Παραολυμπιακοί Αγώνες

Οι Παραολυμπιακοί Αγώνες (αγγλικά: Paralympic Games) είναι οι αντίστοιχοι Ολυμπιακοί Αγώνες για τους αθλητές με κινητικές, οπτικές ή διανοητικές αναπηρίες.

Ιστορικό 

Οι πρώτοι αγώνες για αθλητές με αναπηρία έγιναν το 1948 στο Στόουκ Mάντεβιλ στην Αγγλία. Την ημέρα της τελετής έναρξης για τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1948 στο Λονδίνο, ξεκίνησαν και θεσμοθετήθηκαν οι αγώνες του Στόουκ Mάντεβιλ και πραγματοποιήθηκε η πρώτη αθλητική διοργάνωση για αθλητές με αμαξίδιο. 

Τέσσερα χρόνια αργότερα, αθλητές από την Ολλανδία συμμετείχαν σε αυτούς τους αγώνες και έτσι γεννήθηκε το διεθνές κίνημα που είναι γνωστό πλέον ως Παραολυμπιακό Κίνημα.

Οι πρώτοι Αγώνες Ολυμπιακού χαρακτήρα για αθλητές με αναπηρία οργανώθηκαν το 1960 στη Ρώμη, ύστερα από τους Ολυμπιακούς Αγώνες στην ίδια πόλη. Θεωρούνται ως οι πρώτοι Παραολυμπιακοί Αγώνες. Περίπου 400 αθλητές από 23 χώρες συμμετείχαν σε 8 αθλήματα, 6 από τα οποία εξακολουθούν να περιλαμβάνονται στο αγωνιστικό πρόγραμμα των Παραολυμπιακών Αγώνων (τοξοβολία, κολύμβηση, ξιφασκία, καλαθοσφαίριση, επιτραπέζια αντισφαίριση, στίβος).

Από τότε, οι Παραολυμπιακοί Αγώνες διεξάγονται κάθε τέσσερα (4) χρόνια (σ.σ. με εξαίρεση το Τόκιο 2020 που λόγω πανδημίας διεξήχθη το 2021), πάντα την ίδια χρονιά με τους Ολυμπιακούς Αγώνες.

Το 1976 στο Τορόντο, προστέθηκαν και άλλες κατηγορίες αναπηρίας και γεννήθηκε η ιδέα της συγχώνευσης διαφορετικών κατηγοριών αθλητών με αναπηρία για τη συμμετοχή τους σε διεθνείς αθλητικές διοργανώσεις. Την ίδια χρονιά έγιναν και οι πρώτοι Χειμερινοί Παραολυμπιακοί Αγώνες στη Σουηδία.

Οι Παραολυμπιακοί Αγώνες της Σεούλ (1988) ξεχώρισαν κι από το γεγονός ότι οι Ολυμπιακοί και Παραολυμπιακοί Αγώνες φιλοξενήθηκαν στην ίδια χώρα, στην ίδια πόλη και χρησιμοποιήθηκαν οι ίδιες εγκαταστάσεις με τους Ολυμπιακούς Αγώνες. Έκτοτε, οι Παραολυμπιακοί Αγώνες γίνονται πάντα στην ίδια πόλη με τους Ολυμπιακούς Αγώνες.

Από το 1960, έχουν διοργανωθεί 16 Θερινοί Παραολυμπιακοί Αγώνες και 12 Χειμερινοί. Οι Παραολυμπιακοί Αγώνες έχουν εξελιχθεί πλέον στο δεύτερο μεγαλύτερο αθλητικό γεγονός μετά τους Ολυμπιακούς.

Η συμμετοχή της Ελλάδας 
Κύριο άρθρο: Συμμετοχή της Ελλάδας στους Παραολυμπιακούς Αγώνες

Έλληνες αθλητές συμμετέχουν στους Παραολυμπιακούς Αγώνες από το 1976. Από το 1988, η Ελλάδα λαμβάνει μέρος στους Αγώνες με επίσημες εθνικές αποστολές.

