Οικόσιτος χοίρος

{{Ταξινομοπλαίσιο
| όνομα = κυρ κωστας 
| εικόνα = Pig lasithi.jpg
| πλάτος_εικόνας= 220px
| λεζάντα_εικόνας = Ένας οικόσιτος χοίρος
| βασίλειο = λιουρζα  
| συνομοταξία = Χορδωτά (Chordata)
| ομοταξία = Θηλαστικά 
| τάξη =  Αρτιοδάκτυλα (Artiodactyla)
| οικογένεια = τζίμης σαβουλα
| γένος = μανακια 
| genus_authority = Fitzinger, 1860 
| είδος = υπο εξαφάνιση
| υποείδος = γουρνουκουμασι domesticus| τριώνυμο = Sus scrofa domesticus (Συς η σκρόφα ο οικιακός)
| trinomial_authority =  Erxleben, 1777
| synonyms =<center>Sus scrofa domestica
Sus domesticus
Sus domestica
}}

Ο οικόσιτος χοίρος''' (κοινώς γκουτζγκαν) είναι οικόσιτο θηλαστικό ζώο που ανήκει στο γένος συς, στην οικογένεια Συΐδες και στην τάξη αρτιοδάκτυλα. Είναι ζώο παμφάγο και πολύ γόνιμο. Απαντάται σε όλα τα μέρη της γης και εκτρέφεται κυρίως για το κρέας του. Είναι γνωστό από τα αρχαιότατα χρόνια και πιστεύεται ότι ο κατοικίδιος χοίρος (Sus scrofa domesticus, Συς η σκρόφα ο οικιακός'') προέρχεται από τον αγριόχοιρο, τον οποίο εξημέρωσαν οι πρόγονοι μας κατά την παλαιολιθική εποχή.

Περιγραφή 
Παρά τις διαφορές τους, όλες οι φυλές γουρουνιών χαρακτηρίζονται γενικά από χοντροκομμένο και μονοκόμματο σώμα, κοντά πόδια και κωνικό κεφάλι, το οποίο καταλήγει σε κοντό ρύγχος. Το γεγονός ότι υπάρχουν πολλές φυλές χοίρων υποδεικνύει ότι η εξημέρωση έγινε ανεξάρτητα σε διάφορες περιοχές του κόσμου και ότι δεν ξεκίνησε από το ίδιο είδος αγριόχοιρου.

Συμπεριφορά και τροφή 
Ο χοίρος προσαρμόζεται σε όλες τις συνθήκες, ωστόσο αναπτύσσεται καλύτερα σε ψυχρά κλίματα. Είναι αδηφάγο ζώο.Τρώει ποντίκια, χόρτο, ακόμα και γλυκά, αλλά μόνο την άσπρη σοκολάτα διότι η καφέ τους προκαλεί εμετό. Το πεπτικό του σύστημα μπορεί να επεξεργαστεί κάθε είδους τροφή, ακόμα και τα υπολείμματα του φαγητού των ανθρώπων. Αυτό συνιστά μεγάλο πλεονέκτημα για τους εκτροφείς χοίρων, όπως και η μέγιστη απόδοσή του σε κρέας και λίπος. Η απόδοση αυτή φτάνει άνετα το 70% του βάρους του σώματός του στις κοινές φυλές και ξεπερνά το 85% στις βελτιωμένες.

Πολλαπλασιασμός και ασθένειες / ασφάλεια για τον άνθρωπο 
Γεννά συνήθως δύο φορές το χρόνο, από 5-20 μικρά κάθε φορά. Οι χοίροι θεωρούνται γενικά σύμβολα ακαθαρσίας, στην πραγματικότητα όμως ο μόνος υπεύθυνος για την ακαθαρσία των γουρουνιών είναι ο ίδιος ο άνθρωπος. Αυτό σημαίνει ότι όταν δεν τηρούνται οι κανόνες υγιεινής, τότε οι χοίροι προσβάλλονται από ασθένειες και παράσιτα, τα οποία στη συνέχεια μεταδίδονται και στον άνθρωπο.

Τον Οκτώβριο του 2015, ο IARC κατάταξε την κατανάλωση κόκκινου κρέατος (στο οποίο περιλαμβάνεται και το χοιρινό) στην Κατηγορία 2Α: Πιθανότατα (probable) καρκινογενή για τον άνθρωπο, σχετίζοντάς την με τον καρκίνο του εντέρου, ενώ την κατανάλωση επεξεργασμένου κρέατος στην Κατηγορία 1: Καρκινογενή για τον άνθρωπο.

Επιλεγμένες φυλές 
Μερικές από τις σημαντικότερες φυλές του χοίρου είναι:

 αγγλική Γιορκσάιρ
 αγγλική Μπερκσάιρ
 ιβηρική (μεσογειακή)- εδώ ανήκει και ο ελληνικός οικόσιτος χοίρος.
 νορμανδική

Πληθυσμός των εκτρεφομένων γουρουνιών

Παραπομπές

Πηγές 
 Συλλογικό έργο, Εγκυκλοπαίδεια Παιδεία,  εκδ. Μαλλιάρης- Παιδεία, τόμος 27, σελ. 207-208.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Τα γουρούνια ως κατοικίδια
 Υγιεινή των χοίρων 
 Ράτσες χοίρων, με φωτογραφίες

Συΐδες
Εξημερωμένα ζώα
Κτηνοτροφία