Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα

Η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα (ΑΠΔΠΧ), γνωστή (ανεπίσημα) και ως Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων, είναι συνταγματικά κατοχυρωμένη ανεξάρτητη διοικητική Αρχή. Ιδρύθηκε με τον Νόμο 2472/1997 «για την προστασία του ατόμου από την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα», ο οποίος ενσωματώνει στο ελληνικό δίκαιο την ευρωπαϊκή οδηγία 95/46/ΕΚ. Η οδηγία αυτή θέτει κανόνες για την προστασία των προσωπικών δεδομένων σε όλες τις χώρες μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η λειτουργία της Αρχής ξεκίνησε στις 10 Νοεμβρίου 1997. 

Η Αρχή, σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 20 του ιδρυτικού της νόμου 2472/1997, εξυπηρετείται από Γραμματεία, η οποία λειτουργεί σε επίπεδο Διεύθυνσης, και αποτελείται από τρία τμήματα: 1. Το τμήμα Ελεγκτών, 2. Το τμήμα Επικοινωνίας και 3. Το τμήμα Διοικητικών και Οικονομικών Υποθέσεων.

Σκοπός της Αρχής
Ο σεβασμός και η προστασία της αξιοπρέπειας, της ιδιωτικής ζωής και της ελεύθερης ανάπτυξης της προσωπικότητας αποτελούν θεμελιώδη και πρωταρχική επιδίωξη κάθε δημοκρατικής κοινωνίας. Με την πάροδο του χρόνου, η τεράστια πρόοδος στον τομέα της πληροφορικής, η ανάπτυξη νέων τεχνολογιών, οι νέες μορφές διαφήμισης και ηλεκτρονικών συναλλαγών και η ανάγκη της ηλεκτρονικής οργάνωσης του κράτους έχουν σαν συνέπεια την αυξημένη ζήτηση προσωπικών πληροφοριών από τον ιδιωτικό και δημόσιο τομέα. Η ανεξέλεγκτη καταχώριση και επεξεργασία των προσωπικών δεδομένων σε ηλεκτρονικά και χειρόγραφα αρχεία υπηρεσιών, εταιρειών και οργανισμών μπορεί να προκαλέσει προβλήματα στην ιδιωτική ζωή του πολίτη.

Οι κίνδυνοι αυτοί αυξάνονται με τις νέες δυνατότητες ταχύτατης επεξεργασίας εκατομμυρίων δεδομένων μέσω ηλεκτρονικού υπολογιστή και μεταφοράς πληροφοριών παγκοσμίως μέσω του Ίντερνετ. Αποθήκευση και έρευνα μεγάλου όγκου δεδομένων που παλαιότερα θα απαιτούσε μεγάλους αποθηκευτικούς χώρους και επίπονη εργασία έχει πλέον απλοποιηθεί και γίνεται πολύ πιο εύκολα και ανέξοδα. Για την προστασία του ατόμου στην κοινωνία της πληροφορίας δεν επαρκούν οι παραδοσιακές θεσμικές εγγυήσεις και ρυθμίσεις, αλλά χρειάζεται ειδική αντιμετώπιση. Για τον σκοπό αυτό στην Ελλάδα, ιδρύθηκε με τον Νόμο 2472/1997 ως ανεξάρτητος διοικητικός φορέας η ΑΠΔΠΧ, η οποία λειτουργεί από τον Νοέμβριο του 1997. Άλλες αρχές που εποπτεύουν την επεξεργασία προσωπικών δεδομένων είναι στην Ελλάδα η Αρχή Διασφάλισης Απορρήτου των Επικοινωνιών και στην Ευρώπη ο Ευρωπαίος Επόπτης Προστασίας Δεδομένων.

Διατελέσαντες πρόεδροι της Αρχής 
Πρώτος  πρόεδρος της Αρχής διετέλεσε ο επίτιμος αντιπρόεδρος του Αρείου Πάγου Κωνσταντίνος Δαφέρμος, γι' αυτό και τα πρώτα χρόνια η Αρχή ήταν γνωστή και με την ονομασία «Επιτροπή Δαφέρμου», ενώ από το 2003 ως το 2007 τη θέση του προέδρου κατείχε ο Δημήτριος Γουργουράκης, επίσης επίτιμος αντιπρόεδρος του Αρείου Πάγου. Από το 2007 ως το 2016 τη θέση του προέδρου της ΑΠΔΠΧ κατείχε ο Πέτρος Χριστόφορος, επίτιμος Σύμβουλος της Επικρατείας. Σημερινός πρόεδρος της Αρχής είναι ο Κωνσταντίνος Μενουδάκος, επίτιμος πρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας.

Ημέρα Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων
Η 28η Ιανουαρίου κάθε έτους έχει καθιερωθεί ως Ημέρα Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων από το Συμβούλιο της Ευρώπης και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Επελέγη η συγκεκριμένη ημέρα καθώς στις 28 Ιανουαρίου 1981 θεσπίστηκε η Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την Προστασία από την Αυτοματοποιημένη Επεξεργασία Προσωπικών Δεδομένων, η περίφημη Σύμβαση 108, στους κόλπους του Συμβουλίου της Ευρώπης. Το κείμενο αυτό αποτελεί το πρώτο νομικά δεσμευτικό διεθνές κείμενο του ευρωπαϊκού χώρου με σκοπό την προστασία προσωπικών δεδομένων. Η Ελλάδα επικύρωσε τη Σύμβαση αυτή 12 χρόνια μετά, με την ψήφιση του Νόμου 2068/1992.

Υποσημειώσεις

Πηγές και πρόσθετη ανάγνωση
 Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα: Επίσημος ιστότοπος.
 Ευρωπαϊκή Ένωση:  Κοινωνία της Πληροφορίας: Επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα.
 Οδηγία 95/46/ΕΚ: του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 24ης Οκτωβρίου 1995 για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών.
 Ο Ευρωπαίος Επόπτης Προστασίας Δεδομένων:  Επίσημος ιστότοπος.
 Γραφείο Προστασίας Δεδομένων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (Data Protection Officer of the European Commission): Επίσημος ιστότοπος.

Βλέπε επίσης
 Οικονομικά της προστασίας της ιδιωτικότητας της πληροφορίας
 Απαλλαγή από το μάθημα των Θρησκευτικών

Ελληνικές ανεξάρτητες αρχές
Ανθρώπινα δικαιώματα στην Ελλάδα