André Lefevere

André Alphons Lefevere (België, 19 Junie 1945 – VSA, 27 Maart 1996) was ’n vertaalteoretikus. Hy het aan die Universiteit van Gent studeer (1964–1968) en daarna, in 1972, sy doktorsgraad behaal aan die Universiteit van Essex. By sy afsterwe was hy professor in Germaanse studies aan die Universiteit van Texas in Austin.

Gedagtes en invloed 
Sy belangrikste bydrae is op die gebied van vergelykende literatuurstudies en vertaalstudies in die besonder. Hy het gebruik gemaak van die gedagte van polisisteemteoretici soos Itamar Even-Zohar en het die teorie uiteengesit dat vertaling ’n vorm van herskryf is wat geproduseer en gelees word saam met ’n stel idiologiese en politiese beperkings in die teikentaal se kultuurstelsel. Lefevere het die idee ontwikkel dat vertaling ’n vorm van herskryf is, wat beteken dat enige teks wat op grond van die ander geproduseer word, die oogmerk het om die ander teks aan te pas by ’n sekere ideologie of by ’n sekere poëtiek, en gewoonlik by albei.

Lefevere, saam met Gideon Toury, James Holmes en Jose Lambert, kan gereken word onder die voorste geleerdes wat van vertaalstudies ’n outonome studieveld gemaak het. Saam met Susan Bassnett het hy verwag dat "nóg die woord nóg die teks, maar die kultuur die operasionele ‘eenheid’ van vertaling word". Dit is deur Edwin Gentzler, een van die voorste sintetiseerders van vertaalteorie geprys as ’n "ware deurbraak vir die veld van vertaalstudies". Dit is die hoogtepunt van wat as "die bereiking van volwassenheid" van die studieveld genoem kan word; ’n toenemende interkulturele of veelkulturele neiging wat die postkoloniale wending genoem kan word.

Publikasies 
 Constructing Cultures (saam met Susan Bassnett). Londen: Multilingual Matters, 1997
 Translating Literature: Practice and Theory in a Comparative Literature Framework. New York: MLA, 1992
 Translation, Rewriting, and the Manipulation of Literary Fame. Londen/New York:Routledge, 1992
 Red. Translation: Culture/History: A Source Book. Londen/New York: Routledge, 1992
 Essays in Comparative Literature. Kolkata: Papyrus, 1989
 Nederlandse Poëzie. Amsterdam: Coutinho, 1989
 Translating Literature: The German Tradition. Assen: Van Gorcum, 1977
 Literary Knowledge. Assen: Van Gorcum, 1977
 Translating Poetry: Seven Strategies and a Blueprint. Amsterdam: Van Gorcum, 1975
 Why waste our time on rewrites? The trouble with interpretation and the role of rewriting in an alternative paradigm’, in Theo Hermans (red.)The Manipulation of Literature: Studies in Literary Translation, Londen & Sydney: Croom Helm.  1985

Verwysings

Eksterne skakels 
 Memorium and biodata at the University of Texas website
 A brief preview of Translation, Rewriting and Manipulation of Literary Fame at Google Books

Belgiese akademici
Vertalers
Geboortes in 1945
Sterftes in 1996