Βηθλεέμ

Η Βηθλεέμ, Αραβ. بيت لحم (Μπαΐτ-Λαμ),  (Μπέιτ-Λέχεμ, δηλ. «Οίκος του κρέατος»), είναι πόλη που ανήκει στα εδάφη της Παλαιστινιακής Αρχής.

Στον αρχαίο Ισραήλ υπήρχαν δύο πόλεις με το όνομα Βηθλεέμ. Η μία ανήκε στην εδαφική κληρονομία της φυλής Ζαβουλών ενώ η άλλη στην περιοχή της φυλής του Ιούδα που ονομαζόταν και Ιουδαία. Πολύ αργότερα συστάθηκαν με το όνομα «Βηθλεέμ» τρία Ιπποτικά Τάγματα (τα Βηθλεεμιτικά) χωρίς όμως να έχουν ιδιοκτησιακή σχέση με τον τόπο αυτό.

Γεωγραφία

Η Βηθλεέμ βρίσκεται σε υψόμετρο περίπου 775 μέτρων πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας, 30 μέτρα ψηλότερα από την γειτονική Ιερουσαλήμ. Η Βηθλεέμ τοποθετείται στο νότιο τμήμα στα βουνά της Ιουδαίας.

Η πόλη βρίσκεται 73 χιλιόμετρα βορειοανατολικά της Μεσογείου, 75 χιλιόμετρα δυτικά του Αμμάν, Ιορδανία, 59 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά του Τελ Αβίβ, Ισραήλ και 10 χιλιόμετρα νότια της Ιερουσαλήμ. Οι κοντινές πόλεις και κωμοπόλεις περιλαμβάνουν το Μπέιτ Σαφαφά και την Ιερουσαλήμ στα βόρεια, το Μπέιτ Τζαλά στα βορειοδυτικά, το Χουσάν στα δυτικά, το αλ-Χαντρ και το Αρτάς στα νοτιοδυτικά και το Μπέιτ Σαχούρ στα ανατολικά. Το Μπέιτ Τζαλά και το τελευταίο σχηματίζουν έναν οικισμό με τη Βηθλεέμ. Οι προσφυγικοί καταυλισμοί Άιντα και Άζζα βρίσκονται εντός των ορίων της πόλης.

Στο κέντρο της Βηθλεέμ βρίσκεται η παλαιά της πόλη. Η παλαιά πόλη αποτελείται από οκτώ συνοικίες, διαμορφωμένες με μωσαϊκή τεχνοτροπία, σχηματίζοντας την περιοχή γύρω από την πλατεία Μάνγκερ. Οι συνοικίες περιλαμβάνουν τις χριστιανικές γειτονιές αν-Νατζάτζρε, αλ-Φαράχιγιε, αλ-Ανάτρ, αλ-Ταράτζμε, αλ-Καβάουσα και Χρέιζατ και αλ-Φαβάγρε — τη μόνη μουσουλμανική συνοικία. Οι περισσότερες από τις χριστιανικές συνοικίες πήραν το όνομά τους από τις αραβικές φυλές των Γασσανιδών που εγκαταστάθηκαν εκεί. Η συνοικία Αλ-Καβάουσα δημιουργήθηκε από Άραβες χριστιανούς μετανάστες από την κοντινή πόλη Θεκωέ τον 18ο αιώνα. Υπάρχει επίσης μια συριακή συνοικία έξω από την παλαιά πόλη, οι κάτοικοι της οποίας κατάγονται από το Μιντιάτ και το Μαασάρτε της Τουρκίας. Ο συνολικός πληθυσμός της παλαιάς πόλης είναι περίπου 5.000 κάτοικοι.

Βηθλεέμ της Ιουδαίας

Γενικά
Η Βηθλεέμ υπήρξε πόλη του Ισραήλ, επονομαζόμενη άλλοτε Εφραθά (δηλ. «γόνιμος») ενώ σήμερα από τους Άραβες Μπέιτ-ουλ-λαμ (δηλ. «Οίκος Κρέατος») εκ της ανεπτυγμένης κτηνοτροφίας, απέχουσα 10 χιλιόμ. ΝΔ της Ιερουσαλήμ και 110 χιλιόμ. Ν. της Ναζαρέτ. Πατρίδα του γαιοκτήμονα Βοόζ και σύζυγος της Ρουθ, προγόνου του Δαβίδ, αλλά και τόπος γέννησης του Βασιλιά Δαβίδ. Σε αυτή την πόλη σύμφωνα με τις αφηγήσεις του Λουκά και του Ματθαίος στην Καινή Διαθήκη, γεννήθηκε σε φάτνη ο Ιησούς Χριστός.

