Μετεωρολογικός χάρτης

Ο Μετεωρολογικός χάρτης (Μ.Χ.) είναι συνήθως γεωγραφικός χάρτης μικρής κλίμακας (1/5.000.000 ή 1/10.000.000 ή ακόμα μικρότερης) διεθνώς όμως καθορισμένης. Αντί όμως συνήθων αναγραφών, (στοιχεία πόλεων, ποταμών, εθνικών οδών, συνόρων κλπ.) περιλαμβάνει σε μορφή μικρών κύκλων τις θέσεις των μετεωρολογικών σταθμών. Οι κύκλοι αυτοί καλούνται «κύκλοι σταθμών». Παραπλεύρως εκάστου κύκλου σταθμού φέρεται ο «διεθνής αριθμός» (Index number) του, που αποτελεί και την ταυτότητά του.

Στον Μ.Χ. περιλαμβάνονται επίσης τα όρια των μετεωρολογικών περιοχών, για τις οποίες παρασκευάζεται, σύμφωνα πάντα με αυτές που έχει διαιρεθεί η Γη κατόπιν απόφασης του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού. Στο δε κέντρο εκάστης περιοχής φέρεται ο διψήφιος διεθνής αριθμός με μεγάλα ψηφία. Για παράδειγμα, η Ελλάδα, η Ιταλία και η Αίγυπτος ανήκουν στη 16η περιοχή.

Οι περιοχές αυτές προσδιορίστηκαν τόσο για τη διεθνή συνοχή, ανταλλαγή «meteo» παρατηρήσεων, όπως λέγονται, αλλά και για διευκόλυνση και εντοπισμό οποιουδήποτε μετεωρολογικού σταθμού που υποβάλει το κωδικοποιημένο μετεωρολογικό σήμα, ξεκινώντας με τον αριθμό της περιοχής του.

Οι Μ.Χ. εκπονούνται για κάθε μία κύρια συνοπτική ώρα παρατηρήσεων και για κάθε ενδιάμεση. Διεθνώς κύριες συνοπτικές ώρες παρατηρήσεων είναι οι: 00.00, 06.00, 12.00, 18.00 και ενδιάμεσοι οι: 03.00, 09.00, 15.00, 21.00 (όλοι οι χρόνοι σε ώρα Γκρήνουιτς – G.M.T., που σημαίνει ότι όλοι οι σταθμοί αναγάγουν την τοπική τους «ώρα ζώνης» στους παραπάνω καθορισμένους χρόνους).

Τα στοιχεία των μετεωρολογικών παρατηρήσεων (νέφωση, άνεμοι, θερμοκρασίες, υγρασίες, βροχές κλπ) καταχωρούνται στον Μ.Χ. πέριξ του κύκλου του σταθμού κατά διεθνώς καθορισμένη διάταξη και με διεθνή σύμβολα. Η εργασία αυτή λέγεται σύνταξη μετεωρολογικού χάρτη. 

Η χάραξη των ισοβαρών καμπύλων και των μετώπων, ο εντοπισμός των ισοβαρικών συστημάτων, ο εντοπισμός των κινουμένων αερίων μαζών καθώς και ο χαρακτηρισμός όλων αυτών καλείται ανάλυση μετεωρολογικού χάρτη και εκτελείται από επιστημονικό προσωπικό. Η ανάλυση δε αυτή σε γενικές γραμμές οδηγεί στη διάγνωση των αιτίων του καιρού.

Εκτός όμως των παραπάνω μετεωρολογικών χαρτών, συντάσσονται και άλλοι, στους οποίους καταχωρούνται παρατηρήσεις σταθμών που αφορούν την «ανώτερη ατμόσφαιρα». Οι χάρτες αυτοί ονομάζονται «χάρτες ανώτερης ατμόσφαιρας» ή «χάρτες σταθερής ατμοσφαιρικής πίεσης» που εκπονούνται όμως βάσει ενδείξεων ιδιαίτερων μετεωρολογικών μέσων παρατήρησης, όπως των ραδιοβολίδων μετεωρολογικών δορυφόρων κ.ά.. Επίσης εκπονούνται και ειδικοί μετεωρολογικοί χάρτες όπως: ισορροπίας ατμόσφαιρας, ανάλυσης αερίων μαζών, ραδιοβολίσεων (αδιαβατικά διαγράμματα), καταιγίδων κλπ.

Πηγές
 "American Practical Navigator" H.O. No 9, U.S.Navy Hydrographic Office 1958
 "Admiralty Manual of Navigation" Volume II, - Her Magesty's Stationery Office, London 1960
 "Meteorology for Mariners Met O. 593, - Her Magesty's Stationery Office, London 1967
 "Ναυτική Μετεωρολογία" Χ. Περογιαννάκη, ταξίαρχου Π.Α. τ. Γενικού Διευθυντπου ΕΜΥ, - Ίδρυμα Ευγενίδου 1974, Αθήνα.

Μετεωρολογία