Δράκουλας (βιβλίο)

Δράκουλας (Dracula) είναι ο τίτλος μυθιστορήματος του Ιρλανδού συγγραφέα Μπραμ Στόκερ, βασισμένο στο θρύλο του Κόμη Δράκουλα. Εκδόθηκε για πρώτη φορά το 1897. Ανήκει στην παράδοση της γοτθικής λογοτεχνίας και αποτελεί επιστολικό μυθιστόρημα, η δράση του οποίου εκτυλίσσεται μέσα από επιστολές ή ημερολογιακές καταγραφές των χαρακτήρων του. Ο Στόκερ, για να γράψει τον Δράκουλα, μελέτησε κι εμπνεύστηκε από άλλα έργα με βρικόλακες, όπως Το Βαμπίρ του δόκτορα Τζον Πολιντόρι, από την Καρμίλα του Τζόζεφ Σέρινταν Λε Φανού και από τις Δεισιδαιμονίες Τρανσυλβανίας της Έμιλυ Γκέραρντ. 

Η εφιαλτική εμπειρία του Τζόναθαν Χάρκερ στο Κάστρο του Κόμη Δράκουλα, στα Καρπάθια Όρη, αποτελεί την αρχή μιας αλυσίδας μακάβριων γεγονότων και τρομακτικών συμβάντων, καθώς ο μοχθηρός Δράκουλας φυλακίζει τον Χάρκερ στο κάστρο του και ξεκινάει για την Αγγλία, αναζητά αθώα θύματα για τον κόσμο των Νεκροζώντανων όπως την αθώα Λούσι και την αρραβωνιαστικιά του Χάρκερ, Μίνα. Μόνον ο Δρ. Βαν Χέλσινγκ κρατά το κλειδί της σωτηρίας και η φρικιαστική αλήθεια που αποκαλύπτει είναι πιο τρομακτική από κάθε εφιάλτη.

Οι κύριοι χαρακτήρες 

 Κόμης Δράκουλας: Ένας ευγενής-βαμπίρ από την Τρανσυλβανία  ο οποίος έχει αγοράσει ακίνητα στο Λονδίνο. 
 Jonathan Harker (Τζόναθαν Χάρκερ): Δικηγόρος από την Αγγλία που στάλθηκε να κάνει επιχειρήσεις με τον Κόμη Δράκουλα. Αρραβωνιαστικός και μετέπειτα σύζυγος της Μίνας. Φυλακισμένος  στο κάστρο του Δράκουλα. 
 Wilhelmina "Mina" Harker (née Murray). (Βιλελμίνα "Μίνα" Μάρεϊ. Αργότερα "Μίνα Χάρκερ"): Δασκάλα σε σχολείο, αρραβωνιαστικιά και μετέπειτα σύζυγος του Jonathan Harker. 
 Arthur Holmwood - Lord Godalming (Άρθουρ Χόλμγουντ - αργότερα Λόρδος Γκόνταλμινγκ): Μνηστήρας της Lucy και αργότερα αρραβωνιαστικός της.
 Lucy Westenra (Λούσι Γουέστενρα): 19 χρονών, αριστοκρατικής καταγωγής. Η καλύτερη φίλη της Μίνας. Αρραβωνιαστικιά του Arthur και θύμα του Δράκουλα. 
 Abraham Van Helsing (Καθηγητής Αβραάμ Βαν Χέλσινγκ): Ολλανδός γιατρός, δικηγόρος και καθηγητής. Καθηγητής του John Seward.
 Dr John Seward (Δόκτωρ Τζον Σούαρντ): Γιατρός. Ένας από τους μνηστήρες της Lucy και πρώην μαθητής του Abraham Van Helsing.
 Quincey Morris (Κουίνσι Μόρις): Αμερικανός καουμπόη και εξερευνητής και ένας από τους μνηστήρες της Lucy.
 R.M. Renfield (Ρ.Μ. Ρένφιλντ): Ασθενής του Seward. Βρίσκεται σε ψυχιατρικό άσυλο και είναι υπό την επιρροή του Δράκουλα.
 "Αδελφές": Τρεις γυναίκες-βαμπίρ, που υπηρετούν τον Δράκουλα. Σε κάποιες από τις παραστάσεις, τις ταινίες κ.λπ. αναφέρονται ως οι "Νύφες του Δράκουλα".

