Θρήσκευμα

Το θρήσκευμα είναι μια υποομάδα μέσα σε μια θρησκεία, η οποία λειτουργεί με κοινό όνομα, παράδοση, και ταυτότητα.

Ο όρος του θρησκεύματος αναφέρεται στα διάφορα χριστιανικά δόγματα (Ορθόδοξοι, Καθολικοί και Προτεστάντες). Ο όρος «θρήσκευμα» χρησιμοποιείται επίσης για να περιγράψει τους πέντε μεγάλους κλάδους του Ιουδαϊσμού (καραϊτικός Ιουδαϊσμός, ορθόδοξος Ιουδαϊσμός, συντηρητικός, μεταρρυθμιστικός και ανακατασκευαστικός Ιουδαϊσμός). Στο Ισλάμ ο όρος αναφέρεται στους κλάδους και δόγματα της θρησκείας (π.χ. Σουνίτες, Σιίτες), καθώς και τις διάφορες υποδιαιρέσεις τους, όπως οι υποαιρέσεις, οι σχολές νομολογίας, οι σχολές θεολογίας και τα θρησκευτικά κινήματα του Ισλάμ.

Το μεγαλύτερο θρήσκευμα είναι η Καθολική Εκκλησία ή / και το Σουνιτικό Ισλάμ.

Χριστιανισμός
Ως Χριστιανική ομολογία ή θρήσκευμα ορίζεται κάθε διακριτό θρησκευτικό σώμα το οποίο προσδιορίζεται από διάφορα χαρακτηριστικά όπως η ύπαρξη κοινού δόγματος, δομής, ηγεσίας και δόγματος. Μεμονωμένα όργανα, ωστόσο, μπορούν να χρησιμοποιούν εναλλακτικούς όρους για να περιγράψουν τον εαυτό τους, όπως π.χ. Εκκλησία. Οι διαιρέσεις μεταξύ δύο ομάδων ορίζονται από το δόγμα και την εκκλησιαστική εξουσία. Ζητήματα όπως η φύση του Ιησού, η εξουσία της αποστολικής διαδοχής, η εσχατολογία, και η παπική υπεροχή συχνά χωρίζουν τη μία ομολογία από την άλλη. Οι ομάδες θρησκευμάτων οι οποίες συχνά μοιράζονται σε μεγάλο βαθμό παρόμοιες πεποιθήσεις, οι πρακτικές και οι ιστορικοί δεσμοί είναι γνωστοί ως κλάδοι του Χριστιανισμού.

Ινδουισμός
Στον Ινδουισμό, η ονομασία της σημαντικότερης θεότητας ή της φιλοσοφικής πεποίθησης προσδιορίζει το κάθε θρήσκευμα, τα οποία επίσης διακρίνονται από συνήθως ξεχωριστές πολιτιστικές και θρησκευτικές πρακτικές. Τα κύρια θρησκεύματα εντός του Ινδουισμού είναι ο Σαϊβισμός, ο Σακτισμός, ο Βαϊσναβισμός και ο Σμαρτισμός.

Ισλάμ
Μια αναφορά του ερευνητικού κέντρου Πιου υποδηλώνει ότι το 25% των Μουσουλμάνων που ερωτήθηκαν παγκοσμίως αυτοπροσδιορίζονται ως μη θρησκευτικοί Μουσουλμάνοι. Ιστορικά, το Ισλάμ διαιρείται σε τρία θρησκεύματα, τους Σουνίτες, τους Χαριζίτες και τους Σιίτες. Σήμερα, οι Σουνίτες αποτελούν περίπου το 90% του συνολικού πληθυσμού των Μουσουλμάνων ενώ οι Σιίτες αποτελούν περίπου το 10% των Μουσουλμάνων. 

Σήμερα, πολλές από τις σιιτικές αιρέσεις έχουν εκλείψει. Μεταξύ των κύριων αιρέσεων είναι ο Ουσουλισμός, ο Νιζαρισμός και ο Αλεβισμός. Ο Ουσουλισμός εξασκείται από το 8,5% των μουσουλμάνων, ο Νιζαρισμός από το 1% περίπου και ο Αλεβισμός από περίπου το 0,6% των Μουσουλμάνων.According to Krisztina Kehl-Bodrogi, Syncretistic Religious Communities in the Near East edited by her, B. Kellner-Heinkele, & A. Otter-Beaujean. Leiden: Brill, 1997.

Οι άλλες υπάρχουσες ομάδες είναι οι Σιίτες Ζαϊντίγια στην Υεμένη οι οποίοι καταλαμβάνουν το 0,5% των Μουσουλμάνων παγκοσμίως, οι Μουσταλίτες Ισμαηλίτες (αποτελούν περίπου το 0,1% των μουσουλμάνων). Υπάρχουν επίσης οι Ιμπαντί και οι Χαριζίτες που αποτελούν το 0,15% των μουσουλμάνων παγκοσμίως περίπου. Από την άλλη πλευρά, νέες Μουσουλμανικές αιρέσεις όπως οι Αφροαμερικανοί Μουσουλμάνοι, οι Αχμαντίγια (αποτελούν το 1% του παγκόσμιου μουσουλμανικού πληθυσμού περίπου), οι μη θρησκευόμενοι μουσουλμάνοι, οι Κορανιστές Μουσουλμάνοι και οι Ουαχαμπιστές (αποτελούν περίπου το 0.5% του συνόλου του παγκόσμιου μουσουλμανικού πληθυσμού) είναι προϊόντα αργότερης και ανεξάρτητης ανάπτυξης και εξέλιξης μεταξύ των Μουσουλμάνων.

