Βιτρούβιος

Ο Βιτρούβιος, ή Μάρκος Βιτρούβιος Πολλίωνας (Marco Vitruvio Pollione, fl 1ος αιώνας π.Χ.) ήταν Ρωμαίος συγγραφέας, αρχιτέκτονας και μηχανικός. Είναι κυρίως γνωστός για την πραγματεία του περί αρχιτεκτονικής (λατ. De architectura), έργο που σήμερα αναφέρεται συνήθως με τον τίτλο Δέκα Βιβλία Αρχιτεκτονικής και αποτελεί το μοναδικό κείμενο αρχιτεκτονικής θεωρίας και πρακτικής που διασώζεται από την κλασική εποχή. Στα παλαιότερα χειρόγραφα αναφέρεται μόνο με το όνομα Βιτρούβιος. Το παρωνύμιο Πολλίωνας (λατ. Pollio), όπως παραδίδεται από τον Φαβέντιο (4ος αιώνας ΚΕ) σε μία σύνοψη της πραγματείας του Βιτρούβιου, τείνει να καθιερωθεί, ωστόσο δεν επιβεβαιώνεται από σύγχρονες πηγές. 

Λίγες πληροφορίες αντλούνται για τη ζωή και το έργο του Βιτρούβιου, κυρίως μέσα από τα γραπτά έργα που κληροδότησε. Πιθανολογείται ότι η πραγματεία του είναι αφιερωμένη στον πρώτο αυτοκράτορα Αύγουστο και επομένως τοποθετείται χρονικά μετά το 27 ΠΚΕ. Σύμφωνα με αναφορά του ίδιου στον πρόλογο του έργου, ο Βιτρούβιος ήταν τότε ήδη σε προχωρημένη ηλικία, συνεπώς θα πρέπει νωρίτερα να βρέθηκε ως μηχανικός στην υπηρεσία του Ιούλιου Καίσαρα. 

Ο Βιτρούβιος ολοκλήρωσε τα Δέκα Βιβλία Αρχιτεκτονικής χρησιμοποιώντας πληθώρα πηγών, κυρίως ελληνικών, όπως θεωρητικά κείμενα Ελλήνων αρχιτεκτόνων μεταξύ των οποίων και ο Ερμογένης. Η θεωρία του χαρακτηρίζεται συχνά ως ανθρωπομορφική, καθώς αποφαίνεται για τους κανόνες περί αναλογιών βασισμένος στις αναλογίες του ανθρώπινου σώματος. Εξάλλου, αρκετά αναγεννησιακά σχέδια, με πιο γνωστό τον Άνθρωπο του Βιτρούβιου του Λεονάρντο ντα Βίντσι, άντλησαν από τους κανόνες αναλογιών του Βιτρούβιου.

Βιβλιογραφία 
 Vitruvius, Δέκα Βιβλία, Απόδοση-επιμέλεια Στέλιος Ζερεφός, εκδόσεις Παρατηρητής, 1997.
 Βιτρούβιου, Περί Αρχιτεκτονικής, Βιβλία I-V, Μετάφραση-Σχόλια Παύλος Λέφας, Εκδόσεις Πλέθρον,2000.
 Βιτρούβιου, Περί Αρχιτεκτονικής, Βιβλία VI-X, Μετάφραση-Σχόλια Παύλος Λέφας, Εκδόσεις Πλέθρον,2000.
 Λέφας, Παύλος: «Η πρώιμη ελληνική φιλοσοφία στο έργο του Βιτρούβιου». Παρνασσός 27 (1985), 594-597.

Πηγές 
 Eugene Dwyer, et al. "Vitruvius." Grove Art Online. Oxford Art Online. Oxford University Press, 2017

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

 Τα Δέκα Βιβλία Αρχιτεκτονικής σε ψηφιακή μορφή στο ίντερνετ, με λατινικό κείμενο και αγγλική μετάφραση.
 Άλλη μία έκδοση του λατινικού κειμένου.

Βιτρουβιος
Βιτρουβιος
Βιτρουβιος