Κανάριες Νήσοι

Οι Κανάριες Νήσοι ή Κανάρια Νησιά (ισπανικά: Islas Canarias) είναι μια σειρά νησιών με έκταση 7.446,95 τετραγωνικά χιλιόμετρα και πληθυσμό 2.082.655 κατοίκους (σύμφωνα με την απογραφή του 2011), που βρίσκεται ΒΔ. της Αφρικής στον Ατλαντικό ωκεανό και μόλις 350 περίπου μίλια έναντι και δυτικά των ακτών του Μαρόκου. Αποτελεί αυτόνομη διοικητική περιοχή της Ισπανίας και ορίζεται από τις επαρχίες Λας Πάλμας και Σάντα Κρουθ Ντε Τενερίφε. Περιλαμβάνει επτά κύρια νησιά: τη Μεγάλη Κανάρια ή Γκραν Κανάρια, τη Φουερτεβεντούρα, τη Λανθαρότε, την Τενερίφη, τη Λα Πάλμα, την Γκομέρα, το Ελ Ιέρρο και πολλά άλλα μικρότερα.

Οι Κανάριες νήσοι βρίσκονται βόρεια του Τροπικού του Καρκίνου και έχουν χαρακτηριστικό υποτροπικό ξηρό κλίμα. Οι θερμοκρασίες είναι υψηλές, με μικρές διακυμάνσεις, τις ίδιες περίπου της Βορείου Αφρικής. Το έδαφός τους είναι ηφαιστειογενές με τη μεγαλύτερη κορυφή το Πίκο Ντελ Τέιδε (3.720 μ.). Δεν υφίστανται ποταμοί παρά μόνο χείμαρροι. Εκεί φύονται φοίνικες μόνο του είδους Phoenix canariensis, κακτοειδή αλλά και ευκάλυπτοι και πεύκα (Pinus canariensis). Καλλιεργούνται επίσης στα εύφορα εδάφη λαχανικά, μπανάνες, λεμόνια, κρεμμύδια, ντομάτες και πατάτες. Επίσης υφίστανται βιοτεχνίες υφασμάτων. Το αρχιπέλαγος των Καναρίων νήσων παρουσιάζει υψηλό τουριστικό ενδιαφέρον κατά τη χειμερινή περίοδο (της Ευρώπης).

Ιστορία 
Τα νησιά αυτά αν και φαίνεται ιστορικά να ήταν γνωστά στους αρχαίους Έλληνες, φέρονται να κατοικήθηκαν από τους Καρθαγένιους (Φοίνικες). Την ονομασία Κανάρια φαίνεται να την έδωσε ο ιστορικός Πλίνιος από τους άγριους σκύλους (λατινικά «canes») που ζούσαν σε αυτά. Κατα μια πιο πιθανή ετυμολογία το όνομα προέρχεται απο τις φώκιες που ζούσαν εκεί, canes marinus, "θαλάσσια σκυλιά". 

Κατά τον 12ο αιώνα κατελήφθησαν από τους Άραβες και παρέμειναν σε αυτούς μέχρι το 1334 που το κατέλαβαν Γάλλοι εξερευνητές. Ο Πάπας Κλήμης Στ΄ το 1344 παραχώρησε τα νησιά στην Καστίλη. Έτσι, όταν το 1402 τα νησιά κατέλαβε ο Γάλλος εξερευνητής Ζαν ντε Μπετανκούρ εν ονόματι του Ερρίκου Γ΄ της Καστίλης, το 1404 ανέλαβε Βασιλεύς των Καναρίων νήσων. Μετά όμως από την κατάληψή τους από τους Πορτογάλους και την Ισπανοπορτογαλική συνθήκη του 1479 τα νησιά περιήλθαν στην Ισπανία, ολοκληρωτικά, περί το τέλος του 1490. Οι ιθαγενείς κάτοικοι, οι λεγόμενοι «Γουάντσε» (Guanche) είναι αφρικανικής καταγωγής Βέρβεροι.

Στα νησιά μιλιέται η καστιλιανική διάλεκτος, με ελαφρά ανδαλουσιανή προφορά.

