nyuuzyou/wikis huggingface dataset:
poki telo

alt=ni li poki telo pi telo lape ala, lon poka ilo jo palisa, lon sewi ilo jo sike.|thumb|poki telo pi telo wawa pimeja li kulupu pi poki telo.
poki telo li poki. kepeken la, poki telo li awen e telo lon insa ona.
kulupu:ijo
kulupu:ilo
kulupu:moku
kulupu:poki
kulupu:telo
pona lukin

ijo li pona lukin la, jan li lukin e ona li pilin pona. ijo ni li ken ma, li ken jan, li ken sitelen, li ken kiwen, li ken ijo ante ale.
ijo wan li ken pona lukin tawa jan wan, li ken ike lukin tawa jan ante.
pona lukin li ken nasa e sona jan. tomo sona la, jan wan li ike lukin la, jan ante li pona lukin la, jan tu ni li sona sama la, jan pi pana sona li toki e ni lon tenpo mute: sona pi jan pi pona lukin li suli tawa sona pi jan pi ike lukin. lukin li nasa e sona pi jan pi pana sonatenpo sike nanpa 2009 la, tenpo mun nanpa 7 la, tenpo suno nanpa 14 la, lipu Newsweek la, lipu "The Link Between Beauty and Grades" tan jan Selon Pekeli. ona li awen lon ilo Internet Archive..
== tan sona ==
seli

seli li nasin wan pi wawa ijo.
wan ijo Atomo en kulupu Molekula pi ijo ale li tawa nasa lon tenpo ale. taso, tawa ni li lili mute. kama mute la, wawa tawa pi ijo suli li anpa e tawa ni, li pali e ni: lukin la, ijo li tawa ala. ijo li lete la, tawa ni li lili. ijo li seli la, tawa ni li suli. wan ijo pi ijo nanpa wan li utala e wan ijo pi ijo nanpa tu la, ona li pana e wawa tawa tan ona ante. ijo lete li pilin e ijo seli la, ijo lete li kama seli. ijo seli li kama lete. suli seli ona li ante tawa suli sama.
* ijo kiwen li kama seli la, ona li ken kama telo. wawa tawa seli pi wan ijo ona li open anpa e wawa tawa pi ijo suli tan ijo sama.
* ijo telo li kama seli la, ona li ken kama kon. wawa tawa seli pi wan ijo ona li open anpa e wawa tawa pi ijo suli tan ijo ante.
sin la, ijo pi seli mute li pana e wawa suno. wawa suno ni li ken seli e ijo ante. nasin ni la, suno li seli e ma, e mun.
kulupu:seli
kulupu:nasin sona
selo

selo li lon sike pi ijo. jan li ken lukin li ken pilin e selo ijo.
Sundown and cross section 2.jpg|insa pi kili ni li walo. selo ona li loje
Earth poster.svg|insa ma li seli mute. insa ma la selo ma li lete.
==selo soweli==
Image skin texture.jpg|selo jan
Indian pangolin (Manis crassicaudata) - oo 246940 (cropped to A).jpg|selo soweli kiwen
Fish scales.jpg|selo kala
selo li awen e insa sijelo. selo li pakala la, sijelo li ken weka e telo sijelo. selo pi jan pi soweli mute li ko. taso, pipi mute en akesi mute en kala en soweli li jo e selo kiwen. akesi mute en kala mute li jo e wan kiwen mute lon selo ona.
kulupu:sijelo
kulupu:selo
selo pi poka tu wan

selo pi poka tu wan li selo pi palisa mute pi palisa tu wan.
== selo pona pi poka tu wan ==
selo pona pi poka tu wan li selo pi poka tu wan ni: suli pi selo wan pi palisa tu ona li pi/2 = 90°.
=== sama suli pi selo ni ===
selo nanpa tu wan pona li suli tan ni: sama suli pi selo pona pi poka tu wan (toki Inli: Pythagorean theorem) li lon. sama ni li toki e ni: tu pi poka lili tawa tu li poka suli tawa tu (a² + b² = c²).
== ante ==
sona pi nanpa tu wan li sama pi sona pi selo pi poka tu wan.
kulupu:selo palisa
kulupu:sona nanpa
sewi

