Ζαν λε Ρον Ντ'Αλαμπέρ

Ο Ζαν Μπατίστ λε Ροντ ντ' Αλαμπέρ (Jean Baptiste le Rond d’Alembert, Παρίσι, 16 Νοεμβρίου 1717 - Παρίσι, 29 Οκτωβρίου 1783) ήταν Γάλλος μαθηματικός, μηχανικός, φυσικός, φιλόσοφος και θεωρητικός της μουσικής. Θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους μαθηματικούς και φυσικούς του 18ου αιώνα. Επιπλέον βοήθησε τον Ντιντερό στη συγγραφή της περίφημης Εγκυκλοπαίδειας (Encyclopédie).

Ζωή και έργο 
Γεννημένος από πατέρα στρατηγό και μητέρα μαρκησία, ο ντ' Αλαμπέρ εγκαταλείφθηκε από πολύ μικρός από την μητέρα του μπροστά σε μια εκκλησία στο Παρίσι (της ροτόντας του Αγίου Ιωάννη, από όπου και το βαφτιστικό του όνομα), οπότε τον υιοθέτησε η γυναίκα του εκεί ιερέα.

Ο ντ' Αλαμπέρ σπούδασε νομικά, αργότερα ιατρική, και αργότερα αφοσιώθηκε με αυτοδιδασκαλία στα μαθηματικά και στη φυσική.

Ο ντ' Αλαμπέρ ήταν ο πρώτος που διατύπωσε το θεμελιώδες θεώρημα της άλγεβρας για το πλήθος των ριζών αλγεβρικής εξίσωσης, αν και άλλοι μαθηματικοί κατάφεραν να το αποδείξουν αργότερα. Επιπλέον απέδειξε το κριτήριο λόγων το 1768, ενώ εισήγαγε την χρήση διαφορικών εξισώσεων στη Φυσική.

Το 1755 έγινε μέλος της Γαλλικής Ακαδημίας.

Έργα του Ζαν λε Ροντ ντ' Αλαμπέρ
 Προεισαγωγικός λόγος στην Εγκυκλοπαίδεια, μετάφρ. Τιτίκα Δημητρούλια, εκδ. «Πόλις», Αθήνα 2005. β) Δες Diderot (1991. 1999. 1998). 
 Rousseau, Jean-Jacques (= Ρουσσώ, Ζαν-Ζακ): Επιστολή στον Ντ’ Αλαμπέρ. Περί των θεαμάτων, μετάφρ.-σημειώσεις Γιώργος Μητρόπουλος, επιμ. Γιώργος Μανιάτης, εκδ. «Στάχυ», Αθήνα 2001

Μυθιστορηματική απεικόνιση 

 Ο Ντιντερό απεικόνισε τον ντ' Αλαμπέρ στο έργο του Το Όνειρο του ντ' Αλαμπέρ, γραμμένο αφού οι δύο άντρες είχαν αποξενωθεί. Απεικονίζει τον φίλο του άρρωστο στο κρεβάτι, διεξάγοντας μια συζήτηση για την υλιστική φιλοσοφία, στον ύπνο του.
 Η αρχή του ντ' Αλαμπέρ, ένα μυθιστόρημα του Άντριου Κράμεϋ του 1996, παίρνει τον τίτλο του από την αρχή του ντ' Αλαμπέρ στη φυσική. Το πρώτο μέρος του περιγράφει τη ζωή του ντ' Αλαμπέρ και τον έρωτά του για τη Ζυλί ντε Λεσπινάς.

Βιβλιογραφία
 Παρισάκη-Γιανναράκη, Θεόπη: «Φιλοσοφία και επιστήμη στη σκέψη του d’ Alembert». Ελληνική Φιλοσοφική Επιθεώρηση, τόμ. 1 (1984), σσ. 155-163
 Crumey, Andrew: Η αρχή του Ντ’ Αλαμπέρ. Μνήμη, λογική και φαντασία, μετάφρ. Τεύκρος Μιχαηλίδης, εκδ. «Πόλις», Αθήνα 2002

Παραπομπές

Γάλλοι άθεοι
Γάλλοι λογοτέχνες
Γάλλοι μαθηματικοί
Γάλλοι φιλόσοφοι
Εταίροι της Βασιλικής Εταιρείας
Μαθηματικοί του 18ου αιώνα
Φιλόσοφοι του 18ου αιώνα
Φιλόσοφοι του Διαφωτισμού