Τσετίνκαγια ΤΣΚ

Η Τσετίνκαγια ΤΣΚ (τουρκικά: Çetinkaya TSK) είναι τουρκοκυπριακός αθλητικός και ποδοσφαιρικός σύλλογος με έδρα τη Λευκωσία. Χρώματα της ομάδας είναι το κόκκινο και το κίτρινο.

Η ομάδα ιδρύθηκε το 1930 (ως Τουρκικός Αθλητικός Σύλλογος Λευκωσίας) και αποτελεί ένα από τα ιδρυτικά μέλη της Κυπριακής Ομοσπονδίας Ποδοσφαίρου (ΚΟΠ). Μέχρι το 1955 συμμετείχε στις διοργανώσεις της ΚΟΠ έχοντας κατακτήσει ένα πρωτάθλημα, δύο κύπελλα και τρεις ασπίδες Πάκκου. Το 1955, μαζί με όλες τις τουρκοκυπριακές ομάδες αποχώρησε από τη δύναμη της ΚΟΠ και εντάχθηκαν στην Τουρκοκυπριακή Ομοσπονδία Ποδοσφαίρου, στις διοργανώσεις της οποίας συμμετέχει από τότε.

Ίδρυση και πρώτα χρόνια

Τουρκικός Αθλητικός Σύλλογος Λευκωσίας
Η ομάδα ιδρύθηκε στις 3 Ιανουαρίου 1930 ως Τουρκικός Αθλητικός Σύλλογος Λευκωσίας. Αποτελούσε συνέχεια της «Τουρκικής Αθλητικής Λέσχης», η οποία είχε δημιουργηθεί το 1910. Ο Τουρκικός Αθλητικός Σύλλογος Λευκωσίας παρέμεινε γνωστός στο φίλαθλο κόσμο με την ονομασία «Τουρκική Λέσχη Λευκωσίας». Χρώματα της ομάδας ήταν το κόκκινο και το λευκό.

Πρωταθλήματα πόλεων 
Όταν ιδρύθηκε ο Τουρκικός Αθλητικός Σύλλογος Λευκωσίας η Κυπριακή Ομοσπονδία Ποδοσφαίρου δεν είχε ακόμα δημιουργηθεί και έτσι δεν διεξαγόταν παγκύπριο πρωτάθλημα. Είχαν, όμως, ήδη δημιουργηθεί αρκετά σωματεία. Το 1932, με πρωτοβουλία του Πεζοπορικού Λάρνακας, διεξήχθη, με σύστημα νοκ-άουτ, το πρώτο παγκύπριο πρωτάθλημα, το «πρωτάθλημα πόλεων». Ο Τουρκικός Αθλητικός Σύλλογος Λευκωσίας δεν συμμετείχε στο πρωτάθλημα αυτό. Το δεύτερο παγκύπριο πρωτάθλημα διοργάνωσε ο ΑΠΟΕΛ (1933). Ούτε σε αυτό το πρωτάθλημα συμμετείχε.

Το τρίτο ανεπίσημο πρωτάθλημα διοργάνωσε η ΑΕΛ την περίοδο 1933-34. Στο πρωτάθλημα αυτό συμμετείχαν 9 ομάδες με τον Τουρκικό Αθλητικό Σύλλογο Λευκωσίας να είναι μια από αυτές. Είχε συμφωνηθεί όπως οι 9 ομάδες αγωνιστούν μεταξύ τους σε ένα γύρο και οι πρώτες έξι στη βαθμολογία να αγωνιστούν μεταξύ τους, πάλι σε ένα γύρο. Ο Τουρκικός Αθλητικός Σύλλογος Λευκωσίας δεν πέρασε στη δεύτερη φάση.

Το τέταρτο πρωτάθλημα πόλεων θα το διοργάνωνε η Ανόρθωση. Ωστόσο, λόγω προκήρυξης πρωταθλήματος από τον Τραστ στη Λευκωσία  (με την ευκαιρία των εορτασμών της δεκαετηρίδας από την ίδρυση του) και διαμάχης μεταξύ των δύο ομάδων, αλλά και άλλων θεμάτων για τα οποία υπήρχαν διαφωνίες (ο Ολυμπιακός Λευκωσίας και ο Άρης Λεμεσού έθεσαν θέμα ελεύθερης συμμετοχής ποδοσφαιριστών από ένα σωματείο σε άλλο), τα σωματεία αποφάσισαν τη δημιουργία μιας αρχής η οποία θα είχε την ευθύνη διοργάνωσης των πρωταθλημάτων. Έτσι, στις 23 Σεπτεμβρίου 1934 ιδρύεται η Κυπριακή Ομοσπονδία Ποδοσφαίρου (ΚΟΠ), με τον Τουρκικό Αθλητικό Σύλλογο Λευκωσίας να αποτελεί ένα από τα ιδρυτικά της μέλη.

