Spanish Town

Spanish Town (Jamaikaanse Patois: Panish Tong) is die hoofstad en die grootste dorp in die gemeente St. Catherine in die historiese graafskap Middlesex, Jamaika, met 'n 2021-geskatte bevolking van 145 018. Die stad is in 1534 as Villa de la Vega deur Spanjaarde onder Francisco de Garay gestig en is net noord van die kus van die Karibiese See geleë. Dit was die Spaanse en Britse hoofstad van Jamaika van 1534 tot 1872. Die dorp is die tuiste van talle gedenktekens, die nasionale argiewe en een van die oudste Anglikaanse kerke buite Engeland (die ander is in Virginië, Maryland en Bermuda).

Die Spaanse nedersetting Villa de la Vega is in 1534 deur goewerneur Francisco de Garay as die hoofstad van die kolonie gestig. Later is dit ook Santiago de la Vega of St Jago de la Vega genoem.  Inheemse Taino het vir ongeveer 'n millennium voor dit in die gebied gewoon, maar dit was die eerste Europese woonplek in die suide van die eiland.

Toe die Engelse Jamaika in 1655 verower het, het hulle die nedersetting herdoop na Spanish Town. Aangesien die dorp erg beskadig is tydens die verowering, het Port Royal baie administratiewe rolle aangeneem en tydens die begin van Engelse bewind as 'n nie-amptelike hoofstad gefunksioneer. Teen die tyd dat Port Royal in 1692 deur 'n aardbewing verwoes is, was Spanish Town herbou en het dit weer as die hoofstad gefunksioneer. Spanish Town het die hoofstad gebly tot 1872, toe die setel van die kolonie na Kingston verskuif is.

Kingston is gestig in die nasleep van die aardbewing van 1692. Teen 1755 het ernstige wedywering van lobbyiste toenemende spekulasie veroorsaak oor die voortgesette geskiktheid van Spanish Town as die hoofstad. In 1836 het goewerneur Lionel Smith opgemerk dat "die hoofstad in puin was, met geen kommersiële, vervaardigings- en landboubesigheid in werking nie." Om die situasie te vererger,  -rebellie van 1865, het sir John Peter Grant beveel dat die hoofstad in 1872 na Kingston verwyder word. As 'n groter hawe is dit as die natuurlike hoofstad van die eiland beskou. Nadat die regeringsetel verskuif is, het Spanish Town baie van sy ekonomiese en kulturele lewenskrag verloor.

Plekke van belang 
Gebou op die westelike oewer van die Rio Cobre, lê die stad dertien myl van Kingston af op die hoofpad. Sy geskiedenis is gevorm deur twee belangrike koloniale tydperke: Spaanse heerskappy van 1534 tot 1655 en die Engelse van 1655 tot 1872. Daarna is die hoofstad na Kingston verskuif. Die Anglikaanse Kerk het die 16de eeuse katedraal oorgeneem.

Die historiese argitektuur en straatname merk die koloniale geskiedenis aan, soos Red Church en White Church strate, simbolies van die Spaanse kapelle van die rooi en wit kruis, sowel as Monk Street, met verwysing na die klooster wat eens naby gestaan het. Nugent- en Manchesterstrate is vernoem na die Britse koloniale goewerneurs, George Nugent en William Montagu, 5de hertog van Manchester. Kingstraat loop verby die King's House, die goewerneur se woning, en Constitution Street, naby die Plein, verwys na die eiland se voormalige administratiewe sentrum. Regency-geboue in die middedorp sluit in die Rodney -gedenkteken omring deur twee gewere van die Franse skip Ville de Paris (1764),  en die fasade van die Old King's House, wat tot 1872 die woning van die goewerneur was.

Ou Ysterbrug 

Spanish Town is die plek van 'n vroeë gietysterbrug, ontwerp deur Thomas Wilson en vervaardig deur Walker and Company van Rotherham, Engeland. Die brug, wat oor die Rio Cobre strek, is in 1801 opgerig teen 'n koste van £4 000.  Sy vier geboë ribbes word ondersteun op massiewe messelwerksteunpunte. Nadat die steunpunte agteruitgegaan het, wat die struktuur in gevaar gestel het, is dit in die 1998 World Monuments Watch deur die World Monuments Fund gelys.

'n Herstelprojek het in 2004 begin, met befondsing verskaf deur American Express deur die World Monuments Fund. Vordering was stadig tot 2008, toe 'n hernieude herstelpoging aangewend is. 'n Eerste fase van restourasie is in April 2010 voltooi, toe die herstel van die aanhangsels toegelaat het dat die brug weer vir die publiek oopgestel kon word. Meer onlangs het geweld in die gebied verhoed dat die brug die status van 'n UNESCO -wêrelderfenisgebied bereik.

Tans 
In 2009 is die bevolking van Spanish Town op ongeveer 160 000 geskat. Die bevolking van Spanish Town, soos die res van die St. Catherine, het vinnig gegroei.

In Jamaika word daar soms na verwys as "Spain" of "Prison Oval". Laasgenoemde bynaam is 'n verwysing na die krieketveld of ovaal wat net buite die St. Catherine-distriksgevangenis geleë is, waar sommige gevangenes 'n beperkte uitsig oor die sport deur hul selvensters kan kry. Sokker word ook opdie Prison Oval gespeel; Rivoli United FC is die groot span.

Die dorp het een van die eerste Spaanse katedrale gehad wat in die Nuwe Wêreld gebou is, wat omstreeks 1525 gebou is. Baie Christelike denominasies het kerke of vergadersale in die dorp, insluitend 'n Rooms-Katolieke kerk en Wesleyaanse, Baptiste en Sewende-dag Adventiste kapelle. Daar is ook 'n moskee. 

Onaangeraak in karakter is 'n historiese aalmoesehuis, openbare hospitaal en 'n strafinrigting wat in die agtiende eeu gebou is. Die dorp bevat 'n fabriek wat kleurstowwe van houtstompe vervaardig, 'n soutfabriek en 'n rysverwerkingsaanleg. In die buurt is vyf groot suikerlandgoedere, 'n melkkondensator en 'n groot tekstielmeule.

Verwysings 

Nedersettings in Jamaika