Χαβιέρ Κλεμέντε

Ο Χαβιέρ Κλεμέντε Λάθαρο (Javier Clemente Lázaro, Μπαρακάλντο, 12 Μαρτίου 1950 - ...) είναι Ισπανός προπονητής ποδοσφαίρου. Γνωστός και ως Ο ξανθός από το Μπαρακάλντο λόγω της καταγωγής του, ο βετεράνος προπονητής της Πριμέρα Ντιβιζιόν έχει περάσει το μεγαλύτερο τμήμα της καριέρας του εργαζόμενος σε δύο συλλόγους: την Αθλέτικ Μπιλμπάο και την Εσπανιόλ. Μεταξύ 1992 και 1998, διετέλεσε προπονητής της Ισπανίας, παραμένοντας αήττητος μαζί της για 31 αγώνες. Αφού προπόνησε την Ισπανία και ειδικά τα τελευταία χρόνια, έχει επιλεγεί να προπονήσει ομάδες οι οποίες βρίσκονται σε δύσκολη βαθμολογική θέση, αλλά τις περισσότερες φορές τελείωνε στη ζώνη του υποβιβασμού ή αποτύγχανε να προκριθεί για τις ευρωπαϊκές διοργανώσεις: Μπέτις, Μαρσέιγ, Τενερίφη, Αθλέτικ Μπιλμπάο, Σερβία, Μούρθια, Βαγιαδολίδ, Καμερούν και Σπόρτινγκ Χιχόν.

Συλλογική Καριέρα

Αθλέτικ Μπιλμπάο
Ως παίκτης, ο Κλεμέντε πραγματοποίησε 47 εμφανίσεις στην Πριμέρα Ντιβιζιόν με την Αθλετικ Μπιλμπάο, πετυχαίνοντας έξι τέρματα το διάστημα μεταξύ 1968 και 1971. Ήταν επίσης μέλος της ομάδας της Αθλέτικ που κατέκτησε το Copa del Generalísimo το 1969, αλλά η αγωνιστική του καριέρα έληξε άδοξα λόγω τραυματισμού. Ο Κλεμέντε έμαθε το επάγγελμα του προπονητή στις Αρένας Κλουμπ ντε Γκέτσο, ΣΝ Μπασκόνια και μετέπειτα Μπιλμπάο Αθλέτικ, προτού αναλάβει προπονητής στην Αθλέτικ Μπιλμπάο για πρώτη φορά, το 1981.

Πρωταθλητής της La Liga
Ο Κλεμέντε σε σύντομο χρονικό διάστημα κατάφερε να δημιουργήσει μία από τις καλύτερες ομάδες στην ιστορία του συλλόγου του Μπιλμπάο. Οι βετεράνοι Ντάνι και Άντονι Γκοϊκοτσέα συμπληρώθηκαν από νεαρούς παίκτες προερχόμενους από την cantera, όπως οι Σαντιάγο Ουρκιάγα, Μιγκέλ ντε Αντρές, Ισμαέλ Ουρτούμπι, Εστανισλάο Αργότε και Άντονι Θουμπιθαρρέτα. Το 1983, η ομάδα κατέκτησε την Πριμέρα Ντιβιζιόν και το 1984 έκανε το double κατακτώντας τόσο την Πριμέρα Ντιβιζόν, όσο και το Κύπελλο Ισπανίας. Το πρώτο του πέρασμα από την Αθλέτικ είναι επίσης γνωστό για την αντιπαλότητα που ξεκίνησε εκείνη την περίοδο με την Μπαρτσελόνα. Ξεκίνησε όταν ο Σέσαρ Λουίς Μενότι, τότε προπονητής στη Μπαρτσελόνα, άσκησε κριτική στον τρόπο παιχνιδιού του Κλεμέντε, χαρακτηρίζοντας το αγωνιστικό του στυλ αυταρχικό και την ομάδα του ως αμυντική και καταστροφική στο παιχνίδι της. Ο Κλεμέντε απάντησε, χαρακτηρίζοντας τον Μενότι ως ηλικιωμένο χίπη και γυναικά. Η ένταση κορυφώθηκε ύστερα από έναν αγώνα για την Πριμέρα Ντιβιζόν, που έλαβε χώρα στο Καμπ Νου, στις 24 Σεπτεμβρίου 1983, όταν ο Γκοϊκοτσέα κλότσησε από πίσω τον Ντιέγο Μαραντόνα, τραυματίζοντας σοβαρά τον τελευταίο. Ο Γκοϊκοτσέα, του οποίου η εικόνα ήρθε να προσωποποιήσει το αγωνιστικό στυλ της Αθλέτικ του Κλεμέντε, έγινε στη συνέχεια γνωστός ως ο Χασάπης του Μπιλμπάο. Στις 5 Ιουλίου 1984, οι δύο ομάδες ήρθαν ξανά αντιμέτωπες στον τελικό του Κυπέλλου Ισπανίας, σε έναν αγώνα που έληξε με εκτεταμένη συμπλοκή μεταξύ των παικτών των δύο συλλόγων.

