nyuuzyou/soloby huggingface dataset:
Вопрос: Якую ацэнку ўчынкам Сержа дала яго маці? Ці згодныя вы з яе меркаваннямі? Абгрунтуйце свае думкі.
Категория: школьный раздел
Ответы:
«Калі ты ведаеш, дык трэба старацца, каб і Серж быў такі. Трэба старацца, каб з яго вырас такі чалавек, які ведаў бы, што калі ты пакасціш другому чалавеку, то лепш табе не жыць на свеце. Я ведаю, што тут выходзіць: калі ён пад’язджае на машыне да школы, то ён адчувае гэта не так, што машына аблягчае чалавеку хаду, беражэ яго сілы, а бачыць у гэтым толькі сваю перавагу перад дзецьмі. Ён прывыкае з пагардай глядзець на ўсіх. 
Такога чалавека любіць ніхто не будзе, а кожны будзе яго баяцца, а значыцца, і ненавідзець. Я не хачу, каб мой сын быў такі. Я адзін раз бачыла, як жанчына на вуліцы паслізнулася і ўпала і як два рослыя франты, бачачы гэта, зарагаталі. Гэта ўсё адна і тая ж справа. Каб, скажам, хто-небудзь з дзяцей, з якімі Серж разам вучыцца, што-небудзь нёс цяжкае і абнямог ад цяжару, Сержу і ў галаву не прыйшло б дапамагчы гэтаму свайму таварышу…. 
…. Няхай сабе яго першага зачапілі. Але ж гэта расправа гордага паніча. 
Тая дзяўчынка і вучыцца, і працуе, а ён не адчувае гэтага. Я сама пайду да таго старога чалавека і пагавару з ім. І калі трэба будзе, я прымушу 
Сержа папрасіць у яго прабачэння. Няхай папросіць, каб стары чалавек дараваў яму. 
— Добра, ты ідзі да таго чалавека, а я пагавару з Сержам. 
— Калі мой сын зрабіў таму чалавеку прыкрасць, то для мяне гэта тое, што я сама пакрыўдзіла чалавека. Мне самой брыдка і горка.» 
Мы згодны з меркаваннем маці Сержа, яна дала самую правільную ацэнку паводзінаў свайго сына. Яна любіць яго, аднак разумее, што яны дапусцілі памылкі і хлопчык стаў эгаістам ў адносінх да іншых, пагардлівым, зняважлівым, нядобрым. Усе яго ўчынкі сведчаць пра гэта.
Вопрос: Як вы думаеце, чаму бацька Сержа вырашыў расказаць сыну пра сваю маладосць?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Магчыма ён хацеў, каб сын больш ведаў пра яго, пра тое, як складваўся яго лёс, што яму давялося перажыць у маладыя гады, гэта памагло б сыну і бацьку лепш зразумець адзін аднаго, пасябраваць, выклікаць даверлівыя адносіны.
Вопрос: Што даведаўся Серж пра тыя далёкія гады?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Бацька разказаў аб тым, што ён раней служыў парабкам у кулака. Да іх у мястэчка прыехаў чалавек Закрэўскі, які павінен быў збіраць хлеб у кулакоў для Чырвонай Арміі. Кулакі пайшлі ў лес і зрабіліся бандытамі, яны нападалі і забівалі савецкіх работнікаў. Разам з Закрэўскім бацька Сержа ездзіў рызыкуючы жыццём і адшукваў хованкі кулакоў. Аднойчы іх схапілі бандыты і заперлі ў сараі. Адна смелая дзяўчына выратавал іх, адцягнуўшы ўвагу кулакоў, яна здолела даць палонным сякеру і яны атрымалі волю. Выратоўваючыся, яны беглі цераз лес, імітуючы невялікі атрад чырвонаармейцаў. Закрэўскі закрыў плячыма бацьку Сержа, засланяючы ад кулі. Яго параніла ў нагу, але яны былі жывыя і свабодныя.
Вопрос: Як Серж успрыняў бацькаў аповед? Што ўзрушыла яго, што ўразіла, якое жаданне ў яго з’явілася?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Серж слухаў аповед бацькі з вялікай увагай і цікавасцю. Ён быў вельмі здзіўлены, што яго матуля і ёсць тая смелая дзяўына, якая выратавала бацьку і іншых з палону. Калі ён даведаўся, штоЗакрэўскі жыве ў гэтым горадзе, што і яны, ён вельмі захацеў пазнаёміцца з гэтым чалавекам.
Вопрос: Якімі паўставалі ў вачах Сержа невядомыя яму Закрэўскі і дзяўчына-парабчанка, што выратавала палонных?
Категория: школьный раздел
Ответы:
У яго вачах яны былі сапраўднымі смелымі і адважнымі героямі.
Вопрос: Мощные социальные движения характерны для обществ 
 (*ответ*) нестабильных 
 недемократических 
 демократических 
 стабильных 
На изменение отдельных сторон общественной жизни и социальной структуры общества без полной его трансформации направлено движение 
 (*ответ*) реформ 
 регрессивное 
 утопическое 
 революционное 
Нравственно-психологическое состояние индивидуального и общественного сознания, характеризующееся разложением системы ценностей и вызванное противоречием между провозглашенными целями (богатство, власть) и невозможностью их достижения законными средствами, - это 
 (*ответ*) аномия 
 революция 
 девиантное поведение 
 социальный конфликт 
Образ жизни и действий большого количества людей, оказывающий существенное влияние на социальную жизнь и стабильность общества, - это 
 (*ответ*) массовое социальное поведение 
 коллективное поведение 
 культурное течение 
 поведение 
Основой стабильности современного демократического общества служит(ат) 
 (*ответ*) средний класс 
 богатые люди 
 рабочий класс 
 высший класс 
Остракизм (психологическое изгнание из общества или группы) можно отнести к 
 (*ответ*) неформальному контролю 
 рефлексивному управлению 
 аномии 
 формальному контролю 
Отклонение от существующих в группе или обществе норм, которые социально определяются как девиантные, - это 
 (*ответ*) вторичное отклонение 
 социальный конфликт 
 аномия 
 первичное отклонение 
Первые теоретические разработки коллективного поведения принадлежат 
 (*ответ*) Г.Лебону 
 Э.Дюркгейму 
 К.Марксу 
 Г.Тарду 
Переход социального объекта из одного состояния в другое, любая модификация в социальной организации общества, его социальных институтах и социальной структуре, установленных в нем образцов поведения - это 
 (*ответ*) социальные изменения 
 социальный прогресс 
 социальный процесс 
 социальное развитие 
Переход учителя физики Иванова на работу из деревни Васильевка в город Борзов - это пример 
 (*ответ*) горизонтальной мобильности 
 групповой мобильности 
 миграции 
 вертикальной мобильности
Категория: гуманитарные
Ответы:
Правильные ответы помечены по тексту
тест  прошел проверку
пользуемся)
Вопрос: Як жылося Насцечцы з дзедам? Як яны ставіліся адно да аднаго?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Насця жыла з дзедам вельмі сяброўскі. Дзед гатаваў унучцы ежу, будзіў у школу і нават гайдаў на руках, ласкава называў яе “матыль”. Яны моцна любілі адзін аднаго, гэта былі родныя, вельмі блізкія людзі. Унучка паважала і цаніла дзеда, яны многае рабілі разам, таксама разам і сумавалі па матуле Насцечкі.
Вопрос: Як змянілася жыццё Насцечкі падчас дзядулевай хваробы?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Насце прыйшлося ўзяць усю гаспадарку ў свае рукі: рана ўставаць, гатаваць ежу, клапаціцца пра дзядулю, паспяваць у школу і вучыцца. Гэта было нялёгка, але дзяўчынка не скардзілася. Яна шкадавала дзядулю і даглядала яго як магла і ўмела.
Вопрос: Прыгадайце, як успрынялі Насцечка і яе дзядуля паведамленне пра хуткі прыезд Насцечкінай маці. Як яны рыхтаваліся сустрэць яе?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Прыезд матулі для абодвух было вялікае шчасце, яны прачнуліся вельмі рана і сталі рыхтавацца да прыезду яе за шмат гадзін да прыбыцця цягніку. Вось як піша аўтар аб гэтым: 

