Επαρχία Μαλεβιζίου

Η Επαρχία Μαλεβιζίου αποτελούσε μία από τις επτά συνολικά Επαρχίες του Νομού Ηρακλείου. Κατείχε το βορειοδυτικό τμήμα του Νομού και συνόρευε στα βόρεια με το Κρητικό Πέλαγος, στα ανατολικά με την Επαρχία Τεμένους, στα νότια με τις Επαρχίες Καινουργίου και Μονοφατσίου, ενώ στα δυτικά με την Επαρχία Μυλοποτάμου στον Νομό Ρεθύμνης. Τα εδάφη της Επαρχίας ήταν κυρίως γήλοφοι, που καλύπτονταν από ελαιώνες και αμπελώνες. Παρήγαγε τη μεγαλύτερη ποσότητα κρασιών και σταφίδας, εξ ου και η ονομασία πολύοινος. Ονομαστό είναι το κρασί Μαλβαζία ή Μαλεβιζιώτικο (malvasia, vin malvoisie). Εκκλησιαστικώς υπαγόταν στην Αρχιεπισκοπή της Εκκλησίας της Κρήτης. Παλαιότερα, ως το 1821, υπαγόταν στην άλλοτε Επισκοπή Κνωσού, η οποία και καταργήθηκε έπειτα από τη σφαγή του Μητροπολίτη από τους Τούρκους.

Ιστορικά στοιχεία
Το όνομα της Επαρχίας οφείλεται στο φρούριο Castel Malvisin ή Malvicino, από το οποίο σώζονται ερείπια σε λόφο, επάνω από τον οικισμό Κεραμούτσι. Η θέση λέγεται ακόμα και σήμερα Καστέλλι. Σύμφωνα με την ετυμολογία, το φρούριο ήταν κακός γείτονας (ενετικό mal vicino) των επαναστατών. Νεότεροι ερευνητές απέδειξαν ότι η ονομασία οφείλεται στην πολιορκητική μηχανή malvesin, που ήταν σε χρήση κατά τον Μεσαίωνα, είδος petriera, η οποία ονομαζόταν από τους Γάλλους και mauvais voisin. Το 1821 η Επαρχία μετονομάστηκε Επαρχία Κνωσού, ονομασία που δεν επικράτησε.

Βιβλιογραφία
 

Μαλεβιζιου