anpa la sewi li poka ante. ijo sewi li ante tan ijo nasin pi ma ni. nasin sewi la sewi li jan anu ijo sewi.
==sewi ma==
ijo:Ciel_montagne.JPG|sewi laso
ijo:View_across_the_bay_of_Naples_at_night.jpg|sewi pimeja
ijo:Kaohsiung harbor sunrise skyline.jpg|sewi loje
sewi ma li jo e selo kon. selo kon la, sewi ma li jo e kule ante. jan li ken lukin e mun lon sewi ma. sewi mute la, mun li lon.
kulupu:lipu ni li tan lipu Panton la o lukin
sewi Jawe

li nimi pi mama sewi lon nasin sewi Jejuta. nimi ni li sewi mute tawa jan. ni la, jan li toki ala e kalama ona. tenpo ni la, jan li sona ala e kalama ona. taso, jan sona li pilin e ni: kalama ona li .
lipu Tanaka la, nimi ante pi mama sewi li . taso, lipu Tanaka li kepeken nimi Elowin tawa jan sewi mute kin.
kulupu:nasin sewi Jejuta
kulupu:jan pi lipu Pipija
sijelo

sijelo la ijo li ken lon ma lon. jan li ken luka e ijo sijelo. ijo mute li jo e sijelo. soweli en kasi en ijo lon ante li jo e sijelo. taso ijo ale ala li jo e sijelo. pilin en sona en toki li ijo pi sijelo ala.
==sijelo jan==
ken la, kon pi nimi "sijelo" lon toki pona li . sijelo jan li wan pi sijelo kipisi mute.
==sijelo pi sona sijelo==
sijelo pi sona sijelo li ken lon anu anu poka ante. sijelo selo mute li ni:
*kipisi tu wan
*leko
*sike
Similar-geometric-shapes.svg|ni la, sijelo selo pi kule sama li jo e sijelo selo sama
Basic shapes.svg|sijelo selo pi poka tu wan
Triangle_illustration.svg|kipisi tu wan
Square - geometry.svg|leko
Circle-withsegments.svg|sike
kulupu:sona sijelo
kulupu:sona nanpa
kulupu:sijelo
kulupu:lipu ni li tan lipu Panton la o lukin
kulupu:sona sijelo
kulupu:nasin sona
sijelo jan

ijo mute pi sijelo jan li sama sijelo pi soweli ali. taso ijo mute lili li ante.
soweli mute li jo e noka tu tu. taso jan li ante. ona li jo e noka tu e luka tu. jan li tawa lon noku tu ona. taso jan li ken tawa kin kepeken luka ona.
jan li jo kin e lawa wawa. jan li ken pali e ijo mute kepeken lawa ona: ona li ken toki li ken wile sona li ken pilin. jan mute li pilin kin e ni: jan li kama tan jan sewi wawa li jo e kon nasa. jan li ken toki e pilin ona lon toki musi.
linja jan li pimeja anu jelo anu loje. jan li kama suli mute la linja ona li kama walo pimeja anu walo.
oko jan li pimeja anu laso. oko pi jan ante li jelo anu kule mute.
selo jan li ken pimeja anu walo.
==tenpo pini==
tenpo pini la jan li lon ma ante. tan ni la sijelo ona li ante. jan li lon ma pi suno mute la selo ona li kama pimeja tan ni: suno mute li ike tawa selo walo li ken seli e ona. jan li lon ma pi nena suli la poki kon ona li kama pona.
tenpo ni la jan li ken lon ma ali. ma pi telo ala en ma pi telo mute en ma pi lete mute en ma pi seli mute en ma tomo mute li pona tawa jan.
==namako sijelo==
jan li ante soweli tan ni: jan li len e sijelo ona. kin la jan li pini anu weka e linja ona.
jan li ken kin ante e sijelo ona. jan mute li jo e ijo namako lon nena kute ona.
kulupu:jan
kulupu:sijelo
kulupu:lipu ni li tan lipu Panton la o lukin
sike

