Wille Martin

Wille Martin (7 November 1934- 25 Junie 2016) was 'n Suid-Afrikaanse skrywer. Martin publiseer ongeveer 200 romans gedurende haar loopbaan onder haar eie naam, waarvan die meeste liefdesverhale is. Sy publiseer ook verskeie jeugverhale as Wille Martin en publiseer 'n verdere vier romans onder die skuilname Stella Barrie en Corinna Louw. Martin se skryfwerk val onder 'n wye genre en sy skryf onder meer wetenskapsfiksie, historiese romans (wat onderskeidelik in die Anglo-Boereoorlog en die ou Kaapse tyd afspeel), eksotiese buitelandse romans, speurromans en 'n paar romans wat rondom die Mara-hospitaal in Chiwanda in midde-Afrika sentreer.

Lewe en werk 

Wille Postma is op 7 November 1934 op Bethulie in die Vrystaat gebore as die oudste van ses kinders. Haar vader is Philippus Snyman Postma (seun van ds. Willem Postma wat onder die skrywersnaam Dr. O'Kulis bekendheid verwerf) en haar moeder is Magdalena Jacomina (Minnie) Wille, die bekende skryfster Minnie Postma. Sy het drie susters (Kumi, Werda en Yda), en ’n broer (Okulis). Haar ander suster, Philmi, is baie jonk oorlede. Haar ouers is beide onderwysers en die gesin verander gereeld van woonplek wanneer haar pa nuwe betrekkings aanvaar. Sy gaan eers na die Koot Niemann-skool op die Riebeeck-hoewes naby Bloemfontein en daarvandaan na die laerskool in Bloemfontein wat haar oupa se naam dra, die Laerskool Willem Postma. In die oorlogsjare gaan sy vir ’n ruk na die Bloemfonteinse Normaalkollege se oefenskool, waar klasse van graad een tot graad agt deurmekaar was, net soos in ’n plaasskool, en die studente van die Normaalkollege as oefening vir hulle klas gee. Hiervandaan gaan sy in graad twee na Oranjeskool toe. Dan trek hulle na Heidelberg in die Transvaal en sy gaan hier skool tot met standerd sewe en daarna na Queenstown waar sy matrikuleer. Na matriek behaal sy ’n B.A.-graad aan die Universiteit van die Oranje-Vrystaat in Bloemfontein.

Op 2 Januarie 1956 begin sy as joernalis by Die Volksblad werk en ontmoet hier haar toekomstige man, die joernalis Earl Martin. Sy en Earl het drie kinders, Frits, Hendrik en Minja, wat al drie loopbane in die joernalistiek volg. Na hulle troue verhuis hulle na Johannesburg, waar haar man verbonde is aan die redaksies van Die Transvaler en Die Vaderland. In Johannesburg maak sy kinders groot en hou haar besig met skryf. In 1976 is sy van haar man geskei en is hierna eers vryskutskrywer. Dan keer sy terug na Heidelberg en gee skool by die nywerheidskool Emmasdal, waarna sy weer joernalis word en by Die Transvaler en Die Vaderland se redaksies betrokke is. Vanaf 1983 skryf sy voltyds. Sy is op Saterdag 25 Junie 2016 in die Heidelberg-hospitaal aan hartversaking oorlede.

Skryfwerk 
Reeds op skool blink sy uit met haar opstelle. Aanvanklik skryf sy kortverhale vir tydskrifte, maar sedert 1958 skryf sy ook romans, terwyl sy ook etlike radiovervolgverhale, tydskrifvervolgverhale en jeugverhale skryf. Sy spits haar hoofsaaklik toe op ontspanningslektuur. Die grootse gros van haar uitsette van oor die tweehonderd boeke is liefdesromans.

Liefdesromans 
In Mariska (1970) is die hoofkarakter in Suid-Afrika gebore maar woon van jonk af reeds in Londen. Sy kom terug na Suid-Afrika met volmag van haar moeder om namens haar op te tree in die verkooptransaksie van die plaas waar sy gebore is. Die aanbod van vyftig duisend rand is vir hulle ’n fortuin. In die koerant lees sy iets wat haar laat besef dat iets nie pluis is wat betref die plaas Doringdrif nie en sy is vasbeslote om vas te stel wat dit is. Sy loop haar vas teen die Wes-Transvaalse boer Philip en die hare waai. 

Dawid, Karen en hul niggie en aangenome suster, Tamara, ontmoet in Die dagboek van Tamara (1972) vir Roelof de Wet tydens ’n vakansie aan die strand. Dawid en Tamara het ’n verhouding en Karen raak verlief op Roelof. Toe Roelof ná die vakansie kom kuier, was dit baie gou duidelik dat dit vir Tamara is wat hy kom kuier en nie vir Karen nie. Hulle trou en Karen en haar broer Dawid bly met gebroke harte agter. Karen gaan oorsee om van haar smarte te vergeet en wanneer sy na ’n paar jare terugkom, hoor sy dat Tamara onder vreemde omstandighede verongeluk het. Karen gaan na Roelof se Bosveldplaas, Leeupoort, om agter die geheim van Tamara se dood te probeer kom. Roelof se ma laat haar duidelik verstaan dat sy nie welkom is nie en sy vind uit dat Tamara se naam onder geen omstandighede genoem mag word nie. Wanneer Karen egter op Tamara se dagboek afkom, word die meeste van die geheime op verrassende wyse opgeklaar.

In Doringroos (1972) ontmoet Nicolette Joubert onverwags weer vir Gideon Havenga wanneer sy saam met die ivoorjagters op Bergendal aandoen. Gideon het sewe jaar gelede op die punt gestaan om aan haar verloof te raak, maar verbreek die verhouding in ’n brief waarin hy sê dat hy iemand anders lief gekry het. Sy word hierna saam met haar vader en broer ’n ivoorjagter. Op Bergendal vind sy uit dat Gideon nooit weer na hy hulle verhouding verbreek het na ’n ander meisie gekyk het nie en soos ’n kluisenaar op sy plaas leef saam met sy suster Madeleine. Nicolette is vasberade om die waarheid uit te vind oor wat werklik gebeur het. 

