Christiaan III van Denemarke

Christiaan III (12 Augustus 1503 – 1 Januarie 1559) het tot met sy dood oor Denemarke en Noorweë regeer – onderskeidelik van 1534 en 1537 af. Tydens sy bewind het hy Lutheranisme as die staatsgodsdiens in sy ryke gevestig as deel van die Protestantse Hervorming.

Lewe 
Christiaan was die oudste seun van Frederik I en Anna van Brandenburg. In 1523 is Frederik I tot koning van Denemarke verkies in die plek van sy broerskind Christiaan II. 

Twee van Christiaan III se onderwysers was vurige hervormers wat ’n invloed op die jong prins gehad het. Hy het geen geheim gemaak van sy Lutherse sentiment nie. In 1528 het hy die Lutherse Kerk die staatskerk van Sleeswyk-Holstein gemaak.

Ná sy pa se dood in 1533 is Christiaan tot koning verkies. Die Deense staatsraad, wat deur Rooms-Katolieke biskoppe en adellikes oorheers is, het geweier om hom as koning te aanvaar en het hulle tot graaf Christopher van Oldenburg gewend in ’n poging om Christiaan II se bewind te herstel. Graaf Christopher is in die plek van Christiaan III tot regent verklaar en dit het tot ’n twee jaar lange burgeroorlog gelei bekend as die Grawevete (Grevens Fejde, 1534–'36) tussen Protestantse en Rooms-Katolieke magte. Christiaan III het as oorwinnaar uit die stryd getree en hy het die troon bestyg.

Sy sege sou eindelik lei tot ’n einde aan Katolieke Christenskap in Denemarke en die aanvaarding van Lutheranisme as die Deense staatsgeloof. Dit het op 30 Oktober 1536 amptelik geword. Kloosters is gesluit en die eiendom deur die koning opgeëis. Kerke is toegemaak en katedraalskole gesluit. Biskoppe is gevange gehou totdat hulle ingestem het om te trou en afstand te doen van hul voorregte. Sommige het geweier en martelaars vir hul geloof geword.

Christiaan III se latere bewind is deur vrede gekenmerk. Hy is op Nuwejaar 1559 by Koldinghus oorlede.

Verwysings

Eksterne skakels 
 Die Koninklike Stamboek  op die webtuiste van die Deense Monargie

 Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia

Deense monarge
Geboortes in 1503
Noorse monarge
Sterftes in 1559