nyuuzyou/wikis huggingface dataset:
sitelen tawa pi jan sona Seme

sitelen tawa li kulupu pi sitelen tawa tan ma Juke. ona li open tan tenpo sike nanpa 1963 tan kulupu BBC. sitelen ni la, li jan mun li tawa tenpo. ona li tawa tenpo tan ilo tomo . ilo tomo Tasi li ilo tomo pi tawa tenpo li sama lukin tawa poki laso. jan sona li utala e ilo monsuta Tale li utala e ilo jan Sapamen li utala e monsuta Wipinanse.
jan mute li jan sona lon sitelen jan sona Seme tan ni: jan sona li ken open sin tan moli ona. sitelen ni li suli tawa nasin kulupu pi ma Juke. ona li kulupu sitelen tawa pi tenpo suli nanpa wan lon musi pi nasin sona.
==jan sona==
jan mute li jan sona:
* jan Wilijan Ane - jan sona nanpa wan
* jan Pati Toton - jan sona nanpa tu
* jan Son Pewi - jan sona nanpa 3
* jan Ton Peka - jan sona nanpa 4
* jan Pita Tewison - jan sona nanpa 5
* jan Kolin Peka - jan sona nanpa 6
* jan Siwesa Mako - jan sona nanpa 7
* jan Po Makan - jan sona nanpa 8
* jan Kitopa Ekeson - jan sona nanpa 9
* jan Tewi Tenan - jan sona nanpa 10
* jan Ma Si - jan sona nanpa 11
* jan Pita Kapasi - jan sona nanpa 12
* jan Josi Witaka - jan sona nanpa 13
* jan Tewi Tenan - jan sona nanpa 14
* jan Susi Kata - jan sona nanpa 15
kulupu:sitelen tawa
kulupu:ma Juke
sitelen tawa pi jan utala mun

sitelen musi pi li lipu, li sitelen tawa. mama ona li . tenpo open la, ona li kama lon lipu Nakajosi.
== ona li ni ==
jan Usagi (toki Inli la Serena. toki pona: jan Uma) li meli li jan sona insa. ona li kama sona e soweli Luna, ona li soweli noka pimeja. ona li pana e kiwen tawa ona. kepeken kiwen ni la, jan Uma li ken ante sijelo tawa jan utala mun. jan utala mun li awen e ma tan ike. jan Uma en soweli Luna li pali e kulupu pi jan utala tan ona li jo e jan lawa e kiwen walo. jan utala ante li ni: jan Ami (toki Inli la Amy. toki pona la jan Poleta) li sona mute, li jan utala telo. jan Rei (toki Inli la Raye; toki pona la jan Sike) li jan pi tomo sewi, li jan utala seli; jan Makoto (toki Inli la Lita. toki pona la jan Makoto) li jan pi tomo sona ante, li jan utala kasi; jan Minako (toki Inli la Mina. toki pona la jan Minako) li jan pi nimi suli, li jan utala kiwen. jan Minako li jo e soweli noka ni: ona li soweli Atemi. kin la, ona li kama sona e jan Mamoru (toki Inli la Darien. toki pona la jan Mamolu). ona li jan sona sewi, li pona e ona lon jan utala pi selo sinpin.
kulupu:sitelen
kulupu:sitelen tawa
kulupu:lipu
kulupu:musi
kulupu:sitelen musi
kulupu:lipu ni li tan lipu Panton la o lukin
sitelen tawa pi lon ala

sitelen tawa pi lon ala li nasin pi sitelen tawa. nasin ni la, jan li pali e sitelen sin mute. sitelen ni li ante lili li kama lon nasin. tan ni la, ona li sama tawa lon lukin. taso, sitelen ni li sitelen lon ala. pali pi sitelen ni la, nasin mute li lon. ken la, jan li kepeken ilo kule. taso tenpo ni la, jan mute li kepeken ilo sona.
kulupu:sitelen tawa
sitelen tawa pi pipi Lu en kulupu Pali

