Αρκαδική Αζανία

Η Αρκαδική Αζανία ήταν ένα από τα πέντε επιμέρους τμήματα της αρχαίας Αρκαδίας. Τα υπόλοιπα ήταν η Ευτρησία, η Κυνουρία η Μαινάλια και η Παρρασία.

Η αρχαία Αζανία περιελάμβανε σχεδόν όλη την σημερινή περιοχή των Καλαβρύτων, την περιοχή του Φενεού στον νομό Κορινθίας καθώς και ένα τμήμα της Γορτυνίας. Κατοικούνταν από το φύλο των Αζάνων, διαφορετικό από αυτό των Αρκάδων, και ονομάστηκε έτσι από τον γενάρχη τους Αζάνα.

Η Αζανία ήταν χωρισμένη σε 5 πόλεις-κράτη, τον Κλείτωρα, την Κυναίθη, την Ψωφίδα, τον Φενεό και την Θέλπουσα. Σύμφωνα με την μυθολογία στην περιοχή ήρθαν και εγκαταστάθηκαν οι Αρκάδες, σε άγνωστο χρόνο, με αρχηγό τον Αρκάδα, εγγονό του Λυκάονα, εκτοπίζοντας τους παλιούς κατοίκους τους Πελασγούς. Ο Αρκάδας μοίρασε την χώρα στα παιδιά του τον Αζάνα, τον Αφείδα και τον Έλατο. Η περιοχή που πήρε ο Αζάνας ονομάστηκε από το όνομα του Αζανία. Ο Στράβωνας όμως αναφέρει ότι οι Αζάνες ήταν ξεχωριστός λαός από τους Αρκάδες και από τα παλιότερα Ελληνικά φύλα.

Βασιλιάς των Αρκάδων από την φυλή των Αζάνων ήταν και ο Κλείτωρ γενάρχης και οικιστής της ομώνυμης πόλης - κράτους.

Στην Αζανία υπήρχαν οι παρακάτω πόλεις και κώμες:

Αργέαθοι (Κώμη)
Θαλιάδες (Πολίχνη)
Θέλπουσα (Πόλις - Κράτος)
Καούς (Κώμη)
Καρυαί (Κώμη)
Κλείτωρ (Πόλις - Κράτος)
Κυναίθη (Πόλις - Κράτος)
Λευκάσιο (Κώμη) 
Λουσοί (Πολίχνη)
Λυκούντες (Κώμη)
Λυκουρία (Κώμη)
Μεσόβοα (Κώμη)
Νάσσοι (Κώμη)
Νώνακρις (Πολίχνη)
Όγκειον (Πολίχνη)
Όρυξ (Κώμη)
Πάος (Πολίχνη) 
Σείραι (Κώμη)
Σκοτάνη (Κώμη)
Τρόπαια (κώμη)
Φενεός (Πόλις - Κράτος)
Ψωφίδα (Πόλις - Κράτος)

Παραπομπές

Πηγές 
 Γεώργιος Παπανδρέου, Αζανιάς, ήτοι Αρχαιολογική πραγματεία πασών των Αρχαίων πόλεων της Αρκαδικής Αζανίδος μετά των περιχώρων αυτών και ιστορικαί περιπαίτειαι μέχρι των καθ' ημάς χρόνων, Εκ του Τυπογραφείου της εφημ. "Ηλείας" Γεωργ. Ε. Δημητριάδου, Εν Πύργω 1886.

Βιβλιογραφία 
(ενδεικτικά)
 Γεωργία Ζ. Αλεξοπούλου, Συμβολή στην αρχαιολογία και τοπογραφία της Αζανίας (Βόρειας Αρκαδίας), Επαρχία Καλαβρύτων, τόμοι Α1'-Α2'-Β'-Γ'-Δ', αδημοσίευτη διδακτορική διατριβή, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας/Σχολή Επιστημών του Ανθρώπου-Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας, Πάτρα 2009.
 Ανδρέας Ρουμελιώτης, Εκφάνσεις της πολιτικής ζωής στην Αρκαδία του 5ου και 4ου αιώνα, διπλωματική εργασία, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών-Φιλοσοφική Σχολή-Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας-Τομέας Ιστορίας, Αθήνα 2019.
 Νικόλας Φαράκλας, Η Γεωπολιτική Οργάνωση της Πελοποννησιακής Αχαΐας, Πανεπιστήμιο Κρήτης-Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας-Τομέας Αρχαιολογίας και Ιστορίας της Τέχνης, σειρά: Ρίθυμνα-Θέματα Κλασικής Αρχαιολογίας, αρ.9, Ρέθυμνο 2001.