Ευαγγελικός Χριστιανισμός

Ο Ευαγγελικός Χριστιανισμός είναι ένα παγκόσμιο διακονηματικό κίνημα μέσα στον προτεσταντικό Χριστιανισμό που διατηρεί την πεποίθηση ότι η ουσία του Ευαγγελίου αποτελείται από το δόγμα της σωτηρίας με χάρη μέσω της πίστης στην εξιλέωση του Ιησού Χριστού. Οι Ευαγγελικοί πιστεύουν στην κεντρική θέση της μετατροπής ή της "αναγεννημένης" εμπειρίας στην αποδοχή της σωτηρίας, στην εξουσία της Γραφής ως αποκαλύπτρια του Θεού στην ανθρωπότητα και στην εξάπλωση του Χριστιανικού μηνύματος.

Η προέλευσή του εντοπίζεται συνήθως στο 1738, με διάφορα θεολογικά ρεύματα που συντελούν στην ίδρυσή του, συμπεριλαμβανομένου του Αγγλικού Μεθοδισμού, της Μοραβικής Εκκλησίας και του Λουθηρανισμού. Κατά κύριο λόγο, ο Τζον Γουέσλεϋ και άλλοι πρώτοι Μεθοδιστές ήταν οι πρώτοι Ευαγγελικοί. Σήμερα, οι Ευαγγελικοί βρίσκονται σε πολλά Προτεσταντικά κλαδιά, καθώς και σε διάφορες ονομασίες που δεν ανήκουν στο συγκεκριμένο κλάδο. Μεταξύ των ηγετών και των μεγάλων μορφών του Ευαγγελικού Προτεσταντικού κινήματος ήταν ο Τζον Γουέσλεϋ, ο Τζωρτζ Γουάιτφιλντ, ο Τζόναθαν Έντουαρντς, ο Μπίλι Γκράχαμ, ο Μπιλ Μπράιτ, ο Άρολντ Τζον Οκένγκα, ο Τζον Σκωττ και ο Μάρτιν Λόιντ-Τζόουνς. Το κίνημα απέκτησε μεγάλη δυναμική τον 18ο και 19ο αιώνα με τις Μεγάλες Αφυπνίσεις στη Μεγάλη Βρετανία και τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν τη μεγαλύτερη συγκέντρωση Ευαγγελικών στον κόσμο. Στη Μεγάλη Βρετανία, οι Ευαγγελικοί εκπροσωπούνται κυρίως στην Μεθοδιστική Εκκλησία, τις Κοινότητες των Βαπτιστών και μεταξύ των Ευαγγελικών Αγγλικανών.

Ο Ευαγγελικός Χριστιανισμός, ένα μεγάλο μέρος του λαϊκού Προτεσταντισμού, είναι ένα από τα πιο δυναμικά θρησκευτικά κινήματα στον σύγχρονο κόσμο. Ενώ ο Ευαγγελικός Χριστιανισμός βρίσκεται σε άνοδο σε παγκόσμιο επίπεδο, οι αναπτυσσόμενες χώρες το έχουν αγκαλιάσει ιδιαίτερα.

Χαρακτηριστικά
Ο Ντέιβιντ Μπέμπιγκντον σημειώνει τέσσερις ξεχωριστές πτυχές της Ευαγγελικής πίστης: τον ρεγκισμό, τη βιβλογραφία, τον εγκιβωτισμό και τον ακτιβισμό, σημειώνοντας: «Μαζί σχηματίζουν τις προτεραιότητες και τη βάση του Ευαγγελικού Χριστιανισμού».

Ο μετασχηματισμός, η "αναγέννηση", υπήρξε ένα σταθερό θέμα του Ευαγγελικού Χριστιανισμού από τις αρχές του. Για τους Ευαγγελικούς, το κεντρικό μήνυμα του Ευαγγελίου είναι η πίστη στον Χριστό. Η μετάνοια διαφοροποιεί τον χριστιανό από τον μη χριστιανικό και η αλλαγή στη ζωή που οδηγεί σε αυτό χαρακτηρίζεται τόσο από την απόρριψη της αμαρτίας όσο και από την αντίστοιχη προσωπική αγιότητα της ζωής. Μια εμπειρία μετάνοιας μπορεί να είναι συναισθηματική, συμπεριλαμβανομένης της θλίψης για την αμαρτία που ακολουθείται από μεγάλη ανακούφιση από τη λήψη της συγχώρεσης. Η έμφαση στην μετάνοια διαφοροποιεί τον Ευαγγελικό Χριστιανισμό από άλλες μορφές Προτεσταντισμού από τη συναφή πεποίθηση ότι μια διαβεβαίωση της σωτηρίας θα συνοδεύει τη μετάνοια.