sike li selo pi sona selo. palisa ale tan insa insa tawa len pi selo ni li suli pi sama ale.
linja pi len ale sike li len ale e sike. linja pi len lili sike li insa linja pi len ale sike. linja lili li linja ale.
==linja sike==
linja li linja palisa ala la ona li linja sike.
Parabola.svg
linja pi nasin pi pana wawa
==o lukin kin==
*nimi:sike
kulupu:sike
kulupu:lipu ni li tan lipu Panton la o lukin
sike e suno

jan li sike e suno la ona li kama e ni: tenpo pini ona li kama suli. jan li kama lon la tenpo pini ona li ala. jan li sike e suno la ona li kama suli li kama sona li kama ante.
jan ali li sike e suno tan ni: jan ali li lon ma ali. ma ali li sike e suno.
o lukin e toki ni:
"jan Wan: tenpo mute seme la sina sike e suno?
jan Tu: tenpo luka luka luka wan la mi sike e suno."
jan Tu li suli li ken tawa mute. jan li sike mute e suno la jan li ken ala tawa mute.
kulupu:lipu ni li tan lipu Panton la o lukin
sike kipisi kasi

sike kipisi kasi li ma lon ma Asija lon ma Masu. ona li lon poka pi telo linja Pulatu lon poka pi telo linja Teke lon poka pi telo linja Nili. ma ni la, pali kasi jan li open lon tenpo pini suli. ona li ma pona tawa pali kasi. kulupu suli tomo pi tenpo pini li kama lon ma ni, sama ma Mesopotamija.
kulupu:ma Asija
kulupu:tenpo pini
sike lili kon li lon telo moku lete

sike lili kon li ken lon telo moku lete. ni li ken tan jan, li ken tan ala jan.
== seme la ni li ken ==
telo H2O en kon CO2 li lon la, wawa li lon poka ale ona la, ona li kama wan, li kama telo wan pi kule ala. wawa li pini lon la, ona wan li open kama tu, la telo mute en kon lili li lon. kon lili li lon telo la, ona li kama sike lili, la sike lili kon mute li awen kama lon. kon ale li weka tan telo la, sike lili li pini kama lon. telo li kama tan nena ma. nena ma ni li lon: ona li pana e telo la kon li lon telo ona. taso, nena li pana e telo pi kon ala la, jan li ken pana e kon tawa ona. nena ma ni en nena ante li pana e telo kon: nena Lotopi lon ma Pokalija, en nena Mesilija lon ma Maketonija, en nena Tanusu lon ma Tosi. jan li ken pana e kon tawa telo moku ante la ni li ken pona tawa jan. telo pi lipu kasi li ken jo e kon. telo nasa pan jelo li jo e kon CO2, taso ona li ken jo e kon N2 kin. telo kili suwi li ken jo e kon. jan li ken pana e kon tawa telo mute lon tomo pali suli kepeken ilo suli, li ken pana e kon tawa telo lili lon tomo jan kepeken ilo lili.
== seme la jan li kepeken telo ni ==
jan li ken wile pana e selo pan tawa moku. jan li pali e pan kepeken telo kon la, sike kon li awen lon pan. jan li ken pana e kon tawa pan kepeken soko lili kin. jan li ken wan e telo kon e telo pi sona nasa. ni li ken pona tawa jan. jan li ken weka e kule jaki tan len sijelo kepeken telo kon.
sike mama

sike mama li poki pi soweli lili. soweli lili li kama suli la, ona li pakala e sike mama. 
sike mama pi akesi pi nasin wan en sike mama pi waso en sike mama pi soweli pi lupa monsi wan li kiwen li lon ma. sike mama kala en sike mama pi akesi pi nasin tu li lili li kiwen ala.
ken la, waso li pana e sike mama lon tomo pi sike mama
jan kin li jo e sike mama. ona li lili mute mute.
ken la jan li ken moku e sike mama.
kulupu:moku
kulupu:sike
kulupu:lipu ni li lon lipu Panton kin la o lukin
sike noka

