nyuuzyou/wikis huggingface dataset:
toki Tosi

jan li toki e lon ma Tosi, lon ma Lesepu, lon ma Esalasi, lon ma Suwasi. jan pi mute lili li toki e toki Tosi lon ma ante. ma Posuka en ma Pesije la, jan pi mute lili li toki Tosi.
== kalama ==
kalama open 	kalama open 	kalama open 	kalama open 	kalama open
DE 	AT 	CH 	nimi lon toki Tosi kepeken e kalama ni	lon toki pona
kalama open (meso) 	kalama open (meso) 	kalama open (meso) 	kalama open (meso) 	kalama open (meso)
a 	a 	a 	alles, Kalender 	a
aː 	aː 	aː 	aber, sah, Staat 	a
ɛ 	ɛ 	ɛ 	Ende, hätte 	
ɛː 	ɛː 	ɛː 	spät, wählen 	
eː 	eː 	eː 	eben, gehen, Meer 	e
ɪ 	ɪ 	ɪ 	ist 	
iː 	iː 	iː 	liebe, Berlin, ihm 	i
ɔ 	ɔ 	ɔ 	kommen 	
oː 	oː 	oː 	oder, hohe, Boot 	o
œ 	œ 	œ 	öffnen 	
øː 	øː 	øː 	Österreich, Möhre, adieu 	
ʊ 	ʊ 	ʊ 	und 	
uː 	uː 	uː 	Hut, Kuh 	u
ʏ 	ʏ 	ʏ 	müssen, Ypsilon 	
yː 	yː 	yː 	über, Mühe, psychisch 	
kalama open tu 	kalama open tu 	kalama open tu 	kalama open tu 	kalama open tu
aɪ 	aɪ 	aɪ 	ein, Kaiser, Haydn, Verleih, Speyer 	
aʊ 	aʊ 	aʊ 	auf 	
ɔʏ 	ɔʏ 	ɔʏ 	Euro, Häuser 	
kalama pi open lili	kalama pi open lili	kalama pi open lili	kalama pi open lili 	kalama pi open lili
ɐ 	ɐ 	ər 	immer 	
ə 	ə 	ə 	Name 	
kalama pi open ala	kalama pi open ala	kalama pi open ala	kalama pi open ala 	kalama pi open ala
DE 	AT 	CH 	nimi lon toki Tosi kepeken e kalama ni 	lon toki pona
b 	b 	b 	bei; ab (AT, CH) 	ken la, sama "p"
ç 	ç 	ç 	ich, durch; China (DE) 	
d 	d 	d 	dann; Kleid (AT, CH) 	ken la, sama "t"
f 	f 	f 	für, von, Phänomen 	
ɡ 	ɡ 	ɡ 	gut; Tag (AT, CH) 	ken la, sama "k"
h 	h 	h 	hat 	
j 	j 	j 	Jahr, Yo-Yo 	j
k 	k 	k 	kann, cremen, sechs; Tag (DE); China (AT, CH)	k
l 	l 	l 	Leben 	l
l̩ 	l̩ 	l̩ 	Mantel 	
m 	m 	m 	Mann 	m
m̩ 	m̩ 	m̩ 	großem 	
n 	n 	n 	Name 	n
n̩ 	n̩ 	n̩ 	beiden 	
ŋ 	ŋ 	ŋ 	lang 	
p 	p 	p 	Person, ab (DE) 	p
pf 	pf 	pf 	Pfeffer 	
ʁ 	r 	r 	reden 	ken la, sama "l"
s 	s 	s 	lassen, groß, Haus 	s
ʃ 	ʃ 	ʃ 	schon, Stadt, spitz, Champagner, Ski 	ken la, sama "s"
t 	t 	t 	Tag, Stadt; Kleid (DE) 	t
ts 	ts 	ts 	Zeit, Platz, Potsdam, Celle 	
tʃ 	tʃ 	tʃ 	Matsch, Cello 	
v 	v 	v 	was, Vase 	ken la, sama "w"
x 	x 	x 	nach 	
z 	z 	z 	Sie, diese 	ken la, sama s
ʔ 	ʔ 	 	beamtet [bəˈʔamtət] 	
== nimi ==
* Hallo!/Guten Tag. = toki a!
* Wie geht es dir? = sina pilin seme?
* Es geht mir gut. = mi pilin pona.
* Wie heißt du? = nimi sina li seme?
* Ich heiße... = nimi mi li jan...
* Auf Wiedersehen! = mi tawa!
* Schön! = pona a!
* Ich liebe dich. = mi olin e sina.
* Kannst du Deutsch?/Sprichst du Deutsch? = sina sona ala sona e toki Tosi?
* Ich kann Deutsch./Ich spreche Deutsch. = mi sona e toki Tosi.
* Ich kann kein Deutsch./Ich spreche kein Deutsch. = mi sona ala e toki Tosi. 
kulupu:ma Tosi
toki Tuki

