Σώκρατες (ποδοσφαιριστής)

Ο Σώκρατες (Sοcrates Brasileiro Sampaio de Souza Vieira de Oliveira, 19 Φεβρουαρίου 1954 - 4 Δεκεμβρίου 2011) ήταν διεθνής Βραζιλιάνος ποδοσφαιριστής. Θεωρείται ένας από τους μεγαλύτερους μεσοεπιθετικούς στην ιστορία του Νοτιοαμερικάνικου ποδοσφαίρου, με άριστη τεχνική κατάρτιση, φαντασία, ικανότητα στο σκοράρισμα, την οργάνωση του παιχνιδιού ενώ φημιζόταν και για τις «τυφλές» πάσες του. Πανύψηλος για την εποχή του (1,92 μ.) και φόραγε πάντα μια μαύρη κορδέλα στα μαλλιά μέσω της οποίας εξέφραζε την αντίθεση του σε κάθε είδους καθεστώς.

Βιογραφία 
Ο Σώκρατες είχε σπουδάσει ιατρική (το παρατσούκλι του ήταν "γιατρός") και έχει διδακτορικό στη φιλοσοφία. Επίσης είναι άξιο αναφοράς πως ο μικρότερος αδελφός του, Ράι ήταν και αυτός σπουδαίος διεθνής ποδοσφαιριστής, μέλος της Εθνικής Βραζιλίας που κατέκτησε το Παγκόσμιο Κύπελλο του 1994, ιδίως παίζοντας για το Σάο Πάολο και για την Παρί Σεν-Ζερμέν.

Καριέρα σε συλλόγους 
Η επαγγελματική καριέρα του ξεκίνησε το 1974 στη Μποταφόγκο, αλλά το μεγαλύτερο διάστημά της αγωνίστηκε στην Κορίνθιανς του Σάο Πάολο. Εκεί ο Σώκρατες πρωτοστάτησε σε ένα πείραμα που έμεινε στην ιστορία ως «κορινθιακή δημοκρατία», βάσει του οποίου οι ποδοσφαιριστές είχαν βαρύνοντα λόγο στα διοικητικά και αγωνιστικά ζητήματα. Γενικά υπήρξε πολύ αγαπητός, αφού μέσω του ποδοσφαίρου εξέφραζε την αντίθεσή του στη στρατιωτική δικτατορία που κυβερνούσε τη Βραζιλία. 

Στην Ευρώπη είχε ένα μικρό πέρασμα από την ιταλική Φιορεντίνα την περίοδο 1984/85 και μετέπειτα αγωνίστηκε σε δύο ακόμα σημαντικούς συλλόγους του βραζιλιάνικου πρωταθλήματος, τη Φλαμένγκο και τη Σάντος. Το 1989 επέστρεψε στην πρώτη του ομάδα, την Μποταφόγκο, όπου έκλεισε την επαγγελματική καριέρα του.

Το 2004 επέστρεψε στα γήπεδα αγωνιζόμενος σε μια μικρή ομάδα ερασιτεχνική αγγλική ομάδα (Garforth), ως παίκτης-προπονητής με συμβόλαιο ενός μήνα.

Διεθνής καριέρα 
Ο Σώκρατες αγωνίστηκε ως αρχηγός με την Εθνική ομάδα της χώρας του στα Παγκόσμια Κύπελλα του 1982 και του 1986. Η Βραζιλία τότε είχε μια από τις καλύτερες εθνικές ομάδες , αφού μαζί με το Σώκρατες αγωνίζονταν ποδοσφαιριστές όπως ο Ζίκο, ο Φαλκάο, ο Τζούνιορ και ο Καρέκα. 

Και στις δύο διοργανώσεις η Βραζιλία ήταν το μεγάλο φαβορί, έπεσε όμως το 1982 στην ασταμάτητη Ιταλία του Πάολο Ρόσι όπου σε έναν αγώνα θρίλερ ο Σώκρατες έβαλε ένα υπέροχο και δύσκολο γκολ στην κλειστή γωνία του Ντίνο Τζοφ. Το 1986 ,ήταν η σειρά της φιλόδοξης Γαλλίας του Μισέλ Πλατινί να στερήσει από τον Σώκρατες την ευκαιρία για διάκριση στο Παγκόσμιο κύπελλο. Σε αυτό τον αγώνα μάλιστα ο Σώκρατες αστόχησε στη διαδικασία των πέναλτι. 

Συνολικά με την Εθνική Βραζιλίας συμμετείχε από τον Μάιο του 1979 μέχρι τον Ιούνιο του 1986 σε 63 αγώνες και σκόραρε 25 φορές.

