Tadeusz Lehr-Spławiński

Tadeusz Lehr-Spławiński (ur. 20 września 1891 w Krakowie, zm. 17 lutego 1965 tamże) – polski językoznawca, slawista, profesor UJ i rektor tej uczelni w latach 1938–1939 i 1945–1946, wiceprezes Komisji Intelektualistów i Działaczy KatolickichJanusz Stefaniak, Komisja Intelektualistów i Działaczy Katolickich, [w:] Encyklopedia Białych Plam, t. XIX, Suplement, Radom 2005, s. 180..
== Życiorys ==
Urodził się 20 września 1891 w Krakowie, w rodzinie inżyniera Edwarda Lehra i Marii ze Spławińskich. Uczęszczał do krakowskiego Gimnazjum im. Króla Jana III Sobieskiego, w latach 1909–1915 odbywał studia z językoznawstwa, historii literatury polskiej i filologii klasycznej na UJ. Kontynuował studia w Wiedniu. W latach 1915–1918 uczył języka polskiego w Zakopanem. W roku 1918 został docentem UJ. W roku 1922 mianowany profesorem zwyczajnym filologii słowiańskiej na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie. 9 maja 1938 został wybrany rektorem Uniwersytetu Jagiellońskiego (9 maja 1939 wybrany na lata akademickie 1939/1940–1940/1941). Pełnił funkcję członka Rady Przybocznej Miasta Krakowa (1939). 6 listopada 1939 został aresztowany przez hitlerowców w ramach akcji „Sonderaktion Krakau”. Zwolniony w lutym 1940, brał udział w tajnym nauczaniu. W roku 1945, po wyzwoleniu Krakowa, ponownie objął funkcję rektora UJ, którą pełnił do roku 1946. Prowadził Katedrę Filologii Słowiańskiej UJ (1945–1962).
Zajmował się gramatyką historyczną języków słowiańskich, historią słowiańszczyzny i etnografią, zaangażowany w prace Komitetu Słowiańskiego w Polsce. Twierdził, że praojczyzną Słowian są ziemie w dorzeczu Odry i Wisły (był zwolennikiem teorii autochtonicznego pochodzenia Słowian). Członek PAU, PAN, Instytutu Słowiańskiego w Pradze, Towarzystwa Naukowego we Lwowie. Doktor honoris causa uniwersytetów w Pradze i Sofii.
Od 16 września 1919 był mężem Marii z Kopystyńskich (1889–1934).
Zmarł w Krakowie. Został pochowany na Cmentarzu Rakowickim (pas 2-płn.-5).
== Ordery i odznaczenia ==
* Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (20 września 1951) „za wybitną działalność naukową”.
* Krzyż Komandorski Orderu Świętego Sawy (Jugosławia)
* Krzyż Komandorski Orderu Lwa Białego (Czechosłowacja)
== Dzieła ==
Był encyklopedystą. Został wymieniony w gronie edytorów kilkutomowego słownika encyklopedycznego - Słownik starożytności słowiańskich wydanego w latach 60-90. Napisał lub był współautorem ponad 400 prac, m.in.:
* O mowie Polaków w Galicji Wschodniej
* O pochodzeniu i praojczyźnie Słowian
* Kaszubi: kultura ludowa i język
== Przypisy ==
== Bibliografia ==
* 
== Linki zewnętrzne ==
* Karta aresztowania rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego Tadeusza Lehra-Spławińskiego z dn. 6 XI 1939 r.
* 
Kategoria:Członkowie Komitetu Intelektualistów i Działaczy Katolickich
Kategoria:Członkowie Rady Przybocznej Miasta Krakowa
Kategoria:Członkowie Towarzystwa Miłośników Języka Polskiego
Kategoria:Członkowie Towarzystwa Naukowego we Lwowie
Kategoria:Ludzie urodzeni w Krakowie
Kategoria:Ludzie związani ze szkołą im. Króla Jana III Sobieskiego w Krakowie
Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa)
Kategoria:Ofiary Sonderaktion Krakau
Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie
Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Lwa Białego
Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem św. Sawy
Kategoria:Polscy doktorzy honoris causa uczelni w Bułgarii
Kategoria:Polscy doktorzy honoris causa uczelni w Czechach
Kategoria:Polscy encyklopedyści
Kategoria:Polscy leksykografowie
Kategoria:Polscy slawiści
Kategoria:Rektorzy Uniwersytetu Jagiellońskiego
Kategoria:Więźniowie niemieckich obozów koncentracyjnych
Kategoria:Wykładowcy Uniwersytetu Jagiellońskiego
Kategoria:Wykładowcy Uniwersytetu Lwowskiego
Kategoria:Urodzeni w 1891
Kategoria:Zmarli w 1965
Kategoria:Członkowie rzeczywiści PAN