Φεύγα

Το φεύγα (ή μουλτεζίμ) είναι ένα από τα βασικά παιχνίδια του ταβλιού.

Κανόνες
Οι γενικοί κανόνες περιγράφονται στο άρθρο κανόνες του ταβλιού.

Ένας παίκτης έχει πόρτα σε μια θέση όταν
Έχει ένα ή περισσότερα πούλια σε αυτήν.
Οι πόρτες λειτουργούν ως εμπόδιο στην κίνηση του αντιπάλου.

Στήσιμο
Ο κάθε παίκτης έχει ως περιοχή εκκίνησης την πάνω δεξιά και κινείται αντίθετα από την φορά των δεικτών του ρολογιού (και οι δυο παίκτες έχουν την ίδια φορά κίνησης) και η περιοχή μαζέματός του είναι η κάτω δεξιά. Έτσι η θέση α είναι η πάνω δεξιά θέση ενώ η θέση α τού αντιπάλου (βρίσκεται κάτω αριστερά) είναι η ν του ίδιου.

Στην αρχική θέση και τα δεκαπέντε πούλια του παίχτη τοποθετούνται στην θέση α δηλαδή την πρώτη θέση της κίνησής τους (λέγεται μάνα).

Αρχή παιχνιδιού
Το παιχνίδι διέρχεται μια πρώτη φάση κατά την οποία ο παίκτης είναι υποχρεωμένος να κινεί το ίδιο μόνο πούλι. Αυτό διαρκεί ωσότου το πούλι αυτό φθάσει στην περιοχή εκκίνησης του αντιπάλου (τις δικές του θέσεις ν-σ και από πρακτικής απόψεως ξ-σ). Από την στιγμή που το πούλι αυτό φθάσει σε μία από αυτές τις θέσεις, σε όλο το υπόλοιπο παιχνίδι έχει το δικαίωμα να παίζει όποια πούλια θέλει (δηλαδή εφόσον έχει τοποθετημένο ένα τουλάχιστον πούλι στις θέσεις ν-ω έχει το δικαίωμα να παίζει όποια πούλια θέλει).

Παρατηρήστε ότι από την αρχική θέση, μόνο με τις πεντάρες (5+5) ένας παίκτης περνά απευθείας ένα πούλι στην περιοχή τού αντιπάλου και του περισσεύει και ένα πέντε το οποίο μπορεί να το παίξει από τη μάνα ή με το ίδιο πούλι. Οι εξάρες (6+6), τα ντόρτια (4+4) και οι τριπλές (3+3) χτυπούν στην μάνα του αντιπάλου και δεν περνάνε έτσι στην περιοχή του.

Απαγόρευση αποκλεισμού
Ένας παίκτης αν έχει πόρτες σε έξι συνεχόμενες θέσεις λέμε ότι έχει κάνει εξάπορτο και αυτό αποτελεί ανυπέρβλητο εμπόδιο για τον αντίπαλο (αφού καμία ζαριά δεν αρκεί για την υπερπήδησή του). Αυτό επιτρέπεται εκτός από τις 3 παρακάτω περιπτώσεις:
απαγορεύεται ένας παίκτης να κρατήσει τον αντίπαλο αποκλεισμένο με τέτοιον τρόπο ώστε να μην υπάρχει καμία ζαριά που να είναι δυνατόν να παιχτεί.Για παράδειγμα, αν ο παίκτης έχει καταλάβει τις θέσεις ω,α,β,γ,δ,ε (εξάπορτο που κανονικά επιτρέπεται) και ο αντίπαλος συγκεντρώσει όλα τα πούλια του στις δικές του θέσεις λ και ω , ο παίκτης είναι υποχρεωμένος να ανοίξει μια από τις θέσεις του (το ω φυσικά δεν κινείται), επομένως πρέπει να ανοίξει μία από τις θέσεις α-ε.                                                                                                                                                                 Υπάρχει όμως και μια πολύ σπάνια περίπτωση διαφοροποίησης του τρόπου παιξίματος για την εφαρμογή του  παραπάνω κανόνα, στην οποία  ο παίκτης έχει κάνει εξάπορτο στην περιοχή  όπου κάνει το μάζεμα (εξάπορτο θέσεις τ-ω). Ο παίκτης σε αυτή την περίπτωση,  επειδή η ζαριά που έφερε δεν του επιτρέπει να ανοίξει κάποια θέση ώστε να έχει ο αντίπαλος κάποια διαθέσιμη ζαριά να παίξει, υποδεικνύει στον αντίπαλο του από ποια θέση θα περνάει  αν φέρει την κατάλληλη ζαριά π.χ. από την θέση τ.
απαγορεύεται ένας παίκτης να καταλαμβάνει στο τέλος της εκτέλεσης της ζαριάς του όλες τις θέσεις της περιοχής του (α-ζ). Πρέπει δηλαδή να αφήσει μία τουλάχιστον θέση της περιοχής του ανοικτή.
απαγορεύεται ένας παίκτης να κάνει εξάπορτο ακριβώς μπροστά από την μάνα του αντιπάλου, δηλαδή  στις θέσεις β-η του αντιπάλου. Στην περίπτωση αυτή συνεχίζει να έχει το δικαίωμα εξάπορτου σε όλες τις άλλες περιπτώσεις (π.χ. γ-θ του αντιπάλου). Υπάρχει και παραλλαγή που επιτρέπει το εξάπορτο ακριβώς μπροστά από τη μάνα του αντιπάλου.

Στο φεύγα όπως και στις πόρτες και το πλακωτό είναι υποχρεωτική η ολοκλήρωση μιας ζαριάς εφ΄ όσον αυτό είναι εφικτό.

Γκιουλ
Το γκιουλ είναι μια παραλλαγή του φεύγα. Οι διαφορές του γκιούλ συγκριτικά με το φεύγα είναι οι εξής: 
δεν υπάρχει περιορισμός στην κίνηση τού δεύτερου πουλιού, επειδή αυτή είναι δυνατή ακόμη και από την πρώτη ζαριά.
εξάπορτο μπορεί να γίνει σε οποιοδήποτε σημείο, άνευ περιορισμού.
υπάρχει δικαίωμα μπλοκαρίσματος τού αντιπάλου, ώστε να μην του απομένει καμία ζαριά να παίξει.
μετά την τρίτη ζαριά, δηλαδή ξεκινώντας από την τέταρτη ζαριά τού καθενός, εάν κάποιος παίκτης φέρει διπλές, υποχρεούται να παίξει αυτές τις διπλές και στη συνέχεια όλες τις ανώτερες, με αύξουσα σειρά, μέχρι και τις εξάρες. 
Σε κάθε παίκτη που δεν έχει υπολογίσει καλά και δεν μπορεί να ολοκληρώσει κάποιες ή όλες τις διπλές , είναι σεβαστή η επιλογή του και συνεχίζει τις διπλές ο αντίπαλος. Αν και ο αντίπαλος μπλοκαριστεί συνεχίζει ο άλλος παίκτης μέχρι να παιχτούν όλες οι διπλές ή να μην μπορεί να συνεχίσει κανένας από τους δύο. Το ίδιο ισχύει και με τις απλές ζαριές.

Παραπομπές

Πηγές - Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Οι κανόνες του ταβλιού

Τάβλι
Επιτραπέζια παιχνίδια