nyuuzyou/soloby huggingface dataset:
Вопрос: Як Мульцік характарызуе Ганну, яе жыццё, усё, што адбылося з яе мужам, дзецьмі, апошнім сынам?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Мульцік шкадуе Ганну, ён ведае яе гаротнае жыццё, спачувае ёй, бо яна пахавала траіх дяцей. Апошні сынок сядзеў у турме, а муж Піліп памёр вельмі рана ад ран пасля Вялікай Айчыннай вайны. 

“Яна ж без яе (радасці) ўсё жыццё сваё!!! Трое дзетак у партызанах з голаду памерлі, старэйшы сын «без весці», Піліп вярнуўся кулямі ды асколкамі начынены, два месяцы пажыў... Віцька адзін застаўся, дык і ў яго жыццё наперакасяк пайшло... Адна ўсё жыццё... Гаротніца... Хоць ты яе ў царкве вешай як пакутніцу святую, а ты...”
Вопрос: Навошта Мульцік робіць, здавалася б, зусім непатрэбную работу: выбірае з калодзежа ваду і тут жа вылівае яе?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Калодзеж у творы выступае сімвалам крыніцы жыцця, ачышчэння: 

“Думаеш, глупствам займаюся? Няма каму ваду з калодзежа браць. Раз'ехаліся ўсе... А калодзеж жывы павінен быць... З яго чэрпаць трэба, каб вада ў зямлю не пайшла, каб не застаялася, каб свежай была... Во я і выб'раю яе штодня... За былых сваіх суседзяў, за дзяцей іх і за свайго сына... (Аднёс вядро, выліў.) На тваю хату, Пятрок... Ах, дзеткі, дзеткі...” 

Мульцік імкнецца працягнуць жыццё калодзежу, каб ён не зарос, не прапала ў ім вада, ён клапоціцца пра зямлю, вёску, спадзяецца на адраджэнне.
Вопрос: Як бы вы растлумачылі сцэну з заяўкай на выкананне па радыё песні для Ганны нібыта ад сына, што знаходзіцца невядома дзе? Хто ў сапраўднасці зрабіў гэту заяўку? Дзеля чаго? Абгрунтуйце сваё меркаванне.
Категория: школьный раздел
Ответы:
Ад Мульціка ідзе да людзей цеплыня, спачуванне. Ён бачыць, як чакае Ганна весткі ад свайго няўдалага сына, і піша ад імя Віцька ліст на радыё, каб перадалі для маці яе любімую песню. Мульцік хоча, каб Ганна была шчаслівая, каб на сэрцы яе было радасна, хоць і такім спосабам
Вопрос: У другой дзеі п'есы расказваецца, як Мульцік і Ганна жывуць разам. А Гастрыт памірае, раскайваючыся перад тым, каму прынёс нямала гора і пакут, просячы дараваць яму ранейшыя паводзіны. Як бы вы пракаменціравалі гэтыя змены ў лёсе герояў? Ці не маюць яны сімвалічнага сэнсу? Чаму памірае (па волі аўтара) менавіта Гастрыт?
Категория: школьный раздел
Ответы:
У Мульціку і Ганне ўвасоблена гармонія жыцця.У іх вобразах раскрываюцца прыродная мудрасць, далікатнасць, чысціня пачуццяў чалавека. Старыя з болем думаюць, што няма каму перадаць мудрасць, жыццёвы вопыт, што выстудзяцца іх хаты і зарасце сцяжынка да іх Вежак, перасохне чысты калодзеж, бо ніхто не будзе браць з яго вады. Яны хвалююцца, што парушацца прыродныя сувязі і асірацее зямля продкаў. I не так адзіноцтва мучыць старых, як тое, што зямля застанецца ў адзіноце. 

