Genève

Genève (Frans: Genève, [ʒənɛv], ; Duits: Genf, [ɡɛnf], ; Italiaans: Ginevra, [dʒiˈneːvra]; Romansch: Genevra, ) is die naasgrootste stad van Switserland ná Zürich en administratiewe setel van die gelyknamige kanton, met 'n bevolking van 203 856 in Desember 2020. Genève is teen die suidwestelike hoek van Franssprekende Switserland (die Romandie, Frans: Suisse Romande) geleë – digby die uitloop van die Rhône uit die Meer van Genève. As administratiewe eenheid in sy huidige vorm het Genève in 1931 met die insluiting van drie residensiële voorstede – Les Eaux-Vives, Le Petit-Saconnex en Plainpalais – ontstaan.

Genève is die setel van 'n twintigtal internasionale organisasies, insluitende agentskappe van die Verenigde Nasies, CERN, die Internasionale Rooi Kruis, die Wêreldgesondheidsorganisasie (WHO), die Internasionale Arbeidsorganisasie (ILO), die ITU, WIPO, die Wêreld Meteorologiese Organisasie (WMO) en die Wêreldraad van Kerke (WRK). Meer as 160 lande het permanente sendings in Genève. Die eerste internasionale organisasies het hulle reeds in die 19de eeu in Genève gevestig. Ná die Eerste Wêreldoorlog het Genève in 1919 die setel van die Volkebond geword en is ná die Tweede Wêreldoorlog as setel van die Verenigde Nasies gekies. In 1953 het die Europese Kernfisika-navorsingsentrum CERN sy aanleg in Genève gevestig wat in 1991 die bakermat van die wêreldwye web sou word. Dit was een van die gasheerstede tydens die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1954.

Die historiese stadskern van Genève lê op 'n heuwel, wat danksy die beskerming deur die Meer van Genève, die riviere Rhône en Arve en slote teen die ooste eeue lank 'n natuurlike toevlugsoord gevorm het. Ná die sloping van die versterkings in die tydperk tussen 1850 en 1880 het die stad begin uitbrei.

Gaius Julius Caesar het reeds in die jaar 52 v.C. na Genève as Genua verwys, terwyl die stad in later historiese dokumente Genava of Civitas Gevanensium genoem word. Dit was aanvanklik 'n oppidum van die Keltiese Allobrogers en is daarna as 'n Romeinse vicus en later civitas uitgebou. Ná die volksverhuising het Genève as die hoofstad van die Boergondiërs en as 'n Frankiese nedersetting gedien.

Genève is die geboortestad van die Calvinisme en staan derhalwe ook as die "Protestantse Rome" bekend. Die stad, wat in die 16de en 17de eeu as 'n belangrike toevlugsoord vir Hugenote-vlugtelinge gedien het, het sedert die 19de eeu tot die kosmopolitiese sentrum van Franssprekende Wes-Switserland ontwikkel.

Geskiedenis 
 In die Keltiese tyd is Genève die hoofstad van die Allobroges
 In die Romeinse Ryk dien dit as 'n brughoof
 Omtrent 400 tot 1536 is die stad setel van 'n biskop
 In die 5de en 9de eeu is die stad die setel van die Boergondiese Konings
 1026 behoort die stad aan die Boergondiese Ryksdeel van die Heilige Roomse Ryk van die Duitse Nasie
 1309 Toekenning van selfregering
 1526 Die stad sluit 'n verbond met Bern en Freiburg im Üchtland
 1536 Reformasie en afkondiging van die onafhanklike Republiek van Genève. Genève handhaaf nou bande met die Switserse Konfederasie
 1559 Stigting van die Akademie deur Johannes Calvyn
 1798–1814 Genève word deur Frankryk geannekseer
 1815 Genève word 'n Switserse stad en die hoofstad van die nuwe gelyknamige kanton
 1864 Die stad word die setel van die Internasionale Rooi Kruis
 1873 Stigting van die Universiteit van Genève
 1920–1946 Genève is die setel van die Volkebond

Op 11 Desember vier die stad jaarliks die Escalade de Genève, die mislukte verowering deur Savoye in die jaar 1602.

Infrastruktuur 
Die lughawe in die stad staan bekend as Genève Internasionale Lughawe.

Besienswaardighede 
 Romaans-gotiese Katedraal Sint-Petrus (voltooi in 1232)
 Geboortehuis van die filosoof Jean-Jacques Rousseau
 Stadsaal (laat 15de eeu)
 Setel van die Verenigde Nasies (Volkebondspaleis, Frans: Palais des Nations, tot 1939 setel van die Volkebond)
 Reformasiemonument (1917)
 Servetus-gedenkstein (1903)
 Engelse Tuin
 Botaniese Tuin
 Waterfontein – Jet d'Eau
 Museum van die Rooi Kruis en die Rooi Halfmaan
 Salon Auto de Genève (Geneefse Motorskou, jaarliks)

Persoonlikhede

Bekende burgers 
 Adolphe Appia
 Charles Bonnet
 Isaac Casaubon
 Giovanni Diodati
 Henri Dunant
 Louis Favre
 Valérie de Gasparin
 François Lefort
 Jean-Jacques Rousseau
 Horace Bénédict de Saussure
 Michel Simon
 Alain Tanner
 Vico Torriani
 François Turrettini en Jean-Alphonse Turrettini

Tydelike inwoners 
 Louis Appia
 Théodore Agrippa d'Aubigné
 Théodore de Bèze
 Johannes Calvyn
 Albert Cohen
 Ubbo Emmius
 Agénor Étienne de Gasparin
 Bénédict Turrettini
 Jean Ziegler

Eksterne skakels 

  
     Amptelike webwerf

 
Calvinisme