Marié Blomerus

Marié Blomerus (1931-) is 'n Afrikaanse digter en skrywer. Sy verwerf die Perskor-prys vir haar werk.

Lewe en werk 
Helene Marié Blomerus is op 24 Desember 1931 op Keetmanshoop in Suidwes-Afrika (tans Namibië) gebore en sy word ook daar groot. Haar grootouers aan moederskant verhuis na die Eerste Wêreldoorlog van Vanrhynsdorp na ’n plaas in Otjiwarongo in Suidwes-Afrika. Haar ouma is oorspronklik van Hamburg in Duitsland en kom as vierjarige saam met haar gesin na Suid-Afrika, terwyl haar oupa afkomstig is van Tavistock in Devon, Engeland.

In die sestigerjare is sy saam met Phil du Plessis mederedakteur van die tydskrif Wurm en lewer bydraes tot verskeie tydskrifte soos Ophir, Izwe, Sestiger en die Tydskrif vir Letterkunde. Sy verhuis gereeld en bly op een of ander stadium in Namibië, die Kaapprovinsie, die Vrystaat en die Transvaal. Later aanvaar sy ’n betrekking by die Universiteit van Suid-Afrika se Departement van Onderrig en Tegnologie, waar sy as ’n draaiboekskrywer van opvoedkundige programme werk. Sy vestig haar saam met haar twee seuns in Silverton in Pretoria. Hier trou sy met die digter Chris Pelser. Sy is ’n lid van die Afrikaanse Skrywersgilde.

Skryfwerk

Digkuns 
Haar gedigte verskyn van tyd tot tyd in letterkundige tydskrifte, insluitende Tydskrif vir Letterkunde, Wurm, Ophir, Izwe en Sestiger.

Fosforblom bevat veral natuurgedigte en liefdesverse. In navolging van die titel word verskeie blomme en hulle kleure beskryf, maar die gedigte mis oor die algemeen diepgang. Die titelgedig en Bome in die Namib is egter verdienstelik.

Blou as beginsel van duisternis maak ’n sterker indruk met veral die sintuiglike beskrywing van die barre wêreld van die Namib-woestyn. Die bundel bevat veral verganklikheidsverse waarin die vrees vir die dood ’n groot rol speel en die verganklikheid in die natuur naas die skoonheid daarvan bestaan. Daar is ook natuurverse, waar die natuur gesien word as verkieslik bo die onmenslikheid van die stad ten spyte van die verlatenheid daarvan. Daar is ook ’n aantal liefdesverse.

Ithaka se titel verwys na die eindbestemming van die Grieks-mitiese Odysseus se swerftog, waar hy uiteindelik na tien jaar vanaf Troje weer tuiskom by sy Penelope. Die bundel het dan ook reis as oorheersende tema, met die proses om ervarings tot woorde te bring ook ’n tipe reis. Aansluitend by die titel word die klassieke Griekse en Helleense wêreld in etlike verse verken. Baie van die persoonlike ervarings in die gedigte verwys na die liefde, terwyl die natuur ook op ’n besondere wyse ervaar word. Die Perskorprys word in 1986 aan Ithaka toegeken.

Seisoene van terreur is haar vierde digbundel, met die titel wat verwys na die onontkombare vyand, die dood. Weereens oorheers die liefde die tematiek (wat kortstondig en verganklik is en deur die dood bedreig word), met ook ’n aantal verse oor die skilder Van Gogh en Frankryk en oor die digterskap.

Versamelbundels en vertalings 
Haar gedigte word in verskeie versamelbundels opgeneem, waaronder Land van sonlig en sterre (’n bloemlesing met gedigte oor Namibië), Groot verseboek, Die Afrikaanse poësie in ’n duisend en enkele gedigte, Goudaar, Digters en digkuns en Woordpaljas. Van haar gedigte verskyn in tydskrifte soos Yang, Poet, Izwe, Ophir, Sestiger, Tydskrif vir Letterkunde en Unisa English Studies. In 2020 word haar gedigte ‘Aries’ en ‘Die roos in elke spieël’ in Vers en vrou opgeneem.  Sy vertaal ook gedigte van anderstalige skrywers soos Allen Ginsberg, Lawrence Ferlinghetti en George Dowden in Afrikaans.

