Perse

Hierdie artikel handel oor die etniese groep. Vir die taal, sien Persies.

Die Perse (Persies: پارسیان) is 'n Irannese etniese groep inheems aan Iran en hulle praat Persies, 'n Irannese taal. Hulle is die grootste etniese groep in Iran sowel as die grootste etniese groep onder die sprekers van Irannese tale. Perse vorm die titulêre nasie van Iran, wat tot 1935 as Persië bekend gestaan het, waar hulle 65% van dié land se bevolking uitmaak. Etniese Persiese minderhede bestaan in die lande van die ou Persiese Ryk. Daarbenewens het 'n Persiese diaspora deur 'n moderne migrasie gevestig, veral in Wes-Europa.

Die benaming is afgelei van die streek Persis noord van die Persiese Golf in die hedendaagse Iran. Vanaf hier het Kores die Grote, die stigter van die Achaemenidiese Ryk, in die 5de eeu v.C. al die ander Irannese ryke (soos die Mede) verenig en met die uitbreiding van sy ryk begin. Die verspreiding van die Perse het met die ekspansie van die Persiese Ryk gepaard gegaan. Hulle het in die streke van die Kaukasus, die Midde-Ooste, Sentraal-Asië en Noord-Indië gevestig. In hierdie tydperk was die Perse veral aanhangers van die Zoroastrisme, die amptelike godsdiens van die Persiese Ryk.

Na die Arabiese verowering van Persië tussen 633 en 654 het die meeste Perse die Sjiïtiese Islam as nuwe godsdiens aanvaar en die Sassanidiese Ryk is by die Rasjidoen-kalifaat (632–661) ingelyf. Dit is opgevolg deur die Omajjadiese Kalifaat (661–750) en die Abbasidiese Kalifaat (750–1258). In 1259 is die gebied deur Möngke Khan verower en by die Mongoolse Ryk ingelyf wat in 1370 deur die Timoeriede-dinastie vervang is. Vanaf die gebied van die huidige lande Afghanistan en Oesbekistan het Babur, 'n nakomeling van die Timoeriede, die Sultanaat van Delhi verower en die Mogolryk in Indië gevestig. Die Mogolryk was 'n Persinisierde ryk wat oor groot dele van die Indiese subkontinent gestrek het.

As gevolg van die Irannese Rewolusie in 1979 en die daaropvolgende stigting van die Islamitiese Republiek van Iran het groot getalle Perse in lande van Asië, Europa, Noord-Amerika en Oseanië gevestig, waaronder aanhangers van religieuse minderhede soos Baha’i, Christendom, Judaïsme en Soennitiese Islam.

Verwysings

Eksterne skakels 

  

Etniese groepe in Europa
Etniese groepe in Iran
Etniese groepe in Noord-Amerika
Etniese groepe in Oseanië
Irannese volke