Μπλαγκόεβγκραντ

Το Μπλαγκόεβγκραντ (βουλγαρικά: Благоевград, ελληνικά: Άνω Τζουμαγιά) είναι πόλη της νοτιοδυτικής Βουλγαρίας, πρωτεύουσα της ομώνυμης επαρχίας. Μέχρι το 1950 ονομαζόταν Άνω Τζουμαγιά (βουλγαρικά: Горна Джумая), ως αντίστιξη στην Κάτω Τζουμαγιά, σημερινή Ηράκλεια Σερρών. Έχει πληθυσμό 70.881 κατοίκους (2012) και βρίσκεται στις όχθες του ποταμού Μπλαγκοεβγκράτσκα Μπίστριτσα.

Η πόλη είναι το οικονομικό και πολιτιστικό κέντρο της νοτιοδυτικής Βουλγαρίας. Βρίσκεται στην κοιλάδα του Ποταμού Στρυμόνα, στους πρόποδες των βουνών Ρίλα και Πιρίν, 100 χιλιόμετρα νότια από τη Σόφια, κοντά στα σύνορα με τη Βόρεια Μακεδονία. Το Μπλαγκόεβγκραντ διαθέτει ένα πεζοδρομημένο κέντρο με αρχιτεκτονική διατηρημένη του 19ου αιώνα, με πολλά εστιατόρια, καφέ και μπουτίκ. Η πόλη είναι αδελφοποιημένη με τη Θεσσαλονίκη και τις Σέρρες. Πήρε το όνομά της από τον μεγάλο Βούλγαρο κομμουνιστή Ντιμιτάρ Μπλαγκόεφ.

Το Μπλαγκόεβγκραντ διαθέτει δύο πανεπιστήμια, το Νοτιοδυτικό Πανεπιστήμιο Νέοφιτ Ρίλσκι και το Αμερικάνικο Πανεπιστήμιο της Βουλγαρίας. Η πόλη φιλοξενεί επίσης το «Εθνικό Ανθρωπιστικό Λύκειο Αγίων Κυρίλλου και Μεθοδίου», το πρώην Βουλγαρικό Γυμνάσιο Αρρένων της Θεσσαλονίκης, που μεταφέρθηκε από τη Θεσσαλονίκη στο Μπλαγκόεβγκραντ (τότε Άνω Τζουμαγιά) το 1913. Από τα αξιοθέατα στη γύρω περιοχή είναι το χιονοδρομικό κέντρο Μπόντροστ.

Ονομα
Το όνομα Μπλαγκόεβγκραντ είναι πρόσφατη κατασκευή από το Μπλαγκόεβ+τη Σλαβική κατάληξη -γκραντ, «πόλη του Μπλαγκόεβ». Το Μπλαγκόεβ είναι από το προσωπικό όνομα μπλαγκόι, από το μπλαγκ, «γλυκός - μεταφορικά καλός και ευγενικός». Πήρε το όνομά του από τον ιδρυτή του Βουλγαρικού Σοσιαλδημοκρατικού Εργατικού Κόμματος Ντιμιτάρ Μπλαγκόεφ, πρόσφυγα από τη Μακεδονία (Καστοριά).

Κλίμα
Το κλίμα είναι μεταβατικό ηπειρωτικό με έντονη Μεσογειακή επιρροή, λόγω των αερίων μαζών που εισρέουν από τη νότια κοιλάδα του ποταμού Στρυμόνα. Η πόλη προστατεύεται από τους ψυχρούς βόρειους ανέμους λόγω του φυσικού φράγματος των ψηλών βουνών του ορεινού όγκου της Ρίλα και του χωριού Μπέλο Πόλε. Τις ζεστές καλοκαιρινές μέρες η ορεινή αύρα κατεβαίνει από τη Ρίλα μέσω του ποταμού Μπίστριτσα φέρνοντας δροσερό αέρα. Οι άνεμοι είναι μέτριο - 1,6 μέτρα το δευτερόλεπτο. Λόγω των πολλών ορεινών δασών γύρω από την πόλη και της απουσίας βιομηχανικής ρύπανσης ο αέρας στο Μπλαγκόεβγκραντ είναι καθαρός. Οι χειμώνες είναι ήπιοι, σύντομοι και χαρακτηρίζονται από λίγη ή καθόλου χιονόπτωση. Η μέση θερμοκρασία του Ιανουαρίου είναι 0,6 °C. Τα καλοκαίρια είναι μακρά και ξηρά με λίγες βροχοπτώσεις. Η μέση θερμοκρασία Ιουλίου και Αυγούστου είναι 24 °C και η μέγιστη θερμοκρασία που έχει μετρηθεί στο Μπλαγκόεβγκραντ είναι 44,6 °C. Η μέση ετήσια θερμοκρασία είναι γύρω στους 13 °C.

