Domenico Veneziano

Domenico Veneziano (1410 – 15 Mei 1461) was 'n Italiaanse skilder van die vroeë Renaissance. Hy was meestal in Perugia en Toskane aktief gewees.

Min is bekend oor sy geboorte, alhoewel hy na aanleiding van sy van in Venesië  gebore kon gewees het. Hy het in 1422-23 as seun na Florence getrek ten einde 'n leerling van Gentile da Fabriano te word. Daar word gesê dat hy rondom die tydperk 1423-1430 saam met Pisanello in Rome was. Sy werk was beïnvloed deur die styl van Benozzo Gozzoli.

In 'n brief gedateer 1438 in Perugia (waar hy vir baie jare gewoon het) gerig aan Piero di Cosimo de' Medici,  maak hy melding van sy lang verbinding met die lotgevalle van die Medici-familie, en smeek hy dat hy toegelaat word om 'n altaarstuk vir die hoof van die Medici-huis te skilder. Hy was 'n tydgenoot van die Broeders (ook Frater of kortweg Fra) Angelico en Filippo Lippi, aangesien hierdie twee kunstenaars en hyself bekend was daarvoor dat hulle besondere waarde geheg het aan die fresko's van Buonfigli by Perugia. Tussen 1439 en 1441 het hy 'n meesterlike vertolking van die Aanbidding van die Drie Wyses geskilder.

Nog 'n meesterstuk van Veneziano is die Heilige Lucia de' Magnoli Altaarstuk (c. 1445–1447), wat oorspronklik in Santa Lucia dei Magnoli, Florence uitgestal was maar nou in die Uffizi is.  Dit is geskilder in tempera op paneel, en vertoon 'n ongewone palet vir die era waarin dit geskilder is; soveel so dat Vasari geskryf het dat dit in olieverf geskilder is. Veneziano is ook bekend vir 'n ronde paneel van die Aanbidding van die Drie Wyse Manne (1439–1441) wat waarskynlik aangevra was vir die paleis van die gegoede Medici-familie, en nou in Berlyn is. Hy het Andrea Mantegna beïnvloed.

Ander belangrike werke is die Madonna del Roseto in die Nasionale Kunsmuseum in Roemenië en die Madonna Berenson in die Villa I Tatti in Florence, beide om en by 1432–1437 gedateer. Vasari het beweer dat Veneziano deur Andrea del Castagno vermoor is. Castagno het egter reeds in c. 1457, vier jaar voor Veneziano, gesterf.

Veneziano was vanaf 1439 tot 1445 besig met die versiering van die Portinari-kapel in die hospitaal van die heilige Maria Nuova in Florence. Sy assistente was Piero della Francesca en Bicci di Lorenzo. Dit is vasgestel dat hy lynsaadolie as medium gebruik het terwyl hy daar werksaam was, aangesien die hospitaalboeke uit daardie tydperk baie verwysings daarna met betrekking tot Veneziano se uitgawes bevat. Sy latere dae is in Florence spandeer waar hy op 15 Mei 1461 beswyk het.

Predella
Rekonstruksie van die oorspronklike predella
Links na regs:
Die Stigmata van die heilige Franciscus
Johannes die Doper in die Woestyn
Aankondiging
Die wonderwerke van die heilige Zenobius
Die martelaarskap van die heilige Lucia
Die predella het panele ingesluit met tonele van die heiliges van die hoofwerk, en 'n sentrale, dubbelgrote Aankondiging. Die Stigmata van die heilige Franciscus en Johannes die Doper in die Woestyn word tans in die Nasionale Kunsgalery in Washington uitgestal, die Aankondiging en Die wonderwerke van die heilige Zenobius is tans in die Fitzwilliam-museum van Cambridge, en Die martelaarskap van die heilige Lucia is in die Berlynse Staatsmuseum.

Verwysings

Italiaanse skilders
Geboortes in 1410
Sterftes in 1461