Όμπερχαουζεν

Το Όμπερχαουζεν (γερμανικά: Oberhausen ) είναι πόλη της Γερμανίας, η οποία βρίσκεται στο δυτικό μέρος της κοιλάδας του Ρουρ, στη Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία. Διοικητικά ανήκει στην περιφέρεια Ντίσελντορφ.

Γεωγραφία

Γεωγραφική θέση 
Το Όμπερχαουζεν εκτείνεται ανάμεσα στους ποταμούς Ρουρ και Έμσερ, οι οποίοι πορευόμενοι από ανατολή προς δύση καταλήγουν στον Ρήνο. Στον περιφερειακό προγραμματισμό είναι ταξινομημένο ως μεσαίο αστικό κέντρο.

Πόλη 
Η πόλη του Όμπερχαουζεν έχει επιφάνεια 77 χμ². Εκτείνεται κατά 14,6 χμ από βορρά προς νότο και 10,6 χμ από ανατολή προς δύση. Το μήκος των συνόρων της πόλης ανέρχεται σε 48 χμ, το μέσο υψόμετρο σε 50 μ άνω της θάλασσας. Το γεωγραφικό κέντρο της πόλης βρίσκεται στο Στερκράντε, στις γεωγραφικές συντεταγμένες 51° 31' Β και 6° 51' Ε.

Το 1975 η πόλη διαιρέθηκε διοικητικά σε τρεις δήμους: Αλτ-Όμπερχαουζεν, Όστερφελντ και Στέρκραντε, από τους οποίους ο κάθε ένας διαθέτει αντιπροσωπεία περιοχής. Οι αντιπροσωπείες περιοχής αποτελούνται (αναλόγως με τον πληθυσμό του συγκεκριμένου δήμου) από 15-19 μέλη, τα οποία ψηφίζονται κάθε πέντε χρόνια στις τοπικές εκλογές.

Για λόγους στατιστικής οι δήμοι διαιρούνται στις εξής συνοικίες, οι οποίες συνήθως έχουν τα παραδοσιακά ονόματα παλιών χωριών από τα οποία προήλθαν:

 Αλτ-Όμπερχαουζεν: Άλσταντεν, Αλτ-Όμπερχαουζεν, Λίριχ, Ντίμπτεν, Ούντερντιμπτεν, Ούντερστιρουμ και Στίρουμ.
 Οστερφέλντ: Άιζενχαϊμ, Κλόστερχαρντ, Όστερφελντ-Μίτε, Ρότεμπους, Στέμερσμπεργκ, Τάκενμπεργκ και Φόντερορτ.
 Στερκράντε: Βαλσουμερμαρκ, Κένιγκσχαρντ, Μπίφαγκ, Μπούσχαουζεν, Σβάρτσε Χάιντε, Σμάχτενντορφ, Στέρκραντε, Χάιντε-Όστερφελντ και Χόλτεν.

Γειτονικές πόλεις 
Το Όμπερχαουζεν συνορεύει στο νότο με το Μύλχαϊμ, νοτιοανατολικά με το Έσσεν, βορειοανατολικά με το Μπότροπ, βορειοδυτικά με το Ντίνσλακεν και νοτιοδυτικά με το Ντούισμπουργκ.

Ιστορία

Περιφερειακή αναδιοργάνωση 
Πριν ακόμη από την ίδρυση του Όμπερχαουζεν, η έκταση της σημερινής πόλης μέχρι το τέλος του 18ου αιώνα ήταν μοιρασμένη σε διαφορετικές κυριαρχίες. Έτσι π.χ. το Στίρουμ ήταν μέρος της Κομητείας Λίμπουργκ-Στίρουμ, ενώ το Λίριχ ανήκε στην εκκλησία του Έσσεν και το Μπούσχαουζεν μαζί με το Στέρκραντε ήταν μέρος του πρωσικού Δουκάτου Κλέβε. 
Από το 1815 και μετά ολόκληρη η σημερινή έκταση της πόλης βρισκόταν υπό τον έλεγχο της Πρωσίας. Στα πλαίσια της διοικητικής ρύθμισης μέσω του πρωσικού κράτους, οι διάφορες περιοχές του σημερινού Όμπερχαουζεν μοιράστηκαν στις 23 Απριλίου 1816 στις νεοϊδρυόμενες γύρω πρωσικές κυβερνητικές περιοχές του Μύνστερ, Κλέβε και Ντίσελντορφ.

Η εποίκιση της περιοχής αυξήθηκε έντονα λόγω της εξόρυξης σιδηρομεταλλεύματος, κυρίως όμως λόγω του άνθρακα. Όπως και άλλα μέρη της κοιλάδας του Ρουρ, έτσι και το Όμπερχαουζεν από αγροτική περιοχή εξελίχθηκε σε βιομηχανική περιοχή με ορυχεία, χαλυβουργεία, και χημική βιομηχανία. 
Οι πρώτες μεταλλουργικές εγκαταστάσεις της κοιλάδας του Ρουρ λειτούργησαν στην (σημερινή) έκταση του Όμπερχαουζεν ακόμα νωρίτερα, το 1758. Για τον λόγο αυτό η πόλη λέγεται και Λίκνο της βιομηχανίας του Ρουρ (Wiege der Ruhrindustrie).

