Ο δράκουλας των Εξαρχείων

Η ταινία Ο Δράκουλας των Εξαρχείων είναι πολιτική-καλλιτεχνική σάτιρα του 1983, σε σκηνοθεσία του Νίκου Ζερβού, μια «ανατρεπτική ταινία φανταστικού κινηματογράφου» σύμφωνα με τους δημιουργούς της. Παίζουν οι Κωνσταντίνος Τζούμας, Τζίμης Πανούσης, Ισαβέλλα Μαυράκη, Βαγγέλης Κοτρώνης, Τζόνι Βαβούρας, Αντώνης Καφετζόπουλος, Δημήτρης Πουλικάκος, κ.ά. Το φιλμ είναι κατά βάση μια παρωδία τρόμου με στοιχεία πολιτικής και κοινωνικής διακωμώδησης, συν μια κινηματογραφημένη συναυλία των Μουσικών Ταξιαρχιών στο τέλος, όπου αποτυπώνονται οι ενδυματολογικές επιλογές και ο κώδικας εμφάνισης της νεολαίας της εποχής. Στην ίδια συναυλία εμφανίζεται και ο Δημήτρης Πουλικάκος, σε μια ροκ διασκευή του τραγουδιού «Υπάρχω» του Στέλιου Καζαντζίδη.

Πλοκή 
Ο τρελός ορθοπεδικός Βίκτωρ Παπαδόπουλος (Κ. Τζούμας) έχει εγκατασταθεί στα Εξάρχεια, μαζί με την κόρη του (Ισ. Μαυράκη) και τους δύο βοηθούς του (Τζ. Βαβούρας και Β. Κοτρώνης). Έχει έρθει από τα Καρπάθια και είναι ένα υβρίδιο του δόκτορα Φρανκενστάιν και του κόμη Δράκουλα. Έχει για στόχο την πραγματοποίηση ενός παρανοϊκού σχεδίου, που συνίσταται στη δημιουργία ενός τέλειου ροκ μουσικού συγκροτήματος (οι Μουσικές Ταξιαρχίες, με αρχηγό τον Τζίμη Πανούση), το οποίο θα αποτελείται από συναρθρωμένα μέλη σημαντικών πεθαμένων μουσικών. Όμως τελικά το συγκρότημα βγαίνει με μια έντονη ροπή προς το λαϊκό τραγούδι. Επιπλέον, οι νεκροί ενός νεκροταφείου, από το οποίο τυμβωρυχεί ο Βίκτωρ με τους βοηθούς του, με αρχηγό τον Χαμένο ανθυπολοχαγό της Αλβανίας (τον υποδύεται ο Αντ. Καφετζόπουλος -ο χαρακτήρας είναι ειρωνική αναφορά στον Οδυσσέα Ελύτη) δυσανασχετούν και επαναστατούν, επιτίθενται στο σπίτι του Βίκτορα και οργανώνουν υπέρ του σκοπού τους μια μεγάλη δημόσια συναυλία του συγκροτήματος που έφερε στη ζωή ο τρελός επιστήμονας.

Στοιχεία παρωδίας και κριτικής 
Στην ταινία υπάρχουν διάσπαρτα στοιχεία που σατιρίζουν πολιτικά και καλλιτεχνικά δεδομένα της εποχής. Αγαπημένη τηλεοπτική εκπομπή του Βίκτορα είναι η εξαγγελία του κυβερνητικού προγράμματος για την υγεία από τον Ανδρέα Παπανδρέου (τον οποίο ειρωνεύεται χαμογελώντας και αναφωνώντας «Τι διασκεδαστικός άνθρωπος!»). Ένα από τα κλεμμένα σώματα νεκρών μουσικών είναι του Μάνου Χατζιδάκι, ο οποίος ήταν φυσικά τότε εν ζωή και είχε και τα ηνία στο Τρίτο Πρόγραμμα (1975-1982). Σκληρή είναι και η διακωμώδηση του σκηνοθέτη Θόδωρου Αγγελόπουλου και της ταινίας του Ταξίδι στα Κύθηρα: ο βοηθός του Βίκτορα (ο Κοτρώνης), μεταμφιεσμένος σε γοργόνα προϋπαντεί σε μια παραλία τον υποτιθέμενο «Κατράκη» (τον υποδύεται ο Νικόλας Άσιμος) του αγγελοπουλικού φιλμ, ο οποίος περιφέρεται στο νερό πάνω σε ένα θαλάσσιο ποδήλατο που το έχει κάνει σχεδία. Σύμφωνα με μία αναφορά, το γύρισμα της σκηνής έγινε το καλοκαίρι του 1981.

