Αθλητική Ένωση Λεμεσού

Η Αθλητική Ένωση Λεμεσού (Α.Ε.Λ.) είναι κυπριακό αθλητικό σωματείο με έδρα τη Λεμεσό. Ιδρύθηκε στις 4 Οκτωβρίου 1930. Διατηρεί τμήματα ποδοσφαίρου, καλαθόσφαιρας γυναικών, καλαθόσφαιρας ανδρών, πετοσφαίρισης γυναικών, ποδοσφαίρου σάλας, χειροσφαίρισης, μπόουλινγκ και μπιλιάρδου. Παλαιότερα διατηρούσε και τμήματα πετοσφαίρισης ανδρών, θαλάσσιων σπορ (υδατοσφαίριση, λεμβοδρομίες), χόκεϊ και ποδηλασίας.

Ίδρυση 
Η Αθλητική Ένωση Λεμεσού ιδρύθηκε στις 4 Οκτωβρίου 1930 από μια ομάδα επιφανών επιφανών μελών της κοινωνίας της Λεμεσού. Το σωματείο συγκέντρωσε εξαρχής τη μαζική υποστήριξη των φιλάθλων από όλα τα κοινωνικά στρώματα της πόλης και ανέπτυξε αθλητική δράση. Από την ίδρυση της η ομάδα υιοθέτησε ως χρώματα της το μπλε και το κίτρινο. Εμπνευστής του ονόματος της ομάδας ήταν ο εκ των ιδρυτών της Δημήτρης Τσέπης, ο οποίος διετέλεσε και πρώτος προπονητής της ποδοσφαιρικής ομάδας. 

Η ιδρυτική γενική συνέλευση πραγματοποιήθηκε στο ζαχαροπλαστείο «Άγιος Γεώργιος» στην οδό Αγίου Ανδρέου. Οι πρώτες ταυτότητες μελών της Α.Ε.Λ. είχαν αρχίσει να εκδίδονται από την 1η Ιουλίου 1930. Ο πρώτος τερματοφύλακας της Α.Ε.Λ., Γεώργιος Κωνσταντίνου Πλατσιάρας, κατέχει την πρώτη ταυτότητα που εκδόθηκε (αριθμός μητρώου 1).

Το πρώτο διοικητικό συμβούλιο της ομάδας αποτέλεσαν εξέχουσες προσωπικότητες της κοινωνίας της Λεμεσού: Κρίτων Τορναρίτης (δικηγόρος και αργότερα πρώτος Γενικός Εισαγγελέας της Κυπριακής Δημοκρατίας), Λεύκιος Ζήνων, Γιάννης Παρέας, Γιάγκος Αραούζος, Νίκος Σολωμονίδης (πατέρας του Δημήτρη Σολομωνίδη, μετέπειτα προέδρου του σωματείου), Θεοδόσης Κωνσταντινίδης και Σταύρος Πίττας.

Πρώτο οίκημα της Α.Ε.Λ. αποτέλεσε το ισόγειο της διώροφης κατοικίας του γιατρού Θ. Φράγκου, που βρισκόταν στον παραλιακό δρόμο μεταξύ του σταδίου Γ.Σ.Ο. και του Δημόσιου Κήπου Λεμεσού. 

Το σωματείο της Α.Ε.Λ. παρέμεινε ως αθλητικό σωματείο στο πέρασμα των χρόνων, αποφεύγοντας την πολιτικοποίηση που χαρακτήρισε άλλα σωματεία στην Κύπρο. Αναπτύχθηκε πάνω στην αρχή που διατύπωσε αργότερα ένας εκ των προέδρων της, ο Νίκος Σολωμονίδης: «Η Α.Ε.Λ. είναι αθλητικό σωματείο. Όχι πολιτική στον αθλητισμό. Μη διαχωρίζετε τους αθλητές από τις πολιτικές τους αντιλήψεις. Οι αθλητές σε οποιαδήποτε φυλή, χώρα, θρήσκευμα ή πολιτική ιδεολογία και αν ανήκουν, είναι πάντα φίλοι και αδερφοί».

Τμήμα ποδοσφαίρου 

Από τα τμήματα που διατηρεί το σωματείο, το μακροβιότερο είναι το ποδοσφαιρικό, το οποίο ιδρύθηκε το 1930. Έδρα της ποδοσφαιρικής ομάδας είναι το Τσίρειο Στάδιο στη Λεμεσό. Η Α.Ε.Λ. έχει κατακτήσει 6 πρωταθλήματα Κύπρου, 7 κύπελλα Κύπρου και 4 Super Cup, όντας η τέταρτη πιο πετυχημένη ομάδα σε κατακτήσεις τροπαίων στο κυπριακό ποδόσφαιρο. Αποτελεί ένα από τα ιδρυτικά σωματεία της Κυπριακής Ομοσπονδίας Ποδοσφαίρου, στα πρωταθλήματα και κύπελλα της οποίας συμμετέχει ανελλιπώς, με εξαίρεση την περίοδο 1968–1969 που συμμετείχε στο πρωτάθλημα Α΄ Εθνικής. Η ομάδα έχει 74 συμμετοχές στην Α΄ κατηγορία Κύπρου, όντας στην πρώτη θέση στη σχετική κατάταξη.

Ευρωπαϊκές συμμετοχές

Η Α.Ε.Λ. έχει συμμετάσχει εννέα φορές στα ευρωπαϊκά κύπελλα ποδοσφαίρου, με πρώτη φορά την περίοδο 1968–1969. Σημαντικότερο επίτευγμα της είναι η συμμετοχή της ομάδας στους ομίλους του Γιουρόπα Λιγκ την περίοδο 2012–2013.

Τίτλοι 
Το ποδοσφαιρικό τμήμα της Α.Ε. Λεμεσού έχει κατακτήσει τους εξής τίτλους:
 Πρωτάθλημα Κύπρου:
 Πρωταθλήτρια (6): 1940-41, 1952-53, 1954-55, 1955-56, 1967-68, 2011-12

 Κύπελλο Κύπρου:
 Κυπελλούχος (7): 1939, 1940, 1948, 1985, 1987, 1989, 2019

 Super Cup (Ασπίδα Πάκκου/Στυλιανάκη/ΚΟΠ):
 Νικήτρια (4): 1953, 1968, 1985, 2015

 Β΄ κατηγορία:
 Πρωταθλήτρια (1): 1996-97

Τμήμα καλαθοσφαίρισης ανδρών 

Το τμήμα καλαθοσφαίρισης ανδρών της Α.Ε.Λ. δημιουργήθηκε το 1965. Παραμένει ως η ομάδα με τις περισσότερες κατακτήσεις πρωταθλημάτων (13). Επιπλέον, έχει κατακτήσει 9 κύπελλα και 6 Σούπερ Καπ. Είναι η μοναδική κυπριακή, καλαθοσφαιρική ομάδα που έχει κατακτήσει ένα ευρωπαϊκό τίτλο, το FIBA Regional Challenge 2003 της Νότια Περιφέρειας. Τον Οκτώβριο του 2014 ανακοινώθηκε ότι δεν θα συμμετάσχει στο πρωτάθλημα της περιόδου 2014–2015 λόγω οικονομικών προβλημάτων και συνάμα η αναστολή της λειτουργίας της.

Τίτλοι 
Το ανδρικό τμήμα καλαθοσφαίρισης της Α.Ε. Λεμεσού έχει κατακτήσει τους εξής τίτλους:
 FIBA Regional Challenge Cup:
 Νικήτρια (1): 2003

 Πρωτάθλημα Κύπρου:
 Πρωταθλήτρια (13): 1973-74, 1977-78, 1979-80, 1981-82, 1982-83, 1984-85, 1986-87, 1987-88, 2002-03, 2003-04, 2004-05, 2005-06, 2006-07

