Λυκούργος Καλλέργης

Ο Λυκούργος Καλλέργης (7 Μαρτίου 1914 - 27 Αυγούστου 2011) του Σταύρου ήταν Έλληνας ηθοποιός, σκηνοθέτης, καθηγητής δραματικής, λογοτέχνης, μεταφραστής και βουλευτής του ΚΚΕ.

Βιογραφικά στοιχεία
Γεννήθηκε στις 7 Μαρτίου του 1914 στην Κρήτη, στο Χουμέρι Μυλοποτάμου. Πατέρας του ήταν ο πρωτοπόρος σοσιαλιστής ηγέτης και οργανωτής της πρώτης εργατικής πρωτομαγιάς στην Ελλάδα, Σταύρος Καλλέργης. Μετοίκισε στην Αθήνα σε ηλικία 10 ετών και μετέπειτα, τελειώνοντας τη μέση εκπαίδευση και τη στρατιωτική του θητεία, ξεκίνησε σπουδές στη δραματική σχολή της Λαϊκής Σκηνής του Καρόλου Κουν.  Στη σκηνή ανεβαίνει για πρώτη φορά το 1934 με τον ίδιο θίασο στον πρωταγωνιστικό ρόλο του «Πανάρετου» στην περίφημη παράσταση του θιάσου στην Ερωφίλη του Γεώργιου Χορτάτση.

Ιδρυτικό μέλος και πρωταγωνιστής του Θεάτρου Τέχνης (1942-1950), ο Λυκούργος Καλλέργης προσέφερε πάνω από 60 χρόνια υπηρεσίας στο ελληνικό θέατρο, περίοδος κατά την οποία πήρε μέρος σε πολλά έργα, δράματα και κωμωδίες. Υπήρξε επίσης αναγνωρισμένο πρωταγωνιστικό στέλεχος σε διάφορους θιάσους του ελεύθερου θεάτρου και επί 18 χρόνια πρωταγωνιστής του Εθνικού, του οποίου και διετέλεσε καθηγητής της Δραματικής Σχολής. Συμμετείχε σε παραγωγές στην Αθήνα, την επαρχία και το εξωτερικό, ερμηνεύοντας εξέχοντες ρόλους σε θεατρικά έργα του ελληνικού και διεθνούς δραματολογίου: αρχαία τραγωδία, Σαίξπηρ, Ίψεν, Τσέχωφ, Στρίνμπεργκ, Πιραντέλλο, Γκόγκολ, Γκόρκι, κ.ά.. Στη θεατρική του πορεία συνάντησε και συνεργάστηκε με τη Μαρίκα Κοτοπούλη, την Κατερίνα Ανδρεάδη, τον Αιμίλιο Βεάκη, την Κατίνα Παξινού, την Κυβέλη, τον Αλέξη Μινωτή κ.ά.. 

Μετά τη Μεταπολίτευση ασχολήθηκε με την πολιτική και το 1977 εξελέγη βουλευτής του ΚΚΕ στην Α΄ Περιφέρεια Αθηνών.

Υπήρξε μέλος του Σωματείου Ελλήνων Ηθοποιών, όπου για μια δεκαετία υπήρξε Γενικός Γραμματέας (1956-1957) και για μικρό διάστημα Πρόεδρος. Επίσης υπήρξε Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Θεάματος – Ακροάματος καθώς και Αντιπρόεδρος του Ταμείου Συντάξεως Ηθοποιών. Στο διεθνή χώρο είχε λάβει μέρος στα Συνέδρια για την Ειρήνη στη Φραγκφούρτη (1976)  και τη Σόφια (1977). Ήταν επίσης μέλος της Εταιρείας Ελλήνων Θεατρικών Συγγραφέων, μέλος της Εταιρείας Ελλήνων Σκηνοθετών, επίτιμο μέλος της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών του Πειραιά και επίτιμο μέλος του Φιλολογικού Συλλόγου Παρνασσός.

Ήταν ο μόνος Έλληνας ηθοποιός που είχε τιμηθεί με το «Βραβείο Πιραντέλλο» , ενώ είχε λάβει και το «Βραβείο Βεάκη»  καθώς και τιμητικές διακρίσεις από τον Δήμο Αθηναίων, πολλούς δήμους της χώρας, πολιτιστικούς συλλόγους και φορείς.

Στις 14 Μαΐου 2007 αναγορεύτηκε Επίτιμος Διδάκτωρ του τμήματος Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών .

Ο Λυκούργος Καλλέργης είχε νυμφευθεί σε πρώτο γάμο τη θανούσα ηθοποιό Μαρία Φωκά, με την οποία απέκτησε μία κόρη. Από το 1972 ήταν παντρεμένος με την ηθοποιό Τζένη Κολλάρου και απέκτησε ένα γιο, τον Σταύρο. 

Ο Λ. Καλλέργης πέθανε στις 27 Αυγούστου 2011 σε ηλικία 97 ετών. Το τελευταίο διάστημα νοσηλευόταν στην εντατική πτέρυγα του νοσοκομείου «Γ. Γεννηματάς», καθώς η επιβαρυμένη υγεία του είχε επιδεινωθεί έπειτα από επέμβαση στο ισχίο.

