GEMMA Procesarchitectuur

Category:Bedrijfsarchitectuur
De GEMMA Procesarchitectuur biedt gemeenten ondersteuning bij het inrichten van de gemeentelijke processen. Dit is de huidige versie van deze architectuur. Onderstaande figuur toont de structuur van de procesarchitectuur. Klik op een onderwerp voor meer informatie.
Bestand:Structuur van de GEMMA procesarchitectuur.png|900x400px|
rect 50 66 338 154 Inleiding
rect 362 66 650 154 Achtergrond
rect 674 66 962 154 Leeswijzer
rect 986 66 1274 154 Context
rect 1298 66 1586 154 FAQ
rect 50 266 338 358 Waarde creëren
rect 50 369 338 461 Klantreizen en serviceformules
rect 50 472 338 564 GEMMA architectuurprincipes
rect 50 575 338 667 GEMMA bedrijfsarchitectuur
rect 50 678 338 770 Uitgangspunten
rect 50 781 338 873 Uitgangspunten
rect 467 266 755 358 Proceshiërarchie
rect 467 369 755 461 Klant-tot-klantproces
rect 467 472 755 564 Procesbouwstenen
rect 467 575 755 667 Besturing en procesverbetering
rect 467 678 755 770 Variaties
rect 467 781 755 873 Visie
rect 884 266 1172 358 Processenlandschap
rect 884 369 1172 461 Actoren en rollen
rect 884 472 1172 564 Procesbouwstenencatalogus
rect 884 575 1172 667 Relatie met zaakgericht werken
rect 884 678 1172 770 Van procesarchitectuur naar procesmodel
rect 884 781 1172 873 Referentieprocessen
rect 1301 266 1589 358 Eigenaarschap
rect 1301 369 1589 461 Verandermethodieken
rect 1301 472 1589 564 Praktijkvoorbeelden
rect 1301 781 1589 873 Praktisch
rect 0 0 1638 186 Over de GEMMA procesarchitectuur
rect 0 206 390 901 Uitgangspunten
rect 416 206 806 901 Visie
rect 832 206 1222 901 Uitwerking
rect 1248 206 1638 901 Praktisch
desc none
De procesarchitectuur is vormgegeven als een verzameling wiki-pagina’s zodat u direct kunt navigeren naar de voor u relevante onderdelen. Ga naar de leeswijzer voor meer informatie over pagina’s en doelgroepen.
==GEMMA Basisprocessen==
Met Basisprocessen willen gemeenten zich makkelijker en sneller aan kunnen passen aan veranderingen in de samenleving, technologie en/of wetgeving. Dit doen we door onze processen op verschillende niveaus te standaardiseren: (1) de wijze waarop we processen vastleggen en architecturele basis, (2) de modulaire bouwblokken waarmee we onze processen opbouwen en (3) de optelsom van bouwblokken die voor alle gemeenten gelijk zijn: de basis van het proces. 
Met deze gemeenschappelijke standaarden worden de individuele investeringen van gemeenten in procesvernieuwing en ondersteunende ICT herbruikbaar. Een uitwerking van de het nieuwe concept van basisprocessen en bijhorende principes is te vinden op de aparte pagina GEMMA Basisprocessen.
==Korte beschrijving van de onderdelen==
===Over de GEMMA procesarchitectuur===
* Inleiding Uitleg over wat de GEMMA procesarchitectuur is, wat de scope van de architectuur is en waarvoor die gebruikt kan worden.
* AchtergrondUitleg over het ontstaan van de GEMMA procesarchitectuur.
* LeeswijzerUitleg over de structuur van de GEMMA procesarchitectuur en hoe daar in te navigeren.
* ContextUitleg over aan de GEMMA procesarchitectuur gerelateerde architecturen en andere relevante stukken (bedrijfsarchitectuur, informatiearchitectuur, zaakgericht werken etc.)
* FAQAntwoorden op een aantal veelgestelde vragen.
===Uitgangspunten===
Dit blok beschrijft de basis waarop de procesarchitectuur is opgesteld. De ontwerpkeuzes die in de procesarchitectuur gemaakt zijn, zijn gebaseerd op uitgangspunten die in dit blok beschreven worden. De volgende onderwerpen zijn beschreven:
* Waarde creërenDit betreft het voornemen om de architectuur niet louter op te stellen vanuit bedrijfsvoeringsperspectief maar vanuit het perspectief van "waarde creëren" voor meerdere doelgroepen.
* Klantreizen en serviceformulesDit betreft de methodiek van de klantreizen als vertrekpunt voor het inrichten van dienstverlening en processen en service blueprints als voorgestelde vernieuwingen daarin. En de verbinding tussen klantreizen en processen.
* GEMMA architectuurprincipesDit betreft de acht architectuurprincipes die als uitgangspunt gelden voor heel GEMMA en ook als uitgangspunt zijn genomen bij het opstellen van de procesarchitectuur.
* GEMMA bedrijfsarchitectuurDit betreft de andere onderdelen van de GEMMA bedrijfsarchitectuur, met name bedrijfsfuncties en bedrijfsobjecten, die van invloed zijn op de procesarchitectuur.