'n Tyd om lief te hê (1972) vertel van Cas de Winter, wat ideale het om ’n skrywer te word en wegbreek van sy dominerende vader se heerskappy. Sy vader is Leeu de Winter, multi-miljoenêr sakeman. Wanneer Leeu ernstig siek word, ontbied hy sy seun, wat nou te kampe kry met verskeie jong vroue. 

In Legende van die spookvrou (1973) vind dr. Roelf Storm vir Ninon haweloos in die strate van Parys en hy help haar, trou met haar en bring haar terug na sy familie in die deftige herehuis buite Johannesburg. Hy staan egter oënskynlik onverskillig teenoor haar vroulikheid en deel nie sy slaapkamer met haar nie. In die groot huis, Hawerland, is sy tussen mense en tog eensaam. Sy ontmoet die kunstenaar Chris von Gera en Roelf se vrygesel-broer, Dawie. Die groot raaisel is die identiteit van die Spookvrou van Hawerland, wat Ninon self een nag sien, die nag toe Roelf haar die eerste keer met hartstog gesoen het. 

Die vergulde draak (1973) is die naam van Konstant de Heer se sloep waarmee hy Lobitobaai binnevaar. Hier ontmoet hy vir Frederika Ferreira, wat hom vra om haar Suid-Afrika toe te neem. Hierdie verhaal verskyn aanvanklik as vervolgverhaal in Die Huisgenoot. 

In My niggie, Mike (1974) is dit tradisie by die wilde Conways van Bulkraal dat jy ’n vrou vat as jy haar wil hê, al moet jy haar ontvoer. Michelle glo dat hierdie metode ook vir ’n vrou moet kan werk. 

Trots van Gelderland (1974) se hoofkarakter is Hugo van Gelder, ’n Johannesburgse ginekoloog. Sy vrou, Vera, verlaat hom onverwags en vertrek Europa toe. Na dertig jaar stap sy egter weer by sy spreekkamer in, kort na sy tweede vrou se dood. 

In Afspraak op Somerhoek (1977) is Charmaine getroud met dr. Leo Malan, maar haar begeerte na die rolprentheld Alex Brand dreig om ’n wig tussen hulle in te slaan. Hulle drie het saam met Alex se vrou Linda ’n afspraak op Somerhoek om die antwoord op hulle lewensprobleme te probeer vind. 

Deanna is in Alleenpad van die liefde (1978) getroud met Barry, maar sy is verlief op Ian. Wanneer hy haar uitnooi om ’n middag in sy geselskap deur te bring, kan sy die uitnodiging nie weerstaan nie. 

Huil nie, harlekyntjie (1980) is Helder Viviers, dogter van ’n miljoenêr, se verhaal. Sy vind uit dat die man wat sy bemin net met haar wil trou omrede haar vader se skatte en haar pa dring boonop aan dat sy met ’n jong baron moet trou. Sy vlug en word ’n sirkusartieste in Europa. In stede van die einde, is dit egter net die begin van haar liefdesprobleme. 

Elizabeth van Summerfield (1982) speel in twintigerjare van die twintigste eeu in die Vrystaat af. Elizabeth Summerfield wil veearts word, maar in daardie tyd was dit ongehoord dat ’n vrou so iets aanvang. Sy druk egter ondanks kwaai teenkanting van veral haar pa, sir Henry Summerfield, deur en voltooi haar studie. Sir Henry wil egter niks daarvan weet dat sy praktiseer nie en weier dat sy aan enige siek dier op sy Vrystaatse plaas raak. Slegs dokter Wim Dreyer, die plaaslike veearts, mag. Elizabeth bou hieroor ’n wrok op teen Wim, wat vererger word deurdat Wim soveel tyd in Antje Bloem se geselskap deurbring. Dan daag Edmund, die Summerfields se verlore seun, en Rodney Drummond, wat deur Elizabeth se ouers vir haar as man uitgesoek is, kort na mekaar onverwags op die plaas op. 

In Harte agter skanse (1982) bedreig ’n nuwe snelweg die rustige lewe op die klein Skotse nedersetting Loch Lomond, wat naas Johannesburg geleë is. 

In Droom nie meer, Nicole (1984) is Nicole Pellissier na haar vader se dood genoodsaak om te gaan werk. Sy kry ’n pos as goewernante vir die De la Rey-dogter. By die De la Reys aangekom, vind sy dat Philippe du Morvan, die dogter se voog, glad nie so oud is soos sy verwag het nie. Die dogter, Celestine, is sestien en rebels en haar broer, Rogier, verklaar sy liefde vir haar, al is hy baie jonger as sy. Dan is daar boonop die geheim van die De la Rey-kinders se vermiste moeder. 

In Liefste meneer (1986) is Laurette ’n matriekleerling van wie daar baie goeie resultate in die eindeksamen verwag word. Toe meneer Nic Neethling egter opgedaag het om vir die matrieks Afrikaans te gee, het al wat skooldogter is op hom verlief geraak, Laurette inkluis. Nic het vroeër jare met haar ousus, Mandie, uitgegaan. Een van die dae kom Mandie weer van oorsee af terug huis toe. Hierdie roman handel oor die hartseer maar ook die vreugde van ’n jong meisie se grootwordproses, waartydens sy ook haar hart leer ken. 

Suzanne Cronjé en Henk Christiaansen word in Gesoek - 'n verlore hart (1993) soos broer en suster in een huis groot. Suzanne het nog altyd die leiding geneem en Henk het gevolg. ’n Gesamentlike belangstelling in die argeologie bring die twee uit by ’n opgrawingswerf in die Kalahari. Om die argeologiese ekspedisie te kan meemaak, moet Suzanne en Henk egter ’n kamma huwelik aangaan en dis hier waar hul ou, gemaklike verhouding van broer en suster begin skeefloop. Ook op die ekspedisie is die hartebreker professor Erwin en die wulpse professor Ursula. 

