Dinocephalia

Dinocephalia, of die dinosefaliërs, is ’n klade vroeë, swaarlywige terapsides wat vir ’n kort tyd in die Middel-Perm, tussen 270 miljoen en 260 miljoen jaar gelede, floreer het. Hulle het daarna uitgesterf en geen nakomelinge agtergelaat nie. Daar was plant-, vleis- en allesvreters. Baie spesies het verdikte skedels gehad met baie knoppe em benerige uitsteeksels. Fossiele is ontdek in Suid-Afrika, Rusland, China, Brasilië, Zimbabwe en Tanzanië.

Beskrywing

Benewens die Biarmosuchia is die dinosefaliërs die mins ontwikkelde terapsides, hoewel hulle op hulle manier uniek gespesialiseerd was. Hulle het verskeie primitiewe eienskappe gehad, maar het ook ’n paar terapside-aanpassings gehad, soos die uitbreiding van die ilium en regopper ledemate. Sommige was half aangepas vir ’n waterleefstyl, terwyl ander volle landdiere was. 

Hulle was van die grootste diere van die Perm-periode; net die Caseidae en Pareiasauridae was groter.

Van die plantvretende spesies was tot 4,5 meter lank en het tot 2 ton geweeg. Die grootste vleisvreters was net so lank, het swaar skedels van omtrent 80 cm lank gehad en het omtrent ’n halwe ton geweeg.

Evolusiegeskiedenis

Die dinosefaliërs was ’n antieke groep en hulle agtergrond is nie duidelik nie. Daar word aangeneem hulle het in die vroeë deel van die tydsnede Roadium ontstaan, of selfs in die Kungurium, maar geen spoor is gevind nie. Die diere se getalle het toegeneem ten koste van die sterwende Pelycosauria, wat in die vroeë Perm oorheers het. 

Tydens die Wordium en vroeë Capitanium het gevorderde dinosefaliërs ontwikkel in ’n groot aantal plantvretende vorme en hulle het ’n uiteenlopende megafauna verteenwoordig. Dit is bekend uit die Tapinocephalus-biosone van die Karoo in Suid-Afrika.

Toe hulle diversiteit ’n hoogtepunt bereik (middel- of laat Capitanium) het hulle skielik uitgesterf. Die rede is nie bekend nie, hoewel siektes, ’n skielike klimaatsverandering of ander omgewingsfaktore ’n rol kon gespeel het. Hulle plek is ingeneem deur die veel kleiner terapsides; die plantvretende Dicynodontia en vleisvretende Biarmosuchia, Gorgonopsia en Therocephalia.

Taksonomie

 KLAS SYNAPSIDA
 Orde THERAPSIDA
 Suborde DINOCEPHALIA
 ?Eccasaurus
 ?Pelosuchus
 ?Tappenosaurus
 Familie Estemmenosuchidae
 Estemmenosuchus
 Molybdopygus
?Parabradysaurus
 ?Familie Phreatosuchidae
 Phreatosaurus
 Phreatosuchus
 ?Familie Phthinosuchidae
 Phthinosuchus
 ?Familie Rhopalodontidae
?Phthinosaurus
Rhopalodon
 Klade Anteosauria
 Familie Anteosauridae
 Familie Brithopodidae
 Familie Deuterosauridae
 Klade Tapinocephalia
 ?Dimacrodon
 Familie ?Driveria|Driveriidae
 Familie ?Mastersonia|Mastersoniidae
 Familie Styracocephalidae
 Familie Tapinocephalidae
 Familie Titanosuchidae

Verwysings

Verdere leesstof
Carroll, R.L. (1988), Vertebrate Paleontology and Evolution, WH Freeman & Co.

Skakels
Dinocephalia by Palaeos
Dinocephalia  by Palaeocritti

Rugkoorddiere