Ephigeni de Vos

Effie de Vos (*19 November 1919, Middelburg –†27 Junie 2002) was is ’n Afrikaanse skrywer van kinderverhale en dramas, hoewel haar doopnaam Ephigenie is, verskyn die meeste van haar skryfwerk onder die naam Effie de Vos (haar getroude van). Gedurende haar loopbaan skryf sy verskeie radiosketse, kinderverhale, kindertoneelstukke, operettes, eenbedrywe en dramas.

Lewe en werk

Herkoms 
Ephigenie Hoek Kotzé is op 19 November 1919 op Middelburg in die Transvaal gebore as oudste dogter van die onderwyser Julius Bremer Kotzé en Sarah Hoek. Haar ouers wek ’n groot belangstelling in lees, toneelspeel en musiek in haar en sy vertolk gereeld kinderrolle wanneer rondreisende toneelgeselskappe hul dorp besoek. Wanneer haar pa ’n onderwyspos in Pretoria aanneem, trek die gesin soontoe.

Opleiding 
Sy matrikuleer aan die Afrikaanse Hoër Meisieskool in Pretoria. Na matriek studeer sy verder aan die Universiteit van Pretoria waar sy die B.A.-graad en die Hoër Onderwysdiploma verwerf. Hier begin sy intens belangstel in wêreldskrywers soos Leo Tolstoi, Fjodor Dostojefski, Sigrid Undset en die beroemde Engelse en Nederlandse skrywers wat sy vir haar graad moet bestudeer.

Persoonlike lewe en sterfte 
Sy gee ’n aantal jare onderwys en trou dan in 1947 met die onderwyser Jan Christoffel de Waal de Vos. Ná haar huwelik (waaruit vier dogters gebore is) vestig sy haar buite Bloemfontein waar sy aktief betrokke is by toneelstukke afrig en self toneelspeel. Sy is op 27 Junie 2002 oorlede.

Skryfwerk 
Wanneer die kinders groter is, begin sy ernstig skryf. Meeste van haar werke verskyn onder die naam Effie de Vos. Sy skryf radiosketse, kinderverhale, kindertoneelstukke, operettes, eenbedrywe en dramas.

Eenbedrywe 
Haar eenbedryf Naand, tant Bettie! word deur Dalro gepubliseer en opgeneem in die versamelbundel Voetlig 2 onder redaksie van P.J. du Toit en Temple Hauptfleisch, asook in die bundel Boomhuis, droomhuis. Hierin sien ’n vooraanstaande gesin ’n feitlik onbekende familielid, tant Bettie, vir die eerste keer in baie jare. Sy is egter nie heeltemal wat hulle verwag het nie.

Dramas 
Sy skryf ook die vollengte drama Swart is die pad van vuur. Ander ongepubliseerde dramas van haar is Die Engelse spook, Konsternasie in die kombuis, Kophou, Samespraak, Afrekening, Balans, Wie was hy?, Oupa eend se bril, Regter voor die regbank en Die voorsitter word oortuig.

Die kinder-operette Die byeprinses skryf sy saam met Izak Grové en Dietlof Potgieter.

Rubrieke 
’n Handvol vere is ’n versameling van haar rubrieke wat in 1980 in die program Vrouerubriek op Radio Suid-Afrika uitgesaai is.

Skryfwerk vir kinders 
Vir kinders skryf sy die bundel kortverhale Ontmoet ons maats en die verhaal Die grootste avontuur.

Publikasies 
Werke wat uit haar pen verskyn sluit in:

Bronnelys

Boeke 
 Du Toit, P.J. en Hauptfleisch, Temple: Voetlig 2. De Jager-HAUM Uitgewers. Pretoria. Eerste uitgawe. 1983.
 Van Coller, H.P. (red.): Perspektief en Profiel Deel I. J.L. van Schaik-Uitgewers. Pretoria. Eerste uitgawe. 1998.

Ongepubliseerde dokumente 
 De Vos, E. Lewenskets. Nasionale Afrikaanse Letterkundige Museum en Navorsingsentrum (NALN) Bloemfontein

Verwysings 

Afrikaanse skrywers
Geboortes in 1919
Sterftes in 2002