Καρνάκ (Αίγυπτος)

Το Καρνάκ (αραβικά: الكرنك ελ-Καρνάκ και στην αρχαία αιγυπτιακή Ιπέτ Σουτ, ο πιο σεβαστός τόπος) είναι ο μεγαλύτερος χώρος λατρείας της αρχαίας Αιγύπτου, αφιερωμένος στις θεότητες της Τριάδας των Θηβών. Παίρνει το σημερινό όνομά του από το παρακείμενο μικρό χωριό Καρνάκ, που βρίσκεται στις όχθες του Νείλου και περίπου δυόμισι χιλιόμετρα βόρεια του Λούξορ. Οι επισκέπτες της περιοχής, ειδικά οι αλλοδαποί, δεν διακρίνουν τη διαφορά μεταξύ του Λούξορ και του ελ-Καρνάκ, καθώς και οι δυο τοποθεσίες είναι μέρος του ίδιου πολεοδομικού συμπλέγματος. 

Ο Ναός του Καρνάκ έχει μέγεθος διπλάσιο αυτού του χωριού, και είναι το κύριο αξιοθέατο στην περιοχή. Ουσιαστικά είναι το αλ-Καρνάκ, καθώς παγκόσμια ο όρος Καρνάκ χρησιμοποιείται για το ναό και όχι το χωριό.

Γενικά 
Η περιοχή του ναού είναι ουσιαστικά ένα τεράστιο υπαίθριο μουσείο και ο μεγαλύτερος χώρος λατρείας της αρχαιότητας στον κόσμο. Είναι πιθανώς ο δεύτερος σε αριθμό επισκεπτών αρχαιολογικός χώρος της Αιγύπτου, μετά τις Πυραμίδες της Γκίζας που βρίσκονται κοντά στο Κάιρο.

Αποτελείται από τέσσερα κυρίως μέρη, από τα οποία μόνο το ένα είναι προσβάσιμο στους επισκέπτες. Το τμήμα αυτό περιέχει και τον κυρίως ναό και είναι το μεγαλύτερο από τα τέσσερα. Ο όρος Καρνάκ χρησιμοποιείται συνήθως -εσφαλμένα- ως συνώνυμος του Ναού του Άμμωνα Ρα, καθώς αυτό είναι το μόνο τμήμα της τοποθεσίας που βλέπουν οι επισκέπτες. Τα άλλα τρία τμήματα, αν και πιο αρχαία, είναι κλειστά για το κοινό.

Υπάρχουν επίσης μερικοί μικρότεροι ναοί και ιερά που βρίσκονται έξω από τον τοίχο που περιφράσσει τα τέσσερα κυρίως μέρη, καθώς και πολλές οδοί με κριόμορφες Σφίγγες, που συνδέουν το λατρευτικό χώρο του Μουτ, του Άμμωνα Ρα και τον Ναό του Λούξορ.

Η κύρια διαφορά του Καρνάκ με τους περισσότερους από τους υπόλοιπους αρχαιολογικούς χώρους της Αιγύπτου είναι το χρονικό διάστημα που απαιτήθηκε για την ανάπτυξή του και η διάρκεια της χρήσης του. Η κατασκευή ξεκίνησε τον 16ο αιώνα π.Χ. και γύρω στους τριάντα Φαραώ συνέβαλλαν στην κατασκευή, δίνοντας έτσι στο Καρνάκ μέγεθος, πολυπλοκότητα και ποικιλία που δεν απαντάται αλλού. Λίγα χαρακτηριστικά του Καρνάκ είναι μοναδικά, αλλά το μέγεθος και ο αριθμός των στοιχείων του είναι τεράστιος. Η κατασκευή των ναών άρχισε κατά το Μέσο Βασίλειο και συνεχίστηκε ως και την εποχή της Δυναστείας των Πτολεμαίων.

Κύρια μέρη

Χώρος λατρείας του Άμμωνα-Ρα 
Αυτή είναι η μεγαλύτερη υποπεριοχή του συμπλέγματος των ναών και είναι αφιερωμένη στον Άμωνα Ρα, κύριο θεό της Τριάδας των Θηβών.

Χώρος λατρείας του Μοντού 
Αφιερωμένος στον Μοντού, γιο του Άμμωνα Ρα και της Μουτ και θεό του πολέμου της Τριάδας των Θηβών. Βρίσκεται βόρεια του συμπλέγματος του Άμμωνα και είναι πολύ μικρότερος σε μέγεθος. Είναι κλειστός για το κοινό.

Χώρος λατρείας της Μουτ 
Αυτό το τμήμα, στα βοεριοανατολικά του συμπλέγματος του Άμμωνσ-Ρα, είναι αφιερωμένο στη μητρική θεότητα της Τριάδας των Θηβών, τη Μουτ. Περιστοιχίζεται από πολλούς μικρότερους ναούς, κι έχει τη δική του ιερή λίμνη. Έχει υποστεί σοβαρές ζημιές και πολλά τμήματά του χρησιμοποιήθηκαν σε άλλες κατασκευές. Είναι κλειστός για το κοινό.

Ναός του Αμενχοτέπ Δ' 
Ο ναός που κατασκεύασε ο Ακενατόν (Αμενχοτέπ Δ') βρισκόταν στα ανατολικά του κύριου συμπλέγματος, έξω από τα τείχη της περιοχής του Άμμωνα-Ρα. Καταστράφηκε μετά το θάνατο του Ακενατόν και το πλήρες μέγεθος και σχέδιό του είναι προς το παρόν άγνωστα.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Καρνάκ: Ναός του Αμμών  – Bible History Online, 2004.
 Γαλλοαιγυπτιακό κέντρο μελέτης των ναών του Καρνάκ (γαλλικά)
 Φωτογραφίες – GlobalAmity.net
 Karnak 3D, τρισδιάστατη αναπαράσταση (ισπανικά) – Marc Mateos, 2007.

Αρχαιολογικοί τόποι στην Αίγυπτο