Κατεύθυνση

Γενικά ο όρος κατεύθυνση χαρακτηρίζει μια ακολουθούμενη γραμμή. Το σημείο προς το οποίο κινείται κάποιος. Επίσης το ρήμα κατευθύνω προσδιορίζει μια ακολουθητέα γραμμή, και κατ΄ επέκταση διεύθυνση. Έτσι "κατευθυντήρια γραμμή" ονομάζεται η όποια ακολουθητέα γραμμή ή εκείνη που δικνύει την ακολουθητέα κατεύθυνση.

Τόσο στα μαθηματικά, όσο και στη Φυσική, η κατεύθυνση είναι το μέγεθος που προσδιορίζει τον προσανατολισμό. Η έννοια είναι σύνθετη και εμπεριέχει τις έννοιες της διεύθυνσης και της φοράς.

Σε κοινές εκφράσεις λαμβάνει την σημασία της επιδίωξης κάποιου σκοπού. Επιπρόσθετα στη Γεωγραφία και στη Ναυτιλία ο όρος αυτός είναι ιδιαίτερα σημαντικός τόσο για τον προσανατολισμό όσο και για τις μετακινήσεις. Εξ αυτού κρίνεται και ιδιαίτερα απαραίτητος στις διοπτεύσεις.

 θέση σημείου σε σχέση προς έτερο σημείο.

Για παράδειγμα αν ένα πλοίο βρίσκεται στον Ισημερινό και κινείται προς τον Βόρειο Πόλο τότε η κατεύθυνσή του χαρακτηρίζεται Βόρεια (North direction). Το αντίθετο αν κινηθεί προς τον Νότιο Πόλο η κατεύθυνσή του χαρακτηρίζεται νότια (South direction). Αν το ίδιο πλοίο την ώρα που κινείται προς Βορρά στρέψει προς τα δεξιά η κατεύθυνσή του τότε χαρακτηρίζεται ανατολική (East direction) και αντίθετα αν στρέψει αριστερά δυτική (West direction).

Στη ναυτιλία η κατεύθυνση εκφράζεται σε μοίρες (και σε πρώτα και δεύτερα αυτής) ή και σε ανεμορρόμβους - καιρούς παλαιότερα (π.χ. κατά σιρόκο, κατά γαρμπή) λαμβανομένης ως αρχή μέτρησης, τη κατεύθυνση του Βορρά ή της πλώρης του πλοίου. Οι κατευθύνσεις του Βορρά είναι:
 Ο Αληθής Βορράς (true north): Είναι η κατεύθυνση του Βορείου γεωγραφικού Πόλου την οποία για κάθε τόπο δεικνύει ο μεσημβρινός του ίδιου του τόπου. Συνηθίζεται ο Αληθής Βορράς να συμβολίζεται ως Βλ.
 Ο Μαγνητικός Βορράς (magnetic north): Είναι η κατεύθυνση που δεικνύει η μαγνητική βελόνη της πυξίδας, που επηρεάζεται μόνο από το γήινο μαγνητισμό της Γης, δηλαδή δεν επιδέχεται εξωγενείς παράγοντες απόκλισής της, (π.χ. βρίσκεται στη ξηρά ή εντός κιβωτίου) και έχει δηλαδή κατεύθυνση τον Βόρειο μαγνητικό Πόλο. Συνηθίζεται ο Μαγνητικός Βορράς να συμβολίζεται ως Βμ.
 Ο Βορράς πυξίδας (compass north): Είναι η κατεύθυνση που δεικνύει η βελόνη της πυξίδας επηρεαζόμενη τόσο από το γήινο μαγνητικό πεδίο όσο και από το μαγνητικό πεδίο του πλοίου στο οποίο και βρίσκεται η πυξίδα και τέλος
 Η Κατεύθυνση πλώρης του πλοίου που αντιπροσωπεύεται από το διαμήκες αυτού κατά γραμμή πλώρης - πρύμνης.

Οι δυνατές θέσεις των τριών κατευθύνσεων του Βορρά που μπορεί να βρεθούν μεταξύ τους είναι:
 Ο μαγνητικός Βορράς να είναι δεξιότερα του αληθούς, και ο Βορράς πυξίδας ακόμη δεξιότερα δηλαδή στη σχέση Βλ - Βμ - Βπ
 Το αντίθετο των προηγουμένων θέσεων, δηλαδή: Βπ - Βμ - Βλ, και
 Ο αληθής Βορράς να βρίσκεται ενδιάμεσα του μαγνητικού και του Βορρά πυξίδας, δηλαδή: Βμ - Βλ - Βπ.
Οι παραπάνω θέσεις λαμβάνονται υπόψη στην εύρεση της σύγχρονης απόκλισης ή παραλλαγής ή παρεκτροπής της μαγνητικής πυξίδας.

Δείτε επίσης 

 Γήινος μαγνητισμός
 Γεωγραφικές συντεταγμένες
 Διόπτευση
 Ανεμολόγιο

Στοιχειώδης γεωμετρία
Προσανατολισμός