Γιαγί Μπονί

Ο Τομά Γιαγί Μπονί (Thomas Boni Yayi, γενν. 1952) είναι τραπεζίτης και πολιτικός από το Μπενίν, πρόεδρος της χώρας από το 2006 ως το 2016 και πρόεδρος της Αφρικανικής Ένωσης από τον Ιανουάριο του 2012 ως το 2013. Αρχικά ήταν Μουσουλμάνος  αλλά σήμερα είναι Προτεστάντης Ευαγγελικός. Έχει πέντε παιδιά από τη σύζυγό του, Σαντάλ (Chantal ,née de Souza), η οποία είναι ανεψιά του πρώην στρατιωτικού ηγέτη, Πολ-Εμίλ ντε Σουζά. Εξελέγη για μία ακόμη θητεία έπειτα από την νίκη του στις προεδρικές εκλογές του 2011.

Βιογραφία 
Γεννήθηκε στο Τσαουρού την 1η Ιουλίου 1952. Σπούδασε Οικονομικά στη χώρα του. Συνέχισε τις σπουδές του στη Σενεγάλη και στη Γαλλία. Το 1980-88 εργάστηκε ως ανώτατο στέλεχος της Κεντρικής Αφρικανικής Τράπεζας. Το 1994 διορίστηκε πρόεδρος της Αφρικανικής Τράπεζας Ανάπτυξης (BOAD). Τιμήθηκε με τον τίτλο Chevalier de l'Ordre National de Mérite από τη Γαλλική Δημοκρατία.

Τον Σεπτέμβριο του 2021, ο Patrice Talon και ο Thomas Boni Yayi, πολιτικοί σύμμαχοι που έχουν γίνει στενοί εχθροί, συναντήθηκαν στο Marina Palace στο Κοτονού. Κατά τη διάρκεια αυτής της επαφής, ο Thomas Boni Yayi παρουσίασε στον Patrice Talon μια σειρά προτάσεων και αιτημάτων, που αφορούσαν ιδίως την απελευθέρωση «πολιτικών κρατουμένων».

Πρόεδρος 
Στον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών, στις 5 Μαρτίου 2006, ο Μπονί έλαβε 32% των ψήφων έναντι 25% του Αντριέν Ουνγκμπετζί για το Κόμμα για τη Δημοκρατική Ανανέωση. Στο μεταξύ τους τελικό γύρο (19 Μαρτίου) ο Μπονί κέρδισε σχεδόν το 75% των ψήφων. Ορκίστηκε πρόεδρος στις 6 Απριλίου 2006.

Δολοφονική απόπειρα 
Στις 15 Μαρτίου του 2007 ο Μπονί επέζησε δολοφονικής επίθεσης εναντίον του , όταν η αυτοκινητοπομπή του δέχτηκε πυρά στο χωριό Ικεμόν, ενώ επέστρεφε από προεκλογική ομιλία στην πόλη Ουέσε, λίγο πριν διεξαχθούν οι βουλευτικές εκλογές του 2007. Οι ένοπλοι έφραξαν το δρόμο με κομμένα δέντρα και πυροβόλησαν στο όχημα που συνήθως μετέφερε τον Πρόεδρο. Ωστόσο, ο Μπονί ταξίδευε με ξεχωριστό όχημα. Ακολούθησε ανταλλαγή πυρών ανάμεσα στους επίδοξους δολοφόνους του προέδρου και στη φρουρά του, με αρκετούς τραυματίες.

Επανεκλογή στο προεδρικό αξίωμα 2011 
Ο Μπονί κατήλθε ξανά υποψήφιος στις εκλογές που διεξήχθησαν στις 13 Μαρτίου 2011. Επανεξελέγη πρόεδρος, καθώς έλαβε ποσοστό 53,1% έναντι 35,6% για τον Αντριέν Ουνγκμπετζί. Η νίκη του Μπονί , παρά τις αντιδράσεις του Ουνγκμπετζί και την άρνηση του αντιπάλου του να δεχτεί το αποτέλεσμα, επικυρώθηκε από το Συνταγματικό Δικαστήριο στις 21 Μαρτίου 2011.

Τον διαδέχθηκε στην προεδρία ο Πατρίς Ταλόν.

Παραπομπές 

Πρόεδροι του Μπενίν
Τραπεζίτες