Greenwich (Londen)

Greenwich, Engelse uitspraak: [ˈɡrɛnɪtʃ], [ˈɡrɪnɪdʒ], [ˈɡrɪnɪtʃ] of [ˈɡrɛnɪdʒ], is 'n distrik in die Britse hoofstad Londen, in die suidooste van die metropool, aan die suidelike oewer van die Teemsrivier. Die elegante "park-en-paleis"-landskap van Greenwich, insluitende die historiese middestad rondom St Alfege se kerk, is in Desember 1997 deur Unesco as wêrelderfenisgebied gelys.

Die Greenwich-meridiaan (die 0° lengtelyn) loop deur Greenwich. Die wêreld se tydverskuiwings word ook van hier af bepaal - aanvanklik Middelbare Greenwichtyd (GMT), maar is later met Gekoördineerde Universele Tyd (UTC) vervang.

Greenwich, oorspronklik gestig as 'n vissersdorpie langs die Teems, het reeds in die laat Middeleeue die belangstelling van die koningshuis gewek. In 1427 het koning Hendrik V se jonger broer hier 'n paleis, Bella Court (later hernoem as Paleis van Placentia), vir homself laat bou. In die Tudor-tydperk was Greenwich een van die gunstelingplekke van koning Hendrik VIII wat hier oor privaat jaggronde beskik het. In die 18de eeu het Greenwich 'n gewilde seeoord geword waar 'n verskeidenheid herehuise opgerig is soos Vanbrugh Castle wat in 1717 op Maze Hill ontstaan het. Vanaf die Georgiaanse tydperk is nuwe eiendomme op hoër geleë terrein naby die historiese middestad gebou. Greenwich is nouliks deur die nywerheidsomwenteling geraak en kon sodoende sy karakter as historiese enklawe in 'n vinnig veranderende metropool bewaar.

Greenwich se historiese bande met die Britse Vloot en kommersiële seevaart is in die 20ste eeu herdenk met die opening van twee gerestoureerde museumskepe langs Greenwich se Teemsoewer, die historiese 19de eeuse teeklipper Cutty Sark en Sir Francis Chichester se seiljag Gipsy Moth IV wat hy in 1966 vir sy befaamde eenhandige vaart om die wêreld langs die historiese Klipperroete gebruik het, en die vestiging van die Nasionale Seevaartmuseum (National Maritime Museum) deur 'n parlementswet in 1934. Die museum se naam is volgens 'n voorstel van die skrywer Rudyard Kipling gekies. Die Seevaartmuseum, tans die grootste en mees besoekte van sy soort ter wêreld, is in die Royal Hospital School se vroeëre gebouekompleks gehuisves nadat die skool in 1933 in Suffolk hervestig is en op 27 April 1937 deur koning George VI plegtig ingewy.

Ter geleentheid van koningin Elizabeth II se Diamantjubileum in 2012 is aan die Nasionale Seevaartmuseum, die Koninklike Sterrewag, Queen's House en die museumskip Cutty Sark die titel "Koninklike Museums Greenwich" verleen.

Verwysings

Eksterne skakels 

   Amptelike Unesco-bladsy

Londen
Wêrelderfenisgebiede in die Verenigde Koninkryk