Αλυσέλικτρο

Το Αλυσέλικτρο είναι ένας ειδικός τύπος κυλίνδρου βαρούλκου, κατάλληλος για ανύψωση ή έλξη φορτίων με χρήση αλυσίδας. Αποτελείται από ειδικό μεταλλικό (από χυτοσίδηρο) κύλινδρο που φέρει περιφερειακές "γλυφές" μέσα στις οποίες "φωλιάζουν" οι κρίκοι της αλυσίδας (καδένας) της άγκυρας. Αν η αλυσίδα τυλίγεται και παραμένει επάνω στο αλυσέλικτρο, τότε αυτό συνήθως αποκαλείται τύμπανο αλυσίδας και έχει σχετικά μεγάλο μήκος.

Το αλυσέλικτρο επινοήθηκε από τον Γάλλο υποπλοίαρχο Μπαρμπστέν στην αναζήτηση απόλυτης ασφάλειας και σταθερότητας. Έτσι κατασκεύασε αυτό το δίσκο (τύμπανο), με οκτώ εγκαθήσεις μέσα στις οποίες φωλιάζουν οι κρίκοι της αλυσίδας (περίπου τέσσερις ανά στροφή). Οι εγκαθήσεις αυτές δεν είναι στερεότυπες αλλά κατάλληλες για το μέγεθος και σχήμα των κρίκων της αλυσίδας για την οποία χρησιμοποιείται. 

Στην ναυπηγική το αλυσέλικτρο συναντάται χαρακτηριστικά στο βαρούλκο αγκύρας ή στον λεγόμενο εργάτη άγκυρας. Σε διάταξη φέρεται πριν ή κάτω από το τύμπανο χειρισμών ναυτικών σχοινιών (κάβων). Αλυσέλικτρα έχουν όλα τα ανυψωτικά μηχανήματα που χρησιμοποιούν αλυσίδες όπου όσο μικρότεροι είναι οι κρίκοι τόσο περισσότερες εγκαθήσεις φέρουν. Στις βιομηχανικές εγκαταστάσεις σε διακόπτες σωληνώσεων (βάνες) που βρίσκονται σε μεγάλο ύψος η χειρολαβή (στρόφαλος) αντικαθίσταται από αλυσέλικτρο ώστε να είναι δυνατός ο χειρισμός από το επίπεδο του εδάφους με ατέρμονη αλυσίδα.

Βιβλιογραφία

Φόρτωση πλοίου
Βιομηχανικά εργαλεία
Ναυπηγική