sitelen tawa pi pipi Lu en kulupu Pali (toki Inli: Lu & the Bally Bunch) li sitelen tawa lon sike nanpa 2023. kulupu pi sitelen tawa li mama ma Kanata li ma Ele.
==jan lawa==
*pipi Lu
*pipi Pipa
*pipi Tekulan
*pipi Panapi
*pipi Elosi
*pipi Kusu
kulupu:sitelen tawa
sitelen telo

sitelen telo li sitelen pi toki pona tan jan u/efofeks lon ilo Wesi. sitelen ni li sama e sitelen pi toki Nijon. sitelen telo li nasin sitelen tu:
* nasin pi linja telo la, sitelen li jo e sona wan. linja telo pi toki pu en linja telo pi nimi sin lili li lon. jan li ken sitelen e nimi pi toki pona kepeken linja telo.
* nasin pi linja sin la, sitelen li jo e kalama wan. kalama ale pi toki pona li lon nasin ni. jan li ken sitelen e nimi pi toki pona ala kepeken linja sin.
mama pi sitelen telo li toki e ni: jan li sitelen e ona tan sewi tawa noka, li sitelen e ona tan poka pi sitelen ala tawa poka ante. telo pimeja lon luka li jaki tawa ona.
o wile e sona mute la, o tawa pana ona lon ilo Wesi.
kulupu:toki pona
kulupu:nasin pi sitelen toki
sitelen toki

thumb|kiwen Loseta
sitelen toki li pana e nimi kepeken sitelen. jan li awen e toki kepeken ona. ken la, jan li toki kepeken ona tawa jan pi toki ante. sitelen toki li ken lon lipu li ken lon kiwen li ken lon ko.
tenpo suli pini la, jan li kama sitelen toki. tenpo open la, kepeken ona la jan li awen e sona pi esun ale e toki lawa e sona suli. tenpo ni la jan li pali e ijo pi mute suli kepeken ona. sitelen toki li suli tawa nasin pi kulupu jan.
nasin mute pi sitelen toki li lon. nasin ante la, jan li ken sitelen e nimi e kalama e kulupu kalama e kalama kiwen taso kin.
==nasin pi sitelen toki==
*sitelen toki nimi
**sitelen pona pi jan Sonja
**sitelen suwi (sitelen sitelen)
**nasin sitelen Sonko
*sitelen toki kalama
**nasin sitelen Lasena
**nasin sitelen Lasina
**nasin sitelen Anku
**nasin sitelen Apapeto
**nasin sitelen Kililisa
*sitelen toki pi kulupu kalama
**sitelen Ilakana
*sitelen toki pi kalama kiwen
**nasin sitelen Alapi
**nasin sitelen Iwisi
**nasin sitelen Tewanakali
sina wile lukin li nasin sitelen pi toki pona la, o kepeken ni: sitelen pi toki pona
kulupu:sitelen toki
sitelen toki nimi

sitelen toki nimi li nasin sitelen toki. lon sitelen nimi la, kalama li suli ala. sitelen nimi ante la, ken la, sitelen wan li toki e kalama wan anu kalama mute, li jo e kon wan anu kulupu kon sama anu kon mute.
sama ala la, lon sitelen toki kalama anu sitelen toki pi kulupu kalama anu sitelen toki pi kalama kiwen la, sitelen wan toki e kalama wan anu kulupu kalama sama. taso sitelen wan li sama ala nimi wan, li jo e kon ala.
==sitelen toki nimi pi toki pona==
sitelen pona li sitelen toki nimi pona. ni la, sitelen wan li nimi wan, li kalama wan, li jo e kon wan anu kulupu kon sama.
sitelen sitelen li kepeken e sitelen nimi kin. ni li pali sama sitelen pona. sitelen sitelen li kepeken nasin sitelen pi kulupu kalama kin.
mute ante kin li lon!
==lon sitelen Ansi==
sitelen Ansi li sitelen toki nimi, li suli. toki mute li kepeken ona, li kepeken nasin sitelen tan ona. toki Sonko en toki Nijon la, sitelen wan li toki e nimi mute li jo e kon mute. sitelen wan li jo e sona kon lili, li jo e sona kalama lili.
==lon sitelen Lasina (sitelen toki kalama)==
sitelen Lasina li sitelen toki kalama. taso kepeken sitelen Lasin la, ona li kepeken e kulupu lili pi sitelen toki nimi a! sitelen nanpa en sitelen mani en sitelen sama "&" en "%" li jo e kon wan. taso lon toki ante la, ni li jo e kalama ante.
soko

