Dusi-kanowedvaart

Die Dusi-kanowedvaart (die Dusi) tussen Pietermaritzburg en Durban is die belangrikste kompetisie vir kanowedvaarders in Suid-Afrika. Die Dusi vind op die Msunduzi-rivier plaas, wat ook bekend is as die Dusirivier.

Die ontstaan van die Dusi 
Die eerste kanovaarders wat die Msunduzirivier met 'n kano aangepak het was William Foley en Paul Marianny, beide van Pietermaritzburg. Hulle het hul eindbestemming in 1893 binne sewe dae bereik. 

Die eerste Dusi het op 22 Desember 1951 plaasgevind. Anders as die huidige kompetisie, is daar in die eerste Dusi ononderbroke geroei totdat die eindbestemming bereik is. Slegs agt deelnemers het die eerste Dusi aangedurf, naamlik Ian Player, Miles Brokensha, Ernie Pearce, John Naude, Basil Halford, Willie Potgieter, Fred Schmidt en Denis Vorster. Slegs Ian Player het die Dusi in 'n tyd van ses dae voltooi. Dit was ten spyte daarvan dat 'n nagadder hom vroeër gebyt het. Sy kano was gemaak van hout en borduurgaas en het 30 kilogram geweeg. Dit het natuurlik al sy voorraad vir die tog ingesluit.

Vervolgens is die resies vir nog drie jaar ononderbroke aangebied, maar in 1956 is besluit om die resies oor drie dae te hou, aangesien dit te gevaarlik is om gedurende die aand te roei. Teen 1955 het die wentyd al verminder na 1 dag, 3 ure en 28 minute.

In 1997 is die Ononderbroke Dusi heringestel, maar as 'n aparte resies. Dit word net 'n paar weke in Februarie na die meer bekende en gewilde Dusi in Januarie gehou. Minder as 100 deelnemers skryf hiervoor in.

Feite omtrent die Dusi 
 Die huidige Dusi word oor drie dae gehou, elkeen met 'n begin en 'n eindpunt. Die totale afstand is ongeveer 120 km. 
 Die twee borge vir die resies, Hansa en Powerade, het veroorsaak dat die amptelike naam die Hansa Powerade Dusi is. 
 Deelnemers kan enkel of dubbel roeiers inspan en 'n K1 (enkel) of 'n K2 (dubbel) kano gebruik. Elke jaar wissel die organiseerders die resies amptelik tot 'n K1 of K2 resies. Indien dit 'n K1 resies is, is K2 kanoes steeds welkom, maar kan nie in aanmerking kom vir die wenposisie nie.  
 Die “kano” is eintlik 'n kayak, aangesien 'n kano 'n breër bodem as 'n kayak het. 
 Die huidige rekord vir die Dusi is agt ure oor die tydperk van drie dae.
 Watervlakke maak dit soms moeilik om oral te roei, lang ente moet soms te voet met die kano op die deelnemer se rug, afgelê word.
 Graeme Pope-Ellis het die Dusi reeds 15 gewen, meer as enige ander manlike deelnemer. Martin Dreyer het al 7 keer gewen.
 Marlene Boshoff het die Dusi ook 15 keer gewen, die meeste vir enige vrou. Abbey Ulansky (Miedema) het die Dusi 8 keer gewen.
 Andy Stott hou die rekord vir die vinnigste K1 wen in 8 uur 3 minute en 22 sekondes in 2007. Martin Dreyer en Michael Mbanjwa hou die K2 rekord, naamlik 7 uur 33 minute en 24 sekondes. 
 Abbey Miedema hou die vroue rekord vir die vinnigste K1 rekord in 2007, met 'n tyd van 9:25:36, terwyl sy (as Abbey Ulansky en Robyn Kime die K2 rekord van 08:41:59:03 hou.
 Martin Dreyer en Michael Mbanjwa hou die rekord van 7:47:40 vir die Ononderbroke Dusi, wat hulle in 2007 opgestel het.

