Κοινοπολιτεία των Εθνών

Η Κοινοπολιτεία των Εθνών, γνωστή ως Κοινοπολιτεία και παλαιότερα ως Βρετανική Κοινοπολιτεία, είναι εθελοντική - ελεύθερη ένωση 56 ανεξάρτητων κρατών, τα οποία είναι πρώην αποικίες της Βρετανικής Αυτοκρατορίας και κάποια της Γαλλίας, εκτός της Μοζαμβίκης, της Ρουάντας και του Ηνωμένου Βασιλείου.

Ιστορία 
Ιδρύθηκε το 1926 -επίσημα το 1931- με το όνομα Βρετανική Κοινοπολιτεία. Τα πρώτα μέλη της ήταν η Αυστραλία, ο Καναδάς, η Νέα Ζηλανδία, η Νότια Αφρική, η Ιρλανδία (τα οποία ονομάζονταν Ανεξάρτητα Κοινοπολιτειακά Βασίλεια μέσα στην Αυτοκρατορία) και φυσικά το Ηνωμένο Βασίλειο.

Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, και ιδιαίτερα τη δεκαετία του 1960, η Βρετανική Αυτοκρατορία άρχισε να διαλύεται. Όλες οι πρώην αποικίες γίνονταν ταυτόχρονα με την ανεξαρτησία τους και μέλη της Κοινοπολιτείας. 

Η μόνη χώρα που ήταν μέλος και δεν είναι σήμερα, είναι η Ιρλανδία, η οποία αποχώρησε το 1949 επειδή άλλαξε το πολίτευμά της σε Προεδρευόμενη Κοινοβουλευτική Δημοκρατία. Την εποχή εκείνη τα μέλη της Βρετανικής Κοινοπολιτείας ήταν υποχρεωμένα να έχουν ως Αρχηγό Κράτους τον εκάστοτε Βρετανό Μονάρχη και έτσι η Ιρλανδία αυτομάτως έμεινε εκτός. Αυτό όμως άλλαξε το 1950, και έτσι τα μέλη μπορούν να έχουν όποιο αποδεκτό πολίτευμα επιθυμούν. Το 1949, αφαιρέθηκε από τον τίτλο του Οργανισμού η λέξη «Βρετανική».

Η Κοινοπολιτεία έχει ως μέλη 56 χώρες, με συνολικό πληθυσμό γύρω στα 2,5 δισεκατομμύρια κατοίκους, γύρω στο 30% του παγκόσμιου πληθυσμού. Ο μεγαλύτερος αριθμός από αυτούς, 1,4 δισεκατομμύρια είναι οι πολίτες της Ινδίας. Οι άλλες μεγαλύτερες σε πληθυσμό χώρες-μέλη είναι το Πακιστάν (165 εκατ.), το Μπανγκλαντές (148 εκατ.), η Νιγηρία (137 εκατ.) και το Ηνωμένο Βασίλειο (60 εκατ.). Αντιπροσωπεύει το 18% του παγκόσμιου ΑΕΠ και τα μέλη της κατέχουν το 21% της γεωγραφικής έκτασης της Γης.

Το μεγαλύτερο γεγονός της Κοινοπολιτείας είναι οι Αγώνες της Κοινοπολιτείας, οι οποίοι γίνονται κάθε τέσσερα χρόνια (κάθε ζυγό έτος μετά τους Ολυμπιακούς Αγώνες) και είναι μετά τους Ολυμπιακούς Αγώνες η πολυπληθέστερη αθλητική διοργάνωση (χώρες και αθλητές).

Διοίκηση 
Ο Κάρολος Γ΄ του Ηνωμένου Βασιλείου αναγνωρίζεται από τα 56 μέλη ως Αρχηγός της Κοινοπολιτείας. Η θέση αυτή είναι συμβολική, εκτελεστικές αρμοδιότητες έχει ο Γενικός Γραμματέας της Κοινοπολιτείας. Από το 2016 το αξίωμα του Γενικού Γραμματέα κατέχει η Πατρίσια Σκότλαντ.

Διατελέσαντες γενικοί γραμματείς 
Ιούνιος 1965 - 30 Ιουν. 1975 Άρνολντ Σμιθ (Καναδάς)          (γ. 1915 - θ. 1994)
1 Ιουλ. 1975 - 30 Ιουν. 1990 Σερ Σρίνταθ Ράμπαλ (Γουιάνα)    (γ. 1928) 
1 Ιουλ. 1990 - 3 Απρ. 2000   Έμεκα Ανγιαόκου (Νιγηρία)       (γ. 1933) 
3 Απρ. 2000 -  1 Απρ. 2008   Ντον Μακ Κίνον (Νέα Ζηλανδία)   (γ. 1939)
1 Απρ. 2008 -  31 Μαρτ. 2016 Καμαλές Σαρμά (Ινδία)           (γ. 1941)
1 Απρ. 2016 -  σήμερα        Πατρίσια Σκότλαντ (ΗΒ/Δομινίκα) (γ. 1955)

