C.F. Beyers-Boshoff

C.F. Beyers-Boshoff (1926–1989) is die skrywer van meer as honderd romans en jeugverhale en hy skryf ook rolprentdraaiboeke en verskeie gewilde radiovervolgverhale. Sy radiovervolgverhaal Ongewenste vreemdeling, wat later ook tot 'n rolprent verwerk is, maak van hom ’n huishoudelike naam en hou op daardie tydstip die rekord vir die grootste luistertal vir ’n Afrikaanse radiovervolgverhaal. Elf van sy verhale word suksesvol in rolprente omskep. Die gewilde Jasper-reeks ('n reeks jeugverhale) verskyn ook uit sy pen. Hy skryf ook onder die skuilnaam Dot Malan.

Lewe en werk 
Christiaan Frederik Beyers-Boshoff is op 8 Mei 1926 op Potgietersrus gebore. Die gesin verhuis na Pretoria waar hy sy skoolloopbaan aan die Afrikaanse Hoër Seunskool voltooi. Hy studeer verder aan die Universiteit van Pretoria, waar hy sy vrou, Petro Maritz, ontmoet. Hulle het vyf kinders, vier dogters (Marie, die tweeling Marlene en Jenny en Liza) en sy enigste seun, die skilder Maurice Boshoff.

Aanvanklik werk hy en skryf deeltyds, maar sy loopbaankeuse word beïnvloed toe hy en sy vrou laat in die sestigerjare by hulle nuwe huis in Waterkloofrif in Pretoria aankom en vind dat die hele huis rot en kaal gesteel is. Niks was verseker nie. Hy spring hierna aan die werk voor sy tikmasjien en skryf daarna gereeld sowat agtien uur per dag om aan die spertye vir radiovervolgverhale te voldoen en intussen nog romans en draaiboeke ook te skryf. Hy skei in die sewentigerjare van sy vrou.

C.F. Beyers-Boshoff sterf op 17 Desember 1989 op die ouderdom van 63 aan hartversaking in die H.F. Verwoerd Hospitaal in Pretoria.

Skryfwerk 
In standerd ses verskyn sy eerste storie in die kindertydskrif Die Jongspan en word hy ’n paar sjielings daarvoor betaal. Dit beïnvloed later sy keuse om voltyds ’n skrywer te word. In 1949 skryf hy sy eerste vervolgverhaal vir die radio. Hierna publiseer hy Die nagwolwe kies hul leier in die Mei 1953-uitgawe van Patrys, kortverhale in tydskrifte soos Die Huisgenoot en later romans, terwyl hy steeds vervolgverhale, hoorbeelde en jeugverhale vir die radio skryf.

Radiovervolgverhale en draaiboeke 
Van sy bekendste radiovervolgverhale is Ongewenste vreemdeling, Dans van die flamink, My liedjie van verlange en Die vrou van Shangetti. Veral Ongewenste vreemdeling maak van hom ’n huishoudelike naam en hou op daardie tydstip die rekord vir die grootste luistertal vir ’n Afrikaanse radiovervolgverhaal. Elf van sy verhale word suksesvol in rolprente omskep (hy skryf self die draaiboeke), waaronder Dans van die flamink (1974), Ongewenste vreemdeling (1974) (met Jans Rautenbach as regisseur), Tant Ralie se losieshuis (1974), My naam is Dingetjie (1975), Die troudag van Tant Ralie (1975), Dingetjie is Dynamite (1975), My liedjie van verlange (1975), Grensbasis 13 (1979) en Eendag vir altyd (1985). Hy skryf ook die draaiboek in Engels vir die film Night of the puppets (1980), ’n film wat deur Daan Retief gemaak word, en The spots on my leopard (1974). Van sy films word internasionaal uitgereik en Catch me a dream (in Afrikaans uitgereik as Vang vir my ’n droom) en Kill and kill again (in Suid-Afrika uitgereik as Karate Olympia) behaal groot sukses op die Amerikaanse kringloop. Vir die Amerikaanse mark skryf hy ook televisiedraaiboeke.

Skuilnaam 
Die boeke Slangetjies en leertjies en By die fontein word onder die skuilnaam Dot Malan uitgegee.

Liefdes- en spanningsverhale 
Sy grootste uitsette is liefdesverhale en spanningsverhale, hoofsaaklik vir boekklubs.

