nyuuzyou/wikis huggingface dataset:
sitelen Lasena

sitelen Lasena li nasin sitelen pi toki Lasena. ona li majuna, jan ala li kepeken ona lon tenpo ni. ona li tan sitelen Elena. sitelen Lasina li tan sitelen Lasena. jan li open kepeken nasin ni lon tenpo sike nanpa 700 pi sewi Jesu ala, li pini lon tenpo sike nanpa 100 pi sewi Jesu lon.
sitelen Lasena li tan sitelen Ejupoja. sitelen Ejupoja li lon kulupu sitelen Elena loje. nasin sitelen ante li tan sitelen Lasena, ona li sitelen Itali majuna li sitelen Lasina; taso, ken la, sitelen ni li tan sitelen Ejupoja tan sitelen Lasena ala.
== sitelen ale ==
sitelen Kanan en sitelen Elena la, wan pi sitelen Lasena li tan wan pi sitelen tu ni. sitelen Lasina la, jan li sitelen e toki Lasena kepeken wan ni pi sitelen Lasina.
sitelen Kanan 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	
sitelen Elena loje 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	
kalama pi toki Elena majuna 	[a]	[b]	[ɡ]	[d]	[e]	[w]	[dz]~[z]~[zd]	[h]	[tʰ]	[i]	[k]	[l]	[m]	[n]	 	[o]	[p]	[ts]~[s]	[k]	[r]	[s] 	[t]	[u]	[ks]	[pʰ]	[kʰ]	
sitelen Itali majuna lon ilo Juniko	𐌀 	𐌁 	𐌂 	𐌃 	𐌄 	𐌅 	𐌆 	𐌇 	𐌈 	𐌉 	𐌊 	𐌋 	𐌌 	𐌍 	𐌎	𐌏 	𐌐 	𐌑 	𐌒 	𐌓
----𐌛	𐌔 	𐌕 	𐌖 	𐌗 	𐌘 	𐌙 	𐌚
sitelen Lasena lon kiwen Masilijana	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	
sitelen Lasena majuna 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	
sitelen Lasena sin 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	 	
toki Lasena kepeken sitelen Lasina 	a 	b 	c 	d 	e 	v 	z 	h 	θ 	i 	k 	l 	m 	n 	s᫈	o 	p 	σ 	q 	r 	s, ς 	t 	u 	s̽ 	φ 	χ 	f
ken la, kalama pi toki Lasena 	[a]	— 	[k]	— 	[e]	[w]	[ts] 	[h]	[tʰ]	[i]	[k]	[l]	[m]	[n]	—	— 	[p]	[ʃ], [s]	[k]	[r]	[s], [ʃ]	[t]	[u]	— 	[pʰ]	[kʰ]	[f]
sitelen Lasina

sitelen Lasina li nasin sitelen pi .
tenpo open la sitelen Lasina li kama tan sitelen pi toki Lasena (Rasenna) tan sitelen pi toki Elena. tenpo pini kama la sitelen Lasina li kama jo e sitelen sin li ante. toki ante li open sitelen kepeken sitelen Lasina.
tenpo ni la toki mute li sitelen kepeken sitelen Lasina.
sitelen Lasina pi tenpo ni li jo e sitelen ni: 
sitelen suli	A	B	C	D	E	F	G	H	I	J	K	L	M	N	O	P	Q	R	S	T	U	V	W	X	Y	Z
sitelen lili	a	b	c	d	e	f	g	h	i	j	k	l	m	n	o	p	q	r	s	t	u	v	w	x	y	z
sin la sitelen Lasina pi toki ante li ken jo e sitelen sin.
 li jo e sitelen ale Lasina pi toki Inli li pona tawa ilo sona mute. jan mute li ken toki kepeken sitelen Lasina kepeken ilo sin ante. tan ni la toki sin mute li sitelen kepeken sitelen Lasina.
== sitelen kule ==
=== sitelen kule sewi ===
sitelen kule sewi li sitelen kule, ni li kepeken tan kalama sewi anu kalama wawa anu kalama ante lon kalama lili, lon kalama suli, ni li kepeken tan kule pi sewi kiwen taso ŕ li kepeken tan r wawa
sitelen suli	Á	Ć	É	Ǵ	Í	Ḱ	Ĺ	Ḿ	Ń	Ó	Ŕ	Ś	Ú	Ý	Ź
sitelen lili	á	ć	é	ǵ	í	ḱ	ĺ	ḿ	ń	ó	ŕ	ś	u	ý	ź
=== sitelen kule anpa ===
sitelen kule sewi li sitelen kule, ni li kepeken tan kalama anpa anu kalama ante lon kalama lili
sitelen suli	À	È	Ì	M̀	Ǹ	Ò	Ù	Ỳ
sitelen lili	à	è	ì	m̀	ǹ	ò	ù	ỳ
kulupu:nasin pi sitelen toki
sitelen Pa A Mon

