Ιορδάνης (ποταμός)

Ο Ιορδάνης ποταμός ( Nahar ha-Yarden, ,  Nahr al-Urdunn) είναι ποταμός της Παλαιστίνης, παρά του οποίου κήρυττε ο Ιωάννης ο Πρόδρομος και βάπτιζε πιστούς του ως και τον Ιησού Χριστό. 

Ο ποταμός σχηματίζεται από τη συμβολή 3 μικρότερων ποταμών: του Μουαγιέτ Χασπέγια, που πηγάζει από τους πρόποδες του όρους Ερμών, του Νταν, προερχόμενου νοτιοδυτικά, και του Μπανίγια, που πηγάζει από το Πάνειο σπήλαιο, αφιερωμένο κατά την αρχαιότητα στον Θεό Πάνα, από το οποίο ονομάστηκε και η πλησίον πόλη Πανεάς ή Καισάρεια η παράλιος. Το νερό του εν λόγω σπηλαίου προέρχεται από τη λίμνη Φιάλη στα βορειοανατολικά (σήμερα Μπίρκετ ελ Ραμ), όπου κατά τον Ιώσηπο, ο τετράρχης Φίλιππος έριξε άχυρα τα οποία εθεάθησαν να εξέρχονται από το Πάνειο Σπήλαιο.

Ο Ιορδάνης ποταμός ρέει κατευθείαν προς Νότο, σχηματίζει τη ιχθυοτρόφο λίμνη Χουλέ, τη Σαμαχωνίτιδα ή Μερώμ, και από εκεί χύνεται στη λίμνη Γεννησαρέτ ή Τιβεριάδα (προς τιμή του Τιβέριου), της οποίας όμως η επιφάνεια βρίσκεται 191 μ. υπό τη επιφάνεια της Μεσογείου. Συνεχίζοντας τον ρου από το νότιο άκρο της Τιβεριάδος, συνεχίζει με πολλούς ελιγμούς προς τη Νεκρά Θάλασσα διασχίζοντας την κοιλάδα Γωρ ή Αράμπα, εύφορη στα βορειοανατολικά, με εναλλασσόμενα παρόχθια γόνιμα και αμμώδη εδάφη.

Το μήκος του ποταμού σε ευθεία γραμμή από τις πηγές του μέχρι των εκβολών του στην Νεκρά Θάλασσα είναι 220 χλμ., ενώ το πλήρες ανάπτυγμα του ρου υπερβαίνει τα 320 χλμ. Ο Ιορδάνης παρουσιάζει το μοναδικό στο κόσμο φαινόμενο της κλίσης του με διαφορά 914 μ. σε μήκος 220 χλμ., χωρίς να σχηματίζονται καταρράκτες. Σε αυτό δε οφείλεται και το εβραϊκό όνομά του. Επίσης έχει διπλή κοίτη, τη μία με μέσο πλάτος 2 χλμ. και τη δεύτερη περί το μέσο της πρώτης με μέσο πλάτος τα 30 μ. Το χρώμα του ποταμού είναι κυρίως κίτρινο εκ της ιλύος που ορμητικά μεταφέρει, ενώ τα νερά του είναι μέτριας θερμοκρασίας και γλυφά. Υπολογίζεται ότι εκβάλλονται ημερησίως 6 εκατομμύρια τόνοι υδάτων στη Νεκρά Θάλασσα, ενώ τρέφονται επίσης και πολλά ψάρια. 

Στο διαβατό πέρασμα (πόρο) Βηθαβαρά (= διάβαση), από το οποίο φέρεται να πέρασαν οι Εβραίοι οδηγούμενοι από τον Ιησού του Ναυή, βάπτιζε ο Ιωάννης ο Βαπτιστής τους προσερχόμενους σ΄ αυτόν Ιουδαίους. Σήμερα οι προσκυνητές που βαπτίζονται το διαβατό πόρο Μοχαντέτ Χατζλέ λέγονται χατζήδες, εκ του «χατζή», προθέματος πλέον του επιθέτου τους.

Σιδερένια γέφυρα που συνδέει την Παλαιστίνη με την Ιορδανία (που αντικατάστησε παλαιότερη ξύλινη) τοποθετήθηκε επί Σουλτάνου Χαμίτ, από τον Έλληνα μηχανικό Γ. Φραγκιά. Αλλά και από μία ακόμη μεταλλική γέφυρα επί του Ιορδάνη, πλησίον του Μπεησάν, διέρχεται η σιδηροδρομική γραμμή Δαμασκού-Μέκκας.

Κοινότατη στη Ελλάδα είναι η ονομασία του Γαλαξιακού νεφελώματος στον ουρανό ως Ιορδάνης ποταμός.

Επίσης κατά τη Παλαιά Διαθήκη, όταν ο Δαυίδ πέρασε τον Ιορδάνη απέναντι για να ξεφύγει από τον Αβεσσαλώμ, ο Νεεμάν λούστηκε στον Ιορδάνη και γιατρεύτηκε.

Παραπομπές 

Γεωγραφία της Βίβλου
Παλαιστίνη
Ποταμοί του Κράτους της Παλαιστίνης
Ποταμοί του Ισραήλ
Ποταμοί της Ιορδανίας
Ποταμοί της Συρίας
Ποτάμια σύνορα
Διεθνείς ποταμοί της Ασίας