Μπολτσάνο

Το Μπολτσάνο (ιταλικά: Bolzano, ) ή Μπότσεν (γερμανικά: Bozen, ) είναι η κύρια πόλη του Nότιου Τιρόλου στην Ιταλία. 

Η πόλη έχει πληθυσμό 98.500 κατοίκων. 74% εξ αυτών μιλούν Ιταλικά, 24% μιλούν Γερμανικά και λιγότερο από 1% μιλούν Λαδινικά. Η πόλη διαιρείται σε 5 αστικές περιοχές. Στο παλαιό και όμορφο μεσαιωνικό κέντρο υπάρχει ένας γοτθικός καθεδρικός ναός και τυρολέζικα σπίτια. Το αρχαίο ρωμαϊκό όνομα ήταν Pons Drusi. Σήμερα το Μπολτσάνο είναι σημαντικό οικονομικό, διοικητικό, πολιτιστικό, καλλιτεχνικό, κέντρο τουριστών και μια μεγάλη πόλη στην κεντρική Ευρώπη. Στην πόλη υπάρχει το παγκοσμίως διάσημο μουσείο αρχαιολογίας. Το μουσείο είναι το σπίτι του Έτσι (Ötzi), της μούμιας του παγετώνα του Έτσταλ.

Το Μπολτσάνο βρίσκεται στις Άλπεις μεταξύ του Ίνσμπρουκ και του Μονάχου στο βορρά και της Βερόνα και της Βενετίας στο νότο. Το κλίμα είναι ηπειρωτικό με πολύ κρύους χειμώνες και πολύ θερμά καλοκαίρια. Το Μπολτσάνο είναι μια από τις πλουσιότερες πόλεις στην Ιταλία. Η πόλη έχει δηλωθεί ως ιταλική πρωτεύουσα των Χριστουγέννων, επειδή κάθε χρόνο γίνεται Χριστουγεννιάτικο παζάρι, θεσμός γνωστός και από άλλες ευρωπαϊκές πόλεις.

Τοποθεσία
Το Μπολτσάνο βρίσκεται σε υψόμετρο 264 μ. στο ανατολικό τμήμα μιας μεγάλης κοιλάδας, στα δυτικά της οποίας βρίσκεται η οροσειρά Μέντολα, στα βορειοδυτικά το οροπέδιο του Σάλτο (1.500 μ.), στα βορειοανατολικά το όρος Τόντο, πολύ κοντά στο δήμο του Ρενόν και στα νοτιοανατολικά το όρος Πότσα (1.619 μ.). Από την πόλη, κοιτάζοντας ανατολικά κατά μήκος της κοιλάδας Βάλε Ιζάρκο, μπορεί κανείς να παρατηρήσει την οροσειρά του Κατινάτσο, η οποία αποτελεί μέρος των Δολομιτικών Άλπεων, με τους χαρακτηριστικούς Πύργους του Βάϊολετ. 

Ο ποταμός Ιζάρκο διασχίζει την πόλη του Μπολτσάνο, ο οποίος χύνεται στον Αδίγη, του οποίου αποτελεί παραπόταμο. Στην πόλη υπάρχει κι ένας μικρός χείμαρρος, ο Ταλβέρα, ο οποίος εκβάλλει στον Ιζάρκο.

Έμβλημα
Το έμβλημα του Μπολτσάνο καθιερώθηκε το 1381, χάρη σε ένα προνόμιο που χορηγήθηκε στην πόλη από τον Λεοπόλδο τον Γ', δούκα της Στυρίας, Καρινθίας, Τιρόλου και Πέρα Αυστρίας. Στη πραγματικότητα το έμβλημα προέρχεται από το Αυστριακό οικόσημο με αντεστραμμένα χρώματα (λευκό-κόκκινο-λευκό) και παρουσιάζει ένα εξάκτινο χρυσό αστέρι στο κέντρο. Κατά την περίοδο του φασισμού, τo 1931, το εξάκτινο αστέρι αντικαταστάθηκε από ένα πεντάκτινο αστέρι, το οποίο καταργήθηκε το 1968 και αντικαταστάθηκε από το αρχικό εξάκτινο αστέρι.

Δημογραφικά στοιχεία
Στο Μπολτσάνο ζει το 20,4% του πληθυσμού της επαρχίας. Ο πληθυσμός της πόλης μετά από χρόνια συνεχούς μείωσης (το 2001 ο πληθυσμός μείωθηκε κάτω από τους 95000 κατοίκους, το χαμηλότερο ποσοστό των τελευταίων τριάντα ετών), σημείωσε ανάκαμψη και στις αρχές του 2007 ξεπέρασε τις 100000. Η πρώτη φορά που η πόλη του Μπολτσάνο ξεπέρασε τους 100000 κατοίκους ήταν το Νοέμβριο του 1966, ενώ ο μέγιστος αριθμός κατοίκων σημειώθηκε το Δεκέμβριο του 1975 με 107.112 κατοίκους. Μετά το 1966 το χαμηλότερο ρεκόρ καταγράφηκε στην απογραφή του 2001, η οποία κατέγραψε πληθυσμό μικρότερο των 95000 κατοίκων. Η μείωση οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στη μετακίνηση πολλών κατοίκων σε γειτονικούς δήμους. Η πόλη του Μπολτσάνο έχει επεκταθεί δύο φορές: το 1911 με την ενσωμάτωση του διαμερίσματος του Ντοντιτσιβίλλε και το 1925 με την ενσωμάτωση του Γκρίες. Τα συγκεκριμένα διαμερίσματα μαζί με το ιστορικό κέντρο του Μπολτσάνο αποτελούν το σημερινό δήμο του Μπολτσάνο.

