Aleksander Brückner

Aleksander Brückner (ur. 29 stycznia 1856 w Tarnopolu, zm. 24 maja 1939 w Berlinie) – polski slawista, historyk literatury i kultury polskiej.
== Życiorys ==
Urodził się w spolszczonej i od trzech pokoleń osiadłej w Brzeżanach, a wcześniej w Stryju, rodzinie urzędnika skarbowego – Aleksandra Mariana Brücknera.
Studiował we Lwowie, a staże naukowe odbył w Lipsku, Berlinie i Wiedniu u znakomitych slawistów: Leskiena, Jagicia, Miklošiča. Doktoryzował się w 1876, a habilitację uzyskał na uniwersytecie w Wiedniu w 1878 na podstawie pracy Die slavischen Aussiedlungen in der Altmark und im Magdeburgischen. Był docentem Uniwersytetu Lwowskiego. W 1881 powołano Brücknera na katedrę slawistyki w Berlinie jako następcę profesora Jagicia, gdzie wykładał aż do przejścia na emeryturę w 1924 roku. W 1889/1890 Brückner odnalazł w Bibliotece Petersburskiej Kazania świętokrzyskie, które opracował i opublikował. Oprócz tego Brückner pod koniec XIX wieku opracował spuściznę literacką po barokowym poecie Wacławie Potockim. Po I wojnie światowej w 1924 władze uniwersytetu przeniosły profesora Brücknera na emeryturę. W 1933 otrzymał od społeczeństwa polskiego złoty medal zasługi. Był członkiem Akademii Umiejętności, Rosyjskiej Akademii Nauk w Petersburgu i Towarzystwa Naukowego we Lwowie. W 1929 Uniwersytet Warszawski przyznał mu tytuł doktora honoris causa.
Zmarł 24 maja 1939 w Berlinie. Został pochowany 30 maja 1939 na berlińskim cmentarzu Tempelhofer Parkfriedhof, który znajduje się w stanie likwidacji (zostanie całkowicie zamknięty w roku 2027).
Z inicjatywy prof. Tadeusza Ulewicza umieszczono w Krypcie Zasłużonych Na Skałce tablicę upamiętniającą tego historyka literatury i językoznawcę.
== Ważniejsze publikacje ==
* Geschichte der polnischen Literatur (1901)
* Dzieje literatury polskiej (t. 1 i 2, 1903)Kujawsko-pomorska Biblioteka Cyfrowa: Dzieje literatury polskiej w zarysie tom 1, tom 2.
* Starożytna Litwa. Ludy i bogi. Szkice historyczne i mitologiczne (1904; wznowienie: 1985)
* Historia literatury rosyjskiej (1905)
* Mikołaj Rej i różnowiercy polscy (1906)
* Dzieje języka polskiego (1906)
* Zasady etymologii słowiańskiej (1917)
* Mitologia słowiańska (1918; wznowienie: 1980; wznowienie 2022, wydawnictwo Replika)
* Mitologia polska (1924; wznowienie: 1980; wznowienie 2022, wydawnictwo Replika)
* Słownik etymologiczny języka polskiego (1926–1927)
* Dzieje kultury polskiej (t. 1–4, 1930–1932; 1991)
* Encyklopedia staropolska (t.1–2, 1937–1939; reprint: 1990); wybór ilustracji Karol Estreicher jr
== Ordery i odznaczenia ==
* Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (27 listopada 1929)M.P. z 11929 r. nr 274, poz. 630 „za zasługi na polu literackiem i naukowem”.
* Złoty Wawrzyn Akademicki (5 listopada 1935)M.P. z 1935 r. nr 257, poz. 305 „za wybitną twórczość krytyczno-literacką, naukową i publicystyczną w dziedzinie literatury pięknej”.
== Nagrody ==
*Nagroda Miasta Łodzi (1929) - nagroda literacka za działalność na polu krytyki literackiej
== Przypisy ==
== Bibliografia przedmiotowa ==
* Władysław Berbelicki: Aleksander Brückner. 1856–1939, Warszawa 1989.
* Witold Kosny (red.): Aleksander Brückner, ein polnischer Slavist in Berlin, Wiesbaden 1991, .
* Alicja Nagórko (red.): Aleksander Brückner zum 60. Todestag. Beiträge der Berliner Tagung 1999, Frankfurt am Main 2001, .
== Linki zewnętrzne ==
* Kolekcja dzieł A. Brücknera w zbiorach Biblioteki Narodowej – wersja cyfrowa na Polona.pl
* 
Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu Franciszkańskiego we Lwowie
Kategoria:Absolwenci Wydziału Filozoficznego Uniwersytetu Lwowskiego
Kategoria:Biografie kanonu polskiej Wikipedii
Kategoria:Członkowie Akademii Umiejętności
Kategoria:Członkowie Honorowi Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego
Kategoria:Członkowie Rosyjskiej Akademii Nauk
Kategoria:Członkowie Towarzystwa Naukowego we Lwowie
Kategoria:Doktorzy honoris causa Uniwersytetu Warszawskiego
Kategoria:Laureaci Nagrody Miasta Łodzi
Kategoria:Ludzie urodzeni w Brzeżanach
Kategoria:Ludzie związani z Berlinem
Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita)
Kategoria:Odznaczeni Złotym Wawrzynem Akademickim
Kategoria:Polscy encyklopedyści
Kategoria:Polscy historycy kultury
Kategoria:Polscy leksykografowie
Kategoria:Polscy slawiści
Kategoria:Polscy teoretycy kultury
Kategoria:Urodzeni w 1856
Kategoria:Wykładowcy Uniwersytetu Humboldtów w Berlinie
Kategoria:Wykładowcy Uniwersytetu Lwowskiego
Kategoria:Zmarli w 1939