Dalmaties

Dalmaties was 'n Romaanse taal wat aan die ooskus van die Adriatiese See in Kroasië en, op sy hoogtepunt, ook in Montenegro gepraat is. Die taal het in die 19de eeu uitgesterf. Die laaste plek waar die taal gehoor is, is 'n eiland Krk (Veglia in Italiaans, Vikla in Dalmaties); die laaste spreker was Tuone Udaina, wat op 10 Junie 1898 dood is toe hy op 'n landmyn trap. 'n Jaar te vore het die Italiaanse geleerde Matteo Giulio Bartoli hom besoek en alle moontlike inligting oor die taal ingewin vir die skryf van 'n boek oor die onderwerp. Bartoli het duisende woorde stories en lewensgegewe met Italiaanse vertalings opgeskryf. Dit is in 'n boek gepubliseer met baie inligting oor woordeskat, fonologie en taalkunde van die taal. Hy skryf in Italiaans en publiseer in 1906 'n Duitse vertaling onder die titel Das Dalmatische. Die Italiaanse manuskripte het egter verlore geraak, en die werk is eers in 2001 in Italiaans hervertaal.

Dialekte 
Die belangrikste dialekte waaroor inligting beskikbaar is:

 Veljoties — 'n noordelike dialek, op die Veglia (Krk) eiland gepraat; Udaina het die noordelike dialek gepraat.
 Ragusaans — 'n suidelike dialek wat in Ragusa (Dubrovnik) gepraat is
 die dialek wat in Zara (Zadar) gepraat is.

Die eerste twee (naamlik die Noordelike en Suidelike dialekte) is die bekendste en dit blyk dat hulle vir 500 jaar geskei was.

Voorbeeld 
Hier volg die Onse Vader in Portugees, Dalmaties, Italiaans, Istro-Romeens en Romeens:

Eksterne skakels 
 Ethnologue verslag oor Dalmaties
 Dalmatian language

Verwysings 
 Bartoli, Matteo Giulio, Das Dalmatische (2 vols), Kaiserliche Akademie der Wissenschaften, Vienna, 1906
 Bartoli, Matteo Giulio, Il Dalmatico, Istituto della Enciclopedia Italiana, Italy, 2000 (vertaling van die oorspronklike Duitse weergawe)

Uitgestorwe Romaanse tale
Uitgestorwe tale van Europa