Intensiewe vorm

Intensiewe vorme of intensiewe adjektiewe, vroeër bekend as versterkte vorme, is byvoeglike naamwoorde in die versterkende graad. Intensiewe vorme word gebruik om 'n sin trefkrag te gee en die taal op te kikker. 'n Voorbeeld hiervan is brandarm, wat baie arm beteken. In Afrikaans word intensiewe vorme gewoonlik vas (as een woord) geskryf, met enkele uitsonderings, byvoorbeeld wawyd oop en nugter wakker.

Afrikaans

Stand 
Die tale wat ons praat (2018) som die stand van intensiewe vorme in Afrikaans so op:

Eienskappe 

Intensiewe vorme word dikwels gevorm deur die volgende konstruksies

Nietemin kan niks in die skrywer se pad staan om met digterlike vryheid eie intensiewe vorme te skep wat alle reëls oorskry nie, soos:

 Witwarm-bloedstollend-dring-in-sy-vleis-seer - Uit: Ballade vir 'n Enkeling, 2014, Leon van Nierop, Kaapstad: Tafelberg, bl. 412

Hoewel aangevoer word dat intensiewe vorme van die adjektief normaalweg geen graadtrappe het nie (soos beeldskoon, waarvan *beeldskoner en *beeldskoonste onmoontlik is), is daar wel by plankdun, spierwit en stokoud slegs die stellende en oortreffende trap aangeteken:

 plankdun – plankdunste
 spierwit – spierwitste
 stokoud – stokoudste

Gewoonlik is daar nie 'n vergelykender trap nie:
 pikswart – pikswartste
 horingoud – horingoudste
 goudgeel – goudgeelste

Gedeeltelike reduplikasie is ook moontlik, solank 'n koppelteken toegevoeg word:

 Hy is hond-hondmak.
 Die grond is klip-kliphard.
 Die sakeman is skat-skatryk.
 Hy is spier-spierwit en sy oë is so groot soos pierings gerek.

Soms word die intensiewe vorm selfs verder intensiveer met die aanvangskomponent morsdood- of ander verbindings:

morsdood + moeg → morsdoodmoeg
morsdoodbang, morsdoodgedaan, morsdoodsiek, morsdoodstil, morsdoodverlief en morsdoodvervelig is verdere voorbeelde
blind + helderverlig → blindhelderverlig

Voorbeelde 
'n Aantal voorbeelde van intensiewe:

 af – morsaf, regaf
 agter – heelagter
 agteroor – rûensagteroor
 alleen – stokalleen, stoksielalleen, moedersielalleen,, moederstoksielsaligalleen, vingeralleen, doodalleen, sielalleen, stoksielsaligalleen, mensalleen, vroualleen, manalleen, skepsel-alleen
 arm – brandarm, doodarm, straatarm, bedelarm, blêrarm, bloedarm
 bang – dood(s)bang, vrekbang, yskoudbang, skytbang en broekskytbang (obseen), siekbang, sissiebang, haasbang, lambang, hondbang
 bedaard – doodbedaard
 bederf/bedorwe – diepbedorwe
 bedroef – diepbedroef
 bedrywig – miernesbedrywig
 bekend – alombekend, doodbekend, wêreldbekend, wydbekend
 bekommerd – doodbekommerd
 belangrik – lewensbelangrik
 beledig – doodbeledig
 belese – blinkbelese
 bemind – teerbemind, alombemind
 benoud – dood(s)benoud
 beroemd – wêreldberoemd
 besig – druk besig, rasend besig, dol besig
 besope – stombesope
 betyds – doodbetyds
 bewoë – diepbewoë
 bitter – galbitter, alsbitter, alsembitter, aalwynbitter, alweebitter
 blank – lelieblank, spieëlblank, sneeublank, silwerblank, pêrelblank, melkblank
 bleek – doodsbleek, wasbleek, fletsbleek, geelbleek, wurmbleek, asbleek, maanbleek, grafbleek, melkbleek, lykbleek
 blind – stokblind, stekelblind
 blink – bottelblink, skitterblink, spieëlblink, diamantblink, sonblink, sweetblink (spiere), silwerblink, politoerblink, kraakblink, kristalblink, poetsblink
 blond – bottelblond, vlasblond, sonblond, koringblond
 blou – potblou,, botblou, erdblou, baftablou, hemelsblou, blouselblou, branderblou
 bly – doodbly, hondbly, dankiebly, dolbly, sielsbly
 bo – heelbo
 bont – papegaaibont, kakelbont, strontbont (plat)
 braai doodbraai
 brand doodbrand
 breed – hemel(s)breed, wêreldbreed, bergbreed
 broos – seepbelbroos
 bros – kraakbros
 bruin – grondbruin, bergbruin (water; stroom), modderbruin, vetbruin, beskuitbruin, neutbruin, bessiebruin, karamelbruin, waksbruin, sjokoladebruin, heuningbruin, kraakbruin (kos)
 dapper – doldapper
 deftig – kraakdeftig
 deur – middeldeur, dwarsdeur
 diep – afgronddiep, enkeldiep, kniediep (kniediep in die moeilikheid; kniediep voordag (douvoordag)), pensdiep, skouerdiep, nekdiep, kraakdiep
 dig – potdig, botdig
 dik – trommeldik, knuppeldik (met sy verwante knepeldik, kneweldik, knubbeldik, knipdik, knippeldik), dwarreldik
 dof – droomdof
 dom – aartsdom, eseldom, horingdom, klipsteendom
 donker – pikdonker, stikdonker, nagdonker, oliedonker, skemerdonker, gietdonker, angsdonker doodsdonker, gitdonker, gitswartnagdonker, grotdonker, dikdonker,, tonneldonker, gatdonker 
 dood – morsdood, klipdood, dikdood
 dood (dooierig) – dikdood/dikdooi
 doof – stokdoof, potdoof
 dor – beendor, kraakdor, kurkdor
 dries (astrant, aanmatigend, vermetel, brutaal) – doldries
 driftig – doldriftig
 droef – kerkhofdroef
 dronk – smoordronk, stomdronk,, dooddronk, stormdronk, papdronk, dikdronk, slingerdronk, poepdronk (plat), horingdronk, duiseldronk, bibberdronk, katdronk, diepdronk, kanondronk
 droog – kurkdroog, botdroog, poeierdroog, horingdroog, houthoringdroog, stofdroog, tonteldroog, kurkhoringdroog, dordroog, beendroog, hooidroog, houtskooldroog, kraakdroog
 duidelik – glasduidelik, klaarduidelik
 dun – plankdun, papierdun, vliesdun, haardun, kraakdun (porselein, glas of stem), flenterdun, ragdun, riemdun, naalddun, dennenaalddun, posbusdun (lippe), grasdun,, stokkiedun, donkiebeendun, rafeldun, asemdun, wafeldun, draaddun, garingdun, lemdun
 duur – peperduur, bitterduur, vrekduur
 dwars – plankdwars (jagtaal: wanneer 'n dier heeltemal dwars staan, gereed om geskiet te word)
 eens – doodeens
 eenvoudig – doodeenvoudig, blooteenvoudig, kindereenvoudig
 eerlik – doodeerlik
 eg – goudeg
 eie – bloedeie
 ellendig – doodellendig
 erg – dooderg
 ernstig – doodernstig, sielsernstig, vry-ernstig
 fiks – topfiks
 flou – stokflou, doodflou
 fris (gesond) – perdfris, kikfris, appelfris kikfris (nie algemeen) 
 fris (vars) – doufris, komkommerfris, lentefris, kraakfris vonkelfris,  tintelfris, dartelfris, windfris 