Σύλλογοι 

 1974 - 1978  Μποτοφόγκο Σάο Πάολο
 1978 - 1984  Κορίνθιανς
 1984 - 1985  Φιορεντίνα
 1986 - 1987  Φλαμένγκο
 1988 - 1989  Σάντος
 1989  Μποτοφάγκο Σάο Πάολο

Προσωπική ζωή 
Ο Σώκρατες ήταν το πρωτότοκο παιδί των Raimundo και Guiomar Vieira. Γεννήθηκε στο Belém, Pará και μετακόμισε με την οικογένειά του στο Ribeirão Preto, Σάο Πάολο, τον Ιανουάριο του 1960, αφότου ο πατέρας του κέρδισε μια σημαντική θέση ως επιβλέπων εσόδων. Αυτή η δουλειά απέδωσε στον πατέρα του Σώκρατες μια αξιοσημείωτη αναγνωρισιμότητα στη μικρή πόλη Igarapé-Açu, όπου η οικογένεια ζούσε τότε. Ο νέος μισθός του πατέρα του, επέτρεψε στον Sócrates να παρακολουθήσει το καλύτερο σχολείο στο Ribeirão Preto, το Colégio Marista. Σε μια βιογραφία που γράφτηκε από τον δημοσιογράφο Tom Cardoso, αποκαλύπτεται ότι η μικρή βιβλιοθήκη που είχε δημιουργήσει ο πατέρας του Σώκρατες στο σπίτι τους, η οποία περιείχε βιβλία φιλοσοφίας και άλλα έργα, απειλήθηκε από το πραξικόπημα στις 31 Μαρτίου 1964. Ο Σώκρατες περιγράφει το βίωμα: "Το 1964, είδα τον πατέρα μου να σχίζει πολλά βιβλία, λόγω του πραξικοπήματος. Νόμιζα ότι ήταν παράλογο, γιατί η βιβλιοθήκη ήταν το πράγμα που του άρεσε περισσότερο. Τότε ήταν που ένιωσα ότι κάτι δεν ήταν σωστό. Όμως το κατάλαβα πολύ αργότερα, στο κολέγιο." Στην ηλικία των 10 ετών, ο Σώκρατες είχε δει τις επιπτώσεις της λογοκρισίας της στρατιωτικής δικτατορίας. Η παιδική του ηλικία σημαδεύτηκε από αυτό το γεγονός, το οποίο κατανόησε ως ενήλικας αργότερα στη ζωή του.

Ο Σώκρατες έζησε στο Ριμπιράο Πρέτο με τη σύζυγό του και τα έξι παιδιά του. Ήταν αρθρογράφος σε αρκετές εφημερίδες και περιοδικά, γράφοντας όχι μόνο για τον αθλητισμό, αλλά και για την πολιτική και τα οικονομικά. Εμφανίστηκε συχνά στα τηλεοπτικά προγράμματα της Βραζιλίας ως ειδικός ποδοσφαίρου. Πριν πεθάνει, ο Σώκρατες έγραφε ένα φανταστικό βιβλίο για το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2014 στη Βραζιλία.

Ο Sócrates ήταν γιατρός, ένα σπάνιο επίτευγμα για έναν επαγγελματία ποδοσφαιριστή (κατείχε πτυχίο ιατρικής από το Faculdade de Medicina de Ribeirão Preto, την ιατρική σχολή του Πανεπιστημίου του Σάο Πάολο). Ακόμα πιο σπάνιο είναι το γεγονός ότι απέκτησε το πτυχίο παίζοντας ταυτόχρονα επαγγελματικό ποδόσφαιρο. Μετά τη συνταξιοδότησή του, ασκούσε ιατρική στο Ribeirão Preto. Αναφέρεται επίσης ως διαννοούμενος, πότης και καπνιστής.

Πολιτική
Τη εποχή που έπαιζε στην Κορίνθιανς, ο Σώκρατες ίδρυσε το κίνημα της Δημοκρατίας των Κορίνθιανς, που αντιτίθενταν στην τότε στρατιωτική κυβέρνηση. Ο Σώκρατες και οι συμπαίκτες του διαμαρτύρονταν εναντίον της μεταχείρισης των ποδοσφαιριστών από το καθεστώς, και έδειξαν υποστήριξη στο ευρύτερο κίνημα για εκδημοκρατισμό, φορώντας μπλούζες με το σύνθημα "Democracia" γραμμένο πάνω τους κατά τη διάρκεια των αγώνων.

