Gereformeerde kerk Philipstown

Die Gereformeerde kerk Philipstown is 'n gemeente van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika op die Noord-Kaapse dorpie Philipstown, wat ontstaan het as 'n regstreekse gevolg van die "vervolging en smaad" wat die Doppers, lidmate van die Gereformeerde Kerk, voor én ná die afskeiding van dié Kerk van die Nederduitse Gereformeerde Kerk deur ds. Dirk Postma in 1859 moes verduur. Die stryd om die sing van die evangeliese gesange in die NG gemeente Colesberg onder ds. Thomas Reid was sekerlik die hewigste in die land; daarom het heelparty Doppers Colesberg verlaat en weswaarts getrek na waar hulle Philipstown in 1863 as kerkplaats gestig het. Groot getalle het ook oor die Oranjerivier getrek en Reddersburg as Gerefromeerde kerkdorp gestig waar hulle hul kerklike voorregte sonder vervolging (op Colesberg veral in die pers, maar ook in die kerk) kon geniet.

Dit was een van die min gevalle dat 'n dorp 'n Gereformeerde gemeente gekry het voor 'n NG gemeente aangesien die NG gemeente Philipstown eers in 1873 gestig is. Dit het ook gebeur op Barkly-Oos, waar die Gereformeerde kerk in 1871 gestig is, maar die NG gemeente eers in 1873. Ander gevalle is Ventersburg: Gereformeerde kerk 1864, maar NG gemeente Desember 1890, Postmasburg: Gereformeerde kerk 1883, NG gemeente 1929; Reddersburg: Gereformeerde kerk 1859, NG gemeente 1910; en Steynsburg: Gereformeerde kerk 1872, NG gemeente 1876. In al dié gevalle, buiten Barkly-Oos, was dit Gereformeerdes wat die dorp gestig het.

Stigting 
Die Gereformeerde kerk Philipstown is in 1863 gestig en die eerste kerkraad op 12 Mei verkies. Die kerkraad het 'n deel van die plaas Rietfontein aangekoop vir £3 150 en op 'n deel daarvan is 'n dorp toe uitgemeet en ter ere van die toenmalige goewerneur, sir Philip Wodehouse, Philipstown genoem. Ook die distrik waarvan Dordrecht die hoofdorp is, Wodehouse, is na hom genoem.

Di. Coetsee en Cachet 
As eerste konsulent van die gemeente het ds. J. Beyer van die Gereformeerde kerk Reddersburg opgetree, maar hy is heel spoedig vervang deur ds. Dirk Postma van die Gereformeerde kerk Burgersdorp wat die gemeente as konsulent bedien tot 1869. In daardie jaar is ds. A.A.J. de Klerk Coetsee as die eerste herder en leraar bevestig. Hy is ná sy vertrek na die Gereformeerde kerk Reddersburg in Junie 1872 eers in 1875 opgevolg deur ds. Jan Lion Cachet, skrywer van 'n volle oor die Hugenote en Sewe duiwels en wat hulle gedoen het: sketse uit di Afrikaanse buitelewe. Tydens ds. Cachet se bediening is 'n nuwe kerk gebou van sandsteen wat sonder stene £8 000 gekos het. Die plan om die kerk met toring te versier, is tot 'n later tydstip uitgestel, maar eindelik is dit afgestel.

Di. Vorster en Hamersma 
Toe ds. Cachet in 1883 na die Gereformeerde kerk Steynsburg vertrek, is prop. L.P. Vorster beroep en in 1884 bevestig. In Januarie 1893 het ds. Vorster aan die Burgersdorpse Taalfees gaan deelneem waartydens die Taalmonument daar onthul is. Op een van die feesdae het ’n groot menigte mense en rytuie opgeruk na die Dreunbergvlakte vir ’n piekniek. In die predikante-wedloop was ds. Vorster eerste, ds. Postma (die bron vermeld nie watter een nie) laaste en ds. Adriaan Hofmeyr, van die NG gemeente Prins Albert, in die middel, "kort agter den manelpanden van den Philipstownschen atleet". Hy het ook 'n toespraak tydens die fees gelewer namens die Gereformeerde Kerk en gepraat van die taaiheid en krag van die Afrikaanse volk. In Mossamedes het dit hom getref hoe geheg die volk aan sy taal, godsdiens en voorvaderlike sedes is. Hy het gesê hy mis "de oude Langklip van Willem" wat nog daar begrawe lê. Ds. Hofmeyr antwoord hierop: "Die ou klip het gegroei." Hy roep die Afrikaners toe om steeds hoër te strewe, nooit moed te verloor nie, op te hou twis, en nie alleen geesdriftig te wees in woord nie, maar ook in daad. Ds. Vorster aanvaar in 1893 'n beroep na die Gereformeerde kerk Burgersdorp en in 1894 kom prop. T. Hamersma as sy opvolger na Philipstown.

Lidmaattal 
Die gemeente se ledetal was omstreeks 1916 768. In 1959, die eeufeesjaar van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika, was hier 31 dooplidmate en 107 belydende lidmate, in 1998 was dit 49 en 21 en in 2014 21 en nul.

Predikante 
 Abraham Adriaan Jacobus De Klerk Coetsee, 1869–1872 (sy eerste gemeente)
 Jan Lion Cachet, 1875–1883
 Louis Petrus Vorster, 1884–1893
 Taetse Hamersma, 1893–1922
 Hendrik Stephanus van Jaarsveld, 1924–1946
 H.J. Boshoff, 1950–1952
 Dirk Jacobus van der Walt, 1953–1956
 Jacs van Rooy, 1957–1964
 Christoffel Johannes van Vuuren, 1966–1969
 Willem Johannes Jacobus du Plessis, Willem Johannes Jacobus, 1972–1977 (teruggekeer uit vervroegde aftrede)
 Johannes Matthys Earle, 1978–1982 (in kombinasie met Strydenburg)
 Christiaan Kruger, 1983–1989 (in kombinasie met Colesberg)
 Van der Walt, Petrus Christoffel, 1990–1998 (in kombinasie met Colesberg)
 Abraham Nicolas Helberg, 1998–2000 (in kombinasie met Colesberg)
 Victor Edouard d'Assonville jr., 2001–2008 (in kombinasie met Colesberg)
 Jacobus Petrus le Roux, 2010–2012 (in kombinasie met De Aar, Strydenburg en Oranjerivier)
 Badenhorst, Lourens Jurie, 2013 – hede (in kombinasie met De Aar en Colesberg en bedieningsooreenkoms met Philippolis)

Galery

Bronne 
  De Beer, J.L.P. In: Smit, ds. A.P. 1973. Ligglans oor die berge. Eeufeesgedenkboek van die Nederduitse Gereformeerde Kerk en gemeenskap, Barkly-Oos, 1873–1973. Barkly-Oos: NG Kerkraad.
  Maeder, ds. G.A. en Zinn, Christian. 1917. Ons Kerk Album. Kaapstad: Ons Kerk Album Maatschappij Bpkt.

Verwysings

Sien ook 
 NG gemeente Philipstown

Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika