Βίκτωρ Δούσμανης

Ο Βίκτωρ Δούσμανης (1861-1949) ήταν αξιωματικός του ελληνικού στρατού, που έφτασε έως το αξίωμα του αρχηγού ΓΕΣ (1914-15, 1915-16, 1921, 1922-23).

Βιογραφικά στοιχεία
Γεννήθηκε στην Κέρκυρα και καταγόταν από αριστοκρατική οικογένεια ηπειρώτικης καταγωγής, η οποία συγγένευε με βασιλικούς και πριγκηπικούς οίκους. Παππούς του ήταν ο Αντώνιος Λευκόχειλος - Δούσμανης, διαπρεπής πολιτικός, ενώ μικρότερος αδερφός του ήταν ο ναύαρχος Σοφοκλής Δούσμανης. 

Συμμετείχε στους Βαλκανικούς Πολέμους με το βαθμό του αντιστράτηγου. Επίσης διετέλεσε υπασπιστής του βασιλιά Κωνσταντίνου, υπαρχηγός και αρχηγός του Γενικού επιτελείου (ΓΕΣ) το 1914-16 και ξανά το 1921, καθώς και καθηγητής γεωδαισίας στη Σχολή Ευελπίδων.
Το 1917 εξορίστηκε από τους βενιζελικούς στην Κορσική και στη συνέχεια (1922) καταδικάστηκε σε θάνατο από το Ειδικό Στρατοδικείο, αλλά η ποινή δεν εκτελέστηκε τελικά. Αποστρατεύτηκε το 1923. 

Πέθανε σε στρατιωτικό νοσοκομείο στην Αθήνα στις 12 Ιανουαρίου 1949 σε ηλικία 88 ετών και κηδεύτηκε από το Πρώτο Νεκροταφείο Αθηνών.

Συγγραφικό έργο 
Πολυγραφότατος, συνέγραψε τα έργα "Γεωδαισία", "Στρατηγικαί τακτικαί οδηγίαι", «Ιστορία του πολέμου του 1913», "Η εσωτερική όψη της μικρασιατικής εμπλοκής", "Ιστορία και Γεωγραφία της Θεσσαλίας", "Απομνημονεύματα", κ.ά. Διάσημος για την ευρυμάθειά του, διετέλεσε διευθυντής σύνταξης της εγκυκλοπαίδειας του Πυρσού.

Αποτίμηση 
Ο Δούσμανης υπήρξε ικανότατος επιτελικός αξιωματικός και σε αυτόν οφείλεται εν πολλοίς η νίκη στον Β' Βαλκανικό Πόλεμο καθώς διατελούσε αρχηγός του Επιτελείου. Εν τούτοις ήταν διαβόητος για την αλαζονική του συμπεριφορά ενώ, αν και υπήρξε απολύτως αφοσιωμένος προς τον βασιλιά Κωνσταντίνο, δεν δίστασε να γράψει άσχημα λόγια για τους παλαιούς του συντρόφους Ιωάννη Μεταξά και Ξενοφώντα Στρατηγό.

Πηγές

Έλληνες αξιωματικοί του Στρατού Ξηράς
Έλληνες στρατιωτικοί των Βαλκανικών Πολέμων
Α΄ Βαλκανικός Πόλεμος
Β΄ Βαλκανικός Πόλεμος
Αρχηγοί Γενικού Επιτελείου Στρατού (Ελλάδα)
Έλληνες βασιλόφρονες
Αντιβενιζελικοί
Εθνικός Διχασμός