Ανδοκίδης

Ο Ανδοκίδης (περ. 440 π.Χ. - 390 π.Χ.) ήταν λογογράφος (συγγραφέας ομιλιών και δικανικών λόγων) στην Αρχαία Ελλάδα.

Βιογραφία

Γόνος πλούσιας οικογένειας με βαθιές ρίζες στο παρελθόν, ο ρήτορας και πολιτικός Ἀνδοκίδης ὁ Κυδαθηνεύς γεννήθηκε λίγο πριν από το 440 π.Χ., στην πόλη των Αθηνών. Συγκεκριμένα καταγόταν από ιερατική οικογένεια, που κληρονομικά κατείχε το αξίωμα των κηρύκων της Ελευσίνιας Δήμητρας. Αναφορικά με το συγγραφικό του έργο, οι Αλεξανδρινοί φιλόλογοι τον κατατάσσουν στους δέκα Αττικούς ρήτορες. 

Από νέος συνδέθηκε με πολιτικούς ομίλους της πόλης γνωστούς για τα αριστοκρατικά τους φρονήματα. Άλλωστε ο ίδιος, ολιγαρχικός  στις πεποιθήσεις του, θα μπορούσε να χαρακτηρισθεί ως μετριοπαθής αριστοκράτης, που ενοχλείτο όμως από τις απόψεις των δημοκρατικών. 

Κατηγορήθηκε για συμμετοχή σε σκάνδαλα και εξορίστηκε. Επί σειρά ετών έζησε στην Κύπρο, όπου απέκτησε περιουσία και συνδέθηκε με ισχυρά πρόσωπα της εντόπιας ολιγαρχίας. Κορυφαίο γεγονός του βίου του ήταν η ανάμιξή του στην υπόθεση του ακρωτηριασμού των Ερμών και της προσβολής των μυστηρίων, για την οποία κινδύνευσε με την ποινή του θανάτου. Ειδικότερα, το 415 π.Χ., παραμονές της Σικελικής εκστρατείας, ενεπλάκη σε σκάνδαλο Ερμοκοπιδών (δηλαδή της ασεβούς πράξης να ακρωτηριάσει κάποιος τις Ερμές) και φυλακίστηκε λόγω της αντι-θρησκευτικής του ενέργειας. Δε θανατώθηκε, αλλά υπέστη αφαίρεση πολιτικών δικαιωμάτων (ἀτιμία) και αυτοεξορίστηκε στη Μεγαλόνησο. Δύο απόπειρες επιστροφής του (411 και 407) απέτυχαν, παρ' όλο που στη δεύτερη περίπτωση ανεφώνησε το «Περί τῆς ἑαυτοῦ καθόδου».

Την περίοδο του Κορινθιακού πολέμου (395-387 π.Χ.) αναμίχθηκε στα πολιτικά πράγματα της Αθήνας αναλαμβάνοντας διπλωματική αποστολή στην Σπάρτη (391 π.Χ.), η οποία απέτυχε. Ο Ανδοκίδης έφυγε για τελευταία φορά από την Αθήνα και πέθανε σε άγνωστη ημερομηνία. Οι λόγοι του χαρακτηρίζονται από απλότητα ύφους και πειστικότητα. Αποτελούν μεν πηγή πληροφοριών για την πολιτική ζωή της Αθήνας της εποχής, αλλά τους λείπει η καλλιτεχνική δεινότητα και το δεξιοτεχνικό ύφος άλλων γνωστών ρητόρων της εποχής του .

Έργα

Περί των μυστηρίων, η άμυνά του στην κατηγορία προσβολής των μυστηρίων.
Περί της εαυτού καθόδου, η έκκλησή του για την απώλεια των δικαιωμάτων του πολίτου.
Περί της προς Λακεδαιμονίους ειρήνης, η διπλωματική αποστολή στη Σπάρτη.
Κατά Αλκιβιάδου

Πηγές
 Εγκυκλοπαίδεια «Δομή», τόμος Β'

Προτεινόμενη βιβλιογραφία

Δημάκης Π., Ανδοκίδης, πολιτικός και ρήτορας της κλασικής Αθήνας. Η ζωή του και η εποχή του μέσα από τους λόγους του, Σάκκουλας, (Αθήνα, 1999)

Παραπομπές 

Αρχαίοι Αθηναίοι
Αρχαίοι Έλληνες ρήτορες