Καραβέλα

Η Καραβέλα ήταν παλιό ιστιοφόρο πλοίο, περισσότερο ακτοπλοϊκό και στη συνέχεια εξερευνητικό, του 13ου αιώνα με εκτόπισμα περίπου 70 τόνων, που στους επόμενους δύο αιώνες εξελίχθηκε σε 200 τόνους.

Η Καραβέλα έφερε συνήθως τρεις ιστούς, με τον μεσαίο μεγαλύτερο, στους οποίους έφερε τρία ιστία τετράγωνα είτε λατίνια (τριγωνικά), είτε ανάμικτα, καθώς επίσης και ένα τετράγωνο ιστίο, το λεγόμενο "τσιβαδέρα" (έναντι του ελληνικού αρτέμωνα) στον πρόβολο, τον πλάγιο πλωριό ιστό (κοινώς μπαστούνι).

Τα σκάφη αυτά ήταν σχετικά πλατιά, είχαν πολλούς χώρους αποθηκευτικούς και έφεραν λίγα πανιά, που μπορούσε να τα χειριστεί και ολιγομελές πλήρωμα. Αυτά είχαν ως συνέπεια να τα προτιμήσουν οι θαλασσοπόροι στις εξερευνήσεις τους, όπως ο Βάσκο ντα Γκάμα, ο Ζακ Καρτιέ, αλλά και ο Χριστόφορος Κολόμβος, του οποίου δύο από τα τρία πλοία του, τα "Νίνια" και "Πίντα", με τα οποία απέπλευσε στις 3 Αυγούστου 1492, ήταν καραβέλες.

Όταν το 1893 αποφασίσθηκε από την Ισπανία ο πανηγυρισμός της 400στής επετείου του ιστορικού εκείνου απόπλου του Κολόμβου, που συνέπιπτε με την διεθνή έκθεση του Σικάγου, ο Ισπανός αρχιναυπηγός Λεοπόλδος Ουίλκε ναυπήγησε στο Καράκα πανομοιότυπο πλοίο της ναυαρχίδας του Κολόμβου, της οποίας τα σχήματα τόσο των παρισάλων όσο και των εγκαρσίων τομών καταρτίσθηκαν βάσει όλων των μέχρι τότε σωζόμενων πηγών. Της αναπαρασταθείσας αυτής καραβέλας πρότυπα υπό κλίμακα κατατέθηκαν στο "Musée de la Marine" του Παρισιού καθώς και στο "Μουσείο Βικτωρίας και Αλβέρτου" στο Κένσιγκτον του Λονδίνου.

Βάσει αυτών των προτύπων οι διαστάσεις (σε πόδια) που είχαν οι εξερευνητικές καραβέλες ήταν: μήκος τρόπιδας 60,68΄ , ολικό μήκος 93΄, μέγιστο πλάτος 25,78΄ (περίπου 1/4 του μήκους), έμφορτο εκτόπισμα 233 τόνους και βάρος έρματος 90 τόνοι. Μετά την καθέλκυση, το πλοίο επανδρώθηκε με πλήρωμα εκ του ισπανικού Βασιλικού Ναυτικού υπό κυβερνήτη τον πλοίαρχο Βίκτωρα Κόνκας, τον μετέπειτα ήρωα, "κυβερνήτη σημαίας", του ναυάρχου Θερβέρα, στη ναυμαχία του Σαντιάγο. Έτσι απέπλευσε την αυτή ημέρα που είχε ξεκινήσει ο Κολόμβος, από τον ίδιο λιμένα, με προορισμό το Σαν Σαλβαδόρ και ακολουθώντας τα στίγματα εκείνου, η σύγχρονη καραβέλα χρειάστηκε 36 ημέρες με συνεχείς και αρκετά επικίνδυνους προνευστασμούς (σκαμπανεβάσματα), με μέγιστη ταχύτητα 6,5 κόμβους, αντί των 35 ημερών που είχε κάνει ο Κολόμβος, χωρίς εκείνος ν΄ αναφέρει τέτοιες υπερβολικές κοπώσεις που αντιμετώπισε η νεότερη καραβέλα.

Ιστιοφόρα
Ναυτική ιστορία