Releases GEMMA ArchiMate-model

Category:ArchiMate modelleren
==Inleiding==
Op deze pagina kunt u alle wijzigingen op het GEMMA ArchiMate-model volgen. Per wijziging wordt aangeven wat er op hoofdlijnen is veranderd. Daarnaast zal er een link gegeven worden van een pagina waarin de details staat opgesomd, zodat u weet op het niveau van een element (Applicatiefunctie, Referentiecomponent, Standaard) wat er is veranderd.
===Abonneren===
U kunt zich ook op deze pagina [ abonneren]. Dan krijgt u elke keer als deze pagina wijzigt een notificatie per email. U moet dan wel een account hebben op dit platform. Dat kan door uzelf aan te melden. Op Op de hoogte blijven staan meerdere opties uitgelegd hoe u informatie over de GEMMA ontvangt.
===Overige wijzigingen op GEMMA Online===
GEMMA Online bestaat uit meer dan alleen pagina's die worden geïmporteerd uit het GEMMA ArchiMate-model. Wilt u op de hoogte blijven van ontwikkelingen binnen de GEMMA en op GEMMA Online dan kan dat. Op de pagina Op de hoogte blijven staat uitgelegd welke opties er zijn
==Releases==
Wijziging 	Toelichting
20-12-2024GGM release 2.2 verwerkt 	
* GGM 2.2: De bedrijfsobjecten zijn geactualiseerd met GGM2.2
* de GEMMA domeinen en de uit GGM overgenomen beleidsdomeinen hebben een definitie gekregen.
* toegevoegd aan de lijst referentiecomponenten als voorbereiding op de EU AI-verordening
* Standaarden met "dode" links zijn bijgewerkt.
21-10-2024GGM release 2.1 verwerkt 	
* Motivatie zijn uitgebreid met GEMMA implicaties.
* GGM 2.1: De bedrijfsobjecten zijn geactualiseerd met GGM2.1
* De synchronisatie GGM - GEMMA wordt uitgevoerd in de GEMMA-GGM Archi-repository. In deze repository vind je de volledige ArchiMate representatie van het GGM. Je kunt het GEMMA-GGM ArchiMate-model raadplegen of een export downloaden.
* Verschillende standaarden zijn bijgewerkt.
19-12-2023GGM release 2.0 verwerkt 	
* De bedrijfsobjecten zijn geactualiseerd met GGM versie 2.0
* Per Iv3-taakveld is nu een bedrijfsobjectmodel (view) gegenereerd. 
* De synchronisatie GGM - GEMMA wordt uitgevoerd in de GEMMA-GGM Archi-repository. In deze repository vind je de volledige ArchiMate representatie van het GGM. Je kunt het GEMMA-GGM ArchiMate-model raadplegen of een export downloaden.
15-10-2023Thema architectuur Common Ground verder uitgewerkt 	
* Het Common Ground vijflaagsmodel van de thema architectuur Common Ground is onderdeel geworden van het ArchiMate model inclusief capabilities en visualisatie 
* De standaard Digitoegankelijk is toegevoegd aan bijna alle referentiecomponenten
* Norm beveiligingsassessment DigiD 2023 is toegevoegd
20-07-2023 Standaarden Fysieke Leefomgeving en bedrijfsobjecten uit het GGM	
* Het project Omgevingswet heeft de in de Fysieke Leefomgeving gebruikte standaarden aangevuld en geactualiseerd
* De Omgevingswet referentiecomponenten zijn in samenwerking met de IBD voorzien van een BIV en BBN classicatie
* In samenwerking met de gemeente Delft zijn de GEMMA bedrijfsobjecten nu gebaseerd op het Gemeentelijk GegevensModel (GGM). Zie voor meer informatie de Thema-architectuur Data
13-06-2023 Project Dennis en Eva 	
* Het project Dennis en Eva heeft twee gidsen gerealiseerd, de werkgevers- en werkzoekendeninstrumentengids. Deze gidsen zijn als sectorale voorzieningen toegevoegd. 
* Enkele kleine verbeteringen
03-04-2023 Nieuwe architectuurprincipes 	
* De Architectuurprincipes zijn vernieuwd. Deze architectuurprincipes zijn gebaseerd op de NORA-Principes en aangepast, maar ook nieuwe toegevoegd waar nodig. 
