Elandsvlei

Die gehuggie Elandsvlei in die Noord-Kaap lê effens wes van die Ceres-Karoo-pad, 154 km noord van Ceres, 116 km suid van Calvinia, effens noord van die Papkuilsnekpas en net wes van die Tankwa Karoo Nasionale Park. Hierdie R355-roete word beskou as die langste grondpad tussen twee dorpe in die land. Die bergagtige  en halfwoestynomgewing met die Doringrivier, Tankwarivier en die Tra-trarivier is baie gewild by 4x4-entoesiaste en van die plaashuise is in gastehuise omskep. Wupperthal in die Sederberge is met die Tra-tra langs slegs 40 km van Elandsvlei af.

Tot die Ceres-Karoo-pad gebou is, het die ou posroete van en na die Biedouwvallei hier verbygeloop. In 1812 het die Hough-familie die eerste huise hier gebou. Daar is nou nog 3 huise op Elandsvlei oor, maar fondamente wys op 'n groter vestiging vroeër. In hierdie droë dele was dit meermale die gebruik om op plekke waar water wel beskikbaar was, en ter wille van wedersydse steun en geselskap in hierdie afgeleë dele, die plaaswerwe saam te groepeer. Kultuur-historici beskou hierdie gehug as 'n opelugmuseum van Kaapse volksboukunde.

Ander voorbeelde van hierdie soort vestigings is die gehugte Matjesfontein en Lokenburg, albei suid van Nieuwoudtville. Soms het sulke nedersettings ontwikkel tot dorpies, soos die geval was met Leipoldtville in die Sandveld  en in sekere mate ook met Hoeko en Schoemanshoek, albei in die Klein-Karoo.

Sien ook 
 Lys van dorpe in Suid-Afrika

Nedersettings in die Noord-Kaap