Αποτιμήσεις 
Ο Δράκουλας των Εξαρχείων, όπως έχει δηλώσει ο Νίκος Ζερβός, είχε γυριστεί «τελείως για το χαβαλέ», με βάση ορισμένες ιδέες και σημειώσεις του Τζίμη Πανούση. Αυτές υπήρξαν «το πρόσχημα» για αυτοσχεδιασμό και τη δημιουργία της ταινίας με χαρακτήρα «αναρχίζοντα» (όχι όμως «αναρχικό»). 

Η ταινία απέκτησε γρήγορα μια διαχρονικότητα ως κλασικό φιλμ του ελληνικού καλτ κινηματογράφου. Συμπεριελήφθηκε στο πρόγραμμα του Α΄ Φεστιβάλ Καλτ Ελληνικού Κινηματογράφου (Φεβρουάριος 2003), του θεσμού που εμπνεύστηκε και καθιέρωσε ο σκηνοθέτης Νίκος Τριανταφυλλίδης, όπου προβλήθηκε προλογιζόμενη από το σκηνοθέτη της. Με τον Δράκουλα των Εξαρχείων, όπως έχει γράψει ο κριτικός και ιστορικός του ελληνικού κινηματογράφου Δημήτρης Κολιοδήμος, ο Ζερβός, «ως Έλληνας Τζον Γουότερς», κατόρθωσε να συνδυάσει «το κλασικό «φρανκενσταϊνικό θέμα με την ιδέα του Φαντάσματος της Όπερας κι επιτίθεται στην κοινωνική και πολιτική πραγματικότητα του τόπου, παρωδώντας τις καλλιτεχνικές και ηθικές συμβάσεις μέσω του κακού γούστου και της παραμόρφωσης του φυσικού περιεχομένου της ζωής».

Διανομή

 Κωνσταντίνος Τζούμας ... 'δρ 'Βίκτωρ Παπαδόπουλος Τζίμης Πανούσης ... το τέρας Αντώνης Καφετζόπουλος ... ο Χαμένος Ανθυπολοχαγός Δημήτρης Πουλικάκος ... αρχηγός της Αστυνομίας Ισαβέλλα Μαυράκη ... Ιουλιέτα
 Βαγγέλης Κοτρώνης ... Κοτρώνης, βοηθός του Βίκτωρα Τζόνι Βαβούρας ... βοηθός του Βίκτωρα''
 Νικόλας Άσιμος ... βαρκάρης
 Σάκης Μπουλάς ... αριστερός
 Θέκλα Τσελεπή ... τηλεπαρουσιάστρια
 Μπάμπης Δημολιάτης
 Παναγιώτης Καλδής
 Σμαράγδα Κούρτη
 Γιώργος Μαργαρίτης
 Χρήστος Μαργαρίτης
 Γιάννης Μιχαλάκος
 Μαρία Μουχταρίδου
 Δήμητρα Νεονάκη
 Λίλη Πανούση
 Σωτήρης Στεφανόπουλος
 Μαρία Τσακαλίδου ... φεμινίστρια
 Βάσω Τσιγαρίδα
 Χρυσή Τσιούνη

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 Ο Δράκουλας των Εξαρχείων, Ταινιοθήκη της Ελλάδος. Ανακτήθηκε στις 18.08.2017. 
 Απόσπασμα από την ταινία: «Υπάρχω», του Στέλιου Καζαντζίδη (στίχοι: Πυθαγόρας Παπασταματίου, μουσική: Χρήστος Νικολόπουλος, σε ροκ διασκευή από τον Δημήτρη Πουλικάκο - YouTube

Ελληνικές ταινίες
Ταινίες του 1983
Ελληνικές κωμικές ταινίες
Ελληνόφωνες ταινίες
Ελληνικές σατιρικές ταινίες