Μπομπ Σφουγγαράκης (τηλεοπτική σειρά)

Μπομπ Σφουγγαράκης (αγγλικά: Spongebob Squarepants) είναι ο τίτλος μιας αμερικάνικης σειράς κινουμένων σχεδίων που δημιουργήθηκε από τον θαλάσσιο βιολόγο και σχεδιαστή Στίβεν Χίλενμπεργκ για το Nickelodeon. Η σειρά εξιστορεί τις περιπέτειες του ομώνυμου χαρακτήρα και των διάφορων φίλων του στην πλασματική υποβρύχια πόλη του Βυθού του Μπικίνι. Η δημοτικότητα της σειράς την μετέτρεψε σε εμπορικό franchise, καθώς επίσης και στη σειρά με την υψηλότερη βαθμολογία που έχει προβληθεί από το Nickelodeon και την πιο διαδεδομένη ιδιοκτησία της Viacom Media Networks. Μέχρι τα τέλη του 2017, το franchise είχε αποφέρει 13 δισεκατομμύρια δολάρια σε εμπορευματικά έσοδα για το κανάλι. Έχουν προβληθεί δεκατρείς κύκλοι. Στην Ελλάδα η σειρά προβάλλεται από το Nickelodeon, ενώ έχει προβληθεί παλαιότερα και από τα κανάλια Star Channel και Channel 9.

Πλοκή 
Ο Μπομπ Σφουγγαράκης, όπως όλοι οι υπόλοιποι χαρακτήρες της εκπομπής, ζει στον βυθό της θάλασσας, συγκεκριμένα στον Βυθό του Μπικίνι, κάπου στον Ειρηνικό Ωκεανό, κάτω από τον πραγματικό κοραλλιογενή ύφαλο γνωστό ως Bikini Atoll. Το σπίτι του είναι ένας ανανάς, αν και σχεδόν όλα τα υπόλοιπα σπίτια εκτός των πρωταγωνιστών είναι περίπου όμοια μεταξύ τους, κατασκευασμένα από σίδερο. Οι γείτονές του είναι ο Πάτρικ, ο οποίος είναι ο καλύτερός του φίλος, και ο Καλαμάρης. Δουλεύει ως ψήστης σε ένα μαγαζί με burgers γνωστά ως Καβουροπάτι, τον Τραγανό Κάβουρα. Ο Ευγένιος Καβούρης, συνήθως αποκαλούμενος ως κύριος Καβούρης, είναι ο εργοδότης του, που συχνά εκμεταλλεύεται την αφέλειά του Μπομπ προς όφελός του, κάτι που ο Μπομπ δεν καταλαβαίνει. Ο Τραγανός Κάβουρας δέχεται συχνές επιθέσεις από τον εχθρό του κύριου Καβούρη, τον Σέλντον Πλαγκτόν, γνωστός ως απλώς Πλαγκτόν, ο οποίος προσπαθεί να κλέψει την μυστική συνταγή του Καβουροπάτι και να κάνει το απέναντι εστιατόριό του, τον Φιλικό Κουβά, γνωστό και ως Κουβάς Δολώματος ή Κουβάς της Παρέας, δημοφιλές σαν τον Τραγανό Κάβουρα. Ο Πλαγκτόν δεν πετυχαίνει ποτέ τον στόχο του, με αποτέλεσμα το φαγητό στον Φιλικό Κουβά να είναι απαίσιο και κάνεις να μην τρώει εκεί. Ο Μπομπ παρακολουθεί μαθήματα πλοήγησης και έχει ένα σαλιγκάρι για κατοικίδιο, τον Γκάρυ. Η Σάντυ, ένας θηλυκός σκίουρος που ήρθε από το Τέξας, έγινε φίλη του και μένει επίσης στον Βυθό του Μπικίνι, μέσα σε έναν θόλο.

Δημιουργία 

Η ιστορία του Μπομπ Σφουγγαράκη με παραγωγό τον Στίβεν Χίλενμπεργκ. Εμπνευσμένος από τους χαρακτήρες της τελευταίας σειράς,  Αρχικά, ο Χίλενμπεργκ επιθυμούσε να ονομάσει τον πρωταγωνιστή SpongeBoy και τον τίτλο της σειράς SpongeBoy Ahoy!, αλλά δεν μπόρεσε επειδή το όνομα χρησιμοποιούταν από εταιρία παραγωγής προϊόντων υγιεινής.

