Νεφοσκόπιο

Το Νεφοσκόπιο είναι ειδικό μετεωρολογικό όργανο, με το οποίο γίνονται ειδικές παρατηρήσεις στα σύννεφα οι λεγόμενες και «νεφοσκοπικές παρατηρήσεις».

Στις παρατηρήσεις αυτές εκτιμάται η ποσότητα και το είδος της νέφωσης που υφίσταται κατά την παρατήρηση στον ουράνιο θόλο. Με το κατάλληλο αυτό όργανο, το νεφοσκόπιο, υπολογίζεται η διεύθυνση και η ταχύτητα με την οποία κινούνται τα σύννεφα, όπως επίσης και για τα χαμηλά ευρισκόμενα σύννεφα το ύψος της βάσης τους.

 Σημειώνεται πως το μέγεθος της νέφωσης μετράται σε οκτάβαθμη κλίμακα από 0 έως 8. Έτσι όταν ο ουρανός είναι πλήρως νεφοσκεπής η νέφωση είναι 8/8 και ο αίθριος ουρανός, χωρίς σύννεφα, έχει νέφωση 0/8.

Στη πράξη σήμερα χρησιμοποιούνται δύο ειδών νεφοσκόπια: Τα ανακλαστικά και τα σκοπευτικά.

Ανακλαστικά νεφοσκόπια ονομάζονται εκείνα δια των οποίων οι νεφοσκοπικές παρατηρήσεις γίνονται δι΄ ανακλάσεως των νεφών πάνω σε οριζόντιο καθρέπτη.
Σκοπευτικά νεφοσκόπια ονομάζονται εκείνα δια των οποίων η παρατήρηση γίνεται απ΄ ευθείας με σκόπευση των νεφών.

 Στο Μετεωροσκοπείο του Αστεροσκοπείου Αθηνών επί αρκετές 10ετίες εχρησιμοποιείτο νεφοσκόπιο ανακλαστικό τύπου Schlein.

Το ύψος που βρίσκεται η βάση της νέφωσης παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον στα μετεωρολογικά φαινόμενα που θα ακολουθήσουν, το οποίο και επισημαίνεται στους πιλότους. Όταν βεβαίως βρέχει ή υφίσταται ομίχλη, τότε ως ύψος δίδεται το 0 (μηδέν). Ο προσδιορισμός του ύψους της βάσης των νεφών γίνεται με διάφορους τρόπους:

α) Ένας πιλότος πετά στη βάση της νέφωσης και ενημερώνεται για το ύψος από τα όργανα του αεροσκάφους.
β) Με την ύψωση μικρού αερόστατου σταθερού (ανερχόμενου) ύψους, καθώς τη στιγμή που εξαφανίζεται στη βάση της νέφωσης έχουμε το ζητούμενο ύψος.
γ) Δια προβολέως. Η μέθοδος αυτή εφαρμόζεται είτε ημέρα είτε νύκτα. Ένας προβολέας φωτίζει κατακόρυφα προς τα πάνω τα νέφη. Η εξ αυτού φωτεινή δέσμη δημιουργεί μια φωτεινή κηλίδα στη βάση της νέφωσης. Η σκόπευση αυτής της κηλίδας γίνεται με ένα γωνιακό όργανο (π.χ. με ένα θεοδόλιχο ή κλισιόμετρο) από απόσταση 500-1.000 μέτρα από το σημείο του προβολέα. Ο παρατηρητής διαβάζει την ένδειξη, δηλαδή τη γωνία της παρατηρούμενης κηλίδας με το επίπεδο του εδάφους, και στη συνέχεια με τριγωνομετρικό υπολογισμό προσδιορίζει το ύψος της βάσης της νέφωσης.

Σήμερα σε όλα σχεδόν τα μεγάλα αεροδρόμια η μέτρηση αυτή γίνεται αυτόματα με εγκατεστημένα φωτοηλεκτρικά στοιχεία που περιστρέφονται κατακόρυφα σε τόξο 90°.

Νεφοσκ