Swartoogsterrestelsel

Die Swartoogsterrestelsel (ook bekend as onder meer Messier 64 en NGC 4826) is ’n spiraalsterrestelsel in die sterrebeeld Berenike se Hare. Dit is in Maart 1779 deur Edward Pigott ontdek en in April dieselfde jaar onafhanklik deur Johann Elert Bode asook in 1780 deur Charles Messier, wat dit in sy katalogus van komeetagtige voorwerpe opgeneem het.

Dit het ’n skouspelagtige, donker strook van absorberende lig voor die helder kern, vandaar die naam "Swart Oog" of "Bose Oog". Dit is deur klein teleskope sigbare en dus goed bekend onder amateur-sterrekykers.

Stervorming 
By die eerste aanblik lyk M64 soos ’n redelik gewone sterrestelsel, waarin al die sterre se wentelbane in dieselfde rigting is, kloksgewys soos gesien op die Hubble-foto. Onlangse studies het egter gelei tot die ontdekking dat die interstellêre gas in die buitenste streke van M64 in die teenoorgestelde rigting wentel as die binneste sterre en gas. Die binneste streek het ’n deursnee van net sowat 3 000 ligjare, terwyl die buitenste streek nog 40 000 ligjare verder strek. Hierdie patroon lei waarskynlik tot die vorming van talle nuwe sterre in die gebied tussen dié twee streke.

Botsing met buursterrestelsel 
Sterrekundiges glo die rede dat die twee streke in teenoorgestelde rigtings draai, is die gevolg daarvan dat M64 ’n satellietstelsel waarmee dit gebots het, opgeneem het – dalk meer as ’n miljard jaar gelede. Stervorming vind plaas waar die twee streke se roterende gas bots, saamgepers word en ineenkrimp.

Warm, blou sterre wat pas gevorm het, kan duidelik op die Hubble-foto gesien word, asook pienk wolke van gloeiende waterstof wat fluoresseer wanneer dit blootgestel word aan die ultravioletlig van nuwe sterre.

Die Swartoogsterrestelsel is sowat 17 miljoen ligjare van die Aarde af en beslaan 10,71 × 5,128 boogminute.

Verwysings

Eksterne skakels 
 SEDS: Messier 64
 Hubble-tuiste 

  Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia

Berenike se Hare
60064
NGC-voorwerpe
Spiraalsterrestelsels