sike noka li musi sike.
sike noka suli tu li lon: sike noka Mewika en sike noka Elopa.
ona li jo e kulupu jan tu e lupa tu. kulupu jan ni li jo e jan luka luka wan lon kulupu. 
ona mute li wile e ni: sike li lon lupa.
musi en lukin pi musi sike li pona tawa jan mute.
kulupu:musi
kulupu:lipu ni li tan lipu Panton la o lukin
sike telo suli

sike telo suli li kama pi telo sewi mute. ona li ijo pi suli mute. ona li ike.
== tan ==
tenpo seli la sike telo suli li kama tan telo seli lon telo suli. telo suli li pana e kon telo seli. sike la kon telo seli li tawa. kama ni li pana e sike kon. kon telo li pana e telo sewi. sike ni li kama pi suli mute.
== kama pi sike telo ==
sike telo li tawa li pakala e ma e ma tomo li moli e jan mute li wawa mute.
== sike telo pi sona mute ==
sike telo Katelina li sike telo pi telo suli Alansikun. ni li pakala e ma tomo Nujolinsi (New Orleans).
sike telo Sansi li sike telo pi telo suli Alansikun. ni li pakala e ma tomo Nujo (New York). jan mute li pana e nimi tawa sike telo ni. nimi ni li "sike telo monsuta".
sike telo Patelisija li sike telo pi wawa pi nanpa wan. ni li lon telo suli Pasipikun li lon ma Mesiko.
sike telo mute mute li lon ma Asija kin.
kulupu:lipu ni li tan lipu Panton la o lukin
sike tu

li ilo tawa. jan mute li pilin e ni: ona li pona tawa jan.
sina wile tawa kepeken ni la sina kepeken e noka sina.
sike tu li jo e ni:
* sijelo
* sike monsi
* sike sinpin
* ilo awen monsi
* ilo awen sinpin
* ilo palisa luka
* ilo noka tu
mi ken tawa kepeken ala luka.
ona ken jo kin e ilo suno tu e poki e ilo ante.
sitelen:Ordinary bicycle01.jpg|ilo tawa pi sike tu ante
sitelen:Banana-bike.jpg|jan li tawa e kili palisa jelo kepeken sike tu
sitelen:Pizza hut delivery (3300210330).jpg|jan li tawa e mulapisu kepeken sike tu
==ilo tawa ante pi sike tu==
Red self-balancing two-wheeled board with a person standing on it.png|ilo tawa ni li jo e sike tu lon poka noka. jan li wile tawa la, jan li tawa e sijelo ona lon poka wile ona.
Black x2 and white i2.jpg
kulupu:ilo tawa
kulupu:lipu ni li tan lipu Panton la o lukin
sinpin lawa

jan la, sinpin lawa li jo e oko e nena sinpin e uta e nena kute. jan li pana e pilin kepeken sinpin lawa. ona li pakala la, sitelen insa li ken pakala.
Sabaa Nissan Militiaman.jpg|sinpin lawa pi jan mije
MonaLisa sfumato.jpeg|thumb|sinpin lawa pi sitelen Mona Lisa
== sinpin lawa powe ==
jan li sona lukin e sinpin lawa. jan li lukin e sinpin lawa powe kin.
Martian face viking cropped.jpg|thumb|sinpin lawa pi mun Masi
Balle-à-leunettes 10.jpg|tenpo Alowin la jan li sitelen e sinpin lawa lon kili.
kulupu:sinpin lawa
kulupu:sona sijelo
sinpin ma

sinpin ma anu pini ma li lon selo ma. telo en kon li weka e ma la, sinpin ma li kama. ona li ken lon poka telo li ken lon nena ma. sinpin ma li suli. jan li tawa anpa lon ona la, jan li ken pakala li ken moli.
ijo:White Cliffs of Dover 02.JPG|sinpin ma walo pi ma tomo Tuwa
ijo:Mount Thor, Akshayuk Pass, Baffin Island.jpg|nena ma Kasuwalu
==sinpin telo==
sinpin telo la, telo li tawa anpa. telo li kama tan nasin telo. 
ijo:Cataratas_Victoria,_Zambia-Zimbabue,_2018-07-27,_DD_06.jpg|sinpin telo Witowija li lon nasin telo Sanpesi
Salto del Angel-Canaima-Venezuela08.JPG|sinpin telo Anselu lon ma Penesuwela li sewi nanpa wan lon ma.
kulupu:selo ma
sinpin suli pi ma Sonko