Προβολή 

Το πρώτο επεισόδιο της σειράς προβάλλεται την 1η Μαΐου του 1999, υπό τον τίτλο Help Wanted (Ζητείται Βοηθός). Έκτοτε προβάλλονται τακτικά νέα επεισόδια από το αμερικάνικο κανάλι Nickelodeon συμπληρώνοντας έτσι το 2003, τρεις σεζόν. Το 2004 πιθανολογήθηκε η οριστική διακοπή της σειράς με τελευταίο επεισόδιο το Pranks A Lot (Όλα Για Τις Φάρσες), με την προβολή του να συμπίπτει με αυτήν της ομώνυμης κινηματογραφικής ταινίας.

Μετά από καθολική απαίτηση των εκατομμυρίων θαυμαστών της σειράς, . Έτσι, από τις αρχές του 2005 μέχρι σήμερα, . Πέρα όμως από την προβολή της στο Nickelodeon, συνεχίζεται και σε άλλα τηλεοπτικά κανάλια, όπως το MTV. Στην Αμερική, η πρώτη τηλεταινία της σειράς, Ο Μπομπ Σφουγγαράκης και η Ατλαντίδα 

Στην Ελλάδα, οι δύο πρώτοι κύκλοι της σειράς έκαναν πρεμιέρα στο Alpha Cinema 1 τον Δεκέμβριο του 2001, ενώ τον ίδιο μήνα άρχισε να αναμεταδίδεται από το μη συγχεόμενο κυπριακό Alfa TV και στο κανάλι Channel 9 το 2005-2007. Κατά την προβολή της σειράς στο Star Channel από τις 6 Ιανουαρίου 2007 μέχρι τις 14 Ιουλίου 2013, έκαναν πρεμιέρα οι κύκλοι 4, 5 και 6, ενώ τα επεισόδια του 7ου κύκλου ξεκίνησαν να παίζονται στις 24 Σεπτεμβρίου 2011.

Το 2013 το Nickelodeon ανακοίνωσε πως έχουν κατοχυρωθεί 9 κύκλοι σειρών, ενώ παράλληλα ξεκινάει να προβάλλεται ο 8ος. Τον Φεβρουάριο του 2015 κυκλοφόρησε η ταινία Μπομπ Σφουγγαράκης: Έξω απ'τα Νερά του (The SpongeBob Movie: Sponge out of Water), η δεύτερη κατά σειρά κινηματογραφική ταινία της σειράς, κι ο 10ος κύκλος της σειράς.

Επεισόδια

Υποδοχή 
Αν και η σειρά έχει γίνει υπέρμετρα δημοφιλής σε πάρα πολλές χώρες, έχει επίσης εισπράξει αρνητικά σχόλια:

 Σχεδόν σε όλα τα επεισόδια υπάρχουν "αστεία που απευθύνονται σε ενηλίκους", όπως είπε ο δημιουργός του Μπομπ Σφουγγαράκη, ο Στίβεν Χίλενμπεργκ. Σύμφωνα με μερικούς αυτό καθιστά την σειρά ακατάλληλη για ανηλίκους. Το τελευταίο αντικρούστηκε με το επιχείρημα πως οι τηλεθεατές μικρότερης ηλικίας απλά δεν τα καταλαβαίνουν. Ένα παράδειγμα υπάρχει στο επεισόδιο: "Τα παπούτσια σου είναι λυμένα" όπου ο Μπομπ Σφουγγαράκης παρακολουθεί στην τηλεόραση μια ανεμώνη που κουνιέται και αλλάζει απότομα κανάλι ντροπιασμένος όταν μπαίνει στο δωμάτιο ο Γκάρυ.

 Επίσης, υπάρχει η κατηγορία πως για την παραγωγή του ξοδεύονται πολύ μικρά χρηματικά ποσά. Σε πολλά επεισόδια εισάγονται φωτογραφίες, κάτι που είναι απαγορευτικό για τα κινούμενα σχέδια.

