Soetdoring

Die soetdoring  (Vachellia karroo) is 'n immergroen doringboomspesie wat algemeen in suidelike Afrika aangetref word.

Verspreiding 
Die spesie is inheems aan Angola, Botswana, Eswatini, Lesotho, Malawi, Mosambiek, Namibië, Zambië en Zimbabwe. Dit is ook lokaal gevestig in Noord-Afrika, Europa en Asië en is 'n indringerplant in Australië, waar dit as 'n onkruid beskou word. Van die trope af noordwaarts word dit deur Acacia seyal verplaas.

Beskrywing 
Die soetdoring kan tot 'n hoogte van vyftien meter groei. Die baskleur is rooibruin tot swart. Die boom het dubbelveervormige, saamgestelde blare.

Die goudgeel blomhofies van 10 tot 13 mm in deursnee word in die vroeë-somer voortgebring, en versprei 'n soet geur.  Die vrugte van die boom is bruin, plat sekelvormige peule wat oopbreek om die sade te versprei. Die lang, reguit dorings kom in pare voor en is grys tot wit van kleur.

Met bewatering groei die boom vinnig, tot soveel as 'n meter per jaar. Dit is ryp- en droogtebestand en het 'n lewensverwagting van 30 tot 40 jaar.

Gebruike 
In die verlede is die gom van die boom vir lekkergoed gebruik.  Die inheemse mense van Suider-Afrika benut die boom reeds eeue lank as kruiemedisyne, en in moderne tye word die kruiemedisinale potensiaal daarvan, met gepaardgaande fitochemiese en biologiese aktiwiteit, weereens ondersoek. Literatuurbronne het aangedui dat dit tradisioneel vir behandeling van minstens 32 menslike en 5 dieresiektes benut is. Benewens aanwending as etnoveterinêre medisyne is die kruie toegedien vir verkoue, diarree, disenterie, griep, malaria, seksueel oordraagbare infeksies, wonde en koliek. Die teenwoordigheid van fitochemikalieë soos flavonoïede, fenole, fitosterole, proantosianidien, tannien en terpene, benewens verskeie minerale, is al in die blare en wortels bevestig. Belowende farmakologiese potensiaal sluit antibakteriese, antifungale, antigonokokkiese, antihelmintiese, antilisteriale, antimalariale, antimikobakteriese, antioksidant-, omgekeerde MIV-1 transkripsie-, anti-inflammatoriese en pynstillende aktiwiteite in. Die doeltreffendheid, toksisiteit en kliniese relevansie van 'n groot aantal isoleerbare verbindings moet egter nog bepaal word.

Gasheerplant
Die boom is 'n gasheerplant vir verskeie motte soos Braura truncatum, Chlorerythra rubriplaga en Brachylia terebroides

Ander benamings 
 Engelse naam: Sweet thorn
 Noord-Sothonaam: Mookana
 Tswananaam: Mooka
 Zoeloenaam: umuNga
 FSA-nommer: 172

Galery

Sien ook 

 Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

Verwysings

Bronne 
 REDLIST Sanbi
 Plants of the World Online

Vachellia
Bome van Afrika
Flora van Angola
Flora van Botswana
Flora van Eswatini
Flora van Lesotho
Flora van Malawi
Flora van Mosambiek
Flora van Namibië
Flora van Suid-Afrika
Flora van Zambië
Flora van Zimbabwe