На нашу думку, памірае менавіта Гастрыт, бо гэта як пакаранне за тое, што ён прынёс людзям шмат гора, нясправядліва абвінавачваў і крыўдзіў, пісаў ананімкі, не пакідаў у спакоі вяскоўцаў, паўсёдна бачучы ворагаў.
Вопрос: Ці не такі ж сімвалічны сэнс маюць і іншыя моманты твора, пачынаючы з назвы п'есы — «Вечар”? Дзеянне п'есы адбываецца ў розны час сутак: і раніцай, і днём, і ўвечар. Чаму ж аўтар называе п'есу «Вечар»?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Для герояў п'есы «Вечар» надышоў вечар жыцця, калі можна раздумваць аб пражытым, аб сэнсе чалавечага жыцця ўвогуле. У гэтых роздумах і боль за скалечаны лёс, за стан сучаснай вёскі, і пакаянне.
Вопрос: Звярніце ўвагу на тое, як у пачатку п'есы апісваецца калодзежны журавель, што начапляна на яго. Падумайце, як гэтыя розныя прадметы характарызуюць ранейшае і сучаснае жыццё вёскі і герояў. Паразважайце на гэту тэму. Успомніце пра тое, што верш Рыгора Барадуліна таксама пачынаецца з вобраза калодзежнага жураўля, «цыбатага асвера». Ці выпадковыя гэтыя супадзенні ў творах на блізкую тэму?
Категория: школьный раздел
Ответы:
“Злева, каля плота, стары рыпучы журавель. На адным яго канцы ледзь пагойдваецца абшарпанае драўлянае вядро, на другім — груз. Чаго тут толькі не панавешана! I шчарбатая шасцяронка ад камбайна, і доўгая мядзяная гільза ад снарада, і кавалак гусеніцы ад трактара, і нават іржавая прабітая каска. Калі набіраюць ваду, праз тужлівы рып жураўля чуваць перазвон гэтых жалязяк.” 

Гэтыя прадменты здольны паведаць цэлую гісторыю вёскі: праз яе сцежкі прайшла Вялікая Айчынная, аб гэтым сведчаць гільзы ад снарада, каска. Тут працавалі людзі на зямлі, нездара аўтар узгадвае шасцяронку ад камбайна і кавалак гусеніцы трактара. Раней вёска жыла, гаманіла, працавала, а зараз апусцела, заціхла, тут засталіся толькі тры яе жыхара і рыпучы калодзежны журавель. Гэты вобраз таксама сустракаецца і ў вершы Барадуліна. Гэтыя супадзенні не выпадковы, бо калодзежны журавель — сам калодзеж — сімвал крыніцы жыцця — без вады нельга ўявіць жыццё. Знікне, зарасце калодзеж — знікне і вёска. Нездарма Мульцік так клапоціцца пра гэта. Аўтар падымае праблему адчужанасці маладых пакаленняў ад бацькоў, ад роднай хаты, ад роднай зямлі.
Вопрос: Чаму менавіта каля калодзежа адбываецца сцэнка-фантазія, калі героям п'есы мроіцца, як збіраюцца разам іх дзеці, радасныя, вясёлыя, «прагна п'юць самую смачную ваду свайго дзяцінства»? Які сэнс мае згаданая сцэна ў адносінах да галоўнай тэмы і ідэі твора?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Калодзеж — гэта амаль свяшчэннае месца, сімвал жыцця і адраджэння, менавіта таму героям мроіцца тут з’яўленне іх дзяцей. Гэта сцэна мае прамы сэнс з тэмай і ідэяй п’есы — не павінна моладзь забываць вёску, свае карані, не павінны пакідаць сваіх бацькоў у адзіноце. Вёскі не павінны паміраць, яны павіны адраджацца.
Вопрос: Хто, на вашу думку, з'яўляецца галоўным героем п'есы? Чаму вы так лічыце? Абгрунтуйце сваю думку.
Категория: школьный раздел
Ответы:
Галоўным героем п’есы з’яўляецца Кім — трынаццацігадовы хлопчык з нялёгкім лёсам, менавіта ён знаходзіцца ў цэнтры падзей п’есы: прыёмны сын Юліі, як пасля высвятляецца — сапраўдны сын Ігара Каралёва. Разумны, шчыры, глыбокі, клапатлівы хлопчык, адданы сваёй прыёмнай матулі, іншым дзецям з дзіцячага дому сямейнага тыпу. Вобраз Кіма з’яўляецца асноўным у п’есе. Асноўная ідэя гэтага вобраза – сцвярджэнне думкі аб тым, што чалавек з юных гадоў павінен несці адказнасць за блізкіх, быць чулым і моцным у любых жыццёвых абставінах, мець актыўную жыццёвую пазіцыю.
Вопрос: Як вы ставіцеся да таго, што Кім хадзіў да багатых людзей, выдаваў сябе за іх сына і выпрошваў грошы на лячэнне Юлі?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Кіа нельга асуджаць. Ён не хацеў, каб яго блізкі чалавек памёр, калі ён не мог выратаваць сваю сапраўдную матулю, то ён лічыў магчымым выратаваць прыёмную, да якой прывязаўся і палюбіў.Яму нялёгка гэта рабіць, аднак любоў да сваёй матулі пераважае сорам.
Вопрос: Колонизацией Новороссии и Крыма руководил фаворит Екатерины II 
 (*ответ*) Г.Потемкин-Таврический 
 Г.Орлов 
 А.Суворов 
 Ф.Ушаков 
Комиссию Академии Наук по изучению естественных производственных сил России возглавил 
 (*ответ*) В.И.Вернадский 
 В.П.Семенов-Тянь-Шанский
 Д.Н.Прянишников 
 В.А.Обручев
Концепция «государственного социализма» В.И.Ленина предполагала 
 (*ответ*) путем соглашений с «капиталами» промышленности образование трестов, охватывающих целые отрасли
 создание государственных хозяйств в аграрном секторе
 сдачу в аренду государственных предприятий
 введение натуральной оплаты труда
Крепкая валюта, которую стали чеканить в России с 1924 года, называлась 
 (*ответ*) червонцами 
 империалами 
 совзнаками 
 рублями
Крепостная зависимость крестьян от помещиков предполагала 
 (*ответ*) подписание кабальной грамоты
 (*ответ*) окончательную потерю личной свободы
 заключение «подрядной грамоты» 
 получение «жалованной грамоты»
Крепостная мануфактура в России в XVIII веке была 
 (*ответ*) проявлением «второго издания крепостничества»
 (*ответ*) крупным товарным производством с использованием крепостного труда
 производством с использованием преимущественно наемного труда
Крестьяне нечерноземной полосы России, платившие помещику оброк, имели возможность:
 (*ответ*) заниматься торговлей (отхожими промыслами)
 (*ответ*) заниматься промышленным предпринимательством 
 (*ответ*) покупать крепостных крестьян 
 покупать казенные мануфактуры
Крестьянин, попавший в долговое рабство, назывался 
 (*ответ*) закупом
 холопом
 крепостным
Крестьянская реформа 1861г. была направлена на решение вопроса:
 (*ответ*) об управлении личной зависимости крестьян от помещиков 
 о выкупе личности крестьян с их семьями 
 о создании крестьянских хозяйств капиталистического типа 
 о расширении размеров крестьянского землевладения
Крестьянская реформа обозначала хронологическую границу в России между
 (*ответ*) феодализмом и капитализмом
 натуральным производством и рыночным
 капитализмом и империализмом
 общинным земледелием и частным
Крещение Руси совершил князь 
 (*ответ*) Владимир Красное Солнышко 
 Ярослав Мудрый
 Владимир Мономах 
 Игорь
Крупное железнодорожное строительство, развернувшееся в 70–80-е годы в России, способствовало 
 (*ответ*) развитию российского капитализма вширь 
 (*ответ*) концентрации финансово-промышленных групп в главных экономических центрах страны 
 (*ответ*) созданию топливно-энергетической базы в экономике
 развитию преимущественно легкой промышленности
Крупным торговым городом, входившим в ганзейский торговый союз и торговавшим со странами Западной Европы, был 
 (*ответ*) Господин Великий Новгород
 Нжний Новгород 
 Архангельск
Категория: экономические
Ответы:
Правильные ответы помечены по тексту
тест  прошел проверку
пользуемся)
Вопрос: Паназірайце за мовай Кіма і падумайце, ці дапамагае яна лепш зразумець характар падлетка.
Категория: школьный раздел
Ответы:
На працягу ўсёй аповесці, мова Кіма насычана цікавымі зваротамі — “мэм”, “мадмуазэль”, ён ветлівы, разважлівы, начытаны хлопчык, ён цытуе знакамітыя творы, шмат ведае, клапоціцца пра ўсіх, ён маленькі мужчына,эрудыт, для яго характэрна пачуццё гумару, філасоўскія развагі, ён лічыць сябе даволі дарослым, шмат ведае, любіць іранізіраваць, можа паставіць у тупік любога дарослага сваімі развагамі. Неардынарная асоба, чулы, адказны хлопчык, у якога ранімая душа.
Вопрос: Якім чалавекам вам уяўляецца Юля?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Юлія — прыгожая, летуценная, вельмі добрая, шчырая, самаадданая, здольная на сапраўднае каханне, вельмі любіць і песціць сваіх прыёмных дзетак, якія адказваюць ёй узаемнасцю.
Вопрос: Што ў характары Ігара Каралёва вы ўхваляеце, што — асуджаеце?
Категория: школьный раздел
Ответы:
У Ігара Каралёва быў цяжкі лёс — яго пакінула маці на падаконніку на вакзале, ён ведае, што такое выжыванне, звонку ён здаецца жорсткім і бессардэчным, аднак у душы — гэта недалюблены матуляй дзіцёнак. 

У яго нямала дрэнных звычак і рыс характару: ён лаецца, займаецца бандытызмам, у яго жорсткі, напорысты і бясстрашны характар, ён самаўпэўнены, рэзкі, часам вельмі брыдкаслоўны і ваяўнічы. У свеце Каралева вядуць разборкі з дапамогай кулакоў і стрэлаў. Магутнасць забяспечваюць тоўстыя пачкі "зялёных". Імі ж аплачваецца адданасць целаахоўнікаў - усё зробяць, толькі пстрыкні пальцамі. 

Аднак у яго захавалася нямала і станоўчых рыс: ён здольны пакахаць, у глыбіні душы ён добры, міласэрны, прамадушны, ён не страціў чалавечнасці, у глыбіні душы ён жадае вырвацца з жорсткага і бруднага свету мафіі.
Вопрос: Якія жыццёвыя, маральныя праблемы ўздымаюцца ў п'есе Аляксея Дударава «Кім»?
Категория: школьный раздел
Ответы:
У кожным чалавеку ёсць кропля святла і чысціні, нават у самым дрэнным. Праўда, у большасці гэта глыбока схавана пад грузам пражытых гадоў і назапашаных памылак. Але калі абставіны змяняюцца, змяняюцца і людзі, становяцца чысцей і дабрэй. Каханне топіць лёд у сэрца, дапамагае змяніцца людзям, выратоўвае ад смяротных хваробаў…гэтай гісторыяй аўтар сцвярджае каштоўнасць біблейскай ісціны аб тым, што людзі павінны любіць і падтрымліваць адно аднаго.
Вопрос: «Дамалюйце» словамі фінал п'есы. Як, на ваш погляд, будуць (або могуць) складвацца жыццёвыя лёсы герояў твора?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Хацелася, каб Юля вярнулася з Германіі здаровай, у яе нарадзіўся дзіцёнак, каб Кім пасябраваў з бацькам, каб яны пачалі жыць вялікай, сяброўскай сям’ёй.
Вопрос: У чым вы бачыце жанравую адметнасць п'есы?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Асаблівасць жанра — гэта крымінальная меладрама.
Вопрос: Прыгадайце з пройдзенага ў сёмым класе або паглядзіце ў слоўніку літаратуразнаўчых тэрмінаў, што азначаюць наступныя паняцці: «паэзія» і «проза», «лірыка» і «эпас». Параўнайце і адзначце падабенства і адрозненні паміж паняццямі «паэзія» і «лірыка», «проза» і «эпас».
Категория: школьный раздел
Ответы:
Проза — адзін з асноўных відаў літаратурна-мастацкай творчасці. Невершаваная літаратура, сваім зместам звернутая на пазнанне і адлюстраванне складаных жыццёвых з'яў, людскіх узаемадачыненняў, характараў. У празаічнай форме звычайна пішуцца эпічныя творы, але могуць быць і такія, як вершы ў прозе, свабодны верш 

Эпас - (гр.рассказ, апавяданне) - адзін з трох родаў літаратуры, апавядальны род. Жанравыя разнавіднасці эпасу: казка, навэла, аповесць, апавяданне, нарыс, раман і г.д. Эпас як род літаратуры прайгравае знешнюю па адносінах да аўтара, аб'ектыўную рэчаіснасць у яе аб'ектыўнай сутнасці. Эпас выкарыстоўвае разнастайныя спосабы выкладу — апавяданне, апісанне, дыялог, маналог, аўтарскія адступленні. 

