Λίνους Τόρβαλντς

Ο Λίνους Μπένεντικτ Τόρβαλντς (Linus Benedict Torvalds, 28 Δεκεμβρίου 1969) είναι Φινλανδός (με Αμερικανική υπηκοότητα) επιστήμονας ηλεκτρονικών υπολογιστών και προγραμματιστής. Είναι γνωστός για την αρχική δημιουργία του πυρήνα Linux, πάνω στον οποίο συνεχίζει να εργάζεται ως επικεφαλής της αρχιτεκτονικής του, συντονίζοντας το έργο της ανάπτυξης. Επίσης, το 2005 δημιούργησε το σύστημα ελέγχου εκδόσεων Git.

Βιογραφία

Τα πρώτα χρόνια 
Ο Τόρβαλντς γεννήθηκε στο Ελσίνκι της Φινλανδίας. Οι γονείς του είναι η Άννα (δημοσιογράφος) και ο Νιλς Τόρβαλντς (δημοσιογράφος, συγγραφέας και πολιτικός). Είναι εγγονός του Φινλανδού ποιητή Όλε Τόρβαλντς. Η οικογένειά του ανήκει στη Σουηδόφωνη μειονότητα των Φινλανδών (περίπου 5,5%). Ο Τόρβαλντς ονομάστηκε Λίνους από τον Αμερικανό Νομπελίστα χημείας Λίνους Πόλινγκ, παρότι στο βιβλίο «Rebel Code: Linux and the Open Source Revolution», ο ίδιος δήλωσε ότι «Πιστεύω ότι πήρα το όνομα κατά το ήμισυ από τον Λίνους βαν Πελτ, το χαρακτήρα κινουμένων σχεδίων από το Πίνατς», σημειώνοντας ότι αυτό τον κάνει μισό «νομπελίστα χημείας» και μισό «χαρακτήρα κινουμένων σχεδίων».

Το ενδιαφέρον του για τους υπολογιστές ξεκίνησε όταν στην ηλικία των 11 απέκτησε έναν υπολογιστή Commodore VIC-20, και αργότερα έναν Sinclair QL, ο οποίος είχε περισσότερες δυνατότητες προγραμματισμού από τον Commodore, και πάνω στον οποίο προγραμμάτισε μια γλώσσα Assembly, έναν επεξεργαστή κειμένου και μερικά παιχνίδια, συμπεριλαμβανομένου ενός κλώνου του Pac-Man το οποίο ονόμασε Cool Man.

Το 1988 ξεκίνησε τις σπουδές του στο Πανεπιστήμιο του Ελσίνκι, τις οποίες διέκοψε προσωρινά μετά τον πρώτο χρόνο για να να εκπληρώσει την εντεκάμηνη υποχρεωτική στρατιωτική θητεία στον Φινλανδικό στρατό. Απολύθηκε με τον βαθμό του λοχία, με τον ρόλο του αξιωματικού υπολογισμών του Πυροβολικού. Όταν επέστρεψε για να συνεχίσει τις σπουδές του το 1990, είδε για πρώτη φορά το UNIX, σε έναν υπολογιστή DEC MicroVAX ο οποίος έτρεχε ULTRIX.

Στις 5 Ιανουαρίου 1991 αγόρασε έναν υπολογιστή IBM PC βασισμένο σε αρχιτεκτονική Intel 80386, και σπατάλησε ένα μήνα παίζοντας το παιχνίδι Prince of Persia προτού αποκτήσει ένα αντίγραφο του λειτουργικού συστήματος MINIX, το οποίο τον παρακίνησε να αρχίσει να δουλεύει πάνω στο Linux. Το 1996 πήρε το πτυχίο του στην πληροφορική από το ερευνητικό πρόγραμμα NODES, παρουσιάζοντας την πτυχιακή του εργασία με τίτλο Linux: A Portable Operating System (μτφρ: Linux, ένα φορητό λειτουργικό σύστημα).

