Motorregistrasienommerplate van Suid-Afrika

Suid-Afrikaanse motornommerplate  het unieke ontwerpe in elk van die provinsies. Elke provinsie het sy eie nommerplaatontwerp met 'n kleurskema, sowel as 'n eie nommerformaat.

Materiaal, vorms en beskikbaarheid 
Nommerplate is beskikbaar in plastiek of metaal. Plastiek was vir jare lank die voorkeurmateriaal vir gebruik deur die meerderheid motoreienaars. Sedert 1 Januarie 2015 is hierdie plate egter onwettig verklaar, weens hulle eienskap om te weerkaats op die verkeerspolisie se spoedkameras, asook die oorhoofse sensors van Gauteng se e-tolstelsel.

Die mees algemene grootte is identies aan die Europese nommerplate se grootte: 110 mm × 520 mm (4.3 dm × 20.5 dm). 'n Korter plaat is egter ook algemeen: 120 mm × 440 mm (4.4 dm × 17.3 dm). Die meeste motorhandelaars verskaf die groter vorm. Ander vorms soos die Amerikaanse en motorfietsplate is ook beskikbaar.

Vanaf 1 Februarie 2010 is 'n proses begin om alle plate te vervang met nuwe aluminiumplate met 'n RFID-tag. Die stelsel kan outomaties die besonderhede van die eienaar genereer.

Die nege provinsies 

Sleutel: 
 HOOFLETTERS: Letterlike letters in die nommerplate
 a: verpligte letter (A – Z)
 b: 'n letter (A – Z) of niks
 x: verpligte karakter (A – Z, 0 – 9)
 z: karakter (A – Z, 0 – 9) of niks
 #: 'n heelgetal nommer (1 – 999,999)
 +: 'n verpligte syfer (0 – 9)
 NB: Klinkers word nie op privaatvoertuie gebruik nie.

Geskiedenis 
Voor 1994 het slegs 4 provinsies in Suid-Afrika bestaan: Natalprovinsie, Kaapprovinsie, Oranje-Vrystaat en Transvaal. Elke provinsie het sy eie identifisering van letters gehad. Natal – N, - Kaap – C, Oranje-Vrystaat – O en Transvaal – T.

Voor 1980 
Wit letters op 'n swart agtergrond was regoor die land gebruik, insluitend deur die weermag. Byvoorbeeld: CC 14776

Elke dorp het 'n unieke registrasievoorvoegsel, gevolg deur 'n nommer wat toegeken was vanaf 1 (die burgemeester se voertuig) tot en met 999 999. Vir handelaarsplate (wat gebruik word deur motorhandelaars op ongelisensieerde voertuie), was die letters en nommers omgeruil.

Daar was geen persoonlike nommerplate nie.

Militêr 
Militêre voertuie het die letter "R" as 'n voorvoegsel gebruik, gevolg deur opeenvolgende syfers. Byvoorbeeld: R54321

Polisie 
Polisievoertuie het die letters "SAP" as 'n voorvoegsel gebruik, gevolg deur opeenvolgende syfers. Byvoorbeeld: SAP 4321

Kaapprovinsie 
Die dorpe in die Kaapprovinsie het oorspronklik voorvoegsels in volgorde van die grootste tot die kleinste dorp gedra na aanleiding van die ooreenstemmende letters van die alfabet. Dus verteenwoordig "CA" die grootste stad, Kaapstad, "CB" die tweede grootste, Port Elizabeth en so aan. Die volledige lys van die Kaapprovinsie se voorvoegsels was soos volg:

Bykomende/alternatiewe merke {het ook verskillende spellings} van 'n 1949 publikasie:

Transvaal

Natalprovinsie 
Die verskillende streke in die provinsie KwaZulu-Natal gebruik die plekname om die letters op die plate te bepaal.

Oranje-Vrystaat  
Let daarop dat Sasolburg, waar olie uit steenkool geproduseer word, die toepaslike naam van "OIL" gekry het.

Jare 1975 tot 1994 
'n Nuwe nommerskema is bekendgestel in die Transvaal, nadat die Johannesburg-reeks die aantal TJ 999-999 oorskry het. 'n Alfanumeriese stelsel is dus bekendgestel in hierdie provinsie, wat meer permutasies met minder karakters toegelaat het. Die reeks bestaan uit drie letters gevolg deur drie syfers en die letter "T". Alle nommerplate gebruik swart teks op 'n geel agtergrond, byvoorbeeld: BCD123T.

Van hierdie tydstip af was 'n Transvaalse voertuig se oorsprong nie meer bepaalbaar volgens 'n spesifieke dorp of stad nie.

