nyuuzyou/wikis huggingface dataset:
lipu Anaten

lipu Anaten li lipu pi tenpo kama ken tan jan Ni Sipensen . ona li pana e ona lon tenpo suno sike nanpa 2008. nasin sona pi ma mute en utala toki pi lon ijo li toki suli lon lipu ni.
== nasin sona lon lipu ==
lipu Anaten li toki suli e nasin sona. lipu la, jan lipu li toki e nasin sona kepeken nimi sin sama nimi pi toki Inli. taso, nasin sona lipu li lon.
nasin sona wan pi lipu Anaten li nasin sona pi ma mute. pini lipu la, jan lipu li kepeken mute e nasin sona. kulupu jan lipu li lawa e ma mute, li pali nasa. jan lipu ante li toki insa e ni: jan ni li lawa e tenpo.
nasin sona ante pi lipu Anaten li utala toki pi lon ijo. kulupu Posijan li toki insa e ni: oji suli pi ma ante li pana e oji lili ona tawa ma ni, li lon ala. kulupu Alakanjan li toki insa e ni: oji pi ma ni li nimi mi, li lon ala. kulupu ante pi sona lili li toki e ni: ijo pi ma ni li lon. kulupu ni li utala e ona ante.
lipu Ekeni Onekin

li lipu toki pi jan Alesante Selewali Pusin tan tenpo sike 1833.
== nasin lipu ==
jan mani Ekeni Onekin li kama lon ma tomo San-Pisipu. ona li sona. olin li pona mute tawa ona. taso ni li kama musi ala tawa ona.
jan Ekeni li tawa lon ma tomo lili pi jan mije sama pi mama mije ona tan ni: jan mije sama pi mama mije ona li pilin ike. taso ona li moli. jan Ekeni li lanpan e mani ali pi ona. jan poka pi jan Ekeni li jan Wasimi Lensi. jan Wasimi li kama jan pona pi jan Ekeni. jan Wasimi li olin e jan Ola Laina. jan Tati li jan meli sama pi jan Ola. jan Tati li olin e jan Ekeni. ona li sitelen e lipu tawa jan Eneki. taso jan Ekeni li olin ala e jan Tati.
jan Wasimi li pana tawa jan Ekeni e ni: o tawa lon tomo pi kulupu mama Laina. jan Ekeni kama jo. taso jan Wasimi li ike tawa jan Ekeni tan ni. jan Ekeni en jan Wasimi li kama tawa lon tomo pi kulupu mama Laina. jan Ekeni li pana e olin tawa jan Ola. ni li ike mute tawa jan Wasimi. jan Wasimi li toki tawa jan Ekeni e ni: o utala. jan Ekeni li anpa e jan Wasimi. jan Wasimi li moli. jan Ekeni li weka e ma tomo lili.
tu wan tenpo sike li kama la jan Ekeni li lukin e jan Tati lon ma tomo San-Pisipu. jan Tati li jo e mije. jan Ekeni li olin e jan Tati. ona li sitelen e lipu tawa jan Tati. jan Tati li olin e jan Ekeni. ona li jo e mije la ona li ken ala olin e jan Ekeni. jan Ekeni li pilin ike mute.
== tenpo pini pi pali ==
jan Alesante Pusin li kama pali e lipu Ekeni Onekin lon tenpo suno 9 pi tenpo mun 5 pi tenpo sike 1823 lon ma tomo Kisinaju. lipu li jo e 8 kipisi. taso open la lipu li jo 9 kipisi. kipisi nanpa 9 li tawa pi jan Ekeni. jan Alesante li weka e kipisi ni. lipu Ekeni Onekin ali li pali lon tenpo sike 1833.
kulupu:lipu
lipu Eneje

