Maggie Smith

Dame Margaret Natalie "Maggie" Smith, CH, DBE (geb. 28 Desember 1934) is ’n Britse aktrise. Sy het in 1952 haar verhoogdebuut gemaak en het oor meer as 60 jaar ’n uitgebreide loopbaan op die verhoog, in rolprente en op televisie gehad. Sy het in meer as 50 rolprente verskyn en is een van Brittanje se mees erkenbare aktrises.

Sy het in 1990 ’n Damekommandeur van die Britse Ryk (DBE) geword vir haar bydrae tot die uitvoerende kunste, en in 2014 lid van die Orde van die Broeders van Eer (CH) vir haar bydrae tot drama.

Vroeë lewe 
Smith is in Romford in Essex gebore, maar het saam met haar ouers na Oxford verhuis toe sy vier jaar oud was. Sy is die dogter van Nathaniel Smith, ’n patoloog aan die Oxford-universiteit, en Margaret Hutton, ’n sekretaresse.

As kind het haar ouers vir haar die romantiese verhaal vertel van hoe hulle op ’n trein van Glasgow na London via Newcastle ontmoet het. Sy het ouer tweelingbroers, Alistair en Ian, wat argitektuur bestudeer het. Op 16 het sy toneel aan die Oxford Playhouse bestudeer.

Loopbaan 
Smith het haar loopbaan in 1952 op die verhoog van die Oxford Playhouse begin in New Faces of '56. Sy het sedertdien talle pryse gewen vir haar werk op die Londense verhoë, onder meer ’n rekord van vyf Evening Standard-pryse. In New York-stad het sy Tony-benoemings gekry vir Private Lives (1975), Night and Day (1979) en Lettice and Lovage (1990). Vir laasgenoemde het sy die 1990-Tony vir beste aktrise in ’n toneelstuk gewen. Ander verhoogrolle was in onder meer Antony and Cleopatra (1976), Macbeth (1978), A Delicate Balance (1997) en The Breath of Life (2002).

Op die skerm het sy eerste lof gekry vir haar spel in die misdaadprent Nowhere to Go (1958), waarvoor sy haar eerste Bafta-benoeming gekry het. Vir haar vertolking in 1965 van Desdemona in Shakespeare se Othello het sy haar eerste Oscar- en ’n Golden Globe-benoeming gekry.

Smith het al twee Oscars gewen –  vir beste aktrise in The Prime of Miss Jean Brodie (1969) en vir beste vroulike byspeler in California Suite (1978) saam met Michael Caine. Sy is een van net ses aktrise wat al die Oscar in albei dié kategorieë gewen het. Sy is ook benoem vir Travels with My Aunt (1972), A Room with a View (1986) en Gosford Park (2001). Sy het ’n rekord van vier Baftas vir beste aktrise gewen: vir The Prime of Miss Jean Brodie, A Private Function (1984), A Room with a View en The Lonely Passion of Judith Hearne (1987). Haar vyfde Bafta vir ’n spesifieke rol was in 1999 vir beste vroulike byspeler in Tea with Mussolini.

Ander noemenswaardige rolprentrolle was in Love and Pain and the Whole Damn Thing (1973), Death on the Nile (1978), Clash of the Titans (1981), Evil Under the Sun (1982), Hook (1991), Sister Act (1992), The First Wives Club (1996), The Best Exotic Marigold Hotel (2012) en as professor Minerva McGonagall in die suksesvolle Harry Potter-reeks rolprente (2001–2011). Vir Downton Abbey het sy ’n Golden Globe, twee Screen Actors Guild-pryse en twee agtereenvolgende Emmys gewen. Voorheen het sy ’n Emmy gewen vir die 2003-televisieprent My House in Umbria. In 2015 het sy groot lof gekry vir haar vertolking van Mary Shepherd in The Lady in the Van.

Benwens al haar rolprentpryse het Smith ook al verskeie erepryse gekry, onder meer nog twee Baftas: die Spesiale Prys in 1993 en die Bafta Fellowship in 1996. Sy het ook die Society of London Theatre se spesiale prys in 2011 gekry. Sy is een van die min aktrise wat al drie van die volgende pryse gewen het: ’n Oscar, Emmy, Grammy en Tony.

In September 2012 is die Stratford Shakespeare Festival se Legacy Award aan haar toegeken.

