Κύπελλο Ελλάδος χειροσφαίρισης ανδρών

Το Κύπελλο Ελλάδας χειροσφαίρισης ανδρών αποτελεί τον δεύτερο θεσμό στο ελληνικό χάντμπολ, μετά το πρωτάθλημα Α1 εθνικής. Διοργανώθηκε για πρώτη φορά την περίοδο 1982–83 από την Ομοσπονδία Χειροσφαιρίσεως Ελλάδος και από τότε διεξάγεται ανελλιπώς. Από την περίοδο 1998–99 έως το 2010–11 η τελική φάση της διοργάνωσης διεξήχθη σε μορφή final four.

Η διοργάνωση του final four για την περίοδο 2009–10 σημαδεύτηκε από σοβαρά επεισόδια μεταξύ των οπαδών του Π.Α.Ο.Κ. και της ΑΕΚ εντός του «Χαλκιοπούλειου» κλειστού γηπέδου, αλλά και εκτός, στην πόλη της Λαμίας που είχε επιλεγεί ως διοργανώτρια πόλη, με αποτέλεσμα η διοργάνωση να ματαιωθεί. Οι δύο σύλλογοι (και ΑΕΚ) που αποτελούσαν το ζευγάρι του πρώτου ημιτελικού μηδενίστηκαν κι έτσι το ζευγάρι του δεύτερου ημιτελικού (Δούκας και Βριλήσσια) αυτομάτως προέκυψε ως το ζευγάρι του τελικού.

Μάλιστα, λόγω υποχρεώσεων της Εθνικής ομάδας, ο τελικός ορίστηκε να διεξαχθεί πριν το ξεκίνημα της επόμενης αγωνιστικής περιόδου. Τελικά με καθυστέρηση τεσσάρων μηνών, στις 11 Σεπτεμβρίου 2010, ο Δούκας κατέκτησε το κύπελλο. Από την περίοδο 2011–12, καταργήθηκε η διεξαγωγή final four στην τελική φάση της διοργάνωσης και επανήλθε από την περίοδο 2015–16 μέχρι την περίοδο 2017–18.

Πολυνίκης της διοργάνωσης είναι ο Φίλιππος Βέροιας έχοντας 6 κατακτήσεις.

