Aleksander Poesjkin

Aleksander Sergejewitsj Póésjkin (Russies: Александр Серге́евич Пу́шкин ), wetenskaplike transliterasie: Aleksandr Sergeevič Puškin;  tot ), was ’n Russiese Romantieke skrywer wat beskou word as die grootste Russiese digter  en die vader van moderne Russies. 

Hy het voorbrand gemaak vir die gebruik van omgangstaal in sy gedigte en toneelstukke en so ’n storie-styl – drama, romanse en satire gemeng – geskep wat sedertdien met die Russiese letterkunde verbind word en wat ’n groot invloed op latere Russiese skrywers gehad het.

Poesjkin is in Moskou gebore en het op 15-jarige ouderdom sy eerste gedig gepubliseer. Hy is wyd in die letterkundige wêreld erken teen die tyd dat hy aan die Keiserlike Liseum in Tsarskoje Selo gegradueer het. Hy het sosiale hervorming voorgestaan en het in die vroeë 1820's met die regering gebots. Daarvoor is hy na Suid-Rusland verban. Terwyl hy streng deur regeringsensors dopgehou is en nie toegelaat is om te reis en te skryf soos hy wou nie, het hy sy beroemdste toneelstuk, die drama Boris Godoenof, geskryf, maar hy kon dit eers jare later publiseer. Sy rymroman Eugene Onegin het van 1825 tot 1832 in dele verskyn.

Poesjkin en sy vrou, Natalja Nikolajewna Gontsjarow, met wie hy in 1831 getroud is, het later in hoë sosiale kringe beweeg. In 1837, terwyl sy skuld al hoe groter geword het te midde van gerugte dat sy vrou ’n buite-egtelike verhouding het, het Poesjin haar vermeende minnaar, Georges d'Anthès, tot ’n tweegeveg uitgedaag. Poesjkin is noodlottig gewond en het twee dae later gesterf.

Biografie en afkoms 
Poesjkin se pa, Sergei Lwowitsj Poesjkin, stam af van ’n vooraanstaande adellike familie en sy ma, Nadezjda Ossipowna Gannibal, van Duitse en Skandinawiese adel.

Haar pa se pa, dus Poesjkin se oupagrootjie, wat deur Pieter die Grote grootgemaak is, was Abram Gannibal, ’n Afrikaan. Volgens een teorie het hy gekom van ’n dorpie met die naam Logon in Noord-Ethiopië (toe bekend as Abissinië). Meer onlangse navorsing toon egter dat hy van Kameroen was. Nadat hy in Frankryk ’n militêre ingenieur geword het, het hy goewerneur van Rewal geword en eindelik hoof van die bou van seeforte en kanale in Rusland.

Poesjkin het vier kinders uit sy huwelik met Natalja gehad: Aleksander, Grigori, Maria en Natalja.

Invloed op die taal 
Aleksander Poesjkin word beskou as die vader van die Russiese letterkunde. Hy het nie net die hoogs genuanseerde vlak van taal geskep wat Russiese letterkunde ná hom kenmerk nie, hy het ook die Russiese leksikon aansienlik aangevul. Waar daar gapings in die Russiese woordeskat was, het hy leenwoorde geskep. 

Sy ryk woordeskat en hoogs sensitiewe styl is die grondslag van die moderne Russiese letterkunde. Die Russiese letterkunde begin in werklikheid by Poesjkin. Hy het Rusland bekend gestel aan al die Europese letterkundige genres asook ’n groot aantal Wes-European skrywers. Hoewel hy jonk dood is, het hy voorbeelde nagelaat van feitlik elke letterkundige genre van sy tyd: die liriese gedig, die roman, die kortverhaal, die drama, die kritiese essay en selfs die persoonlike brief. Sy werke het feitlik al die skrywers ná hom beïnvloed, van Leo Tolstoi tot Maksim Gorki.

