Κυβέρνηση Κωνσταντίνου Μητσοτάκη 1990

Η Κυβέρνηση Κωνσταντίνου Μητσοτάκη 1990 (Απρίλιος 1990 -  Οκτώβριος 1993) ανέλαβε την διακυβέρνηση της χώρας μετά την νίκη του κόμματος της Νέας Δημοκρατίας, στις βουλευτικές εκλογές της 8ης Απριλίου 1990. Η Ν.Δ. αν και πρώτευσε στις εκλογές, δεν κατόρθωσε να πάρει την αυτοδυναμία, αφού εξέλεξε μόνο 150 βουλευτές. Ο Μητσοτάκης ήρθε σε συμφωνία με τον πρόεδρο της ΔΗ.ΑΝΑ., Κωστή Στεφανόπουλο, ώστε ο εκλεγμένος βουλευτής του, Θεόδωρος Κατσίκης, να στηρίξει την κυβέρνηση, η οποία πλέον είχε 151 βουλευτές.  Η κυβέρνηση έλαβε ψήφο εμπιστοσύνης από τη Βουλή στηριζόμενη στην ΚΟ της ΝΔ, στον Κατσίκη της ΔΗ.ΑΝΑ. και στον Σαδίκ Αχμέτ, μουσουλμάνο της Θράκης που πολιτευόταν ως Τούρκος.
Η κυβέρνηση αντιμετώπισε σε όλη σχεδόν την διάρκεια της θητείας της εσωκομματική αντίδραση, άλλοτε συγκαλυμμένη (Μιλτιάδης Έβερτ) και άλλοτε απροκάλυπτη (Αντώνης Σαμαράς), που οδήγησε στην αποπομπή του Σαμαρά από την κυβέρνηση τον Απρίλιο του 1992. Μετά την παραίτησή του, ο Αντώνης Σαμαράς ίδρυσε, στις 30 Ιουνίου 1993, πολιτικό σχήμα με την ονομασία «Πολιτική Άνοιξη» και το Σεπτέμβριο του ίδιου έτους προέτρεψε τους προσκείμενους σε αυτόν βουλευτές της ΝΔ να ανεξαρτητοποιηθούν. Η δήλωση παραίτησης από την κοινοβουλευτική ομάδα της Νέας Δημοκρατίας του βουλευτή Κιλκίς, Γιώργου Συμπιλίδη, οδήγησε την κυβέρνηση στην απώλεια της εύθραυστης ούτως ή άλλως, πλειοψηφίας της.  Τον Σεπτέμβριο του 1993 η κυβέρνηση αναγκάστηκε να διεξάγει πρόωρες εκλογές στις 10 Οκτωβρίου.

Κυβερνητικό έργο

Εσωτερική πολιτική
Η Κυβέρνηση προχώρησε πάραυτα σε αλλαγή του εκλογικού νόμου και ψήφισε τον νόμο 1907/1990, ο οποίος εκτός των άλλων διαφορών εισήγαγε στην ελληνική πολιτική πραγματικότητα για πρώτη φορά τη ρήτρα του 3% για την εκπροσώπηση κάποιου κόμματος στην Βουλή.

Χαρακτηριστικές στιγμές κοινωνικών και συνδικαλιστικών αντιδράσεων της περιόδου υπήρξαν οι καταλήψεις σε ΑΕΙ-ΤΕΙ. Το Νοέμβριο του 1990 (όταν υπουργός Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων ήταν ο Βασίλης Κοντογιαννόπουλος), εκδηλώθηκε κύμα μαθητικών καταλήψεων (ως αντίδραση για την τότε επιχειρούμενη από την κυβέρνηση μεταρρύθμιση στο χώρο της Παιδείας) που κράτησε τρεις μήνες, κατά την διάρκεια των οποίων δολοφονήθηκε ο καθηγητής Νίκος Τεμπονέρας από τον Ιωάννη Καλαμπόκα, στέλεχος της ΟΝΝΕΔ Αχαΐας, ο οποίος και καταδικάστηκε σε δίκη που ακολούθησε.

Το 1992 η κυβέρνηση  σύναψε συμφωνία με τον τέως Βασιλιά Κωνσταντίνο, η οποία κυρώθηκε με το νόμο 2086/1992 και προέβλεπε την απόδοση στο ελληνικό κράτος του μεγαλύτερου μέρους της, επικαλούμενης, «Βασιλικής Περιουσίας» και τη διατήρηση από το τέως μονάρχη των παλαιών θερινών ανακτόρων του Τατοΐου στην Αθήνα, του Μον Ρεπό στην Κέρκυρα και του κτήματος στο Πολυδένδρι. Το 1993 έλαβε χώρα η πρώτη επίσκεψη του τέως Βασιλιά στην Ελλάδα μετά το 1981, μια επίσκεψη που προκάλεσε την έντονη αντίδραση της αντιπολίτευσης, καθώς και τη δυσφορία του τότε Προέδρου της Δημοκρατίας και του Πρωθυπουργού εξαιτίας της πολιτικής χροιάς, που έλαβε.

