Ayanda Dlodlo

Ayanda Dlodlo (gebore 22 Mei 1963) is 'n Suid-Afrikaanse politikus en oudlid van die Nasionale Vergadering vir die regerende African National Congress. Sy was die minister van staatsdiens en -administrasie in die kabinet van president Cyril Ramaphosa, tot 4 April 2022 toe sy bedank het om die uitvoerende direkteur van die Wêreldbank te word.

Vroeë lewe 
Dlodlo is in Soweto, Suid-Afrika gebore. Haar pa het vir 'n Baccalaureus Scientiae gestudeer en later met 'n onderwysgraad 'n skoolhoof geword, terwyl haar ma 'n verpleegstudent was. Die gesin het na Swaziland verhuis om van apartheid te ontsnap, maar die huwelik het ongelukkig nie lank gehou nie, haar ouers is geskei en haar ma het teruggekeer na Johannesburg.

Op sewentien het sy by die ANC se militêre vleuel, uMkhonto we Sizwe (MK), aangesluit en in 1980 na Angola vertrek vir militêre opleiding. Met haar terugkeer na Suid-Afrika in 1994, het sy verneem dat haar suster deur die veiligheidsmagte vermoor is en dat haar ma gely het onder die gevolge van marteling en aanhouding.

Onderrig 
In ballingskap het Dlodlo basiese militêre opleiding in Angola en militêre intelligensie-opleiding in die Unie van Sosialistiese Sowjetrepublieke (USSR) ondergaan.  Later is sy na die Verenigde Koninkryk gestuur waar sy mariene- en skeepsbestuur studeer het. Latere studies het bestuursontwikkeling, ondernemingsbestuur en bestuursontwikkelingsprogramme ingesluit. In Oktober 2018 gradueer sy aan die Bestuurskollege van Suider-Afrika met 'n nagraadse diploma in sakebestuur.

Loopbaan

Besigheid 
Met haar terugkeer na Suid-Afrika was haar eerste werk by Portnet. Sy het by die SA Nasionale Hawe-owerheid en die SA Freight Rail Company gewerk en ook aan spesiale opdragte vir die New York en New Jersey-hawe-owerheid, sowel as die Associated British Ports.

Sy was 'n direkteur van baie maatskappye, insluitend Rosschef Africa, The Wired Cloud en Women in Energy.

Politiek 
Dlodlo is op 1 November 2010 as die Adjunkminister van Staatsdiens en Administrasie aangestel en dien in die Eerste Kabinet van Jacob Zuma. Sy is in 2012 vir vyf jaar verbied om sake te doen met al drie regeringsvlakke vir haar rol as mede-direkteur van VIP Consulting Engineers. Die maatskappy is betaal vir werk wat nie in 2009 voltooi is voordat sy 'n lid van die parlement geword het nie. Sy is op 26 Mei 2014 deur Zuma in dieselfde ministerspos heraangestel, wat sy tot 30 Maart 2017 beklee het. Sy is vanaf 30 Maart 2017 tot 17 Oktober 2017 as die Minister van Kommunikasie aangestel. In 'n herskommeling is sy vanaf 17 Oktober 2017 as Minister van Binnelandse Sake aangestel, wat sy tot 26 Februarie 2018 beklee het.

Dlodlo was in 2007 die hoofsekretaris van die uMkhonto we Sizwe Militêre Veteranevereniging en het ANC-adjunkpresident Jacob Zuma se kandidatuur as partypresident by die Polokwane-konferensie ondersteun. In die 2009 Suid-Afrikaanse verkiesing het sy ’n parlementslid vir die ANC geword. In Mei 2010 was Dlodlo een van drie lede van 'n ANC nasionale dissiplinêre komitee wat Julius Malema skuldig bevind het aan die oortreding van aspekte van die ANC-reëls. Sy was in 2010 Zuma se parlementêre raadgewer.

In Cyril Ramaphosa se eerste kabinet is sy op 27 Februarie 2018 as minister van Staatsdiens- en Administrasie aangestel ter vervanging van Malusi Gigaba, ’n pos wat sy beklee het tot 29 Mei 2019, toe sy as minister van staatsveiligheid aangestel is. Op 5 Augustus 2021 het Ramaphosa haar teruggeskuif na die Staatsdiens- en Administrasie-portefeulje.

Op 4 April 2022 het Dlodlo uit die Kabinet en die Nasionale Vergadering bedank om 'n uitvoerende direkteur in die direksie van die Wêreldbank te word. Ramaphosa het die Minister van Arbeid en Indiensneming, Thulas Nxesi, aangestel om die vakature in die kabinet tydelik te vul.

Sy is 'n lid van die Nasionale Uitvoerende Kommitee (NUK) van die African National Congress (ANC) en het as die voorsitter van die Wetgewende- en Regeringsubkommitee gedien.

Dlodlo is ook die Suid-Afrikaanse verteenwoordiger in die Open Government Partnership.

Verwysings

Eksterne skakels 
 

Geboortes in 1963
Lewende mense
Lede van die Nasionale Vergadering van Suid-Afrika
Politici van die African National Congress
Suid-Afrikaanse ministers van kommunikasie
Suid-Afrikaanse ministers van binnelandse sake