Δήμος Νάξου

Ο Δήμος Νάξου ήταν δήμος του νομού Κυκλάδων που συστάθηκε με το πρόγραμμα Καποδίστριας από τη συνένωση παλαιότερων κοινοτήτων της περιοχής, που αποτέλεσαν στη συνέχεια τα δημοτικά διαμερίσματα του δήμου. Λειτούργησε την περίοδο 1999 -2010 οπότε και καταργήθηκε με την εφαρμογή του προγράμματος Καλλικράτης και εντάχθηκε στον νέο δήμο Νάξου & Μικρών Κυκλάδων. Καταλάμβανε το δυτικό τμήμα της Νάξου. Περιλάμβανε τη Χώρα Νάξου, (πρωτεύουσα), και τα πεδινά χωριά της Νήσου. Αριθμεί (πραγματικό) πληθυσμό 12.089 κατοίκους. Ιστορικά ο Δήμος Νάξου σαν διοικητική διαίρεση με διάφορες συνθέσεις οικισμών και κοινοτήτων υπήρξε από το 1935 έως το 1912 και από το 1947 έως το 2010.

Διαίρεση
Στον δήμο Νάξου περιλαμβάνονταν:
 Δημοτικό διαμέρισμα Νάξου [ 6.727 ]  
 η Νάξος [ 7.070 ], τα Αγκίδια [ 299 ], Άγιος Γεώργιος [ 105 ] και η Μονή Χρυσοστόμου [ 4 ]  
 Δ.δ. Αγίου Αρσενίου Νάξου [ 1.207 ]  
 ο Άγιος Αρσένιος [ 717 ], η Αγία Αννα [ 176 ], οι Άγιοι Πάντες [ 103 ], ο Άγιος Προκόπιος [ 96 ], ο Μάραγκας [ 73 ], ο Μαστοράκης [ 10 ] και η Στελίδα [ 157 ]  
 Δ.δ. Βίβλου Νάξου [ 807 ]-- η Βίβλος [ 654 ] και η Πλάκα [ 67 ]  
  Δ.δ. Γαλανάδου  -- το Γαλανάδο [ 455 ]
  Δ.δ. Γαλήνης  -- η Γαλήνη [ 273 ]
  Δ.δ. Γλινάδου  -- το Γλινάδο [ 585 ]
  Δ.δ. Εγγαρών  -- οι Εγγαρές [ 178 ]
 Δ.δ. Κινιδάρου Νάξου [ 501 ] --  ο Κινίδαρος [ 341 ] και το Ακρωτήρι [ 92 ]  
 Δ.δ. Μελάνων Νάξου|Δ.δ. Μελάνων [ 649 ]  
 οι Μέλανες [ 414 ], ο Άγιος Θαλέλαιος [ 106 ], το Κουρουνοχώριον [ 105 ] και οι Μύλοι [ 49 ].  
 Δ.δ. Ποταμιάς Νάξου [ 362 ]  
 η Μέση Ποταμιά [ 59 ], η Άνω Ποταμιά [ 127 ] και η Κάτω Ποταμιά [ 99 ].  
 Δ.δ. Σαγκρίου Νάξου [ 513 ]  
 το Άνω Σαγκρίον [ 210 ], το Κανακάριον [ 34 ], το Καστράκι [ 158 ], το Κάτω Σαγκρίον [ 33 ], η Μικρή Βίβλα (Μικρή Βίγλα) [ 93 ] και η Παναγία (νησίδα) [ 0 ]

Διοικητικές μεταβολές 
 Το 1835, ιδρύεται ο Δήμος Νάξου της επαρχίας Νάξου που αποτελείται από την πόλη της Νάξου και τον οικισμό Αγκίδια. Έδρα είναι η πόλη της Νάξου.
 Το 1845, προσαρτάται στο δήμο ο οικισμός Μονή Χρυσοστόμου.
 Το 1879, με την απογραφή οι οικισμοί της Μονής Ουρσουλίνων και της Μονής Ιησουϊτών προσαρτώνται στο δήμο Νάξου.
 Το 1889, με την απογραφή ο οικισμός Μονή Χρυσοστόμου καταργείται.
 Το 1912, ο Δήμος Νάξου καταργείται και δημιουργείται η κοινότητα Νάξου με έδρα την πόλη της Νάξου. Στην κοινότητα της Νάξου προσαρτώνται τα Αγκίδια και η Δυτική Επισκοπή.
 Το 1947, καταργείται η κοινότητα της Νάξου και μετατρέπεται σε Δήμο.
 Το 2010, με την εφαρμογή του προγραμματος Καλλικράτης (νόμος 3852/2010), καταργείται ο δήμος Νάξου και δημιουργείται ο δήμος Νάξου & Μικρών Κυκλάδων με έδρα την πόλη της Νάξου.

Δήμαρχοι 

Οι διατελέσαντες δήμαρχοι μέχρι το 1912

 Γιώργος Κάνδιας
 Μιχαήλ Μ. Δαμιράλης 
 Αλέξανδρος Χάμπας
 Γιώργος Λεντούδης
 Ανδρέας Πολίτης
 Εμμανουήλ Ι Ναυπλιώτης

Οι διατελέσαντες δήμαρχοι από το 1947, όταν επανασχηματίστηκε ο δήμος, έως το 2010, που εφαρμόστηκε το πρόγραμμα Καλλικράτης :

 Μάρκος Κορακίτης (1948 και 1951, δημαρχεύων)
 Βασίλειος Αν. Ρεφενές (1948)
 Ιωάννης Ααρών (1948 – 50 , 1951 – 54)
 Κυριάκος Παυλίνης (1950 – 51,. Δικαστικός πάρεδρος)
 Νικόλαος Μπιρμπίλης (1951, Ειρηνοδίκης Νάξου)
 Γεώργιος Σφυρόερας (1953 – 55 δημαρχεύων)
 Ευάγγελος Αγγελακόπουλος (1955-57)
 Στέφανος Σκυλάκης (1957-59)
 Πάνος Φουφόπουλος (1959 – 63)
 Ευάγγελος Κάρλοβιτς (1964)
 Νικόλαος Κρητικός (1964)
 Δημήτριος Εμμ. Προμπονάς (1964 – 70)
 Δημήτριος Μελισσινός (1970 – 74)
 Αθανάσιος Χριστόπουλος (1974-75, ειρηνοδίκης Νάξου)
 Χριστόδουλος Φραγκουδάκης (1975 – 80)
 Νικόλαος Δελλαρόκας (1980, Δημαρχεύων)
 Κωνσταντίνος Λατίνας (1980 – 1990)
 Βασίλειος Κόκκοτας (1991 – 2006)
 Νικόλαος Μαράκης (2006 – 2010

Δήμος (Νήσου) Νάξου και Μικρών Κυκλάδων
 Μανώλης Μαργαρίτης (ΝΔ, 2010 - 2019)
 Δημήτρης Λιανός (ΝΔ, 2019 - σήμερα)

Παραπομπές 

Νάξος
Ν
Ν