Loftus Marais

Lodewikus Stefanus Marais (gebore 1982) is 'n Suid-Afrikaanse digter. Hy skryf in sy moedertaal Afrikaans.

Lewe en werk 
Lodewikus Stefanus Marais is op 5 Maart 1982 in die Paarl gebore en word ook daar groot. Sy pa, André, en sy ma, Linda, is beide onderwysers. Hy het ’n ouer suster, Liné. Sy pa was onderwyser by die Hoër Landbouskool Boland in die Agter-Paarl, maar is jonk dood. Sy ma trek dan met die gesin na die Paarl toe en sy word later hoof van La Rochelle Laerskool. Loftus gaan skool by die Laer Seunskool en matrikuleer aan die Hoër Jongenskool in die Paarl. In 1992 op laerskool speel hy ’n rol in die operette “Rip van Winkel” en in 1998 op hoërskool speel hy by die Logan-fees in die skool se kabaret “Afrikaners is kamasut ’t ja”. Die skool voer in 2000 “Die Van Aardes van Grootoor” van Pieter-Dirk Uys tydens die Montagu-toneelfees op en herhaal dit by die Brackenfell-toneelfees, waar hulle stuk die trofee wen en hy saam met drie ander as beste akteur aangewys word. ’n Artikel van hom in sy hoërskool se koerant maak dat die hele oplaag vernietig word uit vrees vir ’n lastersaak. Hy studeer verder aan die Universiteit van Stellenbosch waar hy ’n B.A.-graad en B.A. Honneurs-graad in Afrikaans-Nederlands behaal. Daarna studeer hy vir twee maande by AFDA in die Kaap aan ’n graad in die Filmkunde, maar skop hierdie studies op om eerder in die kreatiewe skryfkuns te studeer. Onder leiding van Marlene van Niekerk behaal hy in 2007 sy M.A.-graad in Kreatiewe Skryfkuns aan die Universiteit van Stellenbosch met lof. Sy mini-verhandeling vir hierdie graad is “Die huis as betekenisvolle ruimte in enkele Afrikaanse gedigte, met spesifieke verwysing na die bewoningsfilosofieë van Heidegger, Bolnow en Bachelard”. Dan sluit hy in 2008 by NB-Uitgewers aan as fiksie reklamebeampte, maar na die groot aantal pryse wat sy debuutbundel wen bedank hy in 2010 sy werk om te skryf en te reis. Hy word ’n vryskut bemarkingsbeampte en reis ook in die buiteland, waar hy onder andere Londen, Amsterdam en New York besoek. . As vryskutjoernalis het ’n hele paar letterkunde-artikels in verskeie publikasies reeds onder sy naam verskyn.

In 2005 is hy in die nuus wanneer hy onthul dat die digter Melanie Grobler plagiaat gepleeg het in haar digbundel “Die waterbreker” deur ooreenkomste met die Kanadese digter Anne Michaels se werk in ’n artikel op die Internet webwerf LitNet uit te wys. Grobler gee later die Eugène Marais-prys wat sy met hierdie bundel gewen het, terug. Loftus tree by verskeie geleenthede by Woordfees en Versindaba op Stellenbosch op, waar hy van sy gedigte voorlees en is in Mei 2009 een van slegs twee Afrikaanse digters wat optree by die Badilisha Poetry X-Change in Kaapstad. In Oktober van hierdie jaar tree hy ook op by Poetry Africa in Durban, waar hy self sy gedigte vir voorlesing in Engels vertaal. As vryskutskrywer verskyn baie artikels en rubrieke van hom in verskeie publikasies.

Skryfwerk 
Reeds op laerskool begin hy met skryf. Sy verse word later onder andere gepubliseer in Tydskrif vir Letterkunde en Ons Klyntji en word ook opgeneem in die versamelbundels “Nuwe stemme 3”, “My ousie is ’n blom” en “Groot verseboek”. Sy selfstandige debuut is met “Staan in die algemeen nader aan vensters”. Die gedigte behandel diverse onderwerpe, wat in ’n eietydse idioom en met eietydse taalgebruik in verskeie digvorme bewoord word. Die titel suggereer reeds ’n waarneming van die buitewêreld deur die vensters, waardeur die digter hom oopstel vir diverse buite-invloede en waarnemings. Hierdie waarnemings word ook geraam, of verfraai deur die gordyne of hortjies, terwyl die venster self ’n kamer of ruimte veronderstel. Aparte leefruimtes word dan poëties verwoord, naamlik die studentedorp, die voorstad, die stad en die landelike omgewing, met die alomteenwoordigheid van kuns die bindende faktor. Daar is egter ’n rebellie teen die tradisionele idee van kuns en ’n voorkeur vir die “onpoëtiese” temas (graffiti, ’n tuindwerg, kragopwekkers) waarmee die verwagting dat die digkuns met “mooi” onderwerpe handel gefnuik word. In 2009 word die Eugène Marais-prys, die UJ-prys vir debuutwerk, die Ingrid Jonker-prys en die Protea-prys aan “Staan in die algemeen nader aan vensters” toegeken en hierdie bundel is in dieselfde jaar ook op die kortlys vir die W.A. Hofmeyr-prys. In 2010 ontvang hy die Suid-Afrikaanse Letterkundetoekenning vir Afrikaanse poësie vir hierdie bundel.