«Гэта была праўда. Яму, сапраўды, з паўночы не спалася, і ён, як малы, чакаў, каб хутчэй прыйшла раніца, калі ён з Насцечкай пойдзе на вакзал  сустракаць дарагога і роднага чалавека.»
Вопрос: Чаму сяброўства Насцечкі з дзяўчынкамі з яе класа можна назваць сапраўдным?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Дзяўчаты часта наведвалі сяброўку, дапамагалі ёй, спачувалі, яны не кінулі яе ў цяжкую хвіліну, падтрымалі яе, калі хварэў дзядуля. У іх былі агульныя інтарэсы і яны трымаліся заўжды разам. Радаваліся за сваю сяброўку, калі прыехала яе матуля, падзялялі яе шчасце.
Вопрос: Што адчуваў Серж у кватэры Закрэўскіх, што давялося яму перажыць? Падмацуйце адказ радкамі з тэксту твора.
Категория: школьный раздел
Ответы:
Серж, пэўна, адчуў яшчэ невядомае яму да гэтуль пачуццё сораму , ён пачырванеў, занямеў, яму было няёмка і цяжка на душы: 

“Але ўсё ж гэтая прыкрасць была нішто ў параўнанні з тым, што рабілася ў яго душы з таго моманту, калі ён убачыў, да каго ён з бацькам прыйшоў і каго ён так моцна скрыўдзіў. Стары чалавек здаваўся яму цяпер нейкім магутным веліканам, перад якім ён, з усімі сваімі ганарыстымі капрызамі, нічога не варты. Ён так сябе адчуваў, быццам лепш было б яму ў гэтыя мінуты праваліцца скрозь зямлю.”
Вопрос: Прыгадайце прыезд Насцечкінай маці. Як сустрэліся старыя знаёмыя пасля доўгіх гадоў разлукі, што адчуваў кожны з дарослых?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Усе чакалі прыезду матулі з нецярпенніем. Настя і дзед не памяталі сябе ад радасці, калі ўбачылі знаёмую постаць. Кінуліся абнімацца, тая таксама была рада ўсім гасцям і сустрэчам. 

Сержаў бацька таксама з нецярпеннем чакаў сустрэчы з матуляй Насцечкі, а калі прыйшла яго жонка ўсё адкрылася эмоцыі іх накаліліся: “Жанчына ціха плакала. Насцін дзед пагладзіў яе па галаве і пацалаваў у лоб. Серж стаяў як ака мянелы. Сержаў бацька ўстаў з крэсла так шпарка, быццам бы крэсла гарэла агнём. Ён стаяў, апусціўшы рукі і не ведаючы, дзе дзецца. 

— Дык вось каго гэта ты так пакрыўдзіў... — павярнуўся бацька да Сержа і змоўк, а пасля цішэй сказаў: — Гэта я яго пакрыўдзіў, гэта я сам вінаваты...» 

Дарослыя былі ў роспачы, ім было сорамна перад Закрэўскім за свайго сына. Але ой прабачыў ужо ўсё Сержу. Праз некалькі хвілін, калі Серж выбег з дому Закрэўскіх, бацька цвёрда адзначыў, што больш ён такім не будзе, Мілеўскі пастараецца выправіць сваю памылку. Гэта настроіла ўсіх на больш вясёлы лад. Яны селі разам за стол і паміж імі ўзнікла вясёлая гамонка, поўная ўспамінаў і прыемных хвілін.
Вопрос: Як трымаў сябе Закрэўскі падчас сустрэчы з Сержавай матуляй? Што пры гэтым адчувала жанчына?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Іх сэрцы авалодала шмат эмоцый: здзіўленне, сорам, радасць і адначасова разгубленасць. Матулі Сержа было цяжка на душы, ад таго калі яна зразумела, хто быў ім пакрыўджаны і зняважаны. Але стары Закрэўскі не трымаў злосці і крыўды: 

«Жанчына не скончыла, змоўкла, пачырванела тварам і адразу пасля гэтага збялела. Закрэўскі таксама глядзеў на яе, не могучы ад здзіўлення прагаварыць і слова. Нешта ён мармытнуў сабе пад нос і шпарка ўвайшоў у кватэру, пакінуўшы за сабой адчыненыя дзверы. Жанчына не смела 

ўвайсці і стаяла ў сенцах. Закрэўскі паставіў на падлогу патэфон, які ён нёс з вакзала, і павярнуў' ся да дзвярэй, ужо стараючыся паспакайнець: 

— Ну, заходзь жа... (Канцы губ яго ўздрыгануліся.) А тут і Сяргей твой, і... Ну, заходзь жа, колькі год я цябе не бачыў... (Твар яго засвяціўся радасцю.) Ты ж як дачка мне... Ну, чаго там...»
Вопрос: Знайдзіце ў тэксце і перачытайце словы маці Насцечкі пра дружбу. Паразважайце, чаму чалавеку нельга жыць без дружбы, чаму  трэба берагчы сяброў.
Категория: школьный раздел
Ответы:
“І вам, дзяўчаткі, дзякую за дружбу з Насцечкай. Дружба — вялікая справа. Без дружбы чалавеку цяжка жыць, чуеце, дзяўчаткі? Дружба робіць вялікія справы. І ў няшчасці і ў радасці без дружбы чалавеку нельга быць. Шануйце, дзеці, дружбу, гэта самае дарагое і важнае, што ёсць у чалавека. Вырастайце вялікія і аберагайце праз усё жыццё дружбу. І ведайце — асабліва моцная бывае тая дружба, што ўстанаўліваецца ў маленстве і ў маладыя гады.” 