Bolandse Bokkie (1998) is die verhaal van Maryn Euvrard se dilemma. Na die skielike afsterf van haar suster moet sy besluit of sy moet voorgee sy is haar buite-egtelike susterskind se ma, of anders die gesiene Bolandse Bouvier-familie die waarheid vertel en die risiko loop dat hulle klein Barry van haar af sal wegvat.

In Van mense en engele (2006) is dokter Ralda Schmidt se dogtertjie, Tharina, so fraai soos 'n slaappop, maar net so passief. Dan ontdek professor Erna Roodt iets wat 'n radikale invloed kan hê op menslike ontwikkeling. Ralda hoop dat die nuwe ontdekking Tharina sal help en vind tot haar verbasing sy kan in haar tyd van nood op die dinamiese Philip Herselman staatmaak. 

Lady Philippa (2007) en Kosie kan mekaar nie uitstaan nie, want sy dink hy is onbeskof en hy dink sy is vreemd. In Kring van betowering (2008) pas Robyn haar sieklike ma, Moekie, op. Robyn het geen sosiale lewe nie, maar wanneer Moekie se ryk kleinneef Hendrik ’n partytjie in sy weelderige huis gee, kry sy weer te doen met Vonk. Hy is die draak wat haar as tienermeisie gespot en geterroriseer het. 

In Prins sjarmant (2008) is Saskia de la Rey in ekstase omdat haar geliefde, Tertius, uiteindelik terug is van Irak af. Hul herontmoeting verloop egter nie glad nie soos wat sy verwag het nie. Boonop word sy deur ’n aantreklike vreemdeling dopgehou wat haar later na haar blyplek volg, in ’n Maserati nogal. Soos in die verlede neem sy haar Internet-kletsmaat, Konrad, in haar vertroue. Toe sy en Konrad mekaar uiteindelik ontmoet, kry Saskia die een skok en verrassing op die ander.

Historiese romans 
Sy skryf ’n groot aantal boeke wat afspeel in die ou Kaapse tyd. 

In Die Franse goewernante (1972) is Michel du Maurier-Nivelles, wat hom as Céleste se voog beskou, en Céleste Dupré, ’n jong Franse goewernante, per skip op pad na Batavia in die Ooste. Hulle skip doen die Kaap die Goeie Hoop aan, waar hulle die gesiene oupa Belsasar Cordier ontmoet. Céleste kry die betrekking as goewernante vir die sesjarige klein Willie, oupa Belsasar se agterkleinkind. Sy moet die sesjarige seuntjie onderrig en versorg, want na die skok van sy ma se dood het die kind stom geword. Céleste bevind haar skielik in ’n maalstroom van verskeie mense, gebeure, indrukke en emosies. Op ’n dag wat alles vir Céleste verlore lyk, praat klein Willie opeens. 

Die vreemdeling uit Lier (1972) is ’n ou-Kaapse verhaal van rondom 1795. Die Viviers-gesin van La Valance en die Van Breda-familie van die buurplaas Brendasvlei was eers vriende, maar na die dood van Herman van Breda ontwikkel daar kwaaivriendskap weens die bepalings van sy testament. 

In Bruidskat van vrees (1974) spog baron Von Lilienfeld teenoor Paula dat hy enige vrou kan verower as hy wil. Hoewel sy vir Gerard de Leeuw liefhet, voel sy tog sterk aangetrokke tot die verraderlike baron. 

Meisie met die goue hare (1975) is die verhaal van Glaudine. Sy kom as wit slavin en eiendom van Etienne van Rhyn in die Kaap aan, ’n geskenk vir Etienne se moeder. Etienne se verloofde, Marlies, is glad nie in haar skik dat hierdie aanvallige slavin onder dieselfde dak as Etienne moet vertoef nie. 

In Die donker kavalier (1983) was Gaspard d’Albion bereid om sy seerowersbestaan te verruil om aan die Kaap ’n ordentlike bestaan saam met Isabella Cordier te voer. Dinge loop egter skeef, maar in sy testament laat hy tien miljoen gulden aan sy kleinseun Eduard na as hy met Isabella se kleindogter, ook Isabella, sal trou. Isabella weier egter en Eduard ontmoet vir Madeleine Hoogenhout, self ’n kleindogter van die oorspronklike Isabella Cordier. Hulle raak verlief, maar Isabella kom haar fout agter en wil nou vir Eduard hê. 

La Fantaisie (1984) is ’n verhaal uit die ou Kaapse tye. Die Hollandse weeskind Annemarie Tiedt vertrek uit Antwerpen na die Kaap de Goede Hoop. Hier loop sy in haar ewebeeld, Mariëlle Darrieux, vas. Mariëlle is ’n ryk, verwende meisie wat met die handskoen getroud is en op pad is na haar man, die eienaar van die Kaapse spogplaas, La Fantaisie. Sy is egter verlief op ’n jong luitenant en bied Annemarie die kans om haar plek te neem en die vrou van La Fantaisie te word. Hulle bedrog veroorsaak later talle vraagstukke, veral wanneer Annemarie ontvoer word. 

In Sabeldans (1988) tree Sabre de la Tour op soos ’n man, maar sy is ’n meisie. Haar vader, Armand, het haar soos ’n seun grootgemaak om haarself te kan handhaaf tussen vrybuiters en ruwe seemanne. Toe Armand eendag op ’n sakereis gaan met een van sy drie skepe en nie op die afgesproke tyd terugkeer nie, gee Marc L’Inconnu, die rooikop-onderbevelhebber, aan Sabre ’n brief deur haar pa geskryf met sekere onthullings in. Marc seil weg met ’n tweede skip om na Armand te gaan soek en daar en dan besluit Sabre om na die Kaap van Goeie Hoop te seil met die derde skip om antwoorde te gaan soek. 

