Γιωργής Τριαντάφυλλος

Ο Γιωργής Τριαντάφυλλος (;-1852) ήταν ανασκαφέας, συλλέκτης και έμπορος αιγυπτιακών αρχαιοτήτων από τη Λήμνο.

Βιογραφικές πληροφορίες

Οι περιηγητές συχνά τον αναφέρουν με το όνομα Ouardi ή Wardi, το οποίο προέκυψε από παραφθορά του βαφτιστικού του που ήταν: Γιωργής.

Ο Γιωργής Τριαντάφυλλος γεννήθηκε στη Λήμνο στα τέλη του 18ου αιώνα και άγνωστο πότε και πώς πήγε στην Αίγυπτο, όπως πολλοί Λήμνιοι εκείνη την εποχή. Εκεί έγινε βοηθός και φίλος ενός διάσημου Λήμνιου ανασκαφέα, του εμπόρου και συλλέκτη αιγυπτιακών αρχαιοτήτων Γιάννη Αθανασίου ή Τζιοβάνι ντ’ Ατανάση. 

Ζούσε μαζί του τουλάχιστον από το 1829, που τον συνάντησε ο Ιταλός ταξιδιώτης Σαλβατόρε Τσερουμπίνι και διέσωσε τη φιγούρα του σε δύο πρόχειρα σχέδια. Ίσως ήταν μαζί από παλιότερα που ο Αθανασίου έκανε σημαντικές ανασκαφές τάφων στην Άνω Αίγυπτο. 

Ο βασικός ρόλος του Τριαντάφυλλου ήταν να επιβλέπει τις αρχαιολογικές έρευνες κατά τη διάρκεια της απουσίας του Αθανασίου, ιδίως μετά το 1827 που ο Αθανασίου έλειπε μεγάλα διαστήματα από την Αίγυπτο. Όμως, ήταν και ο ίδιος έμπορος αρχαιοτήτων.

Έμεναν στο ίδιο σπίτι στην περιοχή Κούρνα, κοντά στην Κοιλάδα των Βασιλέων. Το σπίτι αυτό ήταν κτισμένο πάνω από έναν αρχαίο τάφο και σε αυτό παρέμεινε και μετά την οριστική αναχώρηση του Αθανασίου για το Λονδίνο το 1849. Εκεί τον βρήκε ο Γάλλος Φλομπέρ (Gustave Flaubert) το 1850 να ζει στα γεράματά του, ολομόναχος, σε ένα σπίτι γεμάτο μούμιες. Φορούσε άσπρο σαρίκι και πουκαμίσα σαν τους Νούβιους. Ο Φλομπέρ τον περιγράφει χαρακτηριστικά σε ένα γράμμα του στις 16/5/1850:

"Υπάρχει στην είσοδο της Κοιλάδας των Βασιλέων, πάνω από το Ραμσείο, ένας γέρος Έλληνας, που ασχολείται με το εμπόριο αρχαιοτήτων. Ζει εκεί σε έναν πύργο καταμεσής του βουνού, σ’ ένα σπίτι γεμάτο μούμιες, ολομόναχος, μακριά από τους ανθρώπους… Φορούσε άσπρο σαρίκι, πουκαμίσα άσπρη σαν τους Νούβιους και κρατούσε ομπρέλα και άσπρο βαμβακερό ύφασμα. Το γηραιό αυτό τέκνο της Λήμνου κρατούσε στο αριστερό χέρι το τσιμπούκι του κι ένα ραβδί από ασπρόξυλο, που το πελέκησε ο ίδιος, το οποίο τελείωνε με ένα σιδερένιο σουβλί, για να τον βοηθά να περπατάει στους βράχους. Ήταν ξυπόλυτος με τσόκαρα και σερνόταν λαχανιάζοντας."

Με τη γενέτειρά του Λήμνο είχε κρατήσει κάποιες επαφές, όπως προκύπτει από την αναγραφή του ονόματός του στο "Βιβλίο Ευεργετών και Δωρητών" των σχολείων και του μητροπολιτικού ναού της Αγ. Τριάδος της Μύρινας, του 1843.

Πέθανε στην Κούρνα το 1852, γέρος σε άγνωστη ηλικία, χωρίς να αφήσει απογόνους.

Αναγνώριση

Ο Τριαντάφυλλος θεωρειται από τους πρωτοπόρους ανασκαφείς της αρχαίας Αιγύπτου, γι’ αυτό το όνομά του αναφέρεται στο παγκόσμιο ευρετήριο προσωπικοτήτων του κλάδου της Αιγυπτιολογίας, στο γνωστό “Who was who in Egyptology”. Εκεί υπάρχει σύντομη προσωπογραφία του. 

Ενδεχομένως ενέπνευσε μεταγενέστερους συλλέκτες, όπως τον Ιωάννη Δημητρίου, που ήταν επίσης Λήμνιος και δώρισε την αρχαιολογική του συλλογή στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο της Αθήνας καθώς και στο Νομισματικό Μουσείο Αθηνών.

Πηγές

 Bierbrier M., «TRIANTAPHYLLOS, George alias Wardi (d.1852)», στο «Who was who in Egyptology», London, 1995 [3rd ed.], σελ. 418. 
 Dewachter Michel, «Un Grec de Louqsor collaborateur de Champollion et Lepsius: Ouardi-Triantaphyllos», Paris 1995.

Έλληνες αρχαιολόγοι