Φυσική γεωγραφία

Η Τενερίφη είναι το μεγαλύτερο και πιο πυκνοκατοικημένο νησί του αρχιπελάγους. Η Μεγάλη Κανάρια, με 865.070 κατοίκους, είναι το δεύτερο πιο πυκνοκατοικημένο νησί των Καναρίων Νήσων και το τρίτο πιο πυκνοκατοικημένο στην Ισπανία, μετά τη Μαγιόρκα και την Τενερίφη. Το νησί της Φουερτεβεντούρα είναι το δεύτερο μεγαλύτερο σε έκταση στο αρχιπέλαγος και απέχει περίπου 100 χιλιόμετρα (62 μίλια) από την αφρικανική ακτή.

Τα νησιά εντάσσονται στην οικοπεριοχή της Μακαρονησίας, μαζί με τις Αζόρες, το Πράσινο Ακρωτήριο, τη Μαδέιρα και τα Σελβάζενς. Τα Κανάρια Νησιά είναι το μεγαλύτερο και πιο πυκνοκατοικημένο αρχιπέλαγος της περιοχής της Μακαρονησίας. Το αρχιπέλαγος αποτελείται από επτά μεγάλα και αρκετά μικρότερα νησιά, τα οποία είναι όλα ηφαιστειακής προέλευσης. Ο αντίποδας των Καναρίων Νήσων βρίσκεται στον Ειρηνικό Ωκεανό, μεταξύ της Νέας Ζηλανδίας, της Νέας Καληδονίας, της Αυστραλίας και του ωκεανού.

Λόγω της θέσης των νησιών σε σχέση με τους βορειοανατολικούς αληγείς ανέμους, το κλίμα κυμαίνεται από εύκρατο και υγρό έως πολύ ξηρό. Αρκετά αυτόχθονα είδη σχηματίζουν εκτεταμένα υγρά δαφνοδάση.

Κατά συνέπεια, τα μεμονωμένα νησιά στο αρχιπέλαγος των Καναρίων τείνουν να έχουν ξεχωριστά μικροκλίματα. Τα νησιά Ελ Ιέρο, Λα Πάλμα και Λα Γκομέρα, που βρίσκονται στα δυτικά του αρχιπελάγους, έχουν ένα κλίμα που επηρεάζεται από το υγρό Κανάριο Ρεύμα. Διαθέτουν έντονη βλάστηση, ακόμα και στα χαμηλά υψόμετρα, και έχουν εκτεταμένες εκτάσεις υποτροπικών δαφνοειδών δασών. Ανατολικότερα προς την αφρικανική ακτή, όμως, η επιρροή του ρεύματος μειώνεται και τα νησιά γίνονται όλο και πιο ξηρά. Η Φουερτεβεντούρα και η Λανθαρότε, νησιά που βρίσκονται πιο κοντά στην αφρικανική ακτή, είναι ουσιαστικά ερημικού ή ημιερημικού κλίματος. Η Μεγάλη Κανάρια έχει το προσωνύμιο «μινιατούρα ήπειρος» για τα διαφορετικά τοπία της, όπως το Μασπαλόμας και το Ρόκε Νούμπλο. Όσον αφορά το κλίμα, η Τενερίφη παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Το βόρειο τμήμα του νησιού βρίσκεται υπό την επήρεια των υγρών ανέμων του Ατλαντικού και διαθέτει έντονη βλάστηση, ενώ το νότιο τμήμα του νησιού, γύρω από τα τουριστικά θέρετρα Πλάγια ντε λας Αμέρικας και Λος Κριστιάνος, είναι άνυδρο. Το νησί διαθέτει μέγιστο υψόμετρο περίπου 4.000 μέτρα πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας, δροσερό και σχετικά υγρό κλίμα, με δάση ενδημικού πεύκου (Κανάρια Πεύκη). Πολλά από τα είδη φυτών των Καναρίων Νήσων, όπως τα πεύκη και η δράκαινα, είναι ενδημικά, όπως σημειώνουν οι Σάμπιν Μπέρτελοτ και Φίλιπ Μπάρκερ Γουέμπ στο έργο τους «Η Φυσική Ιστορία των Καναρίων Νήσων» (1835–50).

Κλίμα
Τα Κανάρια Νησιά παρουσιάζουν ένα ήπιο και ξηρό κλίμα καθόλη τη διάρκεια του έτους ενώ στα μεγαλύτερα υψόμετρα το κλίμα είναι δροσερότερο με μεγαλύτερες βροχοπτώσεις. Με μια μέση ετήσια θερμοκρασία περίπου στους 21.5°C στα θερμότερα νησιά, οι θερμοκρασίες είναι συγκρίσιμες με αυτές της Λίνδου στη Ρόδο.

