Είδος (βιολογία)

Στην επιστήμη της βιολογίας, ο όρος είδος (λατ.: species) χαρακτηρίζει μία από τις βασικές μονάδες βιοποικιλότητας, δηλαδή ένα σύνολο οργανισμών, ζώων, φυτών ή μικροοργανισμών που μοιάζουν τόσο ώστε να μπορούν αυθόρμητα να προσδιορίζονται και να καταχωρούνται με το ίδιο όνομα. Το είδος αποτελεί την πρώτη βαθμίδα ταξινόμησης των εμβίων όντων. Ένα είδος ή και περισσότερα προσδιορίζουν ένα συγκεκριμένο ταξινομικό γένος. Γενικότερα, είδος ονομάζουμε την ομάδα οργανισμών οι οποίοι μπορούν να ζευγαρώσουν δίνοντας γόνιμους απογόνους. Ο ορισμός αυτός δουλεύει καλά σε ένα γενικό πλαίσιο, όμως αποδεικνύεται προβληματικός όταν εξεταστεί πιο προσεκτικά. Περιπτώσεις κατά τις οποίες ο ορισμός αυτός φαίνεται ανεπαρκής είναι ο υβριδισμός, τα μικροείδη, η απόμιξη, η κυκλική επικάλυψη, η παρθενογένεση και οι αφυλετικοί οργανισμοί. Επίσης προβληματικός αποδεικνύεται ο ορισμός κατά την εξέταση απολιθωμάτων, δεδομένου πως δεν μπορεί να εξεταστεί η αναπαραγωγή.

Διωνυμικό σύστημα 

Στην επιστημονική κατάταξη των ειδών, ένα είδος αντιστοιχεί σε μια αντικειμενική ταξινομική υποδιαίρεση που προσδιορίζεται με ένα ελληνικής, η λατινικής προελεύσεως όνομα, το οποίο αποτελείται από δύο μέρη. Το Γένος αναγράφεται πρώτο (με το πρώτο γράμμα κεφαλαίο), ακολουθούμενο από εναν δεύτερο όρο. Για παράδειγμα, ο άνθρωπος ανήκει στο γένος Homo και στο είδος Homo sapiens. Το όνομα του είδους είναι ολόκληρο το διώνυμο, όχι μόνο ο δεύτερος όρος (ο οποίος ονομάζεται "χαρακτηριστικό επίθετο", για τα φυτά, ή "χαρακτηριστικό όνομα", για τα ζώα). Το διωνυμικό σύστημα το οποίο αργοτερα επισημοποιήθηκε στους κώδικες ονοματολογίας της βιολογίας που ακολουθείται σήμερα διεθνώς, είχε αρχικά καθιερωθεί από τον Κάρολο Λινναίο, την πρώτη δεκαετία του 18ου αιώνα, γνωστό ως "Ταξινομία του Λινναίου". Εκείνη την εποχή, επικρατούσε η βασική βιολογική θεωρία ότι τα είδη αντιπροσώπευαν ξεχωριστά δημιουργήματα του Θεού, και γι' αυτό θεωρούνταν σκόπιμα αυθεντικά και αμετάβλητα.

Από την στιγμή που εμφανίστηκε η θεωρία της εξέλιξης, η έννοια του είδους προκάλεσε τεράστιες αλλαγές στον τομέα της βιολογίας. Ωστόσο, δεν έχει επέλθει ακόμη ομοφωνία για τον προσδιορισμό της λέξης "είδος". Την πιο κοινά αποδεκτή διατύπωση του προσδιορισμού του "είδους" είχε εκφράσει πρώτος ο Ernst Mayr. Σύμφωνα με τον ορισμό του, είδος είναι "ομάδες ενδεχομένως ή στην πράξη διασταυρούμενων πληθυσμών οι οποίες είναι αναπαραγωγικά απομονωμένες από άλλες τέτοιες ομάδες". Ωστόσο, πολλές άλλες έννοιες χρησιμοποιούνται παράλληλα. Η έννοια του είδους δεν ταυτοποιεί όλα τα γενετικά χαρακτηριστικά εφόσον συχνά οι ενδοειδικές διαφορές ποσοστιαία υπερβαίνουν ακόμη και τον διαειδικό διαχωρισμό.

Εξακριβωμένα είδη 
 297.326 φυτά, τα οποία συμπεριλαμβάνουν:
 15.000 βρύα,
 13.025 φτέρες,
 980 γυμνόσπερμα,
 199.350 δικοτυλήδονα,
 59.300 μονοκοτυλήδονα.
 74.000-120.000 μύκητες
 10.000 λειχήνες.
 1.203.375 ασπόνδυλα, τα οποία συμπεριλαμβάνουν:
 950.000 έντομα,
 81.000 μαλάκια,
 40,000 καρκινοειδή,
 2.175 κοράλλια,
 130.200 άλλα είδη.
 59.811 σπονδυλωτά, τα οποία συμπεριλαμβάνουν:
 29.300 ψάρια,
 6.199 αμφίβια,
 8.240 ερπετά,
 9.956 πτηνά,
 5.416 θηλαστικά.

Το επιστημονικό όνομα του είδους πρέπει να γράφεται με πλάγιους χαρακτήρες. Όταν αναφέρεται ένα άγνωστο είδος, αναγράφεται η συντομογραφία "sp." στον ενικό ή "spp." στον πληθυντικό στο δεύτερο μέρος του ονόματός του.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 https://eclass.duth.gr/modules/document/file.php/ALEX01109/7.%20%CE%95%CE%B9%CE%B4%CE%BF%CE%B3%CE%AD%CE%BD%CE%B5%CF%83%CE%B7.pdf 
 https://introduction-zoology.weebly.com/uploads/2/2/1/5/22154302/04_lecture.pdf
 https://eclass.uoa.gr/modules/document/file.php/GEOL297/%CE%95%CE%9E%CE%95%CE%9B%CE%99%CE%9A%CE%A4%CE%99%CE%9A%CE%97_%CE%93.pdf

Βιολογικοί όροι
Ταξινομία
Είδη (βιολογία)
Βοτανολογική ονοματολογία
Ταξινομία φυτών