nyuuzyou/soloby huggingface dataset:
Вопрос: Што такое травестыйная літаратура, бурлеск?
Категория: школьный раздел
Ответы:
У заходніх краінах, ды і ў Расіі, калі сістэма класіцызму ўжо паступова разбуралася, бо замаруджвала развіццё іншых літаратурных метадаў і стыляў, пашырыліся спробы камічнага пераўвасаблення знакамітай паэмы антычнага паэта Вергілія «Энеіда». Узніклі шматлікія «пераробленыя вергіліі» — Поля Скарона, Алоіса Блумаўэра, Мікалая Осіпава. Вобразы праслаўленай паэмы — прыкладу для пераймання на працягу тысячагоддзяў — у названых аўтараў назнарок зніжаліся, паўставалі ў камічным выглядзе. 

Такі прыём называецца травестыйны бурлеск. Літаральна слова «травестыя» азначае «пераапрананне». Травестыя глыбока ўкаранілася ў культуры заходніх краін з іх традыцыямі карнавалаў, падчас якіх усе ўдзельнікі пераапраналіся, і гэта давала магчымасць адчуваць сябе свабодна, зусім па-іншаму, чым у будзённым жыцці. Паняцце «бурлеск» таксама ўжывалася ў XVIII — пачатку XIX стагоддзя дастаткова часта: па-французску гэта «жарт».
Вопрос: Рэакцыяй на якія гістарычныя працэсы стаў рамантызм?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Рамантызм народжаны бурнай, пераломнай эпохай; яго можна разглядаць як рэакцыю, прычым адмоўную, на Вялікую французскую рэвалюцыю 1789—1794 гадоў, якая па сутнасці сваёй была буржуазнай. Гэта быў надзвычай моцны сацыяльны і палітычны зрух, у выніку якога буржуазія нарэшце атрымала ўладу не толькі эканамічную, але і палітычную і ідэалагічную. На ідэалагічнае панаванне буржуазіі з яе рацыяналізмам, меркантылізмам, «філасофіяй умеранасці», уяўнай сціпласцю патрэб якраз і адказала, палка і бурна, лепшая частка інтэлігенцыі сваімі рамантычнымі творамі. Французская рэвалюцыя, якую назвалі Вялікай і на якую пазней арыентаваліся расійскія бальшавікі ў ХХ стагоддзі, была дамінантай міжнароднага значэння. 

Французскія асветнікі (Вальтэр, Дэні Дзідро, Жан-Жак Русо), якія фактычна падрыхтавалі рэвалюцыю, былі ўпэўнены, што пасля яе запануе царства розуму, дабра і справядлівасці. Аднак тыя адносіны і маральныя нормы, якія прынесла з сабою буржуазія пасля рэвалюцыі, былі страшна далёкія ад іх светлых ідэалаў. Але і французская рэвалюцыя не была фактарам адзіным і ўніверсальным для ўсіх нацый. У літаратуры кожнай краіны былі свае перадумовы, якія вызначылі і вытокі рамантызму, і яго спецыфіку. Напрыклад, у Англіі — заканчэнне прамысловага перавароту, у Расіі — Айчынная вайна 1812 года, у шматлікіх усходнееўрапейскіх краінах, у тым ліку і ў Беларусі, — нацыянальныя праблемы.
Вопрос: Што характарызуе ідэі рамантыкаў?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Для рамантыкаў характэрны глыбокія філасофскія шуканні. Як ні ў адну іншую эпоху, літаратура рамантызму звязана з філасофіяй. Насуперак скептыцызму, рацыяналізму, халоднай разумовасці сваіх папярэднікаў — асветнікаў — рамантыкі сцвярджалі веру ў панаванне духоўнага пачатку ў жыцці, падпарадкаванне матэрыі духу. 

Рамантыкі рабілі ўсвядомленую ўстаноўку на стварэнне абагуленых сімвалічных вобразаў, міфаў. Пісьменнікі актыўна перараблялі антычныя, сярэдневяковыя міфы, смела перамешвалі іх, маніпуліравалі класічнай — антычнай — міфалогіяй. 

Слушная думка рамантыкаў — чалавек нясе ў сабе ўвесь сусвет. Тое ж тычыцца і нацыі. Дзяржаўны прагрэс магчымы толькі праз усеагульнае развіццё асобных нацый. Сцвярджэнне самакаштоўнасці асобы спалучалася ў рамантыкаў з асаблівай увагай да нацыянальных праблем. Гарманічны чалавек і гарманічная нацыя — вось іх ідэал. 

У цэнтры ўвагі рамантыкаў — асоба, якая імкнецца зразумець законы прыроды, грамадства, гістарычнага прагрэсу. Супярэчнасць паміж асобай і грамадствам — сапраўды цэнтральная праблема. Вакол яе групуюцца іншыя праб-лемы і тэмы: прырода, каханне, фантазія, мастацтва — усё гэта толькі шляхі пазнання і раскрыцця феномену чалавека. Рамантыкі лічылі, што свабоднае праяўленне чалавечай асобы, яе ўдасканаленне ўрэшце прывядзе да сцвярджэння высокіх грамадскіх ідэалаў. У той жа час яны бачылі ілюзорнасць сваіх спадзяванняў у сутыкненні з рэальным жыццём. Адсюль — своеасаблівае рамантычнае бунтарства, але і рамантычная іронія таксама. Герой рамантыкаў, як правіла, дзівак, летуценнік, трагічны, адзінокі ў навакольным свеце. Часам своеасаблівы індывідуалізм рамантычнага героя набывае эгаістычнае адценне (у М. Лермантава, А. Міцкевіча). Але пераважае ў рамантыкаў, асабліва ў славянскіх, герой-свабодалюбец, які паўстае супраць несправядлівага грамадства, імкнецца служыць народу, грамадскім інтарэсам
Вопрос: Як рамантыкі глядзелі на прыроду?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Рамантыкі глыбока цікавіліся ўзаемаадносінамі чалавека і прыроды. Адухаўленне з’яў прыроды ў цэлым — і як космасу, і як пейзажу — характэрная рыса рамантызму. Прырода як добры сябра, нават хутчэй любімая маці і носьбіт вышэйшых маральных каштоўнасцей, супрацьпастаўлялася сапсаванасці гарадскіх нораваў, увогуле цывілізацыі. Прырода ў рамантыкаў надзелена сэнсам, часам больш красамоўным, чым сэнс слоў. Матыў уцёкаў у прыроду — адзін з самых рас-паўсюджаных. 

