Καταδυτικοί πίνακες

Με τον όρο καταδυτικοί πίνακες εννοούνται εκείνοι οι πίνακες που βοηθούν στον υπολογισμό της υπερβάλλουσας ποσότητας αζώτου στο σώμα ενός δύτη ή αυτοδύτη και βοηθούν στη διαχείριση των αυτόνομων ή μη κατάδυσεων, απλών ή επαναληπτικών.

Γενική θεώρηση 

Μετά από κάθε κατάδυση το ανθρώπινο σώμα περιέχει υπερβάλλουσα ποσότητα αζώτου, η οποία ενδέχεται να αναπτύξει παθολογικές εκδηλώσεις της νόσου των δυτών αν δεν γίνει σωστή ανάδυση. Οι καταδυτικοί πίνακες μας βοηθούν να υπολογίσουμε το πλεονάζον άζωτο στους διαφορετικούς ιστούς του οργανισμού μας, και να καθορίσουμε όρια ασφάλειας, όσον αφορά το μέγιστο βάθος και χρόνο παραμονής μας στο βυθό κατά τη διάρκεια μιας κατάδυσης.

Τα πολλά και διαφορετικά πρότυπα καταδυτικών πινάκων αναπτύσσονται με βάσει μαθηματικών υπολογισμών, οι οποίοι προκύπτουν από τις διαφορετικές ταχύτητες απορρόφησης του αζώτου από τους διαφορετικής πυκνότητας ιστούς. Ουσιαστικά, δηλαδή, είναι μαθηματικά μοντέλα, τα οποία δεν ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες της υποκειμενικής φυσιολογίας του κάθε ξεχωριστού ατόμου.

Υπάρχουν πολλοί και διαφορετικοί πίνακες, οι οποίοι είναι δυνατόν να κατασκευαστούν βάσει υπολογισμών που προκύπτουν από αργές ή γρήγορες καθόδους και ανόδους και βοηθούν σε διαφορετικού είδους καταδύσεις. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στις επαναληπτικές καταδύσεις με μικρό μεσοδιάστημα επιφανείας, διότι κάποιοι δύτες αγνοούν ότι μετά από κάθε κατάδυση παραμένει στον οργανισμό αρκετή ποσότητα αζώτου για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από όσο νομίζουν, η οποία μπορεί να επιβαρύνει περαιτέρω τον οργανισμό σε μία επόμενη κατάδυση. Αν το χρονικό διάστημα μεταξύ δύο καταδύσεων είναι λιγότερο από 12 ώρες, τότε είναι αναγκαίο να χρησιμοποιηθούν ειδικοί πίνακες πολλαπλών καταδύσεων.

Ζητήματα ορολογίας 

 Ώρα Βυθού (Ω.Β). Ως ώρα βυθού ορίζεται ο συνολικός χρόνος παραμονής μας στο βυθό, από τη στιγμή που θα εγκαταλείψουμε την επιφάνεια, ως τη στιγμή εγκατάλειψης του βυθού για ανάδυση.

 Όριο Μη Αποσυμπίεσης (Ώρα Μηδέν). Είναι το χρονικό όριο που επιτρέπει να παραμείνει ο αυτοδύτης σε δεδομένο βάθος, χωρίς να χρειαστεί στάσεις αποσυμπίεσης.

 Τροποποιημένο Όριο μη Αποσυμπίεσης. Το όριο μη αποσυμπίεσης για μια επαναληπτική ή διαδοχική κατάδυση.

 Προφίλ κατάδυσης. Το σχεδίασμα που επιτρέπει να καταχωρήσουμε τις λεπτομέρειες και τα στοιχεία της κατάδυσης.

 Επαναληπτική κατάδυση. Ανάλογα με τους πίνακες που χρησιμοποιούνται, επαναληπτική θεωρείται η κατάδυση που γίνεται μέσα σε 6 ώρες ή 12 ώρες (USN Tables).

 Ομάδα πίεσης ή Κωδικός πίεσης. Ένα γράμμα που χρησιμοποιείται προκειμένου να προσδιορίσουμε το υπερβάλλον άζωτο στον οργανισμό μας.

 Πλεονάζον Άζωτο. Είναι η υπερβάλλουσα του κανονικού ποσότητα αζώτου η οποία παραμένει στο σώμα μας μετά από μία κατάδυση.

 Στάση ασφαλείας. Είναι μία στάση που γίνεται κατά την ανάδυση ως επιπρόσθετη ασφάλεια και είναι καλό να γίνεται μετά από κάθε κατάδυση, ιδιαίτερα αν γίνεται σε βάθος μεγαλύτερο των 30 μέτρων. Ο χρόνος στάσης ασφαλείας ποικίλλει ανάλογα με τον χρησιμοποιούμενο πίνακα.

 Μεσοδιάστημα επιφανείας. Είναι ο χρόνος που περνά ο αυτοδύτης στην επιφάνεια, ανάμεσα σε δύο καταδύσεις.

 Χρόνος πλεονάζοντος αζώτου. Η υπερβάλλουσα ποσότητα αζώτου εκπεφρασμένη σε χρόνο.

 Συνολικός χρόνος βυθού. Είναι το άθροισμα της ώρας βυθού και του χρόνου υπερβάλλοντος αζώτου μετά από μία επαναληπτικη κατάδυση.

 Ταχύτητα ανάδυσης. Είναι η ταχύτητα με την οποία γίνεται η ανάδυσή μας μετά την κατάδυση και δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 10 μέτρα/λεπτό.

