Παυλόκαστρο Αχαΐας

Το Παυλόκαστρο είναι χωριό στην Αχαΐα. Διοικητικά ανήκει στη Θέα, παλαιότερα ανεξάρτητη κοινότητα και μετέπειτα δημοτικό διαμέρισμα του πρώην Δήμου Μεσσάτιδος και πλέον τοπική κοινότητα του Δήμου Πατρέων.

Απέχει περί τα 13 χιλιόμετρα από το κέντρο της Πάτρας. Εγγύς του βρίσκονται επίσης οι περιοχές: της Καλλιθέας, των Λυγιών, του Μιντιλογλίου και των Ροΐτικων. 

Κατά την εθνική απογραφή του 2011 είχε πληθυσμό 44 μόνιμους κατοίκους.

Τοποθεσία
Είναι χτισμένο σε μια λοφώδη και με πολλά υψώματα περιοχή. Εκεί υπάρχουν αρκετές καλλιεργήσιμες εκτάσεις με ελαιώνες και αμπελώνες, ενώ στις δασικές εκτάσεις της περιοχής κυριαρχεί το πεύκο όπου συναντάται σε πυκνές συστάδες ανά τόπους/μεριές.

Ιστορία
Πρώτη φορά σαν χωριό αναφέρεται σε απογραφή του 1697. Σύμφωνα με ενετική απογραφή Γκριμάνι το 1700 είχε 61 κατοίκους. Ο Πουκεβίλ αναφέρει ότι το 1816 είχε 30 οικογένειες, και 24 το 1889. Σε διάφορες τοποθεσίες έχουν ανασκαφή μυκηναϊκοί τάφοι και μυκηναϊκός οικισμός.

Το κάστρο
Το κάστρο της περιοχής χτισμένο σε χαρακτηριστικό «κωνικό» λόφο, άγνωστο πότε ακριβώς κατασκευάστηκε, πιθανώς όμως είναι φράγκικο κτίσμα. Πρώτη φορά αναφέρεται το 1408 σε κατάλογο με τα φρούρια που ανήκαν στον Λατίνο αρχιεπίσκοπο Πάτρας. 

Η προέλευση του ονόματος δεν είναι εξακριβωμένη. Η πιο πιθανή εκδοχή βέβαια λέει ότι ονομάστηκε έτσι από τον όνομα του αρχιεπίσκοπου Παύλου Φόσκαρη, ο οποίος υπήρξε βάιλος του Πρίγκιπατου της Αχαΐας. 

Σήμερα από το κάστρο διασώζονται μόνο τα θεμέλια του και οι υπόγειες στοές.

Παραπομπές

Πηγές
 Βασίλης Κ. Λάζαρης (επιμ.), Στέφανου Ν. Θωμόπουλου "Ιστορία της Πόλεως Πατρών από αρχαιοτάτων χρόνων μέχρι του 1821". Έκδοση τέταρτη στη δημοτική γλώσσα και με βάση τα χειρόγραφα του συγγραφέα, Τόμος Β', Αχαϊκές Εκδόσεις, Πάτρα 1999. ISBN 960-7960-09-2.
 Αντώνιος Αλεξίου Παπαθεοδώρου, Παυλόκαστρο. "Η ιστορία αγκαλιά με τον θρύλο", 2013.

Βιβλιογραφία
 Θεόδωρος Η. Λουλούδης, Αχαΐα. Οικισμοί, οικιστές, αυτοδιοίκηση, Νομαρχιακή Επιχείρηση Πολιτιστικής Ανάπτυξης Ν.Α. Αχαΐας, Πάτρα 2010.
 Κώστας Ν. Τριανταφύλλου, Ιστορικόν Λεξικόν των Πατρών, Τόμος Β', Τυπογραφείο Πέτρου Χρ. Κούλη, Πάτρα 1995, Τρίτη Έκδοση.

Χωριά του νομού Αχαΐας
Δήμος Μεσσάτιδος
Δήμος Πατρέων
Κάστρα της Αχαΐας
Κάστρα του Πριγκιπάτου της Αχαΐας
Αρχεπισκοπική Λατινική Βαρωνία της Πάτρας