Wêreldmoedertaaldag

Wêreldmoedertaaldag is ’n dag wat wêreldwyd jaarliks op 21 Februarie gevier word om die bewustheid van taalkundige en kulturele verskeidenheid en veeltaligheid te bevorder. Dit is op 17 November 1999 deur Unesco aangekondig. Hierdie viering is ook amptelik erken deur die Verenigde Nasies se Algemene Vergadering in sy besluit om 2008 as die Internasionale Jaar van Tale te vestig.

Wêreldmoedertaaldag het ontstaan as internasionale erkenning van Taalbewegingsdag, wat sedert 1952 in Bangladesj (voorheen bekend as Oos-Pakistan) herdenk is toe ’n aantal studente, insluitend studente van die Universiteit van Dhaka doodgemaak is deur Pakistanse polisie in Dhaka gedurende die proteste van die Bengaalse Taalbeweging.

Geskiedenis 
Op 21 Maart 1948 het Muhammad Ali Jinnah, destydse goewerneur-generaal van Pakistan, verklaar dat Oerdoe die enigste amptelike taal vir Wes- en Oos-Pakistan sou wees. Die mense van Oos-Pakistan (nou Bangladesj), met Bengaals as moedertaal het hierteen begin protesteer. Op 21 Februarie 1952 (8 Falgun 1358 in die Bengaalse kalender) het studente in Dhaka aangedring op ’n provinsiale staking. Die regering het ’n beperkte klokreëling ingestel om ’n staking te voorkom en die proteste is bedwing sodat die klokreëling nie oortree sou word nie. Die Pakistanse polisie het op die studente gevuur ten spyte van die relatief rustige protes en ’n aantal studente is dood.

Jaarlikse temas 
Die viering van Wêreldmoedertaaldag het normaalweg ’n tema wat òf aangedui is in die formele program wat feesvieringe bepaal by Unesco se hoofkantoor, of meer eksplisiet in die media.
 2000: Inhuldigingsviering van Internasionale Moedertaaldag
 2001: Tweede jaarlikse viering
 2002: Taaldiversiteit: 3 000 Tale in Gevaar (slagspreuk: In die melkweg van tale is elke woord ’n ster)
 2003: Vierde jaarlikse viering
 2004: Kinders leer (die viering by UNESCO het ’n "unieke uitstalling van kinders se oefenboeke van regoor die wêreld bevat wat die proses waarvolgens kinders leer die geskrewe geletterdheid in die klaskamer bemeester" ingesluit.
 2005: Braille en gebaretale
 2006: Tale en die kuberruim
 2007: Veeltalige onderwys
 2008: Internasionale Jaar van Tale
 2009: Tiende jaarlikse viering
 2010: Internasionale Jaar vir die Toenadering van Kulture
 2011: Inligting- en kommunikasietegnologies
 2012: Moedertaalonderrig en inklusiewe onderwys
 2013: Boeke vir moedertaalonderrig
 2014: Plaaslike tale vir globale burgerskap: kollig op wetenskap
 2015: Insluiting in en deur onderwys: taal tellings (met 'n gebeurtenis in Parys))
 2016: Gehalte onderwys, onderrigstale en leeruitkomste
 2017: Volhoubare toekoms deur middel van veeltalige onderwys
 2018: Ons tale, ons bates
 2019: Internasionale jaar van inheemse tale 
2020: Beveiliging van taalverskeidenheid

Internasionale vieringe 
 Die Linguapax-prys word jaarliks op Wêreldmoedertaaldag toegeken.
 Unesco bepaal die tema vir elke Wêreldmoedertaaldag en hou verwante gebeure by jul hoofkwartier in Parys op of naby aan 21 Februarie elke jaar.
 In 2008 is die Internasionale Jaar van Tale amptelik geloods op Wêreldmoedertaaldag.

Sien ook 
 Afrikaanse Taalbeweging
 Amerikaanse Taalbeweging
 Brasiliaanse Taalbeweging
 Internasionale Vertaaldag
 Nederlandse Taalbeweging
 Noorse Taalbeweging
 Quebecse Taalbeweging
 Vlaamse Taalbeweging

Verwysings

Eksterne skakels 

  Geskiedenis van Internasionale Moedertaaldag
  Unesco-tuisblad vir Internasionale Moedertaaldag 
  Video deur Machizo Multimedia op 21 Februarie: Spot 2008 
  VN Inligtingshulpbronne
  Amptelike verwante blad van Bangladesj 
  Unesco-opvoeding (Sluit skakels na inligting oor vorige Moedertaaldagvieringe in)
  Spesiale Aanvulling oor Internasionale Moedertaaldag deur die ambassade van Bangladesj in Nederland 
  Internasionale Moedertaaldag Fotokompetisie 2012 
  Die Geskiedskrywers: Internasionale Moedertaaldag 

Feesdae
Geskiedenis van Bangladesj
Taal
Unesco