Θεοξένα των Συρακουσών

Η Θεοξένα, ήταν πιθανόν κόρη της Βερενίκης Α΄ από τον πρώτο της σύζυγο, το Φίλιππο, έναν Μακεδόνα ευγενή. Μετά το θάνατό του, η Βερενίκη κατόπιν έγινε σύζυγος του Πτολεμαίου Α΄ του Σωτήρος, βασιλιά της Αιγύπτου και ιδρυτή της δυναστείας των Πτολεμαίων. Η Θεοξένα με τη σειρά της παντρεύτηκε περίπου το 300 π.Χ. τον Αγαθοκλή, βασιλιά της Σικελίας και έγινε η τρίτη στη σειρά σύζυγός του. Απέκτησε μαζί του δύο παιδιά, με πιθανά ονόματά τους τα Αρχάγαθος και Θεοξένα. Μετά το θάνατο του Αγαθοκλή το 289 επέστρεψε στην Αίγυπτο μαζί με τα παιδιά της.

Στην πραγματικότητα η καταγωγή της δεν δηλώνεται πουθενά ρητά. Αρχικά ο Πλούταρχος στους Βίους του ( "Πύρρος" ), αναφέρει πως η Βερενίκη είχε από τον πρώτο της γάμο περισσότερες από μια κόρες, με την Αντιγόνη να είναι σίγουρα η μία. Η σχέση της Θεοξένας τώρα με τον Οίκο του Πτολεμαίου αφήνεται να εννοηθεί από δύο σημεία στο έργο του ιστορικού Ιουστίνου. Αναφέρει λοιπόν, πως η Θεοξένα ήρθε από την Αίγυπτο και πως τα παιδιά της ήταν ακόμη μικρά κατά την επιστροφή της στην Αίγυπτο, από το οποίο συμπεραίνουμε πως ο γάμος έγινε λιγότερο από 15 χρόνια πριν. Την περίοδο εκείνη ο Αγαθοκλής έγινε βασιλιάς, ακολουθώντας το παράδειγμα των διαδόχων, ζητώντας ισότιμη αναγνώριση. Την εποχή εκείνη επίσης ο Πτολεμαίος παρότρυνε μια σειρά από διπλωματικούς γάμους ( Αντιγόνη, Αρσινόη Β’, Λυσάνδρα και Πτολεμαΐδα ). Εφόσον είναι κάτι παραπάνω από πιθανόν ο γάμος της Θεοξένας να αποτέλεσε μέρος αυτών, θα πρέπει να ήταν μια κοπέλα αντάξια του κύρους του Αγαθοκλή. Και καθώς ο Πτολεμαίος χρησιμοποίησε με τον ίδιο τρόπο τα άλλα παιδιά Βερενίκης Α’ από τον πρώτο της γάμο ( η Αντιγόνη νυμφεύθηκε τον Πύρρο της Ηπείρου και ο Μάγας έγινε κυβερνήτης της Κυρήνης πάνω κάτω την εποχή εκείνη ), ενισχύεται οι πιθανότητες πράγματι η Θεοξένα να ήταν κόρη της Βερενίκης. 

Υπάρχει και μια μικρότερη πιθανότητα να ήταν η Θεοξένα κόρη του ίδιου του Πτολεμαίου από κάποια σύζυγο ή ανώνυμη παλλακίδα του, καθώς και να ήταν κοντινή συγγενής του αλλά όχι α’ βαθμού.

Βασίλισσες και Πριγκίπισσες της Σικελίας
Ελληνίδες Βασίλισσες και Πριγκίπισσες Ελληνιστικής περιόδου