Monterey, Kalifornië

Monterey is 'n nedersetting in die administratiewe distrik Monterey County van die Amerikaanse deelstaat Kalifornië, geleë aan die suidelike kant van Monterey-baai, sowat 160 km suid van San Francisco en 480 km noord van Los Angeles, met 'n oppervlakte van 8,5 vk myl (21,9 vk km) en 'n bevolking van 27 810 volgens die Sensus van 2010. In 2016 is dit op 28 454 beraam.

Monterey se ryk geskiedenis strek terug tot in die tyd van die Spaanse koloniale bewind in Kalifornië. In 1610 het die Spaanse ontdekkingsreisiger Sebastián Vizcaíno hier voet aan wal gesit en die baai na sy beskermheer, die graaf van Monterrey, genoem. 'n Vaste nedersetting het egter eers in die volgende eeu ontstaan toe die Spaanse kaptein Gaspar de Portolá (1717–1784) en die geestelike Vader Serra hier in 1770 'n kerk en presidio (militêre pos) gevestig het waaruit later 'n pueblo (nedersetting) sou groei.

Tot 1848 het Monterey - sowel onder Spaanse asook Meksikaanse bewind - as die hoofstad van Alta California (Opper-Kalifornië) gedien. Destyds was dit die enigste wettige invoerhawe vir goedere waarop belasting gehef is. In 1846 is die Amerikaanse vlag oor die Meksikaanse doeanehuis gehys. Ná die Meksikaans-Amerikaanse Oorlog het Kalifornië deel van die Verenigde State geword. Die nuwe deelstaat se grondwet (die California State Constitution) is in 1849 in die plaaslike Colton Hall onderteken.

As gevolg van die Kaliforniese goudstormloop van 1848 moes Monterey sy status as hoofstad aan San Francisco afstaan. Die nedersetting het vervolgens as belangrike visseryhawe, markdorp en militêre basis gedien. Hier het Kalifornië se eerste teater, openbare gebou, openbare biblioteek, openbare staatskool en drukkery ontstaan en is die eerste dagblad, The Californian, gepubliseer.

Monterey se visserybedryf het nog tot in die 1950's gefloreer. Sy inmaakfabrieke is deur die Amerikaanse skrywer en Nobelpryswenner John Steinbeck in 1945 met die publikasie van die roman Cannery Row, wat in die tyd van die Groot Depressie afspeel, onsterflik gemaak.

Sedert die laat 19de eeu het kunstenaars aangetrokke gevoel tot Monterey en sy omgewing. Bekende skilders en skrywers (onder wie die Skotse romansier en reisskrywer Robert Louis Stevenson) het hulle hier gevestig. Vandag is Monterey 'n gewilde bestemming vir toeriste wat 'n besoek aan historiese plekke, Cannery Row (die straat waar baie inmaakfabrieke geleë was), Fisherman's Wharf (die historiese spilpunt van Monterey se vissery- en walvisbedryf met sy seekosrestaurante, winkels en markte) en die befaamde Monterey Bay Aquarium bring. Die Monterey-jazzfees word jaarliks op die derde naweek in September gehou.

Verwysings 

Nedersettings in Kalifornië