Περίοδος 1934-1939 
Στο πρώτο επίσημο πρωτάθλημα, την περίοδο 1934-35, τερμάτισε στη δεύτερη θέση. Ως έδρα χρησιμοποιούσε το παλιό ΓΣΠ. Την περίοδο 1935-36 τερμάτισε στην τρίτη θέση. Επιπρόσθετα, έφτασε στον τελικό του κυπέλλου Κύπρου όπου έχασε το τρόπαιο από τον Τραστ με 4-1. Ο τελικός έγινε στις 3 Νοεμβρίου 1935 στο παλιό ΓΣΠ.

Την περίοδο 1936-37 τερμάτισε στην τρίτη θέση και την περίοδο 1937-38 στην δεύτερη. Την περίοδο 1938-39 τερμάτισε στην πέμπτη θέση.

1Ο αγώνας του Τουρκικού Αθλητικού Συλλόγου Λευκωσίας-ΕΠΑ ματαιώθηκε.
2Ο Τουρκικός Αθλητικός Σύλλογος, η ΑΕΛ και ο Άρης και συμφώνησαν να μην ολοκληρώσουν τις υποχρεώσεις τους, για άγνωστους λόγους, παρά τις αντιρρήσεις της ΚΟΠ. Οι αγώνες έγιναν τελικά τον Οκτώβριο του 1938, αλλά τα αποτελέσματα τους παραμένουν άγνωστα, όπως και η ολοκληρωμένη βαθμολογία.
3Για το Κύπελλο Κύπρου 1937-38 υπάρχουν στοιχεία μόνο για τον τελικό, στον οποίο ο Τουρκικός Αθλητικός Σύλλογος Λευκωσίας δεν συμμετείχε.

Δεκαετία 1940-1949 
Τη δεκαετία του 1940 ο Τουρκικός Αθλητικός Σύλλογος Λευκωσίας τερμάτιζε στις χαμηλές θέσεις τις βαθμολογίας. Την περίοδο 1940-41 η ομάδα αποχώρησε στη λήξη του πρώτου γύρου. Από το 1941 έως το 1944 δεν διεξήχθη παγκύπριο πρωτάθλημα λόγω του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου, επειδή πολλοί Κύπριοι εντάχθηκαν στις αντικατοχικές ομάδες που δημιουργήθηκαν στην Ελλάδα. Την περίοδο 1944-45 το πρωτάθλημα επανήλθε.

1 Ο αγώνας Τουρκικού Αθλητικού Συλλόγου Λευκωσίας-Ολυμπιακού δεν έγινε.
2 Αποχώρησε στη λήξη του πρώτο γύρου.

Τουρκική Αθλητική Ένωση Τσετίν Καγιά

Τουρκική Αθλητική Εστία Τσετίν Καγιά
Στις 25 Απριλίου 1943 είχε δημιουργηθεί στη Λευκωσία η Τουρκική Αθλητική Εστία Τσετίν Καγιά. Τσετίν Καγιά στα ελληνικά σημαίνει «σκληρή πέτρα». Η ομάδα αγωνιζόταν σε τοπικά πρωταθλήματα.

Το καλοκαίρι του 1947 σημειώθηκαν οι πρώτοι σοβαροί τριγμοί στο οικοδόμημα του κυπριακού ποδοσφαίρου, οι οποίοι έφεραν και τη διάσπαση του. Κύρια αιτία οι τοπικιστικές διαφορές. Η Ανόρθωση Αμμοχώστου μαζί με τον Πεζοπορικό Λάρνακας και την Ε.Π.Α. Λάρνακας αποχώρησαν από την ΚΟΠ, ύστερα από έντονη αντιπαράθεση που είχαν με την τότε ηγεσία της. Τα τρία σωματεία είχαν προτείνει σειρά καταστατικών αλλαγών με κυριότερη την εκ περιτροπής έδρα της ΚΟΠ σε όλες τις πόλεις, αίτημα το οποίο απερρίφθη. Ζητούσαν ισότιμη μεταχείριση, θεωρώντας πως τα σωματεία της Λευκωσίας και κυρίως ο ΑΠΟΕΛ τύγχαναν την εύνοια της ΚΟΠ. Η ΕΠΑ, ο Πεζοπορικός και η Ανόρθωση δημιούργησαν στις 14 Σεπτεμβρίου 1947 δική του χωριστή Ομοσπονδία, την ΠΑΟΚ (Ποδοσφαιρική Αθλητική Ομοσπονδία Κύπρου) με έδρα τη Λάρνακα. Σ' αυτήν εντάχθηκαν επίσης άλλα πέντε σωματεία, μεταξύ των οποίων η Τουρκική Αθλητική Εστία Τσετίν Καγιά. Τα άλλα ήταν οι ΑΜΟΛ Λεμεσού, η Τουρκική Λέσχη Λάρνακος, η Τουρκική Λέσχη Αμμοχώστου και η Τιουρκ Ουτζού επίσης της Αμμόχωστου. Μεταξύ των δύο ομοσπονδιών επικράτησε κλίμα συγκρουσιακό. Η διαμάχη τερματίστηκε με την πάροδο ενός χρόνου όταν η ΠΑΟΚ διαλύθηκε και τα τρία σωματεία (ΕΠΑ, Πεζοπορικός, Ανόρθωση) επανεντάχθηκαν το φθινόπωρο του 1948 στην ΚΟΠ.

