Gereformeerde kerk Bultfontein

Die Gereformeerde kerk Bultfontein is ’n gemeente van die GKSA met sy middelpunt op die Vrystaatse dorp Bultfontein, maar dit sluit ook die dorp en distrik Hoopstad in.

Agtergrond 
Uit die Gereformeerde Kerke onder die Kruis op Ceres en Clanwilliam het 'n aantal lidmate verhuis na die distrik Hoopstad. Op hulle versoek het ds. S.J. du Toit hulle daar kom besoek en dienste gehou. Hierdie dienste is ook bygewoon deur lidmate van die NG Kerk. As gevolg hiervan het die predikant van die NG gemeente Bultfontein, ds. T.C. Dönges, ds. Du Toit aangekla by die waarnemende moderator van die Vrystaatse Kerk, sodat die geval deur die Sinode behandel is, ds. Du Toit se optrede veroordeel is en die gemeentes van die Vrystaat teen hom gewaarsku is. Verder is besluit om die gedrag van ds. Du Toit ter kennis te bring van die Algemeen Sinodale Kommissie van die Kaapse Kerk.

Hierdie optrede van die Sinode het presies die teenoorgestelde uitwerking gehad as wat blykbaar die bedoeling daarmee was, want 'n dankadres is onderteken deur meer as 200 lidmate van die gemeentes Fouriesburg, Lindley, Heilbron, Frankfort en Hoopstad, waarin duidelik verklaar word dat hulle die Here dank vir die optrede van ds. Du Toit en hom uitnooi om by hulle te kom kerk hou. Die lidmate van die genoemde Kruisgemeentes wat op Hoopstad woonagtig was, het ook 'n verklaring oor die geval uitgereik, waaruit blyk dat ds. Dönges ten volle bewus was dat hulle nie by die NG Kerk te Hoopstad aangesluit het nie en dat dit op hulle aandrang was dat ds. Du Toit daar kom optree het en tydens sy tweede besoek aldaar selfs kinders van Kruislidmate gedoop het. Hierdie verklaring is ook onderteken deur 'n paar lidmate van ds. Dönges, om daardeur te verklaar dat die feite daarin vermeld, volkome waar is.

Ds. Du Toit het ook in Stemmen des Tijds 'n antwoord gepubliseer teen die optrede van die Sinode. Grootliks deur die optrede van ds. Dönges teen ds. Du Toit het op 25 November 1909 'n Gereformeerde Kerk onder die Kruis op Hoopstad tot stand gekom, en hierdeur het daar 'n einde gekom aan die verwarring wat geheers het.

Inlywing by die Gereformeerde Kerk 
Op die Algemene Vergadering van die GKSA van Transvaal, gehou op 4 Februarie 1914 op Potchefstroom, het Wolmaransstad gevra dat die Algemene Vergadering van Transvaal by die Algemene Vergadering van die OVS aanbeveel om 'n gemeente op Hoopstad te stig, en 'n besluit is inderdaad in dier voege geneem. Toe kort daarna die Algemene Vergadering van die OVS gehou is op 21 Februarie 1914, het die saak van Hoopstad daar gedien. 'n Kommissie van prae-advies is benoem om nog gedurende hierdie sitting die Algemene Vergadering van advies te dien.

Die rapport van hierdie kommissie was van die volgende inhoud: Die kommissie het oorweeg dat daar twee aansoeke is: een van die Gereformeerde gemeente onder die Kruis wat vra om as gemeente opgeneem te word, en een van die wyk Hoopstad, wat tot nog toe tot die Gereformeerde gemeente van Wolmaransstad behoort het en wat vra om as gemeente gestig te word. Laasgenoemde aansoek word gestuur deur die kerkraad van Wolmaransstad en die Algemene Vergadering van Transvaal. En oorwegende verder dat daar maar een openbaring op een plek van die liggaam van Christus kan wees, sodat nie dadelik aan die een of ander aansoek gevolg gegee kon word nie, is besluit om die Algemene Vergadering te adviseer om 'n kommissie te benoem met die opdrag om plaaslik alles te ondersoek en in orde te stel ten einde sowel die voornoemde wyk van die gemeente van Wolmaransstad asook die Gereformeerde gemeente onder die Kruis op Hoopstad te organiseer tot die Gereformeerde gemeente van Hoopstad.

Wat betref die sewe punte deur die Gereformeerde gemeente onder die Kruis as voorwaarde vermeld, daarin bewillig die Algemene Vergadering so dat die bedoelde sewe artikels in die oorkonde van die gemeente kon opgeneem word as dokumenterende die historiese wording van die gemeente en as 'n nadere verklaring van die dinge uit die Heilige Skrif waarop dit kragtens sy geskiedenis die nadruk wens te lê.

Die Algemene Vergadering het hierdie rapport behandel, en toe is besluit: Die prae-advies word aangeneem met hierdie byvoeging: Die Algemene Vergadering verstaan die toetreding van die gemeente onder die Kruis op Hoopstad tot die Gereformeerde Kerk so dat die gemeente alle verpligtinge wat uit die kerkverband voortvloei, sal nakom net soos die ander gemeentes. Die voorgestelde kommissie is benoem, en die saak is in die reine gebring, want op die volgende Algemene Vergadering, gehou te Petrusburg in 1915, is gerapporteer dat die saak in orde is en dat die gemeente in die kerkverband opgeneem is, waarvan die Vergadering met dank kennis geneem het en besluit het om 'n brief aan die gemeente te rig.

Op 23 Mei 1914 is toe wel 'n Gereformeerde gemeente in dié deel van die Vrystaat gestig en wel op Hoopstad as voortsetting van die Kruisgemeente.

