NG gemeente Elliot

Die NG gemeente Elliot is 'n gemeente van die Nederduitse Gereformeerde Kerk in die Sinode van Oos-Kaapland. Anders as talle ander dorpe in die omgewing, is dit nie as kerkdorp aangelê nie omdat die dorpie reeds in 1885 gestig is en ten tyde van die stigting van die gemeente al uit 10 huise bestaan het.

Gemeentestigting 
Die gemeente Elliot is in 1890 deur die Ring van Burgersdorp gestig deur die toedoen van die destydse konsulent, ds. W.A. Alheit, leraar van die NG gemeente Dordrecht, wat hom die lot van die verstrooide lidmate van die NG Kerk in die grensgebiede sterk aangetrek het. Ten tyde van die stigte van die gemeente Elliot was die plase uitgestrek en moeilik bereikbaar. Die stigting van die NG gemeente op die destydse Umtata (tans Mthatha) (volgens sommige bronne in 1890 en ander weer in 1891) was ook deur ds. Alheit se toedoen.

Ds. J.C. du Plessis (November 1891 tot November 1933) het 42 jaar lank hier gewerk. Hier het hy lief en leed verduur en as baanbreker gewerk. Armoede van die gemeente was groot, voertuie primitief, die paaie onbegaanbaar, en die oorvloedige reëns van die ou dae en vol riviere het sy werk bemoeilik. Hier het hy sy eerste eggenote verloor en ook 'n tweede keer getrou. Sy het hom ook dan tot die einde van sy bediening getrou bygestaan.

Latere leraars 
Vanaf ds. Du Plessis se vertrek tot in die middel van die 20ste eeu het die volgende leraars hier gearbei: di. J.F.G. van Rooyen (Mei 1934 tot Junie 1941), J.L. Nel (September 1941 tot Februarie 1944), G.C. van Schalkwyk (Junie 1944 tot Mei 1947) en M. Visser van Februarie 1948 af.

Geboue 
Die tweede kerkgebou van die gemeente, later die kerksaal, is gedurende die Anglo-Boereoorlog teen 'n koste van £2 000 opgerig, voorwaar 'n prestasie vir so 'n arm gemeente in 'n tyd van storm en woeling. Die huidige, sierlike kerkgebou van klip is in Mei 1932 ingewy. In die 21ste eeu is 'n klein replika van die kerkgebou op dieselfde terrein opgerig waarin die as van oorlede gemeentelede gehou kan word.

Afstigting en buitewyke 
Met die stigting het die gemeente bestaan uit die wyke Elliot, Cala en Embokotwa (bekend as Ida) met 'n ledetal van 730. Vyf jaar ná die stigting was die gemeente nie meer hulpbehoewend nie en is ds. Du Plessis se vergoeding van £200 na £350 opgeskuif en teen 1925 was dit reeds £500. In 1919 was die ledetal reeds 1 100 en is die wyke Cala en Embokotwa afgestig as die NG gemeente Du Plessis, ter ere van die gemeente Elliot se eerste leraar.

Reeds vanaf die jare 20 van die 20ste eeu is Engcobo deur die gemeente Elliot bedien in verband met die beter bearbeiding van die Afrikaners wat destyds in die eertydse Transkei gewoon het. 'n Sierlike kerkgebou is op Engcobo opgerig as bewys van die opoffering van 'n handjie vol lidmate van die NG Kerk.

Onderwys 
Ds. Du Plessis het in sy dae ook met onvermoeide ywer die saak van die onderwys bevorder en met departementele goedkeuring baie skole gestig sodat daar in 1912 reeds sowat 15 skole met oor die 600 kinders op die dorp en in die distrik was.

Enkele leraars 
 Johannes Christiaan du Plessis, 1891 - 1933 (emeriteer, sy enigste gemeente)
 Johannes George Fourie van Rooyen, Mei 1934 - Junie 1941
 Johannes Lodewyk Nel, September 1941 - Februarie 1944
 Gysbert Christiaan van Schalkwyk, Junie 1944 - Mei 1947
 Frederick Johan Bessinger, 1948
 Marmaduke Visser, Februarie 1948 - 1956
Gideon Reyneke  1956 - 1959
 Dirk Wessel Steyl, 1959 - 1963
 Abraham Stefanus Erasmus, 1986 - 1994
 Gideon Frederik Aggenbag, 2006 - 2008

Galery: Gedenkstene

Bronne 
 Olivier, ds. P.L. (samesteller), Ons gemeentelike feesalbum. Kaapstad en Pretoria: N.G. Kerk-uitgewers, 1952.

Oos-Kaap
Nederduitse Gereformeerde Kerk in Suid-Afrika