Εθνικός Γυμναστικός Σύλλογος

Ο Εθνικός Γυμναστικός Σύλλογος είναι ελληνικό αθλητικό σωματείο το οποίο εδρεύει στην Αθήνα, γι' αυτό συχνά αναφέρεται ως Εθνικός Αθηνών σε αντιδιαστολή με τον Εθνικό Πειραιώς. Ιδρύθηκε στις 23 Μαΐου 1893 και είναι από τα πιο ιστορικά αθλητικά σωματεία στην Ελλάδα. Έχει συνδέσει την πορεία του με τον αθλητισμό της χώρας, έχει αναδείξει ολυμπιονίκες σε πολλά αθλήματα και εξακολουθεί να καλλιεργεί δώδεκα αθλήματα. Το έμβλημά του είναι το κεφαλαίο γράμμα Έψιλον του ελληνικού αλφαβήτου μέσα σε κύκλο (Є) και τα χρώματά του είναι το λευκό και το μαύρο.

Ιστορία

Ίδρυση
Ο Εθνικός Γ.Σ. ιδρύθηκε στις 23 Μαΐου 1893 από μια ομάδα φιλάθλων, μελών του Πανελληνίου ΓΣ, που αποχώρησαν από το σύλλογό τους. Ως ιδρυτικά μέλη του Εθνικού αναφέρονται οι: Τρ. Τριανταφυλλόπουλος, Ι. Σιώρης, Στ. Βούρος, Νικ. Αθανασιάδης, Αλ. Δεμερτζής, Α. Ζίννης, Κ. Δεμερτζής κ.ά. Το πρώτο Δ.Σ. πρόεδρος ήταν ο Στ. Φραγκιάδης, αντιπρόεδρος ο Θ. Φιλαδελφεύς, γραμματέας ο Ι. Σιώρης και ταμίας ο Αλ. Δεμερτζής. Το πρώτο γυμναστήριο του συλλόγου βρισκόταν στη Λεωφόρο Κηφισίας. Ο Εθνικός ΓΣ υπήρξε ο πρώτος ελληνικός σύλλογος που επέτρεψε τη συμμετοχή γυναικών στο διοικητικό συμβούλιο του συλλόγου. Από το 1893 έως το 1912 εννέα γυναίκες εκλέχθηκαν ως σύμβουλοι.

1893–1900 

Το 1895 αθλητές του Εθνικού Γ.Σ. συμμετείχαν στα "Τήνια", που έγιναν στο νησί της Τήνου. Τα Τήνια θεωρούνται η πρώτη σοβαρή αθλητική διοργάνωση στίβου που διοργανώθηκε στην Ελλάδα και η επιτυχία τους αποτέλεσε πρόκριμα για την τέλεση της Α΄ Ολυμπιάδας του 1896. Είχαν πολλές πρωτόγνωρες για τη χώρα καινοτομίες. Π.χ. εκεί δοκιμάστηκε για πρώτη φορά η εκκίνηση των δρομέων με πιστόλι. Στους αγώνες αυτούς οι αθλητές του Εθνικού κατέκτησαν πολλές πρωτιές.

Από την ίδρυση του βασικό άθλημα του συλλόγου υπήρξε και εξακολουθεί μέχρι σήμερα να είναι ο στίβος, στον οποίο ως το 1954 ήταν σχεδόν κάθε χρόνο πρωταθλητής Ελλάδος. Ανέδειξε ολυμπιονίκες στις πρώτες Ολυμπιάδες (1896 ως 1908), όπως ο ρίπτης Μιχάλης Δώριζας.