Οικονομική πολιτική
Η κυβέρνηση πολιτεύτηκε μέσα στο διεθνές κλίμα της κατάρρευσης του υπαρκτού σοσιαλισμού. Κατά την τριετία 1990-1993 στον τομέα της οικονομικής ιδιαίτερα πολιτικής προχώρησαν σημαντικές διαρθρωτικές αλλαγές προς την κατεύθυνση της μείωσης του κράτους. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη παρά την οριακή της πλειοψηφία (152 έδρες) και τις τεράστιες αντιδράσεις, τόσο της αντιπολίτευσης όσο και κάποιας αμφισβήτησης στο εσωτερικό του κόμματος της Νέας Δημοκρατίας (Μιλτιάδης Έβερτ), ήταν η πρώτη ελληνική κυβέρνηση μετά το Β' παγκόσμιο πόλεμο, η οποία προχώρησε σε μέτρα περιορισμού της έκτασης και των παρεμβάσεων του κράτους. Συγκεκριμένα:

Προχώρησε η απελευθέρωση του τραπεζικού συστήματος και της κίνησης κεφαλαίων, η απελευθέρωση κατά μεγάλο μέρος της αγοράς των ενοικίων, η απελευθέρωση της εμπορίας καυσίμων, η κατάργηση των ελέγχων τιμών σε όλα τα αγαθά με εξαίρεση τα φάρμακα, η απελευθέρωση της αγοράς εργασίας με την εισαγωγή της μερικής απασχόλησης και της τέταρτης βάρδιας και η απελευθέρωση του ωραρίου των καταστημάτων.

Μειώθηκε ο αριθμός των εργαζομένων στο δημόσιο τομέα από 484.000 το 1989 στις 458.000 το 1993, όπως προκύπτει από τα επίσημα στοιχεία της Τραπέζης της Ελλάδος.

Παραχωρήθηκε στον ιδιωτικό τομέα η κινητή τηλεφωνία με διαγωνισμό από τον οποίο εισπράχθηκαν για δύο άδειες 328 εκ. δολλάρια. Πραγματοποιήθηκε ο διαγωνισμός για την κατασκευή με αυτοχρηματοδότηση του αεροδρομίου των Σπατών. Επίσης προωθήθηκε η αυτοχρηματοδότηση των βασικών οδικών αξόνων, με την πραγματοποίηση των διαγωνισμών για την Αττική Οδό (για την υλοποίηση της οποίας πραγματοποιήθηκαν απαλλοτριώσεις ύψους 50 δισ. δρχ.) και τη γέφυρα του Ρίου-Αντιρρίου. Την περίοδο εκείνη υπεγράφη και η σύμβαση για το μετρό της Αθήνας, το οποίο εκτελέστηκε ως δημόσιο έργο, ο έλεγχος όμως της κατασκευής του ανατέθηκε τότε -για πρώτη φορά- σε ιδιωτική εταιρία.

Πραγματοποιήθηκε η ιδιωτικοποίηση των αστικών συγκοινωνιών της Αθήνας. Η απόφαση για ιδιωτικοποίηση των μέσων μεταφοράς της Αθήνας οδήγησε σε μεγάλες κινητοποιήσεις των εργαζομένων και των συνδικαλιστών φορέων. Ιδιωτικοποιήθηκαν ή εκκαθαρίστηκαν 66 προβληματικές επιχειρήσεις του ΟΑΕ (ΑΓΕΤ, Πειραϊκή-Πατραϊκή κ.λπ.) και διευκολύνθηκε με απολύσεις προσωπικού η αποκρατικοποίηση των υπολοίπων που είχαν απομείνει (συνολικά μειώθηκε, από το 1989 μέχρι το 1993, το προσωπικό των επιχειρήσεων αυτών κατά 9000 εργαζομένους). Ιδιωτικοποιήθηκαν 15 από τις 69 επιχειρήσεις που ανήκαν σε κρατικές τράπεζες (όπως τα ναυπηγεία Ελευσίνος, η Τράπεζα Αθηνών κ.α.). Πραγματοποιήθηκε επιτυχώς η αποκρατικοποίηση μέσω εισαγωγής στο χρηματιστήριο της Βιομηχανίας Ζάχαρης, μεταβιβάστηκε το management της ΕΑΒ (στην Lockheed Martin) και ιδιωτικοποιήθηκε η Olympic Catering. Έκλεισαν επίσης οι παρεμβατικές επιχειρήσεις του δημοσίου (ΠΡΟΜΕΤ, ΙΤΚΟ κ.λπ.) και ανάλογες υπηρεσίες του στενότερου δημόσιου τομέα όπως η ΜΟΜΑ και η ΣΥΚΕΑ.

