Bob Dylan

Bob Dylan (gebore Robert Allen Zimmerman, 24 Mei 1941) is 'n Amerikaanse sanger-liedjieskrywer, skrywer, musikant, digter en in sy latere lewe ook 'n platejoggie. Hy is al vyf dekades lank 'n groot gees in populêre musiek. Baie van Dylan se bekendste werk dateer uit die 1960's, toe hy 'n informele tydhouer en onwillige spreekbuis van Amerikaanse onrus geword het. 'n Aantal van sy liedjies, soos "Blowin' in the Wind" en "The Times They Are a-Changin'", het die kenwysies van anti-oorlogsentiment en burgerregte geword. Sy mees onlangse plaat, Modern Times, uitgereik op 29 Augustus 2006, het boaan die Amerikaanse albumtrefferlyste ingetree, wat hom destyds, op die ouderdom van 65, die oudste lewende persoon gemaak het wat die topplek beklee het. Dit was later benoem as Album van die Jaar deur die Rolling Stone-tydskrif.

Dylan se vroeë lirieke was deurspek van die politiek, sosiale kommentaar, filosofie en literêre invloede wat die konvensies van bestaande popmusiek uitgedaag het wat die teenkultuur van daardie tyd uitgelok het. Terwyl hy deurentyd besig was om sy musikale style te verbreed en verpersoonlik, het hy tog 'n standvastige toegewydheid getoon aan die tradisies van Amerikaanse musiek, van folk, country/blues tot gospel, rock and roll, rockabilly, Engelse, Skotse en Ierse volksmusiek, selfs jazz en swing.

Dylan tree op met kitaar, klawerbord en mondfluitjie. Hy word ondersteun deur 'n veranderende lys van musikante. Hy toer reeds sedert die laat 1980's op wat al genoem is die "Nimmereindingende Toer" (Never Ending Tour). Hy het al saam met bekende kunstenaars soos The Band, Tom Petty, Joan Baez, George Harrison, The Grateful Dead, Johnny Cash, Willie Nelson, Paul Simon, Eric Clapton, Patti Smith, Emmylou Harris, Bruce Springsteen, U2, The Rolling Stones, Joni Mitchell, Jack White, Merle Haggard, Neil Young, Van Morrison, Ringo Starr en Stevie Nicks opgetree.  Alhoewel sy prestasies as sangkunstenaar die kern van sy sukses opmaak, is dit sy liedjieskryf vermoë wat beskou word as grootse bydra.

Vir 'n geruime tyd reeds word Dylan erken en vereer vir sy komposisies, optredes en opnames. Sy plate het hom al toekennings in die vorm van 'n Grammy, Golden Globe en Academy Award besorg, en hy is ingewy in die Rock and Roll Hall of Fame, Nashville Songwriters Hall of Fame en Songwriters Hall of Fame. In 1999 is Dylan ingesluit in die TIME Magazine se 100 invloedrykste mense van die 20ste eeu, en in 2004, was hy #2 op die Rolling Stone-tydskrif se lys van "100 Greatest Artists of All Time", eerste was The Beatles.

In Januarie 1990 is Dylan vereer met die Commandeur des Arts et des Lettres deur die Franse kultuurminister, Jack Lang; in 2000 het hy die Polar Musiekprys van die Koninklike Sweedse Akademie van Musiek ontvang; en in 2007, is die Prins van Asturias-toekenning in kunste aan Dylan toegeken. Hy was ook menigte kere genomineer vir die Nobelprys vir Letterkunde, wat hy uiteindelik in 2016 gewen het.

Lewe en loopbaan

Oorsprong en musikale begin 

Robert Allen Zimmerman (Joodse naam: Zushe ben Avraham) is op 24 Mei 1941 in Duluth, Minnesota, gebore en het grootgeword in Hibbing, Minnesota, noordwes van die Bowemeer. Navorsing oor Dylan toon aan dat sy grootouers aan sy pa se kant, Zigman en Anna Zimmerman, geëmigreer het uit Odessa in Oekraïne na die VSA na die anti-Joodse verdrukking van 1905. Dylan het self in sy outobiografie van 2004, "Chronicles", geskryf dat sy oumagrootjie se nooiensvan Kirgisiërs was en dat hulle familie uit Istanboel gekom het, hoewel sy in die Kağızman distrik van Kars in Oos-Turkye grootgeword het. Hy het ook gesê dat sy oupagrootjie van Trabzon aan die Swartsee-kus van Turkye gekom het. Sy moeder se grootouers, Benjamin en Lybba Edelstein, was Litause Jode wat in 1902 in Amerika aangekom het.

Hervestiging in New York en platekontrak 
Dylan het in sy eerste jaar op kollege opgeskop. Hy was woonagtig in Minneapolis waar hy folk optredes gedoen het. Hy het ook tydelike reise meegemaak na Denver (Colorado), Madison (Wisconsin) en Chicago (Illinois). In Januarie 1961 het hy na New York verhuis. Hy het opvoerings daar gehou en ook besoek gebring aan sy sieklike vriend en musikale held Woody Guthrie wat op daardie stadium op sterwe was in 'n hospitaal in New Jersey. Guthri was 'n openbaring vir Dylan en ook die grootste invloed op sy vroeë musikale werk. Dylan het later die volgende te sê gehad oor Guthrie: "Mens kon sy liedjies luister en eintlik leer hoe om te lewe." In die hospitaalkamer het Dylan Woody se ou vriend Ramblin' Jack Elliot ontmoet wat by Guthrie kom kuier het 'n dag na sy terugkeer van sy Europese toer. Heelwat van Guthrie se werk is deur Elliot gekanaliseer. Dylan en Elliot het vriende geword en Dylan het hulde gebring aan Elliot in Chronicles (2004).

