Ναρκοπέδιο

Ναρκοπέδιο (συντομογραφία Ν/Π) ονομάζεται μια περιοχή μέσα στην οποία έχουν στρωθεί νάρκες με τυποποιημένη ή αυτοσχέδια μέθοδο. Ανάλογα με τον τύπο των ναρκών που περιέχουν χωρίζονται σε αντιαρματικά (Α/Τ), σε κατά προσωπικού (Κ/Π) και μικτά: Πολλές φορές τα αντιαρματικά ναρκοπέδια περιέχουν και νάρκες κατά προσωπικού, για να δυσχεραίνεται η εκκαθάρισή τους από ναρκαλιευτές. Ομοίως, τα ναρκοπέδια κατά προσωπικού περιέχουν συχνά αντιαρματικές νάρκες, για να μην εξουδετερώνονται με τη χρήση κάποιου θωρακισμένου άρματος. Τα ναρκοπέδια αποτελούν όπλα αμυντικά και παρενοχλήσεως, τα οποία χρησιμοποιούνται ως περιοχές άρνησης διείσδυσης  στις εχθρικές δυνάμεις, έτσι ώστε ο εχθρός μη μπορώντας να περάσει διαμέσου αυτών να αναγκαστεί να κινηθεί σε συγκεκριμένες διαδρομές όπου θα μειονεκτεί αμυντικά ή θα χάσει περισσότερο χρόνο. Επειδή η διάνοιξη διαδρόμου διαμέσου ενός ναρκοπεδίου είναι σχετικά γρήγορη υπόθεση για προσωπικό με τον κατάλληλο εξοπλισμό, ένα ναρκοπέδιο (όπως και κάθε άλλο κώλυμα) θεωρείται αποτελεσματικό μόνο εάν καλύπτεται από πυρά. 

Ανάλογα με το σκοπό που εξυπηρετούν τα ναρκοπέδια ταξινομούνται σε:
Προστατευτικά
Τακτικά
Παρενοχλήσεως και
Εικονικά

Η στρώση (δηλ. η δημιουργία) ενός ναρκοπεδίου μπορεί να γίνει είτε με την τυποποιημένη μέθοδο είτε αυτοσχέδια. Η τυποποιημένη μέθοδος ακολουθεί κάποιο συγκεκριμένο σχέδιο, στο οποίο καθορίζεται τόσο η θέση όσο και οι αποστάσεις των ναρκών έτσι, ώστε τα φίλια στρατεύματα να μπορούν να διέρχονται από το ναρκοπέδιο χωρίς κίνδυνο, αλλά και η άρση του ναρκοπεδίου (η κατάργησή του δηλαδή) να γίνεται εύκολα. Η αυτοσχέδια μέθοδος δεν ακολουθεί κάποιο σχέδιο αλλά είναι περισσότερο λύση ανάγκης. Αυτοσχέδια ναρκοπέδια δημιουργούνται, κατά κανόνα, όταν δεν υπάρχει χρόνος για την στρώση τακτικών.

Στον Ελληνικό Στρατό, κατά κανόνα, την στρώση ενός ναρκοπεδίου αναλαμβάνει να εκτελέσει σε καιρό επιχειρήσεων μία διμοιρία Μηχανικού που αποτελεί τη βασική μονάδα στρώσης ενός ναρκοπεδίου. Στην διμοιρία μπορεί να συμμετέχει Ναρκαλιευτής του Τάγματος Εκκαθάρισης Ναρκοπεδίων Ξηράς (Τ.Ε.Ν.Ξ.). Σε περίπτωση συμμετοχής του είναι αυτός που θα οπλίσει και ενεργοποιήσει τις νάρκες αλλά και θα τις απενεργοποιήσει, αν και όταν χρειαστεί. Προστατευτικά ναρκοπέδια, όμως, στρώνουν και όλα τα άλλα Όπλα και Σώματα του Στρατού Ξηράς, για την προστασία της αμυντικής τους τοποθεσίας. Σε περίοδο ειρήνης, την εκκαθάριση και συντήρηση των Ναρκοπεδίων αναλαμβάνει το Τ.Ε.Ν.Ξ.. Η εξουδετέρωση ή εκκαθάριση του πρόχειρου ναρκοπεδίου είναι ιδιαίτερα δυσχερής και επικίνδυνη εργασία και εκτελείται μόνον από ειδικά εκπαιδευμένους ναρκαλιευτές, με τη βοήθεια ειδικής συσκευής, του ανιχνευτή ναρκών. Συνήθως τα πρόχειρα ναρκοπέδια δεν αίρονται αλλά καταστρέφονται με τη χρήση εκρηκτικών. Κατά καιρούς έχουν επινοηθεί πολλές αυτοσχέδιες συσκευές για τη διάνοιξη διαδρόμων μέσα από ναρκοπέδια.

Σε ορισμένες περιπτώσεις οι νάρκες παγιδεύονται, ώστε να είναι ιδιαίτερα δυσχερής η εξουδετέρωσή τους. Στα τακτικά ναρκοπέδια το ποσοστό των παγιδευμένων ναρκών είναι, συνήθως, της τάξης του 5%, ενώ στα πρόχειρα μπορεί να ανέλθει και στο 50%. 

Μετά τη στρώση του, το ναρκοπέδιο περιφράσσεται και επισημαίνεται κατάλληλα με τριγωνικές κόκκινες μεταλλικές πινακίδες, ιδιαίτερα όταν υπάρχει περίπτωση διέλευσης φιλίου τμήματος ή άμαχου πληθυσμού από αυτό.

Το εικονικό ναρκοπέδιο περιλαμβάνει την περίφραξη και επισήμανση της περιοχής ως ναρκοπεδίου, αλλά σε αυτό είτε δεν υπάρχουν νάρκες είτε οι υπάρχουσες είναι ξύλινα ή πήλινα ομοιώματα, που από σκοπού παραμένουν ημικαλυμμένα. Σκοπός αυτού του ναρκοπεδίου είναι μόνον η χρονική καθυστέρηση προώθησης των εχθρικών τμημάτων.

Δείτε επίσης
Θαλάσσιο ναρκοπέδιο
Νάρκη

Πηγές
 "Νεώτερον Εγκυκλοπαιδικόν Λεξικόν Ηλίου" τομ.14ος, σελ.271-272.

Στρατιωτική τακτική
Πόλεμος
Νάρκες