Mień (rzeka)

Mień (Mienia, Lipianka) – rzeka, prawy dopływ Wisły (w jej dolnym biegu) o długości 56,3 km.
Rzeka wypływa z Jeziora Likieckiego, po czym przepływa przez wiele jezior i stawów, ostatecznie uchodząc do Wisły (po prawej stronie) w jej 703,6 km, poniżej Nieszawy, znajdującej się na przeciwległym brzegu. Około 96% koryta rzeki znajduje się na terenie województwa kujawsko-pomorskiego. Jedynie krótki, liczący ok. 2 km odcinek, położony jest na terenie województwa mazowieckiego. Rzeka przepływa przez Pojezierze Dobrzyńskie (jest jego główną rzeką) oraz Kotlinę Toruńską (jedynie dolny odcinek Mieni). W górnym i środkowym biegu płynie głównie przez tereny rolnicze, natomiast w dolnym biegu przez lasy iglaste.
Według Mapy Podziału Hydrograficznego Polski (MPHP) Mień ma długość 60,3 km. Jej identyfikator to 2794. W planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Wisły z 2011 wydzielone są następujące jednolite części wód powierzchniowych: Mień od wypływu z jez. Likieckiego do wypływu z jez. Skępskiego Małego (PLRW20002327943), Mień od wypływu z jez. Małego do dopł. z Głodowa (PLRW200017279476), Mień od dopł. z Głodowa do dopł. spod Jankowa (PLRW200024279493), Mień od dopł. spod Jankowa do ujścia (PLRW200019279499). Według typologii wód przyjętej w tym planie są to odpowiednio: typ 23 (potok lub strumień na obszarze będącym pod wpływem procesów torfotwórczych), 17 (potok nizinny piaszczysty), 24 (mała i średnia rzeka na obszarze będącym pod wpływem procesów torfotwórczych) i 19 (rzeka nizinna piaszczysto-gliniasta)Plan gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Wisły ..
Niewielki fragment rzeki (wraz z otaczającym go obszarem) jest objęty ochroną czynną i krajobrazową, stanowiąc rezerwat Przełom Mieni.
W wykazie hydronimów przygotowanym dla administracji rządowej nazwa „Mień” ma rodzaj gramatyczny męski, a jej dopełniacz to „Mnia”. W różnych opracowaniach nazwa jednak jest traktowana jak żeńska, z dopełniaczem „Mieni”.
== Charakterystyka hydrograficzna rzeki Mień ==
=== Bieg rzeki Mień ===
* Jezioro Likieckie (początek biegu)
* Likiec
* Blinno (województwo mazowieckie)
* Stawy „Chałacie” i Chałacie
* Jezioro Patana
* Jezioro Mielne
* Jezioro Święte
* Skępe
* Jezioro Skępskie Małe
* Jezioro Skępskie Wielkie
* Józefkowo
* Żuchowo
* Stawy hodowlane w Żuchowie
* Rezerwat przyrody Przełom Mieni
* Lipno
* Maliszewo
* Brzeźno
* Zieleńszczyzna
* Jezioro Mień
* Wąkole
* ujście do Wisły (po prawej stronie) na wysokości Nieszawy (położonej po lewej stronie Wisły)
== Charakterystyka hydrologiczna rzeki Mień ==
Rzeka Mień odznacza się nieregularnym odpływem, a w okresach suchych wysycha. W górnym biegu, powyżej jezior skępskich, ciek funkcjonuje okresowo.
Rzeka jest uboga w zasoby wodne. Wielkość przepływów jest związana z sezonową zmiennością zasilania i warunkami klimatycznymi. Zauważalne jest zróżnicowanie przepływów w poszczególnych miesiącach. Najwyższy miesięczny średni przepływ jest notowany w marcu (średnio 1,57 m³/s), najniższy – w sierpniu (0,69 m³/s). W badaniach wieloletnich stanów wody zauważalne są wezbrania wiosenne i letnie oraz głębokie „niżówki” w okresie letnim i jesiennym. Średni przepływ roczny z wielolecia w środkowym biegu rzeki w przekroju wodowskazowym oblicza się na 1,03 m³/s.
