Μπενγκτ Στρέμγκρεν

Ο Μπενγκτ Γκέοργκ Ντάνιελ Στρέμγκρεν (Bengt Georg Daniel Strömgren, 21 Ιανουαρίου 1908 – 4 Ιουλίου 1987) ήταν Δανός αστρονόμος και αστροφυσικός.

Βιογραφία 
Ο Μπενγκτ Στρέμγκρεν γεννήθηκε στο Γκέτεμποργκ. Οι γονείς του ήταν οι Hedvig Strömgren-Lidforss και Σβάντε Έλις Στρέμγκρεν, ο οποίος ήταν καθηγητής της Αστρονομίας στο Πανεπιστήμιο της Κοπεγχάγης και διευθυντής του πανεπιστημιακού αστεροσκοπείου. Ο Μπενγκτ μεγάλωσε περιβαλλόμενος από επιστήμονες, βοηθούς, παρατηρητές και φιλοξενούμενους στο ευρύχωρο σπίτι του καθηγητή. Ο πατέρας του τον προήγαγε σε μια επιστημονική σταδιοδρομία και η πρώτη ερευνητική επιστημονική εργασία του Μπενγκτ δημοσιεύθηκε όταν ήταν 14 ετών. Γράφτηκε στο Πανεπιστήμιο της Κοπεγχάγης το 1925 και το 1927 πήρε πτυχίο Αστρονομίας και Ατομικής Φυσικής, ενώ στη συνέχεια ασχολήθηκε με τη συγγραφή διδακτορικής διατριβής, που την τελείωσε και ανακηρύχθηκε διδάκτορας τον Δεκέμβριο 1929, σε ηλικία 21 ετών.

Ο Μπενγκτ Στρέμγκρεν απέκτησε χρήσιμη εμπειρία από τις μετέπειτα σπουδές του στη Θεωρητική Φυσική στο γειτονικό Ινστιτούτο Νιλς Μπορ, όπου και έβαλε σκοπό να χρησιμοποιήσει τη νέα τότε Κβαντομηχανική στους αστέρες. Προφανώς, ζήτημα νεποτισμού εγέρθηκε όταν υπέβαλε υποψηφιότητα για θέση βοηθού ήδη από το 1925, την οποία και του αρνήθηκαν. Αλλά μόλις ένα χρόνο αργότερα του την έδωσαν — ήταν ο καλύτερος, ασχέτως του ότι ο εργοδότης του ήταν και πατέρας του.

Μετά και τον διορισμό του ως λέκτορα στο πανεπιστήμιο το 1932, ο Στρέμγκρεν προσκλήθηκε στο Πανεπιστήμιο του Σικάγου το 1936 από τον Όττο Στρούβε. Η παραμονή του στο εξωτερικό επί 18 μήνες σήμαινε πολλά για τον νεαρό ερευνητή, και όταν επέστρεψε στη Δανία διαδέχθηκε τον πατέρα του ως καθηγητής το 1940. Ακολούθησαν 5 χρόνια απομονωμένης έρευνας στην κατεχόμενη από τους Γερμανούς χώρα του, στα οποία άρχισε την ανέγερση του κτηρίου νέου αστεροσκοπείου (Αστεροσκοπείο Brorfelde). Μεταπολεμικώς ωστόσο, ο Στρέμγκρεν αποθαρρύνθηκε από την έλλειψη κρατικής χρηματοδοτήσεως για το νέο αστεροσκοπείο εξαιτίας της κακής οικονομικής καταστάσεως της χώρας και προτίμησε να μεταναστεύσει στις ΗΠΑ, το 1951.

Εκεί διετέλεσε αρχικώς διευθυντής των Αστεροσκοπείων Γιερκς και Μακντόναλντ επί εξαετία. Το 1957 διορίσθηκε καθηγητής της Θεωρητικής Αστροφυσικής στο Ινστιτούτο Προχωρημένων Σπουδών του Πρίνστον, όπου του έδωσαν το γραφείο του Άλμπερτ Αϊνστάιν. Παρέμεινε στο Πρίνστον με την οικογένειά του ως το 1967 και στη συνέχεια επέστρεψε στη Δανία, όπου έγινε ο προτελευταίος κάτοικος του Μεγάρου Carlsberg og Honor, μετά από μια σειρά μεγάλων Δανών επιστημόνων όπως ο Νιλς Μπορ. Απεβίωσε μετά από μία σύντομη περίοδο ασθένειας σε ηλικία 79 ετών.

Ανακαλύψεις 
Ο Μπενγκτ Στρέμγκρεν διακρίθηκε κυρίως για τη συνεισφορά του στην Αστροφυσική. Ανακάλυψε ότι η χημική σύσταση των αστέρων ήταν πολύ διαφορετική από εκείνη που πιστευόταν ως τότε: στα τέλη της δεκαετίας του 1930 βρήκε ότι η σχετική περιεκτικότητά τους σε υδρογόνο ανερχόταν σε σχεδόν 70% και σε ήλιο σε 27%. Μόλις πριν τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο ανακάλυψε τις λεγόμενες «Σφαίρες Στρέμγκρεν» — τεράστιες φυσαλίδες στον διαστρικό χώρο που περιέχουν ιονισμένο υδρογόνο γύρω από αστέρες υψηλής επιφανειακής θερμοκρασίας. Τέλος, από το 1950 ως το 1970 ο Στρέμγκρεν υπήρξε ένας από τους πρωτοπόρους της φωτοηλεκτρικής φωτομετρίας εισάγοντας ένα νέο σύστημα 4 φίλτρων που σήμερα φέρει το όνομά του.

Τιμητικές διακρίσεις 
Βραβεία
 Μετάλλιο Bruce (1959)
 Χρυσό μετάλλιο της Βασιλικής Αστρονομικής Εταιρείας (1962)

Ονομάσθηκαν προς τιμή του
 Ο αστεροειδής 1846 Μπενγκτ (1846 Bengt)
 Η Ηλικία Strömgren
 Το Φωτομετρικό Σύστημα Strömgren'''
 Οι σφαίρες Strömgren Εξάλλου, ο αστεροειδής 1493 Ζίγκριντ'' πήρε το όνομα της συζύγου του.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Ο Στρέμγκρεν ως αποδέκτης του Μεταλλίου Bruce
 Βιογραφικό διδακτορικό για τον Bengt Strömgren και τη Σύγχρονη Αστροφυσική

Δανοί αστρονόμοι
Αστροφυσικοί
Αστρονόμοι του 20ού αιώνα