Στην Α΄ Ολυμπιάδα πολλοί αθλητές του Εθνικού ανέβηκαν στο βάθρο των νικητών. Ο Ιωάννης Μητρόπουλος, που σημείωσε την πρώτη ολυμπιακή νίκη για την Ελλάδα το 1896 στους κρίκους. Ο Δημήτριος Λούνδρας, που κέρδισε το χάλκινο μετάλλιο στο δίζυγο σε ηλικία μόλις δέκα ετών και 218 ημερών! Είναι ο μικρότερος ολυμπιονίκης στην ιστορία των αγώνων - αν και αυτό αμφισβητείται λόγω της συμμετοχής ενός νεαρού αγοριού από τη Γαλλία ως πηδαλιούχου στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1900, το οποίο εκτιμάται ότι ήταν 7 έως 10 ετών, αλλά σύμφωνα με άλλες εκτιμήσεις μπορεί να πλησίαζε τα 12 έτη.

Η πάλη είναι το αρχαιότερο, τμήμα του σωματείου, μαζί με το στίβο, αφού δημιουργήθηκε το 1893 χρονιά ίδρυσης του Εθνικού Γ.Σ. Αθλητές του συλλόγου συμμετείχαν και διακρίθηκαν στα "Τήνια" το 1895 (Ιω. Γιαννούλης) και στο πανελλήνιο πρωτάθλημα του 1896 (Σ. Χριστόπουλος). Στην πάλη ο Εθνικός Γ.Σ. ανέδειξε δεκάδες πρωταθλητές στην πάλη και αποτελεί ένα από τα ιστορικά ελληνικά σωματεία του αθλήματος των ολυμπιονικών. Έχει αναδείξει πανελληνιονίκες, βαλκανιονίκες, μεσογειονίκες, πρωταθλητές Ευρώπης, παγκόσμιους πρωταθλητές και ολυμπιονίκες.

Το 1897 ο Εθνικός Γ.Σ. υπήρξε ένα από τα ιδρυτικά σωματεία του ΣΕΓΑΣ (τότε ΣΕΑΓΣ). Πρόεδρός του, που άφησε την έντονη σφραγίδα του για πολλά χρόνια τόσο στο σύλλογο όσο και στον ελληνικό αθλητισμό γενικότερα υπήρξε ο Ιωάννης Χρυσάφης.

Ο Εθνικός Γ.Σ. είναι από τους πρώτους συλλόγους που έκανε γνωστό το ποδόσφαιρο στην Ελλάδα και αναφέρεται πως διέθετε "Ομάδα Ποδοσφαιρίσεως" από το 1899. Το 1900, πρωτοπορώντας ο Εθνικός έβαλε στο Δ.Σ. τρεις γυναίκες, την Ιουλία Καλλιγά, την Αγγελική Κουντουριώτη και τη Βιργινία Αγελάστου.

1901–1910 
Το τμήμα ξιφασκίας είναι από τα παλιότερα τμήματα του συλλόγου, αφού ιδρύθηκε το 1903 από τον Άγγελο Φέτση, 6ο ολυμπιονίκη στην Α΄ Ολυμπιάδα του 1896. Το 1906 ο Εθνικός μεταφέρθηκε στη σημερινή έδρα του δίπλα στον αρχαιολογικό χώρο των Στύλων του Ολυμπίου Διός, στο κέντρο της Αθήνας.

Την πρώτη δεκαετία του 20ου αιώνα διατηρούσε αξιόλογη ποδοσφαιρική ομάδα, η οποία κατέκτησε δυο φορές το Πανελλήνιο πρωτάθλημα ποδοσφαίρου, το οποίο τότε διοργάνωνε ο ΣΕΓΑΣ, το 1906 και το 1907. Με την ποδοσφαιρική του ομάδα ο Εθνικός εκπροσώπησε την Ελλάδα στους Μεσολυμπιακούς Αγώνες του 1906. Στα ποδοσφαιρικά πρωταθλήματα του ΣΕΓΑΣ συμμετείχε ως το 1909. Στη συνέχεια οι ποδοσφαιριστές του Εθνικού εντάχθηκαν σε άλλες ομάδες. Έκτοτε ο Εθνικός Αθηνών δεν δημιούργησε ποδοσφαιρικό τμήμα, διατηρώντας τον αμιγή ερασιτεχνικό χαρακτήρα του.

