Πιπίνος (υποβρύχιο)

Το Πιπίνος (Υ8) (Βρετανικός τύπος "V") παραγγέλθηκε αρχικά από τη Βρετανική κυβέρνηση ως HMS Veldt (P71), στις 5 Δεκεμβρίου 1941 μαζί με άλλα 7 ακόμα υποβρύχια του Βρετανικού τύπου "V" στα ναυπηγεία Vickers-Armstrongs Ltd. στο Barrow-in-Furness της Βρετανίας. Η κατασκευή του ξεκίνησε στις 2.11.1942, καθελκύστηκε στις 19.7.1943 και στις 13 Οκτωβρίου 1943 παραχωρήθηκε από το Βρετανικό βασιλικό ναυτικό (βλ. Royal Navy) στο Ελληνικό βασιλικό ναυτικό. Στις 28 Οκτωβρίου 1943 παρελήφθη από τον πλωτάρχη Αλέξανδρο Ράλλη και εντάχθηκε με το όνομα Πιπίνος και τον κωδικό "Y8" στο Ελληνικό βασιλικό ναυτικό. Μετά την αποπεράτωσή του την 1.11.1943 πραγματοποίησε δοκιμαστικούς πλόες με Ελληνικό πλήρωμα και τον Φεβρουάριο του 1944 κατέπλευσε στη Μέση Ανατολή. Το Πιπίνος υπήρξε ένα από τα τέσσερα ομοίου τύπου υποβρύχια (Αργοναύτης, Δελφίν ΙΙ και Τρίαινα Ι) που παραχωρήθηκαν το 1943 από τη Βρετανία για την ενίσχυση του Ελληνικού βασιλικού ναυτικού. Και τα τέσσερα αυτά υποβρύχια ναυπηγήθηκαν από την εταιρεία Vickers-Armstrongs Ltd. εκ των οποίων μόνο το ένα, το Πιπίνος είχε πολεμική δράση κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Επεστράφη το 1957 στο λιμάνι της Μάλτας στο Βρετανικό βασιλικό ναυτικό, έλαβε και πάλι το αρχικό του όνομα HMS Veldt, παροπλίστηκε και στις 23.2.1958 διαλύθηκε στο Ντάνστον (Dunston) της Βρετανίας.

Χαρακτηριστικά

Το υποβρύχιο είχε διαστάσεις 62,3 x 5,9 x 4,9 μέτρα και εκτόπισμα 648 τόνων (ή 735 τόνων εν καταδύσει). Το σύστημα πρόωσης αποτελείτο από 2 ντιζελο-ηλεκτρικούς κινητήρες ισχύος 825 hp για κίνηση στην επιφάνεια και ισχύος 615 hp εν καταδύσει. Η ταχύτητα του υποβρυχίου ανερχόταν σε 11,5 κόμβους στην επιφάνεια και 9 κόμβους εν καταδύσει. Το σκάφος επανδρωνόταν από πλήρωμα 37 ανδρών. Ο οπλισμός του αποτελείτο από 4 πρωραίους τορπιλοσωλήνες των 533 χιλ., 1 πυροβόλο των 76,2 χιλ. και 3 πολυβόλα των 7,6 χιλ. Είχε μεταφορική δυνατότητα 8 τορπιλών. Η αυτονομία του έφτανε τα 4.050 ν.μ. (ναυτικά μίλια), με πλεύση στην επιφάνεια και ταχύτητα 10 κόμβων, ενώ εν καταδύσει είχε αυτονομία 23 ν.μ. με ταχύτητα 8 κόμβων και 170 ν.μ. με ταχύτητα 2,5 κόμβων.

Δράση
 
Ξεκίνησε για την πρώτη του πολεμική περιπολία στο Αιγαίο, με κυβερνήτη τον πλωτάρχη Αλέξανδρο Ράλλη, την 1η Μαρτίου 1944. Στη γενικότερη πολεμική δράση του Β.Π. Υ/Β Πιπίνος συμπεριλαμβάνονται οι εξής πολεμικές ενέργειες:

08.03.1944, ώρα 01:26, Θερμαϊκός κόλπος, κυβερνήτης πλωτάρχης Αλέξανδρος Ράλλης: Ανεπιτυχής επίθεση με 3 τορπίλες εναντίον του βουλγαρικού ατμόπλοιου BURGAS (2.941 ΚΟΧ) το οποίο χρησιμοποιούνταν από το γερμανικό Πολεμικό Ναυτικό σαν μεταγωγικό. Το BURGAS βρισκόταν μαζί με το γερμανικό ναρκοθετικό πλοίο DRACHE (πρώην γιουγκοσλαβικό ZMAJ, 1.870 ΚΟΧ) σε νηοπομπή.

13.04.1944, ώρα 08:00, 20 ν.μ. βόρεια της Σούδας, κυβερνήτης Α. Ράλλης: Εμβολισμός και βύθιση του επίτακτου από τον γερμανικό στρατό κατοχής ελληνικού πετρελαιοκίνητου ΤΑΞΙΑΡΧΗΣ (12 ΚΟΧ), Νηολόγιο Σύρου 585.

28.05.1944, νοτιοανατολικό Αιγαίο, κυβερνήτης Α. Ράλλης: Ανεπιτυχής επίθεση με 4 τορπίλες ενάντια στο σουηδικό πλοίο BORELAND (2.632 ΚΟΧ) . Το BORELAND ήταν πλοίο του Ερυθρού Σταυρού και θεωρείται ευτύχημα ότι η επίθεση του Υ/Β Πιπίνος υπήρξε ανεπιτυχής.

