Khalistan-beweging

Die Khalistan-beweging is 'n separatistiese beweging wat poog om 'n tuisland vir Sikhs te skep deur 'n etno-godsdienstige soewereine staat genaamd Khalistan (Punjabi: ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨ, lit. 'land van die Khalsa') in die Punjab-streek te vestig. Die voorgestelde grense van Khalistan verskil tussen verskillende groepe; sommige stel die geheel van die Indiese deelstaat Punjab voor, terwyl groter aansprake Pakistanse Punjab en ander dele van Noord-Indië soos Chandigarh, Haryana en Himachal Pradesh insluit. Shimla en Lahore is voorgestel as die hoofstad van Khalistan.

Die oproep vir 'n aparte Sikh-staat het gedurende die 1930's begin, toe die Britse heerskappy in Indië sy einde nader.  In 1940 is die eerste eksplisiete oproep vir Khalistan gemaak in 'n pamflet getiteld "Khalistan”.  Met finansiële en politieke ondersteuning van die Sikh-diaspora, het die beweging in die Indiese deelstaat Punjab gefloreer – wat 'n Sikh-meerderheidsbevolking het – wat deur die 1970's en 1980's voortgeduur het en in die laat 1980's sy hoogtepunt bereik het. Die Sikh-separatistiese leier Jagjit Singh Chohan het beweer dat Bhutto tydens sy samesprekings met Pakistanse eerste minister Zulfikar Ali Bhutto na die Indo-Pakistaanse Oorlog van 1971 "alles uit hulp" aan die Khalistan-saak voorgestel het, maar hierdie steun het nooit gerealiseer nie. In die 1990's het die opstand gekwyn, en die beweging het om verskeie redes nie sy doelwit bereik nie, insluitend 'n hewige polisie-onderdrukking teen separatiste, faksie-binnegevegte en ontnugtering van die Sikh-bevolking.

Daar is 'n mate van steun binne Indië en die Sikh-diaspora, met jaarlikse betogings in protes teen diegene wat tydens Operasie Blou Ster vermoor is.  Vroeg in 2018 is sommige militante groepe deur die polisie in Punjab, Indië, gearresteer.  Voormalige hoofminister van Punjab, Amarinder Singh, het beweer dat die onlangse ekstremisme gerugsteun word deur Pakistan se Inter-Dienste Intelligensie (ISI) en "Khalistani simpatiseerders" in Kanada, Italië en die Verenigde Koninkryk. Simranjit Singh Mann, wat in 2022 uit Sangrur verkies is, is tans die enigste openlik Khalistani-LP in die Indiese parlement en sy party, Shiromani Akali Dal (Amritsar), is tans die enigste pro-Khalistan-party in die Indiese parlement.

Verwysings 

Indië