Πρόεδροι (ασκούντες την προεδρία) 
12 Νοεμ. 1999 - 2 Μαρτ. 2002   Τάμπο Μπέκι (Νότια Αφρική) (γ. 1942) 
2 Μαρτ. 2002 - 5 Δεκ. 2003     Τζον Χάουαρντ (Αυστραλία) (γ. 1939) 
 5 Δεκ. 2003 - 25 Νοεμ. 2005   Ολουσέγκουν Ομπασάντζο (Νιγηρία) (γ. 1937) 
25 Νοεμ. 2005 - 23 Νοεμ. 2007  Λόρενς Γκόνζι (Μάλτα) (γ. 1953)
23 Νοεμ. 2007 - 27 Νοεμ. 2009  Γιουέρι Μουσέβενι (Ουγκάντα) (γ. 1944)
27 Νοεμ. 2009 - 26 Μαΐου 2010  Πάτρικ Μάνινγκ (Τρινιντάντ και Τομπάγκο]] (γ. 1946)
26 Μαΐου 2010 - 28 Οκτ. 2011   Κάμλα Περσάντ-Μπισεσάρ (Τρινιντάντ και Τομπάγκο) (γ. 1952)
28 Οκτ. 2011 - 27 Ιουν. 2013   Τζούλια Γκίλαρντ (Αυστραλία) (γ. 1961)
27 Ιουν. 2013 - 18 Σεπτ.  2013 Κέβιν Ραντ (Αυστραλία) (γ. 1957)
18 Σεπτ. 2013 - 15 Νοεμ. 2013  Τόνι Άμποτ (Αυστραλία) (γ. 1957)
15 Νοεμ. 2013 - 9 Ιαν. 2015    Μαχίντα Ραγιαπάκσε (Σρι Λάνκα) (γ. 1945)
 9 Ιαν. 2015 - 27 Νοεμ. 2015   Μαϊθριπάλα Σιρισένα (Σρι Λάνκα) (γ. 1951)
 27 Νοεμ. 2015 - 19 Απρ. 2018  Τζόζεφ Μούσκατ (Μάλτα) (γ. 1974)
 19 Απρ. 2018 - 24 Ιουλ. 2019  Τερέζα Μέι (Ηνωμένο Βασίλειο) (γ. 1956)
24 Ιουλ. 2019- 24 Ιουν. 2022   Μπόρις Τζόνσον (Ηνωμένο Βασίλειο) (γ. 1964)
 24 Ιουν. 2022- σήμερα         Πολ Καγκάμε (Ρουάντα) (γ. 1957)

Μέλη  
Ο Κάρολος Γ΄ του Ηνωμένου Βασιλείου είναι ταυτόχρονα και Βασιλιάς σε άλλες 14 χώρες της Κοινοπολιτείας. Αυτές οι χώρες ονομάζονται Κοινοπολιτειακά Βασίλεια, είναι ανεξάρτητα Βασίλεια, και ο Κάρολος φέρει τον τίτλο του κάθε Βασιλείου. (Κάρολος Γ΄ της Αυστραλίας, του Καναδά, κ.λπ). Τα Βασίλεια αυτά είναι:

  Ηνωμένο Βασίλειο 1931
  Καναδάς 1931
  Αυστραλία 1931
  Νέα Ζηλανδία 1931
  Τζαμάικα 1962
  Μπαχάμες 1973
  Γρενάδα 1974
  Παπούα Νέα Γουινέα 1975

  Νήσοι Σολομώντα 1978
  Τουβαλού 1978
  Αγία Λουκία (χώρα) 1979
  Άγιος Βικέντιος και Γρεναδίνες 1979 1994
  Αντίγκουα και Μπαρμπούντα 1981
  Μπελίζ 1981
  Άγιος Χριστόφορος και Νέβις 1983

 
Οι υπόλοιπες χώρες είναι είτε Αβασίλευτες Δημοκρατίες με δικό τους Πρόεδρο, είτε Μοναρχίες με δικό τους Μονάρχη. Καμία αραβική χώρα που ήταν είτε αποικία, είτε προτεκτοράτο, δεν είναι μέχρι στιγμής μέλος της Κοινοπολιτείας. Ενδιαφέρον για ένταξη, στην Κοινοπολιτεία έχουν εκδηλώσει κατά καιρούς για ένταξη στην Κοινοπολιτεία των Εθνών, η Υεμένη, και το μη αναγνωρισμένο διεθνώς Κράτος της Παλαιστίνης (το οποίο από πολλά κράτη χαρακτηρίζεται ως Τρομοκρατική Οργάνωση) και άλλες χώρες, αλλά απορρίφθηκε, ευθέως η ένταξη τους, για λόγους ασφαλείας και ειρήνης στις περιοχές τους, επειδή μαστίζονται, δεκαετίες ολόκληρες, από Τρομοκρατικές επιθέσεις και εμφυλίους πολέμους. Τα κράτη μέλη της Κοινοπολιτείας, αναφέρονται αναλυτικά:

  Νότια Αφρική - εντάχθηκε το 1931 (ως Ένωση της Νοτίου Αφρικής), αποχώρησε το 1961, και επανήλθε οριστικά το 1994, μετά την πτώση του Απαρτχάιντ.
  Ινδία - εντάχθηκε το 1947, μετά τη διαίρεση της Ινδίας, στα δύο σημερινά δύο κράτη: την Ινδία και το Πακιστάν.
  Πακιστάν - εντάχθηκε το 1947, μετά τη διαίρεση της Ινδίας, στα δύο σημερινά δύο κράτη: την Ινδία και το Πακιστάν. αποχώρησε το 1972, επανήλθε το 1989, αποβλήθηκε ξανά το διάστημα 1999-2004, αποβλήθηκε ξανά στις 23 Νοεμβρίου 2007 και επανήλθε τον Μάιο του 2008
  Σρι Λάνκα - εντάχθηκε το 1948, ως Κεϋλάνη. Εγινε Ντομίνιον με σριλανκέζικη διακυβέρνηση και αρχηγό κράτους τον βρετανό μονάρχη. Η χώρα έγινε πλήρως δημοκρατία το 1972 αφαιρώντας το συνταγματικό ρόλο της βασίλισσας Ελισάβετ και μετονομάστηκε σε Σρι Λάνκα το 1972.
  Γκάνα - εντάχθηκε το 1957
  Μαλαισία - εντάχθηκε το 1957, αρχικά ως Ομοσπονδία της Μαλάγια. Η Μαλάγια ενώθηκε με το Βόρειο Βόρνεο, το Σαράουακ και τη Σιγκαπούρη στις 16 Σεπτεμβρίου 1963 για να γίνει η σημερινή Μαλαισία. Το 1965, η Σιγκαπούρη, ανεξαρτητοποίθηκε από τη Μαλαισία, και έγινε κυρίαρχο κράτος και αποβλήθηκε από την ομοσπονδία.
  Νιγηρία 1960, αποβλήθηκε 1995, επανήλθε 1999
  Κύπρος 1961
  Τανζανία - Η Τανζανία προήλθε από την ένωση της Τανγκανίκας και της Ζανζιβάρης. Το 1884 η Τανγκανίκα έγινε γερμανική αποικία μέχρι το 1918 οπότε και καταλήφθηκε από τους Βρετανούς. Η Τανγκανίκα έγινε ανεξάρτητο κράτος στις 9 Δεκεμβρίου το 1961, και εντάχθηκε ταυτόχρονα και στην κοινοπολιτεία. Το σουλτανάτο της Ζανζιβάρης έγινε βρετανικό προτεκτοράτο το 1890 και ανεξάρτητο κράτος το 1963. Το 1964 οι δύο χώρες υπέγραψαν τη συμφωνία για την ένωση τους και σχηματίστηκε η Τανζανία.
  1961
  1962
  1962
  1963
  1964
  1964
  1964
  1965
  1965
  1966
  1966
  1966
  1968
  1968
  1968
  1970
  1970
  1970 (αποχώρησε 1987, επανήλθε 1997, αποβλήθηκε το 2006 και πλήρως από την 1η Σεπτεμβρίου του 2009 ως τις 14 Σεπτεμβρίου 2014).
  1972 
  1976
  1978
  1979
  1980
  1982 Kέρδισαν ανεξαρτησία από το Ηνωμένο Βασίλειο στις 26 Ιουλίου 1965.Ειδικό μέλος από τις 9 Ιουλίου 1982 ως τις 20 Ιουλίου 1985. Στις 13 Οκτωβρίου 2016 ανακοίνωσαν την αποχώρησή τους από την Κοινοπολιτεία. Επανήλθαν στην Κοινοπολιτεία την 1η Φεβρουαρίου 2020.
  1984
  1990
  1995
  1995
  2009
  Μπαρμπάντος, Μετατράπηκε το πολίτευμα της, σε Κοινοβουλευτική Δημοκρατία από το 2021
  2022
  2022

Πρώην μέλη

Συνδεδεμένα μέλη 
Συνδεδεμένα μέλη είναι:
 (από τις 4 Αυγούστου 1965)
 (από τις 19 Οκτωβρίου 1974)

Δείτε επίσης 
 Σημαία της Κοινοπολιτείας

Παραπομπές