Філасофскі погляд рамантыкаў на прыроду выклікаў іх цікавасць і да так званай ніжэйшай міфалогіі — духаў прыроды. У творах рамантыкаў часта можна сустрэць такіх персанажаў, як лесавік, вадзянік, русалка, ваўкалак. У той жа час яны стваралі і гістарычныя творы — раманы, паэмы (В. Скот, В. Гюго, А. Міцкевіч), і сацыяльныя, псіхалагічныя аповесці.
Вопрос: Наведайце ў Вялікім тэатры оперы і балета Беларусі балет П. І. Чайкоўскага «Шчаўкунок» па рамантычнай аповесці Э. Т. А. Гофмана. Падумайце, якімі выяўленчымі сродкамі карыстаецца рамантызм на тэатральнай (опернай) сцэне.
Категория: школьный раздел
Ответы:
Вытокам рамантызму ў тэатры прынята лічыць эстэтычны рух «Буры і націску», яркімі прадстаўнікамі якога былі Ф.Шылера і І.В.Гете. У палеміцы з класічным тэатрам яны распрацоўвалі жанр свабоднай па форме тыранаборчай трагедыі, галоўным героем якой становіцца моцная асоба, якая паўстала супраць законаў грамадства. Змены тычыліся і праблематыкі п'ес: на змену строгай рацыянальнасці маральных канфліктаў класіцызму прыходзіць культ неабмежаванай свабоды асобы, мяцежны суб'ектывізм, хто адмаўляе ўсе магчымыя законы: маралі, маральнасці, соцыўма. Рэжысёрская і тэарэтычная дзейнасць Гётэ заклала асновы эстэтыкі тэатральнага рамантызму: ўяўленне і пачуццё. Рамантызм аказаў велізарны ўплыў на развіццё акцёрскага мастацтва: упершыню ў гісторыі асновай стварэння ролі стаў псіхалагізм. На змену рацыянальна выверанай акцёрскай манеры класіцызму прыйшла бурная эмацыйнасць, яркая драматычная экспрэсія, шматграннасць і супярэчлівасць псіхалагічнай распрацоўкі характараў. Рамантызм узбагаціў і палітру пастановачна-выразных сродкаў тэатра. Упершыню прынцыпы мастацтва мастака, кампазітара, дэкаратара пачалі разглядацца ў кантэксце эмацыйнага ўздзеяння на гледача, выяўлення дынамікі дзеянні. Несумненна, эстэтыка рамантызму з яго эмацыянальнай прыўзнятасць, гераічным пафасам, моцнымі і глыбокімі пачуццямі надзвычай блізкая менавіта тэатральнаму мастацтву, прынцыпова будуецца на суперажыванні і хто ставіць сваёй галоўнай мэтай дасягненне катарсісу. Менавіта таму рамантызм проста не можа незваротна адысці ў мінулае; ва ўсе часы спектаклі гэтага кірунку будуць запатрабаваныя публікай.
Вопрос: Як у рамантызме змянілася сістэма жанраў?
Категория: школьный раздел
Ответы:
У адрозненне ад класіцызму, арыентаваных на жанравыя формы літаратуры антычнасці, у рамантычным мастацтве жанравыя крыніцывельмі не аднастайныя. Вылучацца тры крыніцы: па-першае, гэта фальклорныя жанры. Адны з іх у стылізаваным выглядзе пераносяцца ў літаратуру з фальклору (балады, лірычныя песні), іншыя-служаць крыніцамі сюжэтаў рамантычных. аповесцяў і раманаў (балада, гістарычная песня, казка). Рамантыкі чэрпалі натхненне ў народных легендах, паданнях, баладах, казках. Цікавасць да мінулага арганічна звязаны ў іх творчасці з працэсам фарміравання ў літаратуры прынцыпаў эстэтызму. 

Па-другое, рамантызм ўспрымае ў пераасэнсаванне выглядзе асобных лірычныя жанраў эпохі класіцызму. Гэтыя жанры атрымліваюць новы росквіт і развіццё (элегія, сяброўскае пасланне). Ад класіцызму рамантычная паэзія бярэ ў спадчыну жанры вершаванай сатыры і эпіграмы. 

Па-трэцяе, рамантызм выкарыстоўвае жанры сярэднявечнай літаратуры — гістарычнай хронікі, летапісаў, рыцарскіх балад.
Вопрос: Што характэрна для паэтыкі рамантызму?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Рамантызм абнавіў усю паэтыку літаратуры, зыходзячы з вольнай фантазіі як вышэйшай каштоўнасці. Таму, натуральна, рамантызм поўнасцю парывае з нарматыўнай эстэтыкай класіцызму, устанаўлівае сваю сістэму каштоўнасцей. Найбольш развілася лірыка як род літаратуры. Нават эпас і драма знаходзіліся пад моцным уплывам лірыкі, былі прасякнуты лірычнасцю. Для рамантызму характэрна і драматызацыя канфлікту. Вобраз ствараецца заўсёды на супярэчнасцях — часовае і вечнае, мінулае і сучаснае, бачнае і нябачнае, шум горада і шум мора, вышыні і бездані, узлёты і падзенні. Антытэзы, антонімы вельмі часта выкарыстоўваюцца рамантыкамі. Таксама малюецца і герой: для яго характэрна загадкавасць душы, супярэчлівыя пачуцці, скажам, узвышаныя імкненні і нізкія жаданні. У цэлым рамантычны герой настолькі глыбокі, што яго цяжка аналізаваць і сёння — не хапае тэарэтычных тэрмінаў. 

Рамантызм надзвычай узбагаціў паэтычную мову. У стылі асаблівую ролю адыгрывае эмацыянальная афарбоўка слова, аўтарская гаворка. Фармальныя пошукі рамантыкаў паднялі на новы ўзровень усю сусветную літаратуру. 

Эпоха Рамантызму адзначылася росквітам літаратуры, адным з адметных уласцівасцяў якой было захапленне грамадскімі і палітычнымі праблемамі. Спрабуючы спасцігнуць ролю чалавека ў якія адбываюцца гістарычных падзеях, пісьменнікі-рамантыкі імкнуліся да дакладнасці, канкрэтнасці, дакладнасці. У той жа час дзеянне іх твораў часта разгортваецца ў незвычайнай для еўрапейца абстаноўцы - напрыклад, на Усходзе і ў Амерыцы, або, для рускіх - на Каўказе ці ў Крыме. Так, рамантычныя паэты - па перавазе лірыкі і паэты прыроды, і таму ў іх творчасці (зрэшты, гэтак жа, як і ў многіх празаікаў) значнае месца займае пейзаж - перш за ўсё, мора, горы, неба, бурная стыхія, з якой героя звязваюць складаныя ўзаемаадносіны. Прырода можа быць падобна гарачай натуры рамантычнага героя, але можа і супрацьстаяць яму, аказвацца варожай сілай, з якой ён вымушаны змагацца. 

Незвычайныя і яркія карціны прыроды, жыццё, побыт і норавы далёкіх краін і народаў - таксама натхнялі рамантыкаў. Яны шукалі рысы, якія складаюць першааснову нацыянальнага духу. Нацыянальная самабытнасць выяўляецца перш за ўсё ў вуснай народнай творчасці. Адсюль цікавасць да фальклору, перапрацоўка фальклорных твораў, стварэнне ўласных твораў на аснове народнай творчасці. 

Развіццё жанраў гістарычнага рамана, фантастычнай аповесці, ліра-эпічнай паэмы, балады - заслуга рамантыкаў. Іх наватарства выявілася і ў лірыцы, у прыватнасці, у выкарыстанні шматзначнасці слова, развіцці асацыятыўнасці, метафарычнасці, адкрыццямі ў галіне вершаскладання, метра, рытму
Вопрос: Якія формы прыняў рамантызм у розных краінах?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Рамантызм — з’ява неаднародная. Па-першае, ён прайшоў вялікі шлях развіцця, па-другое, у розных краінах развіваўся па-рознаму. У славянскіх краінах, у адрозненне ад заходнееўрапейскіх, рамантызм набыў выразную міфалагічна-фальклорную афарбоўку. Менавіта рамантыкі першыя пачалі збіраць і публікаваць багацці фальклору, а галоўнае, глыбока адчулі яго, зрабілі асновай сваёй творчасці (браты Грым, В. Скот, А. Міцкевіч, Я. Чачот, Я. Баршчэўскі, Т. Шаўчэнка, ранні А. Пушкін і інш.). У эпоху рамантызму фальклор заняў такое важнае месца ў развіцці літаратуры і мастацтва, якое не займаў больш ніколі (акрамя эпохі Беларускага нацыянальнага адраджэння ў пачатку ХХ ст.). Прычым у многіх усходнееўрапейскіх краінах фальклорны рамантызм 

з’явіўся асновай нацыянальна-культурных рухаў: у Венгрыі, Румыніі, Украіне, Польшчы. У Беларусі з’явілася так званая «беларуская школа польскага рамантызму», заснавальнікамі якой былі Адам Міцкевіч, Ян Чачот, Ян Баршчэўскі. 