Hy volg dit op met “Kry my by die gewone plek aguur”, wat gedigte oor Kaapstad bevat. Die titel verwys veral na die tydsbeheptheid van die stad, met die agt se vorm wat ook oneindigheid aandui as jy dit op die sy laat staan, soos op die voorblad. Hierdie oneindigheid suggereer die onkenbaarheid van die stad, wat in die titel terselfdertyd gekontrasteer word met die “gewone”, wat die alledaagse suggereer. Die digter demonstreer dan onder andere die spanning tussen die kloof oor die normale lofliedere oor die Kaap en die dikwels dekadente werklikheid met die karakter van die fopdosser Fabulisha de la Queillerie. Met hierdie figuur word gevestigde opvattings uitgedaag, veral aangaande identiteit en die geskiedenis.So word selfs die doodgewone vreemd gemaak en word konvensionele raamwerke van beskrywing opgehef. Met Kaapstad as basis word die menslikheid in sy vele fasette verken, insluitende die politiek, die aard van die maatskaplike kompleksiteite en die digter se eie aandadigheid daaraan. Die struktuur van die bundel is sodanig dat die leser op ’n begeleide dagtoer deur die stad geneem word, vanaf die oggend, deur die middag tot met die nag. “Twaalfuurkanon” tipeer die stad se kern as een van geweld en regdeur die bundel lewer die digter subtiel kommentaar op maatskaplike en politieke kwessies, waardeur hy sy tematiek verruim. Hierdie bundel is in 2013 op die kortlys vir die toekenning van die ATKV-poësieprys. Saam met Heilna du Plooy stel Marais die versamelbundel “Nuwe stemme 5” saam uit die werk van voorheen ongebundelde digters.

In  2019 word sy derde digbundel, Jan, Piet, Koos en Jakob gepubliseer.

Eerbewyse 
 2009 : Eugène Maraisprys (gedeel met Ronelda Kamfer),
 2009 : Universiteit van Johannesburg-debuutprys
 2009 : Ingrid Jonkerprys
 2009 : Protea-poësieprys
 2010 : Suid-Afrikaanse literêre toekening

Publikasies

Bronnelys

Tydskrifte en koerante 
 Calitz, Jeanne “Digter Loftus Marais” “My tyd Rapport” 16 September 2012
 Cloete, T.T. “Tendense in vyf nuwe digbundels” “Tydskrif vir Letterkunde” Jaargang 47 no. 1, Herfs 2010
 De Vries, Willem “Jonker-prys is vir Marais ’n fantasie wat waar word” “Plus” 27 Oktober 2009
 Ebersohn, Karen “Twee digters wen gesamentlik die Eugène Marais-prys vir poësie” “Volksblad” 29 Junie 2009
 Marais, Danie “Die koeklike geskiedenis van ’n opgeterte stad” “By” 18 Augustus 2012
 Muller, Wayne “Gedigte vir die kykers” “Beeld” 18 Januarie 2009
 Naudé, Charl-Pierre “Die windpomp hoes 2 digters” “Rapport” 12 April 2009
 Van der Merwe, Kirby “Koffie op die Enterprise” “By” 14 Februarie 2009

Internet 
 De Vries, Willem Beeld: http://152.111.1.88/argief/berigte/beeld/2009/10/27/KA/3/willemingridjonkerprys1602.html
 Ebersohn, Karen Beeld: http://152.111.1.88/argief/berigte/beeld/2009/06/29/B1/3/keloftus_1630.html
 Green, Phyllis Sarie: http://www.sarie.com/lewe-liefdes/boeke/loftus-marais/
 Grundling, Erns Oulitnet: http://www.oulitnet.co.za/poesie/grobler_gedigte.asp 
 LitNet ATKV-Skrywersalbum 7 Augustus 2014: http://www.litnet.co.za/loftus-marais-1982/
 Marais, Danie Beeld: http://152.111.1.88/argief/berigte/beeld/2012/08/18/BJ/3/18AugLoftusMiddagete.html
 Muller, Wayne Die Burger: http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2009/01/15/SK/10/wmloftus.html
 Myburgh, Melt Versindaba: http://versindaba.co.za/2012/08/14/onderhoud-met-loftus-marais/ 
 Myburgh, Melt Slipnet: http://slipnet.co.za/view/event/die-perverse-lekker-waarnemings-van-loftus-marais/
 NB-Uitgewers: http://www.nb.co.za/authors/6573 
 Poetry International: http://www.poetryinternationalweb.net/pi/site/poet/item/16656/10/Loftus-Marais 
 Slippers, Bibi LitNet: http://www.litnet.co.za/woordfees-onderhoud-nuwe-stemme-5/
 Van der Merwe, Kirby Die Burger: http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2009/02/14/BJ/7/beeldloftus-BY-BY-BY-BY-BY-BY-BY-BY-BY-BY-BY.html
 Versindaba: http://versindaba.co.za/gedigte/loftus-marais/

Ongepubliseerde dokumente 
 Naudé, Charl-Pierre “Handleiding: Marais & Marais” “Boeke-Insig Handleiding”

Verwysings 

Suid-Afrikaanse digters
Suid-Afrikaanse skrywers
Afrikaanse digters
Geboortes in 1982