Διεθνής Ημέρα Μητρικής Γλώσσας

Η Διεθνής Ημέρα Μητρικής Γλώσσας (αγγλικά: International Mother Language Day, IMLD) είναι μια παγκόσμια εορτή που γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 21 Φεβρουαρίου. Καθιερώθηκε από τη Γενική Συνέλευση της UNESCO στις 17 Νοεμβρίου 1999 και επαναλαμβάνεται κάθε χρόνο από τον Φεβρουάριο του 2000. Η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών αναγνώρισε επίσημα την Διεθνή Ημέρα Μητρικής Γλώσσας και καθιέρωσε το 2008 ως το Διεθνές Έτος Γλωσσών. 

Σκοπός της ημέρας αυτής είναι να προωθήσει την γλωσσική και πολιτιστική πολυμορφία, την πολυγλωσσία και την διάσωση των ολιγότερο ομιλουμένων γλωσσών.

Ιστορία 
Η Διεθνής Ημέρα Μητρικής Γλώσσας γιορτάζεται κάθε χρόνο από το 2000 με σκοπό να προωθήσει την ειρήνη και την πολυγλωσσία σε όλο τον κόσμο και να προστατεύσει όλες τις μητρικές γλώσσες. Αφορμή για την υιοθέτησή της στάθηκε η Σφαγή της Ντάκα στις 21 Φεβρουαρίου 1952, όταν φοιτητές του Ανατολικού Πακιστάν (σημερινό Μπανγκλαντές) ξεσηκώθηκαν, στα πλαίσια του «Γλωσσικού Κινήματος», για να εμποδίσουν την απαγόρευση της γλώσσας τους Μπενγκάλι και την υιοθέτηση της επίσημης γλώσσας του Πακιστάν, Ουρντού. Η αστυνομία έπνιξε τη διαμαρτυρία τους στο αίμα με αποτέλεσμα τουλάχιστον τέσσερις νεκρούς. Η ημέρα ξεκίνησε να γιορτάζεται στο Μπανγκλαντές ως «Ημέρα του Γλωσσικού Κινήματος», για να αναγνωριστεί μετά από την UNESCO. Στο Μπανγκλαντές η 21η Φεβρουαρίου είναι επίσημη αργία. 

Η Διεθνής Ημέρα Μητρικής Γλώσσας ανακηρύχθηκε από την Γενική Συνέλευση της UNESCO τον Νοέμβριο του 1999. Στο ψήφισμά της A/RES/61/266, η γενική συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών κάλεσε στις 16 Μαΐου 2009 τα κράτη μέλη της "να προωθήσουν την διατήρηση και προστασία όλων των γλωσσών που ομιλούνται από τους ανθρώπους σε όλο τον κόσμο". Στο ψήφισμα αυτό, η γενική συνέλευση καθιέρωσε το 2008 ως το Διεθνές Έτος Γλωσσών και την προώθηση της ενότητας των λαών μέσω της πολυγλωσσίας και της πολυπολιτισμικότητας. Το ψήφισμα αυτό προτάθηκε από τον Rafiqul Islam, έναν Βεγγαλέζο που μένει στο Βανκούβερ του Καναδά. Έγραψε ένα γράμμα στον Κόφι Ανάν στις 9 Ιανουαρίου 1998 όπου του ζητούσε να λάβει δράση για να διασώσει τις γλώσσες του κόσμου μέσω της διακήρυξης μιας Διεθνούς Ημέρας Μητρικής Γλώσσας. Ο Rafiq πρότεινε ως ημερομηνία της 21η Φεβρουαρίου προς τιμήν των θανάτων στην Ντάκα το 1952 κατά την διάρκεια του Γλωσσικού Κινήματος.

Από τις περίπου 6.000 γλώσσες που μιλιούνται σήμερα στον κόσμο, οι μισές από αυτές απειλούνται με εξαφάνιση. Πρόκειται για γλώσσες ιθαγενών πληθυσμών χωρίς γραπτή παράδοση και επίσημη αναγνώριση στα κράτη όπου ομιλούνται.

Γεγονότα 
 1952: Γλωσσικό Κίνημα Μπενγκάλι
 1999: η UNESCO καθιερώνει την 21η Φεβρουαρίου (Ekushey February) ως Διεθνή Ημέρα Μητρικής Γλώσσας
 2000: Πρώτος εορτασμός της Διεθνούς Ημέρας Μητρικής Γλώσσας
 2002: Linguistic-diversity theme, featuring 3,000 endangered languages (motto: In the galaxy of languages, every word is a star.)
 2004: Children-learning theme; the UNESCO observance included "a unique exhibition of children’s exercise books from around the world illustrating the process by which children learn and master the use of written literacy skills in the classroom".
 2005: Νοηματική γλώσσα και γλώσσα Μπρέιγ
 2006: Γλώσσες και κυβερνοχώρος
 2007: Πολυγλωσσική εκπαίδευση
 2008: Διεθνές Έτος Γλωσσών
 2010: International Year for the Rapprochement of Cultures
 2011: Information and communication technologies
 2012: Mother-tongue instruction and inclusive education
 2013: Βιβλία για την διδασκαλία της μητρικής γλώσσας
 2014: Local languages for global citizenship: spotlight on science
 2015: Inclusion in and through education: language counts (with an event in Paris)
 2016: Quality education, language(s) of instruction and learning outcomes
 2017: Sustainable futures through multilingual education
 2018: Our languages, our assets.

