Ο Άγιος Ματθαίος και ο Άγγελος (Καραβάτζιο)

Ο Άγιος Ματθαίος και ο Άγγελος (ιταλικά: San Matteo e l’ Angelo), είναι ελαιογραφία του 1602 που φιλοτέχνησε ο Ιταλός καλλιτέχνης Μικελάντζελο Μερίζι ντα Καραβάτζιο. Απεικονίζεται ο Ευαγγελιστής Ματθαίος, ακριβώς τη στιγμή που ξεκινά να γράφει το Ευαγγέλιό του με την καθοδήγηση ενός αγγέλου.

Στοιχεία για το παρόν έργο 
Το έργο αποτελεί παραγγελία του Γάλλου Καρδινάλιου Ματτέο Κονταρέλλι, και βρίσκεται αναρτημένο στο βωμό του παρεκκλησίου Κονταρέλλι, στην εκκλησία Σαν Λουίτζι ντει Φραντσέζι στη Ρώμη (Ιταλία). Πρόκειται για έναν από τους τρεις πίνακες του καλλιτέχνη που έχουν τοποθετηθεί στο παρεκκλήσι. Κρέμεται ανάμεσα στους δύο μεγαλύτερους και προγενέστερους που αναπαριστούν Το Μαρτύριο του Αγίου Ματθαίου και την Κλήση του Αγίου Ματθαίου. Η εκπλήρωση της παραγγελίας δυσκόλεψε ιδιαίτερα το μεγάλο καλλιτέχνη, καθώς τουλάχιστον δύο από τους τρεις πίνακες έπρεπε να αντικατασταθούν προκειμένου να ικανοποιηθεί απολύτως ο χρηματοδότης. 

Στην εκδοχή του έργου που κρέμεται στο παρεκκλήσι, ο άγγελος βρίσκεται στους αιθέρες, καλυμμένος με ένα αέρινο πτυχωτό ύφασμα. Ο Ματθαίος σκύβει στην εργασία του, καθώς ο άγγελος του υπαγορεύει τη συνέχεια. Ο περιβάλλοντας χώρος είναι καλυμμένος με σκοτάδι, με το φως να λούζει μονάχα τις δύο ευμεγέθεις φιγούρες. Ο Ματθαίος παρουσιάζεται πρόθυμος και εργατικός να έχει σπεύσει στην εργασία του. Η έκφραση του προσώπου του είναι νηφάλια και συγκεντρωμένη.

Η παλαιότερη εκδοχή 

Είναι ενδιαφέρον γίνει σύγκριση ανάμεσα στην παρούσα εκδοχή του πίνακα και στην παλαιότερη, ώστε να γίνει αντιληπτό το πόσο προκλητικός και αμφιλεγόμενος υπήρξε ο Καραβάτζιο για την εποχή του. 

Στην αρχική εκδοχή ο Ματθαίος απεικονίζεται ως πολύ απλοϊκός άνθρωπος, σχετικά αναξιοπρεπής, πιθανόν με περιορισμένες πνευματικές ικανότητες. Έχει γυμνά γόνατα και αγκώνες και φορά ένα απλό ένδυμα. Με τα μάτια ορθάνοιχτα και με χέρια βαριά, κοιτά το χοντρό τόμο που έχει απλώσει στα γόνατά του. Ο άγγελος καθοδηγεί τα μεγάλα και απαίδευτα χέρια του ψιθυρίζοντάς του τα θεόπνευστα λόγια στο αυτί. Κάνοντάς το, ο άγγελος σκύβει προς τον Άγιο τη χαριτωμένη κορμοστασιά του, η οποία διαγράφεται κάτω από τα ελαφριά ρούχα του. Το ανδρόγυνο πρόσωπό του και οι πλούσιες μπούκλες του έρχονται σε αντιδιαστολή με το τραχύ φαλακρό κρανίο του Ματθαίου. Σε αντιδιαστολή με το κατάμαυρο φόντο, φέγγει το λευκό των φτερών του. 

Ο πίνακας αυτός, αφού απορρίφθηκε για την προκλητικότητά του, αγοράστηκε από τον Μαρκήσιο Βιντσέντσο Τζουστινιάνι και τελικά κατέληξε στην πόλη του Βερολίνου, όπου και καταστράφηκε κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Σήμερα δεν υπάρχει καμία έγχρωμη αναπαραγωγή του έργου.

Πηγές 
 Η αγγλόφωνη και ιταλόφωνη wikipedia.
 Web gallery of Art

Δείτε επίσης 
 Καραβάτζιο
 Αναγέννηση
 Σαν Λουίτζι ντει Φραντσέζι

Έργα ζωγραφικής του Μικελάντζελο Μερίζι ντα Καραβάτζιο
Έργα μπαρόκ ζωγραφικής