Επιλεγμένη Φιλμογραφία

Τηλεοπτικές Σειρές

Θέατρο 
 Θεσμοφοριάζουσες (1979)
 Κούρος (1977)
 Το ατλαζένιο γοβάκι (1971)
 Μις Μπα (1968)
 Το όνειρο (1963)
 Μια γυναίκα χωρίς σημασία (1954)
 Άμλετ (1954)
 Τζων Γαβριήλ Μπόρκμαν (1948)
 Υπόθεση Ουίσλο (1947)
 Ο ανακριτής έρχεται (1947)
 Για ένα κομμάτι γης (1946)
 Αντιγόνη (1946)
 Ο γάμος της Μπάρμπαρα - Αίτηση σε γάμο - Στις θάλασσες του Βορρά (1946)
 Το πρώτο έργο της Φάννυ (1942)
 Σουάνεβιτς (1942)

Συμπληρωματικός πίνακας θεατρικών παραστάσεων στις οποίες συμμετείχε ο Καλλέργης ως ηθοποιός

Όλες οι πληροφορίες προέρχονται από το έντυπο πρόγραμμα της κάθε παράστασης ή/και από σχετικά δελτία τύπου.

Τηλεοπτικό θέατρο 
 Πλέι Στρινμπεργκ (1988) ΕΤ1
 Ο θείος Βάνιας (1986) ΕΡΤ (Δεύτερη φορά)
 Οι μικροαστοί (1982) ΕΡΤ
 Ο γλάρος (1981) ΕΡΤ
 Πριν απ' το ηλιοβασίλεμα (1979) ΕΡΤ
 Αγριόπαπια (1977) ΕΡΤ
 Εμείς και ο χρόνος (1977) ΕΡΤ
 Το ατμόπλοιο "Τζοανς Ντανβερς" (1975) ΕΙΡΤ
 Συγνώμη (1975) ΥΕΝΕΔ
 Ο θείος Βάνιας (1974) ΕΡΤ (Πρώτη φορά)
 Άλκηστις (1974) ΒΟΥΛΗ TV
 Στέλλα Βιολάντη (1973) ΥΕΝΕΔ
 Η σιωπή της θάλασσας (1973) ΕΙΡΤ
 Άνοιξις και φθινόπωρο (1972) ΥΕΝΕΔ
 Το φυντανάκι (1972) ΥΕΝΕΔ
 Ο επιθεωρητής έρχεται (1972) ΥΕΝΕΔ
 Το αστεράκι (1972) ΕΙΡΤ
 Η μαργαρίτα (1972) ΕΙΡΤ
 Σεσίλ και Έβελυν (1972) ΕΙΡΤ
 Κύκνειο άσμα (1972) ΥΕΝΕΔ
 Ο κύριος με τα παρφαλά (1972) ΕΙΡΤ
 Η αρκούδα (1972) ΥΕΝΕΔ
 Κηφισοφών (1972) ΥΕΝΕΔ
 Μια τρύπια στον τοίχο (1971) ΥΕΝΕΔ

Επιλεγμένη Εργογραφία 
 Από τις Εκδόσεις Γκόνη, 4 μεγάλα θεατρικά έργα του Άντον Τσέχωφ και ένα μονόπρακτο, σε έναν τόμο, το 1972.

 Από τις Εκδόσεις Δωδώνη, σε επανέκδοση τα 4 θεατρικά του Τσέχωφ Ο Γλάρος, Θείος Βάνιας, Οι Τρεις Αδελφές, Ο Βυσινόκηπος και 4 μονόπρακτα, Πρόταση Γάμου, Αρκούδα, Ο Γάμος, Το Κύκνειο Άσμα, σε 2 τόμους το 1986.

 Επίσης, από τη Δωδώνη εκδόθηκαν σε μετάφραση του Λ.Κ. τα θεατρικά έργα Εμείς και ο χρόνος του Πρίσλεϋ (1972), Τα Παντρολογήματα του Γκόγκολ (1976), Οι Μικροαστοί του Γκόρκυ (1989) και το μονόπρακτο Ροζαλίντα του Μπάρρυ (1998).

 Το 1995 εκδίδεται από τη Δωδώνη η συλλογή θεωριτικο-πολιτιστικών στοχασμών με τίτλο Συγκομιδή Ιδεών Αγαθών.

 Το 2000 κυκλοφορεί από τον εκδοτικό οίκο Α.Α. Λιβάνη το ιστορικοπολιτικού περιεχομένου έργο Σταύρος Καλλέργης - Το Διεθνές Σοσιελεργατικό Κίνημα από τον 19ο αιώνα και ο υπαρκτός σοσιαλισμός. 

 Το 2007 κυκλοφορεί από τις ίδιες εκδόσεις η αυτοβιογραφία του με τίτλο Λυκούργος Καλλέργης: Στο Διάβα του Πολυτάραχου Εικοστού Αιώνα.

Παραπομπές - σημειώσεις

Πηγές
Who's Who, 1979, σ.235.
Συνέντευξη με την Τζένη Καλλέργη, 2008

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Δ. Λεμπεσοπούλου (1/10/2007) Λ. Καλλέργης, ηθοποιός, σκηνοθέτης, συγγραφέας, μεταφραστής, πολιτικός, Το Καποδιστριακό.
Ο Λυκούργος Καλλέργης στο cine.gr
Ο Λυκούργος Καλλέργης στην IMDb 

Έλληνες σκηνοθέτες
Έλληνες κομμουνιστές
Βουλευτές εκλεγμένοι με το ΚΚΕ
Βουλευτές Α΄ Αθηνών
Έλληνες μεταφραστές
Έλληνες άνδρες ηθοποιοί κινηματογράφου
Έλληνες άνδρες ηθοποιοί θεάτρου
Έλληνες άνδρες ηθοποιοί ραδιοφώνου
Καθηγητές της Δραματικής Σχολής του Εθνικού Θεάτρου