== Charakterystyka hydrograficzna zlewni rzeki Mień ==
Zlewnia rzeki Mień jest położona w obszarze dorzecza Wisły, w regionie wodnym Dolnej Wisły. Powierzchnia zlewni wynosi 386 km² (według innych danych: 374,7 386 km²). Zlewnia rzeki w przeważającej części jest położona w powiecie lipnowskim, w niewielkim procencie w powiecie toruńskim, rypińskim i sierpeckim.
W zlewni Mieni w Gminie Skępe jest zlokalizowanych 3 głównych użytkowników wód powierzchniowych, którzy prowadzą działalność gospodarczą w oparciu o pozwolenia wodno–prawne:
* Gospodarstwo rolno–rybackie w przysiółku Chałacie,
* Gospodarstwo Rybackie Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa w Żuchowie
* Zajazd „Kama Kowalski” we wsi Rumunki Skępskie.
=== Największe dopływy prawostronne Mieni ===
* Dopływ z jeziora Łąkie – 2,9 km długości (na MPHP – kanał Łąkie)
* Dopływ z Jeziora Lubówieckiego – 6,7 km
* Młynarka – 12,6 km
* Dopływ z jeziora Konotopskiego – 6 km
* Dopływ spod Jankowa – 5,1 km
=== Największe dopływy lewostronne Mieni ===
* Dopływ z Suradowa – 6,6 km długości (na MPHP – Mień Lewy)
* Dopływ z Głodowa – 5,7 km
* Dopływ spod Kłokocka – 9,3 km (na MPHP – Biskupianka)
== Charakterystyka hydrologiczna zlewni rzeki Mień ==
W zlewni Mieni zauważalny jest wzrost przepływów w półroczu zimowym niż w półroczu letnim (najwyższe przepływy na wiosnę, ubogie w miesiącach: czerwiec, sierpień i wrzesień).
== Jakość wód ==
Według danych z lat 2016–2019 stan lub potencjał ekologiczny odcinka bliskiego źródła był słaby, a kolejnych odcinków umiarkowany. O tej klasyfikacji zadecydował słaby lub umiarkowany stan bezkręgowców bentosowych, podczas gdy stan pozostałych biologicznych elementów oceny z reguły był lepszy. Stan ichtiofauny w pobliżu ujścia do Wisły był bardzo dobry, ale w odcinku źródłowym umiarkowany. W dolnym biegu stwierdzono przekroczenia norm stanu dobrego dla substancji biogennych – azotu i fosforu. Spośród substancji priorytetowych badanych w 2016 r. stwierdzono przekroczenia – głównie substancji podlegających akumulacji w tkankach zwierząt wodnych: PBDE, rtęci i haptachloru.
== Jednostki administracyjne w zlewni rzeki Mień ==
* Lipno, powiat lipnowski, województwo kujawsko-pomorskie
* Bobrowniki, powiat lipnowski, województwo kujawsko-pomorskie
* Chrostkowo, powiat lipnowski, województwo kujawsko-pomorskie
* Kikół, powiat lipnowski, województwo kujawsko-pomorskie
* Lipno (gmina wiejska), powiat lipnowski, województwo kujawsko-pomorskie
* Skępe, powiat lipnowski, województwo kujawsko-pomorskie
* Skępe (gmina wiejska), powiat lipnowski, województwo kujawsko-pomorskie
* Wielgie, powiat lipnowski, województwo kujawsko-pomorskie
* Rogowo, powiat rypiński, województwo kujawsko-pomorskie
* Czernikowo, powiat toruński, województwo kujawsko-pomorskie
* Szczutowo, powiat sierpecki, województwo kujawsko-pomorskie
== Turystyka ==
Część rzeki (odcinek zaczynający się od jezior skępskich) jest wykorzystywana do spływów kajakowych. Tor wodny charakteryzuje się malowniczością, znacznym urozmaiceniem (odcinki o charakterze górskim, liczne przeszkody w postaci zwalonych drzew i jazów). Jest to szlak określany w skali trudności jako nieco trudny (ZWC), do Brzeźna – uciążliwy, poniżej – nadzwyczaj uciążliwy (zwłaszcza przy niskim stanie wody).
== Zobacz też ==
* Rzeki Polski
* Dorzecze Wisły
== Przypisy ==
Kategoria:Rzeki w Polsce
Kategoria:Dorzecze Wisły