1996 και εξής 
Μετά από μια επίσκεψη στην εταιρεία Transmeta στα τέλη του 1996, του προσφέρθηκε μια θέση στην έδρα της εταιρείας στην Καλιφόρνια, όπου εργάστηκε από τον Φεβρουάριο του 1997 μέχρι τον Ιούνιο του 2003. Στη συνέχεια μετέβη στα Open Source Development Labs, τα οποία αργότερα συγχωνεύθηκαν με το Free Standards Group και από αυτά δημιουργήθηκε το Linux Foundation, το οποίο εργοδοτεί τον Τόρβαλντς μέχρι σήμερα. Τον Ιούνιο του 2004, μετακόμισε με την οικογένειά του στο Πόρτλαντ του Όρεγκον, για να βρίσκεται πιο κοντά στην έδρα των Open Source Development Labs.

Πυρήνας Linux 

Ο Τόρβαλντς εμπνεύστηκε από το Minix και ξεκίνησε τον προγραμματισμό του πυρήνα Linux το 1991. Το όνομα δόθηκε συμπτωματικά: ενώ ο ίδιος ήθελε να ονομάσει το έργο του Freax (συνδυασμός των λέξεων free, freak, και της κατάληξης -x που περιέχουν πολλές παραλλαγές του Unix), ο Άρι Λέμκε, ο διαχειριστής του εξυπηρετητή FTP στον οποίο φιλοξενήθηκαν τα πρώτα αρχεία του πυρήνα ονόμασε τον φάκελο με τα αρχεία Linux. Αυτός ο πυρήνας, σε συνδυασμό με το σχεδόν έτοιμο σύστημα GNU και άλλες εφαρμογές αποτελούν τις διανομές Linux (ή ακριβέστερα διανομές GNU/Linux).

Το 2006 υπολογίστηκε ότι περίπου το 2% του κώδικα του πυρήνα γράφτηκε από τον Τόρβαλντς, ποσοστό που αποτελεί μια από τις μεγαλύτερες προσωπικές συνεισφορές στο έργο. Ο Τόρβαλντς παραμένει ο συντονιστής, και ο ίδιος αποφασίζει ποια νέα χαρακτηριστικά ή διορθώσεις θα ενσωματωθούν στον πυρήνα. Είναι επίσης ο ιδιοκτήτης του εμπορικού σήματος «Linux», τη χρήση του οποίου επιβλέπει μέσω του Ιδρύματος του Σήματος Linux.

Απόψεις 
Ο Τόρβαλντς πιστεύει ότι «ο σωστός τρόπος ανάπτυξης λογισμικού είναι ο ανοικτός κώδικας», ωστόσο είπε ότι προτιμά να χρησιμοποιεί κάθε φορά το «καλύτερο εργαλείο για κάθε δουλειά», ακόμα κι αν αυτό σημαίνει το κλειστό, ιδιόκτητο λογισμικό. Πριν τη δημιουργία του ελεύθερου λογισμικού ελέγχου εκδόσεων Git, ο Τόρβαλντς είχε αποδοκιμαστεί για την προτίμηση του κλειστού λογισμικού BitKeeper για την ανάπτυξη του πυρήνα. 

Σχετικά με τα γραφικά περιβάλλοντα επιφάνειας εργασίας, ο Τόρβαλντς το 2005 έργαψε στην ταχυδρομική λίστα των προγραμματιστών του GNOME ότι ενθαρρύνει τους χρήστες να χρησιμοποιούν το KDE. Όταν όμως κυκλοφόρησε το KDE 4.0 ο Τόρβαλντς το χαρακτήρισε «καταστροφή» λόγω της έλλειψης ωριμότητας, και ξαναγύρισε στο GNOME. Αργότερα, κρίνοντας ότι το GNOME3 οδηγούσε σε απώλεια παραγωγικότητας, μετάβηκε στο XFCE.

