Lady Jane Grey

Lady Jane Grey (1536/1537 – 12 Februarie 1554) was ’n aanspraakmaker op die trone van Engeland en Ierland. Sy was in 1553 nege dae lank die de facto-monarg van Engeland. Sy is op 12 Februarie 1554 tereggestel.

Vroeë lewe 
Jane, die oudste dogter van Henry Grey, 1ste Hertog van Suffolk, en sy vrou, lady Frances Brandon, is in Leicestershire gebore. Daar is eers gemeen dat sy in Oktober 1537 gebore is, maar onlangse navorsing bewys dat sy vroeër gebore is, op ’n onbekende datum in laat 1536 of vroeg 1537.

Lady Frances was die dogter van prinses Maria, die jongste suster van Hendrik VIII en was dus die niggie van Eduard VI. Sy het twee ouer susters gehad: lady Katherine Grey en lady Mary Grey; deur hul ma was die susters lede van die Huis van Tudor. Jane is besonder goed opgevoed en het Latyn, Grieks en Hebreeus sowel as moderne tale geleer.

’n Huwelik is gereël tussen haar en lord Guilford Dudley. Die paartjie is op 21 Mei 1553 in Durham House saam met Jane se suster Catherine en Henry Herbert, 2de Graaf van Pembroke, getroud in ’n dubbele seremonie.

Opvolging 
Hoewel Hendrik VIII se dogters, Maria I en Elizabeth I albei as buite-egtelike kinders verklaar is nadat Hendrik van hul ma's geskei is, is hulle later weer erken as aanspraakmakers op die troon. Hendrik het die troon aan sy drie kinders nagelaat, maar bepaal dat indien nie een van hulle kinders het nie, die troon moet gaan aan die nageslag van sy jongste suster, prinses Maria, en dit het Jane, haar kleindogter, ingesluit.

Hendrik se seun, Eduard VI, het hom opgevolg. Hy het egter sy susters uit sy testament gesluit en die (Protestantse) erfgename van Maria Tudor as sy erfgename aangewys. Jane se aanspraak was egter nie baie sterk nie, want Eduard was nog nie mondig toe hy die testament opgestel het nie en sy wil was teen die parlementêre wette. Eduard is op 6 Julie 1553 dood. Vier dae later is lady Jane Grey as koningin van Engeland uitgeroep. Tot met haar kroning sou sy, soos die gebruik destyds was, in die Londense Tower bly.

Binne net nege dae het Maria egter genoeg ondersteuners bymekaargemaak om Londen op 19 Julie in ’n triomfantelike optog binne te ry. Die parlement het besluit sy is die regmatige koningin en Jane se aanspraak is vals. Maria het Jane gevange geneem en in die Londense Tower aangehou.

Verhoor en teregstelling 
Jane en haar man is albei van hoogverraad aangekla. Die verhoor het op 13 November 1553 plaasgevind en albei is skuldig bevind. Jane sou op ’n brandstapel sterf of onthoof word, hoe dit die koningin behaag – dit was die tradisionele straf vir vroue wat in dié tyd aan hoogverraad skuldig bevind is. Maria het egter haar lewe gespaar.

Die Protestantse rebellie van Thomas Wyatt in laat Januarie 1554 het egter Jane se lot bepaal, hoewel sy nie direk betrokke was nie. Die opstand het begin weens Maria se voorgenome huwelik met die latere Filips II van Spanje, wat ’n Katoliek was. Jane se pa, die Hertog van Suffolk, het aan die rebellie deelgeneem en geëis dat Jane weer koningin word. Philip en sy raadgewers het druk op Maria geplaas om Jane te laat teregstel om ’n einde aan die onrus te bring. Vyf dae ná Wyatt se arres is Jane en haar man tereggestel.

Guilford is eerste onthoof en toe Jane. Haar pa is ’n week later tereggestel vir sy aandeel in die rebellie.

Verwysings

Bronne

Skakels 
 The Lady Jane Grey Internet Museum  – groot aantal foto's van Jane en haar lewe.
 Lady Jane Grey  by EnglishHistory.net
 Some Grey Matter – bibliografie.
 Lady Jane Grey: The Nine Days Queen
 Lady Jane Grey Reference Guide 

Engelse monarge
Ierse monarge
Tereggestelde mense
Huis van Tudor
Geboortes in 1537
Sterftes in 1554