Welkom

Welkom is 'n jong, welvarende stad in die noordelike deel van die Vrystaat, 250 km suid van Johannesburg en 11 km suid van Odendaalsrus op die Vrystaatse Goudveld. Welkom is die tweede grootste stad in die Vrystaat, 140 km noordoos van Bloemfontein.

Geskiedenis 
Die stad is in 1947 op die plaas Welkom uitgelê. Dit het in 1961 'n munisipaliteit geword en op 14 Februarie 1968 'n stad. Die stad is ontwerp deur William Backhouse, 'n stads- en streekbeplanningskonsultant vir Anglo-American Corporation. Die dorp is ontwikkel om as 'n modeldorp te dien vir die werkers van die goudmyne van die streek. 'n Kenmerk van die stad is dat verkeersligte en stopstrate grootliks uitgeskakel is deur die gebruik van verkeersirkels, en die stad het ook netjiese parke en sport- en ontspanningsgeriewe. Die woongebied Thabong is gestig om swart werknemers te huisves. Die teorie is dat die goudmyne eers die dorp Odendaalsrus genader het vir verdere ontwikkeling, maar nadat onderhandelinge skipbreuk gelei het, is Welkom ontwikkel.

Op 20 Maart 1990 het ’n tornado Welkom getref en meer as 800 huisgesinne in Flamingopark, Rheederpark en Riebeeckstad dakloos gelaat, twee mense het gesterf en 98 beseer.

In 2011 het ’n brand die Ernest Oppenheimer-teater beskadig.

Geografie

Topografie 
 
Koppie Alleen is die enigste heuwel naby Welkom, vandaar die gepaste naam. Die koppie is 1435 meter bo seespieël. Die grootste wateropvangsgebied is die Sandrivier aan die suidooste kant van Welkom, rigting Virginia. Groot soutpanne soos Flamingopan en Theroniapan is na die suidweste kant van Welkom geleë. Flamingopan is aangegee as ’n Belangrike Voëlgebied (BVG).

Gemeenskappe 

 Rheederpark
 Wes-Bedelia
 Welkom-uitbreiding
 Jim Fouchépark
 Alma
 Flamingopark
 Seemeeupark
 Dagbreek
 Reitzpark
 Staatsweg
 Doorn
 Welkom-sentraal
 Jan Cillierspark
 Naudeville
 St Helena
 Bedelia
 Lake View-Suid
 Lake View-Noord
 Orangia
 Welkom-Noord
 Riebeeckstad
 Sandania
 Bronville
 Thabong

Monumente en openbare kuns 
Welkom het verskeie monumente, insluitend: 
 Aandenkmonument 
 Afrikaanse Taalmonument
 Joanne Pim-monument
 WWII-monument
 Voortrekkergedenkteken
 Hondmonument
 Ou Indaba bloekomboom
 MOTH-gedenkteken
 Goudmuseum – ’n Volledige geskiedenis van goud en die myn en produksie daarvan was op vertoning. St Helena-goudmyn is nie meer ’n werkende myn nie. Tot ’n ruk gelede was dit nog moontlik om die myn en die wynkelder wat 875 meter onder die oppervlak is, te besoek, maar dit bestaan nie meer nie.
 Museum van Welkom – Die openbare biblioteek huisves ’n uitstalling van die ontdekking van goud in Welkom, die dorp se geskiedenis en die voël- en wildlewe wat endemies tot die gebied is.

Goudmyne 
Die St. Helena-goudmyn is in Oktober 1951 in bedryf gestel. Latere myne in bedryf gestel is Welkom, Western Holdings, Free State Geduld, President Brand, President Steyn en Erfdeel-Dankbaarheid. Die myne is geweldig diep en groot hoeveelhede water word na panne op die oppervlakte gepomp. Dit het die voëllewe gestimuleer. Die Theronpan binne die munisipale gebied is as 'n park ontwikkel. Van die mynwater word ontsout en vir huishoudelike doeleindes gebruik.

Distrik 
Die distrik is 557 km2 groot en in 1954 geproklameer. Mielies en suiwel is die belangrikste landbouprodukte. Die Matjhabeng Plaaslike Munisipaliteit het in 2011 406 461 inwoners gehad.

Landbou
Die hoë watertafel in die noord-westelike deel van die distrik maak dit baie geskik vir mielieproduksie en moet 'n belangrike mielieproduserende gebied bly. Die distrik word meestal bedek deur niebewerkbare, matigpotensiële weiveld, sowel as marginale potensiële bewerkbare grond. Die Welkomstreek vorm deel van die mieliedriehoek, wat oor drie van Suid-Afrika se provinsies strek. Die streek is ook 'n groot produsent van sonneblomme, pluimvee en vleisbeeste.

Noemenswaardige boorlinge 
 Mark Shuttleworth - 1973, entrepreneur en ruimtetoeris.
 CJ van der Linde - 1980, Springbokrugbyspeler.
 Louis Strydom - 1980, Suid-Afrikaanse rugbyspeler.
 Dean Elgar - 1987, Proteakrieketspeler.
 Franco Mostert - 1990, Springbokrugbyspeler.

Sien ook 
 Gereformeerde kerk Welkom
 Lys van dorpe in Suid-Afrika
 NG gemeente Welkom

Verwysings

Bronne 
 
 

Nedersettings in die Vrystaat