 fyn – haarfyn, ragfyn, piekfyn, flenterfyn, veselfyn, naaldfyn, kraakfyn, poeierfyn (stof), wasfyn, spinnerakfyn/spinragfyn,, porseleinfyn vlinderfyn, feëfyn,  stippelfyn
 gaar – doodgaar
 gedaan – doodgedaan, morsgedaan, morsdoodgedaan
 gedwee –  hondgedwee
 gedienstig – hondgedienstig
 geduldig – doodgeduldig 
 geel – goudgeel, kerriegeel, borriegeel, knalgeel, vlamgeel, kanariegeel, mosterdgeel, giggelgeel (skertsend), songeel, wortelgeel, sonneblomgeel, sonskyngeel, bottergeel, koringgeel
 geesdriftig – doodgeesdriftig 
 gek – stapelgek, dolgek
 gelief – alomgelief
 gelukkig – doodgelukkig, dolgelukkig, sielsgelukkig, stralend gelukkig, duifgelukkig
 gemaklik – doodgemaklik
 gereed – slaggereed
 gerus – houtgerus, perdgerus, doodgerus, houtpopgerus, Engelsgerus
 gesond – blakend gesond, kerngesond, oergesond
 getroos – doodgetroos
 getrou – lewensgetrou, hond(s)getrou
 gevaarlik – doodsgevaarlik, lewensgevaarlik
 gevoelig – fyngevoelig, teergevoelig
 gewillig – doodgewillig, eselsgewillig
 gewoon – doodgewoon, blootgewoon
 giftig – groengiftig
 glad – spieëlglad, seepglad, palingglad, snotglad, botterglad (tong), aalglad, ivoorglad, masjienglad, satynglad, roomglad, blinkglad, meerminglad, glipglad, kraakglad,  skiglad, straalglad,  streelglad
 goed – bittergoed, doodgoed
 goedkoop – spotgoedkoop, doodgoedkoop
 goor – hondgoor
 gou – blitsgou
 graag – dolgraag, bittergraag, hartsgraag, doodgraag, dubbelgraag
 groen – grasgroen, lowergroen, smaraggroen, knalgroen, nylgroen, knarsgroen, brommergroen (van jaloesie), varsgroen, soelgroen, bottelgroen, olyfgroen, banknootgroen
 groot – reusegroot, tamaaigroot, lewensgroot
 grou – asgrou, loodgrou, vaalgrou
 grys – asgrys, loodgrys,
 haastig – dolhaastig doodhaastig
 hard – kliphard, ysterhard, keihard, keisteenhard, klipsteenhard, klipsteenkalbashard, skreeuhard, staalhard, steenhard, spykerhard, kwashard, rotshard, skokhard (klank), houthard, olienhouthard, harshard, beenhard, kraakhard, diamanthard 
 heet – brandheet, snikheet, stikheet, smoorheet, bloedheet, brandendheet
 helder – glashelder, klokhelder, kristalhelder, jenewerhelder, knalhelder, silwerhelder, skelhelder, stroophelder, skreeuhelder (kleure), sonhelder, yshelder, brandhelder, waterhelder
 honger – hondshonger, doodhonger, skreeuhonger, wolfshonger, bloedhonger
 hoog – hemelhoog, bergehoog/bergenshoog/berghoog/berghoë
 jammer – doodjammer
 jong (attributief)/ jonk (predikatief) – bloedjonk, piepjonk, stralend-jong
 kaal – poedelkaal, poedelnakendkaal (kyk ook na naak), winterkaal (landskap, tuin), rotkaal
 kak – hondkak (plat)
 kalm – doodkalm
 kil – yskil, doodkil
 klaar (duidelik) – klinkklaar
 klam – slymklam
 klein – piepklein, muisklein, voëltjieklein, varkklein (oë), speldklein
 knies - doodknies
 koel – komkommerkoel, doodkoel
 kook – doodkook
 koppig – vrekkoppig
 koud – yskoud, piskoud (plat), bibberkoud, klipkoud, rilkoud, vars-koud, doodkoud, kraakkoud,  vrieskoud,  ritteltitkoud
 krom – hoepelkrom
 kwaad – smoorkwaad, doodkwaad, booskwaad, rasend kwaad, rooikwaad, siedend kwaad, blindkwaad
 laag – hondlaag (gemeen)
 lag – doodlag
 lam – boeglam, doodlam 
 lang – ellelang
 lank – lewenslank, doodlank
 leeg – dolleeg, botleeg, dopleeg
 lekker – smullekker, watertandlekker, vreklekker, vingerleklekker, doodlekker, kraaklekker
 lelik – skreeulelik, skreelelik, skulelik, hondlelik, foeilelik, blêrlelik, vreklelik, rondomlelik
 lewendig – springlewendig
 lig – veerlig, vlinderlig, strooiligte (vermaak), helderlig, klaarlig, veertjielig, donslig luglig
 logies – doodlogies
 lui – doodlui, aartslui, sleglui, donkielui, vreklui
 luiters – doodluiters, doodleuters
 lus – doodlus
 maer – brandmaer, biltongmaer (informeel), doodmaer, plankmaer, seningmaer, vrekmaer, riemmaer, broodmaer, houtmaer, graatmaer
 mak – hondmak, skaapmak,, broodonskuldig (gewestelik)
 ontsteld – sielsontsteld doodontsteld
 oop – wawyd oop
 oortuig – doodoortuig
 op – doodop
 oranje – skeloranje 
 orent – penorent, kiertsorent, pennetjieorent
 oud – stokoud, horingoud, beenoud, oeroud, stokhoringoud
 pap – lam-pap