09.08.1944, ώρα 17:05, Καρλόβασι Σάμου, κυβερνήτης υποπλοίαρχος Κωνσταντίνος Λούνδρας: Επιτυχής επίθεση με 4 τορπίλες εναντίον του γερμανικού τορπιλοβόλου ΤΑ19 (πρώην ιταλικό CALATAFIMI, 863 τόνων). Το ΤΑ19 χτυπήθηκε στο μεσοκάραβο, κόπηκε στα δύο και βυθίστηκε στο ενδεικτικό στίγμα 37° 45´ Β και 26° 59´ Α. Το Υ/Β Πιπίνος περίμενε 8 ώρες, εν καταδύσει, έξω από τον λιμένα του Καρλοβασίου την έξοδο του ΤΑ19.

09.08.1944, ώρα 19:14, Καρλόβασι Σάμου, κυβερνήτης Κ. Λούνδρας: Ανεπιτυχής επίθεση με 4 τορπίλες εναντίον του από τον γερμανικό στρατό επιταγμένου (πολεμική λεία) ελληνικού ανεφοδιαστικού φάρων ΩΡΙΩΝ (707 ΚΟΧ) το οποίο βρισκόταν ελλιμενισμένο στο Καρλόβασι μαζί με τα γερμανικά πλοία MERKUR (212 ΚΟΧ) και HORST (212 ΚΟΧ). Εκ των τορπιλών, οι οποίες εξαπολύθηκαν σε δέσμη των 4, 2 κατέληξαν στην ακτή, χωρίς να εκραγούν, και 2 προσέκρουσαν στον λιμενοβραχίονα καταστρέφοντας τον αλλά χωρίς να προκαλέσουν ζημιές σε κανένα από τα πλοία. Οι καταχωρήσεις που φέρουν το ΩΡΙΩΝ να έχει βυθισθεί από την επίθεση του Υ/Β Πιπίνος στις 9.8.44 είναι λανθασμένες καθώς το συγκεκριμένο πλοίο βυθίστηκε αργότερα, σε ρηχά νερά, στις 23 Σεπτεμβρίου 1944, στη νήσο Δονούσα των Κυκλάδων, μετά από αεροπορική επίθεση από αεροσκάφη τύπου Beaufighter της 252 και 603 αεροπορικής μοίρας της Βρετανικής Βασιλικής Αεροπορίας.

03.09.1944, ώρα 06:15, Ηράκλειο Κρήτης, κυβερνήτης Κ. Λούνδρας: Ανεπιτυχής επίθεση με 3 τορπίλες εναντίον εχθρικού πλοίου του οποίου η ταυτότητα παραμένει άγνωστη.

06.09.1944, ώρα 04:26, Ακρωτήριο Σταυρός, Χανιά Κρήτης, κυβερνήτης Κ. Λούνδρας: Ανεπιτυχής επίθεση με 4 τορπίλες εναντίον γερμανικού οπλιταγωγού 830 ΚΟΧ. Η επίθεση έγινε αντιληπτή από το γερμανικό συνοδευτικό ανθυποβρυχιακό πλοίο UJ-2171.

08.09.1944, ώρα 01:25, 14 ν.μ. από την ακατοίκητη ηφαιστειογενή βραχονησίδα Εσχάτη ή Μέρμηγκας στα νοτιοδυτικά της Σαντορίνης, κυβερνήτης Κ. Λούνδρας: Ανεπιτυχής επίθεση με το πυροβόλο του υποβρυχίου ενάντια σε ένα από τον γερμανικό στρατό επίτακτο πετρελαιοκίνητο 200 ΚΟΧ.

Το νέο υποβρύχιο «Πιπίνος»

Στις 6 Οκτωβρίου 2014 πραγματοποιήθηκε η τελετή καθέλκυσης του υποβρυχίου τύπου P-214, στο οποίο δόθηκε επίσης το όνομα «Πιπίνος». Η τελετή καθέλκυσης και ονοματοδοσίας πραγματοποιήθηκε στις εγκαταστάσεις των ΕΝΑΕ στο Σκαραμαγκά. Το «Πιπίνος» είναι το πρώτο από τα τρία υποβρύχια τύπου P-214 που κατασκευάζει το Πολεμικό Ναυτικό στα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά.

Σημειώσεις

Παραπομπές

Πηγές

 Ημερολόγιο Πολέμου 1940-1944, Υπηρεσία Ιστορίας Ναυτικού
uboat.net
Alliierte U-Boot-Angriffe in Europa, Das Historische Marinearchiv
 Δαμβέργης, Νικόλαος: (1995) Ο Σιωπηλός Πόλεμος - Η δράση των Ελληνικών Υποβρυχίων 1940-1944, Ναυτικό Μουσείο Ελλάδος, Αθήνα 
Επίσημη Ιστοσελίδα Πολεμικού Ναυτικού
Γερμανικά Πολεμικά Ημερολόγια σε μικροφίλμ, Αρχείο NARA
 Rohwer, Jürgen: (1997) Allied Submarine Attacks of World War Two: European Theatre of Operations, 1939-1945, US Naval Institute Press, 
Submarines Association, Barrow-in-Furness Branch
Verluste der griechischen Marine im Zweiten Weltkrieg 
 Φωκάς, Δημήτριος: (1954). Έκθεσις επί της δράσεως του Β. Ναυτικού κατά τον πόλεμον 1940-1944, τόμος Β΄ : Από της αποδημίας του Στόλου μέχρι της απελευθερώσεως της Ελλάδος (Απρίλ. 1941-Οκτώβρ. 1944), Εκδόσεις Ιστορικής Υπηρεσίας του Β.Ν.
 Παΐζης–Παραδέλλης, Κωνσταντίνος: (1980) Τα Πλοία του Ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού 1830 - 1979, Εκδόσεις ΓΕΝ, Αθήνα
British Admiralty War Diaries WWII

Ελληνικά υποβρύχια