Lista herbów szlachty polskiej

Herby pojawiły się w Polsce niewiele później niż w Europie zachodniej, gdzie powstały w XII w. W XIII w. spotykamy już pierwsze wizerunki herbów na pieczęciach książęcych a w wieku XIV herby polskiego rycerstwa występują już w wielu zachodnich rolach herbowych i herbarzach.
Herby szlachty polskiej, ze względu na nieco odmienne kształtowanie się stanu rycerskiego niż na zachodzie, mają kilka swoistych, charakterystycznych cech.
W przeciwieństwie do zachodniej Europy, polski herb przysługiwał nie tylko jednej osobie czy rodzinie, lecz tzw. rodom herbowym, obecnie czasem określanym jako klany herbowe. Ród herbowy grupował często kilkadziesiąt, czasem kilkaset rodzin współużytkujących jeden i ten sam herb. Stąd nieznane są prawie w heraldyce polskiej systemy odróżniania (uszczerbienie herbu) herbów młodszych gałęzi rodu.
Drugą ważną cechą jest posiadanie przez polskie herby nazw własnych, zwykle różnych od nazwisk rodowych, oraz zawołań – akustycznego identyfikatora, pozostałości po okrzyku bojowym.
Herby polskie początkowo nie miały żadnych oznak godności, ze względu na zasadę równości szlacheckiej i zakaz stosowania tytułów arystokratycznych. Mitry i korony hrabiowskie zaczęły pojawiać się w naszej heraldyce stosunkowo późno, szczególnie w dobie upadku Rzeczypospolitej i pod zaborami.
== Herby rodów szlacheckich ==
Grafika:Herb Abdank.svg|Herb Abdank (Awdaniec)
Grafika:POL COA Achinger alt.svg|Herb Achinger
Grafika:Agrippa.jpg|Herb Agryppa
Grafika:POL COA Aksak.svg|Herb Aksak
Grafika:POL_COA_Alabanda.svg|Herb Alabanda
Grafika:Herb Amadej.jpg|Herb Amadej
Grafika:Azulewicz.png|Herb Azulewicz
Grafika:POL COA Bajbuza.svg|Herb Bajbuza
Grafika:Bawola Glowa.svg|Herb Bawola Głowa 
Grafika:POL COA Belina.svg|Herb Belina
Grafika:POL COA Bełty.svg|Herb Bełty
Grafika:POL COA Beztrwogi.svg|Herb Beztrwogi
Grafika:Herb Bialynia.jpg|Herb Białynia 
Grafika:Herb Biberstein.svg|Herb Biberstein
Grafika:POL COA Boenisch.svg|Herb Boenisch
Grafika:Herb_Bogorya.jpg|Herb Bogorya (Bogoria)
Grafika:HerbBogoria2.ws.png|Herb Bogoria, odmiana II
Grafika:POL_COA_Bojcza.svg|Herb Bojcza
Grafika:Herb Bołoz-Antoniewicz.PNG|Herb Bołoz
Grafika:POL COA Bończa.svg|Herb Bończa
Grafika:Borch1.png|Herb Borch (Trzy-Kawki, Trzy-Kruki)
Grafika:Herb_Boreyko.jpg|Herb Boreyko
Grafika:Herb_Bozawola.jpg|Herb Bożawola
Grafika:Bożezdarz POL COA.svg|Herb Bożezdarz
Grafika:140px-Herb Brochwicz.PNG|Herb Brochwicz
Grafika:POL COA Bronic.svg|Herb Bronic
Grafika:Bronisław herb.svg|Herb Bronisław
Grafika:POL COA Brzuska.svg|Herb Brzuska 
Grafika:HerbChalecki.ws.png|Herb Chalecki
Grafika:HerbCharyton.ws.png|Herb Charyton
Grafika:Chodkiewicz.PNG|Herb Chodkiewicz
Grafika:POL COA Cholewa.svg|Herb Cholewa
Grafika:HerbChorynski.ws.png|Herb Choryński
Grafika:POL COA Cielątkowa.svg|Herb Cielątkowa
Grafika:HerbCieleski.ws.png|Herb Cieleski
Grafika:HerbCiezosil.ws.png|Herb Ciężosił
Grafika:Herb_Ciolek.jpg|Herb Ciołek
Grafika:140px-Herb Czartoryski.PNG|Herb Czartoryski (Pogoń Litewska odmiana)
Grafika:POL COA Czewoja.svg|Herb Czewoja
Grafika:POL COA Dąb.svg|Herb Dąb
Grafika:POL COA Dąbrowa.svg|Herb Dąbrowa
Grafika:Herb Dąbrowski I.PNG|Herb Dąbrowski I (Dołęga odmiana)
Grafika:Herb_Debno.jpg|Herb Dębno
Grafika:Deborog.jpg|Herb Dęboróg
Grafika:Herb_Deszpot.jpg|Herb Deszpot
Grafika:HerbDolega.svg|Herb Dołęga
Grafika:Herb_Doliwa.jpg|Herb Doliwa
Grafika:Drogoslaw.PNG|Herb Drogosław
Grafika:Herb Drużyna.PNG|Herb Drużyna
Grafika:Herb_Drya.jpg|Herb Drya
Grafika:HerbDrya4.ws.png|Herb Drya IV
Grafika:HerbDrzewica.ws.png|Herb Drzewica
Grafika:Herb_Dzialosza.jpg|Herb Działosza
Grafika:Herb Dzik.PNG|Herb Dzik
Grafika:HerbErbs.ws.png|Herb Erbs
Grafika:HerbEssen.ws.png|Herb Essen
Grafika:HerbEstken.ws.png|Herb Estken
Grafika:POL COA Felseis.svg|Herb Felseis
Grafika:Herb rodowy Finckensteinów.svg|Herb Finke
Grafika:140px-Herb Fleming.jpg|Herb Fleming
Grafika:HerbFogelfeder.ws.png|Herb Fogelfeder
Grafika:Fornalski.jpg|Herb Fornalski
Grafika:Herb Giejsz.PNG|Herb Giejsz
Grafika:Giełgud.PNG|Herb Giełgud
Grafika:140px-Herb Gieralt.PNG|Herb Gierałt
Grafika:POL_COA_Ginwiłł.svg|Herb Ginwiłł
Grafika:Herb_Glinski.jpg|Herb Gliński
Grafika:Herb_Godziemba.jpg|Herb Godziemba
Grafika:Herb_Gozdawa.jpg|Herb Gozdawa
Grafika:Gozdawa.jpg|Herb Gozdawa
Grafika:Herb_Grabie.jpg|Herb Grabie
Grafika:POL COA Groty.svg|Herb Groty
Grafika:Gryf herb.svg|Herb Gryf
Grafika:Herb_Grzymala.jpg|Herb Grzymała
Grafika:Herb Gutak.PNG|Herb Gutak
Grafika:Herb_Gwiazdy.jpg|Herb Gwiazdy
Grafika:HerbGwiazdzicz.ws.png|Herb Gwiaździcz
Grafika:Hejking.png|Herb Hejking
Grafika:Herb_Helm.jpg|Herb Hełm
Grafika:Herb_Herburt.jpg|Herb Herburt
Grafika:HerbHilzen.ws.png|Herb Hilzen
Grafika:Herb_Hipocentaur.jpg|Herb Hipocentaur
Grafika:HerbHodyc.ws.png|Herb Hodyc
Grafika:POL COA Hołownia.svg|Herb Hołownia
Grafika:HołowniaII POL CoA.png|Herb Hołownia II
Grafika:POL COA Hornowski.svg|Herb Hornowski
Grafika:Herb_Hozyusz.jpg|Herb Hozyusz
Grafika:HerbHusarzewski.ws.png|Herb Husarzewski
Grafika:HerbHutor.ws.png|Herb Hutor
Grafika:HerbJakimowicz.ws.png|Herb Jakimowicz
Grafika:Herb_Janina.jpg|Herb Janina
Grafika:POL COA Jasieńczyk.svg|Herb Jasieńczyk
Grafika:Herb Jastrzebiec.jpg|Herb Jastrzębiec
Grafika:Herb Jelita.jpg|Herb Jelita (Koźlarogi, Koźlerogi, Nagody)
Grafika:Herb_Jez.jpg|Herb Jeż
Grafika:HerbJodzieszko.ws.png|Herb Jodzieszko
Grafika:Herb_Junosza.jpg|Herb Junosza
Grafika:Herb Kalinowa.PNG|Herb Kalinowa
Grafika:HerbKarega.ws.png|Herb Karęga
Grafika:HerbKarnickiI.ws.png|Herb Karnicki I
Grafika:HerbKarnickiII.ws.png|Herb Karnicki II
Grafika:HerbKarp.ws.png|Herb Karp
Grafika:POL COA Kierdeja.svg|Herb Kierdeja
Grafika:POL COA Klamry.svg|Herb Klamry
Grafika:Herb_Komar.jpg|Herb Komar
Grafika:Herb_Kopacz.jpg|Herb Kopacz
Grafika:POL COA Kopaszyna.svg|Herb Kopaszyna
Grafika:Herb_Korab.jpg|Herb Korab 
Grafika:Herb_Korczak.jpg|Herb Korczak
Grafika:HerbKorczyk.ws.png|Herb Korczyk
Grafika:HerbKordysz.ws.png|Herb Kordysz
Grafika:Herb_Korsak.jpg|Herb Korsak
Grafika:Herb_Korwin.jpg|Herb Korwin (Ślepowron odmiana)
Grafika:Herb_Korybut.jpg|Herb Korybut
Grafika:Herb_Kosciesza.jpg|Herb Kościesza
Grafika:POL COA Kostrowiec I.svg|Herb Kostrowiec I
Grafika:POL COA Kostrowiec II.svg|Herb Kostrowiec II
Grafika:Herb_Kot_morski.jpg|Herb Kot-Morski
Grafika:Herb_Kotwica.jpg|Herb Kotwica
Grafika:HerbKotwicz.jpg|Herb Kotwicz
Grafika:Herb_Kownia.jpg|Herb Kownia
Grafika:HerbKronwald.ws.png|Herb Kronwald
Grafika:HerbKruzer.ws.png|Herb Kruzer
Grafika:Herb_Kryszpin.jpg|Herb Kryszpin
Grafika:Herb_Krzywda.jpg|Herb Krzywda
Grafika:Herb_Ksiezyc.jpg|Herb Księżyc
Grafika:HerbKujk.ws.png|Herb Kujk
Grafika:HerbKulikowski.ws.png|Herb Kulikowski
Grafika:HerbKulak.ws.png|Herb Kułak
Grafika:Kur.png|Herb Kur
Grafika:Herb_Kusza.jpg|Herb Kusza
Grafika:Herb_Kuszaba.jpg|Herb Kuszaba
Grafika:Herb Łabędź 1.svg|Herb Łabędź
Grafika:Lachnicki herb.svg|Herb Lachnicki
Grafika:Herb_Larysza.jpg|Herb Larysza
Grafika:Herb_Leliwa.jpg|Herb Leliwa
Grafika:Herb_Leszczyc.jpg|Herb Leszczyc
Grafika:Herb_Lis.jpg|Herb Lis
Grafika:Herb_Lodzia.jpg|Herb Łodzia
Grafika:Herb_Lubicz.jpg|Herb Lubicz
Grafika:Herb_Luk.jpg|Herb Łuk
Grafika:POL COA Madrostki.svg|Herb Mądrostki
Grafika:Miller CoA.png|Herb Miller
Grafika:Herb_Mogila.jpg|Herb Mogiła
Grafika:Herb_Nabram.jpg|Herb Nabram
Grafika:Herb_Nalecz.jpg|Herb Nałęcz
Grafika:Herb_Nieczuja.jpg|Herb Nieczuja
Grafika:140px-Herb Niesobia.PNG|Herb Niesobia
Grafika:Herb_Nowina.jpg|Herb Nowina
Grafika:Herb_Odrowaz.jpg|Herb Odrowąż
Grafika:Herb_Odwaga.jpg|Herb Odwaga
Grafika:POL COA Odyniec.svg|Herb Odyniec
Grafika:Herb_Ogonczyk.jpg|Herb Ogończyk
Grafika:Herb Oksza.jpg|Herb Oksza
Grafika:Herb_Orda.jpg|Herb Orda
Grafika:Herb_Orla.jpg|Herb Orla
Grafika:Herb_Osek.jpg|Herb Osek