Паэзія — адзін з асноўных відаў мастацтва слова. Вызначаецца вершаванай формай, шырокім ужываннем слоўных вобразаў (тропаў, фігур), настроенасцю на думкі і пачуцці яркія, узнёслыя, прыгожыя, гарманічна выказаныя, як у лірычных вершах. 

Лірыка — заўсёды паэзія, але паэзія — не толькі лірыка, гэта і ліра-эпічныя творы, вершы ў прозе і інш. 

Лірычная паэзія заўсёды раскрывае перад намі ўнутраны свет чалавека. 

У адрозненне ад эпічнага, лірычны твор, як правіла, не мае сюжэта, не паказвае чалавечыя характары ў іх развіцці і разнастайных сувязях. Лірычны твор звычайна пішацца ў форме маналога. Ён невялікі па аб'ёме. Але затое кожнае слова, кожны гук у вершы маюць асаблівае значэнне, глыбокі сэнс.
Вопрос: З мэтай паглыблення ведаў пра тэму, ідэю, праблему твора яшчэ раз прачытайце артыкул, змешчаны пасля твора «Дзяльба кабанчыка». Ахарактарызуйце пералічаныя паняцці, падмацаваўшы адказ разважаннямі аб усіх трох творах. Як гэтыя паняцці выяўляюцца ў творах розных літаратурных родаў? У якіх творах ідэя нібы фармулюецца самім аўтарам, у якіх яе трэба «вывесці» самому чытачу з апісанняў, разважанняў, выказванняў аўтара і герояў, карцін твора?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Тэма — гэта тое, пра што ідзе размова ў творы, што ў ім паказваецца, — нейкі эпізод з жыцця героя ці герояў, выпадак, падзея, жыццёвая з'ява, якая зацікавіла пісьменніка і стала асновай зместу твора. 
Ідэя — гэта асноўная думка, што вынікае з усяго паказанага, вывад, выснова, якую робіць чытач, пазнаёміўшыся з творам. 
Праблема — гэта тое асноўнае жыццёвае пытанне, якое пісьменнік ставіць у творы, на якое звяртае ўвагу чытача. 
Гэтыя тры паняцці, у іх узаемасувязі, асабліва выразна вылучаюцца ў апавяданні «Дзяльба кабанчыка». Тэма апавядання — прыезд у госці да маці, якая адзінока жыве ў вёсцы, яе дзяцей з нагоды свежавання кабанчыка. Пісьменніка хвалюе пытанне пра тое, як складваюцца адносіны паміж дзецьмі і бацькамі ў сучасным жыцці. Гэта і ёсць уласна праблема твора. З асэнсавання ўсяго, паказанага ў творы (паводзін і выказванняў маці, дачок, Сцяпана, апісання хаты, двара, эпізода з дзяльбой кабанчыка, карціны ад'езду гасцей і г. д.), і вынікае асноўная ідэя твора: адбываецца адчужэнне дзяцей ад бацькоўскага дому, ад родных каранёў, страчваецца адказнасць за жыццё бацькоў, пакінутых дзецьмі адзінока, самотна дажываць свой век у цяжкай працы. 
Праблема ўзаемаадносін бацькоў і дзяцей, дарэчы, хвалюе не толькі празаікаў, але і паэтаў. Нагадаем зноў верш Рыгора Барадуліна: 
“Трэба дома бываць часцей”. Абодва па-свойму ставяць адно пытанне, адну праблему, даюць, па сутнасці, аднолькавы адказ на пытанне, выказваюць адну ідэю. 
Крыху іншы па тэматыцы блок драматычных твораў: А.Дудараў “Вечар” і “Кім. 
У п’есе “Вечар” 
Тэма — жыццё састарэлых людзей у “неперспектыўных вёсках”. 
Ідэя — асэнсаванне пражытага жыцця, падвядзенне вынікаў, пакаянне. 
Праблема — знікненне вёсак і іх жыхароў. 
У п’есе “Кім” 
Тэма — Хлопчык Кім імкнецца выратаваць сваю прыёмную матулю і захаваць сям’ю. 
Ідэя — перавага спараўднага кахання над усімі праблемамі 
Праблема — барацьба дабра і зла ў душы.
Вопрос: Вы ўжо сустракаліся з такімі паняццямі, як аповед, апісанне, партрэт, пейзаж, дыялог, маналог. Знайдзіце адпаведныя прыклады ў разгледжаных творах і пакажыце, у якім родзе літаратуры яны сустракаюцца часта і ў якім амаль зусім не сустракаюцца. Чаму?
Категория: школьный раздел
Ответы:
У п’есе амаль не сустракаецца апісанне пейзажу, няма аповяду, рэдка вызвначаецца партрэт, затое заўсёды ёсць дыялог і маналог.(Кім, Вечар) 

