Ο Αγών μου

Ο Αγών μου (πρωτότυπος τίτλος στα γερμανικά: Mein Kampf ) είναι αυτοβιογραφικό βιβλίο του Αδόλφου Χίτλερ, το οποίο αποτέλεσε το βασικό ιδεολογικό μανιφέστο του Εθνικοσοσιαλιστικού κόμματος, την εποχή πριν από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Ο Χίτλερ παρουσιάζει σε αυτό το βιβλίο την πολιτική του ιδεολογία, με βάση την αυτοβιογραφία του. Το βιβλίο είναι χωρισμένο σε δύο μέρη, ένα αυτοβιογραφικό και ένα πολιτικό, τα οποία μέχρι το 1930 εκδίδονταν ξεχωριστά. Το 2016 κυκλοφόρησε στη Γερμανία ξανά, έπειτα από 70 χρόνια, σε μια επιστημονική, και εξαντλητικά σχολιασμένη έκδοση του Ινστιτούτου Σύγχρονης Ιστορίας του Μονάχου με 3.700 υποσημειώσεις που κατευθύνουν τη σωστή ανάγνωση του.

Βασικά στοιχεία

Προέλευση 
Ο Χίτλερ γράφει το πρώτο, αυτοβιογραφικό μέρος του βιβλίου μαζί με τον κατόπιν γραμματέα του, Ρούντολφ Ες (Rudolf Hess, ο οποίος δεν αναφέρεται πουθενά ως συγγραφέας) στη φυλακή του Λάντσμπεργκ αμ Λεχ το 1924. Το δεύτερο, δογματικό-ιδεολογικό μέρος του Μάιν Καμπφ γράφεται σε μια βίλα της Βαυαρίας όπου παραθερίζει ο Χίτλερ. Το πρώτο μέρος δημοσιεύεται τον Ιούλιο του 1925, ενώ το δεύτερο τον Δεκέμβριο του 1926. 

Ο σκοπός του βιβλίου είναι η περιγραφή του εθνικοσοσιαλισμού. Επομένως βασίζεται κυρίως στον αντισημιτισμό, τον ρατσισμό και τον παγγερμανισμό. Ως βασικό επιχείρημα για να ενοχοποιήσει τους Εβραίους για τα δεινά των Γερμανών μετά την ήττα τους στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο χρησιμοποιεί τα πρωτόκολλα των σοφών της Σιών, ένα βιβλίο δήθεν γραμμένο από τους Εβραίους, και στην πραγματικότητα γραμμένο από την τσαρική μυστική αστυνομία της Ρωσίας (Οχράνα) το 1905, οι οποίοι "ομολογούν" σε αυτό την “Εβραϊκή Συνωμοσία“. Αρχικά ο Χίτλερ προορίζει ως τίτλο του βιβλίου του το σύνθημα: Τεσσεράμισι χρόνια αγώνα ενάντια στο ψέμα, τη βλακεία και τη δειλία. Ο Μαξ Άμαν, στενός φίλος του ο οποίος έχει γνώση περί εκδόσεων, τον πείθει να αλλάξει τον μη ευπώλητο αυτό  τίτλο στον πολύ περισσότερο θελκτικό "Ο Αγών μου".

Αρχικά το βιβλίο εκδίδεται σε δύο τόμους. Στη συνέχεια αυτοί συμπτύσσονται σε έναν. Το αυθεντικό κείμενο του 1925/1926 διορθώνεται και υφίσταται επεξεργασία μέχρι το 1945 αμέτρητες φορές από ανώνυμους συνεργάτες του Χίτλερ, οι οποίοι επίσης δεν αναφέρονται πουθενά.

Ο Όττο Στράσερ (Otto Strasser), αδελφός του Γκρέγκορ Στράσερ (Gregor Strasser), ο οποίος είναι στη φυλακή με τον Χίτλερ, γράφει στο βιβλίο του „Hitler und ich“ (Ο Χίτλερ κι εγώ) μια καταστροφική εκτίμηση για την αυθεντική μορφή του Μάιν Καμπφ: Πρόκειται για ένα σύμπλεγμα πολιτικών αντιλήψεων (κυρίως των Καρλ Λίγκερ, Πολ ντε Λαγκάρντ, Χιούστον Στιούαρτ Τσάμπερλεν) τις οποίες ο Χίτλερ δεν χώνεψε καλά. Έγραφε με τον τρόπο ενός δεκάχρονου, ο οποίος δεν έχει μάθει ακόμη να γράφει σωστές εκθέσεις. […] Ο Στέμπφλε (Peter Stempfle) […] χρειάστηκε μήνες για να βάλει σε τάξη τις μπερδεμένες σκέψεις, οι οποίες παρουσιάζονταν στο Mein Kampf. 