Grafika:Herb_Ossorya.jpg|Herb Ossorya
Grafika:Ostoja herb.svg|Herb Ostoja
Grafika:Herb_Ostroga.jpg|Herb Ostroga
Grafika:Herb Piastów.PNG|Herb Piastów
Grafika:Herb_Pierzchala.jpg|Herb Pierzchała
Grafika:Herb_Pilawa.jpg|Herb Pilawa
Grafika:Herb Piłsudski.PNG|Herb Piłsudski
Grafika:POL COA Pobog.svg|Herb Pobóg
Grafika:Herb_Pogon_Litewska.jpg|Herb Pogoń Litewska
Grafika:Herb_Pogon_Ruska.jpg|Herb Pogoń Ruska
Grafika:Herb_Polkozic.jpg|Herb Półkozic
Grafika:Herb_Pomian.jpg|Herb Pomian 
Grafika:Herb_Poraj.jpg|Herb Poraj
Grafika:Herb_Poronia.jpg|Herb Poronia
Grafika:140px-Herb Pozniak.PNG|Herb Późniak
Grafika:Herb_Prus.jpg|Herb Prus I
Grafika:Herb Prus II.jpg|Herb Prus II (Wilczekosy)
Grafika:Herb Prus III.svg|Herb Prus III
Grafika:Przegonia.PNG|Herb Przegonia
Grafika:POL COA Przerowa.svg|Herb Przerowa
Grafika:Herb_Przyjaciel.jpg|Herb Przyjaciel
Grafika:Puchala.svg|Herb Puchała
Grafika:Herb_Radwan.jpg|Herb Radwan
Grafika:Herb Radzislaw.jpg|Herb Radzislaw
Grafika:Herb_Rawicz.jpg|Herb Rawicz
Grafika:Herb_Roch_III.jpg|Herb Roch III
Grafika:POL COA Rogala.svg|Herb Rogala
Grafika:Herb_Rola.jpg|Herb Rola
Grafika:Herb_Rozmiar.jpg|Herb Rozmiar
Grafika:Herb_Samson.jpg|Herb Samson
Grafika:Herb_Sas.jpg|Herb Sas 
Grafika:HerbSiekierz.ws.png|Herb Siekierz
Grafika:Skarbomierz.png|Herb Skarbomierz
Grafika:Herb_Slepowron.jpg|Herb Ślepowron (Bujno, Pęszno, Korwin, Corvin, Ślepy Wron)
Grafika:Herb_Starykon.jpg|Herb Starykoń
Grafika:Herb Straszyński 1.svg|Herb Straszyński
Grafika:Herb_Strzemie.jpg|Herb Strzemię 
Grafika:Herb_Suchekomnaty.jpg|Herb Suchekomnaty
Grafika:Sulima herb.svg|Herb Sulima
Grafika:Herb_Swiat.jpg|Herb Świąt
Grafika:Herb_Swienczyc.jpg|Herb Świeńczyc
Grafika:Herb_Swierczek.jpg|Herb Świerczek
Grafika:Herb_Swinka.jpg|Herb Świnka
Grafika:Herb_Syrokomla.jpg|Herb Syrokomla
Grafika:HerbSzeliga.ws.png|Herb Szeliga
Grafika:Herb_Szembek.PNG|Herb Szembek
Grafika:Herb_Szreniawa.jpg|Herb Szreniawa
Grafika:Tarnawa herb szlachecki.svg|Herb Tarnawa
Grafika:POL COA Tępa Podkowa.svg|Herb Tępa-Podkowa
Grafika:Herb_Topor.jpg|Herb Topór
Grafika:Herb_Traby.jpg|Herb Trąby
Grafika:HerbTrestka.ws.png|Herb Trestka
Grafika:Herb Trójstrzał.png|Herb Trójstrzał
Grafika:Herb_Trzaska.jpg|Herb Trzaska
Grafika:140px-Herb Trzy Gwiazdy.PNG|Herb Trzy-Gwiazdy
Grafika:HerbTrzywdar.ws.png|Herb Trzywdar
Grafika:Herb_Wadwicz.jpg|Herb Wadwicz
Grafika:Herb_Waga.jpg|Herb Waga
Grafika:Herb_Warnia.jpg|Herb Warnia
Grafika:Herb Wąż.PNG|Herb Wąż
Grafika:Herb_Wczele.jpg|Herb Wczele
Grafika:Herb_Wieniawa.jpg|Herb Wieniawa
Grafika:Herb_Wierzbna.jpg|Herb Wierzbna
