Kgoši Mampuru II-bestuursgebied

Die Kgoši Mampuru II-bestuursgebied, voorheen die Pretoria Sentraal-gevangenis, is 'n tronk in Pretoria, Suid-Afrika. Dit word deur die Suid-Afrikaanse Departement van Korrektiewe Dienste bestuur. Die tronk is in April 2013 deur pres. Jacob Zuma na die huidige naam hernoem ter herdenking aan kgosi Mampuru, wat op 22 November 1883 weens openbare geweld en die moord op Sekhukhune in die tronk gehang is.

C-Max 
Die bekende maksimum-sekuriteitsafdeling, C-Max, is in die kompleks geleë. Hierdie afdeling is spesifiek ontwerp vir gewelddadige en ontwrigtende gevangenes wat in terme van die Suid-Afrikaanse Strafproseswet as gevaarlik geklassifiseer is. Gevangenes word 23 uur per dag in afsondering opgesluit. Gespesialiseerde toerusting word gebruik, soos elektriese skilde wat deur die wagte gedra word. Dit bestaan uit twee rye van vyftig selle elk.

In November 2006 word Annanias Mathe die eerste persoon om uit C-Max te ontsnap. Mathe het militêre opleiding tydens die burgeroorlog in Mosambiek ondergaan. Hy het sy lyf met petroleumjellie (Vaseline) gesmeer en deur sy selvenster (20 cm by 60 cm) geglip. Hy het op meer as 50 aanklagte, waaronder moord, verkragting, gewapende roof en kaping tereggestaan. Hy is twee weke later ná 'n uitgebreide soektog weer gevange geneem.

Galgmuseum 
Die tronk beskik ook oor 'n galgkamer waar kriminele wat vroeërjare ter dood veroordeel is, gehang is. Die laaste teregstelling was dié van Solomon Ngobeni op 14 November 1989. Ngobeni is ter dood veroordeel vir die moord en roof op die taxibestuurder, Mackson Kubayi, in die Transvaal. Die laaste vrou wat hier gehang is was Sandra Smith op 2 Junie van dieselfde jaar, saam met haar kêrel, Yassiem Harris, nadat hulle aan moord skuldig bevind is.

In 1990 het pres. F.W. de Klerk 'n moratorium op die voltrekking van die doodsvonnis geplaas. In Junie 1995, in die saak van S v Makwanyane, het die Konstitusionele Hof van Suid-Afrika die doodstraf as 'n ongrondwetlike vorm van straf verklaar.

Op 15 Desember 2011 is die galgkamer, nadat dit herkonstrueer is, deur Jacob Zuma as 'n museum geopen. Die aand voor die opening het die Suid-Afrikaanse Raad van Kerke 'n geestelike reinigingsproses hier uitgevoer.

Sien ook 
 Lys van gevangenisse in Suid-Afrika

Verwysings 

Geboue en strukture in Pretoria
Tronke in Suid-Afrika