Koersk (stad)

Vir ’n artikel oor die oblast met dieselfde naam, sien Koersk-oblast.

Koersk (Russies: Курск) is ’n stad in Rusland en die hoofstad van die federale deelgebied Koersk-oblast. Dit is by die samevloei van die Koer-, Toeskar- en Seim-rivier geleë. Die bevolking in 2013 was 428 741.

Die gebied om Koersk was tydens die Tweede Wêreldoorlog die toneel van ’n ommekeer in die stryd tussen Rusland en Duitsland met die Slag van Koersk, waartydens een van die grootste tenkgevegte in die geskiedenis daar plaasgevind het.

Geskiedenis
Koersk is oorspronklik as ’n fort op ’n heuwel gebou wat oor die vlaktes uitgekyk het. Die nedersetting was aan drie kante deur steil kranse en die Koer-, Toeskar- en Seimrivier omring. In die noorde was digte woude.

Die eerste aangetekende rekord van Koersk kom uit 1032, in Die Verhaal van Igor se Veldtog. Dit was die setel van ’n klein prinsdom wat in die 12de en 13de eeu deur sy bure aangeval en omstreeks 1237 deur Batoe Khan van die Mongoolse Ryk verwoes is. Teen 1283 was die stad herbou. Dit is tussen 1360 en 1508 deur die Groothertogdom Litaue regeer. In 1508 het Koersk deel van Moskowië geword as die staat se suidelike grensprovinsie. 

In 1596 is ’n nuwe fort gebou en tot laat in die 17de eeu is dit dikwels deur die Pools-Litause Gemenebes en die Krim-khanaat aangeval. Van 1611 tot 1618 is dit deur die Pools-Litause Gemenebes regeer. Dit was daarna agtervolgens deel van die Kiëfse Goewernaat (1708-1727), Belgorod-goewernaat (1727-1779) en die Koersk-onderkoningskap (1779-1797). In 1779 het dit dorpstatus gekry en in 1797 het dit die hoofstad van die Koersk-goewernaat geword. 

Die dorp het ontwikkel danksy sy voordelige ligging: Dit was geleë aan die kortste roete tussen die Krim en Moskou en die Krim en Kiëf. Nadat ’n brand Koersk in 1781 verwoes het, is ’n nuwe plan vir die dorp opgetrek waarin ’n mark die hart van die nedersetting sou uitmaak. Dit is op die sentrale plein, Rooiplein, opgerig. Kerke en skole is ook gebou.

Tydens die Tweede Wêreldoorlog is Koersk van November 1941 tot November 1943 deur die Duitsers beset. In Julie 1943 het die Slag van Koersk hier plaasgevind tussen die Duitsers en Russe. Daartydens het die dorp Prochorofka naby Koersk die middelpunt van ’n groot slag geword; dit word beskou as een van die grootste tenkveldslae in die geskiedenis. In Februarie 1944 is begin om die stad te herbou. Teen 1950 het die stad se ekonomie heeltemal herstel. 

Koersk het tot in 2010 die status historiese nedersetting gehad, maar het dit intussen verloor. In 2012 het die stad sy 980ste bestaansjaar gevier.

Attraksies
Die oudste gebou in Koersk is die boonste kerk van die Drie-eenheid-klooster. Dit is ’n goeie voorbeeld van die oorgangstyl wat tipies is van die vroeë bewind van Pieter die Grote. Die stad se katedraal is tussen 1752 en 1778 in die Barokstyl gebou.

Die Kloosterkatedraal van die Teken is nog ’n indrukwekkende gebou en is tussen 1816 en 1826 opgerig in die neoklassieke styl. Die kerk is in die tyd van die Sowjetunie beskadig toe verskeie koepels en kloktorings afgebreek is, maar daar is planne om dit te herstel.

In die moderne stad is verskeie universiteite, monumente om die Slag van Koersk van 1943 te gedenk en ’n museum ter herinnering aan die meer as 6 000 Russiese tenkeenhede wat in die slag geveg het. 

Naby die stad is die Sentrale Swartgrondnatuurreservaat, ’n groot deel van die steppe wat nog nooit omgeploeg is nie. Dit word vir verskeie navorsingsprojekte gebruik.

Susterstede
Koersk is ’n susterstad van die volgende stede:

 Bar, Montenegro

 Dębno, Pole
 Donetsk, Oekraïne
 Feodosia, Oekraïne
 Gomel, Belarus
 Izmail, Oekraïne
 Niš, Serwië
 Novohrad-Volynskyi, Oekraïne
 Novopolotsk, Belarus
 Polotsk, Belarus
 Primorsko, Bulgarye
 Speyer, Duitsland
 Soechoemi, Georgië
 Soemi, Oekraïne
 Tczew, Pole
 Tiraspol, Moldowa
 Užice, Serwië
 Witten, Duitsland

Verwysings

Eksterne skakels 
 http://www.kurskmed.com/en/ Koersk- Mediese Staatsuniversiteit
 https://web.archive.org/web/20080626065352/http://www.kursk-uni.ru/pdf/ksu.pdf Koersk-staatsuniversiteit

  Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia

Nedersettings in Rusland