Johann de Waal

Johann de Waal (1958-) is ’n Afrikaanse skrywer.

Lewe en werk 
Johann de Waal is in 1958 in Eldoret in Kenia gebore. Die skrywer Eduard H. De Waal is sy ouer broer. In 1962 verhuis die gesin na Suid-Afrika en hy gaan skool in KwaZulu-Natal (Eshowe) en Rustenburg waar hy in 1976 matrikuleer. Hy studeer verder aan die Universiteit van Pretoria waar hy aktief meewerk aan die tydskrif Vlieg en Johann de Lange, Johann Lodewyk Marais, Koos Prinsloo, Hans Pienaar en Victor Munnik van sy tydgenote is. Na universiteit hou hy vir twee jaar skool. Hy is op 12 November 1983 op Witrivier getroud met die skrywer Andrée Bosch, dogter van die bekende keramiekkunstenaar Esias Bosch. Die egpaar het twee dogters, Leandra en Lisa. Na die troue gaan woon hy en sy vrou ’n paar jaar lank in Londen. By hulle terugkeer na Suid-Afrika is hy vir ’n ruk joernalis by Pretoria News voordat hulle na Witrivier verhuis, waar hy eers Engels doseer aan die Elijah Mango Onderwyskollege maar later ’n meubelmaker is. In 1989 stig hy Johann De Waal Furniture, wat drie handelsmerke (De Waal Furniture, African Loom en Mirage) suksesvol bemark aan veral hotelle, klubs en korporatiewe maatskappye. Sy huwelik met sy vrou verbrokkel teen die einde van 1999 en hulle is daarna geskei.

Skryfwerk  
Aanvanklik skryf hy poësie en ’n aantal van sy gedigte word in tydskrifte soos Tydskrif vir Letterkunde en Standpunte gepubliseer. Hy spits hom later hoofsaaklik op die prosa toe en terwyl hy in 1985 in Londen is, voltooi hy sy eerste roman. Hierdie roman word egter nie gepubliseer nie. “Slaapvraat en Leander” is ’n boek vir kleuters waarin Leander teen gevare en nare drome beskerm word deur Slaapvraat, ’n kreatuur kleiner as ’n beer maar groter as ’n kat. Die boek word ook in Engels vertaal as “Bedbear and Leander”.

“Machadospoor” is ’n roman vir volwassenes oor geweld op die grens, gesien uit die perspektief van inspekteur Du Toit, die verdrukker maar ook slagoffer. Die inspekteur ondersoek die dood van die stasiemeester en die ruwe boswerker Steyn se vrou, wat albei doodgetrap op die treinspore gevind word. Daar is nie konvensionele leidrade nie, slegs ’n spannende soektog te midde van ’n verkenning van die self wat vasgevang is binne die web van persoonlike en maatskaplike geweld. Soos die ondersoek verder, verdiep die probleem. Die titel verwys na die trein wat sonder moontlikheid van koersverandering op sy spoor voortstoom. Hierdie boek word in 1990 genomineer vir die Rapportprys. Hy vertaal self hierdie roman in Engels, wat as “Machado” by Penguin verskyn.

In 1996 word “!Sit Oom Paul” eervol vermeld tydens die toekenning van die C.N.A.-prys vir jeugboeke. Hierdie boek behandel die onlangse geskiedenis van die Afrikaner op vernuwende wyse deur ook aspekte soos tienerseks oor die kleurskeidslyn, prostitusie en opstand teen die Protestantse geloof by te trek. Die hoofkarakter Herman Human worstel met die grootword kwessies van tienerverhoudings, kattekwaad, grootmense se oneerlikheid, skynheiligheid, diskriminasie en voortrek van ander leerlinge en hy word al hoe meer rebels. Sy pa se voorbeeld help hom egter om te kies wat reg is en nie bloot korrek is nie en dat ’n mens met jou gewete moet kies, al is dit tot jou onmiddellike nadeel. Die titel van die boek verwys na die studentikose onreg wat rebelse studente die simbool van Afrikanerdom, Oom Paul, aandoen deur vir hom voetspore te verf reguit na die Royal Hotel se kroeg en al slingerend terug.

Saam met sy vrou skryf hy ook ’n boek oor haar kunstenaarpa, “Esias Bosch”.

Publikasies

Bronne

Boeke 
 Kannemeyer, J.C. “Die Afrikaanse literatuur 1652-2004” Human & Rousseau Kaapstad en Pretoria Eerste uitgawe 2005
 Wybenga, Gretel en Snyman, Maritha (reds.) “Van Patrys-hulle tot Hanna Hoekom” Lapa-Uitgewers  Eerste uitgawe Tweede druk 2005
 Tydskrifte en     koerante
 Krige, Lisel “Skrynwerker van die woord” “De Kat” Mei 1991
 Pretorius, Willem “Vir De Waal tel gevoel, eerder as sêgoed” “Die Burger” 8 Junie 1991

Internet 
 LitNet ATKV-Skrywersalbum 20 Januarie 2012: www.litnet.co.za
 Nieuwoudt, Stephanie Beeld: http://152.111.1.88/argief/berigte/beeld/1995/11/7/999/2.html
 Pretorius, Willem Die Burger: http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1991/06/08/7/7.html
 Storiewerf: http://www.storiewerf.co.za/cvs/cv_johandewaal_ph.htm 
 Worldcat: http://www.worldcat.org/identities/lccn-n88181792/

Resensies  

Afrikaanse skrywers
Geboortes in 1958