Die ander provinsies het uiteindelik 'n soortgelyke sisteem as die Transvaal aanvaar maar met hulle eie nommerstelsels, bv. DSR385FS. Op hierdie stadium het regeringsnommerplate ook dieselfde stelsel as die Transvaal aangeneem. Voorbeeld: BCD123M.

Nommerplate in die Tuislande 
Onder Apartheid het elke Tuisland sy eie nommerplaat uitgegee.

Bophuthatswana 

 YB – Regeringsvoertuie
 YBP – Polisievoertuie
 YBA – Molopo
 YBB – Odi
 YBC – Moretele
 YBD – Bafokeng & Tlhabane
 YBE – Ditsobotla
 YBF – Mogwase
 YBG – Lehurutshe
 YBH – Tlhaping-Tlharo
 YBJ – Madikwe
 YBK – Thaba Se Nchu
 YBL – Mankwe
 YBM – Ganyesa
 YBN – Taung
 YBX – Mabopane

Ciskei 
 GC – Ciskei Regeringsvoertuie
 GCP – Ciskei Polisievoertuie
 GCA – Alice
 GCB – Hewu & Whittlesea
 GCC – Keiskammahoek
 GGD – Middledrif
 GCE – Mdantsane
 GCF – Peddie
 GCH – Mpofu & Seymour
 GCJ – Zwelitsha & Dimbaza

Gazankulu 

GM – Malamulele Distrik
GY – Giyani-Distrik
GR – Ritavi-Distrik
GH – Mhala-Distrik (nou in Mpumalanga)

Lebowa 

Die regering
 LG – Lebowa Regering
 LP – Lebowa Polisie
Burgerlike
 LEB-1-NOMMER/S – Lebowakgomo & Omgewing
 LEB-2-NOMMER/S – Schoonord & Omgewing
 LEB-3-NOMMER/S – Mahwelereng & Omgewing
 LEB-4-NOMMER/S – Seshego & Omgewing
 LEB-5-NOMMER/S
 LEB-6-NOMMER/S – Nebo & Omgewing
 LEB-7-NOMMER/S – Tzaneen en Omgewing
 LEB-8-NOMMER/S
 LEB-9-NOMMER/S
 LEB-10-NOMMER/S – Botlokwa & Omgewing

Qwaqwa 
 WR – Regeringvoertuie
 WRP – Polisievoertuie
 OBW – Openbare Voertuie

Kwandebele 
 KNK – Kwamhlanga"
 KNE – Enkangala
 KNA – Siyabuswa
 KNB – Kwaggafontein
 KNF – Vaalbank (Libangeni)
 KNP – Kwandebele Polisie
 KNG – Regering van Kwandebele

Transkei 

 XA – Umtata
 XAA – Nqamakwe
 XAB – Tabankulu
 XAC – Tsomo
 XAD – Xhora
 XAE – Mqanduli
 XAF – Bizana
 XAG – Gatyana
 XAH – Siphaqeni
 XB – Gcuwa (Butterworth)
 XC – Lusikisiki
 XD – Cofimvaba
 XE – Engcobo
 XF – Umzimvubu
 XG – Transkeise regeringsvoertuie
 XGA – Landbou en Bosbou Dept voertuie
 XGC – Handel, Nywerheid en Toerisme Dept voertuie
 XGH – Gesondheid en Welsyn Dept voertuie
 XGL – Plaaslike Regering en grondbesit Dept voertuie
 XGW – Werk & Energie Dept voertuie
 XH – Umzimkulu
 XJ – Maxesibeni
 XK – Kwabhaca
 XL – Maloti
 NCX – Matatiele
 NCW – Kokstad
 XM – Transkei Weermagvoertuie
 XN – Idutywa
 XO – Tsolo
 XP – Transkei Polisievoertuie
 XPT – Transkei Verkeerspolisievoertuie
 XR – Cacadu
 XRT – Transkei Padvervoerdienste voertuie
 XS – Xalanga
 XT – Herschel
 XU – Libode
 XV – Qumbu
 XW – Mount Fletcher
 XY – Centane
 XZ – Ngqeleni

Venda 
 VD – Dzanani
 VDF – Weermagvoertuie
 VM – Regeringvoertuie
 VP – Polisievoertuie
 VS – Tshitale
 VT – Thohoyandou
 VTA – Verkeeradministrasievoertuie
 VV – Dzanani, Mutale, Sibasa & Vuwani, Venda

Zoeloeland / KwaZulu 
 ZG – Regeringvoertuie
 ZK – Opperhoofvoertuie
 ZP – Polisievoertuie
 Z – Algemene voertuie

Verwysings 

Vervoer in Suid-Afrika