Μονή Προφήτη Ηλία Φωκίδος

Η Μονή Προφήτη Ηλία βρίσκεται Α - ΝΑ. της Άμφισσας σε απόσταση 17 χλμ. και ΒΔ. του Χρισσού (6,5 χλμ.) στον νομό Φωκίδας. Είναι χτισμένη σε υψόμετρο 400 μέτρων, με θέα τον ελαιώνα της Άμφισσας, τον Κορινθιακό κόλπο, το Γαλαξίδι και τα απέναντι βουνά της Πελοποννήσου.

Ιστορία 
Από οθωμανικά έγγραφα που σώζονται στη βιβλιοθήκη της μονής, όπως ένα «Χοντζέτι» του 1572, ένα πατριαρχικό «Σιγίλλιον» του 1593 και ένα χειρόγραφο του 1834, υπολογίζεται ότι η μονή κτίσθηκε το 1019.

Λόγω της στρατηγικής της θέσης, το μοναστήρι έπαιξε σημαντικό ρόλο στην Επανάσταση του '21 ως ορμητήριο των Ελλήνων αγωνιστών, μέχρι τον Αύγουστο του 1825 οπότε και καταστράφηκε από τους Τούρκους. Στο καθολικό της μονής, στις 24 Μαρτίου 1821, ο Επίσκοπος Σαλώνων Ησαΐας, ο οπλαρχηγός Πανουργιάς και οι προεστοί της Άμφισσας (Σάλωνα) κήρυξαν την επανάσταση (βλ. Η επανάσταση Σαλώνων 1821).

Το μοναστήρι κάηκε ξανά το 1834, για να πυρποληθεί από τους Ιταλούς, την περίοδο της κατοχής, τον Φεβρουάριο του 1943. Μετά το 1961 άρχισε εκ νέου η ανοικοδόμησή του. Ενδιαφέρον παρουσιάζει το ξυλόγλυπτο τέμπλο του ναού της το οποίο έχει φιλοτεχνηθεί από τον Μετσοβίτη γλύπτη Αναστάσιο Μόσχο που αποτελείται από ατόφιο ξύλο καθώς και η βιβλιοθήκη του, όπου σώζονται, μεταξύ άλλων, έγγραφα από την περίοδο της Επανάστασης.

Κοντά στην είσοδο της Μονής, στον πέτρινο φράχτη δίπλα στο δεντράκι στην άκρη του γκρεμού κάθονταν παλιότερα οι γέροντες και αγνάντευαν. Η θέα από το σημείο αυτό είναι εξαιρετική και συνιστάται ιδιαίτερα κατά την ανατολή του ήλιου.

Διοικητικά 
Ως οικισμός αναγνωρίστηκε το 1981 και προσαρτήθηκε στην τότε κοινότητα Χρυσού. Σύμφωνα με το σχέδιο Καλλικράτης μαζί με το Χρισσό συναποτελούν την Τοπική Κοινότητα Χρισσού που ανήκει στη Δημοτική Ενότητα Δελφών του Δήμου Δελφών και σύμφωνα με την απογραφή 2011 έχει πληθυσμό 8 κάτοικους.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 Ι.Μ. Προφήτης Ηλίας Χρισσό  από τον ιστότοπο www.greece-panorama.com

Παραπομπές

Μονη Προφητη Ηλια