Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς

Η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου (σε συντομογραφία Ε.Κ. ΝΠΔΔ) είναι ανεξάρτητη δημόσια εποπτική αρχή που υπάγεται διοικητικά στο Υπουργείο Οικονομικών. Σκοπό έχει την εποπτεία Χρηματιστηριακών εταιριών, Εταιριών Παροχής Χρηματοοικονομικών Υπηρεσιών και άλλων εταιριών Χρηματοοικονομικού χαρακτήρα, όπως Επενδυτικών εταιριών. Αποτελεί μία από τις δύο αρχές που ελέγχουν τις Χρηματοοικονομικές Εταιρίες στην Ελλάδα, η άλλη είναι η Τράπεζα της Ελλάδος (ελέγχει τις Τράπεζες και τις Ασφαλιστικές εταιρίες).

Η Ε.Κ. τυγχάνει ενεργό μέλος της «Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Ρυθμιστικών Αρχών της Κεφαλαιαγοράς» (Committee of European Securities Regulators - C.E.S.R.) και του «Διεθνούς Οργανισμού Επιτροπών Κεφαλαιαγοράς» (I.O.S.C.O.). Η Ε.Κ. ελέγχει την πιστοποίηση των επαγγελματικών στελεχών και διενεργεί σε συνεργασία με την Τράπεζα Ελλάδος -ή αυτόνομα- εξετάσεις πιστοποίησης σε επαγγελματικές ειδικότητες του χρηματοοικονομικού χώρου, οι σημαντικότερες των οποίων είναι αυτές του Αναλυτή, του Διαχειριστή Χαρτοφυλακίου, του Επενδυτικού Συμβούλου, του Χρηματιστηριακού Εκπροσώπου και του Αντικρυστή.

Ιστορικά και άλλα στοιχεία 
Η Ε.Κ. ιδρύθηκε (στη σημερινή της νομική μορφή) με τους νόμους 1969/1991, 2166/1993, 2324/1995 και 2396/1996. Αρχικά στεγαζόταν στο (τότε) Υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών. Από το 1997 έως και το Νοέμβριο του 2022 στεγαζόταν σε μη ιδιόκτητο κτίριο επί της οδού Κολοκοτρώνη 1, ενώ από το Δεκέμβριο 2022, κατόπιν διαφωνίας με τους ιδιοκτήτες σχετικά με το ύψος του μισθώματος και καθώς, λόγω σχετικής ρήτρας, όφειλε να μεταστεγαστεί το αργότερο έως και τις 31 Μαρτίου του 2020, άλλαξε διεύθυνση και πλέον εδρεύει σε πολυόροφο κτίριο επί της οδού Ιπποκράτους 3-5. Το 1997 προσλήφθηκαν οι πρώτοι υπάλληλοι επιστημονικού προσωπικού ειδικότητας ελεγκτού και οικονομολόγου αλλά και δικηγόροι, ενώ από το 1999 στην Ε.Κ. υπηρετούν και δημόσιοι υπάλληλοι, οι οποίοι προσλήφθηκαν βάσει του Β' πανελλήνιου γραπτού διαγωνισμού που διοργάνωσε το Φεβρουάριο του 1998 το Α.Σ.Ε.Π.. Πρώτος πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου (Δ.Σ.) της Ε.Κ. ήταν ο καθηγητής Αυγουστίνος Βιντζηλαίος (1989-1993) τον οποίο διαδέχθηκε για ένα βραχύ διάστημα ο τραπεζικός Κωνσταντίνος Γεωργουτσάκος (1994). Στη συνέχεια και για περίοδο μιας δεκαετίας (1995-1999 & 2000-2004) τη θέση κατέλαβε ο καθηγητής-οικονομολόγος Σταύρος Θωμαδάκης.

Το 2004 τον αντικατέστησε ο τραπεζικός Αλέξιος Πιλάβιος, ενώ από το 2009 έως και τον Οκτώβριο του 2011 πρόεδρος ήταν ο νομικός Αναστάσιος Γαβριηλίδης. Στις 26 Οκτωβρίου 2011 και μέχρι την 26η Νοεμβρίου 2015, τα καθήκοντα του προέδρου της Επιτροπής ανέλαβε ο συνταγματολόγος, πρώην ευρωβουλευτής Κωνσταντίνος Μποτόπουλος. Στις 27 Νοεμβρίου 2015 τη θέση του Προέδρου του Διοικητικού Συμβουλίου της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς ανέλαβε ο καθηγητής-οικονομολόγος Χαράλαμπος Γκότσης, μέχρι τη λήξη της θητείας του, στις 31 Αυγούστου 2019, για να αντικατασταθεί από τη νομικό Βασιλική Λαζαράκου.

