Αντίοχος ΙΒ΄ Διόνυσος

Ο Αντίοχος ΙΒ' Διόνυσος ήταν ηγεμόνας της Δυναστείας των Σελευκιδών, βασιλέων της Συρίας κατά την ελληνιστική περίοδο. Ήταν ο νεότερος γιος του  Αντίοχου Η' του Γρυπού και της Τρύφαινας και διαδέχτηκε τον αδελφό του Δημήτριο Γ' τον Εύκαιρο στη διακυβέρνηση ενός κομματιού του κράτους των Σελευκιδών, και συγκεκριμένα την περιοχή γύρω από τη Δαμασκό. Η διακυβέρνησή του κράτησε την περίοδο 87 – 84 π.Χ.

Βιογραφικά στοιχεία 
Τα χρόνια που ακολούθησαν το θάνατο του πατέρα του χαρακτηρίστηκαν από σφοδρές πολεμικές συγκρούσεις ανάμεσα στα μεγαλύτερα αδέλφια του και τα ξαδέρφια του, που διέσπασαν τα εναπομείναντα εδάφη της πάλαι ποτέ κραταιάς αυτοκρατορίας των Σελευκιδών σε μικρότερα τμήματα. Ταυτόχρονα επικίνδυνοι εξωτερικοί εχθροί εποφθαλμιούσαν τα εδάφη αυτά, εκμεταλλευόμενοι το γεγονός πως η δυναστεία όδευε προς τη δύση της. Στην ταραγμένη αυτή περίοδο, ο Αντίοχος ΙΒ' ήταν ο τελευταίος από τους Σελευκίδες που έδειξε στρατιωτική δεινότητα αν και σε τοπικό επίπεδο.

Πραγματοποίησε μια σειρά επιδρομών στο βασίλειο της Ιουδαίας και προσπάθησε να περιορίσει την επέκταση των Ναβαταίων Αράβων. Μια μάχη εναντίον του λαού αυτού αρχικώς αποδείχθηκε νικηφόρα, μέχρι που ο νεαρός βασιλιάς ενεπλάκη σε μία μάχη και σκοτώθηκε από έναν Άραβα στρατιώτη. Μετά το θάνατό του (84 π.Χ.) ο συριακός στρατός υποχώρησε και χάθηκε στην έρημο. Λίγο αργότερα, οι Άραβες κατέκτησαν τη Δαμασκό.

Χρονολόγιο 
{| class="wikitable"
|-
! Έτος (π.Χ.)  !! Γεγονός 
|-
| colspan="4" bgcolor="#000000"|
|-
! 
| Γέννηση του Αντίοχου ΙΒ' Διόνυσου, γιου του του  Αντίοχου Η' του Γρυπού και της Τρύφαινας.
|-
! 88 π.Χ.
| Ο Δημήτριος Γ' Εύκαιρος στρέφεται κατά του αδελφού του, Φιλίππου Α', για να συγκεντρώσει υπό το σκήπτρο του ολόκληρο το παλαιό κράτος των Σελευκιδών. 
|-
! 87 π.Χ.
| Ο Φίλιππος Α' και οι Πάρθοι υποχρεώνουν το Δημήτριο σε ήττα. Ο τελευταίος εξορίζεται.
|-
!
| Ο Δημήτριος πεθαίνει στην αυλή του ηγεμόνα των Πάρθων όπου και κρατούταν.
|-
!
| Ο Φίλιππος καταλαμβάνει την πόλη της Αντιόχειας.
|-
!
| Ο Φίλιππος βρίσκει νέο ανταγωνιστή στο πρόσωπο του νεότερου αδελφού του, του Αντίοχου ΙΒ' του Διόνυσου, ο οποίος και παίρνει υπό τον έλεγχό του την παλαιά πρωτεύουσα του Δημητρίου, τη Δαμασκό. 
|-
! 84 π.Χ.
| Ο Αντίοχος ΙΒ' Διόνυσος χάνει τη ζωή του μαχόμενος κατά των Ναβαταίων Αράβων.
|}

Πηγές 
 Η αγγλόφωνη wikipedia.
www.livious.org, Antiochus XII Dionysus 
virtualreligion.net, Antiochus XII Dionysus
Γουίλιαμ Σμιθ, Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology, "Antiochus XII", Βοστώνη, (1867)

Παραπομπές

Δείτε επίσης 
 Δυναστεία των Σελευκιδών
 Φίλιππος Α' Φιλάδελφος
 Αυτοκρατορία των Σελευκιδών
 Ελληνιστική περίοδος

Ηγεμόνες των Σελευκιδών
Ελληνιστική περίοδος