Albertina Sisulu

Albertina Sisulu (gebore 21 Oktober 1918; † 2 Junie 2011) is in die Transkei gebore as die tweede kind van Bonilizwe en Monica Thethiwe. Haar ma se gesondheid het agteruitgegaan en met haar pa se dood in 1929 het hy Albertina, wat toe elf jaar oud was, gevra om na haar broers en susters om te sien.

Geskiedenis 

Albertina was van plan om 'n non te word, maar het toe gaan verpleeg. Op dié manier kon sy haar broers en susters finansieel ondersteun tydens hul studies. In 1944 is sy met Walter Sisulu getroud. Haar man het haar aangemoedig om betrokke te raak by die politiek en sosiale opheffingswerk. As verpleegster het sy byvoorbeeld geboortebeperking in Orlando bekend gestel.

In 1955 het Albertina haar by die ANC se Vroueliga aangesluit. In 1956 het sy saam met Lilian Ngoyi, Helen Joseph en Amina Cachalia duisende vroue in die beroemde Vrouedag-optog na die Uniegebou gelei om teen die verpligte dra van "dompasse" te protesteer. Sy was ook een van die stigterslede van die United Democratic Movement (UDM).

Toe Walter verkies is tot die ANC se eerste voltydse sekretaris-generaal, het Albertina die gesin se enigste broodwinner geword. Sy het ook as skakel tussen die ANC-leiers in die tronk en diegene in ballingskap opgetree. Die Veiligheidspolisie het haar gedurig lastig geval en sy is verskeie kere beperkings opgelê, verban, onder huisarres geplaas of in hegtenis geneem - soms in alleenopsluiting.

Die Sisulu's het vyf kinders - Max, Lungi, Zwelake, Lindiwe en Nkuleko - en drie aangenome kinders gehad. Dié drie was Walter se suster se twee kinders, Gerald en Beryl, en Samuel, wat 'n hegte verhouding met Walter gesmee het tydens sy verblyf op Robben-eiland. Al hul kinders het grootgeword in hul huis in Soweto. Eers vier jaar voor Walter se dood het die paar na 'n huis in Linden, Johannesburg, verhuis.

Albertina se toewyding aan die "struggle" is na haar en Walter se kinders deurgegee. Hul oudste seun, Max, het byvoorbeeld op 17-jarige ouderdom reeds in aanhouding verkeer en het in ballingskap gegaan nadat sy pa in 1963 in Rivonia in hegtenis geneem is. Sy broer Zwelakhe was weer betrokke by die publikasie New Nation, wat verskeie kere beperkings opgelê is. Hy is ook self byna twee jaar lank sonder verhoor aangehou.

Sy is op 2 Julie 2011 op die ouderdom van 92 in haar huis in Linden oorlede.

Prestasie 
Albertina het haar reeds 50 jaar lank toegewy aan die Albertina Sisulu-stigting, wat die opheffing van kinders en bejaardes in Soweto ten doel het. Haar toewyding aan die stryd teen apartheid en haar welsynswerk onder vroue en kinders is vereer toe sy onlangs tot voorsitter van die Wêreldvredesraad in Basel, Switserland, verkies is. Haar skoondogter Elinor Sisulu het in 2002 'n biografie oor haar skoonouers uitgegee onder die titel Walter & Albertina Sisulu - In our lifetime, waarin die verhaal van hierdie merkwaardige paar vertel word.

In Julie 2007 is die R21-hoofweg tussen Pretoria en O.R. Tambo Internasionale Lughawe na Albetina Sisulu genoem.

Verwysings

Eksterne skakels 

Suid-Afrikaanse anti-apartheidsaktiviste
Xhosas
Geboortes in 1918
Sterftes in 2011
Anti-apartheidsaktiviste