Προσωπική ζωή 
Ο Λίνους Τόρβαλντς είναι παντρεμένος με την Τόβε Μόνι Τόρβαλντς (έξι φορές νικήτρια του Φινλανδικού πρωταθλήματος καράτε), την οποία γνώρισε το φθινόπωρο του 1993, όταν εκείνος δίδασκε εισαγωγικά εργαστήρια στους υπολογιστές, και ζήτησε από τους μαθητές τους να του στείλουν ένα δοκιμαστικό e-mail. Η Τόβε, του έστειλε μια πρόταση για ραντεβού. Μετά τον γάμο τους απέκτησαν τρεις κόρες, δύο από τις οποίες γεννήθηκαν στις ΗΠΑ. Η κλήση συστήματος reboot του πυρήνα Linux μπορεί να δεκτεί τις ημερομηνίες γέννησης των παιδιών του, γραμμένες σε δεκαεξαδική μορφή, ως παραμέτρους.

Περιγράφει τον εαυτό του ως άθεο, προσθέτοντας: «Βρίσκω ότι οι άνθρωποι πιστεύουν ότι η θρησκεία συνεπάγεται ηθική και εκτίμηση της φύσης. Για την ακρίβεια νομίζω ότι αφαιρούν και από τα δύο. [Η θρησκεία] Παρέχει στους ανθρώπους τη δικαιολογία ότι "έτσι δημιουργήθηκε η φύση" οπότε η πράξη της δημιουργίας φαίνεται θαυμαστή. Εκτιμώ το γεγονός ότι "Ουάου, είναι φανταστικό ότι συνέβη κάτι τέτοιο".» Αργότερα πρόσθεσε ότι ενώ στην Ευρώπη η θρησκεία είναι κυρίως κάτι προσωπικό, στην Αμερική είναι πολιτικοποιημένη. Αναφερόμενος στο θέμα διαχωρισμού εκκλησίας και πολιτείας, είπε: «Ναι, είναι κάπως ειρωνικό ότι σε πολλές Ευρωπαϊκές χώρες υπάρχει νομικός δεσμός μεταξύ πολιτείας και εκκλησίας».

Το 2010 ο Τόρβαλντς έγινε πολίτης και ψηφοφόρος των Ηνωμένων Πολιτειών, χωρίς να πρόσκειται σε κανέναν πολιτικό κόμμα, λέγοντας: «Είμαι υπερβολικά περήφανος για να θέλω να συσχετίζομαι μ' αυτούς, για να είμαι ειλικρινής».

Αναγνώριση 
Ακαδημαϊκή
Το 1997, ο Τόρβαλντς πήρε το Master του από το Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών του Πανεπιστημίου του Ελσίνκι. Δύο χρόνια αργότερα πήρε τιμητικό διδακτορικό από το Πανεπιστήμιο στης Στοκχόλμης, και το 2000 έλαβε την ίδια τιμή από το Πανεπιστήμιο του Ελσίνκι.

Τον Αύγουστο του 2005, έλαβε το Βραβείο Χάουαρντ Χόλλουμ από το Κολλέγιο του Ρηντ.

Μαζί με τον Shinya Yamanaka τιμήθηκε από την Ακαδημία Τεχνολογίας της Φιλανδίας με το βραβείο Millenium Τεχνολογίας 2012 σε αναγνώριση της δημιουργίας ενός νέου λειτουργικού συστήματος ανοιχτού κώδικα για υπολογιστές, που οδηγεί στον ευρέως χρησιμοποιούμενο πυρήνα Linux.

Στα ΜΜΕ
Το περιοδικό Τάιμ έχει αναφερθεί στον Τόρβαλντς αρκετές φορές:
 Το 2000, ήταν 17ος στη δημοσκόπηση «Τάιμ 100: Οι σημαντικότεροι άνθρωποι του αιώνα]].
Το 2004, ονομάστηκε ένας από τους ανθρώπους στον κόσμο με τη σημαντικότερη επιρροή.
Το 2006, η Ευρωπαϊκή έκδοση του περιοδικού τον ονόμασε έναν από τους επαναστάτες ήρωες των τελευταίων 60 χρόνων.