Некаторыя геніі ў пачатку сваёй творчасці былі яркімі рамантыкамі, але ў далейшым перайшлі на пазіцыі рэалізму — Анарэ дэ Бальзак, Аляксандр Пушкін, Міхаіл Лермантаў, Мікалай Гогаль. 

Рамантызм — велізарны свет, які поўнасцю яшчэ не ацэнены, сапраўдны пераварот у культуры. Імпульс мастацкіх ідэй рамантызму не перапыняецца на працягу ХІХ і ХХ стагоддзяў. Хоць сёння рысы рамантычнага стылю здаюцца нам устарэлымі, нават смешнымі, але мы працягваем думаць і спрачацца пра праблемы, пастаўленыя рамантыкамі.
Вопрос: Што звязвае А. Міцкевіча з Беларуссю? Назавіце творы пісьменніка, тэматычна звязаныя з нашай зямлёй.
Категория: школьный раздел
Ответы:
Беларусь — радзіма выдатнага пісьменніка.Ён нарадзіўся на хутары Завоссе непадалёку ад Навагрудка ў небагатай шляхецкай сям’і. У той, адбудаванай нанава, хаце цяпер месціцца музей паэта. З дзяцінства, што ў асноўным прайшло ў Навагрудку, чуў ён беларускую мову, якая затым паўплывала на многія яго польскамоўныя творы, а таксама казкі, легенды, меладычныя народныя беларускія песні (асобныя з іх запомніў на ўсё жыццё). Скончыў Навагрудскую дамініканскую школу (1815) і Віленскі ўніверсітэт (1819), чатыры гады выкладаў лацінскую мову ў адной з гімназій Коўна (сённяшні Каўнас). У студэнцкі час разам са сваімі таварышамі (сярод якіх быў і Я. Чачот) арганізаваў тайныя таварыствы фі-ламатаў і філарэтаў, што пад выглядам суполак аматараў мастацтваў і навук аб’ядналі патрыятычна настроеную моладзь. Таварыствы былі выкрыты царскай ахранкай, іх удзельнікаў пакаралі турэмным зняволеннем і наступнай ссылкай у Сібір, у розныя аддаленыя губерні Расійскай імперыі. Сам Адам Міцкевіч апынуўся ў Пецярбургу. 

Вершы Міцкевіч пачаў пісаць у юнацкім узросце. Адразу звярнуўся да гісторыі, фальклору, сацыяльных і нацыянальных патрэб роднага беларускага краю (паэмы «Мешка, князь Навагрудка», «Бульба» і інш.). Патрыятызмам, свабодалюбствам, сацыяльным аптымізмам прасякнуты «Песня філарэтаў», «Ода да маладосці» (абедзве — 1820 г.), якія сталі своеасаблівым гімнам для некалькіх пакаленняў польскай і беларускай моладзі. Сцвярджаючы прынцыпы новага літаратурнага метаду рамантызму і ў літаратурнай практыцы, і ў тэорыі (артыкул «Пра рамантычную паэзію»), імкнучыся да нацыянальнай своеасаблівасці літаратуры, Міцкевіч стаў асвойваць яшчэ некранутыя пісьменніцкай увагай багатыя радовішчы беларускай міфалогіі і фальклору. Ары-гінальны цыкл «Балады і рамансы», што ўвайшоў у першы том яго зборніка «Паэзія» (Вільня, 1822 г.), змяшчае вершы «ліцвінскай» тэматыкі («Свіцязь», «Свіцязянка» і інш.). Беларуская міфалогія і фальклор знайшлі ўвасабленне і ў другім томе яго «Паэзіі» (1823) — у заснаваных на народных паданнях і вераваннях паэмах «Дзяды» (часткі 2 і 4) і «Гра-жына». Ужо гэтыя першыя паэтычныя кнігі маладога А. Міцкевіча засведчылі яго геніяльнасць. У 1834 годзе Міцкевіч апублікаваў свой галоўны твор — эпічную паэму «Пан Тадэвуш», напісаную ўдалечыні ад Беларусі (у Познані), сумуючы па ёй.
Вопрос: Определение - логически корректная операция, посредством которой раскрывается смысл данного понятия:
 (*ответ*) да
 нет
Определение должно быть соразмерным:
 (*ответ*) истинно
 ложно
Определение может быть отрицательным:
 (*ответ*) неверно
 верно
Определение не должно содержать в себе круга:
 (*ответ*) да
 нет
Ошибка "перекрещивающиеся определения" не выявляется при проверке перемены дефиниендума (DFD) и дефиниенса (DFN):
 (*ответ*) верно
 неверно
Понятие - элементарная форма мышления:
 (*ответ*) да
 нет
При описании или определении категории применяется характеристика:
 (*ответ*) да
 нет
При определении единичного предмета используется описание:
 (*ответ*) истинно
 ложно
Равнообъемность - два понятия, совпадающие по объему, разные по смыслу:
 (*ответ*) верно
 неверно
С помощью свойств ошибки "слишком узкое определение" нельзя выявить скрытую ошибку "слишком широкое определение":
 (*ответ*) ложно
 истинно
Сами по себе абстрактные понятия не существуют:
 (*ответ*) верно
 неверно
Соотносительные понятия - одно понятие мыслится без другого понятия:
 (*ответ*) ложно
 истинно
Существуют три случая совместимости объемов для двух понятий:
 (*ответ*) да
 нет
Функциональное определение может быть сведено к родовитому определению:
 (*ответ*) верно
 неверно
Частным случаем атрибутивного определения яляется:
 (*ответ*) родовидовое определение
 абстрактное определение
 видовое определение
 описание
Через родовидовые отличия нельзя определить высшие абстрактные категории:
 (*ответ*) истинно
 ложно
"Определение как попало" - логическая ошибка:
 (*ответ*) да
 нет
"Скачок в делении" - ошибка подмены основания:
 (*ответ*) да
 нет
В определении не должно быть тавтологии:
 (*ответ*) верно
 неверно
Категория: гуманитарные
Ответы:
Правильные ответы помечены по тексту
тест  прошел проверку
пользуемся)
Вопрос: Дзе і калі адбываецца дзеянне паэмы «Пан Тадэвуш»?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Дзеянне твора адбываецца ў цэнтральнай Беларусі напярэдадні і ў час вай-ны 1812 года. У паэме намалявана цэлая галерэя арыгінальных вобразаў — прадстаўнікоў мясцовай шляхты, сялян, святароў, вайскоўцаў, пададзена шырокая карціна народнага жыцця, побыту, створаны яскравыя пейзажныя малюнкі, у якіх і сёння ўгадваюцца краявіды Навагрудчыны, Налібоцкай пушчы. Толькі «Новая зямля» другога Міцкевіча — Якуба Коласа — можа паспрачацца з «Панам Тадэвушам» у паказе беларускай прыроды, яе непаўторнасці і разнастайнасці ў розныя поры года і ў розны час сутак. «Пан Тадэвуш» — гэта мастацкая энцыклапедыя жыцця Беларусі канца ХVІІІ — пачатку ХІХ стагоддзя, напісаная геніяльнай рукой паэта-патрыёта.
Вопрос: Якія легендарныя падзеі ляглі ў аснову паэмы «Гражына»?
Категория: школьный раздел
Ответы:
У паэме «Гражына» аўтар звяртаецца да гісторыі Вялікага княства Літоўскага, да часу праўлення'і князя Вітаўта. Паказана барацьба, якую доўгі час-і вялі нашы продкі з тэўтонцамі. Напісана гэта паэма на аснове фальклорных твораў і старажытных; хронік. Само дзеянне адбываецца ў XVI стагоддзі ў Навагрудскім замку, калі князь Літавор вырашыў прасіць дапамогі ў крыжакоў і ісці вайною на князя Мгпіута.
Вопрос: Ахарактарызуйце вобразы Гражыны, Літавора, Рымвіда
Категория: школьный раздел
Ответы:
Гражына: наваградская княгіня, жонка Літавора. Імя Гражына (па-літоў-ску «прыгожая», «прыгажуня») Вобраз спалучае ў сабе жаночую прыгажосць, выдатны розум, прыгажосцю, гераізмам і цвёрдасцю волі. («Здзівіць развагай, кране маладосцю,Быццам бы май увасобіўся ў леце») 

