Joe Orton

John Kingsley Orton (1 Januarie 1933 – 9 Augustus 1967), bekend onder die skuilnaam Joe Orton, was 'n Engelse dramaturg, skrywer en dagboekskrywer. 

Sy loopbaan, wat vanaf 1964 tot sy moord in 1967 gestrek het, was kort maar baie invloedryk. Gedurende sy kort loopbaan het hy gehore geskok, verontwaardig en geamuseer met sy skandalige wrang humor. Die adjektief Ortonesk verwys na werk wat gekarakteriseer word deur galgehumor en 'n donker maar tog klugtige sinisme. 

Orton is op 9 Augustus 1967 deur sy minnaar Kenneth Halliwell, 'n Britse akteur en skrywer, vermoor. Halliwal het Orton met nege hammerslae teen sy kop doodgeslaan. Hierna het Halliwel selfmoord gepleeg deur 'n oordosis Pentobarbital te neem.

Nalatenskap 
'n Paadjie vir voetgangers voor die Curve-teater in Leicester is na Orton vernoem (Orton-plein).

In Julie 2019 het Dr. Emma Parker, professor aan die Universiteit van Leicester, en 'n deskundige oor Orton, 'n veldtog van stapel gestuur om 'n standbeeld van Orton in Leicester, sy geboortestad, te laat installeer. Drie jaar na die projek begin is, is dit gekanselleer weens die ontrekking van sommige borge. Sy suster Leonie het beweer dat Orton se geskiedenis van seksuele omgang met minderjarige seuns 'n groot invloed was met betrekking tot die mislukking van die projek.

Toneelstukke 
Fred and Madge (geskryf in 1959, gepubliseer in 2001)
The Visitors (geskryf in 1961, gepubliseer in 2001)
The Ruffian on the Stair (eerste opvoering in 1964) Radiohoorstuk
Entertaining Mr Sloane (eerste opvoering in 1964)
Loot (eerste opvoering in 1965)
The Erpingham Camp (eerste opvoering in 1966)
The Good and Faithful Servant (eerste opvoering in 1967)
Funeral Games (eerste opvoering in 1968)
What the Butler Saw (eerste opvoering in 1969)
Up Against It (draaiboek)

Romans 
Head to Toe (gepubliseer in 1971)
Between Us Girls (gepubliseer in 2001)
Lord Cucumber en The Boy Hairdresser (geskryf saam met Halliwell) (gepubliseer in 1999)

Verwysings

Bronne 

Banham, Martin (ed.), 1998. The Cambridge Guide to Theatre, Cambridge: Cambridge University Press. 
Bigsby, C. W. E., 1982. Joe Orton. Contemporary Writers series. London: Routledge. 
Burke, Arthur, 2001. Laughter in the Dark – The Plays of Joe Orton, Billericay, Essex: Greenwich Exchange. 
Charney, Maurice. 1984. Joe Orton. Grove Press Modern Dramatists series. NY: Grove Press. 
Coppa, Francesca (ed.), 2002. Joe Orton: A Casebook. Casebooks on Modern Dramatists series. London: Routledge. 
Dent, Alan, 2018. Entertaining Hypocrites: The Playwriting of Joe Orton, Penniless Press Publications. 
DiGaetani, John Louis, 2008. Stages of Struggle: Modern Playwrights and Their Psychological Inspirations, Jefferson: McFarland. 
Fox, James, 1970. "The Life and Death of Joe Orton", The Sunday Times Magazine, 22 November.
Lahr, John, 1978. Prick Up Your Ears: The Biography of Joe Orton, London: Bloomsbury. .
--- 1976: Joe Orton: The Complete Plays, London: Methuen. 
--- (ed.), 1986. The Orton Diaries, by Joe Orton. London: Methuen. .
---. 1989. Diary of a Somebody, London: Methuen. .
Orton, Leonie, 2016. I Had It in Me, Leicester: Quirky Press  
Ruskino, Susan, 1995. Joe Orton. Twayne's English Authors series. Boston: Twayne. .
Shepherd, Simon, 1989.  Because We're Queers: The Life and Crimes of Joe Orton and Kenneth Haliwell, London: Gay Men's Press: 1989:

Eksterne skakels 
Joe Orton Online: A webwerf wat gewy is aan die skrywer.

Archive catalogue for Joe Orton collection held at the University of Leicester

Geboortes in 1933
Sterftes in 1967
Engelse dramaturge
Engelse skrywers