Νεοπλαστικισμός

Ο Νεοπλαστικισμός είναι καλλιτεχνικό ρεύμα που εμφανίστηκε περίπου την περίοδο 1917-1920 στην Ολλανδία. Πολλές φορές αναφέρεται και ως κίνημα de Stijl (σε ελληνική απόδοση Το Στυλ, δηλ. το ύφος).

Χαρακτηριστικά 
Οι νεοπλαστικιστές επιδίωξαν να εκφράσουν ένα νέο ουτοπικό ιδανικό, πνευματικής αρμονίας και τάξης. Βασικό χαρακτηριστικό του νεοπλαστικισμού είναι η αφαίρεση, σε βαθμό που χρησιμοποιούνται θεμελιώδεις φόρμες και σχήματα, κάθετες και οριζόντιες γραμμές ταυτόχρονα με τη χρήση σχεδόν αποκλειστικά βασικών χρωμάτων (κόκκινο, μπλε, κίτρινο, λευκό και μαύρο). 

Το κίνημα του νεοπλαστικισμού θεωρείται πως επηρεάστηκε σημαντικά από τη νεοπλατωνική φιλοσοφία του μαθηματικού M. H. J. Schoenmaekers, ο οποίος μάλιστα επινόησε και τον όρο νεοπλαστικισμός. Το 1920 ο Πιέ Μοντριάν, ηγετική φυσιογνωμία του κινήματος, δημοσίευσε το μανιφέστο της ομάδας υπό τον τίτλο Νεο-πλαστικισμός. Το πρώτο αυτό μανιφέστο διακήρυσσε μια νέα ισορροπία ανάμεσα στο ατομικό και το οικουμενικό και την απελευθέρωση της τέχνης, όχι μόνο από τους περιορισμούς που επέβαλλε η παράδοση, αλλά και από τη λατρεία του ατομικισμού. Ήδη όμως από το 1917 και εως το 1928, ο ζωγράφος Theo van Doesburg εξέδιδε το περιοδικό τέχνης de Stijl διαδίδωντας τη φιλοσοφία και τις τεχνικές των νεοπλαστικιστών. 

Το καλλιτεχνικό ρεύμα του νεοπλαστικισμού θεωρείται πως επηρέασε σημαντικά το αρχιτεκτονικό σχέδιο, το βιομηχανικό σχεδιασμό καθώς και το ύφος του μεταγενέστερου κινήματος Μπαουχάους. Συχνά, ανάμεσα στους καλλιτέχνες που υπηρέτησαν το κίνημα του νεοπλαστικισμού, αναφέρονται και οι αρχιτέκτονες J. J. P. Oud και Gerrit Rietveld.

Πέρα από την επίδραση του κινήματος στις εικαστικές τέχνες και το σχέδιο, καταγράφεται και η (ασθενής) επιρροή του στη μουσική. Ο Δανός συνθέτης Jakob van Domselaer (1890-1960) συνδεόταν φιλικά με τον Μοντριάν και δημιούργησε σειρά μουσικών έργων βασισμένων στις αρχές του νεοπλαστικισμού. 

Το κίνημα του νεοπλαστικισμού θεωρείται πως έπαψε να υφίσταται περίπου το 1931.

Κυριότεροι εκπρόσωποι του νεοπλαστικισμού 
 Πιέ Μοντριάν (1872 – 1944)
 Τέο φαν Ντέσμπουργκ (1883 – 1931)
 Ilya Bolotowsky (1907 – 1981)
 Marlow Moss (1890 – 1958)
 Amédée Ozenfant (1886 – 1966)
 Μαξ Μπιλ (1908 – 1994)
 Jean Gorin (1899 – 1981)
 Burgoyne Diller (1906 – 1965)
 Georges Vantongerloo (1886 – 1965)

Σχετικά άρθρα 
 Μοντέρνα τέχνη
 Κονστρουκτιβισμός

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Αναφορά στο νεοπλαστικισμό, από την ιστοσελίδα ArtLex.com
 Ιστοσελίδα αφιερωμένη στον Μοντριάν. Περιέχει εφαρμογή Java για μίμηση έργων του Μοντριάν.
 Περιέχει και βιογραφίες κυριότερων εκπροσώπων του νεοπλαστικισμού.

Μοντέρνα τέχνη
Καλλιτεχνικά ρεύματα
Νεοπλαστικισμος