Οι τελικοί 
{| class="wikitable" style="text-align: left; font-size:100%" 
!style="text-align:center"|Περίοδος
!style="text-align:center"|Ημερομ.
!width="250" !style="text-align:center"|Νικητής
! style="text-align:center" |Σκορ
!width="250" !style="text-align:center"|Ηττημένος
!style="text-align:center"|Γήπεδο τελικού
|-
|style="text-align:center"| 1982–83||17/06/1983|| Β.Α.Ο.||style="text-align:center"|19–16|| Αθηναϊκός||Κλειστό Κυψέλης
|-
|<center>1983–84||23/06/1984|| Β.Α.Ο.||<center>21–19|| Αρχέλαος Κατερίνης||Κλ. Ν. Σμύρνης
|-
|<center>1984–85||20/07/1985|| Φίλιππος Βέροιας||<center>20–19|| Νέα Ελβετία||Κλειστό Ιλισίων
|-
|<center>1985–86||20/07/1986|| Ιωνικός Ν.Φ.||<center>23–21|| Α.Σ.Ε. Δούκα||Κλειστό Ιλισίων
|-
|<center>1986–87||24/06/1987|| Ιωνικός Ν.Φ.||<center>31–20|| Α.Σ.Ε. Δούκα||Κλειστό Ιλισίων
|-
|<center>1987–88||01/06/1988|| Ιωνικός Ν.Φ.||<center>23–19|| Αθηναϊκός||Κλειστό Ιλισίων
|-
|<center>1988–89||28/05/1989|| Ιωνικός Ν.Φ.||<center>20–19|| Φίλιππος Βέροιας||Κλ. γήπεδο Μετς
|-
|<center>1989–90||02/06/1990|| Αρχέλαος Κατερίνης||<center>27–21|| Α.Σ.Ε. Δούκα||Κλ. γήπεδο Μετς
|-
|<center>1990–91||20/04/1991|| Φίλιππος Βέροιας||<center>30–23|| Βριλήσσια||Κλ. γήπεδο Μετς
|-
|<center>1991–92||20/06/1992|| Φίλιππος Βέροιας||<center>28–24|| Γ.Ε. Βέροιας||Κλ. γήπ. Βέροιας
|-
|<center>1992–93||05/04/1993|| Ιωνικός Ν.Φ.||<center>34–33 <small>(π. - κ.α. 30–30)
|| Αρχέλαος Κατερίνης||Κλειστό Βύρωνα
|-
|<center>1993–94||08/06/1994|| Αρχέλαος Κατερίνης||<center>27–25|| Ιωνικός Ν.Φ.||Κλ. γήπ. Μίκρας
|-
|<center>1994–95||03/06/1995|| ΑΣ Σχολών ΞΥΝΗ||<center>30–29<small>(β' π. - α' π. 26–26, κ.α. 22–22)
|| Φίλιππος Βέροιας||Κλειστό Ιλισίων
|-
|<center>1995–96||22/05/1996|| Βριλήσσια||<center>22–21|| Αρχέλαος Κατερίνης||Κλειστό Νεάπολης
|-
|<center>1996–97||04/06/1997|| Αθηναϊκός||<center>26–24|| ΑΣ Σχολών ΞΥΝΗ||Κλ. γήπεδο Μετς
|-
|<center>1997–98||20/05/1998|| Α.Σ.Ε. Δούκα||<center>29–25<small>(π. - κ.α. 23–23)
|| Αθηναϊκός
||Κλειστό Ιλισίων
|-
|<center>1998–99||25/04/1999|| Α.Σ.Ε. Δούκα||<center>21–18|| Κιλκίς||Κλ. γήπ. Κιλκίς
|-
|<center>1999–00||04/06/2000|| Πανελλήνιος||<center>24–18|| Αρχέλαος Κατερίνης||Κλ. Αγ. Βαρβάρας
|-
|<center>2000–01||22/04/2001|| Πανελλήνιος||<center>20–16|| Ιωνικός Ν.Φ.||Κλ. Λουτρακίου
|-
|<center>2001–02||28/04/2002|| Πανελλήνιος||<center>20–17|| Ιωνικός Ν.Φ.||Κλειστό Κέρκυρας
|-
|<center>2002–03||25/05/2003|| Φίλιππος Βέροιας||<center>32–31<small>(β' π. - α' π. 29–29, κ.α. 25–25)
|| Ιωνικός Ν.Φ.||Κλ. Ηλιούπολης
|-
|<center>2003–04||29/02/2004|| Κιλκίς||<center>29–27|| Α.Σ.Ε. Δούκα||«Δ. Τόφαλος» Πάτρας
|-
|<center>2004–05||22/05/2005|| Αθηναϊκός||<center>25–19|| Κιλκίς||Κλειστό Κατερίνης
|-
|<center>2005–06||14/05/2006|| Αθηναϊκός||<center>26–24|| Πανελλήνιος||Κλειστό Κέρκυρας
|-
|<center>2006–07||29/04/2007|| Φίλιππος Βέροιας||<center>29–26|| Πανελλήνιος||Κλ. γήπ. Μετς
|-
|<center>2007–08||02/03/2008|| Α.Σ.Ε. Δούκα||<center>25–24|| Πανελλήνιος||Κλ. γήπ. Βέροιας
|-
|<center>2008–09||31/05/2009|| Α.Ε.Κ.||<center>33–31<small>(β' π. - α' π. 30–30, κ.α. 27–27)
|| Φίλιππος Βέροιας||Κλ. γήπ. Σερρών
|-
|<center>2009–10||11/09/2010|| Α.Σ.Ε. Δούκα||<center> 26–23|| Βριλήσσια||Κλ. γήπ. Βύρωνα
|-
|<center>2010–11||15/05/2011|| Βριλήσσια||<center> 19–18|| Α.Ε.Κ.||Κλ. Κλαδισού Χανίων
|-
|<center>2011–12||17/03/2012|| Π.Α.Ο.Κ.||<center> 25–24|| Α.Ε.Κ.||«Δ. Τόφαλος» Πάτρας
|-
|<center>2012–13||03/03/2013|| Α.Ε.Κ.||<center>27–23 || Π.Α.Ο.Κ.||Κλειστό Κέρκυρας
|-
|<center>2013–14||19/03/2014|| Α.Ε.Κ.||<center>18–16 || Διομήδης Άργους ||Κλ. Άνω Λιοσίων
|-
|<center>2014–15||29/03/2015|| Π.Α.Ο.Κ.||<center> 29–27|| Α.Ε.Κ.||Κλειστό ΠΑΟΚ
|-
|<center>2015–16||28/02/2016| Φίλιππος Βέροιας|<center>21–19| Α.Σ.Ε. Δούκα
|Κλ. Λουτρακίου
|-
|<center>2016–17||26/03/2017| Π.Α.Ο.Κ.||<center>25–23|| Πανελλήνιος||Κλ. Λευκόβρυσης Κοζάνης
|-
|<center>2017–18||11/03/2018
|
|<center>26–22
| Α.Σ.Ε. Δούκα
|Κλειστό Γλυφάδας
|-
|<center>2018–19||16/03/2019
|
|<center>23–13
| Α.Ε.Κ.
|Κλειστό Πάτρας "Κώστας Πετρόπουλος"
|-
|<center>2019–20||15/03/2020||colspan=4|<center>Δεν έγινε ο τελικός εξαιτίας της πανδημίας του κορονοϊού

