Ανελκυστήρας Σαββάτου

Ο ανελκυστήρας Σαββάτου είναι όρος που αναφέρεται στον τρόπο λειτουργίας ανελκυστήρων, κατά τον οποίο ο θάλαμος του ανελκυστήρα σταματά αυτόματα και διαδοχικά σε όλους τους ορόφους του κτιρίου επιτρέποντας στους χρήστες να τον χρησιμοποιήσουν χωρίς να χρειαστεί να πατήσουν κανένα κουμπί. Σύμφωνα με τον εβραϊκό νόμο, το Σάββατο απαγορεύεται να κάνει κανείς μια σειρά από συγκεκριμένες εργασίες, κάτι που περιλαμβάνει στην περίπτωση αυτή και το πάτημα κουμπιών του ανελκυστήρα.

Ανελκυστήρες Σαββάτου χρησιμοποιούνται στο Ισραήλ ή σε μέρη με πολλούς Εβραίους στο θρήσκευμα, όπως σε περιοχές των ΗΠΑ, ιδιαίτερα σε μεγάλα ξενοδοχεία.

Επιγραφή έξω από ανελκυστήρα Σαββάτου:

 ΑΝΕΛΚΥΣΤΗΡΑΣ ΣΑΒΒΑΤΟΥ
 ΚΑΤΑ ΤΟ ΕΒΡΑΪΚΟ ΣΑΒΒΑΤΟ ΚΑΙ ΤΙΣ ΕΟΡΤΕΣ ΑΥΤΟΣ Ο ΑΝΕΛΚΥΣΤΗΡΑΣ ΣΤΑΜΑΤΑ ΑΥΤΟΜΑΤΑ  ΣΕ ΚΑΘΕ ΟΡΟΦΟ

Με αυτό τον τρόπο λειτουργίας, ο ανελκυστήρας σταματά αυτόματα σε κάθε όροφο, ώστε όσοι τον χρησιμοποιούν να μη χρειαστεί να πατήσουν κανένα κουμπί, δεδομένου ότι το άναμμα και το σβήσιμο ηλεκτρικών συσκευών, απαγορεύεται κατά τη διάρκεια του Σαββάτου, σύμφωνα με τους Ορθόδοξους Εβραίους και ορισμένους συντηρητικούς ραβίνους.

Το φρενάρισμα του ανελκυστήρα με ανάκτηση ενέργειας απενεργοποιείται σε λειτουργία Σαββάτου για να μην γίνει παράβαση του κανόνα της απαγόρευσης χρήσιμης εργασίας κατά το Σάββατο. Όση ενέργεια ανακτάται οδηγείται σε κύκλωμα με αντίσταση, όπου και μετατρέπεται σε θερμική ενέργεια χωρίς να χρησιμοποιηθεί.

Η χρήση ανελκυστήρα Σαββάτου είναι παράδειγμα παράκαμψης του Νόμου, σύμφωνα με το οποίο, πράξεις που μοιάζουν απαγορευμένες, μπορούν να υλοποιηθούν με τη χρήση τεχνολογίας, με τρόπο ώστε να μην γίνεται παράβαση του Νόμου. Η χρήση τέτοιων ανελκυστήρων την ημέρα του Σάββατου από όσους μπορούν να χρησιμοποιήσουν τις σκάλες θεωρείται από αρκετούς ραβίνους παράβαση του Νόμου και έτσι πολλοί Ορθόδοξοι Εβραίοι προτιμούν να χρησιμοποιούν τις σκάλες. Παρόλα αυτά, η χρήση των ανελκυστήρων Σαββάτου είναι σημαντική ευκολία για ηλικιωμένους Εβραίους που ακολουθούν αυτή την εξήγηση του Νόμου, αλλά και για όλες τις ηλικίες, ιδιαίτερα σε ψηλά και πολυόροφα κτίρια.

Αναφορές

Βιβλιογραφία
D.R. Bannett, The Sabbath Elevator Question, Elevators and Shabbat, The Institute for Science and Halacha.
Rabbi L.Y. Halperin, Shabbat and Electricity, The Institute for Science and Halacha.
Alan Dundes, Shabbat Elevator and Other Sabbath Subterfuges: An Unorthodox Essay on Circumventing Custom and Jewish Character, Rowman & Littlefield Pub Inc., February 2002, ISDN:0742516717

Πολιτισμός του Ισραήλ
Ιουδαϊσμός