Сяброўства - гэта асаблівыя ўзаемаадносіны паміж людзьмі, заснаваныя на ўзаемным даверы, узаемадапамозе. Так афіцыйна можна пазначыць тое, што многія з нас не адрозніваюць ад роднасных адносін. Больш за тое, сапраўдны сябар, часцяком, бліжэй іншага сваяка, але сапраўдных сяброў у чалавека не зусім няшмат. Сяброўства трэба шанаваць і берагчы, не забываць быць уважлівым да сябра. У жыцці няма нічога страшней адзіноты. Дружба дазваляе нам пазбегнуць яе, асабліва, калі ў жыцці далёка не ўсё складваецца так, як мы гэтага хацелі. Акрамя таго, сяброўства - гэта узаемадапамога, і калі наступіць цяжкая хвіліна першым на дапамогу прыйдзе менавіта сапраўдны сябар. Сяброўства - гэта магчымасць падзяліць з блізкім чалавекам хвіліны радасці і смутку.
Вопрос: Якое ўражанне зрабіла на вас аповесць Кузьмы Чорнага «Насцечка»?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Аповесць вельмі спадабалася, аўтар стварыў запамінальныя вобазы, цікава разгортваўся сюжэт і аповесць чытаецца вельмі хутка. Прыём апавяданне ў апавяданні надае твору прыгодніцкі ўхіл.
Вопрос: Што новага і цікавага вы даведаліся з твора пра чалавечыя характары і ўзаемаадносіны? Паразважайце, ці не страціў твор сваёй надзённасці, актуальнасці ў наш час (аповесць была напісана ў 1940 годзе).
Категория: школьный раздел
Ответы:
Твор не страціў сваёй актуальнасці і сёння. У кожнай школе ёсць вось такія “Сержы”, якія пагарджаюць, крыўдзяць, здольны на подласць дзеля асабістай уцехі, існуе таксама і сапраўднае сяброўства, гарманічныя сямейныя адносіны. Аўтар зазірае ў корань праблемы выхвавання будучага пакалення: хуліганства Сержа і яго эгаістычны характар узніклі з-за таго, што бацькі не мелі часу на яго выхванне, не сябравалі з ім, не цікавіліся, патакалі ўсім жаданням. Гэта праблема многіх сем’яў — дзеці маюць усё, акрамя самага галоўнага – увагі сваіх бацькоў.
Вопрос: Перечень руководящих должностей, замещение которых производит вышестоящий орган, называется 
 (*ответ*) номенклатурой 
 нормативной структурой 
 высшим классом 
 списком карьерной матрицы 
Пестроту, разнородность, богатство оттенков общества характеризует понятие 
 (*ответ*) “гетерогенность” (или “горизонтальная дифференциация”) 
 “социальные слои” 
 “социально-классовая структура” 
 “ социальный состав населения” 
По мнению П.А.Сорокина, социальные революции, войны, военные перевороты и смены политических режимов, восстания и т.п. являются причинами 
 (*ответ*) групповой мобильности 
 миграции 
 географической мобильности 
 горизонтальной мобильности 
Поведение, которое частично соответствует принятым в обществе или социальной группе нормам, - это 
 (*ответ*) первичное отклонение 
 социальный конфликт 
 социальная дезорганизация 
 аномия 
Полной противоположностью эволюционных теорий социальных изменений являются теории 
 (*ответ*) революционные 
 социального прогресса 
 систематические 
 циклического развития 
Понятие «аномия» было впервые введено 
 (*ответ*) Э.Дюркгеймом 
 Г.Тардом 
 Г.Лебоном 
 Р.Мертоном 
Постепенные, медленные, количественные преобразования социальных объектов или отношений, имеющих кумулятивный характер, - это 
 (*ответ*) эволюционные изменения 
 циклические изменения 
 социальные реформы 
 революционные изменения 
Преобразование, изменение, переустройство, осуществляемое с помощью новых законодательных актов, - это 
 (*ответ*) социальная реформа 
 социальный прогресс 
 эволюционные социальные изменения 
 инновация 
Причину социального неравенства усматривали в неравном распределении общественных ценностей (богатства, власти) сторонники теории 
 (*ответ*) конфликта 
 структурного функционализма 
 репутационной 
 функционализма 
Причину социального неравенства усматривали в общественном разделении труда сторонники теории 
 (*ответ*) функционализма 
 репутационной 
 марксистской 
 конфликта 
Профессионалов, имеющих, как правило, университетское образование, отличающихся высоким мастерством в своей области, занятых творческим трудом и относящихся к категории самонанятых, т.е. имеющих свою практику или свое дело, можно отнести к 
 (*ответ*) среднему классу 
 номенклатуре 
 рабочему классу 
 высшему классу
Категория: гуманитарные
Ответы:
Правильные ответы помечены по тексту
тест  прошел проверку
пользуемся)
Вопрос: Хто з герояў выклікаў у вас павагу і сімпатыі і чаму?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Павагу і сімпатыю выклікалі стары Закрэўскі(за яго годнасць, мужнасць, смеласць, чалавекалюбства і пачуццё справядлівасці), Сержаў бацька(за правільную ацэнку сваіх памылак), яго матуля(яна чалавек высокамаральны, смелы, цвёрды), матуля Настачкі (яна ведае, што такое сапраўднае сяброўства), сама Настачка і яе сяброўкі(добрыя, адкрытыя дзяўчынкі).
Вопрос: Чаму пісьменнік назваў сваю аповесць «Насцечка», а не, напрыклад, «Насцечка і Серж» ці як-небудзь інакш?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Насцечка — цэнтральны вобраз аповесці, яна знаходзіцца ў цэнтры падзей. Насцечка – добрая, адкрытая, працавітая дзяўчынка, якая любіць сваіх родных, яна самаададная, умее сябраваць. Аўтар з ласкай і пяшчотай расказвае пра яе ў творы, любуецца ёю. Менавіта ў Насцечцы аўтар бачыць сапраўдную асобу, з якой можна кожнаму з нас браць прыклад.
Вопрос: Падбярыце назвы да кожнай часткі твора. Прыгадайце эпізоды  аповесці, у якіх найбольш поўна і ярка раскрываюцца характары Насцечкі, Закрэўскага, Сержа, яго бацькоў.
Категория: школьный раздел
Ответы:
1 частка — Вулічны хуліган. 
2 частка — Перажыванні Насцечкі. 
3 частка — Распешчаны паніч 
4 частка — “Крыўда” Сержа 
5 частка — У бандыцкім палоне 
6 частка — Любімы дзядуля 
7 частка — Незабыўныя сустрэчы 
Найбольш ярка расскрываецца характар Насцечкі падчас хваробы дзядулі. 
Сержа раскрываецц перад намі ўсёй сваёй пачварнай сутнасцю, калі ён робіць подласці для Насцечцы: рассыпае гарох у класе, прабівае банкудля газы 
Закрэўскага, калі бацька Сержа расказвае пра эпізод з бандытамі. 
Характар матулі Сержа раскрываецца ў сцэне сустрэчы з Закрэўскім. 
Характар бацькі Сержа раскрываецца ў эпізодзе прызнанні ім сваё віны ў тым, што Серж стаў такім.
Вопрос: Які літаратурны твор называецца аповесцю?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Аповесць — мастацкі твор, пераважна празаічны, у якім расказваецца пра шэраг падзей, што адбываюцца на працягу значнага перыяду жыцця галоўнага героя, паказваюцца яго ўзаемаадносіны з іншымі персанажамі.
Вопрос: Назавіце асноўныя прыкметы аповесці.
Категория: школьный раздел
Ответы:
Аповесць мае своеасаблівую будову, дзеянне ў ёй развіваецца спакойна, нетаропка, не так імкліва, як у апавяданні. У аповесці звычайна развіваецца некалькі сюжэтных ліній, адносна самастойных, у той час як апавяданне паказвае пераважна адну падзею з жыцця героя. Аповесць прыцягвае нашу ўвагу рухам падзей,зменай эпізодаў, апісаннем думак, перажыванняў,  паводзін герояў.
Вопрос: Чым аповесць адрозніваецца ад апавядання?
Категория: школьный раздел
Ответы:
У аповесці звычайна развіваецца некалькі сюжэтных ліній, адносна самастойных, у той час як апавяданне паказвае пераважна адну падзею з жыцця героя.
Вопрос: Дакажыце, што твор «Насцечка» мае вы разныя жанравыя рысы аповесці.
Категория: школьный раздел
Ответы:
Гэта даволі вялікі па аб’ёме твор, у ім згадваецца шэраг падзей, далёкіх ад нас па часе, адбываюцца яны ў розных месцах. Разам з галоўнымі героямі — Насцечкай і Сержам — дзейнічаюць іншыя персанажы: дзядуля, маці і сяброўкі Насцечкі, бацькі Сержа, яго таварыш Мішка, настаўніца, фурман.
Вопрос: Пра якія мінулыя часы згадвае аўтар?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Аўтар узгадвае часы незалежнага існавання славутага Полацкага княства, дзе князем быў Рагвалод. Княства было самым магутным і значным з усіх, якія існавалі на тэрыторыі Беларусі ў X-XIII стст., гістарычным ядром якога было княжанне плямёнаў крывічоў-палачан больш ранніх часоў.
Вопрос: Якім паўстае Полацкае княства са слаўным горадам Полацкам у творы Лявона Случаніна? Падмацуйце свае меркаванні тэкстам.
Категория: школьный раздел
Ответы:
Полацкае княства паўстае моцным, незалежным, магутным, вялікім, шчаслівым, прыгожым. 
«Ад Палоты-ракі да сівога Дняпра, 
Ад Бярозы да сіняга мора 
Горад Полацак наш, быццам тая зара, 
Зіхацеў над крывіцкім прасторам.» 
3. Намалюйце словамі партрэт Рагнеды. 
Рагнеда была надзвычай прывабнай, прыгожай дзяўчынай. У яе былі доўгія залатыя косы, сінія вочы і тонкі стан. Князёўна падабалася ўсім сваім хараством, дабрынёй і прывабнасцю
Вопрос: Якія жыццёвыя ўрокі атрымала князёўна змаленства? Зачытайце радкі паэмы
Категория: школьный раздел
Ответы:
Рагнеда жыла вольным жыццём, яе дзяцінства праходзіла на ўлонні непаўторнага прыроднага хараства, яна бачыла і ўдзельнічала ў жыцці народа, любіла і трымалася народных традыцый. 

