Frederick Sleigh Roberts

Frederick Sleigh Roberts (30 September 1832 – 14 November 1914) was 'n Britse soldaat wat in Cawnpore, Indië gebore is. In 1858, reeds op 25-jarige leeftyd, word die Victoriakruis aan hom toegeken na sy diens tydens die Indiese Opstand. In 1885 word hy tot opperbevelhebber van Indië bevorder. In 1895 word hy tot maarskalk bevorder en teen die einde van 1899 word hy bevelvoerder in Suid-Afrika tydens die Tweede Vryheidsoorlog. 

Gedurende Oktober 1900 is hy terug na Engeland as opperbevelhebber van die Britse Leër. In Suid-Afrika word hy opgevolg deur lord Kitchener. Hy het baie moeite gedoen om waarskuwings te rig teen Duitse militarisme. Hy is in 1914 oorlede.

Militêre loopbaan 
Voordat lord Roberts tydens die Anglo-Boereoorlog die bevel oor die Britse magte oorgeneem het, het hy hom reeds verskeie kere as 'n voortreflike soldaat onderskei.

Hy trek soldate uit die Britse Ryk en herorganiseer die vervoer- en voorradesamestelling. Daarna begin hy sukses behaal; eers neem hy generaal Piet Cronje gevange saam met 4 000 man by Paardeberg in Februarie 1900. Hy stel ook die Verskroeideaardebeleid in. As aanvoerder van die Britse magte in Suid-Afrika het hy onder meer Bloemfontein, Pretoria en Johannesburg beset, waarop die Vrystaat en Transvaal amptelik as Britse gebiede geannekseer is. Hy verslaan generaal Louis Botha by Slag van Donkerhoek en verdryf hom tot in die destydse Oos-Transvaal. 

Toe die oorlog amper verby was, het hy 10 000 man na Kandahar laat marsjeer en die groot Afgaanse leër wat die dorp aangeval het, verslaan. Toe die oorlog in 1880 beëindig is, het hy generaal geword en is 'n ridderskap aan hom toegeken. Na die dood van sir George Colley tydens die Eerste Vryheidsoorlog in Transvaal is Roberts in 1881 as bevelvoerder van die Britse magte in Suid-Afrika aangestel. 

Net na sy aankoms het hy na Engeland teruggekeer omdat vrede intussen gesluit is. Van 1885 tot 1893 was hy opperbevelhebber in Indië en in 1895 is hy tot veldmaarskalk bevorder. In 1900, toe hy reeds 67 jaar oud was, het Roberts in die Kaap aangekom om die bevel oor die Britse magte by sir Redvers Buller oor te neem, nadat die Britte tydens die Anglo-Boereoorlog swaar verliese teen die Boeremagte gely het. 

Roberts se enigste seun het in Desember 1899 in Natal gesneuwel. Roberts het flankbewegings bo frontaanvalle as militêre strategie verkies. Op 27 Februarie 1900 het hy en Kitchener genl. Cronjé by Paardeberg tot oorgawe gedwing. Ondanks aanvalle deur die Boeremagte het hy daarin geslaag om na Bloemfontein op te ruk en hy het die stad op 13 Maart beset. 

Op 25 Mei het hy die Vrystaat amptelik as Britse gebied geannekseer en 'n paar dae later, op 31 Mei, het hy Johannesburg binnegeval en Pretoria op 5 Junie beset. Transvaal is op 1 September geannekseer en kort daarna was die grootste deel van die spoorlyn na Delagoabaai, waarvandaan die Boere hulle voorrade gekry het, in Britse hande. 

Toe die Boere hulle egter nie wou oorgee nie en 'n bewegingsoorlog begin het, is plaashuise afgebrand en is die dakloses in kampe gehuisves. Kitchener het die beleid van verskroeide aarde na Roberts se vertrek verder gevoer, waarna die kampe as konsentrasiekampe bekend geword het. Onder die indruk dat die oorlog byna verby was, het Roberts die bevel op 29 November aan Kitchener oorhandig en na Engeland vertrek. 

So seker was hy van sy saak dat hy verskeie afdelings Britse soldate huis toe gestuur het, waardeur die Britse mag in Suid-Afrika verswak is. In Engeland het Roberts 'n heldeontvangs gekry. Die graafskap is aan hom toegeken en in Januarie 1901 het hy opperbevelhebber van die Britse leër geword totdat die pos in 1904 afgeskaf is. Tot aan die einde van sy lewe het hy in verskillende militêre rade gedien. 

Hy was een van die eerste bevelvoerders wat die gedagte van verpligte militêre opleiding gesteun het. Met die uitbreek van die Eerste Wêreldoorlog in 1914 is hy as opperkolonel van die buitelandse magte aangestel. 

In dié hoedanigheid het hy die Indiese soldate wat in Frankryk geveg het, gaan besoek en is hy op 14 November 1914 op St. Omaars oorlede. Sy boek oor sy vroeëre lewe, Forty years in India, het in 1897 verskyn.

Bron 
 Wêreldspektrum, 1982, ISBN 0908409656, volume 24, bl. 32
 Ensiklopedie van Suidelike Afrika. Eric Rosenthal. 1967

Britse militariste
Maarskalke
Mense in die Tweede Vryheidsoorlog
Geboortes in 1832
Sterftes in 1914