Επιστήμη του Web

Η Επιστήμη του Web (ή Επιστήμη του Παγκόσμιου Ιστού, αγγλ. World Wide Web, συντμ. WWW, στην καθομιλουμένη ταυτίζεται με τον όρο Διαδίκτυο) αποτελεί μια ερευνητική πρωτοβουλία του εφευρέτη του Παγκόσμιου Ιστού Τιμ Μπέρνερς Λι (Tim Berners-Lee) και σηματοδοτείται από την ίδρυση της Ερευνητικής Πρωτοβουλίας για την επιστήμη του Web  

Το WSRI (Web Science Research Initiative, Πρωτοβουλία Έρευνας Επιστήμης του Web) είναι μια κοινή προσπάθεια μεταξύ του Computer Science and Artificial Intelligence Laboratory (CSAIL) στο MIT και του Τμήματος επιστήμης των Υπολογιστών στο Πανεπιστήμιο του Southampton. Η στόχευση του WSRI είναι να οργανώσει και να συστηματοποιήσει τις ερευνητικές μεθόδους για τον μελλοντικό σχεδιασμό και τη χρήση του Παγκόσμιου Ιστού.  To 2009 συνδιοργάνωσε στην Αθήνα το 1ο Διεθνές συνέδριο της επιστήμης του Web. Από το 2010 η συγκεκριμένη πρωτοβουλία έχει λάβει την νομική μορφή του φιλανθρωπικού οργανισμού με την ονομασία Web Science Trust. Έλαβε τη σημαντικότερη επιστημονική αναγνώριση από την αρχαιότερη επιστημονική κοινότητα, τη Βασιλική Ακαδημία (Royal Society). Ειδικότερα, η επιστήμη του Web, αποτέλεσε την τιμώμενη επιστήμη στα πλαίσια των εορτασμών για τα 350 χρόνια από την ίδρυση της Ακαδημίας. Το 2011, κλείνοντας των πρώτο κύκλο δημιουργίας, το Web Science Trust ανακοίνωσε τον επίσημο ταξινομικό κατάλογο της επιστήμης του Web.

Τα επιστημονικά ερωτήματα 

Σύμφωνα με τον Τιμ Μπέρνερς - Λι η συζήτηση και η ερευνητική προσπάθεια για τον Ιστό θα πρέπει οπωσδήποτε να επικεντρωθεί σε δύο κατηγορίες θεμάτων: 

 τι πρέπει να παραμείνει σταθερό και 
 τι πρέπει να αλλάξει

Στόχος, επομένως, της επιστήμης του Ιστού είναι αφενός, να συστηματοποιήσει τους τρόπους με τους οποίους οι αποκεντρωμένοι πληροφοριακοί μηχανισμοί (όπως ο Παγκόσμιος Ιστός) μπορούν να εξυπηρετήσουν τις ανάγκες της επιστήμης και της επικοινωνίας και αφετέρου, να διερευνήσει τις αρχές και τις δομές που κυριαρχούν ή πρόκειται να κυριαρχήσουν σε αυτούς τους μηχανισμούς. 

Υποστηρίζεται ότι η μελέτη σε βάθος των αποκεντρωμένων πληροφοριακών μηχανισμών θα διαδραματίσει ζωτικό ρόλο στην κατανόηση του τρόπου με τον οποίο άτυποι και τυχαίοι σύνδεσμοι ανάμεσα σε ανθρώπους, δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς, βάσεις δεδομένων και λοιπούς πόρους μπορούν να καλύψουν τις πληροφοριακές ανάγκες σημαντικών δραστηριοτήτων, όπως η ηλεκτρονική διακυβέρνηση, οι ηλεκτρονικές συναλλαγές και η ηλεκτρονική επιστήμη (e-science).

Ένα από τα βασικά ερωτήματα της επιστήμης του Ιστού εντοπίζεται στις μεθόδους μέσα από τις οποίες ένας αποκεντρωμένος πληροφοριακός μηχανισμός είναι αποδοτικός. 

