Μπουλέντ Ετζεβίτ

Ο Μουσταφά Μπιουλέντ Ετζεβίτ (Mustafa Bülent Ecevit, 28 Μαΐου 1925 - 5 Νοεμβρίου 2006) ήταν Τούρκος συγγραφέας, δημοσιογράφος, ποιητής και πολιτικός, ο οποίος διετέλεσε και πρωθυπουργός της Τουρκίας το 1974, το 1977 και από το 1978 μέχρι το 1980.

Σπουδές 
Γεννήθηκε στη Κωνσταντινούπολη και φοίτησε στη Ροβέρτειο Σχολή (American Robert College), το πιο σπουδαίο εκπαιδευτικό Ίδρυμα δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης στην Κωνσταντινούπολη. Μετά την αποφοίτησή του παράλληλα των στρατιωτικών του υποχρεώσεων διορίστηκε στη τουρκική πρεσβεία του Λονδίνου κατά το χρονικό διάστημα 1946 - 1950, όπου και τελειοποίησε τις γνώσεις του στην αγγλική γλώσσα. Όταν επέστρεψε στη Τουρκία διέμενε πλέον στην Άγκυρα όπου και άρχισε ν΄ ασχολείται με τη δημοσιογραφία, τη λογοτεχνία και την ποίηση. Δεν σπούδασε όμως ποτέ σε πανεπιστήμιο, γεγονός που τον εμπόδισε αργότερα να αναλάβει την προεδρία της χώρας λόγω σχετικού νομοθετικού περιορισμού.

Κάθοδος στην πολιτική 
Εξελέγη για πρώτη φορά βουλευτής το 1957. Το 1974 διαδέχτηκε τον Ισμέτ Ινονού στην ηγεσία του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (Cumhuriyet Halk Partisi) και έγινε Πρωθυπουργός μιας βραχύβιας Κυβέρνησης συνεργασίας από τον Ιανουάριο ως το Νοέμβριο του 1974. Στους Έλληνες έγινε γνωστός ως ο "Πρωθυπουργός της εισβολής", καθώς επί πρωθυπουργίας του, τον Ιούλιο του 1974, η Τουρκία εισέβαλε στην Κύπρο και κατέλαβε μέσω της στρατιωτικής επιχείρησης "Αττίλας" το βόρειο τμήμα της νήσου, το οποίο κατέχει παράνομα , κατά παράβαση του διεθνούς δικαίου, μέχρι σήμερα.

Πολιτική καριέρα 
Το 1980, ο Ετζεβίτ φυλακίστηκε από την στρατιωτική δικτατορία του Κενάν Εβρέν και επτά χρόνια αργότερα ήρθη με δημοψήφισμα η απαγόρευση πολιτικών δικαιωμάτων που του είχε επιβληθεί. Έγινε πρόεδρος του Δημοκρατικού Κόμματος της Αριστεράς (Demokratik Sol Parti), διαδεχόμενος τη σύζυγό του. Απέτυχε πολλές φορές να εισέλθει στη Βουλή, και εξελέγη τελικά το 1995. Ήταν αντιπρόεδρος της τελευταίας κυβέρνησης του Μεσούτ Γιλμάζ και υπηρεσιακός πρωθυπουργός για τη διενέργεια των εκλογών του 1999. Σε αυτές τις εκλογές το κόμμα του απέσπασε το μεγαλύτερο αριθμό εδρών στο Κοινοβούλιο, και ο Ετζεβίτ έγινε πρωθυπουργός τρικομματικής κυβέρνησης συνεργασίας που σχηματίστηκε με το κόμμα του, το κόμμα της Μητέρας Πατρίδας του Μεσούτ Γιλμάζ (Anavatan Partisi) και το Εθνικιστικό Κόμμα (Milliyetçi Hareket Partisi) του Ντεβλέτ Μπαχτσελί.

