Ακρωτήρι Κύπρου (κοινότητα)

Το Ακρωτήρι είναι κοινότητα της επαρχίας Λεμεσού στην Κύπρο. Ολόκληρο το έδαφος της κοινότητας βρίσκεται στις Βρετανικές στρατιωτικές βάσεις της Κύπρου, δηλαδή ανήκει στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Τοποθεσία 
Το Ακρωτήρι βρίσκεται στο δυτικό μέρος της Χερσονήσου Ακρωτηρίου. Βρίσκεται στα νοτιοδυτικά της Αλυκής Λεμεσού. Είναι τοποθετημένο μεταξύ του Ακρωτηρίου Ζευγάρι και του Ακρωτηρίου Γάτας. Ανατολικά, νότια και δυτικά βρέχεται από τη Μεσόγειο Θάλασσα. Στα νότια συνορεύει με το Κολόσσι και την Επισκοπή και στα νοτιανατολικά με τον Ασώματο.

Φυσικό περιβάλλον 
Το φυσικό περιβάλλον της περιοχής είναι πολύ σημαντικό. Αρχικά, περιλαμβάνει ακρογιαλιές οι οποίες έμειναν αναλλοίωτες από ανθρώπινη παρέμβαση. Πιο γνωστή είναι η παραλία του Λέιντις Μάιλ. Επίσης, στην περιοχή υπάρχει η Αλυκή Λεμεσού η οποία αποτελεί σταθμός για αποδημητικά πουλιά, όπως τα φλαμίγκο. 

Η χερσόνησος του Ακρωτηρίου έχει κηρυχθεί ως Σημαντική Περιοχή για τα Πουλιά από τον οργανισμός BirdLife International. Στη χερσόνησο έχουν αυτήν έχουν καταγραφεί τα 260 από τα 370 είδη πουλιών της Κύπρου. Η χερσόνησος καλύπτεται από αρκετές διεθνείς αυμβάσεις, όπως:

 η Σύμβαση της Βέρνης για τη διατήρηση της άγριας ζωής και των φυσικών οικοτόπων, 
 η Σύμβαση της Βόννης για τη διατήρηση των αποδημητικών ειδών της άγριας πανίδας 
 η Σύμβαση της Βαρκελώνης για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος και των παράκτιων περιοχών της Μεσογείου.

Η μεγαλύτερη έκταση της περιοχής του Ακρωτηρίου είναι ακαλλιέργητη. Στις καλλιεργήσιμες εκτάσεις υπάρχουν εσπεριδοειδή, σιτηρά, βίκοι, ελιές και αμπέλια.

Όσο αφορά την πανίδα της περιοχής, στο Ακρωτήρι γεννούν οι πράσινες χελώνες και οι χελώνες καρέτα-καρέτα. Επίσης, έχουν καταγραφεί διάφορα είδη θηλαστικών όπως φώκιες, δελφίνια και νυχτερίδες. Ακόμη, υπάρχουν εκατοντάδες είδη εντόμων και εννέα ενδημικά είδη σαλιγκαριών.

Ιστορία 
Η περιοχή του Ακρωτηρίου κατοικείται από τα αρχαία χρόνια. Η τοποθεσία Αετόκρεμμος της περιοχής ήταν πρώτη τοποθεσία της Κύπρου που κατοικήθηκε από ανθρώπους κατά την προνεολιθική εποχή. Οι πρώτοι αυτοί κάτοικοι τρέφονταν από νάνους ιπποπόταμους, πυγμαίους ελέφαντες και άλλα ζώα, απολιθώματα των οποίων ανακαλύφθηκαν στην περιοχή. Η περιοχή συνέχισε να κατοικείται και στις επόμενες εποχές (ελληνιστική, ρωμαϊκή, βυζαντινή).

Στη σύγχρονη εποχή, η περιοχή του Ακρωτηρίου δόθηκε στο Ηνωμένο Βασίλειο το 1960 για δημιουργία στρατιωτικής βάσης (Δυτική Περιοχή Κυρίαρχων Βάσεων) στα πλαίσια των συμφωνιών Ζυρίχης-Λονδίνου, με τις οποίες η Κύπρος απέκτησε την ανεξαρτησία της. Σύμφωνα με την συμφωνία, οι κάτοικοι του χωριού θα αποζημιώνονταν από το Ηνωμένο Βασίλειο και θα εγκατέλειπαν το χωριό. Ωστόσο, θα είχαν το δικαίωμα να διαμένουν στην περιοχή 28 ημέρες το χρόνο, ώστε να καλλιεργούν τη γη τους. Πράγματι, οι κάτοικοι πήραν την αποζημίωση τους και έφυγαν από το χωριό. Χρησιμοποιώντας το δικαίωμα παραμονής 28 ημερών σε αυτό, επέστρεψαν αλλά δεν έφυγαν από τα σπίτια τους, παρά τις προσπάθειες του βρετανικού στρατού. Το 1995 οι Βρετανικές Βάσεις αναγνώρισαν επίσημα το χωριό.

Ιεροί ναοί 
Στην κοινότητα υπάρχουν οι εξής ιεροί ναοί:

 Εκκλησία Τιμίου Σταυρού. Βρίσκεται στο κέντρο του χωριού. Κτίστηκες στις αρχές του 20ου αιώνα.
 Μοναστήρι Αγίου Νικολάου των Γατών. Είναι το παλαιότερο μοναστήρι της Κύπρου. Σύμφωνα με την παράδοση, κατασκευάστηκε από την Αγία Ελένη τον 4ο αιώνα μ.Χ. Είναι από τα πιο γνωστά μοναστήρια της Κύπρου.
 Ξωκλήσι Αγίου Γεωργίου. Είναι κτίσμα του 17ου αιώνα μ.Χ.
 Ξωκλήσι Αγίου Δημητριανού.

Πληθυσμός 
Σύμφωνα με τις απογραφές πληθυσμού που πραγματοποιήθηκαν στην Κύπρο, ο πληθυσμός του χωριού αυξάνεται συνεχώς τις τελευταίες δεκαετίες. Σε αυτό βοήθησε και η εργοδότηση κατοίκων της περιοχής στις βρετανικές βάσεις. Ο πίνακας που ακολουθεί παρουσιάζει τον πληθυσμό του Ακρωτηρίου όπως καταγράφηκε στις απογραφές πληθυσμού που έγιναν στην Κύπρο. Ο πληθυσμός αφορά τους κατοίκους του χωριού και όχι τους Βρετανούς στρατιώτες και στρατιωτικούς και άλλο προσωπικό που διαμένουν στη Βάση Ακρωτηρίου.

Παραπομπές

Πηγές

Βιβλιογραφία

Εξωτερικοί συνδέσμοι 

Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ακρωτηρίου

Κοινότητες της Επαρχίας Λεμεσού
Γεωγραφία του Ακρωτηρίου και Δεκέλειας