Βαθύπεδο Ιωαννίνων

Για οικισμό με το ίδιο όνομα δείτε Βαθύπεδο Άρτας

Το Βαθύπεδο είναι οικισμός στην Ήπειρο και την Περιφερειακή Ενότητα Ιωαννίνων.

Γεωγραφία 
Το Βαθύπεδο βρίσκεται άνω και ανατολικά του χωριού Κράψη , απέχει από τα Γιάννενα περίπου 40 χιλιόμετρα και έχει υψόμετρο 1.150 περίπου μέτρα και είναι βλάχοχώρι.

Η παλιά ονομασία του χωριού ήταν ¨Προυσβάλα¨ .Δυο εκδοχές υπάρχουν για το όνομα αυτό. Η μεν πρώτη από το Πες-Βάλη που σημαίνει κάτω από το ποτάμι , η δε δεύτερη από μια παράδοση σύμφωνα με την οποία οι τότε κάτοικοι του χωριού ξύρισαν κάποιον από το διπλανό χωριό που πήγε στο χωριό τους πράγμα που θεωρήθηκε από τους άλλους σαν προσβολή , χάριν όμως συντομίας το χωριό από Προυσβάλα λεγότανε και Προυσβάλα. Το 1930 το χωριό πήρε την σημερινή του ονομασία (ΒΑΘΥΠΕΔΟ) από την γεωγραφική του θέση , δηλαδή χωριό βρισκόμενο σε πεδιάδα περιβαλλόμενη από βουνά.

Πράγματι αποτελεί ένα γραφικό χωριό που το περιτριγυρίζουν βουνά , ιδανικά για κτηνοτροφία , έχει άφθονα νερά τα οποία κατεβαίνουν από τα βουνά και καταλήγουν στον Άραχθο ποταμό. Το κλιμα του είναι ξηρό και πολύ υγιεινό.

Ιστορία  
 
Κύρια ασχολία του χωριού όπως προαναφέραμε ήταν η κτηνοτροφία. Έτσι οι τυροκόμοι οι οποίοι εργαζόταν ποιο παλιά στα γύρω χώρια το 1920-30 δημιουργούν το πρώτο τυροκομείο στο χωριό τους .Από την ίδρυση του λειτουργούσε μύλος και νεροτροβιά.

Μεχρι το 1876 το Βαθύπεδο ( τεως Πουσβαλα ) αποτελουσε μια κοινοτητα με το Συρρακο. Από το 1876 και μετα αποτελεσε ξεχωριστη κοινοτητα.

Πρεπει να τονισουμε ότι μεχρι το 1900 δεν υπηρχαν συνορα στο χωριο. Ο ορισμος των συνορων εγινε το 1909 με την αγορα και οριοθετηση της περιοχης που κατεχει το σημερινο Βαθύπεδο .

Η αγορα εγινε από τον Μπεη των ιωαννινων με συμβολαιογραφικα εγγραφα και η αξια ανηλθε στο ποσο των 400 λιρων και πληρωθηκ σε τεσσερις ετησιες δοσεις , από το 1909 μεχρι το 1913. Το ποσο αυτό ξεπληρωσαν οι βαθυπεδιώτες στον Μπεη με φορολογια που υπεβαλαν στα γιδοπροβατα .

Επι τουρκοκρατιας το χωριο διοικουνταν από τους γεροντοτερους που ειχαν έναν επικεφαλής που ονομαζοταν ¨Μουχτάρης¨ . Στην αρχή ο Μουχτάρης είχε έδρα το χωριό Κράψη και από εκεί διηύθυνε το Βαθύπεδο . Όλες οι ενέργειες αυτών γινότανε αφού πρώτα ενέκρινε ο Μπέης των Ιωαννίνων.

Αργότερα ο Μουχταρης βρισκόταν στο Κοντοβράκι και από εκεί πλέον επέβλεπε .

Μετά βέβαια από το 1914 εφαρμόστηκε ο νόμος περί Δήμων και κοινοτήτων και έκτοτε το χωριό διοικείται από πενταμελές κοινοτικό συμβούλιο.

Όταν το χωριό απελευθερώθηκε από τους Τούρκους κατά το έτος 1913 άνηκε στην επαρχία Μαλακασίου και από το έτος 1935 και μετά στην επαρχία Δωδώνης .

Σημαντική μείωση παρατηρείται στην κτηνοτροφία , που ήταν το κυριότερο επάγγελμα του Βαθυπέδου , το 1929 που στην Ελλάδα ήρθαν και εγκαταστάθηκαν πρόσφυγες . Τότε έγινε και απαλλοτρίωση στους γεωργούς .

Αυτό στάθηκε και η μεγαλύτερη αιτία μείωσης της κτηνοτροφίας καθότι δεν έβρισκαν πλέον εκτάσεις για ενοικίαση στα χειμαδιά του νόμου Άρτας , στο Ξηρόμερο και στη Θεσσαλία που κατέβηκαν να ξεχειμάσουν οι βαθυπεδιώτες .

Αξίζει να σημειωθεί ότι οι κτηνοτρόφοι μετακινούνταν με όλη τους την οικογένεια σε αντίθεση με τους τεχνίτες που η οικογένεια τους έμενε όλο το χρόνο στο χωριό.

Το χειμώνα στο Βαθύπεδο έμεναν μόνο τριάντα (30) περίπου οικογένειες .

Διοικητικά 
Ως οικισμός αναφέρεται με την παλιά ονομασία του Προσβάλα, μετά την απελευθέρωση των Ιωαννίνων, το 1919 στο ΦΕΚ 184Α - 19/08/1919 να ορίζεται έδρα της ομώνυμης νεοϊδρυθείσας κοινότητας. Μετονομάστηκε σε Βαθύπεδον το 1928 με το ΦΕΚ 193Α - 20/09/1928. Σύμφωνα με το πρόγραμμα Καλλικράτης αποτελεί την κοινότητα Βαθυπέδου που ανήκει στη δημοτική ενότητα Βαθυπέδου του Δήμου Βορείων Τζουμέρκων και σύμφωνα με την απογραφή 2011 έχει πληθυσμό 86 κατοίκους.

Απογραφές πραγματικού πληθυσμού (de facto)

Πρόεδροι της Κοινότητας 
...
 1983-1986 Γεώργιος Θεοδώρου (εξελέγη το 1982 με 72,93%)
 1987-1994 Σπυρίδων Μάκης
 1995-2006 Γεώργιος Πλατσούκας (επανεξελέγη το 1998 με 71,9% και με 201 ψήφους το 2002)
 2006- 31 Δεκ. 2010 Παναγιώτης Βασιλείου (εξελέγη το 2006 με 206 ψήφους)
 2010 - 2014 Πουλιάνος Λάμπρος 
 2014 - 2019 Μπάφας Νικόλαος 
2019 -       Βασιλείου Παναγιώτης

Δικτυακοί τόποι
Εκλογικά αποτελέσματα από την ΕΕΤΑΑ

Εκκλησίες
Το Βαθύπεδο έχει δύο εκκλησίες. Η πρώτη είναι η Αγία Παρασκεύη και η δεύτερη της Κοίμησης της Θεοτόκου.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Η Ιστορία του Βαθυπέδου από τον ιστότοπο https://web.archive.org/web/20181122172105/https://www.vlahoi.net/
Η Κακάβα https://web.archive.org/web/20190903163009/https://tavathypediwtika.blogspot.com/2019/08/blog-post_3.html
Άγιοι Απόστολοι Συρράκου Βαθυπέδου https://web.archive.org/web/20190903163008/https://tavathypediwtika.blogspot.com/2019/09/blog-post.html
Οι καταρράκτες https://web.archive.org/web/20190903163007/https://tavathypediwtika.blogspot.com/2019/08/blog-post_23.html
Οι εκκλησίες https://web.archive.org/web/20190903163007/https://tavathypediwtika.blogspot.com/2019/08/blog-post_22.html

Παραπομπές

Χωριά του νομού Ιωαννίνων
Δήμος Βορείων Τζουμέρκων