Κύπελλο φιλίας και αλληλεγγύης

Κύπελλο Φιλίας και Αλληλεγγύης ή Σούπερ Καπ του ελληνικού ποδοσφαίρου ονομαζόταν ο αγώνας ανάμεσα στην πρωταθλήτρια και την κυπελλούχο ομάδα της προηγούμενης αγωνιστικής περιόδου. Σύμφωνα με την προκήρυξη σε περίπτωση που η πρωταθλήτρια ομάδα της Σούπερ Λιγκ και η κυπελλούχος ομάδα ήταν ίδια (νταμπλ), τότε ο αγώνας δεν διεξαγόταν, όπως συνέβη τα έτη 1991, 1995, 2010 λόγω της επίτευξης νταμπλ από τον Παναθηναϊκό και τα έτη 2008, 2009 από τον Ολυμπιακό. Κάποιες άλλες χρονιές δεν έγινε υπό το φόβο επεισοδίων. Η διοργάνωση ξεκίνησε το 1980.

Το βιβλίο Θρύλος: πορεία μέσα στο χρόνο (Εκδόσεις Ηλιοτρόπιο, 1997) αναφέρει ως πρώτο Σούπερ Καπ εκείνο του 1980: «Το 1980 έγινε η πρώτη διοργάνωση του "Σούπερ Καπ", ...» (σ. 245) με αφορμή την καθιέρωση του επαγγελματικού ποδοσφαίρου στην Ελλάδα. Η διοργάνωση  θεωρείται επίσημη, παρότι διοργανώθηκε από τον ΠΣΑΤ. Οι διοργανώσεις Σούπερ καπ της ΕΠΟ και της ΕΠΑΕ ξεκίνησαν το 1987.

Με το αρχικό όνομα έγιναν οκτώ διοργανώσεις, με τελευταία φορά το 1996. Επανήλθε το 2007 για μια και μοναδική φορά ως Σούπερ Καπ. Στην πράξη η διοργάνωση έχει διακοπεί, καθώς δεν τελείται είτε από τον φόβο επεισοδίων, όπως το 1990 μεταξύ ΠΑΟ-Ολυμπιακού και το 1997 μεταξύ ΑΕΚ-Ολυμπιακού, που αποτέλεσε και το "τελειωτικό χτύπημα" στο παλιό κύπελλο Φίλιας, είτε λόγω έλλειψης ελεύθερων ημερομηνιών. Με το νέο της όνομα ξεκίνησε πάλι το 2007 αλλά τις επόμενες τρεις χρονιές οι πρωταθλήτριες ομάδες έκαναν το νταμπλ, οπότε η διοργάνωση σχεδόν ξεχάστηκε. Το 2011 έπρεπε να γίνει μεταξύ ΑΕΚ-Ολυμπιακού αλλά δεν βρέθηκαν κενές ημερομηνίες ενώ πάντα ελλόχευε ο κίνδυνος επεισοδίων.

Από το 1987 μέχρι το 1994 οι αγώνες του Κυπέλλου Φιλίας και Αλληλεγγύης διεξήχθησαν στο Ολυμπιακό Στάδιο Αθήνας, ενώ το 1980, 1996 και το 2007 έγιναν στο στάδιο Καραϊσκάκης. Οι αγώνες ήταν μονοί και σε περίπτωση μη ανάδειξης νικητή κατά την κανονική διάρκεια, ακολουθούσε 30λεπτη παράταση και αν και πάλι δεν υπήρχε νικητής, τότε αυτός αναδεικνυόταν μέσω της διαδικασίας των πέναλτι, κάτι που χρειάστηκε μόνο δύο φορές: το 1989 και το 1996.

