Damaskus

Damaskus (Arabies: دمشق Dimashq, Frans: Damas) is die hoofstad en die grootste stad van Sirië‎ met 'n bevolking van sowat 1 834 750 in 2010 en 'n oppervlakte van 105 km². Damaskus is die oudste steedsbewoonde hoofstad ter wêreld en word as UNECSO-Wêrelderfenisgebied gelys. 

Die stad vorm sy eie plaaslike regering en is ook die hoofstad van Rif Dimashq distrik. Die stad is die tuiste van 1,8 miljoen mense, wat dit Sirië se tweede grootste stad maak ná Aleppo. Ongeveer 2,8 miljoen mense woon hier in 2010. Die stad word in die volksmond Sham genoem. Damaskus beteken bevogtigde huis of - klooster in Aramees.

Geskiedenis 

Die eerste opgrawings in Damaskus dateer van ongeveer 2500 v.Chr. Die eerste vermelding van Damaskus in geskrifte dateer van ongeveer 1500 v.C. 

Damaskus was van die laat 12de eeu vC. die hoofstad van 'n magtige ryk van die Arameërs, bekend onder die naam Aram-Damaskus. Later het die stad oorgegaan na die Neo-Babiloniese Ryk en later na die Achaemenidiese Ryk van Persië. 

In 332 v.C. het Alexander die Grote se leër die stad verower. Hierna het Damaskus vir ongeveer duisend jaar onder die invloed van die Hellenistiese en later Romeinse kulture gebly.

In 635 is die stad na 'n jaar lange beleg deur die Arabiere verower. Onder die Umayyad -dinastie het Damaskus van 661 tot 750 die hoofstad van die Arabiese Ryk geword. Die kalief, wat uit dieselfde dinastie gekom het, het ook sy setel hier gehad. Hierdie tydperk word as 'n bloeitydperk vir die stad beskou en verskeie groot moskees is gebou, waarvan die Umayyad-moskee verreweg die belangrikste is.

In 750 is die Umayyads deur die Abbaside verslaan en Damaskus het sy funksie as die ryk se hoofstad aan Bagdad verloor. Dit was vir 'n lang tyd die hoofstad van die Emiraat Damaskus en, langs Aleppo, was dit een van die sentrums van weerstand teen die Kruisvaarders. Die kruisvaarders het Damaskus tydens die Tweede Kruistog beleër, maar kon nie die stad inneem nie, deels weens honger en dors.

In 1260 het die Mamluks die stad verower.

Damaskus was eens bekend vir sy handewerk van swaardmakers. Die Mongoolse leier wat die stad in die 15de eeu binnegeval het, het dit ook geweet en alle swaardmakers na Samarkand gedwing om hul vaartuie in diens van die Mongoolse oorlogsmasjien te stel. Iets van die ou smeekuns talm vandag nog in Damaskus.

In 1516 het die Ottomaanse Ryk die stad verower en dit tot en met die Eerste Wêreldoorlog onder beheer gehou.

In die Eerste Wêreldoorlog het generaal Edmund Allenby, namens die Verenigde Koninkryk, ondersteun deur Arabiese troepe (Arabiese Opstand), die stad van die Ottomane ingeneem. Damaskus het later die hoofstad van die Franse mandaat van Sirië geword. Op 5 Augustus 1949 is 'n hewige aanval op die Menarsha-sinagoge van die stad gepleeg. Twaalf Siriese Jode is vermoor, insluitend agt kinders.

Ná die Tweede Wêreldoorlog het Sirië onafhanklik geword en Damaskus die hoofstad.

Topografie 

Damaskus is sowat 80 km vanaf die Middellandse See geleë op 'n plato met 'n hoogte van 680 meter bo seevlak in 'n vrugbare gebied genaamd die Ghouta. Die klein riviertjie Barada vloei deur die stad en ontspring wes van die stad in die Anti-Libanon. Die Groot Arabiese Woestyn strek suidoos van Damaskus. 

Die stad is 31 km oos van die Libanese grens geleë, 60 km noordoos van die 1967 Israelies-besette Golanhoogte, en sowat 90 km noord van die grens met Jordanië.

Klimaat 

Damaskus het 'n droë klimaat as gevolg van die reënskadu van die Anti-Libanon. Die somers is droog met amper geen neerslag nie. Winters is sag met relatief hoë neerslae en af ​​en toe sneeuval.

