Lys van joernaliste wat in Rusland vermoor is

Die gevaar wat joernaliste in Rusland in die gesig staar is sedert die vroeë 1990's bekend, maar kommer oor die aantal onopgeloste moorde het toeneem ná die moord op Anna Politkofskaja op 7 Oktober 2006 in Moskou. Terwyl internasionale monitors tientalle genoem het wat voor haar vermoor is, het bronne in Rusland self van meer as 200 gepraat.

Die talle sterftes is sedertdien ondersoek en die resultaat verskyn in twee verslae wat in Engels en Russies deur internasionale organisasies gepubliseer is.

In sy verslag van September 2009 herhaal die Komitee om Joernaliste te Beskerm sy gevolgtrekking dat Rusland een van die gevaarlikste lande in die wêreld vir joernaliste is en die land waar die minste van die moorde op hulle opgelos word. The Anatomy of Injustice (Russiese weergawe: Анатомия безнаказанности) noem 17 sterftes onder joernaliste in Rusland sedert 2000. Net in een geval was daar ’n gedeeltelik bevredigende vervolging van die skuldiges.

’n Omvattende ondersoek deur die Internasionale Federasie van Joernaliste (IFJ) na die dood van joernaliste in Rusland is in Junie 2009 gepubliseer. Terselfdertyd het die IFJ ’n aanlyn-databasis geskep waarin meer as 300 sterftes en verdwynings sedert 1993 genoem word. Beide die verslag Partial Justice (Russiese weergawe: Частичное правосудие) en die databasis gebruik inligting wat Rusland se eie mediamonitors, die Glasnost-verdedigingstigting en die Sentrum vir Joernalisme in Uiterste Situasies, oor die laaste 16 jaar ingewin het.

Die getalle 
Syfers tussen internasionale monitors wissel, soms aansienlik. Die rede is dat sommige organisasies soos die IFJ en die Internasionale Instituut vir Nuusveiligheid kyk na alle aspekte van veiligheid in joernalistiek, dus ook ongelukke. Sommige organisasies sluit net ongevalle in kruisvuur en op gevaarlike sendings in, asook moorde waarvan hulle seker is van die motief. Verder word die term "joernalis" op verskillende maniere geïnterpreteer – sommige sluit steunpersoneel in, ander nie.

Die meeste joernaliste wat met opset geteiken word weens hul werk, is verslaggewers, korrespondente en redakteurs. In Rusland is ook baie direkteure van nuwe streek-TV- en radiostasies vermoor, maar die meeste van dié moorde is vermoedelik weens botsende sakebelange. In kruisvuur-situasies is veral fotograwe en kameramanne in gevaar. Die IFJ se databasis van sterftes en verdwynings in Rusland dek die hele spektrum van mediaberoepe en elke graad van onsekerheid oor die motief vir die aanvalle. Dit klassifiseer eerstens die manier waarop elke joernalis dood is (moord, ongeluk, kruisvuur, terroriste-aanval of onbevestig) en tweedens die sekerheid, moontlikheid of onwaarskynlikheid dat die persoon se dood met sy werk verband hou.

Sedert die vroeë 1990's hou Rusland se mediamonitors boek van elke gewelddadige of suspisieuse dood. Dis nie altyd maklik om te bepaal of die dood met die persoon se werk te doen het nie omdat wetstoepassing-agentskappe in Rusland toe gesukkel het om by te hou met ’n vlaag moorde, en die aantal onopgeloste moorde op joernaliste het bly styg. In die laaste paar jaar hou die Sentrum vir Joernalisme in Uiterste Situasies al hierdie inligting op sy Memorium-webtuiste. Dit maak dit moontlik om te sien hoe ver ondersoeke na die sterftes gevorder het en hoe dikwels dit gelei het tot ’n verhoor.

Rusland en die res van die wêreld 
Die CPJ noem Rusland "die derde gevaarlikste land in die wêreld vir joernaliste" sedert 1991, met Algerië (1993–1996) eerste en Irak ná die inval in die land tweede.

Statistieke 
Die gewelddadige sterftes van joernaliste het in die Boris Jeltsin-era (1991–1999) begin en het voortgeduur onder Wladimir Poetin, die Russiese president van 31 Desember 1999 tot 7 Mei 2008. Toe Dmitri Medwedef president word, het hy gepraat van die nodigheid om ’n einde te maak aan "wettige nihilisme". In die laaste vyf jaar was daar ’n toename in verhore maar teen einde 2009 was daar nog geen groot deurbraak sedert sy inhuldiging in Mei 2008 nie.

Die jaarlikse syfers in die tabel hier bo kom van die IFJ se databasis, waar besonderhede gevind kan word oor elke individu se dood. Die kategorieë "vermis" en "ongelukke" is nie in die tabel ingesluit nie.

Die derde stel getalle is die hofsake oor joernaliste se dood. Sommige sake het tot sewe jaar geneem om in die hof te beland, soos met die dood van Igor Domnikof en Dmitri Cholodof, maar in die meeste sterftes wat lei tot verhore, neem dit gemiddeld 12-24 maande van die sterfte tot die hofuitspraak.

’n Lys van joernaliste wat in Rusland dood is 
Hier volg ’n lys van joernaliste wat sedert 1992 in Rusland gesterf het. Dit sluit sterftes van alle gewelddadige, voortydige of onbekende oorsake in en kan geverifieer word op die Engelse en Russiese weergawes van die IFJ se databasis.

Die Jeltsin-bewind

1992–1994 
1992

 Sergei Bogdanofski, korrespondent van TV Ostankino, in Moskou

1993

 Dmitri Krikorjants, korrespondent vir Express Chronicle, in sy woonstel in Grozni vermoor, 14-15 April

Oktober-gebeure in Moskou

Dood op 3 Oktober, naby Ostankino

1.  Rory Peck, ARD Germany-operateur,

2.  Ivan Scopan, TF-1 France-operateur,

3.  Igor Belozerof, 4th Channel Ostankino 

4.  Sergei Krasilnikof, redakteur van TV Ostankino 

5.  Wladimir Drobisjef, tydskrif People and nature 

Dood op 4 Oktober, naby Parlementshuis

6.  Aleksander Sidelnikof, vryskut-joernalis van Sint Petersburg 

7.  Aleksander Smirnof, koerant Youth Courier in Josjkar-Ola

 Elena Tkatsjewa, proefleser vir koerant Kuban Courier, dood in Krasnodar op 29 November in bomontploffing in die koerant se gebou
 Marina Iskanderowa, TV-joernalis, vermoor in haar woonstel in Nadim, Desember

1994

Moord (IFJ-databasis)

 Sergei Doebof, Moskou, kontrakmoord
 Andrei Aidzerdzis, Chimki, doodgeskiet in kontrakmoord
 Joeri Soltis, Moskou-streek, doodgeslaan
 Tatjana Zjoerawljowa, Woronezj-streek, beroof en vermoor saam met
 Igor Zjoerawljof, haar man, terwyl hulle op die platteland gery het
 Jelena Rosjtsjina, Iwanowo, in haar woonstel vermoor

 Dmitri Cholodof, joernalis van die koerant Moskofski Komsomolets, 17 Oktober, toe ’n briewetas in sy kantoor ontplof

Daar was ook vier sterftes in Tsjetsjnië nadat die konflik daar in November begin het.

Kruisvuur (IFJ-databasis).

 31/12/1994  Bilal Achmadof
 22/12/1994  Cynthia  Elbaum
 14/12/1994  Gelani  Tsjarigof
 26/11/1994  Hoessein  Goezoejef

1995–1996 
1995

 Wladimir Zjitarenko, korrespondent van die koerant Krasnaja Zwezda
 Sjamchman Kagirof, korrespondent van die koerant Wosrozjdenije
 Ferhad Kerimov, kameraman van Associated Press
 Wladislaf Listjef, hoof van die TV-kanaal ORT, Moskou, 1 Maart
 Ewgeni Moltsjanof, kameraman van TV-kanaal NTV
 Yohan Pist, korrespondent van die tydskrif Stern
 Feliks Titif, Tsjetsjnië, fotograaf van die koerant Nefskoje Wremja
 Maksim Sjabalin, Tsjetsjnië, korrespondent van die koerant Nefskoje Wremja
 Walentin Janoes, kameraman van die TV-kanaal Pskof siti

Moord (IFJ-databasis)

 08/11/1995  Sergei Ananjef
 02/11/1995  Andrei Oelanof
 10/08/1995  Wadim Obechof
 04/08/1995  Sergei Nazarof
 31/03/1995  Roeslan Tsebijef (Tsjetsjnië)
 16/03/1995  Aleksei Chropof
 08/03/1995  Oleg Otsjkasof
 03/03/1995  Igor Kawerin
 17/02/1995  Wjatsjeslaf Roednef
 01/01/1995  Pjotr Nowikof
 Aleksander Konowalenko, Wolgograd, doodgeslaan in polisiekantoor
 Natalia Aljakina-Mroszek, naby Boedjonnofsk, geskiet
 Viktor Litwinof, Moskou, dood ná straataanval
 Yaroslav Zwaltsef, Magnitogorsk, geskiet in kontrakmoord
 Vadim Alferjef, Krasnojarsk, dood nadat hy geslaan is

Kruisvuur (IFJ-databasis)
 06/05/1995  Malkan Soeleimanowa

1996

 Lef Bogomolof, hoofredakteur van Kaloega Wetsjernjaja
 Anatoli Beloesof, assistent-hoofredakteur van Krasnaja Zwezda
 Iwan Gogoen, korrespondent van Groznenski Rabotsji
 Marina Gorelowa, TV-verslaggewer van Otetsjestwo
 Nina Efimowa, korrespondent van Wozrozjdenije
 Aleksander Zaitsef, direkteur van TV-kanaal Forward
 Viktor Michailof, misdaadkorrespondent van Zabaikalski Rabotsji
 Viktor Pemenof, Wainach-TV-operateur
 Sergei Semisotof, redakteur van Traktir po Pjatnitsam, vermoor in Wolgograd
 Oleg Slaibnko, TV-redakteur van Ostankino, in sy woonstel vermoor
 Feliks Solowjof, koerant Aeroflot se redaksieraad, vermoor in Moskou
 Anatoli Tjoetnikof, assistent-hoofredakteur van Wetsjerni Peterboerg
 Ramzan Chadjijef, ORT-korrespondent, in Tsjetsjnië
 Nadezjda Tsjaikowa, ondersoekende joernalis van Obsjtsjaja Gazeta, in Tsjetsjnië
 Nikita Tsjigarkof, personeellid van Oetrenni Ekspress, doodgeslaan en beroof in Moskou
 Kim En Chan, korrespondent van verskeie koerante in Sachalin en van Blagodatnaja Semja, in Moskou
 Joeri Sjmakof, Otetsjestwo-TV-korrespondent
 Anatoli Jagodin, korrespondent van Na Bojewom Postoe, vermoor deur Tsjetsjniese militante

Moord (IFJ-databasis)
 06/12/1996  Kirill Polenof
 08/02/1996  Joeri Litwinof

1997–1999 
1997

Moord (IFJ-databasis)

 19/10/1997  Lidia Lazarenko
 06/08/1997  Waleri Kriwosjejef
 10/05/1997  Aleksander Korkin
 30/03/1997  Nikolai Mozolin
 23/03/1997  Wladimir Alijef
 25/02/1997  Wadim Birjoekof
 12/02/1997  Wjatsjeslaf Zwonaref
 03/02/1997  Joeri Baldin
 16/01/1997  Aleksei Jeldasjof
 16/01/1997  Nikolai Lapin

1998

 Iwan Fedoenin, korrespondent van die koerant Brianskije Izwestija
 Farid Sidaoei, korrespondent van die tydskrif Prosto Nedwizjimost
 Larisa Joedina, korrespondent van die koerant Sowetskaja Kalmikija Sewodnja

Moord (IFJ-databasis)

 29/08/1998  Wiktor Sjamro
 27/08/1998  Mirbaba Seidof
 24/08/1998  Anatoli Lewin-Oetkin
 28/07/1998  Wladimir Oestinof
 20/05/1998  Igor Mjasnikof
 06/04/1998  Lira Lobatsj
 30/01/1998  Wladimir Zbaratski

1999

Moord (IFJ-databasis)

 27/09/1999  Christopher Reese
 30/08/1999  Loebof Loboda
 30/06/1999  Wadim Roedenko
 30/05/1999  Aleksei Koelanof
 04/03/1999  Andrei Poljakof
 25/02/1999  Walentina Miroljoebowa
 25/02/1999  Nikolai Miroljoebof
 19/02/1999  Gennadi Bodrof

