Η Αγία Αικατερίνη της Αλεξάνδρειας (Καραβάτζιο)

Η Αγία Αικατερίνη της Αλεξάνδρειας είναι μια ελαιογραφία που φιλοτέχνησε στα τέλη του 16ου αιώνα ο Ιταλός καλλιτέχνης του Μπαρόκ, Μικελάντζελο Μερίζι ντα Καραβάτζιο. Ανήκει στην συλλογή του Μουσείου Τίσεν-Μπορνεμίσα της Μαδρίτης. Αρχικά ανήκε στον Καρδινάλιο Φραντσέσκο Μαρία ντελ Μόντε, τον πρώτο ισχυρό χρηματοδότη του Καραβάτζιο. 

Η Αγία Αικατερίνη πιστεύεται ότι υπήρξε σημαντική στοχάστρια κατά τον πρώιμο 4ο αιώνα. Έτυχε μεγάλης μόρφωσης και ήταν κάτοχος της λατινικής γλώσσας και της ελληνικής φιλολογίας. Αφού ασπάσθηκε τον Χριστιανισμό, εργάσθηκε με έντονη δράση και ενθουσιασμό για την διάδοσή του, επιτυγχάνοντας πολλά χάρις την ρητορική της δεινότητα και τις πολλές γνώσεις της. Αποτελεί σύμφωνα με την παράδοση την προστάτιδα των νέων κοριτσιών και των φοιτητριών. Ο τροχός, όργανο βασανιστηρίου που έγινε κομμάτια όταν έγινε απόπειρα χρήσης του στην Αικατερίνη, έγινε το έμβλημα της αγίας, και έτσι οι μηχανικοί έθεσαν εαυτούς υπό την προστασία της. Σύμβολά της στην αγιογραφία είναι ο τροχός αυτός, η αιμοσταγής μάχαιρα, με την οποία την αποκεφάλισαν όταν ο τροχός θρυμματίστηκε, ο κλάδος φοίνικα, η ιερή κάλαμος, βιβλία και το όρος Σινά.

Στον πίνακά του ο Καραβάτζιο απεικονίζει την Αικατερίνη με τα σύμβολα του μαρτυρίου της, τον τροχό και το σπαθί, σε κάποιον εσωτερικό χώρο που δεν προσδιορίζεται από συγκεκριμένα αρχιτεκτονικά στοιχεία. Η εικόνα αντικατοπτρίζει γενναιότητα και αμεσότητα που συνδέουν την ευγενική καταγωγή του εικονιζόμενου προσώπου με την πληβειακή περηφάνια της γυναίκας που χρησίμεψε σαν μοντέλο, κατά πάσα πιθανότητα της Φίλιντε Μελαντρόνι, μιας εταίρας με πρόσβαση στους κύκλους της υψηλής αριστοκρατίας. Εντύπωση προκαλεί το εύρος της σύλληψης και της πραγμάτωσης του πίνακα, καθώς και ο τέλειος χειρισμός μιας ιδιαίτερα δύσκολης σύνθεσης. Η φιγούρα και τα αντικείμενα γεμίζουν πλήρως τον πίνακα, σε ένα λεπτό παιχνίδισμα με τις διαγωνίους. Ο Καραβάτζιο επιλέγει μια μεγαλειώδη και εξευγενισμένη προσέγγιση, που αργότερα θα τον οδηγήσει στη δημιουργία των θρησκευτικών συνθέσεων που δημιούργησε για την εκκλησία Σαν Λουίτζι ντέι Φραντσέζι.

Πηγές 
 Το λήμμα για την Αγία Αικατερίνη.
 Η αγγλόφωνη και ιταλόφωνη wikipedia.
 Web gallery of Art

Δείτε επίσης 
 Αγία Αικατερίνη
 Καραβάτζιο
 Μπαρόκ
 Μουσείο Τίσεν-Μπορνεμίσα

Έργα ζωγραφικής του Μικελάντζελο Μερίζι ντα Καραβάτζιο
Έργα μπαρόκ ζωγραφικής
Εκθέματα του Μουσείου Τύσεν-Μπορνεμίσα (Μαδρίτη)