li kama tan ma Tuki. jan mute pi ma Tuki en jan lili pi ma Pokasi en ma Kiposi en ma Elena en ma Maketonija en ma Lomani en ma suli Elopa li kepeken e ona. 
==kulupu toki==
toki Tuki li lon kulupu toki lili Oku pi kulupu toki Tuki. ni li sama toki Asepajan li sama toki Kakusa li sama toki Kasake li sama toki Sikimen.
tenpo pini la, jan mute li toki e ni: kulupu toki Tuki li lon kulupu toki Alete. taso, jan pi sona toki li pilin e ni: kulupu toki ni li lon ala.
==toki pi toki Tuki==
*toki = Merhaba
*tenpo suno pona = İyi günler
*tenpo pimeja pona = İyi geceler
*kama pona = Hoşgeldin
*mi tawa en tawa pona = Hoşçakal
*o lape pona = Tatlı rüyalar
*sina pona ala pona? = Nasılsın?
*mi pona = Ben iyiyim
*sina toki e seme? = Efendim? Nasıl?
*pona! = Peki!
*sina pona lukin = Çok güzelsin
*mi olin e sina = Seni seviyorum
*jan pona = Arkadaş
*nimi sina li seme? = Adın ne?
*nimi mi li _______ = Benim adım ________
*sina kama tan seme? = Nerelisin? 
*ni li pona ala pona? = Tamam mı?
*jan seme? = Kim?
*ijo seme? = Ne? Hangisi?
*lon seme? = Nerede?
*tan seme? = Niçin?/Neden?
*tenpo ni li tenpo seme? = Saat kaç?
*ni li toki e seme? = Bu ne demek?
kulupu:ma Tuki
kulupu:toki
toki Tuki pi tenpo pini

toki Tuki pi tenpo pini li toki pi tenpo mute pini. ona li mama pi toki Chagatai en toki Uyghur.
==lipu ante==
VATEC , lipu lon toki Tuki pi tenpo pini en toki Tosi tan uni-frankfurt.de.
kulupu:toki
kulupu:lipu ni li tan lipu Panton la o lukin
toki Tuwi

toki Tuwi (kepeken toki Tuwi: Twi) li toki pi ma Kana pi ma Apika.
jan Kana li toki e toki Tuwi mute. jan kana li toke e toki Tuwi lili.
kulupu:toki
kulupu:toki pi ma Apika
kulupu:lipu ni li tan lipu Panton la o lukin
toki Ukawina

li toki pi jan pi ma Ukawina. ona li toki pi kulupu toki Lowan pi kama suno pi kulupu toki Palata Elopa. jan li ken toki kepeken toki ni. 
tenpo suno pi toki Ukawina li lon tenpo suno nanpa luka tu tu wan (9) lon tenpo mun nanpa tu luka wan (11).
==sitelen==
toki Ukawina li kepeken nasin ona pi sitelen Kililisa. sitelen pi nasin ni li ni:
Аа 	Бб 	Вв 	Гг 	Ґґ 	Дд 	Ее 	Єє 	Жж 	Зз 	Ии Іі 	Її 	Йй 	Кк 	Лл 	Мм 	Нн 	Оо 	Пп 	Рр 	Сс Тт 	Уу 	Фф 	Хх 	Цц 	Чч 	Шш 	Щщ 	Ьь 	Юю 	Яя 
nasin ni li ante tawa toki mute pi sitelen Kililisa.
== nimi ==
=== а ===
toki Ukawina	toki pona	toki Inli	toki Mosijo
дім 	tomo 	house 	ház
ринок 	esun 	market 	piac
добрий 	pona 	good 	jó
kulupu:ma Ukawina
toki Utu

