Κοσμάς Β΄ Αττικός

Ο Κοσμάς Β΄ Αττικός ήταν Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως από τον Απρίλιο του 1146 έως τον Φεβρουάριο του 1147.

Η καταγωγή του ήταν από την Αίγινα. Τον Απρίλιο του 1146, επί Αυτοκράτορα Μανουήλ Κομνηνού, ήταν διάκονος στην Αγία Σοφία όταν εξελέγη Πατριάρχης, διαδεχόμενος τον Μιχαήλ Β΄ Κουρκούα.

Υπάρχουν εγκωμιαστικές αναφορές στο πρόσωπό του για τις γνώσεις και τον χαρακτήρα του, καθώς περιγράφεται ως πεπαιδευμένος, ενάρετος και ορθοδόξων φρονημάτων. Εντούτοις κατηγορήθηκε ως αιρετικός και συνωμότης κατά του Αυτοκράτορα. Οι κατηγορίες ξεκίνησαν από το ότι προσκάλεσε στην οικία και στο τραπέζι του κάποιον μοναχό Νήφωνα, καταδικασμένο για Βογομιλισμό. Έτσι, μια Σύνοδος που συνήλθε στο Παλάτι των Βλαχερνών τον καθαίρεσε στις 26 Φεβρουαρίου του 1147.

Οι ακριβείς λόγοι της καθαίρεσης και απομάκρυνσής του δεν έχουν διαλευκανθεί. Ίσως υπήρξε θύμα πολιτικών μηχανορραφιών. Είναι πάντως σίγουρο ότι ο Αυτοκράτορας Μανουήλ Κομνηνός παρενέβη ευθέως στη Σύνοδο που τον καθαίρεσε, συνομιλώντας ιδιαιτέρως με αυτούς που τον κατηγορούσαν, αλλά και εξετάζοντας τον ίδιο τον Κοσμά για τις απόψεις του σχετικά με τον αιρετικό Νήφωνα. Η υπόθεση αυτή είναι χαρακτηριστική τόσο των δογματικών αντιπαραθέσεων που ήταν συχνές κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Μανουήλ Κομνηνού, όσο και της ετοιμότητας του Αυτοκράτορα να αναμειχθεί ενεργά σε αυτές.

Παραπομπές

Πηγές 
 
 
 
 John Kinnamos. (1976). The Deeds of John and Manuel Comnenus, Columbia University Press
 Lysimachos Oeconomos, La vie religieuse dans l'empire byzantin au temps des Comnènes et des Anges 1918, réédition 1972
 Dimtri Obolensky, A study in Balkan Neo-Manichaeism «Byzantine Bogomilism», Cambridge University Press 1948
 Paul Magdalino. (2002). The Empire of Manuel I Komnenos, 1143-1180, Cambridge University Press
 J.M. Hussey. (1986). The Orthodox Church in the Byzantine Empire, Oxford University Press

Πατριάρχες Κωνσταντινουπόλεως
Βυζαντινοί του 12ου αιώνα
Επίσκοποι του 12ου αιώνα