Не здолеўшы пераканаць князя адмовіцца ад недарэчнай ідэі аб'яднання з ворагамі, каб пайсці вайною на Вітаўта, гераіня цаною асабістага жыцця не дапускае гэтага саюза з тэўтонамі». Гражына перажывае вялікія фізічныя і маральныя выпрабаванні: яна любіць князя. Уапошнія хвіліны жыцця просіць дараваць яе за першую і апошнюю здраду. Такім чынам, гераіня поў-і.ісцю адпавядае патрабаванням да вобраза рамантычнаш героя: ён павінен увасабляць увесь патэнцыял дабра і супрацьстаяць усім маральным і фізічным выпрабаванням, якія выпадаюць на яго долю. I, калі спатрэбіцца, нават цаною свайго жыцця сцвярджаць праўду. 

Літавор: наваградскі князь разумны, але даволі жорсткі, славалюбны і недаверлівы. (“конская грыва ноччу падушку сабой замяняла”) 

Літавору, здаецца, што вялікі князь літоўскі, яго брат Вітаўт, захацеў вот-чыну яго жонкі Ліду «ўзяць сабе», «і весткі распускае, што лідзяне // Яго прыняць за пана не схацелі». Больш таго, Літавору здаецца: «Задумаў ён мяне ў свой стан занадзіць, // Каб там забіць. Збіраўся, словам, здрадзіць». Апрача ўсяго, ёсць яшчэ адна прычына нелюбові Літавора да Вітаўта — звычайная чалавечая зайздрасць. Зайздрасць да славы іншага. 

— Рымвід. I. Адам Міцкевіч у сваім творы ўздымае праблемы ін рпіісці і абавязку і ўсім зместам твора сцвярджае, мі гі) мельга дамаўляцца з ворагамі. 

Рымвід: «Быў ён у князя памочнік адзіны — 

Княжае войска вадзіў ён да бою». Калі князь аддае загад: узняць «па трывозе» войска, каб сумесна з крыжаносцамі ісці ў бок Ліды. Крыжа-носцы ўжо падышлі да Наваградка, стаіліся, пасылаюць ноччу сваіх паслоў да Літавора, чакаюць сумеснага паходу. Пра гэта даведваецца Рымвід. Як верны слуга, ён не можа не выканаць загад князя — не пратрубіць «трывогу». Разам з тым ён усё робіць, каб князь адмяніў сваё рашэнне. Гаворачы з князем, здзіўляецца шчыра: «Я не магу сваім вушам даць веры! // На брата брату трэба ўзняць далоні?» Выказвае сумнеў: ці «тыя словы // Пра Вітаўтавы здрады і намеры // Не выдумка, не закід нейкі новы?». Прапануе: «Ці ж самі мы не ўрадзім анічога, // Збярогшы зброю нашу на чужога?», бо «жалеза лепш гарачае ў далоні // Сціскаць, чым з немцам за руку вітацца!».
Вопрос: Як у паэме выявілася рамантычнае светаўспрыманне яе аўтара?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Рамантычнае светаўспрыманне аўтара выявілася парз вобразы і сюжэт твора. Перад намі тыповы рамантычны твор — з выключнымі героямі, выключнымі абставінамі. Выключны нават знешні воблік Гражыны: 
Яе аблічча дзве красы злучала. 
Павагай здзівіць, свежасцю прывабіць, 
І бачыш быццам і вясну і лета… 
Выключныя і яе ўчынкі: 
Любімыя заняткі маладзіцы 
Не раз адкладвала і зброю брала. 
Не раз на жмудскім скакуне гарачым 
Ў рысінай шапцы, у мядзведжай свіце 
Паміж стралкамі, як сапраўдны віцязь, 
Бывала, полем ці дарогай скача. 
Дзеянне адбываецца ў замку, ды яшчэ ноччу. Персанажы — носьбіты нейкай адной рысы, адной страсці. Твор — трагічны па сваім пафасе.
Вопрос: Вызначце асноўную ідэю твора.
Категория: школьный раздел
Ответы:
Рымвід, і Гражыма разумеюць, што эгаістычныя памкненні асобных князёў могуць прынесць гора ўсяму народу, што спрэчныя пытанні ў дзяржаве павінны вырашацца самімі правіцелямі, без прыцягнення знешніх сіл. 

Трагізм твору і падзей заключаецца ў тым, што брат на брата ўзняў руку, здрадзіў ідэалам брацтва, еднасці, замест таго каб разам узняцца на агульнага заклятага ворага — крыжаносцаў. «Калі мы не з’яднаемся, загінем», — кажа Рымвід Літавору, выяўляючы тым самым галоўную думку паэмы.
Вопрос: Што вы ведаеце пра гісторыю перакладаў твораў А. Міцкевіча на беларускую мову?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Творчасць А. Міцкевіча аказала ўплыў на развіццё не толькі польскай, але і ўсёй еўрапейскай літаратуры, у тым ліку новай беларускай, на станаўленне ў ёй рамантызму, а пасля і рэалізму. У вобліку А. Міцкевіча мы бачым «магутную асобу, геніяльнага творцу, што адкрываў свету і Беларусь, і беларускую мову, і беларускую гісторыю, стаўшы дзейсным каталізатарам развіцця і беларускай літаратуры» (А. Лойка). Не дзіва, што многія беларускія пісьменнікі звярталіся да асобы свайго геніяльнага земляка (Янка Купала, Якуб Колас, Язэп Пушча, Максім Танк, М. Калачынскі і інш.). Творы А. Міцкевіча перакладзены на многія мовы народаў свету. Яшчэ ў ХІХ стагоддзі Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч і Аляксандр Ельскі сталі вяртаць яго творам беларускае гучанне — перакладаць на беларускую мову «Пана Тадэвуша». У ХХ стагоддзі да іх далучыліся Янка Купала, Браніслаў Тарашкевіч, Пятро Бітэль, Сяргей Дзяргай, Язэп Семяжон, Уладзімір Караткевіч, Аляксей Зарыцкі, Рыгор Барадулін, Уладзімір Мархель, Серж Мінскевіч і іншыя перакладчыкі, якія ўзнавілі па-беларуску шматлікія паэмы і вершы знакамітага земляка.
Вопрос: Як ушанаваны А. Міцкевіч у Беларусі і ў свеце?
Категория: школьный раздел
Ответы:
У Беларусі ўвекавечана памяць пра паэта: у Навагрудку працуе Дом-музей А. Міцкевіча (з філіялам у Завоссі), насыпаны Курган памяці пісьменніка. У Навагрудку і Мінску ўстаноўлены помнікі паэту-земляку. Выдаюцца кнігі А. Міцкевіча, даследаванні пра яго творчасць, якая вывучаецца ў сярэдніх і вышэйшых навучальных установах Беларусі.
Вопрос: У чым асаблівасці структуры кнігі «Шляхціц Завальня»?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Твор Яна Баршчэўскага «Шляхціц Завальня» ўяўляе сабой зборнік апавяданняў. Усе апавяданні заснованы на легендах і паданнях роднага краю». Гэта чатырнаццаць апавяданняў міфалагічна-фальклорнага зместу, сюжэты якіх складаюць аповеды падарожнікаў у доме шляхціца Завальні падчас доўгіх зімовых вечароў. Расказы пра розныя фантастычныя здарэнні перамяжоўваюцца псіхалагічнымі замалёўкамі людскіх характараў — перш за ўсё самога шляхціца.Вобраз шляхціца Завальні яднае гэтыя творы ў адно мастацкае цэлае.
Вопрос: Якім паўстае вобраз шляхціца Завальні ў кнізе?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Завальня — вельмі каларытны мастацкі вобрраз, створаны Янам Баршчэўскім. У гэтым вобразя ўвасобіліся лепшыя рысы нацыянальнага характару: любрў да роднай зямлі і да свайго бліжняга, працавітасць, руплівасць, сціпласць. У характары героя пераплятаецца шчырая вера ў Бога з цікавасцю да ўсяго дзіўнага і незвычайнага, уласцівага паганскім паданням. Дзядзька Завальня — досыць заможны шляхціц і добры гаспадар, які жыў у « ...дзікім баку Беларусі». Уставаў герой з пеўнямі і займаўся гаспадарчымі справамі. Пры гэтам дзядзька асуджаў тыхі хто кепска глядзеў гаспадарку, а час бавіў толькі на паляванні ды займаўся сабакамі. Меў дзядзька і свае погляды на выхаванне дзяцей: 

