Μπιρίμπα

Η μπιρίμπα είναι ένα δημοφιλές παιχνίδι με τράπουλα. 
 Παίζεται είτε από δύο άτομα, είτε από δύο ζεύγη παικτών. 
 Όταν παίζεται με 2 ζεύγη (η πλέον συνηθισμένη περίπτωση), χρησιμοποιούνται 2 τράπουλες.
 Αν παίζουν 3 ζεύγη, τότε χρησιμοποιούνται 3 τράπουλες κ.ο.κ..
 Είναι δυνατό να παίξουν και 3 άτομα, οπότε ο πρώτος παίκτης που θα πάρει το πρώτο μπιριμπάκι (που μπορεί να έχει 18 κάρτες), παίζει μόνος του στην συγκεκριμένη παρτίδα και οι άλλοι δύο γίνονται ομάδα. Στο τέλος της παρτίδας, οι πόντοι της ομάδας μοιράζονται εξίσου στους δύο παίκτες της ομάδας. 

 Η σειρά ενός παίκτη τελειώνει όταν ρίξει σκάρτο (όχι όταν κατεβάσει χαρτιά). Δηλαδή δικαιούται να αλλάζει τα χαρτιά που έχει κάτω, εφόσον δεν έχει ρίξει το σκάρτο.

Η προέλευση του παιχνιδιού 
Η μπιρίμπα ανήκει στα παιχνίδια που έχουν σαν βάση το πινάκλ και η προέλευσή της είναι από τη νότια Aμερική, καθώς το παιχνίδι έγινε γνωστό στην Ουραγουάη στα μέσα της δεκαετίας του '40. Σε αυτό το παιχνίδι οι παίκτες παίζουν συνήθως σε ζευγάρια, αν και είναι επίσης δυνατόν να παίξουν μεμονωμένα ή να παίξουν σε πραγματικές ομάδες. Τέλος, σε μια παραλλαγή του παιχνιδιού, οι παίκτες μπορεί να είναι τρεις και σε αυτήν την περίπτωση χρησιμοποιούνται δύο τράπουλες.

Σκοπός 
Σκοπός κάθε παίκτη του παιχνιδιού μπιρίμπας είναι να κατεβάσει όλα τα φύλλα του στο τραπέζι, είτε δημιουργώντας συνδυασμούς, κατ' ελάχιστο τριών φύλλων, ή να απορριφθούν σαν σκάρτα και να συγκεντρώσει περισσότερους πόντους. Οι επιτρεπτοί συνδυασμοί φύλλων μπορεί να είναι ακολουθίες φύλλων (παράδειγμα A-2-3 ή 10-J-Q-K-A του ίδιου σχήματος π.χ. κούπες), ή (σε μία παραλλαγή παιχνιδιού) ίδιων φύλλων (παράδειγμα J-J-J ή 4-4-4-4-4), που ονομάζονται κολόνες ή αρσενικές. Η μπιρίμπα συνήθως παίζεται χωρίς αρσενικές.

Ο τελικός σκοπός του παιχνιδιού είναι ο παίκτης (ή το αντίστοιχο ζευγάρι), να συγκεντρώνει όσο το δυνατόν περισσότερους πόντους, ώστε να φτάσει (ή ξεπεράσει) τον προκαθορισμένο αριθμό πόντων, συνήθως 2010 που θα καθορίσει και τον τελικό νικητή ή νικητές.

Ο κάθε παίκτης πρέπει να κλείσει ή να ‘πετάξει’ από τα χέρια του τα φύλλα που του έχουν μοιραστεί. Όσο πιο γρήγορα το κάνει, δημιουργώντας συνδυασμούς που δίνουν τον μέγιστο αριθμό πόντων, τόσο περισσότερες πιθανότητες έχει για να κερδίσει. Μπορούν να χρησιμοποιηθούν μπαλαντέρ (τζόκερ ή 2) σε έναν συνδυασμό, αλλά μόνο ένας σε κάθε συνδυασμό (στην περίπτωση που το 2 χρησιμοποιείται στην θέση του με το χρώμα της σειράς, μπορεί να χρησιμοποιηθεί τζόκερ σε άλλη θέση).

