Eersteling Goudmyn

EERSTELING GOUDMYNMAATSKAPPY

'n Kort geskiedenis van die EERSTELING GOUDMYN wat weer na baie jare heropen het. So ongeveer 121 jaar gelede was die Eersteling Goudmyn ontdek. Dit was die eerste goudmyn wat in Suid-Afrika ontdek is.

Die myn is ontdek deur Edward Button en William Pigg. Hy is op 7 September 1871 ontdek na 'n paar jaar wat Button al aan die gang was met die myn. Hy besluit daarna om die myn oop te maak vir ontginning.

Eersteling Goudmyn is op 7 Mei 1874 oopgemaak. Ongeveer n jaar na die myn al oop was, het hul  meer as 10 000 sukkies goud verwyder en na Pretoria gestuur.

In 1868 het 'n bekende voortrekker, Frans Du Preez, 'n gebied van ongeveer 16 kilometer suid-oos van Marabastad of 31 kilometer buite Pietersburg (nou bekend as Polokwane) asook n nuwe plaas wat gekies is en dit die eerste plaas wat wettiglik aan hom toe geken was. Edward Button het Goodwin oorreed om met hom 'n vennootskap aan te gaan en koop Eersteling vir 'n skamele bedrag van 50 Pond. In Desember 1871 het die dagbestuur vir Edward Button as die eertse goudvaardiger aangestel.

Die senior bestuurspan het uitgebreide ervaring en kundighede in die in die ontginning van Argeïese Groensteenafsettings gehad. Hulle het al meer as twintig jaar suksesvol en winsgewend groensteenafsetting in Zimbabwe ontgin en besit en bestuur tans die Zimbabiese mynbedrywighede wat 24000 ton erts en sand per maand verwerk om die goud van die grond te verwyder en dit dan te vervaardig .

Die Alma skag is n enkelkompartementvertikale skag wat volledig is tot 110 meter bms. Gebrek aan koste beheer en swak mynboubesluit, het tot n verlies gelei en die maatskappy  is op 10 Mei 1991 in likwidasie geplaas . Die aangestelde likwidateurs het besluit om die myn te bedryf .                                                     

Na n paar jaar wat die myn weer aan die gang is het die myn toegemaak weens die Boereoorlog in 1936 en mense het hoop gehad dat die myn weer sal oop maak, maar na paar jaar wat die myn weer oopgemaak het die myn weer toegemaak weens die Goudpryse wat so hoog was. In 2019 het die myn weer oopgemaak wat dalk nou vir n langer tydperk sal oop bly .

Interessante feite ontvang van twee hoofeienaars is dat die rivier wat deur die Zandrivier loop na Baberton toe en 'n berg wat vernoem is na Button (wat  nou bekend staan as Buttonkop) Daar is ook 'n monument wat vernoem is na Williams Pigg, wat nou bekend staan as die Eersteling Monument.

Verwysings