Karl Eliasberg

Karl Ilitsj Eliasberg (Wit-Russies: Карл Ілліч Эліасберг; ) (10 Junie 1907, Minsk - 12 Februarie 1978, Leningrad ) was 'n Sowjet-dirigent. 

Eliasberg het in 1929 aan die Leningrad Konservatoria as violis studeer, en was vanaf 1929 tot 1931 dirigent van die Leningrad Teater van Musikale Komedie, voordat hy by Leningrad Radio aangesluit het as dirigent.

Die beleg van Leningrad 
Eliasberg was dirigent van die Leningrad Radio Orkes, maar slegs die tweede dirigent van die Leningrad Filharmoniese Orkes, maar het nieteenstaande 'n rol wesenlike gespeel in 'n sleutelgebeurtenis in die samelewing en kultuur van Sint Petersburg tydens die beleg van Leningrad toe Dmitri Sjostakowitsj sy Sewende Simfonie aan die stad gewy het as die "Leningrad Simfonie". Die simfonie is reeds op 5 Maart 1942 onder leiding van Samuil Samosud die eerste keer in Kuibyshev gespeel, en is daarna opgevoer in Moskou (29 Maart 1942), Londen (22 Junie 1942) en New York (19 Julie 1942). Toe Eliasberg gevra is om die Leningrad-première te dirigeer, was daar nog net 15 lede van die orkes beskikbaar; die ander het óf gesterf as gevolg van ontbering óf tydens hul pogings om die vyand te beveg. Die konsert is op 9 Augustus 1942 in die Leningrad Bolsjoi Filharmoniese Saal onder leiding van Eliasberg, die tweede dirigent, gedirigeer, saam met beskikbare personeel uit die hooforkes, die reserwe orkes en militêre orkes en oor die radio gespeel, welke die gemoed van die oorlewendes gelug het. 

Eliasberg is erken as 'n verdienstelike kunstenaar van die RSFSR in 1944, maar na die oorlog het Jefgeni Mrawinski teruggekeer en Eliasberg se loopbaan in Leningrad gekniehalter  sodat hy 'n reisende dirigent geword het. 

Tussen 1945 en 1975 het Eliasberg nog net drie keer in Leningrad as hoofdirigent opgetree - elke keer saam met die reserwe-orkes in opvoerings van die Sewende Simfonie. In 1961 het hy slegs die 1ste beweging behartig. In 1964 was daar 'n reünie van Eliasberg en 22 van die oorspronklike musikante. Die uitvoering in Sjostakowitsj se teenwoordigheid op 27 Januarie 1964 was die eerste keer in 22 jaar dat hulle weer saam was. Die oorlewendes het in dieselfde posisies gespeel. Eliasberg het gesê dat die konsert opgedra is aan diegene wat destyds gespeel het, maar sedertdien gesterf het; die gehoor het 'n staande ovasie gegee. Eliasberg het later geskryf: 

 "Daardie oomblikke kom nie gereeld nie. Ek kan nie die gevoel wat ek gehad het, verklaar nie. Die glorie van roem en die smart van verlies, en die gedagte dat miskien die beste oomblikke van jou lewe daarmee heen is. Die stad is nou vreedsaam, maar niemand het die reg om die verlede te vergeet nie." 

Die derde keer was op 9 Mei 1975, drie jaar voor sy dood. 

Eliasberg het in 1978, byna vergete, gesterf. Sy as is begrawe in 'n klein erf aan die agterkant van die Piskaryovskoye-begraafplaas.  Na die val van Kommunisme was Yuri Temirkanov aan die voorpunt gewees van 'n herwaardering van Eliasberg se reputasie. Die burgemeester Anatoly Sobchak het gereël dat die as van Eliasberg na 'n meer geskikte graf tussen die Literatorskie Mostki by die Volkovo-begraafplaas verskuif word.

Opnames 

 Brahms : Duitse Mis (opg. 1960), Simfonie No.3 (opg. 1948), Simfonie No.4 (lewendige konsertopname, 9 Mei 1960), Dubbelconcerto (opg. 1951, met David Oistrakh en Sviatoslav Knushevitsky ) 
 Mahler : Simfonie No.4 met die sopraan Natalya Rozhdestvenskaya, USSR Staatssimfonieorkes . Opg. 19 Oktober 1954 
 Sjostakowitsj : Simfonie nr. 7, Leningrad Filharmoniese Orkes . Regstreekse konsertopname, 27 Januarie 1964 
 Sergei Taneyev : Simfonieë No.1 en No.3 
 J.S. Bach Mis in B mineur. Regstreekse konsertopname, 24 April 1957) 
 Dmitri Kabalefski: Vioolconcerto in C majeur, Op. 48, Staat-simfonieorkes van die USSR, Opg. 12 Mei 1949, Brilliant Classics

In die populêre kultuur 
Die Leningrad Radio Orkes se uitvoering van Sjostakowitsj se Sewende simfonie onder leiding van Karl Eliasberg is die onderwerp van die 2011-roman The Conductor deur die Nieu-Seelandse skrywer Sarah Quigley .  

Die konsert tydens die beleg van Leningrad was te sien in die dokumentêre program Leningrad and the Orchestra that defied Hitler  wat op 2 Januarie 2016 op BBC Two uitgesaai is.  Die BBC se vroeëre radio-uitsendings oor dieselfde onderwerp sluit Witness  en Newshour in.

Verwysings 

Russiese dirigente
Sterftes in 1978
Geboortes in 1907