Γλυκορρίζι Μεσσηνίας

Το Γλυκορρίζι αναφερόμενο επίσημα ως το  Γλυκορρίζιον και παλαιότερα ως το Μουρτάτου, είναι οικισμός κοντά στο Κοπανάκι και υπάγεται διοικητικά στον Δήμο Τριφυλίας, του Νομού Μεσσηνίας.

Τοποθεσία
Το Γλυκορρίζι βρίσκεται περίπου 18,5 χιλιόμετρα προς τα βορειοανατολικά της Κυπαρισσίας και περίπου 15,5 χιλιόμετρα βορειδυτικά από τον Αετό. Έχει υψόμετρο 238 μέτρα και απέχει 10 περίπου χιλιόμετρα από τις ακτές του Ιονίου Πελάγους και του Κυπαρισσιακού κόλπου. Το Γλυκορρίζι βρίσκεται βορειοδυτικά από το Κοπανάκι, δυτικά από το Καμάρι και νότια από το Σιδηρόκαστρο, από τα οποία απέχει περίπου 6 χιλιόμετρα, 1 χιλιόμετρο και 5 χιλιόμετρα αντίστοιχα.  Το χωριό βρίσκεται επίσης, σχετικά κοντά, στα ανατολικά του Καλού Νερού, από το οποίο απέχει περίπου 14 χιλιόμετρα.

Ιστορία
Το χωριό, έχει μακρόχρονη ιστορία που ακολουθεί την ιστορία της Τριφυλίας και της ευρύτερης περιοχής του Αυλώνος και του Αετού. Το Μουρτάτου κατοικείτο σίγουρα περί τον 17ο αιώνα, όπως επιβεβαιώνεται από διάφορα αρχεία της περιόδου της Ενετοκρατίας, ενώ κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας ο πληθυσμός του αυξήθηκε σταδιακά.

Ενετοκρατία
Την εποχή της Ενετοκρατίας αναφερόταν ως Μουρτάτου (Murtatu). Ο οικισμός αναφέρεται επίσης σε διάφορες απογραφές των Βενετών Προνοητών της Γαληνοτάτης Δημοκρατίας της Βενετίας, οι οποίες έγιναν στο χρονικό διάστημα της τριακονταετίας (1683/84-1715), κατά την οποία οι Βενετοί κατείχαν την Πελοπόννησο. Το χωριό Μουρτάτου (Murtatu), ανήκε, το 1689, στην επαρχία της Αρκαδίας (ή Αρκαδιάς, δηλαδή την περιοχή της σημερινής Κυπαρισσίας), η οποία ήταν μια από τις 4 επαρχίες, στις οποίες χωριζόταν τότε το διαμέρισμα της Μεθώνης (επαρχία Φαναριού, επαρχία Αρκαδιάς, επαρχία Ναβαρίνου και επαρχία Μεθώνης).

