NUM

Die National Union of Mineworkers (NUM) is 'n vakbond in Suid-Afrika. Die vakbond is in 1982 gestig en het vinnig gegroei. In 1983 bekom hulle bedingingsmagte in die Kamer van Mynwese. Met 'n lidmaatskap van 300 000 is dit die grootste filiaal van COSATU. 

NUM het in die 1980's 'n suksesvolle veldtog geloods om 'n einde aan werkreservering te bring, 'n stelsel wat sekere werke aan blankes toevertrou het.

NUM is internasionaal met die International Federation of Chemical, Energy, Mine and General Workers' Unions geaffilieer.

Geskiedenis
Die vakbond is in 1982 gestig as 'n swart mynwerkersvakbond, op inisiatief van die Raad van Vakbonde van Suid-Afrika. Sy eerste leier was Cyril Ramaphosa, onder wie dit vinnig gegroei het en in 1983 bedingingserkenning van die Kamer van Mynwese verwerf het.

NUM het in die 1980's suksesvol beywer vir die einde van die werkreserveringstelsel, 'n stelsel wat verseker het dat die besbetaalde poste aan blankes toegeken word. Die vakbond was 'n stigtersfiliaal van die Congress of South African Trade Unions in 1985.  In 2001 het dit die Construction and Allied Workers' Union geabsorbeer, terwyl daar in 2019 aangekondig is dat dit binnekort die Liberated Metalworkers' Union of South Africa sou absorbeer.

2007-staking 
Op 4 Desember 2007 het die unie 'n staking uitgeroep om teen gevaarlike werksomstandighede in Suid-Afrikaanse myne te protesteer. Die staking is aangespoor deur 'n styging in sterftes van 2006 na 2007, ten spyte van die regering se plan in Oktober om sterftes te verminder. Minder as 5% van die mynwerkers het op dié dag vir werk opgedaag.

2012 stakings sonder vakbondleiers se magtiging

Hoofartikel: Marikana-slagting
Op 10 Augustus 2012 het duisende NUM-lede 'n reeks onwettige stakings by Lonmin se Marikana-myne begin wat gekoppel is aan eise vir hoër salarisse. Die volgende dag het NUM-leiers na bewering skote afgevuur toe stakende NUM-lede na hul kantore opgeruk het om ondersteuning van hul vakbond te eis - 'n voorval wat nou as die eerste gewelddadige voorval tydens die stakings erken word. Daar word in die media gesê dat die moord op twee stakende mynwerkers 'n sentrale rede was vir die verbrokkeling in vertroue binne die vakbond onder werkers. In 'n voorlegging aan die Farlam-kommissie het NUM gesê dat dodelike geweld op hierdie dag geregverdig was.

Daar word beraam dat tussen 12 en 14 Augustus ongeveer nege mense (minstens vier mynwerkers, twee polisiebeamptes en twee veiligheidswagte) in die gebied rondom Marikana dood is - alhoewel daar teenstrydige verslae is oor wie wie tydens hierdie voorvalle vermoor het.

Die polisie het op 16 Augustus losgebrand op 'n groep mynwerkers wat op 'n koppie naby Nkaneng saamgedrom het, ten minste 34 mense is by Marikana dood, 78 is beseer en 259 is in hegtenis geneem.  Die mynwerkers het kapmesse gehad en het 'n versoek om te ontwapen geweier. Volgens COSATU het die polisie eers traangas, waterkanonne gebruik en toe "lewendige ammunisie" gebruik. Die sterftes is deur die media as 'n bloedbad bestempel met die polisie, Lonmin en NUM self wat die skuld gekry het.

Onthullings oor die voorval wat begin met akademiese ondersoeke en daarna opgevolg deur beriggewing deur Greg Marinovich het getoon dat die meeste van die sterftes buite kameradekking gebeur het etlike minute nadat sommige van die sterftes op televisie film opgeneem is.

Volgens die New York Times, het "Frans Baleni, hoofsekretaris van die NUM, die polisie verdedig in 'n onderhoud met Kaya FM, 'n radiostasie" en gesê dat "Die polisie was geduldig, maar hierdie mense was swaar gewapen met gevaarlike wapens."

Verlies aan ondersteuning
Daar is aangevoer dat daar sederdien 'n uittog van lede uit NUM was. Volgens Justice Malala, wat in The Guardian skryf, "het die NUM alle geloofwaardigheid verloor en is besig om lede te bloei. Sy reeds goed betaalde sekretaris, Baleni, is verlede jaar 'n salarisverhoging van meer as 40% toegeken en sy totale salarispakket is net meer as R105 000 per maand. NUM-leiers het geweier om uit die polisie se gepantserde voertuie te klim om werkers toe te spreek." Ander het ook aangevoer dat NUM se ledegetalle opgeblaas is en nou as gevolg van die stakings in Noordwes, staan sy ledetal waarskynlik op ongeveer 150 000.

Ander het die organisasie geloof. 'n Hoofartikel in Business Day word gesê: "Die NUM is die deurdagte, oorwoë hart van die vakbondbeweging hier... Dit  waardeer private kapitaal en sterk maatskappye."

Die mededingende vakbond die Association of Mineworkers and Construction Union (AMCU) het sedert die Marikana-skietery in ledetal toegeneem en verteenwoordig nou meer as 40% van werknemers by Amplats en 70% by Lonmin.

Leierskap

Algemene Sekretarisse 
1982: Cyril Ramaphosa

1991: Kgalema Motlanthe

1998: Gwede Mantashe

2006: Frans Baleni

2015: David Sipunzi

2022: William Mabapa

Presidente 
1982: James Motlatsi

2000: Senzeni Zokwana

2014: Piet Matosa

2018: Joseph Montisetse

2022: Daniel Balepile

Verdere leeswerk

Verwysings

Eksterne skakels 
 NUM se amptelike webtuiste

Suid-Afrikaanse vakbonde