρλ Σάντμπεργκ

Ο Καρλ Σάντμπεργκ (Carl Sandburg, Γκέιλσμπεργκ, Ιλλινόι, 6 Ιανουαρίου 1878 - Φλατ Ροκ, Βόρεια Καρολίνα, 22 Ιουλίου 1967) ήταν Αμερικανός ποιητής, ιστορικός και μυθιστοριογράφος. Καταγόταν από οικογένεια φτωχών Σουηδών μεταναστών, που ήρθαν στον Νέο Κόσμο για καλύτερη τύχη.

Η ζωή του
Ο Καρλ Ώγκαστ Σάντμπεργκ γεννήθηκε στο Γκέιλσμπεργκ του Ιλλινόι. Έλαβε μικρή σχολική μόρφωση κι έκανε πολλές σκληρές δουλειές στα παιδικά του χρόνια –γαλατάς, θυρωρός κουρείου, κτίστης, χαμάλης θεατρικών σκηνικών, εργάτης πλινθοποιίας και τορναδόρος κεραμευτικής–, που τον έφεραν σε επαφή με τους ανθρώπους, τις σκηνές και τα περιβάλλοντα που θα περιγράψει αργότερα στα έργα του.

Σε ηλικία 17 ετών πήγε στο Κάνσας, όπου δούλεψε ως θεριστής σταριού και λαντζέρης, πριν ξαναγυρίσει στο Γκέιλσμπεργκ και γίνει μαθητευόμενος σ' ένα εργαστήριο ζωγραφικής. Το 1898 πήρε μέρος στον Ισπανοαμερικανικό πόλεμο. 

Αργότερα πείσθηκε να συμπληρώσει την πενιχρή μόρφωσή του και να παρακολουθήσει το Πανεπιστημιακό Κολλέγιο Λόμπαρντ (1898-1902), όπου διδάχτηκε λατινικά, αγγλική φιλολογία, απαγγελία, δράμα και ρητορική. Την τελευταία όμως χρονιά εγκαταλείπει τις σπουδές του και ταξιδεύει στο Νιου Τζέρσεϋ, τη Νέα Υόρκη και το Ντέλαγουερ. Το 1913 εγκαταστάθηκε στο Σικάγο, όπου συνεργάστηκε με την εφημερίδα Σικάγκο Ντέιλυ Νιουζ (Chicago Daily News).

Στην αυτοβιογραφία του με τον τίτλο Πάντα οι Νεαροί Ξένοι (Always the Young Strangers), που έγραψε το 1953, περιγράφει τις εμπειρίες των νεανικών του χρόνων μέχρι και τη θητεία του στον Ισπανοαμερικανικό πόλεμο (1898) και τις κατοπινές σπουδές του στο Κολλέγιο Λόμπαρντ.

Η ποίηση του Σάντμπεργκ
Ο Σάντμπεργκ περιγράφει με εύγλωττη ποίηση και τρόπο ρεαλιστικό τη δύσκολη και πολλές φορές απάνθρωπη προσαρμογή των μεταναστών σε μια βιομηχανική κοινωνία. Μίλησε με βροντερή και ξεκάθαρη φωνή για τις αμέτρητες φάμπρικες και τα σφαγεία, τους σιταγρούς και τα λιβάδια, τις ασφυκτικές πόλεις, την αποπνικτική ατμόσφαιρα και τους μαύρους ουρανούς στις φτωχογειτονιές όπου ζούσαν οι νεοφερμένοι μετανάστες. Τα περισσότερα έργα του τα διατρέχει ένας σπόρος δυνατός της αμερικανικής κοινωνικής ιστορίας. Είναι η ιστορία της Αμερικής που αλλάζει, του Σικάγο που γίνεται το μεγάλο σύμβολο της αστυφιλίας, των εργατών και νέων μεταναστών που πολεμούν για ψωμί και αξιοπρέπεια.

Το 1904 γράφει το πρώτο βιβλίο του με τον τίτλο Σε αδιάφορη έκσταση (In Reckless Ecstasy). Η φήμη του όμως, αδιάκοπα και σταθερά, ανεβαίνει με τις ποιητικές συλλογές Ποιήματα του Σικάγου (Chicago Poems, 1916), Ξεφλουδιστές καλαμποκιού (Cornhuskers, 1918), Καπνός και Ατσάλι (Smoke and Steel, 1920), Πλάκες της ηλιοκαμμένης Δύσης (Slabs of the Sunburnt West, 1922), Διαλεγμένα ποιήματα (Selected Poems, 1926), Καλημέρα, Αμερική (Good Morning, America, 1928), Ο Λαός, Ναι (The People, Yes, 1936), Τα Πλήρη Ποιήματα (The Complete Poems, 1950).