Demografie 

Die bevolking van Damaskus het veral in die tweede helfte van die twintigste eeu sterk gegroei as gevolg van die migrasie van die Siriese platteland na die stad. In 1943 het die stad nog 286 000 inwoners gehad, in 1960 was daar reeds 'n halfmiljoen. Omstreeks 2010 het die stad sowat 1,8 miljoen inwoners gehad. 2,8 miljoen mense woon in die agglomerasie.

Die meerderheid van Damaskus se bevolking is Arabiere. Die tweede grootste bevolkingsgroep is die Koerde, maar hul presiese getal is nie bekend nie omdat hulle hoofsaaklik vlugtelinge uit Turkye en Irak is. Verder vorm die Armeniërs, Assiriërs, Arameërs en Palestynse vlugtelinge beduidende minderhede.

Die meerderheid van Damaskus se bevolking is Soennitiese Moslems. Ongeveer 10% is Christene, terwyl daar nog 'n klein Joodse gemeenskap is.

Geografie

Ligging 
Damaskus is 15 kilometer oos van die Siries-Libanese grens geleë. Die Golanhoogtes, wat in die Sesdaagse Oorlog in 1967 deur Israel beset is, is 45 kilometer suidwes van Damaskus geleë. 100 kilometer suid van die stad loop die grens met Jordanië.

Die stadsgebied is in die Baradavallei, 690 meter bo seevlak teen die voet van die Qasyunbergpiek, geleë. Die Ghuta-oase is van ouds die lewensaar van Damaskus. Dit kry sy water uit die Barada, 'n rivier sonder monding wat in die westelike gebergtes van die Anti-Libanon ontspring en dwarsdeur die jaar water het. Oos van Damaskus strek die Siriese woestyn suidwaarts tot by die Arabiese Skiereiland.

Besienswaardighede

Plekke van belang sluit in: 

 Die Citadel van Damaskus
 Nasionale Museum van Damaskus
 Die ontelbare fonteine ​​in die stad
 Die baie geboue met Ottomaanse argitektuur
 Die baie grafte/begraafplase van belangrike figure uit die Islam en Christendom (byvoorbeeld: Johannes die Doper, Imam Hussein).

Kerke in die ou stad 

 Kapel van Sint Paulus
 Die kapel van Saint Paul
 Die Huiskapel van Ananias, moontlik die oudste huiskerk ter wêreld.
 Die Mariamitiese katedraal van Damaskus
 Die Rooms-Katolieke katedraal in Zaitoon (Olive) Alley
 Die Saint John de Damascene kerk

 Sint George se Siriese Ortodokse katedraal
 Islamitiese landmerke in die ou stad
 Die Groot Moskee van Damaskus (ook genoem Ommajjaden Moskee)
 De Sayyidah Ruqayya-moskee
 Die Bab Saghir- begraafplaas
 Saladin se Mausoleum
 Die Nabi Habeel-moskee
 Oorblyfsels van die tempel van Jupiter

Gebore in Damaskus 

 Apollodorus van Damaskus (65-130), argitek
 Damascius (462-538), filosoof
 Johannes Damascenus (676-749), kerkvader
 Abd al-Rahman I (731-788), eerste emir van Córdoba
 Soraya Tarzi (1899-1968), Koningin van Afghanistan
 Michel Aflaq (1910-1989), een van die stigters van die Baath-party
 Salah Tarazi (1917-1980), diplomaat en regter
 Abdallah el-Khani (1925), diplomaat, minister en regter
 Haitham al-Maleh (1931), menseregteverdediger, prokureur en voormalige regter
 Sadiq Jalal al-Azm (1934-2016), filosoof
 Walid Muallem (1941-2020), politikus (minister van buitelandse sake)
 Bassam Tibi (1944), Duitse politieke wetenskaplike
 Abbas al-Noury ​​(1954), akteur
 Yasser Seirawan (1960), Amerikaanse skaakspeler
 Bashar al-Assad (1965), president van Sirië (2000 – hede)
 Diana El Jeiroudi (1977), filmregisseur en vervaardiger
 Noura Ghazi (1981), prokureur en menseregte-aktivis
 Yusra Mardini (1998), swemmer

Verwysings 
 

Nedersettings in Sirië
Wêrelderfenisgebiede in Sirië
Hoofstede in Asië