li lon ma Sonko, li pini tomo utala.
tenpo pini la, jan pi ma Monko en jan pi ma ante li utala e ma Sonko. jan li wile awen e ma Sonko la jan li pali e sinpin suli pi ma Sonko.
kulupu mama lawa Min li pali e mute onahttps://www.britannica.com/topic/Great-Wall-of-China/The-Ming-dynasty-to-the-present.
== tenpo ==
tenpo Sanko pi ma Sonko la, jan pi ma lawa mute li pali e sinpin ante mute. sinpin mute ni pi ma Sonko li lon pi suli alahttps://www.britannica.com/topic/Great-Wall-of-China#ref92931. 
tenpo pi kulupu lawa Min la, jan li pali suli e sinpin. tan ni la, tenpo ni la, sinpin pi ma Sonko li suli.
==tan sona==
kulupu:ma Sonko
kulupu:tomo pi tenpo pini
sitelen Alapi

sitelen Alapi li nasin sitelen pi toki Alapi pi toki Ilan pi toki Utu. ona li nasin sitelen pi toki ante lili kin.
poka open en poka pini pi sitelen Alapi li ante tan nasin poka pi sitelen Lasina li sama nasin pi sitelen Iwisi. sitelen open en sitelen insa en sitelen pini li ante lili. tenpo mute la ona li sitelen taso e kalama pini. sitelen suli en sitelen lili li lon ala.
==sona pi nimi lili==
=== mun en suno ===
toki Alapi la nimi lili li ken munsuno ala li ken sunoس ش ص ض ز ر ظ ط ت ث د ذ ن. nimi suno la nimi ل (l) li lon nimi ال (al) li kalama ala: الشمس (/ashams/ suno); nimi mun la nimi ل (l) li lon nimi ال (al) li kalama: القمر (/alqamar/ mun)
kulupu:nasin pi sitelen toki
sitelen Anku

li nasin sitelen. toki Anku en toki Sesu li kepeken nasin sitelen ni. jan Seson pi ma Soson li pali e sitelen Anku. tenpo suno 1443 la jan Seson li pali e lipu Uminsonun. nimi lipu li "kalama pona pi jan mute"( toki Anku: 훈민정음訓民正音).
==tan==
jan lawa Seson li pali e sitelen Anku. jan Anku pi nanpa lili li toki e ni: jan lawa Seson li sona e sitelen mute Palata. tan ni la sitelen Anku li tan sitelen Palata. taso jan mute Anku li toki e ni: jan lawa Seson li pali e sitelen Anku tan ona taso.
tenpo pini la jan li kepeken sitelen Kansi lon ma Soson pini. jan lawa Seson li pali e sitelen Anku tan ni: jan mute pi ma Soson pini li sona ala e sitelen Kansi. ona li olin mute e jan ma. taso pali pi jan lawa Seson li ike tawa jan sona pi ma Soson pini tan ni: ona li kama jo e wawa tan sona pi sitelen Kansi.
kulupu:nasin pi sitelen toki
sitelen Ansi

