Αφγάνι

Το αφγάνι  (afghani, στη γλώσσα πάστο/περσικά: افغانی) είναι το νόμισμα του Αφγανιστάν. Υποδιαιρείται σε 100 πουλ (پول).

Πρώτο αφγάνι, 1925-2003 
Το πρώτο αφγάνι (κωδικός ISO 4217: AFA) εισήχθη το 1925 και αντικατέστησε τη Ρουπία Αφγανιστάν. Με υποδιαίρεση τα 100 πουλ, τα 20 αφγάνι ήταν ίσα με 1 αμάνι. Μερικές φορές η ισοτιμία με τη ρουπία ήταν  1 αφγάνι = 1,1 ρουπία, με βάση τη σύνθεση σε ασήμι που είχαν τα τελευταία κέρματα ρουπίας και τα πρώτα αφγανικά κέρματα. Αρχικά το αφγάνι περιείχε 9 γραμμάρια ασήμι.

Το 1936 το αφγάνι είχε την εξής σταθερή ισοτιμία προς τη ρουπία Ινδίας: 4 αφγάνι = 1 Ρουπία Ινδίας. Από το 1940, το αφγάνι είχε τις εξής ισοτιμίες έναντι του αμερικανικού δολαρίου:

Μεταξύ 1979 και 1982 και ξανά από το 1992 η αξία του αφγανιού  διαφοροποιήθηκε.

Πριν από τον Πόλεμο στο Αφγανιστάν (2001–σήμερα) οι πολέμαρχοι, τα πολιτικά κόμματα και οι πλαστογράφοι έφτιαχναν τα δικά τους χαρτονομίσματα αφγάνι. Το Δεκέμβριο του 1996 το καθεστώς των Ταλιμπάν ανέστειλε το συμβόλαιο με τη Ρωσία, με βάση το οποίο τυπωνόταν το αφγάνι από το 1992. Τον Απρίλιο του 2000 η ισοτιμία του αφγάνι με το δολάριο ΗΠΑ ήταν 6.400 αφγάνι ανά δολάριο ΗΠΑ. Ως το 2002 η αξία του αφγανιού ήταν 43.000 αφγάνι ανά δολάριο ΗΠΑ.

Κέρματα 
Το 1925 κυκλοφόρησαν κέρματα των 2, 5 και 10 πουλ,  20 πουλ,  ½ και 1 αφγάνι, και ½ και 1 αμάνι. Ακολούθησαν τα 2½ αφγάνι και τα χρυσά 2½ αμάνι το 1926. Το 1930 προστέθηκαν τα 1 και 25 πουλ και επτά χρόνια μετά τα 3 πουλ και τα χαλκονικέλινα 10 και 20 πουλ. Στη συνέχεια, το 1952, κυκλοφόρησαν κέρματα των 25 και των 50 πουλ και έπειτα των 2 και 5 αφγάνι το 1958 και των  1, 2 και 5 αφγάνι το 1963. Το 1973 κυκλοφόρησαν τα 25 και 50 πουλ και τα  5 αφγάνι. Το 1978 και 1980 κυκλοφόρησε σειρά των 25 και 50 πουλ και των 1, 2 και 5 αφγάνι.

Χαρτονομίσματα 
Την περίοδο 1925-1928 εισήχθησαν χαρτονομίσματα σε αξίες των 5, 10 και των 50 αφγάνι. Το 1936, τα τραπεζογραμμάτια των 2, 20 και των 100 αφγάνι προστέθηκαν. Η Τράπεζα του Αφγανιστάν ανέλαβε την έκδοση των χαρτονομισμάτων το 1939, τυπώνοντας χαρτονομίσματα των 2, 5, 10, 20, 50, 100, 500 και των 1000 αφγάνι. Τα χαρτονομίσματα των 2 και των 5 αφγάνι αντικαταστάθηκαν από κέρματα το 1958. Το 1993 είδε την κυκλοφορία των 5.000 και των 10.000 αφγάνι.

Δεύτερο αφγάνι, 2002- 
Από τις 7 Οκτωβρίου 2002 ως τις 2 Ιανουαρίου  2003, εισήχθη νέο αφγάνι, με κωδικό ISO 4217 AFN. Η ισοτιμία ορίστηκε στα 43 αφγάνι προς 1 αμερικανικό δολάριο. Το νόμισμα αυτό ανατιμήθηκε και υποτιμήθηκε το 2003-2004.

Κέρματα 
Το 2005 εισήχθησαν κέρματα σε αξίες των 1, 2 και 5 αφγάνι.

Χαρτονομίσματα 
Το 2002 εισήχθησαν τραπεζογραμμάτια σε αξίες των 1, 2, 5, 10, 20, 50, 100, 200, 500 και 1000 αφγάνι. Τα χαρτονομίσματα των  1, 2 και των 5 αφγάνι αντικαταστάθηκαν από κέρματα το 2005.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Χαρτονομίσματα του Αφγανιστάν
 Αρχαία χαρτονομίσματα του Αφγανιστάν
 Αφγανικό Υπουργείο Οικονομικών

Οικονομία του Αφγανιστάν
Νομίσματα
ISO 4217