sitelen Pa A Mon li nasin sitelen pi nasin toki tu pi toki Mon. nasin tu ni li toki Mon Ta li toki Mon Len. jan Son Li Ja li pali e ona lon sike suno 1959.
==nasin==
sitelen Pa A Mon li jo e kulupu sitelen tu wan:
*sitelen open
*sitelen kule
*sitelen pini
sitelen nimi la sitelen open li nanpa wan. ona li toki e ni: kalama seme pi uta open li lon pini pi nimi ni? 
sitelen pini li nanpa tu. ona li toki e ni: kalama seme pi uta pini li lon open pi nimi ni? ona li lon ala la kalama ni li /k/. nasin sitelen nanpa tu wan (o lukin e lipu "tenpo pini") la sitelen 20 pi uta pini li lon, taso kalama 60 li lon. ni la ona li kepeken sitelen lili. sitelen lili ni li sike lili li linja lili. jan li sitelen e ona lon sewi pi sitelen pini.
sitelen kule li sitelen lili li lon sewi pi sitelen open. ona li toki e ni: kule kalama pi nimi ni li seme?
==tenpo pini==
jan Son Li Ja li pali e sitelen Pa A Mon lon sike suno 1959. tenpo pini la ona li sona ala e nasin sitelen. ona li pilin e ni: jan sewi li pana e sona pi nasin sitelen ni tawa ona tan ni: jan pi kulupu Mon o kama sitelen e toki ona. ni la jan Son Li Ja li pana e sona pi sitelen ni tawa jan ante pi kulupu Mon lon ma Lajo. taso jan utala pi ma Lajo li moli e ona lon sike suno 1971. 
tenpo mute la ona li pona e sitelen Pa A Mon. ona li pali e nasin tu tu:
#sitelen Pa A Mon nanpa wan li suli ike. ona li jo e sitelen 151. nasin nanpa tu li kama la jan li weka e nasin ni.
#sitelen Pa A Mon nanpa tu li kama lon sike suno 1965. ona li weka e sitelen mute la ona li lili pona.
#sitelen Pa A Mon nanpa tu wan li kama lon sike suno 1970. ona li pona e nasin sitelen pi kule kalama. nasin sitelen nanpa tu la nasin sitelen pi kule kalama li ike.
#sitelen Pa A Mon nanpa tu tu li kama lon sike suno 1971. ona li lili e nasin nanpa tu wan.
jan mute li kepeken nasin nanpa tu li kepeken nasin nanpa tu wan.
nanpa sitelen
 	nasin nanpa wan	nasin nanpa tu	nasin nanpa tu wan	nasin nanpa tu tu
sitelen pi kalama pini	91 	91 (tan 26) 	26 	13
sitelen pi kule kalama	91 	91 (tan 26) 	7 anu 8 	8
sitelen pi kalama open	60 	19×3 	20×3 	20×3
toki Mon la jan mute li kepeken ala sitelen Pa A Mon li kepeken sitelen Lasina. 
==nasin Juniko==
sitelen Pa A Mon li kama lon nasin Juniko lon sike suno 2014. ona li lon ma U+16B00–U+16B8F.
sitelen Pa A Mon lon nasin Juniko
 	0	1	2	3	4	5	6	7	8	9	A	B	C	D	E	F
U+16B0x	𖬀	𖬁	𖬂	𖬃	𖬄	𖬅	𖬆	𖬇	𖬈	𖬉	𖬊	𖬋	𖬌	𖬍	𖬎	𖬏
U+16B1x	𖬐	𖬑	𖬒	𖬓	𖬔	𖬕	𖬖	𖬗	𖬘	𖬙	𖬚	𖬛	𖬜	𖬝	𖬞	𖬟
U+16B2x	𖬠	𖬡	𖬢	𖬣	𖬤	𖬥	𖬦	𖬧	𖬨	𖬩	𖬪	𖬫	𖬬	𖬭	𖬮	𖬯
U+16B3x	𖬰	𖬱	𖬲	𖬳	𖬴	𖬵	𖬶	𖬷	𖬸	𖬹	𖬺	𖬻	𖬼	𖬽	𖬾	𖬿
U+16B4x	𖭀	𖭁	𖭂	𖭃	𖭄	𖭅	 	 	 	 	 	 	 	 	 	
U+16B5x	𖭐	𖭑	𖭒	𖭓	𖭔	𖭕	𖭖	𖭗	𖭘	𖭙	 	𖭛	𖭜	𖭝	𖭞	𖭟
U+16B6x	𖭠	𖭡	 	𖭣	𖭤	𖭥	𖭦	𖭧	𖭨	𖭩	𖭪	𖭫	𖭬	𖭭	𖭮	𖭯
U+16B7x	𖭰	𖭱	𖭲	𖭳	𖭴	𖭵	𖭶	𖭷	 	 	 	 	 	𖭽	𖭾	𖭿
U+16B8x	𖮀	𖮁	𖮂	𖮃	𖮄	𖮅	𖮆	𖮇	𖮈	𖮉	𖮊	𖮋	𖮌	𖮍	𖮎	𖮏
kulupu:nasin pi sitelen toki
sitelen Panla-Asan