Επιστροφή στην Αθλέτικ 
Η πρώτη θητεία του Κλεμέντε στον πάγκο της Αθλέτικ έλαβε τέλος το 1986. Πάραυτα, επέστρεψε για να προπονήσει την ομάδα δύο άλλες φορές, τη σεζόν 1990–91 και τη σεζόν 2005–06. Και στις δύο περιπτώσεις, απέτυχε να επαναλάβει το κατόρθωμα και την επιτυχία της πρώτης του θητείας στον σύλλογο και, παρά το γεγονός πως βοήθησε την Αθλέτικ να γλιτώσει τον υποβιβασμό το 2006, απολύθηκε μετά την κριτική που άσκησε ενάντια στη μεταγραφική πολιτική του συλλόγου.

Εσπανιόλ 
Αφού αποχώρησε από την Αθλέτικ το 1986, ο Κλεμέντε προσλήφθηκε ως προπονητής της Εσπανιόλ. Στην πρώτη του σεζόν στην ομάδα, την οδήγησε στην κατάκτηση της τρίτης θέσης της Πριμέρα Ντιβιζιόν και την πρόκριση για το Κύπελλο ΟΥΕΦΑ. Στη διάρκεια της σεζόν 1987–88, οδήγησε την Εσπανιόλ στον τελικό του Κυπέλλου ΟΥΕΦΑ, καταβάλλοντας την αντίσταση των Μίλαν και Ιντερνατσιονάλε στο πέρασμα. Στον τελικό απέναντι στην Μπάγερ Λεβερκούζεν, κέρδισε τον πρώτο αγώνα στο Σαριά με σκορ 3–0. Όμως, όμως στον επαναληπτικό αγώνα η Μπάγερ κέρδισε με το ίδιο σκορ, με τον αγώνα να καταλήγει στη διαδικασία των πέναλτι, με την Εσπανιόλ να ηττάται σε αυτή με σκορ 3–2. Ο Κλεμέντε τελείωσε την πρώτη του θητεία στην Εσπανιόλ το 1989. Αφού προπόνησε την Ατλέτικο Μαδρίτης, οδηγώντας τη μέχρι τη δεύτερη θέση της Πριμέρα Ντιβιζιόν, στη διάρκεια της σεζόν 1989–90, επέστρεψε στην Εσπανιόλ για τη σεζόν 1990–91. Επέστρεψε στην ομάδα της Βαρκελώνης για τρίτη φορά το 2002, όπου και παρέμεινε μέχρι το 2003.

Πριμέρα Ντιβιζιόν και Λιγκ 1 
Ο Κλεμέντε έχει επίσης εργαστεί ως προπονητής σε πολλές άλλες ομάδες της Πριμέρα Ντιβιζιόν και, στη διάρκεια της σεζόν 2000–01, ανέλαβε για σύντομο διάστημα τη γαλλική Μαρσέιγ. Στη διάρκεια της σεζόν 1998–99, ανέλαβε τη Ρεάλ Μπέτις, όπου δέχτηκε έντονη κριτική όταν έφτυσε οπαδό της ομάδας και δήλωσε πως η Ανδαλουσία είναι άλλη χώρα. Διετέλεσε επίσης προπονητής των Ρεάλ Σοσιεδάδ, Τενερίφη και Ρεάλ Μούρθια.

Ρεάλ Βαγιαδολίδ
Στις 6 Απριλίου 2010, ο Κλεμέντε αντικατέστησε τον Ονέσιμο Σάντσες στην τεχνική ηγεσία της Ρεάλ Βαγιαδολίδ, με την ελπίδα πως η εμπειρία του ως βετεράνος θα μπορούσε να βοηθήσει τη Βαγιαδολίδ να ξεφύγει από τη ζώνη του υποβιβασμού και να παραμείνει στην Πριμέρα. Ο Κλεμέντε οδήγησε την ομάδα του σε σημαντικό αριθμό νικών, χωρίς αντίκρισμα όμως, και παρά το γεγονός πως η ομάδα είχε κατά πολύ βελτιωθεί από την αλλαγή στην τεχνική της ηγεσία, καθώς η Ρεάλ Βαγιαδολίδ υποβιβάστηκε στις 16 Μαΐου 2010.

Σπόρτινγκ Χιχόν
Στις 13 Φεβρουαρίου 2012, ο Κλεμέντε υπέγραψε συμβόλαιο συνεργασίας με τη Σπόρτινγκ Χιχόν μέχρι το τέλος της σεζόν.

Διεθνής Καριέρα

Ισπανία
Το 1992, ο Κλεμέντε προσλήφθηκε στη θέση του προπονητή της Ισπανίας. Ο πρώτος του αγώνας στον πάγκο της ήταν μία νίκη με σκορ 1–0 επί της Αγγλίας στις 9 Σεπτεμβρίου 1992. ήταν προπονητής της Ισπανίας στα Παγκόσμια Κύπελλα του 1994 και του 1998 και στη διάρκεια του Euro 1996. Παρά το γεγονός πως οδήγησε την ομάδα του σε ένα σερί 31 αγώνων χωρίς ήττα, δέχτηκε έντονη κριτική για τη χρησιμοποίηση πολλών Βάσκων παικτών και για τον παραγκωνισμό του Χοσέπ Γκουαρδιόλα. Η Ισπανία κατέβηκε να αγωνιστεί στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 1998 ως ένα από τα φαβορί της διοργάνωσης, αλλά αποκλείστηκε από τον πρώτο κιόλας γύρο, γνωρίζοντας την ήττα από τη Νιγηρία στον πρώτο της αγώνα και φέρνοντας ισοπαλία με σκορ 0-0 με την Παραγουάη. Μετά από 62 αγώνες στην τεχνική της ηγεσία, απολύθηκε μετά από μια ήττα με σκορ 3–2 από την Κύπρο στις 5 Σεπτεμβρίου 1998.

Σερβία
Ο Κλεμέντε υπέγραψε συμβόλαιο συνεργασίας με την Εθνική Σερβίας στις 21 Ιουλίου 2006, θέση την οποία ανέλαβε ύστερα από σχετική πρωτοβουλία του Προέδρου της Ομοσπονδίας Τσβένταν Τέρζιτς. Σύμφωνα με τον Σερβικό Τύπο, ο μισθός του Κλεμέντε άγγιζε τις €30,000 τον μήνα σε ένα διετές συμβόλαιο που του απέφερε συνολικά ένα ποσόσ της τάξης των €720,000. Επίσης, θα άγγιζε bonus ύψους €400,000 στην περίπτωση που η Σερβία προκρινόταν για την τελική φάση του Euro 2008, και ένα πρόσθετο bonus ύψους €150,000 για κάθε γύρο που θα πέρναγε η Σερβία στη συγκεκριμένη διοργάνωση. Σε μια συνέντευξη που έδωσε στη σέρβικη εφημερίδα Politika, ο Κλεμέντε ισχυρίστηκε πως ο μισθός των €30,000 μηνιαίως είναι ο μικρότερος που έχει λάβει στην καριέρα του τα τελευταία 20 χρόνια. Πήρε μαζί του ως βοηθούς του τους Ρίστο Βιντάκοβιτς και Σίμο Κρούνιτς.

Αναλαμβάνοντας την ομάδα, η οποία είχε πραγματοποιήσει τραγικές εμφανίσεις στο Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου του 2006, ο Κλεμέντε πραγματοποίησε το ντεμπούτο του ως προπονητής της Σερβίας στις 16 Αυγούστου 2006 σε μια εκτός έδρας νίκη με 1–3 σε φιλικό αγώνα απέναντι στην Τσεχία. Μετά τον διαχωρισμό από το Μαυροβούνιο, αυτός ήταν ο πρώτος αγώνας της ομάδας υπό το όνομα της Σερβίας. Οι νέοι παίκτες που προωθήθηκαν στην ομάδα ήταν οι Μάρκο Πάντελιτς, Ντάνκο Λάζοβιτς, Βλάντιμιρ Στόικοβιτς, Αλεξάνταρ Τρίσοβιτς, κτλ. ενώ μέλη της προηγούμενης ποδοσφαιρικής γενιάς όπως οι Σάβο Μιλόσεβιτς, Ματέγια Κέζμαν, Πρέντραγκ Τζόρτζεβιτς, Άλμπερτ Ναντ, και Ντράγκοσλαβ Γιέβριτς σταδιακά απομακρύνθηκαν από την ομάδα.

Στον Όμιλο Α' της προκριματικής φάσης του Euro 2008, η Σερβία ξεκίνησε λαμπρά τις υποχρεώσεις της πετυχαίνοντας τρεις εντός έδρας νίκες απέναντι σε Αζερμπαϊτζάν, Βέλγιο και Αρμενία και μια ισοπαλία απέναντι στην Πολωνία στους τρεις πρώτους αγώνες της για τη διοργάνωση. Όμως, σύντομα η κατάσταση άρχισε να χειροτερεύει με μια ήττα από το Καζακστάν με σκορ 2-1 εκτός έδρας τον Μάρτιο του 2007. Εκτός από την ήττα στον συγκεκριμένο αγώνα, ο επιθετικός Νίκολα Ζίγκιτς έριξε αγκωνιά σε ένα παίκτη του Καζακστάν δεχόμενος, ως αποτέλεσμα, την αποβολή από τον διαιτητή της αναμέτρησης.

Η Σερβία κατόρθωσε να πάρει μια σημαντική ισοπαλία με σκορ 1-1 από το φαβορί του ομίλου Πορτογαλία εντός έδρας, ενώ κέρδισε με σκορ 0-2 στη Φινλανδία, δημιουργώντας έτσι ελπίδες στους οπαδούς της. Μετά από αυτά τα αποτελέσματα, όμως, η ομάδα επέστρεψε στην πεζή πραγματικότητα - με καταρχάς μια ήττα με 3-2 στο Βέλγιο λόγω ανόητων αμυντικών λαθών του Μλάντεν Κριστάγιτς, την οποία ακολούθησε μία λευκή ισοπαλία εντός έδρας απέναντι στη Φινλανδία, μπροστά σε κοινό 15,000 θεατών. Ο εκτός έδρας αγώνας στην Πορτογαλία ήταν ιδιαίτερης σημασίας για τη Σερβία, με τη νίκη να είναι απαραίτητη, αλλά το μόνο που κατάφερε ήταν να πάρει μια ισοπαλία με σκορ 1-1 στα τελευταία λεπτά της αναμέτρησης, χάρη σε ένα γκολ του Μπράνισλαβ Ιβάνοβιτς.

Ο αγώνας απέναντι στην Αρμενία, στον οποίο η νίκη ήταν μονόδρομος, έφερε άλλη μια κακή εμφάνιση, καθώς η Σερβία δεν κατάφερε να σπάσει τη σφιχτή αμυντική ζώνη των Αρμενίων, με αποτέλεσμα μια λευκή ισοπαλία. Με τη Σερβία, πλέον, εκτός διεκδίκησης της πρόκρισης, ο Κλεμέντε ανέφερε τη σοβαρότητα των παικτών ως έναν από τους κύριους λόγους αυτής της αποτυχίας. Τέσσερις μέρες αργότερα, η ίδια αυτή ομάδα κέρδισε το Αζερμπαϊτζάν με σκορ 1-6, αλλά πλέον ήταν πολύ αργά. Μετά την αποτυχία πρόκρισης, ο Κλεμέντε απολύθηκε στις 6 Δεκεμβρίου 2007.

