Δερβένι

Η λέξη Δερβένι ή Ντερβένι (ουδετέρου γένους) προέρχεται από την τουρκική λέξη "ντερβέν", που και αυτή είναι παραφθορά της περσικής «ντερμπέντ». Στην ελληνική γλώσσα άρχισε να χρησμοποιείται την περίοδο της Τουρκοκρατίας και διατηρήθηκε μέχρι και μετά την Επανάσταση του 1821, ως γεωγραφικός προσδιορισμός στενής διάβασης διαμέσου ορεινών όγκων, καθώς και είσοδος ή έξοδος πύλης προς ευρύτερη περιοχή. Συνώνυμη ήταν επίσης και η λέξη «κλεισώρεια» ή (περισσότερο σε χρήση) «Κλεισούρα».

Ο όρος Δερβενάκι ή Ντερβενάκι προέρχεται επίσης από την τουρκική λέξη "Ντερβενάκ", που σημαίνει μικρό σε μήκος πέρασμα ή δίοδος. Στο πληθυντικό αριθμό "Δερβενάκια": εκτός του ότι μπορεί ν΄ αναφέρεται σε πολλά μικρά δερβένια, ειδικότερα για την Πελοπόννησο ο όρος αυτός αποδίδονταν στα τέσσερα ορεινά περάσματα από τη πεδιάδα του Άργους στη Κόρινθο τα οποία και έφεραν τις ακόλουθες ονομασίες:

Το μπογάζι της Νεμέας
Το Δερβενάκι του Τρητού
Τα Στενά του Άη Σώστη και
Το Δερβενάκι του Αγιονορίου ή Κλεισούρα Αϊνόρι.

Σ΄ αυτά τα 4 Δερβενάκια στις 26 με 28 Ιουλίου του 1822 έλαβε χώρα μία από τις δραματικότερες και ενδοξότερες μάχες της Ελληνικής επανάστασης του 1821, η Μάχη των Δερβενακίων.

 Το Δερβέν Φούρκα (σημερινό Καλαμάκι Φθιώτιδας) στην Όθρυ .Στα Στενά της Φούρκας έγινε μέγάλη μάχη τον Μάιο του 1897  κατά τον Ατυχή Πόλεμο

Δείτε επίσης
Δερβέναγας
Δερβένι Αρκαδίας
Δερβένι Αχαΐας
Δερβένι Κορινθίας
Δερβένι (Μέτσοβο)
Δερβένι Θεσσαλονίκης
Δρέβενο Αξιούπολης
Καλαμάκι Φθιώτιδας-Δερβέν Φούρκα

Πηγές
Νεώτερον Εγκυκλοπαιδικόν Λεξικόν Ηλίου, τ. 5ος, σ. 880.

Ορεινά περάσματα