sitelen Panla-Asan anu sitelen Puponakoli li sitelen pi toki ni: toki Panla en toki Asan en toki ante mute ni: ma Panla en ma Palata. ona li kama tan sitelen Pami.
== sitelen ==
sina wile lukin e kalama sitelen la o tawa lipu toki:
*toki Panla
*toki Asan
ni li sitelen pi sitelen Panla-Asan:
=== kalama kiwen	===
 sitelen pi kalama kiwen
ক (ka)	খ (kha)	গ (ga) 	ঘ (gha)	ঙ (ṅa)
চ (ca)	ছ (cha)	জ (ja) 	ঝ (jha)	ঞ (ña)
ট (ṭa)	ঠ (ṭha)	ড (ḍa) 	ঢ (ḍha)	ণ (ṇa)
ত (ta)	থ (tha)	দ (da) 	ধ (dha)	ন (na)
প (pa)	ফ (pha)	ব (ba) 	ভ (bha)	ম (ma)
য (ya)	র (ra) 	ল (la) 	ৱ (va) 	
শ (śa)	ষ (ṣa) 	স (sa) 	হ (ha) 	
য় (ẏa)	ড় (ṛa)	ঢ় (ṛha)	ৎ (ṯ) 	
*toki Asan li kepeken ala e sitelen র.
**ona li kepeken e sitelen ৰ (ra).
*toki Panla li kepeken ala e sitelen ৱ.
**ona li kepeken e sitelen য় taso.
=== kalama open ===
 sitelen open pi kalama open
অ (a)	ই (i)	উ (u)	এ (ē) 	ও (ō) 	ঋ (r̥)	ঌ (l̥)
আ (ā)	ঈ (ī)	ঊ (ū)	ঐ (ai)	ঔ (au)	ৠ (r̥̄)	ৡ (l̥̄)
sitelen ৠ en sitelen ঌ en sitelen ৡ li lon toki Sankita taso. kin la, kalama pi sitelen ঋ li lon ala toki mute, li kalama [ri] lon toki Panla, li kalama [ɹi] lon toki Asan.
jan li wile sitelen e kalama open lon monsi pi kalama kiwen la ona li kepeken e sitelen lili ni:
 sitelen open lon monsi pi kalama kiwen
(a) 		ি (i)		ু (u)		ে (ē) 		ো (ō) 		ৃ (r̥)		ৢ (l̥)
ক (ka)	কি (ki)	কু (ku)	কে (kē)	কো (kō)	কৃ (kr̥)	কৢ (kl̥)
া (ā) 		ী (ī)		ূ (ū)	ৈ (ai) 		ৌ (au)		ৄ (r̥̄)		ৣ (l̥̄)
কা (kā)	কী (kī)	কূ (kū)	কৈ (kai)	কৌ (kau)	কৄ (kr̥̄)	কৣ (kl̥̄)
=== sitelen pi kalama ante ===
sitelen Panla-Asan li jo e sitelen ni kin:
* ◌্ (li weka e kalama open)
* ◌ঁ (li pana e kalama open nena)
* ◌ং (li pana e kalama kiwen nena)
* ◌ঃ (li ante e kalama open)
* ◌় (li ante e kalama kiwen)
sitelen Parahumans

jan nasa (sitelen Parahumans) li sitelen toki lon linluwi. ona li pali lon tenpo 2011 tawa tenpo ni, tan jan Wildbow. ona la sitelen luka li lon: sitelen Worm en sitelen Ward en sitelen Twig en sitelen Pact en sitelen Pale. ni tu tu li pini, taso sitelen Pale li pini ala. lon sitelen ni la, jan nasa li kepeken wawa. ona li ken jo e wawa ni tan pakala, anu kepeken mani mute.
kulupu:lipu
kulupu:toki musi
sitelen Pijan en pan Pijan