Ιουδαϊσμός
Τα εβραϊκά θρησκευτικά κινήματα, γνωστά και ως «παραρτήματα» ή «θρησκεύματα», περιλαμβάνουν τις διάφορες ομάδες που έχουν αναπτυχθεί μεταξύ των Εβραίων από την αρχαιότητα. Σήμερα η κύρια διάκριση στην ιουδαϊκή γίνεται μεταξύ των Ορθόδοξων, των μεταρρυθμιστών και των συντηρητικών Εβραίων. Αυτή η θρησκευτική δομή υπάρχει κυρίως στις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ στο Ισραήλ η δογματική διάκριση γίνεται μεταξύ των θρησκευόμενων Ορθοδόξων και των μη θρησκευόμενων.

Τα κινήματα διαφέρουν στις απόψεις τους για διάφορα θέματα. Οι διαφορετικές απόψεις των θρησκευμάτων σχετίζονται με το επίπεδο θρησκευτικότητας, τη μεθοδολογία ερμηνείας και κατανόησης του εβραϊκού δικαίου, τη βιβλική πατρότητα, τη κριτική του κειμένου, τη φύση ή τον ρόλο του Μεσσία (εποχή του Μεσσία). Στα θρησκευτικά κινήματα των Εβραίων υπάρχουν σημαντικές διαφορές στην διεξαγωγή της λειτουργίας, ειδικά στη γλώσσα στην οποία διεξάγονται οι υπηρεσίες, με τα πιο παραδοσιακά κινήματα να δίνουν έμφαση στη χρήση της εβραϊκής. Η πιο έντονη θεολογική διαίρεση συμβαίνει μεταξύ των Ορθοδόξων και μη Ορθοδόξων Εβραίων οι οποίοι τηρούν άλλες ονομασίες. Μερικές φορές τα μη ορθόδοξα θρησκευτικά κινήματα αποκαλούνται «φιλελεύθερες ομολογίες» ή «προοδευτικά ρεύματα».

Πολυθρησκευτικότητα
Ο όρος «πολυθρησκευτικός» μπορεί να περιγράψει (για παράδειγμα) μια θρησκευτική εκδήλωση στην οποία συμμετέχουν πολλές θρησκευτικές ομάδες, συχνά μη σχετιζόμενες μεταξύ τους. Πολλές εκδηλώσεις περιλαμβάνουν τμήματα που αφορούν διάφορες θρησκείες υπό την ηγεσία ενός μέλους της θρησκείας, ώστε η όλη εκδήλωση να απευθύνεται σε ένα μεγαλύτερο μέρος του παρώντος πληθυσμού ή κοινού. Τέτοιες λειτουργίες είναι για παράδειγμα η κυριακάτικη λειτουργία της Ευχαριστίας στο στρατόπεδο Εσπεράνσα (Στρατόπεδο Ελπίδα) στη Χιλή, η οποία διενεργήθηκε από έναν Ρωμαιοκαθολικό ιερέα και από ένα Ευαγγελιστή ιεροκήρυκα κατά τη διάρκεια της κατάρρευσης ενός ορυχείου στο Κοπιαπό της Χιλής το 2010.

Οι εφημέριοι είναι συχνά χειροτονημένοι κληρικοί που ανήκουν σε οποιαδήποτε θρησκεία. Συχνά διορίζονται σε κοσμικές οργανώσεις οι οποίες παρέχουν πνευματική υποστήριξη στα μέλη της που μπορεί να ανήκουν σε οποιαδήποτε από πολλές διαφορετικές θρησκείες ή θρησκεύματα. Πολλοί από αυτούς τους εφημέριους, ιδιαίτερα εκείνοι που υπηρετούν στο στρατό ή άλλες μεγάλες κοσμικές οργανώσεις, είναι ειδικά εκπαιδευμένοι για να κάνουν λειτουργίες μπροστά σε μέλη πολλών διαφορετικών θρησκειών, ακόμη και θρησκείες με εντελώς αντίθετη ιδεολογία από αυτή που έχει η πίστη του ιερέα.

Οι στρατιωτικές οργανώσεις που δεν έχουν μεγάλο αριθμό μελών διαφόρων θρησκευμάτων (αλλά σχετίζονται με άλλα θρησκεύματα) συνήθως διεξάγουν λειτουργίες που απευθύνονται σε πολλά θρησκεύματα. Τέτοιες είναι οι λεγόμενες «Προτεσταντικές» υπηρεσίες της Κυριακής στον αμερικανικό στρατό, οι οποίες διεξάγονται με στόχο να καλύπτονται και θρησκεύματα με χαμηλότερο αριθμό ακολούθων.

Παραπομπές