Στις 16 Απριλίου 1984 εκφώνησε ομιλία υποστηρίζοντας το Diretas Já (Ελεύθερες Εκλογές Τώρα), ένα λαϊκό κίνημα που ζήτησε άμεσες προεδρικές εκλογές. Στο Σώκρατες και η Δημοκρατία των Κορίνθιανς, η Juca Kfouri, Βραζιλιάνος δημοσιογράφος, θυμάται: «ο Σώκρατες πήρε το ρίσκο να πει, μπροστά σε δύο εκατομμύρια ανθρώπους που συγκεντρώθηκαν στην πλατεία του καθεδρικού ναού, ότι εάν δεν γίνονταν δεκτές οι άμεσες προεδρικές εκλογές από το καθεστώς, θα έφευγε και θα πήγαινε να παίξει στην Ιταλία."   Με το να εξαρτάται η μεταφορά του στο εξωτερικό από το αποτέλεσμα μιας συνταγματικής τροποποίησης, άρχισε να σχηματίζεται η πολιτική παρακαταθήκη του Σώκρατες. Η καταγγελία του για τη στρατιωτική δικτατορία και ο αγώνας για εκδημοκρατισμό της Βραζιλίας επέκτεινε το μύθο του πέρα ​​από τα ποδοσφαιρικά γήπεδα.

Ο Sócrates είχε δηλώσει ότι τρεις από τους παιδικούς του ήρωες ήταν ο Φιντέλ Κάστρο, ο Ερνέστο Τσε Γκεβάρα και ο Τζον Λένον. Είπε επίσης ότι "ο Λούλα ήταν καλός" και ότι "είχε κερδίσει επτά στα δέκα" κατά την πορεία του για τη διακυβέρνησης της Βραζιλίας.

Τίτλοι και διακρίσεις 

Μποταφόγκο
 Τουρνουά Vicente Feola: 1976
Κορίνθιανς
 Καμπεονάτο Παουλίστα (3) : 1979, 1982, 1983
Φλαμένγκο
 Taça Rio: 1986
 Καμπεονάτο Καριόκα: 1986
Βραζιλία 
 Κόπα Αμέρικα : Φιναλίστ 1983 
Τρίτη θέση 1979
Ατομικές διακρίσεις
 Hall of Fame Ποδοσφαίρου της Βραζιλίας 
 FIFA 100
 World Soccer περιοδικό : 61ος καλύτερος ποδοσφαιριστής του 20ου αιώνα 
 Πρώτος σκόρερ του Πρωταθλήματος Παουλίστα : 1976
 Bola de Prata: 1980
 FIFA XI: 1982
 Καλύτερος ποδοσφαιριστής της Νότιας Αμερικής : 1983
 World Soccer περιοδικό : καλύτερη ομάδα της χρονιάς : 1982

Θάνατος
Τα ξημερώματα της 4ης Δεκεμβρίου 2011, ο Σώκρατες άφησε την τελευταία του πνοή στη μονάδα εντατικής θεραπείας του νοσοκομείου Άλμπερτ Αϊνστάιν του Σάο Πάολο, εξαιτίας μιας εσωτερικής λοίμωξης του γαστρεντερικού συστήματος που εξελίχθηκε σε σηψαιμικό σοκ. Η λοίμωξη είχε προέλθει παλιότερα από γαστρεντερική αιμορραγία που οφειλόταν στην υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ.

Παραπομπές 

Βραζιλιάνοι ποδοσφαιριστές
Μέσοι ποδοσφαιριστές
Ποδοσφαιριστές Παγκοσμίου Κυπέλλου 1986
Ποδοσφαιριστές Παγκοσμίου Κυπέλλου 1982
Ποδοσφαιριστές Σέριε Α
Ποδοσφαιριστές Φιορεντίνα
Ποδοσφαιριστές Κόπα Αμέρικα 1979
Ποδοσφαιριστές Κόπα Αμέρικα 1983
Ποδοσφαιριστές Εθνικής Βραζιλίας
Προπονητές ποδοσφαίρου Ασοσιασάο Ντεπορτίβα Καμποφριένσε
Ποδοσφαιριστές Μποταφόγκο Φουτεμπόλ Κλούμπε (ΣΠ)
Ποδοσφαιριστές Σπορτ Κλαμπ Κορίνθιανς Παουλίστα
Ποδοσφαιριστές Κλούμπε ντε Ρεγκάτας ντο Φλαμένγκο
Ποδοσφαιριστές Σάντος Φουτεμπόλ Κλούμπε
Προπονητές ποδοσφαίρου Λίγκα Ντεπορτίβα Ουνιβερσιτάρια ντε Κίτο
Προπονητές ποδοσφαίρου Μποταφόγκο Φουτεμπόλ Κλούμπε (ΣΠ)
FIFA 100
Ποδοσφαιριστές Καμπεονάτο Μπραζιλέιρο Σέριε Α