li toki tan ma Asija seli. ona li toki lawa suli lon ma Pakisan. jan mute lon ma Palata li toki ona kin. ona li toki lawa lon ma lili mute pi ma Palata. 
ona li toki lili pi toki Intusan. ona li kepeken sitelen Alapi pi ma Ilan li jo e nimi mute tan toki Ilan. taso, jan li toki uta e toki Insi la, jan pi toki Utu ken sona e toki ona.
== kalama ==
=== kalama pini ===
 	 	open uta	kiwen/nena
uta	monsi nena
uta	sewi kiwen	sewi ko	monsi 
sewi ko	lupa
nena sinpin 	nena sinpin	m 	n 	ɳ 	 	ŋ 	 	
pini toki 	kalama ala 	p 	t 	ʈ 	t͡ʃ 	k 	(q)	
pini toki 	kon 	pʰ 	tʰ	ʈʰ	t͡ʃʰ 	kʰ 	 	
pini toki 	kalama 	b 	d 	ɖ 	d͡ʒ 	ɡ 	 	
pini toki 	kon kalama 	bʱ 	dʱ	ɖʱ	d͡ʒʱ 	ɡʱ 	 	
pini lili 	kalama ala 	f 	s 	ʂ 	ʃ 	(x) 	(x)	ɦ
pini lili 	kalama 	ʋ 	z 	 	(ʒ) 	(ɣ) 	(ɣ)	ɦ
kon telo 	kon telo 	ʋ 	l 	j 	 	 	 	ɦ
kon telo lili	kalama ala 	 	r 	ɽ 	 	 	 	
kon telo lili	kalama 	 	 	ɽʱ	 	 	 	
=== kalama open ===
 	sinpin	insa	monsi
pini mute	iː ɪ 	 	uː ʊ
pini lili	eː 	ə 	oː
open lili	ɛː 	ə 	ɔː
open mute	 	aː 	
kulupu:ma Pakisan
kulupu:toki pi ma Palata
toki Wakilu

toki Wakilu li toki sin tan jan Jack Eisenmann. ona li lili e nimi tan toki Inli. kon pi nimi ona li "toki Inli ala".
== kalama ==
toki Wakilu la sitelen ale en kalama ona li ni:
 sitelen en kalama pi toki Wakilu
sitelen	kalama	sitelen	kalama
A 	/æ/ 	E 	/ɛ/
I 	/ɪ/ 	Y 	/i/
O 	/o/ 	Ö 	/ɑ/
U 	/ʌ/ 	W 	/u/
B 	/b/ 	P 	/p/
D 	/d/ 	T 	/t/
F 	/f/ 	V 	/v/
G 	/g/ 	K 	/k/
H 	/h/ 	Q 	/ŋ/
L 	/l/ 	R 	/ɹ/
N 	/n/ 	M 	/m/
S 	/s/ 	Z 	/z/
Ð 	/ð/ 	X 	/θ/
C 	/ʃ/ 	J 	/ʒ/
nimi ale pi toki Waliku li jo e sitelen tu wan. open pi nimi ale li kalama pini. nimi ale li jo e kalama open wan anu tu.
sitelen R en sitelen W en sitelen Y li ken kalama pini li ken kalama open.
== nasin toki ==
toki Wakilu la nasin nimi li ni: (ijo nanpa wan) (pali) (ijo nanpa tu). toki pona la ni li sama: (ijo nanpa wan) li (pali) e (ijo nanpa tu).
nimi toki li ken lon monsi pi nimi ante. nasin ni la nimi toki li toki e ijo pi nimi ni. nanpa kin li sama ni. kin la ijo tu li ken poka la ni li sama nasin ni.
sitelen " li poki e kulupu nimi la ona li pali sama nimi ijo.
== lipu ante ==
lipu mama pi toki Wakilu
kulupu:toki
kulupu:toki sin
toki Wije

li toki tan ma Wije. nanpa pi jan toki la, ona li toki nanpa wan pi kulupu toki Osowasija. 
tenpo pini la, toki Wije li sitelen kepeken sitelen Ansi. taso ma Kanse li kama lawa e ma Wije la, jan li kama kepeken sitelen Lasina.
kulupu:ma Wije
toki Wijosa

toki Wijosa (toki Wijosa:Viossa) li toki sin li toki wan pi toki mute (toki Inli:Pidgin language).kulupu li pali e ona.https://duostories.org/vios-viostenpo ni la,ona li jo e sijelo mute pi sama ala.http://langstuff.pjm.fi/viossa/
==lawa tu wan==
nanpa wan,ken ala toki kepeken toki Inli.
nanpa tu,jan ante li ken sona la,toki sina en sitelen sina li pona li lon.
nanpa tu wan,kalama sama anu kon sama li lon ala.https://languagemuseum.org/language-of-the-month-may-2022-viossa/
== tan sona ==
toki ilo

toki ilo li toki pi ilo sona. jan li pali e toki ilo. toki ilo la jan li ken lawa e pali pi ilo sona. 
toki ilo mute li lon. toki ilo Sawa en toki ilo Pason en toki ilo lipu HTML li toki ilo pi jan mute.
=== kulupu pi toki ilo: ===
* toki ilo Ake
* toki ilo HTML
* toki ilo Pason
* toki ilo Sawa anu toki ilo Jawa
* toki ilo Sawasi anu toki ilo Jasasi
* toki ilo Si
* toki ilo Sipupu
* toki ilo Sika
* toki ilo Wasi
* toki ilo Wisupesi
kulupu:toki ilo
toki ilo Ake

toki ilo Ake (toki Inli: Haskell) li toki ilo pi ilo sona. nimi pi toki ilo ni li kama tan jan Ake Kawi (toki Inli: Haskell Curry).
sitelen anpa li toki “ma ale o, toki!” kepeken toki ilo Ake.
main :: IO ()
main = do
 print "ma ale o, toki!"
kulupu:toki ilo
toki ilo Juniko

toki ilo Juniko (anu sitelen Juniko/Junikote. toki Inli: Unicode) li jo e sitelen mute mute pi ma ni. jan mute li kepeken e ni. kulupu Juniko (toki Inli: The Unicode Consortium) li pali e ni.
nasin ni li wile e ni: sitelen pi toki ale li jo e nanpa. nanpa ni la, ilo sona li ken pana e sitelen tawa jan ante.
tenpo ni la, toki ilo Juniko li sona e sitelen pi toki lon mute en toki sin mute en toki moli mute. jan li kama sona e sitelen sin la, ona li pana e nanpa Juniko tawa sitelen ona.
kulupu:toki ilo
toki ilo Pason

li toki ilo tan jan Kito Wan Josun(Guido Van Rossum). nimi ni li kama tan sitelen musi ni: kulupu sike pi tawa lon kon pi Monty Python.
toki ilo Pason la, ilo sona li toki e ni: "toki, ma ale o!"
print("toki, ma ale o!")
kulupu:lipu ni li tan lipu Panton la o lukin
kulupu:toki ilo
toki ilo Sawa

toki ilo Sawa (toki Inli: Java) li toki ilo mute pi ilo sona. jan mute li kepeken ona tawa pali mute. jan li wile sitelen kepeken toki ilo Sawa la jan li wile kepeken sitelen “{“ li wile kepeken sitelen “}” mute. sitelen anpa li toki “ma ale o, toki!” kepeken toki ilo Sawa.
class HelloWorld {
 public static void main(String[] args) {
 System.out.println("ma ale o, toki!"); 
 }
}
kulupu:toki ilo
toki ilo Si

toki ilo Si li toki ilo. toki Inli la, nimi ona li "C" (kalama /si/). ona li kepeken tenpo lili. mama ona li jan Teni Wisi (Dennis Ritchie) jan ni li pali e toki ilo ni lon tenpo sike 1970.
toki ilo Sipupu li suli e toki ilo Si. taso, ona li ken kepeken tenpo suli.
"toki, ma ale o!" kepeken toki ilo Si:
 #include <stdio.h>
 
 int main() {
 printf("toki, ma ale o!");
 
 return 0;
 }
toki ilo Sika

li toki ilo. ona li lukin pona e toki ilo Si. ona en toki ilo Si li ken toki kepeken nasin toki wan.
"toki, ma ale o!" kepeken toki ilo Sika:
 const std = @import("std");
 
 pub fn main() !void {
 const stdout = std.io.getStdOut().writer();
 try stdout.print("Hello, {s}!\n", .{"World"});
 }
==lipu ante==
lipu pi toki ilo Sika: https://ziglang.org/
lipu nasin pi toki ilo Sika: https://ziglang.org/documentation/
kulupu:toki ilo
toki ilo Sipupu

toki ilo Sipupu li toki ilo. nimi ona lon toki Inli lon toki mute li C++ li CPP. li mama ona. toki Sipupu li wile suli e toki ilo Si li wile pana e ilo mute lon ona.
jan Pane Sasu li toki e ni: "pali ilo li jo e ike insa ona. ike ni li wile tawa lon seme. ike li lon toki la sina ken sona e ona la sina ken weka e ike tan lawa sina tan pilin sina".
kulupu:lipu ni li tan lipu Panton la o lukin
kulupu:toki ilo
toki ilo Wasi