Δημογραφικά στοιχεία 

Οι Κανάριες Νήσοι έχουν πληθυσμό 2.153.389 κατοίκους (2019), αποτελώντας την όγδοη πιο πυκνοκατοικημένη αυτόνομη κοινότητα της Ισπανίας. Η συνολική έκταση του αρχιπελάγους είναι 7.493 χλμ2, με αποτέλεσμα η πληθυσμιακή πυκνότητα να είναι της τάξης των 287,4 κατοίκων ανά χλμ2.

Ο πληθυσμός περιλαμβάνει ιθαγενείς κατοίκους και κατοίκους από την ισπανική ηπειρωτική χώρα, καθώς και ομάδες αλλοδαπών κατοίκων.

Το 2019 ο συνολικός πληθυσμός ήταν 2.153.389 κάτοικοι, εκ των οποίων το 72,1% ήταν ιθαγενείς Κανάριοι. Συνολικά, το 80,6% (1.735.457 κάτοικοι) γεννήθηκε στην Ισπανία και το 19,4% (417.932 κάτοικοι) γεννήθηκε σε άλλες χώρες. Από τους τελευταίους η πλειοψηφία προέρχεται από την Αμερική, κυρίως από τις χώρες Κολομβία (31.368), Βενεζουέλα (66.593) και Κούβα (41.807). Υπάρχουν, επίσης, σχεδόν 40.000 κάτοικοι από την Αφρική, η πλειοψηφία των οποίων κατάγεται από το Μαρόκο (24.281).

Πληθυσμός των επιμέρους νησιών 
Ο πληθυσμός των νησιών σύμφωνα με δεδομένα του 2019 είναι:
 Τενερίφη – 917.841
 Μεγάλη Κανάρια – 851.231
 Λανθαρότε – 152.289 (συμπεριλαμβανομένης της Λα Γκραθιόσα)
 Φουερτεβεντούρα – 116.886
 Λα Πάλμα – 82.671
 Λα Γκομέρα – 21.503
 Ελ Ιέρο – 10.968

Θρησκεία 

Ο Ρωμαιοκαθολικισμός αποτελεί την επικρατούσα θρησκεία των νησιών του αρχιπελάγους για περισσότερους από πέντε αιώνες, από τότε που τα νησιά βρέθηκαν στον ισπανικό έλεγχο. Υπάρχουν επίσης διάφορες άλλες θρησκευτικές κοινότητες.

Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία 
Η συντριπτική πλειοψηφία των ιθαγενών Καναρίων είναι Ρωμαιοκαθολικοί (76,7%), ακολουθούμενοι από διάφορους μικρότερους πληθυσμούς, γεννημένων στο εξωτερικό, που ασπάζονται άλλα χριστιανικά δόγματα, όπως τον Προτεσταντισμό. Υπάρχουν επίσης μουσουλμανικές και ινδουιστικές κοινότητες.

Οικονομία 
Η κύρια πηγή της οικονομίας του αρχιπελάγους είναι η εξαγωγή τροφίμων (ειδικά φρούτα: μπανάνες και ντομάτες), αλλά πάνω από όλα ο τουρισμός είναι η κύρια πηγή εισοδήματος στα νησιά.

Ένας μεγάλος αριθμός τουριστών, ειδικά από την Ευρώπη, έρχονται στα νησιά.

Οι ετήσιοι τουριστικοί επισκέπτες στα νησιά υπερβαίνουν τα 15 εκατομμύρια. Άφιξη τουριστών από τα νησιά το 2017 (σε εκατομμύρια):

 Τενερίφη - 5928
 Γκραν Κανάρια - 4478
 Λανζαρότε - 2929
 Φουερτεβεντούρα - 2219
 Λα Πάλμα - 0294
 Λα Γκομέρα και Ελ Ιέρο - 0128

Πληθυσμός των Νησιών 
Σύμφωνα με την απογραφή του 2011, τα νησιά έχουν ξεχωριστά τον εξής πληθυσμό:

Διοίκηση 
Πρόεδρος της περιφερειακής κυβέρνησης είναι ο Άνχελ Βίκτορ Τόρες από τις 16 Ιουλίου 2019. Οι τελευταίες εκλογές για την εκλογή του κοινοβουλίου της αυτόνομης κοινότητας διεξήχθησαν στις 26 Μαΐου 2019.

Παραπομπές 

 
Νησιά της Αφρικής