Prudnik (rzeka)

Prudnik (również Wielka Prądna, historycznie Prądnik, , ) – rzeka w woj. opolskim, lewy dopływ Osobłogi, jedna z czterech głównych rzek Gór Opawskich odwadniająca północne stoki pasma, długości 35 km.
== Etymologia ==
Obecna nazwa jest zbohemizowaną postacią pierwotnej formy Prądnik, która pochodzi od rzeczownika prąd (prąd rzeczny, strumień, przepływ, wartkość – cz. proud, śl. prund) i oznaczającej rzekę o wartkim nurcie. Nazwa rzeki stała się również nazwą miasta leżącego nad jej brzegami (zob. miasto Prudnik). Nazwa rzeki i miasta była od średniowiecza zapisywana z u będącym czeskim i morawskim odpowiednikiem ą (1262 Pruthenos, 1331 Prudnik). W swoim górnym biegu zwana także Wielką Prądną.
== Przebieg ==
Źródła rzeki Prudnik znajdują się na północnych zboczach góry Czapka w Górach Opawskich na wschód od wsi Konradów. Na początkowym odcinku stanowi granicę Parku Krajobrazowego Góry OpawskieEkofizjografia Gminy Prudnik.. Przepływa przez wschodnią część Głuchołaz między Osiedlem Pionierów i Osiedlem Pasterówka. Następnie wpływa na obszar Płaskowyżu Głubczyckiego i przepływa przez wsie Charbielin i Wierzbiec. Wpływa do miasta Prudnik, gdzie wpływa do niej jej największy dopływ Złoty Potok. W Prudniku przepływa w okolicy Jasionowego Wzgórza, Górki, Młyna Czyżyka i Lipna. W pobliżu ul. Bolesława Chrobrego nad rzeką zbudowany został jaz z przepławką. Następnie przebiega przez Jasionę, Skrzypiec i Dytmarów, po czym wpływa na teren Czech. Przepływa obok miejscowości Slezské Pavlovice i wpływa do rzeki Osobłogi pomiędzy Racławicami Śląskimi i Pomorzowicami, w pobliżu tak zwanej „czeskiej tamy”.
== Przyroda ==
Dolina Prudnika i stawy w okolicach Slezskich Pavlovic są obszarem lęgowym żurawi i innego ptactwa wodnego. Teren ten objęty jest ochroną rezerwatową.
Dno doliny rzeki to czwartorzędowe osady rzeczne tarasów holoceńskich w postaci namułów, iłów, mułków i madów. W strefach przykorytowych są to również piaski, żwiry i namuły den dolinnych najmłodsze wiekowo. W strefie górskiej dna dolin budują głównie gliny deluwialne. Na terenie miasta Prudnika dolina jest silnie przekształcona i uregulowana. W skali opracowania dolina tej rzeki ma znaczenie jako ponadlokalny korytarz ekologiczny. Jakość wód rzeki Prudnik w 2014 na przekroju pomiarowym w Dytmarowie pozwoliła zaliczyć rzekę do III klasy jakościZmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Prudnik..
=== Ochrona ===
Dolina Prudnika przebiega przez wiele kompleksów leśnych (na przykład Las Niemysłowicki i Las Prudnicki). Rzeka przepływa przez różne obszary chronione.
Obejmujące Prudnik obszary chronione to między innymi:
* Park Krajobrazowy Góry Opawskie
* Rezerwat przyrody „Olszak”
* Rezerwat przyrody Velký Pavlovický rybník
== Dopływy ==
* Złoty Potok
* Potoczyna
* Trzebinka
* Krzyżkowicki Potok
== Inne ==
* W XIII wieku w zakolu rzeki Prudnik został wzniesiony zamek gotycki z inicjatywy czeskiego szlachcica Woka z Rożemberka, który jest uważany za założyciela miasta Prudnika.
* Polski malarz Mieczysław Saar w 1991 namalował obraz Dolina Prudnika.
== Zobacz też ==
* Rzeki Europy
== Uwagi ==
== Przypisy ==
Kategoria:Dorzecze Osobłogi
Kategoria:Geografia Prudnika
Kategoria:Rzeki w Polsce
Kategoria:Rzeki w Czechach