Australopithecus anamensis

Australopithecus anamensis (of Praeanthropus anamensis) is ’n uitgestorwe spesie van die genus Australopithecus wat sowat 4 miljoen jaar gelede geleef het. Dit is die oudste spesie wat met sekerheid toegeken kan word aan die menslike stamboom. Byna honderd fossiele van Kenia en Ethiopië is bekend; dit verteenwoordig meer as 20 individue.

Ontdekking 
’n Boarmbeen in Plioseen-strata is die eerste deel van die spesie wat in die Turkanameer-gebied in Kenia ontdek is, hoewel dit nie in daardie tyd besef is nie. ’n Navorsingspan van die Harvard-universiteit het dit in 1965 gevind. Dit is voorlopig as Australopithecus geklassifiseer en die ouderdom is op 4 miljoen jaar geraam. Min bykomende inligting is ontdek tot in 1987, toe die Kanadese argeoloog Allan Morton (saam met Harvard se Koobi Fora-veldskool) stukke ontdek het van ’n fossiel wat uit ’n heuwel naby die Turkanameer in Kenia steek.

In 1994 het die paleoantropoloog Meave Leakey en die argeoloog Alan Walker uitgrawings op die terrein gedoen en nog verskeie stukke van die hominied gevind, onder meer ’n volledige been van die onderste kakebeen wat soos dié van ’n sjimpansee (Pan troglodytes) lyk, hoewel die tande ’n groter ooreenstemming met die mens s’n toon.

In 1995 het Meave Leakey en haar vennote die nuwe vondste vanweë die verskille met Australopithecus afarensis, geklassifiseer as ’n nuwe spesies, A. anamensis; die naam kom van die woord vir "meer" in die taal Turkana. Leakey het gemeen die spesie is onafhanklik van baie ander spesies; dit verteenwoordig nie ’n tussenspesie van enige aard nie.

Hoewel die span nie heupe, voete of bene gevind het nie, glo Leakey A. anamensis het dikwels boom geklim. Vroeë hominiene het boom geklim tot met die verskyning van die eerste Homo-spesies sowat 2,5 miljoen jaar gelede. Die spesie deel baie eienskappe met Australopithecus afarensis en kan sy direkte voorouer wees.  

In 2006 is ’n nuwe A. anamensis-vonds amptelik bekend gemaak en dit brei die spesie se gebied uit tot in Noordoos-Ethiopië. Dit sluit in die grootste hominied-oogtand wat nog ontdek is en die vroegste Australopithecus-femur. Dit is gevind in ’n streek bekend as Middel-Awash, die tuiste van verskeie ander, moderner Australopithecus-vondste en net 9,7 km van die perseel waar Ardipithecus ramidus, die modernste spesie van Ardipithecus wat nog ontdek is, gevind is. Ardipithecus was ’n primitiewer hominied wat beskou word as een stap onder Australopithecus op die evolusieboom. Die ouderdom van die A. anamensis-vonds word op sowat 4,2 miljoen jaar geraam en die Ar. ramidus-vonds op 4,4 miljoen jaar. Dit plaas net 200 000 jaar tussen die twee spesies en vul nog ’n opening in die pre-Australopithecus-hominied se evolusietydlyn.

Verwysings

Eksterne skakels 
(ArchaeologyInfo.com) C. David Kreger, "Australopithecus anamensis"
PBS Die oorsprong van die mens
’n Artikel oor die ontdekking in 2007 (Julie 2007)

Fossiele
Uitgestorwe primate