У прозе усе вышэй адзначаныя паняцці сустракаюцца паўсюдна (Дзяльба кабанчыка) 

У вершах прысутнічае ў асноўным пейзаж, аповед, апісанне.
Вопрос: Успомніце, што вам вядома пра віды народных песень (сямейна-абрадавыя, каляндарна-абрадавыя, лірычныя). Да якога віду адносяцца песні, з якімі вы пазнаёміліся, у якіх жыццёвых сітуацыях яны выконваліся?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Песні можна аднесці да сямейна-абрадавага, вясельнага віду. Яны выконваюцца падчас вясельнага абраду.
Вопрос: Купеческая прибыль сократилась в начале XIXв. вследствие того, что 
 (*ответ*) купечество перестало получать часть неэквивалентного дохода из-за региональной вилки цен
 государственные «указные» цены перераспределяли прибыль купечества в пользу казны
 произошел резкий рост налогов с капитала
Кустарный промысел объединяли следующие стадии развития промышленности:
 (*ответ*) простое товарное производство
 (*ответ*) простую капиталистическую кооперацию
 фабричное производство
Кустарный промысел характеризуется тем, что 
 (*ответ*) каждый кустарь работает на дому 
 (*ответ*) объединяет значительную часть населения 
 (*ответ*) имеет профессиональную специализацию 
 объединяет ремесленников различных специальностей под одной крышей
Младшая дружина состояла из «детей боярских», которые были 
 (*ответ*) воинами
 свободным городским населением
 крестьянами
На базе феодальных вотчин появились города 
 (*ответ*) боярские
 княжеские
 земские
Название национальной денежной единицы России «рубль» взяло начало в XIIIв. от 
 (*ответ*) новгородской гривны – серебряных слитков весом 200г. 
 монет, чеканившихся по требованию татарских ханов
 арабских монет, которые первыми стали обращаться на русской территории 
 византийских монет, завезенных в IXв.
Народники, будущее Росси видели в общине и считали ее 
 (*ответ*) основой русского социализма 
 началом коллективного предпринимательства 
 основой коллективного хозяйства
Натуральное хозяйство крестьян было в середине XIX века 
 (*ответ*) многоотраслевым
 монокультурным
 смешанным
Начало законодательному оформлению крепостного права на Руси было положено в своде законов, называвшемся 
 (*ответ*) Судебником Ивана III 
 Жалованной грамотой дворянства Екатерины II
 Манифестом Александра II
 Новоторговым уставом А.Ордина-Нащокина
Начало экономических реформ в России в 1992–1993гг. совпало с 
 (*ответ*) «шоковым скачком цен» 
 ваучерной приватизацией 
 модернизацией промышленности 
 ростом мировых цен на энергоносители
Нефтяные монополии возникли в начале XX века сразу в форме 
 (*ответ*) международных трестов 
 синдикатов
 картелей
Новгород Великий, Псков возникли как города 
 (*ответ*) своеземные
 боярские
 княжеские
Нормы дани, которые устанавливали с хозяйства, называли
 (*ответ*) от дыма
 (*ответ*) от рала
 от поприща
Общественное устройство славян при переходе к классовому обществу называлось
 (*ответ*) военной демократией
 республикой
 деспотией
Категория: экономические
Ответы:
Правильные ответы помечены по тексту
тест  прошел проверку
пользуемся)
Вопрос: Уважліва перачытайце тэкст песні «Бяроза з лістом». Звярніце ўвагу на тое, як многа ў ёй памяншальна-ласкальных слоў, пяшчотных зваротаў. Якія перажыванні выклікаюць гэтыя словы?
Категория: школьный раздел
Ответы:
У песні “Бяроза з лістом” сустракаюцца памяншальна-ласкальныя словы і пяшчотныя звароты: “лісточак”, “мамулька”. Яны выклікаюць сум, ад таго, што дачцэ прыйдзецца развітвацца з маці, любоў да сваёй матулі, перажыванні аб будучым лёсе дзяўчыны.
Вопрос: Вызначце агульнае ў будове народных песень. З чым звязаны паралелі са светам прыроды, пастаянныя звароты да яе сіл?
Категория: школьный раздел
Ответы:
У будове песень ёсць агульныя рысы: 

