Εθιά Ηρακλείου

Η  Εθιά ή Ιτέα ή Ιτιά είναι χωριό και ιστορική έδρα ομώνυμης κοινότητας του Δήμου Αρχανών-Αστερουσίων στην Περιφερειακή Ενότητα Ηρακλείου της Κρήτης. Ανήκε στην επαρχία Μονοφατσίου.

Γεωγραφικά στοιχεία 
Η Εθιά βρίσκεται στα Αστερούσια Όρη, σε υψόμετρο 740 μέτρων και τις νοτιοδυτικές υπώρειες του υψώματος Ασφεντηλιάς, όπου στεγάζεται κέντρο εκπομπής. Απέχει περίπου 55 νότια από το Ηράκλειο. Οι κάτοικοι ασχολούνται με την κτηνοτροφία αλλά και τη γεωργία. Κύρια προϊόντα είναι τα παράγωγα της εκτροφής προβάτων και αιγών (κρέας, γάλα και τυροκομικά προϊόντα) το λάδι και η σταφίδα, όπως επίσης και τα κτηνοτροφικά φυτά.   

Στην Εθιά βρίσκονται οι  εκκλησίες του Προφήτη Ηλία, (1874) η διμάρτυρη εκκλησία της Παναγίας (γεννέσιον της Θεοτόκου) και των Ταξιαρχών (1907). Υπάρχουν επίσης τα εξωκλήσια  της Αναλήψεως, του Αγίου Σώζοντα του Αγίου Νικολάου, και του Αγίου Αντύπα. Εδώ γίνεται κάθε χρόνο μεγάλο πανηγύρι προς τιμή του Προφήτη Ηλία, προστάτη του χωριού. Σύμφωνα με την παράδοση, η εκκλησία του Προφήτη Ηλία χτίστηκε μέσα σε μια μόνο μέρα.  Στο κέντρο του χωριού χτίστηκε και εγκαινιάστηκε το 2007 ξενώνας προς τιμήν του Γέροντα Ευμενίου Σαριδάκη( νυν Άγιος Ευμένιος ο νέος, αγιοκατατάχτηκε στις 14 Απριλίου του 2022), εφημέριου στο Νοσοκομείο Λοιμωδών στην Αγία Βαρβάρα Αθηνών και που ο τάφος του (κατόπιν επιθυμίας του) βρίσκεται πίσω από το ιερό της Παναγίας. 

Στο χωριό φιλοξενούνται εκτός των άλλων και πολλές εκδηλώσεις πάντα με την βοήθεια και συμβολή των φιλόξενων κατοίκων του.

Ιστορικά στοιχεία
Η ονομασία του χωριού είναι φυτωνύμιο, από το Ιτιά<Εθιά. Το χωριό αναφέρεται για πρώτη φορά  το 1577 από τον Barozzi ως Etea, και από τον Καστροφύλακα ως Ettea (K 98) με 46 κατοίκους το 1583. Στην αιγυπτιακή απογραφή του 1834, καταγράφεται ως Ethia με 10 οικογένειες Χριστιανών και 5 Τούρκων. Το 1881 οι Χριστιανοί ήταν 127. Όταν η Εθιά έγινε κοινότητα, σε αυτήν υπήχθη και ο οικισμός Ροτάσι.

Διοικητικά στοιχεία 
Ως οικισμός αναφέρεται επίσημα το 1925 στο ΦΕΚ 27Α - 31/01/1925 να προσαρτάται στην τότε κοινότητα Μεσοχωρίου. Το 1926 και μέχρι το 1951 με το ΦΕΚ 38Α - 11/03/1927 ορίστηκε έδρα της ομώνυμης κοινότητας. Σύμφωνα με το σχέδιο Καλλικράτης και την τροποποίησή του Κλεισθένης Ι μαζί με τους οικισμούς Αγία Άννα και Ροτάσι αποτελούν την κοινότητα Εθιάς που υπάγεται στη δημοτική ενότητα Αστερουσίων του Δήμου Αρχανών - Αστερουσίων και σύμφωνα την απογραφή του 2011 έχει πληθυσμό 19 κατοίκους.

Δείτε Κοινότητα Εθιάς

Βιβλιογραφία

Παραπομπές

Δήμος Αστερουσίων
Εθ
Δήμος Αρχανών - Αστερουσίων