Vlag van Brasilië

Die nasionale vlag van Brasilië is op 11 Mei 1992 amptelik in gebruik geneem. Die vlag vertoon ’n blou skyf waarin ’n sterrenag afgebeeld word met ’n geboë strook gegraveer met die nasionale leuse, in ’n geel ruit in die middel van ’n groen agtergrond. Brasilië het hierdie ontwerp van die nasionale vlag op 19 November 1889 aanvaar en het daarmee die vlag van die tweede Keiserryk Brasilië vervang.

Die groen agtergrond en geel ruit van die vorige imperiale vlag is behou – die groen en geel kleure verteenwoordig die Branganza-Habsburg-vorstehuis. ’n Blou skyf met 27 wit vyfpuntige sterre het die wapenskild van die Keiserryk Brasilië vervang. Die sterre, waarvan die posisie in die vlag die lug bo Rio de Janeiro op 15 November 1889 weerspieël, verteenwoordig die unie se gefedereerde eenhede – elke ster verteenwoordig ’n spesifieke deelstaat. Die leuse “Ordem e Progresso” (“Orde en Vooruitgang”) is geïnspireerd deur Auguste Comte se leuse van positivisme: “L’amour pour principe et l’ordre pour base; le progrès pour but” (“Liefde as ’n beginsel en orde as die basis; vooruitgang as die doel”).

Die vlag word soms die Auriverde genoem wat "groen en goud" beteken. Die moderne vlag van Brasilië is amptelik op 19 November 1889 in gebruik geneem. Die konsep vir die vlag is ontwikkel deur Raimundo Teixeira Mendes in samewerking met Miguel Lemos en Manuel Pereira Reis. Die grafiese ontwerp is deur Décio Vilares gedoen.

Geskiedenis

Koloniale Brasilië (1500–1816) 

Die Portugese gebiede in die Amerika’s wat rofweg ooreenstem met wat vandag Brasilië is, het nooit hul eie amptelike vlae gehad nie omdat die Portugese tradisie was om die vlag van die Koninkryk Portugal in al die Portugese kolonies te hys.

Die eerste Brasiliaanse banistieke simbole was private geuse wat deur die Portugese handelskepe gebruik is wat na Brasilië gevaar het. ’n Vlag met groen en wit bane is tot 1692 gebruik. Die groen en wit kleure het die Huis van Braganza en die nasionale kleure van Portugal verteenwoordig. In 1692 is daardie vlag nie meer gebruik deur skepe wat na Brasilië gevaar het nie, maar het dit die vlag geword van handelsvaartuie in die Portugese kusgebied. In 1692 is ’n nuwe vlag vir die handelskepe wat na Brasilië gevaar het, bekendgestel. Die nuwe vlag het ’n wit agtergrond met ’n goue armillosfeer vertoon. Die armillosfeer was die persoonlike embleem van koning Emanuel I. Gedurende die regering van Emanuel I is hierdie vlag algemeen gebruik deur Portugese skepe. Dit het uiteindelik die nasionale embleem van Portugal en, meer spesifiek, die Portugese Ryk, geword. ’n Soortgelyke vlag is bekendgestel vir die Portugese skepe wat na Indië geseil het, hierdie een met ’n rooi armillosfeer. Ten spyte daarvan dat die gehele Portugese Ryk daardeur verteenwoordig is, is die armillosfeer al hoe meer in Brasilië gebruik – die grootste en mees ontwikkelde kolonie van die tyd – nie alleen in seevlae nie, maar ook op munte en ander mediums. Dit het uiteindelik die nie-amptelike vaandel van Brasilië geword.

Koninkryk van Brasilië (1816–1822) 

In 1815 is Brasilië verhef tot ’n koninkryk en die koninkryke van Portugal, Brasilië en Algarve is in ’n enkele soewereine staat verenig – die Verenigde Koninkryk van Portugal, Brasilië en die Algarve. In 1816 is die kentekens van die nuwe koninkryk deur wetgewing gevestig. Die wetgewing het gespesifiseer dat die wapenskild van die Koninkryk van Brasilië sou bestaan uit ’n goue armillosfeer op ’n blou agtergrond. Gedurende hierdie tyd is die vlag van die Koninkryk van Portugal, Brasilië en die Algarve gebruik as die vlag van Brasilië.

Keiserryk Brasilië (1822–1889) 

Die imperiale vlag van Brasilië is ontwerp deur Jean-Baptiste Debret as die koninklike vaandel van die kroonprins van die Verenigde Koninkryk van Portugal, Brasilië en die Algarve, Pedro I.

Na die Brasiliaanse onafhanklikheidsverklaring en met die kroning van Pedro I as Keiser van Brasilië is die koninklike vaandel aangepas om die vlag van die Keiserryk Brasilië te word. Die nuwe vlag het die imperiale wapenskild binne ’n geel ruit op ’n groen agtergrond vertoon. Die groen en geel kleure het die vorstehuise van Pedro I en sy wederhelfte, Maria Leopoldine van Oostenryk, verteenwoordig.

Die imperiale vlag is weer effens aangepas gedurende die regering van Pedro II toe ’n bykomende ster toegevoeg is tot die imperiale wapenskild om met die nuwe territoriale organisering van die land in pas te kom.

Republiek van Brasilië (1889-huidig) 

Met die verklaring van die Republiek het Ruy Barbosa, een van die burgerlike leiers van die beweging, ’n ontwerp vir die vlag voorgestel wat beïnvloed is deur die vlag van die Verenigde State. Dit is van 15 tot 19 November 1889 toe maarskalk Deodoro da Fonseca – waarnemende president van Brasilië – die ontwerp geveto het met die rede dat die vlag te veel lyk soos die vlag van een van die ander deelstate.

Fonseca het voorgestel dat die vlag van die republiek ooreen moet stem met die ou imperiale vlag. Die bedoeling was dat voortsetting van nasionale eenheid gedurende die oorgang van ’n grondwetlike monargie na ’n republiek onderstreep sou word. Raimundo Teixeira Mendes het ’n ontwerp voorgestel waarin die imperiale wapenskild vervang is deur ’n blou hemelsfeer en die positivistiese leuse. Dit is aan Fonseca voorgelê en is kort daarna aanvaar. Die vlag is ontwerp deur Mendes, Miguel Lemos, Manuel Pereira Reis en Décio Villares. Dit is amptelik op 19 November 1889 aanvaar.

Op 12 Mei 1992 is die vlag aangepas met die toevoeging van ses sterre in die hemelsfeer – dit het die nuutgeskape deelstate verteenwoordig – en die sterre se posisies is ook effens aangepas om beter ooreen te stem by die astronomiese koördinate.

Ontwerp 
Die dekreet nr. 4 wat op 19 November 1889 uitgevaardig is, het die vlag wat onder die grondwetlike monargie gebruik is, op wetlike manier vervang met die nuwe nasionale vlag. Op 11 Mei 1992 het wet nr. 8421 die hemelsfeer verander met die toevoeging van ses sterre.

Samestelling 

Die amptelike ontwerp van die Brasiliaanse vlag is gedefinieer deur wet nr. 5700 wat op 1 September 1971 geproklameer is. Die vlag se hoogte is veertien modules en die breedte twintig, wat ’n verhouding van 7:10 is. Die afstand van die hoekpunte van die geel ruit na die rante van die vlag is een en sewe-tiendes van ’n module. Die blou skyf in die middel van die ruit het ’n radius van drie-en-’n-halwe modules. Die middel van die boë van die wit baan is twee modules na links van waar die verlengde vertikale midellyn van die skyf met die basis van die rand van die vlag kruis. Die radius van die onderste boog is agt modules en dié van die boonste boog is agt-en-’n-half modules. Die hoogte van die wit baan is ’n halwe module.

Die leuse “Ordem e Progresso” word in groen letters geskryf. Die letter “P” lê op die vertikale deursnee van die skyf. Die letters van die woorde “Ordem” en “Progresso” is ’n derde van ’n module hoog. Die breedte van hierdie letters is drie-tiendes van ’n module. Die verbindende “e” se hoogte is drie-tiendes van ’n module hoog en ’n ¼-module breed.

Die sterre is in vyf verskillende groottes: eerste, tweede, derde, vierde en vyfde groottes. Hulle word binne sirkels geteken waarvan die deursnee soos volg is: drie-tiendes van ’n module vir die eerste grootte, ’n ¼-module vir die tweede grootte, ’n vyfde van ’n module vir die derde grootte, ’n sewende van ’n module vir die vierde grootte en ’n tiende van ’n module vir die vyfde grootte.

Sterre 

Die ster Spica is die enigste wat bo die wit baan is en simboliseer Brasiliaanse grondgebied in die noordelike halfrond (en die deelstaat Pará).

Die suidpoolster, Sigma Octantis, is klein maar die enigste een in die lugruim van die Suidelike Halfrond wat stilstaan. Daarom verteenwoordig hierdie ster die Federale Distrik in die Brasiliaanse Unie.

Die vlag van Brasilië bevat 27 sterre wat die Brasiliaanse deelstate en die Federale Distrik verteenwoordig. Die sterreteken van die suiderkruis is op die meridiaan (aangedui deur die getal 6 in die diagram). Onder dit is Polaris Australis (die suidpoolster), genommer 7, wat die Brasiliaanse Federale Distrik verteenwoordig. Die leuse kom voor op ’n wat naastenby ooreenstem met die sonnebaan. ’n Enkele ster lê bo die baan en verteenwoordig die groot noordelike deelstaat van Pará, wat wydsbeen oor die ewenaar lê.