sitelen Ansi (toki Sonko: 汉字/漢字/Hànzì, toki Nijon: 漢字/Kanji, toki Anku: 漢字/Hanja, toki Wije: 漢字/Hán tự) anu sitelen Sonko li nasin sitelen pi toki Sonko. nimi "Ansi" li toki e ni: "sitelen pi toki An". ona li kepeken sitelen nimi.
sin la, toki ante mute li kama sitelen kepeken sitelen Kansi.
== toki Sonko ==
tan pi sitelen Ansi li kama lon ma Sonko lon tenpo pini suli. jan li kama jo e sitelen lon kiwen sijelo soweli tan tenpo poka e tenpo sike 1200 BCE. sitelen ni li kepeken "nasin sitelen pi kiwen sijelo".jan sona li pilin e ni: ni li mama pi sitelen Ansi.
tenpo mute mute la, kulupu toki Sonko li toki wan taso kepeken sitelen Ansi. taso, sitelen Ansi pi toki Kantun en toki Ju li lon kin.
tenpo sin la, jan li kepeken sitelen Ansi pi nasin tu lon toki Sonko. ni li sitelen Sonko tan tenpo pini li sitelen Sonko pona. tenpo ni la, nasin sitelen Sonko pona li kepeken lon ma suli pi ma Sonko en ma Sinkapo. sitelen Sonko tan tenpo pini li kepeken lon ma Tawan en ma Enkon en ma Omun.
== toki Anku ==
toki Anku li kepeken sitelen Sonko (anu lon toki Anku) lon tenpo pini. taso, sitelen Anku li kama la, mute kepeken pi sitelen Kansi li lili. tenpo ni la, sitelen Ansa li kepeken lili lon toki Anku.
== toki Nijon ==
toki Nijon li open sitelen kepeken sitelen Kansi. tenpo pini kama la, jan li pali e , e . tenpo ni la, toki Nijon li sitelen kepeken nasin sitelen tu wan ni. nimi mute li sitelen kepeken sitelen Kansi. nimi pi toki ante li sitelen kepeken sitelen Katakana. nimi lili pi ante nimi li sitelen kepeken sitelen Ilakana.
== toki Wije ==
toki Wije li open sitelen kepeken sitelen Sonko. sin la, jan li pali e sitelen Sunon tawa nimi sin. ma Kanse li lawa e ma Wije la, ona li pali e nasin sitelen sin kepeken sitelen Lasina. tenpo ni la, toki Wije li kepeken ala e sitelen Kansi.
== toki ante ==
kulupu jan ante li lon ma Sonko li toki e toki pi kulupu toki Sonko ala. toki mute ni li kepeken sitelen Ansi.
=== toki pona ===
jan mute ante li pana e nasin mute ante pi sitelen e toki pona kepeken sitelen Ansi. tenpo sike 2010 anu tenpo poka la, jan Mato li pana e sitelen Ansi pi nimi pi toki pona lon lipu ilo ona. nasin ante li lon kin.
== ante pi toki ante ==
tenpo mute la, sitelen Ansi sama li toki e ijo sama lon toki ale ni. taso, kalama ona li ante.
sitelen "誠" li toki e ni: "jan pi toki lon". taso, kalama ona li "chéng" lon toki Sonko, li "makoto" anu "sei" lon toki Nijon, li seong" lon toki Anku, li "thành" anu "thiêng" lon toki Wije.
toki ilo Juniko li jo e sitelen Ansi mute mute. tenpo sike 2021 la, nanpa pi sitelen Ansi lon toki ilo Juniko li 92,857.https://www.unicode.org/Public/UCD/latest/ucd/PropList.txt
== tan sona ==
== nimi nasin sin ==
* lipi Wikipedia "sitelen Sonko" (toki Inli), ona li toki e sitelen Kansi pi toki Sonko en toki ante
* lipu Wikipedia pi "sitelen Kansi" pi toki Nijon (toki Inli)
Kulupu:nasin pi sitelen toki
sitelen Elina

sitelen Elina lon toki pi ma Elina (toki Elina), sitelen lon;
* Α, alepa alpha
* Β, beta beta
* Γ, kamama gamma
* Δ, teleta delta
* Ε, epesilon epsilon
* Ζ, seta zeta
* Η, eta eta
* Θ, teta theta
* Ι, ilota iota
* Κ, kapapa kappa
* Λ, lamata lambda
* Μ, mu mu
* Ν, nu nu
* Ξ, kesi xi
* Ο, omikolon omicron
* Π, pi pi
* Ρ, lo rho
* Σ, sikama sigma
* Τ, tawu tau
* Υ, upesilon upsilon
* Φ, pe phi
* Χ, ke chi
* Ψ, pase psi
* Ω, omeka omega
kepeken sitelen Elina;
"Ελληνικό αλφάβητο"
sitelen Emosi

