Δήμος Παΐων

Ο Δήμος Παΐων ήταν δήμος στην Αχαΐα. Ιδρύθηκε το 1997 με το Σχέδιο «Καποδίστριας» και τη συνένωση των χωριών και οικισμών (συμπεριλαμβανόμενα μέχρι τότε σε κοινότητες): Δάφνη, Πάος, Αμυγδαλιά, Σκοτάνη, Κάτω Χόβολη, Άνω Χόβολη, Πεύκο, Άγιος Γεώργιος, Νάσια, Ποταμιά, Βεσίνι και Δεχουναίικα. Καταργήθηκε το 2010 με την εφαρμογή του προγράμματος «Καλλικράτης» και εντάχθηκε στο νέο, διευρυμένο Δήμο Καλαβρύτων.

Η έκταση του ήταν 99.325 στρέμματα. Ο πληθυσμός του, σύμφωνα με την μοναδική επίσημη εθνική απογραφή που πραγματοποιήθηκε στο χρονικό διάστημα ύπαρξης του (1997-2010)· την Απογραφή του 2001, ανερχόταν σε 1.730 κάτοικους.

Έδρα του Δήμου ήταν η Δάφνη.

Γεωγραφία
Αποτελούσε έναν κατεξοχήν ορεινό δήμο, ο οποίος ήταν μεσόγειος («περίκλειστος») αφού η έκταση του δεν βρεχόταν σε κανένα σημείο της από θάλασσα.

Η έκταση του όπου εκτεινόταν βρίσκεται στο νότιο τμήμα του Νομού Αχαΐας, ενώ καταλάμβανε τμήμα στα νότια της περιοχής της άλλοτε Επαρχίας Καλαβρύτων. Συνόρευε με τους αχαϊκούς δήμους Κλειτορίας (Λευκασίου) στα ανατολικά και βορειοανατολικά και Αροανίας στα βορειοδυτικά, καθώς και στα νότια με τους δήμους Κοντοβάζαινας και Κλείτορος του Νομού Αρκαδίας.

Ιστορικά στοιχεία
Στην περιοχή, κατά την αρχαιότητα, υπήρχε η αρχαία πολίχνη Πάος, στην οποία οφείλει και την ονομασία του ο δήμος, καθώς και οι κώμες Αργέαθοι, Σκοτάνη και Λυκούντες που ανήκαν στην επικράτεια της αρχαίας πόλεως-κράτους Κλείτωρ της Αρκαδικής Αζανίας.

Παλαιότερα (1835-1841, 1870-1912) υπήρξε ξανά, ως διοικητική διαίρεση (δήμος) στην περιοχή με την ονομασία Δήμος Παΐων (Πάου). Στην περιφέρεια του δήμου ανήκε και το εγκαταλελειμμένο χωριό Δεχούνι.

Δημοτικά διαμερίσματα (1997-2010)
Στον καποδιστριακό δήμο περιλαμβάνονταν τα παρακάτω δημοτικά διαμερίσματα και οικισμοί:
 Δ.δ. Δάφνης -- η Δάφνη [ 642 ]
 Δ.δ. Αμυγδαλέας -- η Αμυγδαλέα [ 81 ]
 Δ.δ. Νασίων -- τα Νάσια [ 44 ]
 Δ.δ. Πάου [ 387 ]
 ο Πάος [ 307 ] (εννοείται ο νέος οικισμός)
 το Βεσίνιον [ 15 ]
 τα Δεχουναίικα [ 19 ]
 ο Παλαιός Πάος (τ. Νέος Πάος) [ 1 ] (εννοείται ο παλιός οικισμός)
 η Ποταμιά [ 45 ]
 Δ.δ. Πεύκου -- το Πεύκον [ 88 ]
 Δ.δ. Σκοτάνης [ 314 ]
 η Σκοτάνη [ 273 ]
 ο Άγιος Γεώργιος [ 41 ]
 Δ.δ. Χόβολης [ 174 ]
 η Κάτω Χόβολη [ 164 ]
 η Άνω Χόβολη [ 10 ]

Διατελέσαντες δήμαρχοι
Παλαιότερος Δήμος Παΐων (1835-1841)
 Κωνστ. Τσολάκης ή Τσολακόπουλος: 1835-1841
Παλαιότερος Δήμος Παΐων (1870-1912)
 Ανδρέας Φαρσής: 1870-
 Θεόδ. Γιαννακόπουλος ή Καπετανόγιαννης
 Αθανάσιος Ανδρ. Φαρσής
 Αθαν. Θ. Φαρσής ή Βελιωτής
 Γεώργ. Ανδρ. Φαρσής
 Ανδρ. Παπαδημητρακόπουλος: 1907-1912
«Καποδιστριακός» Δήμος Παΐων (1997-2010)
 Κωνσταντίνος Ασημακόπουλος (19??-2012): 1 Ιανουαρίου 1999 - 31 Δεκεμβρίου 2010

Παραπομπές και υποσημειώσεις

Πηγές
 Ε.Σ.Υ.Ε. - Μόνιμος Πληθυσμός της Ελλάδος. Απογραφή 2001, Αθήνα 2004. ISBN 960-86704-8-9.
 Γεώργιος Α. Παπανδρέου, [http://www.kalavrita.gr/images/chapters/papandreou_kalavrita.pdf Ιστορία των Καλαβρύτων], επιμέλεια: Δημήτρης Σ. Αβραμίδης, Έκδοση της Κοινωφελούς Δημοτικής Επιχείρησης Πολιτιστικής και Κοινωνικής Ανάπτυξης και Ποιότητας Ζωής Δήμου Καλαβρύτων (ΔΕΠΑΠΟΖ), Καλάβρυτα 2011, Δεύτερη Έκδοση, σελ. 361-372. ISBN 978-960-89356-3-1. (α' έκδοση: 1928)
 Γεώργιος Α. Παπανδρέου, Καλαβρυτινή επετηρίς: ήτοι πραγματεία περί της ιστορικής των Καλαβρύτων επαρχίας, Εκ του Τυπογραφείου των Καταστημάτων Μιχαήλ Ι. Σαλιβέρου, Εν Αθήναις 1906, σελ. 187-205.

Βιβλιογραφία
 Θεόδωρος Η. Λουλούδης, Αχαΐα. Οικισμοί, οικιστές, αυτοδιοίκηση, Νομαρχιακή Επιχείρηση Πολιτιστικής Ανάπτυξης Ν.Α. Αχαΐας, Πάτρα 2010.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Δήμου Παΐων (1997-2010). eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 21/11/2017.
 Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Δήμου Παΐων (Πάου) (1835-1841, 1870-1912). eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 21/11/2017.
 Τουριστικός οδηγός Νομού Αχαΐας - Δήμος Παΐων. nea.gr. Ανακτήθηκε από το αρχειοθετημένο πρωτότυπο: 04/09/2016.
 Τουριστικός οδηγός Νομού Αχαΐας - Διαδρομή 8: Τριπόταμα - Άγιος Βασίλειος - Ν. Πάος - Πάος - Δεχούνι - Βεσίνι - Βεσιναίικα - Δάφνη. nea.gr. Ανακτήθηκε από το αρχειοθετημένο πρωτότυπο: 04/09/2016.
 Διαδρομή προς την Αρκαδία από το δρόμο Πατρών-Τρίπολης («111»). arcadia.ceid.upatras.gr. Ανακτήθηκε: 04/09/2016.
 Επίσημη ιστοσελίδα Δήμου Παΐων

Παΐων

Δ