Το περιοδικό InfoWorld τον βράβευσε με το Βραβείο Επιχειρηματικών Επιτευγμάτων για το 2000. Το 2005 εμφανίστηκε ως ένας από τους «καλύτερους μάνατζερ» σε μια έρευνα του περιοδικού BusinessWeek. Το 2006, το περιοδικό Business 2.0 τον περιέλαβε στη λίστα του με τους «10 ανθρώπους που δεν μετράνε», επειδή η ανάπτυξη του Linux επισκίασε την ατομική συνεισφορά του Τόρβαλντς.

Το καλοκαίρι του 2004, οι τηλεθεατές του YLE (της Φινλανδικής Εταιρείας Τηλεόρασης - Finnish Broadcasting Company) τοποθέτησαν τον Τόρβαλντς 16o μεταξύ των «100 σπουδαιότερων Φινλανδών». Το 2010, ο «Οδηγός της Εγκυκλοπαίδιας Britannica για τους ανθρώπους με τη μεγαλύτερη επιρροή» τον συγκατέλεξε ανάμεσα στους «100 σημαντικότερους εφευρέτες όλων των εποχών».

Άλλη
 Το 1996, ο αστεροειδής 9793 Τόρβαλντς πήρε το όνομά του από τον Λίνους Τόρβαλντς.
 Το 1999, στην περιοδική έκδοση Technology Review του MIT, περιλήφθηκε στη λίστα TR35, έναν κατάλογο με τους 35 σημαντικότερους πρωτοπόρους κάτω των 35 ετών.
 Επίσης το 1999, στη νουβέλα Κρυπτονομικόν του Νιλ Στίβενσον, αρκετοί χαρακτήρες χρησιμοποιούν το «Finux», ένα Unix-οειδές λειτουργικό σύστημα το οποίο αναπτύχθηκε στη Φινλανδία.
 Οι εταιρείες Red Hat και VA Linux, οι οποίες ασχολούνται εμπορικά με το Linux, χάρισαν στον Τόρβαλντς μερικές μετοχές τους, ως ένδειξη εκτίμησης για το έργο του. Όταν οι δύο εταιρείες έγιναν δημόσιες το 1999, η αξία των μετοχών εκείνων υπολογίστηκε στα 20 εκατομμύρια δολάρια.
 Στην ταινία Swordfish του 2001, ο χαρακτήρας Αξλ Τόρβαλντς πήρε το όνομά του από τον Λίνους Τόρβαλντς.
 Μέχρι τον Μάρτιο του 2011, κατέχει 35 ευρεσιτεχνίες.
Του απονεμήθηκε το βραβείο IEEE Computer Society Computer Pioneer 2014 για τη συμβολή του στην πρωτοποριακή ανάπτυξη του πυρήνα Linux, χρησιμοποιώντας την προσέγγιση ανοιχτού κώδικα και του βραβείου IEEE Masaru Ibuka Consumer Electronics 2018 για τον ηγετικό του ρόλο στην ανάπτυξη και διάδοση του Linux.

Δείτε επίσης 
 Richard Stallman
 Linux
 GNU
 UNIX
 Ελεύθερο λογισμικό

Παραπομπές

Βιβλιογραφία 
 Himanen Pekka, Torvalds Linus & Castells Manuel, The Hacker Ethic, Secker & Warburg (2001) ISBN 0-436-20550-5
 Torvalds Linus and Diamond David, Just for Fun: The Story of an Accidental Revolutionary, HarperCollins (2001) ISBN 0-06-662072-4

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Προσωπική ιστοσελίδα
 Ο πυρήνας Linux και το έργο GNU

Φινλανδοί επιστήμονες υπολογιστών
Αμερικανοί επιστήμονες υπολογιστών
Φινλανδοί μηχανικοί λογισμικού
Αμερικανοί μηχανικοί λογισμικού
Αμερικανοί προγραμματιστές
Φινλανδοί προγραμματιστές
Προγραμματιστές ελεύθερου λογισμικού