North American F-86 Sabre

Die North American F-86 Sabre (soms genoem die Sabrejet) was 'n transsoniese vegvliegtuig. 

Die Sabre is deur North American Aviation vervaardig, en is bekend as die eerste swiepvlerkvegter uit die stal van die Verenigde State. Sy vlerkuitleg was soortgelyk aan die Sowjet MiG-15 s'n, en was die enigste straalvegter wat die MiGs kon aanvat in hoëspoed-lugskermutselings ("dogfights") oor die lugruim van Korea. Hy is beskou as een van die beste en belangrikste vegvliegtuie in die Korea-oorlog, maar ook hoogaangeskrewe in vergelyking met vegters van ander tydperke. 

Hoewel dit in die laat 1940's ontwikkel is en reeds verouderd was teen die einde van die 1950's, is die Sabre as uiters veelsydig en aanpasbaar bewys. Dit het voortgegaan om as 'n frontlinie-vegter te dien in talle lande se lugmagte, tot die laaste aktiewe operasionele eksemplare in 1994 deur die Boliviaanse Lugmag uit diens gestel is.

Die North American F-100 Super Sabre is ontwikkel uit die F-86.

Ontwikkeling
North American Aviation het die skroefaangedrewe  P-51 Mustang in die Tweede Wêreldoorlog vervaardig, wat in luggevegte met van die eerste operasionele straaljagters was. Teen laat 1944 het North American sy eerste straaljager aan die Amerikaanse vloot voorgestel, wat die FJ-1 Fury geword het. Dit was 'n onuitsonderlike oorgangsstraalvegvliegtuig wat 'n reguit vlerk gehad het wat van die P-51 afkomstig was.   Aanvanklike voorstelle om te voldoen aan 'n United States Army Air Forces (USAAF) vereiste vir 'n mediumafstand, enkelsitplek, hoë hoogte, straalaangedrewe dagbegeleiding vegvliegtuig/vegbomwerper is in die middel van 1944 opgestel  Vroeg in 1945 het North American Aviation vier ontwerpe ingedien.   Die USAAF het een ontwerp bo die ander gekies en aan North American Aviation 'n kontrak toegestaan om drie voorbeelde van die XP-86 ("eksperimentele strewe") te bou. Deur spesifieke vereistes van die FJ-1 Fury te skrap, tesame met ander wysigings, was die XP-86 ligter en aansienlik vinniger as die Fury sou wees, met 'n geskatte topspoed van 937 km/h, teenoor die Fury se 880 km/h.  Ten spyte van die toename in spoed, het vroeë studies aan die lig gebring dat die XP-86 dieselfde werkverrigting sou hê as sy mededingers, die XP-80 en XP-84. Omdat hierdie mededingende ontwerpe meer gevorderd was in hul ontwikkelingstadiums, is daar gevrees dat die XP-86 gekanselleer sou word.

Die belangrikste aangeleentheid was dat die XP-86 nie die vereiste topspoed van 970 km/h kon haal nie; North American moes vinnig 'n radikale verandering bedink wat sy mededingers kon oorskry. Die North American F-86 Sabre was die eerste Amerikaanse vliegtuig wat voordeel getrek het uit vlugnavorsingsdata waarop beslag gelê is van die Duitse aërodinamici aan die einde van die Tweede Wêreldoorlog. Hierdie data het getoon dat 'n dun, geswaaide vlerk die weerstand aansienlik kan verminder en saamdrukbaarheidsprobleme wat vegters soos die Lockheed P-38 Lightning ervaar het toe hulle die spoed van klank benader het, aansienlik kan verminder. Teen 1944 het Duitse ingenieurs en ontwerpers die voordele vasgestel van geswiepte vlerke gebaseer op eksperimentele ontwerpe wat terugdateer na 1940. 'n Studie van die data het getoon dat 'n swaaivlerk hul spoedprobleem sou oplos, terwyl 'n lat op die vlerk se voorrand wat strek by lae snelhede sal laespoedstabiliteit verbeter.

Omdat die ontwikkeling van die XP-86 'n gevorderde stadium bereik het, is die idee om die swaai van die vlerk te verander met weerstand van sommige senior North American personeel uitgelok. Ten spyte van strawwe teenkanting, nadat goeie resultate in windtonneltoetse behaal is, is die swaaivlerk-konsep uiteindelik aanvaar. Werkverrigtingvereistes is nagekom deur 'n 35° teruggeswaaide vlerk in te sluit, deur gebruik te maak van gemodifiseerde NACA vier-syfer vleuels, NACA 0009.5–64 by die hegting en NACA 0008.5–64 by die punt, met 'n outomatiese latontwerp gebaseer op dié van die Messerschmitt Me 262 en 'n elektriesverstelbare stabiliseerder, nog 'n kenmerk van die Me 262A. Baie Sabres het die "6–3-vlerk" ('n vaste voorrand met 'n 6-duim verlengde koord by die hegting en 'n 3-duim verlengde koord aan die punt) laat aanpas nadat gevegservaring in Korea opgedoen is. 

Die XP-86-prototipe, wat tot die F-86 Sabre gelei het, is op 8 Augustus 1947 ontplooi. Die eerste vlug het op 1 Oktober 1947 plaasgevind met George Welch by die kontroles, wat vanaf Muroc Dry Lake (nou Edwards AFB), Kalifornië, gevlieg het.

Die Amerikaanse Lugmag se Strategiese Lugkommando het F-86 Sabres in diens gehad van 1949 tot 1950. Die F-86's is toegewys aan die 22ste Bomvleuel, die 1ste Vegvliegtuig en die 1ste Vegvliegtuig-onderskeppervleuel. Die F-86 was die primêre Amerikaanse luggevegvegter tydens die Koreaanse Oorlog, met aansienlike getalle van die eerste drie produksiemodelle wat gevegte onderneem het.

Die F-86 Sabre is ook onder lisensie vervaardig deur Canadair, Ltd, as die Canadair Sabre. Die finale variant van die Kanadese Sabre, die Mark 6, word oor die algemeen aangewys as met die hoogste vermoëns van enige Sabre-weergawe.

Breek die klankgrens en ander rekords

Die F-86A het sy eerste amptelike wêreldspoedrekord van 1 080 km/h op 15 September 1948 by Muroc Dry Lake opgestel, gevlieg deur majoor Richard L. Johnson, USAF.  Vyf jaar later, op 18 Mei 1953, het Jacqueline Cochran die eerste vrou geword om die klankgrens te verbreek, deur 'n "eenmalige" Kanadese-geboude F-86 Sabre Mk 3 saam met Chuck Yeager te vlieg.  Kol. K. K. Compton het die 1951 Bendix-lugwedren in 'n F-86A gewen met 'n gemiddelde spoed van 891,19 km/h.

Op 2 Februarie 1958 het 'n span Pakistanse lugmag F-86 Sabres genaamd "Valke" 'n wêreldrekord by PAF Base Masroor opgestel deur 'n loep te maak terwyl hulle in 'n diamantformasie van 16 vliegtuie was. Die span is gelei deur die destydse vleuelbevelvoerder Zafar Masud.

Sien ook 
 Lys van vegvliegtuie

Verwysings

Eksterne skakels 

Vegvliegtuie