 Κύπελλο Κύπρου:
 Κυπελλούχος (9): 1977-78, 1979-80, 1980-81, 1981-82, 1983, 1984-85, 2003-04, 2007-08, 2008-09

 Σούπερ Καπ:
 Νικήτρια (6): 2003, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009

 Πρωτάθλημα Β΄ κατηγορίας:
 Πρωταθλήτρια (4): 1992-93, 2015-16, 2016-17, 2017-18

 Κύπελλο Κύπρου Β΄ Κατηγορίας
 Κυπελλούχος (2): 2015-16, 2016-17

Τμήμα καλαθοσφαίρισης γυναικών 

Το τμήμα καλαθοσφαίρισης γυναικών της Α.Ε.Λ. είναι η ομάδα με τις περισσότερες κατακτήσεις πρωταθλημάτων (16) και κυπέλλων (15) Κύπρου. Επιπλέον, έχει κατακτήσει 10 φορές το Σούπερ Καπ.

Τίτλοι 
Το γυναικείο τμήμα καλαθοσφαίρισης της Α.Ε. Λεμεσού έχει κατακτήσει τους εξής τίτλους:
 Πρωτάθλημα Κύπρου:
 Πρωταθλήτρια (16): 1992-93, 1996-97, 1997-98, 2002-03, 2005-06, 2006-07, 2007-08, 2008-09, 2009-10, 2010-11, 2011-12, 2012-13, 2013-14, 2014-15, 2015-16, 2022-23

 Κύπελλο Κύπρου:
 Κυπελλούχος (15): 1992-93, 1994-95, 1995-96, 1996-97, 1997-98, 2005-06, 2007-08, 2008-09, 2009-10, 2010-11, 2011-12, 2013-14, 2014-15, 2015-16, 2019-20

 Σούπερ Καπ:
 Νικήτρια (10): 1998, 2006, 2007, 2008, 2009, 2011, 2013, 2014, 2015, 2021

Τμήματα πετοσφαίρισης 

Το σωματείο της Α.Ε.Λ. αποτελεί ιδρυτικό μέλος της Κυπριακή Ομοσπονδίας Πετοσφαίρισης (1978). Τα τμήματα πετοσφαίρισης, ανδρών και γυναικών δημιουργήθηκαν το 1976.

Τμήμα πετοσφαίρισης γυναικών 
Η ομάδα της Α.Ε.Λ. αποτελεί την κορυφαία ομάδα στην κυπριακή πετοσφαίριση γυναικών. Το τμήμα πετοσφαίρισης γυναικών της Α.Ε.Λ. είναι η ομάδα με τις περισσότερες κατακτήσεις πρωταθλημάτων. Έχει κατακτήσει τα 29 από τα 45 πρωταθλήματα που έχουν διεξαχθεί. Επιπλέον, διατηρεί ένα ρεκόρ 14 συνεχόμενων κατακτήσεων. 

Επιπλέον, είναι η ομάδα με τις περισσότερες κατακτήσεις του κυπέλλου Κύπρου, συνολικά 28, έχοντας δημιουργήσει ρεκόρ 24 συνεχόμενων κατακτήσεων. Από το 1978 έως το 2007 συμμετείχε σε όλους τους τελικούς της διοργάνωσης. Επιπρόσθετα, η Α.Ε.Λ. έχει κατακτήσει 12 Σούπερ Καπ, όντας και σε αυτή τη διοργάνωση η πολυνίκης του θεσμού.