lipu ni li wile pona
 li lipu sitelen tan jan Wekilusu.
lipu li toki tan tawa pi jan Eneje tan ma tomo Toja tawa ma tomo Loma.
: toki mi la jan en utala li lon; tenpo pini la, tan ma tomo Toja li kama tawa ma Italija. ona li utala tan jan sewi Ijuno. tenpo pini la, ona li pali e ma tomo en ona li kama jan sewi ona tawa ma lili Lasijo. kulupu jan Lasina, mama pi ma tomo Apa Lona, en sinpin pi ma tomo Loma, kama tan pana ni.
: ona li tawa la tenpo sike nanpa 7, la tawa ona li kama tan ma tomo Katako. jan Sito li jan lawa ona. jan sewi Wenu li ken ona olin e jan Eneja. jan Eneja li tawa ma tomo Katako en jan Sito moli tan seli.
: kon pi mama pi jan Eneja li toki e jan Eneja. ona li toki; jan Eneja wile tawa lon na Unpa. jan Ankise (mama pi jan Eneja) li toki kepeken jan Eneja.
: jan Eneja li kama tawa ma Italija. jan lawa Lasinu kama jo ona. jan Eneja li utala e jan lawa Tuwu en jan Eneja li moli e ona.
kulupu:sitelen toki
kulupu:ma Loma pi tenpo pini
kulupu:toki musi
kulupu:toki Lasina
kulupu:tenpo pini
lipu Ewankelijon

li lipu mute pi lipu toki sin, li toki e lon e toki pi jan Jesu. lipu sin pona tu tu li lon. ni li lipu pi jan Matejo, li lipu pi jan Mako, li lipu pi jan Luka, li lipu pi jan Jowanan. tawa toki pi tenpo pini, jan lon nimi pi lipu Ewankelijon li sitelen e lipu ni. 
kulupu:nasin sewi Kolisu
kulupu:lipu Pipija
lipu Ilija

li lipu sitelen tan jan Omelo.
tenpo pi utala suli pi ma tomo Toja la kulupu jan Aken li utala e kulupu jan Toja. kulupu jan Aken li jo e ma tomo Toja.
jan sewi Atena li utala kepeken kulupu pi jan Aken.
jan utala pi kulupu jan Aken li ni:
* jan Akile
* jan Patoku
* jan Otesiju
* jan Akamenon
* jan Menelaso
jan utala pi ma tomo Toja li ni:
* jan Eko
* jan Paki
: jan sewi meli o kalama e olin ike pi jan Akile! ona li pana e ike li kulupu e jan Aken. tan ona la kon pi jan Aken mute li pana ma Ate. tan ona la soweli tomo li moku e sijelo pi jan Aken.
jan Patoku li moli tan jan Eko. jan Akile li utala li moli e jan Eko. kulupu jan Aken li kama lawa e ma Toja.
kulupu:toki musi
kulupu:ma Elena
kulupu:toki Elena
kulupu:jan Omelo
kulupu:ma Elena pi tenpo pini
kulupu:lipu ni li lon lipu Panton kin la o lukin
lipu Oto Tome

lipu pi jan Oto Tome pi sona kasi pi kasi pi ma Tosi en ma Esalasi en ma Suwasi pi kepeken nimi en sitelen pi kepeken tomo sona en tomo sina (Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz in Wort und Bild für Schule und Haus)
==seme li lon lipu ni?==
lipu ni li jo e sitelen kasi mute, tan ni: lipu ni li lipu pi sona kasi. sina ken lukin e sitelen ona kepeken ilo Wikitata kepeken poki sitelen (taso, ona li jo lili.)
kasi Lalu Nopili.jpeg
kasi Lasilu Nisolija.jpeg
kasi Lakulu Owatu.jpeg
kasi Kanusija Awensi.jpeg
kasi Junku Osi.jpeg
kasi Jukan Lekija.jpeg
kasi Isopilun Talitotesi.jpeg
kasi Inpasiwen Nolitankele.jpeg
kasi Otejun Ukale.jpeg
kasi Kakijun Konikelatun.jpeg
kasi Kasijolu Palusi.jpeg
kasi Kensijana Pupulewa.jpeg
kasi Kensijana Lutewa.jpeg
kasi Kaleka Opikinali.jpeg
kasi Pisilalija Montana.jpeg
kasi Pasinu Ekesilo.jpeg
kasi Ponikulun Ukale.jpeg
kasi Pilipentula Unmalija.jpeg
kasi Piku Kalika.jpeg
kasi Palopija Tumetolun.jpeg
kasi Paku Siwasika.jpeg
kasi Wejonimu Welopawa.jpeg
kasi Elilikija Lepen.jpeg
kasi Ekino Salokepaluse.png
kasi Sikitali Pupulewa.jpeg
kasi Kepalantela Lula.jpeg
kasi Akotema Kitako.jpeg
kasi Akonitun Napelu.jpeg
kasi Kalinu Apaline.jpeg
kasi Akukekija Apina.jpeg
kasi Alijun Usinun.jpeg
kasi Ake Patanotesi.jpeg
Amaranthus retroflexus, Thomé 1885-0.png
Illustration Caltha palustris0.jpg
kulupu:lipu
kulupu:sona kasi
kulupu:lipu sona
kulupu:lipu ni li tan lipu Panton la o lukin
lipu Pelesi

li lipu nanpa wan, lon lipu Tola, lon lipu Tanaka, lon lipu Pipija. nimi ona li kama tan nimi nanpa wan ona. toki Elina la, nimi pi lipu ni li . lipu ni li toki e ni: nasin seme la, ale li kama lon? kin la, ona li toki e tenpo pini pi jan ale, e mama mute pi kulupu jan Jejuta.
jan mute li pilin e ni: lipu ni en lipu ale pi lipu Tola li kama tan jan Mose. taso, jan ante li pilin ante. 
kulupu:lipu Pipija
lipu Suwesuwekusa

Suwesuwekusa (anu “sitelen pi pali ala”) li lipu kasi sona tan ma Sapan (ma Nijon). tenpo pini pini pini la jan Sohita Kenko li sitelen e ona. ona li kulupu pi sitelen lili. jan Kenko kepeken e sona Pusi. sitelen lili pi jan Kenko li toki e ni: nasin lon li seme? nasin jan li seme? jan ale jo e tenpo lili taso lon ma ni.
jan ken kama sona mute tan lipu kasi ni. tenpo lili la ona li musi kin.
jan Kenko toki e ni: “tenpo ale la jan pi sona lili li wile alasa e kulupu ale pi ijo ale. kulupu ale ala pi ijo li pona mute. kulupu ale pi ijo li pona lili.” 
*lon ni sina ken lukin e lipu ni kepeken toki Inli
*lon ni sina ken lukin e lipu ni kepeken toki Sapani.
*lon ni sina ken kute e nimi tan Suwesuwekusa
kulupu:lipu
kulupu:ma Asija
kulupu:lipu ni li tan lipu Panton la o lukin
lipu Tokipona.info

lipu Tokipona.info li lipu lon ilo Intene li lipu sona pi toki pona. ona li lon toki Epelanto. jan Wena li pali e ona. kulupu E@I li jo e ona.
== lipu ante ==
* tokipona.info
kulupu:lipu sona
kulupu:toki pona
kulupu:lipu ni li tan lipu Panton la o lukin
lipu Tola

thumb|lipu Tola
 li lipu luka lon open pi lipu Tanaka. lipu ni li lipu Pelesi, li lipu Semo, li lipu Wayiqra, li lipu Bemidbar, li lipu Devarim. lipu ni li lipu sewi pi .
toki open pi lipu Pelesi (lipu Pelesi li lipu open pi lipu Tola) li ni: "tenpo open la sewi Jawe li pali e kon sewi e ma." sina ken lukin e lipu Tola lon lipu ni.
kulupu:nasin sewi Tanaka
kulupu:lipu Pipija
lipu Wikipedia

lipu "" anu lipu Wikipesija li ilo li lipu sona suli. ona li open lon tenpo sike nanpa 2001.
ona la jan mute li ken pana e lipu sona pi ijo ale. nasin ona la jan ale li ken pali e lipu li ken ante e lipu. ni li nasin Wiki. ona li lipu ante pi nasin Wiki. jan mute pi ma ale li kepeken lipu Wikipesija.
== tenpo pini ==
tenpo sike nanpa 2001 la lipu Wikipedia li kama lon. tenpo ni la, kulupu Bomis li jo e ni. lipu ni li sama lipu Nupedia, li lipu sona pi jan sona.
tenpo sike nanpa 2003 la kulupu jan Wikimesija li kama lon.
==lipu pi toki pona==
lipu li lon toki ante mute. taso ona li lon ala toki pona lon tenpo ni. tenpo pini la lipu "" li jo e ante lili pi toki pona. taso tenpo sike nanpa 2005 la ona li weka tan ni: jan pi mute lili li pali e ona. jan li pali e ante sin lon lipu Panton (Fandom).
===lipu Wikipesija===
kulupu li pali e lipu Wikipesija tawa ni: ona li wile kama e lipu "" sin pi toki pona. kulupu lawa pi lipu Panton ale li ante e nasin ona li lawa e lipu ale. tenpo sike nanpa 2021 la lipu Wikipesija pi toki pona li kama tawa e nasin lipu wikipesija.org."lipu Wikipesija sin" tan jan Jan lon lipu kule lon tenpo sike nanpa 2021 lipu ni la jan sitelen li anpa ala tawa jan lawa pi lipu Panton.
==lipu sama pi lipu sona Wikipesija==
kulupu jan Wikimesija li jo e lipu sona Wikipesija e lipu sama mute. ona li wile pana e sona tawa jan mute lon toki mute.
nimi pi toki mute li lon lipu Wisonali. sona sin li lon lipu Wikiju. sitelen mute li lon lipu Komon. lipu toki mute li lon lipu Wikiso. toki mute li lon lipu Wikikote. lipu tenpo li lon lipu Wikinu. lipu tawa li lon lipu Wikiwajase. kulupu sona li lon ilo Wikitata.
==tan sona==
kulupu:kulupu pi ilo sona
kulupu:lipu sona
kulupu:lipu ilo
lipu Wikipesija pi toki Inli pona

lipu Wikipesija pi toki Inli pona li lipu sona Wikipesija. taso, ona li pona li kepeken toki Inli pona. toki Inli pona li pona tan ni: jan lili en jan suli en jan pi kama sona pi toki Inli li ken sona pona kepeken ona. sona li wile ala e pali mute tan nasin toki ona.
lipu sona ali pi lipu sona Wikipesija pona li lili li pona. lipu sona ali pi lipu sona Wikipesija li suli li ken ike.
lipu sona Wikipesija pona li sama lili lipu Wikipesija pi toki pona.
==nimi tawa==
*lipu Wikipesija pi toki Inli pona
kulupu:lipu sona
kulupu:lipu ni li tan lipu Panton la o lukin
lipu Wisonali

li lipu nimi pi nasin Wiki. jan ale li ken ante e ona. kulupu Wikimesija li pali e ona.
lipu nimi Wisonali li lon www.wiktionary.org.
== linja tawa selo ==
Appendix:Toki Pona - Wiktionary - lipu Wisonali tawa toki Inli li jo e nimi pi toki pona
kulupu:lipu nimi
kulupu:lipu ilo
lipu ilo

lipu ilo li lipu lon ilo sona. tenpo mute la ona li jo e linja tawa lipu ilo ante. jan li ken lukin e ona kepeken ilo lipu kepeken len sona. lipu ilo ale li jo e nimi. jan li pana e nimi tawa ilo lipu la ona li ken kama e ilo lipu.
jan li pali e lipu ilo kepeken toki ilo HTML. tenpo mute la ona li kepeken toki ilo CSS tawa selo li kepeken toki ilo Javascript tawa pali lipu. 
kulupu:lipu ilo
kulupu:ilo sona
lipu ku

li lipu nimi tan jan Sonja pi toki pona. lipu la jan Sonja li pana e sona nimi tan kulupu pi toki pona lon ilo Siko li pona e pakala pi lipu pu. lipu li pana e nimi sin mute li kulupu e ona. kulupu wan li nimi ku suli. kama sona pi jan Sonja la jan mute li pana e nimi ni. kulupu ante li nimi ku lili. kama sona ona la jan pi mute lili li pana e nimi ni. jan li ku la ona li kepeken lipu nimi ni pi jan Sonja sama nimi pu. nimi ku li nimi ale pi lipu ni. 
== insa ==
lipu li lon kulupu mute. open la jan Sonja li pana e toki pi lipu pu. insa li jo e lipu nimi ale. ni li kulupu pi suli nanpa wan. pini la ona li pana e pali musi kulupu.
=== toki pi lipu pu ===
open pi kulupu ni la jan Sonja li toki e ni: lipu pu li wile lipu pi moli ala. ni la ona li pana e ante lili ona. ona li pana e nasin ante kulupu li pona e pakala li suli e toki pi lipu pu.
==== nimi "seli" ====
lipu pu la sona pi nimi seli li toki ala e ni: nimi "seli" li ken nimi ijo. taso ona li toki e kon pi nimi ijo pi nimi "seli".
lipu ku la nimi "seli" li ken nimi ijo.
====nimi "nasa" ====
lipu pu la nimi "nasa" li jo e kon ni: "jan pi nasin toki insa pakala". taso kon ni li ike tawa jan mute.
lipu ku la kon ni li weka tan nimi "nasa".
=== lipu nimi pi toki pona ===
lipu nimi li lon kulupu tu. kulupu lipu nanpa wan li tan toki Inli tawa toki pona. kulupu lipu nanpa tu li tan toki pona tawa toki pona.
open la jan Sonja li pana e sona pi kepeken lipu. lipu nimi li jo e sitelen pi jan Wakon.
=== pali musi ===
kulupu lipu ni la jan Sonja li pana e pali musi kulupu. ona tu li toki musi. pali ante li nasin nanpa nasa musi. 
== kama sona pi jan Sonja==
jan Sonja li wile sona e nasin nimi kulupu lon ma pona pi toki pona (lon ilo Siko). ona li pali e lipu pi alasa sona mute. nimi mute li lon lipu ni tan alasa sona. jan kulupu pi ilo Siko li pana e sona tawa jan Sonja. jan Sonja li pali e lipu pi nimi ni. sona pi alasa sona ni li lon lipu ku.
== kulupu pi nimi ku==
lipu li pana e nimi ku lon kulupu tu.
===nimi ku suli===
jan mute pi toki pona li pana e nimi la ona li nimi ku suli:
*namako
*kin
*oko
*kipisi
*leko
*monsuta
*tonsi
*jasima
*kijetesantakalu
*soko
*meso
*epiku
*kokosila
*lanpan
*n
*misikeke
*ku
===nimi ku lili===
jan mute pi toki pona li kepeken lili anu kepeken ala nimi la ona li nimi ku lili.
== o lukin==
* lipu ku lon lipu Amazon
* toki pi lipu pu
kulupu:toki pona
kulupu:lipu pi toki pona
kulupu:nimi ku
kulupu:nimi pi pu ala
lipu kule

lipu kule li lipu pi toki pona lon linluwi lipukule.org.
ona li tan jan mute.
jan Jan pi tomo toki "ma pona pi toki pona" li lon e ona. jan mute ante kin li pali e open ona.
tenpo pini la jan pali pi lipu kule li pali e "lipu tenpo". taso lipu tenpo li ike tawa ona. ni la ona li weka tan lipu tenpo li open e lipu kule. jan pali sin mute li kama tawa lipu kule tan ni.https://lipukule.org/post/2021/01/20/lipu-kule-li-kama-lon/
taso tenpo ni la lipu tenpo en lipu kule li pona tawa ona ante.
== tan sona ==
kulupu:lipu pi toki pona
lipu laso kiwen

li lipu pona tan sona Emes.
toki Lasina 	toki pona (pali toki tawa toki pona tan jan:Lewa)
Vérum est síne mendácio, cértum et veríssimum: 	ni li pona mute li jo toki ike ala:
Quod est inférius est sícut id quod est supérius. 	anpa li sama sewi.
Et quod est supérius est sícut id quod est inférius, ad perpetránda (præparánda, penetránda) mirácula réi uníus. 	et sewi li sama anpa. ni li kama e ni: pali sewi pi ijo wan li lon.
Et sícut ómnes res fuérunt ab Úno, mediatióne (meditatióne) Uníus, sic ómnes res nátæ fuérunt ab hac úna re, adaptióne (adoptióne).	ijo ali li kama tan wan. ni li seme e ni: kama jo la, ijo ali li kama tan ijo wan.
Páter éjus est sol, Máter éjus est lúna. 	suno li mama mije ona. mun li mama mile ona.
Portávit íllud véntus in véntre súo. Nútrix éjus térra est. 	kon li tawa e ona lon insa. ma li meli moku ona.
Páter ómnis thelésmi totíus múndi est hic. 	ona li mama pi pona ali.
Vis éjus íntegra est, si vérsa fúerit in térram. 	ona li kama tawa ma la, wawa ona li awen.
Separábis térram ab ígne, subtíle a spísso, suáviter mágno cum ingénio. 	sina pana weka e ma tan seli, en linja pona tan linja ike. sina pali olin e ken mute.
Ascéndit a térra in cǽlum, iterúmque descéndit in térram, et récipit vim superiórum et inferiórum. 	ijo ni li kama tawa sewi tan anpa, et kama tawa anpa tan sewi, et kama jo wawa sewi, et kama jo wawa anpa.
Sic habébis glóriam totíus múndi. 	nasin ni la, sina kama jo wawa suno pi ma ali.
Ídeo fúgiet a te ómnis obscúritas. 	tan ni, pimeja ali li kama weka tan sina.
Hæc est totíus fortitúdinis fortitúdo fórtis, quía víncet ómnem rem subtílem, omnémque sólidam penetrábit. 	ijo ni li wawa pi wawa ali. ona li kama anpa e ijo linja pona ali. ona li kama insa e ijo kiwen ali.
Sic múndus creátus est. 	nasin ni la, ma li kama lon.
Hinc érunt adaptiónes mirábiles, quárum módus est hic. 	tan ni, ilo nasa pona li kama lon. nasin ona li ni.
Ítaque vocátus sum Hérmes Trismegístus, hábens tres pártes philosóphiæ totíus múndi. 	tan ni, nimi mi li Emes Pona Tu-Wan. mi sona e ijo tu wan pi sona ma ali.
Complétum est quod díxi de operatióne sólis. 	ni li pona: mi toki e pali suno.
lipu mani