’n Lys van konstellasies en sterre op die kaart:
 Procyon (α Canis Minoris),
 Canis Major, met die grootste ster wat Sirius uitbeeld,
 Canopus (α Carinae),
 Spica (α Virginis)
 Hydra
 Suiderkruis
 Sigma Octantis (σ Octantis; suidpoolster)
 Suidelike Driehoek
 Skerpioen, met dir grootste ster wat Antares uitbeeld

Die sterre wat op die vlag uitgebeeld word en die state war deur hulle verteenwoordig word is:

Kleure 
Die vlag se kleure word nêrens in ’n wetlike dokument gespesifiseer nie. Hier onder is benaderde kleure vir gebruik.

Ander vlae

Vlootgeus 

Die Brasiliaanse vlootgeus is ’n reghoekige vlag (verhouding van 3:4) met 21 wit sterre op ’n donkerblou agterbrond. Die sterre is in ’n horisontale ry van 13 sterre en ’n vertikale kolom van 9 wat ortogonaal vertoon word.

Regeringsvlae 
Die president en vise-president het ook hul eie vlae. Die presidentsvlag is donkergroen (verhouding van 2:3) met die Brasiliaanse wapenskild in die middel. Dit word gewoonlik gebruik by die president se amptelike woning, die Palácio de Alvorada, en die kantoor van die president, die Palácio do Planalto. Dit word ook as klein vlaggies op die president se ampsmotor gebruik. Die vise-presidentsvlag is ’n geel reghoekige vlag (verhouding van 2:3) met 23 blou sterre in ’n Sint Joriskruis met die land se wapenskild in die skildhoek.

Voormalige vlae 
Die onderstaande lys toon vlae wat in die verlede in Brasilië gebruik is.

Afgekeurde vlae 
Die bekendste afgekeurde vlae word onder gelys. Verskeie projekte is grootliks geïnspireer deur die groen-en-geel Imperiale Vlaf, terwyl ’n swart-wit-rooi patroon ook voorgestel is. Daardie kleure sou die meerderheid van die Brasiliaanse populasie verteenwoordig (rooi vir die Indiane, wit vir die Europeërs en swart vir die Afrikane.

Protokol 

Die federale wet no. 5 700 wat op 1 September 1971 uitgevaardig is, definieer die vlagprotokol in Brasilië. Die vlag moet op ’n permanente basis by die Praça dos Três Poderes in Brasília vertoon word. Die vlag moet ook daagliks by die presidensiële paleise (Palácio do Planalto en Palácio da Alvorada); die ministeries, Nasionale Vergadering, die Hoogste Federale Tribunaal, die Hooggeregshof, die setels van die uitvoerende, wetgewende en regsprekende takke, diplimatieke sendings, Federale, staats- en plaaslike instellings en koopvaardy-eenhede gehys en gestryk word. Wanneer ’n vlag nie meer geskik is om gebruik te word nie, moet dit na ’n militêre fasiliteit gestuur word sodat dit tydens ’n spesiale seremonie op 19 November (Vlagdag) gebrand kan word.

Die vlag moet halfstok gehang word wanneer die president ’n amptelike rouklag beveel. Daarmee saam mag staats- en plaaslike regerings amptelike rouklagte beveel met die afsterwe van ’n burgemeester of goewerneur. Wanneer die vlag halfstok hang moet dit eers tot bo-aan die vlagpaal en weer terug na die halfstokmerk gehys word voordat dit verder gehys of gestryk word. Wanneer die vlag in ’n prosessie gedra word, moet ’n swart lint van crêpe aan die punt van die paal vasgemaak word.

Buitelandse vlae mag slegs vertoon word met ’n Brasiliaanse vlag aan die regterkant van die buitelandse vlag. Die enigste uitsonderings is wanneer die buitelandse vlag in ’n ambassade of konsulaat vertoon word en wanneer sportlui tydens ’n prysuitdelingseremonie beloon word. Wanneer veelvuldige vlae gelyktydig gehys of gestryk word, moet die Brasiliaanse vlag die eerste wees om die bopunt van die vlagpaal te bereik en weer die laaste wees om die onderkant van die vlagpaal te bereik.

Opvou

Vlaglied 

Die Brasiliaanse Vlaglied (Hino à Bandeira Nacional) is ’n lofsang wat opgedra is aan die vlag van Brasilië. Dit word gewoonlik op 19 November (Vlagdag) opgevoer. Die teks is geskryf deur die digter Olavo Bilac en die musiek is gekomponeer deur Francisco Braga.

Verwysings

Eksterne skakels 

  Brasilië by Flags of the World.
  Vlag van Brasilië 
  Vlag van Brasilië
  Historiese vlae van Brasilië
  

Nasionale simbole van Brasilië
Brasilië