Slag van Bloedrivier

Die Slag van Bloedrivier is op 16 Desember 1838 langs die Bloedrivier in die destydse Natal, Suid-Afrika, geveg. Sowat 470 Voortrekkers, onder leiding van Andries Pretorius, het 'n ossewalaer beskerm teen tussen 10 000 en 20 000 Zoeloe-impies. Die Zoeloekrygers, onder Koning Dingaan se regering, is aangevoer deur Dambuza (Nzobo) en Nhlela.

Geskiedenis 

Op 15 Desember 1838 het die Voortrekkers inligting verkry dat 'n groot Zoeloemag op pad was. Pretorius het 'n uiters goeie gevegsterrein langs die Bloedrivier (toe die Ncomerivier) gekies, waar die ossewaens in 'n laer getrek is. Ten spyte van mis wat die aand oor die omgewing neergedaal het, was dit die volgende oggend helder. Voor die slag begin het, het die Voortrekkers 'n gelofte voor God afgelê dat, sou hulle gespaar word, hulle 'n kerk sal bou en die dag as 'n sabbat herdenk en hulle kinders van God sal vertel.

Die Zoeloes het die laer herhaaldelik onsuksesvol aangeval totdat Pretorius ná twee uur 'n groep perderuiters beveel het om die laer te verlaat en die Zoeloes aan te val. In die struweling het Pretorius ook 'n assegaaiwond aan sy linkerhand opgedoen.

Ten spyte van die feit dat die Voortrekkers vuurwapens teen die Zoeloes se assegaaie gebruik het en 'n goeie ligging gehad het, het hulle steeds geglo dat hulle nie sonder God se hulp sou kon oorleef nie. Die Britse weermag het met duisende opgeleide soldate met selfs beter vuurwapens teen die Zoeloes geveg en die meeste Britse soldate het in die geveg omgekom. Uiteindelik is slegs drie Voortrekkers gewond en geen dood nie; dít teenoor meer as 3 000 Zoeloekrygers wat gesterf het. 16 Desember is 'n openbare vakansiedag in Suid-Afrika; voor 1994 was dit as Geloftedag bekend, en tans as Versoeningsdag.

Kulturele erfenis 

Die Bloedrivier-slagveld, Plaas Vechtkop 168, Utrecht-distrik, is 'n provinsiale erfenisterrein, en word in gevolge van die Wet op Nasionale Erfenishulpbronne (25/1999) beskerm. Op die terrein is 'n replika van die laer wat in koper uitgevoer is, asook 'n ossewa van graniet. Die museum op die terrein het 'n aandenkingwinkel.

Die slag is in die Suid-Afrikaanse epos, Bou van 'n Nasie (1938), verfilm.

Deelnemers aan die Slag van Bloedrivier 

Hier volg 'n lys van 'n aantal persone wat aan die Slag van Bloedrivier deelgeneem het:

 Hoofkommandant
 Pretorius, Andries Wilhelmus Jacobus (verwys nota 1) (b3c1d5e11)

 Assistent-Hoofkommandant
 Landman, Karel Pieter (b2c10)

 Kommandante
 Jacobs, Pieter Daniel (a15b5c3d8e1)
 De Lange, Johan Hendrik (Hans Dons) (b10c2)
 Potgieter, Jacobus (Koos)
 Erasmus, Stephanus
 Uys, Jacobus Johannes (b1c5d2e4)
 Meyer, Lucas Johannes

 Laerkommandante
 Pretorius, Albertus (ook kannonnier)
 Erasmus, Lourens
 Moolman, Piet (Rooi Piet)
 Fronemann, Christoffel Cornelis (b7)

 Veldkornette
 Steyn, Johannes C
 Viljoen, Gert
 Pretorius, Hercules Albertus (Bart)(b3c1d5e14)
 Van Staden, Gert (verwys nota 2)
 Lombard, Stephanus
 Scheepers, Jan
 Fourie, Hermanus
 Cowie, William (a1)
 Labuschagne, Casper
 Joubert, Jan (ook kanonnier)

Liggings 

Bloedrivier: -28.105385,30.540684

Piet Retief se graf: -28.427074, 31.270174

Dingaan se kraal (Umgungundlovu): -28.436033,31.267480 (28°26'10.6"S 31°15'59.0"E)

Galery

Sien ook 
 Die Gelofte
 Geloftedag
 Slag van die Opatikloof, 11 dae later.

Bronne 
 Nuwe Geskiedenis van Suid-Afrika, hersiene uitgawe, deur Cameron & Spies. Human & Rousseau, 1991.

Verwysings

Eksterne skakels 

 Amptelike webwerf vir die Bloedrivier Gelofteherdenkingskomitee, Bloedrivier Geloftekomitee
 Webwerf: My Volk, die Trekpad van 'n Nasie

Erfenishulpbronne in Suid-Afrika
 
Bloedrivier