 pers – skreeupers, pimpelpers
 pienk – skelpienk  knalpienk, skokpienk, skreepienk, skreeupienk, uitkloppienk, felpienk, fokkieng pienk (vulgêr; shocking + fok), engelsag, asemsag, bottersag, poeiersag, melksag, roomsag, blouselsag,  droomsag, leunstoelsag, soepelsag,  streelsag, wolksag
 salig – sielsalig<ref>Rabie, J. 1982.  'n Boek vir Onrus. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 111: Sielsalig geesdriftig.</ref>
 seker – doodseker,Rabie, J. 1982.  'n Boek vir Onrus. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 87-88: As Jorie of ek vervaard uit tuin of kombuis opdaag om hulle te verwelkom en dalk skimp op gister en eergister se baie besoekers, dan is die jongste aankomelinge altyd doodseker ons praat van ander mense, nie van hulle nie. klipseker
 sekuur – doodsekuur,Jaco, Paul. 2008. Die luiperds van Sh'ong. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 198: Sy gryp haar sak uit my hande en pluk haar selfoon uit. Vasberade druk sy die nommers doodsekuur en is binne oomblikke met iemand in verbinding; iemand wat ek ken! fynsekuur
 siek – hondsiek, doodsiek,Groenewald, P.W.J. 1944. Praat en skryf Afrikaans: hulpboek vir Engelssprekende leerlinge. Shuter and Shooter Publishers: Pietermaritzburg. bl.70 vrotsiek, skandesiek
 simpel – doodsimpel
 sindelik – kraaksindelik
 skaam – doodskaam, rooiskaam
 skaars – doodskaars,<ref>[https://issuu.com/bolandgazette/docs/theewaterskloof_gazette_3_dec_2013 Fourie, H. 2013. "The Akkedisberg Chronicles" Theewaterskloof Gazette, 3 Desember, bl. 6]: : Weer 'n drenkeling in my dam gekry, hierdie keer 'n vreemde, skynbaar doodskaars akkedis, sowat 12 cm lank, blekerig, wat glo gewoonlik ondergronds woon.</ref> droogteskaars
 skeef – windskeef
 skelm – jakkalsskelm
 skerp – vlymskerp,Aspe, Pieter. 2013. Die kinders van Chronos. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 274: De Kee het met 'n vlymskerp hou sy naelstring deurgesny. elsskerp, haarskerp (beeld), rasperskerp, skeermesskerp, naaldskerp, blitsskerp (beeld), bliksemskerp (beeld), droomskerp (beeld, detail), lemskerp, krisskerp, priemskerp,  swaardskerp
 skoon (estetika) – beeldskoon, bloedskoon, porseleinskoon (vel, gelaat), wonderskoon, blomskoon
 skoon (helder) – kristalskoon,De Wit, Andries. 1989. Operasie bom. Tafelberg-uitgewers. Bl. 20: Chris en Linda kyk asemloos om hulle rond: die kolossale span van Springbok se vlerke bo hulle, miljarde sterre reg rondom en 'n  kristalskoon planeet onder hulle.
 skoon (higiëne) – silwerskoon, kraakskoon,Venter, Eben. 2013. Wolf, wolf. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 171: Hy sê nou huisie, maar dis 'n ordentlike plek. Kraakskoon. blinkskoon,Pieterse, R. 1985. Die Koningin van Skeba se tydmasjien. Pretoria: Daan Retief Uitgewers. p. 60: Sy oordink alles weer van die begin af! Hoe hulle in die blinkskoon beheerkamer van die aarde se verdedigingshoofkwartier aangeland het nadat sy en Chris met die koningin van Skeba se kombi-horlosie-wekker-ding gekarring het[...] skitterskoonKrüger, K. 2014. Eggo’s in die Skimberge. Kaapstad: Tafelberg, bl. 22: En julle los die kombuis vir my skitterskoon., sprankelskoon,  glansskoon
 skraal – rietskraal,Meyer, Deon. 2009. Karoonag en ander verhale. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 249: Nee, toe ek vir Johnnie die eerste keer sien, toe's hy 'n jong poliesmantjie in so 'n mooi blou uniform, rietskraal en baie handsome. geraamteskraal
 skrik – doodskrik
 skrum – doodskrum 
 sku – skilpadsku
 skurf  – rasperskurf
 slank – soepelslank
 slap – papslap
 sleg – doodsleg, papsleg, daggasleg, vreksleg, vrotsleg, hondsleg, kaksleg (obseen)
 slim – vrekslim neetvas (sit/kleef)
 veel – dolveel
 veilig – doodveilig
 verbaas – stomverbaas,Aspe, Pieter. 2011. Die Midasmoorde (Afrikaanse vertaling deur Daniel Hugo). Pretoria: LAPA Uitgewers. Bl. 157: Croos luister stomverbaas. doodverbaas
 ver – doodver
 vererg – doodvererg
 verkluim – doodverkluim
 verlate – doodverlate
 verlief – smoorverlief, doodverlief, dolverlief, malverlief 