“Розгаю дух святы дзетак біць радзіць, Розга аніяк здароўю не вадзіць.” 

Яшчэ меў добры звычай Завальня кожную завейіную ноч запальваць свечку і ставіць яе на падаконнік, каб людзі не блукалі ў цемры. Гэта сведчыць пра тое, што «...жыла ў ягоным хрысціянскім сэрцы любоў да бліжняга». 

Завальня любіў прыроду — больш за ўсё падабалася яму саджаць дрэвы. Яшчэ герой «...меў прыі роджаную душу паэта і хоць сам не пісаў ні прозайі ні вершам, але кожнае апавяданне пра разбойнікаўі герояў, пра чары і цуды надзвычай яго займала; кожную ноч ён засынаў не іначай як слухаючы чарадзейныя гісторыі». А вось гісторыя народа не цікавіла Завальню, паколькі гэта «...не займальная рэч для таго, каго не цікавяць тэатр свету і асобы, шта іграюць розныя сцэны». Цярплівасць дзядзькі не мела межаў — адну і тую ж гісторыю ён быў здольньі слухаць па шмат разоў
Вопрос: Деление должно быть соразмерным:
 (*ответ*) да
 нет
Деление должно идти до конца:
 (*ответ*) да
 нет
Деление должно идти по двум основаниям:
 (*ответ*) неверно
 верно
Деление не должно:
 (*ответ*) содержать лишних членов
 идти до конца
 быть соразмерным
 идти по одному основанию
Деление понятий - операция, посредством которой раскрывается форма понятий:
 (*ответ*) неверно
 верно
Дефиниендум - определяемое понятие:
 (*ответ*) да
 нет
Дефиниеснс - определяющее понятие:
 (*ответ*) да
 нет
Дихотомия - деление на три части:
 (*ответ*) нет
 да
Исходное - понятие, объем которого делится:
 (*ответ*) верно
 неверно
Классификация - частный случай деления:
 (*ответ*) да
 нет
Количественная характеристика отражающая соизмерение, касающееся класса субъекта, задается квантором:
 (*ответ*) верно
 неверно
Круг в определениях:
 (*ответ*) логическая ошибка
 логический прием
 отрицательное определение
 положительное определение
Нереологическое деление - деление целого на части:
 (*ответ*) верно
 неверно
Определение не должно быть:
 (*ответ*) отрицательным
 положительным
 соразмерным
 совместимым
Основание - понятие, по которому делится:
 (*ответ*) исходное
 член деления
 определение
 дефиниендум
Основание не должно быть признаком присущим исходному:
 (*ответ*) неверно
 верно
Отрицательное определение является неинформативным:
 (*ответ*) верно
 неверно
Подмена основания, по которому идет деление - "скачок в делении":
 (*ответ*) верно
 неверно
Категория: гуманитарные
Ответы:
Правильные ответы помечены по тексту
тест  прошел проверку
пользуемся)
Вопрос: Як падаецца прырода ў апавяданнях?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Зусім невыпадкова кніга Я. Баршчэўскага пачынаецца з яго дакументальнага «Нарыса Паўночнай Беларусі», дзе аўтар падрабязна апісвае прыроду родных мясцін, сваё ўласнае фарміраванне як паэта, які чытаў у «кнізе прыроды»: «Гэтая кніга прыроды вучыла мяне сапраўднай паэзіі, сапраўдным пачуццям лепей, чым сённяшнія гаваркія крытыкі...» У шмат якіх апавяданнях дзеянне праходзіць на ўлонні прыроды. Лес, пушча, свет жывёл і птушак — акружэнне беларуса, тая прастора, у якой ён арганічна існуе. Дакладныя апісанні прыродных умоў, уведзены ў тканіну твора пейзаж — выдатнае дасягненне Баршчэўскага-празаіка, яго наватарства ў літаратуры.
Вопрос: Што сімвалізуюць вобразы Плачкі і Сына Буры?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Вобразы Плачкі і Сына Буры арыгінальныя і не сустракаюцца ў іншых славянскіх літаратурах. Нельга сказаць, што яны ва ўсім аўтарскія, магчыма, для іх з’яўлення існавала фальклорная аснова. 

Вобраз Плачкі — жаночы прывід, які плача ў месцах, пакінутых людзьмі, на могілках ці на палях баёў, — незнаёмы ў іншых месцах Беларусі, не ўключаны ў звычайную міфалагічную сістэму славян. Рацыянальна растлумачыць персанаж даволі проста: на тэрыторыі Беларусі, якая пастаянна перажывала варожыя нашэсці, часта можна было бачыць постаці апранутых у чорны ўбор маці ці ўдоў на магілах родных людзей. Некаторыя прыродныя ўтварэнні — туман, сухое дрэва — таксама маглі выклікаць ва ўяўленні падобную постаць. Завальня дае на аповед пра Плачку такі каментарый: «На маю думку... гэта папярэджанне людзям, каб выправілі свае норавы. Але прыкра, што людзі цяпер такія разумныя, што ўсё яны ўжо ведаюць, ні ў якія цуды не вераць, ім трэба скарбы, каб, не працуючы, мець усё тое, што толькі заманецца. Яны за золата прададуць усё тое, што нашы бацькі цанілі некалі даражэй за жыццё». На пярэчанне пляменніка, што «багаты чалавек шмат дабра можа зрабіць», дзядзька зга-дзіўся, аднак дадаў: «Але няхай жа ён навучыцца перш пазнаваць і любіць тое, што ёсць дабро. А тады Бог зробіць яго годным уладаром зямных скарбаў, як таго старога чалавека, якому ў вакно кінулі асінае гняздо, і яно перамянілася на вачах у яго ў залатыя пенязі». Гэтыя словы Завальні — код да разумення ўсёй вобразнай сістэмы твора, дзе ставяцца самыя важныя для чалавека пытанні: як ён разумее каштоўнасці жыцця, як адказвае на яго выклік, чаго дамагаецца ў жыцці, як выбірае паміж дабром і злом? Часам з’яўляецца падказка — містычны вобраз Усеагульнай Душы, Душы Радзімы — Плачкі, якая як бы ўвасабляе нацыянальныя ка-штоўнасці. Яна плача, бо іх, каштоўнасці, не бачаць, не разумеюць, ганяюцца за ўяўным, несапраўдным. 

