Μωάμεθ Γ΄

Ο Μωάμεθ Γ΄ (τουρκ. III. Mehmed Adlî, αποκαλούμενος ως Ο Δίκαιος, 26 Μαΐου 1566 - 21 Δεκεμβρίου 1603) ήταν σουλτάνος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας από το 1595 έως το θάνατό του το 1603.

Τα πρώτα χρόνια
Ο Μωάμεθ Γ' γεννήθηκε στη Μανίσα το 1566, λίγους μήνες πριν τον θάνατο του προπάππου του, Σουλεϊμάν Α' του Μεγαλοπρεπούς. Ήταν γιος του Μουράτ Γ΄, γιου του Σελίμ Β΄, ο οποίος ήταν γιος του σουλτάνου Σουλεϊμάν και της Χιουρέμ. Μητέρα του ήταν η σουλτάνα Σαφιγιέ, η οποία ήταν Αλβανή. Ο προπάππους του πέθανε την ημέρα που γεννήθηκε και ο παππούς του, Σελίμ Β', έγινε ο νέος σουλτάνος. 

Ο Μωάμεθ Γ' έλαβε επιμελημένη μόρφωση στην Κωνσταντινούπολη, στα σουλτανικά ανάκτορα. Μεταξύ άλλων, είχε δάσκαλο και τον μετέπειτα Οικουμενικό Πατριάρχη Παχώμιο Β΄, ο οποίος τον δίδαξε φιλοσοφία και μαθηματικά.

Ο Μεχμέτ Γ' αποκαλούνταν «Γαζής» (= νικητής) και «Πορθητής του Εγκέρ» (Ουγγαρίας).

Οικογένεια 
Σύζυγοι 
 Χαλιμέ Αλτουνσάχ Βαλιντέ Σουλτάν
 Χαντάν Βαλιντέ Σουλτάν 
 Φουλανέ Χατούν  
 Ναζπερβέρ Χατούν
 Μαχπεϊκέρ Χατούν

Γιοί
 Ηγεμόνας Σελίμ (1580-1597),πιθανόν γιος της Χαντάν Σουλτάν
 Ηγεμόνας Σουλεϊμάν (1586-1596), πιθανόν γιος της Χαντάν Σουλτάν
 Ηγεμόνας Μαχμούτ (1587-1603), γιος της Χαλιμέ Σουλτάν ή της Φουλανέ Χατούν- Στραγγαλίστηκε με εντολή του πατέρα του
 Αχμέτ Α΄ (1590-1617), γιος της Χαντάν Σουλτάν
 Μουσταφά Α΄ (1591-1639), γιος της Χαλιμέ Σουλτάν
 Ηγεμόνας Τζιχανγκίρ (1599-1602), πιθανόν γιος της Φουλανέ Χατούν
 Ηγεμόνας Οσμάν (πέθανε 3 ετών),πιθανόν γιος της Ναζπερβέρ Χατούν

Κόρες
 Ντιλρουμπά Σουλτάν (1594-1623), κόρη της Χαλιμέ Σουλτάν
 Εσρά Σουλτάν (1597-?), κόρη της Χαντάν Σουλτάν
 Αϊσέ Σουλτάν (1598-?), κόρη της Χαντάν Σουλτάν
Χατιτζέ Σουλτάν (?-?), κόρη της Χαλιμέ Σουλτάν

Βασιλεία
Η άνοδός του στο θρόνο το 1595 εγκαινιάσθηκε με τον ομαδικό φόνο των 19 αδελφών του και 12 εγκύων «οδαλίσκων» του πατέρα του, αλλά και από αλλεπάλληλες στάσεις του οθωμανικού στρατού. Το σημαντικότερο πρόβλημα που είχε να αντιμετωπίσει ήταν ο πόλεμος με την Αυστρία, στο πλευρό της οποίας μάλιστα είχαν προσχωρήσει και οι υποτελείς στους Οθωμανούς ηγεμονίες της Βλαχίας, της Τρανσυλβανίας και της Μολδαβίας. Τον πρώτο χρόνο της βασιλείας του ο Χριστιανικός συνασπισμός είχε καταφέρει να του αποσπάσει το Γκραν και κάποιες θέσεις στην Ουγγαρία. Το 1596 ο Μεχμέτ ανέλαβε την ηγεσία του στρατού και αντεπιτέθηκε, καταφέρνοντας να νικήσει τους Χριστιανούς. Τα επόμενα χρόνια την ηγεσία του στρατού ανέλαβαν στρατηγοί του, τη διοίκηση του κράτους η δυναμική μητέρα του Σαφιγέ, ενώ ο ίδιος απορροφούνταν όλο και περισσότερο από τις απολαύσεις και τις ηδονές των ανακτόρων. Ο πόλεμος με τους Αυστριακούς γρήγορα έλαβε στατικό χαρακτήρα, με τους Οθωμανούς να αρκούνται στην υπεράσπιση των οχυρών θέσεών τους και τους Αυστριακούς να επιχειρούν χωρίς επιτυχία να αποσπάσουν κάποια από τα οχυρά των Οθωμανών.

Η παρακμή των διοικητικών θεσμών, η κατάρρευση της οικονομίας και οι συνεχείς πολεμικές αποτυχίες προκάλεσε μια γενικευμένη εξέγερση των σπαχήδων της Μικράς Ασίας, κλονίζοντας της οθωμανική εξουσία στην περιοχή. Ο Μεχμέτ αναγκάστηκε να εκστρατεύσει προσωπικά για να την καταστείλει, αλλά τότε ξέσπασε νέα επανάσταση στην Κωνσταντινούπολη κατά του «καθεστώτος του Χαρεμιού». Για να ελέγξει την κατάσταση ο Μεχμέτ αναγκάστηκε να ζητήσει τη βοήθεια των γενιτσάρων, με αποτέλεσμα να ξεσπάσει μια έντονη σύγκρουση μεταξύ των δύο στρατιωτικών σωμάτων, με καταστροφικές για την αυτοκρατορία συνέπειες. Ως αποκορύφωμα των κρίσεων οι Σαφαβίδες της Περσίας επιτέθηκαν το 1603 και κατέλαβαν την Ταμπρίζ (Ταυρίδα) και το Ερεβάν. Σε συγκεχυμένες και κρίσιμες συνθήκες ο Μεχμέτ ανατράπηκε και αντικαταστάθηκε από τον δευτερότοκο γιο του Αχμέτ (1603-1617).

Θάνατος
Τότε (Δεκέμβριος του 1603) πέθανε, πιθανόν δολοφονήθηκε από παλατιανούς αξιωματούχους. Η Βασιλεία του είναι η πρώτη κατά την οποία σημειώθηκε υποχώρηση της Οθωμανικής ισχύος στην Ευρώπη.

Παραπομπές 

Οθωμανοί Σουλτάνοι