Τζοζέφα Ιλόιλο

Ο Ρατού Τζοζέφα Ιλόιλο (29 Δεκεμβρίου 1920 - 6 Φεβρουαρίου 2011) (Josefa Iloilovatu Uluivuda) είναι ο τρίτος πρόεδρος των Νησιών Φίτζι. Υπηρέτησε στο ύπατο αξίωμα του κράτους από το 2000 ως τον Ιούλιο του 2009, με εξαίρεση μια σύντομη περίοδο από τις 5 Δεκεμβρίου του 2006 ως τις 4 Ιανουαρίου του 2007 . Όπως οι περισσότεροι Φιτζιανοί σπάνια χρησιμοποιεί το επώνυμό του και είναι γνωστότερος ως Josefa Iloilo. Ήταν επίσης ο γηραιότερος εν ενεργεία αρχηγός κράτους στον κόσμο, στην ηλικία των 88 ετών.

Καριέρα 
Γεννήθηκε στη Βούντα της επαρχίας Μπα. Εργάστηκε ως δάσκαλος και ως δημόσιος υπάλληλος. Στη συνέχεια έγινε μέλος της Βουλής των Αντιπροσώπων και τη δεκαετία του 1990 εξελέγη μέλος της Γερουσίας. Παντρεύτηκε την Adi Salaseini Kavunono. Στις 18 Ιανουαρίου του 1999 έγινε αντιπρόεδρος, ενώ νωρίτερα ήταν πρόεδρος της Γερουσίας. Το 2000 εκδηλώθηκε πολιτικό πραξικόπημα από τον Τζορτζ Σπέιτ και η εκλεγμένη κυβέρνηση του Μαχέντρα Τσόντρι ανατράπηκε. Στις 29 Μαΐου του 2000 απομακρύνθηκε από την εξουσία ο πρόεδρος Ρατού Καμισέσε Μάρα από το στρατό.

Πρόεδρος 
Ο Ιλόιλο ορκίστηκε Πρόεδρος στις 13 Ιουλίου του 2000. Στις 8 Μαρτίου του 2006 επανεξελέγη πρόεδρος από το Μέγα Συμβούλιο των Φυλάρχων. Στις 5 Δεκεμβρίου του 2006 προσωρινά στη θέση του ανέλαβε ο Αρχιναύαρχος Φρανκ Μπαϊνιμαράμα, ο οποίος κατέλαβε την εξουσία με πραξικόπημα. Ο Ιλόιλο αποκαταστάθηκε στις 4 Ιανουαρίου 2007 από τον Αρχιναύαρχο και επιβεβαίωσε τη στήριξή του στο πραξικόπημα του τελευταίου

Συνταγματική κρίση 2009 
Ο πρόεδρος Ιλόιλο ανακοίνωσε στις 10 Απριλίου του 2009 σε ραδιοφωνικό του μήνυμα προς το έθνος ότι ανέστειλε την ισχύ του Συντάγματος του 1997 και ότι εκδίωξε τους δικαστές του Εφετείου, αναλαμβάνοντας ο ίδιος τη διοίκηση του κράτους, μία μέρα μετά την απόφαση του Εφετείου ότι η κυβέρνηση που διορίστηκε μετά το πραξικόπημα του 2006 ήταν παράνομη. Με την απόφαση αυτή διαλύθηκε νόμιμα το κοινοβούλιο.

Το Εφετείο στις 9 Απριλίου διέταξε τον Ιλόιλο να διορίσει ένα διακεκριμένο πρόσωπο ως υπηρεσιακό πρωθυπουργό και του απαγόρευσε να διορίσει στο αξίωμα αυτό τον στρατιωτικό Μπαϊνιμαράμα ή τον προκάτοχό του, Λαϊσένια Καράσε.Ο Μπαϊνιμαράμα έπαυσε να είναι πρωθυπουργός και επανήλθε στην προηγούμενή του θέση, δηλαδή αρχηγός του στρατού. Έπειτα από την απόφαση του δικαστηρίου το υπουργικό συμβούλιο παραιτήθηκε.

Ο πρόεδρος Ιλόιλο, μετά την αναστολή της ισχύος του Συντάγματος ανακοίνωσε ότι θα διεξαχθούν δημοκρατικές εκλογές το αργότερο ως το Σεπτέμβριο του 2014. Υποσχέθηκε επίσης να διορίσει έναν προσωρινό πρωθυπουργό για να αντικαταστήσει τον Μπαϊνιμαράμα. Ισχυρίστηκε επίσης ότι έχει την πλήρη υποστήριξη των δυνάμεων ασφαλείας και κάλεσε το στρατό να προβεί σε όλα τα λογικά βήματα ώστε να παραμείνουν αδιασάλευτα ο νόμος και η τάξη. Μια μέρα μετά, στις 11 Απριλίου, ο Μπαϊνιμαράμα επαναδιορίστηκε στο πρωθυπουργικό αξίωμα από τον πρόεδρο Ιλόιλο ως "νέος" προσωρινός πρωθυπουργός. Λίγο αργότερα ο Μπαϊνιμαράμα επανέφερε όλους τους υπουργούς που είχε στην προηγούμενη κυβέρνηση.

Στα νησιά τέθηκε σε ισχύ ένας νόμος για την έκτακτη ανάγκη, με αποτέλεσμα στα Φίτζι να επιβληθεί διακυβέρνηση εκτάκτου ανάγκης επί 30 ημέρες. Η αστυνομία είχε πλέον το δικαίωμα να ελέγχει κάθε κίνηση των πολιτών αλλά και τα ΜΜΕ.

Στις 30 Ιουλίου του 2009 ο Επέλι Ναϊλατικάου έγινε υπηρεσιακός πρόεδρος έπειτα από την παραίτηση του Ιλόιλο. Ο Πρόεδρος διορίστηκε από το Μέγα Συμβούλιο των Αρχηγών με βάση το Σύνταγμα του 1997 του οποίου η ισχύς είχε ανασταλεί (όπως και το Συμβούλιο  από τον Μπαϊνιμαράμα).

Ο Ιλόιλο πέθανε το 2011, σε ηλικία 90 ετών.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Φωτογραφίες  κατά τους εορτασμούς για την επέτειο ανεξαρτησίας των Φίτζι.

Πρόεδροι των Φίτζι