Amarilla (1993) is ’n ou-Kaapse liefdesverhaal wat eers as vervolgverhaal in ’n tydskrif verskyn het. Amarillys is die dogter van ’n Franse edelman wat tydens die Franse Rewolusie in Spanje woon. Haar vader bepaal in sy testament dat sy met ’n lid van die Dekobra-familie aan die Kaap die Goeie Hoop moet trou.

Anglo-Boereoorlog en historiese romans 
Sommige van haar verhale speel af teen historiese gebeure van veral die Anglo-Boereoorlog en die goudstormloop van die negentiende eeu.

In Ver oor die grense (1967) woon Lien, wat graag ’n beroemde skilderes wil word, en Beth Landman op ’n plasie in die Karoo net voor die begin van die Anglo-Boereoorlog. Hulle beland egter spoedig in Kaapstad, en gaan daarvandaan na die kunstenaarsparadys Parys en daarvandaan na Londen waar die dokke by Southampton krioel van soldate op pad Suid-Afrika. Beth, die ousus, kan nie met haar beminde trou nie omdat haar vader ’n dronklap was, maar die susters ontmoet dan vir Neil Stamford, die Britse jongman van adellike afkoms.

Ek soek na my Dina (1973) speel af tydens die Anglo-Boereoorlog. Ná die val van Bloemfontein en Pretoria verwag die O’Neills van Groenkloof en die Coetzers van Buffelspoort dat die oorlog nou na hulle plase in die Lydenburg omgewing sal uitbrei. Tom O’Neill en Wikus Coetzer was in hulle jongdae boesemvriende, maar raak op dieselfde meisie verlief en word dan vyande. Op sy sterfbed laat Tom O’Neill egter sy enigste dogter Dina in die sorg van Wikus Coetzer. Dina het egter geleer om van jongs af die Coetzers te haat. Toe Wikus Coetzer en sy seun Philip kom om vir Dina van Groenkloof af na Buffelspoort te neem, lê sy hulle met haar oorlede vader se Mauser en inwag. Hierna spat die vonke behoorlik tussen Philip en Dina. 

Bruidskat van ivoor (1976) speel af in die jong Zuid-Afrikaansche Republiek (Transvaal), kort nadat goud ontdek is. Trina Alkmaar het hierheen gekom om met die sendingpredikant Neil Barnard te trou, maar raak hier betrokke by ’n wildjagter te midde van fortuinsoekers, dobbelaars en delwers. 

In Goewernante vir Gravesteyn (1976) omhul ’n sluier van geheimenis die verlede van Eghard van Breda en sy dogter, Mel. Met haar aankoms uit Holland voel die goewernante juffrou Elvira Burgh dit dadelik aan, maar die mense wat weet waaroor dit gaan swyg soos die graf. “Die mooi lady Skelton” (1981) speel af in die Johannesburg van die begin van die twintigste eeu. Schalk Bergman is voormalige plattelander maar nou lid van die speurdiens. In die loop van sy werk kruis sy pad met die van die pragtige lady Skelton, glo van Ierse afkoms, wat slegs Engels praat. Schalk weet egter dat hy haar jare gelede as ’n arm, kaalvoet-boeremeisie in Pelgrimsrus gesien het en op haar verlief geraak het. 

Lied van die balalaika (1983) speel tydens die Anglo-Boereoorlog af. Lara Petrowna kom van Rusland af om saam met ’n span Russe en Nederlanders ’n ambulanseenheid te beman. Sy leer die Boere van naderby ken, veral een Boer, die jong Nielen Burger. Net toe sy besef dat sy die hoogste geluk gevind het, raak Lara deur die slinkse toedoen van ’n verraaier in spioenasie verstrengel. Sy trou met Nielen, maar teen die tyd dat sy agterkom sy verwag sy kind, is sy reeds op die vlug. Al wat Nielen van haar oorhou, is haar dagboek. Baie jare later lees ’n Afrikaanse meisie op ’n lang treinrit hierdie dagboek oor en oor. Haar naam is Nadia Burger, en sy is op pad na Rusland, waar die gevestigde orde aan die wankel is. 

In Die kolonel se dogter (1984) is Vicky, dogter van sir Henry Buxton, vol entoesiasme oor die avontuur om saam met Emily Hobhouse gewonde soldate in Suid-Afrika te gaan verpleeg. Op die seereis ontmoet sy vir Recht Meiring, teologiestudent wat uit Holland terugkeer na sy land en sy mense, verpletter deur die oorlog. Hulle paaie gaan uitmekaar. Op Vereeniging word vredesonderhandelinge gevoer; die oorlog tussen Boer en Brit is verby. Wanneer die noodlot hulle weer bymekaar bring, is dit duidelik dat daar in die lewe van Vicky en Recht albei nog ’n lang stryd voorlê en dat ware vrede en versoening nie met pen en ink verklaar word nie.

Ivoor (1985) is ’n verhaal oor die goudstormloop teen die einde van die negentiende eeu. Die sendeling eerwaarde Paul Malan besluit om vir hom ’n vrou van Holland af te laat kom en Leontine, self die dogter van ’n sendeling, gryp die geleentheid aan. Terwyl Paul vir haar in Kaapstad wag, ontmoet hy vir Maria, vrou van die miljoenêr, Buck Bowie, en raak op haar verlief. Terselfdertyd ontmoet Leontine die miljoenêr se seun op die skip op pad Kaap toe. Toe hulle uit die Kaap wil vertrek nooi Buck vir Paul en Leontine om hom op ’n ivoorjag te vergesel, wat hulle eindelik tog by Paul se sendingstasie in Transvaal sal uitbring. Hierdie roman beeld die gierigheid van die mens skitterend uit.

Buitelandse romans 
’n Aantal van haar verhale speel af in die buiteland en in eksotiese wêrelddele. 

