PLDN Geo sessie 20170927

Op 27 september van 13:00 tot ongeveer 16:00u was er een sessie van de PLDN geo werkgroep bij het Big Data Value Center in Almere. 
== agenda: == 
* COINS – IMGeo integratie met linked data – Hans Schevers () 
Over een pilot van enkele provincies, gemeenten, CB-NL, CROW, Geonovum en BuildingBits.
* Linked data profiel op NEN 3610 – Paul Janssen ()
Over een initiatief om het publiceren van linked data conform het Basismodel Geo-informatie (NEN 3610) mogelijk te maken.Tijdens deze workshop wordt er gebrainstormd over de aanpak en gezocht naar mensen die inhoudelijk mee willen denken en/of werken aan het Linked Data profiel. 
* Korte presentatie en demo European Road OTL - Ronald van Lanen
== Aanwezigen ==
* Marinus Vonhof, Sweco/RIONED
* Shintaro Nagaoka, Oracle
* Hans Schevers, BuildingBits
* Thies Mesdag, Kadaster
* Erwin Folmer, Kadaster
* Ronald van Lanen, RHDHV
* Paul Janssen, Geonovum
* Marco Brattinga, Kadaster
* Paul van Genuchten, Geocat
* Edwin Wisse, Informatiehuis Water
* Pieter van Everdingen, PLDN/OpenInc
* Linda van den Brink, Geonovum
* Peter van Bentum, Redforce
* Rein van 't Veer, Geodan
* Pano Maria, Taxonic
* Bart Bink, Braindex
== Verslag ==
=== COINS - IMGeo ===
Hans Schevers presenteerde over COINS, een ontologie uit de bouw/BIM wereld die, kort gezegd, wordt gebruikt om informatie over bouwopdrachten uit te wisselen. 
COINS (Construction Objects and the INtegration of Processes and Systems) is een nieuwe standaard voor het uitwisselen van BIM (Building Information Model) informatie die gebruikt wordt in de bouwwereld (coinsweb.nl). De standaard is recent aangemeld bij het Forum Standaardisatie voor opname op de pas-toe-leg-uit lijst en daarnaast loopt ook het proces om van COINS een ISO standaard te maken. De basis van COINS is een zipfile met documenten over een bouwproject plus een RDF bestand met informatie en (deep)links naar de documenten uit de zipfile. Er is een COINS ontologie die de structuur van dit RDF bestand beschrijft. OWL principes worden gebruikt om de documentstructuur te valideren. SHACL was nog niet gestandaardiseerd toen COINS ontwikkeld werd. De COINS ontologie gebruikt GeoSPARQL om aan locaties te refereren. 
COINS wordt gebruikt in een proof of concept van enkele provincies en andere betrokkenen voor het uitwisselen van informatie tussen BIM (bouwinformatie) en Geo/BOR (beheer openbare ruimte) systemen. De use case is dat een stuk weg wordt verbouwd en de gewijzigde informatie vanuit het bouwproject wordt gebruikt om de geo-informatie in het Geo/BOR systeem te muteren. Hiertoe worden OWL ontologieën voor NEN3610, IMGeo, IMBOR, en een klein deel van StUF-Geo IMGeo ontwikkeld. Met behulp hiervan wordt vanuit de COINS/RDF data uiteindelijk een StUF-Geo IMGeo mutatiebericht gegenereerd dat kan worden ingelezen door een Geo/BOR systeem. Er kwamen een paar interessante discussiepunten op tafel... 
* COINS gebruikt OWL met een closed world assumption. Dit kan omdat COINS in een gesloten context gebruikt wordt (voor gegevensuitwisseling). Maar is het een goed idee? Vanuit de groep werd aangeraden om naar SHACL te kijken, dat inmiddels een W3C recommendation is. Hiermee kan je 'shapes' definiëren en zo een gesloten wereld maken. 
* COINS objectificeert alle kenmerken, dat wil zeggen definieert ze niet als property, maar als class. 
** Dit levert in de praktijk performance issues op, maar volgens Hans niet als je je SPARQL queries goed opbouwt. Wel staat vast dat de data, en dus de queries, complexer zijn. Tooling kan er minder goed mee omgaan. 
** Het is moeilijker om de ontologie semantisch te koppelen met andere ontologieën die kenmerken niet objectificeren. 
** Het is wel heel krachtig: je kan kenmerken van kenmerken modelleren. Bijvoorbeeld een eenheid hangen aan een waarde of metadata over een uitspraak opnemen. 
** Ter vergelijking: in de NEN3610 modelleerwereld (UML) doen we dit alleen als het nodig is. 
* De IMGeo ontologie gebruikt ook de ontologie uit OGC GeoSPARQL. Deze importeert echter SKOS en Dublin Core. Hans heeft liever separation of concerns en wil deze imports niet. Daarom herdefinieert hij alles uit GeoSPARQL wat hij nodig heeft in dit project, in plaats van GeoSPARQL te importeren. 
===NEN3610 - Linked Data===
Paul Janssen presenteerde over het beoogde linked data profiel voor NEN3610, een op UML gebaseerde methode om geo-informatie te beschrijven. Veel domeinstandaarden uit de geosector zijn hierop gebaseerd. Omdat zowel in Europese als nationale context steeds meer beweging is richting het publiceren van geo-informatie als Linked Data (bijvoorbeeld de door Kadaster gepubliceerde BAG, BRT en BRK linked data sets) is het tijd om te gaan kijken naar een RDF encoding van NEN3610. In de context van INSPIRE is er al onderzoek gedaan naar een goede RDF encoding van geo-informatie en dit kan input zijn voor hoe we het in Nederland met NEN3610 gaan doen. Een opmerking uit de groep was dat de positionering misschien zou moeten zijn: NEN3610 als abstract model met een object-oriented UML implementatie en een Linked Data implementatie. Uiteindelijk zou je data beide kanten uit willen kunnen transformeren: van GML naar RDF en terug. 
Geonovum gaan tot het einde van dit jaar een werkgroep runnen met als doel tot een draft best practice te komen voor het publiceren van NEN3610 data in RDF. De werkgroep zal vier face to face meetings hebben. Online discussie gaat via https://github.com/Geonovum/NEN3610-Linkeddata. 
Een vraag uit de groep was of/wanneer Geonovum een NEN3610 (upper) ontologie gaat publiceren. Er zijn momenteel namelijk al een aantal datasets gebaseerd op NEN3610 maar gepubliceerd als linked data. Ook de eerder gepresenteerde COINS-IMGeo PoC is hiermee bezig. Een nationale NEN3610 ontologie zou deze linked data implementaties van geo-informatie erg helpen. 
De suggestie uit de groep was om eerst een inventarisatie te maken van de huidige implementaties, welke uitdagingen die tegenkwamen en hoe ze zijn opgelost. Dit zou in deze fase meer helpen dan het schrijven van een best practice waarbij het risico bestaat dat we in eindeloze discussies terecht komen. 
Uit een snelle rondvraag bleek dat Pano, Marco, Rein, en misschien ook Thies en Ronald mee willen doen in de werkgroep van Paul. Anderen denken er nog even over na. Mensen in een reviewrol zijn ook zeer welkom!