Kruisvuur (IFJ-databasis)
 29/10/1999  Sjamil Gigajef

 Ramzan Mezjidof, korrespondent van die TV-kanaal TVC;
 Soepjan Ependijef, korrespondent van die koerant Groznenski Rabotsji

Die Poetin-bewind

2000–2002 
2000

 Wladimir Jatsina, 20 Februarie 2000, korrespondent van ITAR-TASS, ontvoer en later vermoor in Tsjetsjnië
 Aleksandr Jefremof, 12 Mei 2000, Tsjetsjnië, fotojoernalis van Nasje Wremja, in Tsjetsjnië toe rebelle die militêre jeep waarin hy gery het, opgeblaas het
 Igor Domnikof, Nowaja Gazeta, 16 Julie 2000, Moskou, geslaan met ’n hamer
 Sergei Nowikof, Radiostasie Wesna, 26 Julie 2000, Smolensk, geskiet in sy woonstelblok
 Iskandar Chatloni, Radio Free Europe, 21 September 2000, Moskou, met ’n byl vermoor in sy woonstel
 Sergei Iwanof, Lada-TV, 3 Oktober 2000, Togliatti, vyf keer in die kop en bors geskiet in sy woonstelgebou

 Adam Tepsoergajef, kameraman van Reuters, 21 November 2000, in Tsjetsjnië geskiet

2001

 Edoeard Markewitsj, 29, redakteur en uitgewer van die koerant Nowi Reft in Swerdlofsk-oblast, in die rug geskiet

2002

 Natalia Skril van die koerant Nasje Wremja, Taganrog
 Konstantin Pogodin van die koerant Nowoje Delo, Nizjni Nowgorod
 Waleri Batoejef van die koerant Moscow News, Moskou
 Sergei Kalinofski, Moskosski Komsomolets, Smolensk
 Witali Sachn-Walda, fotojoernalis, Koersk
 Leonid Sjewtsjenko van die koeant Perwoje Tsjtenije, Wolgograd
 Waleri Iwanof, hoofredakteur van die koerant Toljattinskoje Obozrenije, Samara-oblast
 Sergei Zjabin van die persdiens van die goewerneur van Moskou-streek
 Nikolai Wasilijef, Tsjeboksari
 Leonid Koeznetsof van die koerant Mestsjerskaja Nof, Rjazan-streek
 Paawo Wowtilainen, voormalige hoofredakteur van die tydskrif Karelija, in Karelië
 Roddy Scott van Frontline-TV van Brittanje
 Aleksandr Plotnikof van die koerant Gostini Dwor, Tjoemen
 Oleg Sedinko, stigter van die TV-en-radio-maatskappy Nowaja Wolna, Wladiwostok
 Nikolai Razmolodin, direkteur van die TV-en-radiomaatskappy Europroject, Oeljanofsk
 Igor Salikof, hoof van inligtingveiligheid van die koerant Moskofski Komsomolets in Penza
 Leonid Plotnikof, tydskrifuitgewer van Mari-El, Josjkar-Ola

2003–2005 
2003

 Aleksei Sidorof van Toljatinskoje Obozrenije, 9 Oktober 2003, Togliatti, die tweede redakteur van die koerant wat vermoor is – sy voorganger, Waleri Iwanof, is in April 2002 geskiet
 Joeri Sjtsjekotsjichin van Nowaja Gazeta, 3 Julie 2003, Moskou
 Dmitr Sjwets, onderdirekteur van TV-21, 18 April 2003, Moermansk

2004

 Jefim Soechanof, ATK-Media, Archangelsk
 Farit Oerazbajef, kameraman van Wladiwostok TV/Radio, Wladiwostok
 Adlan Chassanof, verslaggewer van Reuters, Grozni
 Sjangisj Mondoesj, korrespondent van die koerant Chemtsjiktin Sildizi, Republiek van Tiwa
 Paul Klebnikof, redakteur van die Russiese uitgawe van die tydskrif Forbes, Moskou
 Pail Pelojan, redakteur van die tydskrif Armjanski Pereoelok, Moskou
 Zoja Iwanowa, BGTRK-radio, Boerjatië
 Wladimir Pritsjin, redakteur van North Baikal TV/Radio, Boerjatië
 Ian Trawinski, Sint Petersburg, vermoor in Irkoetsk

2005

 Pawel Makejef, verslaggewer van TNT-Pulse, Rostof-aan-die-Don
 Magomedzagid Warisof, politieke ontleder en joernalis, naby sy huis in Machatsjkala geskiet
 Alexander Pitersky, Baltika Radio, Sint Petersburg
 Wladimir Pasjoetin van die koerant Smolenski Literator, Smolensk
 Tamirlan Kazichanof, persdienshoof van die Teen-terroriste-sentrum van die departement van binnelandse sake se hoofdepartement vir die Suidelike Federale Distrik, Naltsjik
 Kira Lezjnewa, verslaggewer van die koerant Kamenski Rabotsji, Swerdlofsk-oblast

2006–2008 
2006

 Wadim Koeznetsof, hoofredakteur van World and Home, Sint Petersburg
 Waghif Kotsjetkof van die koerant Troed, in Toela
 Ilja Zimin, NTV Rusland, in Moskou deur ’n kennis vermoor
 Wjatsjeslaf Akatof, verslaggewer van die TV-program Business Moscow, in die Moskou-streek
 Anton Kretentsjoek, kameraman van 38th TV, in Rostof-aan-die-Don
 Jewgeni Gerasimenko van die koerant Saratofski Rasklad, Saratof
 Wlad Kidanof, vryskutjoernalis, Tsjeboksari
 Aleksander Petrof, hoofredakteur van die tydskrif Right for Choice, naby Omsk
 Wjatsjeslaf Plotnikof, verslaggewer van 41st TV Channel, Woronezj
 Anna Politkofskaja van die koerant Nowaja Gazeta, Moskou, in haar woonstelgebou doodgeskiet

2007

 Marina Pisarewa, onderhoof van die Duitse mediagroep Bertelsmann se Russiese kantoor, naby Moskou, April
 Konstantin Brofko van die TV-maatskappy Goebernija, in Chabarofsk – sy moodenaar het tronkstraf gekry
 Iwan Safronof van die koerant Kommersant, in Moskou, 2 Maart – oorsaak van dood onseker

2008

 Iljas Sjoerpajef, Dagestanse joernalis van Channel One, deur rowers met ’n gordel vermoor in Moskou
 Gaji Abasjilof, Dagestanse hoof van VGTRK, in sy motor geskiet

Die Medwedef-bewind

2008–2010 
2008

 Magomed Jewlojef, eienaar van Ingushetiya.ru, geskiet terwyl in aanhouding deur die polisie
 Abdoella Alisjajef, Dagestanse joernalis, geskiet

2009

 Op 19 Januarie is Stanislaf Markelof, ’n prokureur van Nowaja Gazeta, in Moskou doodgeskiet. Saam met hom het Anastasia Baboerowa gesterf – sy was ’n verslaggewer van dieselfde koerant. In vroeg November is ’n man en vrou in hegtenis geneem vir die moorde.

 Natalia Estemirowa, ’n menseregte-aktivis van Memorial wat veral saam met Anna Politkofskaja gewerk het, is op 15 Julie in Ingoesjetië dood aangetref.

 Malik Achmedilof, onderhoofredakteur van die koerant Chakikat, is op 11 Augustus doodgeskiet gevind naby die Dagestanse hoofstad, Machatsjkala.

 Maksjarip Aoesjef is op 25 Oktober in Naltsjik, die hoofstad van Kabardino-Balkarië, doodgeskiet. Toe Magomed Jewlojef die beheer van die webtuiste Ingushetia.ru opgegee het en die volgende jaar vermoor is, en nadat sy opvolger (Rosa Malsagowa) oorsee gevlug het nadat sy dreigement ontvang het en getreiter is, het Aoesjef die opvolger-webtuiste, Ingushetia.org, vir ’n ruk bedryf.

2010

 Op 20 Januarie is Konstantin Popof deur die Russiese polisie doodgeslaan.

 Die joernalis Iwan Stepanof is op 23 Februarie in sy datsja vermoor.

Joernaliste wat in Tsjetsjnië vermoor is 
Hierdie kategorie oorvleuel met dié van Rusland as geheel. Dit beklemtoon die verband in hierdie uiterste toestande tussen joernalisme, aktivisme en menseregte-aktiwiteite. Op hul verskillende maniere wys die dood van Dmitri Krikorjants, Dmitri Cholodof, Nadezjda Tsjaikowa, Wiktor Popkof, Anna Politkofskaja, Anastasia Baboerowa, Stanislaf Markelof en Natalia Estemirowa dat die troebel situasie in die klein Noord-Kaukasiese republiek uitkring tot ver buite sy amptelike grense.