«Навучыла жыццё волю светлую піць 
І ніколі не знацца з прымусам. 
Навучыла зямля, як радзіму любіць, 
Як любіць крывічан-беларусаў.»
Вопрос: Процесс, в ходе которого определенные перемены медленно изменяют способы жизнедеятельности людей, но результат их действия является очевидным, - это 
 (*ответ*) культурные течения 
 движение реформ 
 социальное движение 
 коллективное поведение 
Работников сферы услуг (парикмахера, продавца в магазине, служащего отеля, медсестру), высококвалифицированных рабочих, полицейских, в соответствии с западной моделью стратификации на примере американского общества можно отнести к группе 
 (*ответ*) пятого статуса (низший средний класс) 
 седьмого статуса (низший низший класс) 
 третьего статуса (высший средний класс) 
 шестого статуса (средний низший класс) 
Разделение совокупности людей (населения) на социальные слои (страты), представители которых различаются между собой неравным объемом власти и материального богатства, прав и обязанностей, привилегий и престижа, называется 
 (*ответ*) социальной стратификацией 
 социальной мобильностью 
 социальной дифференциацией 
 социальной структурой 
Различия между макро - и микрогруппами, а также индивидами, выделяемыми по многим основаниям, - это 
 (*ответ*) социальная дифференциация 
 социальное неравенство 
 социальная структура 
 социальная стратификация 
Разрешение социального конфликта возможно лишь при 
 (*ответ*) изменении конфликтной ситуации 
 прекращении скрытых действий 
 прекращении открытых действий 
 завершении инцидента 
Разрушение существующей социальной системы и установление нового социального порядка является целью движения 
 (*ответ*) революционного 
 утопического 
 реформ 
 регрессивного 
Реально социальных структур в обществе может быть 
 (*ответ*) бесконечное множество 
 четыре-пять 
 две-три 
 одна 
Система, включающая индивидов, взаимосвязи между ними, привычки и обычаи, действующие незаметно и способствующие выполнению различных видов деятельности, необходимой для успешного функционирования данной системы, - это 
 (*ответ*) социальный порядок 
 социальное неравенство 
 социальный режим 
 социальный контроль 
Совокупность иерархически расположенных в вертикальном порядке социальных слоев (страт) можно назвать 
 (*ответ*) социальной стратификацией 
 социальным неравенством 
 социальной дифференциацией 
 социально-классовой структурой 
Совокупность различных по численности, облику, положению в системе социальных отношений общественных групп, существенную роль среди которых играют классы и социальные слои (страты), - это 
 (*ответ*) социально-классовая структура общества 
 социальная стратификация 
 социальная дифференциация 
 социальная структура общества
Категория: гуманитарные
Ответы:
Правильные ответы помечены по тексту
тест  прошел проверку
пользуемся)
Вопрос: Што апавядае нам аўтар пра юнацтва Рагнеды?
Категория: школьный раздел
Ответы:
У юнацтве Рагнеда шчасліва і спакойна жыла ў княжых палатах. Яна назірала народнае жыццё, любіла свой край.
Вопрос: Якая з’ява прадказвала будучыню Рагнеды? Які лёс чакаў гераіню?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Рагнеда прымала ўдзел у традыцыйным свяце Купалля і разам з іншымі дзяўчатамі гадала на шчасце і каханне, кідала вянкі ў раку. Але яе вянкі патанулі, і яна зразумела, што доля ее чакае вельмі цяжкая. Быццам прадчувала тое, што адбудзецца з ёю далей. Як вядома нам з гісторыі, у 980 г. наўгародскаму князю Уладзіміру Святаслававічу ўдалося захапіць Полацк. Рагвалод і два яго сыны былі забіты, дачка Рагнеда прымусова была выдадзена замуж за Уладзіміра, які забірае яе і ідзе на Кіеў, дзе падманам забівае свайго брата Яраполка і захоплівае горад. Так Уладзімір становіцца кіеўскім князем. Аднойчы ноччу княгіня робіць замах на жыццё Уладзіміра, але няўдалы: князь раптоўна прачнуўся і перахапіў руку з занесеным кінжалам. У гневе Уладзімір гатовы быў уласнымі рукамі забіць Рагнеду, але на яго дарозе паўстае малалетні сын Ізяслаў з мячом, гатовы бараніць маці. Уражаны паводзінамі сына, Уладзімір, параіўшыся з баярамі, высылае Рагнеду ў вечнае выгнанне ў Полацкую зямлю, дзе для яе быў заснаваны новы горад Ізяслаўль, названы так у гонар сына Ізяслава (сучаснае Заслаўе). У канцы жыцця Рагнеда пастрыглася ў манашкі пад імем Анастасіі.
Вопрос: Што сведчыць пра свабодалюбівы характар Рагнеды, яе пачуццё ўласнай годнасці?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Аб гэтым сведчаць учынкі Рагнеды. Яна не змірылася са смерцю сваіх родных і з тым, што яе прымусілі стаць жонкай забойцы яе блізкіх. Калі ў яе была магчымасць, яна памкнулася адпомціць і забіць у сне Уладзіміра, аднак той прачнуўся і адабраў у яе нож. Акрамя гэтага яна здолела выхваць свайго сына сапраўдным мужчынам, які не пабаяўся заступіцца за маці.
Вопрос: Як вы думаеце, якія пачуцці перапаўнялі душу Рагнеды, чаму яна рашылася на жорсткі ўчынак? Свае развагі падмацуйце радкамі з тэксту.
Категория: школьный раздел
Ответы:
Рагнеда рашылася на гэты ўчынак, бо яе сэрца моцна балела, яна не магла забыць смерць бацькі і братоў, не магла забыць сваю спаленную і разбураную зямлю, цяжкім камененм на сэрцы ляжала і тое, што яна прымусам стала жонкай забойцы. Вось што яна гаворыць. Калі Уладзімір прачнуўся і спыніў Рагнеду, адабраўшы ў яе нож: 

