Ελένη Βιτάλη

Η Ελένη Βιτάλη (πραγματικό όνομα: Ελένη Λαβίδα) (Αθήνα, 13 Σεπτεμβρίου 1954) είναι Ελληνίδα τραγουδίστρια και ερμηνεύτρια της δημοτικής, λαϊκής και ελαφρολαϊκής μουσικής. Είναι μια από τις πιο γνωστές τραγουδίστριες του χώρου.

Καριέρα 
Γεννήθηκε στην Αθήνα στις 19 Σεπτεμβρίου του 1954 μέσα σε μουσική οικογένεια και μεγάλωσε ταξιδεύοντας από παιδί σε όλη την επικράτεια. Η οικογένειά της είναι ρομά καταγωγής. Ο πατέρας της Τάκης (Δημήτρης) Λαβίδας έπαιζε σαντούρι και η μητέρα της Λούση (Χαρίκλεια) Καραγεωργίου ήταν τραγουδίστρια σε πανηγύρια. Έτσι, από μικρή μπαίνει και η ίδια στο χώρο των πανηγυριών, παρέα με τσιγγάνους μουσικούς και δημοτικούς οργανοπαίκτες. Αξιοσημείωτο στοιχείο είναι ότι ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 1950 το μπουζούκι είχε αρχίσει να διαδέχεται το σαντούρι.

Συνέπεια αυτών είναι η πολυσχιδής μουσική προσωπικότητα που είχε όταν αποφάσισε να λάβει μέρος στο φεστιβάλ τραγουδιού Θεσσαλονίκης (με το τραγούδι Χωρίς δεκάρα) και να μπει στο χώρο της δισκογραφίας. Κάνει την πρώτη δισκογραφική της εμφάνιση το 1973, στο πλευρό της Σωτηρίας Μπέλλου («Δεν περισσεύει υπομονή» Α. Κουνάδη-Β. Γκούφα), και με το «Αϊ γαρούφαλό μου» ως καθοριστικό στοιχείο στην ταυτότητά της (και την παράλληλη συμμετοχή στο Φεστιβάλ με τον «Μανωλιό») γίνεται αμέσως γνωστή. Με το ξεκίνημά της, η Βιτάλη φανερώνει το βασικό χαρακτηριστικό, που θα καθορίσει, εξ αρχής, την πορεία της: την συνύπαρξη εντός της, δύο κόσμων, συμπληρωματικών αλλά και συχνά αντιφατικών. Χαρακτηριστική είναι η μεγάλη έκταση και η χροιά της φωνής της.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, δραστηριοποιείται στο λαϊκό τραγούδι συνεργαζόμενη με τους καλύτερους του είδους (Χρήστος Νικολόπουλος, Τ. Σούκας κ.ά.). Ταυτόχρονα συμμετέχει σε δουλειές έντεχνων συνθετών (Μίκης Θεοδωράκης, Σταμάτης Σπανουδάκης, Νότης Μαυρουδής, Σπύρος Σαμοΐλης, Διονύσης Σαββόπουλος, Γιώργος Ανδρέου, Αντώνης Μιτζέλος, Σταμάτης Κραουνάκης, Γιώργος Σταυριανός, Νίκος Πορτοκάλογλου κ.ά.) και ηχογραφεί επανεκτελέσεις ρεμπέτικων, παλιών λαϊκών και δημοτικών.
 
Το 1989 ηχογραφεί το «Απέναντι Μπαλκόνι» και το 1993 το «Ποιος φοβάται τη Βιρτζίνια Γουλφ» σε δικούς της στίχους και μουσική μπαίνοντας σε μια περίοδο ωριμότητας, που εν έτει 2000 με το άλμπουμ «Προσκήνιο» ανακεφαλαιώνεται.

Έχει κάνει πολλές εμφανίσεις σε ολόκληρη την Ελλάδα και την Κύπρο, ενώ από τα πρώτα χρόνια της πορείας της κάνει συναυλίες στο εξωτερικό τραγουδώντας για τον απόδημο ελληνισμό. Το 1975 παντρεύτηκε το μουσικό Βαγγέλη Ξύδη και το 1976 γέννησε τον γιο τους Νίκο Ξύδη, γνωστό τραγουδοποιό και παραγωγό της ελληνικής μουσικής και δισκογραφίας.

Το τραγούδι της με τίτλο "Κλαίει μια καρδιά" ντύνει τους τίτλους αρχής της σειράς Δίδυμα Φεγγάρια του ANT1.