Werke 

Baie van sy werke word as meesterstukke beskou, soos die gedig Die Brons Ruiter en die drama Die Klipgas, ’n verhaal oor die val van Don Juan. Sy poëtiese kort drama Mozart en Salieri was die inspirasie vir Peter Shaffer se Amadeus.

Poesjkin se werke het ook materiaal verskaf vir onder andere Russiese komponiste. Michail Glinka se Roeslan en Ljoedmila is die vroegste belangrike opera wat deur Poesjkin geïnspireer is en ’n mylpaal in die tradisie van Russiese musiek. Pjotr Tsjaikofski se operas Eugene Onegin (1879) en Die Skoppensvrou (1890) het dalk buite Rusland beter bekend geword as Poesjkin se eie werke met dieselfde name. Modest Mussorgsky se grootse Boris Godoenof (twee weergawes, 1868-9 en 1871-2) tel onder die heel beste en oorspronklikste Russiese operas.

Van sy werke sluit in:

 Gedigte
 1820 – Руслан и Людмила; Roeslan en Ljoedmila
 1820–1821 – Кавказский пленник; Die Gevangene van die Kaukasus
 1821–1822 – Братья разбойники; Die Diewebroers
 1824 – Цыганы; Die Sigeuners
 1825 – Граф Нулин; Graaf Noelin
 1833 – Медный всадник; Die Brons Ruiter

 Dramas
 1825 – Борис Годунов Boris Godoenof Каменный гость; Die Klipgas Моцарт и Сальери; Mozart en Salieri Drama in rymvorm
 1825–1832 – Евгений Онегин; Eugene Onegin Prosa
 1831 – Повести покойного Ивана Петровича Белкина; Die Verhale van Wyle Iwan Petrowitsj Belkin Гробовщик; Die Begrafnisondernemer (kortverhaal)
 Станционный смотритель; Die Stasiemeester (kortverhaal)
 1834 – Пиковая дама; Die Skoppensvrou (kortverhaal)
 1836 – Капитанская дочка; Die Kaptein se Dogter (roman)
 1837 – Арап Петра Великого; Pieter die Grote se Neger (onvoltooide roman oor sy oupagrootjie)
 1837 – Египетские ночи; Egiptiese Nagte (onvoltooide kortverhaal)

 Verhale in digvorm
 1831 – Сказка о царе Салтане; Die Verhaal van Tsaar Saltan 1833 – Сказка о рыбаке и рыбке; Die Verhaal van die Visserman en die Vis 1833 – Сказка о мертвой царевне; Die Verhaal van die Dooie Prinses Verwysings 
 Hierdie artikel is merendeels vertaal vanaf die Engelse Wikipedia-artikel :en:Alexander Pushkin

Verdere leesstof 
 Elaine Feinstein (red.): After Pushkin: versions of the poems of Alexander Sergeevich Pushkin by contemporary poets. Manchester: Carcanet Press; Londen: Folio Society, 1999 ISBN 1-85754-444-7
 Serena Vitale: Pushkin's button; vertaal uit Italiaans deur Ann Goldstein. New York: Farrar, Straus & Giroux, 1998 ISBN 1-85702-937-2
 T. J. Binyon: Pushkin: A Biography (Londen: HarperCollins, 2002; ISBN 0-00-215084-0); VSA-uitgawe: New York: Knopf, 2003; (ISBN 1-4000-4110-4).

Eksterne skakels 

 Kort biografie van Poesjkin deur Caryl Emerson 
 Alexander Pushkin Gedigte op die Stihipoeta (in Russies)
 Essays oor Poesjkin 
 Poesjkin se biografie 
 Volledige werke (in Russies)
 Boeke deur Poesjkin , eBooks
 Die Voorvaders van Aleksander Sergejewitsj Poesjkin (in Russies)
 Poesjkin se Afrika-agtergrond

Russiese skrywers
Russiese digters
Geboortes in 1799
Sterftes in 1837
Russiese adel