Cave canem

Cave canem is 'n gebiedende Latynse uitdrukking wat letterlik beteken "pasop vir die hond".

Oorsprong en interpretasie

Pompeii 

Hierdie waarskuwing word onder die puin van die begraafde stad Pompeii tydens argeologiese opgrawing in die sogenaamde "huis van die tragiese digter" herontdek.

Op die mosaïekvloer van die voorhof (vestibule) is die inskripsie in hoofletters gepak, met daarnaas die uitbeelding van 'n kettinghond. Die doel daarvan was nie alleen om besoekers vroegtydig te waarsku nie, maar veral om indringers van die straat se kant in hul spoor te laat trap.

Vir die Romeine was hierdie blykbaar 'n algemene gesig op hul drumpel. Soortgelyke mosaïekwerk met die waghond is dwarsoor Pompeii ontdek, maar nie noodwendig met die inskripsie by nie. Petronius, die Latynse skrywer van die 1ste eeu, verwys ook daarna in hoofstuk 29 van sy roman Satyricon:

Middeleeue 

Cave canem was in die Middeleeue ook een van die slagspreuke van die seemanne van Saint-Malo, 'n knipoog na die waghonde wat snags losgelaat is om die stad te bewaak. Wanneer die Malouïese skepe tot die stryd gedwonge was, wapper op die strydvlag die einste dogge met strydlus en bytlus; 'n laaste cave canem voor die bloed spat.

19de eeu 
Jean-Léon Gérôme maak in 1881 'n skildery met as titel: Cave canem, prisonnier de guerre à Rome  (Cave canem, krygsgevangene in Rome)

Château d'If van Alexandre Dumas 
Die studeerkamer van Alexandre Dumas, bekend as die Château d'If, is 'n klein neogotiese kasteel wat op 'n klein eilandjie opgerig is sommer op die terrein van die Château de Monte-Cristo, geleë in Port-Marly. Nou reg voor hierdie studeerkamer is 'n standbeeld staangemaak van 'n hond in sy hok, met die opskrif: Cave canem.

Wetenswaardig 
Volgens die Afrikaanse taalkundige, Louis Eksteen, en die WAT, het die imperatief cave van cave canem ook die Afrikaanse slêngtaal via Engelse uitspraak van Latyn beïnvloed, betreffende die woorde "kywie hou/staan":

Verwysings

Eksterne skakels 

Latynse uitdrukkings