== sitelen ==
 li sitelen pi linja mute. nanpa linja li 58 lon sitelen Ansi pi tenpo pini. tenpo sike 2020 la, toki ilo Juniko la sitelen ni li kama lon.
== pan ==
ona li pan linja suli tan ma tomo lawa Sijan pi ma Sonkohttps://www.bbc.com/travel/article/20210413-the-chinese-noodle-dish-whose-name-doesnt-exist. jan li toki e ni: suli pi pan Pijan li sama len linja sijelo. 
kulupu:pan
kulupu:moku
kulupu:ma Sonko
kulupu:sitelen
sitelen Pin In

sitelen kalama Pin In li sitelen kalama pi toki Sonko. sitelen Pin In la nimi li pīnyīn. toki Sonko la nimi li 拼音.
==kalama pi anpa lawa==
sitelen Pin In pi toki Sonko li jo e kalama pi anpa lawa tu tu (anu luka):
1	nanpa wan 	--	kalama sewi
2	nanpa tu 	/ 	kalama pi anpa tawa sewi
3	nanpa tu wan	\/	kalama pi anpa tawa anpa anpa tawa anpa
4	nanpa tu tu 	\ 	kalama pi sewi tawa anpa
(5 anu 0)	(nanpa luka)	. 	(kalama ala anu kalama pona)
==sitelen ante==
sitelen kalama pi toki Sonko li jo e sitelen kalama ante:
ma Tawan la jan mute kepeken e sitelen kalama Zhùyīn / Bopomofo.
Pin In
kulupu:lipu ni li tan lipu Panton la o lukin
sitelen Sinkeki No Kosin

li sitelen tawa pi ma Nijon. pana ona li open lon tenpo sike 2013 li pini lon tenpo sike 2023. jan Kasime Isajama en kulupu Mapa en kulupu Wito li pali e ni. sitelen ni la, jan suli li moku e jan pi ma telo Palasi. jan li utala e jan suli. sitelen tawa ni li pona mute tawa jan. ona li jo e sitelen tawa 94.
==nasin sitelen==
===sona suli===
jan pi ma Elusija li lon ma tomo pi ma telo Palasi. ma tomo li jo e selo suli tu wan: selo Sina, en selo Losa, en selo Mali. jan suli mute li lon ma Palasi. ona li moku e jan. jan utala li utala e jan suli. jan utala li lili mute tawa jan suli la, ona li wile e ilo tawa ni. ona li ken tawa wawa lon kon kepeken ilo ni. ni la ona li ken tawa monsi lawa pi jan suli li ken moli e ona. jan utala li wile tawa monsi lawa pi jan suli tan ni: jan li lon insa. jan ni li moli la jan suli li moli. 
jan suli mute li ken ala sona pona sama jan. taso jan suli 9 li ken sona. jan suli sona li ken kama jan. jan ni li ken kama jan suli sona. jan ante li moku e jan ni la jan ante li ken kama jan suli sona. jan suli sona li moli la jan lili ante pi ma Elusija li kama jan suli sona.
ma Mali li lon ma ante. ona li utala ma Elusija lon tenpo pini. ona li wile e ni: jan pi ma Elusija li moli.
=== nasin sitelen ===
jan Elen Jeka li jan lili lon ma tomo Sikansina pi ma tomo pi ma Palasi. jan suli li utala e ma tomo Sikansina lon tenpo sike 845. ona li pakala e sinpin Mali. jan suli li moku e jan mute e mama pi jan Elen. jan Elen en jan Mikasa Akaman en jan Alumin Aluleluto li kama jan utala. ona li wile moli e jan suli. 
jan suli li utala e ma tomo Tolusuto lon tenpo sike 850. jan Elen li kama jan suli. ona li awen sona e ni: mama ona li pana e ken ni tawa ona: ona li ken kama jan suli.
jan utala pi ma Palata li lon ma tomo Sikansina. ona li utala e jan suli. jan utala li anpa e ona mute. jan Alumin li kama ken kama jan suli. jan Elen en jan Mikasa en jan Alumin li kama sona e ni: ma Mali li lon poka pi ma Palata. jan pi ma Esulija li ike tawa jan Mali. jan Mali li pali e jan suli. jan Mali li wile moli e jan ale pi ma Elusija.
== pilin jan ==
sitelen Sinkeki No Kosin li pona mute tawa jan. jan li toki e ni: sitelen ni li pona mute, li ken pona nanpa wan. jan Lepeka Sileman li toki e ni: sitelen li pona li monsuta. jan Maja Pili li toki e ni: sitelen li sama ala sitelen tawa ante. 
jan pi ma Anku li toki e ni: sitelen Sinkeki No Kosin li wile e ni: ma Nijon li utala e ma Anku.
== tan pi sona pi sitelen tawa ni ==
jan mute li pilin e ni: jan lawa utala To Piki pi ma Palata li sama jan Akijama Josipulu. ona li ike tawa ma Sonko tawa ma Anku tawa ma Soson.
jan Ton Siman li pilin e ni: jan pi ma Elusija li sama jan Jejuta. pilin ona la suli la sitelen tawa ni li toki e ni: jan pi mute lili li wawa. jan mute ante li wawa ala. jan wawa o lawa e ale. jan pi wawa ala o anpa. taso jan ante la ni li lon ala.
== tan sona ==
== lipu ==
* lipu pi sitelen Sinkeki No Kosin 
kulupu:sitelen tawa
kulupu:lipu pi pona mute
sitelen Suwasi

