Om gay te wees: straf of seën?

Om gay te wees: straf of seën: antwoorde op die alledaagse lewensvrae van gays in Suid-Afrika is 'n boek deur die Suid-Afrikaanse skrywer Hendrik Pretorius. Na sy legitimasie as proponent tot die bediening binne die NGK op 18 November 1988, het Pretorius sy eerste en omstrede werk Om gay te wees: straf of seën? gepubliseer wat gebaseer was op sy tesis getiteld Homoseksualiteit in Konteks. Hierdie publikasie was die eerste Gay Bevrydingsteologie wat in Afrika gepubliseer is en het die grondslag gevorm van die Teologie van die Hofnar.

Kontroversie 
Hoofartikel: Johan Heyns

Hierdie publikasie het tot openbare omstredenheid gelei wat gedryf was deur mediadekking vir jare tussen prof. Johan Heyns, die NGK en Hendrik Pretorius gedurende die tydperk 1990 tot 1994, 'n konflik wat direk daartoe gelei het dat Pretorius die kerk se anti-gay dogma as sonde verklaar het. Midde die omstredenheid is Heyns in 'n onopgelosde sluipmoordaanval vermoor by sy huis in Waterkloofrif, Pretoria.

In apartheid Suid-Afrika, waarin die protesstem hoofsaaklik opgegaan het rondom rasse politiek,  het hierdie boek ŉ seksuele kleur aan protesoptrede gegee in Suid-Afrika wat 'n media-warrelwind opgejaag het op 12 Augustus 1990: "Hendrik Pretorius has truly set the cat among some very disapproving pigeons in the Ned Geref Church, with the publication of a book, ‘Om gay te wees: straf of seën?’ (Being Gay: Punishment or Blessing?). And by coming out of the closet this week, he has filled NGK traditionalists with fear and alarm".

Belangrikheid

Gay Bevrydingsteologie 

 Dit het gedien as die basis van Gay Bevrydingsteologie. “Sy boek is nie net ŉ openlike en reguit aanklag teen die NG Kerk se hantering van homoseksuele gelowiges nie, dit kan ook beskou word as ŉ teologiese pleidooi om gay-bevryding. “This is gay liberation theology – maybe one day it will have its own kairos Document”.

Gay Bewussynsbeweging 

 Met hierdie publikasie het Pretorius openlik sy gay identiteit erken en daarmee die eerste geestelike en teoloog geword in Suid-Afrika wat sy gay seksuele oriëntasie in die openbaar bekendgemaak het. “Two issues ago we cried for visibility and now we are so visible it’s frightening. NGK dominee Hendrik Pretorius’ coming out of the closet and publishing a book that challenges the very foundations of the church has led to a stream of gay and lesbian related media events and perhaps, this is just the beginning”.

 Die boek het ŉ beroering veroorsaak in die Suid-Afrikaanse godsdienstige –en politieke gemeenskap en die openbare debat rondom gay regte in die spervuur geplaas: “The fact, that he has made his sexual orientation public and became a media figure has strengthened his arguments: the debate between him, the church and Christianity is now being conducted in the open. The book is only the beginning”.

Gay Bevrydingspolitiek 
Hoofartikel: Gay protes 

 Dit het aan gay mense ŉ soliede sielkundige basis gebied waarop hulle hul identiteite as normale mense kon herbou soos wat gereflekteer is in duisende briewe wat gevolg het op die publikasie gedurende daardie tyd. Met die nodige teologiese onderbou was Pretorius toegerus nie net om sy eie gay identiteit te verantwoord nie, maar ook om die intense kortsigtigheid van die patriargale konserwatiewe wit heerser in die kerk en regering direk te konfronteer ten opsigte van gay kwessies. As gay rolmodel het hy aan gay mense hernude hoop gebied vir ŉ nuwe en beter toekoms. Die eerste gay protesoptog in Afrika het dan ook kort daarna plaasgevind op 13 Oktober 1990 waarin Pretorius ŉ belangrike rol gespeel het.

Hoof inhou 

Die boek spreek die volgende temas aan:
 Teologiese grondbeginsels van Gay Bevrydingsteologie
 Die Hermeneutiek van die Gay Bevrydingsteologie
 Gay Geskiedenis
 Gay Seksualiteit
 Gay Sielkunde
 Gay Sosiologie
 Gay Krisisbestuur

Bronne

Joernaliste 

Mariechen Waldner (Rapport)
Neels Jackson (Beeld)
Marion Duncan (Sunday Times)
Carolyn McGibbon (The Weekend Argus – Cape Argus)
Marieta Roos (Huisgenoot)
Dessa Salter(You)
Michael Shafto (Sunday Star)
Nomavenda Mathiane (Sunday Star)
Mary Rose (You)
Charlotte Bauer (The Weekly Mail)
Liesl Louw (Beeld)
Lizél Louw (Transvaler)
Theunis Engelbrecht (Beeld)
Sandra Coetzee (Transvaler)

Shaun de Waal (The Weekly Mail)
Johan Bruwer (De Kat)
Christelle de Jager (Vrye Weekblad)
William Pretorius (Exit)
Adam Streicher (Die Perdeby)
Wiida Basson (Beeld)
Ian Stiff (The Pretoria News)
Hester van der Merwe (Transvaler)
Alet van der Westhuizen (Beeld)
Magda Theron (Beeld)
Alida Britz (Transvaler)
Prof PJ de Bruyn (Die Kerkblad)
Prof Ernst Marais (Die Voorligter)

TV Aanbieders 
Ruda Landman (Carte Blanché)
Riaan Cruywagen (SABC News)
Antoinette van Niekerk (SABC)

Fotograwe 
Lisa Hnatowicz
Adéle Hamblin
Nicolene Olckers
Justin Sholk
Phyllis Green
Robyn Ryan
Willem de Lange

TV en Radio 
SABC Radio - Monitor
SABC TV
MNET – Carte Blanche

Tydskrifte 
De Kat
You
Huisgenoot
Highveld Style: Standard bank National Arts Festival
Die Voorligter
Die Kerkblad

Nuusblaaie 
Rapport
Sunday Times
Sowetan
Sunday Star
The Weekly Mail
The Weekend Argus / Cape Argus
Beeld
Transvaler
Vrye Weekblad
Exit
Die Perdeby
The Citizen
The Pretoria News
Die Kerkblad
Die Kerkbode

Verwysings 

Gay mense van Suid-Afrika
Aktivisme
Sosiale verandering
Hervormingsbewegings
Geskiedenis van sosiale bewegings