Ο ακτιβισμός περιγράφει την τάση προς την ενεργό έκφραση και την κατανομή του Ευαγγελίου με διάφορους τρόπους που περιλαμβάνουν το κήρυγμα και την κοινωνική δράση. Αυτή η πτυχή του Ευαγγελικού Χριστιανισμού εξακολουθεί να γίνεται αντιληπτή σήμερα στον πολλαπλασιασμό των Ευαγγελικών εθελοντικών θρησκευτικών ομάδων.

Ποικιλία

Ως διακοινωνικό κίνημα, ο Ευαγγελικός Χριστιανισμός υπάρχει σχεδόν σε κάθε Προτεσταντικό δόγμα και παράδοση. Όλα τα παρακλάδια, και μη, του Προτεσταντισμού έχουν ισχυρή επιρροή στο σύγχρονο Ευαγγελικό Χριστιανισμό. Ορισμένες Χριστιανικές ομολογίες (όπως η Εκκλησία των Αδελφών) είναι Ευαγγελικές και ορισμένοι Λουθηρανοί αυτοπροσδιορίζονται ως Ευαγγελικοί. Υπάρχουν επίσης και Ευαγγελικοί Αγγλικανοί.

Στις αρχές του 20ου αιώνα, υπήρξε μια παρακμή της Ευαγγελικής επιρροής και η ανάπτυξη του Χριστιανικού Φονταμενταλισμού ως ξεχωριστού θρησκευτικού κινήματος. Κατά το δεύτερο  μισό του αιώνα αναπτύχθηκε μια ευρεία συναίνεση για την ευημερία να είναι πιο περιεκτική και πολιτιστικότερη από τον Φονταμενταλισμό, διατηρώντας παράλληλα τη συντηρητική Προτεσταντική διδασκαλία. Σύμφωνα με τον Μπράιαν Στάνλεϊ, καθηγητή του παγκόσμιου Χριστιανισμού, αυτή η νέα μεταπολεμική συναίνεση ονομάζεται Νεο-Ευαγγελικισμός, ή απλά ο Ευαγγελικός Χριστιανισμός στις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ στη Μεγάλη Βρετανία και σε άλλες Αγγλόφωνες χώρες ονομάζεται συνήθως συντηρητικός Ευαγγελικός Χριστιανισμός. Με τα χρόνια, οι λιγότερο συντηρητικοί Ευαγγελικοί αμφισβήτησαν αυτήν την κυρίαρχη συναίνεση σε διάφορους βαθμούς. Τέτοιες κινήσεις έχουν ταξινομηθεί από μια ποικιλία, όπως προοδευτική, ανοικτή, μετα-συντηρητική και μετα-Ευαγγελική.

Στην Ελλάδα
Στην Ελλάδα ως Ευαγγελικοί μπορούν να χαρακτηριστούν οι:
Ελληνική Ευαγγελική Εκκλησία
Κοινωνία των Ελεύθερων Ευαγγελικών Εκκλησιών
Σύνοδος Αποστολικών Εκκλησιών Πεντηκοστής Ελλάδας
Ελευθέρα Αποστολική Εκκλησία Πεντηκοστής
και άλλες ανεξάρτητες, τοπικές εκκλησίες

Επίσης έχει συγκροτηθεί ο Πανελλήνιος Ευαγγελικός Σύνδεσμος για την συνεργασία των Ευαγγελικών όλων των αποχρώσεων.

Πολλές φορές οι Ευαγγελικοί αποκαλούνται εσφαλμένα ως Ευαγγελιστές.

Υποσημειώσεις
 

Χριστιανικά δόγματα
Ευαγγελικαλισμός
Χριστιανικές ιεραποστολές