Koninkryk van Nieu-Seeland

Die Koninkryk van Nieu-Seeland (Engels: Realm of New Zealand) is die hele gebied, waarin die koning van Nieu-Seeland die staatshoof is. Die Koninkryk bestaan uit Nieu-Seeland, die Cookeilande, Niue, Tokelau en die Ross-Afhanklikheid in Antarktika, en is gedefinieer deur 'n Patentbrief van 31 Oktober 1983 vanaf die kantoor van die goewerneur-generaal van Nieu-Seeland.

Goewerneur-generaal 
Die Goewerneur-generaal van Nieu-Seeland verteenwoordig die staatshoof van Nieu-Seeland (Charles III in sy hoedanigheid as koning van Nieu-Seeland) in die gebied van die Koninkryk. Die Goewerneur-generaal neem hoofsaaklik al die waardigheid en reserwe magte van die staatshoof oor. Die huidige Goewerneur-generaal is sedert 2021 Cindy Kiro.

Soewereiniteit in die Koninkryk

Cookeilande en Niue 

Die Cookeilande en Niue is selfregerende lande in vrye assosiasie met Nieu-Seeland. Die parlement van Nieu-Seeland is nie gemagtig om eensydig wetgewing ten opsigte van hierdie lande te doen nie. In buitelandse sake en verdedigingskwessies mag Nieu-Seeland nie optree namens hierdie lande nie, maar slegs met hulle raad en toestemming.

Nieu-Seeland 

Nieu-Seeland bestaan uit die volgende eilandgroepe:
 Die Noordeiland, die Suideiland en naburige eilande aan die kus wat behoort aan die 16 streke van Nieu-Seeland
 Die Chatham-eilande in die ooste behoort aan die Chatham-eilande-gebied
 Die Kermadec-eilande in die noorde en sub-antarktiese eilande in die suide is almal buite plaaslike owerheidsgrense geleë en word net bewoon deur 'n klein aantal van navorsings- en bewaringspersoneel.

Tokelau 

Tokelau het 'n mindere mate aan de jure-onafhanklikheid as die Cookeilande en Niue en beplan 'n status van vrye assosiasie. Nieu-Seeland se verteenwoordiger in Tokelau is die administrateur van Tokelau, wat die mag het om wette wat deur die algemene parlement besluit is te verwerp. Die bevolking van Tokelau het in verskeie referendums, wat deur Nieu-Seeland uitgevoer en deur die Verenigde Nasies ondersteun is, teen 'n stelsel van 'n regering met gelyke magte soos die Cookeilande en Niue gestem.

Ross-Afhanklikheid 

Die Ross-Afhanklikheid is grondwetlik deel van Nieu-Seeland. Die Goewerneur-generaal van Nieu-Seeland is ook die goewerneur van die Ross-Afhanklikheid. Die Ross-Afhanklikheid sluit in die McMurdo-stasie wat bedryf word deur die Verenigde State, wat nie Nieu-Seeland se soewereiniteit oor Ross-Afhanklikheid erken nie. Die toepassing van soewereiniteit in die Ross-Afhanklikheid is daaropvolgend op die toepassing van terme wat in die Antarktiese Verdrag gevind is.

Gebiede van die Koninkryk

Sien ook 
 Samoa, wat vroeër deur Nieu-Seeland as Volkebondmaandat en later as VN-trougebied geadministreer is
 Nauru, wat vroeër deur Australië, Nieu-Seeland en die Verenigde Koninkryk as Volkebondmaandat en later as VN-trougebied geadministreer is
 Pitcairneilande
 Die Koninkryk van die Nederlande bestaan uit die lande Nederland, Aruba, Curaçao en Sint Maarten
 Die Franse Republiek verwys ná die Metropolitaanse land Frankryk en sy oorsese gebiede
 Die Koninkryk van Denemarke bestaan uit Denemarke, die Faroëreilande en Groenland

Verwysings

Eksterne skakels 

  Letters Patent constituting the office of Governor-General of New Zealand  – gee verduideliking vir die Koninkryk van Nieu-Seeland
  Cook Islands , Nieu-Seeland se Ministerie van Buitelandse Sake
  Niue , Nieu-Seeland se Ministerie van Buitelandse Sake
  New Zealand and the Tokelau Islands , Nieu-Seeland se Ministerie van Buitelandse Sake
  Ross Dependency , Nieu-Seeland se Ministerie van Buitelandse Sake