toki ilo Wasi(toki Inli: Rust) li toki ilo. jan pi toki ilo li ken pali e ilo mute kepeken toki ilo Wasi.
ni li sitelen "toki, ma ale o!" kepeken toki ilo Wasi.
 fn main(){
 println!("toki, ma ale o!")
 }
== lipu ante ==
lipu pi toki ilo Wasi: https://www.rust-lang.org/
kulupu:toki ilo
toki jaki

toki jaki li poki e nimi ike e nimi unpa e nimi jaki.
tenpo mute la, jan li toki e toki jaki tan pilin ike.
==toki jaki lon toki==
kulupu:toki
|-
toki 	toki jaki en nimi
toki Inli 	
Fuck you (o unpa e sina)
Shit (ko jaki)
toki Lusi 	
Сука блядь (soweli meli)
toki Nijon	
 (jan pi sona ala)
 (soweli, jan ike)
toki Sonko	
 (o unpa e mama sina)
 (jan pi sona ala)(lupa unpa pi sona ala)
toki Tosi 	
Du bist auch nicht die hellste Kerze auf der Torte. (pan suwi la, sina palisa suno seli pi wawa nanpa wan ala.)
Als Kind haben dich deine Eltern wohl dreimal hochgeworfen und nur zweimal aufgefangen. (tenpo pi sina jan lili la, mama sina li tawa sewi pi tu wan e sina li awen luka sin tu e sina.)
kulupu:toki
toki la jan li awen ala kama sona tan mama

toki mute la tenpo ni la jan ala li kama sona e toki ni tan mama. taso tenpo pini la jan li ni. nimi lili la ni li ken toki moli li ken toki lape. toki moli mute la jan li awen ken sona e ona lon tenpo ni li awen kepeken ona tawa nasin sewi tawa sona tawa ijo ante.
toki Lasina li toki moli. ona li ante, li kama kulupu toki Loma. ona li kama toki mama pi jan ala. taso, jan pi mute lili li awen toki e ona lon tenpo ni tawa nasin sewi Katolika tawa sona kin.
tenpo pini la, li kama moli. taso jan li kama sona e ona li open toki e ona li kama e ni: ona li moli ala.
toki moli ante li toki Elena pi tenpo pini li toki Pali li toki Sankita li toki Nolon li toki Lasena.
kulupu:toki
toki lili li kepeken lon tenpo mute

toki lili li suli tawa musi. ona li sona e jan lipu e ijo.
==toki lili pi toki pona==
* sona li wawa.
* o olin e jan poka!
* pali li pana e sona.
* ike li kama.
* jan sona li jan nasa.
* ante li kama.
* ale li jo e tenpo.
* ale li pona.
* nasin ante li pona tawa jan ante.
* wile sona li mute e sona.
kulupu:toki musi
toki mama Keman

toki mama Keman li mama pi kulupu toki Keman. toki mama ona li toki Palata Elopa nanpa wan. jan pi toki mama Keman li lipu ala. ni la, mi mute sona mute ala e nasin pi toki ni, li wile kepeken e toki lili ona tawa kama sona ona.
kulupu:toki
kulupu:toki mama
toki mama Palata Elopa

toki mama Palata Elopa anu toki Palata Elopa nanpa wan li toki mama pi kulupu toki Palata Elopa tan tenpo pini. jan pi sona toki li pali e ona tan sona ona pi toki kulupu ale. jan li lukin ala e sitelen pi toki ni tan tenpo pini. jan sona mute li pilin e ni: toki ni li lon ma suli lon poka pi telo suli pimeja. jan ante li pilin e ni: ona li lon ma Anatolu (tenpo ni la ma Anatolu li lon ma Tuki).
sitelen ala pi toki ni li lon la jan sona toki li pali e kalama pi toki ni tan toki lili ona. toki Palata Elopa nanpa wan li suli mute tawa sona toki tan ni: toki suli mute pi tenpo ni li tan ona. tenpo ni la toki suli pi kulupu Palata Elopa li toki Inli li toki Epanja li toki Kanse li toki Intusan (toki Insi en toki Utu) li toki Losi li toki Tosi li toki Panla li toki Potuke li toki Pasi.
kulupu:toki
kulupu:toki mama
kulupu:sona toki
kulupu:tenpo pini
kulupu:lipu ni li tan lipu Panton la o lukin
toki musi