Επίσης ο Στράσερ γράφει ότι ο Χίτλερ "δεν συγχώρεσε ποτέ" τον Στέμπφλε, ο οποίος στη διόρθωση του αυθεντικού κειμένου είδε τόσο ξεκάθαρα τις αδυναμίες του – Ο Στέμπφλε δολοφονείται, όπως και οι Ερνστ Ρεμ (Ernst Röhm) και Γκρέγκορ Στράσερ, τη νύχτα των μεγάλων μαχαιριών, το 1934, με διαταγή του Χίτλερ.

Πωλήσεις
Ο Άμαν διακήρυξε ότι κατά το πρώτο έτος έκδοσης του το βιβλίο πώλησε 25.000 αντίτυπα, γεγονός που έγινε δεκτό με σκεπτικισμό από τους αντιναζιστικούς κύκλους. Όπως αποκαλύπτουν τα αρχεία του εκδοτικού οίκου "Eher Verlag" που κατασχέθηκαν από τις αμερικανικές δυνάμεις με τη λήξη του πολέμου, το 1925 το βιβλίο πώλησε συνολικά 9.473 αντίτυπα και έκτοτε οι πωλήσεις του έπεφταν σταθερά: Το 1926 οι πωλήσεις ήταν 6.913 αντίτυπα, το 1927 ήταν 5.607 αντίτυπα και το 1928 πωλήθηκαν μόνο 3.015 αντίτυπα και των δύο τόμων. Μικρή αύξηση παρουσίασε το 1929, στα 7.664 αντίτυπα, αλλά εκτοξεύτηκε σε 54.086 αντίτυπα - σε έκδοση ενός τόμου και φθηνή (8 μάρκα) έκδοση το 1930, έπεσε στα 50.808 αντίτυπα το 1931 και έφθασε τα 90.351 αντίτυπα το 1932. Έκτοτε έγινε το πρώτο σε πωλήσεις βιβλίο στη Ναζιστική Γερμανία μετά τη Βίβλο, φθάνοντας το 1 εκατ. αντίτυπα μόνο το 1933, έγινε γαμήλιο δώρο σχεδόν υποχρεωτικά, κάθε απόφοιτος οποιουδήποτε σχολείου λάμβανε ένα αντίτυπο μέχρι το 1940 και κάθε οικογένεια "δεν ένιωθε ασφαλής, αν δεν διέθετε ένα αντίτυπο στο σπίτι της". Οι πωλήσεις του βιβλίου έκαναν τον ως τότε φτωχό Χίτλερ εκατομμυριούχο και, μέχρι την ειδική απαλλαγή του με νόμο, φοροφυγά, δεδομένου ότι ποτέ δεν κατέβαλε φόρους για τα εισοδήματα που προήλθαν από αυτό.

Σύντομη περίληψη 
 Εκτός από τον αναφερόμενο, χαρακτηριστικό για τον εθνικοσοσιαλισμό, αντισημιτισμό, τονίζεται και ο μαρξισμός, ο οποίος, κατά τη γνώμη του Χίτλερ, είναι εβραϊκός και πρέπει γι' αυτό το λόγο να εκμηδενιστεί.
 Σχεδιασμός του εθνικού σοσιαλισμού (φυλετικός αγώνας, όχι κοινωνικός).
 Εξόντωση του μπολσεβικισμού, δηλαδή της Σοβιετικής Ένωσης. Συγχρόνως απαιτείται νέος "ζωτικός χώρος" (Lebensraum) για τον γερμανικό λαό στην ανατολή (Ρωσία), ο οποίος θα κατακτηθεί στον "φυλετικό πόλεμο".
 Δεν πρέπει να επαναληφθεί το λάθος του πολέμου των δύο μετώπων (Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος). Γι' αυτό χρειάζεται οπωσδήποτε η συμμαχία με το Ηνωμένο Βασίλειο. Οι λαοί της Βρετανίας υπολογίζονται ως αδελφικοί γερμανικοί λαοί.
 Η δημοκρατία δεν εξυπηρετεί τα πραγματικά συμφέροντα του λαού και, συνεπώς, χρειάζεται να καταργηθεί και να αντικατασταθεί από το σύστημα του γερμανικού ηγετικού κράτους (germanischer Führerstaat), στο οποίο η εξουσία συγκεντρώνεται στα χέρια του Ηγέτη, ο οποίος θα εξυπηρετήσει τα εθνικά και λαϊκά συμφέροντα.
 Παρατίθενται, επίσης, αυτοβιογραφικά στοιχεία του Χίτλερ και η ιστορία του Εθνικοσοσιαλιστικού Κόμματος των Γερμανών Εργατών (NSDAP) (μόνο μέχρι το 1924).