Deur die Sleutelgat (1964) is die verhaal van Antonie Roux, eerstens ’n skrywer van populêre slapbandboeke maar ook ’n staatsamptenaar. Wanneer Emily Stander egter in alle erns in sy toekoms begin belang stel, verander alles byna oornag vir hom. Na sy skielike beroemdheid dwing sy vrou hom om Lilford Manor met spook en al te koop en verander hy in ’n feitlik onherkenbare persoon.

Nag oor Afrika (1964) speel in Kenia af. Die Johannesburgse meisie Hilda verkry die dienste van grootwildjagter Hubert Meyer om haar verloofde, Mike Greeff, op te spoor. Hubert is bewus van Greeff se ondergrondse bedrywighede onder die plaaslike inwoners en hy wil nie vir Hilda ontnugter voordat hy nie genoegsame bewyse vir sy vermoedens het nie. Kort ná Hilda se aankoms in Kenia word sy gedreig en aangeraai om terug te keer na Suid-Afrika. Sy gee nie gehoor nie en word dan deur Mike se trawante ontvoer. Hubert se getroue Masai-bediende word ook deur die genadelose Mau-Mau om die lewe gebring en Hubert besluit om Mike Greeff aan die kaak te stel. Hy word meegevoer tot op die geheimsinnige Russiese duikboot wat onder die swart mantel van die “nag oor Afrika” sy ewe geheimsinnige vrag tot digby die kus vervoer.

Franz Meyer vlug in Pad na die son (1964) uit die agterbuurte van die groot stad en beland in die ysterwêreld, die kontrei van manne waar ook die vrouens van ’n besondere stoffasie is. Hier in die Dal leer hy homself ken en vind uit dat hy swaarkry te bowe kan kom. Moira, die gesofistikeerde dogter van die Ysterkoning, toon Franz sy krag deur hom eers te laat besef wat sy swakheid is. Hy leer dat die liefde nie eenvoudig en enkel is nie en baie fasette het.

Moira Murray is die hoofkarakter in Twee myl van nêrens (1964). Sy is draaiboekskryfster vir ’n rolprentmaatskappy en soek na atmosfeer vir ’n verhaal wat verfilm moet word. Op die verlate Skulpbaai wil sy dan rustig haar skryfwerk afhandel, onbewus van die boewebende wat snags hul Sataniese bedrywighede daar voortsit. Sy ontmoet hier die stedeling Wessel Malan en hulle vind hulle in ’n massiewe, ou spookhuis aan ’n verlate stuk seestrand in botsing met die bende.

Twee van klawers speel af rondom die ontdekking van ’n uitvinding wat die gevolge van radio-aktiewe bestraling uitskakel. Professor Henri Weiss word doodgeskiet kort nadat sy sekretaresse, Hilda Meyer, hierdie hoogs vertroulike verslag van hom getik het. Sy gaan soek hulp by Hans Bruwer, eienaar van ’n geweerwinkel in Johannesburg. Hans neem Hilda na sy houthuise by Hartbeespoortdam sodat sy daar kan wegkruip. Hans se verloofde, Mauritza de Villiers, is glad nie ingenome met hierdie verwikkeling nie, maar dan word sy ontvoer. Die veiligheidspolisie raak ook betrokke en die spanning loop hoog.

In ’n Vrou soos Lora (1965) is Lora de Villiers slegs begaan oor haarself. Sy is beeldskoon en die dogter van ’n baie ryk man wat haar alles gee wat haar hart begeer. Boonop is sy geseënd met ’n goeie verstand en behaal dus sukses met feitlik alles wat sy aanpak, behalwe in die liefde. Sy ontmoet die talentvolle maar sukkelende kunstenaar Robert Pelser en neem sy lewe oor om te sorg dat die geld begin invloei, maar sy kunstenaarsiel is nie hiermee geneë nie. Hy het ook ’n meisie, al steur Lora haar nie daaraan nie.

Linkerhand van die noodlot (1967) is ’n spioenasieverhaal. Die Chinese ontwikkel die Z13-kiem, ’n gevaarlike wapen wat die ongelukkige slagoffer wat dit inkry, spoedig tot ’n volslae idioot laat degenereer. Indien die leiers van ’n volk dit sou inkry, sou die hele land spoedig in ’n toestand van algehele chaos verkeer. Dit is dan ook die Sjinese se voorneme met Suid-Afrika. Alec de Winter word deur die Veiligheidspolisie getaak om die teelplek van hierdie kieme op te spoor.