Το πρώτο μετάλλιο της Ελλάδας κατέκτησε ο Γιώργος Μουζάκης στον στίβο (60μ.), στους Παραολυμπιακούς Αγώνες του Άρνεμ το 1980, ενώ η συνέχεια δόθηκε στους Παραολυμπιακούς Αγώνες της Σεούλ το 1988. Συγκεκριμένα, τα ελληνικά χρώματα στην 8η κατά σειρά διοργάνωση, κατέκτησαν ένα (1) ασημένιο και τρία (3) χάλκινα μετάλλια. Στους Παραολυμπιακούς Αγώνες της Βαρκελώνης το 1992 κέρδισαν δύο (2) ασημένια και ένα (1) χάλκινο μετάλλιο, ενώ στη διοργάνωση της Ατλάντα, το 1996, κατέκτησαν ένα (1) χρυσό, ένα (1) ασημένιο και τρία (3) χάλκινα μετάλλια.

Το 2000, στους Παραολυμπιακούς Αγώνες του Σίδνεϊ, η Ελλάδα συμμετείχε με 42 αθλητές σε πέντε αθλήματα: στίβο, κολύμβηση, άρση βαρών, καλαθοσφαίριση, τζούντο. Για πρώτη φορά έφτασε σε διψήφιο αριθμό μεταλλίων (συνολικά 11) και συγκεκριμένα σε τέσσερα (4) χρυσά, τέσσερα (4) ασημένια και τρία (3) χάλκινα.

Στους Παραολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας το 2004, η Ελλάδα ως διοργανώτρια, συμμετείχε με 137 αθλητές, αριθμός ρεκόρ για τα δεδομένα του Παραολυμπιακού Κινήματος στην Ελλάδα. Ένα Κίνημα που απέκτησε νέο κύρος και οντότητα, αναδεικνύοντας παράλληλα τη δουλειά που γίνεται στον ευαίσθητο αυτό χώρο του αθλητισμού. Ως οικοδέσποινα, η Ελλάδα έφτασε στην κατάκτηση συνολικά 20 μεταλλίων και συγκεκριμένα τριών (3) χρυσών, 13 ασημένιων και τεσσάρων (4) χάλκινων, δηλαδή εννέα περισσότερων απ` όσα είχε πανηγυρίσει στη διοργάνωση του Σίδνεϊ. Επίσης σημειώθηκαν συνολικά 58 πλασαρίσματα στις πρώτες οκτώ θέσεις.

Οι Παραολυμπιακοί Αγώνες του Πεκίνου ήταν και οι πιο επιτυχημένοι για την Ελλάδα μέχρι στιγμής. Συμμετέχοντας σε 11 αθλήματα (τοξοβολία, στίβος, μπότσια, ποδηλασία, τζούντο, άρση βαρών σε πάγκο, ιστιοπλοΐα, σκοποβολή, κολύμβηση, ξιφασκία με αμαξίδιο, τένις με αμαξίδιο) οι 53 αθλητές και οι 16 αθλήτριες της εθνικής ομάδας κατάφεραν να κατακτήσουν 24 μετάλλια (5-9-10) με αποτέλεσμα να βρεθούν στην 20η θέση της παγκόσμιας κατάταξης μεταξύ 146 κρατών.

Στους Παραολυμπιακούς Αγώνες του Λονδίνου, η Ελλάδα δεδομένων των οικονομικών συνθηκών και ως εκ τούτου της ελλειπούς προετοιμασίας, κατάφερε να κατακτήσει 12 μετάλλια. Συμμετείχε σε εννέα αθλήματα (τοξοβολία, στίβος, μπότσια, ποδηλασία, άρση βαρών σε πάγκο, ιστιοπλοΐα, σκοποβολή, κολύμβηση, ξιφασκία με αμαξίδιο) με συνολικά 61 αθλητές και αθλήτριες. Ξεχώρισε το χρυσό μετάλλιο στο μπότσια στην κατηγορία ζευγαριών BC-3, ενώ κατέκτησε ακόμη τρία ασημένια και οκτώ χάλκινα μετάλλια. Βρέθηκε δε στην 44η θέση των μεταλλίων μεταξύ 165 χωρών που έλαβαν μέρος.