Karima (1967) is ’n Toeareg van die Sahara wat wil wegkom uit haar omstandighede, maar dan dwing die Amenokal, die opperhoof van die Toaeregstamme, haar om te belowe om sy bruid te word. Die Engelse avonturier Anson O’Neill stel belang in die Toearegs en bring saam met sy verloofde ’n besoek.

In Die wit mantilla (1969) voorspel ’n ou Sigeunervrou in Granada groot rykdom in Nita du Plessis se toekoms, as sy die regte keuses maak. Nita is die opstandige dogter van ’n Transvaalse boer wat haarself en haar geluk gaan soek in Spanje, die land waar haar moeder gebore is en grootgeword het. Die mans waaruit sy moet kies is Dawie, die vaalhaar-boerseun wat soos ’n ouer broer saam met haar grootgeword het; die sjarmante Manuel d’Ortega, die man wat deur haar Spaanse grootmoeder vir haar uitgesoek is; en Ramon Lopez, die jong stiervegter wat soos ’n Griekse god lyk. Ramon was vroeër die afgod van die hele Spanje was maar word nou deur almal as ’n lafaard verag omdat hy al sy moed verloor het nadat hy ernstig in die arena beseer is. Dan breek die Fiësta aan – die wilde, mallemeul-nagte waarin Spanje self vir haar die keuse doen. 

In Die goue skip (1974) is die Vlaamse meisie Nadina goewernante van die goewerneur van die eiland Martinique se dogter, Lizelle. Haar vader stuur Lizelle terug na Frankryk vir haar huwelik met Philippe, die markies de St. Coeur, wat sy nog nooit gesien het nie. Nadina gaan saam op die Vliegende Hollander, die skip van kaptein Adriaan Linschoten, om haar leerling en vriendin op te pas. Daar is gerugte dat ’n ontsaglike skat van goud ook Frankryk toe gestuur word, dalk aan boord van die Vliegende Hollander, en die passasierslys bevat baie interessante karakters. Onderweg kry die twee jong dames te doen met seerowers, ’n muitery, ’n kaping en tweegevegte. 

In Die Spaanse bruid (1974) maak Don Carlos de Haro, die graaf van Cantabria, vir Bianca van Buren die hof. Sy is egter net ’n soort bevoorregte bediende en het nie soos Dona Catalina de Valdarez blou bloed in haar are nie. Don Carlos was ’n graaf en hy moet met Dona Catalina trou, want so het die Conde De Valdarez besluit. 

In Eiland van vergetelheid (1975) gaan Krista vyf jaar na sy gehoor het van Hugo, haar verloofde, se dood, weer na Parys. Hugo was ’n kunstenaar. Hier vind sy van Jean uit dat Hugo nie dood is nie, maar die feit dat hy steeds lewe geheim hou. 

In Die sigeunerbaron (1975) word Greta Auerbach en haar moeder deur baron Manfred von Auerbach na Duitsland geneem sodat hy hulle behoorlik kan versorg. Greta vrees dat daar vir haar ’n liefdelose huwelik gereël is en sy ontmoet boonop die geheimsinnige Sigeunerbaron. 

In Silwer Senorita (1976) bereik die jarelange vete tussen Nico Edeling en sy buurman Don Loyarte ’n hoogtepunt toe Nico met ’n koeëlwond in sy skouer op sy plaas in Argentinië aankom. Sy seun, wat hy nog nooit gesien het nie, is die erfgenaam van Silwerplaas en hy moet sorg dat die slinkse buurman nie die silwermyn inpalm nie. Nico besluit om sy seun te ontbied. Die seun is egter ’n dogter wat nie geweet het haar pa lewe nog nie. Nicola woon in Johannesburg, maar sy besluit dadelik om na haar vader toe te gaan sonder om hom te laat weet dat sy ’n meisie is. Op die plaas leer sy vir Gideon, haar pa se voorman, ken, asook die rower Ramirez. Gideon begin sy flikkers vir Nicola gooi en sy besluit vir haar pa se onthalwe om aan hom verloof te raak, hoewel sy glo dat hy eintlik agter die silwermyn aan is. Dan stuur Ramirez aan haar ’n boodskap dat sy onder geen omstandighede met Gideon mag trou nie. 

Amorita (1977) speel in Argentinië af. Amorita se pa was ’n Suid-Afrikaner en ná sy dood boer sy eiehandig op die rancho Sierra Nevada, bygestaan deur Peet Nienaber van die buurplaas Las Plumas. Amorita hoop dat Peet haar sal vra om te trou, maar hy is verlief op Amorita se jonger suster Dolores, wat juis na ’n aantal jare weer op die plaas kom kuier. Peet gaan haal self vir Dolores, maar vind dat sy ’n ryk Amerikaner saambring. Terwyl hy weg is, ontmoet Amorita vir Nielen Hendriks, wat vir Peet behulpsaam sou wees met die vang en inbreek van wilde perde. 

Levasseur is in Levasseur se harem (1977) ’n legende as seerower wat die oseane terroriseer. Op die eiland Martinique laat drie jong meisies hul toekoms deur die ou heks Euphemia voorspel en die romantiese naam in een van die meisies se toekomsvoorspelling is dié van Levasseur. Die drie vertrek na Frankryk om hulle skoolopleiding af te rond, bewus dat seerowery nog hoogty vier en dat onskuldige meisies soms weggevoer word om as slavinne in harems verkoop te word. 

Clemence de Beaufort hoor in Minnaar in die skadu (1977) tot haar ontsteltenis dat haar vader vir haar ’n huwelik gereël het met die nuwe markies van Montargis wat uit die Kaap die Goeie Hoop teruggekeer het na Frankryk om sy titel te eis. Hy is so geskend in sy gesig dat hy ’n kluisenaarsbestaan voer en nooit sonder ’n masker verskyn nie. In die château De Montargis leer sy die ander lede van die familie ken wat almal daarop uit is om rykdom en ’n titel te bekom en selfs bereid is om moord daarvoor te pleeg. 

