Άγιος Γεώργιος Νηλείας Μαγνησίας

Ο Άγιος Γεώργιος Νηλείας του Νομού Μαγνησίας είναι παλαιό κεφαλοχώρι του Πηλίου. Παλαιότερα αποτελούσε ανεξάρτητη κοινότητα.  Το 1998 έγινε δημοτικό διαμέρισμα του Δήμου Μηλεών ενώ από το 2011 εντάχθηκε στο Δήμο Νοτίου Πηλίου.

Ο Άγιος Γεώργιος Νηλείας βρίσκεται χτισμένος σε υψόμετρο 700 μ. περίπου σε μία αμφιθεατρική τοποθεσία με θέα τον Παγασητικό, περίπου 20 χλμ. ανατολικά από τον Βόλο, ανάμεσα στον Άγιο Βλάσιο και τις Πινακάτες. 

Σύμφωνα με την απογραφή του 2011 οι κάτοικοι του οικισμού του Αγίου Γεωργίου ανέρχονται στους 142. Ωστόσο, σύμφωνα με την ίδια απογραφή, οι κάτοικοι του Δημοτικού Διαμερίσματος (πρώην Κοινότητα) του Αγίου Γεωργίου Νηλείας φτάνουν τους 963 (απογρ. 2001: 1.092) και κατανέμονται σε πέντε οικισμούς ως εξής:
 Άγιος Γεώργιος (υψόμ. 800 μ.) 142 κάτ.
 Δυο Ρέματα (υψόμ. 500 μ.) 23 κάτ.
 Αγία Τριάδα (υψόμ. 350 μ.) 141 κάτ.
 Άνω Γατζέα (υψόμ. 150 μ.) 297 κάτ.
 Κάτω Γατζέα (παραθαλάσσιος οικισμός) 360 κάτ.

Σύμφωνα με την παράδοση ο Άγιος Γεώργιος Νηλείας χτίστηκε περί τον 15ο αιώνα από βοσκούς που βρήκαν σε έναν θάμνο την εικόνα του στρατηλάτη αγίου. Οι δύο βοσκοί έχτισαν εκκλησία προς τιμή του αγίου και γύρω από την εκκλησία χτίστηκε το ομώνυμο χωριό. Στον Άγιο Γεώργιο υπάρχει και δεύτερη εκκλησία αφιερωμένη στον Άγιο Αθανάσιο, την οποία έκτισε ο μάστορας Δήμος Ζηπανιώτης ή Ζαπανιώτης το 1795 και αποτελεί ένα από τα ωραιότερα δείγματα λαϊκής αρχιτεκτονικής του 18ου αιώνα

Επειδή οι πρώτοι κάτοικοι του χωριού ήταν βοσκοί και επειδή ο χειμώνας είναι βαρύς στο υψόμετρο όπου είναι χτισμένο το χωριό οι Αϊγιωργείτες είχαν τη συνήθεια να διαμένουν στον Άγιο Γεώργιο το καλοκαίρι και τον χειμώνα να κατεβαίνουν στα καλύβια τους που είχαν σε χαμηλότερα σημεία (Αγία Τριάδα, Άνω Γατζέα και Κάτω Γατζέα). Ακόμα και η κοινοτική Αρχή μετακόμιζε δύο φορές τον χρόνο: στις 10 Απριλίου το κοινοτικό κατάστημα ανέβαινε στον Άγιο Γεώργιο και στις 10 Νοεμβρίου κατέβαινε στην Άνω Γατζέα. Η συνήθεια αυτή διατηρήθηκε μέχρι τα τέλη του 20ού αιώνα, όταν και η Κοινότητα του Αγίου Γεωργίου διαλύθηκε.

Κατά την Ελληνική Επανάσταση του 1821 οι κάτοικοι του Αγίου Γεωργίου ξεσηκώθηκαν αλλά το 1822, ο Δράμαλης κατέπνιξε την επανάσταση και έκαψε το χωριό. Για τον λόγο αυτό τα πιο παλαιά σπίτια του χωριού, όσα διασώζονται, είναι του ύστερου 19ου αιώνα Το προσδιοριστικό προσωνύμιο «Νηλείας» μπήκε στην ονομασία του χωριού με την απελευθέρωση της Θεσσαλίας, όταν συστάθηκε ο Δήμος Νηλείας. Η Νηλεία ήταν αρχαία πόλη που βρίσκονταν πιθανότατα κοντά στον σημερινό Βόλο.