Τουρκική Αθλητική Ένωση Τσετίν Καγιά
Το 1949 η Τουρκική Αθλητική Εστία Τσετίν Καγιά υπέβαλε αίτημα για ένταξη στην Α΄ κατηγορία. Η ΚΟΠ απέρριψε το αίτημα με το επιχείρημα ότι το καταστατικό της επέτρεπε συμμετοχή μόνο οκτώ ομάδων στο πρωτάθλημα. Ακολούθως η ομάδα αιτήθηκε ένταξη στη Β΄ κατηγορία, αλλά και αυτή απορρίφθηκε.

Το γεγονός αυτό προκάλεσε την αντίδραση των Τουρκοκυπρίων. Με υπόδειξη του ηγέτη τους, μετέπειτα αντιπροέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, Δρ. Φαζίλ Κιουτσούκ (που ήταν και υποστηρικτής της Τουρκικής Αθλητικής Εστίας Τσετίν Καγιά) ο Τουρκικός Αθλητικός Σύλλογος Λευκωσίας και η Τουρκική Αθλητική Εστία Τσετίν Καγιά ενοποιήθηκαν στις 11 Οκτωβρίου 1949, με στόχο να δημιουργηθεί μια ισχυρή ομάδα που θα πρωταγωνιστούσε και θα τόνωνε το εθνικό αίσθημα των Τουρκοκυπρίων. Η ομάδα θα αποτελούσε συνέχεια τους Τουρκικού Αθλητικού Σύλλογου Λευκωσίας και θα συμμετείχε στην Α΄ κατηγορία. Στη νέα ομάδα δόθηκε το όνομα Τουρκική Αθλητική Ένωση Τσετίν Καγιά.

Η ομάδα αρχικά είχε ως χρώματα της το κόκκινο και το λευκό ενώ στη συνέχεια καθιέρωσε το κόκκινο και το κίτρινο στα πρότυπα της τουρκικής Γαλατασαράι.

Περίοδος 1950-1955 
Η Τσετίν Καγιά ήταν αρκετά δυνατή ομάδα. Την περίοδο 1950-51 κατέκτησε για πρώτη και μοναδική φορά το πρωτάθλημα. Ως πρωταθλήτρια συμμετείχε στον πρώτο αγώνα για την ασπίδα Πάκκου το 1951. Αντίπαλος ήταν ο ΑΠΟΕΛ τον οποίο κέρδισε με 5-2. Ο αγώνας έγινε στις 11 Νοεμβρίου 1951 στο παλιό ΓΣΠ.

Την επόμενη περίοδο έφτασε στον τελικό του κυπέλλου Κύπρου. Αντίπαλος ήταν ο Πεζοπορικός τον οποίο κέρδισε με 4-1 και κατέκτησε το τρόπαιο. Ο αγώνας έγινε στις 6 Απριλίου 1952 στο παλιό ΓΣΠ. Ως κυπελλούχος συμμετείχε στο αγώνα για κατάκτηση της Ασπίδα Πάκκου, το 1952. Αντίπαλος ήταν και πάλι ο ΑΠΟΕΛ τον οποίο κέρδισε με 4-1. Ο αγώνας έγινε στις 12 Οκτωβρίου 1952 στο παλιό ΓΣΠ.

Η ομάδα έφτασε στον τελικό του κυπέλλου και την περίοδο 1952-53. Αντίπαλος ήταν η ΕΠΑ από την οποία έχασε με 2-1. Ο τελικός έγινε στις 19 Απριλίου 1953 στο παλιό ΓΣΠ. Την περίοδο 1953-54 φτάνει για τρίτη συνεχόμενη χρονιά στον τελικό του κυπέλλου. Αντίπαλος ήταν και πάλι ο Πεζοπορικός τον οποίο κέρδισε με 2-1 κατακτώντας το δεύτερο της κύπελλο. Ο τελικός έγινε στις 27 Ιουνίου 1954 στο παλιό ΓΣΠ. Ως κυπελλούχος συμμετείχε στον αγώνα για την κατάκτηση της Ασπίδας Πάκκου. Αντίπαλος ήταν ο Πεζοπορικός τον οποίο κέρδισε με 6-2. Ο αγώνας έγινε στις 10 Οκτωβρίου 1954 στο παλιό ΓΣΠ.