===Visie===
Als gemeentelijke organisatie zijn we de meest nabije overheid… We willen de kracht van inwoners, ondernemers wijken en buurten benutten door (digitale) participatie. Participatie in de democratie, bestuur, beleid en uitvoering. Tegelijkertijd bewegen we ons richting een open en transparante overheid. Informatie is tegenwoordig door nagenoeg iedereen snel en moeiteloos op te roepen; thuis, op het werk of elders. De wijze waarop mensen, ondernemers en organisaties met elkaar omgaan is door ontwikkelingen in informatietechnologie en informatiestromen ingrijpend veranderd. Informatie loopt in netwerken vliegensvlug over organisatiegrenzen heen. Hierin maken we integraal gebruik van elkaars voorzieningen om inwoners en ondernemers optimaal te bedienen. 
Door in te zetten op processtandaardisatie en automatisch gegenereerde informatie - voor bijvoorbeeld sturing, verantwoording en bedrijfsvoering - werken we administratieve lasten terug. Het is onze bedoeling om nut en noodzaak van regels te beoordelen, procedures en structuren te vergemakkelijken en te vereenvoudigen in dienst van onze medewerkers en de samenleving. Zodoende creëren we niet alleen een gezonde klantwaarde, maar tegelijkertijd een solide businesswaarde, een prettig-leefbare-omgevingswaarde en een verantwoorde maatschappelijke waarde. 
Processen, informatie en techniek zijn (ieder afzonderlijk maar ook geïntegreerd) een bron voor vernieuwing, een strategisch middel voor dienstverlening en ook een basis voor een gezonde bedrijfsvoering. De nieuwe ontwikkelingen in de samenleving, wetenschap en technologie maken de veranderopgave van de overheid noodzakelijk. Een gemeente kan kiezen voor kennis en kunde op nieuwe innovatieve IT-vakgebieden zoals digitale transformatie (substitutie/vervanging), data- en gamification, robotisering, sensorisering, sociale media, Internet of Things en meer van deze Smart City technieken. Gemeenten zetten technologie in om de stad slimmer te laten functioneren met als doel om inwoners beter in hun stad te faciliteren. Een stad met beperkte overheidsbemoeienis waar mensen langer zelfstandig en gezond kunnen wonen. We ontwikkelen dit niet alleen, maar doen dit samen met onze partners, inwoners en ondernemers. 
Als gemeenten meer overlaten aan de samenleving, dan betekent dit een fundamentele verandering voor governance en controle. De ingezette ontwikkeling wordt doorgaans ook intern aangewend om organisatieonderdelen te ondersteunen bij o.a. het realiseren van de participatiemaatschappij, beleidsvorming en beleidsvalidatie. Ook wij als overheidsorganisatie willen slimmer functioneren en elkaar beter faciliteren. Door de ingezette ontwikkeling leren we de stad / het dorp en elkaar steeds beter kennen. We zetten in op collectiviteit in de informatievoorziening, zodat de behoefte aan maatwerk mogelijk wordt gemaakt. Door het collectief organiseren van de generieke informatievoorziening waar organisatieonderdelen op aansluiten, creëren we maximale ruimte voor autonomie in de uitvoering van de kerntaken. Bovendien wordt door uniformiteit de dienstverlening voor inwoners en maatschappij eenduidiger.
===Onderwerpen===
Dit blok beschrijft op basis van welke visie de procesarchitectuur is samengesteld. Dit blok definieert de kernconcepten en geeft uitleg over hoe de procesarchitectuur is vormgeven. De volgende onderwerpen zijn beschreven:
* ProceshiërarchieDit betreft de granulariteit en samenstelling van processen.
* Klant-tot-klantprocesDit betreft de uitleg over begin en eindpunt van een proces gezien vanuit de klant.
* ProcesbouwstenenDit betreft het onderkennen van herbruikbare procesbouwstenen waarmee processen ingevuld kunnen worden.
* Besturing en procesverbeteringDit betreft de methodieken om processen en uitvoering te besturen en continu te blijven verbeteren. Hieronder vallen de PDCA-cyclus en het INK-model
* VariatiesDit betreft de keuzes die gemeenten kunnen maken bij het inrichten van processen.
===Uitwerking===
Dit blok beschrijft de uitwerking van de elementen uit het blok Visie tot concrete landschappen, catalogi, overzichten en referentieprocessen, en legt tevens de relatie naar andere, op de procesarchitectuur aansluitende thema's zoals zaakgericht werken en procesmodellering. Dit is voor gemeenten wellicht het belangrijkste hoofdstuk. De volgende onderwerpen zijn beschreven:
* ProcessenlandschapDit betreft de "landkaart" met de gemeentelijke processen en hun samenhang, met beschrijving.
* Actoren en rollenbetreft de rollen (binnen de gemeenten) en belangen (buiten de gemeenten) die een rol spelen in de procesarchitectuur.
* ProcesbouwstenencatalogusDit betreft een opsomming van onderkende procesbouwstenen met beschrijving.
* Relatie met zaakgericht werkenDit betreft de samenhang met het zaakgericht werken, dat elders binnen de GEMMA is beschreven.
* Van procesarchitectuur naar procesmodelDit betreft het uitwerken van procesmodellen in BPMN en hoe de procesarchitectuur daarbij kan helpen. 
* ReferentieprocessenDit betreft enkele voorbeeldprocessen die volgens bovenstaande punten zijn uitgewerkt in BPMN-modellen.
===Praktisch===
Dit blok biedt concrete praktijkgerichte ondersteuning voor wie daadwerkelijk met de procesarchitectuur binnen de gemeentelijke context aan de slag wil gaan met procesinrichting en procesmanagement. De volgende onderwerpen zijn beschreven:
* Eigenaarschap
* Verandermethodieken
* Praktijkvoorbeelden