Δισκογραφία 

1973 Δεν περισσεύει υπομονή
1973 Ο Γιακουμής ένα μουλάρι στην οδό Σταδίου
1974 18 Λιανοτράγουδα της πικρής πατρίδας
1974 Ρόδα είναι και γυρίζει
1974 Του έρωτα τ'αντάρτη
1974 Βάστα καρδιά
1974 13ο Φεστιβάλ Ελληνικού Τραγουδιού
1974 Εκείνη τη νύχτα
1975 Παραλογές
1975 Η κυρά των αμπελιών
1975 Ελένη Βιτάλη
1976 Τσαντιράκι
1977 Θεοδωράκης με αγάπη
1978 Η ρεζέρβα
1979 Άιντε και φύγαμε
1980 Δημοτικά
1981 Πού θα τη βρούμε σήμερα
1981 Τα Δημοτικά της Ελένης Βιτάλη
1982 Τα ωραιότερα τραγούδια της
1982 Κύριε των δυνάμεων
1982 Παίξε Χρήστο επειγόντως
1982 Ο ήλιος ο ηλιάτορας
1983 Βάρα μου το ντέφι
1983 Ο τραγουδιστής
1984 Ξαφνικός έρωτας
1984 Χορέψτε γιατί χανόμαστε
1984 Πάντα τέτοια
1984 Και μαζί και μόνος
1985 Εδώ Θεσσαλονίκη
1985 7 Παρακλήσεις
1985 Λαϊκές εικόνες
1985 Μια γυναίκα μπορεί
1986 Ένας είναι Ο Σούκας
1986 Ώρα Ελλάδος
1986 Τραγούδια για τους φίλους μου
1987 Χρήστος Νικολόπουλος: Ζωντανή ηχογράφηση
1987 Ζήτω το Ελληνικό τραγούδι
1988 Και μπήκαμε στα χρόνια
1988 Τα Λαϊκά της Ελένης
1989 Οι μεγαλύτερες επιτυχίες της
1989 Κάπου Ανατολικοδυτικά
1989 Ε και τι έγινε
1989, Φως Αυγούστου
1989 Το απέναντι μπαλκόνι
1990 Άνεμος είναι
1990 Όλα τα μωρά στην πίστα
1990 Ίσως φταίνε τα φεγγάρια
1990 Ευριπίδη Μήδεια
1991 Στα ξενυχτάδικα της αγκαλιάς σου
1991 Δρόμοι που αγάπησα
1991 Γεια σας που πέφτουν τα σύνορα;
1991 Η πόλη που ονειρεύτηκα
1992 Το τραγούδι γυμνό
1992 Γι' άλλες πολιτείες/16 Επιτυχίες
1993 Οι δικοί μας τσιγγάνοι
1993 Μέρες μουσικής/Σύγχρονο λαϊκό τραγούδι
1994 Ποιος Φοβάται Τη Βιρτζίνια Γουλφ;
1994 Όμορφό μου καλοκαίρι
1995 Βαλκανιζατέρ
1996 Άσωτος Υιός
1997 Εμπειριών συλλέκτης
1998 Το μαύρο πρόβατο
1998 Θα ταξιδέψω την ψυχή
1999 Καταθέτω
2000 Τα Σερέτικα
2000 Προσκήνιο
2000 Άι γαρούφαλό μου-36 Μεγάλες επιτυχίες
2001 Διαμαρτύρομαι
2001 Της αγάπης χρώματα
2001 Τα καλύτερα τραγούδια της
2001 Οι μεγαλύτερες επιτυχίες της
2002 Ένας χειμώνας για δυο
2002 Στην ηχώ του έρωτα
2002 Οπωσδήποτε παράθυρο
2002 Φωτιά στις νύχτες
2003 Μονά στολίδια
2003 36 Μεγάλες Επιτυχίες
2003 Δική μου η χαρά
2003 Smyrne
2004 Δυο δρόμοι δυο φεγγάρια
2004 Δημοτικοί Αντίλαλοι Νο1
2004 Δημοτικοί Αντίλαλοι Νο3
2004 Στο φως της Ακρόπολης
2004 Ό,τι αγάπησα
2005 Ακολούθα τα πουλιά
2006 Λαϊκά για πάντα
2006 Έρημα Χωριά
2006 Διαδρομή
2006 14 μεγάλα τραγούδια
2006 Ποιο δρόμο να πάρω
2006 Δωδεκάορτο
2007 Ανθολόγιο
2007 Tsayiori
2007 Όταν λείπει
2007 Είτε έχεις είτε δεν έχεις
2007 Βάστα καρδιά-Επανέκδοση
2008 Επτά...και να προσέχεις
2008 Τα δημοτικά της Ελένης Βιτάλη/15 τραγούδια
2008 Τα λαϊκά της Ελένης Βιτάλη
2008 Τραγούδια που αγάπησα
2009 Ζωντανό Κύτταρο Live
2010 Αιγίνιο Πιερίας Live
2014 Τα Τραγούδια Μου - Οι Μεγάλες Επιτυχίες
2016 Κλαίει Μια Καρδιά
2019 Πέρασε απο δω η Ελένη

Παραπομπές

Βιβλιογραφία
Τάκης Καλογερόπουλος, «Βιτάλη Ελένη (Λαβίδα)», στο Λεξικό της Ελληνικής Μουσικής, τομ.1, εκδ.Γιαλλελή, Αθήνα, 1998, σελ.371

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 

Ελληνίδες τραγουδίστριες
Συμμετέχοντες στο Φεστιβάλ Τραγουδιού Θεσσαλονίκης