Οικογένεια Μεταξά

Με το όνομα Μεταξάς φέρεται ιστορική Κεφαλληνιακή αριστοκρατική οικογένεια. Τα μέλη της ήταν συνήθως στρατιωτικοί, κληρικοί και πολιτικοί.

Ιστορική αναδρομή
Κατά την παράδοση, η οικογένεια Μεταξά ανάγει τις απαρχές της στον Μάρκο Αντώνιο Μεταξά, υποτιθέμενο συγκλητικό και υπασπιστή του τελευταίου αυτοκράτορα του Βυζαντίου, Κωνσταντίνου Παλαιολόγου. Διαφεύγοντας της Άλωσης της Κωνσταντινούπολης, έφτασε στην Κεφαλονιά, όπου και εγκαταστάθηκε μόνιμα στην περιοχή "Φραντζάτα", που έκτοτε μετονομάσθηκε σε "Μεταξάτα". Τωόντι σε έναν κατάλογο (Gregolin Archivio, no. 36/273) των ευγενών υπερασπιστών της Κωνσταντινούπολης που μετά την Άλωση κατέφτασαν στην Κρήτη μέσω Χίου, επιβαίνοντες στην γαλέρα του Ζόρζι Ντόρια, περιλαμβάνονται και οι Αντώνιος, Νικόλαος, και Σέργιος Μεταξάς, αγνώστων όμως λοιπών στοιχείων. Πάντως το επώνυμο εμφανίζεται στην Κεφαλονιά ήδη από το 1264, όταν αναφέρονται οι γαιοκτήμονες Μιχαήλ, Θεόδωρος και Κομπολέων Μεταξάς. Επιπλέον, ένας Γεώργιος Μεταξάς αναφέρεται στην Θεσσαλονίκη το 1314, και ο πάροικος Ιωάννης Μεταξάς στους Σταγούς το 1328.

Θεωρούμενη μία από τις ισχυρότερες και επιφανέστερες οικογένειες της Κεφαλληνίας, η οικογένεια Μεταξά ήταν από τις πρώτες που καταχωρήθηκαν στην Χρυσή Βίβλο της Αριστοκρατίας (το περίφημο Libro d' Oro), ήδη από το έτος 1593. Έκτοτε μέλη της οικογενείας διακρίθηκαν πολλάκις ως μέλη του Συμβουλίου Αριστοκρατών της νήσου  και μετά την Ένωση της Κεφαλονιάς με την Ελλάδα, στα δρώμενα του νεοελληνικού κράτους.

Κλάδοι
Αν και ο Μάρκος Αντώνιος Μεταξάς θεωρείται ο γενάρχης όλων των Μεταξάδων της Κεφαλληνίας, με το πέρασμα των ετών έκαναν την εμφάνισή τους διαφορετικοί κλάδοι για την πολυπληθή οικογένεια με ξεχωριστά γενεαλογικά δένδρα τα οποία όμως, ως επί το πλείστον, αλληλοσυμπληρώνονται. Κύρια πηγή πληροφοριών για τους κλάδους της οικογένειας Μεταξά είναι το Libro d' Oro. 

Πρώτοι κλάδοι που αναφέρονται στα αρχεία της Βενετικής Διοίκησης και στο Libro d' Oro είναι αυτοί των Βασιλάκιδων (Vassilacci), Λασκαράτων (Lascarato), απογόνων του Λάσκαρι Μεταξά (γενν. 1570), των Αντζουλάτων/Αντζουλακάτων (Anzolato), από τον οποίο καταγόταν, μεταξύ άλλων, και ο δικτάτορας (1936-1941) Ιωάννης Μεταξάς, και των Τζαννάτων (Zannato). Από τα μέσα του 17ου αι. αναφέρονται οι κλάδοι των Λυσέων (Liseo), Αγγουρίων (Angurea), Τρικάρδων (Tricardo), Στραβολαίμων (Stravolemo), Καψολίβερων (Capsoliveri) και των Ζέζων ή Ζήζων (Zezo).

Όσον αφορά την γεωγραφική κατανομή των κλάδων της οικογένειας Μεταξά στην Κεφαλονιά, καταλαμβάνει σήμερα σχεδόν το σύνολο του νησιού με ορισμένους κλάδους όμως να εντοπίζονται τοπικά: Οι Μεταξά-Λυσέοι ως επί το πλείστον στο Αργοστόλι, οι Μεταξά-Τρίκαρδοι, Στραβόλαιμοι και Ζήζοι στα Μεταξάτα και οι Μεταξά-Αγγούριοι και Καψολίβεροι στη Λειβαθώ.

