Gereformeerde kerk Harrismith

Die Gereformeerde kerk Harrismith is ’n gemeente in die GKSA se Klassis Oos-Vrystaat met sy middelpunt op die dorp Harrismith, maar dit sluit ook Drakensville, Jagersrust, Kestell, Verkykerskop en Warden in. Einde 2014 het die gemeente 75 belydende en 12 dooplidmate gehad, vergeleke met 90 en 45 einde 2001.

Die gemeente het ná sy afstigting van Bethlehem in 1938 baie klein begin en eers eredienste in verskillende lidmate se huis gehou. Namate die lidmate toegeneem het, het hulle begin byeenkom in die Moth-saal, maar eers in die sestigerjare was daar genoeg geld om ’n eie kerk op te rig, hoewel daar selfs aan die begin van daardie dekade net 49 belydende en 35 dooplidmate was.

’n Slaghuis is aangekoop en as kerkgebou ingerig, maar enkele jare later is dié gebou verkoop en ’n meer geskikte opgerig, wat in 1968 in gebruik geneem is nadat ds. Postma die hoeksteen op 27 Januarie daardie jaar gelê het. Die NG gemeente Harrismith het sy ou preekstoel aan die Gereformeerde kerk geskenk omdat hy ook indertyd ’n nuwe kerk laat bou het. Eers was daar ’n serfyntjie-orrel voor in die kerk, maar dit is later vervang deur ’n elektriese orrel, wat agter in die kerk staan.

Noodroep 
In Die Kerkblad van September 2016 het die gemeente se predikant, ds. Johannes de Bruyn, ’n pleidooi om geldelike hulp aan ander gemeentes in die kerkverband gerig. Hy het onder meer geskryf: 

"Met die Sinode van 2006 word genotuleer dat die Geref. Kerk Harrismith as voorposgemeente oor grense heen bedieningswerk doen. Die notule het gelui:  'n Voorbeeld hiervan is Gereformeerde Kerk Harrismith wat ’n bedieningsooreenkoms gesluit het met twee kerke in Qwa-Qwa. Die Klassis goedgekeurde bedieningsplan bepaal dat die predikant in Harrismith woon en die drie kerke bedien. ’n Predikant word DV in Januarie 2006 bevestig. Ons bede is dat hierdie kerke in hulle roeping tot die uitdra van die evangelie die genade sal ontvang om saam te werk tot eer van die Here (Acta 2006:334). 

"Die Geref. Kerk Harrismith se grense sluit onder meer Drakensville, Jagersrust, Kestell, Van Reenen, Verkykerskop, Warden en omliggende omgewings in. Tans vind bediening in Qwa-Qwa ook vanuit hierdie gemeente plaas. Die hele gebied van Qwa-Qwa beslaan ’n onherbergsame oppervlakte van meer as 1 100 km2. Afstande van tussen 30 000 km en 40 000 km word teen groot koste afgelê om die Geref. Kerke Harrismith en Qwa-Qwa met Woordbediening en herderlike sorg te bedien. 

"Na die skielike afsterwe van ds. Pieter Odendaal in Junie 2006, is ds. Johannes de Bruyn met hulp vanuit die kerkverband op 4 Desember 2011 as predikant van Harrismith bevestig. Met beloofde sustentasiehulp kon Harrismith, ingevolge Kerkorde Artikel 11, ds. De Bruyn eervol versorg en kon volhoubaar met bediening in Harrismith sowel as Qwa-Qwa voortgegaan word. 
"Met die Streeksinode(s) van November 2012 is sustentasie aan gemeentes drasties verminder en noodplanne moes beraam word. Die sustentasie wat die Geref. Kerk Harrismith ontvang het, is van R300 634 in 2001 tot R84 655 in 2016, voor ramings – weens verskeie redes – verlaag. 

"Lidmate van die Geref. Kerk Harrismith het dadelik ’n trust gestig en ’n bees- en speenkalfprojek begin. Dit het gedurende 2013 en 2014 ’n addisionele opbrengs van tussen R40 000 en R60 000 per jaar gelewer. Saam met twee ander geldinsamelingsgeleenthede kon die gemeente gedurende 2013/’14 sy finansiële verpligtinge nakom." 