Καμερούν
Στις 17 Αυγούστου 2010, ο Κλεμέντε ανέλαβε την τεχνική ηγεσία του Καμερούν. Παρέλαβε την ομάδα από τον Πολ Λε Γκεν, ο οποίος παραιτήθηκε μετά την ήττα του Καμερούν σε όλους τους αγώνες του για τη φάση των ομίλων του Παγκοσμίου Κυπέλλου 2010.

Ο Κλεμέντε πραγματοποίησε το ντεμπούτο του ως προπονητής του Καμερούν στις 4 Σεπτεμβρίου 2010, σε μια εκτός έδρας νίκη με σκορ 1–3 στον πρώτο αγώνα για τα προκριματικά του Κυπέλλου Εθνών Αφρικής 2012 απέναντι στον Μαυρίτιο. Τελικώς, το Καμερούν τερμάτισε δεύτερο πίσω από τη Σενεγάλη, αποτυγχάνοντας να προκριθεί για την τελική φάση της διοργάνωσης. Ως αποτέλεσμα, ο Κλεμέντε απολύθηκε από την Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία του Καμερούν στις 25 Οκτωβρίου 2011.

Τίτλοι

Παίκτης
Αθλέτικ Μπιλμπάο
Κύπελλο Ισπανίας (1): 1969

Προπονητής
Αθλέτικ Μπιλμπάο
Πριμέρα Ντιβιζιόν (2): 1982–83, 1983–84
Κύπελλο Ισπανίας (1): 1983–84
Σούπερ Καπ Ισπανίας (1): 1984

Ισπανία U-21
Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Ποδοσφαίρου: Φιναλίστ το 1996

Παραπομπές

Ισπανοί ποδοσφαιριστές
Ισπανοί προπονητές ποδοσφαίρου
Βάσκοι ποδοσφαιριστές
Επιθετικοί ποδοσφαιριστές
Ποδοσφαιριστές Πριμέρα Ντιβιζιόν
Προπονητές ποδοσφαίρου Ολιμπίκ Μαρσέιγ
Ποδοσφαιριστές ολυμπιακής ομάδας Ισπανίας
Ποδοσφαιριστές Αθλέτικ Μπιλμπάο
Ποδοσφαιριστές Εθνικής Ισπανίας Κ18
Προπονητές ποδοσφαίρου Αθλέτικ Μπιλμπάο
Προπονητές ποδοσφαίρου Σπόρτινγκ Χιχόν
Προπονητές ποδοσφαίρου Ρεάλ Βαγιαδολίδ
Προπονητές ποδοσφαίρου Ρεάλ Μούρθια
Προπονητές ποδοσφαίρου Ρεάλ Μπέτις
Προπονητές ποδοσφαίρου Ρεάλ Σοσιεδάδ
Προπονητές ποδοσφαίρου Ατλέτικο Μαδρίτης
Προπονητές ποδοσφαίρου Εθνικής Ισπανίας
Προπονητές ποδοσφαίρου Εθνικής Σερβίας
Προπονητές ποδοσφαίρου Εθνικής Καμερούν
Προπονητές ποδοσφαίρου Αθλέτικ Μπιλμπάο Β
Προπονητές Αρένα Κλουμπ Γκέτσο
Προπονητές ποδοσφαίρου ΚΝ Τενερίφη
Προπονητές ποδοσφαίρου Εθνικής Λιβύης
Προπονητές ποδοσφαίρου ΡΚΝ Εσπανιόλ
Προπονητές Πριμέρα Ντιβιζιόν
Ισπανοί προπονητές ποδοσφαίρου στο εξωτερικό
Προπονητές Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος Ποδοσφαίρου 1996
Προπονητές Παγκοσμίου Κυπέλλου Ποδοσφαίρου 1998
Προπονητές ποδοσφαίρου Παγκοσμίου Κυπέλλου 1994