Στους Παραολυμπιακούς Αγώνες του Ρίο, η Ελλάδα κατάφερε να κατακτήσει 13 μετάλλια. Συμμετείχε σε δώδεκα αθλήματα (αντισφαίριση με αμαξίδιο, άρση βαρών σε πάγκο, ιστιοπλοΐα, τοξοβολία, τζούντο, στίβος, μπότσια, ποδηλασία, σκοποβολή, κολύμβηση, ξιφασκία με αμαξίδιο, κανό) με συνολικά 66 αθλητές και αθλήτριες. Ξεχώρισαν τα τρία χρυσά μετάλλια στο στίβο το χρυσό στην άρση βαρών σε πάγκο και στην κολύμβηση, ενώ κατέκτησε ακόμη τέσσερα ασημένια και έξι χάλκινα μετάλλια. Βρέθηκε δε στην 23η θέση των μεταλλίων μεταξύ 159 χωρών που έλαβαν μέρος.

Οι Παραολυμπιακοί Αγώνες του Τόκιο, λόγω της υγειονομικής κρίσης (covid19) μετατέθηκαν από το 2020 στο 2021. Η Ελλάδα συμμετείχε με 46 αθλητές σε 11 αθλήματα (αντισφαίριση με αμαξίδιο, άρση βαρών σε πάγκο, τοξοβολία, τζούντο, στίβος, μπότσια, ποδηλασία, σκοποβολή, κολύμβηση, ξιφασκία με αμαξίδιο, επιτραπέζια αντισφαίριση).. Κατέκτησε 11 μετάλλια, τέσσερα εκ των οποίων στο στίβο και κατέλαβε την 51η θέση στον πίνακα μεταλλίων. Το μοναδικό χρυσό μετάλλιο ήρθε στον στίβο (100μ. Τ11), με πρωταγωνιστές τους Θανάση Γκαβέλα και Σωτήρη Γκαραγκάνη (guide). Η Ελλάδα κατέκτησε επίσης τρία ασημένια και επτά χάλκινα.

Η πρώτη συμμετοχή Έλληνα Αθλητή σε Χειμερινούς Παραολυμπιακούς Αγώνες έγινε το 2002 στο Σαλτ Λέικ Σίτι. Ακολούθησαν οι συμμετοχές στο Τορίνο (2006) στο Βανκούβερ (2010), στο Σότσι (2014) και στην Πιονγκτσάνγκ (2018).

Έλληνες και Ελληνίδες μεταλλιούχοι παραολυμπιονίκες

Θερινά Αθλήματα 
Το αγωνιστικό πρόγραμμα των Θερινών Παραολυμπιακών Αγώνων περιλαμβάνει πλέον 22 θερινά αθλήματα. Δεκαοχτώ από αυτά είναι κοινά με τους Ολυμπιακούς Αγώνες και τα υπόλοιπα τέσσερα είναι αποκλειστικά Παραολυμπιακά. Αυτά είναι τα Μπότσια, Γκόλμπολ, Άρση βαρών σε πάγκο και Ράγκμπι με αμαξίδιο. Στους Αγώνες της Αθήνας προστέθηκε το άθλημα του Ποδοσφαίρου 5x5, ενώ στο Πεκίνο για πρώτη φορά αγωνίστηκαν αθλητές στην Κωπηλασία. Στους Αγώνες του Ρίο προστέθηκαν το Κανόε και το Τρίαθλο, ενώ στους Αγώνες του Τόκιο εντάχθηκαν για πρώτη φορά η Αντιπτέριση και το Τάε κβον ντο, αντικαθιστώντας το Ποδόσφαιρο 7Χ7 και την Ιστιοπλοΐα.

Τα ρεκόρ που σημειώνονται στους Παραολυμπιακούς Αγώνες μπορούν να συγκριθούν με τα ρεκόρ των Ολυμπιακών αθλητών (όπως στα 100μ. ανδρών στο Στίβο) και σε ορισμένες περιπτώσεις (όπως στην Άρση βαρών σε πάγκο) τα Παραολυμπιακά ρεκόρ ξεπερνούν εκείνα των αθλητών χωρίς αναπηρία.

Σε κάποια αθλήματα συμμετέχουν αθλητές από όλες ή τις περισσότερες κατηγορίες αναπηρίας, ενώ σε άλλα από μια κατηγορία μόνο.