Το καλοκαίρι του 1993 ψηφίστηκε νόμος που καταργούσε το κρατικό μονοπώλιο της ΔΕΗ στην παραγωγή ηλεκτρικού ρεύματος και δημιουργήθηκε το θεσμικό πλαίσιο για τη δραστηριοποίηση του ιδιωτικού τομέα στη λειτουργία καζίνων και μαρίνων που ήταν ως τότε κρατικά μονοπώλια. Καταργήθηκε εν μέρει το μονοπώλιο τόσο της Ολυμπιακής Αεροπορίας στις εσωτερικές πτήσεις όσο και των ΕΛΤΑ.

Ετέθη σε εκκαθάριση η ΚΥΔΕΠ και προχώρησε η εξυγίανση των συνεταιρισμών με τον έλεγχο των οικονομικών τους και την ανάληψη από το κράτος των χρεών. Εξυγιάνθηκε επίσης, η αγορά των λιπασμάτων.

Επίσης, στο πλαίσιο της εξυγίανσης της οικονομίας προχώρησε η τομή στο ασφαλιστικό σύστημα με τρεις διαδοχικές παρεμβάσεις (1990, 1991, 1992).

Στην Ιστορία του Ελληνικού Έθνους η πολιτική της κυβέρνησης Μητσοτάκη χαρακτηρίζεται ως μια μετριοπαθής προσπάθεια εφαρμογής μιας φιλελεύθερης πολιτικής.

Εξωτερική πολιτική
Στις 11 Ιουνίου 1991, στη Σύνοδο Κορυφής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων που πραγματοποιήθηκε στο Μάαστριχτ, η Ελλάδα πέτυχε την είσοδό της στην Δυτικοευρωπαϊκή Ένωση, έναν ευρωπαϊκό οργανισμό συνεργασίας για την άμυνα και την ασφάλεια, ενώ τέθηκαν οι βάσεις για την ενιαία νομισματική πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέσω της Ο.Ν.Ε. Παράλληλα, επετεύχθη η εξομάλυνση των σχέσεων Ελλάδας – Η.Π.Α.. Η Κυβέρνηση Μητσοτάκη υπέγραψε το 1990 την τελική συμφωνία για τις αμερικανικές βάσεις στην Ελλάδα. Τον Ιούλιο του 1991 πραγματοποιήθηκε η πρώτη, μετά από 32 χρόνια, επίσημη επίσκεψη Αμερικανού Προέδρου, του Τζορτζ Μπους, στην Ελλάδα, ενώ τον Ιούνιο του 1990, είχε προηγηθεί η πρώτη, μετά από 27 χρόνια, επίσκεψη Έλληνα Πρωθυπουργού στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Στην εξωτερική πολιτική, η θητεία αυτής της Κυβέρνησης συνέπεσε με την πτώση των κομμουνιστικών καθεστώτων της Ανατολικής Ευρώπης και την αρχή της διάλυσης της Γιουγκοσλαβίας. Η Κυβέρνηση ανέλαβε διεθνείς πρωτοβουλίες, με κορυφαία τη Διάσκεψη της Βουλιαγμένης υπό την αιγίδα του Ο.Η.Ε., με σκοπό την αποτροπή της διάλυσης της ενιαίας ομοσπονδίας της Γιουγκοσλαβίας, πράγμα το οποίο όμως τελικά δεν αποφεύχθηκε. Η διάλυση της Γιουγκοσλαβίας επέφερε την ανεξαρτητοποίηση της Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας, το οποίο διεκδικούσε την ονομασία «Δημοκρατία της Μακεδονίας». Το λεγόμενο «Σκοπιανό» προκάλεσε τις συσκέψεις των πολιτικών αρχηγών υπό τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας το πρώτο εξάμηνο του 1992. Από πλευράς Ελληνικής Κυβέρνησης, αρχικά το θέμα χειρίστηκε ο υπουργός Εξωτερικών Αντώνης Σαμαράς, τον οποίο απομάκρυνε ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης τον Απρίλιο του 1992, μετά τη δεύτερη σύσκεψη των πολιτικών αρχηγών, αναλαμβάνοντας ο ίδιος το Υπουργείο των Εξωτερικών. Ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης πέτυχε να πείσει την Ευρωπαϊκή Ένωση στη Σύνοδο της Λισαβόνας να υιοθετήσει πλήρως τις ελληνικές θέσεις. Οι Η.Π.Α. και η Ρωσία παρά την απόφαση της Συνόδου της Λισαβόνας επέμεναν στην εξεύρεση συμβιβαστικής λύσης, αρχή της οποίας ήταν η είσοδος των Σκοπίων στον Ο.Η.Ε. με το προσωρινό όνομα «Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας» (Π.Γ.Δ.Μ - F.Y.R.O.M).