Αθλητές του συμμετείχαν με επιτυχία στους Πανιώνιους Αγώνες της Σμύρνης πέντε φορές (1904, 1905, 1907, 1909, 1921) κατακτώντας νίκες και κερδίζοντας το έπαθλο του Χρυσού Σταυρού του Πανιωνίου Γ.Σ. Επίσης, ανέδειξε δεκάδες πανελληνιονίκες.

Το τμήμα άρσης βαρών είναι από τα παλιότερα τμήματα του συλλόγου, αφού υπάρχει από το 1908.

1921–1930 

Ο Εθνικός υπήρξε από τις πρώτες ομάδες που καλλιέργησαν το βόλεϊ μετά το 1922, που ο Πανιώνιος το έκανε γνωστό στην Ελλάδα. Συμμετείχε και κατέκτησε το πρώτο πανελλήνιο πρωτάθλημα βόλεϊ το 1925. Στη συνέχεια κατέκτησε άλλους τρεις συνεχόμενους τίτλους.

Το 1925 κατέκτησε το Παγκύπριο πρωτάθλημα στίβου αντρών. Ο Εθνικός Γ.Σ. είχε κολυμβητικό τμήμα από τη δεκαετία του '20 και υπήρξε μεταξύ των ιδρυτικών συλλόγων της κολυμβητικής ομοσπονδίας (ΕΚΟΦ).

1931–1940 
Ο Εθνικός Γ.Σ. ήταν ιδρυτικό μέλος της Σκοπευτικής Ομοσπονδίας (ΣΚΟΕ) το 1937, ανέδειξε πολλούς πρωταθλητές Ελλάδος και σήμερα με την ομάδα αθλούνται 68 αθλητές και αθλήτριες.

1941–1950 
Το τμήμα μπάσκετ ιδρύθηκε το 1946. 
Το τμήμα πυγμαχίας ιδρύθηκε μεταπολεμικά και το 1949 συμμετείχε για πρώτη φορά σε πανελλήνια πρωταθλήματα και κατέκτησε τη 2η θέση στην Α΄ κατηγορία. 
Σημαντικότερες επιτυχίες υπήρξαν οι κατακτήσεις του Πρωταθλήματος Ελλάδος στους άνδρες το 1961 και το 1981 και ατομικά η κατάκτηση του ασημένιου μεταλλίου στο πανευρωπαϊκό πρωτάθλημα του 1989 από το Γιώργο Τσαχάκη, κάτι που δεν είχε πετύχει ως τότε Έλληνας πυγμάχος.

1951–1960 

Το 1955 το τμήμα πυγμαχίας στην Α΄κατηγορία πήρε την πρώτη θέση. Έκτοτε ο σύλλογος σημείωσε αρκετές διακρίσεις στο άθλημα.

Αθλητές του τμήματος ξιφασκίας υπήρξαν προσωπικότητες της δημόσιας ζωής, όπως ο Κωνσταντίνος Γεωργακόπουλος, υπηρεσιακός πρωθυπουργός των εκλογών του 1958. Σπουδαία ομάδα βόλεϊ είχε τη δεκαετία του '50. Μέλος της, μεταξύ άλλων ήταν ο πρώην Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας, Κάρολος Παπούλιας, ο οποίος αργότερα διετέλεσε και πρόεδρος του συλλόγου. Η ομάδα εκείνη πήρε άλλα τέσσερα πρωταθλήματα.