Onlangse Wenners 
Ian Player was die eerste wenner van die Dusi in 1951, en sedertdien het 'n mans en vroue resies ontstaan. Graeme Pope-Ellis het die Dusi 'n rekord 15 keer gewen. Die 2012 K1 mans wenner was Andrew Birkett en Jason Grahm, met Abbey Ulansky (Miedema) en Robyn Kime die vroue kampioene. In 2013 het broer en suster, Lance & Robyn Kime die K1 mans en vroue wedvaart gewen.

Mans Wenners 
 2020   Andrew Birkett/Khumbulani Nzimande
 2019   Andrew Birkett
 2018   Andrew Birkett/Hank McGregor
 2017   Andrew Birkett
 2016   Andrew Birkett/Lance Kime
 2015   Andrew Birkett	
 2014	 Andrew Birkett/Sibonelo Zondi
 2013   Lance Kime
 2012   Andrew Birkett/Jason Graham
 2011   Andrew Birkett
 2010   Andrew Birkett/Jason Graham
 2009   Ant Stott
 2008   Martin Dreyer/Michael Mbandjwa
 2007   Ant Stott
 2006   Hank McGregor/Martin Dreyer 
 2005   Hank McGregor   
 2004   Martin Dreyer/Ant Stott   
 2003   Martin Dreyer    
 2002   Martin Dreyer/Deon Bruss  
 2001   Len Jenkins    
 2000   Martin Dreyer/Mark Perrow
 1999   Martin Dreyer
 1998   Ant Stott/Kelby Murray
 1997   Mark Perrow
 1996   Nic Evans/Mark Perrow
 1995   K White

Vroue Wenners 
 2020   Tamika Haw/Bianca Haw
 2019   C Mackenzie
 2018   J Peek/C Peek
 2017   A Solms
 2016   A Solms/A Adamova
 2015   LO Donoghue
 2014   Abbey Ulansky/Robyn Kime	
 2013   Robyn Kime
 2012   Abbey Ulansky (neé Miedema)/Robyn Kime
 2011   Robyn Kime
 2010   Abbey Miedema/Robyn Kime
 2009   Abbey Miedema
 2008   Abbey Miedema/Alexa Lombard
 2007   Abbey Miedema
 2006   Abbey Miedema/Alexa Lombard
 2005   Abbey Miedema
 2004   Alexa Lombard/Donia Kamstra
 2003   Abbey Miedema
 2002   Jeanette Walder/Antje Manfroni
 2001   Antje Manfroni
 2000   Wendy White/Debbie Germique
 1999   Debby Whitton
 1998   Wendy White/Debbie Whitton 
 1997   Wendy White
 1996   Wendy White/Debbie Germique

Ononderbroke Dusi 
 2013   Andrew Birkett/Sibonelo Zondi
 2012   Lance Kime/Kwanda Mhlope
 2011   Michael (Thulani) Mbanjwa/Sibonelo Zondi
 2010   Thomas Ngidi/Sibonelo Zondi
 2009   Piers Cruikshanks/Michael Mbanjwa
 2008   Martin Dreyer/Michael Mbanjwa
 2007   Martin Dreyer/Michael Mbanjwa
 2006   Graham Bird/Stu Rawlinson
 2005   Martin Dreyer/Graig Turton
 2004   Martin Dreyer/Rory Cole
 2003   Deon Bruss/Scott Maynard
 2003   Martin Dryer/Rory Cole
 2002   Martin Dryer/Rory Cole
 2001   Martin Dryer/Rory Cole
 2000   John/Andrew Edmonds
 1999   Martin Dryer/Gavin Tarr
 1998   Kevin White/James Leslie 
 1997   John/Andrew Edmonds

Eksterne skakels 
 https://www.dusi.co.za/ 
 https://www.natalcc.co.za/

Kanovaart
Sportkompetisies in Suid-Afrika
Sport in Durban
Pietermaritzburg