Πάμισος Μεσσηνίας

Ο Πάμισος είναι το μεγαλύτερο ποτάμι του Νομού Μεσσηνίας με μήκος 44 χλμ και  με υδρολογική λεκάνη  568  τ.χλμ. Πηγάζει από τα βουνά της Άνω Μεσσηνίας (το όρος Λύκαιο) και από τις καρστικές πηγές Αγίου Φλώρου και Πηδήματος, που εκφορτίζουν το βόρειο Ταΰγετο.  Διατρέχει τη Μεσσηνία από Βορρά προς Νότο και εκβάλει στον Μεσσηνιακό Κόλπο ανάμεσα στα χωριά Άρης, Πλατύ και  Μεσσήνη. Η πόλης της Καλαμάτας απέχει 9 χιλιόμετρα από την κοίτη του ποταμού.

Ετυμολογία Ονόματος 
Υπάρχουν δύο εκδοχές για την προέλευση του ονόματός του. Η μία εκδοχή υποστηρίζει ότι η ονομασία "Πάμισος" προέρχεται από τις λέξεις "πᾶν" + "μίσος", λόγω της εχθρικής διάθεσης που χαρακτήριζε τις σχέσεις μεταξύ των Σπαρτιατών και των Μεσσηνίων. Ως σύνθετη λέξη, όμως, σύμφωνα με τα γραμματικά φαινόμενα, θα έπρεπε να γράφεται ως Πάμμισος. Επικρατέστερη, λοιπόν, εκδοχή είναι η δεύτερη, η οποία υποστηρίζει ότι το όνομα έχει προελληνική και αμετάφραστη προέλευση, όπως και συναντάται στη Θεσσαλία, και υιοθετήθηκε από τα ελληνικά φύλα που κατέβηκαν στη Μεσσηνία και τα οποία τελούσαν γιορτές στις πηγές του. Το όνομά του καταγράφεται, σύμφωνα με τη δεύτερη εκδοχή από την αρχαιότητα, και από τον Στράβωνα, αλλά και από τον Παυσανία, ο οποίος αναφέρει ότι λατρευόταν ως θεός.

"[...] ἐκ δὲ Μεσσήνης ὑπὸ τοῦ Παμίσου τὸ στόμα ὁδὸς μὲν σταδίων ἐστὶν ὀγδοήκοντα, ῥεῖ δὲ ὁ Πάμισος διά τε ἀρουμένης καὶ καθαρὸς καὶ ἀναπλεῖται ναυσὶν ἐκ θαλάσσης ἐπὶ δέκα που σταδίους: ἀναθέουσι δὲ ἐς αὐτὸν καὶ οἱ θαλάσσιοι τῶν ἰχθύων περὶ ὥραν μάλιστα τοῦ ἦρος."

(Παυσ., Μεσσηνιακά 34.1)

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Αναδημοσίευση από άρθρο με τίτλο ΠΑ Μ Ι Σ O Σ: Ο ΜΕΣΣΗΝΙΟΣ ΠΟΤΑΜΙΟΣ ΘΕΟΣ (Παυσ. Δ΄ 3,9 10) , Ελένη Κ. Φάσσου, εφημερίδα «ΒΑΛΥΡΑ», φύλλο 138 Νοεμβρίου 1995,

Αναφορές 

Ποταμοί της Μεσσηνίας