Julian Bartoszewicz

Julian Bartoszewicz herbu JastrzębiecAlmanach szlachecki, t. I, z. 4, 1939, s. 266. (ur. 17 stycznia 1821 w Białej Radziwiłłowskiej, zm. 5 listopada 1870 w Warszawie) – polski historyk, encyklopedysta oraz slawista.
== Rodzina ==
Był synem Adama profesora szkoły wydziałowej oraz Amelii Sengterówny. Ojciec Kazimierza Bartoszewicza.
== Życiorys ==
Naukę podstawową podjął w 1829 kiedy wstąpił do pierwszej klasy szkoły wydziałowej, w której uczył jego ojciec. W 1833 roku przybył do Warszawy gdzie w 1838 ukończył gimnazjum na Lesznie. W młodości był zagorzałym czytelnikiem, który czytając książki przesiadywał całymi dniami w bibliotekach (m.in. publicznej Bibliotece Załuskich). Zapoznał się tam z wieloma dziełami polskich autorów Franciszka Godebskiego, Ludwika Dmuszewskiego, Leonarda Sowińskiego, a także rosyjskimi źródłami do dziejów historii Polski.
W 1839 będąc stypendystą Królestwa Polskiego rozpoczął studia na wydziale historyczno-filologicznym uniwersytetu petersburskiego, gdzie studiował cztery lata. Na uniwersytecie wraz z Janem Barszczewskim założył studencką bibliotekę utrzymywaną wspólnymi składkami studentów.
W latach 1842–1847 był nauczycielem w gimnazjum warszawskim, mieszczącym się w Pałacu Kazimierzowskim. W 1847 został przeniesiony do Końskich, gdzie pracował w szkole powiatowej. Przyczyną przeniesienia na prowincję był artykuł wydrukowany w „Bibliotece Warszawskiej” o Helenie Iwanownie, córce Iwana III i żonie Aleksandra Jagiellończyka. Cenzura uznała artykuł za niezgodny w swej wymowie z rosyjską racją stanu, cały nakład „Biblioteki Warszawskiej” został skonfiskowany i zniszczony. W latach 1849–1863 Bartoszewicz był nauczycielem w szkole powiatowej w Lesznie; uczył łaciny, a od 1859 języka polskiego. W styczniu 1863 został kustoszem Biblioteki Głównej. W latach 1860–1870 był członkiem honorowym Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół NaukBolesław Erzepki, Spis członków Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Poznaniu, Poznań 1896, s. 1.. W 1863 współpracował z nielegalnym pismem „Dzwon Duchowy”. W latach 1863–1866 wykładał w II Gimnazjum Męskim w Warszawie historię Polski. 1 stycznia 1868 został zwolniony ze służby rządowej i przeszedł na emeryturę.
thumb|Tablica Miejskiego Systemu Informacji upamiętniająca historyka Juliana Bartoszewicza, na ul. jego imienia w Warszawie
thumb|Ulica Juliana Bartoszewicza w Warszawie
Uważał, że zadaniem historyka jest zbieranie faktów historycznych. Przez całe życie tworzył prywatny zbiór wypisów źródłowych; w oparciu o zebrane źródła powstawały jego prace. W Encyklopedii Orgelbranda opublikował 1291 artykułów.
Zajmował się badaniami słowiańszczyzny, polskiego średniowiecza, oraz XVIII wieku. Duża część jego pracy naukowej jest poświęcona badaniom biograficznym. Podzielał lelewelowskie poglądy na dzieje Polski.
Zmarł w wieku 49 lat po długiej chorobie Brighta. Został pochowany na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 181-4-10/11).
== Dzieła ==
* Arcybiskupi gnieźnieńscy i prymasi, 1858–1865;
* Hetmani polscy koronni i Wielkiego Księstwa Litewskiego, 1860–1865;
* Kościoły warszawskie rzymskokatolickie opisane pod względem historycznym, 1855;
* Królewicze biskupi. Żywoty czterech kapłanów, Warszawa 1851;
* Nowa epoka literatury historycznej polskiej;
* O pomysłach historycznych Augusta Bielowskiego, Warszawa 1852;
* Panowie niemieccy na dworze Stanisława Augusta. Wizerunki osób historycznych, Warszawa 1852;
* Poglądy na stosunki Polski z Turcją i Tatarami, Warszawa 1860;
* Zamek Bialski (dzieje miasteczka, obrazy z życia magnatów, Akademia Bialska), Warszawa;
* Znakomici mężowie polscy w wieku XVIII. Wizerunki historyczne, t. 1-3, Petersburg 1856;
* Historyia pierwotnej Polski, Kraków 1878;
* oraz artykuły w „Przeglądzie Naukowym”, „Bibliotece Warszawskiej”, „Tygodniku Ilustrowanym”, „Niezabudce”, „Księdze Świata”.
== Edycje ==
* Pamiętniki Krzysztofa Zawiszy, Wojewody Mińskiego, 1666-1721 Warszawa 1862
== Przypisy ==
== Bibliografia ==
* 
* Reprint: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Kraków 1989, .
== Linki zewnętrzne ==
* cz.1, cz.2, cz.3 – Artykuł Juliana Bartoszewicza o Konstantym Świdzińskim opublikowany w numerach 1 i 2 Tygodnika Illustrowanego. Wrzesień/październik 1859 roku.
* Dzieła dostępne w Federacji Bibliotek Cyfrowych
* Dzieła dostępne w Archive.org
* Dzieła dostępne w Google.pl
* Utwory Juliana Bartoszewicza w serwisie Polona.pl
Julian Bartoszewicz
Kategoria:Członkowie Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk
Kategoria:Ludzie związani z Warszawą (Królestwo Kongresowe)
Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie
Kategoria:Polscy encyklopedyści
Kategoria:Polscy historycy
Kategoria:Polscy slawiści
Kategoria:Polscy nauczyciele języka łacińskiego
Kategoria:Polscy nauczyciele języka polskiego
Kategoria:Urodzeni w 1821
Kategoria:Varsavianiści
Kategoria:Zmarli w 1870
Kategoria:Ludzie urodzeni w Białej Podlaskiej