Άγιος Ιωάννης Νέας Γης

Ο Άγιος Ιωάννης (αγγλικά: St. John's, , γαλλικά: Saint-Jean de Terre-Neuve) είναι πόλη του Καναδά και πρωτεύουσα της επαρχίας της Νέας Γης και Λαμπραντόρ. Ο Άγιος Ιωάννης έχει πληθυσμό 110.525 κατοίκους, σύμφωνα με την απογραφή του 2021 αλλά ο πληθυσμός της ευρύτερης αστικής περιοχής φτάνει τους 212.579 κατοίκους, σύμφωνα με την απογραφή του 2021.

Η πόλη βρίσκεται χτισμένη στον μυχό ενός φυσικού λιμανιού στο βόρειο άκρο της Χερσονήσου Άβαλον, στις ανατολικές ακτές της Νέας Γης.

Η πόλη ιδρύθηκε επισήμως στις 5 Αυγούστου του 1583 με βασιλικά προνόμια (αγγλ.: royal prerogative) της βασίλισσας Ελισάβετ της Α΄ της Αγγλίας, και είναι η αρχαιότερη πόλη του Καναδά.

Ιστορία
Σύμφωνα με την παράδοση, η πόλη οφείλει το όνομά της στο γεγονός ότι ο εξερευνητής Τζιοβάννι Καμπότο, ο οποίος ήταν στην υπηρεσία του βρετανικού στέμματος, πάτησε το πόδι του για πρώτη στη Νέα Γη στις 24 Ιουνίου του 1497, ημέρα της γιορτής της γέννησης του Αγίου Ιωάννη του Βαπτιστή. Κατά μία άλλη εκδοχή, η πόλη ονομάστηκε έτσι από Βάσκους αλιείς, που ψάρευαν στην περιοχή από τις αρχές του 16ου αι. και οι οποίοι συνέκριναν το φυσικό λιμάνι του Αγίου Ιωάννη με το λιμάνι του Σαν Χουάν στις δικές τους περιοχές στον Βισκαϊκό Κόλπο.

Το 1583, οι Βρετανοί ανακήρυξαν τη Νέα Γη δική τους αποικία με πρωτεύουσα τον Άγιο Ιωάννη. Μέχρι εκείνη την εποχή, το λιμάνι χρησιμοποιούνταν από νορμανδούς, βρετόνους, πορτογάλους, βάσκους και βρετανούς ναυτικούς. Εντούτοις, στην περιοχή δεν υπήρχαν έποικοι. 

Οι πρώτοι έποικοι εγκαταστάθηκαν στον Άγιο Ιωάννη στις αρχές του 17ου αι. και ήταν βρετανοί ψαράδες. Ο πληθυσμός του Αγίου Ιωάννη άρχισε να αυξάνεται σταδιακά με την άφιξη νέων βρετανών και ιρλανδών εποίκων. Οι Βρετανοί όμως απέκλεισαν την εγκατάσταση εποίκων από άλλες ευρωπαϊκές χώρες. 

Το 1655, οι Ολλανδοί κατέλαβαν προσωρινά τον Άγιο Ιωάννη. Κατόπιν, οι έποικοι οχύρωσαν την πόλη και έτσι μπόρεσαν να απωθήσουν μία νέα επιδρομή των Ολλανδών το 1673. Ωστόσο, παρά τις οχυρώσεις, το 1696 οι Γάλλοι κατέλαβαν την πόλη και την κατέστρεψαν. Οι Γάλλοι κατέλαβαν και πυρπόλησαν τον Άγιο Ιωάννη άλλες δύο φορές, το 1705 και το 1708. Το 1762, με το τέλος του Επταετούς Πολέμου ανάμεσα στην Αγγλία και τη Γαλλία, οι Γάλλοι παρέδωσαν την πόλη του Αγίου Ιωάννη στους Βρετανούς.

Κατά τον 18ο και 19ο αι., η πόλη άρχισε να αναπτύσσεται σημαντικά με την αύξηση του εμπορίου και της αλιείας. Ωστόσο, η πόλη καταστράφηκε επανειλημμένα από πυρκαγιές, η τελευταία εκ των οποίων συνέβη το 1892.

