Δεξαμενή σκέψης

Δεξαμενή σκέψης ή ομάδα προβληματισμού (αγγλικά: think tank ή policy institute ή research institute) είναι όρος ο οποίος χρησιμοποιείται για να χαρακτηρίσει ερευνητικούς οργανισμούς οι οποίοι ασχολούνται με μελέτες αντιμετώπισης μιας ευρύτατης ποικιλίας ζητημάτων (π.χ. πολιτικά, οικονομικά, τεχνολογικά και αμυντικά). Οι οργανισμοί αυτοί μπορεί να ονομάζονται ιδρύματα, όμιλοι σκέψης, ομάδες εργασίας, ινστιτούτα ή κέντρα μελετών και χρηματοδοτούνται από ίδιους πόρους ή εισφορές από την πολιτεία, κόμματα, πολιτικούς, επιχειρήσεις, πολίτες κτλ. Νομικά, συνήθως έχουν τη μορφή Σωματείου ή μη Κερδοσκοπικής Οργάνωσης.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα αποτελέσματα των μελετών τους χρησιμοποιούνται είτε για να υποστηρίξουν είτε για να διαμορφώσουν στρατηγικές αποφάσεις των φορέων οι οποίοι τις χρηματοδοτούν και συνήθως λαμβάνουν αρκετή δημοσιότητα.

Η έκφραση «δεξαμενή σκέψης» είναι μετάφραση του αγγλικού όρου «think tank» και είναι νεολογισμός ο οποίος πρωτοχρησιμοποιήθηκε στις ΗΠΑ το 1959, για ομάδες εργασίας οι οποίες είχαν ως σκοπό την υποστήριξη της διοίκησης των ενόπλων δυνάμεων της χώρας, για βελτιστοποίηση των αποφάσεών της. Στη συνέχεια η χρήση της επεκτάθηκε και σε οργανισμούς μελέτης / διαμόρφωσης στρατηγικής σχετικούς με άλλους τομείς δραστηριότητας. Στην Ελλάδα η πρώτη και πιο γνωστή δεξαμενή σκέψης υπήρξε το ΙΣΤΑΜΕ.

Δεξαμενές σκέψεις στην Ελλάδα 

Μερικές από τις δεξαμενές σκέψεις που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα (αλφαβητικά):

 Ανοιχτή Κοινωνία
 Διεθνές Κέντρο Μελετών Ευξείνου Πόντου (ΔΙΚΕΜΕΠ)
 Δίκτυο για την Μεταρρύθμιση στην Ελλάδα και την Ευρώπη
 Ελεύθειν Ερά Think Tank (Ε2T2)
 Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής & Εξωτερικής Πολιτικής (ΕΛΙΑΜΕΠ)
 Ελληνικό Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών (ΕΛΙΣΜΕ)
 Ελληνικό Κέντρο Ευρωπαϊκών Μελετών (ΕΚΕΜ)

 Ελληνικό Κέντρο Ευρωπαϊκών Μελετών και Ερευνών (ΕΚΕΜΕ)

 Ερευνητικό Ινστιτούτο Ευρωπαϊκών και Αμερικανικών Μελετών (ΕΙΕΑΜ-RIEAS) 

 Ερευνητικός Όμιλος "John Stuart Mill"
 Ευρωπαϊκή Έκφραση
 Ίδρυμα Μαραγκοπούλου για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου
 Ίδρυμα Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ)
 Ινστιτούτο Αμυντικών Αναλύσεων (ΙΑΑ)
 Ινστιτούτο Βαλκανικών Σπουδών 
 Ινστιτούτο Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Καραμανλής
 Ινστιτούτο Διεθνών Σχέσεων (ΙΔΙΣ)
 Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ)

 Ινστιτούτο Μεταναστευτικής Πολιτικής
 Ινστιτούτο Νίκος Πουλαντζάς
 Ινστιτούτο Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων (ΙΔΟΣ)
 Ινστιτούτο Στρατηγικών και Αναπτυξιακών Μελετών «Ανδρέας Παπανδρέου» (ΙΣΤΑΜΕ)
 Institute of Diplomacy and Global Affairs
 Institute of International Public Law and International Relations
 Κέντρο Ανατολικών Σπουδών για το Πολιτισμό και την Επικοινωνία - Πάντειο Πανεπιστήμιο
 Κέντρο Αστικής Μεταρρύθμισης (ΚΕ.ΑΣ.Μ.) 
 Κέντρο Ευρωπαϊκού Συνταγματικού Δικαίου - Ίδρυμα Θεμιστοκλή και Δημήτρη Τσάτσου
 Κέντρο Διεθνούς και Ευρωπαϊκού Οικονομικού Δικαίου
 Κέντρο Φιλελεύθερων Μελετών-Μάρκος Δραγούμης (ΚέΦιΜ)
 Κέντρο Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών (ΚΕΠΕ)
The Catalyst
 Φοιτητές για την Ελευθερία
 Forum για την Ελλάδα
 Κέντρο Διεθνών Στρατηγικών Αναλύσεων (ΚΕΔΙΣΑ)

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

Οργανώσεις
Ινστιτούτα