Gabriela Porębina

Gabriela Porębina, również Olak-Porębina (ur. 8 lutego 1927, zm. 23 czerwca 1996 w Sosnowcu), żona Stanisława Poręby – polska filolog, rusycystka, historyk literatury rosyjskiej XX wieku, organizator życia naukowego. Profesor zwyczajny Uniwersytetu Śląskiego.
== Biografia naukowa ==
Absolwentka Katedry Historii Literatury Rosyjskiej Uniwersytetu Jagiellońskiego (1951). Uczennica Kazimierza Wyki. Pracę na UJ rozpoczęła już w roku 1949. Doktorat (praca kandydacka na temat Powieści Wandy Wasilewskiej, ros. Романы Ванды Василевской) obroniła w Państwowym Instytucie Pedagogicznym im. Aleksandra Hercena w Leningradzie w roku 1955. 
Była pierwszym docentem-rusycystą, wyhabilitowanym w macierzystym Uniwersytecie Jagiellońskim (1964, stopień naukowy otrzymała w roku 1965) (na podstawie dysertacji Aleksander Woronski. Poglądy estetyczne i krytycznoliterackie. 1921–1928). Była jednym z twórców rusycystyki na Uniwersytecie Gdańskim, dokąd przeniosła się w roku 1969, i na Uniwersytecie Śląskim, z którym związała się na stałe w roku 1974; w latach 1973–1975 wykładała też na Uniwersytecie w Poznaniu. Na UŚ kierowała Zakładem Filologii Rosyjskiej, a od 1975 roku – nowo powstałym Instytutem Filologii Rosyjskiej (do 1984) i działającym w jego ramach Zakładem Historii Literatury Rosyjskiej, była inicjatorem powołania i redaktorem 15. pierwszych tomów uznanej w środowisku historyków literatury rosyjskiej serii wydawniczej „Rusycystyczne Studia Literaturoznawcze”. We współautorstwie z mężem Stanisławem napisała pierwszy polski podręcznik akademicki do historii literatury rosyjskiej całego okresu sowieckiego.
== Upamiętnienie ==
* 
* 
== Ocena ==
== Publikacje ==
Spis publikacji za lata 1960–1994 zamieszczony jest w książce 
=== Książki ===
* Aleksander Woronski. Poglądy estetyczne i krytycznoliterackie (1921–1928) (1964).
* Rosyjska powieść radziecka lat 1917–1932 (1966).
* Rosyjska powieść radziecka lat 1932–1941, cz. 1–2 (1970).
* Twórczość Dymitra Furmanowa w literaturoznawstwie radzieckim. Z zagadnień rozwoju metodologii badań historycznoliterackich (1978).
* Od proletkultu do realizmu socjalistycznego. Węzłowe problemy literatury radzieckiej okresu międzywojennego (1989).
* Historia literatury rosyjskiej 1917–1991 (współautor: Stanisław Poręba, 1994; 1996).
=== Redakcja książek ===
* Antologia poezji rosyjskiej, cz. 1: Od Kantemira do Rylejewa (1972), cz. 2: Od Odojewskiego do Chlebnikowa (1974).
* „Rusycystyczne Studia Literaturoznawcze” [RSL], t. 1–2 (1977).
* Antologia rosyjskiej poezji radzieckiej lat 1917–1941 (1978).
* Radziecka metodologia badań filologicznych po roku 1945, t. 1: Literaturoznawstwo (1978).
* Z zagadnień rozwoju poetyki prozy rosyjskiej [RSL, t. 3] (1979).
* Literatura radziecka wobec idei rewolucyjnych (1979).
* Antologia rosyjskiej poezji radzieckiej lat 1941–1977 (1979).
* Organizacja świata przedstawionego w dziele literackim [RSL, t. 4] (1980).
* Idea pracy w literaturze rosyjskiej (1980).
* Zagadnienia gatunków literackich [RSL, t. 5] (1981).
* Fabuła w dziele literackim [RSL, t. 6] (1982).
* Biografia literacka [RSL, t. 7] (1983).
* Rosyjska poezja radziecka. Antologia (1986).
* Retoryka, perswazja, ideologia [RSL, t. 8] (1986).
* Problematyka realizmu w rosyjskiej literaturze radzieckiej [RSL, t. 9] (1986).
* Małe formy literackie [RSL, t. 10] (1987).
* Poetyka i ideologia w literaturze rosyjskiej [RSL, t. 11] (1987).
* Współczesna literatura radziecka z perspektywy trzydziestolecia (1956–1986) [RSL, t. 12] (1988).
* Wartości i wartościowanie w literaturze [RSL, t. 13] (1989).
* Przełomowe okresy literackie [RSL, t. 14] (1990).
* Literatura a „pieriestrojka” [RSL, t. 15] (1991).
== Przypisy ==
== Linki zewnętrzne ==
Kategoria:Polscy historycy literatury
Kategoria:Polscy rusycyści
Kategoria:Polscy slawiści
Kategoria:Urodzeni w 1927
Kategoria:Zmarli w 1996
Kategoria:Wykładowcy Uniwersytetu Śląskiego
Kategoria:Wykładowcy Uniwersytetu Jagiellońskiego
Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Jagiellońskiego