 verleë – doodverleë
 verlig – helderverlig 
 vermoeid – doodvermoeid
 verskrik – doodverskrik 
 verskriklik – allerverskriklik
 verslae – doodverslae
 verslete - doodverslete
 verveel – doodverveel
 verveeld – doodverveeld, siekverveeld
 vervelend – stomvervelend, doodvervelendMeyer, Deon. 2009. Karoonag en ander verhale. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 41: Hulle arresteer jou nie omdat jou vrou en jou lewe jou doodverveel nie. (as werkwoord gebruik)
 vervelig – doodvervelig, vaalvervelig, oervervelig
 verwonderd – doodverwonderd, stomverwonderd
 vet – blinkvet, spekvet, moddervet, varkvet, rondvet, appelvet
 vies – doodvies
 vinnig – blitsvinnig, bliksemvinnig, helvinnig, kwikvinnig, slang-vinnig
 vol – stampvol,Aspe, Pieter. 2013. Die kinders van Chronos. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 55: Die klein onderdakstoep van Heer Halewijn sit stampvol. propvol, barstensvol, tjokvol, tjok-en-blok vol (informeel), boordensvol (ongewoon), skepvol, windvol, stikvol, emmersvol, randvol (glas water), kreunvol
 voos – grysvoos
 vreemd – wildvreemd, wondervreemd
 vriendelik – katvriendelik, doodvriendelik
 vrolik – dolvrolik,  vonkelvrolik
 vrot – papvrotRabie, J. 1982.  'n Boek vir Onrus. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 96: Ek het gou agtergekom die beste is om net die blaarkoppe af te kap – om die stele op te kap is te veel werk – en dit so 'n tien dae lank in 'n komposhoop klam te hou totdat dit papvrot en so sag soos botter is.
 vry – voëlvry, skotvry,Pieterse, R. 1985. Die Koningin van Skeba se tydmasjien. Pretoria: Daan Retief Uitgewers. p. 86: Hy het nou wel skotvry weggekom toe hy en Adri op Mars gaan kuier het[...], doodvry tolvry
 vuil – kaiingvuil, moddervuil
 wakker – wawyd wakker,Uys, I. 1998. Die Afrikaanse makrogids. Kaapstad: Queillerie, bl. 215-218. nugter wakker, haaswakker, helder wakkerMeiring, Rouxnette. 2018. Snak: ||Hui !Gaeb Boek 2. Kaapstad: Tafelberg. p. 281: Later, toe almal tevrede en versadig in hulle slaapsakke lê, is Mohlomi helder wakker. 
 warm – vuurwarm, gloeiwarm, kokendwarm, kookwaterwarm,  rooiwarm, skroeiwarm, smoorwarm,Krüger, K. 2014. Eggo’s in die Skimberge. Kaapstad: Tafelberg, bl. 139: Dis smoorwarm in die vallei, en doodstil. snikwarm, stikwarm, witwarm, hondwarm, smeltwarmHuman, M. 2017. Held in 'n oorpak. Pretoria: Romanza: “Mamma, man, maak nou gou, jy weet mos ek wil piepie,” skril die driejarige Karli se stemmetjie terwyl sy ongeduldig op haar pienk tekkies op die parkeerterrein se smeltwarm teer staan en trippel., smeulwarm, wreedwarm, helwarm, oondwarm, bakoondwarm, brandwarm,Meiring, Rouxnette. 2018. Snak: ||Hui !Gaeb Boek 2. Kaapstad: Tafelberg. p. 283: Die sand wat brand-warm deur die dag was, is nou yskoud onder sy kaal voete. bloedwarm,Van Blerk, H.S. 2008. Braakland van die bose. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 97: Sy is vir hom soos sy ma, mooi en onvergelyklik; soos Ousus, bloedwarm van erbarming; en nie mooi, maar koud en vals nie. goudwarm, swoelwarm, stinkbesoffen
 betrübt – tiefbetrübt
 betrunken – stockbetrunken
 billig – spottbillig
 bitter – gallenbitter
 blank – blitzblank, spiegelblank
 blaß – leichenblass, totenblass
 blau – knallblau, saphirblau
 häßlich – grundhäßlich, potthässlich
 heimlich – klammheimlich
 heiser – stockheiser
 heiß – brühheiß, bullenheiß, höllenheiß, knallheiß
 hell – taghell, glockenhell
 hoch – haushoch, himmelhoch, turmhoch
 hübsch – wunderhübsch
 hungrig – heißhungrig
 jung – blutjung
 kahl – ratzekahl
 kalt – eiskalt, hundekalt, lausekalt, frostkalt
 klar – glasklar, sonnenklar, wasserklar, kristallklar
 klein – klitzeklein
 komisch – urkomisch
 krank – sterbenskrank, todkrank, todsterbenskrank
 kühn – tollkühn
 lang – baumlang
 langweilig – kotzlangweilig (plat), scheißlangweilig (plat), sterbenslangweilig, todlangweilig, todsterbenslangweilig
 lebendig – quicklebendig, springlebendig
 leicht – babyleicht, federleicht, kinderleicht
 matt – sterbensmatt, hundematt
