Οκτωβριανή Επανάσταση

Η Οκτωβριανή Επανάσταση (), επίσημα γνωστή στη Σοβιετική λογοτεχνία ως Μεγάλη Οκτωβριανή Σοσιαλιστική Επανάσταση (, ), γνωστή και ως Κόκκινος Οκτώβριος, Οκτωβριανή Εξέγερση, Μπολσεβικική Επανάσταση, ήταν ένοπλη εξέγερση των στρατιωτών, των εργατών και των αγροτών πρώτα της Αγίας Πετρούπολης και κατόπιν και της υπόλοιπης Ρωσίας, που καθοδηγήθηκε από το κόμμα των Μπολσεβίκων και τον ηγέτη του κόμματος, Βλαντιμίρ Λένιν.

Η Οκτωβριανή Επανάσταση  έδωσε τέλος στο αστικό - δημοκρατικό καθεστώς της Φεβρουαριανής επανάστασης και της κυβέρνησης Κερένσκι και εγκαθίδρυσε την δικτατορία του προλεταριάτου μέσω των Σοβιέτ και του μετέπειτα Κομμουνιστικού κόμματος. 
Η ένοπλη σύγκρουση - αν και εντελώς αναίμακτη - έλαβε χώρα στις 25 Οκτωβρίου/7 Νοεμβρίου του 1917.

Χρονικό
Ακολούθησε την Φεβρουαριανή Επανάσταση του ίδιου έτους, η οποία ανέτρεψε την Τσαρική απόλυτη μοναρχία και δημιούργησε μια προσωρινή κυβέρνηση μετά από τη μεταφορά της εξουσίας ανακηρυγμένη από τον Μέγα Δούκα Μιχαήλ, αδελφό του Τσάρου Νικολάου Β΄, ο οποίος αρνήθηκε να αναλάβει την εξουσία αφού ανετράπη ο Τσάρος. Εκείνη την εποχή, οι εργάτες των πόλεων άρχισαν να οργανώνονται σε συμβούλια (σοβιέτ) ενώ οι επαναστάτες ασκούσαν κριτική στην προσωρινή κυβέρνηση και τις ενέργειές της. Μετά την δεύτερη σύνοδο του Κογκρέσου των Σοβιέτ, το τότε κυβερνών σώμα, εξέλεξε μέλη των Μπολσεβίκων και άλλες αριστερές ομάδες όπως οι Αριστεροί Σοσιαλιστές Επαναστάτες σε σημαντικά αξιώματα στη νέα κυβέρνηση. Αυτό δημιούργησε αμέσως την Ρωσική Σοσιαλιστική Ομοσπονδιακή Σοβιετική Δημοκρατία, το πρώτο αυτοανακηρυγμένο σοσιαλιστικό κράτος του κόσμου. Στις 17 Ιουλίου, ο Τσάρος και η οικογένειά του εκτελέστηκαν. 

Η επανάσταση οδηγήθηκε από τους Μπολσεβίκους, οι οποίοι χρησιμοποίησαν την επιρροή τους στο Σοβιέτ του Πέτρογκραντ για να οργανώσουν τις ένοπλες δυνάμεις. Οι Μπολσεβίκοι Κόκκινοι Φρουροί υπό την Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή άρχισαν την κατοχή των κυβερνητικών κτιρίων στις 7 Νοεμβρίου 1917 (Νέο Ημερολόγιο). Την επόμενη ημέρα, τα Χειμερινά Ανάκτορα (η έδρα της κυβέρνησης βρισκόταν στο Πέτρογκραντ καθώς ήταν πρωτεύουσα της Ρωσίας εκείνη την εποχή) κατελήφθησαν.

Οι εκλογές για την Συντακτική Συνέλευση έλαβαν χώρα στις 12 Νοεμβρίου 1917. Σε αντίθεση με τη πλειοψηφία τους στα Σοβιέτ, οι Μπολσεβίκοι έλαβαν μόνο 175 έδρες στο νομοθετικό σώμα των 715 εδρών, όπου κατετάχθησαν δεύτεροι πίσω από το Σοσιαλεπαναστατικό Κόμμα, το οποίο κέρδισε 370 έδρες, αν και το Σοσιαλεπαναστατικό κόμμα είχε πλέον πάψει να υπάρχει ως πλήρες κόμμα εκείνη την εποχή, καθώς οι Αριστεροί Σοσιαλεπαναστάτες είχαν συνασπιστεί με τους Μπολσεβίκους από τον Οκτώβριο του 1917 έως τον Μάρτιο του 1918. Η Συντακτική Συνέλευση συνήλθε για πρώτη φορά στις 28 Νοεμβρίου 1917, αλλά η σύγκληση της αναβλήθηκε μέχρι τις 5 Ιανουαρίου 1918 από τους Μπολσεβίκους. Στην πρώτη και μόνη μέρα της σε συνεδρία, η Συντακτική Συνέλευση συγκρούστηκε με τα Σοβιέτ και απέρριψε τα Σοβιετικά διατάγματα περί ειρήνης και γης, με αποτέλεσμα τη διάλυση της Συνέλευσης από διάταγμα του Συνεδρίου του Σοβιέτ την επόμενη ημέρα.