Νεότερη ιστορία
Το Μουρτάτου ή Μουρτάτον, προσαρτήθηκε αρχικά στον παλαιό Δήμο Αυλώνος το 1835, όπου και παρέμεινε μέχρι το 1912, που καταργήθηκε ο δήμος αυτός. Το χωριό αναφέρεται, το 1853, επίσης σαν Μουρτάτου στον β΄ τόμο των «Ελληνικών» του Ιάκωβου Ρίζου Ραγκαβή, ως χωριό του Δήμου Αυλώνος της Επαρχίας Τριφυλίας με πληθυσμό 109 κατοίκων, με βάση την απογραφή του 1851. Έδρα του Δήμου Αυλώνος τότε, βάση της ίδιας πηγής, ήταν το χωριό Σιδηρόκαστρον. Το 1899 το χωριό μεταφέρεται από το Νομό Μεσσηνίας και υπάγεται στον Νομό Τριφυλίας, για μια περίπου δεκαετία, ως το 1909, που επανέρχεται ξανά στον Νομό Μεσσηνίας, ως οικισμός της Επαρχίας Τριφυλίας. Από το 1907 ως το 1927 το χωριό αναφερόταν επίσημα ως το Μουρτάτον. Το 1912 το Μουρτάτον προσαρτάται  και γίνεται έδρα στην Κοινότητα Μουρτάτου, στην οποία προσαρτάται και ο οικισμός Κάκαβας (σήμερα ο Κάκκαβας), ενώ το 1927 ο οικισμός και η κοινότητα μετονομάζονται σε Γλυκόριζον και Κοινότητα Γλυκορίζου αντίστοιχα. Το 1940, διορθώνονται τα ονόματα του οικισμού Γλυκόριζον σε Γλυκορρίζιον, του οικισμού Κάκαβας σε Κάκκαβας και της κοινότητας σε Κοινότητα Γλυκορριζίου. Το 1974 ο Κάκκαβας αποσπάται από την Κοινότητα Γλυκορριζίου και προσαρτάται στην Κοινότητα Καλού Νερού. Το χωριό παρέμεινε έδρα της ομώνυμης κοινότητας (με τις αλλαγές στην ονομασία του χωριού και της κοινότητας), από το 1912 ως το 1997, όταν τότε, στα πλαίσια των αλλαγών που επήλθαν στη τοπική αυτοδιοίκηση, μέσω του σχεδίου «Καποδίστριας», το Γλυκορρίζιον υπήχθη στον κατηργημένο Δήμο Αετού Μεσσηνίας, ως το 2010. Από το 2011, μετά τις νέες αλλαγές του σχεδίου «Καλλικράτης» το Γλυκορρίζιον ανήκει πλέον στον νέο Δήμο Τριφυλίας. Ο δήμος αυτός, συστάθηκε με το Πρόγραμμα Καλλικράτης με την συνένωση των προϋπαρχόντων δήμων Αετού, Αυλώνος, Γαργαλιάνων, Κυπαρισσίας, Φιλιατρών και την κοινότητα Τριπύλας. Το Γλυκορρίζιον σήμερα είναι η έδρα και ο μοναδικός οικισμός της Τοπικής Κοινότητας του Γλυκορριζίου του Δήμου Τριφυλίας.

Κάτοικοι
Ο οικισμός, με βάση την απογραφή του 2011, έχει 83 μόνιμους κατοίκους, οι οποίοι απασχολούνται και κυρίως σε διάφορες αγροτικές εργασίες. Παλαιότερα υπήρχε μεγαλύτερη ενασχόληση και με την κτηνοτροφία. Ο πληθυσμός του χωριού διπλασιάζεται τα καλοκαίρια, από απόδημους/ες Γλυκορριζιώτες/ισσες, που επιστρέφουν για διακοπές στον τόπο της καταγωγής τους.

Κτίρια - αξιοθέατα
Εκτός από τα παραδοσιακά σπίτια, στο χωριό υπήρχαν δυο καφενεία, το Άνω και το Κάτωτα οποία έχουν κλείσει, η ενοριακή εκκλησία, η οποία είναι αφιερωμένη στην Παναγία και ένα παρεκκλήσι, το οποίο είναι αφιερωμένο στον Άγιο Ιωάννη και υπάγονται στην Ιερά Μητρόπολη Τριφυλίας και Ολυμπίας. Η παλαιότερη εκκλησιά του χωριού καταστράφηκε από φωτιά το 1900 και την αντικατέστησε η νεότερη η οποία κτίσθηκε το 1901. Στα παλαιότερα χρόνια λειτουργούσε Δημόσιο Σχολείο, από το 1914, των δημοτικών τάξεων. Τώρα έχει μετατραπεί σε χώρο κοινής χρήσης των κατοίκων του Γλυκορριζίου, το οποίο χρησιμοποιείται πιο πολύ για γιορτές. Τα τελευταία χρόνια το Γλυκορρίζι, πέρα από περιοχή παραθερισμού για τους Γλυκορριζαίους που διαμένουν μόνιμα στην Αθήνα, φιλοξένει και αρκετές οικογένειες από τη Γερμανία, οι οποίες έχουν χτίσει εξοχικά σπίτια στην τοποθεσία Κόνιτσααλλά και μέσα στο χωριό. Επίσης, στην είσοδο του χωριού υπάρχει και η πηγή του Αβάρουπου είναι μια έξοχη πηγή.

