Qantas

Qantas ( KWON-təs) (IATA: QF, ICAO: QFA) is die vlagdraer en nasionale lugredery van Australië en sy grootste redery volgens vlootgrootte, internasionale vlugte en bestemmings na gevlieg. Die naam was oorspronklik "QANTAS", 'n akroniem vir "Queensland and Northern Territory Aerial Services". Dit dra die bynaam "The Flying Kangaroo" en is die derde oudste in die wêreld wat nog in bedryf is. Dit is in November 1920 gestig en het in Mei 1935 met internasionale passasiersvlugte begin. Qantas is 'n stigterslid van die Oneworld-lugrederyalliansie.

Die lugredery se hoofkantoor is in die Qantassentrum in die voorstad Mascot van Sydney, aangrensend aan sy hoofspil by die Sydney-lughawe. Teen Maart 2014 het Qantas 'n 65%-aandeel van die Australiese binnelandse mark gehad en 18,7% van alle passasiers van en na Australië vervoer. Verskeie filiaallugrederye werk na streeksentrums en op sommige hoofroetes binne Australië onder die QantasLink-vaandel. Qantas besit ook Jetstar, 'n laekostelugredery wat beide internasionale dienste vanaf Australië en binnelandse dienste binne Australië en Nieu-Seeland bedryf; en hou belange in 'n aantal ander Jetstar-handelsmerk-lugrederye.

Geskiedenis 

Qantas is op 16 November 1920 in Winton, Queensland gestig deur Hudson Fysh, Paul McGinness en Fergus McMaster as Queensland and Northern Territory Aerial Services Limited. Die lugredery se eerste vliegtuig was 'n Avro 504K. Dit het sy hoofkwartier na Longreach, Queensland in 1921 en Brisbane, Queensland in 1930 verskuif.

In 1934 het QANTAS en Brittanje se Imperial Airways ('n voorloper van British Airways) 'n nuwe maatskappy gestig, Qantas Empire Airways Limited (QEA). Die nuwe lugredery het in Desember 1934 met bedrywighede begin en tussen Brisbane en Darwin gevlieg. QEA het vanaf Mei 1935 internasionaal gevlieg, toe die diens vanaf Darwin na Singapoer uitgebrei is (Imperial Airways het die res van die diens na Londen bedryf). Toe die Tweede Wêreldoorlog begin het, het vyandelike optrede en ongelukke die helfte van die vloot van tien vernietig, en die meeste van die vloot is deur die Australiese regering vir oorlogsdiens opgeroep.

Vliegbootdienste is in 1943 hervat, met vlugte tussen die Swanrivier by Crawley in Perth, Wes-Australië en Koggala-meer in Ceylon (hedendaagse Sri Lanka). Dit het aan die British Overseas Airways Corporation (BOAC, die opvolger van Imperial Airways) se diens na Londen geskakel. Qantas se kangaroo-logo is vir die eerste keer gebruik op die "Kangaroo-roete", wat in 1944 begin is, van Sydney na Karatsji, waar BOAC-spanne vir die res van die reis na die VK oorgeneem het.

In 1947 is QEA genasionaliseer deur die Australiese Arbeidersregering onder Eerste Minister Ben Chifley. QANTAS Beperk is toe gelikwideer. Na nasionalisering is Qantas se oorblywende binnelandse netwerk, in Queensland, oorgedra naTrans-Australia Airlines wat ook in nasionale besit is, wat Qantas met 'n suiwer internasionale netwerk gelaat het. Kort na nasionalisering het QEA sy eerste dienste buite die Britse Ryk, na Tokio, begin. Dienste na Hongkong het ongeveer dieselfde tyd begin. In 1957 is 'n hoofkantoor, Qantas House, in Sydney geopen.

Stralertydperk 
In Junie 1959 het Qantas die stralertydperk betree toe die eerste Boeing 707 afgelewer is.

Op 14 September 1992 het Qantas met die nasionale lugredery Australian Airlines (hernoem na Trans-Australia Airlines in 1986)  saamgesmelt.

Die lugredery is die volgende jaar na Qantas hernoem. Qantas is geleidelik geprivatiseer tussen 1993 en 1997. Ingevolge wetgewing wat aanvaar is om die privatisering toe te laat, moet Qantas ten minste 51% deur Australiese aandeelhouers besit word.