Protesoptrede en Another Side 

Teen 1963 was Dylan en Baez albei baie prominent in the burgerregtebeweging. Hulle het saamgesing by feeste soos die March on Washington for jobs and freedom waar Martin Luther King jr. sy I have a dream toespraak gelewer het. In Januarie het Dylan op Britse televisie verskyn in die BBC opvoering Madhouse on Castle Street waar hy die rol van 'n kitaarspelende boemelaar vertolk het. In sy volgende album The Times They Are a-Changin het 'n meer gesofistikeerde, politieke en siniese Dylan na vore getree. Hierdie neerslagtige materiaal wat onderwerpe behandel het soos die moord op die burgerregte-aktivis Medgar Evers en die armsaligheid wat meegebring is deur die afbraak van die boerdery- en myngemeenskappe (Ballad of Hollis Brown, North Country Blues) het ook die twee liefdessnitte Boots of Spanish Leather en One Too Many Mornings bevat asook Restless Farewell. Daar is ook die snit The Lonesome Death of Hattie Carrol van Bertolt Brecht wat die ware verhaal vertel van die jong William Zantzinger wat die hotelwerknemer Hattie Carroll vermoor het. Alhoewel daar nooit in die liedjie na ras verwys word nie, laat dit geen twyfel dat die moordenaar blank was en die slagoffer swart.

"Elektries" 
Sy album van Maart 1965 Bringing It All Back Home was nog 'n groot verandering in styl. Die opname bevat sy eerste snitte wat d.m.v. elektriese instrumente opgeneem is. Die eerste enkelsnit, Subterranean Homesick Blues, het veel te danke aan Chuck Berry se Too Much Monkey Business. In 1969 het die militante Weatherman groep hulle naam verkry vanaf die frase "You don't need a weatherman to know which way the wind blows" wat voor kom in Subterranean Homesick Blues.

Highway 61 Revisited en Blonde on Blonde 
In Julie 1965 stel Dylan die enkelsnit Like a Rolling Stone vry, dit gaan draai by #2 op die VSA en by #4 op die VK se trefferlyste. Teen meer as ses minute in lengte, word dit wyd bestempel as die lied wat houdings verander het t.o.v. watter boodskap 'n poplied kan vertolk. Bruce Springsteen het gesê toe hy dit die eerste keer gehoor het, het “daardie tromslag geklink asof iemand die deur na jou verstand oopgeskop het...ek het geweet ek luister na die sterkste stem wat ek nog ooit gehoor het.“ In 2004 is dit in Rolling Stone tydskryf as #1 gelys op die lys van die 500 grootste treffers van alle tye.

Groep 
Dylan se 2007-toergroep het uit die volgende musikante bestaan:
 Bob Dylan – sang, orrelsintetiseerder, mondfluitjie, elektriese kitaar
 Tony Garnier – baskitaar, basviool
 Stu Kimball – ritmekitaar
 Denny Freeman – hoofkitaar, glykitaar
 Donnie Herron – pedal steel guitar, viool, mandolyn, banjo
 George Recile – tromme

Verwysings

Verdere leesstof 
 Gilmore, Michael T. Tangled Up in the Bible: Bob Dylan and Scripture, Continuum, 2004, 160 pages. ISBN 0-8264-1602-0
 Hajdu, David Positively 4th Street: The Lives and Times of Joan Baez, Bob Dylan, Mimi Baez Farina, and Richard Farina Farrar Straus Giroux, 2001, 328 pages. ISBN 0-374-28199-8
 Heylin Clinton, Bob Dylan: A Life In Stolen Moments, Schirmer Books, 1986, 403 pages. ISBN 0-8256-7156-6. Also known as Bob Dylan: Day By Day
 Heylin, Clinton, Bob Dylan: The Recording Sessions, 1960–1994. New York: St Martin's Press, 1995.
 Hinchey John, Like a Complete Unknown: The Poetry of Bob Dylan’s Songs, 1961–1966. Stealing Home Press, 2002. 277 pages. ISBN 0-9723592-0-6
 Greil Marcus, Like a Rolling Stone: Bob Dylan at the Crossroads, PublicAffairs, 2005. ISBN 1-58648-254-8
 Mellers Wilfrid, A Darker Shade Of Pale: A Backdrop To Bob Dylan Oxford University Press, 1985, 255 pages. ISBN 0-19-503622-0
 Porter, Carl and Peter Vernezze (editors), Bob Dylan and Philosophy, Open Court Books, 2005, 225 pages. ISBN 0-8126-9592-5
 Riley, Tim Hard Rain: A Dylan Commentary, Vintage, 1992, 356 pages. ISBN 0-679-74527-0
 Varesi Anthony, The Bob Dylan Albums, Guernica Editions, 2002, 264 pages. ISBN 1-55071-139-3
 Webb, Stephen H. "Dylan Redeemed: From Highway 61 to Saved." Continuum Publishers. 2006
 Williams, Paul, Bob Dylan, Performing Artist: The Early Years, 1960–1973. New York Omnibus Press, 1990.
 Williams, Paul, Bob Dylan, Performing Artist: The Middle Years, 1974–1986. New York: Omnibus Press, 1992.
 Williams, Paul, Bob Dylan, Performing Artist: Mind Out of Time, 1986 to 1990 and Beyond. New York: Omnibus Press, 2004.

Eksterne skakels 

  Amptelike webwerf
  

Amerikaanse Jode
Amerikaanse sangers
Amerikaanse skrywers
Nobelprys vir Letterkunde wenners
Geboortes in 1941
Lewende mense