Αναλυτικά τα Παραολυμπιακά αθλήματα είναι:
 Αντισφαίριση με αμαξίδιο
 Άρση βαρών σε πάγκο
 Γκόλμπολ (Goalball)
 Επιτραπέζια Αντισφαίριση
 Ιππασία

 Καλαθοσφαίριση με αμαξίδιο
 Κολύμβηση
 Μπότσια (Boccia)
 Ξιφασκία με αμαξίδιο 
 Πετοσφαίριση (Καθιστών)
 Ποδηλασία
 Ποδόσφαιρο 5x5

 Ράγκμπυ με αμαξίδιο
 Σκοποβολή
 Στίβος
 Τζούντο 
 Τοξοβολία
 Κωπηλασία (νέο άθλημα στο Πεκίνο)
 Τρίαθλο (νέο άθλημα στο Ριο)
 Κανόε (νέο άθλημα στο Ριο)
Αντιπτέριση (νέο άθλημα στο Τόκιο)
Τάε κβον ντο (νέο άθλημα στο Τόκιο)

Χειμερινά Αθλήματα 
 Αλπικό σκι
 Βορινή χιονοδρομία (περιλαμβάνει Δίαθλο και Χιονοδρομία αντοχής)
 Κέρλινγκ με αμαξίδιο
 Χόκεϊ επί πάγου με έλκηθρο
Χιονοσανίδα (Σνόουμπορντ)

Κατάλογος Αγώνων

Θερινοί Αγώνες 

 Θερινοί Παραολυμπιακοί Αγώνες 1976
 Θερινοί Παραολυμπιακοί Αγώνες 1980
 Θερινοί Παραολυμπιακοί Αγώνες 1984
 Θερινοί Παραολυμπιακοί Αγώνες 1988
 Θερινοί Παραολυμπιακοί Αγώνες 1992
 Θερινοί Παραολυμπιακοί Αγώνες 1996
 Θερινοί Παραολυμπιακοί Αγώνες 2000
 Θερινοί Παραολυμπιακοί Αγώνες 2004
 Θερινοί Παραολυμπιακοί Αγώνες 2008
 Θερινοί Παραολυμπιακοί Αγώνες 2012
 Θερινοί Παραολυμπιακοί Αγώνες 2016
 Θερινοί Παραολυμπιακοί Αγώνες 2020

Χειμερινοί Αγώνες 
 Χειμερινοί Παραολυμπιακοί Αγώνες 1976 - Έρνσκελντσβικ, Σουηδία
 Χειμερινοί Παραολυμπιακοί Αγώνες 1980 - Γιάιλο, Νορβηγία
 Χειμερινοί Παραολυμπιακοί Αγώνες 1984 - Ίνσμπρουκ, Αυστρία
 Χειμερινοί Παραολυμπιακοί Αγώνες 1988 - Ίνσμπρουκ, Αυστρία
 Χειμερινοί Παραολυμπιακοί Αγώνες 1992 - Τιγκνές Αλμπερβίλ, Γαλλία
 Χειμερινοί Παραολυμπιακοί Αγώνες 1994 - Λιλεχάμερ, Νορβηγία
 Χειμερινοί Παραολυμπιακοί Αγώνες 1998 - Ναγκάνο, Ιαπωνία
 Χειμερινοί Παραολυμπιακοί Αγώνες 2002 - Σολτ Λέικ Σίτι, Ηνωμένες Πολιτείες
 Χειμερινοί Παραολυμπιακοί Αγώνες 2006 - Τορίνο, Ιταλία
 Χειμερινοί Παραολυμπιακοί Αγώνες 2010 - Βανκούβερ, Καναδάς
 Χειμερινοί Παραολυμπιακοί Αγώνες 2014 - Σότσι, Ρωσία
Χειμερινοί Παραολυμπιακοί Αγώνες 2018 - Πιόνγκτσανγκ, Νότια Κορέα
Χειμερινοί Παραολυμπιακοί Αγώνες 2022 - Πεκίνο, Κίνα

Εξωτερικοί Σύνδεσμοι 

 Ιστοτόπος Ελληνικής Παραολυμπιακής Επιτροπής 
 Ιστοτόπος Διεθνούς Παραολυμπιακής Επιτροπής
ιστότοπος Εθνικής Αθλητικής Ομοσπονδίας Ατόμων με Αναπηρίες (ΕΑΟΜ-ΑμεΑ)

Παραπομπές