Ιστορία

Ένας αρχαίος Θρακικός οικισμός ονόματι Σκαπτόπαρα («αγορά» στα Θρακικά) εμφανίσθηκε στην περιοχή γύρω στα 300 π.Χ. και καταλήφθηκε αργότερα από τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία. Ο οικισμός ήταν γνωστός για τις ιαματικές πηγές στη γύρω περιοχή. Αν και η ιστορία του οικισμού το Μεσαίωνα είναι άγνωστη, κατά την Οθωμανική κυριαρχία έγινε πόλη με Μουσουλμανική πλειοψηφία, ονόματι Τσούμα-ι Μπάλα, που σημαίνει Άνω Τζούμα στα Περσικά και στα Οθωμανικά Τουρκικά. Μία Βουλγαρική συνοικία ονόματι Βαρόσια, σχηματίστηκε κατά τη Βουλγαρική Εθνική Αναγέννηση, με πολλά από τα χαρακτηριστικά της σπίτια και την Εκκλησία των Εισοδίων της Θεοτόκου από το 1844, να διατηρούνται μέχρι σήμερα. To 1866 ιδρύθηκε ένα σιταλίστε (κοινοτικό κέντρο) και οι Βαλκανικοί πόλεμοι, 1912-1913, οδήγησαν στην απελευθέρωση της περιοχής από την Οθωμανική κυριαρχία και την ενσωμάτωσή της στο Βουλγαρικό κράτος. Πριν από τους Βαλκανικούς Πολέμους η Τσούμα-ι Μπάλα υπαγόταν ως καζάς στο σαντζάκι των Σερρών του βιλαετίου της Θεσσαλονίκης.

Το 1900 σύμφωνα με το Βασίλ Κάντσωφ (Βούλγαρος γεωγράφος, εθνογράφος και πολιτικός) ο πληθυσμός της πόλης αριθμούσε 6440 κατοίκους, από τους οποίους 1250 Βούλγαροι, 4500 Τούρκοι, 250 Βλάχοι, 200 Τσιγγάνοι, 180 Εβραίοι και 60 Έλληνες. Την περίοδο αυτή οι περισσότεροι Τούρκοι ζούσαν στην πόλη και οι Βούλγαροι στα γύρω χωριά. Τις επόμενες δεκαετίες πολλοί πρόσφυγες από την Ελληνική και τη Γιουγκοσλαβική Μακεδονία έφθασαν στην πόλη, τότε γνωστή ως Γκόρνα Τζουμαγιά (μερική μετάφραση του Οθωμανικού ονόματος), που συνέχισε να αυξάνει σε μέγεθος και σημασία. Το όνομα Γκόρνα Τζουμαγιά («Ανω Τζουμαγιά») αντιπαραβάλλει την πόλη στην Ντόλνα Τζουμαγιά («Κάτω Τζουμαγιά») στα νότια, που σήμερα λέγεται Ηράκλεια στο Νομό Σερρών.

Η πόλη μετονομάστηκε σε Μπλαγκόεβγκραντ το 1950.

