Βίλχελμ Μπράσε

Ο Βίλχελμ Μπράσε (πολωνικά Wilhelm Brasse) (3 Δεκεμβρίου 1917  - 23 Οκτωβρίου 2012) ήταν Πολωνός επιζών του Ολοκαυτώματος και ήταν επί τέσσερα χρόνια φωτογράφος του Στρατοπέδου συγκέντρωσης Άουσβιτς.

Ο Μπράσε, γιος Αυστριακού και Πολωνής, έμαθε το επάγγελμα του φωτογράφου στο Κατοβίτσε της Πολωνίας. Κατά τη διάρκεια της γερμανικής εισβολής στην Πολωνία το 1939 υπηρετούσε στον πολωνικό στρατό. Η προσπάθεια του το 1940 να διαφύγει στην ελεύθερη τότε ακόμη Γαλλία απέτυχε και συνελήφθη από τους Γερμανούς εθνικοσοσιαλιστές, οι οποίοι άφησαν στην επιλογή του να πολεμήσει για την Βέρμαχτ ή να κρατηθεί σε στρατόπεδο συγκέντρωσης. Αφού ο Μπράσε αποφάσισε να μην υπηρετήσει στην Βερμαχτ, μεταφέρθηκε στις 31 Αυγούστου 1940 στο Άουσβιτς (Άουσβιτς Ι), το οποίο τότε ήταν ακόμη στρατόπεδο για Πολωνούς αιχμάλωτους.

Στο Άουσβιτς 

Μετά από δυο εβδομάδες καραντίνα ακολούθησαν μήνες καταναγκαστικής εργασίας, μέχρι που αποφασίστηκε να χρησιμοποιηθεί ως φωτογράφος της υπηρεσίας αναγνώρισης. Η δουλειά του ήταν να φωτογραφίζει τους κρατούμενους που μεταφέρονταν εκεί για το αρχείο του στρατοπέδου. Συνολικά φωτογράφισε μεταξύ 40.000 και 50.000 κρατούμενους. Όταν το 1942 έφτασαν οι πρώτοι Εβραίοι κρατούμενοι στο Άουσβιτς και οι γιατροί του στρατοπέδου, όπως ο Δρ Γιόζεφ Μένγκελε, άρχισαν να πραγματοποιούν τα απάνθρωπα τους πειράματα με αυτούς, ο Μπράσε ήταν αναγκασμένος να φωτογραφίζει τα φρικιαστικά αποτελέσματα. 

Παρόλο που η SS επόπτευε τους συνεργάτες της υπηρεσίας αναγνώρισης αυστηρά (μεταξύ αυτών και τον Μπράσε), αυτοί κατάφεραν επανειλημμένως να βοηθήσουν στην διαφυγή κρατουμένων μέσω πλαστών εγγράφων. Επίσης‚ έστελναν πληροφορίες στην πολωνική αντίσταση στην Κρακοβία. 

Λίγο πριν από την απελευθέρωση του Άουσβιτς, το 1945, ο Μπράσε είχε εντολή να κάψει τις φωτογραφίες που είχε βγάλει, ώστε να εξαφανιστούν οι αποδείξεις για τις μαζικές δολοφονίες των εθνικοσοσιαλιστών. Αφού έβαλε φωτιά στις φωτογραφίες και στα αρνητικά (που δεν καίγονταν εύκολα) και ο επόπτης εγκατέλειψε τον θάλαμο, έσωσε ό,τι μπόρεσε. Χάρη στην ενέργεια του αυτή διατηρήθηκαν μέχρι σήμερα φωτογραφίες που δείχνουν τα εγκλήματα του Άουσβιτς.

Μετά τον πόλεμο 
Ο Μπράσε προσπάθησε να εργαστεί ξανά ως φωτογράφος, πράγμα όμως που δεν κατάφερε. Τα όσα είχε ζήσει στο Άουσβιτς αποτέλεσαν σε τέτοιο βαθμό τραύμα γι' αυτόν, που του ήταν αδύνατο να ξαναχρησιμοποιήσει φωτογραφική μηχανή. Εγκαταστάθηκε στο Ζύβιετς (Zywiec), λίγα χιλιόμετρα μόνο μακριά από το Άουσβιτς. Έπασχε μέχρι το τέλος της ζωής του από τις σωματικές συνέπειες της κακοποίησης, την οποίαν υπέστη εκεί κατά την κράτησή του. Ο σκηνοθέτης Ίρεκ Ντομπροβόλσκι διαιώνισε την ιστορία του στο ντοκιμαντέρ Portrecista (Ο Φωτογράφος).

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 

Πολωνοί φωτογράφοι
Πολωνοί του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου
Πολωνοί αυστριακής καταγωγής
Επιζώντες του στρατοπέδου συγκέντρωσης του Άουσβιτς
Επιζώντες του στρατοπέδου συγκέντρωσης του Μαουτχάουζεν-Γκούζεν