In Die verdwaaldes (1967) leef Robert slegs vir die oomblik en is doodgelukkig om klavierspeler in ’n dansorkes te wees. Hy is nie standvastig genoeg om Elsie se man te wees nie en sy weet dit, maar trou nogtans met hom. Sy gaan oopoë in die huwelik in, maar kan tog nie by sy soort lewe aanpas nie. As klereontwerpster is sy die vernaamste broodwinner in die huis en kan maar nie verstaan dat Robert tevrede kan wees om maar van dag tot dag te leef nie. Sy probeer hom aanspoor om te verbeter, maar kort voor lank kom daar ’n verwydering tussen hulle.

Boegspriet teen die wind (1968) begin in Frankryk in die laaste maande voor die groot Franse Rewolusie. Francois Legaut begaan die fout om toe te laat dat hy in ’n argument met die markies Du Bois betrek raak in ’n tyd toe gewone mense se lewens nie veel werd is nie. Hy wen die argument, maar moet daarna vir sy lewe vlug. Hy ontmoet vir Jean Matroos, die eerste stuurman van die Achilles, en vertrek dan per skip na die Kaap die Goeie Hoop. Rooibaard Galvez, die gevreesde seerower, kaap die skip en hy word saam met Jean deur Rooibaard as ’n galeislaaf verkoop. Hy weet dat die einde aangebreek het. As die kettings eers om die gewrigte van ’n galeislaaf geplaas is, word dit eers weer losgemaak nadat hy van uitputting gesterf het.

Goud in die son (1969) is ’n verhaal uit die gouddelwersdae in Johannesburg. Koert van Duyn kom van die platteland na Johannesburg om sy fortuin te soek en los vir Clara op die wye vlakte agter. In Johannesburg vind Koert goud en ook vir Linn Russell, maar daar was altyd nog Clara.

Ilse trou in Vrees is die jagter (1969) met Philip de Winter, ’n miljoenêr van die Goudstad. Weelde, gerief en sekuriteit is egter nie vir haar bedoel nie, want op haar troudag kom ’n persoon uit haar verlede weer te voorskyn en van hierdie dag is hy die jagter wat haar soos ’n gewonde dier laat vlug. Sy vinger is gedurig op die sneller, gereed om die doodskoot af te trek.

In Die wilde een (1970) is Mat Terblanche eienares van ’n groot plantasie en saagmeulens in ’n vallei tussen heuwels en berghange. Hulle noem haar “die wilde een”, wat saam met haar saggeaarde suster Eleen die ruwe boswerkers in toom hou. Meer as een boswerker probeer om die ongetemde Mat te verower, maar vind gou sy is nie ’n katjie wat sonder handskoene hanteer kan word nie. Dan daag Karel de Villiers in die vallei op.

In Jong liefde (1971) is Janna nog baie jonk toe sy met Henno, die jong mediese student, oor die tou trap en swanger word. Hulle trou, maar sy verloor die baba en kan nie sielkundig herstel van hierdie knou nie. Henno is lief vir Janna en wil goed wees vir haar, maar sy wil hom nie toelaat nie. Dan ontmoet hy vir Nelmari.

Kom luister na my lied en sy vervolg Aan jou my minnelied (1972) is die verhaal van Mitz Rossouw, die swartkopmeisie met die goue stem. As jong sangeres werp sy alles in die stryd om die kalklig te bereik, want slegs daarin, glo sy, sal sy geluk vind. Oornag kom sukses na haar toe, want die orkesleier, Anton de Winter, maak dit vir haar moontlik om as sangeres van populêre liedjies die verbeelding van die publiek gaande te maak. Sukses en geluk loop egter nie altyd hand aan hand nie. Dit is die verhaal van ’n vrou wat na geluk en liefde soek, maar sukses as sangeres en rolprentster vind.

M’sieur die kavalier (1973) is ’n ou Kaapse verhaal. Lafras Lamont kom vanuit Frankryk in die Kaap aan om ’n besoek te bring aan die wynplaas, Groot Overmeer. Daar onderhandel hy met Adriaan de Leeuw om die feitlik onmoontlike aan te durf, naamlik om die skone Gretel uit Robert-Jan se kloue te bevry. Robert-Jan is die leier van die groep seerowers wat om Kaap die Goeie Hoop alle seevaart onveilig maak. Hy is ook die barbaar met ’n swaard, ’n swaard wat alle ander swaarde oortref, maar met Die Kavalier het hy nog nie kennis gemaak nie.

Tant Ralie se losieshuis (1974) is die vervolg op die baie gewilde radioverhaal Ongewenste vreemdeling. Dit vertel die verhaal oor wat met die mense van die vallei gebeur het, ná daardie nag toe die vlamme soveel vernietig het. Tant Ralie en tant Mathilda vestig hulle in Kaapstad. Hier probeer hulle vergeet van Mitz met haar lag en haar kitaar en haar liedjies, en van Gerhard, die groot vreemdeling wat so hard probeer het om van gister weg te kom. Daar kom egter weer ’n meisie in hulle lewens, een met ’n laggie soos dié van Mitz, met ’n kitaar en sagte, warm liedjies.

In die skadu van Agnes Linde (1976) is die verhaal van ’n pragtige meisiekind met ’n verlede en ’n vasberade jong man wat die geheime van die vallei anderkant die berg van die maan wil ontsyfer. Dot Linde ontmoet vir Robert Heever net na die begrafnis van professor De Winter, die man wat sy soos ’n eie vader liefgehad het. ’n Fortuinverstelster waarsku haar egter dat die toekoms groot gevaar inhou.

Slavin van die kaptein (1976) is ’n verhaal uit die ou Kaapse tydperk. Francois Remarque, skeepskaptein in die Franse vloot, is aan die Kaap die Goeie Hoop in opdrag van koning Lodewyk die Veertiende van Frankryk. Sy opdrag is om ’n hoflikheidsbesoek aan die Hollandse kolonie te bring en om die Franse koning se niggie Lucienne na ’n onthaal in die Kasteel te vergesel. ’n Slavin van Europese afkoms maak egter aanspraak op sy hulp en hy kan nie weier nie. Lucienne veroordeel sy bemoeienis met so ’n barbaarse skepseltjie, maar hy raak al dieper betrokke.

In Sommer net iemand (1978) ontmoet die 20-jarige Mike de Villiers die 35-jarige kabaretsangeres Ruby Seymour op Clifton se strand. Mike raak verlief op haar, maar sy voel dat sy te oud is vir hom. Daar is ook nog Dave Hunter, ’n man uit haar verlede, terwyl Mike in sy omswerwinge vir Heidi ontmoet.

Hein Rossouw is in Eendag, as jy terugkom (1979) van kleinsaf vasberade om uit sy arm jeugjare te ontsnap en baie ryk te word. Om te kom waar hy wil wees, moet hy egter die liefde van sy tweelingbroer en sy swartkop meisie, Ilse Vermaak, inboet. Ilse het hom lief en is vasbeslote om vir hom te veg, ongeag wat dit sal kos. Hein trou met Liza Watson, blondekopdogter van sy baas, en Ilse weet hy doen dit slegs omdat hy deur haar die hoogste sport van die lewe kan bereik. Liza konfronteer haar egter en Ilse besef dat Liza vir Hein liefhet, selfs liewer as wat sý hom het.

Die noodlot is ’n vrou (1979) vertel van die 23-jarige Sheila Marais. Sy werk in die poskantoor op Stutterheim, vanwaar sy met die veel ouer Bill Symington trou. Bill het ’n agtienjarige dogter, Lizel, is skatryk en besit vele saagmeulens. Dan word Paul Naudé aangestel by een van Bill se saagmeulens. Sheila kry Bill se vertroueling, Michael Bergman, met beloftes van mag en rykdom om van Bill ontslae te raak. In ’n skermutseling met Paul val Michael en sterf. Saam raak Paul, Sheila en Lizel van die lyk ontslae en die houvas wat Sheila op Paul het, verstewig. Dan val Sheila van ’n krans af en beseer haar rug en neem die verhaal ’n onverwagte wending.

In ’n Meisie so mooi (1980) veg Hein Reynecke op die grens, terwyl sy vrou Ilse een van die gewildste aktrises in die land is en slegs belangstel in haar loopbaan. Sy is amper klaar met ’n televisieprent en sal dan na Kaapstad vertrek, waar sy saam met buitelandse spelers in ’n rolprent vir die oorsese mark sal optree. Hein word egter ernstig gewond. Ilse is feitlik onderweg Kaapstad toe en sy kry kwalik die kans om hom te besoek. By die hospitaal kom sy tot haar skok agter dat Hein blind is en aan geheueverlies ly. Onmiddellik besluit sy om van hom te skei. Hein se gesig herstel mettertyd en hy herwin sy geheue. Hy vind ook ’n nuwe maat in die verpleegster Marlene Rademeyer, ’n verpleegster. Tog is hy steeds lief vir Ilse.