Γεφύρια στο Γλυκορρίζι
Στην περιοχή του χωριού υπάρχουν 3 γεφύρια/γέφυρες: Το ένα είναι οδογέφυρο και βρίσκεται στην παλαιά οδό που ένωνε το Καλό Νερό με το Κοπανάκι, ενώ υπάρχουν και δυο τρενογέφυρες, επί της σιδηροδρομικής γραμμής Κυπαρισσίας - Καλαμάτας, εκ των οποίων η μια είναι τρίτοξη και η άλλη είναι πεντάτοξη.

Δείτε επίσης
 Κυπαρισσία
 Αετός
 Δήμος Τριφυλίας
 Διοικητική διαίρεση Περιφερειακής Ενότητας Μεσσηνίας
 Διοικητική διαίρεση νομού Μεσσηνίας
 πρώην Δήμος Αετού Μεσσηνίας

Παραπομπές

Πηγές
 Οι απογραφές των Προνοητών της Γαληνοτάτης Δημοκρατίας της Βενετίας, Corner (1689), Grimani (1700) Angelo Emo (ίσως το 1708), η αχρονολόγητη απογραφή που αναφέρεται στο χειρόγραφο Querini-Stampalia (ίσως το 1711), είναι τέσσερις από τις διάφορες βενετσιάνικες απογραφές, οι οποίες επιχειρήθηκαν στο χρονικό διάστημα της τριακονταετίας (1683/84-1715), κατά την οποία οι Βενετοί κατείχαν την Πελοπόννησο. Μέχρι σήμερα πλήρως έχει δημοσιευθεί μόνο η απογραφή Grimani, από τον ιστορικό και  ομότιμο διευθυντή ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών (ΕΙΕ) Βασίλη Παναγιωτόπουλο, στο έργο του "Πληθυσμός και οικισμοί της Πελοποννήσου. 13ος - 18ος αιώνας", (1985).
 Βασίλης Παναγιωτόπουλος, "Πληθυσμός και οικισμοί της Πελοποννήσου. 13ος - 18ος αιώνας", Σειρά: Μελέτες Νεοελληνικής Ιστορίας, μετάφραση: Χριστίνα Αγριαντώνη, επιμέλεια: Αγγελική Κόκκου, έκδοση: Εμπορική Τράπεζα Ελλάδος - Ιστορικό Αρχείο, Αθήνα 1985, 2η έκδοση: 1987. 
 Κωνσταντίνος Ντόκος, "BREVE DESCRITTONE DEL REGNO DI MOREA. Αφηγηματική ιστορική πηγή ή επίσημο βενετικό έγγραφο της Β' Βενετοκρατίας στην Πελοπόννησο;", "ΕΩΑ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΑ", Vol 1, DOI: http://dx.doi.org/10.12681/eoaesperia.24 Αθήνα 1993.
 Σπυρίδων Λάμπρος, «Απογραφή Νομού Μεθώνης επί Βενετών», Δελτίον της Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας της Ελλάδος, τόμος 2ος, Εκ του Τυπογραφείου Αδελφών Περρή, Εν Αθήναις 1883, σελ. 686-710. Από την Ψηφιακή Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 Δήμος Τριφυλίας, από την ιστοσελίδα: www.dimostrifylias.gr του Δήμου Τριφυλίας.

Χωριά του νομού Μεσσηνίας
Δήμος Τριφυλίας