toki musi li musi lon toki. ken la ona li kepeken toki uta kepeken sitelen toki kepeken toki luka kepeken nasin toki ante.
toki musi la, nasin tu suli li toki pi lon ala li toki lon.
==sitelen pi toki musi==
sitelen pi toki musi li toki musi lon sitelen toki. sitelen li ken nasin pi awen toki musi. lon kulupu jan pi sitelen toki la, sitelen pi toki musi li kama suli mute tawa nasin kulupu. ona li suli tawa musi tawa sona tawa nasin sewi tawa nasin lawa. ona li nasin mute pi sitelen pi toki musi. nasin suli pi sitelen musi li sitelen pi kalama musi li sitelen toki pi pali musi li sitelen pi sama toki (sitelen Posa li nasin ali ante pi sitelen toki musi).
tenpo mute pini la, jan mute li sitelen e toki musi kepeken kiwen. tenpo ni la, jan mute li kepeken lipu toki anu ilo sona. 
kulupu:toki musi
toki musi pi kalama kon pi ma tomo Jelewan

toki musi pi kalama kon pi ma tomo Jelewan li toki musi. tenpo pi toki musi ni la ma Sesesele li lawa e ma mute. ma tomo Jelewan li ma tomo lawa pi ma Aja la jan mute li kepeken nimi ni tawa toki musi ni: toki musi pi kalama kon pi ma Aja. toki musi ni li ken toki musi pi kalama kon pi ma tomo Jelewan: toki musi pi kulupu jan, toki musi pi nasin lawa, toki musi pi ike lon.
nasin pi toki musi ni li ni: "mi kalama kon pi ma tomo Jelewan. jan li toki e ni tawa mi: _____. mi ["pilin" anu "toki"] e ni: _____."
toki pali pi mun lili

toki pali pi mun lili li toki ilo.
sina sitelen lon toki ni la sina wile sitelen e mun lili mute e mun lili tawa '(' e mun lili kama ')'.
toki pali ni li kepeken e linja nanpa tawa ale.
tan tu ni li pana e nimi pi toki ni lon toki Inli:
toki Inli la nimi ona li 'LISP'. tan ni:
*tan toki "LISt-Processing" (lon toki pona - 'ante linja').
*tan toki "Lots of Irritating Superfluous Parenthesis" (lon toki pona - 'mun lili mute pi pana e pilin ike pi pona tawa ala')
toki pi mun lili li kama tan lawa pi jan John McCarthy. ona li pilin mute lon pali nanpa pi nimi Lambda la ona li pali e toki ni.
jan li toki e ni:
jan John McCarthy li pali e toki ni lon lipu li wile ala pali e toki ilo. jan Steve Russell li jan lili sona pi jan McCarthy. ona li toki e ni tawa jan McCarthy: "ken la mi ken sitelen e ilo kute|jan John McCarthy li pali e toki ni lon lipu li wile ala pali e toki ilo. jan Steve Russell li jan lili sona pi jan McCarthy. ona li toki e ni tawa jan McCarth]] - pi toki sin sina. mi pali e ilo ni la jan ale li ken toki tawa ilo mute lon toki ni! toki sina li toki pona!". jan McCarthy li toki e ni: "a! jan lili o! sina toki nasa! toki mi li toki jan li sona! li toki ilo ala. ilo ken kepeken ala e ona!". taso jan Steve Russell li kute ala li pali li pali li pali e ilo kute wan pi toki pali ni li pana e pilin pona tawa jan McCarthy.
===nasin pali===
nasin pali pona lon toki ni li nasin pi nimi pali li nasin ni: o pali e nimi sin. nimi li pali li ante ala e ijo li pana e linja sin.
o lukin:
 (defun o-wawa-tu-e-nanpa (n)
 (* n n))
tenpo ni la:
 (o-wawa-tu-e-nanpa 3)
li pana: '9'
pali sin pi nimi ken toki e nimi pi nimi ni. nasin toki ni li pona e pali.
o lukin:
 (defun o-mute-pi-insa-nanpa (n)
 (if (zerop n)
 1
 (* n (o-mute-pi-insa-nanpa (- n 1)))))
tenpo ni la
 (o-mute-pi-insa-nanpa 4)
li pana: '24'
===sina ken lukin kin tawa:===
* History of Lisp / John McCarthy - tenpo tawa pi toki pi mun lili. lipu tan jan McCarthy (lon toki Inli).
* Casting SPELs in Lisp "o pana e ilo nasa lon toki pi mun lili" - sitelen musi ni li pana e sona pi toki ni. (lon toki Inli) 
da -
de -
en -
eo -
es -
fr -
it -
ja -
nl -
pl -
ru -
sv -
zh -
kulupu:lipu ni li tan lipu Panton la o lukin
kulupu:toki ilo
toki pi ken jan pi ma ale