«— Бацьку майго ты забіў, зямлю маю ты захапіў, а мяне як паланянку ўзяў за жонку! — усклікнула Рагнеда.»
Вопрос: Хто заступіўся за Рагнеду падчас гневу князя Уладзіміра? Чаму?
Категория: школьный раздел
Ответы:
За Рагнеду уступіўся яе старэйшы сын, 10-ці гадовы Ізяслаў. Яна паклікала яго ў пакой, калі Уладзімір сказаў ёй чакаць сваёй смерці. Ізяслаў сказаў: 

«Бацька, ты тут не адзін!» Гэта выратавала ёй жыццё. Ізяслаў заступіўся за матулю, боя на здолела выхавать яго, як сапраўднага мужчыну.
Вопрос: Якое пакаранне чакала Рагнеду?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Рагнеду разам з сынамі адправілі ў выгнанне дадому — у разбураны Полацк, тут Уладзімр заснаваў новы горад — Ізяслаўль. Рагнеда заснавала каля гэтага горада першы манастыр і пастрыглася ў манахіні.
Вопрос: Параўнайце вобраз Рагнеды ў празаічным тэксце Уладзіміра Бутрамеева «Славутая дачка Полацкай зямлі» з вобразам, створаным паэтам Лявонам Случаніным у паэме «Рагнеда».
Категория: школьный раздел
Ответы:
Л.Случанін паказаў Рагнеду вельмі паэтычна і ўзнёсла, ён дае ёй партрэтнае апісанне, а У.Бутрамееў адлюстраваў у сваім тэксце толькі факты з жыцця князёўны, якія найшлі сваё адлюстраванне ў летапісы.
Вопрос: Звярніце ўвагу на рэпрадукцыю карціны Алега Карповіча «Рагнеда і Ізяслаў», размешчаную на форзацы. Якой паўстае Рагнеда на мастацкім палатне? Чаму, на вашу думку, мастак паказаў яе разам з сынам Ізяславам?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Рагнеда паўстае велічнай, прыгожай, спкойнай, цвёрдай, нават упэўненай. Яна апранута ў адзенне князёўны, у яе вачах няма старху. Аўтар намаляваў разам з ёй сына Ізяслава, які выратаваў сваёй матулі жыццё. Хлопчык выглядае, як маленькі воін, гатовы бараніць матулю і родную зямлю.На нашу думку, мастак хацеў паказаць, што менавіта Рагнеда і яе сын сталі заснавальнікамі княжацкай дынастыі, увайшоўшы ў гісторыю прыкладам адвагі, смеласці і любві.
Вопрос: Раскажыце, паводле твора, пра старадаўні Полацк, у якім гадавалася Прадслава
Категория: школьный раздел
Ответы:
«Вуліцы старажытнага горада... Высланыя бярвеннем і плахамі, часам гнілыя і брудныя, нясуць яны нястрымны людскі паток да плошчы каля храма. Усіх склікае вечавы звон. Спяшаюцца кавалі, броннікі, гарбары. А ганчары ледзь не ўсёй слабадою ідуць, гатовыя стаць пад княжацкія харугвы і бараніць сваю зямлю ад чарговай варожай навалы.»
Вопрос: Чаму ў горадзе добра ведалі дзяўчынку Прадславу? Чым яна вызначалася?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Прадслава з малых гадоў бегала ў Сафійскі сабор, дзе дапамагала сваёй цётцы Раманіі лячыць параненых ваяроў. Падносіла ім ваду, гаварыла ласкавае слова. Яна з дзяцінства была добрай, чулай дзяўчынкай.
Вопрос: Состояние общества, когда культурные ценности, нормы и социальные взаимосвязи отсутствуют, ослабевают или противоречат друг другу, - это 
 (*ответ*) социальная дезорганизация 
 социальная революция 
 социальный конфликт 
 аномия 
Социальное явление, содержанием которого является процесс развития и разрешения противоречивости отношений и действий людей, детерминируемый прежде всего объективными закономерностями развития общества, - это 
 (*ответ*) социальный конфликт 
 аномия 
 социальная революция 
 социальное движение 
Социальные общности, выделяемые по одному или нескольким близким признакам - доходам, престижу, уровню образования, культуры и т.п., называются 
 (*ответ*) социальными слоями 
 статусными группами 
 социальными группами 
 социальными классами 
Социокультурные теории социальных изменений можно отнести к теориям 
 (*ответ*) синтетическим 
 циклическим 
 революционным 
 эволюционным 
Способ саморегуляции системы, обеспечивающий упорядоченное взаимодействие составляющих ее элементов посредством нормативного (в том числе правового) регулирования, - это 
 (*ответ*) социальный контроль 
 аномия 
 социальная стратификация 
 социальный конфликт 
Способ управления, при котором основания для принятия решения передаются одним из действующих лиц другому, - это 
 (*ответ*) рефлексивное управление 
 социальный контроль 
 инновация 
 реформа 
Способность системы функционировать, сохраняя неизменной свою структуру и поддерживая равновесие, - это 
 (*ответ*) стабильность 
 цикл 
 инновация 
 реформа 
Сравнительная оценка обществом или группой социальной значимости различных объектов и явлений, осуществляемая на основе соотнесения их с системой норм и ценностей, принятых в данном обществе или группе, называется 
 (*ответ*) социальным престижем 
 социальной дифференциацией 
 социальным статусом 
 социальной стратификацией 
Среднеквалифицированных рабочих, официантов, швейцаров в соответствии с западной моделью стратификации на примере американского общества можно отнести к группе 
 (*ответ*) шестого статуса (средний низший класс) 
 седьмого статуса (низший низший класс) 
 пятого статуса (низший средний класс) 
 четвертого статуса (средний средний класс) 
Стадия конфликта, которая характеризуется наличием инцидента, называется 
 (*ответ*) стадией непосредственного конфликта 
 стадией усиления конфликта 
 стадией разрешения конфликта 
 предконфликтной стадией
Категория: гуманитарные
Ответы:
Правильные ответы помечены по тексту
тест  прошел проверку
пользуемся)
Вопрос: Які выбрала для сябе шлях Еўфрасіння? Чаму?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Калі бацька захацеў выдаць яе замуж, Прадслава вырашыла ісці ў манастыр, бо бачыла сваё наканаванне ў іншым.
Вопрос: Якія справы сталі для Еўфрасінні важнымі і галоўнымі ў жыцці?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Еўрасіня напачатку перпісвала кніжкі, а пасля полацкі князь пабудаваў для яе Спаскі сабор, там яна стала ігуменняй. Менавіта тут Еўфрасіння адкрыла першую школу для дзяўчынак, яна те толькі вучыла іх грамаце, але і весці хатнюю гаспадарку. Акрамя гэтага яна займалася дабрачыннасцю, яе імя ведалі далёка за межамі Полацкага княства.
Вопрос: Чым яна заслужыла шырокую вядомасць, людскую любоў і ўдзячнасць?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Еўфрасіння заслужыла гэта сваімі шматлікімі дабрачыннымі справамі: збудаванне царквы, дапамога бедным, навучанне будучага пакалення, да яе слоў прыслухоўваліся нават князі. Гэта была жанчына з вялікім сэрца, добрай самааданай душой. Людзі вельмі любілі і шанавалі ігуменню, цанілі ўсё тое, што яна робіць для іх. Нездарма памяць пра яе захавалася і ў сённяшня часы.
Вопрос: Да чаго Еўфрасіння заклікала людзей? Якія яе павучанні і запаветы нам трэба памятаць?
Категория: школьный раздел
Ответы:
«Еўфрасіння вучыла людзей паважаць адзін аднаго, заклікала спыніць братазабойчыя войны і княжацкія сваркі, бо зброя, казала яна, прыносіць у хату замест хлеба горыч ды слёзы.»
Вопрос: Якую памяць пакінула Еўфрасіння Полацкая на нашай зямлі?
Категория: школьный раздел
Ответы:
«Але добрая памяць аб ёй засталася на зямлі. У Полацку, непадалёку ад вірлівай Палаты, і дагэтуль стаіць прыгожая, нібыта лялечная, царква, збудаваная князёўнай-манашкай. Гэту царкву людзі завуць Спаса-Еўфрасіннеўскай.»
Вопрос: Чаму кожны з нас можа ганарыцца гэтай славутай жанчынай мінулага?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Прападобная Еўфрасіння заснавала жаночы і мужчынскі манастыры, якія сталі цэнтрам асветы ў Полацкім княстве. Яе намаганнямі папаўнялася бібліятэка Сафійскага сабора і вялося полацкае летапісанне. Па заказу Еўфрасінні быў створаны унікальны шэдэўр старабеларускага прыкладнога мастацтва, - крыж, названы яе імем. 

