Finansowanie organizacji religijnych przez Polskę

Państwo Polskie dotuje działalność kościołów i związków wyznaniowych w Polsce, zapewnia im ulgi podatkowe i celne, a także przyznaje grunty, zwraca lub przyznaje rekompensaty za przejęte w czasach PRL grunty i nieruchomości. Największym beneficjentem dopłat i ulg jest najliczniejszy w kraju Kościół katolicki.
== Podstawy prawne ==
Najważniejszymi dokumentami prawnymi regulującymi finansowanie Kościołów i związków wyznaniowych przez III RP są:
* Ustawa o gwarancjach wolności sumienia i wyznania
* Konkordat między Stolicą Apostolską i Rzecząpospolitą Polską. Konkordat reguluje stosunki pomiędzy Rzecząpospolitą Polską a Stolicą Apostolską, między innymi gwarantuje dotowanie przez Państwo Papieskiej Akademii Teologicznej oraz Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, a także szkół oraz placówek oświatowych i wychowawczych zakładanych przez Kościół katolicki na zasadach określonych poprzez odpowiednie ustawyKonkordat między Stolicą Apostolską i Rzecząpospolitą Polską, Artykuł 14 i 15..
== Rodzaje finansowania ==
=== Dotacje ===
* Dotacje na Fundusz Kościelny, którego celami są: częściowe lub całkowite finansowanie składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne dla 40% duchownych w Polsce (całkowite dotyczy tylko misjonarzy i zakonnic klauzurowych; opłacane są także składki na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i wypadkowe duchownych, niepodlegających tym ubezpieczeniom z innych tytułów, w wysokości 80%, a na członków zakonów kontemplacyjnych i misjonarzy w okresach pracy na terenach misyjnych w 100%), wspomaganie kościelnej działalności charytatywnej, wspomaganie kościelnej działalności oświatowo-wychowawczej i opiekuńczo-wychowawczej, a także inicjatyw związanych ze zwalczaniem patologii społecznych oraz współdziałania w tym zakresie organów administracji rządowej z Kościołami i innymi związkami wyznaniowymi, odbudowę, remonty i konserwację obiektów sakralnych o wartości zabytkowejhttp://www.racjonalista.pl/kk.php/s,3218 ; art. 8 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o przejęciu przez Państwo dóbr martwej ręki, poręczeniu proboszczom posiadania gospodarstw rolnych i utworzeniu Funduszu Kościelnego (): Art. 8. Dochód z nieruchomości ziemskich, przejętych na mocy niniejszej ustawy, oraz dotacje państwowe, uchwalane przez Radę Ministrów, tworzą Fundusz Kościelny. ; . W 2010 przeznaczono na dotacje dla Funduszu 86,336 milionów złotychhttp://www.mf.gov.pl/_files_/budzet_panstwa/ustawy_budzetowe/na_2008/ustawa_budzetowa_na_2008.zip Ustawa budżetowa na rok 2008, załącznik 2].Episkopat: finansowanie składki zdrowotnej duchownych przez budżet to nie przywilej a rekompensata.http://www.racjonalista.pl/kk.php/s,594 i http://www.mf.gov.pl/_files_/budzet_panstwa/ustawy_budzetowe/na_2008/ustawa_budzetowa_na_2008.zip Ustawa budżetowa na rok 2008, załącznik 2, część 83].).
=== Ulgi i zwolnienia ===
* Zwolnienia od opodatkowania – nie podlegają opodatkowaniu dochody z działalności gospodarczej przeznaczone na cele kultowe, oświatowo-wychowawcze, naukowe, kulturalne, na działalność charytatywno-opiekuńczą, punkty katechetyczne, konserwację zabytków oraz na inwestycje sakralne i kościelneUstawa z 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. nr 26 poz. 319)..
* Zwolnienia części duchowieństwa z podatku dochodowego – księża pracujący w parafiach płacą kwartalny podatek zryczałtowany. Jego wysokość zależy od liczby osób mieszkających na terenie parafii (116-436 złotych dla wikariuszy i 375-1341 PLN dla proboszczówKwartalne stawki ryczałtu od przychodów proboszczów i wikariuszy. Załącznik 5 i 6 do obwieszczenia Ministra Finansów z dnia 2 listopada 2009.). Jest od niego odliczana kwota ubezpieczenia zdrowotnego, które jest płacone przez duchownych dobrowolnie. Dodatkowo proboszcz może wystąpić o obniżenie zryczałtowanego podatku. Zwolnieni są z niego osoby zakonne, biskupi, arcybiskupi i kardynałowie. Istnieje także możliwość zrzeczenia się przez wikariusza lub proboszcza płacenia podatku w formie ryczałtu.
* Zwolnienia duchowieństwa z podatku od nieruchomościKościół ma sponsora, a podatnicy podwyżkę VAT – Finanse – WP.PL..
* Zwolnienia duchowieństwa z podatku od działalności niegospodarczejIle zarabiają księża? – wynagrodzenia.pl..
* Przyznawania ulg celnych Kościołowi katolickiemuFirma Kościół – Archiwum tygodnika POLITYKA..
