William Ramsay

William Ramsay KCB FRS FRSE (2 Oktober 1852 – 23 Julie 1916) was 'n Skotse chemikus wat die edelgasse ontdek het en in 1904 die Nobelprys vir Chemie ontvang het "uit erkenning vir sy dienste deur die ontdekking van die onreaktiewe gasvormige elemente in lug en sy bepaling van hul posisie in die Periodieke Stelsel", saam met sy medewerker, John William Strutt, 3de baron Rayleigh, wat dieselfde jaar die Nobelprys vir Fisika ontvang het vir sy ontdekking van argon. Nadat die twee mans argon geïdentifiseer het, het Ramsay ander atmosferiese gasse ondersoek. Sy werk om argon, helium, neon, krypton en xenon te isoleer, het gelei tot die ontwikkeling van 'n nuwe gedeelte van die periodieke tabel.

Vroeë jare 
Ramsay is op 2 Oktober 1852 in Glasgow gebore, die seun van 'n siviele ingenieur en landmeter William C. Ramsay, en sy vrou Catherine Robertson. Hy het skool gegaan aan die Glasgow-akademie en daarna by Robert Napier, skeepsbouer in Govan studeer. Hy het egter besluit om chemie aan die Universiteit van Glasgow te studeer. Hy het in 1866 gematrikuleer en in 1869 gegradueer. Daarna het hy praktiese opleiding by die chemikus Thomas Anderson onderneem en daarna in Duitsland aan die Universiteit van Tübingen gaan studeer by Wilhelm Rudolph Fittig, waar hy sy doktorsgraad behaal het met die proefskrif Ondersoeke na die Toluïese en Nitrotoluïensure (Engels:Investigations in the Toluic and Nitrotoluic Acids).

Ramsay is terug Glasgow toe as Anderson se assistent aan die Anderson College. Hy is in 1879 as professor in chemie aan die University College in Bristol aangestel. In 1881 het hy met Margaret Buchanan getrou. In dieselfde jaar is hy die skoolhoof van die University College, Bristol aangestel.

Loopbaan 

In 1887 het hy Alexander Williamson as voorsitter van chemie aan die University College, Londen opgevolg. Dit was hier dat sy mees gevierde ontdekkings gemaak is. Reeds in 1885–1890 het hy verskeie noemenswaardige artikels oor die stikstofoksiede gepubliseer en sodoende die vaardighede ontwikkel wat hy nodig gehad het vir sy daaropvolgende werk.

Op die aand van 19 April 1894 het Ramsay 'n lesing bygewoon wat deur Lord Rayleigh aangebied is. Rayleigh het 'n verskil gesien tussen die digtheid van stikstof wat deur chemiese sintese gemaak word en stikstof wat uit die lug geïsoleer is deur die verwydering van die ander bekende komponente. Na 'n kort gesprek het hy en Ramsay besluit om dit te ondersoek. In Augustus het Ramsay aan Rayleigh gesê hy het 'n nuwe, swaar lugkomponent geïsoleer wat blykbaar geen chemiese reaktiwiteit het nie. Hy het hierdie inerte gas 'argon' genoem, van die Griekse woord wat 'lui' beteken. In die daaropvolgende jare het hy saam met Morris Travers neon, krypton en xenon ontdek. Hy het ook helium geïsoleer, wat slegs in die spektrum van die son waargeneem is, en wat nog nie voorheen op aarde gevind is nie. In 1910 het hy radon geïsoleer en gekarakteriseer.

Gedurende 1893 tot 1902 het Ramsay met Emily Aston, 'n Britse chemikus, saamgewerk in eksperimente oor minerale analise en atoomgewigsbepaling. Hulle werk het publikasies oor die molekulêre oppervlakte-energieë van mengsels van nie-assosierende vloeistowwe ingesluit.

In 1904 het Ramsay die Nobelprys vir Chemie ontvang. Ramsay se posisie onder wetenskaplikes het daartoe gelei dat hy aangestel is as 'n adviseur van die Indiese Instituut vir Wetenskap. Hy het Bangalore voorgestel as die plek vir die instituut.

in 1905 het Ramsay  die Industrial and Engineering Trust Ltd. onderskryf, 'n maatskappy wat beweer het dat dit goud uit seewater kon onttrek. Die maatskappy het eiendom aan die Engelse kus gekoop om met die geheime proses te begin. Die onderneming het nooit goud geproduseer nie.

Ramsay was die president van die Britse wetenskapsvereniging in 1911–1912.

Persoonlike lewe 
In 1881 is Ramsay getroud met Margaret Johnstone Marshall (geb. Buchanan), dogter van George Stevenson Buchanan. Hulle het twee kinders gehad: 'n dogter, Catherine Elizabeth (Elska) en 'n seun, William George, wat op 40 oorlede is.

Ramsay het tot in sy dood in Hazlemere, Buckinghamshire, gewoon. Hy het op 23 Julie 1916 in High Wycombe, Buckinghamshire gesterf.

'n Blou gedenkplaat by Arundel Gardens nommer 12, Notting Hill, herdenk sy lewe en werk.

Huldeblyk 
Op 2 Oktober 2019 het Google sy 167ste verjaardag met 'n Google Doodle gevier.

Verwysings 

Geboortes in 1852
Sterftes in 1916
Skotse wetenskaplikes
Nobelprys vir Chemie wenners