Καθώς η επανάσταση δεν αναγνωρίστηκε παγκοσμίως, ακολούθησαν οι μάχες του Ρωσικού Εμφυλίου Πολέμου (1917–22) και η δημιουργία της Σοβιετικής Ένωσης το 1922.

Κληρονομιά 
Ο όρος "Κόκκινος Οκτώβριος" (Красный Октябрь, Krasnyy Oktyabr) έχει επίσης χρησιμοποιηθεί για να περιγράψει τα γεγονότα του μήνα. Το όνομα έχει υιοθετηθεί από ένα χαλυβουργείο που έγινε γνωστό από τη Μάχη του Στάλινγκραντ, μια Μοσχοβίτικη βιομηχανία γλυκών που είναι αρκετά γνωστή στη Ρωσία και ένα φανταστικό σοβιετικό υποβρύχιο.

Ο αμερικάνος δημοσιογράφος Τζον Ριντ έγραψε το βιβλίο Δέκα Ημέρες που Συγκλόνησαν τον Κόσμο. Δημοσιεύθηκε για πρώτη φορά το 1919 και δίνει μια πρώτη έκθεση των γεγονότων. Ο Ριντ πέθανε το 1920, λίγο μετά το τέλος του βιβλίου.

Ο Ντμίτρι Σοστακόβιτς έγραψε τη Συμφωνία αρ. 2 σε Β μείζων, Op. 14 και έδωσε υπότιτλο "Στον Οκτώβριο", για τη 10η επέτειο της Οκτωβριανής Επανάστασης. Η συμφωνία εκτελέστηκε για πρώτη φορά από τη Φιλαρμονική Ορχήστρα του Λένινγκραντ και την Ακαδημία Χορωδία Καπέλα υπό τη διεύθυνση του Νικολάι Μάλκο στις 5 Νοεμβρίου 1927.

Η ταινία Οκτώβριος: Δέκα ημέρες που συγκλόνισαν τον κόσμο των Σεργκέι Αϊζενστάιν και Γκριγκόρι Αλεξάντροφ κυκλοφόρησε για πρώτη φορά στις 20 Ιανουαρίου 1928 στην ΕΣΣΔ και στις 2 Νοεμβρίου 1928 στη Νέα Υόρκη. Η ταινία περιγράφει και δοξάζει την επανάσταση και δημιουργήθηκε για να τιμήσει την εκδήλωση.

Η 7η Νοεμβρίου, επέτειος της Οκτωβριανής Επανάστασης, ήταν η επίσημη εθνική αργία της Σοβιετικής Ένωσης από το 1918 και μετά. Εξακολουθεί να είναι δημόσια αργία στη Λευκορωσία και στην αποσχισθείσα περιοχή της Υπερδνειστερίας.

Η Οκτωβριανή Επανάσταση του 1917 σηματοδοτεί επίσης την έναρξη της πρώτης κομμουνιστικής κυβέρνησης στη Ρωσία και επομένως το πρώτο σοσιαλιστικό κράτος μεγάλης κλίμακας στην παγκόσμια ιστορία. Μετά από αυτό η Ρωσία έγινε η Ρωσική ΣΟΣΔ και αργότερα αποτέλεσε μέρος της ΕΣΣΔ, η οποία διαλύθηκε στις 26 Δεκεμβρίου 1991.

Δείτε επίσης 

 Φεβρουαριανή Επανάσταση
 Ρωσικός Εμφύλιος Πόλεμος
 Ρωσική Επανάσταση
 Διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης

Παραπομπές 

Ρωσική Προσωρινή Κυβέρνηση
Ρωσική Επανάσταση
Ιστορία της Ρωσίας
Ιστορία της Σοβιετικής Ένωσης
Βλαντίμιρ Λένιν