soko li ijo lon. ona li soweli ala li kasi ala. soko mute li pana e moli e ike sijelo. jan li ken moku e kili pi soko ante. 
soko li ken ala pali e moku ona la, ona li sama soweli. soko li tawa lili li tawa ala la, ona li sama kasi.
kulupu:soko
kulupu:ijo lon
soko sewi

soko sewi li soko li sewi li ilo ante pi kon jan.
jan li moku e kili ni la ona li pilin ante li pilin nasa.
kili lili lawa sewi li pana e ilo Psilocybin lon sijelo. ilo ni li sama ilo LSD tawa jan.
jan li ken pilin e ni: "mi ken toki tawa kon sewi. kon ante li kepeken e sijelo mi!"
tenpo mute la kili ni li pana e pilin pona tawa jan. ken la jan li ken kute e sitelen li ken lukin e kalama li kama jo e sona mute.
taso jan li ken kin pilin ike tan kili ni.
jan li pilin ike la ona li ken toki e ni tawa jan sewi: "ali li nasa! ali li sama! tenpo ali la ijo li nasa. mi ken pali e seme? mi wile lon tomo mi!"
ona li wile pilin pona la ona li ken toki e ni tawa jan sewi: "mi kama pilin pona. ali li pona. sina pona!"
kili ni li sewi tawa jan pi tenpo pini lon ma Mewika. ona li kepeken e kili ni tan nasin sewi ona.
en -
kulupu:lipu ni li tan lipu Panton la o lukin
sona esun

anu sona mani li sona pi nasin esun li wile sona e nasin ni pi ma ale pi jan ale. sona ni li jo e sona ante suli tu. nanpa wan la, sona pi esun lili li wile sona e ni: jan pi mute lili en kulupu esun pi mute lili li pale kepeken nasin seme? ona li ken pali e ijo ona kepeken nasin seme? nanpa tu la, sona pi esun suli li wile sona e ni: ma sama ma Mewika anu ma Losi en ma ale ma li wile pali e seme? mani la, seme li pona tawa jan pali tawa kulupu esun?
==tenpo pini==
 li mama pi sona esun tawa jan mute. lipu ona li kama lon tenpo sike 1776 li toki e ni: ma en pali en mani li suli mute tawa esun suli pi ma ale. kin la, jan ale li wile kepeken ijo ona tawa pona ona sama li wile ala kepeken ijo ona tawa jan ante. jan mute pi tenpo ni li toki e ijo sama lili e ijo ante lili.
tenpo sike 1817 la, li toki e ni: kulupu jan tu li lon. kulupu nanpa wan li jo e ma li kama jo e mani tan ma ona. kulupu nanpa tu li jo ala e ma li pali taso e ma li jo ala e mani tan ma. kulupu tu ni li wile ala e ijo sama. kin la, jan Tapi Wikato li alasa li sona pona kon lawa ni: ma ante o pali e ijo ante. kin la ma nanpa wan li ken pali e pan mute a! taso ona li ken ala mama e soweli mute. ma nanpa tu li ken mama e soweli mute. taso ona li ken ala pali e pan mute. tan ni la, ma ni o esun e soweli e pan tawa ma ante o pali ala e ijo tu lon tenpo sama.
tenpo kama pi tenpo ni la, li pali e ijo ante. ona la, lon insa lipu ona Tas Kapita la, ona li toki e ni: pali li jo e mani tan tenpo ona. tan ni la, jan lawa pi jan pali li kama jo e mani tan jan pali. ante la, jan pali o jo e mani mute. taso ona li jo ala e mani mute. jan lawa ona li jo e mani ona.
tenpo sike 1936 la, li ante e sona pi sona pi esun suli. pilin ona li sama ni: "tenpo kama la, jan ale li moli." tan ni la, nasin esun ma li pakala la, jan pi ma ni o pali e mani mute tawa pona e ijo ale tawa jan sona Kin. mani ni li tan ma ante. nasin esun ma li pona la, ma o pana e mani tawa ma pi mani lon tenpo ike. kepeken nasin sama ni la, ma li ken awen pona.
tenpo lon la, nasin pilin tu suli li lon: nanpa wan la, esun jan anu esun pi kulupu esun li pona li wile jo ala e lawa mute tan ma. ante la, jan lawa ma o ante ala e esun lon. nanpa tu la, esun jan en esun pi kulupu esun li ike lon tenpo mute tan ni: nasin esun li pona ala. tan ni la, jan lawa ma o ante e nasin ni tawa pona nasin.
== kepeken ona ==
kepeken pi sona esun li suli mute. ma ale li esun e ijo tawa ma ante. nasin esun pi ma ale li wan pi nasin suli mute. taso ma ante li jo e nasin esun ante. jan li kepeken sona esun tawa ijo mute. ni la, ona li ken ante e nasin mani ma li ken pana e mani tawa kulupu esun ante anu tawa jan ante li alasa pona e lon pi jan ale. taso jan ante li jo e wile ante.
kin la, sona esun li sama lili tawa sona ante mute. nasin lawa en nasin pilin en nasin ante mute a li kepeken ilo pi sona esun.
kulupu:esun
kulupu:nasin lawa
kulupu:nasin sona
sona kama

li sona pi ijo ijo pi pali ijo. nasin sona pi nasin ijo li kama sona e ijo lili e ijo nasin pi wan Atomo e tomo ona e pali ona e ante ona.
sona pi nasin ijo li nasin sona suli. ona li suli mute tawa sona pi ijo ante.
kulupu:nasin sona
kulupu:sona kama
sona lon

li sona pi pali lon. ni li jo e pali e wawa e tawa. sona lon li suli mute kin tawa nasin sona. tenpo mute la, sona lon en nasin sona ante li wan.
jan li alasa sona lon tan tenpo pini suli. taso, pilin jan pi sona lon li ante lon tenpo. tenpo mute la, jan li kepeken sona lon sin tawa pana ilo sin. ni wan li sona pi wawa linja.
kulupu:sona
kulupu:sona lon
kulupu:nasin sona
sona ma

sona ma la jan sona li lukin e ma e ijo ona. ijo ma la ma suli en nena ma en nena seli en kasi en soweli en jan li lon. jan pi sona ma li wile kama sona taso ala e ma pi tenpo ni. ona li wile kama sona e ma pi tenpo pini e ante ale ona.
tenpo mute la jan li kama e kulupu tu pi sona ma. sona ma jan la jan sona li kama sona e jan e kulupu ona e nasin ona lon ma li wile kama sona e ni: nasin seme la ma li ante e nasin jan. sona ma ijo la jan sona li kama sona e nasin ma lon selo ma lon selo telo lon selo kon.
kulupu:sona
kulupu:sona ma
kulupu:lipu ni li lon lipu Panton kin la o lukin
sona mun

li nasin sona pi mun en sewi pimeja. sona lon en sona nanpa li suli tawa kama pi suno mun. jan pi sona mun li kama sona e mun seli e mun ma e kulupu mun e mun lili e pakala mun e ijo mun ante. tenpo pini mute la, jan li alasa sona e mun.
kulupu:mun
kulupu:nasin sona
sona nanpa

sona nanpa li nasin pi kama sona. sona nanpa la, jan li kepeken nanpa li alasa e sona sin. nimi ona li sama lon toki mute li kama tan toki Elena tan nimi 'μάθημα' (nimi Masema) -> 'sona'.
 
jan mute li toki e ni: sona nanpa li sona lawa.
sona ale li ken kepeken sona nanpa. sona nanpa li suli mute lon ilo pi sona kepeken nanpa.
lon sona nanpa la jan li toki e ni: 'mi toki e ijo la seme li lon tan ni?'
==o lukin==
*nanpa
*nanpa wan
*nanpa tu
*nanpa weka
*nanpa lawa
*nanpa pi pini ala
*nanpa pi nasin tu
*ma nanpa
*kulupu nanpa
*pali mute nanpa
*pali jo nanpa
*sona pi lukin ala
*nanpa tawa
kulupu:sona nanpa
kulupu:lipu ni li tan lipu Panton la o lukin
sona nanpa 3

sona nanpa 3 li sona e pali nanpa pi sona nanpa 3. ante ni li toki e suli pi palisa wan pi sijelo nanpa 3 pona tan suli pi palisa tu tan nanpa open pi lipu palisa.
nasin tu wan li lon:
o nasin e kipisi sike pi sona sina. ni la ni li toki e poka anu weka la palisa pi toki ona li weka anu poka tawa kipisi sike pi sona sina.
weka tan suli anu weka anu sin (sitelen toki: sin) li sama ni: suli pi palisa pi weka nanpa wan li suli seme tawa palisa pi suli nanpa wan?
poka tan suli anu poka anu ko (sitelen toki: cos) li sama ni: suli pi palisa lili lon poka li suli seme tawa palisa pi suli nanpa wan?
weka tan poka anu tan (sitelen toki: tan) li sama ni: suli pi palisa pi weka nanpa wan li suli seme tawa palisa lili lon poka?
kulupu:sona nanpa
sona nasin

sona pi nasin jan anu sona nasin anu sona pi sona jan anu sona sona li sona ale. toki Elena la nimi ona li ("olin sona"). tenpo pini la nimi ona li pali tan jan Pitakola.
sona nasin li kama sona pi ijo pona. ijo ni li lon li toki li lawa li nasin sona li sona li wile li nasin pona. nasin pi sona nasin li lukin tawa sona li toki ante li toki kepeken lawa.
kulupu:sona
kulupu:sona pi sona jan
kulupu:lipu ni li lon lipu Panton kin la o lukin
sona pi sama lon

sona pi sama lon li sona tu tan jan Ape Ansan
sona tu ni li sona pi sama lon nasa li sona pi sama lon tawa ali
sona nasa pi sama lon li jo e anpa sona tu:
1: nasin lawa pi sona pi sijelo ijo li sama tawa jan lukin ali lon tan lukin ali pi wile awen
2: kepeken tenpo pi wawa suno lon ala li sama tawa jan lukin ali. tenpo ali la ni li lon.
sona pi toki tawa pana pona

li sona pi toki jan. en li pana e sona ni. ona li pana e sona ni lon tenpo sike nanpa 1978.
sona pi toki tawa pana pona li toki e ni: jan ale li wile awen e "sinpin" ona. "sinpin" li sitelen kon pi jan sama lon lawa pi jan ante. jan ale li jo e "sinpin pona" e "sinpin ike". jan li toki tawa jan la jan ken utala e "sinpin" ona kepeken .
jan ale li kepeken e nasin ante tawa awen e sinpin ona. toki tawa pana pona li ante lon ma ante.
kulupu:sona toki
sona sama

sona sama li sona nasin li sona nanpa.
== sona sama pi sona nanpa ==
=== sona sama pona ===
sona sama pona la, mute pi nanpa awen li 2. ona li "lon ala" ("0", "false") li "lon" ("1", "true"). mute pi pali nanpa pi ijo open wan li 4 - 2 = 2. ona li "awen" li "ala". mute pi pali nanpa pi ijo open tu li 16 - 2 ("0" en "1") - 4 (A "awen" en B "awen en A "ala" en B "ala") = 10. ona li:
# "en"
# "anu"
# "en ala"
# "anu ala"
# "sama"
# "sama ala"
# "la" anu "toki"
# "en ... ala" (A "en" B "ala")
# "tan"
# "ala en"
kulupu:sona sama
kulupu:sona nasin
kulupu:sona nanpa
sona tan tomo pi jan Teseju

sona tan tomo pi jan Teseju li sona nasa li toki e ni: kipisi ijo ale li kama ante la ona li ijo sama ala sama?
nasin sewi Elina la li lawa pona e ma tomo Asina li awen e jan tan ike. ona li tawa ma weka. tan pona ona la jan li olin e ona li tawa ma sama lon tomo sama. jan sona li wile sona e ni: tenpo suli la tomo li ante mute a. ante ni li lili li kama suli. kipisi ale li sama ala la ale tomo li sama ala sama?
kulupu:sona
sona toki

sona toki li nasin sona pi toki jan. ona li alasa sona e kepeken toki e kalama toki e sitelen toki e ante toki e ijo toki ali.
jan pi sona toki li kipisi e sona toki. suli la, kipisi mute ni li:
 - li sona ni: jan li toki e kalama nimi tan seme, li kute e kalama nimi tan seme? seme li kalama lili pi toki jan?
 - li sona ni: toki li jo e nasin seme, li ante lon nasin seme?
 - li sona ni: toki li pana e kon seme, li pana e kon kepeken nasin seme?
 - li sona ni: jan ken sona e toki tan seme, li kepeken nasin seme?
 - li sona ni: tenpo li tawa la toki li ante lon nasin seme? ken lon tenpo weka la toki ante li toki wan?
ken la, jan li alasa e sona toki tan ni: ona li wile kepeken sona toki tawa pali e ijo ante. ni li . kin la, jan li wile ala e ni li wile sona e kon toki e ijo toki taso. ni li .
==jan suli pi sona toki==
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
==lipu ante==
*ante toki
*nasin lawa nimi
*toki sin
 
toki
toki
soweli

soweli li ijo lon li jo e poki lili mute. soweli li moku e kon e kasi e soweli ante li ken tawa li ken kama mute kepeken unpa. 
lon ma la nanpa pi kulupu soweli li 2,160,000. tenpo mute la jan li suli e kasi kepeken soweli. sin la jan li alasa e soweli tawa moku.
== kulupu soweli ==
jan pi sona soweli li kepeken nimi pi toki Lasina.
toki pona	toki Lasina
* soweli
** soweli pi nena mama
*** jan
** kala
** pipi
** waso
** akesi	
* Animalia
** Mammalia
*** Hominidae 
** nimi mute
** Euarthropoda
** Aves anu Chiroptera
** Reptilia anu Amphibia
kulupu:soweli
kulupu:lipu ni li lon lipu Panton kin la o lukin
soweli Manuli

soweli Manuli anu soweli pi jan Pala (toki Lasina: Otocolobus manul; toki Inli: Pallas's Cat) la lukin la linja monsi suli pi linja pimeja walo en sijelo sike en kute sike li lon. ona li alasa e soweli lili.
soweli Manuli li sama lili soweli Peli Katu. taso la jan li ken ala tomo e ona. tan ni la jan li ken ala jo kin e ona. soweli Peli Katu la sijelo pi soweli Manuli li sike. 
== ma pi soweli Manuli ==
soweli Manuli li tan ma Asija insa, li tan ma poka kin. tenpo ni la ma soweli suli ante mute li alasa moli e soweli Manuli. 
== alasa pi soweli Manuli ==
tenpo pini la, jan li alasa e soweli tan ni: selo ona li pona tawa jan. taso, jan li open kama alasa ala e soweli lon poka pi tenpo sike nanpa 1970. tenpo ni pi lipu Wikipesija la, jan li ken ala alasa e soweli lon ma ale. ma Monko taso la jan li awen ken. 
kulupu:soweli pi nena mama
kulupu:soweli
kulupu:ma Asija insa
soweli Mi Piki

li musi Mape. ona li meli, li pana e olin tawa akesi Kemi. jan Sin Enson li mama pi soweli Mi Piki. tenpo monsi la, jan Pan Osu li jan soweli Mi Piki. tenpo lon la, jan Ewi Sekapan li jan soweli Mi Piki.
kulupu:soweli
kulupu:sitelen tawa
kulupu:musi Mape
kulupu:lili ike
soweli Miki

thumb|sitelen pi soweli Miki
 li soweli pi lon ala tan sitelen tawa pi ma Mewika. ona li jo e len loje li jo e len noka jelo. soweli Miki li open tan sitelen tawa pi tomo tawa telo Wili lon tenpo sike 1928. jan Wa Sinsi li mama pi soweli Miki. soweli Miki li sitelen suli pi kulupu Sinsi.
kulupu:sitelen tawa
soweli Mu Ten

soweli Mu Ten li soweli telo lili lon ma Tawi.
==tenpo pini==
soweli Mu Ten li open lon tempo mun #7 lon tenpo sike 2024. mama pi soweli Mu Ten li soweli Toni li soweli Jona. nimi "soweli Mu Ten" (toki Tawi: หมูเด้ง, mu deng) li toki ante tawa "moku sike" anu "soweli sike".
tomo soweli Kajo Kejo li pana pi soweli Mu Ten lon lipu Facebook. soweli Mu Ten li musi suli tawa soweli telo ante. tomo soweli Kajo Kejo li esun e len musi pi soweli Mu Ten. sitelen musi pi soweli Mu Ten li lon.
tenpo mun #11 lon tenpo sike 2024 la, soweli Mu Ten li moku e kili suwi pi nimi pi jan Tana Tan. ona li moku ala e kili pi nimi pi jan Kamala Ewi. jan Mueanphet Ammara li pali e kalama musi pi soweli Mu Ten.
==tan sona==
kulupu:soweli pi nena mama
soweli Nejanteta

anu li kulupu jan moli. ona li pini tan tenpo sike weka 40,000 li tan ma Elasija. kulupu ni li sama ala tawa jan pi tenpo ni (jan Omo Sapijen). kulupu jan Nejanteta li jo e nena suli.
kulupu jan Nejanteta li sona mute li seli e moku ona. ona li moku e soweli suli li moku e kasi. ona li sitelen e soweli suli lon sinpin tomo kiwen. kulupu ni li toki li pali e ilo pi kalama musi. ona li suli tawa kulupu jan Omo Sapijen, li unpa e kulupu jan ni.
kulupu:jan
soweli Ponsi

li musi Mape li soweli wawa pimeja. jan Sin Enson li mama pi soweli Ponsi. tenpo monsi la, jan Pan Osu li jan soweli Ponsi. tenpo lon la, jan Ewik Sekapan li jan soweli Ponsi.
akesi Kemi li jan pona pi soweli Ponsi.
kulupu:sitelen tawa
kulupu:soweli
kulupu:musi Mape
kulupu:lili ike
soweli Primate

soweli Primate anu soweli Pima anu soweli pi sama jan li nimi pi kulupu soweli. ona li lukin sama mute jan. ona mute li lon palisa kasi. taso, ona lili li lon ma. mute la ona li jo e lawa wawa.
==lukin==
soweli Primate li lukin mute sama jan tan ni: jan en soweli Primate li kama tan soweli sama. ona li jo e luka tu, e noka tu. ona li ken jo e linja monsi. taso, soweli mute lon kulupu ni li jo ala e linja monsi.
==ken==
ona li ken kama jo kepeken luka e ijo mute, li ken kepeken ilo. ona li moku e kasi. taso, ona lili li moku e sike waso, e pipi, e akesi lili.
kulupu:soweli pi nena mama
kulupu:lipu ni li tan lipu Panton la o lukin
kulupu:lipu ni li lon lipu Panton kin la o lukin
soweli Usite

li kulupu soweli pi nena mama. ona li tan ma Amelika li tan ma Elasija. ona li jo e sijelo wawa suli li jo e nena suli. soweli Usite li moku e soweli li moku e kasi. soweli ni li lape suli lon tenpo lete.
kulupu mute pi soweli Usite li lon:
* soweli Usu pi kule ma (Ursus arctos)
* soweli Usu lete (Ursus maritimus)
* soweli Usu pimeja pi ma Asija (Ursus thibetanus)
* soweli Usu pimeja pi ma Amelika (Ursus americanus)
* soweli Elato suno (Helarctos malayanus)
* soweli Melusu pi ma Palata (Melursus ursinus)
* soweli Temato pi oko nasa (Tremarctos ornatus)
* soweli Alulopota pimeja walo (Ailuropoda melanoleuca)
kulupu:soweli pi nena mama.
soweli Wini Pu

li soweli pi lon ala tan lipu pi jan Alan Alesanta Milen. jan Ene Sepa li sitelen e ona. soweli Wini Pu li pona mute tawa jan. ona li pona li sona ala. pali e lipu en ko suwi jelo li pona tawa ona.
==pali==
jan Kitopa Jopin Milen li jan lili pi jan Alan Milen. tenpo sike 1921 la, jan Alan li pana e soweli ilo tawa jan Kitopa. jan Kitopa li nimi e ona . jan Kitopa li lukin e soweli Winipe lon tomo soweli pi ma tomo Lontan. soweli Etuwa li kama jo e nimi . jan Alan li nimi e soweli ilo pi jan Kitopa «Wini Pu». «Pu» li nimi waso. jan Kitopu li pana e moku tawa waso ni.
==soweli Wini Pu li lon lipu pi jan Alan Milen==
soweli Wini Pu lon lipu pi jan Alan Milen: (1924) en (1926) en 
 (1927) en (1928).
jan Kitopa Opin li jo e soweli ilo mute lon lipu pi jan Alan: soweli Wini Pu en soweli lili en soweli tawa en soweli Kena en soweli Lu en soweli wawa linja. waso sona en soweli pi kute suli li lon ma pi kasi suli.
sitelen:Winnie-the-Pooh 084-1.png|jan Kitopa Jopin
sitelen:Winnie-the-Pooh 166-3.png|soweli lili
sitelen:Winnie-the-Pooh 166-1.png|soweli tawa
sitelen:Winnie-the-Pooh 66 (cropped).png|waso sona
sitelen:Winnie-the-Pooh 168.png|soweli Kena en soweli Lu
sitelen:Winnie-the-Pooh 45-2.png|soweli pi kute suli
sitelen:Pooh meets Tigger, illustration by EH Shepard.gif|soweli wawa linja
==soweli Wini Pu li lon lipu ante==
jan mute li ante toki e lipu pi jan Alan. tenpo sike 2009 la, jan Tavi Penetiktu li pali e . lipu ni li awen pi lipu pi jan Alan.
==soweli Wini Pu li lon sitelen tawa==
kulupu Sinsi pi ma Mewika li pali e sitelen tawa mute pi soweli Wini Pu. pi ma Sesesele li pali e tu wan sitelen tawa. soweli Wini Pu li lon sitelen tawa ante.
== wawa ==
jan Me Keneti tan The Guardian li pilin e ni: jan mute li sona e soweli Wini Pu, jan mute li sona ala e soweli ante lon lipu. kulupu Pos li pilin e ni: soweli Wini Pu li suli, ona li pana e mani mute. tenpo sike 2006 la, sitelen pi soweli Wini Pu li lon nasin wawa pi ma tomo Losansele
== lipu ==
* soweli Wini Pu en jan pi ale ale ale
* soweli Wini Pu lon lipu pi kulupu Sinsi
==tan sona==
kulupu:lipu pona
kulupu:soweli