Άλεξ Φέργκιουσον

Ο Σερ Αλεξάντερ Τσάπμαν Φέργκιουσον ΔΒΕ (αγγλικά: Sir Alexander Chapman Ferguson) (31 Δεκεμβρίου 1941, Γλασκώβη), περισσότερο γνωστός ως Σερ Άλεξ Φέργκιουσον, είναι Σκωτσέζος πρώην ποδοσφαιριστής και πετυχημένος προπονητής ποδοσφαίρου. Έχει συνδεθεί με τη Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ, στην οποία υπήρξε προπονητής από το 1986 μέχρι το 2013. Έχει κατακτήσει περισσότερα τρόπαια από οποιονδήποτε άλλο προπονητή στην ιστορία του αγγλικού ποδοσφαίρου και θεωρείται από πολλούς παίκτες, προπονητές και αναλυτές ως ένας από τους καλύτερους και πετυχημένους προπονητές όλων των εποχών.

Ο Φέργκιουσον αγωνίστηκε ως επιθετικός σε αρκετές σκωτσέζικες ομάδες, συμπεριλαμβανομένων της Ντανφέρμλιν Αθλέτικ και της Ρέιντζερς. Ενώ ήταν στην Ντανφέρμλιν, έγινε ο καλύτερος σκόρερ στο πρωτάθλημα της Σκωτίας κατά την σεζόν 1965-1966. Μετά το τέλος της αγωνιστικής του καριέρας, εργάστηκε ως προπονητής ξεκινώντας την καριέρα του με την Ιστ Στέρλινγκσιρ ΦΚ και την Σεντ Μίρεν ΦΚ. Έπειτα ο Φέργκιουσον ξεκίνησε μια επιτυχημένη καριέρα ως προπονητής της Αμπερντίν (1978-1986), με την οποία κέρδισε τρία πρωταθλήματα, τέσσερα Κύπελλα και το Κύπελλο Κυπελλούχων το 1983. Για ένα μικρό χρονικό διάστημα ήταν ο προπονητής της ποδοσφαιρικής ομάδας της Σκωτίας, αμέσως μετά τον θάνατο του Jock Stein, και οδήγησε την ομάδα στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα του 1986.

Τον Νοέμβριο του 1986 ο Φέργκιουσον έγινε προπονητής της Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ. Κατά την διάρκεια της καριέρας του στην Μάντσεστερ κέρδισε 38 βραβεία, συμπεριλαμβανομένων 13 τίτλων στην Πρέμιερ Λιγκ, πέντε Κύπελλα Αγγλίας και δυο τίτλους στο ΟΥΕΦΑ Τσάμπιονς Λιγκ. Το 1999 υπήρξε η πρώτη φορά που ψηφίστηκε ως ο καλύτερος προπονητής του κόσμου και μπήκε στη λίστα Queen's Birthday Honours για τις υπηρεσίες που έχει προσφέρει στο ποδόσφαιρο. Ο Φέργκιουσον είναι ο μεγαλύτερος σε χρονική διάρκεια προπονητής της Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ και στις 19 Δεκεμβρίου 2010 ξεπέρασε το ρεκόρ του Ματ Μπάσμπι. Το 2009 ψηφίστηκε ως ο κορυφαίος προπονητής για το 2008 από τη Διεθνή Ομοσπονδία Ιστορίας και Στατιστικής του ποδοσφαίρου (IFFHS). Με το πέρας της αγωνιστικής σεζόν 2012-2013 συνταξιοδοτήθηκε από την καριέρα του ως προπονητής, έχοντας κερδίσει την Premier League κατά την ίδια χρονιά.

Πρώτα χρόνια 
Μητέρα του ήταν η Elizabeth Ferguson και πατέρας του ήταν ο Alexander Beaton Ferguson, υπάλληλος σε ναυτιλιακή εταιρεία. Ο Φέργκιουσον γεννήθηκε στο σπίτι της γιαγιάς του στο Γκόβαν στις 31 Δεκεμβρίου 1941 αλλά μεγάλωσε σε ένα κατάστημα στην 667 Govan Road (το οποίο έχει κατεδαφιστεί), στο οποίο έζησε με τους γονείς του και τον μικρότερο αδερφό του Μάρτιν.

Ο Φέργκιουσον φοίτησε στο Broomloan Road Primary School και αργότερα στο γυμνάσιο του Γκόβαν. Ξεκίνησε την ποδοσφαιρική του καριέρα με την ομάδα Harmony Row Boys Club στο Γκόβαν, προτού συνεχίσει με τους Drumchapel Amateurs, μια νεανική ομάδα ποδοσφαίρου με μεγάλη φήμη στην δημιουργία δημοφιλών ποδοσφαιριστών.

Σταδιοδρομία ως ποδοσφαιριστής

Σταδιοδρομία ως προπονητής

Κληροδοτήματα 
Πολλοί από τους πρώην παίκτες του Φέργκιουσον έγιναν και οι ίδιοι προπονητές, συμπεριλαμβανομένων των Tony Fitzpatrick, Alex McLeish, Gordon Strachan, Mark McGhee, Willie Miller, Neale Cooper, Bryan Gunn, Eric Black, Billy Stark, Bryan Robson, Steve Bruce, Mark Hughes, Roy Keane, Paul Ince, Chris Casper, Darren Ferguson, Ole Gunnar Solskjær, Henning Berg και Gary Neville.

Η φράση "squeaky-bum time", την οποία ανέφερε ο Φέργκιουσον στα έντονα παιχνίδια κάποιου πρωταθλήματος, συμπεριλαμβάνεται στο λεξικό Collins English Dictionary και στο λεξικό Oxford English Dictionary.

Ένα χάλκινο άγαλμα του Φέργκιουσον, σχεδιασμένο από τον Σκωτσέζο γλύπτη Philip Jackson, αποκαλύφθηκε έξω από το Old Trafford στις 23 Νοεμβρίου 2012. Στις 14 Οκτωβρίου 2013, ο Φέργκιουσον παρακολούθησε μια τελετή κατά την οποία ένας δρόμος κοντά στο Old Trafford μετονομάστηκε σε Sir Alex Ferguson Way από την Water's Reach.

Προσωπική ζωή 
Ο Φέργκιουσον κατοικεί στο Τσέσαϊρ μαζί με την σύζυγό του, Κάθι Φέργκιουσον. Παντρεύτηκαν το 1966 και έχουν τρεις γιους : τον Mark (γενν. 1968) ; και τους δίδυμους Ντάρεν (γενν. 1972), που ήταν επίσης επαγγελματίας ποδοσφαιριστής και σήμερα είναι προπονητής των Doncaster Rovers ; και Jason (γενν. 1972), που διευθύνει μια εταιρεία οργάνωσης εκδηλώσεων.

Το 1998, ο Φέργκιουσον μπήκε στην λίστα με τους μεγαλύτερους δωρητές χρημάτων στο Εργατικό Κόμμα. Ο ίδιος περιγράφει τον εαυτό του ως σοσιαλιστή. Τον Ιανουάριο του 2011 ο Graham Stringer, βουλευτής του Εργατικού Κόμματος από το Μάντσεστερ και υποστηρικτής της Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ, κάλεσε τον Φέργκιουσον να γίνει επίτιμο μέλος της πόλης. Εάν γινόταν αυτό, ο Φέργκιουσον θα γινόταν ο πρώτος ποδοσφαιριστής ή προπονητής που θα συμμετείχε στο House of Lords. Ο Stringer και ο έτερος βουλευτής του Εργατικού Κόμματος στο Μάντσεστερ Paul Goggins επανέλαβαν την ίδια πρόταση μετά την ανακοίνωση της συνταξιοδότησης του Φέργκιουσον τον Μάιο του 2013.

Το 2009, ο Φέργκιουσον έλαβε ένα διδακτορικό στο business administration από το Μητροπολιτικό Πανεπιστήμιο του Μάντσεστερ.

Κατά την διάρκεια του δημοψηφίσματος περί της ανεξαρτησίας της Σκωτίας το 2014, ο Φέργκιουσον υποστήριξε την εκστρατεία Better Together που τάχθηκε υπέρ της παραμονής της Σκωτίας ως μέρους του Ηνωμένου Βασιλείου. Άσκησε κριτική στο Εθνικό Κόμμα της Σκωτίας για την απόφασή του να αποκλείσει τους Σκωτσέζους που κατοικούν έξω από την Σκωτία, αλλά μέσα στα σύνορα του υπόλοιπου Ηνωμένου Βασιλείου, από το να ψηφίσουν στο δημοψήφισμα. Εναντιώθηκε επίσης στην εκστρατεία Yes Scotland, η οποία δεχόταν δωρεές ύψους πάνω από £500, από ανθρώπους που ζούσαν εκτός Σκωτίας.

Στις 5 Μαΐου 2018 υποβλήθηκε σε επείγουσα χειρουργική επέμβαση μετά από μια ξαφνική αιμορραγία στον εγκέφαλο.

Διακρίσεις ως προπονητής

Σεντ Μίρεν 1974-1978 
 Α΄ Σκωτίας 1976-77 (1η θέση, άνοδος στην Primier League Σκωτίας)

Αμπερντίν 1978–1986

Σε εθνικό επίπεδο 
 Λίγκα Σκωτίας: (3) 1979-80, 1983-84, 1984-85
 Φιναλίστ: (2) 1980-81, 1981-82
 Κύπελλο Σκωτίας: (4) 1981-82, 1982-83, 1983-84, 1985-86
 Κύπελλο Λίγκας Σκωτίας: (1) 1985-86
 Φιναλίστ: (2) 1978-79, 1979-80

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο 
 Κύπελλο Κυπελλούχων Ευρώπης (1) 1982-83
 UEFA Super Cup: (1) 1983-84

Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ 1986-2013

Σε εθνικό επίπεδο 
 Πρέμιερ Λιγκ: (13) 1992-93, 1993-94, 1995-96, 1996-97, 1998-99, 1999-00, 2000-01, 2002-03, 2006-07,2007-08,2008-09,2010-11,2012-13
 Κύπελλο Αγγλίας: (5) 1989-90, 1993-94, 1995-96, 1998-99, 2003-04
 Λιγκ Καπ Αγγλίας: (2) 1991-92, 2005-06
 FA Charity/Community Shield: (7) 1990*, 1993, 1994, 1996, 1997, 2003, 2007

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο 
 Τσάμπιονς Λιγκ: (2) 1998-1999, 2007-08
 Κύπελλο Κυπελλούχων Ευρώπης: (1) 1990-91
 Διηπειρωτικό Κύπελλο: (1) 1999
Παγκόσμιο Κύπελλο Συλλόγων: (1) 2008
 Σούπερ Καπ: (1) 1991-92

Διακρίσεις ως παίκτης

Σαιντ-Τζόνστοουν 
 Scottish Football League Division 2 (2nd tier) (1): 1962–63

Falkirk 
 Scottish Football League Division 2 (2nd tier) (1): 1969–70

Ως προπονητής 

 Σεντ Μίρεν

 Scottish First Division (1): 1976–77

 Αμπερντίν

 Scottish Premier Division (3): 1979–80, 1983–84, 1984–85
 Scottish Cup (4): 1981–82, 1982–83, 1983–84, 1985–86
 Scottish League Cup (1): 1985–86
 Drybrough Cup (1): 1980
 UEFA Cup Winners' Cup (1): 1982–83
 UEFA Super Cup (1): 1983

 Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ

 Πρέμιερ Λιγκ (13): 1992–93, 1993–94, 1995–96, 1996–97, 1998–99, 1999–2000, 2000–01, 2002–03, 2006–07, 2007–08, 2008–09, 2010–11, 2012–13
 FA Cup (5): 1989–90, 1993–94, 1995–96, 1998–99, 2003–04
 League Cup (4): 1991–92, 2005–06, 2008–09, 2009–10
 FA Charity/Community Shield (10): 1990 (shared), 1993, 1994, 1996, 1997, 2003, 2007, 2008, 2010, 2011
 UEFA Champions League (2): 1998–99, 2007–08
 UEFA Cup Winners' Cup (1): 1990–91
 UEFA Super Cup (1): 1991
 Intercontinental Cup (1): 1999
 FIFA Club World Cup (1): 2008