Wag op die goue more (1980) is ’n verhaal uit die gouddelwersdae in Pelgrimsrus. Rudolph Meyer besluit om sy geluk in Pelgrimsrus te gaan beproef wanneer sy pa en broer sy ideaal om geneesheer te word, minag. Hy is egter glad nie voorbereid op die skote wat reeds buite die dorp op hom gevuur word nie. Rudolph raak hier ’n geharde man en raak betrokke by die De Wet-gesin. Daar is Herklaas de Wet, die delwer wat beroof word van sy fortuin; Santie, sy saggeaarde dogter wat siek delwers verpleeg; en haar suster Liz, wat nie tru staan vir ’n man as dit by gruis was en sif kom nie. Rudolph moet besluit oor die vrou vir hom en die keuse lê tussen die verfynde Lora Rademeyer wat in Pretoria op hom wag, of een van die twee De Wet-susters.

In Vangnet van die lewe (1982) is Jenny Lundy ’n baie gewilde sangeres en verlief op Michael Jackson. Tot haar skok vind sy egter uit dat Michael al die tyd getroud was toe sy verbitterde vrou hom voor Jenny doodskiet. Hierna draai Jenny se bewonderaars hulle rûe op haar. Jenny probeer selfmoord pleeg, maar word gered deur die mediese student Rudi Meyer. Rudi is op sy beurt op vlug van die polisie en Jenny help hom om in Durban uit te kom. Intussen kry Moira van Vuuren, Rudi se gewese meisie, spyt dat sy vir Rudi in die moeilikheid laat beland het oor ’n tref-en-trap ongeluk wat sy veroorsaak het. Sy volg hom Durban toe.

Afrika-reeks 
Die gees van Kilimanjaro (1963) is die eerste boek in die Afrika-reeks. Hierin sien Valk de Wet baie uit na die naderende skoolvakansie, want hy sou na Oos-Afrika gaan waar hy saam met sy pa, professor Henri de Wet, na verskeie streke sou reis om nuwe insektemiddels op die proef te stel. Toe sy pa nie by die afgesproke ontmoetingsplek opgedaag het nie, was dit vir hom duidelik dat hy met oop oë in ’n donker komplot ingeloop het. Saam met die jong joernalis, Rupert Martin, gaan hy na die berg Kilimanjaro waar hy te doene kry met die inboorlinge se vrees vir die geheimsinnige Gees van Kilimanjaro. Telkens bedreig Marcel du Bois sy lewe terwyl hulle poog om die Ster van Afrika in die hande te kry.

Duikers van die diepsee (1964) is die tweede boek in die Afrika-reeks. Valk de Wet gaan saam met sy joernalisvriend, Rupert Martin, om te soek na ’n skat onder die koue water van die Suid-Afrikaanse weskus. Hier raak hy onder die water in die moeilikheid en bevind hom uiteindelik op ’n Russiese vragskip. Hy word vergesel van die baie aantreklike Tessa, vir wie se veiligheid hy toenemend verantwoordelik voel.

Jeugverhale

Jasper-reeks 
Hy skryf ook die gewilde jeugreeks oor Jasper, wat bendeverhale is wat hulle op die plattelandse dorpie Lelievlei afspeel. Die Viermanskap se lede is die borselkop Jasper as leier, Mossie die onverskrokkene, Ferdinand die slimkop en Giep die versigtige. Jasper se pa is prokureur op die dorp en moet dikwels die kinders uit penaries red of dissipline toepas. Die Viermanskap beleef talle avonture, soos die jaarlikse kaskarwedren, kom in aanraking met skurke wat hulle ten spyte van hulle jeug uitoorlê, kom in gevaarlike situasies met wilde diere en neem deel aan skoolaktiwiteite soos rugby, atletiek en toneelspeel, terwyl hulle selfs ’n draai in die ruimte maak. Hierdie reeks was baie gewild en het dan ook talle herdrukke beleef.

Ander jeugverhale 
Vir die jeug stel hy verder saam Skatkis vir seuns en Avontuur vir seuns.

Publikasies

Bronne

Tydskrifte en koerante 
 Heunis, Erika. Beyers en Wimpie se storie nog vol kinkels. Die Transvaler, 25 Junie 1982
 Van den Berg, Zirk. ’n Skrywer op die bus saam met gewone mense. Die Burger, 20 Desember 1989
 Van Wyk, Pierre. Beyers Boshoff – die eensame storie-fabriek. Rapport, 2 Mei 1982

Verwysings 

Suid-Afrikaanse skrywers
Geboortes in 1926
Sterftes in 1989