Κατέκτησε το πρώτο μεταπολεμικό Πανελλήνιο πρωτάθλημα άρσης βαρών το 1959. Η πιο επιτυχημένη περίοδος της ομάδας ήταν τη δεκαετία του '50, όταν αγωνιζόταν στην Α΄ κατηγορία της Αθήνας. Το 1959 προκριθηκε στο πανελλήνιο πρωτάθλημα, στο οποίο κατέλαβε την 7η θέση. Αυτή αποτελεί τη μεγαλύτερη διάκριση στην ιστορία του. Σήμερα η ομάδα αγωνίζεται στην Γ΄ κατηγορία της ΕΣΚΑ. Το 1959 το τμήμα κολύμβησης κατέκτησε την 3η θέση στο Πρωτάθλημα Ελλάδος ανδρών.

1981–1990 
Το τμήμα τζούντο ιδρύθηκε το 1984. Αμέσως απέκτησε σημαντική θέση στο άθλημα σε πανελλήνιο επίπεδο. Ανέδειξε πρωταθλητές Ελλάδος και βαλκανιονίκες. Αθλητές του μετείχαν σε Μεσογειακούς και Ολυμπιακούς αγώνες. Το τμήμα πυγμαχίας ανέδειξε αρκετούς πανελληνιονίκες, ενώ κατέκτησε δύο φορές την πρώτη θέση στο πρωτάθλημα σε όλες τις κατηγορίες τη δεκαετία του '80.

Το τμήμα μοντέρνου πεντάθλου ιδρύθηκε το 1985 και διαθέτει τμήματα ανδρών και γυναικών καθώς και τμήματα υποδομής μικρών κατηγοριών. Το 1990 το τμήμα μοντέρνου πεντάθλου κατέκτησε το Πανελλήνιο πρωτάθλημα. Το 1990 το τμήμα κολύμβησης κατέκτησε την 3η θέση στο Πρωτάθλημα Ελλάδος στη γενική βαθμολογία.

2001–2010 
Το τμήμα τοξοβολίας ιδρύθηκε 2002. Στην ίδρυση του τμήματος συνετέλεσε η απόφαση της Οργανωτικής Επιτροπής των Ολυμπιακών Αγώνων 2004 να επιλέξει τις εγκαταστάσεις του Εθνικού Γ.Σ. ως επίσημο προθερμαντήριο του αγωνίσματος της τοξοβολίας. Η ομάδα τοξοβολίας του συλλόγου ξεκίνησε δυναμικά και το 2004, πριν τους Ολυμπιακούς αγώνες, κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο στο πανελλήνιο πρωτάθλημα Ολυμπιακού Τόξου ανδρών. Στον Εθνικό Γ.Σ. ανήκει επίσης ο πρωταθλητής Ελλάδος στο Σύνθετο Τόξο Γιώργος Καλαδάμης, που έχει σημειώσει πολλά πανελλήνια ρεκόρ.

Το γήπεδό του Εθνικού είναι προπονητήριο στίβου με ταρτάν και ανακαινίστηκε πλήρως ώστε να αποτελέσει προπονητήριο των αθλητών της ολυμπιάδας του 2004. Η σημαντικότερη διάκριση που έχει επιτύχει αθλητής του Εθνικού στο μοντέρνο πένταθλο ήταν η 4η θέση του Βασίλη Φλώρου στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα 2006 στην Κίνα.

Τίτλοι

Τμήμα Ποδοσφαίρου 
 2 Πανελλήνια πρωταθλήματα του Συνδέσμου Ελληνικών Αθλητικών Γυμναστικών Σωματείων (Σ.Ε.Α.Γ.Σ., τώρα Σ.Ε.Γ.Α.Σ.):
 1906, 1907
 Η διοργάνωση 1906 καταγράφεται επίσης να έχει διεξαχθεί από την Επιτροπή Ολυμπιακών Αγώνων (Ε.Ο.Α., πλέον Ε.Ο.Ε.).