Πέρα από τα αμιγώς τεχνολογικά ερωτήματα σχετικά με τα πρωτόκολλα και τις γλώσσες προγραμματισμού στον Ιστό, ανακύπτουν και ερωτήματα κοινωνικής, οικονομικής, ψυχολογικής και πολιτικής φύσης. 
Για παράδειγμα, τι επιζητούν οι άνθρωποι και οι κοινότητες από τον Ιστό και ποια είναι η online συμπεριφορά, σε ατομικό και συλλογικό επίπεδο, που απαιτείται για να λειτουργήσει εύρυθμα; Ή αντίστοιχα υπάρχει όριο μέγιστης χρησιμότητας της ελευθερίας που έχει δημιουργήσει η αποκεντρωμένη φύση του Ιστού;

Καθώς ο αριθμός των χρηστών αυξάνεται, υπάρχει περίπτωση οι επιλογές ενός χρήστη να καταπατούν και να περιορίζουν τις διαθέσιμες επιλογές για τους υπόλοιπους; Ή μήπως ο φόβος αυτός αποτελεί απλώς μια αβάσιμη και αποτυχημένη προέκταση του πραγματικού κόσμου, ο οποίος χαρακτηρίζεται από αμετάβλητες χωρικές παραμέτρους; 
Επιπλέον, σε ένα αποκεντρωμένο και συνεχώς εξελισσόμενο Ιστό, όπου δεν υπάρχουν «ιδιοκτήτες», πώς μπορεί να είμαστε βέβαιοι ότι οι αποφάσεις που φαίνονται εύλογες για ένα χρήστη δεν βλάπτουν τα συμφέροντα των άλλων ως σύνολο; 

Για την απάντηση των ερωτημάτων αυτών (αλλά και μιας μεγάλης σειράς προβληματισμών που προκύπτει από την πολύπλευρη χρήση του Ιστού) ανακύπτει η ανάγκη συνεργασίας ερευνητών των Μαθηματικών, της Φυσικής, της Βιολογίας, της Κοινωνιολογίας, της Κοινωνικής Ανθρωπολογίας, της Ψυχολογίας, της μελέτης των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης, της Νομικής και της Οικονομίας με μηχανικούς και επιστήμονες της Πληροφορικής έτσι ώστε να διευκολυνθεί η κατανόηση του τεράστιου αυτού αποκεντρωμένου πληροφοριακού συστήματος.

Σημειώσεις

Βιβλιογραφία 
 Tim Berners-Lee, Wendy Hall, James Hendler, Nigel Shadbolt, Daniel J. Weitzner (2006), "Creating a Science of the Web", Science 11 August 2006, Vol. 313. no. 5788  
 Tim Berners-Lee, Wendy Hall, James Hendler, Nigel Shadbolt, Daniel J. Weitzner (2007), "Το πλαίσιο της επιστήμης του Web", εκδόσεις hyperconsult, ISBN 978-960-930361-3.
 Berners-Lee, T., Hall, W., Hendler, J. A., O'Hara, K., Shadbolt, N. and Weitzner, D. J. (2006) "A Framework for Web Science. Foundations and Trends in Web Science", 1 (1). pp. 1-130.  PDF

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Web Science Trust
 Web Science Subject Categorization
 Web science: a new frontier
 Computer Science and Artificial Intelligence Laboratory (CSAIL)
 Πανεπιστήμιο του Southampton
 Royal Society
 Σημείο εκκίνησης η Ελλάδα για την Επιστήμη του Ιστού, εφημερίδα Καθημερινή (περιέχει και βίντεο)
 Πληροφορίες σχετικά με την Web Science με ευκαιρία του 1ου Συνεδρίου που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα (18 - 20 Μαρτίου 2009)

Παγκόσμιος ιστός