lipu mani li lipu pi kulupu mani. Jan mute li kepeken lipu mani lon tenpo suno ale. lipu mani li toki e ni: jan li ken tawa e mani tan kulupu mani, taso jan li wile pana e mani ni lon tenpo kama. lipu mani li sama mani tawa lon tenpo.
lipu mani li pona tawa tawa mani. lon tenpo ni, jan li ken ala ken wile pana e mani lon tenpo sama, taso kepeken lipu mani, jan li ken pali e ni.
== nasin pi kepeken lipu mani ==
kepeken lipu mani li toki pona. jan li pali e ni kepeken ilo mani anu lon tomo esun pi jan mute.
nasin ni li lon:
# o pana e lipu mani – jan li toki e lipu mani tawa jan esun anu ilo mani.
# o toki e nimi pi lipu mani – lipu mute li toki e nimi sina. lon tenpo ni, jan li toki e nimi kepeken ilo mani anu nasin ante.
# ilo mani li pali – ilo mani li ken toki tawa mani tan kulupu mani tawa jan.
# o jo e mani tan kulupu mani – jan li ken toki tawa mani, taso mani ni li lon kulupu mani. jan wile pana e mani tan ni lon tenpo kama.
== pona en ike pi lipu mani ==
lipu mani li ken pona tawa jan. lipu mani li ken pana e mani tawa jan lon tenpo sama. ni li pona tawa jan lon tenpo pali, musi, anu ken ike mute.
taso, jan li wile sona e ike pi lipu mani. jan li ken ala pana e mani tan kulupu mani lon tenpo kama, anu kulupu mani li toki ike e jan sina tan pali pi mani ala. ni li ken awen lon tenpo mute.
== nasin pona pi kepeken lipu mani ==
# o kepeken lipu mani lon tenpo suli – kepeken ona tawa nasin ni, jan li ken ala kama jo e pali ike tan mani ala.
# o moli e mani tawa lon tenpo kama pona – jan wile pana e mani lon tenpo kama anu lon tenpo pini mute la, kulupu mani li toki pona e jan.
# o toki e ijo ike – jan li ken toki e nasin ike lon lipu mani, li ken pali ike.
== kulupu mani li toki e ni ==
Jan wile sona: lipu mani li pali pona tawa mani, taso lon tenpo sama, jan li wile pilin pona li ken ala pali ike. lipu mani li ilo pona kepeken pilin pona.
kulupu:lipu
kulupu:mani
lipu nasa

lipu nasa li ilo nasa. tenpo li moku lipu nasa la pilin nasa. kalama musi li pona kute mute. kule li kule mute. sona li sona mute. moku li moku mute. jan pi nasin nasa li moku e lipu nasa
tenpo kin la lipu nasa li kama nasin ike tawa jan pi nasin nasa.
kulupu:ilo
kulupu:lipu ni li tan lipu Panton la o lukin
lipu nasin utala pi jan Sun Su