Oneworld en Jetstar 
In 1998 het Qantas die Oneworld-alliansie saam met American Airlines, British Airways, Canadian Airlines en Cathay Pacific gestig, met ander lugrederye wat daarna aangesluit het.

Met die toetrede van die nuwe laekosteredery Virgin Blue (nou Virgin Australia) tot die binnelandse mark in 2000, het Qantas se markaandeel gedaal. Qantas het die laekosteredery Jetstar in 2001 geskep om met Virgin mee te ding. Die hoof binnelandse mededinger vir Qantas, Ansett Australia, het op 14 September 2001 in duie gestort. Markaandeel vir Qantas het onmiddelik tot 90% geklim, maar mededinging met Virgin het toegeneem namate dit uitgebrei het; die markaandeel van die Qantas-groep het uiteindelik op 'n relatief stabiele posisie van sowat 65% gevestig, met 30% vir Virgin en ander streeklugrederye wat verantwoordelik was vir die res van die mark.

2001–2019 ontwikkelings 
Qantas het tussen 2002 en 2006 kortstondig die Australian Airlines-naam vir sy internasionale begrotingslugredery laat herleef, maar hierdie filiaal is gesluit ten gunste van die internasionale uitbreiding van Jetstar, insluitend na Nieu-Seeland. In 2004 het die Qantas-groep uitgebrei na die Asiatiese begrotinglugdiensmark met Jetstar Asia Airways, waarin Qantas 'n minderheidsbelang besit. 'n Soortgelyke model is gebruik vir die belegging in Jetstar Pacific, met sy hoofkwartier in Viëtnam, in 2007, en Jetstar Japan, wat in 2012 bekendgestel is.

In Desember 2006 het Qantas 'n mislukte bod oorleef van 'n konsortium wat homself Airline Partners Australia genoem het. Gesprekke oor 'n moontlike samesmelting met British Airways in 2008 het ook nie tot 'n ooreenkoms gelei nie. In 2011 het 'n arbeidsgeskil tussen Qantas en die Transport Workers Union of Australia tot die opskort van alle Qantas-vlugte gelei, en die lugdiens se personeel is vir twee dae uitgesluit.

Op 25 Maart 2018 het 'n Qantas Boeing 787 geskeduleerde ononderbroke kommersiële vlugte tussen Australië en Europa ingestel wat die twee vastelande vir die eerste keer per lug verbind het, met die eerste aankoms in Londen van Vlug 9 (QF9). QF9 was 'n reis van 17-uur, 14,498 km (9 009 myl) vanaf Perth-lughawe in Wes-Australië na Lughawe Londen-Heathrow.

Op 20 Oktober 2019 het Qantas Airways die langste kommersiële vlug tot nog toe tussen New York Stad en Sydney met 'n Boeing 787–9 Dreamliner in 19 uur en 20 minute voltooi.

Covid-19-pandemie in 2020 
Op 19 Maart 2020 het Qantas bevestig dat hy ongeveer 60% van binnelandse vlugte opskort, twee derdes van sy werknemers op verlof plaas, alle internasionale vlugte opskort en meer as 150 van sy vliegtuie vanaf einde Maart tot ten minste 31 Mei 2020 sal hok, ná uitgebreide regeringsereisbeperkings weens die Covid-19-pandemie. Om die pandemie te oorleef, het Qantas aangekondig dat hy 6 000 poste gaan ontslaan en 'n plan aangekondig om A$1,9 miljard in te samel in nuwe kapitaal. Qantas het ook aangekondig dat hy sy 30%-belang in Jetstar Pacific aan Vietnam Airlines gaan oordra, en daarmee die Jetstar-handelsmerk in Viëtnam gestaak.

Qantas het sy laaste Boeing 747 in Julie 2020 uit diens gestel ná byna 49 jaar van aaneenlopende bedryf—die eerste 747 is in Augustus 1971 ingestel, terwyl al 12 sy Airbus A380's in stoor geplaas is (10 by Mojave Air–Space Port en 2 by Los Angeles Internasionale Lughawe) vir 'n minimum van drie jaar. Die vlieëniers van die laaste Boeing 747-vlug na die Mojave-woestyn via Los Angeles het die vorm van die ikoniese Qantas-logo in die vlugpad geteken voordat die straler op sy reis voortgegaan het.