Vir almal wat in Tsjetsjnië dood is, sien die IFJ se databasis. Baie joernaliste is nie in Tsjetsjnië dood nie, maar op plekke óf naby óf ver van die republiek, soos Natalia Aljakina, wie se dood ook ’n gevolg van die Tsjetsjniese konflik was.

 Dmitri Krikorjants, 14-15 April 1993, Grozni.

1ste Tsjetsjniese Oorlog, 1994–1996 
 Cynthia Elbaum van die tydskrif Time, in ’n bomaanval in 1994.
 Wladimir Zjitarenko, van Krasnaja Zwezda, is op 31 Desember 1994 deur koeëls getref buite die dorp Tolstoi-Joert, naby Grozni.
 Nina Jefimowa, van die koerant Revival, is uit haar woonstel ontvoer en saam met haar ma vermoor.
 Jochen Piest is op 10 Januarie 1995 in ’n selfmoordaanval deur ’n Tsjetsjniese rebel naby Grozni dood.
 Farchad Kerimof is op 22 Mei 1995 in Tsjetsjnië vermoor terwyl hy materiaal geskiet het vir Associated Press.
 Natalia Aljakina , ’n vryskut-korrespondent vir Duitse titels, is in Junie deur ’n soldaat doodgeskiet.
 Sjamchan Kagirof , ’n verslaggewer van die Moskouse dagblad Rossiiskaja Gazeta en van die plaaslike koerant  Wozrozjenije, is in Tsjetsjnië in ’n lokval doodgekiet. Drie offisiere is saam met hom vermoor.
 Wiktor Pimenof is op 11 Maart 1996 in Grozni deur ’n sluipskutter doodgeskiet terwyl hy die verwoesting geskiet het ná ’n rebelle-aanval.
 Nadezjda Tsjaikowa het op 20 Maart 1996 verdwyn terwyl sy aan ’n berig gewerk het. Haar lyk is op 11 April in die dorp Geikhi begrawe gevind, met tekens dat sy geslaan en daarna doodgeskiet is.

2de Tsjetsjniese Oorlog, 1999 en daarna 
 Soepian Ependijef is op 27 Oktober 1999 dood toe missiele ’n skare in Grozni getref en honderde mense gedood of gewond het.
 Ramzan Mezjidof is saam met hom dood in die aanval.
 Wladimir Jatsina, ’n korrespondent van ITAR-TASS, is op 19 Julie 1999 in Tsjetsjnië ontvoer en vermoor.
 Antonio Russo, ’n Italiaanse vryskutjoernalis, is op 16 Oktober 2000 in Tbilisi, Georgië, dood aangetref naby ’n Russiese weermagbasis. Hy was in die land om oor die Tsjetsjniese konflik te skryf. Hy het verskeie wonde gehad wat deur marteling veroorsaak is, oënskynlik met militêre metodes. Geen van sy bande of aantekeninge is in sy Georgiese woonstel gevind nie.
 Aleksandr Jefremof, ’n fotojoernalis van Nasje Wremja, is in Tsjetsjnië dood toe rebelle die militêre jeep waarin hy gery het, opgeblaas het.
 Roddy Scott is op 26 September 2002 in Ingoesjetië dood. Russiese soldate het sy lyk gevind ná ’n bloedige geveg tussen Russiese magte en Tsjetsjniese vegters.
 Natalia Estemirowa, menseregte-aktivis van die groep Memorial is op 15 Julie 2009 vermoor nadat sy uit haar huis in Grozni ontvoer is.

Verwysings 
 Hierdie artikel is merendeels vertaal vanaf die Engelse Wikipedia-artikel :en:List of journalists killed in Russia

Eksterne skakels 
 Glasnost-verdedigingstigting
 Sentrum vir Joernalisme in Uiterste Situasies
 Komitee om Joernaliste te Beskerm
 Internasionale Federasie van Joernaliste
 Transkripsies van Czar Putin, ’n CNN-dokumentêr wat die dood van joernaliste in Rusland sedert 1991 ondersoek

Rusland