Die hart van Lecordeur (1980) speel in die ou dae in Frankryk af. ’n Eertydse boesemvriend daag die jong diplomaat, Jacques Lecordeur, tot ’n tweegeveg uit. Sy weiering het tot gevolg dat hy ’n ryk landgoed erf saam met ’n mooi, sestienjarige pleegdogter met ’n wil van haar eie. 

Molokai (1980) is ’n eiland met ’n vulkaan wat soos ’n draak lyk en die eiland van die draakgod genoem word. Lilla, ’n jongmeisie van Holland, kom saam met haar sendelingman, Max Jardine, hierheen vir sendingwerk onder die inwoners. Gou kom hulle agter die maangodin Pele het so ’n houvas op die eiland dat daar nog gereeld offers aan haar gedoen word. ’n Onskuldige maagd word geoffer wanneer die vulkaan aktief word, om so die godin se wraak te ontkom. Dan begin die vulkaan lawa uitstoot en daar moet weer ’n offer gevind word. 

Madonna van Silwer (1981) speel in die twintigerjare in Argentinië af. Marquita Lombard is verloof aan Tonio Soares, wat ongeduldig raak omdat sy van ’n huwelik wegskram. Hy stel ’n ultimatum aan haar: of sy kom sluit by hom in San Martin aan, of hulle verlowing is tot niet. Wanneer hulle die dag trou, word hul plaas, El Rancho de los Rios, weer een. Op San Martin kom Marquita te wete dat haar verloofde intussen in ’n tweegeveg gedood is deur luitenant Marco Hernandez, nadat hy sy deel van die plaas aan Hernandez gegee het om sy dobbelskuld te vereffen. Marquita se nuwe buurman het haar verloofde vermoor en die vonke spat wanneer Marquita met behulp van die politieke vlugteling El Lobo begin om die wêreld vir Hernandez warm te maak.

In Pop en pierewaaier (1984) is Lucille de St. Aubrey die enigste dogter van die skatryk markies St. Aubrey. Op haar sewentienjarige verjaardag vertel haar vader haar dat sy sedert geboorte aan ’n man verloof is en dat dit nou tyd is om hom te ontmoet. 

Wanneer die gode glimlag (1984) is ’n liefdesverhaal wat hom afspeel teen die agtergrond van die moderne Griekeland, maar met die geskiedenis en veral die mitologie van die ou Griekeland wesenlik daarin verweef. Louisa en Liz vertrek saam met ’n toergeselskap na Europa en ontmoet die beeldskone Ninon van Alkmaar wat op ’n pelgrimsreis gaan om haar jeugliefde daar te gaan soek. Die bebaarde Ian met sy vodderige klere en sy kitaar draai egter die hele tyd om haar. Dis onduidelik hoe haar seun, Hugo, en haar man, Wynand in die prentjie pas. Op ’n dag benader Ian vir Louisa met sy vreemde feëverhaal. In ou Griekeland kan ware liefde slegs seëvier wanneer die gode jou goedgesind is en aanvanklik weier stoere ou Zeus en sy makkers eenvoudig om te glimlag, maar Eros kry later vir Louisa jammer en sy vind haar geluk. 

Pers viooltjies (1985) speel in die negentiende eeu in Europa af. Die jong balletdanseres Salomé ontvang ’n uitnodiging om Prins Ugo dell’Monica te ontmoet. Sy kan nie verstaan hoekom Gitta, haar pleegmoeder, haar wil verhinder om die aantreklike blonde man wat elke aand vir haar pers viooltjies stuur, beter te leer ken nie. Hierdie ontmoeting het verreikende gevolge wat selfs Gitta, die sigeunerin, nie kon voorsien nie. Daardie selfde aand nog word Salomé uit ’n brandende huis gered en die volgende dag spat haar belowende balletloopbaan in skerwe. 

In Jonkvrou Fleurette (1986) is die sestienjarige Fleurette die enigste dogter van hertog Justin de Montargis. Die Franse ryk belewe ’n krisis, want koning Lodewyk is dood en sy twee seuns en ’n buitestaander ding mee om die kroon. In hierdie stryd is Fleurette vir hertog De Montargis ’n magtige wapen, want as hy haar met die regte persoon laat trou, kan dit sy posisie in hierdie onseker tye aansienlik versterk. Sy aankondiging van die toekomstige bruidegom is egter vir almal ’n groot skok, want hertog Charles Marteau de Villeneuve is oud genoeg om haar vader te wees en is al jare lank Montargis se aartsvyand. 

Maskerade (1986) is nog ’n verhaal oor Levasseur van Levasseur se harem. Hy word deur die koning van Frankryk na Parys ontbied om vereer te word omdat hy ’n lid van die koningshuis se lewe gered het. Intussen verneem Mireille d'Arc dat haar tweelingbroer Michel in ’n tweegeveg gesterf het. Na haar broer se begrafnis kry Mireille besoek van sy boesemvriend, burggraaf Lucien de Montalbe, wat haar meedeel dat dit haar oorlede broer se wens was dat sy met hom moet trou. Aan trou dink sy nie, want sy wil haar wreek op haar broer se moordenaar. In Parys ontmoet sy vir Levasseur en vind hom onweerstaanbaar, maar Lucien de Montalbe vertel haar dat Levasseur die moordenaar van haar broer is.  

Klein silwer (1990) speel af in Argentinië aan die begin van die twintigste eeu, waar Don Segundo ’n swerwer van die pampas is en saam met sy grootmaakkind Fabia Flanco wilde perde tem. Dit is egter ’n raaisel waar Fabia Flanco werklik vandaan kom. 

In Prinses van harte (1991) besoek Baron Ryk van Dendermonde-Gent die jaarlikse kermis saam met sy seun, jonkheer Egmont. Almal wil die prinses van harte, die pragtige Sigeuner-meisie Fanina, sien dans. Die baron se seun is geïnteresseerd, maar die baron beveel dat hulle Dendermonde onmiddellik moet verlaat. 

