Μιχαήλ Β΄ Κουρκούας

Ο Μιχαήλ Β΄ Κουρκούας (ή Οξείτης) ήταν Πατριάρχης Κωνσταντινούπολης κατά την περίοδο μεταξύ Ιουλίου 1143 και Μαρτίου 1146.

Στις αρχές του 1143, ο Πατριάρχης Λέοντας και ο Αυτοκράτορας Ιωάννης Β΄ Κομνηνός απεβίωσαν με διαφορά ολίγων μηνών ο ένας από τον άλλον, φέρνοντας μία ταραχώδη περίοδο στην Βυζαντινή Εκκλησία. Ο ορισθείς διάδοχος του Ιωάννη, ο γιος του, Μανουήλ Α΄ Κομνηνός, αφίχθη στην Κωνσταντινούπολη στις 27 Ιουνίου 1143 από την Κιλικία, όπου ο πατέρας του είχε αποβιώσει. Προκειμένου να διασφαλίσει πλήρως την θέση του ως αυτοκράτορας, ο Μανουήλ όφειλε να προετοιμάσει την τελετή στέψης του. Ωστόσο, για να γίνει κάτι τέτοιο δυνατό, έπρεπε πρώτα να ορίσει νέο Πατριάρχη. Η επιλογή του ήταν ο ηγούμενος της μονής Αρχαγγέλου Μιχαήλ της Οξειάς, Μιχαήλ Κουρκούας.

Ο Μιχαήλ μόναζε εκεί από νεαρή ηλικία. Αγαπούσε τον μοναχικό βίο, είχε μια κάποια παιδεία, αλλά πασίγνωστος ήταν για τις αρετές και το ήθος του. Η στέψη του νέου Αυτοκράτορα δεν έλαβε χώρα παρά μονάχα στις 28 Νοεμβρίου 1143, καθώς ο Μιχαήλ απειλούσε να παραιτηθεί για άγνωστους λόγους.

Στην διάρκεια της πατριαρχίας του, ο Μιχαήλ είχε να ασχοληθεί με την ιδιαίτερου πολιτικού χαρακτήρα δίκη ενός μοναχού με το όνομα Νήφων. Στις 22 Φεβρουαρίου 1144, ενδεκαμελής Σύνοδος υπό τον Μιχαήλ καταδίκασε τον Νήφωνα για την υποστήριξή του σε δύο Καππαδόκες επισκόπους, οι οποίοι κατηγορούνταν ως αιρετικοί και αργότερα αποδείχθηκαν ένοχοι για βογομιλιτικές πρακτικές. Αυτό το γεγονός τον οδήγησε στο να χάσει την στήριξη των Ορθόδοξων πιστών.

Ο Μιχαήλ Β΄, μετανιωμένος που εγκατέλειψε την «ησυχία» του μοναχικού βίου για τον πατριαρχικό θρόνο και πιθανότατα απογοητευμένος από τη συμπεριφορά του αυτοκράτορα, παραιτήθηκε τον Μάρτιο του 1146 και επέστρεψε στο μοναστήρι της Οξειάς.

Σώζεται έργο του υπό τον τίτλο «Κατήχησις περί της εν τετράδι και παρασκευή νηστείας».

Υποσημειώσεις και παραπομπές

Υποσημειώσεις

Παραπομπές

Πηγές
 

Πατριάρχες Κωνσταντινουπόλεως
Οικογένεια Κουρκούα
Βυζαντινοί του 12ου αιώνα
Επίσκοποι του 12ου αιώνα