Η διαδρομή Ιερουσαλήμ-Βηθλεέμ 

Η Βηθλεμ απέχει μόλις 10 χιλιόμετρα από την Ιερουσαλήμ.Βγαίνοντας από τη Πύλη του Δαβίδ και κατηφορίζοντας προς Ν, το λόφο της Σιών επί του οποίου είναι κτισμένη η Ιερουσαλήμ, ο δρόμος οδηγεί στην απέναντι, πλευρά του χειμάρρου Γηών, κατάφυτη πλαγιά που άλλοτε οι αγιοταφίτες μοναχοί ονόμαζαν Νικηφορία. Στα μέσα της διαδρομής προς τη Βηθλεέμ στα νότια βρίσκεται το «κάθισμα της παρθένου Μαρίας» και λίγο μετά το περίφημο Κάστρο–Μοναστήρι του Προφήτη Ηλία που περιστοιχίζεται από τον μεγάλο πατριαρχικό ελαιώνα. Στη συνέχεια της διαδρομής υπάρχει ο τάφος της Ραχήλ, ο οποίος αποτελεί προσκύνημα των Ιουδαίων, και σε μικρή απόσταση εμφανίζεται στην απέναντι κορυφογραμμή η Βηθλεέμ, στην άκρη της οποίας υπάρχει το μεγάλο συγκρότημα της Βασιλικής της Αυτοκράτειρας και Αγίας Ελένης που δεσπόζει της κοιλάδας των Ποιμένων. Εκεί βρίσκεται το δεύτερο κατά σειρά προσκυνηματικό τόπο του Χριστιανισμού, ο Ιερός Ναός του Σπηλαίου της Γέννησης, η Βασιλική της Γεννήσεως όπως ονομάζεται, πλαισιωμένη  αριστερά από Μοναστήρι της Καθολικής Εκκλησίας και δεξιά της λιθόστρωτης πλατείας τον Πύργο των Ελλήνων (Ορθοδόξων) και δεξιότερα το Αρμενικό μοναστήρι. Το ιερό σπήλαιο της Γέννησης βρίσκεται ακριβώς κάτω από το Άγιο Βήμα του Ναού υπό μορφή κρύπτης.

Η σημερινή Βηθλεέμ 
Σήμερα, περίπου το 10% από τους περίπου 30.000 κάτοικους της Βηθλεέμ είναι Χριστιανοί. Ο αριθμός τους έχει μειωθεί σημαντικά στο πέρασμα του χρόνου και υπολογίζεται ότι ανέρχεται σε 3.000 κατοίκους. Στη διάρκεια του αραβοϊσραηλινού πολέμου του 1948 υπέστη πολλές καταστροφές από το πυροβολικό αλλά και άλλες μικρότερης κλίμακας το 1967 και το 1973. Στη πόλη υφίστανται εκτός του Ιερού Ναού της Γέννησης με το «Θεοδέγμον Σπήλαιον» και άλλα προσκυνήματα όπως το χωριό των Ποιμένων, το οποίο σήμερα είναι συνδεδεμένο με την πόλη, το κάθισμα της Παναγίας, καθώς και άλλες μικρότερες τοποθεσίες που συσχετίζονται παραδοσιακά με την νηπιακή ζωή του Χριστού. 

Η Καθολική Εκκλησία του Βατικανού έχει ιδρύσει στην πόλη Πανεπιστήμιο, το Πανεπιστήμιο της Βηθλεέμ, στο οποίο φοιτούν ετησίως πάνω από 2.000 φοιτητές από 80 χώρες του κόσμου, προερχόμενοι από όλα τα χριστιανικά δόγματα.

Επίσης στη Βηθλεέμ υπάρχουν πνευματικά ιδρύματα του Ορθόδοξου Πατριαρχείου Ιεροσολύμων όπως Ναοί και Εκπαιδευτική Σχολή (από Νηπιαγωγείο μέχρι Λύκειο).

Δείτε επίσης 
 Βασιλική της Γεννήσεως
 Κάθισμα της Παναγίας
 Χωρίον των Ποιμένων
 Πατριαρχείο Ιεροσολύμων

Παραπομπές

Πηγές

 David and Patt Alexander: Το εκπληκτικό Εγχειρίδιο της Βίβλου, Εκδόσεις Πέργαμος, Αθήνα 1993, σελ. 671

Ιστορία του Χριστιανισμού
Γεωγραφία της Βίβλου
Παλαιστίνη
Πόλεις της Παλαιστίνης
Ιερές πόλεις