Εορτασμοί 
Η Ουνέσκο επιλέγει ένα θέμα για κάθε Διεθνή Ημέρα Μητρικής Γλώσσας και διεξάγει σχετικές εκδηλώσεις στην έδρα της στο Παρίσι. Το 2008, το Διεθνές Έτος Γλωσσών ξεκίνησε στις 21 Φεβρουαρίου. Γιορτάζεται στη Χιλή, τη Ρωσία, τις Φιλιππίνες, την Αίγυπτο και τον Καναδά.

Μπανγκλαντές 
Οι Μπανγκλαντεσιανοί γιορτάζουν τη Διεθνή Ημέρα Μητρικής Γλώσσας αφήνοντας λουλούδια στο Μνημείο των Μαρτύρων και τα αντίγραφα του.. Είναι δημόσια αργία από το 1953, είναι επίσης γνωστή ως Σοχίντ Ντιμπός (Ημέρα των Μαρτύρων). Στις 17 Νοεμβρίου 1999, η Γενική Διάσκεψη της Ουνέσκο αναγνώρισε την 21η Φεβρουαρίου ως Διεθνή Ημέρα Μητρικής Γλώσσας. Οι Μπανγκλαντεσιανοί οργανώνουν κοινωνικές εκδηλώσεις για να τιμήσουν τη γλώσσα και τον πολιτισμό τους, διεξάγουν λογοτεχνικούς αγώνες, να σχεδιάζουν αλπάνα στους δρόμους, τρώνε εορταστικά γεύματα και ακούν τραγούδια.

Καναδάς 

Η Διεθνής Ημέρα Μητρικής Γλώσσας εισήχθη στο Καναδικό Κοινοβούλιο για αναγνώριση από τον Μάθιου Κέλγουεϊ στις 5 Φεβρουαρίου 2014 με το νομοσχέδιο C-573.

Το 2015, η Βρετανική Κολομβία και η Μανιτόμπα εξέδωσαν διακηρύξεις που τιμούσαν την Παγκόσμια Ημέρα Μητρικής Γλώσσας στις 21 Φεβρουαρίου. Το Έντμοντον γιόρτασε την ημέρα στις 21 Φεβρουαρίου 2017.

Ινδία 
Στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας Ψηφιακή Ινδία του Πρωθυπουργού Ναρέντρα Μόντι, η κυβέρνηση θα δημοσιεύσει ψηφιοποιημένο υλικό στις 22 προγραμματισμένες γλώσσες της χώρας και θα επεκταθεί στις 234 αναγνωρισμένες γλώσσες της Ινδίας. Η ψηφιοποίηση άρχισε τον Ιούνιο του 2016 μέσω του προγράμματος Μπαραταβάνι στο Κεντρικό Ινστιτούτο Ινδικών Γλωσσών στο Μαϊσόρ και μέχρι τον Φεβρουάριο του 2017 έχει προστεθεί περιεχόμενο σε 60 ινδικές γλώσσες χωρίς χρέωση.

Βραβεία

Βραβείο Λίνγκουαπαξ 
Το Βραβείο Λίνγκουαπαξ απονέμεται ετησίως από το Ινστιτούτο Λίνγκουαπαξ στη Βαρκελώνη, στις 21 Φεβρουαρίου. Το βραβείο αναγνωρίζει εξαιρετικά επιτεύγματα όσον αφορά τη διατήρηση της γλωσσικής πολυμορφίας, την αναζωογόνηση των γλωσσικών κοινοτήτων και την προώθηση της πολυγλωσσίας.

Βραβείο Κληρονομιάς Εκουσέι 
Το ετήσιο βραβείο κληρονομιάς Εκουσέι εισήχθη το 2014 από την Εταιρεία Μπανγκλαντεσιανής Κοινωνίας και Κληρονομιάς της Αλμπέρτα. Αναγνωρίζει εξαιρετικά επιτεύγματα σε τομείς όπως η εκπαίδευση, η κοινωνική εργασία και η κοινωνική υπηρεσία. Το βραβείο ανακοινώνεται στις 21 Φεβρουαρίου.

Βραβείο Νεολαίας Εκουσέι 
Το Βραβείο Νεολαίας Εκουσέι, το οποίο εισήχθη το 2015 από το Ίδρυμα Μνήμης Μαχινούρ Τζαχίντ, ανακοινώνεται στις 21 Φεβρουαρίου. Απονέμεται ετησίως σε άτομα που εμπνέουν τη νεολαία στους τομείς της εκπαίδευσης, του αθλητισμού, των δραστηριοτήτων για τη νεολαία, της λογοτεχνίας και της κοινότητας. Το βραβείο είναι ανοιχτό για κατοίκους της Αλμπέρτα.

Γκαλερί

Παραπομπές

Εξωτερικοί δεσμοί 
 UNESCO > Education - International Mother Language Day
 UNESCO > International Mother Language Day 2000
 Παγκόσμια Hμέρα Μητρικής Γλώσσας από "Σαν Σήμερα .gr"
 Lingu@net World Wide: Διαδικτυακό κέντρο γλωσσικών πόρων

Εκπαίδευση
Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών
Γλώσσα (γλωσσολογία)
Μητρικης Γλωσσας ΟΥΝΕΣΚΟ