Vista-universiteit

Vista-universiteit was ’n Suid-Afrikaanse universiteit met kampusse in die grootste swart stedelike areas en het ook nie-residensiële studente geakkommodeer. Dit het bestaan van 1982 tot 2004.

Hierdie universiteit is gestig kragtens Wet 106 van 1981 en die eerste lesings het in 1983 plaasgevind. Die universiteit was uniek in die opsig dat dit kampusse versprei oor die hele land gehad het. Die beplanning, administrasie en beheer van die verskeie kampusse is vanuit Pretoria gedoen waar die rektor, registrateurs en professionele departemente geleë was. Die akademiese en relevante administratiewe funksies is na die kampusse gedesentraliseer en elke kampus was onder die leiding van ’n kampusdirekteur.

In 1983 was daar ’n studentetal van 2 010 wat in 1991 toegeneem het tot 26 906 (waarvan 26 463 swart, 33 Asiër, 285 Kleurling en 124 wit was) wat die Vista-Universiteit die tweede grootste universiteit in Suid-Afrika gemaak het, naas Unisa. In 2004 het die universiteit 32 182 studente gehad. Graadkursusse is in Engels aangebied in vyf fakulteite, Geesteswetenskappe, Ekonomiese en Bestuurswetenskappe, Opvoedkundige Wetenskappe, Regte en Natuur- en Wiskundige Wetenskappe. Die voorsiening van swart onderwysers was vanuit die staanspoor ’n topprioriteit en voornemende studente moes die Vista-toelatingstoets aflê wat deur die Wetenskaplike en Nywerheidsnavorsingsraad ontwikkel is om studente se universiteitsprestasiepotensiaal vas te stel. Benewens die agt kampusse, was daar ook twee navorsingseenhede in die universiteit geleë: die Indiensnemingsnavorsingseenheid wat op werkskepping gefokus het, en die Navorsingseenheid vir Inheemse Tale wat gefokus het op die ontwikkeling van Suid-Afrika se inheemse tale.

Studente aan die universiteit is op elke kampus verteenwoordig deur hul eie Studenteraad wat die universiteitsbestuur bygestaan het in die kampusbestuur om studentesake te reël. Sportoorte soos sokker, tennis, tafeltennis en skaak is beoefen, daar was studentegenootskappe vir Sosiologie en Geografie en Geskiedenis, en kultuuraktiwiteite soos eenakters, poësievoorlesings, drama, koorsang en kunsuitstallings het deel van die studentelewe gevorm.

In 2001 het die Suid-Afrikaanse regering tot ’n reorganisasie van die hoër onderwyssektor besluit en daarvolgens is die Vista-universiteit ontbind en sy kampusse ingelyf by nabygeleë universiteite.

Kampusse 
 Mamelodi-kampus in Pretoria. Dit is vanaf die 2004 akademiese jaar deel van die Universiteit van Pretoria.
 Soweto-kampus in Orlando. In 2005 is dit by die Universiteit van Johannesburg ingedeel.
 Batho-kampus in Bloemfontein. Dit is nou deel van die Universiteit van die Vrystaat.
 Zwide-kampus in Port Elizabeth. Sedert 2004 is dit ’n kampus van die Nelson Mandela-universiteit.
 Vaaldriekoek-kampus in Sebokeng. Vorm nou deel van die Noordwes-Universiteit.
 Oos-Rand-kampus in Daveyton. Dit is ook ingelyf by die Universiteit van Johannesburg.
 Welkom-kampus in Thabong. Vorm sedert Januarie 2004 deel van die Vaal Universiteit van Tegnologie.
 Die kampus vir afstandsonderrig in Pretoria is ingelyf by die Universiteit van Suid-Afrika.
 Die amptelike hoofkantoor van die universiteit was in die middestad van Pretoria.

Rektore en vise-kanseliers 
 1982–1987: Cas F. Crouse
 1987–1994: Schalk W.B. Engelbrecht
 1996–2000: H.P. Africa
 2000–2003: Clement T. Keto
 2003–2004: Sipho Seepe

Kanseliers 
 1985–1992: Richard N. Gugushe
 1998–2002: Mathole Motshekga

Bekende alumni en personeellede 
 Mark Behr, skrywer
 Alan Clark, sakeman
 Kenny Kunene, sakeman
 Mcebisi Jonas, politikus
 Alexander Strachan, skrywer

Verwysings 

Apartheid
Suid-Afrikaanse universiteite