Στις 1 Φεβρουαρίου 1862 ιδρύθηκε ο νέος δήμος του Όμπερχαουζεν. Το όνομα προήλθε από τον κοντινό σιδηροδρομικό σταθμό (χτισμένος το 1847), ο οποίος με τη σειρά του πήρε το όνομα από το ανάκτορο του κόμη Βέστερχολτ στις όχθες του ποταμού Έμσερ, το οποίο σήμερα βρίσκεται εντός της πόλης του Όμπερχαουζεν. Ήδη δώδεκα χρόνια αργότερα, στις 10 Σεπτεμβρίου 1874, ο δήμος του Όμπερχαουζεν ανακηρύχτηκε σε πόλη. Το 1901 η πόλη του Όμπερχαουζεν κατοικούνταν από 40.000 ανθρώπους, ενώ σήμερα αριθμεί περίπου 220.000 κατοίκους.

Το Όμπερχαουζεν αποτελείται από τους τρεις προαναφερθέντες δήμους, γεγονός που έχει ως αποτέλεσμα η πόλη να μην διαθέτει μονάχα ένα κέντρο, αλλά τρία. Το Νέο Κέντρο Neue Mitte (κέντρο εμπορίου και αναψυχής της πόλης), που χτίστηκε την δεκαετία του 1990, αποτελεί κατ' ουσίαν το τέταρτο κέντρο της πόλης.

Πληθυσμιακή εξέλιξη 

¹ Αποτέλεσμα απογραφής

Πολιτισμός και αξιοθέατα

Εκπαίδευση και έρευνα 
Το Όμπερχαουζεν είναι η μεγαλύτερη γερμανική πόλη δίχως πανεπιστημιακή σχολή. Το Ινστιτούτο Fraunhofer για περιβαλλοντική και ενεργειακή τεχνολογία (UMSICHT) έχει την έδρα του στο Όμπερχαουζεν. Εκτός αυτού, η πόλη διαθέτει κάθε είδους επαγγελματικών σχολών καθώς επίσης και μουσική σχολή.

Θέατρο και μουσεία 

Το θέατρο της πόλης κάτω από τη διεύθυνση του Γιοχάνες Λέπερ έχει πολύ καλή φήμη και εκτός της πόλεως. Τιμήθηκε πέντε συνεχόμενες φορές ως "καλύτερο θέατρο της Ρηνανίας".

Τα μουσεία της πόλης είναι το Ανάκτορο Όμπερχαουζεν (το κτήριο από το οποίο η πόλη δέχτηκε το όνομά της) και το Βιομηχανικό Μουσείο Ρηνανίας (Rheinisches Industriemuseum) δυτικά του σιδηροδρομικού σταθμού με έκθεση με θέμα 150 έτη ιστορίας σιδήρου και χάλυβα στην περιοχή Ρήνου και Ρουρ.

Το ετήσιο Διεθνές Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους αποτελεί από το 1954 σημαντικό στοιχείο της πολιτιστικής ζωής της πόλης.

Συναυλιακές αίθουσες 
Μια μεγάλη αίθουσα πολλών χρήσεων είναι η König-Pilsener-ARENA (12.500 θέσεις) στο CentrO, το εμπορικό κέντρο της πόλεως. Εκεί πραγματοποιούνται συναυλίες, μιούζικαλ, διάφορα σόου αλλά και αθλητικές διοργανώσεις.

Μικρότερο, αλλά πολύ δημοφιλή συναυλιακό χώρο αποτελεί το Ebertbad, μια παλιά πισίνα κοντά στο θέατρο.

Κτήρια 

Σημαντικό κτήριο και σήμα κατατεθέν της πόλης είναι το Ανάκτορο Όμπερχαουζεν (Schloss Oberhausen), ένα αριστοκρατικό κτίσμα στον ποταμό Έμσερ, το οποίο έδωσε το όνομα στην πόλη. Αφού κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο δέχτηκε μεγάλες καταστροφές, ανοικοδομήθηκε και στεγάζει σήμερα την Γκαλερί Λούντβιγκ.

Στο Άλτμαρκτ, το κεντρικό παζάρι, βρίσκεται το σήμα κατατεθέν της περιοχής Αλτ-Όμπερχαουζεν: μια στήλη κλασικού στιλ με επιχρυσωμένο άγαλμα της θεάς Νίκης.

Στα αξιοθέατα ανήκει και το κτήριο του δημαρχείου. Χτίστηκε το 1930 στο τότε δημοφιλές στιλ του εξπρεσιονισμού.

