Οξύρρυγχος Άνω Αιγύπτου

Η Οξύρρυγχος (αρχαία Αιγυπτιακή Per-Medjed, σύγχρονη Αιγυπτοαραβική γλώσσα el-Bahnasa) είναι αρχαιολογική θέση στην Αίγυπτο, πιθανώς από τις σημαντικότερες αρχαιολογικές θέσεις που ανακαλύφθηκαν. Τον τελευταίο αιώνα, η περιοχή γύρω από τον Οξύρρυγχο ανασκάπτεται διαρκώς. Ανάμεσα στα ευρήματα περιλαμβάνεται μια μεγάλη συλλογή παπυρικών κειμένων που χρονολογούνται από την εποχή της πτολεμαϊκής Αιγύπτου, και της περιόδου της ρωμαϊκής κατάκτησης. Ανάμεσα στα κείμενα που ανακαλύφθηκαν στην Οξύρρυγχο περιλαμβάνονται έργα του Μένανδρου και το Ευαγγέλιο του Θωμά, ένα σημαντικό πρώιμο γνωστικό χειρόγραφο.
Σε παπύρους του 2ου, του 3ου και του 4ου μ.Χ. αιώνα, που βρέθηκαν στην πόλη Οξύρυγχο της Αιγύπτου ή σχετίζονται με αυτήν, γίνεται συχνή αναφορά σε κάποιο "άμφοδον Κρητικόν", φράση που μπορεί να σημαίνει την ύπαρξη κάποιου διοικητικού διαμερίσματος όπου είχε εγκατασταθεί σημαντικός αριθμός εποίκων από την Κρήτη. Η παρουσία Κρητικών στην Οξύρυγχο εξυπηρετούσε κατά πάσα πιθανότητα εμπορικούς σκοπούς. Δεν αποκλείεται, ωστόσο, η συγκεκριμένη ονομασία να αποτελεί απλή ανάμνηση της πατρίδας των πρώτων οικιστών της περιοχής, που ίσως να είχαν εν τω μεταξύ αφομοιωθεί από το εγχώριο στοιχείο.

Ετυμολογία

Η πόλη έλαβε το όνομά της (Οξυρρύγχου ή Οξυρρύγχων πόλις) από ένα είδος ιχθύος που ζούσε πιθανώς στον ποταμό Νείλο. Αν και το συγκεκριμένο είδος δεν είναι γνωστό κατέχει σημαντική θέση στην αιγυπτιακή μυθολογία, καθώς θρυλείται ότι έφαγε το πέος του θεού Όσιρι. Ανήκει πιθανώς στο είδος των μορμυριδών και είναι ένα ψάρι μεσαίου μεγέθους που ζει σε γλυκά ύδατα και απεικονίζεται σε διάφορα αιγυπτιακά και άλλα έργα τέχνης. Ένα ειδώλιο αυτού του ιερού ιχθύος εμφανίζει συγκεκριμένα χαρακτηριστικά, τυπικά του είδους των μορμυριδών

Γεωγραφία

Η Οξύρρυγχος βρίσκεται περίπου 160 χλμ Ν-ΝΔ του Καΐρου (28°32′0″ N - 30°40′0″ E) και κείται δυτικά της κεντρικής πορείας του Νείλου, στο Μπαχρ Γιουσέφ (Canal of Joseph), ένα παρακλάδι του Νείλου που καταλήγει στη λίμνη Μέρις και την όαση Φαγιούμ. Στους αρχαίους χρόνους υπήρχε στην περιοχή μια πόλη η Per-Medjed, αλλά η περιοχή δεν έγινε σημαντική παρά μόνον μετά την κατάκτηση της Αιγύπτου από τον Αλέξανδρο το 332 π.Χ./Π.Κ.Ε.. Τότε ανοικοδομήθηκε ως ελληνική πόλις (Οξυρρύγχου πόλις).

Σημειώσεις παραπομπές

Βιβλιογραφία
 Λαούρδας Β., Άμφοδον κρητικόν, Κρητικά Χρονικά, τομ. 2 (1948),σελ. 318-319

Δείτε επίσης 
 Πάπυροι της Οξυρρύγχου

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 

Αρχαιολογικοί τόποι στην Αίγυπτο
Πόλεις της Αρχαίας Αιγύπτου