Περιεχόμενο 
Οι σκέψεις του Χίτλερ εκτίθενται μέσα σε ένα κυκεώνα αντιφάσεων, επαναλήψεων και κατά τόσο απλοϊκό τρόπο, που είναι αδύνατο να σταθούν απέναντι σε οποιαδήποτε κριτική. Κατηγορεί με τόση απλοϊκότητα (και τόσες αντιφάσεις) τόσο το καθεστώς των Αψβούργων όσο και το κοινοβουλευτικό πολίτευμα, ώστε σε πολλά σημεία προκαλεί από αγανάκτηση έως θυμηδία. Το βιβλίο διαπνέεται από έντονο μίσος κατά των Εβραίων, των Σλάβων, των Γάλλων και από υπέρτατο θαυμασμό για τη γερμανική φυλή. Όπως επισημαίνει ο Κλεάνθης Γρίβας, προλογίζοντας την ελληνική έκδοση, "ο Χίτλερ μπορεί να κατηγορηθεί για τα πάντα, εκτός από το ότι είχε σαφέστατα προειδοποιήσει τον κόσμο σχετικά με το τι θα συνέβαινε όταν αναλάμβανε την εξουσία". Πράγματι, υπάρχουν όλα τα στοιχεία στο βιβλίο του: Η πρόθεσή του για την εξολόθρευση των Εβραίων, το φυλετικό μίσος κατά των μη Γερμανών, η πρόθεση υποδούλωσης (όχι κατάκτησης, αλλά κυριολεκτικά υποβάθμισης σε δούλους) των "κατώτερων φυλών", η πρόθεσή του να καταλάβει τόσο την Ευρώπη όσο και την ΕΣΣΔ για να εξασφαλίσει "ζωτικό χώρο" στους Γερμανούς ώστε να μεγαλουργήσουν, η εμμονή του στην "Αρχή του Ενός Ηγέτη" Φύρερ και την επιβολή στυγνής δικτατορίας.