Ένα από αρχιτεκτονικής πλευράς ιδιαίτερα αξιόλογο μέρος αποτελεί η πλατεία Ειρήνης (Friedensplatz). Δεξιά και αριστερά υπάρχουν κτήρια εξπρεσιονιστικού στιλ, μεταξύ άλλων και το κτίριο της αστυνομίας από το 1923. Ενώ δεξιά και αριστερά σειρές από δέντρα και σιντριβάνια δίνουν στην πλατεία τον αυστηρά συμμετρικό χαρακτήρα της, απέναντι υψώνεται το παραδοσιακού στιλ κτήριο του δικαστηρίου (1907). Στις αρχές του 20ου αιώνα η πλατεία αυτή χτίστηκε ως συνδετικό στοιχείο μεταξύ σιδηροδρομικού σταθμού και της αγοράς (Άλτμαρκτ) του Αλτ-Όμπερχαουζεν. Μέχρι τότε υπήρχαν εκεί βιομηχανικές εγκαταστάσεις.

Οι πολυάριθμες εργατικές συνοικίες του 19ου αιώνα αποτελούν επίσης χαρακτηριστικό αξιοθέατο της περιοχής, όπως π.χ. η συνοικία του Άιζενχαϊμ της περιοχής Όστερφελντ.

Την δεκαετία του 1990 χτίστηκε σε πρώην βιομηχανική περιοχή της Thyssen το νέο κέντρο αναψυχής και εμπορίου της πόλης (Neue Mitte Oberhausen, γνωστό και ως CentrO). Έτσι, με μεγάλες επενδύσεις στην υποδομή και με την εγκατάσταση σύγχρονων βιομηχανιών και υπηρεσιών εξασφαλίστηκε ο δομικός της εκσυγχρονισμός. 
Ένα μεγάλο εμπορικό κέντρο αποτελεί τον πυρήνα του CentrO. Άλλα σημαντικά μέρη είναι η αίθουσα πολλαπλών χρήσεων König-Pilsener-ARENA (12.500 θέσεις), το πάρκο ψυχαγωγίας CentrO PARK, κινηματογράφος πολλαπλών αιθουσών, το Sea-Life, η μαρίνα (ιστιοπλοϊκός λιμένας), και μια αίθουσα για μιούζικαλ (TheatrO CentrO).

Δίπλα από το CentrO υπάρχει άλλο ένα σήμα κατατεθέν της πόλης, το Γκαζόμετρο (Gasometer), το οποίο με ύψος 117,5 μέτρα αποτελεί απομεινάρι των παλιών βιομηχανικών εγκαταστάσεων της περιοχής. Σήμερα έχει μετατραπεί σε χώρο διοργανώσεων και χρησιμοποιείται και ως ξάγναντο, αφού μπορεί κανείς να βλέπει μακριά τη γύρω περιοχή, μέχρι και γειτονικές πόλεις.

Αθλητισμός 
Με περισσότερους από 250 αθλητικούς συλλόγους το Όμπερχαουζεν διαθέτει πλούσια προσφορά στις αθλητικές δυνατότητες. Η γνωστότερη ποδοσφαιρική ομάδα είναι η Ροτ-Βάις Όμπερχαουζεν.

Μεταφορές

Αυτοκινητόδρομος 
Το Όμπερχαουζεν έχει πρόσβαση στο δίκτυο αυτοκινητόδρομων.

Επίτιμοι πολίτες 
Η πόλη του Όμπερχαουζεν έχρισε τα ακόλουθα άτομα επίτιμους πολίτες. Οι επίτιμοι πολίτες αναφέρονται σε χρονολογική σειρά από τον παλαιότερο στον πιο πρόσφατο.

 1893: Φρίντριχ Μπέλινγκροντ, πρώτος φαρμακοποιός της πόλης
 1895: Ότο φον Μπίσμαρκ, Καγκελάριος του Ράιχ
 1899: Καρλ Λυγκ, Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της GHH
 1908: Γκότφριντ Τσίγκλερ, Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της GHH
 1933: Αδόλφος Χίτλερ, Καγκελάριος του Ράιχ (ο τίτλος αφαιρέθηκε το 1945)
 1933: Πάουλ φον Χίντενμπουργκ, Στρατάρχης και Πρόεδρος του Ράιχ (ο τίτλος αφαιρέθηκε το 1945)
 1933: Καρλ Στάινχαουερ, Μουσικός Διευθυντής
 1937: Μπέρτολντ Ότο Χάφενσταϊν, Δήμαρχος από 1906 έως 1930
 1938: Πάουλ Ρόις, Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της GHH
 1945: Χέρμαν Κέλερμαν, Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της GHH
 1956: Γκέρχαρντ Βιρτς, Αρχιεπισκοπικός Σύμβουλος
 1998: Φρίντχελμ βαν ντεν Μοντ, Δήμαρχος από 1979 έως 1997

Αδελφοποιημένες Πόλεις 
  Μίντλεσμπρο (Ηνωμένο Βασίλειο), από το 1974
  Ζαπορίζια (Ουκρανία), από το 1986
  Ιγκλέσιας (Σαρδηνία, Ιταλία), από το 2003
  Καρμπόνια (Σαρδηνία, Ιταλία), από το 2003
  Μερσίνη (Τουρκία), από το 2004

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Επίσημη ιστοσελίδα του Ομπερχάουζεν

Πόλεις της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας