Tragoom

Tragoom is 'n aansteeklike siekte wat veroorsaak word deur bakterie Chlamydia trachomatis.  Die infeksie veroorsaak dat die binneste oppervlak van die ooglede grof word. Hierdie grofheid kan lei tot pyn in die oë, afbreek van die buitenste oppervlak of kornea van die oë, en uiteindelik tot blindheid.Onbehandelde, herhaalde tragoominfeksies kan 'n vorm van permanente blindheid tot gevolg hê wanneer die ooglede na binne draai.

Die bakterieë wat die siekte veroorsaak, kan versprei word deur beide direkte en indirekte kontak met 'n aangetaste persoon se oë of neus. Indirekte kontak sluit in deur klere of vlieë wat met 'n aangetaste persoon se oë of neus in aanraking gekom het. Onder kinders versprei die siekte meer dikwels as by volwassenes. Swak sanitasie, oorvol lewensomstandighede, en nie genoeg skoon water en toilette verhoog ook verspreiding.

Pogings om die siekte te voorkom, sluit in die verbetering van toegang tot skoon water en behandeling met antibiotika om die aantal mense wat met die bakterie besmet is, te verminder.  Dit kan die behandeling van hele groepe mense op een slag insluit by wie dit bekend is dat die siekte algemeen voorkom.  Was op sigself is nie genoeg om siektes te voorkom nie, maar kan nuttig wees met ander maatreëls.  Behandelingsopsies sluit orale asitromisien en topikale tetrasiklien in. Asitromisien word verkies omdat dit as 'n enkele orale dosis geneem word. Nadat littekens van die ooglid ontstaan het, kan chirurgie nodig wees om die posisie van die wimpers reg te stel en blindheid te voorkom.

Oorsaak 
Tragoom word veroorsaak deur Chlamydia trachomatis, serotipes A, B en C.  Dit word versprei deur direkte kontak met oog-, neus- en keelafskeidings van geaffekteerde individue, of kontak met fomiete  (nielewende voorwerpe wat aansteeklike stowwe oordra), soos handdoeke en/of waslappe, wat soortgelyke kontak met hierdie afskeidings gehad het. Vlieë kan ook 'n roete van meganiese oordrag wees.  Onbehandelde, herhaalde tragoominfeksies lei tot entropie (die inwaartse draai van die ooglede), wat blindheid kan veroorsaak as gevolg van skade aan die kornea. Kinders is die vatbaarste vir infeksie as gevolg van hul geneigdheid om maklik vuil te word, maar die verblindende effekte of meer ernstige simptome word dikwels eers teen volwassenheid ondervind.

Verblindende endemiese tragoom kom voor in gebiede met swak persoonlike en gesinshigiëne. Baie faktore is indirek gekoppel aan die teenwoordigheid van tragoom, insluitend 'n gebrek aan water, afwesigheid van toilette, armoede in die algemeen, vlieë, nabyheid aan beeste en ophoping. Die laaste algemene pad blyk egter die teenwoordigheid van vuil gesigte by kinders te wees, wat die gereelde uitruiling van besmette oogafskeiding van een kind se gesig na 'n ander vergemaklik. Die meeste oordrag van tragoom vind binne die gesin plaas.

Diagnose

McCallan se klassifikasie 
McCallan het in 1908 die kliniese verloop van tragoom in vier stadiums verdeel:

WGO-klassifikasie 
Die Wêreldgesondheidsorganisasie beveel 'n vereenvoudigde graderingstelsel vir tragoom aan. Die vereenvoudigde WGO-graderingstelsel word hieronder opgesom:

Tragomateuse inflammasie, follikulêre (TF)—Vyf of meer follikels van >0,5 mm op die boonste tarsale konjunktiva

Tragomateuse inflammasie, intense (TI)—Papillêre hipertrofie en inflammatoriese verdikking van die boonste tarsale konjunktiva wat meer as die helfte van die diep tarsale vate verberg

Tragomateuse littekens (TS)—Teenwoordigheid van littekens in tarsale konjunktiva.

Tragomateuse trichiasis (TT)—Ten minste een ingegroeide wimper wat die oogbol raak, of bewys van epilasie (wimperverwydering)

Korneale ondeursigtigheid (CO) vervaag deel van die pupilsykant

Voorkoming 
Alhoewel tragoom in die 20ste eeu uit 'n groot deel van die ontwikkelde wêreld uitgeskakel is (uitgesluit Australië), bly hierdie siekte in baie dele van die ontwikkelende wêreld voortduur, veral in gemeenskappe sonder voldoende toegang tot water en sanitasie.

Bestuur

Antibiotika 
Asitromisien (enkel orale dosis van 20 mg/kg) of topikale tetrasiklien (1% oogsalf twee keer per dag vir ses weke). Asitromisien word verkies omdat dit as 'n enkele orale dosis gebruik word. Alhoewel dit duur is, word dit oor die algemeen gebruik as deel van die internasionale skenkingprogram wat deur Pfizer georganiseer word.  Asitromisien kan gebruik word by kinders vanaf die ouderdom van ses maande en tydens swangerskap.  As 'n gemeenskapsgebaseerde antibiotikabehandeling, dui sommige bewyse daarop dat orale asitromisien meer effektief te wees as topikale tetrasiklien.  Antibiotiese behandeling verminder die risiko van aktiewe tragoom in individue wat met chlamydiale trachomatis besmet is.

Chirurgie 
Vir individue met trichiasis, is 'n bilamellêre tarsale rotasieprosedure geregverdig om die wimpers weg van die oogbol te lei.  Bewyse dui daarop dat die gebruik van 'n dekselklem en absorbeerbare hegtings sal lei tot verminderde dekselkontoerafwykings en granuloomvorming na chirurgie.  Vroeë intervensie is voordelig aangesien die koers van herhaling hoër is in meer gevorderde siektes.

Leefstylmaatreëls 
Die WGO-aanbevole SAFE-strategie sluit in:

 Chirurgie om gevorderde stadiums van die siekte reg te stel
 Antibiotika om aktiewe infeksie te behandel, met behulp van asitromisien
 Gesigskoonmaak om siekteoordrag te verminder
 Omgewingsverandering om toegang tot skoon water en verbeterde sanitasie te verbeter

Kinders met sigbare nasale afskeiding, afskeiding van die oë of vlieë op hul gesigte is minstens twee keer so geneig om aktiewe tragoom te hê as kinders met skoon gesigte.  Intensiewe gemeenskapsgebaseerde gesondheidsopvoedingsprogramme om gesigwas te bevorder, kan die tempo van aktiewe tragoom verminder, veral intense tragoom. As 'n individu reeds besmet is, word dit aangemoedig om 'n mens se gesig te was, veral 'n kind, om herinfeksie te voorkom.  Sommige bewyse toon dat die was van die gesig gekombineer met topikale tetrasiklien meer effektief kan wees in die vermindering van ernstige tragoom in vergelyking met topikale tetrasiklien alleen.  Dieselfde proef het geen statistiese voordeel van oogwas alleen of in kombinasie met tetrasiklien oogdruppels gevind om follikulêre tragoom onder kinders te verminder nie.

Prognose 
As dit nie behoorlik met orale antibiotika behandel word nie, kan die simptome eskaleer en blindheid veroorsaak, wat die gevolg is van ulserasie en gevolglike littekens van die kornea. Chirurgie kan ook nodig wees om ooglidmisvormings reg te stel.

Sonder ingryping hou tragoom gesinne in 'n siklus van armoede, aangesien die siekte en die langtermyn-effekte daarvan van een generasie na die volgende oorgedra word.

Verwysings 

Verwaarloosde siektes