Hoessein van Jordanië

Hoessein bin Talal (Arabies: الحسين بن طلال, Al-Ḥusayn ibn Ṭalāl; 14 November 1935 - 7 Februarie 1999) was van 11 Augustus 1952 tot met sy dood koning van Jordanië. Volgens Hoessein was hy ’n afstammeling van Mohammed omdat hy lid was van die Hasjim-familie, wat sedert 1921 oor Jordanië heers.

Vroeë en persoonlike lewe 
Hoessein is in Amman gebore as die oudste kind van Talal bin Abdoellah en Zein Al-Sjaraf. Hy het in Amman begin skoolgaan en sy opvoeding oorsee voltooi. 

Nadat Talal in 1951 koning geword het, is Hoessein as kroonprins aangewys. Die parlement het Talal ’n jaar later gedwing om te abdikeer weens sy siekte, wat as skisofrenie gediagnoseer is, en ’n regentskapsraad is aangestel wat regeer het totdat Hoessein meerderjarig was. Hy is op 2 Mei 1953 op 17-jarige ouderdom gekroon. Hy was vier keer getroud en het 11 kinders gehad.

Bewind 
Hoessein, ’n konstitusionele monarg, het vroeg in sy bewind begin met wat ’n "liberale eksperiment" genoem is: die vorming van die eerste demokraties verkose regering in die land se geskiedenis in 1956. ’n Paar maande later het hy die regering gedwing om te bedank, ’n krygswet afgekondig en politieke partye verbied. 

Jordanië was onder Hoessein by drie oorloë met Israel betrokke, onder meer die Sesdaagse Oorlog van 1967, wat tot gevolg gehad het dat Jordanië die Wesoewer verloor het. In 1970 het Hoessein Palestynse vegters (fedajeen) uit Jordanië verban nadat hulle die land se veiligheid bedreig het in wat bekend geword het as Swart September. Die koning het in 1988 Jordanië se terugtrekking uit die Wesoewer aangekondig nadat die Palestynse Bevrydingsorganisasie (PBO) internasionaal erken is as die enigste verteenwoordiger van die Palestyne. Hy het die krygswet in 1989 herroep en weer demokratiese verkiesings ingestel. In 1994 was hy die tweede Arabiese staatshoof wat ’n vredesooreenkoms met Israel geteken het.

Toe Hoessein in 1953 die troon bestyg het, was Jordanië ’n jong nasie wat die Wesoewer beheer het. Die land het min natuurlike hulpbronne gehad en ’n groot Palestynse vlugtelingsbevolking weens die Arabies-Israeliese oorlog van 1948. Hy het sy land deur vier stormagtige dekades van die Arabies-Israeliese konflik en die Koue Oorlog gelei en suksesvol die druk van Pan-Arabiste, die Sowjetunie, Westerse lande en Israel gebalanseer. Teen die einde van sy 46 jaar lange bewind was Jordanië ’n stabiele moderne land. 

Ná 1967 het hy al hoe groter pogings aangewend om die Israelies-Palestynse probleem op te los. Hy het as versoenende tussenganger opgetree tussen verskeie Midde-Oosterse strydende partye en is beskou as die streek se vredemaker. Hy was bekend daarvoor dat hy politieke andersdenkendes en teenstanders verskoon het en vir hulle senior ampte in die regering gegee het.

Dood 
Hoessein, wat tientalle sluipmoordpogings en sameswerings oorleef het, was die streek se langs regerende leier. Hy is op 7 Februarie 1999 op 63-jarige ouderdom aan kanker oorlede. Sy staatsbegrafnis was die grootste byeenkoms van wêreldleiers sedert 1995. 

Hy is deur sy oudste seun, Abdoellah II, opgevolg.

Verwysings

Eksterne skakels 

 Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia

Jordaniese monarge
Geboortes in 1935
Sterftes in 1999