Σύνθεση της Κυβέρνησης

 Πρωθυπουργός - (Πρόεδρος του υπουργικού συμβουλίου): Κωνσταντίνος Μητσοτάκης

 Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης : Τζαννής Τζαννετάκης
 Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης : Αθανάσιος Κανελλόπουλος

 Υφυπουργός στον Πρωθυπουργό : Ντόρα Μπακογιάννη (από 1η Οκτωβρίου 1990)

 Υπουργείο Προεδρίας της Κυβερνήσεως 
 Υπουργός Προεδρίας της Κυβερνήσεως : Μιλτιάδης Έβερτ
 Αναπληρωτής Υπουργός Προεδρίας της Κυβερνήσεως : 
 Υφυπουργός Προεδρίας της Κυβερνήσεως : Βύρων Πολύδωρας
 Υπουργείο Εσωτερικών
 Υπουργός Εσωτερικών : Σωτήρης Κούβελας
 Αναπληρωτής Υπουργός Εσωτερικών:
 Υφυπουργός Εσωτερικών : Νικόλαος Κλείτος
 Υπουργείο Δημοσίας Τάξης  
  Υπουργός Δημοσίας Τάξης : Ιωάννης Βασιλειάδης
  Υφυπουργός Δημοσίας Τάξης : 
 Υπουργείον Εξωτερικών  
 Υπουργός Εξωτερικών : Αντώνης Σαμαράς
 Αναπληρωτής Υπουργός Εξωτερικών: 
 Αναπληρωτής Υπουργός Εξωτερικών:  Ευθύμιος Χριστοδούλου
 - παραιτήθηκε την 1η Οκτωβρίου 1990 και αντικαταστάθηκε από τον Γεώργιο Παπούλια
 - παραιτήθηκε στις 28 Δεκεμβρίου 1990 και η θέση έμεινε κενή
 Υφυπουργός Εξωτερικών : Γεώργιος Παπαστάμκος (από 28 Δεκεμβρίου 1990)
 Υπουργείον Εθνικής Αμύνης Υπουργός Εθνικής Αμύνης : Ιωάννης Βαρβιτσιώτης
 Αναπληρωτής Υπουργός Εθνικής Άμυνας : Αλέξανδρος Παπαδόγγονας
 Αναπληρωτής Υπουργός Εθνικής Άμυνας : 
 Υφυπουργός Εθνικής Αμύνης :  
 Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας Υπουργός Εθνικής Οικονομίας : Γεώργιος Σουφλιάς
 - παραιτήθηκε την 1η Οκτωβρίου 1990 και αντικαταστάθηκε από τον Πρωθυπουργό
 Αναπληρωτής Υπουργός Εθνικής Οικονομίας : 
 Υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας :  Αριστείδης Τσιπλάκος
 Υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας : Γεώργιος Παπαστάμκος
 - παραιτήθηκε στις 28 Δεκεμβρίου 1990 και η θέση έμεινε κενή
 Υπουργείο Υγείας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων Υπουργός Υγείας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων: Μαριέττα Γιαννάκου
 Αναπληρωτής Υπουργός Υγείας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων : Γεώργιος Σούρλας
 Υφυπουργός Υγείας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων: Υπουργείον Δικαιοσύνης Υπουργός Δικαιοσύνης : Αθανάσιος Κανελλόπουλος
 Υπουργείον Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων Υπουργός Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων : Βασίλης Κοντογιαννόπουλος
 - αντικαταστάθηκε στις 10 Ιανουαρίου 1991 από τον Γεώργιο Σουφλιά
 Αναπληρωτής Υπουργός Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων : 
