Long Tompas

Die Long Tompas is 'n geteerde bergpas in Mpumalanga, Suid-Afrika. Dit verbind Lydenburg met Sabie via die R37-hoofpad oor die Drakensberg. Die pas dra die naam van die bekende Long Tomkanonne wat die Boere teen die Britte gebruik het gedurende die Tweede Vryheidsoorlog.

Geskiedenis 
Die Voortrekkers het lank die droom gehad om 'n pad na Lourenço Marques (tans bekend as Maputo) te open. Lourenço Marques was nie onder Britse beheer nie. Die Drakensberg was egter 'n groot hindernis om die droom te bewaarheid. Toe goud gevind word by Lydenburg gedurende 1873 het die togryers 'n pad na Lourenço Marques gebou (200 km ver) bekend as die 'hawepad'. Gedurende 1871 het die Transvaalse Volksraad £3 000 bewillig vir die bou van 'n pad. Die kontrak is aan Abraham Espag toegeken. Sy pad het op baie plekke die ou 'hawepad' gevolg. Espag se pad is gedurende 1874 oopgestel.

Die Long Tompas 
Die bestaande pas (55.6 km lank) bereik 'n hoogte van 2 150 m by sy hoogste punt. Vanaf Sabie klim die pad met 1 000 m en daal dan 670 m na Lydenburg. Aan die Sabiekant is daar baie plantasies terwyl die Lydenburgkant maar redelik kaal is. Die pas is op 22 Julie 1953 in gebruik geneem.

Sien ook 
 Lys van bergpasse in Suid-Afrika

Bronne 
 Op Pad in Suid-Afrika. B.P.J. Erasmus. 1995. ISBN 1-86842-026-4
 Padlangs deur Suid-Afrika. 2009. ISBN 978-1-77007-751-5

Panorama 

Bergpasse van Suid-Afrika
Drakensberge
Mpumalanga