Aanloop tot kerkbou 

Aan die begin het die gemeente vir eredienste byeengekom op die plaas Dampan, distrik Hoopstad. Omdat die swaartepunt van die yl gesaaide lidmate na Bultfontein verskuif het, is in 1928 besluit om die middelpunt na laasgenoemde te skuif en die eerste kerkraadsvergadering is dan ook op 27 Mei 1928 op Bultfontein gehou. Die gemeente se naam is in 1930 na Bultfontein verander.

Nou het die stryd om ’n eie kerkgebou begin. Op 12 Junie 1937 het Bultfontein sy eerste leraar, in kombinasie met Kroonstad en Lindley in die persoon van ds. N.T. Snyman verwelkom. Met ds. Snyman se vertrek na Kuruman het Bultfontein in kombinasie met Theunissen getree.

In die begin het die lidmate op Bultfontein in die ou hofsaaltjie langs die latere poskantoor byeengekom. Die plaaslike NG moedergemeente het later hul bliksaaltjie beskikbaar gestel en soms, vir spesiale geleenthede, hul kerkgebou; ’n groot luuksheid vir die plaaslike Gereformeerdes. Soms is die stadsaal ook gebruik, maar met die gewone probleme soos dat die saal Saterdagaande vir rolprentvertonings en partytjies gehou is en die diakens dit dan Sondagoggend moes gereed kry vir die erediens. Dit is hulle spesiaal gegun om hul manel tydens die opruiming van die saal voor kerk uit te trek.

Vorige kerkgebou 
Onder hierdie omstandighede is dit te verstane dat die kerkvaders gedurig op die uitkyk was na beter geriewe. Toe ene Silber, ’n Duitse handelaar, insolvent raak, het die kerkraad sy winkel vir £600 gekoop. Die helfte was in die kerkkas en Volkskas het die res voorgeskiet. Die winkelrakke is verwyder en saam met die oortollige sinkplate vir £300 verkoop. Volkskas het ’n deel van die gebou vir ses jaar gehuur, wat daarop neergekom het dat die bank die kerkskuld aan homself terugbetaal het.

Huidige kerkgebou 
Die winkel het as kerkgebou gedien tot die huidige kerkgebou op 14 Augustus 1954 in gebruik geneem is. Die ou gebou is toe aan ene John Colyn verkoop, wat dit weer as winkel/kafee gebruik het. Die oprigting van die nuwe kerk het ook probleme opgelewer. Die eerste argitek en die boukommissie se meningsverskille het daartoe gelei dat ’n tweede argitek, Hartman van Kroonstad, aangestel is. Die 70 belydende lidmate van destyds moes die koste van £13 000 op hulle neem.  

Reeds sedert die inwyding is die behoefte aan ’n orrel sterk gevoel. Die gemeentesang is dan ook die eerste maal op 8 November 1958 deur ’n orrel begelei. In hierdie tyd het die vrouelidmate ’n preekstoel aangekoop vir £1-3-4.

Eie predikant 
Noudat die gemeente ’n eie kerk met ’n orrel en preekstoel gehad het, het die behoefte aan ’n eie predikant ál dringender geword. Ds. H.J.S. Venter is op 15 Januarie 1967 bevestig en in daardie jaar nog is ’n pastorie vir hom en sy gesin opgerig. 

Die gemeente se derde groot bouprojek van daardie tyd was die oprigting van ’n saal met katkisasielokale, wat in 1974 voltooi is. Dié aanbouing het nie aan die gemeente se behoefte aan ’n saal voldoen nie sodat ’n nuwe saal in 1991 voltooi is.

Lidmaattal 
Terwyl soveel ander Afrikaanse kerke op veral die platteland sedert die laaste kwart van die 20ste voortdurend krimp, het Bultfontein se lidmaattal verbasend bestendig gebly en selfs toegeneem. In die GKSA se eeufeesjaar (1959) was hier 93 belydende en 58 dooplidmate. Einde 1997 was dit 151 en 42, einde 2011 158 en 42 en einde 2014 155 en 40, maar 'n jaar later 146 en 37.

Predikante 
 Venter, Hendrik Johannes Stephanus, 1967 – 1975
 Breedt, Johannes Jacobus, 1975 – 1981
 Duvenage, Abraham Petrus Carolus, 1981 – 1999
 Vorster, dr. Nicolaas, 2000 – 2009
 Krüger, Hendrik Johannes Jakob, 2009 – 2015 (aanvaar sy emeritaat om mediese redes)
 Viljoen, Werner, 2016 – hede

Bronne 
  Harris, C.T., Noëth, J.G., Sarkady, N.G., Schutte, F.M. en Van Tonder, J.M. 2010. Van seringboom tot kerkgebou: die argitektoniese erfenis van die Gereformeerde Kerke. Potchefstroom: Administratiewe Buro.
  Schalekamp, ds. M.E. (voorsitter: redaksiekommissie). 2001. Die Almanak van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika vir die jaar 2002. Potchefstroom: Administratiewe Buro.
  Van der Walt, dr. S.J. (voorsitter: deputate almanak). 1997. Die Almanak van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika vir die jaar 1998. Potchefstroom: Administratiewe Buro.
  Venter, ds. A.A. (hoofred.) 1957. Almanak van die Gereformeerde Kerk in Suid-Afrika vir die jaar 1958. Potchefstroom: Administratiewe Buro.
  Venter, ds. A.A. (hoofred.) 1958. Almanak van die Gereformeerde Kerk in Suid-Afrika vir die jaar 1959. Potchefstroom: Administratiewe Buro.
  Vogel, Willem (red.). 2014. Die Almanak van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika vir die jaar 2015. Potchefstroom: Administratiewe Buro.

Sien ook 
 NG gemeente Bultfontein

Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika 
Vrystaat