Ефрасіння праславілася як першая беларуская мецэнатка. На яе сродкі і па яе заказу ў 50-я гг. XII стагоддзя была пабудавана царква святога Спаса – вяршыня полацкай архітэктурнай школы. З імем асветніцы звязана і з’яўленне ў Беларусі прывезенага з Візантыі абраза Божай Маці, вядомага як “Маці боская Адзігітрыя Эфеская”. 

Дабратворна паўплывала падзвіжніца і на пераадоленне варожасці паміж Полацкім і Кіеўскім княствамі. 

Еўфрасіння была незвычайнай жанчынай, яе дасягненні і дзеянні даюць нам поўнае права ганарыцца нашай зямлячкай.
Вопрос: Разгледзьце на форзацы падручніка рэпрадукцыю карціны Сяргея Лагуновіча-Чарапко «Еўфрасіння Полацкая». Якой паказаў мастак беларускую святую? Звярніце ўвагу на постаць Еўфрасінні, яе адухоўлены твар. Што агульнае ва ўспрыманні Еўфрасінні Полацкай мастаком і пісьменнікам Сяргеем Тарасавым?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Мастак намаляваў асветніцу ў пакоі, дзе з вакна бачна царква. Жанчына трымае ў руке бумажны скрутак, каля яе ляжыць шмат кніг, а таксама ветка лілеі —смівал чысціні, цноты, Дзевы Марыі, а таксама міласць Божую да чалавека. 

Еўрасіння паказана маладой, вельмі прыгожай дзяўчынай, нават убор манахіні не можа скрыць гэтага. У яе вялікія добрыя вочы, шчыры погляд, адухоўлены твар, стройная постаць. Яна ў клопаце, складаецца ўражанне быццам бы аўтар заспеў яе ў разгар працы над перапісваннем кніг, абчым сведчыць лісты паперы і пяро на іх. 

Ва ўспрыняцці мастака і пісьменніка агульнае — стварэнне вобраза маладой, адукаванай жачыны, асветніцы, дабрачынніцы, настаўніцы, гуманісткі.
Вопрос: Якое ўражанне зрабіў на вас твор? Якія карціны вам найбольш запомніліся, усхвалявалі? Хто з герояў выклікаў найбольшую  павагу і сімпатыі?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Твор пакінуў моцнае ўражанне. Асабліва цікава было перачытваць эпізоды бітвы ваяроў, пра іх адвагу і мужнасць. Найбольшую сімпатыю выклікаў мужны магістр Ульрык фон Юнгінген, яго моц, гераізм на полі бітвы выклікае захапленне, хоць ён і лічыўся ворагам і захопнікам славян.
Вопрос: Як паказана ў творы хвіліна чакання перад самым пачаткам Грунвальдскай бітвы? Звярніце ўвагу на тое, як аўтар перадае стан прыроды перад боем. Якія выразныя дэталі прадказваюць вынік бітвы?
Категория: школьный раздел
Ответы:
«У абодвух арміях сэрцы ваяроў ужо грукалі, нібы молаты, але трубы ўсё яшчэ не давалі сігналу да бою. 
Настала хвіліна чакання, можа, больш цяжкая, чым сама бітва. На полі, якраз паміж немцамі і каралеўскай арміяй, бліжэй да Таненберга, высілася купка вячыстых дубоў, на якія пазалазілі мясцовыя сяляне, каб паглядзець на барацьбу двух такіх вялікіх войскаў, якіх свет не бачыў з даўніх часоў. Акрамя гэтай купкі дубоў, на полі нічога не было відаць, яно было пустым, шэрым, змрочным, падобным да змярцвелага стэпу. Толькі вецер гуляў па ім... Вочы рыцараў міжволі спыняліся на гэтай злавеснай, маўклівай раўніне. Хмары, якія праносіліся па небе, час ад часу засцілі сонца, і тады на яе падаў змрочны страшнаваты цень. 
Раптам узнялася віхура. Яна зашумела ў лесе, сарвала тысячы лісцяў, кінулася ў поле, узвіхрыла сухія сцяблінкі траў, падняла хмары пылу і  шпурнула іх у вочы крыжакам.» 
Стан прыроды: “на полі нічога не было відаць, яно было пустым, шэрым, змрочным, падобным да змярцвелага стэпу. Толькі вецер гуляў па ім... Вочы рыцараў міжволі спыняліся на гэтай злавеснай, маўклівай раўніне. Хмары, якія праносіліся па небе, час ад часу засцілі сонца, і тады на яе падаў змрочны страшнаваты цень.” 
Дэталі: “змярцвелага стэпу”, “злавесная маўклівая раўніна”, “змрочны страшанаваты цень”, “Раптам узнялася віхура. Яна зашумела ў лесе, сарвала тысячы лісцяў, кінулася ў поле, узвіхрыла сухія сцяблінкі траў, падняла хмары пылу ішпурнула іх у вочы крыжакам.»
Вопрос: Якімі паўстаюць крыжакі ў пачатку бітвы? Знайдзіце ў тэксце канкрэтныя пацвярджэнні іх моцы.
Категория: школьный раздел
Ответы:
Напачатку бітвы крыжакі паўстаюць моцнымі, непахіснымі, адважнымі, аўтар параўноўвае іх з камянямі і дубамі. 

