Soutpan (Gauteng)

Die krater bekend as Soutpan (en soms ook as Tswaing) in Gauteng is een van die mees unieke geologiese formasies in Suider-Afrika.

Ligging 
Die krater is noord van Soshanguve en op die grens van die provinsie Noordwes. Dit is 40 km noord van Pretoria, 20 km wes van Hammanskraal en by die koördinate 25° 24′ 26″ S en 28° 6′ 11″ O.

Krater 
So ±220 000 jaar gelede het 'n meteoriet met 'n deursnee van 30 tot 50 m en 'n massa van 300 000 ton die aarde hier teen 16 km per sekonde getref. Die gevolg hiervan was 'n krater bestaande uit 'n sirkel van heuwels met 'n deursnee van 1,13 km. Die buitewand van die krater styg geleidelik. Die binnewand is egter byna vertikaal vir 100 m bokant die swart modderige kratervloer. Veral in die reënseisoen is hier 'n meer met souterige water. Daar bestaan vier sulke impakkraters in Suider-Afrika en 170 wêreldwyd. Hierdie is dus nie 'n vulkaniese krater nie.

Natuurreservaat 
Rondom die krater is 'n natuurreservaat van 1946 ha. Die gebied is nie net gedenkwaardig oor die krater nie, maar ook oor die ongeskonde natuurlike plantegroei, dierelewe en veral die voёllewe. Daar is 'n museum en voetslaanpaaie. Klipwerktuie wat hier aangetref is, bewys dat die gebied reeds 100 000 jaar gelede bewoon was. Tot in 1956 is hier sout ontgin.

Bibliografie 

 www.footprint.co.za
 www.hartrao.ac.za

Monumente en gedenkwaardighede in Suid-Afrika
Natuurreservate in Suid-Afrika