Lockheed T-33 Shooting Star

Το Lockheed T-33 Shooting Star είναι ένα εκπαιδευτικό αεροσκάφος, Αμερικανικής κατασκευής. Κατασκευάστηκε από την Lockheed και έκανε την πρώτη του πτήση το 1948 με πιλότο τον Tony LeVier. Το Τ-33 βασίζεται στο Lockheed P-80/F-80. Κατά το στάδιο της κατασκευής ονομαζόταν TP-80C/TF-80C ενώ αργότερα πήρε τον κωδικό Τ-33Α. Τα αεροσκάφη που υπηρετήσαν στο Αμερικανικό Ναυτικό έφεραν ονομαζόταν αρχικά TO-2, στη συνέχεια TV-2 και μετά το 1962 T-33B. Παρά την παλαιότητά του, το Τ-33 παραμένει ακόμα σε υπηρεσία παγκοσμίως.

Σχεδίαση 
Το T-33 αναπτύχθηκε από το Lockheed P-80/F-80 επιμηκύνοντας την άτρακτό του κατά ένα περίπου μέτρο και προσθέτοντας ένα δεύτερο κάθισμα, όργανα και χειριστήρια ελέγχου. Αρχικά αναφερόταν ως έκδοση του P-80/F-80 με την ονομασία TP-80C/TF-80C.

Η σχεδίαση του Lockheed P-80 άρχισε το 1943, με την πρώτη του πτήση στις 8 Ιανουαρίου του 1944. Το P-80 έγινε το πρώτο αεριωθούμενο μαχητικό που εισήλθε σε πλήρη επιχειρησιακή υπηρεσία με την Αμερικανική Αεροπορία. Καθώς όμως όλο και περισσότερα αεριωθούμενα έμπαιναν σε υπηρεσία, το F-80 ανέλαβε το ρόλο της εκπαίδευσης των πιλότων στα αεροσκάφη αυτά. Συνεπώς το διθέσιο T-33 σχεδιάστηκε για να εκπαιδεύσει πιλότους οι οποίοι ήταν ήδη εκπαιδευμένοι να πετούν ελικοφόρα αεροσκάφη.

Το T-33 έκανε την πρώτη του πτήση στις 22 Μαρτίου 1948 και η παραγωγή στις ΗΠΑ διήρκεσε από το 1948 έως το 1959. Το Αμερικανικό Ναυτικό το χρησιμοποίησε ως εκπαιδευτικό το 1949, επιχειρώντας από βάσεις ξηράς. Η Lockheed ανέπτυξε μία έκδοση ικανή να επιχειρεί από αεροπλανοφόρα, το T2V-1/T-1A SeaStar, το οποίο έμεινε σε υπηρεσία μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 1970. Συνολικά κατασκευάστηκαν 6557 αεροσκάφη, τα 5691 από την Lockheed.

Επιχειρησιακή Χρήση 

Το διθέσιο Τ-33 αποδείχθηκε ικανότατο εκπαιδευτικό και παράλληλα απέκτησε και νέα καθήκοντα καθοδηγώντας μη επανδρωμένους αεροσκάφη ή σέρνοντας ιπτάμενους στόχους. Κάποια αεροσκάφη διατήρησαν τα δύο από τα πυροβόλα τους για ανάλογη εκπαίδευση των πιλότων. Σε κάποιες χώρες το Τ-33 χρησιμοποιήθηκε ως μαχητικό αεροσκάφος, ενώ η αναγνωριστική έκδοση RT-33A έφερε μία φωτογραφική μηχανή στο ρύγχος και επιπλέον εξοπλισμό στο οπίσθιο κόκπιτ. 

Το T-33 υπηρέτησε σε περισσότερες από τριάντα χώρες και συνεχίζει να υπηρετεί ως εκπαιδευτικό σε κάποιες μικρότερες αεροπορίες. Η Canadair κατασκεύασε 656 T-33 κατόπιν αδείας για την Καναδική Αεροπορία, γνωστά ως CT-133 Silver Star, ενώ η Kawasaki κατασκεύασε 210 αεροσκάφη για την Ιαπωνία. 

Τη δεκαετία του 1980 έγινε μία προσπάθεια να αναβαθμιστεί και να εκμοντερνιστεί το T-33, με την ονομασία Boeing Skyfox, όμως η έλλειψη παραγγελιών οδήγησε στην ακύρωση του προγράμματος.

Εκδόσεις

Αεροπορία 
 T-33A: Διθέσιο εκπαιδευτικό αεροσκάφος.
 AT-33A: Διθέσια επιθετική έκδοση του T-33A.
 DT-33A: Αεροσκάφη T-33A τροποποιημένα σε καθοδηγητές δρόνων.
 NT-33A: Αεροσκάφη T-33A τροποποιημένα σε αεροσκάφη ειδικών δοκιμών.
 QT-33A: Αεροσκάφη T-33A τροποποιημένα σε δρόνων στόχευσης.
 RT-33A: Διθέσια αναγνωριστική έκδοση του AT-33A.

Αμερικανικό Ναυτικό 
 TO-1/TV-1: Ονομασία του Αμερικανικού Ναυτικού για το P-80C
  TO-2: Διθέσιο εκπαιδευτικό αεροσκάφος για το Αμερικανικό ναυτικό. Αργότερα πήρε την ονομασία TV-2.
 TV-2KD: Αεροσκάφη TV-2 τροποποιημένα σε καθοδηγητές δρόνων.
 T-33B Μετονομασία των TV-2 του ναυτικού το 1962.
 DT-33B Μετονομασία των TV-2KD του ναυτικού.

Καναδάς 
 CT-133 Silver Star : Διθέσιο εκπαιδευτικό αεροσκάφος για την Καναδική πολεμική Αεροπορία.

Χρήστες

Το T-33 σε Ελληνική Υπηρεσία 
Το 1951 η Ελληνική Πολεμική Αεροπορία παρέλαβε τα πρώτα T-33 και ήταν τα πρώτα αεριωθούμενα που μπήκαν σε Ελληνική υπηρεσία. Όλα τα αεροσκάφη εντάχθηκαν στην Εκπαιδευτική Μοίρα Αεριωθουμένων που έδρευε στο στρατιωτικό αεροδρόμιο της Ελευσίνας. Το 1954 η 348 Μοίρα Τακτικής Αναγνώρισης παρέλαβε αεροσκάφη RT-33A, τα οποία και διατήρησε μέχρι το 1958. Οι παραδόσεις θα συνεχιστούν μέχρι την δεκαετία του 1970 ενώ συνολικά θα παραληφθούν περίπου 150 αεροσκάφη. Το T-33 ήταν το βασικό εκπαιδευτικό της Πολεμικής Αεροπορίας για πολλά χρόνια. Χαρακτηριστικά ήταν επίσης τα πορτοκαλί T-33 τις 115 Πτέρυγας Μάχης στη Σούδα που χρησιμοποιούνταν για ρυμούλκηση στόχων. Τα T-33 αποσύρθηκαν οριστικά το 2000.

Πηγές 

 Davis, Larry. P-80 Shooting Star. T-33/F-94 in action. Carrollton, Texas: Squadron/Signal Publications, 1980. ISBN 0-89747-099-0.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Το T-33 στο Combataircraft.com (Αγγλικά)
 Το T-33 στο Warbird Alley.com (Αγγλικά)
 Το T-33 στο globalsecurity.org (Αγγλικά)

Ιστορικά αεροσκάφη Ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας
Εκπαιδευτικά αεροσκάφη
T-33
Αεριωθούμενα στρατιωτικά αεροσκάφη