li sitelen. ona li jo e palisa tu tu. jan pi ma Elasija en jan pi ma Apika en jan pi ma Amelika li kepeken ona lon tenpo pini mute. ona li sitelen pona anu sitelen seli. taso ona li sitelen pi nasin Nasi. ona li tu e leko tu: pini suno ("卍") en open suno ("卐").
sitelen Suwasi li lon ma kasi suli lon ma Tosi. jan li pali e ona kepeken kasi suli.
== nimi ==
nimi ona li tan toki Sankita स्वस्तिक. ona li tan स्वस्ति (सु- ("pona") li tan अस्ति ("lon")). nimi ona lon toki Inli li . nimi "Pilpot" li tan ni: toki Inli pi tenpo pini fêla en toki Tosi viel ("mute") + toki Nosiki pi tenpo pini fotr ("noka"); toki Inli pi tenpo pini la nimi li fêowerfôt ("noka tu tu"). nimi ona lon toki Elina li .
== sitelen Kolowa ==
sitelen Kolowa li sitelen. ona li jo e palisa tu tu tu tu. jan pi nasin Nasi sin en jan pi nasin sewi Lowan sin li kepeken ona tan ni: ona li sama sitelen Suwasi.
kulupu:sitelen
sitelen Tewanakali

sitelen Tewanakali li sitelen pi toki Insi li sitelen pi toki Malasi li sitelen pi toki ante mute pi ma Palata. ona li kama tan sitelen Pami. 
ni li sitelen pi sitelen Tewanakali:
 sitelen pi kalama kiwen
क (ka)	ख (kha)	ग (ga)	घ (gha)	ङ (ṅa)
च (ca)	छ (cha)	ज (ja)	झ (jha)	ञ (ña)
ट (ṭa)	ठ (ṭha)	ड (ḍa)	ढ (ḍha)	ण (ṇa)
त (ta)	थ (tha)	द (da)	ध (dha)	न (na)
प (pa)	फ (pha)	ब (ba)	भ (bha)	म (ma)
य (ya)	र (ra) 	ल (la)	व (va) 	
 	श (śa) 	ष (ṣa)	स (sa) 	ह (ha)
toki ante la sitelen ळ li lon. sitelen ळ li kalama ḷ.
 sitelen open pi kalama open
अ (a)	इ (i)	उ (u)	ए (ē) 	ओ (ō) 	ऋ (r̥)	ऌ (l̥)
आ (ā)	ई (ī)	ऊ (ū)	ऐ (ai)	औ (au)	ॠ (r̥̄)	ॡ (l̥̄)
sitelen ॠ en sitelen ऌ en sitelen ॡ li lon toki Sankita taso. kin la, kalama pi sitelen ऋ li lon ala toki mute, li kalama [ɾɪ] lon toki Insi, li kalama [ɾu] lon toki Malasi. 
jan li wile sitelen e kalama open lon monsi pi kalama kiwen la ona li kepeken e sitelen lili ni:
(a) क (ka) 	ि (i) कि (ki)	ु (u) कु (ku)	े (ē) के (kē)	ो (ō) को (kō)	ृ (r̥) कृ (kr̥)	ॢ (l̥) कॢ (kl̥)
ा (ā) का (kā)	ी (ī) की (kī)	ू (ū) कू (kū)	ै (ai) कै (kai)	ौ (au) कौ (kau)	ॄ (r̥̄) कॄ (kr̥̄)	ॣ (l̥̄) कॣ (kl̥̄)
=== sitelen pi kalama ante ===
sitelen Tewanakali li ni: ◌् (li weka e kalama open) ◌ँ ◌ं ◌ः (li ante e kalama open) ◌़ (li ante e kalama kiwen).
kulupu:ma Palata
kulupu:nasin pi sitelen toki
sitelen a

