Μοσάντ

Η Μοσάντ (εβραϊκά: הַמוֹסָד , αραβικά: الموساد το Ινστιτούτο), επισήμως Ινστιτούτο Πληροφοριών και Ειδικών Αποστολών (εβραϊκά: המוסד למודיעין ולתפקידים מיוחדים, προφέρεται: Ha-Mossad le-Modi'in ule-Tafkidim Meyuhadim, αραβικά: الموساد للاستخبارات والمهام الخاصة, προφέρεται: al-Mōsād lil-Istikhbārāt wal-Mahāmm al-Khāṣṣah), είναι η κύρια οργάνωση συγκέντρωσης και ανάλυσης πληροφοριών του Ισραήλ. Επίσης, έχει παραστρατιωτικές (συμπεριλαμβανομένων και πολιτικών δολοφονιών) και αντιτρομοκρατικές αρμοδιότητες. Ο ετήσιος προϋπολογισμός της υπολογίζεται σε περίπου 2,73 δισεκατομμύρια δολάρια και εκτιμάται ότι απασχολεί άμεσα περίπου 7.000 άτομα, καθιστώντας την σημαντικότερη οργάνωση κατασκοπείας στον κόσμο. Επειδή κανένας νόμος δεν ορίζει τον σκοπό, τους στόχους, τους ρόλους, τις αποστολές, τις εξουσίες ή τον προϋπολογισμό της, και επειδή είναι απαλλαγμένη από τους συνταγματικούς νόμους του κράτους του Ισραήλ, η Μοσάντ έχει χαρακτηριστεί βαθύ κράτος.

Αντίστοιχες υπηρεσίες άλλων χωρών είναι η CIA των Ηνωμένων Πολιτειών, η SIS του Ηνωμένου Βασιλείου, η ΜΙΤ της Τουρκίας, η FSB της Ρωσίας και η ΕΥΠ της Ελλάδας.

Ιστορία 
Τον Ιούλιο του 1949 ο Ρουβέν Σιλόα, στενός συνεργάτης του Νταβίντ Μπεν Γκουριόν, πρότεινε την ίδρυση μιας κεντρικής υπηρεσίας για την οργάνωση και επίβλεψη των δραστηριοτήτων συγκέντρωσης πληροφοριών και ασφάλειας της χώρας.

Στις 13 Δεκεμβρίου 1949 ο Μπεν Γκουριόν διέταξε την ίδρυση ενός "Ινστιτούτου Συνεργασίας" που να επιβλέπει το πολιτικό τμήμα και να διευθύνει την εσωτερική ασφάλεια και τις διάφορες στρατιωτικές υπηρεσίες πληροφοριών. Αυτή θεωρείται και η ημερομηνία ίδρυσης της Μοσάντ.

Η Μοσάντ ξεκίνησε υπό τη διεύθυνση του ισραηλινού Υπουργείου Εξωτερικών. Το Μάρτιο του 1951 ο Μπεν Γκουριόν, με σκοπό την ενίσχυση των δραστηριοτήτων της και την ένωση όλων των υπηρεσιών συγκέντρωσης ξένων πληροφοριών, διέταξε την αναδιοργάνωση της υπηρεσίας. Μια ανεξάρτητη, κεντρική αρχή δημιουργήθηκε για να χειρίζεται όλες τις δραστηριότητες συγκέντρωσης ξένων πληροφοριών. Αυτή η αρχή αποκαλείται απλά Αρχή και αποτελεί το μεγαλύτερο μέρος της Μοσάντ. Τότε ανεξαρτητοποιήθηκε από το Υπουργείο Εξωτερικών και βρίσκεται υπό την απευθείας εποπτεία του Πρωθυπουργού. Το 1959 έφερε τον Άντολφ Άιχμαν για να δικαστεί στο Ισραήλ. 

Στη δεκαετία του 1970 η Μοσάντ μαζί με την ΜΙΤ (αντίστοιχη της Τουρκίας) και την περιβόητη Σαβάκ (της Περσίας) δημιούργησαν κοινή συνεργασία που είχε ονομασθεί Τριντέντ (= Τρίαινα) διά της οποίας μέλη της Μοσάντ εισχώρησαν επίσημα στις άλλες δύο χώρες για κοινή συνεργασία και πληρέστερη ανάπτυξη πληροφοριακών δικτύων.

Τον Οκτώβριο του 2023, επικρίθηκε εντός και εκτός Ισραήλ για τη μη έγκαιρη και έγκυρη πληροφόρησή της σχετικά με την οργανωμένη επίθεση της Χαμάς, το Σάββατο 7 Οκτωβρίου.

Παραπομπές

Δείτε επίσης 
 CIA
 Κατάλογος υπηρεσιών πληροφοριών
 Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Επίσημος ιστότοπος της Mossad
 FAS Mossad page

Υπηρεσίες πληροφοριών
Πολιτική του Ισραήλ