Τίτλοι 
Το γυναικείο τμήμα πετοσφαίρισης της Α.Ε. Λεμεσού έχει κατακτήσει τους εξής τίτλους:
 Πρωτάθλημα Α' κατηγορίας:
 Πρωταθλήτρια (29): 1977-78, 1978-79, 1979-80, 1980-81, 1981-82, 1982-83, 1983-84, 1984-85, 1985-86, 1986-87, 1987-88, 1988-89, 1989-90, 1990-91, 1992-93, 1993-94, 1994-95, 1995-96, 1996-97, 1997-98, 1998-99, 1999-00, 2000-01, 2002-03, 2004-05, 2007-08, 2008-09, 2011-12, 2020-21

 Κύπελλο Κύπρου:
 Κυπελλούχος (28): 1977-78, 1979-80, 1980-81, 1981-82, 1982-83, 1983-84, 1984-85, 1985-86, 1986-87, 1987-88,  1988-89, 1990-91,  1991-92, 1992-93, 1993-94, 1994-95, 1995-96, 1996-97, 1997-98, 1998-99, 1999-00,  2000-01, 2000-01, 2001-02, 2002-03, 2004-05, 2005-06, 2010-11

 Σούπερ Καπ:
 Νικήτρια (12): 1995, 1996, 1997, 1998, 1999, 2000, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2011

Τμήμα πετοσφαίρισης ανδρών 
Το ανδρικό τμήμα πετοσφαίρισης της Α.Ε. Λεμεσού είναι ανενεργό. Μοναδική διάκριση του τμήματος ήταν η συμμετοχή στον τελικό Κυπέλλου Κύπρου 1980, αποτυγχάνοντας να κατακτήσει το τρόπαιο. Η ομάδα λειτούργησε για περίπου μία δεκαετία.

Τμήμα ποδοσφαίρου σάλας 
Το τμήμα ποδοσφαίρου σάλας της Α.Ε.Λ. έχει κατακτήσει 1 πρωτάθλημα, 1 κύπελλο και 1 σούπερ καπ Κύπρου.

Τίτλοι-Διακρίσεις 
Το τμήμα ποδοσφαίρου σάλας της Α.Ε. Λεμεσού έχει κατακτήσει τους εξής τίτλους:

 Πρωτάθλημα Κύπρου:
 Πρωταθλήτρια (1): 2022-23

 Κύπελλο Κύπρου:
 Κυπελλούχος (1): 2017

 Σούπερ Καπ:
 Νικήτρια (1): 2023

Πρωτάθλημα Β΄ Κατηγορίας: 
Πρωταθλήτρια (1): 2010

Άλλα τμήματα
Η Α.Ε. Λεμεσού διατηρεί ακόμη τμήματα χειροσφαίρισης, μπόουλινγκ και μπιλιάρδου.

Πρόεδροι του σωματείου
Πρόεδροι της Α.Ε. Λεμεσού διατέλεσαν οι:
Σταύρος Πίττας (1930–1932)
Κρίτων Τορναρίτης (1932–1934)
Γιάγκος Λιμανίτιτης (1934–1953)
Νίκος Σολομωνίδης (1953–1971)
Νίκος Κούντας (1971–1976)
Γεώργιος Τορναρίτης (1976–1982)
Λώρης Λυσιώτης (1982–1996)
Δημήτρης Σολομωνίδης (1996–2002)
Γιώργος Φραντζής (2002–2003)
Άκης Έλληνας (2003–2005)
Άγις Αγαπίου (2005–2006)
Μάριος Ηροδότου (2006–2007)
Ζαχαρίας Κούντουρος (2007–2008)
Ανδρέας Σοφοκλέους (2008–2018)
Κώστας Χριστοδούλου (2018–2022)
Νίκος Χριστοδουλίδης (2022–Σήμερα)

Βιβλιογραφία

Παραπομπές

Πηγές
ΑΕΛ: Τρία γράμματα, 84 χρόνια ζωής
ΑΕΛ: 78 χρόνια αθλητικής δράσης

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 
 
 Ανεπίσημη ιστοσελίδα σωματείου Α.Ε.Λ
 
 Στίχοι του ύμνου της Α.Ε. Λεμεσού
 Οι τίτλοι της ΑΕΛ ανά άθλημα

 

Αθλητικοί σύλλογοι Επαρχίας Λεμεσού
Ιδρύσεις αθλητικών συλλόγων το 1930
Κυπριακοί σύλλογοι χειροσφαίρισης
 
Κυπριακές ομάδες ποδοσφαίρου σάλας