li nasin sitelen pi ilo sona. ona li sitelen lili musi li pana e kon pilin lon sitelen toki. ni li tan ni: jan li toki kepeken sitelen taso la, pilin lili li pana. ona li sama lili tawa sitelen toki nimi, taso sitelen Emosi li jo ala e kon kalama anu kon nimi. sitelen Emosi mute li 😂 li 😃 li 🙏 li 🤰 li 🌙 li 🎉 li ⚡ li 🚆 li 🔥 li 💀 li 🦊 li 🏴 li ❤️ li 🍆.
sitelen Emosi li kama lon ma Nijon lon tenpo sike 1997.
===nasin sitelen pi toki pona===
nimi pi toki pona li mute ala la sitelen Emosi wan li ken pana e kon pi nimi wan. ni li sama sitelen pona. nimi pi nasin sitelen ni li sitelen pilin.
kulupu:ilo sona
kulupu:nasin sitelen
sitelen Ilakana

sitelen Ilakana li sitelen pi toki Nijon. sitelen Kansi la nimi ona li 平仮名 (lon sitelen Ilakana li ひらがな. kalama ni li "hiragana".) sitelen Ilakana lon toki Nijon li "sitelen pona".
kalama pi sitelen Ilakana li sama kalama pi sitelen Katakana.
nanpa wan la jan lili pi ma Nijon li kama sona e sitelen Ilakana. nanpa tu la ona li kama sona e sitelen Katakana e sitelen Kansi.
=== sitelen majuna ===
sitelen "ゐ" ("wi") en sitelen "ゑ" ("we") li sitelen majuna. toki Nijon majuna li kepeken e sitelen ni. taso, tenpo ni la toki Nijon li kepeken ala e sitelen ni. sitelen Ilakana li kin jo e sitelen "𛀆" ("yi") e sitelen "𛀁" ("ye") e sitelen "𛄟" ("wu"). tenpo ali la toki Nijon li kepeken ala e kalama "yi" e kalama "wu". tenpo pini la kalama "ye" li lon toki Nijon, taso sitelen Ilakana li lon ala lon tenpo pi kalama "ye" lon toki Nijon.
kulupu:ma Nijon
kulupu:nasin pi sitelen toki
kulupu:lipu ni li tan lipu Panton la o lukin
sitelen Jan Wante Lon Ante

li sitelen tan ma Mewika. ona li open lon tenpo 2013.08.16, en ona li pini lon tenpo 2016.07.27.
== ijo pi sitelen ni ==
jan suli pi sitelen ni li jan Wante. ona li pilin pona lon tenpo ale, en ona li sona pona kin. 
jan Wante li kepeken soweli Sipija, en ona li tawa ma ante, tan ni: ona wile pana e pali pona tawa e jan ale.
sitelen Jukijo!

sitelen tawa Jukijo! (toki Nijon: 遊☆戯☆王/Yū-Gi-Ō!) li kulupu pi sitelen tawa pi lipu musi. jan Kasuki Takasi li mama pi sitelen Jukijo!.
sitelen tawa Jukijo mute li lon.
Jukijo li musi lipu kin. nanpa pi lipu pi nimi ante Jukijo li anpa e nanpa 20 000.
== sitelen nanpa wan ==
*sitelen Jukijo!: Utala Monsuta
*sitelen Jukijo!: Tomo Suno
*sitelen Jukijo!: Pona Lon Tenpo Ale
*sitelen Jukijo!: Ma Pimeja
== sitelen nanpa ante ==
*sitelen Jukijo! GX (KeSi)
*sitelen Jukijo! 5D (LukaTe)
*sitelen Jukijo! ZeXal (SeSa)
*sitelen Jukijo! Arc-V (Awe)
*sitelen Jukijo! VRAINS (Welen)
*sitelen Jukijo! Sevens (Sewen)
== seme li lon ==
sitelen Ju-Ki-O! ale li pali sama ni: jan ike li lon. ona li wile utala e jan kepeken lipu musi. taso, jan pona li wile ala e ni. tan ni la jan pona li utala e jan ike kepeken lipu musi kin.
kulupu:sitelen tawa
kulupu:musi
sitelen Katakana