Η κυβέρνηση Ετζεβίτ έλαβε κάποια μέτρα στην κατεύθυνση της σταθεροποίησης της τουρκικής οικονομίας και των μεταρρυθμίσεων που χρειάζονταν για την έναρξη ενταξιακών συνομιλιών με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η θητεία της κυβέρνησής του έληξε το 2002.

Ασθένεια και θάνατος 
Μετά από ένα εγκεφαλικό που έπαθε στις 19 Μαΐου 2006 έπεσε σε κώμα, από το οποίο δεν ανένηψε ποτέ. Πέθανε στο Στρατιωτικό Νοσοκομείο Gülhane, όπου νοσηλευόταν, την Κυριακή 5 Νοεμβρίου του 2006.

Παρά τη μουσουλμανική παράδοση, που θέλει την κηδεία να γίνεται εντός 48ώρου από το θάνατο, η κηδεία του Ετζεβίτ προγραμματίστηκε και έγινε το Σάββατο, 11 Νοεμβρίου. Κατά κάποιους πολιτικούς παρατηρητές, αυτό έγινε για να ακολουθήσει αμέσως μετά την επέτειο θανάτου του Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ (10 Νοεμβρίου). Σε κάθε περίπτωση, η κηδεία του εξελίχθηκε σε διαδήλωση κατά του κυβερνώντος ισλαμικού κόμματος του πρωθυπουργού Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Προσωπικότητα 
Ο Ετζεβίτ ήταν ένα ασυνήθιστο μείγμα αδιάφθορου πολιτικού, με τάση προς την ποίηση, αλλά ταυτόχρονα και αδίστακτου εθνικιστή που καθόλου δε δίστασε να διατάξει την εισβολή στην Κύπρο. Σε ένα ποίημά του το 1947 στο Λονδίνο έγραφε:

Η χρυσή εποχή του Αιγαίου
θα αναγεννηθεί μέσα από μας
όπως η φωτιά του μέλλοντος
το μαγκάλι του παρελθόντος έρχεται στη ζωή

Το ποίημα συνεχίζει λέγοντας ότι Τούρκοι και Έλληνες θα κάτσουν να πιουν ούζο και ρακί δίπλα στη μπλε μαγεία του Αιγαίου.

Πλήρες Ποίημα

TÜRK-YUNAN ŞİİRİ

Sıla derdine düşünce anlarsın
Yunanlıyla kardeş olduğunu
Bir rum şarkısı duyunca gör
Gurbet elde istanbul çocuğunu

Türkçenin ferah gönlünce küfretmişiz
Olmuşuz kanlı bıçaklı
Yine de bir sevgidir içimizde
Böyle barış günlerinde saklı

Bir soyun kanı olmasın varsın
Damarlarımızda akan kan
İçimizde şu deli rüzgâr
Bir havadan

Bu yağmurla cömert
Bu güneşle sıcak
Gönlümüzden bahar dolusu kopan
İyilikler kucak kucak

Bu sudan bu tattandır ikimizde de günah
Bütün içkiler gibi zararı kadar leziz
Bir iklimin meyvasından sızdırılmış
Bir içkidir kötülüklerimiz

Aramızda bir mavi büyü
Bir sıcak deniz
Kıyılarında birbirinden güzel
İki milletiz

Bizimle dirilecek bir gün
Ege'nin altın çağı
Yanıp yarının ateşinden
Eskinin ocağı

Önce bir kahkaha çalınır kulağına
Sonra rum şiveli türkçeler
Ο Boğaz'dan söz eder
Sen rakıyı hatırlarsın

Yunanlıyla kardeş olduğunu
Sıla derdine düşünce anlarsın

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Επικήδειος από τον Economist
 Επικήδειος από το τουρκικό BBC

Πρωθυπουργοί της Τουρκίας
Τούρκοι ποιητές
Τούρκοι δημοσιογράφοι
Τούρκοι διπλωμάτες
Τούρκοι βουλευτές