Γεννάδειος Βιβλιοθήκη

Η Γεννάδειος Βιβλιοθήκη είναι μία από τις σημαντικότερες βιβλιοθήκες της Ελλάδας και μία από τις δύο βιβλιοθήκες της Αμερικάνικης Σχολής Κλασσικών Σπουδών στην Αθήνα . Ονομάστηκε «Γεννάδειος» προς τιμήν του Γεωργίου Γενναδίου (1786-1854), μεγάλου Διδασκάλου του Γένους και πατέρα του ιδρυτή της Βιβλιοθήκης Ιωάννη Γενναδίου, διπλωμάτη, λογίου και λάτρη των βιβλίων. Η Βιβλιοθήκη στεγάζεται σε ένα συγκρότημα κτηρίων, ιδιαίτερης αρχιτεκτονικής σημασίας, στους νοτιοανατολικούς πρόποδες του Λυκαβηττού. 

Οι συλλογές της Βιβλιοθήκης καλύπτουν θέματα σχετικά με τη γλώσσα, τη λογοτεχνία, τις τέχνες, την ιστορία, την αρχαιολογία και τη φιλοσοφία. Επιπλέον, διαθέτει τα προσωπικά αρχεία γνωστών πολιτικών. Συνολικά, οι συλλογές της ξεπερνούν τους 100.000 τόμους και συνεχίζουν να αυξάνονται. 

Η Γεννάδειος Βιβλιοθήκη αποτελεί ένα διεθνώς αναγνωρισμένο κέντρο μελέτης της ελληνικής ιστορίας, λογοτεχνίας και τέχνης. Παράλληλα, λειτουργεί ως ερευνητικό κέντρο συμμετέχοντας σε ερευνητικά προγράμματα, καθώς και σε προγράμματα ψηφιοποίησης. Ο ρόλος της στην πολιτιστική ζωή της Αθήνας είναι κομβικός καθώς αποτελεί κοιτίδα πολιτισμού φιλοξενώντας διαλέξεις, σεμινάρια, συναυλίες, εκθέσεις και εκδόσεις.

Ιστορία 

Η ιστορία της Βιβλιοθήκης ξεκινάει το 1922 με την δωρεά της προσωπικής συλλογής του Ιωάννη Γενναδίου, που αριθμούσε τους 25.000 τόμους, στην Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών με τον όρο να στεγαστεί χωριστά και να είναι ανοιχτή και προσιτή για όλους τους επιστήμονες όλων των εθνών.
 
Την ανέγερση του αρχικού κτηρίου της Βιβλιοθήκης στις αρχές του 20ού αιώνα ανέλαβε το αμερικανικό ίδρυμα Κάρνεγκι (Carnegie). Το κτήριο οικοδομήθηκε σε έκταση στους νοτιοανατολικούς πρόποδες του Λυκαβηττού που παραχωρήθηκε από την Ελληνική Κυβέρνηση. Το αρχικό κτήριο της Βιβλιοθήκης, δείγμα νεοκλασικής αρχιτεκτονικής, σχεδιάστηκε από τους Αμερικανούς αρχιτέκτονες Τζων Βαν Πελτ και Στιούαρτ Τόμσον, ενώ στοίχισε περί τα 300.000 δολάρια της εποχής. Η ανέγερση πραγματοποιήθηκε μεταξύ 1923 και 1925. Τα εγκαίνια της Βιβλιοθήκης έγιναν στις 23 Απριλίου του 1926 από τον Ιωάννη Γεννάδιο και τη σύζυγό του.

Ο τότε καθηγητής και Υπουργός Παιδείας και Δικαιοσύνης Ιωάννης Πολυγένης εργάστηκε εντατικά για την ευόδωση των προσπαθειών ίδρυσης της Βιβλοθήκης. Πρώτος διευθυντής της Γενναδείου Βιβλιοθήκης διετέλεσε ο Σίρλεϊ Χάουαρντ Γουέμπερ (Sirley Howard Weber) και επιμελήτρια η Ευρυδίκη Δημητρακοπούλου. 

Από το 1999 οι χώροι της βιβλιοθήκης επεκτάθηκαν και εκσυγχρονίστηκαν. Τοποθετήθηκε κλιματισμός και κατασκευάστηκαν ένα καινούριο αμφιθέατρο και η ανατολική πτέρυγα του κτηρίου. Εγκαινιάστηκαν το 2005 μαζί με νέα γραφεία και αποθήκες για τα αρχεία του Γενναδίου αλλά και την υπόλοιπη συλλογή. Τα έργα αυτά χρηματοδοτήθηκαν από εράνους στην Αμερική με τον Λόιντ Κότσεν (Lloyd Cotsen) να είναι ο κύριος δωρητής. Μέρος της αρχικής συλλογής του Γενναδίου ψηφιοποιήθηκε και αναρτήθηκε στο διαδίκτυο. Στα ψηφιοποιημένα αρχεία συμπεριλαμβάνονται τα λευκώματα και τα εφήμερά του.

Συλλογές

Εκτός της μεγάλης συλλογής του Γενναδίου περιλαμβάνεται και η μεγάλη συλλογή του Χρήστου Ανδρούτσου. Οι παλαιές αυτές συλλογές περιλαμβάνουν ελληνικά έργα από την εποχή του Βυζαντίου, σειρές έργων περιηγητών που είχαν επισκεφθεί επί Τουρκοκρατίας τον ελλαδικό χώρο και άλλα πολλά εκείνης της εποχής που υπερβαίνουν τους 5.000 τόμους. Πολλά δε εξ αυτών είναι τα αρχέτυπα και γενικά πολύ σπάνιες και ιστορικές εκδόσεις. Επίσης πολύ μεγάλος είναι ο αριθμός ελληνικών, ενετικών και μουσουλμανικών χειρογράφων με έξοχες μικρογραφίες. Ένα από τα πιο σημαντικά αποκτήματά του είναι το Τετραευάγγελο γραμμένο το 1226 από τον Βασίλειο πρωτονοτάριο Μελιτηνής.

Παραπομπές

Πηγές
Νεώτερον Εγκυκλοπαιδικόν Λεξικόν Ηλίου τ. 5ος, σσ. 82-83.
Βασίλειος Σφυρόερας, «Γεννάδειος Βιβλιοθήκη», Θρησκευτική και Ηθική Εγκυκλοπαίδεια, τομ.4(1964),στ.270-271

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Επίσημος ιστότοπος
 Αρχείο Νεότερων Μνημείων
ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ ΓΕΝΝΑΔΕΙΟΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ 

Βιβλιοθήκες στην Αθήνα
Βυζαντινή Αυτοκρατορία
Ιστορικές βιβλιοθήκες στην Ελλάδα