1861

Η παρούσα σελίδα αφορά το έτος 1861 κατά το Γρηγοριανό ημερολόγιο

Γεγονότα 
2 Ιανουαρίου - Πεθαίνει ο Φρειδερίκος Γουλιέλμος Δ΄ της Πρωσίας και τον διαδέχεται ο Γουλιέλμος Α΄ της Γερμανίας.
3 Ιανουαρίου - Αμερικανικός Εμφύλιος Πόλεμος: Το Ντέλαγουερ αποφασίζει να μην αποσχιστεί από τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής
9 Ιανουαρίου - Αμερικανικός Εμφύλιος Πόλεμος: Το Μισισίπι γίνεται η δεύτερη πολιτεία που αποσχίζεται από τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής
10 Ιανουαρίου - Αμερικανικός Εμφύλιος Πόλεμος: Η Φλόριντα αποσχίζεται από την Ένωση.
11 Ιανουαρίου - Η Αλαμπάμα αποσχίζεται από τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής.
19 Ιανουαρίου - Αμερικανικός Εμφύλιος Πόλεμος: Η Τζόρτζια συντάσσεται με τη Νότια Καρολίνα, τη Φλόριντα, το Μισισίπι και την Αλαμπάμα καθώς αποσχίζεται από τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής.
21 Ιανουαρίου - Αμερικανικός Εμφύλιος Πόλεμος: Ο Τζέφερσον Ντέηβις παραιτείται από τη Γερουσία των Ηνωμένων Πολιτειών.
26 Ιανουαρίου - Αμερικανικός Εμφύλιος Πόλεμος: Η πολιτεία της Λουιζιάνας αποσχίζεται από την Ένωση.
29 Ιανουαρίου - Το Κάνσας γίνεται η 34η πολιτεία των Η.Π.Α.
1 Φεβρουαρίου - Αμερικανικός Εμφύλιος Πόλεμος: Το Τέξας αποσχίζεται από τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής.
4 Φεβρουαρίου - Αμερικανικός Εμφύλιος Πόλεμος: Στο Μοντγκόμερι (Αλαμπάμα), αντιπρόσωποι από έξι αποσχισθείσες πολιτείες των ΗΠΑ συναντώνται και σχηματίζουν τις Συνομόσπονδες Πολιτείες της Αμερικής. 
9 Φεβρουαρίου - Αμερικανικός Εμφύλιος Πόλεμος: Ο Τζέφερσον Ντέηβις εκλέγεται στο Μοντγκόμερι (Αλαμπάμα) ως προσωρινός πρόεδρος των Συνομόσπονδων Πολιτειών της Αμερικής.
18 Φεβρουαρίου - Στο Μοντγκόμερι (Αλαμπάμα), ο Τζέφερσον Ντέηβις ορκίζεται ως προσωρινός πρόεδρος των Συνομόσπονδων Πολιτειών της Αμερικής.
23 Φεβρουαρίου - Ο εκλεγμένος πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Αβραάμ Λίνκολν φτάνει μυστικά στην Ουάσινγκτον, μετά τη ματαίωση του φερόμενου σχεδίου δολοφονίας στη Βαλτιμόρη του Μέριλαντ.
27 Φεβρουαρίου - Στη Βαρσοβία, ρωσικά στρατεύματα ανοίγουν πυρ εναντίον πλήθους που διαμαρτυρόταν για τη ρωσική κυριαρχία επί της Πολωνίας, σκοτώνοντας πέντε διαδηλωτές.
3 Μαρτίου - Ο Αλέξανδρος Β΄ της Ρωσίας υπογράφει την απελευθέρωση των δουλοπάροικων.
4 Μαρτίου - Υιοθετείται η πρώτη σημαία των Συνομόσπονδων Πολιτειών Αμερικής. 
17 Μαρτίου - Ιταλική ενοποίηση: Ανακηρύσσεται το Βασίλειο της Ιταλίας από το νέο κοινοβούλιο, με τον Βίκτωρ Εμμανουήλ Β' της Σαρδηνίας να γίνεται βασιλιάς. 
20 Μαρτίου - Σεισμός καταστρέφει ολοσχερώς την πόλη Μεντόσα στην Αργεντινή.
12 Απριλίου - Αμερικανικός Εμφύλιος Πόλεμος: Μάχη του Φορτ Σάμτερ. Ο πόλεμος αρχίζει με τις συνομόσπονδες δυνάμεις να ανοίγουν πυρ εναντίον του φρουρίου Σάμτερ στο λιμάνι του Τσάρλεστον (Νότια Καρολίνα).
13 Απριλίου - Αμερικανικός Εμφύλιος Πόλεμος: Μάχη του Φορτ Σάμτερ. Το φρούριο Σάμτερ παραδίδεται στις συνομόσπονδες δυνάμεις.
15 Απριλίου - Ο Αβραάμ Λίνκολν ζητά 75.000 εθελοντές για να καταστείλει την εξέγερση που σύντομα μετεξελίχθηκε στον Αμερικανικό Εμφύλιο Πόλεμο.