In Die meisie van die Sombrero’s (1992) boer Gideon de Leeuw aan die voetheuwels van die Andesgebergte op die plaas Tres Sombrero’s. Hy kry ’n brief van sy seun, van wie se bestaan hy nie eens bewus was nie, maar wanneer sy bestuurder hom gaan haal, vind hy uit dat Gideoné ’n meisie is. Gideon hoop dat sy betrokke sal raak by die buurman se seun, sodat die jarelange vete bygelê kan word. 

In Die wilde Willemien (1992) bekwaam Karen la Guardia haar as veearts met die hulp van die veearts André Burton. Dit was byna vanselfsprekend dat hulle later verloof sou raak. Hy wil egter ’n praktyk begin in ’n groot stad, en sy wil aansluit by die beroemde dokter Charles Retief wat ’n span veeartse en wildbewaarders sou lei na Chiwanda, ’n buurland, om ’n nasionale wildtuin daar tot stand te bring. Hulle breek die verlowing en Karen word lid van die span na Chiwanda. André besluit egter om agterna te kom om haar te beskerm teen dokter Retief, die vrouejagter. In Chiwanda maak Karen ook kennis met die aantreklike en geheimsinnige dokter Jonathan Malherbe, wat ’n pragtige jong meisie agter tralies gevange hou in sy huis, en met dokter Gerrit Engelbrecht, hoof van die Mara-hospitaal in die voorgenome wildtuin.  

Die ongerieflike huwelik (1995) speel af in die negentiende eeu. Gui de Chatillon is ’n regte hartebreker en Selma is ’n rykmanskind, wie se pa vir haar ’n huwelik reël met ’n burggraaf sodat die familie ’n titel kan bekom. Sy besef nie dat dit Gui is nie en is nie werklik voorberei vir sy dobbelgewoonte en stringe vriendinne nie.

Mara-hospitaal romans 
Die Mara-hospitaal in Chiwanda in midde-Afrika is die sentrum waar verskeie van haar romans afspeel. 

Suster Serilla (1973) stel die groep dokters en verpleegsters by die Mara-sendinghospitaal voor. Daar is onder andere dokter Louis Armand, die hoof; dokter Gerrit Ebersohn, die vrouehater; suster Serilla wat in ’n weeshuis grootgeword het en hopeloos verlief raak op dokter Gerrit; en suster Ingeborg wat weens ’n liefdesteleurstelling aan verdowingsmiddels verslaaf raak. Walter van Zyl is die wildbewaarder van die naburige wildreservaat. 

In Gister se hartseer (1975) verneem suster Fleur du Plessis ontstellende nuus oor haar herkoms van ’n sterwende vrou. Dokter Tobie Eckland het haar lief, maar sy kan na dese nie met hom trou nie. Sy bedank haar betrekking in die Algemene Hospitaal in Johannesburg en gaan werk by die Mara-hospitaal in Midde-Afrika. Daar ontmoet sy vir dokter Hein Manfred wat ook op haar verlief raak, maar dokter Tobie volg haar dan ook daarheen. 

Verpleegsuster Narda Malan het in Winde van die hemele (1976) vir dokter Eduard Edelingh lief, maar dit was ’n hopelose liefde: hy was getroud met ’n siek, neurotiese vrou en boonop self verlief op ’n kollega, Nancy Engelbrecht. Terwyl hy weg om sy sterwende vrou by te staan maak Narda kennis met Markus Benade, ’n speleoloog wat haar uit die staanspoor omkrap omdat hy haar hartsgeheim so maklik ontdek het. Toe keer Eduard terug. In die Mara-hospitaal is daar ook ander personeel, mense met hul eie hartseer en vreugde en probleme: die briljante verpleegster Wilma Vorster, met ’n verlede waaroor sy swyg; dokter Helmuth von Wielligh wat haar lewe versuur omdat hy nie deur haar kors van onverskilligheid kan dring nie; die beroemde sangeres Vera Godfrey wat in Mara beland omdat haar suster Annette ’n skelm verhouding met haar man het; dokter Martinelli wat Annette haat omdat sy Vera se lewe verwoes het, maar wat tog ook tot haar aangetrokke voel. In die land self vind daar boonop ’n staatsgreep plaas en Mara word die brandpunt van die stryd tussen die regeringsmagte en die linksgesindes. 

In Die nag van die groen aap (1990) kry die personeel te doen met terroriste en onbekende koorssiektes en dan het elke lid van die mediese span nog sy of haar private lewe ook.

Spanningsverhale 
Sy skryf ook spanningsverhale. 

In Die skat van die groen see (1961) vertrek die wetenskaplike ekspedisie om ’n nuwe seismografiese uitvinding in die middel van die Atlantiese Oseaan op die proef te stel. Hulle beland in die Groen See met monsteragtige groot seewiere en seemonsters. 

In Diva vaarwel (1996) is Ada Linde, oftewel madame Adalinda Kholorov, ’n formidabele diva wat operagehore oral ter wêreld aan haar voete het en welgesteld nagelaat is deur haar oorlede man. Elvira is haar persoonlike assistent, maar ook haar oorlede suster se aangenome dogter, wat altyd saam met haar reis en sorg dat sy haar daaglikse insuliendosisse vir haar suikersiekte kry. Op haar Suid-Afrikaanse wildplaas gee iemand Ada ’n oordosis insulien terwyl sy slaap. Daar is ’n groot aantal moontlike skuldiges.

Toekomsfiksie romans 
Die toekomsfiksiereeks oor Kaptein Kristin bestaan uit drie dele. 

In Planeet 3 spring Kaptein Staal, luitenant Kosmo, Alex Brutus en die rekenaar Narcissus se ruimtetuig uit sy hiperdimensie en hulle word gedwing om te land op die derde planeet van ’n vreemde sonnestelsel, die aarde. Kaptein Kristin van die Walkure kry opdrag om na die noorde te gaan om ’n opstand onder die mans, wat in kampe gehou word, te gaan onderdruk. Vandat die vroue, baie eeue gelede, die aarde oorgeneem het, word mans nie toegelaat om te regeer nie en word hulle net vir teeldoeleindes gebruik. Die gedugte leër wat die Aarde moet beskerm teen aanslae uit die ruimte, bestaan slegs uit vroue. Toe die vroue-soldate in die Noorde kom, vind hulle tot verbasing dat die mans aangevoer word deur vreemde mans van ’n ander planeet, wat glad nie soos die aardse mans is nie. 

