Hamas

Hamas (Arabies: حماس, geromaniseer: Ḥamās, IPA: [ħaˈmaːs]; 'n akroniem van ةاركاةاة الماس Ḥarakah al-Muqāwamah al-ʾIslāmiyyah, lit. 'Islamities Resistance Movement') is 'n Palestynse Soenni-Islamitiese fundamentalistiese," Hamas is 'n radikale Islamitiese fundamentalistiese organisasie wat verklaar het dat sy hoogste prioriteit 'n Djihad (heilige oorlog) vir die bevryding van Palestina is. Dit is 'n militante en nasionalistiese organisasie.  Dit het 'n maatskaplike diensvleuel, Dawah, en 'n militêre vleuel, die Izz ad-Din al-Qassam Brigades.   Dit het die 2006 Palestynse wetgewende verkiesing gewen  en het die de facto-regerende gesag van die Gasastrook geword ná die 2007 Slag van Gasa. Dit het ook 'n meerderheid in die parlement van die Palestynse Nasionale Owerheid.

Kanada, die Europese Unie, Israel, Japan, Australië, die Verenigde Koninkryk en die Verenigde State het Hamas as 'n terreurorganisasie aangewys. Nieu-Seeland en Paraguay het slegs sy militêre vleuel as 'n terreurorganisasie aangewys. Dit word nie deur Brasilië, China, Egipte, Iran, Noorweë, Katar, Rusland, Sirië en Turkye as ’n terreurorganisasie beskou nie. In Desember 2018 kon 'n resolusie om Hamas as 'n terreurorganisasie te veroordeel nie die Algemene Vergadering van die Verenigde Nasies slaag nie. Hamas-leier, Ismail Haniyeh, is in Katar gebaseer.

Oorsig
Hamas is in 1987, kort nadat die Eerste Intifada uitgebreek het, gestig as 'n uitvloeisel van die Egiptiese Moslem Broederskap wat in sy Gasa-tak voorheen nie-konfronterend teenoor Israel was en vyandig teenoor die Palestynse Bevrydingsorganisasie (PLO) was.  Medestigter Sheik Ahmed Yassin het in 1987 gesê, en die Hamas-handves het in 1988 bevestig, dat Hamas gestig is om Palestina, insluitend hedendaagse Israel, van Israeliese besetting te bevry en om 'n Islamitiese staat te vestig in die gebied wat nou Israel is, die Wesoewer en die Gasastrook.

Sedert 1994 het die groep gereeld verklaar dat hulle 'n wapenstilstand sal aanvaar, as Israel na die 1967-grense onttrek, skadevergoeding betaal, vrye verkiesings in die gebiede toelaat en Palestynse vlugtelinge die reg gee om terug te keer.

Israel en Hamas was betrokke by verskeie oorloë van verskillende intensiteit. Hamas se militêre vleuel het aanvalle teen Israeliese burgerlikes en soldate geloods, en beskryf dit dikwels as vergelding, veral vir sluipmoorde op die boonste vlak van hul leierskap. Taktieke het selfmoordbomaanvalle en sedert 2001 vuurpylaanvalle ingesluit.   Hamas se vuurpylarsenaal, hoewel dit hoofsaaklik bestaan uit kortafstand-tuisgemaakte Qassam-vuurpyle met 'n reikafstand van 16 km,  sluit ook Grad-tipe vuurpyle (21 km teen 2009) en langer- reeks (40 km  wat groot Israeliese dorpe soos Beer Sheva en Ashdod bereik het, en sommige wat stede soos Tel Aviv en Haifa getref het.] Human Rights Watch het beide Hamas en Israel se aanvalle op burgerlikes tydens die konflik as oorlogsmisdade en misdade teen die mensdom veroordeel, en verklaar dat die rasionaal van vergelding nooit geldig is wanneer burgerlikes geteiken word nie.

In die Palestynse parlementêre verkiesing van Januarie 2006 het Hamas 'n meerderheid in die PNA-parlement gewen en die PLO-geaffilieerde Fatah-party verslaan. Na die verkiesing het die Kwartet (die Europese Unie, Rusland, die Verenigde Nasies en die Verenigde State) toekomstige buitelandse hulp aan die PNA afhanklik gemaak van die PNA se verbintenis tot geweldloosheid, erkenning van die staat Israel en aanvaarding van vorige ooreenkomste. Hamas het daardie voorwaardes verwerp, wat daartoe gelei het dat die Kwartet sy buitelandse hulpprogram opgeskort het en Israel ekonomiese sanksies op die Hamas-geleide administrasie ingestel het.

In Maart 2007 is 'n nasionale eenheidsregering onder leiding van premier Ismail Haniyeh van Hamas kortstondig saamgestel, maar dit kon nie internasionale finansiële bystand hervat nie. Spanning oor beheer van Palestynse veiligheidsmagte het gou uitgebreek in die 2007 Slag van Gasa, waarna Hamas beheer oor Gasa oorgeneem het, terwyl sy amptenare uit regeringsposisies in die Wesoewer verdryf is. Israel en Egipte het toe 'n ekonomiese blokkade van die Gaza-strook ingestel op grond daarvan dat Fatah-magte nie meer veiligheid daar verskaf nie.

Etimologie  
Hamas is 'n akroniem vir die Islamitiese Weerstandsbeweging of Hamas, wat "Islamitiese Weerstandsbeweging" beteken. Hierdie akroniem, HMS, is later in die Hamas-Verbond vervang is deur die Arabiese woord ḥamās (Hamas) wat self "ywer", "krag" of "dapperheid" beteken.  In Hebreeus is daar 'n soortgelyke klinkende woord, ḥāmās (חמס) wat "geweld" beteken, 'n fonetiese ooreenkoms wat moontlik gehelp het om Israeliese negatiewe persepsies van die beweging verder te verbeter.

Verwysings 

Politiek van Israel
Palestynse Owerhede
Politieke organisasies