NG gemeente Brakpan

Die NG gemeente Brakpan – wat in 2017 sy eeufees vier – is, saam met die gemeentes Johannesburg en Roodepoort, een van net drie oorblywende ou moedergemeentes van die Nederduitse Gereformeerde Kerk aan die Witwatersrand in ’n min of meer reguit lyn van Randfontein tot by Springs. Die ingelyfde moedergemeentes is, van wes na oos, Randfontein, Krugersdorp, Alberton, Turffontein, Germiston, Boksburg, Benoni en Springs.

Stigting 
Die volgende berig uit De Kerkbode maak deel uit van 'n uitknipsel op die eerste bladsy van die eerste notuleboek van die kerkraad, waarskynlik ingeplak deur wyle ds. J.M. Louw, destydse leraar van die moedergemeente Boksburg en eerste konsulent en scriba van die nuwe gemeente: "De ondergetekende heeft van den Scriba van den Ring van Heidelberg bericht ontvangen, dat er door de Rings Commissie van genoemden Ring, op Woensdag, 24 October 1917, een nieuwe gemeente gesticht werd. De naam der gemeente is 'De Neder, duitsch Hervormde of Gereformeerde Gemeente Brakpan' … J.M. Louw, Scriba Synodi."

In 1951 berig Ons gemeentelike feesalbum: "Dis 'n betreklik jong gemeente en tog het in sy kort bestaan van 34 jaar veel van belang plaasgevind. Getrou aan die tradisie van die Afrikaner, vir wie Kerk en volk aanvullende begrippe is, het ook hierdie gemeente onmiskenbare spore in die stryd om die behoud van die erfenisse van ons vaders nagelaat." Die begin was maar klein. Die gemeente het 'n kerksaaltjie gehad van 40 voet by 30 voet, oftewel die noordelike helfte van die latere saal, maar reeds op die eerste kerkraadsvergadering, gehou op 15 November 1917, "word aan de orde gesteld, het vergrooten van het gebouwtje alhier te Brakpan" en op die vergadering van 4 Maart 1918 word besluit "dat de zaal 38 voet in 'n zuidelike richting uitgebreidt zal worden en dat 'n bouwkommissie aangesteld zal worden om deze vergroting, met 'n konsistorie van 12 by 18 voet ten uitvoer te brengen". Hierdie vergrote kerksaal het tot Saterdag 21 Mei 1932 as Godshuis gedien, toe die nuwe kerkgebou, waarvan die firma gebrs. Venter die kontrakteurs en mnr. P.P. van der Merwe die argitek was, ingewy is.

Groei 
Die gemeente, wat in 1917 van Boksburg met 'n ledetal van 727 afgestig is, het destyds Springs en die aangrensende gebiede ingesluit. In dieselfde gebied was daar reeds in 1951 onder die ressort van die Ring van Brakpan, wat in 1943 van die Ring van Boksburg afgestig is, nie minder nie as nege gemeentes, waarvan agt van die moedergemeente en een van die dogtergemeentes afgestig is, met 'n totale ledetal van 10 691. In 2015 het die Ringe van Brakpan en Delmas (waartoe die gemeente op Springs behoort het) uit onderskeidelik sewe en nege (altesaam 16) gemeentes bestaan met altesaam 10 075 belydende lidmate, vergeleke met 'n totaal van 19 gemeentes en 13 850 belydende lidmate in 1990. Brakpan se belydende lidmate het afgeneem van 774 in 1990 tot 369 in 2015.

Enkele leraars 
 J.C. Oosthuysen, 1918–1922
 D.J. de Villiers, 1923
 C.A. van Schalkwyk, 1925–1927
 Dr. L.P. Snyman, 1928–1947
 Willem Hendrik Stefanus Barnard, 1937
 Cornelis Johannes Perold, 1948–1957
 Johan Gregorius Bezuidenhoud, 1977 – 23 November 1980 (aanvaar sy emeritaat)
 Gerhard Cruywagen, 1984–1986
 Nico Grobbelaar, 2014 - Nou (2017)

Bronne 
 Olivier, ds. P.L. (samesteller), Ons gemeentelike feesalbum. Kaapstad en Pretoria: N.G. Kerk-uitgewers, 1952.

Verwysings

Sien ook 
 Gereformeerde kerk Brakpan

Eksterne skakels 
 Die kerk en saal by Victorialaan 73, Brakpan, soos te sien op Google Maps. URL besoek op 14 September 2015.
  Die gemeente se webtuiste. URL besoek op 18 September 2015.

Brakpan
Brakpan