Αξιοσημείωτα μέλη 
Από την πολυμελή αυτή οικογένεια πολλά μέλη διακρίθηκαν στο στρατό, τον κλήρο, την πολιτική, καθώς και στα γράμματα και τις επιστήμες. Σημαντικότεροι εξ αυτών κατά ιστορική σειρά ήταν:
Μαρκαντώνιος Μεταξάς, 15ος αιώνας
Νικόδημος Μεταξάς, Επίσκοπος
Νικόδημος Μεταξάς, 17ος αιώνας, κατά κόσμον Νικόλαος, ανιψιός του προηγουμένου, τυπογράφος
Ιωάννης Βαπτιστής Μεταξάς, αδελφός του προηγουμένου,
Ιάκωβος Μεταξάς
Ανδρέας Ι. Μεταξάς, 17ος αιώνας, γιος του προηγουμένου,
Ιωάννης Βαπτιστής Μεταξάς
Αναστάσιος Μεταξάς, (1862 - 1937), Έλληνας αρχιτέκτονας, σκοπευτής και δύο φορές ολυμπιονίκης, ξάδελφος του προηγουμένου
Ανδρέας Α. Μεταξάς, γιος του προηγουμένου
Μακάριος Μεταξάς, γιος του προηγουμένου, Επίσκοπος.
Νικόλαος Νεόφυτος Μεταξάς, επίσκοπος Αθηνών
Πέτρος Μεταξάς, αδελφός του προηγουμένου
Ανδρέας Π. Μεταξάς, (1790 - 1860)  γιος του προηγουμένου, διπλωμάτης και πολιτικός
Αναστάσιος Π. Μεταξάς, αδελφός του προηγουμένου, γιος του Π. Μεταξά, πληρεξούσιος και εκπρόσωπος Κεφαλληνίας στην Β' Εθνοσυνέλευση.
Σπυρίδων Α. Μεταξάς ή Σπύρος, γιος του Ανδρέα Π. Μεταξά, πληρεξούσιος και εκπρόσωπος Κεφαλληνίας στην Β' Εθνοσυνέλευση.
Μαρίνος Μεταξάς, γιος του Νικολάου Μεταξά
Κωνσταντίνος Μεταξάς, αδελφός του προηγουμένου
Σταύρος Μεταξάς, 19ος αιώνας, ιατρός
Γεράσιμος Μεταξάς, (1821 - 1888)
Διονύσιος Μεταξάς Σαντορίνης, πληρεξούσιος και εκπρόσωπος Ζακύνθου στην Β' Εθνοσυνέλευση.
Επαμεινώνδας Μεταξάς, πληρεξούσιος και εκπρόσωπος Κεφαλληνίας στην Β' Εθνοσυνέλευση.
Γεράσιμος Α. Μεταξάς, (1815 - 1890) υποστράτηγος και υπασπιστής του Βασιλέως Γεωργίου Α΄.
Νικόλαος Γ. Μεταξάς, γιος του προηγουμένου
Αναστάσιος Γ. Μεταξάς, αδελφός του προηγουμένου
Νικόλαος Μεταξάς-Τζανής (1825-1907), Κεφαλλονίτης μουσουργός.
Πέτρος Μεταξάς, διπλωμάτης
Σπύρος Μεταξάς, βιομήχανος και δημιουργός του παγκοσμίως διάσημου ποτού Μεταξά.
Αγαμέμνων Μεταξάς, πολιτικός
Ιωάννης Μεταξάς, (1871 - 1941) στρατιωτικός, πολιτικός και δικτάτορας.
Αγαμέμνων Μεταξάς (νεότερος), (1889 - 1944) αντιστράτηγος.
Γεώργιος Μεταξάς, εκπαιδευτικός.
Αντιγόνη Μεταξά, κόρη του Γεωργίου, συγγραφέας παιδικής λογοτεχνίας, ηθοποιός και παραγωγός ραδιοφωνικών εκπομπών.
Αναστάσιος Ιωάννης Μεταξάς, καθηγητής πανεπιστημίου
Γεράσιμος Μ. Μεταξάς, υφηγητής ιατρικής Πανεπιστημίου Αθηνών.
Διονύσιος Μεταξάς - Μεσηνέζης, λογοτέχνης.
Ιωάννα Φωκά - Μεταξά (1939- ), συγγραφέας.
Άγγελος Μεταξάς, Στρατιωτικός, Δήμαρχος Γλυφάδας.
Βασίλης Μεταξάς.
Παναγής Μεταξάς, συγγραφέας.

