Λιουμπλιάνα

Η Λιουμπλιάνα (σλοβενικά: Ljubljana) (ΔΦΑ: ) είναι πρωτεύουσα της Σλοβενίας και βρίσκεται στο κεντρικό τμήμα της χώρας, με γεωγραφικές συντεταγμένες 46.03° Β, 14.30° Α και υψόμετρο 295 μέτρων. Έχει έκταση 163,76 τετραγωνικά χιλιόμετρα και πληθυσμό 295.504 κατοίκους (εκτίμηση 2020) ενώ το πολεοδομικό συγκρότημα της Λιουμπλιάνας φτάνει τους 381.756 κατοίκους. 

Η πόλη παλαιότερα ήταν γνωστή με τη γερμανική ονομασία Λάιμπαχ (Laibach), κάτι που προκαλούσε έριδες ιδιαίτερα κατά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, όταν οι Ναζί προσπαθούσαν να εκγερμανίσουν βιαίως τις πιο πολλές περιοχές της υπό κατοχήν Σλοβενίας. Η ονομασία χρησιμοποιείται ακόμα κυρίως στην Αυστρία και τη νότια Γερμανία, καθώς και από τη γερμανική πρεσβεία στη Λιουμπλιάνα.

Ιστορία 
Η περιοχή κατοικείται από τα προϊστορικά χρόνια: οι παλαιότεροι γνωστοί οικισμοί χρονολογούνται από την Εποχή του Χαλκού.

Το 15 μ.Χ. ιδρύθηκε ο ρωμαϊκός οικισμός Emona («Ἤμονα» ή «Ἠμῶνα», κατά δύο συγγραφείς της ύστερης αρχαιότητας) ή colonia Iulia Aemona, ο οποίος καταστράφηκε το 452 μ.Χ. από τους Ούννους με αρχηγό τον Αττίλα. Οι πρώτες πηγές που αναφέρουν την πόλη είναι το 1144 με το γερμανικό όνομα Λάιμπαχ και το 1146 με τη λατινική ονομασία Λουβιγκάνα (Luwigana). Απέκτησε καθεστώς πόλης το 1220 και το 1335 περιήλθε υπό την κυριαρχία της δυναστείας των Αψβούργων μέχρι το 1918. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, η Λιουμπλιάνα ήταν πρωτεύουσα του δουκάτου της Καρνιόλας, ενώ αποτέλεσε και έδρα επισκοπής το 1461. Εξελίχτηκε σε πολιτιστικό κέντρο της Σλοβενίας κατά το Μεσαίωνα, ενώ το 1511 στην πόλη έγινε σεισμός. 

Με τους Ναπολεόντειους Πολέμους διακόπηκε για λίγο η κυριαρχία των Αψβούργων και από το 1809 ως το 1813 η πόλη ήταν πρωτεύουσα των ιλλυρικών επαρχιών της Γαλλίας. Από το 1816 ως το 1849 ήταν πρωτεύουσα του Ιλλυρικού Βασιλείου, που ανήκε στην Αυστριακή Αυτοκρατορία. Το 1821, στην πόλη πραγματοποιήθηκε το Συνέδριο του Λάιμπαχ, ενώ το 1849 έφτασε το πρώτο τρένο από τη Βιέννη και το 1857 συνδέθηκε με την Τεργέστη. Το 1895, ένας ακόμη σεισμός κατέστρεψε μεγάλο μέρος της πόλης και με την ανοικοδόμησή της απέκτησε τη νέα σύγχρονη εικόνα της. 

Με τη διάλυση της Αυστροουγγαρίας το 1918, η Λιουμπλιάνα έγινε ανεπίσημη πρωτεύουσα της Σλοβενίας. Τον Απρίλιο του 1941, κατελήφθη από τη φασιστική Ιταλία, ενώ το Σεπτέμβριο του 1943 πέρασε υπό την κατοχή των Ναζί. Το 195], ο Γιουγκοσλάβος πρόεδρος Τίτο αναφέρθηκε στη Λιουμπλιάνα με το χαρακτηρισμό Ηρωική Πόλη, λόγω της δράσης της κατά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Μεταπολεμικά, έγινε πρωτεύουσα της γιουγκοσλαβικής σοσιαλιστικής δημοκρατίας της Σλοβενίας και παρέμεινε και μετά την ανεξαρτησία της χώρας το 1991.

Αδελφοποιημένες πόλεις 

  Αθήνα, Ελλάδα (2000)
  Βελιγράδι, Σερβία (2010)
  Βιέννη, Αυστρία (1999)
  Βιζμπάντεν, Γερμανία (1977)
  Βρυξέλλες, Βέλγιο (2004)
  Ζάγκρεμπ, Κροατία (2001)
  Κέμνιτς, Γερμανία (1966)
  Κλίβελαντ, Οχάιο, ΗΠΑ
  Λεβερκούζεν, Γερμανία (1979)
  Μόσχα, Ρωσία (2000)
  Περιφέρεια Μόσχας, Ρωσία (2001)
  Μπρατισλάβα, Σλοβακία (1967)
  Πάρμα, Ιταλία (1964)
  Πέζαρο, Ιταλία (1964)
  Πλότσε, Κροατία (1982)
  Ριέκα, Κροατία (1979)
  Σαράγεβο, Βοσνία και Ερζεγοβίνη (2002)
  Σκόπια, Βόρεια Μακεδονία (2007)
  Σούσα, Τυνησία (1969)
  Τιφλίδα, Γεωργία (1979)
  Τσενγκντού, Κίνα (1981)

Σημειώσεις

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Επίσημη ιστοσελίδα της πόλης
 History and travel information
 

Πόλεις της Σλοβενίας
Πρωτεύουσες της Ευρώπης