 Αισθητή είναι η βία. Πολλές φορές οι ήρωες καίγονται, διαμελίζονται, κατασπαράζονται από τσούχτρες κ.ά. Ιδιαίτερα στα επεισόδια που συμμετέχει ο Καλαμάρης Πλοκάμιας, οι πρωταγωνιστές μιλούν για πράγματα που αφορούν τον θάνατο. Ωστόσο, οι χαρακτήρες παραμένουν ζωντανοί.

 Επτά Θανάσιμα αμαρτήματα. Υπάρχει θεωρεία ότι οι επτά βασικοί χαρακτήρες της σειράς αντιπροσωπέυουν τα επτά θανάσιμα αμαρτήματα. Ο Μπομπ αντιπροσωπεύει την λαγνεία, ο Καλαμάρης την οργή, ο Πάτρικ την οκνηρία, ο Κύριος Καβούρης την απληστία, η Σάντυ την αλαζονεία, ο Γκάρυ την λαιμαργία και ο Πλαγκτόν την ζηλοφθονία.

Κριτικές για την ποιοτική εξασθένηση 

Οι κριτικές που έχουν γράψει οι κριτικοί για τα πρώτα επεισόδια του Μπομπ Σφουγγαράκη εξυμνούσαν τη σειρά για το πνευματώδες και έξυπνο χιούμορ της και τη "μυστηριώδη λάμψη" της. Ωστόσο, το 2007, την περίοδο που ξεκινούσε ο 5ος κύκλος, ο τόνος και η έμφαση της σειράς άρχισε να αλλάζει. Ορισμένοι οπαδοί "άρχισαν να απομακρύνονται από τη σειρά", προκαλώντας την "ερήμωση" σελίδων από θαυμαστές στο ίντερνετ. Σύμφωνα με τους λάτρεις τις σειράς, το έξυπνο χιούμορ που χαρακτήριζε τους πρώτους κύκλους  μετατράπηκε σε βαρετά και χωρίς γέλιο αστεία, που προσανατολίζονται κυρίως στα παιδιά.

Ο Πολ Τίμπιτ (Paul Tibbitt), showrunner (εκτελεστής παραγωγός) από τον 4ο κύκλο μέχρι το επεισόδιο του 9ου κύκλου "Μπομπ Σφουγγαράκη, Απολύεσαι", ήταν αντικείμενο επίκρισης. Ενώ την πρώτη ταινία την υποδέχθηκαν θερμά οι οπαδοί, θεωρήθηκε επίσης σημείο στροφής στην ιστορία της σειράς, καθώς πολλοί οπαδοί πιστεύουν ότι η εξασθένηση επήλθε ύστερα από την προβολή της ταινίας όταν ο Στίβεν Χίλενμπεργκ παραιτήθηκε από showrunner και ορίστηκε αντικαταστάτης ο Tibbitt. Τα επεισόδια που φτιάχτηκαν μετά την ταινία έχουν κατηγοριοποιηθεί ως επεισόδια που "αφοσιώνονται στην προσοχή των παιδιών", είναι "ανιαρά", "βαρετά", ένα "καταθλιπτικό οροπέδιο της μετριότητας", και "τσιγκουνεύονται το γέλιο".

Διακωμωδήσεις 
Σε λίγα επεισόδια γίνονται αστείες απομιμήσεις ταινιών. Ιδιαίτερη διακωμώδηση γίνεται στην ταινία 2001: Η Οδύσσεια του Διαστήματος. Ακόμα, γίνεται σάτιρα άλλων κινουμένων σχεδίων και ταινιών, όπως στο επεισόδιο Μαγειρικοί Αγώνες, όπου ο Πάτρικ Αστερίας εξολοθρεύει κατά λάθος τους θεατές ρίχνοντάς τους καυτό λάδι, όπως έγινε και στην ταινία Ράμπο. Τέλος, στα περιστασιακά επεισόδια Γοργόνος και Αγόρι Πεταλίδα διακωμωδείται το δίδυμο ηρώων της DC Comics, Aquaman και Aqualad.

