Βαγγέλης Σκουβαράς

Ο Βαγγέλης Α. Σκουβαράς (Βαρνάβας Αττικής, 1921 – Αθήνα, 1983) ήταν Έλληνας φιλόλογος, λαογράφος και αρχειοδίφης, ο οποίος μελέτησε εκτεταμένα τις ιστορικές βιβλιοθήκες της Θεσσαλίας. 

Οι γονείς του Σκουβαρά ήταν αρβανίτικης καταγωγής και ο πατέρας του ήταν δάσκαλος. Κατά τις διάφορες μεταθέσεις του πατέρα του, ο μικρός Σκουβαράς μπόρεσε να γνωρίσει τη Σύρο, την Καρδίτσα, τη Βοιωτία και την Αττική. Το 1939 έγινε δεκτός στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, αλλά έναν χρόνο μετά, με την έναρξη του Ελληνοϊταλικού Πολέμου, αναγκάστηκε να διακόψει τις σπουδές του για να υπηρετήσει στην Ελληνική Αεροπορία. 

Το 1942 διέφυγε από την κατεχόμενη Ελλάδα στην Αίγυπτο. Εκεί εργάσθηκε ως δάσκαλος στο Ελληνικό Γυμνάσιο της Μανσούρας. Το 1944 επέστρεψε στην Ελλάδα, αλλά κατά τα Δεκεμβριανά του 1944 συνελήφθη από τους Βρετανούς, οι οποίοι τον εξόρισαν και πάλι στην Αίγυπτο. Με την επάνοδό του από την εξορία στην Αίγυπτο, ολοκλήρωσε τις σπουδές του στο Πανεπιστήμιο Αθηνών (1947), αλλά αμέσως μετά συνελήφθη για δεύτερη φορά ως αριστερός και εξορίσθηκε στη Μακρόνησο.

Αμέσως μετά τον Εμφύλιο, ως αριστερός δεν μπορούσε να βρει εύκολα θέση σε δημόσιο σχολείο. Έτσι το 1952 άρχισε να διδάσκει στο Πολυμέρειο Γυμνάσιο Ζαγοράς, το οποίο τον καιρό εκείνο ήταν ακόμα ιδιωτικό. Τελικά το 1955 διορίσθηκε δημόσιος καθηγητής στο Γυμνάσιο Αλμυρού, για να αποσπασθεί αμέσως στο Γυμνάσιο Ζαγοράς. Ως καθηγητής, γυμνασιάρχης, επιθεωρητής και επόπτης μέσης εκπαίδευσης, υπηρέτησε σε πολλά σχολεία στη Μαγνησία, τον Πειραιά, την περιφέρεια Καρδίτσας, το Μεσολόγγι, την Τρίπολη και την Αθήνα.

Από τον καιρό που άρχισε να εργάζεται στη Ζαγορά, ενδιαφέρθηκε για την ιστορία και τη λαογραφία της Θεσσαλίας. Μελέτησε και καταλογογράφησε τα χειρόγραφα και τα αρχέτυπα των βιβλιοθηκών των ιστορικών σχολών της Ζαγοράς, των Μηλεών και της Τσαριτσάνης. Κατέγραψε επίσης πολλά δημοτικά τραγούδια της περιοχής και δημοσίευσε πολλές φιλολογικές, παλαιογραφικές και λαογραφικές μελέτες. 

Από το 1964 άρχισε να εργάζεται ως συντάκτης του Μεσαιωνικού Αρχείου της Ακαδημίας Αθηνών και από τη θέση αυτή συνέχισε το ερευνητικό του έργο στις βιβλιοθήκες των Μετεώρων, της Μονής Ολυμπιώτισσας (κοντά στην Ελασσόνα), της Λάρισας και των «Τριών Ιεραρχών» Βόλου. Το 1967 αναγορεύθηκε διδάκτορας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών με τη διατριβή «Στηλιτευτικά κείμενα κατά των Αναβαπτιστών του IH΄ αιώνος».

Κατά τη διάρκεια της Δικτατορίας των Συνταγματαρχών, παύθηκε από οποιαδήποτε δημόσια θέση. Το 1968 προσπάθησε ανεπιτυχώς να εκλεγεί καθηγητής στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Τελικά εκλέχθηκε καθηγητής της Νέας Ελληνικής Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών το 1978, τέσσερα χρόνια μετά την πτώση της Δικτατορίας.

Πέθανε ξαφνικά το 1983, λίγο πριν κυκλοφορήσει ο δεύτερος τόμος που είχε γράψει με ιστορικά και λαογραφικά του Πηλίου (Πηλιορείτικα Β΄).

Παραπομπές

Άλλες πηγές 
 Α. Τ. Μουρτζόπουλος, «Επιλογικό σημείωμα» στο βιβλίο του Β. Σκουβαρά, Πηλιορείτικα β΄. Εκδ. Οίκος «Αστήρ», Αθήνα 1983, σσ. 255–268.
 «Ευάγγελος Σκουβαράς» — Βιογραφικά στοιχεία από τον ιστοχώρο του δήμου Ζαγοράς. 

Έλληνες φιλόλογοι
Έλληνες λαογράφοι