=== Inne formy wsparcia ===
* Utrzymanie wojskowych ordynariatów polowych i struktur Caritas kosztuje rocznie ok. 25 mln złKościół wprowadza zmiany w ordynariacie polowym – Wiadomości – WP.PL (w 2010 roku utrzymanie trzech ordynariatów polowych kosztowało 24,5 mln zł, a w 2011 ok. 24,9 mln zł, co stanowi 1‰ budżetu MONBudżet MON na rok 2011.). Ministerstwo Obrony Narodowej wypłaca pensje kapelanom rzędu 5-7 tys. zł, utrzymuje kościoły, pokrywa rachunki za prąd, ogrzewanie, remonty i etat organisty. Kapelani są także utrzymywani w szpitalach (1,5 tys. duchownych), w sanatoriach MSWiA, w zakładach karnych, w aresztach, w PKP, na Lotnisku Okęcie w Warszawie, w klubach sportowych, harcerstwie oraz w Kancelarii Prezydenta.
* Finansowanie nauczania religii, w tym bezpłatne udostępnienie infrastruktury (np. sal lekcyjnych) oraz opłacanie katechetów.
== Zwroty i rekompensaty po 1990 r. ==
Do 2005 roku organizacjom religijnym przekazano nieruchomości mające 97 tys. ha (w tym 39 tys. ha nieruchomości rolnych), a na mocy decyzji Komisji Majątkowych kościołom i związkom wyznaniowym przekazano nieruchomości mające 58 tys. ha. Wśród nich było 701 nieruchomości zabudowanychIle kosztuje nas kościół? – Racjonalista..
Według różnych szacunków przed II wojną światową Kościół katolicki posiadał od 155 tysięcy hektarów gruntówPaństwo daje na tacę – Archiwum tygodnika POLITYKA. do 400 tysięcy hektarów gruntówhttp://www.racjonalista.pl/kk.php/s,3826, W. Mysłek – Kościół Katolicki w Polsce 1918-1939, Książka i Wiedza 1966.. Zgodnie z innym opracowaniem w 1918 roku Kościół był w posiadaniu 205 tys. ha, a w 1939 roku 383 tys. haRzymsko-katolicka Parafia pw. Chrystusa Króla – Ziemia Kościoła.. W 1949 roku Kościół katolicki posiadał już tylko 85-170 tysięcy hektarów gruntów, co może świadczyć o tym, że i przed II wojną światową posiadał ziemie podobnych rozmiarówKościół przejmuje grunty od państwa – Polityka.plhttp://wyborcza.pl/1,76842,5851240,Ziemia_dla_Kosciola_pod_wiekszym_nadzorem.html.
Na mocy decyzji Komisji majątkowej Polska przekazała Kościołowi katolickiemu ponad pół tysiąca nieruchomościhttp://www.newsweek.pl/artykuly/sekcje/spoleczenstwo/cba--podejrzenie-przestepstw-w-jedenastu-orzeczeniach-komisji-majatkowej-,72323,2. o łącznym obszarze 65 537,9704 hektarów i wartości ok. 5 mld zł oraz rekompensatę i odszkodowania w wysokości 143 534 231,41 zł. W założeniu jest to rekompensata za szkody z czasów PRL, gdy państwo przejęło od Kościoła katolickiegona mocy Ustawy z 1950 o przejęciu dóbr martwej ręki, Dz. U.50.9.87, 1950-03-30 sprost. Dz. U.50.10.111, 1970-01-01 zm. Dz. U.69.13.95, 1975-06-01 zm.wyn.z Dz. U.75.17.94, 1989-05-23 zm.wyn.z Dz. U.89.29.154, 1999-01-01 zm. Dz. U.98.137.887 (). – według różnych szacunków – od 85 tysięcy hektarów gruntówGrunt na wiarę – Archiwum tygodnika POLITYKA. do 200 tysięcy hektarów gruntówWkrótce poznamy raport z działalności Komisji Majątkowej – Wiadomości – WP.PL.. Kościołowi katolickiemu zostało wtedy 30–40 tysięcy hektarów gruntów.
W 1971 rokuna mocy Ustawy o przejściu na osoby prawne Kościoła Rzymskokatolickiego oraz innych kościołów i związków wyznaniowych własności niektórych nieruchomości położonych na Ziemiach Zachodnich i Północnych. Kościół katolicki przejął 900 hektarów gruntów. Wszedł wtedy w posiadanie 4800 kościołów i kaplic (w tym 100 cerkwi prawosławnych zajętych w 1945 roku i kilkadziesiąt kościołów protestanckich na Warmii i Mazurach, które zostały przejęte poprzez wejście do niej procesji katolickiej) oraz 1500 innych budynków.
W 1959 roku Sąd Najwyższy orzekł, że Kościół nie jest podmiotem prawa publicznego. Na mocy tego państwo przejęło od Kościoła tysiące hektarów ziemi. W ramach odszkodowania za to, w 1991 roku po wystąpieniu do wojewody każdy dom zakonny mógł dostać 5 hektarów, parafia 15 hektarów, diecezja a także seminarium po 50 hektarów. Kościół katolicki dostał wtedy – według różnych szacunków – od 37 tys. ha gruntów do 70 tys. ha gruntów, z czego 46 parafii na Dolnym Śląsku dostało grunty kilkakrotnie. Grunty dostały także parafie miejskie.
Z mienia wojskowego przekazano Kościołowi katolickiemu 71 366 ha gruntów oraz 9 budynków i budowli o łącznej wartości szacunkowej 16,6 mln zł.
== Szacunkowa kwota ==
Roczna suma pieniędzy jaką przeznacza Polska na Kościół katolicki wynosi około 1-1,5 miliarda złotych.
Kategoria:Religie
Kategoria:Polska