In November 2020 het Qantas aangekondig dat die maatskappy bewys van COVID-19-inenting van internasionale reisigers sal vra. Volgens Alan Joyce, die firma se HUB, sal 'n koronavirus-inenting 'n 'noodsaaklikheid' word wanneer persone reis, "Ons kyk na die verandering van ons bepalings en voorwaardes om te sê vir internasionale reisigers, moet mense 'n inenting kry voordat hulle aanboord een van ons vliegtuie kan gaan." Qantas het ook aangekondig dat hy 2000 poste gaan sny om sy finansiële verliese te probeer beperk.

In Augustus 2021 het Qantas aangekondig dat hy sal vereis dat al sy 22 000 werknemers ten volle teen die virus ingeënt is.

In Mei 2022 het Qantas 12 A350-1000-vliegtuie van Airbus bestel om teen die einde van 2025 op ononderbroke vlugte van Sydney na Londen gebruik te word. In Mei 2022 het Qantas bepalings ooreengekom om Alliance Airlines te koop. Die transaksie is tans onderhewig aan regulatoriese en aandeelhouersgoedkeuring.

Qantas se hoofkwartier is geleë in die Qantas-sentrum in die voorstad Mascot, Sydney, Nieu-Suid-Wallis. Die hoofkwartier het 'n herontwikkeling ondergaan wat in Desember 2013 voltooi is.

Lugdiensfiliale 
Qantas het sedert sy ontstaan 'n aantal passasierslugrederyfiliale bedryf, insluitend:

 Australia Asia Airlines – bedryf van 1990 tot 1996 om Qantas toe te laat om die Taiwanese mark te bedien
 Impulse Airlines – 'n gevestigde lugredery wat in 2001 deur Qantas gekoop is; bedrywighede dieselfde jaar gestaak en sy bates is gebruik om Jetstar Airways te stig
 Australian Airlines – 'n internasionale begrotingslugredery wat van 2002 tot 2006 bedryf is 
 QantasLink – Qantas se streeklugrederyhandelsmerk wat die bedrywighede van drie filiaallugrederye van Qantas insluit ( Eastern Australia Airlines – wat ook sommige vliegtuie namens Jetstar Airways, Network Aviation en Sunstate Airlines bedryf ) en 'n kontrakvervoerder
 Jetstar – opereer tans as Qantas se Laekosteredery
 Jetconnect – 'n volfiliaal van Qantas wat in 2002 gestig is en gefokus het op trans-Tasmanreise tussen stede in Nieu-Seeland en Oos-Australië (Brisbane, Melbourne en Sydney); die laaste van Jetconnect se vliegtuie is in Oktober 2018 na die hooflynvloot oorgeplaas

Qantas bedryf 'n vragdiens onder die naam Qantas Freight (wat vliegtuie gebruik wat deur Qantas-filiaal Express Freighters Australia bedryf word en ook vliegtuie van Atlas Air verhuur) en besit ook die logistiek-en- lugvragmaatskappy Australian airExpress.

Bestemmings 
Qantas bedryf sedert 1977 besigtigingsvlugte na Antarktika (sonder om te land) namens Croydon Travel. Dit is vir 'n aantal jare opgeskort ná die ongeluk van Air New Zealand-vlug 901 teen Berg Erebus in 1979. Alhoewel hierdie vlugte nie land nie, benodig hulle spesifieke pooloperasies en bemanningsopleiding as gevolg van faktore soos witsektoruitwissing, wat bygedra het tot die Air New Zealand-ramp in 1979.

Met vlugte 7 en 8 – 'n ononderbroke diens tussen Sydney en Dallas/Fort Worth wat met die Airbus A380 bedryf word – wat op 29 September 2014 begin het, het Qantas die wêreld se langste passasiersvlug met die wêreld se grootste passasiersvliegtuig bedryf. Dit is op 1 Maart 2016 verbygesteek deur Emirates se nuwe Auckland–Doebai-diens. Nadat hy Boeing 787-vliegtuie bestel het, het Qantas 'n voorneme aangekondig om ononderbroke vlugte tussen Australië en die Verenigde Koninkryk gedurende Maart 2018 van Perth na Londen te begin. Die eerste vlug het op 24 Maart uit Perth vertrek.

