Protokol (rekenaars)

In rekenaarwetenskap is 'n protokol 'n konvensie of standaard wat die verbinding, kommunikasie, en data-oordrag tussen twee rekenaareindpunte beheer of moontlik maak.  Op sy eenvoudigste kan 'n protokol gedefinieer word as die reëls wat die sintaks, semantiek en sinkronisasie van kommunikasie beheer.  Protokolle kan deur hardeware, sagteware of 'n kombinasie van die twee geïmplementeer word.  Op die laagste vlak kan 'n protokol gedefinieer word as die gedrag van 'n hardeware verbinding.

Tipiese eienskappe 
Dit is moeilik om oor protokolle te veralgemeen omdat daar so 'n groot verskeidenheid van doelle en grade van verfyning is.  Die meeste protokolle spesifiseer een of meer van die volgende eienskappe:

 Die opsporing van die onderliggende fisiese verbinding (bedraad of draadloos) of die bestaan van die ander eindpunt of nodus.
 Handskud
 Onderhandeling oor die verskeie verbindingseienskappe
 Hoe om 'n boodskap te begin en te beëindig
 Hoe om 'n boodskap te formatteer
 Wat om te doen met korrupte of swak geformatteerde boodskappe (foutregstelling)
 Hoe om onverwagte onderbreking in verbindings te hanteer en wat om daarna te doen
 Die afsluit van die sessie of verbinding

Belangrikheid 
Die wydverspreide gebruik en uitbreiding van kommunikasieprotokolle is 'n voorvereiste vir die Internet, asook 'n hoofbydraer tot die sukses van hierdie medium.  Die Internetprotokol (of IP) en Transmissiebeheerprotokol (of TCP) is die belangrikste van almal en die begrip TCP/IP verwys na die versameling van die mees gebruikte protokolle.  Die meeste van die Internet kommunikasieprotokolle word beskryf in RFC-dokumente van die Internet Ingenieurstaakmag (oftewel die IETF).

Objekgeoriënteerde programmering het die gebruik van die begrip uitgebrei tot die protokolle wat beskikbaar is vir die verbinding en kommunikasie tussen objekte.

Oor die algemeen word slegs die eenvoudigste protokolle op hul eie gebruik.  Die meeste protokolle, veral in die konteks van kommunikasie en netwerke, word saamgevoeg in protokolstapels waar die verskeie take hierbo gelys verdeel word onder die verskeie protokolle in die stapel.

Waar die protokolstapel na 'n spesifieke kombinasie van protokolle wat saam werk verwys, verwys die Verwysingsmodel na 'n sagteware-argitektuur wat elke laag en die dienste wat elkeen behoort te lewer, lys.  Die klassieke sewe-laag verwysingsmodel is die OSI-model, wat gebruik word om die begrippe met betrekking tot 'n protokolstapel te verbeeld.  Die verwysingsmodel is ook 'n goeie voorbeeld van meer algemene begrippe in sagteware-ingenieursweese soos die versteking, modulariteit en delegering van take.

Algemene Protokolle 
HTTP (Hyper Text Transfer Protocol)
POP3 (Post Office Protocol 3).
SMTP (Simple Mail Transfer Protocol).
FTP (File Transfer Protocol).
IP (Internet Protocol).
DHCP (Dynamic Host Configuration Protocol).
IMAP (Internet Message Access Protocol).

Sien ook 
 Internetprotokolsuite
 Lys van netwerkprotokolle

Rekenaars