Ναός Επισκοπής Θήρας

Ο Ναός Επισκοπής Θήρας είναι μεσοβυζαντινός ναός αφιερωμένος στην Κοίμηση της Θεοτόκου και βρίσκεται νότια του χωριού Μέσα Γωνιά της Σαντορίνης. Είναι γνωστός και με τα ονόματα: Επισκοπή Γωνιάς και Παναγιά η Επισκοπή. Θεωρείται ότι κτίστηκε τον 11ο αιώνα από τον Αλέξιο Α' Κομνηνό.

Στα παλιά χρόνια αποτέλεσε έδρα αρχικά της ορθόδοξης και αργότερα της λατινικής επισκοπής.

Αρχιτεκτονική και Εσωτερική Διακόσμηση 
Ο ναός είναι σταυροειδής εγγεγραμμένος με τρούλο, ο οποίος έχει δεχτεί διάφορες προσθήκες. Στη θέση του ναού υπήρχε παλαιότερα τρίκλιτη παλαιοχριστιανική βασιλική, τμήματα και γλυπτά της οποίας ενσωματώθηκαν στο μεσοβυζαντινό κτίσμα.

Σημαντικότερα στοιχεία από την εσωτερική του διακόσμηση είναι το μαρμάρινο τέμπλο του και οι τοιχογραφίες του, η χρονολόγηση των οποίων διχάζει ακόμα τους βυζαντινολόγους και τοποθετείται μεταξύ τέλους 11ου και τέλους 12ου αιώνα.

Η εικόνα της Παναγιάς της Γλυκοφιλούσας 
Η πιο σημαντική εικόνα που βρίσκεται στον Ναό Επισκοπής Θήρας είναι η Παναγιά Γλυκοφιλούσα, η οποία είναι λιτανευτική εικόνα της Παναγίας με τον Χριστό στον εικονογραφικό τύπο της Γλυκοφιλούσας, ενώ στο πλαίσιο υπάρχουν οι μορφές έξι ιεραρχών. Η εικόνα συμμετείχε στις λιτανείες στα τείχη της Κωνσταντινούπολης και δόθηκε στον Ναό της Επισκοπής τον 11ο αιώνα.

Πρόσθετες Πληροφορίες 
 Στο προαύλιο χώρο του ναού έχει ανακαλυφθεί νεκροταφείο της εποχής της ενετοκρατίας.

Εορτές 
 Στις 14 Αυγούστου, παραμονή της εορτής της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, τελείται στον ναό Μέγας Αρχιερατικός Εσπερινός και Αρτοκλασία. Στην συνέχεια γίνεται πανήγυρη κατά την οποία έχει καθιερωθεί να μοιράζεται φάβα, φασόλια και κρασί νυχτέρι. Ακολουθεί παράκληση και ολονύχτιο προσκύνημα των πιστών.
 Στις 15 Αυγούστου, ανήμερα της γιορτής της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, τελείται στον ναό Αρχιερατική Θεία Λειτουργία.

Αναφορές 

Χριστιανικοί ναοί στη Θήρα