Χειρουργική

Χειρουργική ονομάζεται ο κλάδος της ιατρικής που ασχολείται με τις εγχειρήσεις σε όργανα του σώματος του ανθρώπου. Η άμεση επέμβαση του ιατρού στο ανθρώπινο σώμα γίνεται με τη βοήθεια ειδικών εργαλείων (ψαλίδια, νυστέρια, τσιμπίδες κ.ά.). 

Η χειρουργική, απ' ό,τι δείχνουν τα αρχαιολογικά ευρήματα, πρέπει να υπήρξε η πρώτη μορφή ιατρικής. Ήταν δύσκολο να γιατρέψεις με άλλους τρόπους μια πάθηση ή ένα τραύμα. Η μόνη λύση ήταν να αφαιρέσει κανείς το άρρωστο μέρος ή το αντικείμενο που προκαλούσε την ανωμαλία. Όπως φαίνεται, οι Ινδοί ήταν οι αξιολογότεροι χειρουργοί της αρχαιότητας. Από αυτούς πήραν την χειρουργική τέχνη οι αρχαίοι Έλληνες. Εξαιρετική ήταν η προσφορά του Ιπποκράτη στην παγκόσμια ιατρική. Σώζονται πολλά κείμενα αφιερωμένα στη χειρουργική. Και οι Ρωμαίοι σημείωσαν σε αυτόν τον τομέα της επιστήμης αρκετή πρόοδο και ήξεραν να κάνουν εγχειρήσεις σε πολλά μέρη του σώματος. Στο μεσαίωνα, η χειρουργική γνώρισε πτώση και πέρασε στα χέρια των τσαρλατάνων, των εμπειρικών, που στηρίζονταν μόνο στην επιδεξιότητα και καθόλου στις γνώσεις.

Η σύγχρονη χειρουργική γεννιέται το 18ο αιώνα. Τότε κάνουν την εμφάνισή τους πολλές σχολές χειρουργικής, που, σιγά - σιγά, κάλυπταν, μέσα από τη μελέτη και το πείραμα, τις ατέλειες και τις αδυναμίες της επιστήμης. Μέσα στο 19ο αιώνα λύθηκαν βασικά ζητήματα χειρουργικής, όπως η αναισθητοποίηση του μέρους στο οποίο γίνεται εγχείρηση ή και ολόκληρου του ατόμου, η αντισηψία των εργαλείων και του εγχειριζόμενου μέρους και η δυνατότητα μετάγγισης αίματος. Το ποσοστό θνησιμότητας από εγχειρήσεις μειώθηκε κατά πολύ. Επίσης έχει τελειοποιηθεί η μεταχειρουργική φροντίδα του άρρωστου, χάρη στην αντιβίωση. Οι πιο σπουδαίες εγχειρήσεις σήμερα είναι αυτές που σχετίζονται με την μεταμόσχευση ολόκληρων οργάνων στον άρρωστο οργανισμό. Έχουμε μεταμοσχεύσεις καρδιάς, ήπατος, νεφρού κ.ά. Σοβαρότατες είναι οι εγχειρήσεις στον εγκέφαλο, στην καρδιά και στα πνευμόνια.

Σκοπός της σύγχρονης χειρουργικής δεν είναι η θεραπεία, με αφαίρεση του άρρωστου μέρους του οργανισμού, αλλά η θεραπεία που γίνεται με τη διόρθωση. Η χειρουργική στις μέρες μας εξελίσσεται συνεχώς με τη χρήση των ακτίνων λέιζερ.

Τομείς - Θέματα 
 Όγκοι – κύστεις τραχηλικής χώρας, 
 Παθήσεις θυροειδούς αδένος, 
 Παθήσεις παραθυρεοειδών αδένων, 
 Παθήσεις μαστού, 
 Παθήσεις πνεύμονα και μεσοθωρακίου, 
 Διαφραγματοκήλες, 
 Χειρουργικές παθήσεις οισοφάγου, 
 Καλοήθεις παθήσεις στομάχου-12/δακτύλου, 
 Νεοπλάσματα στομάχου- 12/δακτύλου, 
 Χειρουργικές παθήσεις λεπτού εντέρου, 
 Ειλεός, 
 Παθήσεις πρωκτού-Δακτυλίου-Κύστη κόκκυγος, 
 Παθήσεις χοληφόρων, 
 Νεοπλάσματα και άλλες χειρουργικές παθήσεις ήπατος, 
 Πυλαία υπέρταση, 
 Παθήσεις σπληνός-ενδείξεις σπληνεκτομής, 
 Παγκρεατίτιδες, 
 Νεοπλάσματα παγκρέατος, 
 Αιμορραγία απο ανώτερο και κατώτερο πεπτικό σύστημα,
 Χειρουργικές παθήσεις επινεφριδίων, 
 Πολυενδοκρινικά σύνδρομα, 
 Νευροενδοκρινικοί όγκοι του πεπτικού συστήματος, *Περιτονίτις γενικά – 
 Ενδοκοιλιακά αποστήματα, 
 Οξεία Χειρουργική κοιλία, 
 Καταπληξία,
 Διαταραχές οξεοβασικής ισορροπίας, 
 Παθήσεις περιφερικών αρτηριών, 
 Ανευρύσματα κοιλιακής αορτής, 
 Παθήσεις περιφερικών αρτηριών, Ανευρύσματα κοιλιακής αορτής, 
 Παθήσεις φλεβών και λεμφαγγείων, 
 Παθήσεις άνω μεσεντερίων αγγείων, 
 Φλεβοθρόμβωση-Πνευμονική εμβολή, 
 Νεφραγγειακή υπέρταση,
 Μεταμοσχεύσεις, 
 Αντιμετώπιση πολυτραυματία, 
 Νεοπλάσματα δέρματος και μαλακών μορίων.

Χειρουργικές ειδικότητες και υποειδικότητες 

 Γενική χειρουργική
Καρδιοχειρουργική
Μαιευτική Γυναικολογία
 Ορθοκολιτική χειρουργική
 Παιδιατρική χειρουργική 
 Πλαστική χειρουργική
 Ρινοπλαστική
 Ωτοπλαστική
Αγγειακή χειρουργική
 Χειρουργική τραύματος 
 Χειρουργική στήθους
 Χειρουργική ογκολογία
 Οτολαρυγγολογία
 Χειρουργική προσώπου
 Ορθοπεδική χειρουργική 
Νευροχειρουργική
 Οφθαλμολογία 
 Ποδοιατρική
Ουρολογία

Μερικές άλλες ειδικότητες περιλαμβάνουν μερικές μορφές χειρουργικής επέμβασης. Επίσης, μερικοί άνθρωποι εξετάζουν μεθόδους εισβολής για την θεραπεία/διάγνωση, όπως, ο καρδιακός καθετηριασμός, η ενδοσκόπηση και η τοποθέτηση των θωρακικών σωλήνων ή των κεντρικών γραμμών. Στα περισσότερα μέρη του ιατρικού τομέα, αυτή η άποψη δεν υποστηρίζεται.

Βιβλιογραφία

 Βαγγέλης Μαγκίρης: «Ρομποτική χειρουργική: Νέες δυνατότητες στην Ιατρική», Περισκόπιο της Επιστήμης, τεύχος 211 (Νοέμβριος 1997), σσ. 46-51