Χατ τρικ

Το χατ τρικ ή χατ-τρικ (αγγλικά: hat-trick) είναι ένας όρος που χρησιμοποιείται σε διάφορα αθλήματα για να δηλώσει την εξαιρετική επίδοση ενός αθλητή, ο οποίος έχει επαναλάβει μια επιτυχία τρεις φορές, όπως τρία τέρματα ή τρεις συνεχόμενες νίκες σε αγώνες. Ο όρος εμφανίστηκε στα αγγλικά για να περιγράψει ανάλογη επιτυχία στο κρίκετ. Χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά το 1865 σε αγγλική εφημερίδα του Τσέλμφορντ αναφερόμενη σε επίδοση του Χ.Χ. Στίβενσον σε αγώνα κρίκετ. Πλέον, πέραν του κρίκετ, ο όρος χρησιμοποιείται σε αρκετά αθλήματα όπως το ποδόσφαιρο, η υδατοσφαίριση, η Φόρμουλα 1, το ράγκμπι, το χόκεϊ, το μπέιζμπολ, η αντισφαίριση.

Στην Ελλάδα έχει επικρατήσει να χρησιμοποιείται κυρίως στο ποδόσφαιρο  για να δηλώσει την επίτευξη τριών τερμάτων σε έναν αγώνα από τον ίδιο παίκτη. Τα τέρματα μπορούν να επιτευχθούν σε οποιαδήποτε περίοδο του αγώνα, είτε στην κανονική περίοδο είτε στην παράταση, αλλά όχι στην διαδικασία των πέναλτι. Ως έπαθλο στον παίκτη που πέτυχε το χατ τρικ, δίνεται κατά παράδοση η μπάλα του αγώνα με την οποία το πέτυχε.

Χρήση

Κρίκετ

Ράγκμπι

Ποδόσφαιρο
Προπολεμικά στο ποδόσφαιρο, ο όρος χρησιμοποιούνταν για τρεις επιτυχίες μέσα σε ένα και μόνο ημίχρονο. Με τη σταδιακή ανάπτυξη, όμως, των αμυντικογενών συστημάτων στο άθλημα και τη συνεπαγόμενη μείωση του αριθμού τερμάτων που σημειώνονταν, επεκτάθηκε και καθιερώθηκε για όλη τη διάρκεια του αγώνα, με τρία συνεχόμενα στο ίδιο 45λεπτο να αποτελούν πλέον ένα καθαρό χατ-τρικ. Ο όρος τέλειο χατ-τρικ χρησιμοποιείται για να περιγράψει τρία γκολ τα οποία ένας ποδοσφαιριστής σημείωσε σε έναν αγώνα (κανονική διάρκεια ή και παράταση): με το αριστερό, το δεξί πόδι, αλλά και το κεφάλι. Παραδοσιακά ο σκόρερ ενός χατ-τρικ έπαιρνε μαζί του και την μπάλα του αγώνα ως ενθύμιο. 

Το πρώτο χατ-τρικ καταγράφηκε στις 2 Μαρτίου 1978 στον αγώνα Σκωτία-Αγγλία, όταν ο Τζον ΜακΝτούγκαλ σημείωσε 3 γκολ. Ένα από τα πιο αξιοσημείωτα ρεκόρ χατ-τρικ στο ελληνικό ποδόσφαιρο  ήταν εκείνο που σημείωσε ο Κώστας Φραντζέσκος στις 25 Μαΐου 1997  όταν ο «Μίστερ Φάουλ» είχε σκοράρει 3 γκολ με φάουλ στον αγώνα ΠΑΟΚ - Καστοριά 6-0, μπαίνοντας στο κλειστό κλαμπ των ποδοσφαιριστών παγκοσμίως που έχουν καταφέρει κάτι ανάλογο (Τζάκσον, Τζουζέπε Σινιόρι, Σίνισα Μιχάιλοβιτς, Ρέι ΜακΚίνον κ.α.). Από τους ελάχιστους τερματοφύλακες που έχουν κατορθώσει κάτι ανάλογο είναι ο Παραγουανός Χοσέ Λουίς Τσιλαβέρτ το 1999, ο Γιουγκοσλάβος Ίλιγια Πάντελιτς το 1963 και ο Γρηγόριος Αθανασίου στις 12 Φεβρουαρίου 2022, στον αγώνα της Α1 κατηγορίας της ΕΠΣΜ, Αετός Βασιλικών-Παύλος Μελάς (0–3).

Ρεκόρ
Ο Αμερικάνος Μπερτ Πάτενουντ είναι ο πρώτος που σκόραρε 3 γκολ σε Παγκόσμιο Κύπελλο, το 1930 στην αναμέτρηση  ΗΠΑ - Παραγουάης (3-0).
Τα πιο πολλά χατ-τρικ στην ιστορία του ποδοσφαίρου έχει σημειώσει ο Γερμανός Έρβιν Χέλμχεν, τουλάχιστον 141 όπως έχουν υπολογιστεί από την RSSSF(αν και ανεπίσημα το ρεκόρ ίσως ανήκει στον Γιόζεφ Μπίτσαν).
Το ρεκόρ του νεότερου ποδοσφαιριστή που σκόραρε χατ-τρικ σε Παγκόσμιο Κύπελλο ανήκει στον Πελέ από τις 24 Ιουνίου 1958 και τον αγώνα Βραζιλία-Γαλλία 5-2 σε ηλικία 17 ετών και 8 μηνών.
Το 1996 ο Ντίνος Ποντίκας έγινε ο νεότερος σκόρερ χατ-τρικ στον αγώνα Αμπελοκήπων - Χαραυγής (4-3), σε ηλικία 14 ετών και 7 μηνών.
Το πιο γρήγορο χατ-τρικ παγκόσμια σημειώθηκε από το Σουηδό Μάγκνους Άρβιντσον το 1995 στον αγώνα Χάσλεχολμς ΙΦ - Λαντσκρόνα ΜοΙΣ 5–3 σε 89 δευτερόλεπτα σε αγώνα στην τέταρτη κατηγορία Σουηδίας.

Δείτε επίσης 

 Κατάλογος ποδοσφαιριστών που σημείωσαν ρεκόρ με χατ-τρικ

Παραπομπές

Πηγές 

 On line etymologie dictionnary (ανακτήθηκε 13/12/07)
 The American HeritageDictionary (ανακτήθηκε 13/12/07)

Ορολογία ποδοσφαίρου