Πλοκή  
Η ιστορία είναι γραμμένη σε επιστολική μορφή, ως μια σειρά γραμμάτων, καταχωρήσεων ημερολογίου και καταχωρήσεων ημερολογίων πλοίων, των οποίων οι αφηγητές είναι οι πρωταγωνιστές του μυθιστορήματος. Μερικές φορές η ιστορία συμπληρώνεται με αποκόμματα εφημερίδων που αφηγούνται γεγονότα που συνέβησαν χωρίς την παρουσία κάποιου άμεσου μάρτυρα. Τα γεγονότα που απεικονίζονται στο μυθιστόρημα λαμβάνουν χώρα κατά χρονολογική σειρά, κυρίως στην Αγγλία και την Τρανσυλβανία κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1890, μέσα στην ίδια χρονιά μεταξύ 3 Μαΐου και 6 Νοεμβρίου. Ένα σύντομο σημείωμα βρίσκεται στο τέλος του τελευταίου κεφαλαίου γραμμένο 7 χρόνια μετά τα γεγονότα που περιγράφονται στο μυθιστόρημα. 

Η ιστορία ξεκινά με τον Jonathan Harker, έναν νεαρό Άγγλο δικηγόρο, που επισκέπτεται τον Κόμη Δράκουλα στα Καρπάθια Όρη, στα σύνορα της Τρανσυλβανίας, της Βουκοβίνας, και της Μολδαβίας, για την παροχή νομικής υποστήριξης για μια αγορά ακινήτων που εποπτεύεται από τον εργοδότη του Harker. Αρχικά ο Harker δελεάζεται από την ευγενική συμπεριφορά του Κόμη Δράκουλα, όμως σύντομα συνειδητοποιεί ότι είναι αιχμάλωτός του. Περιπλανώμενος στο κάστρο, παρά τις εντολές του Δράκουλα, ο Harker συναντά τρεις γυναίκες βρικόλακες, που ονομάζονται «οι αδελφές», από τις οποίες διασώζεται από τον Δράκουλα. Μετά τις προετοιμασίες για το ταξίδι και την αγορά των ακινήτων, ο Δράκουλας αφήνει την Τρανσυλβανία και εγκαταλείπει τον Harker με τις αδελφές. Ο Harker καταφέρνει την τελευταία στιγμή να διαφύγει από το κάστρο και να βρει καταφύγιο σε ένα μοναστήρι. Η αρραβωνιαστικιά του Mina Murray ταξιδεύει στη Βουδαπέστη και τον συναντά εκεί. Τον φροντίζει μέχρι να αναρρώσει από την τραυματική συνάντησή του με τον Δράκουλα και τις νύφες του και οι δύο τους παντρεύονται στο μοναστήρι. 

Όχι πολύ καιρό αργότερα, ένα ρωσικό πλοίο, η Δήμητρα, αφού έφυγε από τη Βάρνα της Βουλγαρίας, προσαράζει στις ακτές του Whitby της Αγγλίας. Το ημερολόγιο του καπετάνιου αφηγείται τη σταδιακή εξαφάνιση ολόκληρου του πληρώματος, έως ότου μόνο ο καπετάνιος παρέμεινε, αφού δέθηκε με το τιμόνι για να διατηρήσει την πορεία του πλοίου. Ένα ζώο που μοιάζει με «ένα μεγάλο σκυλί» φαίνεται να πηδάει από το πλοίο στη στεριά. Το φορτίο του πλοίου περιγράφεται ως ασημένια άμμος και 50 κουτιά από «μούχλα», ή χώμα από την Τρανσυλβανία. Αργότερα μαθαίνουμε ότι Δράκουλας αγόρασε πολλά ακίνητα σε όλο το Λονδίνο με το ψευδώνυμο «Κόμης ντε Βιλ» και κανόνισε να διανείμει τα 50 κιβώτια σε καθένα από αυτά, είτε χρησιμοποιώντας υπηρεσίες μεταφοράς είτε μεταφέροντάς τα ο ίδιος. Τα ακίνητα θα χρησιμεύσουν ως «λημέρια» για τον Δράκουλα, ενώ τα 50 κουτιά με το χώμα χρησιμεύουν ως «τάφοι» του, για να τον κρατούν ασφαλή όταν τρέφεται ή αναπληρώνει τις δυνάμεις του. 