Κανόνες 
Οι κανόνες στην μπιρίμπα είναι αρκετά εύκολοι και οι αρχάριοι παίκτες με λίγη εξάσκηση μπορούν να παίζουν σε υψηλό επίπεδο. Οι κανόνες είναι οι εξής:

Μοίρασμα
 Ο κάθε παίκτης παίρνει ένα μέρος από τα φύλλα και όποιος έχει το μεγαλύτερο φύλλο κάνει μάνα, δηλαδή μοιράζει.
 Ο κάθε παίκτης λαμβάνει στα χέρια του από τη μάνα 11 φύλλα με τα οποία πρέπει να δημιουργήσει συνδυασμούς (σειρές), τουλάχιστον τριών φύλλων.
 Ο προηγούμενος παίκτης από αυτόν που μοιράζει φτιάχνει δύο μπιριμπάκια των 11 φύλλων που τοποθετούνται στην άκρη.
 Το πρώτο φύλλο από αυτά που έχουν μείνει, ανοίγεται και πέφτει κάτω, ξεκινώντας την "ανοικτή" στοίβα (δηλώνει το ατού χρώμα).Αν το φύλλο αυτό είναι τζόκερ, τότε έχει δικαίωμα να καθορίσει αυτός ποια θα είναι τα ατού.
 Τα φύλλα που απομένουν τοποθετούνται ανάποδα (κλειστή στίβα), έτοιμα για να τραβήξει ο κάθε παίκτης που έχει σειρά.

Παίξιμο
 Η φορά του παιχνιδιού είναι δεξιόστροφα (με τη φορά του ρολογιού) και ξεκινάει ο πρώτος παίκτης που έχει λάβει το πρώτο φύλλο κατά το μοίρασμα.
 Δημιουργούνται δύο στοίβες από φύλλα. Μία ανοικτή από τα φύλλα που πετάει ο κάθε παίκτης και η κλειστή, από όπου ο παίκτης μπορεί να τραβήξει νέο φύλλο.
 Οι κινήσεις που έχει δικαίωμα να κάνει είναι ή να τραβήξει ένα καινούργιο φύλλο από την κλειστή στοίβα ή να πάρει όλα τα απορριφθέντα (ολόκληρη την ανοικτή στοίβα). Στη συνέχεια θα πρέπει ή να τα χρησιμοποιήσει συνδυάζοντάς τα με άλλα φύλλα που κρατάει στο χέρι του και να κατεβάσει τον αντίστοιχο συνδυασμό, ή να τα προσθέσει σε συνδυασμό που έχει ήδη κατεβάσει, ή να τα κρατήσει για τις επόμενες κινήσεις του. Πρέπει πάντα όμως να απορρίπτει ένα και μόνο ένα φύλλο στο τέλος του γύρου του. Σε περίπτωση που υπάρχει ένα απορριφθέν φύλλο μόνο του και το μαζέψει, τότε είναι υποχρεωμένος να ρίξει ένα άλλο φύλλο από τα δικά του.
 Αφού ολοκληρώσει τη σειρά του συνεχίζει ο επόμενος παίκτης που βρίσκεται στα αριστερά του.
 Όταν ένα παίχτης έχει αρκετούς συνδυασμούς, ώστε να απορρίψει όλα τα φύλλα του και αφού το έχει κάνει, παίρνει το ένα μπιριμπάκι και συνεχίζει όπως στην αρχή.
Όταν απορρίψει και το μπιριμπάκι κλείνει και το παιχνίδι τελειώνει.

 3. Σε μία παραλλαγή, η κορυφαία (επάνω) κάρτα είναι απαραίτητο να συνδυαστεί με φύλλα που κρατάει ή με ήδη κατεβασμένα φύλλα.
 5. Όταν παίζουν ζευγάρια, μόνο ένας παίχτης μπορεί να πάρει μπιριμπάκι, ενώ ο άλλος παίχτης της ομάδας πρέπει να συνεχίσει με τα φύλλα του.
 6. Απαιτείται να έχει κατεβάσει μία μπιρίμπα, συνδυασμό επτά φύλλων, ώστε κάποιος να μπορεί να "κλείσει" και να πάρει μπιριμπάκι.
 6. Σε περίπτωση που τελειώσουν τα κλειστά φύλλα, το παιχνίδι μπορεί να συνεχιστεί μέχρι να μη μπορεί κάποιος παίκτης να παίξει με τα φύλλα στο κέντρο.

