Tisj'a be'Aw

Tisj'a be'Aw (Hebreeus: תשעה באב, [tiʃʕa bəˈʔav], , letterlik: "Negende in Aw") is 'n rou- en vasdag in Judaïsme, genoem na die negende dag (Tisj'a) van die maand Aw in die Joodse kalender. Die vas (bid en sonder kos bly) herdenk die vernietiging van beide die Salomo se Tempel deur die Nieu-Babiloniese Ryk en die Tweede Tempel deur die Romeinse Ryk in Jerusalem, wat oor die 656 jaar uitmekaar plaasgevind het, maar beide op dieselfde datum in die Joodse kalender val. Daarom word die dag "die hartseerste dag in die Joodse geskiedenis" genoem en dit is dus 'n dag wat glo vir tragedie bestem is. Tisj'a be'Aw is in Julie of Augustus van die Gregoriaanse kalender.

Die vyf rampe 
Volgens die Misjna Ta'anit 2,6 regverdig die volgende vyf rampe wat op die negende Aw plaasgevind het die vasdag:
 Die volk van Israel is in die woestyn aangekondig dat hulle nog 40 jaar moes dwaal.
 Die Tempel van Salomo (Eerste Tempel) en die Koninkryk Juda is in 586 v.C. deur die Babiloniërs onder Koning Nebukadnésar II vernietig en die Judeërs is gevange geneem en na Babilon verban.
 Die Tempel van Herodes (Tweede Tempel) is in 70 n. Chr. deur die Romeine vernietig.
 Die Bar Kochba-opstand teen Rome het in 135 misluk, Sjimon bar Kochba is doodgemaak en die vesting Betar verower.
 Die stad Jerusalem is deur die Romeine in 136 met die grond gelykgemaak.

Ander rampe 
 Op 15 Augustus 1095 (24 Aw 4855) verkondig Pous Urbanus II die Eerste Kruistog waartydens duisende Jode in die eerste maand vermoor en hul gemeenskappe in Duitsland en Frankryk vernietig is.
 Op 18 Julie 1290 (9 Aw 5050) word die Jode uit Engeland verdryf.
 Op 22 Julie 1306 (10 Aw 5066) word die Jode uit Frankryk verdryf.
 Op 31 Julie 1492 (7 Aw 5252) word die Jode uit Spanje verdryf.
 Op 1–2 Augustus 1914 (9–10 Aw 5674) betree die Duitse Keiserryk die Eerste Wêreldoorlog, wat grootskaalse omwentelinge in die Europese Joodse lewe sou veroorsaak en in die nasleep tot die Holocaust sou lei.
 Op 2 Augustus 1941 (9 Aw 5701) ontvang SS-bevelvoerder Heinrich Himmler die formele goedkeuring vir "die finale oplossing" van die Nazi-party.
 Op 23 Julie 1942 (9 Aw 5702) begin die massadeportasie van Jode van die Ghetto van Warskou na die Verdelgingskamp Treblinka.
 Op 18 Julie 1994 (10 Aw 5754) lei die bomaanval op die Joodse gemeenskapsentrum in Buenos Aires (AMIA) tot 85 dooies en 300 beseerdes.
 Op 15 Augustus 2005 (10 Aw 5765) begin die Israeliese onttrekking uit die Gasastrook wat lei tot die verdrywing van 8000 Jode uit Ghoesj Katif.

Datums 
Tisj'a be'Aw is volgens die Joodse kalender op 9 Aw, die werklike herdenking begin egter altyd met sonsondergang op die vooraand (omdat 'n dag met sononder begin). Aangesien maande in die Joodse kalender altyd na die maan bereken word, wissel die datum van hierdie dag volgens die Gregoriaanse kalender. Indien 9 Aw op 'n Sabbat val, sal die herdenking op die volgende dag, 10 Aw, gehou word.

Sien ook 
 Lys van Joodse feeste en herdenkings

Verwysings

Verdere leesstof

Eksterne skakels 

  
  
  Three Weeks and Tisha B'Av
  Hundreds of Shiurim on Tisha B'Av

Joodse feeste en herdenkings