 miserabel – hundsmiserabel
 modern – topmodern
 müde – hundemüde,Neeb, U. 2008. (2006). Die Siechenmagd: Historischer Frankfurt-Roman. 2. Auflage. Frankfurt am Main: Societäts-Verlag, S. 125: Ich für mein Teil bin hundemüde. todmüde
 munter – putzmunter
 mutig – todesmutig
 nackt – pudelnackt, splitternackt
 nah – hautnah
 närrisch – pudelnärrisch
 nass – patschnass, pitschnass, pudelnass, tropfnass, klatschnassHardebusch, C. 2009. Die Werwölfe. München: Heyne Verlag, eISBN 978-3-641-02978-4, S. 180: "Du bist ja klatschnass!", klitschnaß
 neu – brandneu, funkelnagelneu, nagelneu
 normal – stinknormal
 nüchtern – stocknüchtern
 offen – sperrangelweit offen
 reich – schwerreich, steinreich, stinkreich
 rein – astrein,Neeb, U. 2008. (2006). Die Siechenmagd: Historischer Frankfurt-Roman. 2. Auflage. Frankfurt am Main: Societäts-Verlag, S. 78: „Abdecker, ich kann es kaum glauben, dass Ihr der Vater einer so astreinen Tochter sein könnt!“ hasenrein, lupenrein
 richtig – goldrichtig
 rocken – brottrocken
 rot – feuerrot, knallrot, krebsrot, puterrot, rosenrot, rubinrot,  tomatenrot 
 rund – kreisrund, kugelrund
 satt – knüppelsatt, pappsatt
 sauber – blitzsauberGlukhovsky, D. 2010. (2007). Sumerki: Dämmerung. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 307: Zwei Maler in blitzsauberen orangefarbenen Overalls waren gerade damit beschäftigt, die Decken nachzustreichen.
 sauer – stinksauer, stocksauer
 schade – jammerschade
 scharf – haarscharf, messerscharf,  rasiermesserscharf
 schick – todschick
 schief – windschiefGlukhovsky, D. 2010. (2007). Sumerki: Dämmerung. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 266: ...das ich es einfach spannender fand, den Staub der Prärie mit den Hufen meines Pferds aufzuwirbeln und windschiefe Forts vor Rothäuten zu verteidigen...
 schlank – gertenschlank
 schlau – bauernschlau
 schlecht – grottenschlecht
 schnell – blitzschnell, windschnell
 schön – bildschön, engelschön, wunderschön
 schwarz – kohlrabenschwarz, kohlschwarz, nachtschwarz, pechrabenschwarz, pechschwarz, rabenschwarz, tiefschwarz
 schwer – bleischwer, sauschwer (plat), zentnerschwer
 sehnt – heißersehnt
 sicher – bombensicher, todsicher
 schnell – pfeilschnell
 stark – bärenstark, baumstark, bullenstark, stierstark
 steif – stocksteifGlukhovsky, D. 2010. (2007). Sumerki: Dämmerung. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 291: ...bekam mein Hund einen heftigen Anfall von Panik. Eigentlich war er immer ein ausgeglichener, friedlicher Typ gewesen, doch an diesem Tag blieb er stocksteif auf der Schwelle des Zimmers stehen...
 still – mäuschenstill, mucksmäuschenstill
 süß – honigsüß, zuckersüß
 taub – stocktaub
 teuer – schweineteuer; sauteuer (plat)
 tief – abgrundtiefNeeb, U. 2008. (2006). Die Siechenmagd: Historischer Frankfurt-Roman. 2. Auflage. Frankfurt am Main: Societäts-Verlag, S. 114: Demnach müsse der Täter sein Opfer abgrundtief gehasst haben, dass er ihm eine solche Qual zugefügt hätte.
 tot – mausetot
 traurig – tieftraurig, todtraurig
 trocken – staubtrocken,Glukhovsky, D. 2010. (2007). Sumerki: Dämmerung. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 216: Meine Kehle war staubtrocken, das Schlucken schmerzte. knochentrocken
 übel – speiübel, kotzübel (plat, letterlik kotsmislik)
 umkämpft – heißumkämpft
 umstritten – heißumstritten
 unglücklich – todunglücklich
 vergnügt – quietschvergnügt
 verschieden – grundverschieden
 voll – knallvoll, proppenvoll, randvoll, sternhagelvoll (dronk)
 vornehm – scheißvornehm (plat), stinkvornehm
 wach – hellwach
 warm – brühwarm
 weich – butterweich, samtweich, wachsweich, watteweich, windelweich, gummiweich
 weiß – blütenweiß, kalkweiß,Kröhn, J. 2011. Tochter des Nordens. Köln: Bastei Lübbe. S. 342: Gisla war kalkweiß im Gesicht vor Angst um Runa. schneeweiß, schlohweiß, milchweiß, wolkenweiß - 
 weit – himmelweit, meilenweit, sperrangelweit
 wenig – blutwenig
 wild – fuchsteufelswild
 wohl – pudelwohl
 wütend – stinkwütend
 zahm – handzahm
 zart – babyzart, hauchzart, pfirsichzart

