Αρχαιοζωικός μεγααιώνας

Με τον όρο Αρχαιοζωικός εννοείται ο γεωλογικός μεγααιώνας που αναφέρεται στην περίοδο του χρόνου που εκτείνεται (συμβατικά) από το τέλος του Καταρχαιοζωικού έως την έναρξη του Προτεροζωικού, 2.500 mya (εκατομμύρια χρόνια πριν). Η συγκεκριμένη χρονολόγηση δε βασίζεται σε στρωματογραφικά δεδομένα αλλά προσδιορίζεται χρονομετρικά. Το κατώτατο όριο δεν έχει επίσημα αναγνωριστεί από τη Διεθνή Επιτροπή Στρωματογραφίας, αλλά τίθεται συχνά στα 3.800 mya, στο τέλος δηλαδή του Καταρχαιοζωικού μεγααιώνα. 

Αν και πολύ λίγα πετρώματα είναι γνωστά ως αρχαιότερα (γεγονός που θα βοηθούσε στην εκτίμηση της σχετικής ηλικίας) γενικώς οι αρχαιότεροι σχηματισμοί πετρωμάτων στην επιφάνεια της Γης ανήκουν σε αυτή την περίοδο γεωλογικού χρόνου ή είναι ελαφρώς προγενέστερα. Πετρώματα του Αρχαιοζωικού γνωρίζουμε στη Γροιλανδία, τον Καναδά, τη ΒΔ Αυστραλία και τη Ν Αφρική. 

Η ατμόσφαιρα της Γης στον Αρχαιοζωικό προφανώς δεν διέθετε ελεύθερο οξυγόνο. Η θερμοκρασία πιθανώς προσέγγιζε τα σημερινά επίπεδα, αν και οι αστρονόμοι εκτιμούν πως η ηλιακή ακτινοβολία ήταν μειωμένη κατά το 1/3 από τη σημερινή. Βάσει της συγκεκριμένης εκτίμησης, φαίνεται πως οι εκπομπές αερίων που σήμερα σχετίζονται με το φαινόμενο του θερμοκηπίου ήταν οι μεγαλύτερες στην ιστορία της Γης.

Ζωή 

Χαρακτηριστικά της ζωής του Αρχαιοζωικού, είναι τα υπολείμματα κυανοβακτηρίων (Στρωματολίτες) και λίγα πιθανά βακτηριακά απολιθώματα από κοιτάσματα καπνία -είδους χαλαζία. Επιπλέον των Βακτηρίων (γνωστά και ως Ευβακτήρια (Eubacteria)), έχουν πιστοποιηθεί και μικροαπολιθώματα Αρχαίων.

Αν και παρούσα η ζωή στον Αρχαιοζωικό ήταν πιθανώς περιορισμένη σε εκείνους τους απλούς απύρηνους μονοκύτταρους οργανισμούς που αποκαλούνται Προκαρυωτικά, (γνωστά και ως Μονήρη). Ωστόσο, δεν υφίσταται στο απολιθωματικό αρχείο μαρτυρία για μικροοργανισμούς όπως οι Ιοί.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 GeoWhen Database

Γεωλογική χρονολογική κλίμακα