Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Βερολίνου

Το Διεθνές Κινηματογραφικό Φεστιβάλ του Βερολίνου, το οποίο καλείται και Berlinale είναι ένα από τα σπουδαιότερα διεθνή φεστιβάλ για τον κινηματογράφο, μαζί με αυτά των Καννών και της Βενετίας. Λαμβάνει χώρα στο Βερολίνο κάθε Φεβρουάριο από το 1951. Μόνο το 1970 διακόπηκε η διεξαγωγή του για πολιτικούς λόγους, που ανέκυψαν λόγω της απαγόρευσης συμμετοχής της αντιπολεμικής ταινίας "Ο.Κ." του Μίχαελ Φερχέφεν (Michael Verhoeven).

Τα κύρια Βραβεία που απονέμονται είναι η Χρυσή Άρκτος και η Αργυρή Άρκτος.

Το 2020, οι υπεύθυνοι του Φεστιβάλ ανακοίνωσαν πως από το Φεβρουάριο του 2021, τα βραβεία δε θα απονέμονται βάσει φύλου, αλλά βάση ερμηνείας, ως ένδειξη ευαισθητοποίησης σχετικά με το φύλο στη βιομηχανία του κινηματογράφου.

Θεματικά τμήματα

Κυρίως διαγωνισμός (Wettbewerb) 
Το τμήμα της κύριας συμμετοχής διαγωνιζομένων ταινιών, με έπαθλα τις Χρυσές και Αργυρές Άρκτους. Οι ταινίες πρέπει να είναι πρωτοπαρουσιαζόμενες, κάνουν δηλαδή στην Μπερλινάλε την πρεμιέρα τους.

Φόρουμ (Forum) 
Το Διεθνές φόρουμ νέων ταινιών ή απλά φόρουμ αποτελεί το πιο τολμηρό και φιλελεύθερο πεδίο έκφρασης του φεστιβάλ, επικεντρώνοντας το ενδιαφέρον κυρίως σε ταινίες με πολιτική θεματολογία. Περαιτέρω φιλοξενεί στοιχεία αβαντγκάρντ, πειραματικού και ερευνητικού κινηματογράφου, νέες μεθόδους κινηματογραφικής έκφρασης και δεν θέτει όρια στον αντικονφορμισμό των συμμετεχόντων.

Διευρυμένο φόρουμ (Forum Expanded) 
Στα πλαίσια του φόρουμ από το 2006 έγινε ένα άνοιγμα προς δημιουργίες από όλο τον κόσμο που προτείνουν νέες σκηνοθετικές ή υποκριτικές τεχνικές.

Αναδρομή (Retrospektive) 
Η Αναδρομή αφιερώνεται κάθε χρόνο από το 1951 σε ένα σημαντικό θέμα της κινηματογραφικής ιστορίας ή σε ένα σημαίνον πρόσωπο του σινεμά. Προβάλλονται ταινίες από όλο τον κόσμο και συχνά δείχνει σημαντικά έργα, που παλιότερα είχαν διαγωνιστεί στην Μπερλινάλε. Συζητήσεις και διαλέξεις γύρω από το εκάστοτε θέμα συνδέουν το τότε με το σήμερα. Στο πλαίσιο της αναδρομής αποτίεται φόρος τιμής (Hommage) σε ένα σημαντικό πρόσωπο του κινηματογράφου.

Θέματα αναδρομής

Τιμώμενα πρόσωπα (Hommage) 
Το ειδικό βραβείο φόρου τιμής Hommage (βλέπε λίστα τιμωμένων προσώπων) απονέμεται σε καταξιωμένους ηθοποιούς ή σκηνοθέτες, τιμώντας τη συνολική τους προσφορά στην έβδομη τέχνη.

Berlinale Classics 
Η υποκατηγορία αυτή υπάρχει από το 2013 και φιλοξενεί παλιές και φθαρμένες ταινίες που αποκαταστάθηκαν με τη βοήθεια της τεχνολογίας, αντίγραφα παλιών κλασσικών δημιουργιών με ψηφιοποιημένη εικόνα και ήχο, καθώς και ταινίες "χαμένες" που ξαναανακαλύπτονται.

Πανόραμα (Panorama) 
Η καρδιά του Πανοράματος είναι ο κινηματογράφος τέχνης, με τις περισσότερες ταινίες εδώ να βασίζονται παραδοσιακά σε σενάρια από την λογοτεχνία. Στην κατηγορία αυτή κυριαρχεί η κοινωνική και όχι η πολιτική θεματολογία και συχνά οι παρουσιαζόμενες ταινίες (στοχεύουν στο να) προκαλούν συζητήσεις επί των θεμάτων που θίγουν. Παρουσιάζονται καταξιωμένοι σκηνοθέτες με τις νέες δημιουργίες τους, αλλά και νέοι φερέλπιδες. Οι ταινίες του Πανοράματος, όπως και του Κυρίως διαγωνισμού κάνουν στο πλαίσιο της συμμετοχής τους την πρεμιέρα τους.

Νέα γενιά (Generation) 
Κατηγορία που υπάρχει από το 1978 και είναι αφιερωμένη σε ταινίες που απευθύνονται στη νεότερη γενιά κινηματογραφόφιλων. Είναι χωρισμένη σε δύο τμήματα, το Generation Kplus με ταινίες κατάλληλες και για μικρά παιδιά και το Generation 14plus, με ταινίες κατάλληλες για την εφηβική ηλικία. Η Κρυστάλλινη Άρκτος απονέμεται στην καλύτερη ταινία καθεμιάς κατηγορίας, με τις επιτροπές να αποτελούνται από παιδιά και εφήβους αντίστοιχα. Δίνεται έμφαση στο γεγονός να είναι οι ταινίες όχι απλά διασκεδαστικές για τους νεαρούς κριτές, αλλά να είναι κοντά στα βιώματα των νέων, θίγοντας θέματα από την καθημερινότητά τους, ακόμα κι αν κάποτε αυτή γίνεται σκληρή. Στα πλαίσια του Generation προβάλλονται εκτός συναγωνισμού και ταινίες των άλλων κατηγοριών, που κρίνονται κατάλληλες και ενδιαφέρουσες για παιδιά.