Сын Буры — чалавек, апантаны вечнай прагай творчасці, пошуку ісціны, пазнання, дзеяння. Вельмі часта такія людзі — рэвалюцыянеры, змагары за свабоду, за незалежнасць сваёй краіны. Сын Буры — гэта і ён сам, аўтар: «Я наведаў далёкія краіны, сярод чужога народа яе журботны голас заўсёды гучаў у маіх вушах. Пераплываў моры — шумныя хвалі не маглі заглушыць яе журботнага спеву. Усюды яна была маёй адзінаю марай». 

Вобраз Сына Буры, можа, таму што ён яўна аўтабіяграфічны, атрымаўся нейкі недаказаны. Але адчуваецца ў ім расчараванасць сваёй наканаванасцю да «буры», сваёй генетычнай рэвалюцыйнасцю
Вопрос: Раскажыце пра сувязь кнігі «Шляхціц Завальня» з беларускім фальклорам.
Категория: школьный раздел
Ответы:
Ян Баршчэўскі — рамантык. У гісторыі беларускага рамантызму пісьменнік займае адметнае месца. Яго рамантызм народжаны «...паэзіяй светасузірання». Хараство навакольнага свету, прыгажосць народных звычаяў і павер'яў абудзілі творчую фантазію і жаданне пісаць. Таму сёння заварожвае і захапляе чытачоў створаны ў кнізе «ПІляхціц Завальня, або Беларусь у фантастычных апавяданнях» вобраз Беларусі як самабытнага краю, які мае свакй дзівосную паэзію, сваю адметную духоўную культуру. Кніга напісана на багатым фальклорным матэрыяле, а паколькі адметнасць беларускага рамантызму ў сувязі літаратуры з фальклорам, то можна лічыць кнігу «Шляхціц Завальня, або Беларусь у фантастычных апавяданнях» рамантызаванай, а самога пісьменніка рамантыкам.
Вопрос: Якую ідэйна-эстэтычную накіраванасць мае паэма «Тарас на Парнасе»?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Паэма па праве лічыцца адным з высокамастацкіх твораў народнай паэзіі. І сапраўды, твор адрозніваецца глыбінёй мастацкай ідэі і арыгінальнасцю літаратурнай формы, вастрынёй сатыры і добрага гумару, жвавасцю і непасрэднасцю народнай думкі. Якiм шляхам пойдзе маладая беларуская лiтаратура, на якiя мастацкiя ўзоры будзе арыентавацца - пра гэта сведчыць паэма. Галоўны пафас паэмы заключаецца ў сцвярджэннi перадавых поглядаў на лiтаратуру, высмейванне псеўданароднасцi i абароне сапраўднай народнасцi. Паэма сцвярджала права беларускага народа мець сваю лiтаратуру на роднай мове. Вобразамi i карцiнамi даводзiла, што свет народнага жыцця вельмi цiкавы, варты самай пiльнай увагi пiсьменнiкаў. Аўтарская сатыра ў творы скiравана не на дваранскi класiцызм, а на тыя з'явы, што перашкаджалi развiццю прагрэсiўнай лiтаратуры ў час напiсання паэмы. «Тарас на Парнасе» прызнана адной з найбольш патрыятычных паэм беларускай літаратуры ХІХ стагоддзя.
Вопрос: Прасачыце, як у творы вырашаецца пытанне народнасці літаратуры.
Категория: школьный раздел
Ответы:
Паэма «Тарас на Парнасе» ўсім сваім ідэйным зместам самым цесным чынам звязана з барацьбой, якая разгарнулася вакол пытання аб народнасці літаратуры. Парадыйнасць твора скіравана супраць «афіцыйнай народнасці» (яе сэнс перадае формула «самадзяржаўе, праваслаўе і народнасць», 

г. зн. праслаўленне царызму і апраўданне прыгонніцтва). Прыхільнікамі і прапагандыстамі «афіцыйнай народнасці» былі выдаўцы газеты «Северная пчела» Ф. Булгарын і М. Грэч. Пісьменнікі-рэакцыянеры ў сваёй дзейнасці імкнуліся прыстасаваць літаратуру да абароны інтарэсаў «вышэйшых» саслоўяў. Аўтар паэмы крытычна ставіцца да прыслужнікаў самадзяржаўя, паказвае іх у карыкатурным выглядзе. Напрыклад, Булгарына: 

Гляджу сабе — аж гэта сівы, 
Кароткі, тоўсты, як чурбан, 
Плюгавы, дужа некрасівы, 
Крычыць, як ашалелы, пан. 
Сапраўдныя творцы — Пушкін, Лермантаў, Жукоўскі, Гогаль — вялі рашучую барацьбу супраць такой літаратуры. Пра народных пісьменнікаў аўтар вуснамі свайго героя, палясоўшчыка Тараса, гаворыць з вялікай сімпатыяй, падкрэслівае глыбокую павагу да іх: «чатыры добрых малайцы» ўзносяцца на Парнас. Перад прагрэсіўнымі пісьменнікамі за іх палкае служэнне народу і паслядоўнае адстойванне прынцыпаў на роднасці ў літаратуры народ пачціва «раздаўся на канцы».
Вопрос: Пакажыце, як выяўляецца асноўная ідэя паэмы ў вобразе Тараса.
Категория: школьный раздел
Ответы:
Узвядзенне Тараса на Парнас — будучы ўзлёт беларускай літаратуры. Паводле трапнай заўвагі Алега Лойкі, «паэма стала і патрыятычнай песняй, выражэннем любові да роднага слова, марай аб вялікім будучым беларускай літаратуры, паэтызацыяй узыходжання яе на Парнас». 

Нараджэнне новай, эстэтычна багатай беларускай літаратуры патрабавала і адкрыцця яе галоўнага героя. Побач з «вечнымі», старажытнымі, класічнымі вобразамі з’яўляецца «свой», народны герой. Багі зніжаюцца («Як тараканы каля хлеба, // Багі паселі ўкруг стала»), прыпадабняюцца да сваіх, селянін жа ўздымаецца ўверх. Роўным сярод роўных адчувае сябе палясоўшчык Тарас сярод небажыхароў: трымаецца з годнасцю, не саромеецца таго, што ён «не пісацель», а «палясоўшчык з Пуцявішча». Патрапіўшы на Парнас і апынуўшыся ў незвычайных абставінах, Тарас не разгубіўся: прыродная кемлівасць, абачлівасць, практычны розум дазволілі яму з гонарам выйсці са складанай сітуацыі. Пайшоўшы ў скокі, нават здзівіў багоў — так гожа ў яго атрымалася: «Як стаў прыстуківаць атопкам, // Аж рот разінулі багі». Праз сцэну скокаў пісьменнік вырашае надзённую праблему — багі звярнулі ўвагу на танец селяніна, г. зн. на новую беларускую ітаратуру, якая робіць сваім галоўным героем селяніна.
Вопрос: Назавіце тыповыя рысы народнага характару, увасобленыя ў вобразе Тараса. Чым прываблівае вас гэты вобраз?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Вобраз Тараса падаецца ў развіцці як праз аўтарскія характарыстыкі, так і праз аповед самога героя. Спачатку адзначаецца рахманасць (пакорлівасць), цягавітасць, стараннасць героя ў адносінах да сваёй службы: ён «балота з рання да цёмнай ночы пільнаваў». Пасля ўсяго перажытага падчас парнаскіх прыгод штосьці змянілася ў душы героя. Гэта ўжо не той ранейшы руплівы служка сваіх гаспадароў, як на пачатку твора. Аўтар заўважае: 

З тых пор Тарас ужо не ходзіць 

Так дужа рана па лясах, 

А дзеля гэтага не шкодзіць 

Бярвенне красці па начах. 

Тарас — паўнавартасны мастацкі вобраз, які пачынаў сабой у нашай літаратуры цэлую галерэю нацыянальных характараў. У ім аўтар увасобіў лепшыя рысы беларускага сялянства: працавітасць, дасціпнасць, гумар, далікатнасць. Ён з непадробным дабрадушным гумарам распавядае пра свае прыгоды: 

Узлез к багам тады я ў хату... 

Авохці мне! Ні даць ні ўзяць 

Як у казарме там салдатаў — 

Багоў — не можна сашчытаць! 

Гэтак жа натуральна, нязмушана герой дае ацэнку ўсяму ўбачанаму і пачутаму ім на Парнасе, пры гэтым не даходзіць у ацэнках да абразлівых характарыстык, як патрабуе таго беларускі этыкет, народныя нормы паводзін. Па сваім характары герой паэмы блізкі да такіх каларытных літаратурных персанажаў, як Санча Панса («Дон Кіхот» М. Сервантэса), Кала Бруньён («Кала Бруньён» Р. Ралана). У сваю чаргу, блізкія Тарасу-палясоўшчыку вобразы будуць з’яўляцца ў лепшых творах беларускай літаратуры і пазней: стары ляснік Грышка з «Паляўнічых акварэлек з Палесся» Янкі Лучыны, дзядзька Антось з «Новай зямлі» Якуба Коласа.
Вопрос: Акрэсліце ролю міфалагічных персанажаў у раскрыцці тэмы і ідэі твора. Растлумачце, які сэнс мае карціна жыцця багоў на Парнасе.
Категория: школьный раздел
Ответы:
На Парнасе герой трапляе ў палац, дзе жывуць багі. Гэта звычайны сялянскі двор. Багі жывуць у звычайнай хаце, апранаюцца ў сялянскае адзенне, займаюцца гаспадаркай, ядуць звычайныя стравы, гавораць на простай сялянскай мове. Не спадабаліся Тарасу разбэшчаныя, схільныя да п'янства Зеўс, Бахус, Амур. I толькі да Гебы, якая вядзе ўсю гаспадарку, Тарас ставіцца з сімпатыяй і спачуваннем. Але багі — не прадстаўнікі народа. У паводзінах і характерах багоў выразна выступаюць рысы людзей іншага асяроддзя — панскага. Ды і жывуць яны, як гаворыцца ў паэме, у «панскім двары», ядуць так, як простыя сяляне не елі нават на свята. На сялян багі падобны толькі знешне. Зеўс паказаны як разбэшчаны, схільны да п'янства, уладалюбны чалавек. Венера — таксама вобраз вельмі няпросты. Часам здаецца, што гэта звычайная вясковая красуня, прыгожая і абаяльная. 

Прыгожа, стройна цераз меру, Пяром не можна апісаць. 

I адзенне ў Венеры як у вясковай красуні. Але аўтар паказвае яе зусім іншай, «чырвонай, тоўстай», калі Венера занята толькі сабой і круціцца перад люстэркам. 

Во перад люстрам задам меліць 

I маслам мажа валасы, 

Ды нечым белым твар свой беліць. 

Тут мы ўжо бачым Венеру не простай дзяўчынай, а пані. 

З дапамогай травестыцыі, праз парадзіраванне парнаскіх багоў, якія толькі сваім знешнім выглядам нагадваюць сялян, аўтар выкрывае ілжывую гульню афіцыйнай літаратуры ў народнасць. Бог мораў Нептун «на лаўцы чыніць сеці»; бог кахання Амур іграе на жалейцы і спявае дзяў-чатам песні; багіня кахання Венера — звычайная вясковая красуня, а багіня Геба ўвогуле паказана як служанка: «Яна ў найміткі ў неба ўзята, // Каб есць варыць і плацце мыць…»
Вопрос: У чым вы бачыце асаблівасць сюжэта, кампазіцыі і жанру «Тараса на Парнасе»? Які фальклорны жанр, на вашу думку, найбліжэй стаіць да паэтыкі твора?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Сюжэт паэмы адпавядае аднаму з класічных літаратурных узораў — «Боскай камедыі» Дантэ Аліг’еры, фантастычнай гісторыі вандраванняў паэта па тым свеце. Падобныя матывы знаходзім і ў аўтараў Антычнасці — Авідзія, Стацыя і інш. Вергілій адправіў свайго Энея на той свет, каб герой набраўся мудрасці і мужнасці. Такі прыём скарыстаў рускі паэт Аляксандр Твардоўскі, ствараючы паэму «Цёркін на тым свеце». 

У кампазіцыйных адносінах паэма «Тарас на Парнасе» набліжаецца да народнай казкі, дзе абавязкова ёсць зачын, неверагодны сюжэт і канцоўка. Літаратуразнаўца Алег Лойка адзначае выключную кампазіцыйную зладжанасць паэмы: «Падзейная частка яе ўзята ў “рамку” сіметрыі... Рэ-альны план вельмі натуральна пераходзіць у гэтым расказе ва ўмоўны, умоўны — зноў у рэальны». Рэальнымі з’яўляюцца паляванне і служба Тараса, адносіны да яго пана і войта («...у ласцы быў у пана — // Яго пан дужа шанаваў. // Любіла тож Тараса й паня, // І войт ні разу не збрахаў...»), паэтызацыя працы і заняткаў беларускіх сялян. Казачнай (умоўнай) з’яўляецца сцэна пад гарой і на гары Парнас, дзе Тарас су-стракаецца з пісьменнікамі, антычнымі багамі. Такая кампазіцыя твора, дзе пераплятаецца рэальнае і казачнае, дазволіла аўтару смела выявіць уласную грамадзянскую пазіцыю і погляды на прызначэнне мастака і мастацтва ў жыцці народа. 

Паэма «Тарас на Парнасе» мае падабенства з «Энеідай навыварат», але не з’яўляецца цалкам бурлескным творам. Хаця антычныя багі і «пераапрануты» ў сялянскую вопратку, паказваюцца ў неўласцівых, чужых ім умовах простанароднага жыцця і побыту, малююцца тут у камічным выглядзе. Бурлеск выкарыстоўваецца толькі часткова, як сатырычны прыём у абмалёўцы вобразаў багоў.
Вопрос: При дихотомии исходный признак одного понятия отрицается другим понятием:
 (*ответ*) верно
 неверно
При несоразмерном делении сумма членов деления не равна исходному:
 (*ответ*) верно
 неверно
Слишком узкое определение - когда объем дефиниендума подчинен объему дефиниенса:
 (*ответ*) неверно
 верно
Сложные суждения состоят из отдельных простых суждений:
 (*ответ*) верно
 неверно
Суждение - форма мысли, возникающая из понятий или суждений:
 (*ответ*) да
 нет
Суждения бывают только простыми:
 (*ответ*) неверно
 верно
Таксономическое деление - деление по видоизменению признака:
 (*ответ*) да
 нет
Членов деления должно быть два или меньше:
 (*ответ*) неверно
 верно
Экзистенциальные, реляционные и атрибутивные суждения - три вида простых суждений:
 (*ответ*) верно
 неверно
В ходе логической операции "обобщение понятия" объем понятия увеличивается, но при этом уменьшается его содержание:
 (*ответ*) да
 нет
В языке противоположным понятиям соответствуют омонимы:
 (*ответ*) нет
 да
Выражение "Флорой называют видовой состав растений, произрастающих на той или иной территории" можно считать логической операцией определения понятия:
 (*ответ*) да
 нет
Для понятия "студент" неверна характеристика:
 (*ответ*) абстрактное
 положительное
 несобирательное
 конкретное
Единичные понятия не могут находиться в отношении перекрещивания:
 (*ответ*) верно
 неверно
Класс понятий "водоемы" является подмножеством класса понятий "реки":
 (*ответ*) нет
 да
Контрарность понятий может быть выражена формулой P + Q < 1:
 (*ответ*) да
 нет
Логический ряд "книжный шкаф" - "шкаф" - "предмет мебели" является ограничением понятия:
 (*ответ*) неверно
 верно
На графических схемах универсальный класс изображают в виде:
 (*ответ*) прямоугольника
 квадрата
 ромба
 круга
Новый признак, добавленный к понятию, увеличивает его содержание:
 (*ответ*) да
 нет
Категория: гуманитарные
Ответы:
Правильные ответы помечены по тексту
тест  прошел проверку
пользуемся)
Вопрос: Вызначце месца «Тараса на Парнасе» ў гісторыі беларускай літаратуры. Чаму паэма стала «першай літаратурнай любоўю Беларусі»?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Тарас на Парнасе» — «лёсавызначальны для нашай літаратуры, жыццесцвярджальны для нацыі тэкст». Паэма адыграла вялікую ролю ў нацыянальнай самаідэнтыфікацыі беларусаў, у развіцці ўсёй беларускай літаратуры. У пэўным сэнсе яна стала маніфестам новай беларускай літаратуры. Паэма з’явілася крыніцай натхнення для сучасных беларускіх пісьменнікаў. У канцы 1980-х 

гадоў была апублікавана паэма Францішка Ведзьмака-Лысагорскага «Сказ пра Лысую гару», у якой таксама ў форме дасціпнага жарту паказана жыццё сучасных пісьменнікаў. Натхнёны паэмай Канстанціна Вераніцына, драматург С. Кавалёў стварыў рымейк «Тараса на Парнасе», пазначыўшы свой драматургічны твор як «Народная забава з мядзведзем у дзвюх дзеях». 

У розныя часы паэму таленавіта ілюстравалі мастакі У. Гладкевіч, Н. Гуціеў, М. Малевіч, В. Славук і інш. Вядома, што на пачатку XX стагоддзя кампазітар І. Шадурскі працаваў над аперэтай «Тарас на Парнасе». Пазней па матывах паэмы створана аднайменная опера (М. Аладаў). Паэма «Тарас на Парнасе» перакладзена на рускую, украінскую, польскую, англійскую мовы.
Вопрос: Што вы можаце распавесці пра жыццёвы і творчы шлях Тараса Шаўчэнкі?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Тарас Рыгоравіч Шаўчэнка выйшаў з народных нізоў. Нарадзіўшыся 9 сакавіка 1814 года ў сям’і прыгоннага селяніна (у вёсцы Морынцы на Чаркашчыне), ён, магчыма, не раскрыўся б ва ўсёй сваёй велічы, калі б не прыехаў са сваім панам у Пецярбург і не сустрэўся там з высакароднымі і таленавітымі людзьмі. Сярод іх — украінскія і рускія мастакі І. Сашэнка, К. Брулоў, А. Венецыянаў, паэт В. Жукоўскі і інш. Яны зрабілі ўсё, каб Т. Шаўчэнка атрымаў вольную. У 1838 годзе яго выкупілі з прыгону. Атрымаўшы жаданую свабоду, у радасным натхненні Т. Шаўчэнка стварае свае першыя зборнікі вершаў «Кабзар» (1840) і «Чыгірынскі Кабзар» (1844), вучыцца ў Акадэміі мастацтваў ды малюе так паспяхова, што з часам за творы ў жанры гравюры атрымлівае ганаровае званне акадэміка жывапісу. Расійская сталіца, якая ў першай палове ХІХ стагоддзя была моцна ўлюбёная ва «ўкраінскасць», прымае Т. Шаўчэнку ў свае абдымкі. Яго запрашаюць у арыстакратычныя салоны. Ён малады, прыгожы, у яго мяккае ўкраінскае вымаўленне, ён прачула чытае ўласныя вершы, цудоўна спявае… Аднак больш, чым выгоды сталічнага жыцця, ён любіць свой занядбаны край, сваю родную зямлю і яе народ. Ён пакідае Пецярбург, каб стаць супрацоўнікам Кіеўскай археаграфічнай камісіі (1845—1847). За ўдзел у тайным Кірша-Мяфодзіеўскім таварыстве арыштаваны і аддадзены ў салдаты (1847-57). Пасля ссылкі (з 1858) жыў у Пецярбургу. Прыхільнік рэвалюцыйнага шляху ліквідацыі прыгонніцтва, яднання славянскіх народаў у барацьбе за сацыяльнае і нацыянальнае вызваленне.
Вопрос: Тарас Шаўчэнка — паэт-грамадзянін. Падрыхтуйцеся да выказвання на гэту тэму.
Категория: школьный раздел
Ответы:
Т. Шаўчэнка вольны, аднак большасць яго родных засталіся прыгоннымі. Ён піша пра гаротнае жыццё сялян пад панскім прыгнётам. Т. Шаўчэнка высока цэніць народныя пераказы, легенды, песні, у якіх услаўляецца колішняя слава ўкраінскіх казакоў, гераізм, які яны праяўлялі ў барацьбе з прыгнятальнікамі. 

Не толькі творчасцю, але і сваім трагічным і адначасова гераічным лёсам Т. Шаўчэнка паказаў прыклад самаадданага служэння Украіне, роднаму народу і яго культуры. Украінскі паэт разам з прагрэсіўнымі прадстаўнікамі расійскага грамадства выступаў супраць царскага самадзяржаўя і дэспатызму. Яскравы прыклад — невялікая паэма «Цары» (1848). Творы Тараса Шаўчэнкі прасякнуты любоўю да радзімы, напісаны народнай мовай, вызначаюцца блізкасцю да фальклору, разнастайнасцю рытмаў, меладычнасцю. У ранняй яго творчасці (вершы, балады, паэмы «Кацярына», 1838, «Гайдамакі», 1841; драма «Назар Стадоля», 1843, і інш.) спалучэнне рамантызму з рэалістычнымі тэндэнцыямі. У паэме «Наймічка» (1845) стварыў яркі драматычны вобраз жанчыны-маці. 

Тарас Шаўчэнка ў сваёй творчасці выразіў думкі і настроі, якія былі важнымі ў жыцці ўкраінцаў у той час. Яго творчасць знайшла водгук у сэрцах людзей, аб чым сведчыць тое, што ў другой палове XIX і ў пачатку XX ст. ці не адзінаю кніжкай у большасці вясковых хат Украіны быў «Кабзар»; вершы з яго вучылі напамяць, па ім вучыліся чытаць. У той час творы Шаўчэнкі аб'ядналі ўкраінскі народ, асабліва жыхароў Левабярэжнай Украіны