Imre Nagy

Imre Nagy (Hungarian: [ˈimrɛ ˈnɒɟ]; 7 Junie 1896 - 16 Junie 1958) was 'n Hongaarse kommunistiese politikus wat van 1953 tot 1955 as premier en voorsitter van die Raad van Ministers van die Hongaarse Volksrepubliek gedien het en in 1956 het Nagy leier geword van die Hongaarse Rewolusie van 1956 teen die Sowjet-gesteunde regering, waarvoor hy tereggestel is twee jaar later.

Nagy was 'n toegewyde kommunistiese funksionaris sedert die Russiese Revolusie en het van 1933 tot 1941 die Sowjet-NKVD-geheime polisie as informant gedien. Hy het meer as 200 kollegas veroordeel, wat toe skoongemaak en gearresteer is en waarvan 15 tereggestel is. Hy het in verskillende ampte gedien, aangesien die Hongaarse Werkende Volksparty (MDP) in die laat 1940's na die Tweede Wêreldoorlog beheer oor Hongarye oorgeneem het en die land die Sowjet-invloedsfeer betree het. Hy het 'n sleutelrol gespeel in die etniese suiwering van honderde duisende Duitssprekende Hongare van 1945 tot 1946 as Minister van Binnelandse Sake van Hongarye. Nagy word in 1953 premier en het probeer om sommige van die ergste aspekte van die Stalinistiese regime van Mátyás Rákosi te verslap, maar is in 1955 ondermyn en uiteindelik uit die regering gedwing deur Rákosi se voortdurende invloed as sekretaris-generaal van die MDP. Nagy was gewild onder skrywers, intellektuele en gewone mense, wat hom gesien het as 'n ikoon van hervorming teen die harde elemente in die Sowjet-gesteunde regime.

Met die uitbreek van die Hongaarse rewolusie op 23 Oktober 1956 word Nagy op 24 Oktober tot die posisie van die premier verhef as 'n sentrale eis van die rewolusies en gewone mense. Nagy se reformistiese faksie het volle beheer oor die regering verkry, het nie-kommunistiese politici toegelaat, die geheime polisie van die ÁVH ontbind, demokratiese hervormings belowe en Hongarye op 1 November eensydig aan die Warskouverdrag onttrek. Die Sowjetunie het op 4 November 'n massiewe militêre inval in Hongarye geloods en Nagy met geweld afgesit wat na die ambassade van Joego-Slawië in Boedapest gevlug het. Nagy is op 22 November onder valse beloftes uit die ambassade gelok, maar is gearresteer en na Roemenië gedeporteer. Op 16 Junie 1958 is Nagy saam met sy naaste bondgenote verhoor en tereggestel vir hoogverraad, en sy liggaam is in 'n ongemerkte graf begrawe.

In Junie 1989 is Nagy en ander prominente figure van die Revolusie van 1956 gerehabiliteer en met volle eer herbegrawe, 'n gebeurtenis wat 'n sleutelrol gespeel het in die ineenstorting van die Hongaarse Sosialistiese Werkersparty-regime.

Eksterne skakels 

Eerste Ministers van Hongarye
Geboortes in 1896
Sterftes in 1958