 Υφυπουργός Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων : Βασίλειος Μπεκίρης
 Υφυπουργός Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων : Καλλιόπη Μπουρδάρα
 Υπουργείο Πολιτισμού 
 Υπουργός Πολιτισμού : Τζαννής Τζαννετάκης
 Αναπληρωτής Υπουργός Πολιτισμού : Άννα Ψαρούδα - Μπενάκη
 Υφυπουργός Πολιτισμού : Φάνη Πάλλη - Πετραλιά
 Υφυπουργός Πολιτισμού : 
 Υπουργείον Οικονομικών Υπουργός Οικονομικών :  Ιωάννης Παλαιοκρασσάς
 Αναπληρωτής Υπουργός Οικονομικών :  
 Υφυπουργός Οικονομικών : Παναγιώτης Δελημήτσος
 Υφυπουργός Οικονομικών : Αριστοτέλης Παυλίδης
 - παραιτήθηκε στις 24 Μαΐου 1990 και η θέση έμεινε κενή
 Υπουργείο Μακεδονίας-Θράκης Υπουργός Μακεδονίας - Θράκης : Γεώργιος Τζιτζικώστας
 Υπουργείο Αιγαίου Υπουργός Αιγαίου :  Γεώργιος Μισαηλίδης
 Υπουργείον Γεωργίας Υπουργός Γεωργίας : Μιχάλης Παπακωνσταντίνου
 Αναπληρωτής Υπουργός Γεωργίας : Παναγιώτης Χατζηνικολάου
 Υπουργείο Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων Υπουργός Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων : Στέφανος Μάνος
 Αναπληρωτής Υπουργός Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων : Αχιλλέας Καραμανλής
 Αναπληρωτής Υπουργός Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων : 
 Υφυπουργός Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων : 
 Υπουργείο Εργασίας Υπουργός Εργασίας : Αριστείδης Καλαντζάκος
 Υφυπουργός Εργασίας : 
 Υπουργείο Βιομηχανίας, Ενέργειας και Τεχνολογίας Υπουργός Βιομηχανίας, Ενέργειας και Τεχνολογίας : Σταύρος Δήμας
 - παραιτήθηκε στις 29 Ιουλίου 1991 και η θέση έμεινε κενή
 Αναπληρωτής Υπουργός Βιομηχανίας, Ενέργειας και Τεχνολογίας: 
 Υφυπουργός Βιομηχανίας, Ενέργειας και Τεχνολογίας: Βασίλειος Μαντζώρης
 Υπουργείο Εμπορίου Υπουργός Εμπορίου : Αθανάσιος Ξαρχάς
 Αναπληρωτής  Υπουργός Εμπορίου : Σωτήριος Χατζηγάκης
 Υπουργείο Μεταφορών και Επικοινωνιών Υπουργός Μεταφορών και Επικοινωνιών : Νικόλαος Γκελεστάθης
 Αναπληρωτής Υπουργός Μεταφορών και Επικοινωνιών: 
 Υφυπουργός Μεταφορών και Επικοινωνιών : Απόστολος Κράτσας
 Υφυπουργός Μεταφορών και Επικοινωνιών : 
 Υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας
 Υπουργός Εμπορικής Ναυτιλίας : Κωνσταντίνος Μητσοτάκης
 - παραιτήθηκε την 1η Οκτωβρίου 1990 και αντικαταστάθηκε από τον Αριστοτέλη Παυλίδη
 Αναπληρωτής Υπουργός Εμπορικής Ναυτιλίας : Αριστοτέλης Παυλίδης (από 24 Μαΐου 1990)
 - παραιτήθηκε την 1η Οκτωβρίου 1990 και αντικαταστάθηκε από τον
 Υπουργείο Τουρισμού 
 Υπουργός Τουρισμού : Γεώργιος Σουφλιάς
 - αντικαταστάθηκε στις 24 Μαΐου 1990 από τον Γιάννη Κεφαλογιάννη

 «Υπουργός χωρίς Χαρτοφυλάκιο» : Μίκης Θεοδωράκης
 «Υπουργός χωρίς Χαρτοφυλάκιο» : Γιάννης Κεφαλογιάννης

Ανασχηματισμός 8ης Αυγούστου 1991
Με τον νόμο 1943/1991 καταργήθηκαν οι  θέσεις των Αναπληρωτών Υπουργών και μετονομάστηκε η θέση του Υπουργού χωρίς Χαρτοφυλάκιο σε Υπουργό Επικρατείας.

 Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης : Τζαννής Τζαννετάκης
 Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης : Αθανάσιος Κανελλόπουλος
 - παραιτήθηκε στις 21 Φεβρουαρίου 1992

 Υφυπουργός στον Πρωθυπουργό : Νικόλαος Λέανδρος Λιναρδάτος
 - αντικαταστάθηκε στις 7 Αυγούστου 1992 από την Ντόρα Μπακογιάννη
 Υπουργείο Προεδρίας της Κυβερνήσεως 
 Υπουργός Προεδρίας της Κυβερνήσεως : Μιλτιάδης Έβερτ
 - αντικαταστάθηκε στις 31 Οκτωβρίου 1991 από τον Σωτήρη Κούβελα
 Υφυπουργός Προεδρίας της Κυβερνήσεως : Βύρων Πολύδωρας  - παραιτήθηκε στις 7 Αυγούστου 1992
 Υπουργείο Εσωτερικών
 Υπουργός Εσωτερικών : Νικόλαος Κλείτος
 Υφυπουργός Εσωτερικών : 
 Υπουργείο Δημοσίας Τάξης  
  Υπουργός Δημοσίας Τάξης : Θεόδωρος Αναγνωστόπουλος
  Υφυπουργός Δημοσίας Τάξης : 
 Υπουργείον Εξωτερικών  
 Υπουργός Εξωτερικών : Αντώνης Σαμαράς
 - αντικαταστάθηκε στις 14 Απριλίου 1992 από τον Πρωθυπουργό 
 - αντικαταστάθηκε στις 7 Αυγούστου 1992 από τον Μιχάλη Παπακωνσταντίνου
 Υφυπουργός Εξωτερικών:  Βιργινία Τσουδερού
 Υφυπουργός Εξωτερικών : Γεώργιος Παπαστάμκος
 Υφυπουργός Εξωτερικών :Ιωάννης Τζούνης (από 14 Απριλίου 1992)
 - παραιτήθηκε στις 7 Αυγούστου 1992 και η θέση έμεινε κενή 
 Υπουργείον Εθνικής Αμύνης Υπουργός Εθνικής Αμύνης : Ιωάννης Βαρβιτσιώτης
 Υφυπουργός Εθνικής Αμύνης :  Ιωάννης Σταθόπουλος
 Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας Υπουργός Εθνικής Οικονομίας : Ευθύμιος Χριστοδούλου
 - αντικαταστάθηκε στις 17 Φεβρουαρίου 1992 από τον Στέφανο Μάνο
 Υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας :  Αριστείδης Τσιπλάκος
 Υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας : Σωτήρης Χατζηγάκης
 - παραιτήθηκε στις 31 Οκτωβρίου 1991 και η θέση έμεινε κενή
 - στις 17 Φεβρουαρίου 1992 διορίστηκε ο Κωνσταντίνος Δούσης
 Υπουργείο Υγείας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων Υπουργός Υγείας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων: Γεώργιος Σούρλας
 Υφυπουργός Υγείας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων: Δημήτριος ΣιούφαςΥπουργείον Δικαιοσύνης Υπουργός Δικαιοσύνης : Μιχαήλ Παπακωνσταντίνου
 - αντικαταστάθηκε στις 7 Αυγούστου 1992 από τον Ιωάννη Βαρβιτσιώτη
 Υπουργείον Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων Υπουργός Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων :Γεώργιος Σουφλιάς
 Υφυπουργός Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων : Βασίλειος Μπεκίρης
 Υφυπουργός Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων : Βύρων Πολύδωρας (από 7 Αυγούστου 1992)
 Υπουργείο Πολιτισμού 
 Υπουργός Πολιτισμού : Άννα Ψαρούδα - Μπενάκη
 Υφυπουργός Πολιτισμού : Βασίλειος Παπαγεωργόπουλος
 Υφυπουργός Πολιτισμού : 
 Υπουργείον Οικονομικών Υπουργός Οικονομικών :  Ιωάννης Παλαιοκρασσάς
 - αντικαταστάθηκε στις 7 Αυγούστου 1992 από τον Στέφανο Μάνο
 Υφυπουργός Οικονομικών» : Κωνσταντίνος Γιατράκος
 Υφυπουργός Οικονομικών» : Μιχαήλ Γαλενιανός (από 7 Αυγούστου 1992)
 Υφυπουργός Οικονομικών» : Πέτρος Δούκας (από 7 Αυγούστου 1992)
 Υπουργείο Μακεδονίας-Θράκης Υπουργός Μακεδονίας - Θράκης : Παναγιώτης Χατζηνικολάου
 Υπουργείο Αιγαίου Υπουργός Αιγαίου :  Κωνσταντίνος Μητσοτάκης
 Υφυπουργός Αιγαίου : Γιώργος Μισαηλίδης (από 28 Αυγούστου 1991)
 Υπουργείον Γεωργίας Υπουργός Γεωργίας : Σωτήρης Κούβελας
 - αντικαταστάθηκε στις 31 Οκτωβρίου 1991 από τον Σωτήρη Χατζηγάκη
 - αντικαταστάθηκε στις 27 Νοεμβρίου 1992 από τον Χρήστο Κοσκινά
 Υφυπουργός Γεωργίας :Χρήστος Κοσκινάς
 - παραιτήθηκε στις 27 Νοεμβρίου 1992 και η θέση έμεινε κενή
 Υφυπουργός Γεωργίας :
 Υπουργείο Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων Υπουργός Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων : Αχιλλέας Καραμανλής
 Υφυπουργός Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων : Χρήστος Κατσιγιάννης
 Υπουργείο Εργασίας Υπουργός Εργασίας : Αριστείδης Καλαντζάκος
 Υφυπουργός Εργασίας : 
 Υπουργείο Βιομηχανίας, Ενέργειας και Τεχνολογίας Υπουργός Βιομηχανίας, Ενέργειας και Τεχνολογίας : Ανδρέας Ανδριανόπουλος
 - αντικαταστάθηκε στις 7 Αυγούστου 1992 από τον Γιάννη Παλαιοκρασσά
 Υφυπουργός Βιομηχανίας, Ενέργειας και Τεχνολογίας: Βασίλειος Μαντζώρης
 Υπουργείο Εμπορίου Υπουργός Εμπορίου : Ανδρέας Ανδριανόπουλος
 - αντικαταστάθηκε στις 7 Αυγούστου 1992 από τον Γιάννη Παλαιοκρασσά
 Υφυπουργός Εμπορίου : Βασίλειος Μαντζώρης (από 26 Νοεμβρίου 1991)
 Υφυπουργός Εμπορίου : 
 Υπουργείο Μεταφορών και Επικοινωνιών Υπουργός Μεταφορών και Επικοινωνιών : Νικόλαος Γκελεστάθης
 Υφυπουργός Μεταφορών και Επικοινωνιών : 
 Υφυπουργός Μεταφορών και Επικοινωνιών : 
 Υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας
 Υπουργός Εμπορικής Ναυτιλίας :  Αριστοτέλης Παυλίδης
 Υπουργείο Τουρισμού 
 Υπουργός Τουρισμού : Γιάννης Κεφαλογιάννης (το Υπουργείο καταργήθηκε στις 3 Σεπτεμβρίου 1991) 