 Κατάδυση αποσυμπίεσης. Ονομάζεται εκείνη η καταδυτική δραστηριότητα κατά την οποία απαιτούνται στάσεις αποσυμπίεσης, προς αποφυγήν εκδήλωσης Νόσου. Είναι μια διαδικασία περίπλοκη και χρονοβόρα για την οποία απαιτούνται ιδιαίτεροι πίνακες κατασκευασμένοι για αυτό το σκοπό.

Γενικοί κανόνες 

Όσον αφορά στη χρήση τώρα των καταδυτικών πινάκων απαιτούνται ορισμένοι γενικοί κανόνες, οι οποίοι πρέπει να ακολουθούνται απαρέκκλιτα στο σχεδιασμό μιας κατάδυσης.

 Ένας δύτης σε βάθος 10 μέτρα, υπόκειται σε πίεση 2 ατμοσφαιρών - τη συνολική πίεση ολόκληρης της ατμόσφαιρας της Γης από το βάρος του αέρα της ατμόσφαιρας στην επιφάνεια της Γης, δηλαδή 1 ατμόσφαιρα (μονάδα), και άλλη 1 ατμόσφαιρα πίεσης λόγω του βάρους του νερού. Για κάθε επιπλέον 10 μέτρα βάθος, προστίθεται και 1 επιπλέον ατμόσφαιρα πίεσης. 
 Κάθε κατάδυση σχεδιασμένη για 10 μέτρα ή λιγότερο θα πρέπει να υπολογίζεται ως κατάδυση στα 10 μέτρα.
 Αν δεν βρίσκεται το ακριβές επιθυμητό βάθος στον καταδυτικό πίνακα, χρησιμοποιείται το αμέσως επόμενο βάθος, αλλά και ο αμέσως επόμενος χρόνος.
 Ο αυτοδύτης οφείλει να αναδύεται αργά και με ταχύτητα που δεν υπερβαίνει τα 10 μέτρα / λεπτό.
 Οι αυτοδύτες οφείλουν να είναι συντηρητικοί και αποφεύγουν να κινούνται στα μέγιστα όρια βάθους και χρόνου.
 Αν σχεδιάζεται κατάδυση σε παγωμένα νερά ή σε συνθήκες που πιθανώς κουράζουν, σχεδιάζεται η κατάδυση υποθέτοντας πως γίνεται σε βάθος 4 μέτρα περισσότερο από το πραγματικό.
 Σχεδιάζονται οι επαναληπτικές καταδύσεις έτσι ώστε κάθε διαδοχική κατάδυση να γίνεται σε μικρότερο βάθος. Πάντα σχεδιάζεται η βαθύτερη κατάδυση πρώτα.
 Σχεδιάζονται οι επαναληπτικές καταδύσεις σε 30 μέτρα ή ρηχότερα.
 Περιορίζεται το μέγιστο βάθος ανάλογα με την εκπαίδευση και το επίπεδο εμπειρίας του αυτοδύτη.

Είδη καταδυτικών πινάκων

Πίνακες Αμερικανικού Ναυτικού (US Navy)

Ειδικοί κανόνες 

 Διατηρούμε πάντα ένα ποσοστό ασφαλείας 20% στους υπολογισμούς μας.
 Αν ο χρόνος της κατάδυσής μας συμπίπτει ακριβώς με το όριο μη αποσυμπίεσης (ώρα μηδέν), τότε γίνεται προληπτική αποσυμπίεση σύμφωνα με το επόμενο βάθος και την επόμενη ώρα του Πίνακα Ι.
 Αν ξεπερνάμε το βάθος των 30 μέτρων συνιστάται προληπτική αποσυμπίεση 2-3 λεπτών στα 3 μέτρα, ανεξάρτητα αν έχει γίνει υπέρβαση ή μη του ορίου μη αποσυμπίεσης (ώρα μηδέν).
 Διαδοχικές καταδύσεις που γίνονται με μεσοδιάστημα επιφανείας μικρότερο των 10 λεπτών, θεωρούνται ως μία συνεχόμενη κατάδυση.
 Η μέτρηση του χρόνου στάσης προληπτικής αποσυμπίεσης αρχίζει από τη στιγμή που ο δύτης φθάνει σε αυτήν. Ο χρόνος ανάδυσης δεν περιλαμβάνεται στον χρόνο της στάσης.
 Οι πίνακες της προληπτικής αποσυμπίεσης μπορούν να χρησιμοποιηθούν για καταδύσεις σε υψόμετρο μέχρι 700 μ. Όλα τα βάθη των στάσεων αυξάνονται κατά 30 εκατοστά για να αντισταθμίζεται η μικρότερη πυκνότητα του γλυκού νερού. Έτσι, η στάση των 6 μ. βρίσκεται στα 6,60 μέτρων, των 3 μ. στα 3,30 κ.ο.κ. Όμως, και αυτό τονίζεται ιδιαίτερα, οι καταδύσεις σε υψόμετρο είναι υπόθεση οργανωμένων καταδύσεων και πάντα με την παρουσία εξειδικευμένου γιατρού και εποπτικού προσωπικού.
 Προκειμένου για κατάδυση που υπολογίστηκε με βάση τους συγκεκριμένους πίνακες, απαιτούνται τουλάχιστον 12 ώρες, προκειμένου να προβεί σε νέα δραστηριότητα ο αυτοδύτης (αλλιώς είναι αναγκαίο να χρησιμοποιηθούν ειδικοί πίνακες πολλαπλών καταδύσεων) ή να ανέβει σε υψόμετρο μεγαλύτερο των 700 μ. και 24 ώρες, αν έγιναν διαδοχικές καταδύσεις στην ίδια ημέρα.

Βιβλιογραφία 
 
 

 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
  Section 2 chapters 13–24 pages 181–350.

Δικτυακοί τόποι 

Ασφάλεια υποβρύχιας κατάδυσης