Υδρόφωνο

Το υδρόφωνο (hydrophone) είναι ένας ηλεκτροακουστικός μορφοτροπέας (electroacoustic transducer), ο οποίος χρησιμοποιείται για τη λήψη ηχητικών κυμάτων (πίεσης) μέσα στο νερό. Τα υδρόφωνα αποτελούν το συνηθέστερο τύπο αισθητήρα που χρησιμοποιείται σε υποβρύχιες εφαρμογές. Η λειτουργία των περισσοτέρων τύπων υδροφώνων βασίζεται κυρίως στο πιεζοηλεκτρικό φαινόμενο.

Ιστορία
Τα υδρόφωνα χρησιμοποιήθηκαν για πρώτη φορά κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, από τα συνοδά πλοία των νηοπομπών. Ο σκοπός ήταν ο έγκαιρος εντοπισμός των γερμανικών υποβρυχίων.

Κατευθυντικά υδρόφωνα
Η κατευθυντικότητα μπορεί να επιτευχθεί με μία από τις ακόλουθες τεχνικές:

Εστιασμένοι μορφοτροπείς
Ο εστιασμένος μορφοτροπέας διαθέτει κάποιο δισκοειδή ή κωνικό ανακλαστήρα για την εστίαση των λαμβανόμενων ηχητικών κυμάτων.

Συστοιχίες υδροφώνων
Τοποθετώντας πολλά υδρόφωνα σε κατάλληλη διάταξη προκύπτουν συστοιχίες υδροφώνων με τα επιθυμητά χαρακτηριστικά κατευθυντικότητας. Ο κύριος λοβός μίας συστοιχίας υδροφώνων μπορεί να στρέφεται κάθε φορά προς την επιθυμητή κατεύθυνση, με ηλεκτρονικό τρόπο. Μία συνήθης διάταξη υδροφώνων είναι η γραμμική (line array), αλλά υπάρχουν επίσης συστοιχίες δύο και τριών διαστάσεων.

Οι συστοιχίες υδροφώνων του αμερικανικού συστήματος SOSUS χρησιμοποιήθηκαν από τη δεκαετία του 1950 και καθ' όλη τη διάρκεια του ψυχρού πολέμου, για τον εντοπισμό και την παρακολούθηση των κινήσεων των Σοβιετικών υποβρυχίων, κατά μήκος της γραμμής Γροιλανδίας - Ισλανδίας - Μ. Βρετανίας (GIUK).

Αναφορές
 Pike, John (1999). SOSUS Retrieved Jan. 28, 2005.
 Watlington, Frank (1979). How to build & use low-cost hydrophones. (ISBN 0830610790) 
 Unknown. hydrophone Retrieved Jan. 28, 2005.
 Unknown. (2005) Schlumberger Oilfield Glossary: Term 'hydrophone'  Retrieved Jan. 28, 2005.

Βιβλιογραφία 
Σάγος Γεώργιος, "Εισαγωγή στην υδροακουστική και στην τεχνολογία Sonar", Μέρος ΙΙ , Εκδόσεις Παπασωτηρίου, Αθήνα 2019, ISBN 978-960-491-133-2

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 DOSITS  Hydrophone introduction at Discovery of Sound in the Sea
 orcasound.net  Live hydrophone streams from killer whale habitat
  RESON Hydrophones  High Quality Hydrophones
 Passive Acoustic Monitoring  Using hydrophones to monitor underwater sounds
 Build your own hydrophone  (free instructions)
 Build your own hydrophone #2 Online tutorial at the freesound project.
 Hydrophone recordings at the freesound project.
  Precision Acoustics useful resource on hydrophones
  DPA Hydrophone State of the art Microphones

Ακουστική