Ds. De Bruyn meld die gemeente destyds bestaan uit 77 belydende en 15 dooplidmate. Van die belydende lidmate was 38 ekonomiese aktief en kon dus tot die gemeentekas bydra. "Met die vernietigende brande van 18 September 2014 en die versengende droogte van 2015, saam met die swak markte van 2015 tot op hede," skryf hy, "het die bees- en speenkalfprojek nie genoegsame wins opgelewer om al die finansiële verpligtinge van die gemeente na te kom nie – insluitende die traktementsversorging en pensioenbydrae van die predikant. Vir die eerste vyf maande van 2016 staan die gemiddelde maandelikse bydrae op R402 per maand per belydende lidmaat. Effektief beteken dit dat die 38 ekonomies aktiewe lidmate R815 elk per maand bydra. 

"Behalwe vir die drasties verminderde sustentasie wat die Geref. Kerk Qwa-Qwa ontvang (gemiddeld R1 910 per maand voor ramings afgetrek word), word daar nie andersins enige bedieningshulp vanaf Qwa-Qwa ontvang nie en is al die bedieningsuitgawes vir die rekening van die Geref. Kerk Harrismith. 

"As gevolg van bogenoemde, en die verminderde sustentasietoekenning, saam met die onstabiele slagplaas- en voerkraalmarkte, begroot die Geref. Kerk Harrismith vir ’n maandelikse tekort van R35 000 tot R45 000. Indien daar met hulp voldoende bedryfskapitaal bekom kan word, word beraam dat die Geref. Kerk Harrismith binne vyf tot agt jaar ekonomies selfstandig kan wees. Na oorleg met die visitatore, bestuur van die Administratiewe Buro en vergadering van Klassis Contracta: Oos-Vrystaat is besluit dat die Geref. Kerk Harrismith, met die medewete van Klassis Oos-Vrystaat, kan voortgaan om binne die kerkverband vir finansiële hulp te vra."

Daarna vra hy gemeentes en lidmate van elders om gereeld maandeliks of eenmalig by te dra om te verseker dat Woordbediening en herderlike versorging die gemeente Harrismith en dié in Qwaqwa kan voortgaan.

Predikante 
 De Bruin, Johannes Lodewicus, 1943–1949 (in kombinasie met Bethlehem en Reitz)
 Van der Walt, Johannes Petrus Lodewikus, 1970–1974 (in kombinasie met Reitz)
 Viljoen, Johannes Hendrik, 1974–1978
 Duvenage, dr. Schalk Carel Willem, 1978–1980 (in kombinasie met Reitz)
 Van der Walt, Marthienus Frederik, 1980–1984
 Van den Berg, Petrus Johannes, 1986–1997
 Van Heyningen, Cornelius Johannes, 1998–2000
 Nel, Pieter Andreas, 2001–2002
 Odendaal, Pieter Abraham, 2006 – 1 Junie 2011 (in kombinasie Qwa-Qwa)
 De Bruyn, Johannes Jacobus, 2011 – 2017 (neem beroep aan na George)
 Henning, J.A.G. (Kosie), 2018 – 2021

Bronne 
  Harris, C.T., Noëth, J.G., Sarkady, N.G., Schutte, F.M. en Van Tonder, J.M. 2010. Van seringboom tot kerkgebou: die argitektoniese erfenis van die Gereformeerde Kerke. Potchefstroom: Administratiewe Buro.
  Schalekamp, ds. M.E. (voorsitter: redaksiekommissie). 2001. Die Almanak van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika vir die jaar 2002. Potchefstroom: Administratiewe Buro.
  Van der Walt, dr. S.J. (voorsitter: deputate almanak). 1997. Die Almanak van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika vir die jaar 1998. Potchefstroom: Administratiewe Buro.
  Venter, ds. A.A. (hoofred.) 1957. Almanak van die Gereformeerde Kerk in Suid-Afrika vir die jaar 1958. Potchefstroom: Administratiewe Buro.
  Venter, ds. A.A. (hoofred.) 1958. Almanak van die Gereformeerde Kerk in Suid-Afrika vir die jaar 1959. Potchefstroom: Administratiewe Buro.
  Vogel, Willem (red.). 2014. Die Almanak van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika vir die jaar 2015. Potchefstroom: Administratiewe Buro.

Sien ook 
 NG gemeente Harrismith

Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika
Vrystaat