 Υπουργός Επικρατείας: Τζαννής Τζαννετάκης
 Υπουργός Επικρατείας : Αθανάσιος Κανελλόπουλος
 - παραιτήθηκε στις 21 Φεβρουαρίου 1992
 Υπουργός Επικρατείας : Μίκης Θεοδωράκης
 - παραιτήθηκε την 1η Απριλίου 1992
 - αντικαταστάθηκε στις 7 Αυγούστου 1992 από τον Ανδρέα Ανδριανόπουλο 
 Υπουργός Επικρατείας : Γιάννης Κεφαλογιάννης

Ανασχηματισμός 3ης Δεκεμβρίου 1992

 Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης : Τζαννής Τζαννετάκης

 Υφυπουργός στον Πρωθυπουργό : Κωνσταντίνος Σημαιοφορίδης
 Υπουργείο Προεδρίας της Κυβερνήσεως 
 Υπουργός Προεδρίας της Κυβερνήσεως : Σωτήρης Κούβελας
 Υφυπουργός Προεδρίας της Κυβερνήσεως : Γεώργιος Κοντογιώργης (από τις 14 Σεπτεμβρίου 1993 και για το διάστημα που η κυβέρνηση είχε μεταβληθεί σε Υπηρεσιακή)
 Υπουργείο Εσωτερικών
 Υπουργός Εσωτερικών : Γιάννης Κεφαλογιάννης
 - αντικαταστάθηκε στις 14 Σεπτεμβρίου 1993 όταν η κυβέρνηση μεταβλήθηκε σε υπηρεσιακή από τον Ιωάννη Γεωργάκη
 Υφυπουργός Εσωτερικών : Άγγελος Μπρατάκος
 Υπουργείο Δημοσίας Τάξης  
  Υπουργός Δημοσίας Τάξης : Νικόλαος Γκελεστάθης
 - αντικαταστάθηκε στις 14 Σεπτεμβρίου 1993 όταν η κυβέρνηση μεταβλήθηκε σε υπηρεσιακή από τον Δημήτριο Μανίκα
  Υφυπουργός Δημοσίας Τάξης : Κωνσταντίνος Σαψάλης
 Υπουργείον Εξωτερικών  
 Υπουργός Εξωτερικών : Μιχάλης Παπακωνσταντίνου
 Υφυπουργός Εξωτερικών:  Βιργινία Τσουδερού
 Υφυπουργός Εξωτερικών : Γεώργιος Παπαστάμκος
 Υφυπουργός Εξωτερικών : Βύρων Πολύδωρας
 Υπουργείον Εθνικής Αμύνης Υπουργός Εθνικής Αμύνης : Ιωάννης Βαρβιτσιώτης
 Υφυπουργός Εθνικής Αμύνης :  Ιωάννης Σταθόπουλος
 Υφυπουργός Εθνικής Αμύνης : Σπήλιος Σπηλιωτόπουλος
 Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας Υπουργός Εθνικής Οικονομίας :  Στέφανος Μάνος
 Υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας :  Αριστείδης Τσιπλάκος
 Υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας : Κωνσταντίνος Δούσης
 Υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας : Θεόδωρος Κασσίμης
 Υπουργείο Υγείας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων Υπουργός Υγείας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων: Δημήτριος Σιούφας
 Υφυπουργός Υγείας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων: Νικόλαος Αναστασόπουλος
 Υφυπουργός Υγείας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων: Φάνη Πάλλη - ΠετραλιάΥπουργείον Δικαιοσύνης Υπουργός Δικαιοσύνης : Άννα Ψαρούδα - Μπενάκη
 - αντικαταστάθηκε στις 14 Σεπτεμβρίου 1993 όταν η κυβέρνηση μεταβλήθηκε σε υπηρεσιακή από τον Γεώργιο Πλαγιανάκο
 Υπουργείον Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων Υπουργός Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων :Γεώργιος Σουφλιάς
 Υφυπουργός Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων : Αναστάσιος Σπηλιόπουλος
 Υφυπουργός Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων : Θωμάς Κούρτης
 Υπουργείο Πολιτισμού Υπουργός Πολιτισμού : Ντόρα Μπακογιάννη (από 7 Δεκεμβρίου 1992) 
 Υπουργός Πολιτισμού : Ευάγγελος Μεϊμαράκης
 Υφυπουργός Πολιτισμού : Καλλιόπη Μπουρδάρα
 Υπουργείον Οικονομικών Υπουργός Οικονομικών :   Στέφανος Μάνος
 Υφυπουργός Οικονομικών» : Κωνσταντίνος Γιατράκος
 Υφυπουργός Οικονομικών» : Μιχαήλ Γαλενιανός
 Υφυπουργός Οικονομικών» : Πέτρος Δούκας
 Υπουργείο Μακεδονίας-Θράκης Υπουργός Μακεδονίας - Θράκης : Παναγιώτης Χατζηνικολάου
 Υπουργείο Αιγαίου Υπουργός Αιγαίου :  Κωνσταντίνος Μητσοτάκης
 Υφυπουργός Αιγαίου : Γιώργος Μισαηλίδης
 Υπουργείο Γεωργίας Υπουργός Γεωργίας :  Χρήστος Κοσκινάς
 Υφυπουργός Γεωργίας : Απόστολος Σταύρου
 Υφυπουργός Γεωργίας : Ευάγγελος Μπασιάκος
 Υφυπουργός Γεωργίας : Ανδρέας Καραγκούνης
 Υπουργείο Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων Υπουργός Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων : Αχιλλέας Καραμανλής
 Υφυπουργός Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων : Χρήστος Κατσιγιάννης
 Υφυπουργός Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων : Γιώργος Βουλγαράκης
 Υπουργείο Εργασίας Υπουργός Εργασίας : Αριστείδης Καλαντζάκος
 Υφυπουργός Εργασίας : Νικόλαος Αγγελόπουλος
 Υπουργείο Βιομηχανίας, Ενέργειας και Τεχνολογίας Υπουργός Βιομηχανίας, Ενέργειας και Τεχνολογίας :  Βασίλειος Κοντογιαννόπουλος
 Υφυπουργός Βιομηχανίας, Ενέργειας και Τεχνολογίας: Θεόδωρος Δαμιανός
 Υπουργείο Εμπορίου Υπουργός Εμπορίου :  Βασίλειος Κοντογιαννόπουλος
 Υφυπουργός Εμπορίου : Μιχάλης Λιάπης
 Υπουργείο Μεταφορών και Επικοινωνιών Υπουργός Μεταφορών και Επικοινωνιών : Θεόδωρος Αναγνωστόπουλος
 Υφυπουργός Μεταφορών και Επικοινωνιών : Παναγιώτης Δελημήτσος
 Υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας
 Υπουργός Εμπορικής Ναυτιλίας :  Αλέξανδρος Παπαδόγγονας

 Υπουργός Επικρατείας: Τζαννής Τζαννετάκης
 Υπουργός Επικρατείας : Ανδρέας Ανδριανόπουλος
 - παραιτήθηκε στις 11 Μαΐου 1993

Πηγές
 «Ίδρυμα Κωνσταντίνος Κ. Μητσοτάκης» http://www.ikm.gr/1990-1993 
 «Ιστορία του Ελληνικού Έθνους», Εκδοτική Αθηνών, τομ. 16, Αθήνα 2000

Παραπομπές

1990
1990
1991
1992
1993