Novelle 
Die novelle Soo-oo-oopwa se titel verwys na ’n woestynwind, simbool van die noodlot wat die groepie mense afsonder wat hulleself letterlik en figuurlik in die woestyn aan die eensame weskus van Suider-Afrika bevind. Op die klein kosmopolitiese dorpie Kaap Kruis het die geneesheer Rudolph Becker jare tevore daar gestrand, maar homself tog mettertyd met hierdie onherbergsame gebied verbind. Die Sweed Nils Gustafsson is hier om ’n ghwano-kontrak te vervul, saam met sy vrou Birgitta en seuntjie Otto. Birgitta vergaan stadigaan in die afwesigheid van Europa met sy ryk kultuur en raak betrokke by ’n ongeoorloofde liefdesverhouding met Rudolph. ’n Pokke-epidemie eis die lewe van Otto en Birgitta pleeg dan selfmoord. Ten spyte van haar verlange na Europa en haar land van herkoms word sy dan tog aan die einde deur die dood deel van Afrika.

Kortverhale 
Blomerus se kortverhaal Die ruiter verskyn in Mei 1974 in Tydskrif vir Letterkunde en word deur Hennie Aucamp in die versamelbundel Blommetjie gedenk aan my opgeneem.

Publikasies 
 Fosforblom, Nasionale Boekhandel, 1968
 Blou as beginsel van duisternis, Perskor-uitgewery, 1975, ISBN 0-628-00848-1
 Soo-oo-oopwa : 'n novelle, Perskor, 1975, ISBN 0-628-00844-9
 Seisoene Van Terreur, Jutalit, 1988, ISBN 0-7021-2205-X
 Ithaka, Perskor, 1985, ISBN 0-628-03010-X

Vertaling 
 1000 Kure vir meer as 200 kwale, deur Marié Blomerus en Victor S Sierpina, LAPA, 2011, ISBN 0-7993-4973-9

Sien ook 
 Lys van Afrikaanse digters

Bronne

Boeke 
 Cloete, T.T. (red.) “Die Afrikaanse literatuur sedert sestig” Nasou Beperk Eerste uitgawe 1980
 Grové, A.P. “Letterkundige sakwoordeboek vir Afrikaans” Nasou Beperk Vyfde uitgawe Eerste druk 1988
 Kannemeyer, J.C. “Geskiedenis van die Afrikaanse literatuur 2” Academica, Pretoria, Kaapstad en Johannesburg Eerste uitgawe Eerste druk 1983
 Kannemeyer, J.C. “Die Afrikaanse literatuur 1652-2004” Human & Rousseau Kaapstad en Pretoria Eerste uitgawe 2005
 Nienaber, P.J., Roodt, P.H. en Snyman, N.J. (samestellers) “Digters en digkuns” Perskor-Uitgewers Kaapstad Vyfde uitgawe Sewende druk 2007
 Pheiffer, R.H. “Woordpaljas” Human & Rousseau Kaapstad en Johannesburg Derde uitgawe Derde druk 1993
 Van Coller, H.P. (red.) “Perspektief en Profiel Deel 2” J.L. van Schaik-Uitgewers Pretoria Eerste uitgawe 1999

Tydskrifte en koerante 
 Blomerus, Marié “’n Plaas in Afrika” “Republikein” 19 Julie 2012
 Van Tonder, Jan “Digpen gee haar lewe sin” “Die Transvaler” 16 Mei 1986
 Wiehahn, Rialette “Commendatio by die oorhandiging van die Perskorprys aan Marié Blomerus vir haar digbundel ‘Ithaka’” “Tydskrif vir Letterkunde” Jaargang 24 no. 2, Mei 1986

Verwysings 

Afrikaanse digters
Afrikaanse skrywers
Geboortes in 1931