17 Απριλίου - Η Βιρτζίνια αποφασίζει την απόσχιση από τις Ηνωμένες Πολιτείες και γίνεται η 8η Πολιτεία που εντάσσεται στις Συνομόσπονδες Πολιτείες της Αμερικής. 
19 Απριλίου - Αμερικανικός Εμφύλιος Πόλεμος: Κάτοικοι της Βαλτιμόρης επιτίθενται κατά των αμερικανικών στρατευμάτων που παρελαύνουν μέσα στην πόλη.
20 Απριλίου - Αμερικανικός Εμφύλιος Πόλεμος: Ο Ρόμπερτ Λη παραιτείται από τη θέση του στον αμερικανικό στρατό προκειμένου να διοικήσει τις δυνάμεις της πολιτείας της Βιρτζίνια.
29 Απριλίου - Αμερικανικός Εμφύλιος Πόλεμος: Η Βουλή των Αντιπροσώπων του Μέριλαντ ψηφίζει υπέρ της μη αποχώρησης από την Ένωση. 
8 Ιουνίου - Αμερικανικός Εμφύλιος Πόλεμος: Το Τενεσί αποσχίζεται από την Ένωση.
16 Ιουλίου - Αμερικανικός Εμφύλιος Πόλεμος: Κατόπιν διαταγής του προέδρου Αβραάμ Λίνκολν, τα στρατεύματα της Ένωσης ξεκινούν στη Βιρτζίνια μία πορεία 40 χιλιομέτρων, που θα οδηγήσει στην Πρώτη Μάχη του Μανάσας, την πρώτη μεγάλη μάχη του πολέμου.
21 Ιουλίου - Αμερικανικός Εμφύλιος Πόλεμος: Στην πόλη Μανάσας της Βιρτζίνια, η πρώτη μεγάλη μάχη του πολέμου λήγει με νίκη του Συνομοσπονδιακού στρατού.
26 Ιουλίου - Αμερικανικός Εμφύλιος Πόλεμος: Ο Τζορτζ Μακλέλαν αναλαμβάνει τη διοίκηση της στρατιάς του Ποτόμακ μετά την καταστροφική ήττα της Ένωσης στην Πρώτη Μάχη του Μανάσας.
5 Αυγούστου - Αμερικανικός Εμφύλιος Πόλεμος: Για να μπορέσει να ενισχύσει οικονομικά την πολεμική προσπάθεια, η ομοσπονδιακή κυβέρνηση των ΗΠΑ θεσπίζει νόμο για το φόρο εισοδήματος (3% επί του συνόλου των εισοδημάτων άνω των 800 δολαρίων· καταργήθηκε το 1872).
5 Αυγούστου - Ο Στρατός Ξηράς των ΗΠΑ καταργεί τη μαστίγωση. 
6 Αυγούστου - Το Ηνωμένο Βασίλειο προσαρτά το Λάγος της Νιγηρίας.
6 Σεπτεμβρίου - Ο Αριστείδης Δόσιος αποπειράται να δολοφονήσει τη βασίλισσα Αμαλία της Ελλάδας.
1 Οκτωβρίου - Κυκλοφορούν τα πρώτα ελληνικά γραμματόσημα, με παράσταση της κεφαλής του Ερμή, τα οποία τυπώθηκαν στο Παρίσι.
24 Οκτωβρίου - Ολοκληρώνεται η πρώτη διηπειρωτική τηλεγραφική γραμμή στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, σηματοδοτώντας το τέλος του Πόνυ Εξπρές.
25 Οκτωβρίου - Ιδρύεται το Χρηματιστήριο του Τορόντο.
26 Οκτωβρίου - Το Πόνυ Εξπρές παύει επίσημα τη λειτουργία του.
1 Νοεμβρίου - Αμερικανικός Εμφύλιος Πόλεμος: Ο Αμερικανός πρόεδρος Αβραάμ Λίνκολν ορίζει τον Τζορτζ Μακλέλαν ως διοικητή του Στρατού της Ένωσης, αντικαθιστώντας τον Ουίνφιλντ Σκοτ.
6 Νοεμβρίου - Αμερικανικός Εμφύλιος Πόλεμος: Ο Τζέφερσον Ντέηβις εκλέγεται πρόεδρος των Συνομόσπονδων Πολιτειών της Αμερικής.
8 Νοεμβρίου - Αμερικανικός Εμφύλιος Πόλεμος: Υπόθεση Τρεντ. Το USS San Jacinto σταματά το βρετανικό ταχυδρομικό πλοίο Trent και συλλαμβάνει δύο Συνομόσπονδους απεσταλμένους, πυροδοτώντας διπλωματική κρίση μεταξύ του Ηνωμένου Βασιλείου και των Η.Π.Α.
9 Νοεμβρίου - Διεξάγεται στο Τορόντο ο πρώτος αγώνας καναδικού ποδοσφαίρου.
14 Νοεμβρίου - Ο Γεώργιος Σκούφος γίνεται για δεύτερη φορά δήμαρχος Αθηναίων.
20 Νοεμβρίου - Αμερικανικός Εμφύλιος Πόλεμος: Η συνομόσπονδη κυβέρνηση του Κεντάκι καταθέτει διάταγμα απόσχισης.
10 Δεκεμβρίου - Αμερικανικός Εμφύλιος Πόλεμος: Το Κεντάκι γίνεται η 13η πολιτεία των Συνομόσπονδων Πολιτειών της Αμερικής.