Grafika:Wilcza Głowa COA.jpg|Herb Wilcza Głowa
Grafika:HerbWysocki.ws.png|Herb Wysocki
Grafika:Herb_Wyssogota.jpg|Herb Wyssogota
Grafika:POL COA Zabawa.svg|Herb Zabawa
Grafika:Herb_Zadora.jpg|Herb Zadora
Grafika:POL COA Zagloba.svg|Herb Zagłoba
Grafika:Herb_Zaremba.jpg|Herb Zaremba
Grafika:Herb_Zerwikaptur.jpg|Herb Zerwikaptur
Grafika:POL COA Zetynian.svg|Herb Zetynian
Grafika:POL COA Zgraja.svg|Herb Zgraja (Janina odmiana)
== Herby własny ==
Ze względu na współużytkowanie tych samych herbów przez wiele rodzin, herby przysługujące tylko jednej rodzinie były w Polsce ewenementem, nazywanym herbami własnymi. Odnosiły się głównie do rodzin obcego pochodzenia, indygenowanych w Polsce, do rodzin książęcych z dawnych dynastii litewsko-ruskich i rodzin świeżo nobilitowanych. Niekiedy nazwą herb własny są też określane odnmiany herbów szlacheckich powstałe przez udostojnienie herbu przy nadaniach tytułów arystokratycznych. Nazwą herbu własnego jest zazwyczaj nazwisko używającej go rodziny.
 
Grafika:Herb Janusz I of Masovia 1.PNG|Herb Janusza I (Warszawski)
Grafika:140px-Herb Masalski Ksiaze III.PNG|Herb Masalski ks. III
Grafika:Allan.png|Herb Allan
Grafika:Herb_Giejsztor.jpg|Herb Giejsztor
Grafika:POL CoA Hilchen.png|Herb Hilchen
Grafika:Herb_Kozlowski.jpg|Herb Kozłowski
Grafika:Kurowski(herb szlachecki).gif|Herb Kurowski
Grafika:POL_COA_Zawadzki.svg|Herb Zawadzki (Ostoja odmiana)
Grafika:POL COA Wałęsa.png|Herb Wałęsa (szlachecki herb własny Lecha Wałęsy nadany przez króla Szwecji) 
== Herby szlachty utytułowanej ==
Tytuły arystokratyczne, a więc i ich heraldyczne odzwierciedlenia były w dawnej Polsce zakazane. Pierwszy wyjątek uczyniono w XVI w. dla rodów kniaziowskich, potomków panujących dynastii Litwy i Rusi. Przyjmowanie tytułów arystokratycznych od zagranicznych monarchów upowszechniło się w XVIII w. i w okresie zaborów.
Grafika:Józef ks Poniatowski CoA.svg|Herb ks.J.Poniatowskiego, (z insygniami Marszałka Francji)
Grafika:140px-Herb Brama.PNG|Herb Brama
Grafika:140px-Herb Druck.PNG|Herb Druck
Grafika:Herb Radziwiłłów.JPG|Herb Radziwiłł (Trąby odmiana)
Grafika:Herb_Ostrogski.jpg|Herb Ostrogski
Grafika:Grand_COA_of_Sapiega_family_(Lithuania).png|Herb Sapieha (Lis odmiana)
Grafika:Herb Sołtyk.PNG|Herb Sołtyk
Grafika:POL COA Walewski.png|Herb Walewski (Aleksander hr. Colonna-Walewski)
== Zobacz też ==
* szlachta w Polsce
* herb szlachecki
* heraldyka polska
* herbarz
* blazon
* herbowni
 
Kategoria:Heraldyka polska
en:List of Polish nobility coats of arms images
es:Heráldica de la Nobleza polaco-lituana
fr:Armorial de la Noblesse polonaise