Τσανάκκαλε

Το Τσανάκκαλε ή Δαρδανέλλια (Τουρκικά: Çanakkale) είναι πόλη και λιμάνι της Τουρκίας, στην Επαρχία Τσανάκκαλε, στη νότια (Ασιατική) ακτή των Δαρδανελλίων (ή Ελλησπόντου). Τα Δαρδανέλλια είναι η δεύτερη επαρχία (με πρώτη την Κωνσταντινούπολη) της Τουρκίας που έχει εδάφη σε δύο διαφορετικές ηπείρους (Ευρώπη και Ασία). Υπάρχουν πλοιάρια, πορθμεία, που διασχίζουν τα στενά προς τη βόρεια (Ευρωπαϊκή) ακτή. Τα Δαρδανέλλια είναι η πλησιέστερη μεγάλη πόλη στη θέση της αρχαίας Τροίας. Το «ξύλινο άλογο» από την πρόσφατη ταινία Τροία εκτίθεται στην ακτή. Τα Δαρδανέλλια (Τσανάκκαλε) μερικές φορές καλείται «Τσανάκ».

Όνομα 
Οφείλει την τουρκική ονομασία του από τα περίφημα κάστρα του «Τσανάκ Καλεσί» (που σημαίνει Φρούριο των τσανακίων) από των κατασκευαζομένων εκει απο το 1740 πήλινων αγγείων. Μέχρι όμως του 1922 το τουρκικό επίσημο όνομα ήταν «Καλέι Σουλτανιέ» ή «Σουλτανιέ Καλεσί» (δηλαδή σουλτανικό φρούριο). Το σύγχρονο όνομα είναι αυτό που καθιερώθηκε από τη σύγχρονη Τουρκία και που ακολουθούν οι Ευρωπαίοι και στη συνέχεια αναφέρεται στους ναυτικούς χάρτες.

Ιστορία 
Η ακριβής εποχή της ίδρυσης της πόλης δεν είναι ακριβώς γνωστή. Θεωρείται ότι υπήρξε ένα απλό φρούριο με μόνη τη φρουρά του. Είχε όμως εκλεγεί ως κέντρο του αμυντικού συστήματος των οχυρώσεων των Στενών επί Σουλτάνου Μωάμεθ Δ΄ και μεγάλου Βεζίρη Μεχμέτ Πασά Κιοπρούλη το 1659 όταν αντικαταστάθηκαν τα πρώτα ανεγερθέντα φρούρια επί Μωάμεθ Β΄ του πολιορκητή το 1453.

Σύμφωνα με έγγραφα που βρέθηκαν στην αρμενική κοινότητα των Δαρδανελίων η πόλη αυτή φέρεται να ιδρύθηκε το 1529 από 83 οικογένειες Γρηγοριανών Αρμενίων που διαφεύγοντας το τυραννικό καθεστώς του Σάχη της Περσίας Ταχμάσπ, κατέφυγαν στην Οθωμανική Αυτοκρατορία επί Σουλτάνου Σουλεϊμάν Α' του νομοθέτη και κατοίκησαν στην περιοχή. Το 1669 οι Αρμένιοι αυτοί έκτισαν και Ναό τον οποίο αργότερα (1691) οι Τούρκοι κατέστρεψαν. Αλλά και πάλι το 1718 οικοδόμησαν νέο ναό, επί Σουλτάνου Αχμέτ Γ΄.

Η Εβραϊκή κοινότητα των Δαρδανελίων είναι νεότερη, υφιστάμενη όμως προ του 1660. Η κοινότητα αυτή άλλοτε πολυπληθής σήμερα έχει περιορισθεί σημαντικά. 
Η Ελληνική κοινότητα των Δαρδανελίων φέρεται να μην υπήρχε προ του 1690. Το 1740 συγκρότησαν ιδιαίτερη ελληνική συνοικία στην οποία έκτισαν το 1793 ελληνικό χριστιανικό ναό.
Η Λατινική κοινότητα (των Καθολικών) χρονολογείται από του 1848 ο ναός της οποίας κτίσθηκε το 1852. Υπάρχει ακόμη και κοινότητα των Ευαγγελικών Αρμενίων με μικρό ναό.
Η λεγόμενη "φράγκικη" παραλιακή συνοικία καταστράφηκε το 1860 από πυρκαγιά, που αφού ανοικοδομήθηκε καταστράφηκε και πάλι σχεδόν τελείως μαζί με τις άλλες συνοικίες στις πολεμικές επιχειρήσεις του 1915 (στην εκστρατεία των Δαρδανελίων).

Η πόλη αυτή παλαιότερα είχε μεγάλη σπουδαιότητα, όταν μετά την διοικητική διαίρεση της Χώρας σε βιλαέτια αποτελούσε έδρα του Βαλή (=Διοικητή) του Αιγαίου Πελάγους μέχρι το 1876, όταν η έδρα του Νομού μεταφέρθηκε στη Ρόδο και η πόλη παρέμεινε ως διοίκηση. 
Κατά την τουρκική στατιστική ο πληθυσμός της πόλης το 1927 ήταν 8.515, ενώ προηγούμενες στατιστικές ανέφεραν 11.062. Η ελάττωση αυτή οφείλεται στην εκδίωξη 5000 και πλέον ελληνικού και 1000 αρμενικού πληθυσμού προσφύγων στην Ελλάδα (Μικρασιατική Καταστροφή).

Η άλλοτε μεγάλη πυκνή εμπορική κίνηση σήμερα είναι περιορισμένη. Παρά ταύτα υφίσταται μεγάλος αριθμός ναυτιλιακών πρακτόρων για την εξυπηρέτηση των διερχομένων εμπορικών πλοίων αλλά και τουριστική υποδομή για την εξυπηρέτηση κυρίως Ελλήνων τουριστών που διέρχονται από την περιοχή. Στη πόλη αυτή επίσης πολλές χώρες διατηρούν Προξενεία. Επίσης ΒΑ. του λιμένα υφίσταται εγκατάσταση Ναυτικής Διοίκησης και Ναύσταθμος στολίσκου ταχυπλόων σκαφών (πυραυλάκατοι, τορπιλάκατοι).

Δείτε επίσης 
Στενά των Δαρδανελλίων
Ελλήσποντος
Ανταλλαγή πληθυσμών

Παραπομπές

 

Ασιατικές πόλεις της Τουρκίας
Επαρχία του Τσανάκκαλε