Stord

Stord is 'n munisipaliteit in die provinsie Vestland, Noorweë. Dit is in die tradisionele distrik Sunnhordland geleë . Stord word soms "Noorweë in miniatuur" genoem, aangesien dit so 'n verskeidenheid landskappe het: kuslyn, fjorde, woude, landbougrond en berggebiede. Die administratiewe sentrum van die munisipaliteit is die dorp Leirvik, wat ook die grootste dorp in die munisipaliteit en die hele streek van Sunnhordland is. Leirvik is in 1997 tot 'n dorp verklaar. Ander bevolkingsentrums in die munisipaliteit sluit die groot gehug Sagvåg en die kleiner gehugge Litlabø en Grov in.

Die 144 km2-munisipaliteit is die 316de grootste volgens oppervlak uit die 356 munisipaliteite in Noorweë. Stord is die 68ste mees bevolkte munisipaliteit in Noorweë met 'n bevolking van 18 759. Die munisipaliteit se bevolkingsdigtheid is 136,5 per km2 en die bevolking het gedurende die vorige tien jaar met 6,8% toegeneem.

Algemene inligting 

Die gemeente van Stordøen is op 1 Januarie 1838 as 'n munisipaliteit gestig. In 1863 is die noordelike distrik van die munisipaliteit (bevolking: 2 313) geskei om die nuwe munisipaliteit Fitjar te vorm. Op 15 Mei 1868 is die suidelike distrik Stordøen op die vasteland (bevolking: 900) van die munisipaliteit geskei om die nuwe munisipaliteit Valestrand te vorm. Op 1 Januarie 1898 is die suidelike deel van die eiland Huglo (bevolking: 117) van die naburige munisipaliteit Fjelberg na Stord oorgeplaas  Op 1 Januarie 1970 is die klein onbewoonde deel van die eiland Stord langs die Valvatnavågen wat aan Bømlo behoort het, na die munisipaliteit Stord oorgeplaas.

Naam 
Die munisipaliteit is vernoem na die groot eiland Stord (Oud-Noors: Storð). Die naam is oud en dit is (en word nog steeds) in Yslandse literatuur gebruik en beteken "grond" of "aarde". Voor 1889 is die naam "Stordøen" ("Die Stord-eiland") geskryf.

Wapen 
Die wapen is op 19 Junie 1987 toegestaan. Die wapen vertoon 'n geel takkie hulsboom op 'n rooi agtergrond. Die hulsboom is gekies omdat dit 'n algemene boom in die munisipaliteit is. Die ontwerper was Truls Nygaard.

Kerke 
Die Kerk van Noorweë het twee gemeentes () binne die munisipaliteit Stord. Dit is deel van die Sunnhordland-prosti (dekanery) in die Bisdom Bjørgvin.

Geografie 
Stord is op die suidelike helfte van die eiland Stord geleë (die noordelike deel is deel van Fitjar-munisipaliteit). Die munisipaliteit bevat ook die eilande Huglo, Storstøya, Nautøya en Føyno. Die Hardangerfjord loop langs die suidelike grens van die eilandmunisipaliteit en skei dit van die munisipaliteite Kvinnherad, Vindafjord en Sveio. Die Langenuen-engte loop aan die oostekant en skei dit van die munisipaliteit Tysnes. Die  Stokksundet- en Digernessunde-engtes loop langs die westelike grens en skei dit van die munisipaliteit Bømlo. Die berg Mehammarsåto is die hoogste punt in die munisipaliteit.

Geskiedenis 

Die slag van Stord is op of neffens hierdie eiland gevoer tussen die Noorse koning Hakon Haraldsson en die Deense koning Harald "Bloutand" Gormsson, ondersteun deur die seuns van Hakon se broer onder leiding van Harald "Grysmantel" Eiriksson.

Ekonomie 
Die drie grootste private werkgewers in Stord-munisipaliteit is: Kværner, Wärtsilä Norway AS en Leirvik AS. Hierdie drie ondernemings het saam meer as 3 000 mense in diens. 

Kværner Stord, suid van Leirvik op die skiereiland van Eldøyane, is die grootste aanleg in Noorweë. Aker Stord het die grootste olieproduksieplatforms ter wêreld gebou, naamlik Gullfaks C en Troll.

Vervoer 

'n Uitgebreide tonnel- en brugstelsel, die Driehoekskakel, het Stord op 27 Desember 2000 met die vasteland en op 30 April 2001 met die naburige eiland Bømlo verbind. Die brûe wat betrokke is, is die Bømla-brug en die Stord-brug, en die tonnel is die Bømlafjord-tonnel. Die lughawe in Stord is Stord-lughawe, Sørstokken, noordwes van Sagvåg op die Sørstokken-skiereiland. Op 10 Oktober 2006 gly Atlantic Airways-vlug 670 van die aanloopbaan by die lughawe. Vier mense is in die voorbal dood.

Regering 
Alle munisipaliteite in Noorweë, insluitend Stord, is verantwoordelik vir die primêre onderwys (tot graad 10), buitepasiënt gesondheidsdienste, bejaardedienste, werkloosheid- en ander sosiale dienste, sonering, ekonomiese ontwikkeling, en munisipale paaie. Die munisipaliteit word bestuur deur 'n munisipale raad van verkose verteenwoordigers, wat op hul beurt 'n burgemeester verkies  Die munisipaliteit val onder die Sunnhordland-distrikshof en die Gulating-appèlhof.

Munisipale raad 
Die munisipale raad () van Stord bestaan uit 35 verteenwoordigers wat tot vierjaartermyne verkies word. Die partyverdeling van die raad is soos volg:

Burgemeester 
Die burgemeesters van Stord (onvolledige lys): 

 2017 – hede: Gaute Straume Epland ( Ap ) 
 2015-2017: Harry Herstad (Ap) 
 2007-2015: Liv Kari Eskeland ( H ) 
 1991-2007: Magne Rommetveit (Ap)

Verwysings

Eksterne skakels 

 Munisipale feiteblad van Statistiek Noorweë (in Noors)

AS1-bronne in Noors (no)
Artikels met teks in Noors
Koördinate op Wikidata
Munisipaliteite in Vestland