Habiroe

Habiroe (soms ook geskryf as Hapiroe, en akkurater as ʿApiroe; "stowwerig", "vuil"; Sumeries: 𒊓𒄤, sagaz; Akkadies:  𒄩𒁉𒊒, ḫabiroe of ʿaperoe) is 'n term wat in geskrifte uit die 2de millennium v.C. in die Vrugbare Halfmaan gebruik is vir mense wat afwisselend beskryf word as rebelle, midadigers, rowers, huursoldate, boogskutters, slawe of werkers.

Hapiroe, Habiroe en ʿApiroe

In die tyd van Rim-Sin I (1822-1763 v.C.) het die Sumeriërs 'n groep Aramese nomades geken wat in Suid-Mesopotamië bekend was as SA.GAZ, wat "rowers" beteken. Die latere Akkadiërs het die term oorgeneem en dit in hulle fonetiese stelsel as Habiroe, of eintlik ʿApiroe, geskryf. Die term kom voor in honderde dokumente uit die 2de millennium v.C. oor 'n tydperk van 600 jaar, van die 18de tot die 12de eeu v.C. Dié dokumente is ontdek op terreine wat strek van Egipte, Kanaän en Sirië tot die hedendaagse Noord-Irak en Anatolië (Turkye).

Nie alle Habiroe was rowers en moordenaars nie: In die 18de eeu v.C. het 'n Noord-Siriese koning met die naam Irkabtoem (omstreeks 1740 v.C.) "vrede gemaak met die krygsheer Sjemoeba en sy Habiroe," terwyl die ʿApiroe Idrimi van Alalach die seun was van 'n afgesette koning; hy het 'n bende ʿApiroe gevorm om homself die koning van Alalach te maak. 

Wat Idrimi met die ander ʿApiroe gemeen gehad het, was lidmaatskap van 'n minderwaardige sosiale klas van misdadigers en arbeiders wat 'n soms wettelose lewe aan die rand van gevestigde gemeenskappe gelei het. ʿApiroe het geen gemene etniese affiliteit of taal gehad nie; hulle persoonlike name was meestal Wes-Semities, maar ook dikwels Oos-Semities, Horities en Indo-Europees.

In die Amarna-briewe van die 14de eeu v.C. het die konings van Kanaän hulle soms as misdadigers beskryf, soms as huursoldate, soms as dagwerkers of slawe. Rib-Hadda van Bublos noem Abdi-Asjirta van Amoerroe (die moderne Libanon) en sy seun ʿApiroe, met die implikasie dat hulle gerebelleer het teen hulle gemeenskaplike heerser, die farao.

Verwysings

Bibliografie

Skakels

Bronstydperk