Προοπτική Γερμανικός Κινηματογράφος (Perspektive Deutsches Kino) 
Εδώ παρουσιάζονται οι σύγχρονες και μελλοντικές τάσεις του μοντέρνου γερμανικού σινεμά, κυρίως από νέους δημιουργούς.

Berlinale Special 
Η ειδική αυτή κατηγορία υφίσταται από το 2004 και παρουσιάζει νέους καλλιτέχνες που διακρίνονται κινούμενοι έξω από τα συνηθισμένα, όπως επίσης τιμά καταξιωμένα πρόσωπα για τα έργα τους. Παρουσιάζονται επίσης ταινίες που άπτονται του κεντρικού θέματος του φεστιβάλ ή θεμάτων της επικαιρότητας.

Berlinale Shorts 
Ειδικό διαγωνιστικό τμήμα ταινιών μικρού μήκους, που καθιερώθηκε από το 2006. Η συμμετοχή εδώ δεν αποκλείει το γεγονός, κάποιες μικρού μήκους ταινίες να συμπεριληφθούν και σε άλλα θεματικά τμήματα.

Λοιπά τμήματα / Ειδικές εκδηλώσεις 
«LOLA at Berlinale (LOLA@Berlinale)», τμήμα που έχει σκοπό να παρουσιάσει στο επαγγελματικό κοινό την επίκαιρη εικόνα του γερμανικού κινηματογράφου, προβάλλοντας παράλληλα τις νεώτερες γερμανικές ταινίες (κυρίως όσες ήταν στην προεπιλογή για το βραβείο Προοπτικής Γερμανικού Κινηματογράφου) και είναι προσηρτημένο στο εμπορικό τμήμα του φεστιβάλ, το European Film Market.
«Kulinarisches Kino», δηλαδή το "γαστρονομικό σινεμά", που περιλαμβάνει ταινίες με θεματολογία αντλημένη από υλικά και στοιχεία της διατροφής μας.
«Berlinale goes Kiez»: το Μπερλινάλε ξεχύνεται για επτά βραδιές στις γειτονιές (Kiez) του Βερολίνου και έρχεται κοντά στο κοινό, παρουσιάζοντας επιλεγμένες ταινίες σε συνοικιακούς κινηματογράφους.
«NATIVe - A journey into indigenous cinema», κατηγορία ταινιών που αφηγούνται και παρουσιάζουν στοιχεία από τη ζωή ιθαγενών πληθυσμών από όλο τον κόσμο.

European Film Market 
Το European Film Market (EFM) αποτελεί μια από τις τρεις μεγαλύτερες αγορές ταινιών παγκοσμίως, μαζί με το γαλλικό Marché du Film και το αμερικανικό American Film Market και αποτελεί στην ουσία το εμπορικό κέντρο του φεστιβάλ. Είναι τόπος συναλλαγής των συντελεστών παραγωγής των ταινιών με αγοραστές, σπόνσορες, εταιρείες διανομής και εμπορικούς αντιπροσώπους. Το 2016 προσέλκυσε πάνω από 9000 συμμετέχοντες από 110 χώρες, ενώ παρουσιάστηκαν περισσότερες από 780 ταινίες.

Βραβεία

Χρυσές Άρκτοι 
 Καλύτερης ταινίας
 Τιμητική Χρυσή Άρκτος (για το σύνολο της καλλιτεχνικής προσφοράς)

Αργυρές Άρκτοι 

 Καλύτερου σκηνοθέτη
 Καλύτερου σεναριογράφου
 Καλύτερου ηθοποιού
 Καλύτερης ηθοποιού
 Καλύτερης μουσικής
 Εξαιρετικής καλλιτεχνικής επίδοσης (μεταξύ υποψηφιοτήτων των κατηγοριών διεύθυνσης φωτογραφίας, μουσικής, μοντάζ, σκηνικών και κοστουμιών)
 Μέγα Βραβείο της Κριτικής Επιτροπής (απονέμεται στην δεύτερη καλύτερη ταινία)

Άλλα 
 Berlinale Camera, ειδικό βραβείο για πρόσωπα (μη διαγωνιζόμενα) ή ιδρύματα, που προσέφεραν ιδιαίτερες υπηρεσίες στο Φεστιβάλ
 Κρυστάλλινες Άρκτοι γαι την καλύτερη παιδική και καλύτερη εφηβική (άνω των 14 ετών) ταινία
 Βραβεία απονέμονται και στις ταινίες που διακρίνονται στα υπόλοιπα θεματικά τμήματα.

Παράλληλα δίδονται βραβεία από τρίτους φορείς, ανεξάρτητα από την επίσημη διοργάνωση, όπως το "Βραβείο FIPRESCI".

Ελληνικές συμμετοχές 

Σημείωση: Το έτος στον παραπάνω πίνακα αναφέρεται στη συμμετοχή και δεν συμπίπτει κατ' ανάγκην με το έτος παραγωγής των ταινιών

Φωτογραφίες

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Επίσημη Ιστοσελίδα
 Εισαγωγή στο Κινηματογραφικό Φεστιβάλ Βερολίνου

Παραπομπές 

 
Βερολινο