Filologie

Filologie (afgelei van die Griekse term „φιλολογία“ / philología "liefde vir die woord") is 'n sambreelterm vir die taalkunde en literatuurwetenskap van 'n spesifieke taal of taalgroep, volgens sy wyer betekenis ook vir die kultuur van 'n volk insoverre dit sy taal en literatuur raak. 

In sy nouer betekenis verwys die term na die versameling en metodiese bewerking van die literêre oorlewering wat die basis vir filologie in sy wyer betekenis vorm aangesien dit die bewerkte materiaal op 'n wetenskaplike manier toeganklik maak vir verdere navorsing.

Akademiese sistematiek 
Filologie as 'n studieveld word algemeen verdeel in taalkunde en literatuurwetenskap, met randgebiede soos volkskunde, regsgeskiedenis, kultuurgeskiedenis en godsdienswetenskap. Terwyl in Suid-Afrika gewoonlik net 'n baie beperkte aantal moderne tale op universiteitsvlak gestudeer kan word waarby byvoorbeeld Duits, Frans en Spaans in 'n departement van moderne tale verenig word, verdeel Europese universiteite die studieveld meestal in die vakgebiede lewende tale en literature van Europa en Noord-Amerika (moderne of nuwe filologie), en klassieke Griekse en Romeinse filologie. Die meeste moderne filologieë is vanuit die klassieke filologie ontwikkel.

Geskiedenis 
Die eerste wetenskaplike navorsing oor taal en literatuur is in die antieke Athene, later ook in Alexandrië gedoen. Gedurende die tydperk van die Humanisme het die filologie tot 'n algemene wetenskap van die antieke kultuur ontwikkel. Die wetenskaplike metodes van die klassieke filologie is in die 19de eeu ook op ander tale toegepas - aanvanklik op die Middeleeuse, later ook op moderne lewende tale. Intussen is daar vir elke nasionale literatuur 'n eie filologie ontwikkel. Vanweë die groot omvang van die materiaal spesialiseer filoloë hulle dikwels in literatuur- of taalwetenskap.

Die nuwe of moderne filologieë - waaronder Anglistiek, Germanistiek, Slawistiek en Romanistiek - is veral gedurende die tydperke van die Verligting en die Romantiek ontwikkel. Hulle het later die basis vir nuwe vakgebiede soos Neerlandistiek (met Nederlands, Afrikaans en Fries), Roemenistiek en Lusitanistiek (met Europese en Brasiliaanse Portugees) gevorm.

Oorsig oor die verskillende vakgebiede 
 Klassieke filologieë
 Filologie van die Ou Testament
 Bisantynistiek
 Graecistiek
 Hebreïstiek
 Klassieke filologie
 Latinistiek
 Middellatynse filologie
 Moderne filologieë – Europa
 Anglistiek (met Amerikanistiek)
 Baltistiek
 Finno-Oegristiek (veral Hungarologie en Fennistiek)
 Germanistiek (met Neerlandistiek)
 Kaukasiologie
 Keltologie
 Neograecistiek
 Romanistiek (met onder meer Hispanistiek, Lusitanistiek, Katalanistiek)
 Slawistiek (met onder meer Russistiek, Polonistiek, Serbokroatistiek)
 Skandinawistiek
 Oosterse filologie, Asiatiese en Afrika-wetenskappe 
 Afrikanistiek
 Egitologie
 Oud-Oosterse filologie (met onder meer Assirologie, Elamistiek)
 Arabistiek
 Ethiopistiek
 Dravidistiek (veral Tamilistiek)
 Indologie
 Iranistiek
 Japanologie
 Judaïstiek
 Koreanistiek
 Mongolistiek
 Sinologie
 Suidoos-Asiatiese wetenskappe (met onder meer Viëtnamistiek)
 Tibetologie
 Turkologie
 Filologieë van Amerika en Australië/Oseanië
 Oud-Amerikanistiek
 Latynamerikanistiek
 Oorkoepelende filologieë
 Indo-Europese filologie
 Vergelykende taalwetenskap

Sien ook 

 Taalkunde
Letterkunde