Θανατική ποινή στον κόσμο

Σε 142 (από τις συνολικά 195 ανεξάρτητες) χώρες σύμφωνα με τη Διεθνή Αμνηστία δεν είναι πλέον σε ισχύ η θανατική ποινή.

Το 2010 πιστεύεται ότι εκτελέστηκαν θανατοποινίτες σε 21 χώρες, το 2011 σε 18 χώρες και το 2012 σε 21 χώρες. Τουλάχιστον 2.390 άνθρωποι εκτελέστηκαν στη διάρκεια του 2008 σε 25 χώρες και άλλοι 8.864 βρίσκονται στη σειρά περιμένοντας τον θάνατό τους με εκτέλεση. Οι περισσότερες εκτελέσεις (1.718) έγιναν στην Κίνα. Στη διάρκεια του 2007 σε 24 χώρες (το 88% σε Κίνα, Ιράν, Πακιστάν, Σαουδική Αραβία και στις ΗΠΑ), εκτελέστηκαν 1.252 άνθρωποι έναντι 1.591 εκτελέσεων το 2006.

Σύνοψη 
Σύμφωνα με τη Διεθνή Αμνηστία, από τα συνολικά 195 κράτη-μέλη του ΟΗΕ:

 109 χώρες κατάργησαν εντελώς τη θανατική ποινή, (συμπεριλαμβανομένων των Νήσων Κουκ και του Νιούε)
 10 κράτη τη διατηρούν, όμως μόνο για εξαιρετικές περιπτώσεις (π.χ. για εγκλήματα σε εμπόλεμες περιόδους)
 22 χώρες διατηρούν νομοθεσία που επιτρέπει τη χρήση της θανατικής ποινής για εγκλήματα του κοινού ποινικού δικαίου, ωστόσο στα κράτη αυτά δεν έχει εφαρμοστεί η θανατική ποινή τουλάχιστον για τα τελευταία 14 χρόνια.
 54 χώρες διατηρούν τη θανατική ποινή τόσο στη νομοθεσία τους όσο και στην πράξη. Οι χώρες αυτές αποτελούσαν κατά προσέγγιση το 66% του παγκόσμιου πληθυσμού το 2012, αν και ο αριθμός των χωρών που την έχουν σε ισχύ σταδιακά μειώνεται.
Σημείωση: Στις χώρες που αναγράφονται στους πίνακες, περιλαμβάνονται και εξαρτημένα εδάφη, ειδικές διοικητικές περιοχές και μη αναγνωρισμένα διεθνώς κράτη ή εδάφη.

Οι παραπάνω πληροφορίες είναι ενημερωμένες για το 2022 οπότε η θανατική ποινή καταργήθηκε στη Παπούα Νέα Γουινέα, στη Κεντροαφρικανική Δημοκρατία, στην Ισημερινή Γουινέα και τη Ζάμπια.

Χώρες που έχουν τη θανατική ποινή σε ισχύ 
Στα κράτη και εδάφη αυτά, η εσχάτη των ποινών είναι σε ισχύ. Στη λίστα περιλαμβάνονται κυρίως χώρες από την Ευρύτερη Μέση Ανατολή καθώς και υποανάπτυκτα και φτωχά κράτη της Ασίας και Αφρικής, στα οποία επικρατεί η ακυβερνησία, τα δικτατορικά καθεστώτα, ενώ πολλά έχουν έντονο και το Ισλαμικό στοιχείο (όπως για παράδειγμα το Ιράν και το Αφγανιστάν). Δεν λείπουν όμως και δημοκρατικές χώρες, όπως η Ιαπωνία και οι Ηνωμένες Πολιτείες (αν και έχει καταργηθεί ή ανασταλεί σε περίπου 30 πολιτείες, με πλήρη κατάργηση σε 23 από αυτές).

Χώρες που έχουν καταργήσει πλήρως τη θανατική ποινή 
Οι παρακάτω χώρες έχουν καταργήσει εντελώς την ποινή του θανάτου. Στη λίστα περιλαμβάνονται κυρίως χώρες από τον λεγόμενο δυτικό κόσμο (Ευρώπη, Καναδάς, Αυστραλία κ.α.), η Λατινική Αμερική καθώς και ανεπτυγμένα κράτη της Ασίας και Αφρικής, τα οποία είναι από πιο αναπτυγμένα, ειδικότερα στον τομέα της Τεχνολογίας και της Ναυτιλίας, ενώ τα περισσότερα είναι επιτυχημένα και απαπτυγμένα κράτη.

Χώρες που έχουν καταργήσει τη θανατική ποινή, αλλά τη χρησιμοποιούν παράνομα 
Οι παρακάτω χώρες έχουν καταργήσει εντελώς την ποινή του θανάτου, με βάση το σύνταγμα τους, αλλά την έχουν παραβιάσει σε περιόδους πολέμου, για περιοχές τους που βρίσκονται (ή βρίσκονταν) υπό την κατοχή άλλου κράτους ή παράνομου καθεστώτος, ακόμη και γενοκτονίας.

Χώρες που έχουν καταργήσει τη θανατική ποινή μόνο για τα εγκλήματα κοινού ποινικού δικαίου 
Η θανατική ποινή επιτρέπεται μόνο σε περιόδους πολέμου. Στη λίστα περιλαμβάνονται κυρίως χώρες, στις οποίες επικρατεί πολιτική και κοινωνική αναρχία (όπως η Βραζιλία και η Χιλή) και το Ισραήλ, το οποίο θεωρείται γεωγραφικά απομονωμένο κράτος, και βρίσκεται μόνιμα σε πολιτική και κοινωνική σύγκρουση με τα Αραβικά κράτη, επειδή βρίσκεται στην Ευρύτερη Μέση Ανατολή.

Χώρες που έχουν καταργήσει τη θανατική ποινή στην πράξη 
Ο παρακάτω κατάλογος αφορά τις χώρες που εξακολουθούν να έχουν τη θανατική ποινή στη νομοθεσία τους, όμως δεν έχουν κάνει εκτελέσεις τουλάχιστον τα τελευταία 10 χρόνια. Στη λίστα περιλαμβάνονται κυρίως χώρες με σοσιαλιστικό η αυταρχικό καθεστώς (όπως για παράδειγμα η Ρωσία και κράτη της Καραϊβικής) καθώς και φτωχά κράτη της Ασίας και Αφρικής, τα οποία έχουν μεγάλο θέμα με την Τρομοκρατία και την Αναρχία, ενώ τα περισσότερα είναι επίσης αποτυχημένα κράτη.

Χώρες που κατάργησαν τη θανατική ποινή με χρονολογική σειρά

Πηγές 
 Διεθνής Αμνηστία, χώρες που κατήργησαν τη θανατική ποινή.

Σημειώσεις και παραπομπές 

Θανατική ποινή
Παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων
Κατάλογοι χωρών