Φενεός (αρχαία πόλη)

Η Φενεός ήταν πόλη-κράτος της αρχαίας Αρκαδίας, ενώ σήμερα διοικητικά ανήκει στο Νομό Κορινθίας.

Ήταν από τις μεγαλύτερες και σπουδαιότερες πόλεις της Αρκαδίας, βρισκόταν σε πλούσια πεδιάδα που την διέσχιζαν οι ποταμοί Όλβιος και Δόξας, όταν τα ποτάμια αυτά κατέβαζαν πολύ νερό η πεδιάδα δεν πλημμύριζε, αφού τα νερά τους έβρισκαν διέξοδο στις καταβόθρες. Τα νερά αναδύονταν ξανά μετά από μεγάλη απόσταση, εκεί που ήταν και οι πηγές του Λάδωνα. 

Οι καταβόθρες αυτές ο μύθος λέει ότι τις είχε σκάψει ο ίδιος ο Ηρακλής για να διώξει τα νερά που λίμναζαν εκεί. Ένας άλλος μύθος λέει ότι οι καταβόθρες αυτές ήταν είσοδος στον Άδη και από εκεί κατέβηκε η Δήμητρα όταν έψαχνε την κόρη της Περσεφόνη. Ένας τρίτος μύθος λέει ότι κάποτε ο Ηρακλής πήγε στους Δελφούς για να πάρει κάποιον χρησμό, η Πυθία αρνήθηκε να του δώσει, και τότε ο Ηρακλής άρπαξε τον τρίποδα και τον έφερε στην Φενεό με σκοπό να ιδρύσει εκεί άλλο μαντείο. Στην Φενεό όμως τον περίμενε ο Απόλλων , βλέποντας ο Δίας τα αδέλφια έτοιμα να τσακωθούν ρίχνει ανάμεσα τους κεραυνό, τέλος ο Απόλλων πήρε πίσω τον τρίποδα και ο Ηρακλής το χρησμό που ήθελε.  

Σύμφωνα με ιστορικά στοιχεία ο πρώτος οικισμός στο Φενεό, δημιουργήθηκε οπό τους Πελασγούς και αργότερα, το 1900 π.Χ. κατοικήθηκε από Αρκάδες.  

Το Μυκηναϊκό κέντρο του Φενεού δημιούργησαν οι Αχαιοί το 1500 π.Χ.    

Είχε ιδρυθεί από τον Φενεό. Στην πόλη και στην ευρύτερη περιοχή υπήρχαν οι ναοί της Κιδαρίας Δήμητρας, της Ελευσίνιας Δήμητρας στον οποίο υπήρχαν δυο λατρευτικοί λίθοι και οι ιερείς του ναού τελούσαν μυστήρια, του Ασκληπιού, του Φενεάτου Ερμή μέσα στον οποίο υπήρχε άγαλμα του θεού που το είχε φιλοτεχνήσει ο Αθηναίος Εύχειρ. 10 στάδια από την πόλη ναός του Πυθίου Απόλλωνος, με βωμό από λευκό μάρμαρο, επίσης εκεί βρίσκονταν και οι τάφοι ηρώων πεσόντων σε μάχη. Κοντά στον ναό ήταν η πηγή της Οινόης. 
 
Στην Φενεό υπήρχαν και οι τάφοι του αδελφού του Ηρακλή Ιφικλή πατέρα του Ιόλαου, του Μυρτίλου από τον οποίο έχει ονομαστεί το Μυρτώο πέλαγος, και του Αίπυτου έξω από την πόλη. 

Οι Φενεάτες συμμετείχαν στον Τρωικό πόλεμο με 60 πολεμιστές και στους περσικούς πολέμους. Φενεάτης ήταν και ο Νεολαΐδας ολυμπιονίκης στην 96η ολυμπιάδα το 396 π.Χ. στη πυγμή παίδων.

Από την Φενεό ήταν η Λαονόμη μαμή του Ηρακλή, προς τιμήν του Ερμή γίνονταν τα Έρμαια. 

Σήμερα η αρχαία πόλη έχει ανασκαφεί και είναι επισκέψιμη. Βρίσκεται κοντά στα χωριά Φενεός και Αρχαία Φενεός. Έχουν βρεθεί τα αρχαία τείχη, ο ναός του Ασκληπιού πολλά λείψανα κτιρίων, αγάλματα και μέλη αγαλμάτων, πινακίδες που βρίσκονται στο αρχαιολογικό μουσείο στην Αρχαία Φενεό. Επίσης ο επισκέπτης μπορεί να δει και τις καταβόθρες οι οποίες υπάρχουν και λειτουργούν ακόμα και σήμερα.

Πηγές
 Παυσανία Αρκαδικά, κεφάλαια XIV, XV
 Γεώργιος Παπανδρέου, Αζανιάς, ήτοι Αρχαιολογική πραγματεία πασών των Αρχαίων πόλεων της Αρκαδικής Αζανίδος μετά των περιχώρων αυτών και ιστορικαί περιπαίτειαι μέχρι των καθ' ημάς χρόνων, Εκ του Τυπογραφείου της εφημ. «Ηλείας» Γεωργ. Ε. Δημητριάδου, Εν Πύργω 1886.

Βιβλιογραφία
 Γεωργία Ζ. Αλεξοπούλου, Συμβολή στην αρχαιολογία και τοπογραφία της Αζανίας (Βόρειας Αρκαδίας), Επαρχία Καλαβρύτων, τόμοι Α1΄-Α2΄-Β΄-Γ΄-Δ΄, αδημοσίευτη διδακτορική διατριβή, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας/Σχολή Επιστημών του Ανθρώπου-Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας, Πάτρα 2009.

Αρκαδική Αζανία
Πόλεις της αρχαίας Αρκαδίας
Αρχαιολογικοί τόποι στην Κορινθία