Spin-offs

Kamp Koral: SpongeBob's Under Years 
Στις 14 Φεβρουαρίου 2019, ανακοινώθηκε ότι spin-off της σειράς Μπομπ Σφουγγαράκης αναπτύσσεται. Στις 4 Ιουνίου, ανακοινώθηκε ότι το spin-off θα ονομάζεται Kamp Koral: SpongeBob's Under Years. Η σειρά θα εξιστορεί την ζωή ενός 10χρονου Μπομπ και των φίλων του στην ομότιτλη κατασκήνωση στο Φυκοδάσος, οπού περνούν το καλοκαίρι τους κυνηγώντας τσούχτρες, ανάβοντας φωτιά, και κολυμπώντας στον Λάκκο Γιάκιμακ. Συμπίπτει με τα γεγονότα της ταινίας Μπομπ Σφουγγαράκης: Επιχείρηση Διάσωσης (2020). Η παραγωγή της σειράς ξεκίνησε τον Ιούνιο του 2019.

Ο επικεφαλής animation του Nickelodeon Ράμσεϊ Ναϊτό είπε για τη σειρά: "Ο Σφουγγαράκης έχει ένα απίστευτο σύμπαν για να επεκταθεί και το πράσινο φως για το Kamp Koral: SpongeBob's Under Years είναι μια απόδειξη της δύναμης και της μακροζωίας αυτών των χαρακτήρων γνωστών και αγαπημένων από γενιές οπαδών σε όλο τον κόσμο". Όπως και με την βασιζόμενη σειρά, το Kamp Koral: SpongeBob's Under Years θα παράγεται εκτελεστικά από τους Βίνσεντ Ουάλερ και Μαρκ Σεσαρέλι. Θα παραχθεί χρησιμοποιώντας computer animation, σε αντίθεση με το ψηφιακό animation που χρησιμοποιείται για το Μπομπ Σφουγγαράκης.

Στις 30 Ιουλίου του 2020, ανακοινώθηκε ότι η σειρά θα κυκλοφορήσει στο Paramount+ (τότε CBS All Access) στις αρχές του 2021. Η σειρά έκανε πρεμιέρα στις 4 Μαρτίου του 2021.

The Patrick Star Show 
Στις 10 Αυγούστου του 2020, αναφέρθηκε πως μία σειρά βασισμένη στον Πάτρικ με τίτλο The Patrick Star Show βρισκόταν σε ανάπτυξη με 13 επεισοδίων. Η σειρά έκανε πρεμιέρα στις 9 Ιουλίου του 2021 στο Nickelodeon και αργότερα έγινε διαθέσιμο στο Paramount+.

Σειρά ταινιών

Χαρακτήρες 
 Μπομπ Σφουγγαράκης

Ο Μπομπ Σφουγγαράκης Τετραγωνοπαντελονής (αγγλ. SpongeBob SquarePants) είναι ο βασικός χαρακτήρας και ο πρωταγωνιστής της σειράς. Γεννήθηκε στις 14 Ιουλίου 1986. Είναι ένα κίτρινο θαλάσσιο σφουγγάρι που έχει τη μορφή σφουγγαριού κουζίνας. Φοράει καφέ κοντό παντελονάκι, άσπρο πουκάμισο και κόκκινη γραβάτα. Ζει σε έναν ανανά, εργάζεται ως ψήστης σε ένα εστιατόριο fast food, τον "Τραγανό Κάβουρα" και έχει ένα σαλιγκάρι, τον Γκάρι. Στα χόμπι του συμπεριλαμβάνεται το ψάρεμα τσούχτρας, να κάνει σαπουνόφουσκες, να παίζει με τον φίλο του τον αστερία Πάτρικ, η προπόνηση καράτε με τη Σάντυ και ενίοτε να εκνευρίζει το γείτονά του Καλαμάρη. Πηγαίνει στη σχολή πλοήγησης της κυρίας Παφ αλλά δεν έχει περάσει ποτέ το τεστ.

 Πάτρικ

Ο Πάτρικ Αστέρης (αγγλ. Patrick Star) είναι ένας ροζ αστερίας που ζει κάτω από ένα βράχο και ο καλύτερος φίλος του Μπομπ Σφουγγαράκη. Φοράει ένα μαγιό πράσινου και μωβ χρώματος. Χαρακτηριστικό του είναι η υπερβολικά χαμηλή νοημοσύνη του και συχνά ενθαρρύνει τον Μπομπ σε δραστηριότητες που τους βάζει σε μπελάδες και πολλές φορές επηρεάζουν και τον Καλαμάρη. Είναι άνεργος, ωστόσο έχει περάσει από πολλά επαγγέλματα χωρίς ιδιαίτερη επιτυχία. Γενικά είναι χαρωπός και συνήθως ο δυνατός της παρέας.

 Καλαμάρης

Ο Καλαμάρης Πλοκάμιας (αγγλ. Squidward Tentacles) είναι  χταπόδι. Έχει μεγάλη μύτη και φοράει καφέ μπλούζα. Εργάζεται ως ταμίας στον "Τραγανό Κάβουρα". Είναι αλαζονικός, ιδιόρρυθμος με μία σαρκαστική αίσθηση του χιούμορ. Πιστεύει ότι είναι χαρισματικός στο χώρο της τέχνης και της μουσικής, αν και στην πραγματικότητα δεν έχει ιδιαίτερη ικανότητα. Παίζει κλαρινέτο και λατρεύει να φτιάχνει αυτοπροσωπογραφίες, οι οποίες διακοσμούν το σπίτι του. Σιχαίνεται τον Μπομπ και τον Πάτρικ (αν και εκείνοι τον συμπαθούν) όπως επίσης και τη δουλειά του στον "Τραγανό Κάβουρα".

 Κύριος Καβούρης

Ο Ευγένιος Χάρολντ Καβούρης (αγγλ. Mr. Krabs), είναι ένας κάβουρας και ο ιδιοκτήτης του εστιατορίου "Τραγανός Κάβουρας" με υπαλλήλους τον Μπομπ Σφουγγαράκη και τον Καλαμάρη. Έχει εμμονή με τα χρήματα και μοιράζεται ανταγωνισμό με τον πρώην καλύτερο του φίλο, Πλαγκτόν. Ζει σε μία άγκυρα με την κόρη του την Πέρλα. Είναι επιτυχημένος στον τομέα του fast food, καθώς η καβουροπάτι είναι γνωστή σε όλο το βυθό.

 Σάντυ

Η Σάντυ Φουντούκη (αγγλ. Sandy Cheeks) είναι ένας σκίουρος από το Τέξας που ζει σε ένα θόλο προστατευμένο από το νερό. Ως πλάσμα της ξηράς φορά ένα κουστούμι δύτη με γυάλινο κράνος με οξυγόνο όταν βρίσκεται έξω από το θόλο. Αντίθετα, όποιο πλάσμα του νερού την επισκέπτεται, αναγκάζεται να φορέσει κράνος με νερό. Έχει πολλά ενδιαφέροντα που έχουν να κάνουν με τα σπορ, όπως το καράτε, η αμμοσανίδα και το ροντέο. Εργάζεται επίσης ως εφευρέτρια, επιστήμονας και ερευνήτρια.

 Πλαγκτόν

Ο Σέλντον Πλαγκτόν (αγγλ. Sheldon J. Plankton) είναι ζωοπλαγκτόν, εχθρός του κυρίου Καβούρη και ιδιοκτήτης ενός αποτυχημένου εστιατορίου τον "Φιλικό Κουβά", το οποίο είναι ανταγωνιστής του "Τραγανού Κάβουρα". Προσπαθεί μάταια να κλέψει τη συνταγή της καβουροπάτι και να κυρβενήσει τον κόσμο, αλλά πάντα αποτυγχάνει. Σύζυγος του είναι η Κάρεν, ένας υπολογιστής δικής του κατασκευής.

 Κάρεν

Η Κάρεν Πλαγκτόν (αγγλ. Karen Plankton) είναι ένας υπολογιστής και σύζυγος του Πλαγκτόν. Επικοινωνούν μέσω ενός παλμογράφου, άλλοτε τοίχου και άλλοτε φορητό.

 Κυρία Παφ 

Η κυρία Παφ (αγγλ. Mrs. Puff) είναι ένα ψάρι μπαλόνι και διευθύντρια στη σχολή πλοήγησης του Βυθού του Μπικίνι. Είναι η καθηγήτρια του Μπομπ Σφουγγαράκη στην οποία παρακολουθεί μαθήματα.

 Πέρλα

Η Πέρλα Καβούρη (αγγλ. Pearl Krabs) είναι η κόρη του κυρίου Καβούρη η οποία είναι μία θαλάσσια φάλαινα. Ζει σε μια άγκυρα μαζί με τον πατέρα της. Βρίσκεται στην εφηβεία, με αποτέλεσμα πολλές φορές να είναι κακομαθημένη και εκρηκτική.

 Γκάρι

Ο Γκάρι (αγγλ. Gary the Snail) είναι το κατοικίδιο σαλιγκάρι του Μπομπ. Δεν μιλά ποτέ, αλλά παρουσιάζει πολλά χαρακτηριστικά γάτας και σκύλου. Έχει γνωστικό χαρακτήρα και σε πολλές περιπτώσεις είναι η φωνή της λογικής του Μπομπ, λύνοντας προβλήματα που ο ιδιοκτήτης του δεν μπορεί.

Ελληνική μεταγλώττιση  

Οι ηθοποιοί που δανείζουν τις φωνές τους στην ελληνική μεταγλώττιση της σειράς.

Μπομπ Σφουγγαράκης - Σπύρος Ζουπάνος (Κύκλοι 1-2, 4-7, 1η Ταινία), Λορέντζος Φραγκούλης (Κύκλος 3, Κύκλοι 8-12, 2η Ταινία),Κωνσταντίνος Λάγκος (Κύκλοι 12β-παρον, 3η Ταινία)
Πάτρικ - Άλκης Ζερβός (Κύκλοι 1-παρόν, 1η  , 2η και 3η ταινία)
Καλαμάρης - Άλκης Ζερβός (Κύκλοι 1-3, 8-Παρόν), Θανάσης Κουρλαμπάς (1η Ταινία), Ντίνος Σούτης (Κύκλοι 4-7, 2η και 3η Ταινία)
Κύριος Καβούρης - Νίκος Κυριακίδης (Κύκλοι 1-3), Γιάννης Στεφόπουλος (Κύκλοι 4-7, 12β-παρον, 1η ,  2η και 3η Ταινία), Χρήστος Θάνος (Κύκλοι 8-12α)
Πλαγκτόν - Άλκης Ζερβός (Κύκλοι 1-2), Νίκος Κυριακίδης (κύκλος 3), Κώστας Αποστολίδης (1η Ταινία), Ντίνος Σούτης (Κύκλοι 4-7), Χρήστος Θάνος (Κύκλοι 8-12α, 2η και 3η Ταινία
 Σάντυ - Στέλλα Νικολοθανάση (Κύκλοι 1-7, 1η Ταινία), Μαρία Ζερβού (Κύκλοι 8-Παρόν, 2η και 3η Ταινία)
 Γκάρι - Original φωνή  (Κύκλοι 1-3, 1η και 2η Ταινία, ορισμένα επεισόδια των υπολοίπων κύκλων), Σπύρος Ζουπάνος (Κύκλοι 4-7, μερικά επεισόδια από 1-2)

Η σκηνοθετική επιμέλεια της μεταγλώττισης της σειράς έγινε από την  Ρένα Κουβάτσου  από τον πρώτο μέχρι τον τρίτο και τον Τάσο Μασμανίδη από τον τέταρτο μέχρι τον έβδομο κύκλο και τον δωδέκατο κύκλο έγινε από την Ρία Απέργη αργότερα από την Σοφία Καψαμπέλη . Η μεταγλώττιση έγινε στα Studio Vertical (Κύκλοι 1-3),  Power Media Productions  (Κύκλοι 4-7, 1η,2η και 3η ταινία), AbFab Productions (Κύκλοι 8-12α),Tanweer Studios (Κύκλοι 12β-παρόν).

Παραπομπές 

Μπομπ Σφουγγαράκης
Τηλεοπτικές σειρές κινουμένων σχεδίων
Αμερικανικές παιδικές τηλεοπτικές σειρές κινουμένων σχεδίων
Σειρές του Nickelodeon
Εμπορικά σήματα οπτικοακουστικών μέσων
Υποθαλάσσια μυθοπλασία