Βάτσλαφ Κλάους

Ο Βάτσλαφ Κλάους (τσεχικά: Václav Klaus, 1941-) είναι πρώην πρωθυπουργός (1992-97) και πρόεδρος (2003-13) της Τσεχίας.

Πολιτική καριέρα 

Γεννήθηκε στις 19 Ιουνίου 1941. Ξεκίνησε την πολιτική του καριέρα το 1989, οπότε έγινε υπουργός Οικονομικών της Τσεχοσλοβακίας. Τον Οκτώβριο του 1991 έγινε αντιπρόεδρος της κυβέρνησης της ομοσπονδίας και λίγο αργότερα εξελέγη πρόεδρος του «Φόρουμ των Πολιτών», της μεγαλύτερης πολιτικής κίνησης την εποχή εκείνη στη χώρα. Το 1991, μετά τη διάλυση του Φόρουμ, ίδρυσε το «Δημοκρατικό Κόμμα Πολιτών» και προώθησε οικονομικές μεταρρυθμίσεις.

Προεδρία 

Μετά τη θητεία του στην πρωθυπουργία, αλλά και στην προεδρία της βουλής, εξελέγη στο ύπατο αξίωμα του κράτους και διαδέχτηκε τον άλλοτε αντίπαλό του, Βάτσλαβ Χάβελ.

Στις 8 Φεβρουαρίου και στις 9 Φεβρουαρίου 2008 κατά τις εκλογές για την ανάδειξη νέου προέδρου, ο Κλάους ήταν υποψήφιος για μία δεύτερη θητεία, αλλά απέτυχε να εκλεγεί. Ο Κλάους και ο αντίπαλός του, ο Τσεχοαμερικανός Γιαν Σβέιναρ, δεν κατάφεραν να λάβουν την απαιτούμενη πλειοψηφία στον τρίτο γύρο της προεδρικής εκλογής και υπήρξε επαναληπτικός γύρος. Ο Κλάους απέσπασε τις ψήφους 139 βουλευτών και γερουσιαστών, ενώ θα έπρεπε να εξασφαλίσει 140 προκειμένου να εκλεγεί. Ο αντίπαλός του, Σβέιναρ, έλαβε 113 ψήφους.

Η δεύτερη ψηφοφορία έγινε στις 15 Φεβρουαρίου. Σε αυτήν, ο Κλάους επανεξελέγη στον τρίτο γύρο, λαμβάνοντας 141 ψήφους, ενώ απαιτούνταν 140. Κέρδισε έτσι τον Γιαν Σβέιναρ, ο οποίος απέσπασε 111 ψήφους.Ορκίστηκε για μια ακόμα θητεία στις 7 Μαρτίου του 2008.

Ο Κλάους υπήρξε ένας από τους πιο γνωστούς ευρωσκεπτικιστές ηγέτες της ΕΕ. Αντιστάθηκε στην επικύρωση της Συνθήκης της Λισσαβώνας, αξιώνοντας διαπραγματεύσεις με τα υπόλοιπα μέλη της ΕΕ, ζητώντας την εξαίρεση της Τσεχίας από τον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων ώστε να μην υπάρξουν απαιτήσεις επιστροφής περιουσιών από πρώην απελαθέντες από την τότε Τσεχοσλοβακία. Η Γαλλία αντέδρασε έντονα, απορρίπτοντας αλλαγές στη Συνθήκη και προειδοποιώντας την Τσεχία για άσχημες συνέπειες της στάσης της.  Τελικά ο Κλάους υπέγραψε την Συνθήκη στις αρχές Νοεμβρίου του 2009, ύστερα από απόφαση του του ανωτάτου δικαστηρίου της Τσεχίας σύμφωνα με την οποία η συνθήκη δεν παραβιάζει το τσεχικό Σύνταγμα, αφού πρώτα η Τσεχία είχε καταφέρει να αποσπάσει την ρήτρα εξαίρεσης από τον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων που επιθυμούσε.   

Κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης που παρουσιάστηκε σε αρκετές χώρες της ΕΕ, ο Κλάους, ο οποίος είχε ταχθεί κατά του ευρώ και της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης χαρακτηρίζοντας το ενιαίο νόμισμα ως «αποτυχημένο πείραμα», αντιτάχθηκε στην υπογραφή του προτεινόμενου από την ΕΕ Διακυβερνητικού Συμφώνου Δημοσιονομικής Πειθαρχίας. Η αντίδρασή του αυτή προκάλεσε πολιτικές αναταράξεις στο εσωτερικό της χώρας, καθώς ο υπουργός Εξωτερικών Κάρελ Σβάρτσενμπεργκ προειδοποίησε πως σε περίπτωση μη έγκρισης θα παραιτηθεί και θα αποσύρει το κόμμα του, το δεξιό TOP09, από την τρικομματική  κυβέρνηση του Πετρ Νέτσας.  Τελικά η Τσεχία και η Βρετανία ήταν οι δύο χώρες οι οποίες δεν υπέγραψαν το Δημοσιονομικό Σύμφωνο, τον Μάρτιο του 2012.

Λίγες μέρες πριν τη λήξη της θητείας του στις αρχές Μαρτίου του 2013, η Άνω Βουλή της Τσεχίας, που ελέγχεται από την αριστερή αντιπολίτευση, ψήφισε υπέρ της παραπομπής του Κλάους σε δίκη στο Συνταγματικό Δικαστήριο της χώρας με την κατηγορία της προδοσίας. Η αντιπολίτευση κατηγόρησε τον Κλάους για παραβίαση του Συντάγματος με πράξεις όπως η χορήγηση αμνηστίας με την οποία μπήκαν στο συρτάρι πολύκροτες δικαστικές έρευνες για διαφθορά και οικονομικές απάτες και η παράκαμψη του συντάγματος όταν αρνήθηκε να επικυρώσει ευρωπαϊκές Συνθήκες τις οποίες είχε εγκρίνει η Βουλή.

Η θητεία του ως προέδρου έληξε στις 7 Μαρτίου 2013.

Παραπομπές 

Τσέχοι οικονομολόγοι
Πρόεδροι της Τσεχίας
Πρωθυπουργοί της Τσεχίας
Τσεχοσλοβάκοι πολιτικοί
Αποδέκτες του Τάγματος του Λευκού Αετού (Πολωνία)