tenpo sike 1948 la, kulupu toki pi ma mute wan li pali e toki pi ken jan pi ma ale. ona li lipu suli tawa ken jan. jan li ante e ona tawa toki mute. lipu toki ale la, ona li jo e ante toki pi mute nanpa wan.
==kipisi nanpa wan lon toki pona==
ken sama en suli sama la, jan ale li kama lon. ona li jo e nasin sona e nasin pona. olin la, jan ale o pali lon poka.
kulupu:ma mute wan
toki pi kulupu Jejusi

toki pi kulupu Jejusi li mute. nimi mute ona li tan toki Iwisi tan toki Alamisi.
* toki Iwisi pi tenpo pini li toki moli li lon lipu sona TaNaKa.
* toki Iwisi sin li toki sin li sama toki Iwisi pi tenpo pini.
* toki Isisi li sama toki Tosi.
* toki Lasino li sama toki Katalan li sama toki Epanja.
* toki Kanani li toki pi tenpo pini li sama toki Lowenki.
kulupu:toki
toki pi nasin lukin sama tu

li ni: toki li sama lon jasima la, open tawa pini en pini tawa open li sama.
==toki pona==
toki pona li jo e toki mute sama ni.Palindromes in Toki Pona
* o jo.
* ni li pilin. 
* oko li ilo ko. 
* ilo mi li kili moli.
* ilo mi li lape pali li moli.
* noka mi li ma kon.
* uta mi li ma tu. 
* utala kili li kala tu.
* uta kule li wile luka tu. 
==tan sona==
kulupu:toki musi
toki pi wile ike

toki pi wile ike (nimi nimi ike en nimi kulupu nimi anpa en nimi toki pi wile pi pana pi pilin ike li ken) li ken nimi wan li ken nimi mute, taso suli la nimi li toki ike li pana e pilin ike tawa jan. tenpo la jan li wile anpa e kulupu ante la ona li kepeken nasin toki ni. jan li toki e ni la tan tu wan li lon pi ken suli. nanpa wan la jan li pilin e ni: jan ante li suli ala. nanpa tu la jan li pilin e ni: jan ante ike lon pali ijo anu sama la jan li wile utala e ona. nanpa tu wan la jan ante li wile ala e ni: jan ante li lon poka.
tenpo la ante li pana e nimi ike tawa kulupu la kulupu li open kepeken nimi ike sama nimi pi ike ala lon ni: toki pi jan ante li pini ike.
toki pona luka

toki pona luka li nasin luka pi toki pona tan jan Sonja. taso sama ala toki luka lon la ona en toki pona li toki ante ala. toki pona luka la jan li kepeken luka wan anu luka tu. jan li ante e selo luka li tawa e ona lon sijelo la ona li ken kepeken nimi ante mute. sama la jan li ken pana e sitelen kalama kepeken luka.
kulupu:toki pona
toki sewi

toki sewi li toki ni: jan li toki e ona tawa jan sewi. nasin sewi mute li kepeken e ona.
== nasin sewi Kolisu ==
toki sewi li suli tawa nasin sewi Kolisu. jan pi nasin sewi Kolisu li pilin e ni: jan li toki e toki sewi tawa jan sewi la jan sewi li ken toki tawa ona kepeken kon sewi. jan pi nasin sewi Katolika li ken toki e toki sewi tawa jan Malija.
mama pi mi mute o li toki sewi suli suli tawa nasin sewi Kolisu.
== nasin sewi Silami ==
== nasin sewi Juta ==
== nasin sewi ante ==
kulupu:nasin sewi
sewi
toki sewi pi mama mi

