Πορείες θανάτου (Ολοκαύτωμα)

Πορείες θανάτου ονομάζονται οι βίαιες μετακινήσεις από τους Ναζιστές χιλιάδων κρατουμένων, κυρίως Εβραίων, από τα γερμανικά στρατόπεδα συγκέντρωσης που βρίσκονταν κοντά στα μέτωπα του πολέμου προς τα στρατόπεδα στο εσωτερικό της Γερμανίας.

Κατά τα τέλη του Β' Παγκοσμίου Πολέμου το 1944, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, η Βρετανία και ο Καναδάς έφτασαν στα στρατόπεδα συγκέντρωσης από τα δυτικά, η Σοβιετική Ένωση προέλαυνε από τα ανατολικά. Οι Γερμανοί αποφάσισαν να εγκαταλείψουν τα στρατόπεδα, μεταφέροντας ή καταστρέφοντας τις αποδείξεις των κτηνωδιών που είχαν διαπράξει εκεί.

Οι κρατούμενοι, ήδη άρρωστοι μετά από μήνες ή έτη κακομεταχείρισης και ασιτίας, σχημάτιζαν πορείες για δεκάδες χιλιόμετρα μέσα στα χιόνια κατευθυνόμενοι στους σιδηροδρομικούς σταθμούς· στη συνέχεια μεταφέρονταν για μέρες -κάποιες φορές χωρίς φαγητό και στέγη- με εμπορικές αμαξοστοιχίες που είχαν ανοιχτά βαγόνια· όταν έφταναν στον προορισμό τους εξαναγκάζονταν και πάλι σε πεζοπορία προς τα νέα στρατόπεδα. Όσοι κρατούμενοι επιβράδυναν ή κατέρρεαν, εκτελούνταν επιτόπου.

Η μεγαλύτερη και γνωστότερη πορεία θανάτου έλαβε χώρα τον Ιανουάριο του 1945, όταν ο σοβιετικός στρατός προέλαυνε στην Πολωνία. Εννιά ημέρες πριν φτάσουν οι Σοβιετικοί στο στρατόπεδο θανάτου στο Άουσβιτς, οι Γερμανοί εξανάγκασαν σε πορεία 60.000 κρατούμενους από το στρατόπεδο εκείνο προς το Βότσισλαβ, το οποίο απείχε 55 και πλέον χιλιόμετρα, όπου τους φόρτωσαν σε εμπορικές αμαξοστοιχίες με κατεύθυνση άλλα στρατόπεδα. Περίπου 15.000 πέθαναν καθοδόν.

Οι Γερμανοί σκότωσαν μεγάλο αριθμό κρατουμένων πριν, κατά τη διάρκεια και μετά από τις πορείες θανάτου. Εφτακόσιοι κρατούμενοι θανατώθηκαν κατά τη διάρκεια μιας δεκαήμερης πορείας 7.000 Εβραίων, στους οποίους περιλαμβάνονταν 6.000 γυναίκες, οι οποίοι μεταφέρονταν από στρατόπεδα της περιοχής του Γκντανσκ, κοντά στη Βαλτική Θάλασσα. Όσοι παρέμεναν ζωντανοί όταν έφτασε η πορεία στις ακτές εξαναγκάστηκαν να πέσουν στη θάλασσα και τους πυροβόλησαν.

Ο Έλι Βίζελ (Elie Wiesel), επιζών του Ολοκαυτώματος και βραβευμένος με Βραβείο Νόμπελ Ειρήνης το 1986, είχε εξαναγκαστεί σε πορεία θανάτου μαζί με τον πατέρα του, τον Σλόμο από το Άουσβιτς στο Μπούχενβαλντ, την οποία περιγράφει στην νουβέλα που έγραψε το 1958 με τίτλο Νύχτα.

Πηγές 
«Πορείες Θανάτου», Εγκυκλοπαίδεια του Ολοκαυτώματος και άλλο άρθρο , Αναμνηστικό Μουσείο του Ολοκαυτώματος των Η.Π.Α. (στην αγγλική).
Ελί Βίζελ (Wiesel, Elie). Night, New York: Hill & Wang, 1960. Αρχική έκδοση με τον τίτλο La Nuit από τις εκδόσεις Les Editions de Minuit, 1958.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Εγκυκλοπαίδεια Ολοκαυτώματος του Μουσείου του Ολοκαυτώματος.
 Αναμνηστικό Μουσείο του Ολοκαυτώματος των Η.Π.Α.

Ολοκαύτωμα
Εγκλήματα πολέμου των Ναζί