Υπουργείο Αιγαίου

Το Υπουργείο Αιγαίου (1985-2004) με έδρα τη Μυτιλήνη ιδρύθηκε το 1985. Το 2004 μετονομάστηκε σε Υπουργείο Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής, το οποίο συγχωνεύτηκε το 2007 με το Υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας και σχημάτισαν το Υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας, Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής.

Ιστορία 
Το Υπουργείο Αιγαίου ιδρύθηκε με το νόμο 1558/1985 με ομόφωνη απόφαση της Βουλής των Ελλήνων, ύστερα από πρόταση της κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ και του πρωθυπουργού Ανδρέα Παπανδρέου. Οι λόγοι που επέβαλαν την ίδρυση ξεχωριστού υπουργείου για τα νησιά του Αιγαίου πελάγους ήταν εθνικοί και αναπτυξιακοί.

Το 2004 το Υπουργείο Αιγαίου άλλαξε ονομασία σε Υπουργείο Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής από την Κυβέρνηση Κώστα Καραμανλή 2004.

Το Σεπτέμβριο 2007, με απόφαση του πρωθυπουργού Κώστα Καραμανλή (Κυβέρνηση Κώστα Καραμανλή 2007), το Υπουργείο Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής συγχωνεύτηκε με το Υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας, το οποίο μετονομάστηκε σε Υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας, Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής. Το νέο υπουργείο είχε έναν υφυπουργό με έδρα τη Μυτιλήνη, ο οποίος ουσιαστικά ανέλαβε τις αρμοδιότητες του καταργηθέντος Υπουργείου Αιγαίου.

Μετά τις εκλογές της 4ης Οκτωβρίου 2009 και την ανάληψη της εξουσίας από την Κυβέρνηση Γιώργου Παπανδρέου 2009, με απόφαση του πρωθυπουργού Γιώργου Παπανδρέου και το νέο αυτό υπουργείο καταργήθηκε. Ο τομέας της Ναυτιλίας συγχωνεύτηκε στο Υπουργείο Οικονομίας, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας, ενώ οι υπηρεσίες του Υπ. Αιγαίου εντάχθηκαν στο Υπουργείο Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων ως Γενική Γραμματεία Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής. Έτσι το παλιό Υπ. Αιγαίου δεν υπήρχε πλέον ως υφυπουργείο αλλά ως γενική γραμματεία με πολιτικό προϊστάμενο Γενικό Γραμματέα.

Στις 7 Σεπτεμβρίου 2010 ανακοινώθηκε η ίδρυση ξεχωριστού Υπουργείου Θαλασσίων Υποθέσεων, Νήσων και Αλιείας, το οποίο ουσιαστικά αποτελεί συνέχεια του Υπουργείου Εμπορικής Ναυτιλίας, Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής. Σε αυτό εντάχθηκε η Γενική Γραμματεία Αιγαίου με επικεφαλής αρμόδιο υφυπουργό.

Στόχοι – Δραστηριότητες 
Οι δράση των υπηρεσιών του Υπουργείου Αιγαίου επικεντρώθηκε στους εξής τομείς:
 Οικονομική και πολιτιστική ανάπτυξη νησιών.
 Ακτοπλοϊκή ανάπτυξη, ενδονησιωτική σύνδεση.
 Κοινωνική πρόνοια.
 Δημιουργία τεχνολογικής και τεχνικής υποδομής.
 Αξιοποίηση του νησιωτικού φυσικού πλούτου.
 Προστασία κατοίκων σε έκτακτες περιστάσεις, θεομηνίες κλπ.
 Ανάδειξη της ευρωπαϊκής διάστασης του Αιγαιακού χώρου.
 Επίλυση τοπικών ζητημάτων.

Κτίριο 
Το κτίριο που στέγασε το Υπουργείο Αιγαίου είναι ένα νεοκλασικό της Μυτιλήνης στην οδό Αργύρη Εφταλιώτη 7, στο οποίο ως το 1985 στεγαζόταν το αρχαιολογικό μουσείο της πόλης.

Σήμερα βρίσκεται στην οδό Μικράς Ασίας 2.

Οι υπηρεσίες της Αθήνας, στεγάστηκαν σε νεοκλασικό κτίριο της οδού Φιλελλήνων.

Οι Υπουργοί 
Στα 22 χρόνια λειτουργίας του στο Υπουργείο Αιγαίου υπηρέτησαν 13 υπουργοί (8 του ΠΑΣΟΚ και 5 της Νέας Δημοκρατίας). Πρώτος υπουργός ήταν ο Κοσμάς Σφυρίου του ΠΑΣΟΚ και τελευταίος ο Αριστοτέλης Παυλίδης της Ν. Δημοκρατίας. Την πιο μακροχρόνια θητεία είχε ο Νίκος Σηφουνάκης, διάρκειας σχεδόν τεσσάρων ετών και την πιο σύντομη είχε ο Μανόλης Κεφαλογιάννης, που θήτευσε μόλις τρεις μήνες και έξι μέρες. Από τους 13 υπουργούς μόνο μία ήταν γυναίκα, η Ελισάβετ Παπαζώη. Επίσης, από τη θέση του Υπουργού Αιγαίου πέρασε και ένας πρωθυπουργός, ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης.

Οι διατελέσαντες Υπουργοί Αιγαίου και οι πολιτικοί προϊστάμενοι της Γεν. Γραμματείας Αιγαίου ήταν οι:

Προέλευση υπουργών 
Από τους πέντε αιγαιοπελαγίτικους νομούς, μόνο η Σάμος δεν έχει εκπροσωπηθεί ποτέ στο Υπουργείο Αιγαίου. Δυο υπουργοί ήταν από την Κρήτη, αν και το νησί αυτό δεν είναι της αρμοδιότητας του Υπουργείου Αιγαίου ενώ τρεις δεν ήταν καν αιγαιοπελαγίτες. Η κατανομή των υπουργών Αιγαίου ανά προέλευση έχει ως εξής:

 Δωδεκάνησα: 3 (Σφυρίου, Σκανδαλίδης, Παυλίδης)
 Κυκλάδες: 2 (Βάλβης, Παπαζώη)
 Χίος: 2 (Μισαηλίδης, Κοτσακάς)
 Λέσβος: 1 (Σηφουνάκης)
 Χανιά: 1 (Μητσοτάκης)
 Ηράκλειο Κρήτης: 1 (Κεφαλογιάννης)
 Β΄ Αθήνας: 1 (Γιαννόπουλος)
 Ιωάννινα: 1 (Φούσσας)
 Μεσσηνία: 1 (Μπένος)

Πηγές 
 Αδάμ Καρέκου, «22 χρόνια (1985-2007) Υπουργείο Αιγαίου», εφ. Τα Νέα των Σκαλοχωριτών, φ. 110 (Ιούλιος – Σεπτέμβριος 2007).

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Γ.Γ. Αιγαίου & Νησιωτικής Πολιτικής.

Αναφορές 

 
Λέσβος
Αιγαίο Πέλαγος
Ελληνική ναυτιλία
Αιγαιου