Hakskeenpan

Hakskeenpan is 'n modder- en soutpan in die Kalahari-woestyn, in Suider-Afrika. Dit is in die Mier-streek in die Noord-Kaap in Suid-Afrika op 801 meter bo seevlak geleë. Die pan beslaan 'n oppervlakte van ongeveer 140km2.

Vorming, geologie en klimaat

Langtermyn landskap evolusie 
Die huidige Kalahari-landskap is die resultaat van 'n verskeidenheid interaksies tussen tektoniese en geomorfologiese prosesse wat oor aansienlike tydskale gewerk het. Die aanvanklike ontwikkeling van die Kalahari was nou gekoppel aan die evolusie van die Afrika-landmassa na die verbrokkeling van die superkontinent Gondwanaland tydens die Mesosoïkum. Die geleidelike skeiding van Afrika van die hedendaagse Australië, Antarktika, Indië en Suid-Amerika het gepaard gegaan met die geleidelike verhitting en die skeuring van die kors, wat gelei het tot die opheffing van die kontinentale marge in Suid-Afrika tot in die laat Kryt. Die ontwikkeling van hierdie verhoogde marge het beduidende implikasies vir die streeksvloeistelsels gehad; die eindproduk was 'n dubbele dreineringspatroon wat hoofsaaklik bestaan uit kort riviere wat direk in die see uit die Groot Platorand dreineer en langer riviere wat binnelands dreineer en nooit die see bereik nie.

Pan-omgewings 
Panne is klein, geslote wasbakke of depressies wat mere bevat en kenmerkend is van droë tot halfdroë gebiede met 'n lae verligting. Dit is ook baie belangrik as waterbronne vir beide die mens en die natuur. Panne kom oral in die Kalahari en so ver as Zambië voor, maar is 'n besondere belangrike komponent van die landskap in streke met 'n jaarlikse reënval van minder as 500mm en onderliggende rots of sediment wat vatbaar is vir erosie deur die wind. Die suidelike Kalahari voldoen aan albei hierdie kriteria. 

Twee gebiede wat panne bevat, kom in die suide van Kalahari voor: 'n breë sone wat strek vanaf Upington, oor die laer Molopo en noordwaarts tot in Namibië en 'n kleiner gebied tussen Vryburg in Noordwes en Tsabong in Botswana. Binne hierdie gebiede kom panne voor as geïsoleerde landskapseienskappe, maar ook in die afgrond in die vloere van droë valleie en paleo-afleidingslyne, en in die gange tussen lineêre duine. Die meerderheid het geen oppervlakinvloei nie, hoewel sommige oor kort, swak ontwikkelde kanale beskik wat afloop lewer tydens groot reënvalgebeurtenisse.  Hakskeenpan is een van die grootste geïsoleerde panne in die Suid-Afrikaanse Kalahari; die ander opvallende pan is Koppieskraal-pan direk suid-wes van die Kgalagadi-oorgrenspark.

Klimaat 
Die klimaat in die Suid-Kalahari-ekostreek is half-droog. Die temperatuur wissel baie, beide op 'n seisoenale en daaglikse basis, met 'n gemiddelde maksimum- en minimumtemperatuur van 35,7° C en 19.5° C in Januarie en 22.2° C en 1.2° C in Julie. Reënval is onbetroubaar en onreëlmatig, en val veral gedurende die vlugtige, hoë intensiteit donderstorms tussen November en April. Voordat die reënseisoen begin, waai sterk noordwestewinde tussen September en November, wat stofstorms veroorsaak. Die gemiddelde jaarlikse neerslag is ongeveer 223mm. Die humiditeit is laag en verdamping hoog; laasgenoemde veroorsaak die karakteristieke groot tekort in die jaarlikse waterbegroting. Die rivierwater in die sisteem is geneig om alkalies en troebel te wees. Die riviere vloei egter net vlugtig na 'n reënbui, en vinnige infiltrasie in die sanderige Kalaharigrond beteken dat die vloede, hoewel hulle by tye voorkom, skaars is, en dat die riviere vinnig ophou vloei.

Naam 
In Afrikaans beteken "Hakskeen" 'hak', wat waarskynlik 'n verwysing is na die vorm van die pan op 'n kaart. "Pan" is die Afrikaanse woord vir 'n "droë meer".

Landspoedrekordpoging 
Die Bloodhound SSC- span het Hakskeenpan gekies om hul 1000km per uur landspoed-rekordpoging uit te voer nadat die reën in die Black Rock-woestyn hul poging aldaar laat misluk het, en daar nie genoeg water was om die oppervlak plat te maak nie. Die span het Hakskeenpan gekies as gevolg van sy plat oppervlak. Die baan waarop Bloodhound SSC op die Hakskeenpan sal loop, is 1100 meter breed en 20km lank. 

Met toetse wat gedurende Oktober en November plaasgevind het, het die Bloodhound 'n spoed van 1 010km/h behaal, amptelik die sesde vinnigste tot nog toe. Die span het terug na Europa vertrek waar 'n vuurpyl aangebring sal word om die aanslag op 1 600km/h te doen, hopenlik gedurende 2020.

Lees ook
Kalahari-pannestreek

Verwysings 

Noord-Kaap