Brjansk-oblast

Brjansk-oblast (Russies: Бря́нская о́бласть, Brjanskaja oblast) is ’n deelgebied van Rusland. Dit lê in die Sentrale Federale Distrik en die hoofstad is Brjansk. Die oblast het in 2019 altesaam 1 200 187 inwoners gehad.

Geskiedenis 
Die gebied wat nou Brjansk-oblast is, is sedert antieke tye deur Slawiese volke bewoon. In die 9de tot 11de eeu het hulle aan die oewers van die Desnarivier gewoon en in die woude van die land tussen die Desna en die Okarivier. Die stad Brjansk is in 985 gestig.

Min is oor Brjansk bekend voor die Mongoolse inval in Rusland. Nadat Michail van Tsjernigof deur die Mongole vermoor en sy hoofstad verwoes is, het sy seun en opvolger sy setel na Brjansk geskuif. In 1310, toe die Mongole weer die dorp vernietig het, het dit aan die Prinsdom Smolensk behoort. Ná die val van Tsjernigof is die Prinsdom Brjansk gestig. In 1356 was die Brjansk-gebied onder die gesag van die Groothertogdom Litaue.

Die Grootprinsdom van Moskou het Brjansk in 1503 verower. Die stad is in ’n vesting verander wat ’n groot rol gespeel het in die Russiese Tyd van Beroeringe. Pieter die Grote het Brjansk by die Kiëf-goewernement ingelyf, maar Katharina die Grote het dit na die Orjol-goewernement geskuif.

Brjansk-oblast is op 1 April 1920 gestig, maar in 1929 is dit by die Wes-oblast ingelyf. In 1937 is die Wes-oblast afgeskaf en tussen Smolensk en Orjol verdeel; Brjansk het deel van Orjol geword.

Die moderne Brjansk-oblast is op 5 Julie 1944 gestig.

Geografie 
Brjansk-oblast lê in die westelike deel van Europese Rusland en van die Oos-Europese Vlakte, in die middelste deel van die Desna-stroomgebied.

Die klimaat is gematig kontinentaal; die gemiddelde temperatuur in Januarie is  tot  en in Julie 18 tot . Sowat ’n kwart van die oblast is bedek met woude, hoofsaaklik keëldraend, gemeng en bladwisselend, asook woudsteppe.

Natuurlike bronne sluit in sand, klei, kalk, mergel en ander boumateriaal, asook fosforiet.

Weens die Tsjernobil-kernramp op 26 April 1986 is ’n deel van Brjansk-oblast met radionukliede besmet. In 1999 het sowat 226 000 mense in gebiede gewoon met ’n besmettingsvlak van meer as 5 Curie/km2 – dit is sowat 16% van die oblast se bevolking.

Politiek

In die tyd van die Sowjetunie is die hoogste gesag in die oblast deur drie mense gedeel: die eerste sekretaris van Brjansk  se Kommunistiese Party-komitee (wat in werklikheid die meeste mag gehad het), die voorsitter van die oblast se sowjet (wetgewende mag) en die voositter van die uitvoerende komitee (uitvoerende mag). Sedert 1991 het die Kommunistiese Party alle gesag verloor en die hoof van die oblast se administrasie, en eindelik die goewerneur, word aangewys/gekies saam met die verkose streeksparlement.

Die grondwet van die Brjansk-oblast is die basiese wet van die streek. Die doema is die wetgewende (verteenwoordigende) liggaam. Die wetgewende vergadering vaardig wette en ander verordeninge uit en hou toesig oor die implementering en toepassing van die wette wat dit uitvaardig. Die hoogste uitvoerende liggaam is die oblast se regering, wat territoriale uitvoerende liggame insluit soos die distriksadministrasie en komitees en kommissies wat vir ontwikkeling sorg en na daaglikse sake omsien. Die oblast se administrasie ondersteun die bedrywighede van die goewerneur, wat die hoogste amptenaar is.

Demografie 
Bevolking: 1 200 187 (in 2019).

Etniese samestelling (in 2010):
 Russe 96,7%
 Oekraïners 1,1%
 Wit-Russe 0,4%
 Armeniërs 0,4%
 Roman 0,3%
 Jode 0,1%
 Ander 1%

Verwysings

Eksterne skakels 

  Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia

Russiese oblaste