Αντιτριαδικοί

Αντιτριαδικές ονομάζονται οι Ομολογίες αυτές του Χριστιανισμού που αρνούνται το δόγμα της Αγίας Τριάδας ή την σημασία του δόγματος αυτού. Υπάρχουν διάφορες τάσεις αντιτριαδικών. Αντιτριαδικοί δεν είναι αυτοί που τάσσονται εναντίον των Τριαδιστών, αλλά όσοι διαφωνούν με το δόγμα περί Αγίας Τριάδας, όπως αυτό διαμορφώθηκε από τον Μέγα Αθανάσιο και τις Οικουμενικές Συνόδους (ιδίως την Σύνοδο Νίκαιας - Κωνσταντινουπόλεως). Ερμηνεύουν τις έννοιες "Πατέρας", "Υιός" και "Αγιο Πνεύμα" διαφορετικά. Μπορεί να πιστεύουν στη θεότητα του Ιησού είτε όχι.

Κυριότερες τάσεις

Αυτοί που ακολουθούν την θεολογία του Άρειου 
Αρειανισμός:
Ο Άρειος ήταν ίσως ο μεγαλύτερος ηγέτης του αντιτριαδικού δόγματος στην αρχαία Εκκλησία. Χαρακτηρίστηκε «αιρετικός» και καταδικάστηκε από την Σύνοδο Νίκαιας-Κωνσταντινουπόλεως. Όμως είχε αρκετούς οπαδούς και οι απόψεις του συνέχιζαν να υπάρχουν στον Χριστιανικό κόσμο μέσω των αιώνων και μέχρι σήμερα. Οι αντιτριαδικοί αυτής της κατηγορίας πιστεύουν ότι υπάρχει ένας Θεός, ο Πατέρας. Ότι ο Χριστός είναι κτίσμα (άλλοι Τον θεωρούν άνθρωπο, άλλοι άγγελο που ενανθρωπίστηκε). Ότι το Άγιο Πνεύμα είναι η ενεργός δύναμη του Θεού. Σε αυτούς ανήκουν μεταξύ άλλων οι κάτωθι Ομολογίες, πιστοί των οποίων υπάρχουν στην Ελλάδα:

Σπουδαστές των Γραφών
Μελετητές της Βίβλου Χαραυγή
Χριστιανοί Μάρτυρες του Ιεχωβά
Η Εκκλησία του Χριστού
Εκκλησία των Ευαγγελιστών

Ουνιταρισμός 
Πολωνικοί αδελφοί του 17ου αιώνα.
Ουνιταριανοί
Ουνιταριανή εκκλησία στην Τρανσυλβανία
Χριστάδελφοι

Αυτοί που ακολουθούν την θεολογία του Σαββέλιου 
Ο Σαββέλιος δίδασκε ότι ο Πατέρας, ο Υιός και το Πνεύμα το Άγιο είναι τρεις φανερώσεις του ενός και μοναδικού Θεού και όχι τρεις ξεχωριστές υποστάσεις της Αγίας Τριάδας. Σήμερα κύριοι εκφραστές της άποψης αυτής είναι οι αντιτριαδικοί Πεντηκοστιανοί, που στο εξωτερικό είναι γνωστοί και ως  Jesus Only. Συχνά κατηγορούν τους Τριαδικούς για πολυθεϊσμό. Σε αυτούς ανήκουν μεταξύ άλλων οι κάτωθι Ομολογίες, πιστοί των οποίων υπάρχουν στην Ελλάδα:

Διεθνής Ενωμένη Πεντηκοστιανή Εκκλησία
Εκκλησία Αναγεννημένων Χριστιανών
Χριστιανικό Κέντρο Σταυροδρόμι
Εκκλησία του Ιησού Χριστού

Αυτοί που ακολουθούν την θεολογία του Χέρμπερτ Άρμστρονγκ 
 Χέρμπερτ Άρμστρονγκ 
Σύμφωνα με την άποψη αυτή ο Θεός είναι Δυάδα. Πιστεύουν ότι ο Ένας Θεός είναι ο Πατέρας και ο Υιός ενώ το Άγιο Πνεύμα είναι η ενεργώς δύναμη του Θεού. Μερικές Ομολογίες της κατηγορίας αυτής πιστεύουν ότι ο Θεός είναι «οικογένεια» (Βλ. Εκκλησία του Θεού Φιλαδελφείας) ενώ άλλοι πιστεύουν ότι θα πρέπει να ονομάζουμε τον Πατέρα Γιαχβέ και τον Υιό Γιασούα. Σε αυτούς ανήκουν μεταξύ άλλων οι κάτωθι Ομολογίες:

Παγκόσμια Εκκλησία του Θεού. Πρόσφατα προσχώρησε στους Τριαδικούς Χριστιανούς.
Ζώσα Εκκλησία του Θεού
Εκκλησία του Θεού Φιλαδελφείας
Ενωμένη Εκκλησία του Θεού
Συνάξεις του Γιαχβέ
Οίκος του Γιαχβέ

Μορμόνοι 
Αντιτριαδικοί είναι επίσης οι Μορμόνοι της Εκκλησίας του Ιησού Χριστού των Αγίων των Τελευταίων Ημερών με την έννοια ότι ουσιαστικά πιστεύουν σε τρεις διαφορετικές Θεότητες: τον Πατέρα και τον Υιό, που έχουν σώμα, και το Άγιο Πνεύμα που δεν έχει σώμα. Άλλες Ομολογίες Μορμόνων  έχουν απόψεις από Αρειανίζουσες μέχρι Σαββελιανές. Δεν είναι γνωστό αν υπάρχει Ομολογία Μορμόνων που να ασπάζεται το Τριαδικό δόγμα. Μορμόνοι υπάρχουν και στην Ελλάδα.

Αντιτριαδικοί Θεολόγοι
 Ιάκωβος Παλαιολόγος
 Σίμων Βουδναίος

Βλέπε επίσης
 Μονοθεϊσμός

Υποσημειώσεις

Βιβλιογραφία 
Frank S. Mead Revised by Samuel S. Hill, Handbook of Denominations in the United States, 10th Edition, Abingdon Press
Οι Χριστιανικές Γραφές, Απόδοση από τη Μετάφραση Νέου Κόσμου (ΜΝΚ), 1993 / Παράρτημα.
Χρήστου Σ. Χαλκιά Β.Α., Παγκόσμια Πεντηκοστή, Τόμοι Α και Β ιδίως ο Β, 1998.
Το Βιβλίο του Μόρμον: Άλλη μια μαρτυρία για τον Ιησού Χριστό, Ελληνική Έκδοση 1990, Εκδόσεις της Εκκλησίας του Ιησού Χριστού των Αγίων των Τελευταίων Ημερών.

Ιστοσελίδες 
Επίσημη Ιστοσελίδα των Μαρτύρων του Ιεχωβά
Εν Χριστώ Αδελφοί και Αδελφές - Χριστάδελφοι
Εκκλησία Αναγεννημένων Χριστιανών 
Παγκόσμια Εκκλησία του Θεού
Ζώσα Εκκλησία του Θεού
Εκκλησία του Θεού Φιλαδελφείας
Ενωμένη Εκκλησία του Θεού
Συνάξεις του Γιαχβέ
Οίκος του Γιαχβέ
Επίσημη Ιστοσελίδα της Εκκλησίας του Ιησού Χριστού των Αγίων των Τελευταίων Ημερών
Εκκλήσια του Ιησού Χριστού 

Χριστιανικά δόγματα
Αντιτριαδισμός
Ουνιταριανοί
Χριστιανική ορολογία