Kolonisasie van Ulster

Die Kolonisasie van Ulster (Engels: Plantation of Ulster, Iers: Plandáil Uladh; Ulster-Skots: Plantin o Ulstèr) was die georganiseerde Skotse en Engelse volksplanting in Ulster, een van die vier historiese provinsies van Ierland. Privaat kolonisasie deur welvarende landeienaars het al in 1606 begin, terwyl die amptelike volksplanting, wat deur die Parlement van Skotland beheer is, sy aanvang twee jaar later geneem het. So was daar twee kolonisasieprojekte:

 'n nie-amptelike, byna uitsluitlik Skotse kolonisasie of volksplanting in die graafskappe Antrim en Down (waarby Skotse setlaars hulle ook in Monaghan gevestig het), en
 'n amptelike volksplanting in die ander ses graafskappe van Ulster.

Alle grond, wat in besit van Ierse hoofde van die Uí Néill- (O'Neill-) en Uí Domhnaill- (O'Donnell-)dinastieë was, is saam met dié van hul ondersteuners onteien om daarop Skotse setlaars te vestig. Altesaam 'n halfmiljoen akkers of 2 000 km² se grond in die graafskappe Tyrconnell (Donegal), Tyrone, Fermanagh. Cavan, Coleraine en Armagh is gekonfiskeer. Die grootste deel van die graafskappe Antrim en Down is privaat gekoloniseer.

Van Britse "pagters" of tenants, soos hulle destyds genoem is, het merendeels uit Skotland en Engeland gekom. Van hulle is vereis dat hulle Engelssprekend en van Protestantse geloof was. Die meeste Skotse setlaars was Presbiterianers, terwyl Engelse koloniste meestal aanhangers van die Kerk van Engeland was. Die kolonisasie van Ulster was die grootste van alle Britse volksplantings in Ierland. Ulster is veral gekoloniseer om verdere opstande te voorkom aangesien hierdie landsdeel in die vorige eeu die meeste weerstand teen die Engelse bewind gebied het.

Ulster voor die volksplanting 

Voordat Ulster in die 1590's gedurende die Negejarige Oorlog verower is, was dit die mees Gaeliese deel van Ierland, 'n provinsie wat grotendeels buite Engelse beheer bestaan het. Die gebied was volgens die destydse Europese vastelandse standaard onderontwikkel, en daar was min nedersettings.

Gedurende die 16de eeu is Ulster deur die Engelse as "onderbevolk" en onontwikkel beskou. 'n Vroeë, maar vergeefse poging om die noorde van Ierland langs die ooskus van Ulster te koloniseer is in die 1570's deur Walter Devereux, 1ste graaf van Essex onderneem.

Verwysings

Eksterne skakels 
 The Plantation of Ulster
 The Ulster Scots of Colorado: Ulster Scots History 

Geskiedenis van Ierland
Geskiedenis van Skotland
Noord-Ierland