Táin Bó Cúailnge

Το Táin Bó Cúailnge (IPA: [t̪ˠaːnʲ boː ˈkuəlʲɲə]) το οποίο μεταφράζεται σε «Επιδρομή για την κλοπή των ταύρων του Κούλεϊ» είναι η κεντρική ιστορία στον Κύκλο του Όλστερ, έναν από τους κύκλους της ιρλανδικής μυθολογίας. 

Πρόκειται για τον πόλεμο μεταξύ Κόνναχτ και Όλστερ. Όταν η βασίλισσα του Κόνναχτ, Μάεβ, ανακάλυψε ότι ο σύζυγός της, Έιλιλ, είχε μεγαλύτερη περιουσία από εκείνη μόλις κατά ένα ταύρο, τον λευκό ταύρο Φίνμπεναχ, ξεκίνησε διαπραγματεύσεις με τον ιδιοκτήτη του καστανού ταύρου που έφερε το όνομα Ντον Κουάιλνε, Ντάιρε μακ Φιάχνα, ο οποίος κατοικούσε στην περιοχή του Κούλεϊ του Όλστερ, με σκοπό να της δανείσει τον ταύρο του. Αν και οι συζητήσεις οδήγησαν σε συμφωνία μεταξύ του ιδιοκτήτη του ταύρου και της βασίλισσας, ο Ντάιρε έμαθε φήμες πως η Μάεβ θα αποκτούσε τον ταύρο είτε τηρώντας την συμφωνία τους, είτε όχι. Για τον λόγο αυτό, αρνείται την προσφορά και κρύβει το ζώο. Η Μάεβ αποφασίζει τότε να εισβάλει στο Όλστερ και να αρπάξει τον ταύρο, αρχίζοντας έτσι έναν πόλεμο μεταξύ των δύο περιοχών. Ενάντια στη Μάεβ και τον Έιλιλ αντιτάσσεται ο ήρωας Κουχούλιν, ο οποίος είναι ο μόνος που έχει γλιτώσει από την κατάρα της θεάς Μάχα και είναι ικανός για μάχη, και προσπαθεί να υπερασπιστεί το Όλστερ.

Πριν από την κρίσημη μάχη στο Γκάραχ, στην οποία ο Κουχούλιν νικά την Μάεβ και την αναγκάζει να παραδωθεί, ο ταύρος Ντον Κουάιλνε εισβάλει στο Κόνναχτ. Εκεί τον αντιλαμβάνεται ο Φίνμπεναχ, ο οποίος ξεκινά μια μυθική μάχη με τον εισβολέα ταύρο. Οι δύο ταύροι παλεύουν και τελικά ο Ντον Κουάιλνε σκοτώνει τον Φίνμπεναχ, αλλά αργότερα πεθαίνει από την εξάντληση. 
 
Η ιστορία διασώθηκε σε δύο κύριες εκδοχές. Η παλαιότερη είναι αυτή που περιέχεται σε δύο διαφορετικά χειρόγραφα, στο Leabhar na hUidre, που συντάχθηκε στο μοναστήρι του Κλονμακνόις στο τέλος του 11ου με αρχές του 12ου αιώνα, (βιβλίο που αποτελεί και το αρχαιότερο σωζόμενο κείμενο στα Ιρλανδικά) και στο Κίτρινο βιβλίο του Λεκάν του 14ου αιώνα. Η δεύτερη κύρια εκδοχή είναι αυτή του βιβλίου του Λένστερ, του 1160. Στη δεύτερη εκδοχή του, η ιστορία της Επιδρομής έχει την πιο ολοκληρωμένη της μορφή. Η παλαιότερη εκδοχή των δύο πρώτων χειρογράφων πιθανολογείται πως βασίστηκε σε χαμένα χειρόγραφα του 8ου, ή ίσως και παλαιότερων αιώνων.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 
 Το πρωτότυπο κείμενο
 Μετάφραση στα αγγλικά

Κελτική μυθολογία