Κλείσιμο
 Το παιχνίδι συνεχίζεται μέχρις ότου ένας παίκτης κατεβάσει με συνδυασμούς όλα τα φύλλα που κρατάει στα χέρια του ή τελειώσουν τα φύλλα από την κλειστή στοίβα, κάνοντας αδύνατη τη συνέχεια του συγκεκριμένου γύρου. Σε αυτή την περίπτωση οι παίχτες ή το ζεύγος δεν παίρνουν τους πόντους κλεισίματος.
 Η παρτίδα τελειώνει όταν ένας παίκτης, ή ζεύγος, κλείσει (αφού έχει παιξει προηγουμένως το μπιριμπάκι).
 Το παιχνίδι τελειώνει είτε μετά από προκαθορισμένο αριθμό παρτίδων, είτε όταν κάποιος παίκτης ή ζεύγος φθάσει στους προκαθορισμένους πόντους (συνήθως 2.010 ή και 3.000 πόντους).

Συνδυασμοί 

 Μπιρίμπα: 7 συνεχόμενα φύλλα ή 7 ίδια φύλλα. 
 Αν δεν περιέχει μπαλαντέρ, ονομάζεται "καθαρή", ενώ αν περιέχει μπαλαντέρ "βρόμικη". 

 Χιλιάρα ή πλήρης: Η χιλιάρα αποτελείται από όλα τα φύλλα ενός χρώματος (π.χ. κούπες) από τον άσο έως τον ρήγα.
Πεντακοσάρα: η πεντακοσάρα (500) αποτελείται από τον άσο έως τον ρήγα ή από το δύο έως τον άσο
 Αν δεν περιέχει μπαλαντέρ, ονομάζεται "καθαρή", ενώ αν περιέχει μπαλαντέρ "βρόμικη".

Πόντοι

Από τα φύλλα
Το κάθε φύλλο έχει την εξής αξία (ανεξαρτήτως χρώματος):
 Τζόκερ:25 πόντους
2: 20 πόντους 
 Άσος (Α): 15 πόντους 
 K, Q, J, 10, 9, 8: 10 πόντους
 7, 6, 5, 4, 3: 5 πόντους 

Αφού έχουν προστεθεί (ή αφαιρεθεί αν χρειαστεί), οι πόντοι κάθε φύλλου προστίθενται στο συνολικό σκoρ. 

Αν ένας παίκτης κλείσει (σε περίπτωση που παίζουν ζεύγη, ένας από το ζευγάρι), καταφέρει να απορρίψει όλα του τα φύλλα από το μπιριμπάκι, τότε παίρνει άλλους 100 πόντους και το παιχνίδι τελειώνει. Οι υπόλοιποι παίκτες (ή ζεύγη) αφαιρούν την αξία των φύλλων που έχουν στο χέρι τους από το συνολικό τους σκορ. Αν κάποιος παίκτης (ή ζεύγος) δεν έχει καταφέρει να παίξει μπιριμπάκι δεν μπορεί να κλείσει, τότε του αφαιρούνται άλλοι 100 πόντοι. 

Είναι πολύ πιο εύκολο να μετράς τα φύλλα ως εξής:
 Τζόκερ για 2,5
2 για 2 πόντους
 Α για 1,5 πόντο
 K, Q, J, 10, 9, 8 για 1 πόντο
 7, 6, 5, 4 & 3 για 0,5 πόντο

και αφού βρεις το άθροισμα των πόντων να πολλαπλασιάσεις με το 10.

Από μπιρίμπες
 Μπιρίμπα: 
 Αν η μπιρίμπα είναι "καθαρή",  τότε αξίζει 200 πόντους. 
 Αν η μπιρίμπα είναι "βρόμικη", τότε αξίζει 100 πόντους.
 Αν η μπιρίμπα είναι 7 ίδια φύλλα και δεν περιέχει μπαλαντέρ, τότε αξίζει 300 πόντους, 
Αν η μπιρίμπα είναι 7 ίδια φύλλα και περιέχει μπαλαντέρ, τότε αξίζει 150 πόντους.