Паўторы слоў, выкарыстанне памяншальна-ласкальных суфіксаў, абодва вершы маюць форму дыялога, пытальыя і клічныя сказы. 

У свеце народнай фантазіі прырода і чалавек нібы роўныя: бяроза з лістком размаўляюць, сумуюць, як і маці з дачкой. Такое адухаўленне прыроды стварае асаблівы настрой, асаблівую пранікнёнасць песні.
Вопрос: Якая з народных песень спадабалася вам найбольш? Што сугучнае свайму настрою вы ў ёй пачулі? Якія выяўленчыя сродкі (эпітэты, параўнанні, метафары) робяць гэтую песню прыгожай і выразнай?
Категория: школьный раздел
Ответы:
“Бяроза з лістом”: 
Эпітэты: белая бяроза, мамулька родная 
Метафары: восень шумела
Вопрос: У вершы «Спадчына», напісаным у далёкім 1918 годзе, калі ў час Першай сусветнай вайны большая частка Беларусі была акупіравана нямецкімі войскамі, паэт разважае пра лёс роднага краю. Што трывожыць яго, што дае надзею?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Аўтара трывожыць будучыня любімай краіны: 
I ў белы дзень і чорну ноч 
Я ўсцяж раблю агледзіны, 
Ці гэты скарб не збрыў дзе проч, 
Ці трутнем ён не з'едзены. 
Дае надзею, на тое што Беларусь адрадзіцца для шчасця.
Вопрос: Растлумачце сэнс слова «спадчына». Што разумее пад сваёй спадчынай Янка Купала? Якія параўнанні знаходзіць ён, каб перадаць сваю любоў да «Старонкі Роднай» і замілаванне ёю?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Спадчына — мае некалькі значэнняў: 1.Маёмасць, якая пасля смерці яе ўладальніка пераходзіць у чыю-небудзь уласнасць.2.З’явы культурнага жыцця, побыту, укладу, якія ўнаследаваны ад мінулых эпох, папярэдніх дзеячаў.3.Маёмасць памёршага. Якая перашла да яго наследнікаў. 

Спадчына Янку Купалы — Старонка Родная. Ён параўновае яе з “ласкай матчынай”, “лесу шэлест верасны, і ў полі дуб апалены”, “аб ёй мне будзіць успамін на ліпе бусел клёкатам”, “Я ўсцяж раблю агледзіны, 

Ці гэты скарб не збрыў дзе прэч”, “Нашу яго ў жывой душы, 
Як вечны светач-полымя”.
Вопрос: З якіх канкрэтных малюнкаў паўстае перад намі вобраз роднага краю? Які настрой яднае гэтыя малюнкі ў адзінае цэлае?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Аўтар выказвае вялікую любоў да роднай старонкі, ствараючы цэлы шэраг яскравых вобразаў і галоўнага — спадчыны, зямлі, што засталася нам ад продкаў. Паэт называе яе самым вялікім скарбам, які беларусы павінны зберагчы і захаваць для нашчадкаў. Я. Купала з хваляваннем узгадвае "вясеннія праталіны, і лесу шэлест верасны, і ў полі дуб апалены", "стары амшалы тын", "крык вароніных грамад" на могілках. Усё помніцца яму да дробязей, бо ён і ў думках, і ў снах непарыўна звязаны з бацькоўскай зямлёй: 

