Αικατερίνη Χριστοφιλοπούλου

Η Αικατερίνη Χριστοφιλοπούλου (Αθήνα, 29 Νοεμβρίου 1917 - 14 Οκτωβρίου 2012), το γένος Σταύρου Παπαδάκη, ήταν Ελληνίδα βυζαντινολόγος, ομότιμος καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Βιογραφικά στοιχεία 
Η Χριστοφιλοπούλου ήταν το πρώτο παιδί από τα επτά που απέκτησαν ο Σταύρος και η Μαρία Παπαδάκη. Το 1934 ξεκίνησε τη φοίτησή της  στην Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών στο τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας και το καλοκαίρι του 1940 με υποτροφία του ιδρύματος Humbolt συνεχίζει σπουδές  στο πανεπιστήμιο της Βιέννης και του Μονάχου. Το 1948 αναγορεύτηκε διδάκτωρ της Φιλοσοφικής Σχολής Αθηνών. Θέμα της διατριβής της ήταν Η Σύγκλητος εις το Βυζαντινόν κράτος, Επετηρίς του Αρχείου της Ιστορίας του Ελληνικού Δικαίου (2 τόμοι, 1949)Τα έτη 1947-1950 δίδαξε στο Γυμνάσιο της Γαλλικής Σχολής Άγιος Ιωσήφ. Στη Φιλοσοφική Σχολή   έγινε υφηγήτρια το 1960, με θέμα της επί υφηγεσία διατριβής της:  Εκλογή,αναγόρευσις και στέψις του Βυζαντινού αυτοκράτορος. Πραγματείαι της Ακαδημίας Αθηνών 22,2 1956) και από το 1966 εντεταλμένη υφηγήτρια και το 1972 καθηγήτρια Βυζαντινής Ιστορίας της Φιλοσοφικής Σχολής Αθηνών. (Υπήρξε η πρώτη γυναίκα που κατέλαβε καθηγητική έδρα στη Σχολή αυτήν). Κατά τη διάρκεια της καθηγητικής της θητείας ασχολήθηκε ιδιαίτερα με τους θεσμούς της "Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας του Ελληνικού Έθνους", όπως συχνά χαρακτήριζε το Βυζάντιο - επηρεασμένη από τον Κωνσταντίνο Άμαντο, προκάτοχό της στη συγκεκριμένη έδρα. Το 1985, μετά τη συνταξιοδότησή της απονεμήθηκε ο τίτλος της  ομότιμης καθηγήτριας της ίδια σχολής. Ήταν σύζυγος του καθηγητή της Νομικής Αναστασίου Χριστοφιλόπουλου.Απεβίωσε στις 14 Οκτωβρίου 2012.

Εργογραφία
Το πλούσιο συγγραφικό της έργο αφορά κυρίως τη μελέτη του βυζαντινού πολιτεύματος, τα κυριότερα έργα της είναι τα εξής:
Η Σύγκλητος εις το Βυζαντινό κράτος
Οι εκτός της Κωνσταντινουπόλεως Βυζαντινοί δήμοι
Εισαγωγή στις ιστορικές σπουδές
Βυζαντινή Ιστορία (4 τόμοι μέχρι τώρα),εκδ. Βάνιας, 
Η αντιβασιλεία εις το Βυζάντιον
Πολιτειακά όργανα και κράτος δικαίου στην Βυζαντινή αυτοκρατορία
Τα βυζαντινά δικαστήρια κατά τους 10ο-11ο αιώνες
Το πολίτευμα και οι θεσμοί της βυζαντινής αυτοκρατορίας 324-1204.  Κράτος, διοίκηση, οικονομία, κοινωνία, Αθήνα, 2004  Εκλογή, αναγόρευσις και στέψις του Βυζαντινού Αυτοκράτορος'',εκδ.  Ακαδημία Αθηνών, 2003

Παραπομπές

Πηγές
Κωνσταντίνα Μέντζου-Μεϊμάρη, «Νεκρολογίαι: Αικατερίνη Χριστοφιλοπούλου (1917-2012)», Επετηρίς Εταιρείας Βυζαντινών Σπουδών, τομ.54 (2010-2013), σελ.361-363

Έλληνες βυζαντινολόγοι
Διευθυντές Γενικών Αρχείων του Κράτους