Γεννήσεις 

14 Ιανουαρίου - Μωάμεθ ΣΤ΄, Οθωμανός σουλτάνος
15 Φεβρουαρίου - Σαρλ Εντουάρ Γκιγιόμ, Ελβετός φυσικός
26 Φεβρουαρίου - Φερδινάνδος Α', βασιλιάς της Βουλγαρίας
27 Φεβρουαρίου - Ρούντολφ Στάινερ, Αυστριακός φιλόσοφος
7 Μαΐου - Ραμπιντρανάθ Ταγκόρ, Ινδός συγγραφέας
20 Μαΐου - Χένρι Γκαντ, Αμερικανός μηχανικός
10 Αυγούστου - Κωνσταντίνος Σάββας, διακεκριμένος Έλληνας ιατρός και μικροβιολόγος
16 Οκτωβρίου - Τζων Μπάνγκελ Μπιούρυ, Ιρλανδός ιστορικός
30 Οκτωβρίου - Αντουάν Μπουρντέλ, Γάλλος γλύπτης
2 Νοεμβρίου - Γκεόργκι Λβοφ, Ρώσος πολιτικός
6 Νοεμβρίου - Τζέιμς Νάισμιθ, Καναδός επινοητής της καλαθοσφαίρισης
17 Νοεμβρίου - Σπυρίδων Σαμάρας, Έλληνας συνθέτης
26 Νοεμβρίου - Ιωάννης Βελισσαρίου, Έλληνας στρατιωτικός
8 Δεκεμβρίου - Αριστίντ Μαγιόλ, Γάλλος γλύπτης και ζωγράφος
8 Δεκεμβρίου - Ζωρζ Μελιές, Γάλλος σκηνοθέτης
Δημήτριος Ματθαιόπουλος, Έλληνας στρατιωτικός
Καλλιρρόη Παρρέν, Ελληνίδα δημοσιογράφος
Αριστείδης Στεργιάδης, Έλληνας πολιτικός

Θάνατοι 

2 Ιανουαρίου - Φρειδερίκος Γουλιέλμος Δ', βασιλιάς της Πρωσίας
10 Μαρτίου - Ταράς Σεβτσένκο, Ουκρανός ποιητής
6 Ιουνίου - Καμίλο Μπένσο, Κόμης του Καβούρ, Ιταλός πολιτικός
26 Ιουνίου - Αμπντούλ Μετζίτ Α΄, Οθωμανός σουλτάνος
29 Ιουνίου - Ελίζαμπεθ Μπάρετ Μπράουνινγκ, Αγγλίδα ποιήτρια
25 Ιουλίου - Γιόνας Φούρερ, Ελβετός πολιτικός
14 Δεκεμβρίου - Αλβέρτος της Σαξονίας-Κόμπουργκ & Γκότα, πριγκιπικός σύζυγος της Μεγάλης Βρετανίας
Δημήτριος Καρατάσος, Έλληνας αγωνιστής

Έτη
1861