Θεωρία συνωμοσίας

Με τον όρο θεωρία συνωμοσίας χαρακτηρίζεται κάθε θεωρία σύμφωνα με την οποία κάποιο γεγονός ή μια σειρά από γεγονότα ερμηνεύονται ως αποτέλεσμα συνωμοτικής και οργανωμένης δράσης ενός ατόμου ή ομάδας ανθρώπων ή μυστικών υπηρεσιών ή πολιτικών παρατάξεων καθώς και κυβερνήσεων.

Οι θεωρίες συνωμοσίας αποτελούν εναλλακτικές απαντήσεις σχετικά με κάποιο θέμα, αντί των επίσημων κυβερνητικών ερμηνειών, οι οποίες εκλαμβάνονται ως προσπάθεια συγκάλυψης και παραπληροφόρησης. Ο όρος χρησιμοποιείται επίσης για να χαρακτηρίσει κάθε αναπόδεικτη μέχρι σήμερα ερμηνεία για κάποια γεγονότα.

Μέρος της κοινής γνώμης, που βαίνει αυξανόμενο, τείνει να υιοθετεί συνωμοσιολογικές θεωρίες για την ερμηνεία αγνώστων και μη επαρκών επιστημονικά τεκμηριωμένων φαινομένων. Συχνό αντικείμενο θεωριών συνωμοσίας αποτελούν τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, τα οποία θεωρούνται ως τέταρτη εξουσία και μέσο προπαγάνδας.

Ιστορικά, οι θεωρίες συνωμοσίας έχουν συνδεθεί στενά με προκαταλήψεις, προπαγάνδα, κυνήγι μαγισσών, πολέμους και γενοκτονίες. Συχνά πιστεύονται έντονα από τους δράστες των τρομοκρατικών επιθέσεων και χρησιμοποιήθηκαν ως δικαιολογία από τον Τίμοθι ΜακΒέι και τον Άντερς Μπρέιβικ, καθώς και από κυβερνήσεις όπως η Ναζιστική Γερμανία, η Σοβιετική Ένωση και η Τουρκία.

Περιπτώσεις όπως η άρνηση του AIDS από την κυβέρνηση της Νότιας Αφρικής, υποκινούμενη από θεωρίες συνωμοσίας, προκάλεσε περίπου 330.000 θανάτους από AIDS, ή η άρνηση σχετικά με τα αποτελέσματα των προεδρικών εκλογών των Ηνωμένων Πολιτειών του 2020 οδήγησαν στην εισβολή στο Καπιτώλιο των Ηνωμένων Πολιτειών στις 6 Ιανουαρίου, ενώ η πίστη στις θεωρίες συνωμοσίας για τα γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα οδήγησε την κυβέρνηση της Ζάμπια να απορρίψει την επισιτιστική βοήθεια κατά τη διάρκεια ενός λιμού, σε μια εποχή που τρία εκατομμύρια άνθρωποι στη χώρα υπέφεραν από πείνα.

Κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19 οι θεωρίες συνωμοσίας απασχόλησαν ιδιαίτερα την παγκόσμια κοινότητα και οδηγίες εκδόθηκαν για την αντιμετώπιση τους. Ειδική προσπάθεια κατέβαλαν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, σε συνεργασία με άλλες εταιρείες διαδικτυακών υπηρεσιών, για να περιορίσουν τη διάδοση των θεωριών, μέσω της ανάπτυξης μοντέλων μηχανικής μάθησης.

Δείτε επίσης
Λέσχη Μπίλντερμπεργκ
Κατευθυντήριοι λίθοι της Τζώρτζια
Τριμερής Επιτροπή
Αεροψεκασμοί (θεωρία συνωμοσίας)
Ελευθεροτεκτονισμός
Πρωτόκολλα των Σοφών της Σιών
Ιλλουμινάτι

Προτεινόμενη βιβλιογραφία
Pierre Andre Taguieff, Ο μύθος των σοφών της Σιών, μτφρ. Αλέξανδρος Κιουπκιόλης, εκδ. Πόλις, Αθήνα, 2006.
Pierre Andre Taguieff, Θεωρίες συνωμοσίες, εσωτερισμός, εξτρεμισμός, μτφρ. Αναστασία Καραστάθη, εκδ. Πόλις, Αθήνα, 2010.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 Daily Conspiracy Theory
 Forum
 Conspiracy Links
 The A-Z of Conspiracy Theories
 Conspiracy Messageboards

Κριτική στάση απέναντι σε θεωρίες συνωμοσίας 
 Popular Conspiracy Theories
 The economics of conspiracy theories
 Απόκρυφη συνωμοσία Illuminati 

Μυστικές οργανώσεις