Παύλος Μουτεσίδης

Ο Παύλος Μουτεσίδης (Pavlos Moutecidis) είναι Διεθνής Μαιτρ στη σύνθεση σκακιστικών προβλημάτων.

Βιογραφικά στοιχεία 
Ο Παύλος Μουτεσίδης γεννήθηκε στη Δράμα στις 11 Νοεμβρίου 1930. Σπούδασε πολιτικός μηχανικός στο Εθνικό Τεχνικό Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης και εργάστηκε στον κλάδο αυτό μέχρι τη συνταξιοδότησή του. Είναι έγγαμος, έχει τρεις θυγατέρες, και μένει τα τελευταία 50 χρόνια στη Θεσσαλονίκη. 

Έμαθε σκάκι σε ηλικία 10 ετών και γνώρισε τα σκακιστικά προβλήματα σε ηλικία 19 ετών από τις σκακιστικές στήλες των εφημερίδων που επιμελείτο ο Σπύρος Μπίκος. Όταν εγκαταστάθηκε στη Θεσσαλονίκη, βοηθήθηκε πάρα πολύ στα πρώτα βήματα από τον ακούραστο Τριαντάφυλλο Σιαπέρα, και άρχισε να συνθέτει το 1953 κυρίως Ορθόδοξα προβλήματα. Μετά από λίγο ενθουσιάστηκε με τα Αντίστροφα προβλήματα και για αρκετό καιρό συνέθετε μόνο αντίστροφα δυάρια. Αφού μελέτησε τα έργα των Ίλια Μίκαν (Ilja Mikan) και Γιάν Ρούσεκ (Jan Rusek), στράφηκε στα πολυκίνητα. Η αλληλογραφία του με τον Άλμπερτ Κνιστ (Albert Kniest) τον παρακίνησε να δημιουργήσει Μαξιμούμερ προβλήματα, και προς το τέλος της δεκαετίας ’70 με την επίδραση και καθοδήγηση του Ντιμίτριο Γουσόπουλο (Demetrio Gussopulo) προσχώρησε στον κόσμο των Βοηθητικών προβλημάτων. Στην περίοδο 1967 – 1975 δημοσίευσε πολλές επιτυχημένες συνθέσεις σε συνεργασία με τον Εβγκένι Σορόκιν (Evgeny Sorokin).

Έχει δημοσιεύσει περίπου 3000 προβλήματα και του απονεμήθηκε από τη FIDE ο τίτλος του Διεθνούς Μαιτρ (Internation Master) στη σύνθεση προβλημάτων το 1984. 

Θεωρεί τις απόψεις του για το καλό πρόβλημα μάλλον «παλαιομοδίτικες». Πέρα από την πρωτοτυπία, που γίνεται όλο και δυσκολότερα επιτεύξιμη, η οικονομία των κομματιών είναι πολύ σημαντική γι΄ αυτόν. Κατά τη γνώμη του, σε μια επιτυχημένη σύνθεση όλα τα κομμάτια πρέπει να χρησιμοποιούνται οργανικά (δηλαδή να έχουν περισσότερους από έναν ρόλους) και ίσως αυτός είναι ο λόγος που προτιμά τα πολυκίνητα προβλήματα που έχουν λίγα κομμάτια.

Για να τιμηθούν τα 75α γενέθλιά του, διοργανώθηκε το 2005 διεθνές τουρνουά σύνθεσης σκακιστικών προβλημάτων, με θέμα:
 Αντίστροφα από 8 μέχρι 20 κινήσεις. 
 Κατά τη λύση όλα τα κομμάτια, λευκά ή μαύρα κινούνται. 
 Ειδικά για τα λευκά, μπορούν να τρώγονται αντί να κινούνται.
στο οποίο συμμετείχαν 37 συνθέτες από 17 χώρες, με 86 προβλήματα.

Ένα πρόβλημα του Παύλου Μουτεσίδη 

Στα πολυκίνητα ίσως είναι σχετικά εύκολο να δει κανείς πώς δίνεται το ματ, αλλά υπάρχει σχεδόν πάντοτε ένα μικρό εμπόδιο που για να παραμεριστεί χρειάζεται να γίνει μια σειρά κινήσεων (πιθανώς επανειλημμένα). Στην πολύ καλή σύνθεση του Παύλου Μουτεσίδη δεν αρκεί η μία απειλή από τον Αθ8 που θα μπορούσε να δώσει σαχ από το γ3. Ας δούμε τη λύση:

Φάση 1η : Δοκιμή 1. Ιη4? (> 2. Αγ3#) ηxθ1=Β! (και ο ξεκαρφωμένος Ιζ1 μπορεί να αμυνθεί)

Φάση 2η : Κλειδί 1. Ρα3! (Ξεκαρφώνει ο λευκός βασιλιάς τον Ιβ4 και απειλεί 2. Ιγ2++)

1. ... Βζ8 (Ξανακαρφώνει η μαύρη βασίλισσα τον Ιβ4, και αυτό επαναλαμβάνεται...)

2. Ρβ3 Ββ8

3. Αβ7 Βxβ7

4. Ρα3 Βε7

5. Ρα4 Βθ4

6. Ιη4 (> 7. Αγ3# / Ιγ2#. Η κίνηση Ιη4, που απέτυχε ως δοκιμή, τώρα παίζεται με δύο απειλές, και τα μαύρα δεν μπορούν να αποκρούσουν και τις δύο. Το ταξίδι της μαύρης βασίλισσας, Βζ4 – ζ8 – β8 – β7 – ε7 – θ4, την ανάγκασε να περάσει πάνω από το κρίσιμο τετράγωνο η4, οπότε, μετά την κίνηση 6. Ιη4, η μαύρη βασίλισσα δεν κρατάει καρφωμένον τον Ιβ4).

Πηγές 
 Pavlos Moutecidis 75 Jubilee Tourney 2005-6, Greek Chess Composition Comitee, December 2006

Σκακιστικά προβλήματα