Αντίοχος ΙΑ΄ Επιφανής

Ο Αντίοχος ΙΑ΄ Επιφανής (; – 92 π.Χ.) ήταν επίδοξος ηγεμόνας της Δυναστείας των Σελευκιδών, βασιλέων της Συρίας κατά την ελληνιστική περίοδο. Ήταν γιος του Αντίοχου Η΄ του Γρυπού και της Τρύφαινας, παρέμεινε δε στο πολιτικό προσκήνιο κατά την περίοδο 95 π.Χ. – 92 π.Χ..

Βιογραφικά στοιχεία 
Κατά την περίοδο 114 / 113 π.Χ. το βασίλειο των Σελευκιδών στη Συρία διαιρέθηκε σε δύο τμήματα. Το νότιο κατείχε ο Αντίοχος Θ΄ Κυζικηνός, ενώ το βόρειο ο αδελφός του, Αντίοχος Η΄ Γρυπός. Η διαμάχη ανάμεσα στους δύο αδελφούς με στόχο τον έλεγχο ολόκληρου του βασιλείου ήταν μακροχρόνια.

Το 96 π.Χ. ο Αντίοχος Η΄ Γρυπός πέθανε από φυσικά αίτια. Ο θρόνος περιήλθε στον αδελφό του, Αντίοχο Θ΄ Κυζικηνό. Ο οποίος, για να σταθεροποιήσει την εξουσία του και να νομιμοποιήσει την ένωση του βασιλείου, παντρεύτηκε τη χήρα του αδελφού του, βασίλισσα Κλεοπάτρα Σελήνη Α΄. Ωστόσο τους πρώτους μήνες του 95 π.Χ. ο γιος του Γρυπού, ο Σέλευκος ΣΤ΄ Επιφανής, νίκησε και θανάτωσε τον Αντίοχο, καταλαμβάνοντας την εξουσία. Μέχρι το τέλος του έτους, ο Σέλευκος απομακρύνθηκε από το θρόνο από τον Αντίοχο Ι΄ τον Ευσεβή, γιο του Κυζικηνού, ο οποίος έτσι εκδικήθηκε για τον πατέρα του. Ο Αντίοχος νυμφεύτηκε την Κλεοπάτρα Σελήνη (ήταν ο πέμπτος της σύζυγος). Ως επίδοξοι διεκδικητές του θρόνου εμφανίστηκαν τρία ακόμη παιδιά του Γρυπού: ο Αντίοχος ΙΑ΄ Επιφανής, ο Δημήτριος Γ΄ Εύκαιρος και ο Φίλιππος Α΄ Φιλάδελφος. 

Την επόμενη περίοδο ο Αντίοχος Ι΄ Ευσεβής κυβέρνησε την Αντιόχεια και τα περίχωρά της, μαχόμενος αδιάκοπα με τα ξαδέλφια του και τους εξωτερικούς εχθρούς του κράτους. Τα πρώτα χρόνια μετά το θάνατο του Σέλευκου, ο Αντίοχος ΙΑ΄ από κοινού με το Φίλιππο Α΄ πραγματοποίησε ανεπιτυχή απόπειρα να καταλάβει την Αντιόχεια. Μετά την αποτυχία αυτή, ο Αντίοχος ΙΑ΄ εξαναγκάστηκε σε φυγή. Αλλά βρήκε το θάνατο από πνιγμό, επιχειρώντας να διασχίσει έφιππος τον ποταμό Ορόντη το 92 π.Χ. Τις προσπάθειές του συνέχισαν τα αδέλφια του, Δημήτριος Γ΄ και Φίλιππος Α΄.

Χρονολόγιο 
{| class="wikitable"
|-
! Έτος (π.Χ.) !! Γεγονός 
|-
| colspan="4" bgcolor="#000000"|
|-
! 
| Γέννηση του Αντίοχου ΙΑ΄ Επιφανούς, γιου του του Αντίοχου Η΄ του Γρυπού και της Τρύφαινας.
|-
! 114 / 113 π.Χ.
| Το Βασίλειο των Σελευκιδών στη Συρία διαιρείται σε δύο τμήματα. Το νότιο κατείχε ο Αντίοχος Θ΄ Κυζικηνός, ενώ το βόρειο ο αδελφός του, Αντίοχος Η΄ Γρυπός. 
|-
! 96 π.Χ. 
| Ο Αντίοχος Η΄ Γρυπός πεθαίνει από φυσικά αίτια και ο θρόνος περιέρχεται στον αδελφό του, Αντίοχο Θ΄ Κυζικηνό. 
|-
! 95 π.Χ.
| Ο γιος του Γρυπού, ο Σέλευκος ΣΤ΄ Επιφανής, νικά και θανατώνει τον Κυζικηνό, καταλαμβάνοντας την εξουσία. Εν τούτοις, μέχρι το τέλος του έτους, ο Σέλευκος απομακρύνθηκε από το θρόνο από τον Αντίοχο Ι΄ τον Ευσεβή, γιο του Κυζικηνού, ο οποίος έτσι εκδικήθηκε για τον πατέρα του. 
|-
!
| Ο Αντίοχος Ι΄ Ευσεβής κυβερνά την Αντιόχεια και τα περίχωρα αυτής, μαχόμενος δίχως τελειωμό με τα ξαδέρφια του και τους εξωτερικούς εχθρούς του κράτους. 
|-
! 94 π.Χ.
| Κατάληψη της Δαμασκού από το Δημήτριο Γ΄ τον Εύκαιρο, του οποίου τα δικαιώματα στο θρόνο υποστηρίζει ο Πτολεμαίος Θ΄ Λάθυρος, φαραώ της Πτολεμαϊκής Αιγύπτου.
|-
! 
| Ο Αντίοχος ΙΑ΄ Επιφανής, από κοινού με το Φίλιππο Α΄ Φιλάδελφο, πραγματοποιεί ανεπιτυχή απόπειρα να καταλάβει την Αντιόχεια. 
|-
! 92 π.Χ.
| Ο Αντίοχος ΙΑ΄ Επιφανής βρίσκει το θάνατο ενώ προσπαθεί να διασχίσει έφιππος τον ποταμό Ορόντη.
|}

Πηγές 
 Η αγγλόφωνη wikipedia.
 Αππιανός, Συριακά , [§69] 
 www.livious.org, Antiochus XI Epiphanes 
 virtualreligion.net, Antiochus XI Epiphanes

Δείτε επίσης 
 Δυναστεία των Σελευκιδών
 Αντίοχος Ι΄ Ευσεβής
 Δημήτριος Γ΄ Εύκαιρος
 Φίλιππος Α΄ Φιλάδελφος
 Αυτοκρατορία των Σελευκιδών
 Ελληνιστική περίοδος

Ηγεμόνες των Σελευκιδών
Ελληνιστική περίοδος