 Χιλιάρα ή πλήρης / πεντακοσάρα:
 Χωρίς μπαλαντέρ αξίζει 1.000 πόντους.
 Εφόσον υπάρχει μπαλαντέρ, μετράει 500 πόντους.

Ατού 

Το χρώμα του πρώτου απορριφθέντος φύλλου καθορίζει το ατού χρώμα. 
 Μια μπιρίμπα ατού, αν είναι καθαρή, αξίζει 600 πόντους. 
 Μια μπιρίμπα ατού, αν είναι βρόμικη, αξίζει 200 πόντους.
 Η πλήρης μπιρίμπα ατού αξίζει 2.000 πόντους όταν είναι καθαρή.
 Η πλήρης μπιρίμπα ατού αξίζει 1.000 πόντους όταν είναι βρόμικη.
 Αν το πρώτο φύλλο είναι κούπα τότε λέμε ότι έχουμε υπερατού και οι πόντοι μετρούν x 4.

Ανάλογα όμως με την παραλλαγή του παιχνιδιού μπορούν και να καθορίζονται οι πόντοι διαφορετικά.

Παραλλαγές 

Κάποιες συνηθισμένες παραλλαγές είναι: (1) Η πλήρης μπιρίμπα με ατού να μετράει για 1.000 πόντους. (2) Για να κατεβάσει φύλλα την πρώτη φορά, αυτά πρέπει να είναι τουλάχιστον 75 πόντοι, αν το σκορ του είναι πάνω από 1.010 πόντους.

Η πλέον τεχνική παραλλαγή της μπιρίμπας είναι η μπαρίμπα η οποία έχει τους εξής κανόνες:

 Δεν ανοίγεται το πρώτο φύλλο και δεν υπάρχουν ατού.
 Ο πρώτος που τραβάει φύλλο από την τράπουλα έχει το προνόμιο να το πετάξει αμέσως κάτω και να τραβήξει δεύτερο φύλλο.
 Ο κάθε παίκτης όταν φτάσει η σειρά του έχει την δυνατότητα ή να πάρει φύλλο από την τράπουλα ή να πάρει τα κάτω φύλλα, αλλά τότε πρέπει να κατεβάσει ένα τουλάχιστον φύλλο από αυτά είτε σε έναν νέο συνδυασμό φύλλων, είτε να το κολλήσει σε έναν υπάρχοντα συνδυασμό φύλλων.
 Απαγορεύεται ο συνδυασμός φύλλων από Α (άσους) ή 3 (τριάρια).
 Η απλή ("βρόμικη") μπιρίμπα μετράει 100 πόντους, η "καθαρή" μπιρίμπα χωρίς μπαλαντέρ μετράει 200 πόντους, η "πλήρης" μπιρίμπα που έχει 13 φύλλα στη σειρά με μπαλαντέρ μετράει 500 πόντους και η 13άρα χωρίς μπαλαντέρ 1.000 πόντους.
 Ο κάθε παίκτης κατεβάζει έναν ή περισσότερους συνδυασμούς φύλλων, εφόσον δεν έχει αυτός ή η ομάδα του πάνω από 1.500 πόντους.
 Όποια ομάδα παικτών ή παίκτης ξεπεράσει τους 2.000 πόντους στην επόμενη μοιρασιά πρέπει να κατεβάσει 75 πόντους, εάν έχει πάνω από 3.000 πόντους πρέπει να κατεβάσει 100 πόντους, και εάν έχει πάνω απο 4.000 πόντους στην επόμενη μοιρασιά πρέπει να κατεβάσει 125 πόντους. Κερδίζει ο παίκτης ή η ομάδα παικτών που ξεπερνάει τους 5.000 πόντους.
 Δεν επιτρέπεται να "κλείσει" κάποιος εάν δεν έχει κάνει μια "καθαρή" μπιρίμπα (χωρίς μπαλαντέρ).

Υπάρχει ακόμα μία παραλλαγή, στην οποία παίζουν 3 άτομα. Σε αυτή την περίπτωση υπάρχουν 2 μπιριμπάκια τα οποία έχουν διαφορετικό αριθμό φύλλων. Το ένα έχει 18 και το άλλο 11. Ο πρώτος που θα πάρει το μπιριμπάκι θα πάρει αυτό με τα 18 φύλλα. Οι άλλοι δύο γίνονται ομάδα και στο τέλος της γύρας μοιράζονται τους πόντους. Κατά τα άλλα, το παιχνίδι ακολουθεί τους βασικούς κανόνες.

