Αρεταίος ο Καππαδόκης

Ο Αρεταίος ο Καππαδόκης  (στο πολυτονικό: Ἀρεταῖος), υπήρξε ένας από τους διασημότερους Έλληνες ιατρούς για τη ζωή του οποίου πολύ λίγα είναι γνωστά. Είναι αβέβαιη η ηλικία του και ο τόπος γέννησης του, είναι πιθανό πώς άσκησε την ιατρική κατά τον 1ο αι. ΚΕ, κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Νέρωνα ή του Βεσπασιανού, στην αρχαία Ρώμη και την Αλεξάνδρεια. Αποκαλείτο γενικά "Καππαδόκης" (Καππάδοξ) καθώς ήταν Μικρασιάτης από την Καππαδοκία.

Διαγνωστική μέθοδος
Εις τα βιβλία του ο Αρεταίος επιδεικνύει σημαντική ακρίβεια στη λεπτομερή παράθεση των συμπτωμάτων και παρότι Ιπποκρατικός δεν δίστασε να αντιπαρατεθεί στον Ιπποκράτη σε ζητήματα διάγνωσης ή θεραπείας, όταν τα θεωρούσε επιβλαβή. Έδινε ιδιαίτερη σημασία στη ζωτικότητα του οργανισμού στη φύση. Για τη κλινική του πείρα και την εκτεταμένη περιγραφή των νόσων που πραγματεύτηκε κατατάσσεται αμέσως μετά τον Ιπποκράτη στην ιστορία της Ιατρικής.

Γενικά θεωρείται ότι συγκεταλέγεται ανάμεσα στους λίγους ιατρούς από την εποχή του Ιπποκράτη, που δεν προσκολλήθηκαν σε προκαταλήψεις αλλά χρησιμοποίησαν την άμεση εμπειρία στην διαγνωστική τους μέθοδο. Ο Αρεταίος κατατάσσεται από ορισμένους συγγραφείς στους Πνευματικούς ή Πνευματιστές καθώς διατήρησε τις δοξασίες της συγκεκριμένης σχολής. Ωστόσο, άλλοι συστηματικοί συγγραφείς θεωρούν ότι η θέση του βρίσκεται στην Εκλεκτική σχολή. Ορισμένες από τις νόσους τις οποίες πραγματεύεται στα συγγράμματά του είναι η επιληψία, ο τέτανος, η πλευρίτις, διάφορα έλκη, η πνευμονία, η συγκοπή, η χολέρα, το άσθμα, ο ίκτερος, και η αρθρίτιδα, ενώ θεωρείται από τους πρώτους που περιέγραψαν τον διαβήτη και την κοιλιοκάκη.

Έργο 
Το έργο του Αρεταίου συνοψίζεται σε οκτώ βιβλία στην ιωνική διάλεκτο:
Περί αιτίων και σημείων οξέων παθών, Α΄και Β΄ Βιβλίον
Περί αιτίων και σημείων χρονίων παθών, Α΄και Β΄ Βιβλίον
Οξέων νούσων θεραπευτικόν, Α΄και Β΄ Βιβλίον
Χρονίων νούσων θεραπευτικόν, Α΄και Β΄ Βιβλίον

Το έργο του δημοσιεύθηκε αρχικά σε λατινική μετάφραση από τον Ιούνιος Πάουλους Κράσους (Giunio Paolo Grassi), στη Βενετία το 1552 και τον Ρούφους Εφέσιους. Η πρώτη ελληνική έκδοση έγινε από τον Γιακόμπους Γκούμπιλους (Jacobus Goupylus), Paris, 1554 και είναι πληρέστερη απότη λατινική εκδοχή του Κράσους. Το 1723 εκδόθηκε από το Clarendon Press στην Οξφόρδη το βελτιωμένο κείμενο του Τζον Γουίγκαν, νέα λατινική έκδοση, με σχολιασμό και σημειώσεις και κατάλογο του Μισέλ Μετέρ. Το 1731, ο Μπερχάβε έκανε νέα έκδοση, με σχολιασμό του Πετί και του Ντάνιελ Βίλχελμ Τρίλερ. Η έκδοση του C. G. Kühn, στη Λειψία το 1828, περιείχε το κείμενο του Γουίγκαν, λατινικό στίχο και τον σχολιασμό, του Πετί και τον κατάλογο του Μετέρ. Ακόμα μία έκδοση από τον Φ. Ζ. Έρμερινς δημοσιεύτηκε στην Ουτρέχτη το 1847.

Παραπομπές

Περαιτέρω ανάγνωση 
 New York: Blom, 1970.

Αποστολίδης, Πάνος Δ., Αρεταίος. Χρονολόγηση - Ιατρική - Γλώσσα - Λεξικό, Ενός Έλληνα ποιητή - γιατρού από την Καππαδοκία, εκδ. Παρασκήνιο, Αθήνα 2011.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

Aretaeus' complete works in Greek and English (edition of Francis Adams, 1856) at the Digital Hippocrates project
The extant works of Aretaeus, the Cappadocian, edited and translated by Francis Adams, London, printed for the Sydenham Society, 1856

Αρχαίοι Έλληνες ιατροί
Ελληνιστική περίοδος
Μικρασιατικός Ελληνισμός