Σύντομα βλέπουμε εμμέσως τον Δράκουλα να παρακολουθεί τη Lucy Westenra, που ζει στο Whitby. Όσο περνάει ο καιρός, η Lucy αρχίζει να υποφέρει από επεισόδια υπνοβασίας και άνοιας. Η Lucy λαμβάνει τρεις προτάσεις γάμου από τον Δρ John Seward, τον Quincey Morris, και τον Arthur Holmwood (ο γιος του Λόρδου Godalming, τίτλο που αποκτά αργότερα ο ίδιος ο Arthur ). Η Lucy αποδέχεται την πρόταση του Arthur Holmwood και απορρίπτει τον Seward και τον Morris, αλλά οι τρεις άνδρες παραμένουν φίλοι. Ο Δράκουλας επικοινωνεί με έναν ασθενή του Δρ John Seward, τον Renfield, ένα τρελό άνθρωπο που επιθυμεί να καταναλώνει έντομα, αράχνες, πουλιά και αρουραίους για να απορροφήσει τη «δύναμη της ζωής» τους. Ο Renfield μπορεί να ανιχνεύσει την παρουσία του Δράκουλα και να δώσει στοιχεία για αυτόν. 

Όταν η Lucy αρχίζει να σβήνει ανεξήγητα, ο Seward προσκαλεί τον παλιό του δάσκαλο, τον γιατρό Abraham Van Helsing, ο οποίος καταλαβαίνει αμέσως την πραγματική αιτία της κατάστασης της Lucy. Αρνείται όμως να την αποκαλύψει και αναφέρει ως διάγνωση την οξεία απώλεια αίματος. Προτείνει πολλές μεταγγίσεις αίματος και πράγματι ο Δρ Seward, ο Van Helsing, ο Arthur, και ο Quincey, όλοι προσφέρουν αίμα εκ περιτροπής στην ασθενή. Ο Van Helsing ορίζει επίσης να τοποθετηθούν λουλούδια σε όλο το δωμάτιό της και υφαίνει ένα κολιέ από μαραμένα άνθη σκόρδου για να το φορέσει η Lucy. Εκείνη όμως εξακολουθεί να σβήνει και φαίνεται να χάνει αίμα κάθε βράδυ. Ενώ και οι δύο γιατροί λείπουν, η Lucy και η μητέρα της δέχονται επίθεση από έναν λύκο. Η κα Westenra, ο οποία έχει μια καρδιακή πάθηση, πεθαίνει από τρόμο. Ο Van Helsing προσπαθεί να προστατεύσει τη Lucy με σκόρδο, αλλά η μοίρα τον ανατρέπει κάθε βράδυ, αφού είτε η μητέρα της Lucy αφαιρεί το σκόρδο από το δωμάτιό της, είτε η ίδια η Lucy το βγάζει πάνω στον ανήσυχο ύπνο της. Οι γιατροί έχουν βρει δύο μικρές τρύπες στο λαιμό της, τις οποίο ο Δρ Seward δεν μπορεί να εξηγήσει. Ο Van Helsing στη συνέχεια τοποθετεί ένα σταυρό γύρω από το λαιμό της Lucy, αλλά σύντομα βρίσκεται νεκρή με το σταυρό να λείπει. Ο Van Helsing ανακαλύπτει ότι μία από τις νοσοκόμες τον έκλεψε την προηγούμενη νύχτα. 

Μετά το θάνατο της Lucy, οι εφημερίδες αναφέρουν ότι αρκετά παιδιά παρακολουθούνται τη νύχτα από μία «όμορφη κυρία». Ο Van Helsing, γνωρίζοντας ότι η Lucy έχει γίνει βαμπίρ, το αποκαλύπτει στον Δρ Seward, τον Λόρδο Arthur Godalming και τον Morris. Οι τρεις μνηστήρες και ο Van Helsing την εντοπίζουν και, μετά από μια αντιπαράθεση μαζί της, την παλουκώνουν στην καρδιά, την αποκεφαλίζουν και γεμίζουν το στόμα της με σκόρδο. Περίπου την ίδια εποχή, ο Jonathan και η Mina φτάνουν στην Αγγλία από τη Βουδαπέστη και συμμετέχουν στη μάχη κατά του Δράκουλα. 

Οι κυνηγοί βαμπίρ μένουν στην κατοικία του Δόκτορος Seward, συνεδριάζοντας κάθε βράδυ και γράφοντας εκθέσεις που βασίζονται σε καθένα από τα διάφορα ευρήματά τους. Η Mina ανακαλύπτει ότι τα ημερολόγια και οι επιστολές τους περιέχουν συνολικά ενδείξεις που μπορούν να βοηθήσουν στον εντοπισμό του Δράκουλα. Τα συλλέγει, κάνει έρευνες σε αποκόμματα εφημερίδων, τοποθετεί τις πιο σχετικές καταχωρήσεις σε χρονολογική σειρά και δακτυλογραφεί αντίγραφα των εγγράφων που έχουν μαζέψει. Ο Jonathan Harker εντοπίζει τις αποστολές των κουτιών-τάφων και τα κτήματα που ο Δράκουλας έχει αγοράσει, προκειμένου να τα αποθηκεύσει εκεί. Ο Van Helsing διεξάγει έρευνα μαζί με τον Δρ Seward για να αναλύσει τη συμπεριφορά του ασθενούς Renfield και μαθαίνουν ότι επηρεάζεται άμεσα από τον Δράκουλα. Ερευνούν επίσης ιστορικά γεγονότα, τη λαογραφία και τις δεισιδαιμονίες από διάφορους πολιτισμούς για να κατανοήσουν τις δυνάμεις και τις αδυναμίες του Δράκουλα. Ο Van Helsing δημιουργεί επιπλέον ένα ποινικό προφίλ του Δράκουλα, προκειμένου να κατανοήσει καλύτερα τις ενέργειές του και να προβλέψει τις κινήσεις του. Ο Arthur Holmwood βοηθά στη χρηματοδότηση της όλης επιχείρησης. Καθώς ανακαλύπτουν τις διάφορες ιδιοκτησίες που ο Δράκουλας είχε αγοράσει, οι άντρες πρωταγωνιστές συνεργάζονται για να λεηλατήσουν κάθε ακίνητο και έρχονται αρκετές φορές αντιμέτωποι με τον Δράκουλα. Καθώς ανακαλύπτουν κάθε ένα από τα κουτιά-τάφους διάσπαρτα σε όλο το Λονδίνο, τα ανοίγουν και τοποθετούν μέσα Άρτο Θείας Ευχαριστίας και μετά τα ξανασφραγίζουν. Αυτό καθιστά τα κουτιά εντελώς άχρηστα για τον Δράκουλα, αφού δεν μπορεί να τα ανοίξει, να μπει μέσα ή να τα μεταφέρει. 

Αφού ο Δράκουλας μαθαίνει το σχέδιο της ομάδας εναντίον του, επιτίθεται στη Mina τρεις φορές και την αναγκάζει να πιει το αίμα του για να την ελέγξει. Αυτό προκαλεί βαμπιρισμό στη Mina και την αλλάζει, αλλά δεν τη μεταμορφώνει εντελώς σε βαμπίρ. Ο Van Helsing επιχειρεί να ευλογήσει τη Mina μέσω της προσευχής και με την τοποθέτηση ενός τμήματος Θείου Άρτου στο μέτωπό της, αλλά αυτό την καίει κατά την επαφή του και της αφήνει μια μεγάλη ουλή. Κάτω από τη δύναμη αυτής της κατάρας, η Mina ταλαντεύεται ανάμεσα σε μια κατάσταση συνείδησης και σε μία ημι-ύπνωση, κατά την οποία αντιλαμβάνεται το περιβάλλον και τις δράσεις του Δράκουλα. Ο Van Helsing την υπνωτίζει κατά την ώρα της αυγής φέρνοντάς την σε κατάσταση «έκστασης» για να παρακολουθήσει μέσω αυτής τις κινήσεις του Δράκουλα. Η Mina, φοβούμενη τη σύνδεση του Δράκουλα μαζί της, παρακαλεί την ομάδα να μην αναφέρουν τα σχέδιά τους μπροστά της από φόβο ότι ο Δράκουλας​ θα ακούει. 

Αφού οι πρωταγωνιστές ανακαλύψουν και αποστειρώσουν 49 κουτιά που βρέθηκαν σε όλα τα λημέρια του Δράκουλα στο Λονδίνο, μαθαίνουν ότι ο Δράκουλας έχει διαφύγει με το τελευταίο κουτί πίσω στο κάστρο του στην Τρανσυλβανία. Τον καταδιώκουν υπό την καθοδήγηση της Mina. Θα χωριστούν σε ομάδες όταν φτάσουν στην Ευρώπη. Ο Van Helsing και η Mina συνεργάζονται μέχρι να εντοπίσουν το κάστρο του Δράκουλα, ενώ οι άλλοι προσπαθούν να στήσουν ενέδρα στο σκάφος που ο Δράκουλας χρησιμοποιεί για να φτάσει σπίτι του. Ο Van Helsing κάνει επιδρομή στο κάστρο και καταστρέφει τα βαμπίρ «αδελφές». Όταν ανακαλύπτουν ότι ο Δράκουλας μεταφέρεται στο κάστρο μέσα στο κουτί από Τσιγγάνους, ακολουθεί συμπλοκή με τους Τσιγγάνους, όπου ο Quincey τραυματίζεται θανάσιμα. Ο Harker καταφέρνει να ανοίξει το κουτί και κόβει το λαιμό του Δράκουλα με ένα μαχαίρι kukri ενώ ο θανάσιμα τραυματισμένος Quincey τον μαχαιρώνει στην καρδιά με ένα μαχαίρι Bowie, πριν υποκύψει στα τραύματά του. Ο Δράκουλας θρυμματίζεται σε σκόνη και η Mina ελευθερώνεται από την κατάρα του βαμπιρισμού. 

Το βιβλίο κλείνει με ένα σημείωμα του Jonathan Harker, επτά χρόνια μετά τα γεγονότα του μυθιστορήματος. Αναφέρει ότι ο Arthur Godalming και ο Δρ John Seward έχουν κάνει και οι δύο ευτυχισμένους γάμους. Δίνονται λεπτομέρειες από την έγγαμη ζωή του Jonathan με την Mina και τη γέννηση του γιου τους, στον οποίο έδωσαν τα ονόματα των τεσσάρων μελών της ομάδας: Quincey Arthur John Abraham, αλλά τον φωνάζουν κυρίως "Quincey". Ο μικρός Quincey εικονίζεται να κάθεται στα γόνατα του Van Helsing, καθώς αφηγούνται την περιπέτεια τους.

Σημαντικότερες κινηματογραφικές μεταφορές 

 1922, Νοσφεράτου. Σκηνοθεσία από τον Φρίντριχ Μουρνάου, και πρωταγωνίστησε ο Μαξ Σρεκ ως ο βρικόλακας. Εξαιτίας κάποιων πνευματικών δικαιωμάτων, τα ονόματα θα αλλάξουν σε Κόμης Ορλόκ, Τόμας Χούτερ, Έλεν Χούτερ, Νοκ και Καθ. Μπούλβερ. 
 1931, Ο Κόμης Δράκουλας (ταινία). Σκηνοθεσία από τον Τοντ Μπρόουνινγκ. Πρωταγωνιστεί ο Μπέλα Λουγκόζι ως ο Κόμης Δράκουλας. 
 1958, Δράκουλας, ο Βρυκόλακας των Καρπαθίων. Σκηνοθεσία από τον Τέρανς Φίσερ, πρωταγωνιστεί ο Κρίστοφερ Λι ως Κόμης Δράκουλας και είχε μερικά σίκουελ.
 1979, Δράκουλας: Φυγή απ' τα Καρπάθια. Σκηνοθεσία από τον Τζον Μπάντχαμ και πρωταγωνιστεί ο Φρανκ Λάνγκελα ως Κόμης Δράκουλας.
 1992, Ο Δράκουλας του Μπραμ Στόκερ. Σκηνοθεσία από τον Φράνσις Φορντ Κόπολα, πρωταγωνιστεί ο Γκάρι Όλντμαν ως Κόμης Δράκουλας.

Κωμωδίες 

 1979, Έρωτας με την πρώτη δαγκωματιά. Σκηνοθεσία από τον Φρανκ Νταγκότι και πρωταγωνιστεί ο Τζορτζ Χάμιλτον ως Δράκουλας.
 1995, Δράκουλας: Νεκρός και μ' αρέσει. Σκηνοθεσία από τον Μελ Μπρουκς και πρωταγωνιστεί ο κωμικός Λέσλι Νίλσεν ως Δράκουλας.

Δείτε επίσης 

 Φρανκενστάιν, της Μαίρη Σέλεϊ
 Δόκτωρ Τζέκιλ και κύριος Χάιντ, του Ρ.Λ. Στίβενσον

Πηγές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 

Ιρλανδικά μυθιστορήματα
Μυθιστορήματα του Μπραμ Στόκερ
Μυθιστορήματα που έγιναν βιντεοπαιχνίδια
Μυθιστορήματα που έγιναν κόμικς
Μυθιστορήματα που έγιναν ταινίες
Μυθιστορήματα που έγιναν τηλεοπτικές σειρές