Έλεν Τζόνσον-Σίρλιφ

Η Έλεν Τζόνσον Σίρλιφ (Helen Johnson-Sirleaf, 1938- ) είναι πολιτικός από τη Λιβερία και τον Νοέμβριο του 2005 έγινε η πρώτη εκλεγμένη γυναίκα πρόεδρος σε αφρικανικό κράτος. Το 2011 της απονεμήθηκε το Νόμπελ Ειρήνης, μαζί με τις  Λέιμα Γκμπόουι και  Ταουακούλ Κάρμαν και το 2017 το βραβείο Ιμπραχίμ για την ορθή διοίκηση για Αφρικανό ηγέτη. Το 2016 έγινε επίσης η πρώτη γυναίκα πρόεδρος της Οικονομικής Κοινότητας των Χωρών της Δυτικής Αφρικής.

Βιογραφικά στοιχεία

Σπουδές και εξορία 
Γεννήθηκε στη Μονρόβια στις 29 Οκτωβρίου 1938. Σπούδασε στο Χάρβαρντ και ήταν υπουργός Οικονομικών στην κυβέρνηση του Γουίλιαμ Τόλμπερτ από το 1979 ως το 1980. Το 1985, τάχθηκε εναντίον του στρατιωτικού καθεστώτος του Σάμιουελ Ντόε, στάση που της στοίχισε δεκαετή φυλάκιση και τελικά εξορία. Η ίδια εγκατέλειψε μυστικά τη χώρα της για τις ΗΠΑ, αργότερα το 1985.

Επιστροφή και συμμετοχή σε προεδρικές εκλογές

= 1997 
Το 1997 επέστρεψε στη χώρα και διεκδίκησε την προεδρία, αλλά έλαβε μόλις 10% των ψήφων, ενώ ο Τσαρλς Τέιλορ πήρε 75%. Ο πρόεδρος Τέιλορ την κατηγόρησε για προδοσία και εκείνη έκανε εκστρατεία για την ανατροπή του.

2005 
Μετά την παραίτηση του Τσαρλς Τέιλορ, εξελέγη ηγέτης του Κόμματος για την Ενότητα και διεκδίκησε ξανά την προεδρία. Στον α΄ γύρο των εκλογών του 2005 έλαβε 175.520 ψήφους και ήρθε δεύτερη. Στον 2ο γύρο στις 8 Νοεμβρίου 2005 κέρδισε την πρωτιά, επί του πρώην άσου του ποδοσφαίρου Ζωρζ Γουεά. Στις 11 Νοεμβρίου η Εφορευτική Επιτροπή ανακήρυξε νικήτρια των εκλογών την Τζόνσον-Σίρλιφ, με διαφορά περίπου 20% από τον αντίπαλό της, η Έλεν συγκέντρωσε ποσοστό 59,4% των ψήφων στις εκλογές έναντι του 40,6% που έλαβε ο πρώην ποδοσφαιριστής. Ο Γουεά υποστήριξε ότι οι εκλογές αμαυρώθηκαν από κρούσματα νοθείας, ωστόσο διεθνείς παρατηρητές τόνισαν ότι οι εκλογές ήταν ελεύθερες και δίκαιες. Η ορκωμοσία της Τζόνσον-Σίρλιφ έλαβε χώρα παρουσία πλήθους ηγετών από ξένες χώρες, στις 16 Ιανουαρίου 2006.

2011 
Στις προεδρικές εκλογές, που διεξήχθησαν σε δύο γύρους το 2011, τελική νικήτρια αναδείχθηκε Τζόνσον-Σίρλιφ. Οι γενικές αυτές εκλογές διεξήχθησαν στις 11 Οκτωβρίου 2011, με τον δεύτερο γύρο στις 8 Νοεμβρίου 2011. 

Η Σίρλιφ συγκέντρωσε στον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών ποσοστό 43,9% των ψήφων, ακολουθούμενη από τον υποψήφιο του Κογκρέσου για τη Δημοκρατική Αλλαγή, Γουίνστον Τάμπμαν (32,7). Οι δυο τους πήγαν σε δεύτερο γύρο στις 8 Νοεμβρίου 2011.Ο Τάμπμαν κατήγγειλε παρατυπίες στον πρώτο γύρο και κάλεσε τους οπαδούς του να μποϊκοτάρουν τον τελικό γύρο. Το Εκλογικό Ινστιτούτο για την Βιώσιμη Δημοκρατία στην Αφρική ανέφερε συμμετοχή 61% στον τελικό γύρο συγκριτικά με 74,9% στον πρώτο γύρο. Η Εθνική Εκλογική Επιτροπή κήρυξε νικήτρια των εκλογών την πρόεδρο Τζόνσον-Σίρλιφ στις 15 Νοεμβρίου 2011 με ποσοστό 90,7% των ψήφων. Συνακόλουθα, η Έλεν Τζόνσον-Σίρλιφ ορκίστηκε για 2η προεδρική θητεία στις 16 Ιανουαρίου 2012.

2017 
Η Τζόνσον-Σίρλιφ δεν διεκδίκησε ξανά το προεδρικό αξίωμα στις εκλογές του 2017, καθώς το Σύνταγμα της χώρας επιτρέπει μόνο μέχρι δύο συνεχεία προεδρικές θητείες. Ωστόσο, υποστήριξε τον άλλοτε αντίπαλό της, Τζορτζ Γουεά στις εκλογές εκείνες. Ως αποτέλεσμα, τέθηκε εκτός του Κόμματος της Ενότητας, επειδή δεν υποστήριξε τον υποψήφιο που όρισε το κόμμα για τις προεδρικές εκλογές, Τζόζεφ Μποακάι.

Οικογένεια 
Παντρεύτηκε το 1956 με τον Τζέιμς Σίρλιφ και κατέληξε λίγο αργότερα σε διαζύγιο. Είναι μητέρα 4 γιων και έχει 10 εγγόνια. Αρκετά παιδιά της έχουν υπηρετήσει στην κυβέρνηση της Λιβερίας.

Διεθνής αποδοχή 
Το 2006 το αμερικανικό περιοδικό Φορμπς κατέταξε την Έλεν Τζόνσον Σίρλιφ στην 51η θέση των ισχυρότερων γυναικών στον κόσμο.

Αξιώματα 
 1972 - 1973: υπουργός Οικονομικών
 1980 - περ. 1985: υπουργός Οικονομικών
 1982 - 1985: αντιπρόεδρος του Regional Office της Citibank, στο Nairobi 
 1986 - 1992: αντιπρόεδρος και μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής της Equator Bank, στην Washington, D.C. 
 1992 - 1997: Διευθύντρια του UN Development Programme Regional Bureau for Africa 
 1997: Standard Bearer του Unity Party 
 2004-2005: πρόεδρος για την Επιτροπή της Σωστής Διακυβέρνησης (Liberia) 
 2005: Standard Bearer του Unity Party
 Ιδρυτικό Μέλος του "International Institute for Women in Political Leadership" 
 Μέλος του Advisory Board of "Modern Africa Growth and Investment Company" 
 Μέλος της Finance Committee of "Modern Africa Fund Managers" 
 Πρόεδρος της "Liberian Bank for Development and Investment" 
 Πρόεδρος της "Kormah Development and Investment Corporation" 
 Senior Loan Officer της World Bank 
 αντιπρόεδρος της Citibank

Βραβεία 
 1988 Franklin Delano Roosevelt Freedom of Speech Award 
 Ralph Bunche International Leadership Award 
 Grand Commander Star of Africa Redemption of Liberia
 Commandeur de l'Ordre du Togo
 Βραβείο Νόμπελ Ειρήνης 2011
 Βραβείο Ιμπραχίμ 2017

Βιβλία 
 From Disaster to Development (1991) 
 The Outlook for Commercial Bank Lending to Sub-Saharan Africa (1992)

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Η Τζόνσον -Σίρλιφ μιλά στο Αμερικανικό Ινστιτούτο Ειρήνης 21 Μαρτίου, 2006 (διαθέσιμο ακουστικό αρχείο)
 Η ιστορία της ζωής της Έλεν Τζόνσον Σίρλιφ

Παραπομπές 

Πρόεδροι της Λιβερίας
Βραβευμένοι με Νόμπελ Ειρήνης