Tadeusz Wojciechowski (historyk)

Tadeusz Wojciechowski (ur. 13 czerwca 1838 w Krakowie, zm. 21 listopada 1919 we Lwowie) – polski historyk, słowianoznawca, profesor i rektor Uniwersytetu Lwowskiego, współzałożyciel i prezes Towarzystwa Historycznego we Lwowie, członek Akademii Umiejętności. Specjalizował się we wczesnej historii polskiego średniowiecza.
== Życiorys ==
Tadeusz Wojciechowski pochodził z Krakowa, jego rodzice, właściciele kamienicy, należeli do średniego mieszczaństwa. W r. 1854 Wojciechowski ukończył Gimnazjum Św. Anny. Po studiach, dwuletnich prawniczych i dwuletnich historycznych, na UJ, które ukończył w roku 1858 i w Wiedniu, na Wydziale Filozoficznym (1859-1860) w 1865 roku uzyskał doktorat filozofii (po nieudanej próbie z 1860/61). W okresie powstania styczniowego (1863-1864) przez pół roku był więziony przez władze austriackie pod zarzutem uprawiania działalności konspiracyjnej. W 1867 zostaje pracownikiem Biblioteki Jagiellońskiej, gdzie pracował do roku 1875, tj. do swoich przenosin na stałe do Lwowa. W 1873 r. wypłynęła jego kandydatura na katedrę historii austriackiej na Uniwersytecie Jagiellońskim, którą to katedrę zajął ostatecznie Stanisław Smolka, kandydat stańczyków.
W latach 1883–1907 profesor historii polskiej (1894-1895 rektor) na uniwersytecie lwowskim. Pod koniec 1909 został mianowany przez cesarza na członka Izby Panów.
Pochowany na Cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie.
== Dorobek naukowy ==
Jego prace historyczne charakteryzowało podejście krytyczne i analityczne. Szeroko stosował toponomastykę dla rekonstrukcji osadnictwa w Małopolsce we wczesnym średniowieczu. Opisywał zabytki sztuki sakralnej, dążył do uporządkowania legend wczesnopiastowskich; za krytyczne podejście do żywota św. Stanisława, a zwłaszcza konfliktu biskupa z królem został ostro skrytykowany przez koła zbliżone do Kościoła.
Autor m.in. następujących prac:
* Chrobacja, rozbiór starożytności słowiańskich (Kraków 1873),
* O Rocznikach polskich X-XV wieku (1880),
* O Kazimierzu Mnichu (1881),
* O życiu i pismach Wincentego z Kielc (1881),
* Co to jest historia i po co się jej uczymy (1883),
* Podział i zakres dziejów polskich (1884),
* O powtórnej elekcji Stanisława Leszczyńskiego w r. 1733 (Charakterystyka rządów Augusta II) (1887),
* Co Al Bekri opowiadał o Słowianach i ich sąsiadach (1887),
* Bonifatius der Apostel der Deutschen und die Slaven-apostel Konstantinus (Cyrillus) und Methodius (1888),
* O Piaście i piaście (1895),
* Kościół katedralny w Krakowie (1899),
* Eremici reguły św. Romualda, czyli benedyktyni włoscy w Polsce XI wieku (1902),
* Najdawniejszy znany obecnie polski akt książęcy z r. 1081-1086 (1902),
* Szkice historyczne XI wieku (1904),
* Plemię Kadłubka (1909),
== Odznaczenia ==
* Tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Jagiellońskiego (1900).
* c. k. radca dworu
* dożywotni członek Izby Panów
* Odznaka Honorowa za Dzieła Sztuki i Umiejętności (Austro-Węgry, przed 1910)
== Przypisy ==
== Bibliografia ==
* Aleksander Gieysztor, Wstęp, [w:] Tadeusz Wojciechowski, Szkice historyczne jedenastego wieku, Kraków 1951
== Linki zewnętrzne ==
* Prace Tadeusza Wojciechowskiego w bibliotece Polona
* Dzieła Wojciechowskiego w Federacji Bibliotek Cyfrowych
* Dzieła Wojciechowskiego w archive.org
Kategoria:Członkowie Akademii Umiejętności
Kategoria:Członkowie Izby Panów Rady Państwa w Wiedniu
Kategoria:Członkowie Towarzystwa Historycznego we Lwowie
Kategoria:Doktorzy honoris causa Uniwersytetu Jagiellońskiego
Kategoria:Ludzie urodzeni w Krakowie
Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie
Kategoria:Polacy odznaczeni Odznaką Honorową za Dzieła Sztuki i Umiejętności
Kategoria:Polacy – więźniowie polityczni w zaborze austriackim
Kategoria:Polscy mediewiści
Kategoria:Polscy slawiści
Kategoria:Polscy posłowie do Rady Państwa w Wiedniu
Kategoria:Posłowie Sejmu Krajowego Galicji VI kadencji
Kategoria:Rektorzy Uniwersytetu Franciszkańskiego we Lwowie
Kategoria:Urodzeni w 1838
Kategoria:Wykładowcy Uniwersytetu Lwowskiego
Kategoria:Zmarli w 1919