sitelen a anu sitelen A li sitelen nanpa wan pi sitelen Lasina.
==toki pona==
sitelen a li sitelen nanpa wan pi toki pona. sitelen ante li: a, e, i, j, k, l, m, n, o, p, s, t, u, w.
toki pona la kalama ona li kalama /a/.
==tenpo pini==
sitelen Masu	sitelen Kanan	sitelen pi kulupu Semisi	sitelen Elena	sitelen Lana	sitelen Lasina/sitelen Kililisa	sitelen Pojosija	sitelen Elena suli	sitelen Lasina suli	sitelen Lasina suli
 	 	 	 	 	 	 	 	 	
𓃾 	 	 	 	 	 	 	 	 	
sitelen "a" pi sitelen Lasina li tan sitelen pi toki Elena li tan sitelen pi kulupu Semisi.
kulupu:lipu ni li tan lipu Panton la o lukin
sitelen kiwen

sitelen kiwen li sitelen pi lipu ala. jan li pali e ona tan ni: jan li weka e kiwen anu li sin e kiwen. sitelen kiwen li tan ma ale. 
sitelen kiwen tan ma pi pini suno li open tan ma Elina majuna. sitelen kiwen mute li tan tenpo pi open sin. sitelen kiwen pi tenpo ni li ante mute tan nasin pi tenpo ni.
kulupu tu pi sitelen kiwen li lon: sitelen kiwen sike (in the round) en sitelen kiwen lipu (relief) li lon. sitelen kiwen li suli tawa nasin sewi pi jan mute; sitelen kiwen sewi li lon.
sitelen:Loewenmensch1.jpg|sitelen kiwen pi jan soweli
sitelen:Venus von Willendorf 01.jpg|sitelen meli tan ma Wilento
sitelen:Lammasu.jpg|sitelen pi sewi Lamasu tan ma Mesopotamija
sitelen:Mask of Tutankhamun 2003-12-07.jpg|sitelen sinpin pi jan Tutankamun
sitelen:Moáis.jpg|sitelen Mowa tan ma Lapanuwi
sitelen:Worshiping the golden calf.jpg|sitelen pi soweli mani kiwen
sitelen:South metope 27 Parthenon BM.jpg|sitelen kiwen tan tomo Patenon
sitelen:Gandhara Buddha (tnm).jpeg|sitelen kiwen pi jan Puta
sitelen:Benin kingdom Louvre A97-4-1.jpg|sitelen kiwen tan ma Penen
sitelen:San Lorenzo Monument 3.jpg|sitelen kiwen lawa tan ma Mesiko
sitelen:Michelangelo's David - right view 2.jpg|sitelen pi jan Tewi tan jan Mikelanselo
sitelen:Mountrushmore.jpg|nena ma Lomo
sitelen:Marcel Duchamp, 1917, Fountain, photograph by Alfred Stieglitz.jpg|sitelen pi ilo telo tan jan Mase Tusan
kulupu:sitelen
sitelen lape

jan li lape la ken la ona li lukin e sitelen lape. sitelen lape li ken sama lon jan. taso ijo mute li ken ante anu ken nasa.
jan li sona ala e tan pi sitelen lape. kulupu jan li pilin e ni: sitelen lape li suli. ijo ona li suli tawa pilin jan li ken pana e sona pi tenpo kama. kulupu jan ante li pilin e ni: sitelen lape li sitelen lawa taso li suli mute ala.
jan pi lukin ala li ken ala lukin e sitelen lape. taso ona li ken pilin anu kute anu kon anu pilin moku lon lape.
jan li lape ala la sona pi sitelen lape pini li ken weka. jan li kute anu lukin e ijo pi sitelen lape pini la ona li ken kama jo e sona pi sitelen ni.
sitelen lape ante ni li lon:
* sitelen lape monsuta
* sitelen lape lon
* sitelen lape wawa
* sitelen pi lape lili
* sitelen lape sona
* sitelen lape awen
* sitelen lape sama
* sitelen lape pi jan ante kin
* sitelen lape sijelo
* sitelen lape pi lape ala
kulupu:lape
kulupu:sitelen
kulupu:sitelen lape
kulupu:lipu ni li tan lipu Panton la o lukin
sitelen lape lon