Μπιρίμπα με τριάρια 
Πρόκειται για ακόμη μία παραλλαγή της μπιρίμπας με τους εξής κανόνες: 

 Τα κόκκινα τριάρια είναι εκτός παιχνιδιού. Όταν έχετε κόκκινο τριάρι στο χέρι από το αρχικό μοίρασμα, υποχρεωτικά το ανοίγετε αμέσως μόλις το δείτε, όπως κατεβάζετε και τις τρίτες φανερά. Όταν τραβήξετε κόκκινο τριάρι, το αφήνετε κάτω μαζί με τα άλλα που τυχόν έχετε, και ξανατραβάτε. Αυτό σημαίνει πως αν το πρώτο φύλλο δεν σας κάνει και το δεύτερο είναι κόκκινο τριάρι, θα τραβήξετε τρεις φορές. Αν βρείτε το κόκκινο τριάρι στο μπιριμπάκι, τότε το κατεβάζετε όταν έρθει η σειρά σας να παίξετε, πριν τραβήξετε φύλλο. Αυτά τα κόκκινα τριάρια που έχει συγκεντρώσει το ζευγάρι, στο τέλος του παιχνιδιού, μετράνε όσο η καλύτερη μπιρίμπα σας. Δηλ: Τρία κόκκινα τριάρια, μία καθαρή και μία κανονική μπιρίμπα είναι 3Χ200 = 600 + 200 + 100 = 900 βαθμοί. Επίσης τα μετράμε με τα φύλλα μας (5 βαθμοί το ένα). Σε περίπτωση που δεν έχει γίνει καμία μπιρίμπα, τότε μετράνε -100 βαθμοί το καθένα. Δηλ 2 κόκκινα και δεν πήρε μπιριμπάκι σημαίνει  -200 - 100 = - 300 βαθμοί.
 Τα μαύρα τριάρια είναι απαγορευτικά: Αυτά συμμετέχουν κανονικά στο παιχνίδι, και μπορούν να κατέβουν κάτω ως τρίτη, ή τα κολλάμε στα φύλλα μας αν θέλουμε, όμως όταν ρίξουμε κάτω μαύρο τριάρι, σημαίνει: Α) Ο επόμενος παίκτης τραβάει χαρτί και δεν μπορεί να πάρει τα κάτω, ότι φύλλο και αν έχει, και Β) Από εδώ και στο εξής, όσο υπάρχει κάπου θαμμένο στα κάτω φύλλα αυτό το μαύρο τριάρι, τα φύλλα μπορεί κάποιος να τα μαζέψει μόνο με καθαρή τρίτη χωρίς μπαλαντέρ, με τον εξής τρόπο: Παίρνει το φύλλο που έριξε ο προηγούμενος παίκτης (1 φύλλο μόνο), κάνει μία νέα τρίτη που δεν έχει μπαλαντέρ (εκτός και αν είναι δυάρι στη θέση του), και μετά μπορεί να πάρει τα υπόλοιπα φύλλα από κάτω, και να συνεχίσει να παίζει όπως νομίζει (ακόμη και να προσθέσει μπαλαντέρ στην καθαρή τρίτη που έκανε). Προσοχή όμως με το φύλλο που παίρνει από κάτω, πρέπει να κάνει μία νέα τρίτη, και δεν έχει το δικαίωμα αν του κάνουν να τα κολλήσει στα ήδη κατεβασμένα φύλλα του. Αν μετά το παίξιμό του κρατήσει το τριάρι και δεν το ξαναρίξει, τότε φεύγει ο περιορισμός μέχρι να πέσει το επόμενο.
 Άλλοι περιορισμοί: Α) Για να κολλήσει κάποιος στον συμπαίκτη του, πρέπει πρώτα να έχει κάνει ή να κάνει μία δική του ξεχωριστή τρίτη. Β) Όταν φτάσει κάποιο ζευγάρι τους 2.005 βαθμούς, για να κατεβάσει πρέπει να έχει 75 πόντους. Αυτό σημαίνει ότι σε περίπτωση που θέλει να πάρει τα κάτω και υπάρχει μαύρο τριάρι, θα πάρει μόνο το πάνω φύλλο, θα ανοίξει 75 πόντους από το χέρι του (μαζί με το ένα φύλλο που πήρε) και μετά μπορεί να πάρει τα υπόλοιπα φύλλα από κάτω και να συνεχίσει να παίζει. Έτσι βγαίνουν από τον περιορισμό και αυτός και ο συμπαίκτης του. Γ) Όταν φτάσει κάποιο ζευγάρι τους 3.005 βαθμούς, για να κατεβάσει πρέπει να έχει 95 πόντους, και παίζει όπως είπα παραπάνω, όμως τώρα ταυτόχρονα, για να πάρει μπιριμπάκι πρέπει πρώτα να κάνει μία μπιρίμπα (ένας από το ζεύγος). Άρα πρέπει αν δεν έχει γίνει μπιρίμπα, να κρατάει πάντα τουλάχιστον ένα φύλλο κολλάει – δεν κολλάει, γιατί δεν μπορεί να κλείσει. Προσοχή όταν έχουμε μπιρίμπα στο χέρι, δεν μετράμε 95 πόντους, γιατί πιάνει 100.
 Βαθμολογία:
 Από το 3 έως το 7, 5 βαθμοί το φύλλο.
 Από το 8 έως τον ρήγα 10 βαθμοί το φύλλο.
 Τα δυάρια 10 βαθμοί.
 Ο άσος 15 βαθμοί.
 Τζόκερ 20 βαθμοί.
 Μπιρίμπα απλή 100 βαθμοί.
 Μπιρίμπα καθαρή 200 βαθμοί.
 Μπιρίμπα πλήρης από τον άσο έως τον ρήγα καθαρή 500 βαθμοί.
 Μπιρίμπα πλήρης από τον άσο έως τον ρήγα βρόμικη (με μπαλαντέρ) 250 βαθμοί.

