Νομισματολογία

Η Νομισματολογία είναι το γνωστικό πεδίο το οποίο έχει ως αντικείμενο τα νομίσματα και τα μετάλλια. Ερευνά και καταγράφει την ιστορία των νομισμάτων αλλά ταυτόχρονα αποκομίζει από αυτά αρχαιολογικές και ιστορικές πληροφορίες για την περίοδο που ήταν σε χρήση. Αν και  αποτελεί έναν σημαντικό κλάδο της αρχαιολογίας, ως αντικείμενό της όμως έχει τα νομίσματα όλων των περιόδων, από τις πρώτες εκδόσεις έως και τα σύγχρονα. Η νομισματολογία αναφέρεται συχνά και ως νομισματική.

Η έρευνα της νομισματολογίας εστιάζεται σε οτιδήποτε αφορά τα νομίσματα όπως το υλικό κατασκευής, οι διαστάσεις και το βάρος, η  αναγραφόμενη ή η ανταλλακτική αξία, η φερόμενη εικόνα ή επιγραφή, το καλλιτεχνικό ύφος, η χρονολογία έκδοσης  αλλά και η διάρκεια χρήσης, η γεωγραφική εξάπλωση κτλ. και τα οποία είναι πηγές πληροφοριών για την ιστορία τους που είναι ταυτόχρονα αναπόσπαστο τμήμα της ιστορίας τόσο αυτών που το εξέδωσαν όσο και αυτών που το χρησιμοποιούσαν. 

Είναι γνωστό ότι οι Ρωμαίοι αυτοκράτορες Αύγουστος και Ιούλιος συνέλεξαν ελληνικά νομίσματα. Άλλοι σημαντικοί συλλέκτες νομισμάτων ήταν ο πάπας Βονιφάτιος ο VIII, ο Αυτοκράτορας Μαξιμιλιανός Β' της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και ο Λουδοβίκος ΙΔ΄ της Γαλλίας.

Διάκριση 
Η Νομισματολογία ανάλογα με το είδος των νομισμάτων που εξετάζει και μελετά διακρίνεται κατά ιστορική περίοδο σε:
 "Αρχαία νομισματική": που εξετάζει και μελετά αρχαία νομίσματα
 "Μεσαιωνική νομισματική": που εξετάζει νομίσματα που ανάγονται στο μεσαίωνα
 "Νεότερη νομισματική"*: που εξετάζει νεότερα νομίσματα μέχρι σύγχρονα και
 "Νομισματική νομισματομόρφων μνημείων": (που αφορά όλες τις περιόδους).
(*) Κατ΄ άλλους η διάκριση είναι μόνο σε αρχαία και νεότερη στην οποία περιλαμβάνονται της βυζαντινής και μεσαιωνικής περιόδου νομίσματα.

 
Βοηθητικές επιστήμες της ιστορίας