Η ποίηση του Σάντμπεργκ ήταν επηρεασμένη από τον μεγάλο Αμερικανό ποιητή Ουώλτ Ουίτμαν και όλο το έργο του διαπνεόταν από βαθιά πίστη στα δημοκρατικά ιδεώδη. 

Στα χρόνια που ακολούθησαν τη δημοσίευση της συλλογής Τα Ποιήματα του Σικάγου (1916), ο Σάντμπεργκ συνήθιζε να λέει δημόσια: «Αυτή είναι η διαφορά ανάμεσα στον Δάντη, τον Μίλτον και μένα. Αυτοί έγραψαν για την Κόλαση χωρίς ποτέ να δουν το μέρος. Εγώ έγραψα για το Σικάγο κοιτάζοντας την πόλη για χρόνια και χρόνια». Το ποίημά του Σικάγο είναι η επικύρωση και η κατηγόρια της Αμερικής. Το πρόσωπο της Αμερικής είναι η πόλη μ' ένα πρόσωπο ελεεινό, ζαρωμένο, κτηνώδες και αμαρτωλό, μα συγχρόνως κι ένα πρόσωπο περήφανο, τραχύ, δυνατό και πανούργο.

Η ποιητική συλλογή του Ο Λαός, Ναι δημοσιεύτηκε το 1936, στα μέσα της Μεγάλης Κρίσης. Αποτελείται από 107 ποιήματα κι είναι ιστορία ειπωμένη με ποιητική ακρίβεια, μονόλογος και δραματικό περιστατικό, ακριβώς στο είδος του βιβλίου που ο Έζρα Πάουντ προσπάθησε να φτιάξει στα Κάντος του. Είπαν γι αυτό το έργο του, πως ο Σάντμπεργκ έφτιαξε την ποίηση σαν άγαλμα του Ροντέν.

Στο ποίημά του Πάντα ο όχλος κλείνει την έννοια της αιωνιότητας στην καθημερινότητα του κοινωνικού συνόλου, κάνει τον λαό πηγή κάθε αναγέννησης ή καταστροφής, προβάλλει το κάθε άτομο ως αναπόσπαστο κομμάτι αυτής της αιωνιότητας – «ο όχλος σκοτώνει ή οικοδομεί... ο όχλος είναι ο Αττίλας ή ο Τζένγκις Χαν... ο όχλος είναι ο Ναπολέων ή ο Λίνκολν». Και ο ίδιος ο Σάντμπεργκ γνώριζε πως ήταν ένα άτομο κι ένα μέρος του όχλου.

Βιογράφος του Λίνκολν
Ο Καρλ Σάντμπεργκ έγραψε και ιστορικά βιβλία για τον Αβραάμ Λίνκολν, που γνώρισαν τεράστια επιτυχία: Αβραάμ Λίνκολν: Τα Χρόνια των Λειμώνων (Abraham Lincoln: The Prairie Years, 1929) και το μνημειώδες τετράτομο έργο Αβραάμ Λίνκολν: Τα Χρόνια του Πολέμου (Abraham Lincoln: The War Years, 1939). Το 1940 βραβεύθηκε με το Βραβείο Πούλιτζερ Ιστορίας και τον ίδιο χρόνο εξελέγη μέλος της Αμερικανικής Ακαδημίας Τεχνών και Γραμμάτων.

Παραπομπές

Πηγές
 Δημήτρης Σφήκας: «Καρλ Σάντμπεργκ: Ένας ποιητής του λαού», Εφημ. Βραδυνή/Φιλολογική "Βραδυνή", Αθήνα, 19 & 26 Ιουλίου 1965.
 Δημήτρης Σφήκας (Μεταφράσεις ποιημάτων του Καρλ Σάντμπεργκ): «Πρωινή Εκτέλεση», «Δεμάτια», «Ευτυχία», «Σικάγο», Εφημ. Βραδυνή/Φιλολογική "Βραδυνή", Αθήνα, 9/2/1963, 6/7/1964, 18/1/1965 & 26/7/1965.
 Εγκυκλοπαίδεια «Πάπυρος-Λαρούς-Μπριτάνικα», λήμμα «Σάντμπεργκ, Καρλ», τόμ. 53, Εκδόσεις Πάπυρος, Αθήνα, 1996.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

Carl Sandburg Home
Βιογραφία
Δισκογραφία
Το ποίημα Graceland του Καρλ Σάντμπεργκ 
Κολέγιο Καρλ Σάντμπεργκ

Αμερικανοί ποιητές
Αμερικανοί μυθιστοριογράφοι
Αμερικανοί ιστορικοί
Αμερικανοί βιογράφοι
Βραβευμένοι με Γκράμι