Το χωριό γνώρισε ιδιαίτερη ακμή από τα τέλη του 19ου αιώνα μέχρι τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Τότε ο Άγιος Γεώργιος Νηλείας, χώρος εύφορος και με πολλά νερά, πλούτισε από την παραγωγή και το εμπόριο ελαιών και μήλων. Πολύ χρήμα εισέρεε επίσης από Αϊγιωργείτες που είχαν ξενιτευτεί στην Αίγυπτο και αλλού. Κατά την περίοδο της Κατοχής και κατά τον κατοπινό Εμφύλιο Πόλεμο το χωριό γνώρισε δύσκολες ημέρες. Πολλοί κάτοικοί του αναγκάστηκαν να το εγκαταλείψουν εξαιτίας των επιδρομών των Γερμανών και της παρουσίας ντόπιων  παραστρατιωτικών ομάδων.

Με το τέλος του Εμφυλίου ο Άγιος Γεώργιος Νηλείας άρχισε να παρακμάζει. Πολλοί κάτοικοί του σταμάτησαν την μετακόμιση για να μείνουν μόνιμα πλέον στους χαμηλότερους οικισμούς της ίδιας κοινότητας. Σήμερα στον Άγιο Γεώργιο διαμένουν λίγοι κάτοικοι αλλά πολλά σπίτια έχουν αναστηλωθεί από πλούσιους ξένους που τα χρησιμοποιούν ως εξοχικές κατοικίες. 

Από τον Άγιο Γεώργιο Νηλείας κατάγονται ο νεομάρτυρας Σταμάτιος (μαρτύρησε στην Κωνσταντινούπολη το 1680 και η μνήμη του εορτάζεται την πρώτη Κυριακή μετά τις 16 Αυγούστου), οι ζωγράφοι Γιάννης Πούλακας (1863-1942) και Χρυσούλα Ζώγια (1914-1992), ο γλύπτης Νικόλας (Νικόλαος Παυλόπουλος, 1909-1990) και ο λαογράφος Κώστας Λιάπης (1935-2019). Ο προτελευταίος δώρισε ένα μεγάλο μέρος από τα έργα του στην τότε Κοινότητα Αγίου Γεωργίου Νηλείας, καθώς και μεγάλο χρηματικό ποσό, και έτσι σήμερα στο χωριό λειτουργεί το Δημοτικό Μουσείο Γλύπτη Νικόλα. 

Λίγο έξω από τον Άγιο Γεώργιο Νηλείας, στο παλιό αλώνι του χωριού, υπάρχει και το υπαίθριο Θέατρο «Αλώνι», το οποίο ιδρύθηκε το 1995 με στόχο την πολιτιστική ανάπτυξη της περιοχής του Πηλίου. Στο μοναδικό αυτό υπαίθριο διαμορφωμένο θέατρο του Νομού Μαγνησίας κάθε καλοκαίρι παρουσιάζονται σημαντικές θεατρικές παραστάσεις και μουσικές συναυλίες.

Επίσης, στον Άγιο Γεώργιο Νηλείας βρίσκεται η περίφημη Ιερά Μονή Παμμεγίστων Ταξιαρχών Πηλίου, μία εκ των μεγαλυτέρων γυναικείων μοναστηριών στον Ελλαδικό χώρο, με πλούσια δραστηριότητα και δικό της ραδιοφωνικό σταθμό με μεγάλη εμβέλεια για τα δεδομένα της επαρχίας.

Σημειώσεις

Ενδεικτική βιβλιογραφία
 Κ. Λιάπης, Ο «μεγάλος» Αϊ-Γιώργης του Πηλίου, έκδοση Κοινότητας Αγίου Γεωργίου Νηλείας, Βόλος 1994, 515 σελ. ISBN 960-7175-68-9.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Δήμος Νοτίου Πηλίου
 Θέατρο Αλώνι

Χωριά του νομού Μαγνησίας
Πήλιο
Δήμος Νοτίου Πηλίου