Νικόλαος Γ΄ Κυρδινιάτης

Ο Νικόλαος Γ΄ Κυρδινιάτης ή Γραμματικός εξελέγη Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως το 1084 και είχε μια εξαιρετικά μακρόχρονη, για την εποχή, Πατριαρχία, η οποία διήρκεσε 27 χρόνια, έως τον θάνατό του, τον Μάιο του 1111.

Σπούδασε στην Κωνσταντινούπολη και έζησε πολλά χρόνια στην Αντιόχεια της Πισιδίας, όπου πιστεύεται ότι εκάρη μοναχός. Περί το 1068 έφυγε από την περιοχή που απειλούνταν από επιδρομές Σελτζούκων Τούρκων και εγκαταστάθηκε στην Κωνσταντινούπολη, όπου ίδρυσε μονή αφιερωμένη στον Ιωάννη τον Βαπτιστή. Το 1084 επελέγη από τον Αυτοκράτορα Αλέξιο Κομνηνό ως διάδοχος του παραιτηθέντα Ευστράτιου Γαριδά.

Ήταν λόγιος ιεράρχης και συνέγραψε ύμνους για διάφορες ακολουθίες. Υποστηρίχθηκε από τον Αυτοκράτορα στην αντιμετώπιση των ζητημάτων που προέκυψαν κατά τη διάρκεια της Πατριαρχίας του, με σημαντικότερα την αίρεση των Βογομίλων και την έριδα του Λέοντος Χαλκηδόνος. Επί των ημερών του εκδόθηκαν συνοδικές αποφάσεις για πολλά εκκλησιαστικά θέματα, θέματα γάμων, διαζυγίων, μοναχισμού, κλπ. Ο ίδιος παρενέβη αρκετά σε θέματα μοναχισμού, στερέωσε το καθεστώς του Αγίου Όρους, από το οποίο ζήτησε να εκδιωχθούν οι Βλάχοι, και φαίνεται ότι συνέγραψε μοναστικό Τυπικό.

Ο Αυτοκράτορας Αλέξιος Κομνηνός διεξήγαγε διαπραγματεύσεις με τον Πάπα Ουρβανό Β΄, προκειμένου να του σταλεί βοήθεια από τη Δύση εναντίον των Τούρκων. Από τον Πατριάρχη Νικόλαο ζητήθηκε να γνωματεύσει σχετικά με το ζήτημα της Ένωσης των Εκκλησιών. Ο Νικόλαος εκφράστηκε υπέρ της Ένωσης, χωρίς όμως κανένα συμβιβασμό από μέρους των Ορθοδόξων. Συγκεκριμένα, ζήτησε ως προαπαιτούμενα την ομολογία Ορθόδοξης πίστης από τον Πάπα, την εγκατάλειψη του παπικού πρωτείου, του filioque, καθώς και της χρήσης άζυμου άρτου στη λατρεία.

Πηγές
 Οικουμενικό Πατριαρχείο
 
 Encyclopædia Britannica

Νικόλαος Γ
Βυζαντινοί του 11ου αιώνα
Βυζαντινοί του 12ου αιώνα
Επίσκοποι του 11ου αιώνα
Επίσκοποι του 12ου αιώνα