Αγιά Νάξου

Η Αγιά είναι οικισμός της Νάξου. Διοικητικά υπάγεται στην τοπική κοινότητα Κορωνίδος, της δημοτικής ενότητας Δρυμαλίας, του δήμου Νάξου και Μικρών Κυκλάδων, της περιφερειακής ενότητας (πρώην νομού) Νάξου, στην περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου, σύμφωνα με το πρόγραμμα Καλλικράτης.   Πρίν το πρόγραμμα Καλλικράτης και το σχέδιο Καποδίστριας, ανήκε στην επαρχία Νάξου του νομού Κυκλάδων, στο γεωγραφικό διαμέρισμα Νήσων Αιγαίου Πελάγους.

Γεωγραφία 
Η Αγιά είναι ημιορεινός οικισμός στο βόρειο τμήμα της Νάξου. Βρίσκεται λίγο πριν το βορειότερο άκρο του νησιού και λίγο πάνω από τον όρμο Κυράς Λιμενάρι, στη βορειοδυτική πλευρά του όρους Κόρωνος και πάνω στην επαρχιακή οδό που συνδέει το λιμάνι της Νάξου με τα χωριά της ανατολικής πλευράς από την παραλιακή πρόσβαση, σε μέσο σταθμικό υψόμετρο 240. Απέχει περίπου 28 χλμ. ΒΑ. της Χώρας.

Πληθυσμικά στοιχεία 

(Πηγές:

Διοικητικές μεταβολές 
 Το 1928, στην απογραφή έχουμε αναγνώριση του οικισμού.
 Το 1940, στην απογραφή ο οικισμός καταργείται.
 Το 1951, στην απογραφή ο οικισμός επαναναγνωρίζεται μετά την κατάργησή του το 1940 και προσαρτάται στην κοινότητα Κορωνίδος με έδρα τον οικισμό Κορωνίδα.
 Το 1997, με την εφαρμογή του προγράμματος Καποδίστριας (νόμος 2539/97), η κοινότητα της Κορωνίδας καταργείται και ο οικισμός της Αγιάς προσαρτάται στο Δήμο Δρυμαλίας με έδρα τον οικισμό του Χαλκείου. Συγκεκριμένα, με το πρόγραμμα Καποδίστριας υπαγόταν στο Δημοτικό Διαμέρισμα Κορωνίδας, του Δήμου Δρυμαλίας, του νομού Κυκλάδων, στο γεωγραφικό διαμέρισμα Νήσων Αιγαίου Πελάγους.
 Το 2010, με την εφαρμογή του προγραμματος Καλλικράτης (νόμος 3852/2010), καταργείται ο Δήμος Δρυμαλίας και ο οικισμός της Αγιάς προσαρτάται στο νεοσύστατο δήμο Νάξου & Μικρών Κυκλάδων.
Σήμερα, μετά τη τελευταία μεταβολή του 2010 (πρόγραμμα Καλλικράτης), αποτελεί μαζί με τους οικισμούς Απόλλωνα ( 129 κ.), Κάμπο ( 31 κ.), Κορωνίδα (Κωμιακή 279 κ.), Μυρίση (55 κ.), Ταξιάρχη ( 22 κ.), Φαρακλό ( 5 κ.) και Χίλια Βρύση ( 42 κ.) την τοπική κοινότητα Κορωνίδος ( 594 κ.). Η τ.κ. Κορωνίδος υπάγεται στη δημοτική ενότητα Δρυμαλίας, του δήμου Νάξου και Μικρών Κυκλάδων, της περιφερειακής ενότητας Νάξου (του πρώην νομού Κυκλάδων), στην περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου.

Αξιοθέατα 
 Ο φερώνυμος ερειπωμένος Πύργος της Αγιάς, με θαυμάσια θέα στο Αιγαίο Πέλαγος
 Οι μικρές παραλίες της Ιτώνας και του Μελινού, στους αντίστοιχους ορμίσκους

Εκδηλώσεις 
Το πανηγύρι της Παναγίας κατά το Δεκαπενταύγουστο

Παραπομπές

Πηγές 
 Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς Μπριτάνικα, 1978, 2006
 Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς, εκδ. 1963
 Εγκυκλοπαίδεια Δομή, 2002-4
 Οργανισμός εκδόσεων «Ελλάδα», χάρτες (Βαρελάς)
 Χάρτες «ROAD» (Νάξος 1:40.000)
 Περιοδικό «Διακοπές», εκδ. Δ.Ο.Λ., 2010
 Google Earth
 eetaa.gr

Χωριά της Νάξου