Γκένριχ Κασπαριάν

Ο Γκένριχ Μοϊσέγιεβιτς Κασπαριάν (αγγλ. Genrikh Moiseyevich Kasparyan, γερμαν. Genrich Moissejewitsch Kasparjan, ρωσ. Генрих Моисеевич Каспарян) θεωρείται ως ένας από τους σημαντικότερους σοβιετικούς συνθέτες σκακιστικών σπουδών.

Βιογραφικά 
Ο Κασπαριάν γεννήθηκε 27 Φεβρουαρίου 1910 στην Τιφλίδα της Γεωργίας, και πέθανε στις 27 Δεκεμβρίου 1995 στο Ερεβάν της Αρμενίας.
 1924 : Ήταν μεγαλύτερος από 13 χρόνων όταν διδάχτηκε σκάκι από τον μεγαλύτερο αδελφό του. (Γενικά, για να γίνει κάποιος πολύ καλός στο σκάκι πρέπει να το μάθει πολύ μικρός). 
 1926 - 1931 : Φοίτησε πολιτικός μηχανικός στο Πολυτεχνικό Ινστιτούτο της Τιφλίδας. Εκείνο το διάστημα ασχολήθηκε και με την σκακιστική σύνθεση και έφτιαξε περίπου 40 σπουδές. Ήταν επίσης πολύ δυνατός στο αγωνιστικό σκάκι. 
 1931 : Έγινε πρωταθλητής Τιφλίδας και μπόρεσε να γίνει Πρωταθλητής Ε.Σ.Σ.Δ. παίρνοντας την πρώτη θέση σε αγώνα κατάταξης από τον μετέπειτα παγκόσμιο πρωταθλητή Μιχαήλ Μποτβίνικ (Michail Moissejewitsch Botwinnik).
 1936 : Πήγε στο Εριβάν και έγινε ο πρώτος Αρμένιος σκακιστής που πήρε τον τίτλο Μαίτρ των Αθλημάτων (Meister des Sports), κερδίζοντας 9,5-7,5 τον Βιτάλι Τσεχόβερ (Witali Alexandrowitsch Tschechower).
 Ιούλιος 1941 - Νοέμβριος 1945 : Υπηρέτησε ως στρατιώτης και κέρδισε πολλά παράσημα. 
 1956 : Του απονέμεται ο τίτλος Τιμημένος Μαιτρ των Αθλημάτων. Μέχρι το 1990 εργάστηκε ως εκπαιδευτής σκακιού. Ως ενεργός παίκτης αγωνιστικού σκακιού νίκησε στο πρωτάθλημα της Αρμενίας δέκα φορές.

Συνθέτης σπουδών 
 1928 : Δημοσιεύτηκε η πρώτη του σπουδή για φινάλε. Συνολικά συνέθεσε πάνω από 500 σπουδές, εκ των οποίων περίπου 300 βραβεύτηκαν σε διαγωνισμούς. Έλαβε μέρος σε 13 πρωταθλήματα σύνθεσης στην Ε.Σ.Σ.Δ. και κέρδισε τα έξι.
 1950 : Η FIDE του απένειμε τον τίτλο Διεθνής Μαιτρ.
 1956 : Γίνεται Διεθνής Κριτής για σκακιστικές συνθέσεις.
 1972 : Γίνεται Διεθνής Μεγάλος Μαιτρ για σκακιστική σύνθεση. Για να πάρει αυτόν τον υψηλό τίτλο χρειαζόταν 70 βαθμούς από δημοσιεύσεις στο Άλμπουμ FIDE. Ο Κασπαριάν συγκέντρωσε 174,17 βαθμούς στην καριέρα του.

Δύο σπουδές του Κασπαριάν 

Η σπουδή, στο διάγραμμα δεξιά, δεν είναι μόνο αξιοπρόσεχτη επειδή πήρε το πρώτο βραβείο σε ονομαστό τουρνουά, αλλά επειδή ο Κασπαριάν την δούλευε 30 χρόνια. Κατά δήλωσή του, η σπουδή στηρίζεται σε μια ιδέα που είχε το 1945. Ας παρακολουθήσουμε την λύση:

 1.Ββ5 
 Χάνει, για παράδειγμα, η βαριάντα 1.Ρxγ2 Αζ5 2.Αζ6 ε3+ 3.Ρβ3 εxδ2 4.Αxε5+ Ρβ1, ή η βαριάντα 1.Ρxγ2 Αζ5 2.Ββ5 ε3+ 3.Ρβ3 εxδ2 4.Βxε5+ Ρβ1 . 
 1... Ιδ3+ 2.Βxδ3 
 Πάλι χάνει το 2.Ρxγ2 Αδ1+ 3.Ρxδ1 Πη1+ 4.Ρε2 Πxθ4 5.Ρε3 Πε1+ 6.Ρδ4 Ιβ2 7.ε8=Β ε3+, ή το 2.Ρxγ2 Αδ1+ 3.Ρxδ1 Πη1+ 4.Ργ2 Πγ1+ 5.Ρβ3 Πβ1+ .
 2... εxδ3 3.ε8=Β Αε6 
 Δεν είναι καλό το 3... Πη5 4.Βθ8+ ζ6 5.Αζ2 Πβ5 6.Βxζ6+ Πβ2 7.Αδ4 Πxζ6 8.Αxζ6 με ισόπαλη θέση παρά την υλική υπεροχή των μαύρων. 
 4.Βxε6 Πη5 
 Με απειλή 5... Πβ5. Αν τώρα 5.Αxη5, μετά την 5... Πζ1+ τα μαύρα κάνουν ματ. 
 5.Αζ2 
 (Όχι 5.Βε3 Πζ1+ 6.Αε1 Πβ5 7.Βxδ3 Πxε1+ 8.Ρxγ2 Πβ2+ 9.Ργ3 Πγ1+ 10.Ρδ4 Πβ4+ 11.Ρε5 Ρβ2), και τώρα δύο συνέχειες 
 5... Πη1+ 6.Αε1 Πβ4 7.Βxα2+ Ρxα2, ο μαύρος πύργος έχει καρφώσει τον λευκό αξιωματικό, πατ, ή 
 5... Πβ5 6.Αδ4+ Πβ2 7.Βζ6 Πxζ6 8.Αxζ6, ο λευκός αξιωματικός έχει καρφώσει τον μαύρο πύργο, πατ.

Η κατάσταση, που θα εμφανιστεί στην λύση της σπουδής αριστερά, μπορεί να περιγραφεί σαν "Συνεχές Πατ", όπου τα λευκά και τα μαύρα προσπαθούν μάταια να θυσιάσουν τις βασίλισσές τους. Ας δούμε την λύση:
   1.Ιζ4
     Απειλεί 2.Βδ3#, και επίσης 2.Ιδ5#
   1... Βxη3+
   2.Ιη2+ Ρε4
   3.Βxα4
     Τα λευκά βλέπουν ότι αν 3... βxα4, θα είναι πατ.
   3... Βθ2+
     Τα μαύρα βλέπουν ότι μετά από 4.Ρxθ2 βxα4, κερδίζουν. 
   4.Ρζ2! Βη1+
     Τα μαύρα πάλι προσπαθούν να θυσιάσουν την βασίλισσά τους, αλλά τα λευκά συνεχίζουν να καρφώνονται...
   5.Ρη3! Βζ2+
   6.Ρθ2! Βη3+
   7.Ρη1! Βθ2+
     Και ισοπαλία με επανάληψη των ίδιων κινήσεων.

Εκδόσεις 
Ο Κασπαριάν εξέδωσε πάμπολλα βιβλία στη ρωσική γλώσσα, στα οποία παρέθεσε περισσότερα από 100.000 παραδείγματα θέσεων.
 "ИЗБРАННЫЕ ЭТЮДЫ И ПАРТИИ" (Επιλεγμένες σπουδές και παρτίδες), Εριβάν, 1959.
 "ПОЗИЦИОННАЯ НИЧБЯ" (Η ποζισιονέλ ισοπαλία), Μόσχα, 1962.
 "ЭТЮДЫ" (Σπουδές), Μόσχα, 1972.
 Στα αγγλικά, "Domination in 2545 endgame studies" (Κυριαρχία σε 2545 σπουδές φινάλε), Progress Publishers, 1980, μετάφραση του ρωσικού "ШАХМАТНБІЕ ЭТЮДЫ, Доминация" (Σκακιστικές Σπουδές, Κυριαρχία) του 1974.
 Στα γερμανικά, "Zauber des Endspiels" (Η Μαγεία των Φινάλε), 1974, 2η έκδοση 1985. 
 Στα αγγλικά, ο A. J. Roycroft συνέλεξε 545 σπουδές σε έναν τόμο με τίτλο "The complete studies of Genrikh Kasparyan" (Άπασες οι σπουδές του Γκένριχ Κασπαριάν), 1997, ISBN 1-888690-02-X.

Πηγές

Παραπομπές 

Αρμένιοι σκακιστές
Γεωργιανοί σκακιστές
Σοβιετικοί σκακιστές