Άγνοια ελέγχου

Άγνοια ελέγχου (ignoratio elenchi ή «μη σχετικό συμπέρασμα») αποκαλείται η λογική πλάνη κατά την οποία παρουσιάζεται ένα επιχείρημα το οποίο ίσως αυτό καθ' αυτό να είναι αληθές αλλά το οποίο αποδεικνύει ή υποστηρίζει διαφορετική πρόταση από την οποία υποτίθεται ή διατείνεται ότι υποστηρίζει. Εδώ ο αρχαιοελληνικός όρος «έλεγχος» χρησιμοποιείται με την έννοια του αντεπιχειρήματος.

Ο Αριστοτέλης πίστευε ότι η άγνοια ελέγχου αποτελεί σφάλμα από μέρος του θέτοντος την ερώτηση στην προσπάθειά του να ανταπαντήσει στο επιχείρημα του ερωτώμενου. Το απεκάλεσε άγνοια του τι αποτελεί αντίκρουση επιχειρήματος.

Εξαπάτηση

Όταν αυτή η λογική πλάνη χρησιμοποιείται εκούσια ώστε να προκαλέσει σύγχυση ή αντιπερισπασμό, τότε ονομάζεται εξαπάτηση.

Ένας σατιρικός τύπος εξαπάτησης είναι και η "Υπεράσπιση Τσουμπάκα". Ο όρος απαντά συχνά στα φόρουμ συζητήσεων του Διαδικτύου

Παραδείγματα

 «Η φορολογική πολιτική του πρωθυπουργού ίσως ακούγεται ελκυστική, αλλά εγώ υποψιάζομαι ότι στόχος του είναι να κρατήσει κλειστό το στόμα κάποιας αθέμιτης σχέσης του. Ας το ερευνήσει ο τύπος!» (εδώ ο ομιλητής προσπαθεί να αποσπάσει την προσοχή από την φορολογία αναφερόμενος στο άσχετο ζήτημα κάποιας υποτιθέμενης ερωτικής σχέσης. Είναι αξιομνημόνευτο, ότι εάν εδώ το ζήτημα ήταν η δημόσια ηθική του πρωθυπουργού αντί για την πολιτική του, τότε το επιχείρημα θα ήταν έγκυρο)

Παράβαλε
Ενθύμημα
Υπεράσπιση Τσουμπάκα

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 About.com: Fallacies of relevance 
 Nizkor Project: Red Herring
 Fallacy Files: Red Herring
 The Art of Controversy: Diversion   (δίγλωσσο κείμενο με το πρωτότυπο γερμανικό και την αγγλική μετάφραση. Του Άρθουρ Σοπενάουερ
 Η εξαπάτηση σε πολιτικό λόγο

Λογική πλάνη