Artemis 1

Artemis 1, amptelik Artemis I en voorheen bekend as Exploration Mission-1, was 'n onbemande sending vir 'n omwenteling van die Maan en die eerste ruimtevlug in Nasa se Artemis-program. Dit was ook die eerste vlug van die agentskap se Space Launch System (SLS)-vuurpyl en die hele Orion-ruimtetuig.

Die Artemis 1-sending behels die toetsing van al die vuurpylfases en ruimtetuie wat in latere Artemis-sendings gebruik sal word. Dié sendings het ten doel om 'n menslike teenwoordigheid op die Maan te hervestig en tegnologie en sakebenaderings te demonstreer wat nodig is vir toekomstige wetenskaplike studies, insluitende die verkenning van Mars. 

Nadat dit in 'n baan na die Maan geplaas is, het die sending 10 CubeSat-satelliete lanseer vir 'n verskeidenheid toetse en foto's. Die Orion-tuig het op 21 November verby die Maan gevlieg; daarna in 'n veraf, ses dae lange retrograde wentelbaan gegaan; en op 25 November vir 'n tweede keer 'n verbyvlug uitgevoer.

Die tuig het daarna teruggekeer en met behulp van sy hitteskild weer die Aarde se atmosfeer binnegegaan. Dit het op 11 Desember in die Stille Oseaan neergeplons. Die doel van die sending was om Orion en die SLS te toets vir bemande vlugte, wat met Artemis 2 sal begin. Dié sal 'n bemande verbyvlug van die Maan uitvoer. Daarna sal Artemis 3 'n bemande maanlanding behels vyf dekades ná die laaste bemande maansending, Apollo 17.

Die SLS sou reeds in 2016 gelanseer gewees het, maar weens vertragings is die lanseringsdatum met ses jaar uitgestel. Die eerste lanseringspoging van Artemis 1 was op 29 Augustus 2022, maar is gekanselleer weens probleme. Die tweede poging, op 3 September 2022, is ook opgeskort weens 'n waterstoflekkasie. Artemis 1 is eindelik op 16 Novermber 2022 suksesvol van die Kennedy-ruimtesentrum af gelanseer.

Vlug

Lansering
Op 16 November 2022 om 6:47:44 UTC is Artemis 1 suksesvol van die Kennedy-ruimtesentrum gelanseer. Die Orion-ruimtetuig en die Interim Cryogenic Propulsion Stage (ICPS) is albei in 'n wentelbaan geplaas nadat dit van die lanseringstelsel geskei het. Dit het sowat 8 minute ná die lansering in 'n wentelbaan beweeg.

Uitgaande vlug
Sowat 89 minute ná die opstyging het die ICPS vir omtrent 18 minute afgevuur. Orion het toe van die verbruikte fase geskei en sy hulpkorreksievuurpyle afgevuur om veilig weg te beweeg terwyl dit sy reis na die Maan begin het. Die 10 CubeSat-satelliete is ook lanseer. Die ICPS het drie en 'n half uur ná lansering 'n maneuver uitgevoer om homself in 'n heliosentriese wentelbaan te vernietig.

Op 20 November 2022 om 19:09 UTC het Orion die Maan se invloedsfeer binnegegaan waar die invloed van die Maan se swaartekrag groter is as die Aarde s'n.

Maanwentelbaan
Op 21 November 2022 is Orion se kommunikasie met Nasa vir sowat 'n halfuur verbreek terwyl dit agter die Maan verby gevlieg het. Daar het verskeie baanwysigingsontbrandings outomaties plaasgevind om Orion in 'n ver, retrograde wentelbaan te plaas. Terwyl hy outomaties gewerk het, het Orion sy naaste afstand tot op daardie stadium van die Maan af bereik: sowat 130 km van die oppervlak af. 

Die tuig het op 25 November weer 'n wentelbaanwysigingsontbranding ondergaan wat Orion se snelheid met 398 km/h verhoog het, en dit het eindelik in 'n wentelbaan gegaan. Op 26 November het Orion die rekord verbeter van die verste afstand van die Aarde af wat 'n tuig bereik het wat na die Aarde sou terugkeer. Die vorige rekord, 400 171 km, is deur die Apollo 13-sending gehou.

Op 28 November 2022 was Orion op 'n afstand van 432 210 km van die Aarde af, die verste afstand wat tydens die vlug bereik is. Op 30 November het Orion se vuurpyle weer ontbrand om sy baan te behou en sy snelheid te verminder vir 'n beplande ontbranding op 1 Desember om sy retrograde wentelbaan om die Maan te verlaat en sy reis terug na die Aarde te begin.

Op 5 Desember was die tuig 128 km van die Maan se oppervlak op sy naaste afstand van die satelliet af, net voor die vuurpyle ontbrand het sodat die tuig uit die Maan se aantrekkingskrag kon kom. Die tuig het weer agter die Maan verdwyn en vir sowat 'n halfuur kontak met Nasa verloor.

Terugvlug
Op 6 Dessember 2022 om 7:29 UTC het Orion uit die Maan se invloedsfeer gekom en 'n klein baanwysigingsontbranding ondergaan. Op 10 Desember het die sendingbeplanners aangekondig dat die finale landingsterrein by Guadalupe-eiland naby die Baja-skiereiland in Meksiko is. Die finale baanwysigingsontbranding het plaasgevind net voordat die Aarde se atmosfeer binnegegaan is.

Terugkeer en neerplonsing
Die tuig het op 11 Desember 2022 omstreeks 17:00 UTC van sy diensmodule weggebreek en om 17:20 die Aarde se atmosfeer teen sowat 40 000 km/h binnegekom. Twee fases van snelheidsvermindering is gebruik wat minder stres op toekomstige bemanningslede sal plaas as met die Apollo-sending. Die Orion-kapsule het om 17:40 UTC wes van Baja California naby Guadalupe-eiland in die Stille Oseaan neergeplons.

Galery

Verwysings

Skakels

Artemis-program