Landnámabók

Die Oud-Yslandse Landnámabók (Yslands: [ˈlantnaumaˌpouk], letterlik: "Boek van nedersettings") is een van die belangrikste historiese (alhoewel nie altyd presiese) bronne uit die Yslandse Landnámsöld-tydperk, dit wil sê die periode tussen die vestiging van die eerste permanente setlaar Ingólfur Árnarson tot by die stigting van die eerste parlement, die Alþingi.

Die boek bevat veral 'n genealogiese lys van sowat 400 Noorse setlaars wat hulle in die tydperk tussen 870 en 930 in Ysland gevestig het en 'n stelselmatige beskrywing van hul landgoedere, asook anekdotiese en biografiese opmerkings oor die setlaars en hul karaktereienskappe. Die Landnámabók was veral daarop gemik om die kolonisasie van Ysland uit 'n historiese perspektief te beskryf en lys dus ook die setlaars se voorouers en nageslagte tot by die 11de eeu op. Volgens die boek het die eerste groot golf van Skandinawiese setlaars saam met hul Keltiese vroue en slawe en hul vee vanuit Ierland of Skotland na Ysland geseil. Hulle belangstelling in Ysland is vermoedelik deur die eerste Wiking-ontdekkers se reisberigte oor die eiland gewek.

Die outeur se 11de eeuse tydgenote was reeds Yslanders van die vyfde generasie, en hy het sy gegewens dus op die basis van mondelinge oorlewerings saamgestel. Alhoewel daar in die algemeen aangeneem moet word dat hierdie soort oorlewerings nie altyd presies en betroubaar kan wees nie, het die Yslandse boere destyds sonder twyfel daarin belang gestel om hul aanspraak op hul landerye ook in genealogiese opsig te legitimeer sodat die Landnámabók nogtans deur wetenskaplikes as 'n historiese dokument aanvaar word.

Moontlik was Ari Þorgilsson (1068–1148) die skrywer van die boek of tenminste 'n mede-outeur.

Verwysings

Bronne 
 Islands Besiedlung und älteste Geschichte, übertragen von Walter Baetke. Sammlung Thule - Altnordische Dichtung und Prosa, boekdeel 23, Düsseldorf/Keulen 1967.
 Jóhannesson, Jón: A History of the Old Icelandic Commonwealth. Winnipeg: University of Manitoba Press 1974
 Simek, Rudolf en Hermann Pálsson: Lexikon der altnordischen Literatur. Stuttgart: Kroner 1987, bl. 222-223.

Eksterne skakels 

 Landnámabók in Oud-Noors
 Landnámabók volgens Sturla Thóðarson se weergawe (in Yslands)
 Landnámabók (Engelse vertaling) 

Yslandse letterkunde