* De GEMMA standaardenlijst is bijgewerkt
** Geactualiseerd en uitgebreid zijn de iStandaarden (, , , )
** Toegevoegd is de standaard MDTO(Metagegevens voor duurzaam toegankelijke overheidsinformatie)
** Het Gegevenswoordenboek Stedelijk Water () is geactualiseerd
24-10-2022 Haal Centraal API's toegevoegd 	
* De Haal Centraal API's zijn toegevoegd en beschikbaar in de softwarecatalogus. 
* Norm beveiligingsassessment DigiD 2022 is toegevoegd
** Zie onderaan deze pagina het GEMMA wijzigingsverslag Softwarecatalogus voor een lijst van alle wijzigingen
29-09-2022 Update GEMMA Kennismodel 	
* Betere verbinding maken vanuit GEMMA(Wat) naar de uitvoering via Common ground(Hoe)
** GEMMA kennismodel opgesplitst in meerdere views
** Applicatiefuncties omgezet naar Applicatieservices
** Consequent gebruik van het concept ‘groep’ dat met ArchiMate 3.0 is geïntroduceerd
** Gebruik van applicatieinterfaces voor API’s
** Zie onderaan deze pagina het GEMMA wijzigingsverslag Softwarecatalogus voor een lijst van alle wijzigingen
13-09-2021 Standaarden en componenten bijgewerkt 	
* Digitoegankelijkstandaard is bijgewerkt. 
** Nu verplicht voor Ideeëncomponent, 
* Standaard RIHA is bijgewerkt. 
* Cocreatiecomponent; verplicht in plaats van aanbevolen voor Buurtmarktplaatscomponent,
* Intranetcomponent; verwijderd voor Callcentercomponent.
* Norm beveiligingsassessment DigiD 2021 toegevoegd
** Zie onderaan deze pagina het GEMMA wijzigingsverslag Softwarecatalogus voor een lijst van alle wijzigingen
20-05-2021 Zaakgerichtwerken API's 	
* De zaakgerichtwerken API's zijn nu onderdeel van de GEMMA en daardoor beschikbaar in de softwarecatalogus. 
** Zie onderaan deze pagina het GEMMA wijzigingsverslag Softwarecatalogus voor een lijst van de omgevingswetcomponenten en -standaarden
** Zie API standaarden zaakgericht werken op VNG.nl(deze pagina is opgegaan in https://vng.nl/projecten/zaakgericht-werken) voor meer informatie.
1-07-2020 Omgevingswet 	
* De referentiecomponenten en standaarden uit de doelarchitectuur omgevingswet zijn nu ook opgenomen in de GEMMA. Hiermee kunnen gemeenten en leveranciers in de Softwarecatalogus registreren welke pakketten voor de omgevingswet geschikt zijn en gebruikt gaan worden. 
** Zie onderaan deze pagina het GEMMA wijzigingsverslag Softwarecatalogus voor een lijst van de omgevingswetcomponenten en -standaarden
** Zie het Overzicht project Omgevingswet voor meer informatie over de omgevingswetarchitectuur
10-04-2020 Informatiebeveiligingscomponenten en tool Archi 	
* In samenwerking met de IBD en het programma GGI Veilig zijn een aantal informatiebeveiligingscomponenten toegevoegd aan de GEMMA. Zie de views:
** en
** 
* Het GEMMA architectuurmodel wordt vanaf begin 2020 doorontwikkeld en onderhouden met de tool Archi. 
** Archi volgt de laatste versie van ArchiMate en daarmee wordt de GEMMA nu aangeboden in ArchiMate 3.1 formaat
** Archi maakt gebruik van git voor versiebeheer en samenwerkfunctionaliteit. De GEMMA git-repository wordt publiek beschikbaar gesteld op gitlab.
** Wilt u met Achi en GEMMA aan de slag? Zie de handleiding ArchiMate_modelleren
* Voor enkele standaarden zijn de versies geactualiseerd. Zie voor de details van de release het GEMMA wijzigingsverslag Softwarecatalogus onderaan deze pagina.
19-03-2019 Verwijderen GEMMA 1 	
* In de Softwarecatalogus is de migratie van GEMMA 1 naar GEMMA 2 (eindelijk) afgerond. De pakketten van gemeenten en leveranciers zijn nu gekoppeld aan de GEMMA 2 referentiecomponenten. Met deze mijlpaal kunnen nu ook de GEMMA 1 referentiecomponten uit het GEMMA ArchiMate-model worden verwijderd
12-07-2018 Upgrade van ArchiMate 2.1 naar ArchiMate 3.0 	
* De GEMMA Architectuurrepository en de Softwarecatalogus AMEFF export worden vanaf nu aangeboden in het ArchiMate 3 formaat.
** Wilt u met uw eigen architectuurtool met de GEMMA aan de slag, gebruik dan een architectuurtool die AMEFF en ArchiMate 3 ondersteunt
** De structuur van het GEMMA architectuurmodel is niet gewijzigd. Wel wordt vanaf nu in de GEMMA ook gebruikt gemaakt van groeperingsobjecten, welke met ArchiMate 3 zijn geïntroduceerd. Zie het GEMMA kennismodel voor meer informatie
** De AMEFF-export bestanden worden als beta aangeboden en zullen de komende tijd nog verbeterd worden. Helaas bevat de AMEFF-export voor leveranciers een storende fout. In dit bestand hebben de pakketversies geen versienummer en ontbreken meerdere relaties.
* Tevens zijn voor de Softwarecatalogus van enkele standaarden de versies geactualiseerd
** Zie voor de details van de release het GEMMA wijzigingsverslag Softwarecatalogus onderaan de pagina.
23-01-2018 Actualiseren standaardversies 	
* Voor enkele in de Softwarecatalogus gebruikte standaarden zijn de versies geactualiseerd
* Zie voor de details van de release het GEMMA wijzigingsverslag Softwarecatalogus onderaan de pagina.
11-12-2017 Projectarchitectuur omgevingswet 	
* Onder het Overzicht project Omgevingswet zijn de resultaten te vinden van het projecten UIVO/CG en UIVO/I. Onderdeel hiervan is de projectarchitectuur Omgevingswet. 
* De Softwarecatalogus toont nu ook de voor de omgevingswet gemaakte views en biedt de mogelijkheid het huidige pakketoverzicht hierop te plotten.
8-9-2017 Nieuwe procesarchitectuur 	
* De nieuwe GEMMA Procesarchitectuur is nu integraal opgenomen in het GEMMA ArchiMate-model
** Alle bedrijfsprocessen en views zijn opgenomen de GEMMA Architectuurrepository
** Dit geldt ook voor de AMEFF export uit de GEMMA Softwarecatalogus 
* Zie voor de details van de release de GEMMA wijzigingsverslagen onderaan de pagina.
12-7-2017 Applicatiefuncties Klant- en Keteninteractie 	
* De laag generieke functionaliteit op de applicatiefunctie-views is aangevuld met de applicatiefuncties en referentiecomponenten die gebruikt worden door de bedrijfsfunctie . Aangepaste views zijn
** en 
** De applicatiefunctie-views van de domeinen (zie Overzicht architectuurviews)
* De buitengemeentelijke voorzieningen en zijn toegevoegd
* Zie voor de details van de release GEMMA wijzigingsverslagen onderaan de pagina.
16-5-2017 Domeinen Bestuur en Ondersteuning uitgewerkt 	
#Het Domein Bestuur en bedrijfsvoering is gesplitst in de domeinen Bestuur en het domein Ondersteuning. Door deze wijziging zijn er 6 nieuwe views in GEMMA bijgekomen:
#* Bedrijfsfuncties bestuur
#** 
#** 
#* Applicatiefuncties bestuur
#** 
#* Bedrijfsfuncties ondersteuning
#** 
#** 
#* Applicatiefuncties ondersteuning
#** 
#Tevens is in deze release de mappenstructuur meegenomen in de nieuwste import van het model. Dit betekent dat de nieuwe export ook de mappenstructuur kent zoals deze in de GEMMA architectuurrepository is ontwikkelt.
1-2-2017 GEMMAonline verbonden met GEMMA 2 model 	
De GEMMA pagina's maken gebruik van het onderliggende GEMMA 2 model. Om het GEMMA 1 model nog te benaderen moet gebruik worden gemaakt van de pagina Van GEMMA 1 naar GEMMA 2