Τμήμα Στίβου
 21 Πρωταθλήματα ανδρών: 1901, 1910, 1920, 1925, 1926, 1927, 1928, 1930, 1931, 1937, 1938, 1939, 1940, 1946, 1947, 1948, 1949, 1950, 1951, 1953, 1954
 1 Πρωτάθλημα γυναικών: 1975
 1 Πρωτάθλημα Κύπρου: 1925
 6 Πανελλήνια πρωταθλήματα ανωμάλου δρόμου ανδρών: 1908, 1910, 1911, 1912, 1926, 1927
 1 Πανελλήνιο πρωτάθλημα ανωμάλου δρόμου γυναικών: 1982.

Τμήμα Πάλης 
 37 Πανελλήνια πρωταθλήματα ελληνορωμαϊκής πάλης: 1936, 1937, 1938, 1939, 1940, 1946, 1947, 1948, 1949, 1950, 1951, 1952, 1957, 1958, 1960, 1962, 1964, 1965, 1966, 1968, 1969, 1971, 1974, 1975, 1977, 1978, 1979, 1980, 1981, 1982, 1984, 1985, 1986, 1987, 1988, 1990, 2016
 3 Πανελλήνια πρωταθλήματα ελευθέρας πάλης: 1958, 1959, 1966
 2 Κύπελλα Ελλάδας ελληνορωμαϊκής πάλης: 1939, 1949.

Τμήμα Πυγμαχίας 
 2 Πανελλήνια πρωταθλήματα πυγμαχίας ανδρών: 1961, 1981
 1 Πανελλήνιο πρωτάθλημα πυγμαχίας γυναικών: 2013.

Τμήμα Τζούντο 
 5 Πανελλήνια πρωταθλήματα ανδρών: 1993, 1995, 1996, 1998, 2001

Τμήμα Σκοποβολής 
 1 Πανελλήνιο πρωτάθλημα σκοποβολής: 1937.

Τμήμα Άρσης Βαρών 
 1 Πανελλήνιο πρωτάθλημα γυναικών: 2016.

Επιμέρους διακρίσεις

Τμήμα Πετοσφαίρισης 
 8 Πρωταθλήματα Κέντρου: 1925, 1926, 1927, 1928, 1954, 1955, 1957, 1958.

Τμήμα Τζούντο 
 1 Πανελλήνιο διασυλλογικό πρωτάθλημα ανδρών: 2001.

Τμήμα Τοξοβολίας 
 1 Ομαδικό κύπελλο Ελλάδας ολυμπιακού τόξου ανδρών: 2013.

Τμήμα Καταδύσεων 
 3 Πρωταθλήματα Ελλάδας: 1952, 1953, 1954

Αξιόλογοι αθλητές 
Ολυμπιονίκες στην πάλη
 Γεώργιος Ζερβίνης: 5ος (1932).
 Γ. Πετμεζάς: 6ος (1948).
 Πέτρος Γαλακτόπουλος: 2ος (1972), 3ος (1968).
 Στέλιος Μηγιάκης: 1ος (1980).
 Δημήτρης Θανόπουλος: 2ος (1984).
 Κώστας Αρκουδέας: 6ος (2004).

Πρωταθλητές κολύμβησης 
 Ελένη Αυλωνίτου
 Βιβή Πρωτόπαππα
 Χαράλαμπος Παπανικολάου
 Νίκος Μόρφης

Πηγή
 ΕΤ-Sports, 10-3-2008, σελ. 9.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 
 Η ιστορία του Εθνικού Γ.Σ.
 Το βίντεο του Εθνικού Γ.Σ.

Εθνικός Γ.Σ.
Αθλητικοί σύλλογοι Αθήνας
Ελληνικοί σύλλογοι καλαθοσφαίρισης
Ελληνικοί σύλλογοι στίβου
Ελληνικοί σύλλογοι τζούντο
Ελληνικοί σύλλογοι τοξοβολίας
Σωματεία Ε.Σ.Κ.Α.
Ιδρύσεις αθλητικών συλλόγων το 1893
Ιδρύσεις ομάδων καλαθοσφαίρισης το 1946