sitelen lape lon li kule pi sitelen lape. jan li lape la ken la ona li lukin e sitelen lape lon. sitelen lape lon la jan li sona e ni: ona li lape. tenpo mute la ona li ken ante pi wile ona e sitelen lape ni. ijo pi sitelen lape lon li kule kin. jan li lape ala la ona li ken sona pona e ijo pi sitelen lape lon.
kulupu:sitelen
kulupu:lape
kulupu:sitelen lape
sitelen lape monsuta

sitelen lape monsuta li sitelen lape. jan li lape la ken la ona li lukin e sitelen lape monsuta. sitelen ni li monsuta wawa e pilin jan. ken la jan li kama lape ala lon tenpo lili tan ni: sitelen lape monsuta li ike kin li pini e lape jan.
kulupu:lape
kulupu:sitelen
kulupu:sitelen lape
sitelen lape sama

sitelen lape sama li sitelen lape. jan li lape la ken la ona li awen lukin e sitelen lape sama lon tenpo pimeja mute. ken la ijo lili li ante. taso ijo mute pi sitelen lape sama li sama.
kulupu:sitelen
kulupu:lape
kulupu:sitelen lape
kulupu:lipu ni li tan lipu Panton la o lukin
sitelen lape sona

sitelen lape sona li sitelen lape. jan li lape la ken la ona li lukin e sitelen lape sona. sitelen lape ni li pana e sona tawa jan. jan li ken awen sona e ijo ni lon tenpo pi lape ala. sona ni li ken sona pi lon jan anu sona pi ijo suli anu sona pi tomo sona anu sona ante.
kulupu jan li pilin e ni: sitelen lape sona li ken pana e sona pi tenpo kama. kulupu jan ante li pilin e ni: sona pi tenpo kama li ken ala. tenpo sike 1912 la jan mute li tawa ala tomo tawa telo Tataniki tan ni: ona li lukin e sitelen lape sona. sitelen lape sona ni la tomo tawa telo Tataniki li kama pakala li anpa. ken la sitelen lape sona li pana e sona pi tenpo kama. ken la sitelen lape sona li kama tan ni: jan li ike pilin tawa tenpo kama.
kulupu:sitelen
kulupu:lape
kulupu:sitelen lape
kulupu:lipu ni li tan lipu Panton la o lukin
sitelen lape wawa

sitelen lape wawa li sitelen lape. jan li lape la ken la ona li lukin e sitelen lape wawa. sitelen lape ni li wawa kin li ken ante e pilin jan. jan li lape ala la ona li awen sona e ijo pi sitelen lape wawa. sitelen lape wawa li awen ante e pilin jan li ken pana e sona suli pi lon jan.
kulupu:sitelen
kulupu:lape
kulupu:sitelen lape
kulupu:lipu ni li tan lipu Panton la o lukin
sitelen lawa

sitelen lawa anu len utala li sitelen suli. ona li sitelen tan ma li sitelen tan kulupu jan. sitelen lawa li lon tan toki Pason (toki Kanse: blason). toki Pason li toki lukin pi sitelen lawa. sitelen lawa li sama tawa len ma.
sitelen tawa li sitelen mute: lawa (toki Inli: crest) en ilo awen (toki Inli: escutcheon) en soweli awen (toki Inli: supporters) en toki lili (toki Inli: motto). lawa li lon sewi tawa len kiwen lawa.
sitelen:Badge of the Governor-General of Canada.svg|lawa
sitelen:Helm of a Baronet or Knight in British Heraldry.svg|len kiwen lawa
sitelen:POL gmina Kulesze Kościelne COA.png|ilo awen
sitelen:Heraldic supporters lions rampant.svg|soweli awen
sitelen:Alberta-Motto.svg|toki lili
kulupu:sitelen
sitelen lon