Το επταμελές Δ.Σ. (το οποίο τοποθετείται με απόφαση του οικείου υπουργού έχοντας πενταετή θητεία) αποτελείται από τον πρόεδρο, δύο αντιπροέδρους και τέσσερα μέλη. Στην Ε.Κ. εκτός του Δ.Σ. συγκαλείται και Εκτελεστική Επιτροπή (Ε.Ε.) με ευθύνες που άπτονται θεμάτων για τα οποία της έχει παραχωρηθεί αρμοδιότητα από το Δ.Σ., σχετικά με την καθημερινή διοίκηση της Ε.Κ. και για την επίβλεψη της λειτουργίας των υπηρεσιών της. Επίσης, η Ε.Ε. εκπροσωπεί την Ε.Κ. ενώπιον των Ελληνικών και των αλλοδαπών δικαστηρίων.

Στόχοι και αποστολή 
Μεταξύ των βασικότερων στόχων της Ε.Κ. περιλαμβάνονται επίσης:

 Η επιβολή διοικητικών κυρώσεων (επίπληξη, χρηματικό πρόστιμο, αναστολή λειτουργίας, αφαίρεση άδειας) σε εποπτευόμενα νομικά και φυσικά πρόσωπα που παραβαίνουν τη νομοθεσία για την κεφαλαιαγορά.
 Η έγκριση ενημερωτικών δελτίων όσον αφορά τις ανάγκες πληροφόρησης του επενδυτικού κοινού κατά τη διενέργεια δημοσίων προσφορών και την εισαγωγή κινητών αξιών σε οργανωμένη αγορά.
 Η διενέργεια επαφών με σκοπό τη σύναψη διμερών ή πολυμερών συμφωνιών με άλλες εποπτικές αρχές για διάφορα θέματα της αρμοδιότητάς της.

Επιπροσθέτως, σύμφωνα με όσα αναφέρονται στην Ετήσια Έκθεσή της, η Ε.Κ. ενίσχυσε το θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας και τις υποδομές ελέγχου και εποπτείας της ελληνικής κεφαλαιαγοράς με νομοθετικές πρωτοβουλίες και κανονιστικές αποφάσεις της. Στο πλαίσιο αυτό, ενισχύθηκαν η προστασία των επενδυτών, η αποτελεσματικότητα και ρευστότητα της αγοράς, η λειτουργία των εποπτευόμενων εταιριών, ο εκσυγχρονισμός του πλαισίου εισαγωγής και εποπτείας εταιριών στο χρηματιστήριο και η λειτουργία των συστημάτων εκκαθάρισης και ασφάλισης συναλλαγών.

Σημαντική επισης εξέλιξη κατά το ίδιο έτος ήταν η ψήφιση του ν.3691/2008 για την πρόληψη και καταστολή της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες, ο οποίος ενσωμάτωσε στην ελληνική έννομη τάξη την Οδηγία 2005/60/ΕΕ και τις συστάσεις της διεθνούς ομάδας εργασίας FATF. Οι νέες διατάξεις ενισχύουν τα μέτρα δέουσας επιμέλειας που πρέπει να λαμβάνουν τα υπόχρεα πρόσωπα, αναβαθμίζουν το ρόλο της Εθνικής Επιτροπής Νομιμοποίησης Εσόδων από Εγκληματικές Δραστηριότητες, ιδρύουν νέα Επιτροπή Στρατηγικής και νέα Επιτροπή Διαβούλευσης με τον Ιδιωτικό Τομέα, προβλέπουν ποινικές κυρώσεις για τους παραβάτες ανάλογες αυτών για το κοινό έγκλημα και βελτιώνουν τις διαδικασίες ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ εθνικών αρχών και σε διεθνές επίπεδο.

Προηγουμένως, με βάση τα αναγραφόμενα στις Εκθέσεις των ετών 2004 και 2005, η Ε.Κ. προχώρησε σε βελτίωση της εποπτείας των χρηματιστηριακών αγορών και των συστημάτων εκκαθάρισης συναλλαγών, ενίσχυσε το θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας της ελληνικής αγοράς και επιτάχυνε τη σύγκλισή του με το αντίστοιχο Ευρωπαϊκό, ως αποτελέσματα της εφαρμογής του ν. 3152/2003 και της ψήφισης και εφαρμογής των νόμων 3340/2005, 3401/2005 και 3371/2005.

Συνδικαλισμός 
Στην Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς οι εργαζόμενοι έχουν από το 2000 συστήσει πρωτοβάθμιο σωματείο με την επωνυμία «Σύλλογος Εργαζομένων Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς» το οποίο έχει πενταμελές Δ.Σ. και διετή θητεία. Ο σύλλογος ανήκει στην «Ομοσπονδία Συλλόγων Υπουργείου Οικονομικών» (Ο.Σ.Υ.Ο.), εκλέγει αντιπροσώπους του που συμμετέχουν στις συνεδριάσεις της και λαμβάνει μέρος στις κινητοποιήσεις που προκηρύσσει η ΑΔΕΔΥ.

Παραπομπές

Πηγές 
 Ετήσιες Εκθέσεις Ε.Κ. ετών 2001-2014.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 

Χρηματιστήρια