thumb|sitelen kule pi jan Jesu
toki pi li toki sewi lon nasin sewi Kolisu. lipu Pipila la, jan Jesu li toki e ona. jan mute li ante e toki tawa toki ante.
==toki pi toki pona==
:mama mi lon sewi o
:nimi sina li sewi
:lawa sina li kama
:sewi en ma la jan o pali e wile sina
:o pana e pan wile lon tenpo suno ni
:mi weka kin e ike jan la o weka e ike mi
:o lawa ala e mi tawa wile. o lawa e mi tan ike. sina li lawa li wawa li pona lon tenpo ale
:lon
==toki pi toki Elena==
:Πάτερ ἡμῶν ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς
:ἁγιασθήτω τὸ ὄνομά σου
:ἐλθέτω ἡ βασιλεία σου
:γενηθήτω τὸ θέλημά σου,
:ὡς ἐν οὐρανῷ καὶ ἐπὶ γῆς
:τὸν ἄρτον ἡμῶν τὸν ἐπιούσιον δὸς ἡμῖν σήμερον
:καὶ ἄφες ἡμῖν τὰ ὀφειλήματα ἡμῶν,
:ὡς καὶ ἡμεῖς ἀφίεμεν τοῖς ὀφειλέταις ἡμῶν
:καὶ μὴ εἰσενέγκῃς ἡμᾶς εἰς πειρασμόν
:ἀλλὰ ῥῦσαι ἡμᾶς ἀπὸ τοῦ πονηροῦ.
:[Ὅτι σοῦ ἐστιν ἡ βασιλεία καὶ ἡ δύναμις καὶ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας. ἀμήν.]
kulupu:nasin sewi Kolisu
toki sin tan toki pona

toki sin tan toki pona la jan li pali e toki ante tan toki pona. toki pona li mama pi toki ni. ona li sama lili. taso ante ona la ona li toki ante. nimi pi kulupu toki ni lon toki Epelanto li nimi Tokiponido. ona li tan nimi ido pi toki Epelanto sama toki Ito pi toki Epelanto.
== toki suli tan toki pona ==
* luka pona
* toki Kokanu (tenpo pini la nimi ona li "toki ma")
* toki sike
* toki Pon Wen
*toki Ko Wawa
kulupu:toki sinkulupu:kulupu mama toki
toki utala pi lipu walo lon ma Sonko

tenpo sike 2022 li pini la, jan mute lon ma Sonko li pilin ike tawa awen tan ante Omikon pi jaki Kolona.
==open==
tenpo mun 10 la, jan Pen Seso(ante la, jan Pen Lipa) li kama jo e lipu suli lon ma palisa Sitonkija lon ma tomo Pesin, lipu la, ona li jo e sitelen "mi wile lipu pi kama lawa, wile ala e jan lawa, mi wile moku, wile ala e sona pi jaki Kolona,mi wile e wile ale, wile ala e awen
jan Si Sinpin pi lawa wawa la, o kama anpa!
taso, lipu suli li weka tan jan awen, jan Pen Lipa li kama awen tan jan awen.
tenpo mun 11 pi tenpo sike 2022 la, wawa seli li moku e tomo pi ma tomo Ulunki lon ma tomo Sinjan pi ma Sonko, lupa tomo li open, taso jan mute li ken ala weka tan awen jaki Kolona.
tenpo sama la, lon nasin Ulumuki pi ma tomo Sane la, jan mute li wile anpa e kulupu lawa pi ma Sonko.
==tawa==
jan mute lon ma Sonko li kama jo e lipu walo anpa sewi, ona ale li wile pini e kulupu lawa pi ma Sonko.
==pini==
jan ale lon ma Sonko li kama jo e jaki Kolona, jan mute li moli, nanpa jan pi ma Sonko li kama lili mute.
kulupu:ma Sonko
kulupu:toki utala
kulupu:jaki Kolona pi tenpo sike 2019
tomo

thumb|tomo jan
tomo li poki suli li awen e ijo insa tan selo. jan li pali e tomo tan ko ma anu kiwen kasi anu kiwen ma anu ijo ante. tomo ante mute li lon tawa ijo ante. suli la jan li pali e tomo jan li lape li moku lon ona.
tomo mute li lon ma wan la ni li ma tomo.
*
kulupu:lipu ni li tan lipu Panton la o lukin
tomo Kolosejo

li tomo musi suli lon ma tomo Loma pi ma Italija. jan li pali e ona lon tenpo sike 80 AD. tenpo pini la, ona li ken jo e jan pi mute 80000. jan en soweli li utala lon tomo Kolosejo.
kulupu:ma tomo Loma
kulupu:ma Loma pi tenpo pini
kulupu:tomo pi tenpo pini
tomo Sijen

tomo Sijen li tomo sewi lon ma tomo Towano. toki Inli la ona li CN Tower. toki Kanse la ona li Tour CN. ona li open lon tenpo sike 1976.
tenpo pini la tomo ale la suli ona li suli nanpa wan. tomo Pa Kulipa li anpa e ona lon tenpo sike 2007.
tomo moku li lon insa ona.
nimi ona li tan (toki Inli la nimi pi kulupu ni li ken CN).
kulupu:tomo
kulupu:ma Kanata