Metalloïed

’n Metalloïed (ook metalloïde of halfmetaal) is enige chemiese element wat eienskappe tussen dié van metale en niemetale het, of ’n mengsel van albei. Daar is nie ’n standaarddefinisie van die term of algehele ooreenstemming oor die elemente wat sodanig geklassifiseer word nie. Desondanks word die term steeds in chemiegeskrifte gebruik.

Van die elemente wat gewoonlik daarby gereken word, is:
Boor
Silikon
Germanium
Arseen
Antimoon
Telluur

Nog vyf elemente word minder dikwels sodanig geklassifiseer:
Koolstof
Aluminium
Seleen
Polonium
Astaat

Dié 11 elemente lê op die periodieke tabel in ’n diagonale strook in die p-blok, van boor links bo tot astaat regs onder, tussen die metale en niemetale.

Tipiese metalloïede het ’n metaalagtige voorkoms, maar is bros en net redelike geleiers van elektrisiteit. Chemies tree hulle meestal op as niemetale. Hulle kan allooie vorm met metale. Die meeste van hul ander eienskappe is tussenin. Hulle en hul verbindings word gebruik in allooie, katalisators, glasse en elektronika.

Die term "metalloïed" is oorspronklik vir niemetale gebruik. Die mees onlangse gebruik, as ’n kategorie elemente met tussinin-eienskappe, het in 1940–1960 gewild geraak. Die term halfmetale word ontmoedig omdat dit in fisika ’n ander betekenis het as in chemie. In fisika verwys dit meer spesifiek na die elektroniese bandstruktuur van ’n stof.

Metalloïede het elektronegatiwiteite van ongeveer 2, wat min of meer halfpad op die elektronegatiwiteitskaal lê. Dit beteken hulle kan met metale soos natrium as oksidant optree en met niemetale soos fluoor as reduksiemiddel. Hulle is vastestowwe en hul struktuur bestaan uit kovalente netwerke, nie uit molekules soos by niemetale of digpakkings soos by metale nie. Hul elektriese eienskappe is ook 'n tussenvorm. Hulle is veral halfgeleiers.

Verwysings

Eksterne skakels 

Periodieketabelgroepe