Γιουνούς Εμρέ

Ο Γιουνούς Εμρέ (Yunus Emre) (1238; - 1320;) ήταν Τούρκος ποιητής και Σούφι μυστικιστής. Έχει ασκήσει τεράστια επίδραση στην Τουρκική λογοτεχνία, από τις μέρες του μέχρι σήμερα. Επειδή ο Γιουνούς Εμρέ, μετά τον Αχμέτ Γεσεβί και τον Σουλτάν Βελέντ, είναι ένας από τους πρώτους γνωστούς Τουρκόφωνους ποιητές που συνέθεσαν τα έργα τους στην καθομιλουμένη Τουρκική της εποχής και της περιοχής του και όχι στα Περσικά και τα Αραβικά, η έκφρασή του πλησιάζει τον λαϊκό λόγο των συγχρόνων του στην Κεντρική και Δυτική Ανατολία, που είναι επίσης η γλώσσα ενός αριθμού ανώνυμων παραδοσιακών ποιητών, παραδοσιακών τραγουδιών, παραμυθιών, γρίφων (tekerlemeler) και παροιμιών που έχουν φτάσει επίσης μέχρι τις μέρες μας. Όπως το Βιβλίο του Ντεντέ Κορκούτ, ένα παλαιότερο, ανώνυμο Κεντροασιατικό έπος, η Τουρκική παράδοση που ενέπνευσε τον Γιουνούς Εμρέ στην περιστασιακή χρήση των tekerlemeler ως ποιητικό τέχνασμα είχε φτάσει ως αυτόν και τους συγχρόνους του προφορικά και συνέχισε για κάποιο διάστημα να μην καταγράφεται. 

Μετά τη Μογγολική εισβολή στην Ανατολία που διευκολύνθηκε από την ήττα των Σελτζούκων Τούρκων στην Μάχη του Κουσέ Νταγ το 1243, η Ισλαμική μυστικιστική λογοτεχνία αναπτύχθηκε στην Ανατολία, και ο Γιουνούς Εμρέ έγινε ένας από τους πλέον διακεκριμένους ποιητές της. Είναι ένας από τους πρώτους επώνυμους ποιητές που συνέθεσε εκτεταμένα στην Τουρκική γλώσσα, και τα ποιήματά του - παρότι είναι σχετικά απλά στην επιφάνεια- μαρτυρούν την ικανότητά του να περιγράφει αρκετά δυσκολονόητες μυστικιστικών εννοιών με καθαρό τρόπο. Παραμένει δημοφιλής σε αρκετές χώρες, από το Αζερμπαϊτζάν μέχρι τα Βαλκάνια, με επτά διαφορετικές και ευρέως εγκατεσπαρμένες τοποθεσίες να διεκδικούν τον τόπο της ταφής του εντός των ορίων τους. 

Τα ποιήματά του, γραμμένα εντός της παράδοσης της ανατολικής λαϊκής ποίησης, κυρίως αφορούν στην θεϊκή αγάπη και την ανθρώπινη μοίρα:

Yunus'dürür benim adım
Gün geçtikçe artar odum
İki cihanda maksûdum
Bana seni gerek seni

Γιουνούς Εμρέ είναι το όνομά μου
Η φωτιά μου μεγαλώνει μέρα με τη μέρα
Στους δύο κόσμους, ο στόχος μου είναι τούτος
Έσενα είναι που χρειάζομαι, Εσένα.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
Γιουνούς Εμρέ & Ανθρωπισμός

Τούρκοι ποιητές