 Engels 
 ahead - dead ahead
 black - pitch black
 broke - stone broke, stony-broke
 cheap - dirt cheap
 clear- crystal-clear
 cold - ice cold, stone-coldBrowne, Adam. 2020. Dogs of Mars: Dog from the Machine. Dayfly Publications, p. 11: Lost a lot of good dogs to these abominations. The black ones were the worst. Stone-cold killers, every last one of 'em.
 crazy - batshit crazy (plat)
 dead - stone dead, dog-dead
 deaf- stone-deaf
 drunk - dead drunk, blind drunk
 dry - bone dry, cotton-dry (mouth)
 earnest - blood-earnest
 full - chock full
 hard - rock hard
 hot - sizzling hot, melting hot
 mad - stock raving mad, stark raving mad
 naked - stark naked
 new - brand new
 poor - dirt poor
 quiet - church quiet
 red - blood red
 serious - dead-serious
 sharp – razor sharp
 silent - dead silent
 still - stock still
 straight - ramrod straight
 thin - razor thin, stick-thin, rake-thin
 tired - dog-tiredCollins Unabridged French-English Dictionary, 1981 (1978) p. 191, être sur les dents (épuise) to be worn out, dog-tired
 upright - bolt upright
 white  - snow-white

 Nederlands 
 Middelnederlands 
Die onderstaande voorbeelde is geteleskopeerde vergelykings, bv. steendoot = so doot als een steen:

 claer - silverclaer
 doot - steendoot
 graeu - ascgraeu
 hart - iserhart
 naeckt - moedernaect
 root - bloetroot
 sat - coesat
 vast - erdvast, lantvast
 wit - snewit

 Moderne Nederlands 
In Nederlands kan versterkte adjectieven ook vir verskillende beklemtonings in spesifieke kontekste gebruik word. So kan gortdroog gebruik word vir 'n vervelige (saai) boek en kurkdroog vir klimaat, of beeldschoon gesê geword van vroue en brandschoon van linnegoed of kleedkamers.

In 'n 2007-opname is 'n sekere aantal Nederlandse en Belgiese studente tussen 18 en 25 jaar oud gevra om die onderstaande byvoeglike naamwoorde (in vetdruk) in die spesifieke konteks van die voorbeeldsin te versterk. Die respondente is toegelaat om meer as een moontlikheid neer te pen:

 alleen: moederziel alleen, zielsalleen, doodalleen.
 arm: straatarm, doodarm, hondsarm, broodarm, superarm, keiarm.
 bang: doodsbang, superbang, doodbang, hondsbang.
 bekend: superbekend, alombekend, overbekend, wereldbekend, oerbekend, gigabekend, megabekend, welbekend.
 bezopen: straalbezopen, strontbezopen, ladderzat, stomdronken, ladderbezopen.
 bleek: lijkbleek hagelwit, waswit
 wel: wonderwel
 zenuwachtig: doodzenuwachtig
 zwaar: loodzwaar
 zwart: grijmselzwart, pikzwart
 sien ook

 Noors 
 blid - smørblid ("botterbly")
 blind - steinblind ("steenblind")
 blå - knallblå ("knalblou")
 bra - dritbra ("strontgoed")
 daud - steindaud ("steendood")
 dauv - steindauv ("steendoof")
 dyr - svindyr ("swynduur")
 ekte - rotekte ("wortel-eg")
 falsk - botnfalsk ("bodemvals")
 feit - smellfeit ("knalvet")
 fersk - blodfersk ("bloedvars")
 fin - brillefin ("brilfyn"), smellfin ("knalfyn")
 flat - paddeflat ("paddaplat")
 flink - dritflink ("strontslim")
 full - breddfull ("randvol")
 galen - steingalen ("steengek")
 gamal - eldgamal ("eeue-oud"), hundgamal ("hondoud"), steingamal ("steenoud")
 glad - hjarteglad ("hartebly"), kisteglad ("kisbly"), sjeleglad ("sielsbly")
 god - hjartegod ("hartegoed"), kjempegod ("reusegoed"), knallgod ("knalgoed"), krutgod ("kruitgoed"), naudgod ("noodgoed")
 gul - knallgul ("knalgeel")
 hard - knallhard ("knalhard"), knivhard ("meshard")
 heldig - griseheldig ("otjie-gelukkig", "varkiegelukkig"), svineheldig ("swyngelukkig")
 kald - bikkjekald ("hondkoud"), smellkald ("knalkoud"), steinkald ("steenkoud"), svinekald ("swynkoud")
 kjedeleg - dødskjedeleg ("doodvervelig")
 klar - klokkeklar ("klokhelder"), krystallklar ("kristalhelder"), soleklar ("sonhelder")
 kvit - kritkvit ("krytwit")
 lei - dritlei ("strontkeelvol"; vergelyk Nederlands: "strontvervelend"), skitlei ("skytkeelvol")
 mørk - belgmørk ("peuldonker")
 nydeleg - dritnydeleg ("strontlieflik")
 pen - dritpen ("strontmooi")
 rask - lynrask ("bliksemsnel", "blitssnel")
 raud - knallraud ("knalrooi")
 redd - dødsredd ("doodsbang"), livredd ("lewensbang")
 rein - gullrein ("goudrein"), klokkerein ("klokrein"), krystallrein ("kristalrein")
 rik - steinrik ("steenryk")
 rosa - sjokkrosa ("skokpienk")
 sikker - bombesikker ("bomseker")
 skjønn - dritskjønn ("strontskoon/-mooi")
 snar - eldsnar ("vuurvinnig"), lynsnar ("blitsvinnig")
 snill - kjempesnill ("reusegaaf")
 stilig - dritstilig ("strontstylvol", "-cool")
 stille - blikkstille ("blikstil" - vergelyk Sweeds "blickstilla", aanvanklik die spieëlgladde weerkaatsing op die water, wat later 'n betekenisverruiming ondergaan het vir enigiets wat stilstaan), dødsstille ("doodstil"), musestille ("muisstil")
 svolten - naudsvolten ("noodshonger")
 søt - dritsøt ("strontsoet", "-oulik"), kjempesøt ("reusesoet", "-oulik")
 tynn - syltynn ("palingdun")
 tørr - knusktørr ("tonteldroog")
 vakker''' - smellvakker ("knalmooi")

Verwysings

Sien ook 
 Trappe van vergelyking
 Vergelykings (taalkunde)

Eksterne skakels 
 

Taalkunde