Alan William James Cousins

Alan William James Cousins FRAS (8 Augustus 1903 - 11 Mei 2001) was 'n Suid-Afrikaanse sterrekundige. Sy loopbaan strek oor 70 jaar waarin hy konsentreer op die meting van Veranderlike sterre, insluitend die meting van die twee sinusvormige periodes van Gamma Doradus . Die UBV-fotometriese stelsel vir die meting van sterfvloeie wat hy in sy 90's bedink het, het 'n standaard bekend as die "Cousins-stelsel" geword.

Onderwys en loopbaan 
Hy is gebore in Drieankerbaai, Kaapstad, die oudste van vier kinders, en sy pa Clarence Wilfred Cousins was 'n senior amptenaar wat 'n tyd lank as sekretaris van arbeid gedien het. Sy oupa aan sy moeder se kant was Sir James Murray, eerste redakteur van die Oxford English Dictionary, en Cousins het op 11-jarige ouderdom Murray se begrafnis bygewoon. 
 
Cousins se belangstelling in sterrekunde word eers gewek deur die aanskouing van die komeet van Halley in 1910 en daarna deur 'n boek oor die sterrekunde ('The Stars' deur E.Hawkes) wat hy laat in 1914 - vroeg in 1915 tydens 'n familiebesoek aan Engeland aan hom gegee is. In 1915 verhuis die gesin na Pretoria en Cousins word van 1917 tot 1921 aan die Hoërskool Pretoria Boys opgelei. Die voorkoms van Nova Aquilae ('n helder nova wat in die sterrebeeld Aquila voorkom) in 1918 en 'n brief wat hy in 1920 van die sterrekundige AW Roberts ontvang het, het sy belangstelling in sterrekunde verder aangemoedig. In 1922 wen hy 'n Barnato-beurs aan die Universiteit van die Witwatersrand om meganiese en elektriese ingenieurswese te studeer. Na die graduering in 1925 was Cousins 'n jaar in Engeland waar hy vir CA Parson Engineering in Newcastle upon Tyne gewerk het. Hy het daarna na Suid-Afrika teruggekeer en was werksaam by Eskom, waar hy 20 jaar gewerk het. 

Gedurende sy vroeë loopbaan het Cousins talle Veranderlike sterre waargeneem. In die veertigerjare het die tegniek om 'n Fabry-lens te gebruik om eenvormige sterrebeelde te meet, soos gebruik deur E.G. Williams, 'n groot belangstelling vir Cousins geword. Hy het toe sy eerste lys (met 'n fotografiese omvang) van meer as 100 helder sterre in die suidelike halfrond, wat hy by die sterrewag in Durban waargeneem het, gepubliseer in 1943. 

R.H. Stoy van die Koninklike sterrewag, Kaap die Goeie Hoop, was beindruk met die resultate van Cousins omdat dit vergelykbaar was met dié wat deur professionele sterrekundiges verkry is. Dit het tot 'n samewerking gelei en in 1947 het Cousins by die personeel van die Koninklike sterrewag aangesluit. Cousins het hom die afgelope 50 jaar van sy lewe aan fotometrie en die verbetering daarvan, deur die foto-elektriese effek toe te pas,  toegewy . 

In sy vroeë 90's het Cousins 'n nuut-beskikbare rooi-sensitiewe fotomultiplikatorbuis begin gebruik as deel van 'n fotometriese stelsel om inligting oor die energieverspreiding van rooi sterre te versamel. Hierdie UBV-fotometriese stelsel is gebaseer op die ontwerp van Gerald Kron en het bekend gestaan as die "Cousins-stelsel" (of soms die "Kron-Cousins-stelsel"). Dit het breëband, gestandaardiseerde fundamentele metings van stellêre vloed vanaf byna ultraviolet tot byna infrarooi golflengtes moontlik gemaak. 

Nog van sy ontdekkings was die veranderlikheid van Gamma Doradus, wat later getoon om die prototipe van 'n nuwe klas veranderlike ster te wees.

Toekennings en erkenning 

 1941 Mede van die Koninklike astronomiese vereeniging
 1944-45 President van die Astronomiese vereeniging van Suider-Afrika 
 1963-medalje van die Astronomiese vereeniging van Suider-Afrika 
 1967-70 President van Kommissie 25 van die Internasionale Astronomiese Unie 
 1971 Jackson-Gwilt-medalje van die Koninklike astronomiese vereeniging

Persoonlike lewe 
In 1938 het hy met Alison Mavis Donaldson getrou en hulle het twee kinders gehad. 

Sy amptelike aftrede was in 1972, maar hy het dit geïgnoreer en aangehou werk aan die sterrewag. Hy het op 31 Desember 1976 aan die Suid-Afrikaanse Sterrewag afgetree, maar het deeltyds aangebly en sy amptelike huis op die sterrewag behou. Hy was 'n aktiewe waarnemer tot in sy 90's en het aan fotometriese probleme gewerk.

In die vroeë negentigerjare in Dublin het een van die sprekers, Dave Crawford, terwyl hy die huidige generasie sterrekundiges betreur, die gehoor gevra of hulle ooit met een van die groot sterrekundiges gepraat het, waaronder Johnson, Kron, Cousins, ens., min wetende dat Cousins in die gehoor was.

Bronne 
 
  Obituary

Verwysings 

Suid-Afrikaanse wetenskaplikes
Suid-Afrikaanse sterrekundiges
Sterftes in 2001
Geboortes in 1903