sitelen Katakana li sitelen pi toki Nijon. sitelen Kansi la nimi ona li 片仮名 (lon sitelen Katakana li カタカナ, kalama ni li "katakana".)
kalama pi sitelen Katakana li sama kalama pi sitelen Ilakana.
jan li kepeken e sitelen Katakana tan toki tan ma ante, tan toki kalama.
==supa sitelen==
sitelen lon sewi tawa anpa li kalama kiwen open. sitelen lon poka li kalama pini pi kiwen ala.
 supa pi sitelen Katakana
 	a 	i 	u 	e 	o
(ala) 	ア 	イ 	ウ 	エ 	オ
k- 	カ 	キ 	ク 	ケ 	コ
g- 	ガ 	ギ 	グ 	ゲ 	ゴ
s- 	サ 	シ 	ス 	セ 	ソ
z- 	ザ 	ジ 	ズ 	ゼ 	ゾ
t- 	タ 	チ 	ツ 	テ 	ト
d- 	ダ 	ヂ 	ヅ 	デ 	ド
n- 	ナ 	ニ 	ヌ 	ネ 	ノ
h- 	ハ 	ヒ 	フ 	ヘ 	ホ
b- 	バ 	ビ 	ブ 	ベ 	ボ
p- 	パ 	ピ 	プ 	ペ 	ポ
m- 	マ 	ミ 	ム 	メ 	モ
y- 	ヤ 	(ala) 	ユ 	(ala) 	ヨ
r- 	ラ 	リ 	ル 	レ 	ロ
w- 	ワ 	(ala) 	(ala) 	(ala) 	ヲ
ン (n) 	ン (n) 	ン (n) 	ン (n) 	ン (n) 	ン (n)
sitelen namako pi ante e sitelen ante	sitelen namako pi ante e sitelen ante	sitelen namako pi ante e sitelen ante	sitelen namako pi ante e sitelen ante	sitelen namako pi ante e sitelen ante	sitelen namako pi ante e sitelen ante
ッ 	ヽ 	゛ 	゛ 	゜ 	゜
sitelen namako Antakuten (Handakuten/半濁点) li pali e ni: kalama "h" li kama kalama "p"
sitelen namako Takuten (Dakuten/濁点) li pali e ni: kalama pi wawa ala li kama wawa
kulupu:ma Nijon
kulupu:nasin pi sitelen toki
sitelen Kililisa

sitelen Kililisa li nasin sitelen pi toki mute. ona li kama lon ma Pokasi. tenpo open la, ona li nasin sitelen pi toki Lowan majuna sewi. tenpo ni la, ona li nasin sitelen pi toki Losi. toki ante pi sitelen ni li toki Pokasi li toki Sopisi li toki Maketonija li toki Ukawina li toki Pelalusi li toki Kasasan li toki Opeki li toki Kilisa li toki Monko li toki ante mute lon ma sama pi toki ni. ma mute lon ma Sesesele lon tenpo pini li kepeken sitelen ni.
nasin sitelen Kililisa li tan kulupu mama sitelen sama sitelen Lasina.
==sitelen==
sitelen ni li lon toki Kililisa pi kulupu toki Lowan:
А А́ А̀ Б В Г Ґ Д Ђ Ѓ Е Ѐ Ё Є Ж З З́ Ѕ И І Ї И́ Ѝ Й Ј К Л Љ М Н Њ О О̄ П Р С С́ Т Ћ Ќ У Ӯ Ў Ф Х Ц Ч Џ Ш Щ Ъ Ы Ь Э Ю Я
taso, toki ali ala pi sitelen Kililisa li kepeken sitelen ali ni. sitelen mute ni lon toki wan taso. toki Kililisa li lon kulupu toki Lowan ala la, sitelen mute ante li lon.
kulupu:nasin pi sitelen toki