toki Sonko

li toki pi ma Sonko. nanpa jan pi toki mama la, ona li toki nanpa wan lon ma ale. taso, "toki Sonko" li toki wan ala li kulupu mama toki. ken la, toki Sonko li nimi pi nasin toki pi kulupu lawa pi ma Sonko. toki lawa Sonko (anu ) li kama tan .
toki Sonko li toki pi ma mute. ona li toki lawa pi ma Sonko li toki lon ma Tawan, lon ma Sinkapo, lon ma mute ante. ante mute pi toki Sonko li lon. sitelen la ona ale li sama mute. taso toki kalama la ona li ante mute.
== kalama ==
ni li kalama pi toki Sonko lawa. taso, ni li kalama ala pi toki ante Sonko.
=== kalama suli ===
 	 	open uta	uta sewi sinpin	linja uta monsi	supa pi uta sewi	uta sewi monsi
nena 	nena 	m 	n 	 	 	ŋ
pini kalama 	kon 	pʰ 	tʰ 	 	 	kʰ
pini kalama 	kon ala 	p 	t 	 	 	k
pini kalama lili	kon 	 	t͡sʰ 	ʈ͡ʂʰ 	t͡ɕʰ 	
pini kalama lili	kon ala 	 	t͡s 	ʈ͡ʂ 	t͡ɕ 	
pini lili 	pini lili 	f 	s 	ʂ 	ɕ 	x
kalama telo 	kalama telo	w 	l 	ʐ~ɻ 	j, ɥ 	
=== kalama lili ===
kalama lili pi toki Sonko li nasa mute
 	sinpin	sinpin	meso	monsi
sewi	i 	y 	ɨ 	u
insa	e 	e 	ə 	o
anpa	 	 	a 	
kalama lili	meso kalama	kalama pini	kalama pini	kalama pini	kalama pini	kalama pini
kalama lili	meso kalama	- 	-j 	-w 	-n 	-ŋ
- 	-a- 	a 	aj 	aw 	an 	aŋ
- 	-ə- 	ə 	ej 	ow 	ən 	əŋ
- 	-ɨ- 	ɨ 	 	 	 	
-j- 	-ja- 	ja 	 	jaw 	jen 	jaŋ
-j- 	-je- 	je 	 	jow 	jen 	jaŋ
-j- 	-(j)i- 	(j)i 	 	jow 	(j)in 	(j)iŋ
-w- 	-wa- 	wa 	waj 	 	wan 	waŋ
-w- 	-wo- 	wo 	wej 	 	wən 	wəŋ
-w- 	-(w)u- 	(w)u 	wej 	 	(w)un 	(w)uŋ
-ɥ- 	-y- 	y 	 	 	yn 	
-ɥ- 	-ɥe- 	ɥe 	 	 	ɥen 	
=== kalama pi pana kon ===
nanpa kalama 	nanpa kalama 	1 	2 	3 	4 	5
toki 	toki 	sewi 	tawa sewi 	tawa anpa en sewi	tawa anpa 	nasa ala
toki ilo Pinin 	toki ilo Pinin 	ā 	á 	ǎ 	à 	a
kalama lawa 	pali mute (ma tomo Pesin) 	˥ 55, ˦ 44 	˨˥ 25 	˨˩˨ 21(2) 	˥˨ 52, ˥˧ 53	(mute)
kalama lawa 	pali mute (ma tomo Tape) 	˦ 44 	˧˨˧ 323 	˧˩˨ 31(2) 	˥˨ 52, ˥˧ 53	(mute)
kalama lawa 	pali mute ante 	˥˦ 54, ˦˥ 45	˧˨˥ 325, ˨˦ 24	˨˩˧ 21(3), ˨ 22 	˦˨ 42 	(mute)
sitelen kalama pi sitelen Apije	sitelen kalama pi sitelen Apije	/á/ 	/ǎ/ [a᷄] 	/à/ [à̤, a̤᷆, a̤᷉]	/â/ 	(mute)
nimi pi kalama pi pana kon 	nimi pi kalama pi pana kon 	陰平(阴平)
yīnpíng	陽平(阳平)
yángpíng	上
shǎng 	去
qù 	輕(轻)
qīng
lukin 	lukin 	巴/bā 	拔/bá 	把/bǎ 	爸/bà 	吧/ba
== toki ante ==
toki Sonko li toki wan ala li kulupu pi toki mute. toki lawa pi ma Sonko kama tan toki pi ma tomo Pesin. nimi pi toki ni li "toki Putonwa". toki Sonko la, nimi ni li "toki pi jan mute" anu "toki lawa". jan mute pi ma Sonko li ken toki e toki Sonko lawa. taso, jan mute pi ma Sonko li ken toki e toki ante mute. ma Sonko la, ma lili ali en ma tomo ali li jo e toki ante. jan pi sona toki li kulupu e toki ante ni. ni li kulupu suli:
* . toki lawa Sonko li kama tan kulupu ni.
* . kulupu suli pi toki Min li tu: toki Min pi lon poka telo suli en toki Min insa. toki pi ma Tawan (台灣話/台湾话) en toki ante li lon kulupu toki Min.
* . toki Sane (上海話/上海话) en toki ante li lon kulupu toki Ju.
* . toki pi ma tomo Enkon (香港) en toki Kantun (廣東話/广东话) en ante li lon kulupu toki Jute.
* . toki pi ma lili Sansi (山西) en ante li lon kulupu ni.
* . toki pi ma lili Sijansi (江西) en ante li lon kulupu ni.
* . toki Aka li jo e toki ante mute.
* . toki pi ma lili Unan (湖南) en ante li lon kulupu ni.
== sitelen Sonko ==
toki ante ali pi toki Sonko li kepeken sitelen Sonko. toki Sonko la, sitelen Sonko li "sitelen Ansi" (漢字/汉字). toki Sonko la, nimi ni li "sitelen pi kulupu jan An". sitelen Kansi li kepeken sitelen nimi. sitelen nimi li ante pi sitelen kalama. sitelen nimi li sitelen e nimi. sitelen kalama li sitelen e kalama. tenpo ni la, jan li kepeken nasin pi sitelen nimi wan taso: sitelen Kansi.
toki ante Sonko ali la, sitelen Sonko li sama. taso, jan li ken toki e sitelen Sonko kepeken kalama ante. 
nasin ante pi sitelen Sonko li lon. sitelen Pin In li nasin pi sitelen Sonko kepeken sitelen Lasina. tenpo pini la, jan li sitelen Lasina e toki Sonko kepeken .
toki Sonko