Γενεαλογικό δέντρο 

 Μαρκαντώνιος Μεταξάς
 Άγγελος Μεταξάς, γιος του Μαρκαντώνιου
 Άγγελος Μεταξάς, δισέγγονος του Μαρκαντώνιου
 Antenor Μεταξάς, πολιτικός και γιος του Άγγελου
 Λάσκαρης Μεταξάς, γενάρχης του κλάδου των Μεταξά - Λασκαράτων
 Μαρκαντώνιος Μεταξάς, γιος του Άγγελου
 Νικόδημος Μεταξάς, επίσκοπος Κεφαλονιάς και γιος του Μαρκαντώνιου
 Βαλλιάνος Μεταξάς, γιος του Μαρκαντώνιου
 Νικόδημος Μεταξάς, λόγιος, αρχιεπίσκοπος Κεφαλονιάς, Ζακύνθου & Ιθάκης και γιος του Βαλλιάνου
 Τζιάκομο Μεταξάς, γιος του Βαλλιάνου
 Ανδρέας Μεταξάς, γιος του Τζιάκομο
 Κωνσταντίνος Μεταξάς, γιος του Ανδρέα
 Ζώρζης Μεταξάς, γιος του Κωνσταντίνου
 Άγγελος Μεταξάς, γιος του Ζώρζη
 Τζιοβάννι Μεταξάς, γιος του Άγγελου
 Ζώρζης Μεταξάς, γιος του Τζιοβάννι
 Τζιοβάννι Μεταξάς, γιος του Ζώρζη 
 Juanne Μεταξάς, γιος του Τζιοβάννι
 Γεράσιμος Μεταξάς, γιος του Juanne
 Αριστείδης Μεταξάς, τσιφλικάς και γιος του Γεράσιμου
 Αλεξάνδρα Μεταξά, σύζυγος Τζέραλντ Μέρλιν και κόρη του Αριστείδη
 Νικόλαος Μέρλιν, αξιωματικός της Πολεμικής Αεροπορίας και γιος της Αλεξάνδρας
 Σταύρος Μεταξάς, αξιωματικός του στρατού και γιος του Αριστείδη
 Αριστείδης Μεταξάς - Μπούλης, διευθυντής του πολιτικού γραφείου του βασιλιά Παύλου, σύζυγος της 
 Ανδρέας Μεταξάς, γιος του Κωνσταντίνου
 Δημήτριος Μεταξάς, γιος του Ανδρέα
 Juanne Μεταξάς, γιος του Δημητρίου
 Σταύρος Μεταξάς, οφθαλμίατρος, επαναστάτης και γιος του Juanne
 Γεράσιμος Μεταξάς, επαναστάτης και γιος του Juanne
 Γεώργιος Μεταξάς, επαναστάτης και γιος του Juanne
 Αντιγόνη Μεταξά, εκπαιδευτικός και κόρη του Γεωργίου
 Τζιοβάννι Μεταξάς, γιος του Τζιάκομο
 κόμης Αναστάσιος Τ. Μεταξάς, στρατιωτικός και γιος του Τζιοβάννι
 Ανδρέας Μεταξάς, διοικητής της Ιθάκης και γιος του Αναστασίου
 Πέτρος Μεταξάς, γιος του Ανδρέα
 Αναστάσιος Π. Μεταξάς, πληρεξούσιος και γιος του Πέτρου
 Βιολέττα Μεταξά, σύζυγος Γεράσιμου Κούππα και κόρη του Αναστασίου
 Ελένη Κούππα, σύζυγος Παύλου Κουντουριώτη και κόρη της Βιολέττας
 Γεράσιμος Α. Μεταξάς, μηχανικός, υποστράτηγος και γιος του Αναστασίου
 Κατερίνα Μεταξά, σύζυγος Αλέξανδρου Καμπά και κόρη του Γεράσιμου
 Θεοδώρα Καμπά, σύζυγος Αντωνίου Μάτσα και κόρη της Κατερίνας
 Αλέξανδρος Μάτσας, διπλωμάτης, σύζυγος Ελένης Κίμωνος Αργυροπούλου και γιος της Θεοδώρας