Παραπομπές

Βιβλιογραφία

Ελληνικές εκδόσεις
 Ο Αγών μου, Εκδόσεις Ζάρβανος, μτφρ. Δημήτρης Π. Κωστελένος (από τα γερμανικά)-Ανδρέας Πάγκαλος (από τα αγγλικά, για τις μελέτες), Ιούνιος 1961, σειρά "Αντιφασιστική βιβλιοθήκη", αριθμός 1, τόμ. A, σ. 367, τόμ. Β, σ. 415, σχήμα 8ο (24Χ17 cm), βιομηχανική βιβλιοδεσία με περικάλυμμα, εξώφυλλο-διακόσμηση του ζωγράφου Τάκη Δαρζέντα, επιμέλεια κειμένων Κώστα Κοντούλη, εισαγωγή και κριτική του Ηλία Τσιριμώκου (επικεφαλής της Δημοκρατικής Ενώσεως) και του Ηλία Ηλιού (κοινοβουλευτικού εκπρόσωπου της ΕΔΑ, άγνωστο για ποιο λόγο κείμενο του Ηλιού δεν περιλήφθηκε στον δεύτερο τόμο, όπως είχε προαναγγελθεί στην αγγελία έκδοσης (Μάρτιος 1961) και στη σελίδα τίτλου του Α΄ τόμου (Ιούνιος 1961)), αναλυτικές μελέτες: Ουίνστον Τσώρτσιλ, Ζ.Ζ. Σεβαλλιέ, Ουΐλλιαμ Σίρερ (William Shirer), Ρ. Μ. Ντάουνς. Κυκλοφόρησε αρχικά σε εβδομαδιαία τεύχη τον Μάρτιο του 1961. Ολοκληρώθηκε και άρχισε να διατίθεται βιβλιοδετημένη σε δύο τόμους τέσσερις μήνες αργότερα, τον Ιούνιο του 1961.
 Ο Αγών μου, Εκδόσεις Δαρεμά [Εκδότης Δαρεμάς Γιώργος, και μετέπειτα Δημήτριος Γ. Δαρεμάς, Ιπποκράτους 42, 10680, Αθήνα], χχ. [1970-2015;], 2 τόμοι σκληρόδετοι με περικάλυμμα, σελ. 862 [αναπαράγει την έκδοση Ζάρβανου]. Οι Εκδόσεις Δαρεμά εκδίδουν τίτλους εκλαϊκευμένης λογοτεχνίας που πωλούνται σε πάγκους της Αθήνας και της επαρχίας. Είναι άγνωστο σε πόσες ανατυπώσεις κυκλοφόρησε. Διαφέρει από την πρώτη έκδοση ενδεικτικά στα εξής σημεία: η τυπογραφία είναι offset αντί λινοτυπία, η σελίδα τίτλου είναι ασπρόμαυρη και όχι δίχρωμη.
 Ο Αγών μου, Εκδόσεις Το Σύμπαν [Εκδότης Δαρεμάς Γιώργος, και μετέπειτα Δημήτριος Γ. Δαρεμάς, Ιπποκράτους 42, 10680, Αθήνα], χχ. [1970-2015;], 2 τόμοι σκληρόδετοι με περικάλυμμα, σελ. 862 [αναπαράγει την έκδοση Ζάρβανου]. Ο νεότερος (υφίσταται εκδοτικός οίκος με αυτή την επωνυμία και τη δεκαετία του 1950) εκδοτικός οίκος Το Σύμπαν αποτελεί εκδοτική επωνυμία των Εκδόσεων Δαρεμά. Υπό αυτό το imprint τυπώθηκαν διάφορες λαϊκές εκδόσεις (Ερωτόκριτος, Καζαμίες κλπ.) που πωλούνταν σε πάγκους της Αθήνας και της επαρχίας. Είναι άγνωστο σε πόσες ανατυπώσεις κυκλοφόρησε. Διαφέρει από την πρώτη έκδοση ενδεικτικά στα εξής σημεία: η τυπογραφία είναι offset αντί λινοτυπία, η σελίδα τίτλου είναι ασπρόμαυρη και όχι δίχρωμη.
 Ο Αγών μου (επίτομο), δεύτερη έκδοση "βελτιωμένη", μτφρ. Ανδρέας Πάγκαλος, Επιμέλεια Λ. Σ. Σταυρόπουλος, Εκδόσεις Δίδυμοι [Εκδότης: Σταυροπούλου Σ. Αικατερίνη, Καλογρέζας 3, 15231, Χαλάνδρι], Ιούλιος 2006, σελ. 795. Επανέκδοση της μετάφρασης των Πάγκαλου-Κωστελένου (περιέργως το όνομα του τελευταίου δεν αναγράφεται, ενώ πρόκειται για τον μεταφραστή από τα γερμανικά. Αντιθέτως αναφέρεται το όνομα του Αν. Πάγκαλου, ο οποίος είναι ο μεταφραστής από τα αγγλικά των αντιφασιστικών κειμένων της έκδοσης του 1961 (Ουίνστον Τσώρτσιλ, Ζ.Ζ. Σεβαλλιέ, Ουΐλλιαμ Σίρερ, Ρ. Μ. Ντάουνς) τα οποία έχουν αφαιρεθεί από τη συγκεκριμένη έκδοση! Εκδοτικός οίκος που εκδίδει Γενικά Βιβλία, Φιλοσοφία, Παραψυχολογία, Θρησκεία, Εναλλακτικές Θεραπείες. [ISBN 010200043385]
 Ο Αγών μου, μτφρ. Λεωνίδας Προεστίδης, Εισαγωγή Κλ. Γρίβα, Εκδόσεις Κάκτος, Αύγουστος 2006, σελ. 900. Συνοδεύεται από δύο άρθρα του Τσώρτσιλ (προπολεμικό και μεταπολεμικό). [978-960-382-708-5]

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Ο Αγών μου  
 Ο Αγών μου 

Ο
Πολιτικά βιβλία