Mangaanmonofosfied

Mangaanmonofosfied (ook: mangaan(III)fosfied) is 'n chemiese verbinding van mangaan en fosfor met formule .

Die verbinding kan uit die elemente vervaardig word deur mangaanpoeier en fosforpoeier te meng, in 'n Vycor-buis onder vakuum af te sluit en 15-20 uur lank by 700 °C te verhit. 

MnP is 'n ferromagneet met Tc=291K. Onder hierdie temperatuur word 'n verskeidenheid van magnetiese rangskikkings gevind vanweë die groot magnetiese anisotropie wat hierdie stof besit.

Kristalstruktuur 
Die MnP-struktuur was aanvanklik die argetipe van die strukturbericht-klassifikasie se B31-tipe struktuur en in die literatuur word dikwels hierdie kode gebruik vir die talle pniktiede en chalkogeniede wat hierdie struktuur besit. Die struktuur van FeAs wat later as die taamlik onbekende mineraal westerveldiet in die natuur gevind is, was die argetipe vir B14. Die FeAs-struktuur was aanvanklik nie goed bekend nie. Later het geblyk dat FeAs en MnP dieselfde struktuur besit. Die TYPIX-lys verwys daarom van B31 na B14. Hierdie struktuur word nogtans teenswoordig gewoonlik "MnP-tipe" genoem.

Die MnP-struktuur (B14) is 'n ortorombiese vervorming van die NiAs-struktuur (B8₁). Die vervorming van die a/b grondvlak van die heksagonale NiAs-sel skep kort afstande tussen die metaalatome en tussen die fosforatome. Die gevolg is die vorming van sigsag-kettings: -M-M-M- en -P-P-P-. 
 Die fosfiedketting kan as 'n polimere anioon  beskou word, oftewel as  Ander fosfiede wat die B14-struktuur het, is CrP, MoP. WP, FeP, RuP, CoP en IrP. Die metaalatome het almal 11 - 14 valenselektrone. Monofosfiede van elemente met 9 of 10 v.e. soos TiP, VP ens. het die onvervormde NiAs-struktuur. 

Daar is stowwe, soos vanadiummonosulfied VS wat by hoë temperature 'n oorgang MnP-tipe (B14) --> NiAs-tipe (B8) ondergaan en dit kan 'n fase-oorgang van tweede orde wees.

Verwysings 

Anorganiese verbindings
Verbindings van mangaan