In Atlantis het die manne van die planeet Atlantis, kaptein Staal, Alex Brutus, Kosmo en Flynn, van die Aarde af ontsnap en vier van die beeldskone Aardse vlieëniervroue met hulle saamgeneem, insluitende Kaptein Kristin. Hulle nader Atlantis, maar vind dat daar ’n fout ontstaan het. Om ’n reis van soveel ligjare te kon aflê, moes die ruimteskip, Narcissus, in ’n ander dimensie spring. Dit het beteken dat hulle, weens ’n fout in die meganisme van hiperdimensie, nie alleen in die ruimte gereis het nie, maar ook in die tyd. Die Atlantis waar hulle wil land, lyk nie soos die een wat Staal-hulle verlaat het nie en dit blyk dat hulle moontlik miljoene jare terug in die tyd beweeg het. Terwyl hulle op die planeet vertoef, word Kristin deur vreemde mans, met die gelaatstrekke van katte, ontvoer.

In Narcissus is Kaptein Kristin in die knyp en Alex Brutus en die ander manne van die rekenaarskip, Narcissus, besluit om die strydbyl te begrawe en haar te red, waar sy ook al mag wees. Sy het in die hande van die gewetenlose Natan geval, ’n sinistere wese wat skynbaar alles weet wat in die Heelal aangaan. In hul pogings om Kristin te vind, beleef Staal, Kosmo, Flynn en Alex, sowel as die kryger-vroue van die Aarde, allerhande opwindende, fanatiese avonture. In die plek van Kristin, is die androïede, Narcissus, Kristin se dubbelganger, ’n toevoeging tot hul geledere. Hulle beweeg in ruimte sowel as tyd en bevind hulle in een stadium terug op hul eie planeet, in hul eie tyd, waar hulle tot hul skok ontdek dat daar net een lot op arme Narcissus wag en dit is die skrootwerf. Hulle moet weer eens vlug.

Jeugverhale 
Sy skryf ook jeugverhale. 

Onder die skuilnaam Stella Barrie skryf sy die reeks vir jong volwassenes, Carina Cloete, Joernalis. Die intriges is gebaseer op haar eie ervarings as joernalis. 

Baron Buksie en Baron Buksie ontmoet mejuffrou Smurf is dierverhale. In Baron Buksie ontmoet mejuffrou Smurf ontmoet die hond van adellike afkoms, Baron Buks, die lelike hondjie met uitpeuloë en drie bene, Mejuffrou Smurf. Sy snou hom dinge toe wat enige ordentlike hond se hare sal laat rys. Mejuffrou Smurf behoort aan Ouma Jacomina en sy en Oupa (Buks se baas) is allesbehalwe familie en hulle sit nie langs dieselfde vuur nie. 

Die towerkat is ’n fantasieverhaal. 

Avontuurverhale vir die jeug is Seun van die rapier en Raf gaan veld toe. 

Van haar avontuurverhale word gekombineer met disfunksionele gesinsverhoudings. In Karavaan karavaan is die pa ’n swerwer, terwyl die ma ’n permanente woning en stabiliteit verlang. Aanvanklik is die dogter Kittie dol op die avontuur van swerf, maar raak self later teensinnig om nuutgevonde vriende agter te laat. 

In Kerneels in opstand kom Kerneels nie met sy stiefpa oor die weg nie en besluit om weg te loop, maar die reis na die Goudstad verloop nie volgens plan nie. In die opvolg, Kaptein Kerneels, word die konflik tussen hom en sy stiefpa voortgesit, met die titel wat verwys na sy sokkerspelery. 

In Krans van die donsarend is die vyftienjarige Gerrie na haar ma se dood eensaam op die plaas. Wanneer die arende in die kloof kom nes maak, kom sy in kontak met ander mense wat haar die ondersteuning gee wat haar pa nie kan nie. 

Noem my Zol en Chris Pelgrim speel in nywerheidskole af en poog om insig te gee in die psige van adolessente wat nie konformeer nie. Noem my Zol verower ’n tweede prys in ’n jeugverhaalwedstryd van HAUM-Literêr. 

In Har! Har! lag die nar is Debbie nie dom nie, net ’n bietjie stadig. Nou is sy al amper dertien, te oud vir die kinderhuis, en moet na ’n spesiale skool toe. Debbie is baie bang daarvoor en wonder of haar pa, wat by ’n sirkus werk, haar ooit weer daar sal kan opspoor. Toe sy twee jaar oud was, het hy haar kom haal om saam met hom by die sirkusmense te gaan woon en sy droom steeds daaroor. Debbie hou van die nuwe skool en maak gou maats, maar dan kom die sirkus dorp toe en Debbie wonder of haar pa ook daar is en of hy haar sal herken en aanvaar.

Publikasies

Wille Martin

Jeugverhale

Stella Barrie:

Corinna Louw

Verwysings

Boeke 
 Wybenga, Gretel en Snyman, Maritha (reds.) Van Patrys-hulle tot Hanna Hoekom. Lapa-Uitgewers Eerste uitgawe Tweede druk 2005

Internet 
 Nieuwoudt, Stephanie Beeld: http://152.111.1.88/argief/berigte/beeld/1998/07/7/11/11.html

Ongepubliseerde dokumente 
 Martin, Wille. Biografie. Nasionale Afrikaanse Letterkundige Museum en Navorsingsentrum (NALN) Bloemfontein

Ander verwysings 

Afrikaanse skrywers
Suid-Afrikaanse skrywers
Geboortes in 1934
Sterftes in 2016