Ντήτριχ Μπουξτεχούντε

Ο Ντήτριχ Μπουξτεχούντε (Dietrich Buxtehude, 1637 – 9 Μαΐου 1707) ήταν Δανός οργανίστας και συνθέτης της μπαρόκ περιόδου. Τα έργα του για όργανο αποτελούν σημαντικό μέρος του βασικού ρεπερτορίου του οργάνου και εκτελούνται συχνά σε ρεσιτάλ και λειτουργίες. Συνέθεσε σε μία ευρεία ποικιλία φωνητικών και οργανικών ιδιωμάτων και το ύφος του επηρέασε έντονα πολλούς συνθέτες, μεταξύ των οποίων τον Γιόχαν Σεμπάστιαν Μπαχ και τον Γκούσταβ Μάλερ. Σήμερα, ο Μπουξτεχούντε θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους συνθέτες του μέσου μπαρόκ στη Γερμανία.

Βιογραφία

Πρώιμα Χρόνια στη Δανία 

Θεωρείται ότι γεννήθηκε με το όνομα Diderich Buxtehude.Οι γονείς του ήταν ο Johannes (Hans Jensen) Buxtehude και ο Helle Jespersdatter. Ο πατέρας του προήλθε από την Oldesloe στο δουκάτο του Holstein, το οποίο ήταν εκείνη την εποχή μέρος των δανέζικων κτήσεων στη Βόρεια Γερμανία. Οι μελετητές αμφισβητούν τόσο το έτος όσο και τη χώρα της γέννησης του Ντήτριχ, αν και οι περισσότεροι τώρα δέχονται ότι γεννήθηκε το 1637 στο Χέλσινγκμποργκ, στη Σκάνια, τότε κτήση της Δανίας (αλλά τώρα περιοχή της Σουηδίας). Η νεκρολογία του έγραφε ότι «αναγνώρισε τη Δανία ως την πατρίδα του, από όπου έφτασε στην περιοχή μας, έζησε περίπου 70 χρόνια»,. Άλλοι, ωστόσο, ισχυρίζονται ότι γεννήθηκε στην Oldesloe.Αργότερα στη ζωή του εκγερμάνισε το όνομά του και άρχισε να υπογράφει ως Ντήτριχ Μπουξτεχούντε.

Ο πατέρας του, Ιωάννης Μπουξτεχούντε, ήταν ο οργανίστας στην εκκλησία του Αγίου Όλαφ στο Χέλσινγκορ. Ο Ντήτριχ εργάστηκε ως οργανίστας, πρώτα στο Χέλσινγκμποργκ (1657-1658), και στη συνέχεια στο Χέλσινγκορ (1660-1668). Η Αγία Μαρία στο Χέλσινγκορ είναι η μοναδική εκκλησία στην οποία εργάστηκε ο Μπουξτεχούντε που έχει ακόμα το όργανο στην αρχική του θέση.

Λύμπεκ: Μαρίενκιρχε 

Η τελευταία θέση του Buxtehude, από το 1668, βρισκόταν στο Μαρίενκίρχε του Λύμπεκ, το οποίο είχε δύο όργανα, ένα μεγάλο για μεγάλες λειτουργίες και ένα μικρό για τις προσκυνήσεις και τις κηδείες. Εκεί πέτυχε τον Franz Tunder και ακολούθησε σε πολλά από τα βήματα του τον προκάτοχού του. Παντρεύτηκε την κόρη του Tunder Άννα Μαργκαρέτα το 1668 - δεν ήταν ασυνήθιστη πρακτική να παντρευτεί κάποιος την κόρη του προκατόχου του στη δουλειά του. Ο Μπουξτεχούντε και η Άννα Μαργκαρέτα απέκτησαν επτά κόρες που βαφτίστηκαν στη Μαρίενκίρχε. Ωστόσο, η πρώτη κόρη του πέθανε στη βρεφική ηλικία. Μετά την αποχώρησή του ως οργανίστας στην Εκκλησία του Αγίου Όλαφ, ο πατέρας του μετακόμισε με την οικογένεια στο Λύμπεκ το 1673 και πέθανε ένα χρόνο αργότερα. Ο Ντήτριχ συνέθεσε την κηδεία του. Ο αδελφός του Ντήτριχ ο Πέτερ,κουρέας, ήλθε να ζήσει μαζί τους το 1677.

Η θέση του στην ελεύθερη αυτοκρατορική πόλη του Λύμπεκ του έδωσε σημαντικό περιθώριο στη μουσική σταδιοδρομία του και η αυτονομία του ήταν ένα πρότυπο για τις σταδιοδρομίες των μεταγενέστερων μπαρόκ συνθετών όπως ο Χάντελ, ο Μάτεσον, ο Τέλεμαν και ο Γιόχαν Σεμπάστιαν Μπαχ. Το 1673 διοργάνωσε μια σειρά από βραδινές μουσικές παραστάσεις που ξεκίνησαν αρχικά από τον Tunder, γνωστές ως Abendmusik, οι οποίες προσέλκυσαν μουσικούς από διάφορα μέρη και παρέμειναν χαρακτηριστικές της εκκλησίας μέχρι το 1810. Το 1703, οι Χάντελ και Μάτεσον ταξίδεψαν για να συναντήσουν τον Μπουξτεχούντε, τότε ηλικιωμένο και έτοιμο να συνταξιοδοτηθεί. Προσέφερε τη θέση του στο Λύμπεκ σε έναν από αυτούς, αλλά ανέφερε ότι ο οργανίστας που αναλάμβανε έπρεπε να παντρευτεί την μεγαλύτερη κόρη του, Άννα Μαργκαρέτα. Τόσο ο Χάντελ όσο και ο Μάτεσον απέρριψαν την προσφορά και αναχώρησαν την ημέρα μετά την άφιξή τους. Το 1705, J.S. Ο Μπάχ, τότε 20 χρονών, περπάτησε από το Άρνσταντ στο Λύμπεκ, μια απόσταση πάνω από 400 χιλιόμετρα (250 μίλια), και παρέμεινε σχεδόν τρεις μήνες για να ακούσει τα Abendmusik, να συναντήσει τον κορυφαίο οργανίστα του Λύμπεκ, να τον ακούσει να παίζει και, όπως εξήγησε ο Μπαχ, «να κατανοήσει την τέχνη του». Εκτός από τα μουσικά του καθήκοντα, ο Μπουξτεχούντε όπως και ο προκάτοχός του Tunder, υπηρέτησε ως θησαυροφύλακας της εκκλησίας.

Επίδραση και Κληρονομιά 
Αν και πάνω από 100 φωνητικές συνθέσεις του Buxtehude επιβιώνουν, πολύ λίγες από αυτές συμπεριλήφθηκαν στις σημαντικές συλλογές γερμανικών χειρογράφων της εποχής, και μέχρι τις αρχές του εικοστού αιώνα, ο Μπουξτεχούντε θεωρήθηκε κυρίως ως συνθέτης πληκτροφόρων. Η επιβιώσασα εκκλησιαστική μουσική του επναινείται για την υψηλή μουσική της αξία αλλά όχι για τα προοδευτικά της στοιχεία.

Παραπομπές 

Δανοί συνθέτες
Συνθέτες του Μπαρόκ
Γερμανοί συνθέτες κλασικής μουσικής