Gereformeerde kerk Pongola

Die Gereformeerde kerk Pongola is die vierde jongste van die 10 gemeentes in die GKSA se Klassis Piet Retief. Einde 2015 was dit die sesde grootste gemeente in dié Klassis toe hier 113 belydende en 27 dooplidmate was, vergeleke met 131 en 58 einde 2001. Buiten die hoofdorp, Pongola in Mpumalanga net suid van eSwatini in die verre noorde van KwaZulu-Natal, sluit die gemeentegrense onder ook Hluhluwe, Kosibaai, Nongoma, Onverwacht en Sodwana in Suid-Afrika in, asook Hluti, Lavumisa en Nsoko in eSwatini.

Pongola is waarskynlik uniek in die Gereformeerde kerkverband in dié opsig dat die Gereformeerdes hier eers behoort het tot ’n gemeente in die buiteland, naamlik die Gereformeerde kerk Goedgegun in eSwatini. Namate die dorp Pongola gegroei het in die jare 1950 tot '55 het die behoefte aan ’n afsonderlike gemeente hier ontstaan sodat die Gereformeerde kerk Pongola in 1955 gestig is. Nadat Goedgegun in 1964 ontbind het, het die lidmate op en om Nhlangano (Goedgegun se nuwe naam) by Pongola ingeskakel. 

Prof. W.J. Snyman het die eerste Gereformeerde kerkgebou op Pongola se hoeksteen op 23 Maart 1968 onthul. Ongelukkig het geen foto's van dié kerk behoue gebly nie. Met die toenemende behoefte aan meer ruimte, het die gemeente besluit om nie net ’n saal te bou nie, maar ook die ou kerk geheel en al te sloop en ’n groter kerk op te rig waarvan ’n gedeelte met houtdeure af te skort sodat dit as saal kon dien. Die kerkdeel kon vergroot word indien nodig deur net die deure heeltemal oop te skuif.

Oudl. Abraham Wannenburg het die leiding geneem in die beplanning van die nuwe kerkgebou. Ds. S.P. van der Schyff het die hoeksteen van die kerkgebou op 30 Augustus 1997 onthul sonder dat daar enige skuld op gerus het. Onder oudl. Kobie Delport se leiding het die kerkraad self die meeste van die bouwerk onderneem. Die oorspronklike preekstoel is behou en die kerk bied sitplek aan 130 kerkgangers, maar wanneer die deure oopgeskuif word, is daar plek vir 150 mense. (In 1997 was hier 113 belydende en 68 dooplidmate.) Aangesien die kerkgebou se akoestiek van hoogstaande gehalte is, is geen luidsprekerstelsel nodig nie. Die elektroniese orrel staan agter in die kerk en vir die gebruik daarvan is luidsprekers wel voor in die kerk aangebring.

Predikante 
 Steyn, Petrus Jacobus, 1958 – 1962 (in kombinasie met Goedgegun)
 Enslin, dr. Pieter Jacobus Johannes Stephanus, 1963 – 1965
 Meyer, Ernst Walter, 1965 – 1968 (in kombinasie met Goedgegund; aanvaar sy emeritaat)
 Coetsee, Daniël Christiaan, 1969 – 1976
 Venter, Zacharias Christiaan, 1977 – 1981
 Kruger, Tjaart Jan Jacobus, 1982 – 1991 (aanvaar sy emeritaat)
 Van der Schyff, dr. Stephanus Petrus, 1992 – 1999
 Venter, Hermanus Johannes, 1999 – 2010 (aanvaar sy emeritaat om mediese redes)
 Berg, Adderus Fenmo, 2011 – hede

Bronne 
  Harris, C.T., Noëth, J.G., Sarkady, N.G., Schutte, F.M. en Van Tonder, J.M. 2010. Van seringboom tot kerkgebou: die argitektoniese erfenis van die Gereformeerde Kerke. Potchefstroom: Administratiewe Buro.
  Schalekamp, ds. M.E. (voorsitter: redaksiekommissie). 2001. Die Almanak van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika vir die jaar 2002. Potchefstroom: Administratiewe Buro.
  Van der Walt, dr. S.J. (voorsitter: deputate almanak). 1997. Die Almanak van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika vir die jaar 1998. Potchefstroom: Administratiewe Buro.
  Venter, ds. A.A. (hoofred.) 1960. Almanak van die Gereformeerde Kerk in Suid-Afrika vir die jaar 1961. Potchefstroom: Administratiewe Buro.
  Vogel, Willem (red.). 2015. Die Almanak van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika vir die jaar 2016. Potchefstroom: Administratiewe Buro.

Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika