Συμεών Μεταφραστής

Ο Συμεών ο Μεταφραστής (κοσμικό όνομα: Νικήτας ο Παφλαγών) είναι ο γνωστότερος συγγραφέας αγιολογικών κειμένων της μέσης και ύστερης Βυζαντινής αυτοκρατορίας. Πολλοί μελετητές τον ταυτίζουν με τον Συμεών τον Λογοθέτη και τον Συμεών τον Μάγιστρο. Αν και έχουν προταθεί διάφορες χρονολογήσεις του έργου του, σήμερα έχει επικρατήσει η άποψη, πως έζησε στις αρχές του 10ου αιώνα και το έργο του τοποθετείται στην περίοδο άνθησης των εγκυκλοπαιδικών σπουδών, στα χρόνια του Κωνσταντίνου Ζ΄ του Πορφυρογέννητου. Υπάρχει και η εκδοχή να έζησε στα χρόνια του Μιχαήλ Ζ΄ Δούκα (1071 - 1078) και του Μιχαήλ Ψελλού (1018 - 1078). Το σημαντικότερο έργο του είναι το Μηνολόγιό του, που αποτελείται από συλλογή 148 βίων αγίων, διαιρεμένων σε δώδεκα ενότητες, σύμφωνα με την ημερομηνία εορτής τους. Η σημασία του έργου του εντοπίζεται, στο ότι είναι το μοναδικό, που σώζεται σε τόσο μεγάλο αριθμό χειρογράφων, δείγμα της μεγάλης διάδοσής του. Λόγω του «Μηνολογίου» αγιοποιήθηκε και εορτάζεται στις 9 Νοεμβρίου.

Πολλοί μελετητές θεωρούν το έργο του ως επίσημη κίνηση προπαγάνδας, προκειμένου να παρουσιάσει τους βιογραφούμενους αγίους σύμφωνους με το δόγμα της Χριστιανικής Ορθοδοξίας, όπως αυτό καθορίστηκε με το Συνοδικό του 843. Τον κατηγορούν δηλαδή, ότι παραποίησε πολλά παλαιότερα αγιολογικά κείμενα, προκειμένου να μη δημιουργούν αμφιβολίες για την Ορθοδοξία των αγίων. Το γεγονός ότι θεωρείται πιθανό μια τέτοια κίνηση να έχει γίνει παλαιότερα από τους εικονομάχους, καθώς και ότι μετά την επικράτηση της Ορθοδοξίας καταστράφηκαν πολλά αγιολογικά κείμενα, ενισχύει αυτήν την κατηγορία. Η δεύτερη κατηγορία εναντίον του είναι, ότι με την γλωσσική επεξεργασία αυτών των κειμένων, κατέστρεψε τη σημαντικότερη πηγή της δημώδους γλώσσας των Βυζαντινών. Τέλος τον κατηγορούν για έλλειψη φαντασίας και για στείρα επανάληψη των ίδιων εκφράσεων για τους περισσότερους αγίους, πρακτική που έκτοτε υιοθετήθηκε από τους περισσότερους συγγραφείς βίων αγίων.

Εκτός του αγιολογικού του έργου, τού αποδίδονται ένα χρονικό και μια συλλογή επιστολών και ποιημάτων, μικρής αξίας. Αν και υπήρξε ο σημαντικότερος σε παραγωγή και σε χειρόγραφη παράδοση βιογράφος αγίων, ελάχιστα είναι γνωστά για τον ίδιο.

Παραπομπές

Πηγές 
 Ευστρατιάδης, Σωφρόνιος «Συμεών Λογοθέτης ο Μεταφραστής»  University of Thessaly, Επετηρίς Εταιρείας Βυζαντινών Σπουδών, 1931, Έτος Η’, σελ. 47-65. Αρχειοθετήθηκε 4 Φεβρ.2018. Ανακτήθηκε 4 Φεβρ. 2018

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 (Ελληνικά και Λατινικά) «Έργα του Συμεών του Μεταφραστή» από documentacatholicaomnia.eu. Αρχειοθετήθηκε 18 Ιαν. 2017. Ανακτήθηκε 6 Φεβρ. 2018
 «Συμεών ο Μεταφραστής» από Σπουδαστηρίο Νέου Ελληνισμού. Αρχειοθετήθηκε 19 Απρ.2015. Ανακτήθηκε 16 Φεβρ.2018
 (Αγγλικά) «Toward a Byzantine Definition of Metaphrasis» by Daria D. Resh. Αρχειοθετήθηκε 9 Μαρτίου 2016. Ανακτήθηκε 4 Φεβρ. 2018
 (Αγγλικά) «Michael Psellos on Symeon Metaphrastes»by Zoltán Farkas. Αρχειοθετήθηκε 4 Φεβρ.2018. Ανακτήθηκε 4 Φεβρ. 2018

Εκκλησιαστικοί συγγραφείς
Άγιοι της Ορθόδοξης Εκκλησίας
Βυζαντινοί του 10ου αιώνα