Νάρκισσος (βοτανική)

{{Ταξινομοπλαίσιο
| όνομα = Νάρκισσος
| εικόνα = Jonquils02 aug 2007.jpg
| λεζάντα_εικόνας = Νάρκισσος 
| πλάτος_εικόνας = 250px
| βασίλειο = Φυτά (Plantae)
| συνομοταξία =Αγγειόσπερμα (Magnoliophyta)
| ομοταξία = Μονοκοτυλήδονα (Liliopsida)
| τάξη = Ασπαραγώδη (Asparagales)
| οικογένεια = Αμαρυλλιδοειδή (Amaryllidaceae)
| γένος = Νάρκισσος (Narcissus)| genus_authority = L.
| subdivision_ranks = Υπογένη, Είδη
| subdivision = Δείτε κείμενο 
}}
Στη Βοτανική ο Νάρκισσος αποτελεί ιδιαίτερο γένος φυτών της οικογένειας των Αμαρυλλιδοειδών που περιλαμβάνει περί τα 40 είδη.

Είναι φυτά ποώδη, πολυετή και βολβόρριζα που απαντώνται στην Ευρώπη, Β. Αφρική και ΒΔ. Ασία. Καλλιεργούνται ως κοσμητικά για τα ωραία και εύοσμα άνθη τους καθώς και για το παραγόμενο εξ αυτών έλαιο που χρησιμοποιείται ευρύτατα στην αρωματοποιΐα. Πολλαπλασιάζονται με βολβούς που φυτεύονται νωρίς το Φθινόπωρο.

Στην Ελλάδα είναι γνωστά 6 είδη εκ των οποίων τα πλέον αξιόλογα είναι:
 ο Νάρκισσος ο κυπελλοφόρος, γνωστότερο με τα ονόματα ζαμπάκι, τσαμπάκι, μανουσάκι, ματσικόριδο, μιτσικόριδο ή βούτσινο που απαντάται σε πολλές ποικιλίες. Είναι ο κατ΄ εξοχήν Νάρκισσος των αρχαίων Ελλήνων από το οποίο και κατασκεύαζαν το «ναρκίσσινο μύρο». Αυτό το είδος φθάνει ύψος τα 40 εκατοστά ο δε ανθοφόρος κλώνος του φέρει δέσμη 8-10 άνθη λευκά με το ανώτερο σημείο της στεφάνης κιτρινωπό.
 ο Νάρκισσος ο ποιητικός (Narcisus poeticus) που φθάνει και αυτός σε ύψος τα 40 εκατοστά αλλά φέρει μόνο ένα άνθος λευκό με το άκρο της στεφάνης κόκκινο ή πορφυρό.
 ο Νάρκισσος ο όψιμος (Narcissus serotinus). Αυτός φθάνει σε ύψος μόλις 25 εκατοστά περίπου και φέρει μικρά και λευκά άνθη.

Από τα εξωτικά είδη του φυτού αυτού τα πλέον αξιόλογα είναι:
 ο Νάρκισσος ο εύοσμος (Narcissus odoratus) που φέρει μικρά κατά δέσμες άνθη, κίτρινου χρώματος.
 ο Νάρκισσος ο πολυανθής (Narcissus polyanthos) με μικρά λευκά άνθη και
 ο Νάρκισσος ο βουρλοειδής με πολύ εύωδη άνθη.

Σύγχρονη έρευνα

Στην έρευνα της σύγχρονης φαρμακευτικής, στην αναζήτηση των συστατικών του "ναρκίσσινου μύρου" που παρασκεύαζαν οι αρχαίοι Έλληνες διαπιστώθηκε ότι οι βολβοί του Νάρκισσου είναι τοξικοί. Το δε άρωμα του άνθους του σε κλειστό χώρο όταν είναι πολλά μαζί επιφέρουν χαύνωση (νάρκωση), έτσι επαληθεύεται πως το αρχαίο εκείνο μύρο πρέπει να ήταν φαρμακευτικό. Πρόσφατα όμως ανακαλύφθηκε ότι ο Νάρκισσος περιέχει γαλανθαμίνη χαρακτηριστική ουσία που θεραπεύει την άνοια. Στη Σκωτία σήμερα συνεχίζονται οι έρευνες αν αυτή η ουσία μπορεί να παραχθεί σε ποσότητα για τη θεραπεία της νόσου Αλτσχάιμερ. Και μάλλον τα αποτελέσματα πρέπει να είναι θετικά αφού ήδη κάποιο είδος του φυτού αυτού (μάλλον του βουρλοειδή) φέρει ήδη επίσημο όνομα Narcissus "Alois Alzheimer".
 Ο Νάρκισσος περιλαμβάνεται στους επίσημους πίνακες "Βοτάνων".

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

Αμαρυλλιδοειδή
Άνθη
Φαρμακευτικά φυτά
Δηλητηριώδη φυτά