Βάλαρ

Οι Βάλαρ είναι οντότητες που παρουσιάζονται στο έργο του Τζον Ρόναλντ Ρούελ Τόλκιν Το Σιλμαρίλλιον, στα σύντομα έργα (μέσα στο ίδιο βιβλίο) Αϊνουλίνταλε (Ainulindalë) και Βαλακουέντα (Valaquenta). 

Η λέξη Βάλαρ είναι Κουένυα και μεταφράζεται ως 'Δυνάμεις' (περιφραστικά 'Δυνάμεις του Κόσμου' ή 'Αγγελικές Δυνάμεις'). Στον ενικό, η λέξη είναι απλά Βάλα (χωρίς το -ρ που στην Κουένυα είναι κατάληξη πληθυντικού). Ο θηλυκός τύπος της λέξης είναι Βάλιε(ρ).

Ιστορία
Όταν ο Έρου Ιλούβαταρ δημιούργησε την Έα, πολλοί από τους Άινουρ θέλησαν να μείνουν εκεί αντί να ζουν με τον δημιουργό τους, για να πραγματοποιήσουν το Όραμα της Μουσικής του Ιλούβαταρ.Άν και πλάσματα από καθαρό πνεύμα, έπαιρναν συχνά φυσική υπόσταση, παρόμοια με αυτήν των Τέκνων του Ιλούβαταρ (δηλ. Των Ξωτικών και των Ανθρώπων), αλλά εξαιρετικής ομορφιάς και μεγαλοπρέπειας.  Έτσι πήραν υλική μορφή και κατέβηκαν στην επίγεια κατοικία τους, το Βάλινορ. Οι πιο ισχυροί από αυτούς ονομάστηκαν Βάλαρ, Ήταν δεκατέσσερις άρχοντες, επτά Βάλαρ (Μάνγουε, Ούλμο, Άουλε, Όρομε, Μάντος, Λόριεν,Τούλκας) και επτά Βάλιερ (Βάρντα, Γιαβάννα, Νιέννα, Έστε, Βάιρε, Βάνα, Νέσσα). Επικεφαλής τους ήταν οι Μάνγουε και η Βάρντα. Ο καθένας από αυτούς κατείχε ξεχωριστές δυνάμεις και ήταν υπεύθυνος για ξεχωριστό κομάτι του κόσμου.

Ρόλος
Οι Βάλαρ έχουν το ρόλο των θεοτήτων στη μυθολογία του Τόλκιν αν και αυτός ο όρος υπάρχει σπάνια μέσα στο κείμενο, εφόσον στο έργο του Τόλκιν δεν υπάρχουν στοιχεία θρησκείας ή λατρείας (πλην ελαχίστων εξαιρεσεων). Οι Βάλαρ στην ουσία αν και θεότητες, είναι 'κατώτερα' πλάσματα που δημιουργήθηκαν από το Υπέρτατο Ον, τον Έρου Ιλούβαταρ, αντίστοιχος του Χριστιανικού Θεού. Κοσμογονικά επομένως, οι Βάλαρ στην ουσία έχουν το ρόλο των αγγελικών δυνάμεων, αποτελώντας έτσι συνδετικό κρίκο μεταξύ πολυθεϊστικής μυθολογίας και μονοθεϊσμού. Μαζί με τους Βάλαρ, υπάρχουν και οι Μάιαρ, οι οποίοι είναι κατώτεροι σε δύναμη και ιεραρχία και έχουν το ρόλο των αγγελιοφόρων, των βοηθών και των υπηρετών των Βάλαρ.

Στον Άρχοντα των Δαχτυλιδιών
Οι Βάλαρ έχουν μεγάλο και σημαντικό ρόλο μόνο στο Σιλμαρίλλιον. Στον Άρχοντα των Δαχτυλιδιών γίνονται ελάχιστες αναφορές σε αυτούς. Γενικώς γίνονται ασαφείς αναφορές ως 'Δυνάμεις του Κόσμου' ή 'Άρχοντες της Δύσης'. 

Εξαίρεση αποτελεί η Βάρντα/Έλμπερεθ της οποίας το όνομα αναφέρεται συχνά ως η αγαπημένω των Ξωτικών. Σε μία περίπτωση, ο Θέοντεν παρομοιάζεται με αρχαίο θεό, όπως τον Όρομε 'στη μάχη των Βάλαρ'. 

Επίσης η λέξη Βάλα αναφέρεται ως το όνομα ενός γράμματος (Τένγκουα) στο Παράρτημα του Άρχοντα.

Λίστα των Βάλαρ

Μάνγουε: ο Βασιλιάς των Βάλαρ και αδερφός του Μέλκορ. Στοιχείο του ο ουρανός και ο άνεμος
Βάρντα: Η γυναίκα του Μάνγουε, δημιουργός των άστρων και η αγαπημένη των Ξωτικών
Ούλμο: Το Βάλαρ των υδάτων. Κατοικεί μέσα στον ωκεανό και κυβερνά κάθε θάλασσα και ποτάμι του κόσμου.
Άουλε: Το Βάλαρ της γής. Εξουσιάζει και κατεργάζεται άριστα την πέτρα, το χώμα, τα μέταλλα και όλες τις ουσίες από τις οποίες αποτελείται η Γη. Είναι ο δημιουργός των Νάνων.
Γιαβάννα: Το Βάλαρ των δέντρων και της Φύσης
Νάμο: Ο άρχοντας του Μάντος, της κατοικίας των νεκρών. Γνωρίζει το μέλλον
Βάιρε: Γυναίκα του Νάμο, που υφαίνει την ροή της Ιστορίας
Ίρμο: Αδελφός του Μάντος, ο άρχοντας του Λόριεν. Στοιχείο των ονείρων και των οραμάτων
Έστε: Γυναίκα του Ίρμο, με τα της γιατρεύει την κούραση
Νιέννα: Θρηνεί την καταστροφή της Άρντα από το Μέλκορ και με τα δάκρυά της θεραπεύει τον πόνο
Τούλκας: Ο πιο δυνατός Άινου που νίκησε το Μέλκορ
Νέσσα: Γυναίκα του Τούλκας, προστάτιδα των ελαφιών
Όρομε: Καβαλάρης κυνηγός που καταδιώκει τα τέρατα του Μέλκορ στα δάση. Αυτός έφερε τα Ξωτικά στο Βάλινορ
Βάνα: Γυναίκα του Όρομε. Μπορεί να ξαναζωντανεύει την φύση και τα λουλούδια

Χαρακτήρες από τη Μέση Γη
Φανταστικοί άγγελοι