Slag van Boschbult

Die Slag van Boschbult het op 31 Maart 1902 tydens die Tweede Vryheidsoorlog plaasgevind. Na die vernederende nederlaag tydens die Slag van Tweebosch het die Britse Magte wraak gesoek. Hulle plaas ongeveer 16 000 soldate oor van die Oos-Transvaal en die Oranje-Vrystaat na die Wes-Transvaal. Op 24 Maart 1902 begin die  Britte met ‘n groot operasie vanaf Klerksdorp. Generaal Koos de la Rey, President Steyn was nog saam met hom, slaag daarin om die Britte te ontwyk sowel as generaal Kemp. Die Britte het egter uitgevind waar generaal Liebenberg skuil en begin om hom te omsingel. Liebenberg het geen keuse nie en hy en sy manskappe slaan voet in die wind. Hulle laat al hulle waens en kanonne agter. Die Britte agtervolg hulle vir ‘n geruime tyd en slaag daarin om agt Boere dood te maak en 160 gevangene te neem.

Teen die einde van Maart besluit De le Ray om die Britte aan te val in wat later as die Slag van Boschbult bekend staan. De la Rey se verkenners lig hom noukeurig in oor die Britse Magte se bewegings tussen Klerksdorp en Lichtenburg. Hy word bewus van ‘n mag van 1800 Britse soldate met vier kanonne by ‘n plaas genaamd Brakspruit. Op 30 Maart lig hy sy magte dat hy ‘n aanval beplan vir die oggend van 31 Maart.

Om tienuur die oggend val ‘n groep Boere die Britse Mag aan in ‘n poging om wanorde te skep. Die Britte agtervolg egter nie die Britte nie maar graaf hulle self in. Teen halftwee begin generaals Du Toit en Kemp se manskappe om die Britse Magte te bekruip. Op dieselfde tyd trek die Boere ook los met kanonne op die Britse linie. Die muile word verbouereerd en gaan op 'n paniekerige, wilde stormloop. Generaals Du Toit en Kemp besluit om die wanorde uit te buit en begin met hulle aanval op die Britse kamp. Kemp het geglo dat vlugtende Britse soldate makliker teikens was as Britte soldate wat omsingel was. Die Britse magte slaan egter die aanval af en Kemp val terug teen vyfuur. De la Rey het ook nooit Liebenberg se mag laat deelneem aan die aanval nie. Kemp was baie kwaad vir De la Rey agterna; hy sê egter dat dit nooit sy plan was om die Britse kamp aan te val nie. Kemp glo hom nie.

Die Britse verliese was 27 gesneuweldes en 70 gewondes en 100 Britse soldate was gevangene geneem. Aan die Boere kant het ses soldate gesterf en 16 was gewond.

Sien ook 
 Skermutselinge van die Tweede Vryheidsoorlog

Bron 
 The War Reporter. J.E.H. Grobler. Jonathan Ball Publishers. 2004. ISBN 978-1-86842-186-2

Boschbult