Noord-Nicosia

Noord-Nicosia (Turks: Kuzey Lefkoşa, [kuˈzej lefˈkoʃa]) is die hoofstad en grootste stad van die nie-erkende Turkse Republiek van Noord-Siprus. Dit lê net noord van Nicosia, hoofstad van die internasionaal erkende Republiek Siprus, en word sedert 1964 deur die buffersone onder administrasie van die Verenigde Nasies van die suidelike deel geskei.

Die stad is die ekonomiese, politieke en kulturele sentrum van Noord-Ciprus, met baie winkels, restaurante en winkelsentrums. Dit is die tuiste van 'n historiese ommuurde stad, gesentreer op die Sarayönü-plein, en 'n moderne metropolitaanse gebied, met die Dereboyu-streek as sy sentrum van besigheid en vermaak. Beskryf as 'n stad met hoë vlakke van welsyn, het dit groot stedelike groei en ontwikkeling in die 21ste eeu gesien, insluitend die bou van nuwe hoofweë en hoë geboue. Dit huisves 'n aansienlike aantal toeriste en 'n verskeidenheid kulturele aktiwiteite, insluitend sy internasionale feeste van teater en musiek. Met 'n studentebevolking van meer as 34,000, is Noord-Nicosia 'n belangrike sentrum van onderwys en navorsing en is die tuiste van vier universiteite, waarvan die Nabye-Ooste Universiteit die grootste is.
Na die interkommunale geweld van die 1960's, is die hoofstad van Republiek Siprus verdeel tussen die eiland se Grieks-Sipriotiese en Turks-Sipriotiese gemeenskappe in onderskeidelik die suide en noorde in 1963. 'n Staatsgreep deur die Griekse militêre junta in 'n poging om die eiland met Griekeland te verenig in 1974 het gelei tot die Turkse inval in Siprus, en die internasionale gemeenskap beskou Noord-Nicosia as sedertdien onder Turkse besetting.

Geskiedenis 

Tydens die Siprus-krisis van 1963–64, in die nasleep van eensydige grondwetlike veranderinge deur die Grieks-Sipriote, het interkommunale geweld uitgebreek. Nicosia is deur die Groenlyn in Grieks- en Turks-Sipriotiese kwartiere verdeel, vernoem na die kleur van die pen wat deur die Verenigde Nasies-beampte gebruik is om die lyn op 'n kaart van die stad te trek. Dit het gelei tot die staking van Turks-Sipriotiese deelname aan die regering, en na meer interkommunale geweld in 1964, het 'n aantal Turks-Sipriote na die Turkse wyk Nicosia verhuis, wat ernstige oorbevolking veroorsaak het.

Op 15 Julie 1974 was daar 'n poging tot staatsgreep onder leiding van die Griekse militêre junta om die eiland met Griekeland te verenig. Die staatsgreep het aartsbiskop Makarios III as president van Siprus verdryf en hom vervang met die pro-Enosis-nasionalis Nikos Sampson.  In reaksie op die vooruitsig van Enosis, het die Turkse leër op 20 Julie 1974 die eiland binnegeval en van toe af die 37% van die noordelike deel van die Republiek van Siprus beset. Die inval het twee fases ingesluit. Die tweede fase is op 14 Augustus 1974 uitgevoer, waar die Turkse leër hul stellings gevorder het en uiteindelik 'n totaal van 37% van die Siriotiese grondgebied ingeneem het, insluitend die noordelike deel van Nicosia en die stede Kyrenia en Famagusta.

Op 23 April 2003 is die Ledra-paleis-grenskruising deur die Groenlyn geopen, die eerste keer dat die kruising sedert 1974 toegelaat is. Dit is gevolg deur die opening van Ayios Dometios-grenskruispunt op 9 Mei 2003. Op 3 April 2008 is die Ledrastraat-grenskruising ook heropen.

Administrasie 
As hoofstad is Noord-Nicosia Noord-Siprus se politieke, ekonomiese en kulturele sentrum. Noord-Nicosia huisves die ministeries van Noord-Siprus. Die stad word beheer deur die Nicosia Turkse Munisipaliteit, wat erken word deur die grondwet van die Republiek van Siprus.

Verwysings

Eksterne skakels 

  
  Amptelike webwerf

Geografie van Siprus