 Αναστάσιος Μεταξάς, αρχιτέκτονας, ολυμπιονίκης, γερουσιαστής και γιος του Γεράσιμου
 Ανδρέας Π. Μεταξάς, στρατιωτικός, διπλωμάτης, πρωθυπουργός της Ελλάδας και γιος του Πέτρου
 Σπυρίδων Μεταξάς, διπλωμάτης, πληρεξούσιος και γιος του Ανδρέα
 Πέτρος Μεταξάς, γιος του Ανδρέα
 Ανδρέας Μεταξάς, νομάρχης Κέρκυρας και Πατρών και γιος του Πέτρου
 Πέτρος Μεταξάς, διπλωμάτης και γιος του Ανδρέα
 Σπύρος Μεταξάς, γιος του Ανδρέα
 Ανδρέας Σ. Μεταξάς, διπλωμάτης και γιος του Σπύρου 
 κόμης Άγγελος Μεταξάς, στρατιωτικός, γεναρχης του κλαδου των Ατζολέτων και γιος του Τζιοβάννι
 Τζιοβάννι Μεταξάς, γιος του Άγγελου
 Μαρίνος Τ. Μεταξάς, νομικός, συγγραφέας, γερουσιαστής και γιος του Τζιοβάννι
 Σπυρίδων Μεταξάς, γιος του Άγγελου
 Νικόλαος Μεταξάς, γιος του Σπυρίδωνος
 Κωνσταντίνος Μεταξάς, στρατιωτικός, πολιτικός και γιος του Νικολάου
 Αγαμέμνων Μεταξάς, νομικός, υπουργός και γιος του Κωνσταντίνου
 Κωνσταντίνος Μεταξάς, γιος του Αγαμέμνονα
 Αγαμέμνων Μεταξάς, υποστράτηγος και γιος του Κωνσταντίνου
 Νικόλαος Μεταξάς, φοιτητής ιατρικής και γιος του Αγαμέμνονα
 Νικόλαος Κ. Μεταξάς, αξιωματικός του στρατού, πολιτικός και γιος του Κωνσταντίνου
 Μαρίνος Μεταξάς, νομικός, γερουσιαστής και γιος του Νικολάου
 Παναγής Μεταξάς, έπαρχος Ιθάκης και γιος του Μαρίνου
 Ιωάννης Μεταξάς, αξιωματικός του στρατού, πρωθυπουργός και δικτάτορας της Ελλάδας και γιος του Παναγή
 Λουκία Μεταξά, σύζυγος Γεωργίου Μαντζούφα και κόρη του Ιωάννη
 Νανά Μεταξά, σύζυγος του Ευγένιου Φωκά και κόρη του Ιωάννη
 Αυγούστα - Αφροδίτη Φωκά, σύζυγος Παναγιώτη Κώστα Κοτζιά και κόρη της Νανάς
 Ιωάννα Φωκά - Μεταξά, συγγραφέας, σύζυγος Αριστομένη Περρωτή και κόρη της Νανάς
 Αριστοτέλης Μεταξάς, γιος του Μαρίνου
 Μενέλαος Μεταξάς, αξιωματικός του στρατού και γιος του Αριστοτέλη

Πηγές 
Αναστασίου Γούδα, Βίοι παράλληλοι επί της Αναγεννήσεως της Ελλάδος διαπρέψαντων ανδρών, εν Αθήναις 1875, εκ του τυπογραφείου Νικήτα Πάσσαρη
Άννας Κομνηνής, "Αλεξιάς", Κωνσταντινούπολη, 1082
 Γεωργίου Μοσχόπουλου, "Ιστορία της Κεφαλονιάς", Αργοστόλι, 1988
 Επαμεινώνδα Μεταξά, "Ιστορία του Οίκου Μεταξά", Αθήναι, 1893
 Ευγενίου Ρίζου Ραγκαβή, "Livre d' Or de la noblesse Ionienne", Vol. 2 - Cephalonie, Αθήναι 1926, Ελευθερουδάκης

Παραπομπές

Κεφαλονιά