|-
|<center>2020–21||23/05/2021|| Α.Ε.Κ.
|<center> 24–22|| Π.Α.Ο.Κ.
|ΔΑΚ Λευκόβρυσης Κοζάνης
|-
|<center>2021–22||30/04/2022
| Α.Ε.Σ.Χ. Πυλαίας
|<center> 21–20 
| Α.Ε.Κ.
|ΔΑΚ Λευκόβρυσης Κοζάνης 
|-
|<center>2022–23||09/05/2023||<center> 28–27 <small>(π. - κ.α. 22–22)
| Α.Σ.Ε. Δούκα
|ΔAK Αγίας Τριάδας Ναυπλίου
|-
|}

 Σύνολο τίτλων 
 Ανά σύλλογο 

 Φάιναλ – Φορ 
Έχουν διεξαχθεί 19 Φ.Φ. (1999–2011, 2016–2018, 2021-2023) και έχουν συμμετάσχει 18 διαφορετικές ομάδες.

 Ανά πόλη 

 Διακρίσεις ομάδων 
 Ο Δούκας έχει τις περισσότερες παρουσίες σε τελικούς 11, ακολουθούν ο Ιωνικός Ν.Φ. και ο Φίλιππος Βέροιας με 9.
Ο Φίλιππος Βέροιας έχει τις περισσότερες κατακτήσεις 6, ακολουθεί ο Ιωνικός Ν.Φ. με 5.
Η ΑΕΚ έχει το ρεκόρ συνεχόμενων συμμετοχών σε τελικούς 5 (2011–15), ακολουθεί ο Ιωνικός Ν.Φ. με 4 (1986–89).
 Ο Ιωνικός Ν.Φ. έχει το ρεκόρ συνεχόμενων κατακτήσεων 4 (1986–89), ακολουθεί ο Πανελλήνιος με 3 (2000–02).
Ο Β.Α.Ο. έχει το απόλυτο με δύο στα δύο στις πρώτες δύο περιόδους του θεσμού (1983, 84).

 Διακρίσεις αθλητών 

 Ο Αλέξης Αλβανός είναι ο πολυνίκης παίκτης με 7 τίτλους (2000, 2001, 2002, 2013, 2014, 2015, 2018) με 4 διαφορετικές ομάδες (Πανελλήνιο 3, ΑΕΚ 2, Π.Α.Ο.Κ. 1, Ολυμπιακό/Όμιλος Ξυνή 1).
 Ο Κώστας Τσιλιμπάρης έχει 6 κατακτήσεις με 5 διαφορετικές ομάδες (Δούκα, Αθηναϊκό, ΑΕΚ, Φίλιππο Βέροιας, Ολυμπιακό/Όμιλο Ξυνή)

 Πολυνίκες προπονητές 

Ο Τάσος Δανήλος (προπονητής) έχει καταφέρει την κατάκτηση 4 συνεχόμενων κυπέλλων με τον Ιωνικό Ν.Φ. (1986-89), ακολουθεί με 3 συνεχόμενες κατακτήσεις ο Γιώργος Κρανάκης με τον Πανέλληνιο (00-02)
 Ο Γ. Κρανάκης είναι ο πολυνίκης προπονητής, με 3 διαφορετικούς συλλόγους και 7 κατακτήσεις (Πανελλήνιος 3, Δούκας 2, Αθηναϊκός 2)
 Ο Γ. Αρβανίτης''' είναι ο πολυνίκης παίκτης και προπονητής, με 8 τρόπαια, έχει 5 ως παίκτης με τον Ιωνικό Ν.Φ. (1986, 87, 88, 89, 93) και 3 ως προπονητής με την ΑΕΚ (2009, 13, 14)

Δείτε επίσης 

 Πρωτάθλημα Ελλάδας χειροσφαίρισης ανδρών
 Πρωτάθλημα Ελλάδας χειροσφαίρισης γυναικών
 Κύπελλο Ελλάδος χειροσφαίρισης γυναικών

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Η λίστα των τελικών κυπέλλου από την επίσημη ιστοσελίδα της ΟΧΕ
 Κυπελλούχοι Ελλάδας - ιστότοπος ΟΧΕ