li sitelen toki pi nasin pi kulupu utala tan ma Sonko pi tenpo pini suli. jan li toki e ni: mama ona li . taso, jan ante li pilin e ni: jan Sun Su li lon ala. ona li sitelen lon tenpo sike 500 BCE anu tenpo poka.
lipu ni li kama suli mute tawa nasin utala lon ma Asija pi kama suno. jan utala suli mute li lukin e lipu ni. tenpo pini lili la, jan li ante toki e lipu ni tawa toki pi ma Elopa. tenpo sike 1772 la, ona li ante tawa toki Kanse. toki Kanse la, ona li jo e nimi "L'Art de la guerre" ("musi utala"). tenpo sike 1910 la, ona li ante tawa toki Inli. tan ni la, lipu ni li kama suli tawa jan lon ma pi pini suno.
kulupu:lipu
kulupu:ma Sonko
kulupu:utala
lipu nimi

nimi mute li lon lipu nimi. pali ante la, jan li kepeken lipu nimi. jan li sona ala e nimi lon toki ona la, jan li ken lukin e lipu nimi. lipu nimi ante li kepeken toki mute. jan li ken ante e toki kepeken lipu nimi.
lipu nimi suli pi toki pona li lipu ku. ona li jo e nimi pi toki Inli e nimi pi toki pona.
English-English and English-Persian dictionaries.JPG|lipu nimi pi toki Inli pi toki Pasi
kulupu:lipu
lipu open

lipu Wikipesija la o kama ponalipu sona ni la jan ale li ken pali
ilojankulupumamusinasinsonatokitenpo pini
lipu tawa jan pali · tomo toki · lipu nimi
toki suli
ken la lipu Wikipesija li kama lon kulupu lon pi ma Wikipedia! tenpo lon la kulupu li lukin e toki pona li toki e ni: toki pona li lon li suli pona. kulupu pi toki pona li toki pona e ilo la jan sona li toki e pona pi lipu Wikipesija la mi ken kama lon kulupu!
lipu sin pi pona mutesina sona ala sona?
lipu pona sinseme li sin?
kulupu:lipu Wikipesija
lipu pi jan Eja Nasi

lipu pi jan Eja Nasi li lipu kiwen pi ma Mesopotamija majuna. ona li tan tenpo sike nanpa 1750 BCE. ona li lipu pi pilin ike pi jan Nani. lipu pi jan Eja Nasi li toki e ni: jan Eja Nasi li esun e kiwen mani loje ike tawa jan Nani.
kulupu:lipu
lipu pi jan Kikote pi ma La Mansa

li lipu li toki musi tan jan Mike te Kewante. ona li suli tawa nasin pi lipu sitelen.
: tenpo pini la lon ma La Mansa la jan lawa li lon: nimi ona li Kijata anu Kesata. ona li lukin mute e lipu pi jan utala poka soweli Eku Pelu Kapalu. ona li tawa lon ma Epanja lon poka pi jan mije Sanso Pansa. pini la, ona li kama tawa tomo ona li moli.
==o lukin kin e ni==
* kulupu lipu pi toki Epanja‎‎
kulupu:kulupu lipu pi toki Epanja
kulupu:lipu
kulupu:toki musi
lipu pi jan lawa pi sike wawa

li lipu tan jan Tokin. ona li open tan tenpo sike 1954. lipu pi jan lawa pi sike wawa li esun e lipu 150,000,000 anu mute.
nimi pi lipu ni li tan jan Solon. jan Solon li jan ike pi lipu ni. ona li pali e sike wawa nanpa wan tan ni: ona li wile lawa e sike wawa ante pi jan (Men) pi jan sewi suli (Elves) pi jan lili ma (Dwarves). jan pona pi lipu ni li jan Poto Pakin li jan Sanwa Kansi li jan Meli Pansipo li jan Pipin Tu li jan Kanta li jan Alakon li jan Polomi li jan Lekola li jan Kinli. kulupu ni li tawa nena ike (Mount Doom) tan ni: ona li wile pakala e sike wawa nanpa wan.
lipu ni li lipu lili 3 ni: ona li lipu kulupu pona pi sike wawa (Fellowship of the Ring) li lipu tomo suli tu (The Two Towers) li lipu kama sin pi jan lawa (Return of the King).
lipu pi jan lawa pi sike wawa li lipu suli mute lon tenpo ale. jan li ante toki e lipu ni tawa toki 38 anu mute. sitelen tawa pi lipu ni li lon. taso, jan Ton Ponpasi li ala lon sitelen tawa ni.
kulupu:lipu
kulupu:jan Tokin