Ιστορικό 
Με ιδέα του ΠΣΑΤ διοργανώθηκε το σούπερ καπ για πρώτη φορά το 1980. Για διάφορους λόγους ο θεσμός διακόπηκε ως το 1987. Τότε η ΕΠΟ καθιέρωσε τον αγώνα "πρωταθλητή-κυπελλούχου" με την ονομασία Κύπελλο Φιλίας και Αλληλεγγύης, που διεξήχθη με διαλείμματα ως το 1996. Στα δέκα χρόνια πραγματοποιήθηκαν επτά τελικοί: 1987 ως 1989, 1992 ως 1994 και 1996. Στη συνέχεια καταργήθηκε, κυρίως λόγω της δυσκολίας να ελεγχθεί ο φανατισμός στους αγώνες ντέρμπι. Π.χ. το 1990 η αναμέτρηση ανάμεσα στον πρωταθλητή Παναθηναϊκό και τον κυπελλούχο Ολυμπιακό αποφασίστηκε να ματαιωθεί, υπό τον φόβο επεισοδίων λόγω του τεταμένου κλίματος που προκάλεσε η μεταγραφή του Στράτου Αποστολάκη από τον δεύτερο στον πρώτο. Αγώνες δεν έγιναν επίσης το 1991 και το 1995, χρονιές που ο ΠΑΟ είχε κάνει το νταμπλ αλλά ούτε το 1997 (ΟΣΦΠ-ΑΕΚ), 1998 (ΟΣΦΠ-Πανιώνιος). Ακολούθησε το νταμπλ του Ολυμπιακού (1999) και γενικά το ενδιαφέρον για τη συνέχιση του θεσμού ατόνησε, παρά το ότι θα μπορούσαν να γίνουν αγώνες τα επόμενα χρόνια: 2000 (ΟΣΦΠ-ΑΕΚ), 2001 (ΟΣΦΠ-ΠΑΟΚ), 2002 (ΟΣΦΠ-ΑΕΚ), 2003 (ΟΣΦΠ-ΠΑΟΚ). Την τριετία 2004-2006 αναδείχθηκαν νταμπλούχοι οι: ΠΑΟ (2004) και ΟΣΦΠ (2005, 2006).

Το 2007 η Σούπερ Λίγκα επανέφερε το θεσμό με την ονομασία Σούπερ Καπ, αλλά δεν συνεχίστηκε καθώς τα επόμενα έτη κατέκτησαν το νταμπλ ο Ολυμπιακός (2008 και 2009) και ο ΠΑΟ (2010). To 2011 η αναμέτρηση ανάμεσα στον πρωταθλητή Ολυμπιακό και την κυπελλούχο ΑΕΚ είχε προγραμματιστεί αλλά δεν διεξήχθη ποτέ για άγνωστους λόγους. Ακολούθησαν τα νταμπλ του Ολυμπιακού (2012, 2013), οπότε η διοργάνωση διακόπηκε.

Σούπερ Καπ (διοργάνωση ΠΣΑΤ) 
Υπό τον ΠΣΑΤ οργανώθηκε το πρώτο Σούπερ καπ  μεταξύ Πρωταθλητή και Κυπελλούχου, το 1980.

Διοργανώσεις ΕΠΟ 

Υπόμνημα

Συνοπτικά

Αναλυτικά

Τίτλοι

Στατιστικά στοιχεία 
 Τον τίτλο έχει κατακτήσει 4 φορές η πρωταθλήτρια ομάδα (1980 1987, 1989, 2007) και 5 η κυπελλούχος (1988, 1992, 1993, 1994, 1996).
 Ο πιο επιτυχημένος σύλλογος του θεσμού είναι ο Ολυμπιακός που το κατέκτησε 4 φορές.
 Τον περισσότερο άτυχο σύλλογο του θεσμού αποτελεί η Λάρισα που το έχασε και τις δυο φορές που αγωνίστηκε, τη μία ως πρωταθλήτρια (1988) και την άλλη ως κυπελλούχος (2007).
 Τον τίτλο δεν έχει καταφέρει να κερδίσει άλλος πλην των τριών του πάλαι ποτέ ΠΟΚ.

Ανά σύλλογο

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Γκολ και φάσεις από τον τελικό του Σούπερ Καπ 1992 Ολυμπιακός-ΑΕΚ 3-1, youtube.com
 Γκολ και φάσεις από τον τελικό του Σούπερ Καπ 2007 Ολυμπιακός-Λάρισα 1-0, youtube.com 
 Σούπερ Καπ: Ένας… ξεχασμένος θεσμός sport-fm.gr 
 RSSSF
 http://www.worldfootball.net/winner/gre-supercup/

Κύπελλα ποδοσφαίρου Ελλάδας
Ελλαδα