Op 19 Maart 2020 het Qantas bevestig dat dit alle internasionale vlugte en ongeveer 60% van binnelandse vlugte vanaf einde Maart tot minstens 31 Mei 2020 sou opskort ná uitgebreide regeringsreisbeperkings weens die Covid-19-pandemie. Sedert vroeg-2022 is internasionale vlugte, onder meer vanaf Perth na Johannesburg en Heathrow weer hervat.

Kodedeelooreenkomste 
In Oktober 2016 het Qantas kodedeelooreenkomste met die volgende rederye gehad:

 Aircalin
 Air France
 Air New Zealand
 Air Niugini
 Airnorth
 Air Tahiti Nui
 Air Vanuatu
 Alaska Airlines
 American Airlines
 Asiana Airlines
 Bangkok Airways
 British Airways
 Cathay Pacific
 China Airlines
 China Eastern Airlines
 China Southern Airlines
 El Al
 Emirates
 Fiji Airways
 Finnair
 ITA Airways
 Japan Airlines
 Jetstar
 Jetstar Asia
 Jetstar Japan
 Jetstar Pacific
 KLM
 LATAM Chile
 Solomon Airlines
 SriLankan Airlines
 Vietnam Airlines
 WestJet

Vloot 
Sedert November 2018 bedryf Qantas en sy filiale 297 vliegtuie, insluitend 71 vliegtuie deur Jetstar Airways; 90 deur die verskillende QantasLink-handelsmerk-lugrederye en ses deur Express Freighters Australia. Teen November 2022 het Qantas self 109 vliegtuie in gebruik, met 16 wat geparkeer is, meestal weens Covid, terwyl sewe A380's 'n vars kajuitopknapping in Amerika ondergaan.

Inheemse kunsontwerpe 
Twee Qantas-vliegtuie is tans versier met 'n inheemse Australiese kunsskema. Een vliegtuig, 'n Boeing 737–800, dra 'n kleur genaamd Mendoowoorrji, wat in November 2013 onthul is. Die ontwerp is ontleen aan die oorlede Wes-Australiese inheemse kunstenaar Paddy Bedford.

'n Boeing 787–9 Dreamliner is versier in 'n verfskema wat deur wyle Emily Kame Kngwarreye se 1991-skildery Yam Dreaming geïnspireer is.  Die ontwerp beeld 'n garingboom uit, 'n belangrike en kultureel betekenisvolle simbool in Kngwarreye se droomverhale, en 'n stapelvoedselbron in haar tuisgebied, Utopia. Die vliegtuig sou later Qantas se eerste ononderbroke dienste bedryf tussen Perth en Londen Heathrow, en tussen Melbourne en San Francisco, geskeduleer met Boeing 787-vliegtuie.

Ander kleurskemas 
Verskeie Qantas-vliegtuie is versier met promosie-kleure, wat die telekommunikasiemaatskappy Optus adverteer; die Disney-rolprent Planes; die Australiese nasionale sokkerspan, die Socceroos; en die Australiese nasionale rugbyspan, die Wallabies. Twee vliegtuie – 'n Airbus A330-200 en 'n Boeing 747-400ER – is in 2009 versier met spesiale kleure wat die Oneworld-lugrederyalliansie (waarvan Qantas 'n lid is) bevorder. Op 29 September 2014 is die ononderbroke Airbus A380-diens na Dallas/Fort Worth Internasionale Lughawe ingewy met 'n A380 wat versier is met 'n herdenkingscowboyhoed en bandana op die kangaroestert-logo. Voor die 2017 "Sydney Mardi Gras" het Qantas een van sy Airbus A330-300-vliegtuie met reënboogletters versier en 'n reënboogvlag op die stert van die vliegtuig uitgebeeld.

Toekennings 
In 2009 was Qantas een van die eerste ingehuldigdes in die Queensland Business Leaders Hall of Fame.

Verwysings

Eksterne skakels 

 Qantas Facts – Official
 Qantas Ephemera in die National Library of Australia
 Original Qantas Logbook in die State Library Of Queensland

Australiese maatskappye
Lugrederye