Ζ3

Η Z3 του Konrad Zuse ήταν ο πρώτος προγραμματιζόμενος υπολογιστής του κόσμου, και παρόλο που δεν διέθετε την εντολή διακλάδωσης υπό συνθήκη, πληρεί τα κριτήρια ορισμού ενός υπολογιστή που είναι Τιούρινγκ-πλήρης (Turing complete).
Η Z3 κατασκευάστηκε με 2.200 ηλεκτρονόμους, είχε συχνότητα ρολογιού  από 5 έως 10 Hz, και μήκος λέξης  22 bit. Οι υπολογισμοί γίνονταν σε δυαδική αριθμητική κινητής υποδιαστολής. Η μηχανή ολοκληρώθηκε το  1941 (στις 12 Μαΐου) του ίδιου 
χρόνου παρουσιάστηκε με επιτυχία σε κοινό επιστημόνων στο Βερολίνο. 

Ο αυθεντικός Z3 καταστράφηκε το 1943 κατά τη διάρκεια συμμαχικού βομβαρδισμού στο Βερολίνο. Ένα πλήρες λειτουργικό αντίγραφο κατασκευάστηκε την δεκαετία του 1960 από την εταιρία του Κόνραντ Τσούζε και εκτίθεται στο Γερμανικό Μουσείο του Μονάχου και στο Γερμανικό Τεχνολογικό Μουσείο του Βερολίνου. Το 1998 αποδείχτηκε ότι η  Z3 είναι »Turing complete«.

 
Στο Βερολίνο (Κρόιτσμπεργκ), στο σπίτι όπου κατασκευάστηκε και λειτούργησε ο πρώτος υπολογιστής Ζ3, υπάρχει σήμερα αναμνηστική πλάκα.

Βασική αρχιτεκτονική 

Τα βασικά μέρη του Z3 ήταν:

 η μνήμη, ικανή να αποθηκεύσει 64 αριθμούς κινητής υποδιαστολής σε δυαδική αναπαράσταση (των 22 μπιτ).
 η κεντρική μονάδα επεξεργασίας
 η μονάδα ελέγχου
 οι συσκευές εισόδου/εξόδου

Σύνολο εντολών 

Το πρόγραμμα ήταν αποθηκευμένο σε μια διάτρητη ταινία. Μια εντολή κωδικοποιείται με 8 μπιτ και 
καταλαμβάνει μια σειρά στην ταινία. Το σύνολο εντολών αποτελείται από εννιά εντολές (πίνακας 1). Υπάρχουν τρεις τύποι εντολών:

Εισόδου/εξόδου
Μνήμης
Αριθμητικές

Ο κωδικός λειτουργίας έχει μεταβλητό μήκος δύο ή πέντε μπιτ. Οι εντολές μνήμης κωδικοποιούν την διεύθυνση στην οποία αναφέρονται 
στα έξι λιγότερο σημαντικά μπιτ της εντολής. Αυτό σημαίνει ο χώρος διευθύνσεων έχει μέγιστο μέγεθος 64 λέξεων που είναι εξάλλου και το μέγεθος της μνήμης όπως προαναφέραμε.

Πίνακας 1 , Σύνολο εντολών και κωδικοί λειτουργίας του Ζ3
   Τύπος Εντολή ΠεριγραφήΚώδικας λειτουργίας
 
   Ε/Ε Lu  διάβασε πληκτρολόγιο01 110000
 
   Ld  εμφάνισε αποτέλεσμα01 111000
 
<TR>
  Μνήμη Pr z  φόρτωση διεύθυνσης z11 z6z5z4z3z2z1
  Ps z  αποθήκευση διεύθυνσης z10 z6z5z4z3z2z1
 
  αριθμητικές Lm  πολλαπλασιασμός01 001000
 
   Li  διαίρεση01 010000
 
   Lw  τετραγωνική ρίζα01 011000
 
    Ls1  πρόσθεση01 100000
 
    Ls2  αφαίρεση01 101000

Δείτε επίσης 

 Υπολογιστής Atanasoff-Berry
 Colossus
 ENIAC
 Harvard Mark I
 Manchester Mark I
 SSEC

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Konrad Zuse’s Legacy: The Architecture of the Z1 and Z3 (PDF)

Ιστορία υπολογιστών