Οι πόντοι αυτοί είναι μειωμένοι λόγω του ότι πολλαπλασιάζονται ανάλογα των κόκκινων τριαριών. Όταν δεν κατεβάσετε τίποτα και τελειώσει το παιχνίδι μετράτε με μείον και τους βαθμούς που κρατάτε στο χέρι, εκτός και εάν κρατάτε το μπιριμπάκι, οπότε αφαιρείτε 100. Κερδίζει όποιος φτάσει τους 5.005 βαθμούς.

Στη λαϊκή κουλτούρα 
Στα τέλη της δεκαετίας του 1980, η μπιρίμπα ήταν ιδιαίτερα διαδεδομένη στην Ελλάδα. Όπως ήταν αναμενόμενο, το παιχνίδι εισχώρησε και στη λαϊκή κουλτούρα. μέσω του τραγουδιού Μπιρίμπα που ερμήνευσε η Πωλίνα στον πρώτο της δίσκο με τον ίδιο τίτλο. Το τραγούδι έχει γράψει ο Σταμάτης Σπανουδάκης και, κατά δήλωση της τραγουδίστριας, της το παρουσίασε πρώτη φορά σε μήνυμα στον αυτόματο τηλεφωνητή της.

Ο ηθοποιός Κωνσταντίνος Καζάκος έχει δηλώσει ότι η μπιρίμπα ήταν το αγαπημένο παιχνίδι της μητέρας του, Τζένης Καρέζη. Οπαδός της μπιρίμπας έχει δηλώσει και η ηθοποιός Μαρία Καβογιάννη.

Παραπομπές

Πηγές 
https://pos-na.com/%CF%80%CF%89%CF%82-%CF%80%CE%B1%CE%AF%CE%B6%CE%B5%CF%84%CE%B1%CE%B9-%CE%BC%CF%80%CE%B9%CF%81%CE%B9%CE%BC%CF%80%CE%B1/

https://www.playbiriba.com/biriba/

https://support.zoo.gr/174716-%CE%A0%CF%8E%CF%82-%CF%80%CE%B1%CE%AF%CE%B6%CE%B5%CF%84%CE%B1%CE%B9-%CE%B7-%CE%9C%CF%80%CE%B9%CF%81%CE%AF%CE%BC%CF%80%CE%B1

Χαρτοπαίγνια