Filmografie

Teater 

 1952: Twelfth Night (Oxford Playhouse, OP)
 1952: He Who Gets Slapped (Clarendon Press, CP)
 1952: Cinderella (OP)
 1953: Rookery Nook (OP)
 1953: Housemaster (OP)
 1953: Cakes and Ale (revue, Edinburg-fees, EF)
 1953: The Love of Four Colonels (OP)
 1954: The Ortolan (Maxton Hall, MH)
 1954: Don't Listen Ladies (OP)
 1954: The Government Inspector (OP)
 1954: The Letter (OP)
 1954: A Man About The House (OP)
 1954: On the Mile (revue, EF)
 1954: Oxford Accents (Watergate-teater, Londen, WT)
 1954: Theatre 1900 (OP)
 1954: Listen to the Wind (OP)
 1955: The Magistrate (OP)
 1955: The School for Scandal (OP)
 1956: New Faces of '56 (revue, Ethel Barrymore-teater, EB)
 1957: Share My Lettuce (revue, Lyric-teater (Hammersmith))
 1958: The Stepmother (St. Martin's Theatre, St. Martin's)
 1959: The Double Dealer (The Old Vic|OV)
 1959: As You Like It (OV)
 1959: Richard II (OV)
 1959: The Merry Wives of Windsor (OV)
 1960: What Every Woman Knows (OV)
 1960: Rhinoceros (Novello-teater, Strand)
 1960: Strip the Willow (VK-toer)
 1961: The Rehearsal (Bristol Old Vic, BOV; Globe-teater, Globe's)
 1962: The Private Ear en The Public Eye (Globe's)
 1963: Mary, Mary (Queen's Theatre, Queen's)
 1963: The Recruiting Officer (Royal National Theatre. RN/OV)
 1964: Othello (RN/OV)
 1964: The Master Builder (RN/OV)
 1964: Hay Fever (RN/OV)
 1965: Much Ado About Nothing (RN/OV)
 1965: Trelawny of the 'Wells''' (RN/OV)
 1966: Miss Julie (RN/OV)

 1966: Black Comedy (RN/OV)
 1966: A Bond Honoured (RN/OV)
 1969: The Country Wife (Chichester-feesteater, CF)
 1970: The Beaux' Stratagem (RV/OV/Ahmanson-teater, Ahmanson's)
 1970: Hedda Gabler (RV/Cambridge-teater, Cambridge)
 1971: Design for Living (Ahmanson's)
 1972: Private Lives (Queen's)
 1973: Peter Pan (London Coliseum, Coliseum)
 1974: Snap (Vaudeville-teater, Vaudeville's)
 1975: Private Lives (VSA-toer en 46th Street Theatre, 46th Street's)
 1976: The Way of the World (Stratford Shakespeare-fees, SSF)
 1976: Antony and Cleopatra (SSF)
 1976: Three Sisters (SSF)
 1976: The Guardsman (SSF/Ahmanson's)
 1977: A Midsummer Night's Dream (SSF/Ahmanson's)
 1977: Richard III (SSF)
 1977: As You Like It (SSF)
 1977: Hay Fever (SSF)
 1978: Macbeth (SSF)
 1978: Private Lives (SSF)
 1979: Night and Day (Phoenix-teater (Londen), Phoenix; Washington, D.C., D.C.; ANTA Playhouse, ANTA)
 1980: Much Ado About Nothing (SSF)
 1980:The Seagull (SSF)
 1980: Virginia (SSF/Haymarket-teater, Haymarket's)
 1984: The Way of the World (CF/Haymarket's)
 1985: The Interpreters (Queen's)
 1986: The Infernal Machine (Lyric)
 1987: Coming Into Land (RN/Lyttelton-teater, Lyttelton's)
 1987: Lettice and Lovage (Globe's)
 1990: Lettice and Lovage (EB)
 1993: The Importance of Being Earnest (Aldwych-teater, Aldwych)
 1994: Three Tall Women (Wyndham's-teater, Wyndham's)
 1996: Talking Heads (CF/Comedy)
 1997: A Delicate Balance (Haymarket's)
 1999: The Lady in the Van (Queen's)
 2002: The Breath of Life (Haymarket's)
 2004: Talking Heads (Australiese toer)
 2007: The Lady from Dubuque'' (Haymarket's)

Verwysings

Eksterne skakels 
 
 
  Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia

Britse akteurs
Geboortes in 1934
Lewende mense
Engelse aktrises van die 20ste eeu
Engelse aktrises van die 21ste eeu