Οικονομία

Λόγω του μεγάλου αριθμού φοιτητών (εν μέρει χάρη στο Νοτιοδυτικό Πανεπιστήμιο και το Αμερικανικό Πανεπιστήμιο της πόλης,) της θέσης-σταυροδρόμι της, της φύσης και πολλών κοινωνικών παραγόντων η πόλη έχει σχετικά καλά αναπτυγμένη οικονομία. Υπάρχουν πολλά καταστήματα ρούχων, καφέ και εστιατόρια. Η επαρχία έχει την πέμπτη μεγαλύτερη οικονομία, ως μερίδιο του ΑΕΠ, μετά τις επαρχίες Σόφιας, Βάρνας, Φιλιππούπολης και Μπουργκάς. Ο αριθμός των καταγεγραμμένων ανέργων είναι λίγο κάτω από 10%, λιγότερο από το μέσο της χώρας.

Σημαντικές βιομηχανίες. 1. Τροφίμων και καπνού - Ζωικών προϊόντων, φρούρων, λαχανικών, καπνού και ποτών. 2. Υφασμάτων - Ξένοι επενδυτές έχουν συμβάλει στην ανάπτυξη πολλών επιχειρήσεων που παράγουν έτοιμα ρούχα. 3. Ξύλου και επίπλου - Η εύκολη πρόσβαση σε τοπικούς πόρους δίνει προοπτικές στον κλάδο για ανάπτυξη. Υπάρχουν ανοικτές αγορές του εξωτερικού για έπιπλα, πράγμα που αυξάνει το ενδιαφέρον των ξένων επενδυτών. 4. Σιδήρου και μηχανημάτων - Επιχειρήσεις που ειδικεύονται κυρίως στην παραγωγή μεταλλικών κατασκευών και εξαρτημάτων. Παράγονται επίσης αδιο-ηλεκτρονικές συσκευές και άλλα εξαρτήματα ηλεκτρονικών επικοινωνιών. 5. Δομικών υλικών - Τα χαρακτηριστικά του εδάφους είναι κατάλληλα για την εξαγωγή ορισμένων ορυκτών, που χρησιμοποιούνται στις κατασκευές. Μάρμαρα εξορύσσονται σε πολλές θέσεις των δήμων Σαντάνσκι, Κόπριβλεν, Πετριτσίου και Στρούμιανης. 6. Αλλες - Τουρισμού, φαρμάκων, πλαστικών, χαρτιού, υποδημάτων.

Κατασκευές
Η πόλη είναι πολύ ελκυστική για επενδυτές, ντόπιους και ξένους. Δεν είναι τυχαίο ότι το Μπλαγκοεβγκραντ είναι τρίτη πόλη στη Βουλγαρία σε έκδοση οικοδομικών αδειών. Το αναπτύσσεται και τείνει να απορροφήσει τα χωριά Ελένοβο και Στρούμσκο. Πρόσφατα έγινε μια μεγάλη ανάπλαση του δημοτικού πάρκου και μια νέα γέφυρα, ενώ μόλις ολοκληρώθηκε η Αγορά Σεργκίνιγια, ένα σύγχρονο εμπορικό κέντρο.

Πληθυσμός
 
Σύμφωνα με τα στοιχεία της τελευταίας απογραφής του 2011 τα άτομα που δήλωσαν την εθνική τους ταυτότητα κατανέμονταν ως εξής:

 Βούλγαροι: 62.674 (95,6%)
 Ρομά: 1.813 (2,8%)
Τούρκοι: 123 (0,2%)
Αλλοι: 684 (1,0%)
Απροσδιόριστοι: 271 (0,4%)
Μη δηλώσαντες: 5.316 (7,5%)
Σύνολο: 70.881

Το Μπλαγκόεβγκραντ έχει δώσει στη Βουλγαρία και διεθνώς ποδοδφαιρικά ταλέντα, όπως ο Ντίμιταρ Μπερμπάτοφ.

Αδελφοποιήσεις

Κύρια αξιοθέατα
 Δραματικό Θέατρο «Ν.Βαπτσάροφ»
 Ιστορικό Μουσείο
 Οπερα
 Ιστορική Οικία-Μουσείο «Γκεόργκι Ισμίρλιεφ»
 Συνοικία Αναγέννησης «Βαρόσια»
 Πάρκο «Μπατσίνοβο»
 Πάρκο «Σκαπτόπαρα»
 Υδάτινο Πάρκο
 Ζωολογικός Κήπος

Παραπομπές 

Πόλεις της Βουλγαρίας
Επαρχία Μπλαγκόεβγκραντ