Ατομικές διακρίσεις 
 LMA Manager of the Decade (1): 1990s
 LMA Manager of the Year (4): 1998–99, 2007–08, 2010–11, 2012–13
 LMA Special Merit Award (2): 2009, 2011
 Premier League Manager of the Season (11): 1993–94, 1995–96, 1996–97, 1998–99, 1999–2000, 2002–03, 2006–07, 2007–08, 2008–09, 2010–11, 2012–13
 Premier League Manager of the Month (27): Αύγουστος 1993, Οκτώβριος 1994, Φεβρουάριος 1996, Μάρτιος 1996, Φεβρουάριος 1997, Οκτώβριος 1997, Ιανουάριος 1999, Απρίλιος 1999, Αύγουστος 1999, Μάρτιος 2000, Απρίλιος 2000, Φεβρουάριος 2001, Απρίλιος 2003, Δεκέμβριος 2003, Φεβρουάριος 2005, Μάρτιος 2006, Αύγουστος 2006, Οκτώβριος 2006, Φεβρουάριος 2007, Ιανουάριος 2008, Μάρτιος 2008, Ιανουάριος 2009, Απρίλιος 2009, Σεπτέμβριος 2009, Ιανουάριος 2011, Αύγουστος 2011, Οκτώβριος 2012
 UEFA Manager of the Year (1): 1998–99
 UEFA Team of the Year (2): 2007, 2008
 Onze d'Or Coach of the Year (3): 1999, 2007, 2008
 European Coach of the Year—Alf Ramsey Award: 2008
 IFFHS World's Best Club Coach (2): 1999, 2008
 IFFHS World's Best Coach of the 21st Century (1): 2012
 World Soccer Magazine World Manager of the Year (4): 1993, 1999, 2007, 2008
 World Soccer Magazine Greatest Manager of All Time: 2013
 Laureus World Sports Award for Team of the Year (1): 2000
 BBC Sports Personality of the Year Coach Award (1): 1999
 BBC Sports Personality Team of the Year Award (1): 1999
 BBC Sports Personality of the Year Lifetime Achievement Award (1): 2001
 BBC Sports Personality Diamond Award (1): 2013
 English Football Hall of Fame (Manager) : 2002
 Scottish Football Hall of Fame: 2004
 European Hall of Fame (Manager): 2008
 FIFA Presidential Award: 2011
 Premier League 10 Seasons Awards (1992–93 – 2001–02)
 Manager of the Decade
 Most Coaching Appearances (392 games)
 Premier League 20 Seasons Awards (1992–93 – 2011–12)
 Best Manager
 FWA Tribute Award: 1996
 PFA Merit Award: 2007
 Premier League Merit Award: 2012–13
 Mussabini Medal: 1999
 Northwest Football Awards: 2013
 Manager of the Year

Ειδικά βραβεία 

 Αξιωματικός του Τάγματος της Βρετανικής Αυτοκρατορίας): 1985
 Διοικητής του Τάγματος της Βρετανικής Αυτοκρατορίας: 1995
 Knight Bachelor (Kt.): 1999
 Freedom of the City of Aberdeen: 1999
 Freedom of the City of Glasgow: 1999
 Freedom of the City of Manchester: 2000
 Freedom of the Borough of Trafford: 2013

Στατιστικά σταδιοδρομίας

Ως παίκτης

Ως προπονητής

Δείτε επίσης 

 Κατάλογος των προπονητών που βγήκαν νικητές στο πρωτάθλημα ποδοσφαίρου της Αγγλίας

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Αίθουσα της Δόξας για το αγγλικό ποδόσφαιρο
 Στατιστικά του Φέργκιουσον ως προπονητή στην επίσημη ιστοσελίδα της Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ.

Σκωτσέζοι ποδοσφαιριστές
Επιθετικοί ποδοσφαιριστές
Ποδοσφαιριστές Εθνικής Σκωτίας
Ποδοσφαιριστές Σαιντ-Τζόνστοουν ΦΚ
Ποδοσφαιριστές Ντανφέρμλιν Αθλέτικ
Ποδοσφαιριστές Ρέιντζερς Γλασκώβης
Ποδοσφαιριστές Φόλκερκ ΦΚ
Σκωτσέζοι προπονητές ποδοσφαίρου
Προπονητές ποδοσφαίρου Ιστ Στέρλινγκσιρ ΦΚ
Προπονητές ποδοσφαίρου Σεντ Μίρεν ΦΚ
Προπονητές ποδοσφαίρου Αμπερντίν ΦΚ
Προπονητές ποδοσφαίρου Εθνικής Σκωτίας
Προπονητές ποδοσφαίρου Παγκοσμίου Κυπέλλου 1986
Προπονητές ποδοσφαίρου Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ
Προπονητές της Πρέμιερ Λιγκ
Προπονητές νικητές ΟΥΕΦΑ Τσάμπιονς Λιγκ
Σκωτσέζοι αυτοβιογράφοι
Διοικητές του Τάγματος της Βρετανικής Αυτοκρατορίας