thumb|sitelen lon pi ilo pi sitelen lon
 la, jan li ken pali e sitelen pi ijo lon pi pali lon kepeken suno. sitelen ni li lukin sama e ijo lon kepeken oko.
tenpo ni la, jan li ken kepeken wawa linja tawa pana e sitelen lon. nasin ante mute pi pali pi sitelen lon li lon. li pali e sitelen lon nanpa wan lon tenpo sike nanpa 1826. taso, jan li jo e nasin sama lili tawa pana sitelen sama lili lon tenpo pini.
kulupu:sitelen
kulupu:ilo
sitelen ma

sitelen ma li pana e sona ni: ijo li lon seme? sitelen ma li ken jo e ma tomo e ma lili e ma ante. ma ale la sitelen ma li ken sike anu lipu. tenpo mute la poka pi sitelen ma li ni: poka pi open suno li lon poka pi pini sitelen. poka pi pini suno li lon poka pi open sitelen. ma seli li lon insa. ma lete li lon sewi li lon anpa.
ijo:John Newton and William Palmer SLNSW globe 1782.jpg|sitelen ma sike
ijo:World Map 1689.JPG|sitelen ma lipu
ijo:Map of Istanbul, Hunername-I.png|sitelen pi ma tomo 
kulupu:sona ma
kulupu:sitelen
sitelen musi suli Kalewala

musi sitelen suli Kalewala (lon toki Sumi: Kalevala) li sitelen toki musi. ona li suli kin. jan Elias Lönnrot li wan e musi uta pi ma Kalelija. pali ona ni li musi sitelen suli Kalewala. musi sitelen suli Kalewala li musi sitelen suli ma pi ma Sumi.
nimi "Kalevala" li "ma Kaleva" lon toki pona.
ona li jo e wan lili 22,795. ona li jo e "toki awen" mute mute luka luka (lon toki Sumi: runo).
kulupu:ma Sumi
kulupu:toki musi
kulupu:lipu ni li tan lipu Panton la o lukin
sitelen musi tan kulupu pi ilo sona

jan li pana e sitelen musi mute tawa jan ante tan kulupu pi ilo sona. sitelen ni li suli mute tawa nasin kulupu pi kulupu pi ilo sona. sitelen ni li tawa mute li lon tan lipu ilo mute. 
sitelen musi tan kulupu pi ilo sona li open tan kulupu pi tenpo sike nanpa 1990. sitelen musi open li tan lipu tawa linja (email). sitelen musi open li ni: sitelen pi jan lili tawa (Dancing Baby) en sitelen tawa pi soweli lili (Hampster Dance).
sitelen soweli pi kalama musi (lolcats) li open tan ilo Potan (4chan) tan kulupu pi tenpo sike nanpa 2000. lipu sitelen pi pilin ike (rage comics) en sitelen sinpin pi jan ike (trollface) li open tan tenpo ni.
sitelen musi jaki (dank memes) li lon tan kulupu pi tenpo sike nanpa 2010. sitelen musi pi tenpo ni li ni: kalama pi utala kute (ear rape) en sitelen pi pakala nasa mute (deep fried memes). sitelen ni li open tan ilo Wesi.
sitelen musi mute li open tan ilo Towin (抖音, anu ilo Sito, TikTok) tan kulupu pi tenpo sike nanpa 2020. sitelen musi pi tenpo ni li ni: sitelen Sipisi Tole (Skibidi Toilet) en musi Amanka. sitelen musi mute li lon tan tawa suli pi jaki Kolona.
kulupu:sitelen
kulupu:musi
sitelen nanpa Akan

sitelen nanpa Akan (toki Inli: Argam) o suli sitelen nanpa Awapi. jan Mike Toma de Walijeke o mama sitelen nanpa Akan. sitelen nanpa Akan o pali o kepeken kulupu nanpa Sekakesima.
*toki Inli
kulupu:nasin nanpa
kulupu:lipu ni li tan lipu Panton la o lukin
sitelen nanpa Alapi

sitelen nanpa Alapi li sitelen nanpa pi ma Elopa. 
==sitelen nanpa==
*0 ala
*1 wan
*2 tu
*3 tu wan
*4 tu tu
*5 luka
*6 luka wan
*7 luka tu
*8 luka tu wan
*9 luka tu tu
*10 luka luka
*11 luka luka wan
*12 luka luka tu
*13 luka luka tu wan
*14 luka luka tu tu
*15 luka luka luka
*16 luka luka luka wan
*17 luka luka luka tu
*18 luka luka luka tu wan
*19 luka luka luka tu tu
*20 mute
*100 ale/ali
kulupu:nasin nanpa
kulupu:lipu ni li tan lipu Panton la o lukin