Στα χρόνια της Αμερικανικής Επανάστασης και κατά τη διάρκεια του Αγγλοαμερικανικού Πολέμου του 1812, το Βασιλικό Ναυτικό της Βρετανίας χρησιμοποίησε τον Άγιο Ιωάννη ως βάση για επιδρομές κατά των Αμερικανών. 

Επειδή ο Άγιος Ιωάννης βρίσκεται πιο κοντά στην Ευρώπη από οποιοδήποτε άλλο αστικό κέντρο της Βορείου Αμερικής, ο Γουλιέλμο Μαρκόνι τη χρησιμοποίησε για να λάβει το πρώτο υπερατλαντικό ασύρματο σήμα. Επίσης, το 1919, από τον Άγιο Ιωάννη ξεκίνησε η πρώτη υπερατλαντική πτήση προς την Ευρώπη, η οποία κατέληξε στην Ιρλανδία. 

Κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ο Άγιος Ιωάννης χρησίμευσε ως βάση για το πολεμικό ναυτικό της Βρετανίας, του Καναδά και των Ηνωμένων Πολιτειών. Από τον Άγιο Ιωάννη, έφευγαν επίσης πολλές νηοπομπές με εφόδια για τους Συμμάχους στην Ευρώπη.

Η σημερινή πόλη 
Μετά την εισδοχή της Νέας Γης και του Λαμπραντόρ στην Καναδική Συνομοσπονδία το 1949, ο Άγιος Ιωάννης άρχισε να παρακμάζει. Η υπεραλίευση οδήγησε στην καταστροφή των αποθεμάτων ψαριού στην περιοχή, με καταστρεπτικές συνέπειες και για την οικονομία της πόλης. Τα τελευταία χρόνια, μετά την ανακάλυψη υποθαλασσίων κοιτασμάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου καθώς και κοιτασμάτων νικελίου, η πόλη έχει ανακάμψει και ο πληθυσμός της άρχισε και πάλι να αυξάνεται. 

Οι κάτοικοι του Αγίου Ιωάννη είναι κυρίως Άγγλοι και Ιρλανδοί στην καταγωγή και καθολικοί ή διαμαρτυρόμενοι (κυρίως αγγλικανοί) στο θρήσκευμα.

Στον Άγιο Ιωάννη έχει την έδρα του το Πανεπιστήμιο Μεμόριαλ. Η πόλη συνδέεται με τον ηπειρωτικό Καναδά με πορθμεία· αποτελεί δε το ανατολικό άκρο του Υπερκαναδικού Αυτοκινητοδρόμου (αγγλικά: Trans-Canada Highway, γαλλικά: Autoroute Transcanadienne). Η πόλη επίσης διαθέτει διεθνές αεροδρόμιο και συνδέεται αεροπορικώς με τον υπόλοιπο Καναδά, τις ΗΠΑ και την Ευρώπη. Μέσα στην πόλη, ο κάτοικος ή ο επισκέπτης μπορεί να μετακινηθεί με αστικά λεωφορεία.

Κλίμα 
Το κλίμα του Αγίου Ιωάννη, όπως και το κλίμα όλης της Νέας Γης επηρεάζεται πολύ από τη θάλασσα και χαρακτηρίζεται από υγρασία, πολύ συχνές νεφώσεις και βροχές, καθώς και από δυνατούς ανέμους. Το καλοκαίρι είναι πιο δροσερό απ' ό,τι στον ηπειρωτικό Καναδά, αλλά ο χειμώνας είναι πιο ήπιος.

Η περιοχή προσβάλλεται περιστασιακά και από κυκλώνες που σχηματίζονται στην Καραϊβική και ανεβαίνουν τα ανατολικά παράλια της Βορείου Αμερικής.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 City of St. John's — Δήμος του Αγίου Ιωάννη 
 Early Newfoundland Settlement Schemes — Οι πρώτοι έποικοι της Νέας Γης 

Αγιος Ιωαννης Νεας Γης
Αγιος Ιωαννης Νεας Γης