“Але як камень, скінуты з гары, падае і набірае ўсё большую хуткасць, так і крыжакі неўзабаве перайшлі на рысь, потым на галоп і паляцелі страшныя, неўтаймаваныя, нібы лавіна, якая павінна ўсё скрышыць, знесці ўсё перад  сабой. Зямля дрыжэла і трэслася пад імі.”
Вопрос: Стратификационную структуру советского общества можно отнести к 
 (*ответ*) восточной системе 
 системе социального равенства 
 западной системе 
 смешанной системе 
Стратификационную структуру современного российского общества можно отнести к системе 
 (*ответ*) смешанной 
 евразийской 
 восточной 
 западной 
Схематично в виде ромба, где самым многочисленным является средний класс, можно представить стратификационную систему 
 (*ответ*) западную 
 советскую 
 смешанную 
 восточную 
Теорию неравенства, основанную на понятии «статусных групп», разрабатывал 
 (*ответ*) М.Вебер 
 Т.Парсонс 
 К.Маркс 
 Э.Дюркгейм 
Токарь Иван П. стал инженером, затем начальником цеха, и, наконец, директором завода. Этот пример социальной карьеры можно отнести к 
 (*ответ*) вертикальной мобильности 
 миграции 
 географической мобильности 
 межпоколенной мобильности 
Топ-менеджеров крупнейших компаний (например, РАО ЕС, Газпром и т.п.) в соответствии с западной моделью стратификации можно отнести к группе 
 (*ответ*) высшего статуса (высший высший класс) 
 четвертого статуса (средний средний класс) 
 третьего статуса (высший средний класс) 
 второго статуса (высший класс) 
Трудящееся большинство населения как решающая сила социального прогресса в социологии называется 
 (*ответ*) народными массами 
 публикой 
 толпой 
 массой 
Условия, при которых люди имеют неравный доступ к социальным благам, таким как деньги, власть, престиж - это 
 (*ответ*) социальное неравенство 
 социальная мобильность 
 социальная стратификация 
 социальная дифференциация 
Ценностное отношение к социальному объекту - это 
 (*ответ*) социальная установка 
 социальное движение 
 культурные течения 
 поведение личности
_ критически относился к идее общественного прогресса 
 (*ответ*) В.Парето 
 К.Маркс 
 Д.Белл 
 М.Вебер 
_ относится к реформистским 
 (*ответ*) Чартистское движение в Англии в 30 - 50-х гг. XIX в. 
 Движение якобинцев во Франции конца XVIII в 
 Рабочее движение под руководством большевиков в России начала XX в. 
 Крестьянское движение по предводительством Е.Пугачева в России второй половины XVIII в.
Категория: гуманитарные
Ответы:
Правильные ответы помечены по тексту
тест  прошел проверку
пользуемся)
Вопрос: Якім паўстае ў творы войска Вітаўта? Як пачуваліся яго асобныя палкі′ ў пачатку бітвы?
Категория: школьный раздел
Ответы:
У самым пачатку войскі Вітаўта шпарка і адважна рынуліся ў бой і першымі паляглі пад націскам крыжакоў. 

“...Першыя шэрагі ліцвінаў, найлепей узброеныя, у якіх былі заможныя гаспадары, палеглі пластом на зямлі. Наступныя разлютавана кінуліся на крыжацтва, цалкам закутае ў сталёвыя даспехі, на конях, ахаваных сталлю... Суліцы, шаблі, вастрыі рагацін, палкі з насаджаным на іх крэмнем ці абабітыя цвікамі адскоквалі ад жалезных пласцін, як ад скалы ці ад муроў замка. Усім цяжарам людзей і коней наваліліся крыжакі на няшчасныя атрады Вітаўта...»
Вопрос: Які момант, паводле тэксту, можна лічыць пераломным у славутай  бітве? Што пра гэта сведчыць?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Пераломным момантам можна назваць вяртанне ліцвінаў на поле бітвы, якія не здаліся і сталі акружаць войска крыжакоў. Гэта сведчыць пра тое, што войска Вітаўта, хоць і шмат палягло ў баі, але здавацца не збіралася і сабраўшы сілы, зноў ударыла ворага, прымяніўшы хітры вайсковы манёўр. Так войскі крыжакоў апынуліся ў акружэнні.
Вопрос: Як вы разумееце радкі: Ліцвіны, якіх можна было разбіць, але нельга перамагчы? Як аўтар ацэньвае Грунвальдскую бітву? Прывядзіце доказы сваіх меркаванняў, карыстаючыся тэкстам.
Категория: школьный раздел
Ответы:
Выраз — “Ліцвіны, якіх можна было разбіць, але нельга перамагчы”: 
Крыжакі зрабілі памылку, яны захапіліся жарам бою і перамогі, калі адчулі, што войска літвінаў амаль разбіта. Частка войска Вітаўта сапраўды было разбіта, але не пераможана, бо гэта было спланавана, каб заманіць крыжакоў у пастку. 
Аўтар ацэньвае Грунвальскую бітву, як сімвал мужнасці і гераізму ў барацьбе. Ён паказвае як аддана змагаліся воіны і германскія і славянскія, ён аднолька захоплены мужнасцю гэтых людзей, якія ўпарта адстойвалі кожны свае інтарэсы. 
“Многія з рыцараў падганялі коней шпорамі, уздымалі іх дыбка і кідаліся ўсляпую ў самую гушчу ворагаў з узнятым мячом або сякерай. Удары іх мячоў і бердышоў былі нечалавечай сілы, і ўся лава, адцясняючы, топчучы і  крышачы смаленскіх рыцараў і іх коней” 
“Тут якраз падаспелі ліцвіны, і пачалася такая сеча, такая калатня, што чалавечае вока ўжо нічога не магло згледзець. Магістр, паранены вастрыём ліцвінскай суліцы, яшчэ нейкі час адбіваў удары самлелай рукой, а потым зваліўся, як дуб, на зямлю.” 
«...Бітва ператварылася ў знішчэнне, у нечуванае паражэнне крыжакоў — такога ў ранейшай гісторыі чалавецтва яшчэ не было. Ніколі ў хрысціянскія часы не сустракаліся ў баі дзве такія раці. А вось цяпер адна з іх амаль уся палегла, нібы зжаты палетак жыта. Здаліся тыя харугвы, якія магістр увёў у бой апошнімі...» 
«Немцаў высякалі, як лес, а яны паміралі маўклівыя, змрочныя, аграмадністыя, бясстрашныя. Некаторыя з іх, прыўзняўшы забрала1, развітваліся адзін з другім, цалуючыся перад смерцю ў апошні раз, некаторыя кідаліся на злом галавы ў самае пекла бою, нібы ашалелыя, некаторыя, урэшце, забівалі самі сябе або прасілі таварыша: «Забі!»...
Вопрос: Якім паказаны ў творы вялікі магістр барон Ульрык фон Юнгінген, а якім — польскі кароль Ягайла?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Магістр барон Ульрык фон Юнгінген паказаны смелым, мужным, гераічным, аўтар параўноўвае яго з дубам. Ён не пакінуў поле бітвы, калі ў яго была такая магчымасць і выбраў смерць у баі. Гэта адважная асоба, у многім самаўпэўненая, недальнавідная ў вайсковай тактыцы. 