Το 1955 ο θεσμός της ασπίδας Πάκκου διακόπηκε και συνεχίστηκε τα επόμενα χρόνια. Η δέκατη διεξαγωγή της έγινε το 1968. Η Τσετίν Καγιά ήταν η ομάδα με τις περισσότερες κατακτήσεις (3) στις 10 διοργανώσεις. Σύμφωνα με την προκήρυξη η Ασπίδα περιήλθε στην κατοχή της ομάδας, αφού ήταν αυτή που την είχε κατακτήσει τις περισσότερες φορές. Η ΚΟΠ επέδωσε την Ασπίδα στην Τσετίν Καγιά στις 24 Ιουλίου 1969 σε ειδική τελετή στη Λευκωσία.

Προπονητής της ομάδας την περίοδο 1949-1953 ήταν ο Φαΐκ Μουφτιζατέ.

Αποχώρηση από την ΚΟΠ
Κατά τη διάρκεια του αγώνα της ΕΟΚΑ, οι σχέσεις μεταξύ Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων ήταν τεταμένες. Στις 30 Οκτωβρίου 1955 η ΚΟΠ αποφάσισε την προσωρινή αναστολή της συμμετοχής τουρκοκυπριακών ομάδων στα πρωταθλήματα της ώστε να αποτραπεί κίνδυνος επεισοδίων στα ποδοσφαιρικά στάδια μεταξύ Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων. Η απόφαση αυτή ακολούθησε την απόφαση της Τοπικής Επιτροπής ΣΕΓΑΣ Κύπρου (ΤΕΣΚ), η οποία καλούσε τους Γυμναστικούς Συλλόγους να μην παραχωρούν τα στάδια τους σε τουρκικές ομάδες για ποδοσφαιρικούς αγώνες.

Μετά την απόφαση της ΚΟΠ, την ίδια ημέρα, οι Τουρκοκύπριοι δημιούργησαν δική τους ποδοσφαιρική ομοσπονδία για τη διοργάνωση πρωταθλημάτων, με τη συμμετοχή των τουρκοκυπριακών ομάδων από όλη την Κύπρο. Οι τουρκοκυπριακές ομάδες δεν ξαναέδωσαν επίσημους αγώνες με ελληνοκυπριακές. Ο τελευταίος επίσημος αγώνας που έδωσε τουρκοκυπριακή με ελληνοκυπριακή ομάδα ήταν ο αγώνας Πεζοπορικού-Τσετίν Καγιά για την ημιτελική φάση του κυπέλλου Κύπρου 1954-55 (4-1).

Από τότε η ομάδα χρησιμοποίησε ως έδρα το γήπεδο της τάφρου, το οποίο μετονόμασαν σε «Ταξίμ».

Τίτλοι 
Στις διοργανώσεις της ΚΟΠ
 Πρωτάθλημα Κύπρου:
 Πρωταθλήτρια (1): 1950-51
 Κύπελλο Κύπρου:
 Κυπελλούχος (2): 1952, 1954
 Ασπίδα Πάκκου:
 Νικήτρια (3): 1951, 1952, 1954

Στις διοργανώσεις της Τουρκοκυπριακής Ομοσπονδίας Ποδοσφαίρου
 Πρωταθλήματα (14): 1958, 1960, 1961, 1962, 1970, 1997, 1998, 2000, 2002, 2004, 2005, 2007, 2012, 2013
 Κύπελλα (17): 1956, 1957, 1958, 1959, 1960, 1963, 1969, 1970, 1976, 1991, 1992, 1993, 1996, 1999, 2001, 2006, 2011
 Ασπίδες (9): 1991, 1992, 1993, 1996, 1998, 2001, 2006, 2011, 2012
 Πρωτάθλημα Β' Κατηγορίας (1): 2022

Δείτε επίσης 
 Α΄ κατηγορία ποδοσφαίρου ανδρών Κύπρου
 Κύπελλο Κύπρου (ποδόσφαιρο ανδρών)
 Super Cup
 Ποδόσφαιρο στην Κύπρο

Παραπομπές

Βιβλιογραφία

Επιπλέον ανάγνωση

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

 

Αθλητικοί σύλλογοι Επαρχίας Λευκωσίας
Ιδρύσεις ποδοσφαιρικών ομάδων το 1930
Τουρκοκυπριακές ομάδες ποδοσφαίρου