Δουκάτο του Νάσσαου

Το Δουκάτο του Νάσσαου (γερμ. ) υπήρξε παλιό κρατίδιο της Συνομοσπονδίας του Ρήνου, της Γερμανικής Συνομοσπονδίας και της Βορειογερμανικής Συνομοσπονδίας. Ήταν ανεξάρτητο κράτος μέχρι το 1866, όταν προσαρτήθηκε στο Βασίλειο της Πρωσίας ως τμήμα της Επαρχίας της Έσσης-Νάσσαου. Ήταν κράτος-μέλος της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και αργότερα μέλος της Γερμανικής Συνομοσπονδίας. Το κρατίδιο είχε ως πρωτεύουσα πρώτα το Βάιλμπουργκ (Weilburg) και αργότερα το Βίζμπαντεν.

Γεωγραφία 
Το δουκάτο εκτεινόταν σε μήκος 105 χιλιομέτρων από βορρά προς νότο και 75 από ανατολή προς δύση. Πρωτεύουσα ήταν το Βάιλμπουργκ και από το 1816 το Βίζμπαντεν. Η περιοχή διασχίζεται από την οροσειρά του Βέστερβαλντ, ενώ διαπλέεται από τον Λαν, τον Μάιν, τον Ζιγκ και τον Ρήνο.

Ιστορία 
Αρχικά το Νάσσαου ήταν ένα μικρό δουκάτο στο σημερινό ομόσπονδο γερμανικό κρατίδιο της Ρηνανίας-Παλατινάτου. Η πόλη Νάσσαου ιδρύθηκε το 915, το Κάστρο Νάσσαου χτίστηκε το 1125 και από 1160 όλος ο νομός πήρε το όνομα Νάσσαου. Το 1255 διαιρέθηκε σε δυο κομμάτια και δημιουργήθηκαν δύο κλάδοι: Νάσσαου-Ντίλενμπουργκ και Νάσσαου-Βάιλμπουργκ (ο οίκος που μέχρι σήμερα βασιλεύει στο Λουξεμβούργο). Μετά την επανένωσή του σε ένα δουκάτο το 1806, το κράτος έχασε την αυτονομία του το 1866 στην Πρωσία.

Το Δουκάτο του Νάσσαου δημιουργήθηκε με σύμφωνο που υπογράφηκε στο Παρίσι στις 12 Ιουλίου 1806, του οποίου το άρθρο 5 έδινε τον τίτλο του Δούκα στον ηγέτη του Οίκου του Νάσσαου, Φρειδερίκο-Αύγουστο πρίγκιπα του Νάσσαου-Ούζινγκεν.

Πριν την ενσωμάτωσή του στην Πρωσία, το Δουκάτο είχε μία ψήφο, την οποία μοιραζόταν με το Δουκάτο του Μπράουνσβαϊγκ στις κοινές συνελεύσεις (Δίαιτες) και δύο για το ίδιο στη γενική συνέλευση. Στρατιώτες του Νάσσαου συμμετείχαν και στην Μάχη του Βατερλώ. Προσαρτημένο στο Βασίλειο της Πρωσίας, το Δουκάτο συγχωνεύτηκε με το Ελεκτοράτο της Έσσης-Κάσσελ και την Ελεύθερη Πόλη της Φραγκφούρτης για να αποτελέσει την Επαρχία της Έσσης-Νάσσαου. Σήμερα στα εδάφη του κράτους βρίσκεται η σημερινή Έσση και το τοπωνύμιο έχει πλέον χαθεί.

Έδαφος 
Με την δημιουργία του, το Δουκάτο περιλάμβανε:
 Τα πριγκιπάτα του Νάσσαου-Ούζινγκεν και Νάσσαου-Βάιλμπουργκ, με εξαίρεση την πόλη του Ντόιτς με το έδαφός της, την πόλη και το βαϊλάτο του Κενιγκσβίντερ, καθώς και το βαϊλάτο του Βίλιχ, τα οποία είχαν παραχωρηθεί στον Μεγάλο Δούκα του Μπεργκ.
 Τα παρακάτω αμφισβητούμενα εδάφη: τα βαϊλάτα των Ντίρντορφ, Άλτενβιντ, Νόιενμπουργκ, το τμήμα της Κομητείας του Κάτω Ίζενμπουργκ που ανήκε στον πρίγκιπα Βιντ-Ρούνκελ, τις Κομητείες του Βιντ-Νοϊβίντ και του Χόλτσαππελ, το φέουδο του Σάουμμπουργκ, την Κομητεία του Ντιτς και τα υπαγόμενα σε αυτήν εδάφη, το τμήμα του χωριού του Μίντσφελντεν που ανήκε στον πρίγκιπα του Νάσσαου-Φούλντα, το βαϊλάτο του Βέρχαϊμ και του Μπούρμπαχ, το τμήμα του φέουδου του Ρούνκελ, το οποίο βρισκόταν στην αριστερή όχθη του Λαν, την περιοχή του Κράνσμπεργκ που ανήκε στον κόμη του Μπάσενχαϊμ και τέλος τα βαϊλάτα του Χόενσολμς, του Μπράουνφελς και του Γκράιφενσταϊν, που ανήκαν στον Οίκο των Σολμς.

Δούκες του Νάσσαου 
 1806 - 24 Μαρτίου 1816: Φρειδερίκος-Αύγουστος
 24 Μαρτίου 1816 - 20 Αυγούστου 1839: Γουλιέλμος
 20 Αυγούστου 1839 - 20 Σεπτεμβρίου 1866: Αδόλφος

Πηγές 
 Dictionnaire Bouillet

 
Κρατίδια της Συνομοσπονδίας του Ρήνου
Δουκάτα
Έσση
Ρηνανία-Παλατινάτο
Γερμανικά ιστορικά κράτη