Кароль Ягайла паказаны мудрым палкаводцам і правіцелем, высокародным, чулым, нават добрасардэчным. Ён загадаў пахараніць ворага па хрысціянскім звычаі, з усімі ўслаўленнямі, бо ён змагаўся і загінуў героем.
Вопрос: Якім вы ўяўляеце Вітаўта? Што вы яшчэ ведаеце пра нашага славутага продка?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Пры вялікім князі Вітаўце Беларускае гаспадарства стала найбуйнейшай еўрапейскай дзяржавай. Пра веліч асобы Вітаўта асабліва сведчаць ягоныя геапалітычныя інтарэсы. У часе яго княжання Беларускае гаспадарства мела трывалыя дыпламатычныя дачыненні літаральна з усімі заходнеэўрапейскімі краінамі, а гэтаксама Асманскай Турцыяй, Крымскім ханствам і Маскоўшчынай. Вёў пастаянную барацьбу супраць татараў, ачысціў ад ix усю тэрыторыю паміж Дняпром i Азоўскім морам i адтуль некалькі тысяч татараў перасяліў у Літву. У 1399 пацярпеў паражэнне ад тамерланаўскага палкаводца Эдыгея на р. Ворскла, у выніку праваліліся яго планы панавання над усімі землямі Русі i Залатой Арды. Нягледзячы на гэта, Вітаўт захаваў кантроль БеларускаЛітоўскай дзяржавы над Паўночным Прычарнамор'ем. Але паражэнне на Ворскле выкарыстала Польшча, прымусіўшы Вітаўта падпісаць новую унію. Падпісаўшы пад націскам польскага кліру ў 1401 ВіленскаРадамскую, a ў 1413 Гарадзельскую уніі, Вітаўт фактычна даў католікам перавагі ў дзяржаўным жыцці краіны, што стала адной з прычын працяглай нацыянальнарэлігійнай барацьбы ў БеларускаЛітоўскай дзяржаве i значна аслабляла яе. Каб дагадзіць праваслаўнай болынасці насельніцтва Літоўскай Русі, ён заснаваў у Вялікім княстве Літоўскім пасаду мітрапаліта незалежна ад Маскоўскай дзяржавы. Першым мітрапалітам праваслаўнай царквы Княства на Новагародскім саборы быў выбраны былы кіеўскі мітрапаліт Грыгорый Цамблак. Вітаўт значна пашырыў тэрытарыяльныя межы дзяржавы. У 1395 ён уключыў у склад сваей дзяржавы г. Смаленск, у выніку вайны з Вялікім Маскоўскім княствам у 1408 вызначыў мяжу па рэках Угра i Ака. У час Грунвальдскай бітвы 1410 Вітаўт узначальваў літоўскабеларускія войскі (Полацкая, Віцебская, Гарадзенская, Пінская, Ваўкавыская, Лідская, Новагародская, Смаленская, Слонімская, Старадубская, Кіеўская, Мсціслаўская i інш. харугвы), якія былі асноўнай сілай у разгроме крыжакоў. Пасля гэтай перамогі паводле Мельнскага дагавора 1422 Вялікаму княству Літоўскаму вернута Жмудзь. Пра многае гаворыць і той факт, што імператар Святой Рымскай імперыі германскай нацыі Сігізмунд І і сам папа рымскі Марцін V, шукаючы Вітаўтавай падтрымкі ў змаганні з гусіцкай Чэхіяй, прапанавалі яму каралеўскую карону.
Вопрос: Як закончылася Грунвальдская бітва? Якое значэнне яна мае для нашчадкаў?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Грунвальдская бітва скончылася поўным паражэннем крыжакоў. Большасць рыцараў ордэна было забіта ці ўзята ў палон. Нягледзячы на паражэнне, крыжакі змаглі вытрымаць двухмесячную аблогу сталіцы і панеслі толькі нязначныя тэрытарыяльныя страты ў выніку Торуньскага міру 1411. Тэрытарыяльныя спрэчкі працягваліся да заключэння Мельнского міру 1422. Тым не менш, Тэўтонскі ордэн так і не змог акрыяць ад страт, а жорсткія ўнутраныя канфлікты прывялі да эканамічнага заняпаду. Грунвальдская бітва пераразмеркавала баланс сіл ва Усходняй Еўропе і адзначыла узыход польска-літоўскага саюза да ўзроўню дамінуючай ваенна-палітычнай сілы. 

Грунвальдская бітва была адной з найбуйнейшых бітваў сярэднявечнай Еўропы і з'яўляецца адной з найважнейшых перамог у гісторыі Польшчы і Літвы. Бітва авеяна рамантычнымі легендамі, якія ператварылі яе ў знак барацьбы супраць захопнікаў і крыніцай нацыянальнага гонару ..
Вопрос: Паразважайце, які сэнс укладзены ў апошні сказ тэксту: Слава і хвала табе, вялікае святое мінулае, і табе, ахвярная кроў, на векі вечныя!
Категория: школьный раздел
Ответы:
Грунвальдская бітва — важная веха ў нашай гісторыі, якую мы павіны ведаць і памятаць, шанаваць мужнасць нашых продкаў, якія не шкадавалі жыцця, каб даць нам свабуду і незалежнасць. 

Грунвальдская бітва стала вырашальнай у барацьбе крыжакоў з ВКЛ і Польшчай, пасля разгрому ордэну быў пераламаны хрыбет і самы грозны і небяспечны праціўнік Вялікага княства Літоўскага перастаў існаваць. Перамога над крыжакамі вывела ВКЛ у самыя моцныя дзяржавы той эпохі, а Вітаўт стаў самым магутным кіраўніком у Усходняй Еўропе. Сама ж Грунвальдская бітва стала адной з вялікіх у Еўрапейскай гісторыі, і, акрамя гэтага, з'явілася прычынай перадзелу ваенных сіл і палітычных карт.
Вопрос: Сфармулюйце асноўную думку (ідэю) твора.
Категория: школьный раздел
Ответы:
Аўтар імкнецца паказаць мужнасць і гераізм герояў таго часу — няскораных і мудрых ліцвінаў, адчайных і моцных немцаў. Кожны з іх адстойваў у баі свае інтарэсы, праяўляючы лепшыя якасці чалавечага характару.
Вопрос: Жыта ў народных песнях заўсёды звязвалася з жыццём, мірнай працай, шчасцем на зямлі. Паразважайце, чаму верш мае такую назву. Які сэнс набывае ў творы вобраз «стоптанага жыта»?
Категория: школьный раздел
Ответы:
«Стаптанае жыта» — гэта вобраз смерці, разрушэння, знішчэння, непапраўнай трагедыі, якой стала для нашай краіны Вялікая Айчынная вайна. Яна адабрала мільёны жыццяў, кранула кожную сям'ю…
Вопрос: Якім перад намі паўстае вобраз салдата?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Гэта зусім малады юнак, аўтар параўноўвае яго з казачным вобразам віцязя. Ён ляжыць у стаптаным жыце, забіты недзе пад Слуцкам