Fibromialgie

Fibromialgie is 'n mediese toestand wat gekenmerk word deur chroniese wydverspreide pyn en 'n verhoogde pynreaksie op druk. Ander simptome sluit in moegheid in so 'n mate dat normale aktiwiteite aangetas word, slaapprobleme en probleme met die geheue. Sommige mense rapporteer ook rustelose bene-sindroom, derm- of blaasprobleme, gevoelloosheid en tinteling en sensitiwiteit vir geraas, ligte of temperatuur. Fibromialgie word gereeld geassosieer met depressie, angs en posttraumatiese stresversteuring.

Oorsaak, meganisme en diagnose 
Die oorsaak van fibromialgie is onbekend; daar word egter geglo dat dit 'n kombinasie van genetiese en omgewingsfaktore behels. Die toestand loop in gesinne en daar word geglo dat baie gene daarby betrokke is. Omgewingsfaktore kan sielkundige spanning, trauma en sekere infeksies insluit. Dit lyk asof die pyn voortspruit uit prosesse in die sentrale senuweestelsel en daar word na die toestand verwys as 'n "sentrale sensitiseringsindroom". Daar is geen spesifieke diagnostiese toets nie, hoewel vanaf 2020 is daar verskillende diagnostiese bloedtoetse wat besig is om gesertifiseer te word en is vir die diagnose van fibromialgie saam met 'n fisiese ondersoek gebruik. Nietemin behels alle vorme van diagnose eers die moontlikheid om ander moontlike oorsake uit te skakel en te verifieer dat 'n bepaalde aantal simptome aanwesig is.

Voorkoming, behandeling en prognose 
Die behandeling van fibromialgie kan moeilik wees. Aanbevelings sluit dikwels genoeg slaap, gereeld oefen en 'n gesonde dieet in. Kognitiewe gedragsterapie kan ook nuttig wees. Die medisyne duloxetine, milnacipran of pregabalin kan gebruik word. Die gebruik van opioïedpynmedikasie is kontroversieel, en sommige sê dat die bewyse van nut daarvan sleg is terwyl ander sê dat die gebruik van swak opioïede redelik kan wees as ander medisyne nie effektief is nie. Daar is geen bewyse wat die gebruik van dieetaanvullings terapie ondersteun nie.  Alhoewel fibromialgie lank kan duur, lei dit nie tot die dood of weefselskade nie.

Epidemiologie, geskiedenis en kultuur 
Fibromialgie raak na raming 2–8% van die bevolking en vroue word ongeveer twee keer so gereeld geraak as mans. Voorkomsyfers lyk soortgelyk in verskillende dele van die wêreld en tussen verskillende kulture.

Fibromialgie is die eerste keer in 1990 gedefinieer, met bygewerkte kriteria in 2011. Daar is kontroversie oor die klassifikasie, diagnose en behandeling van fibromialgie. Terwyl sommige voel dat die diagnose van fibromialgie iemand negatief kan beïnvloed, vind ander navorsing dat dit voordelig is. 

Die term "fibromialgie" is afkomstig van die Nuwe Latynse fibro-, wat "veselagtige weefsels" beteken, Grieks μυώ myo-, "spier", en Grieks άλγος algos, "pyn"; dus beteken die term letterlik "spier- en veselagtige bindweefselpyn".

Verwysings 

Siektes