Μεταβολές του πληθυσμού

Αθλητισμός
Η πόλη φιλοξενεί ετησίως πολλές αθλητικές διοργανώσεις και είναι έδρα της Ιταλικής Ομοσπονδίας Φίστμπολ.

Αθλήματα
Χόκεϊ επί πάγου: Το Χόκεϊ επί πάγου είναι το πιο δημοφιλές άθλημα στην πόλη. Το Μπολτσάνο φιλοξένησε το 1994, μαζί με το Μιλάνο και το Κανατζέι, το παγκόσμιο πρωτάθλημα χόκεϊ επί πάγου. Οι Hockey Club Bolzano Foxes, είναι η ομάδα με τα περισσότερα πρωταθλήματα σε όλη την Ιταλία (18 τίτλοι), 3 κύπελλα Ιταλίας και 3 Σούπερ-Κάπ Ιταλίας.
Φίστμπολ: Το Μπολτσάνο είναι η μόνη πόλη στην Ιταλία, η οποία διαθέτει ομάδα Φίστμπολ. Η ομάδα, που ανήκει στον όμιλο SSV Bozen, συγκροτεί μόνη της, την Ιταλική Εθνική Ομάδα Φίστμπολ. Η ομάδα αγωνίζεται στο αυστριακό πρωτάθλημα.
Ποδόσφαιρο: Στα επαγγελματικά και ημι-επαγγελματικά πρωταθλήματα ποδοσφαίρου, το Μπολτσάνο διαθέτει δύο ομάδες, την FC Südtirol-Alto Adige και τη FC Bolzano 1996.
Αμερικάνικο ποδόσφαιρο: Η πόλη έχει μια μακρά παράδοση (για τα ιταλικά δεδομένα) στο αμερικάνικο ποδόσφαιρο. Οι Giants Bolzano, η ομάδα της πόλης, αγωνίζεται στην Ά Εθνική κατηγορία.
Ποδηλασία: Δεκατρείς φορές, το Μπολτσάνο αποτέλεσε τόπο άφιξης μιας διαδρομής του γύρου της Ιταλίας, η πρώτη το 1933 και η τελευταία το 2003.

Μέσα ενημέρωσης

Εφημερίδες
Η Alto Adige, ιδρύθηκε το 1945 και είναι η σημαντικότερη ιταλόφωνη εφημερίδα στην επαρχία του Μπολτσάνο.
Η Dolomiten, η οποία ιδρύθηκε το 1882 με την ονομασία "der Tiroler" είναι η μεγαλύτερη και παλαιότερη γερμανόφωνη εφημερίδα στην επαρχία του Μπολτσάνο. Κυκλοφορεί κάθε μέρα εκτός Κυριακής.Η Zett - Die Zeitung am Sonntag, είναι η Κυριακάτικη έκδοση της εφημερίδας Dolomiten.
Η εφημερίδα Corriere dell'Alto Adige είναι μια πρόσφατη εφημερίδα  και κυκλοφορεί μαζί με την  Corriere della Sera.
Η Neue Südtiroler Tageszeitung ιδρύθηκε το 1996 είναι η δεύτερη γερμανόφωνη εφημερίδα του Νοτίου Τυρόλου.
Η  ff – Südtiroler Wochenmagazin είναι ένα εβδομαδιαίο γερμανόφωνο περιοδικό ειδήσεων.
Η Südtiroler Wirtschaftszeitung είναι ένα εβδομαδιαίο γερμανόφωνο οικονομικό περιοδικό.
Το Il Segno, το οποίο εκδίδει η επισκοπή είναι το μόνο ιταλόφωνο εβδομαδιαίο έντυπο και η Katholisches Sonntagsblatt είναι το αντίστοιχο έντυπο στη γερμανική γλώσσα.
Η kulturelemente είναι ένα περιοδικό, το οποίο ασχολείται με τα πολιτιστικά θέματα, από το 1981.
Η ΙnSide – Events in South Tyrol και η Was Wann Wo είναι δύο δίγλωσσοι και δωρεάν οδηγοί, οι οποίοι συλλέγουν και παρουσίαζουν όλες τις πολιτιστικές εκδηλώσεις στην επαρχία του Μπολτσάνο.

Αδελφοποιημένες πόλεις
 Σόπρον, Ουγγαρία
 Νταχάου, Βαυαρία, Γερμανία

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Πόλη του Μπολτσάνο
Γραφείο τουριστών του Μπολτσάνο
Πανεπιστήμιο του Μπολτσάνο

Δήμοι της Αυτόνομης Επαρχίας του Μπολτσάνο