Loebjanka

Die Loebjanka ( Russies : Лубянка ) is die huidige hoofkwartier van die Federale Veiligheidsdiens van die Russiese Federasie en die voormalige berugte tronk in Moskou van die Sowjetunie se intelligensiedienste. In 1918 het die Tsjeka-geheimediens beslag gelê op die gebou en die kelders omskep in 'n tronk waar baie Sowjet-andersdenkendes gevange geneem en gemartel is. Baie summiere teregstellings is in hierdie kelders uitgevoer.

Geskiedenis 
Die Loebjankagebou is in 1898 gebou as die hoofkwartier van die Nasionale Versekeringsmaatskappy. In 1918, ná die Russiese Rewolusie, is dit deur die Tsjeka gekonfiskeer en as hoofkwartier, argiewe en tronk gebruik. Die Tsjeka en van sy opvolgers, was verantwoordelik vir staatsterreur wat miljoene slagoffers geëis het. Die gebou is deur die Tsjeka en sy opvolgers, die GOP, die OGPOe, die NKVD, die KGB en nou die FSB as hoofkantoor gebruik. Die gebou huisves ook die KGB/FSB-museum.

Aan die hoof van die Tsjeka was die Pool Feliks Dzerzjinski, ook bekend as Bloedige Feliks. Die plein voor die gebou het jare lank Dzerzjinski se naam gedra en is deur sy standbeeld versier. Die opdrag om die standbeeld van Dzerzjinski op te rig het gekom van Nikita Chroesjtsjof, wat die KGB wou vereer. Die standbeeld is in Augustus 1991 deur 'n woedende skare omgestamp.

Ná die Tweede Wêreldoorlog het die Loebjanka uit twee dele bestaan: die ou deel en 'n nuwe negeverdieping-vleuel wat deur politieke gevangenes en Duitse krygsgevangenes gebou is. Dit het die gebou 'n simmetriese vorm gegee. In die ou deel is die kelders in 'n tronk omskep en die gebou het ook 'n binnehof omhein wat as 'n teregstellingsterrein gebruik is. Minstens drie hoofde van die staatsveiligheidsapparaat en honderde ander is hier tereggestel.

Die Loebjanka simboliseer dus die lyding van baie Russiese politieke gevangenes. Baie gevangenes het selfmoord gepleeg in die Loebjanka of is ná ’n verhoor (sonder verdediging) in die kelders geskiet of opgehang. Na 1920 is honderdduisende gevangenes in die Loebjanka ondervra en gemartel. Diegene wat "gelukkig" was om na 'n Siberiese arbeidskamp verban te word, kon Loebjanka lewendig verlaat. Daarom was daar 'n makabere grap in Rusland oor die Loebjanka: "Wat is die hoogste plek in Moskou? Die kelderverdieping van die Loebjanka, want van daar af kan jy Siberië sien."

Verwysings 

Geboue en strukture in Moskou