Жыве з ім дум маіх сям'я 
І сніць з ім сны нязводныя... 
Завецца ж спадчына мая 
Ўсяго Старонкай Роднаю. 
Гэтыя малюнкі яднаюцца лірычным настроем, замілаваным, пяшчотным, спеўным.
Вопрос: Перачытайце апошнія радкі верша. Чаму словы «Старонкай Роднаю» напісаны з вялікай літары? Якое значэнне мае слова «ўсяго» перад імі?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Словы “Старонкай Роднаю” напісаны з вялікай літары, бо аўтар укладвае ў іх азначэнне слова Радзіма, з адчуваннем глыбокага патрыятычнага пачуцця. Слова “ўсяго” падкрэслівае адначасова прастату і глыбіню паняцця Радзімы, як каштоўнай спадчыны, у сэрцы паэта.Для яго яна — светач-полымя, а не проста кавалак зямлі, дзе жывеш, для паэта няма нічога даражэй за Радзіму. Гэта такі спосаб паказу жыццёвай з’явы, калі важныя думкі, і пачуцці не выказваюцца непасрэдна, адкрыта, а як бы стоены за іншымі словамі, угадваюцца па інтанацыіі, намёку.
Вопрос: Паэт неаднаразова паўтарае займеннкі «я», «мне», «мая», што падкрэслівае глыбока асабісты характар лірычнага перажывання. Паразважайце, як звязана грамадзянская значнасць тэмы і шчырае выказванне ўласнай чалавечай пазіцыі.
Категория: школьный раздел
Ответы:
Гэта можна растлумачыць жаданнем паэта выявіць свае асабістыя перажыванні, права на ўласнае, нетрадыцыйнае разуменне спадчыны. Верш напісаны ў жанры грамадзянскай лірыкі. У ім аўтар перадае і адстойвае свае суб'ектыўныя перажыванні, думкі, развагі пра тое, што адбываецца вакол яго. Асноўнай тэмай твораў, напісаных у жанры грамадзянскай лірыкі, становяцца патрыятызм, разважанні пра Радзіму, дзяржаўнасці, грамадзянскім абавязку. Любоў да радзімы і пачуццё патрыятызму — лепшыя чалавечыя пачуцці, якія выкрываюць у чалавеку яго самыя лепшыя рысы характару.
Вопрос: Праслухайце запіс песні «Спадчына» на музыку Ігара Лучанка ў выкананні ансамбля «Песняры”. Як звязаны мелодыя песні і інтанацыя верша?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Мелодыя павольная, лірычная, пяшчотная, прасякнутая любоўю да радзімы.
Вопрос: Разгледзьце на форзацы ілюстрацыю Міхася Басалыгі да верша Янкі Купалы «Спадчына». Якія агульныя вобразы і якія адрозненні вы заўважылі ў творах паэта і мастака? Які вобраз на пярэднім плане ў карціне М. Басалыгі, што хацеў сказаць гэтым аўтар? У папярэдніх класах вы знаёміліся з маляўнічымі беларускімі пейзажамі М. Савіцкага, П. Данелія, П. Масленнікава і інш. Чым адрозніваецца ад іх твор М. Басалыгі, выкананы ў тэхніцы графікі?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Агульныя вобразы: бусел, дрэва, краявіды Беларусі 
Адрозненні: у цэнтры кампазіцыі сівал буслянкі, кола, дрэва — сімвалы Беларусі, жыцця, існавання, чысціні, спакою, прыгажосці. 
Тэхніка графікі: 
перавага лініі і светлацені; 
графіка больш кантрастная, у асноўным гэта кантраст чорнага і белага, кантраст фону і малюнка. 
графіка не загрувашчвае прастору, а наадварот стварае яго, у чымсьці яна падобная на музыку - ёй уласцівыя паўзы, і паўзы гэтыя гуляюць вялікую ролю; 
дае мастаку больш свабоды, чым жывапіс, дзякуючы прастаце і даступнасці тэхнікі, магчымасці працаваць хутка, адлюстроўваючы імгненныя эмацыйныя перажыванні; 
графіка ў асноўным мае ілюстрацыйны характар, яна больш дэкаратыўная (часта выкарыстоўваецца для стварэння ілюстрацый да кніг, шаржаў і г.д.)
Вопрос: Одним из важнейших итогов денежной реформы 1922-1924гг. было (и) 
 (*ответ*) укрепление рубля
 (*ответ*) ликвидация бюджетного дефицита
 изъятие прибыли у частных собственников
Одним из проявлений нэпа в промышленности было то, что вновь разрешалось 
 (*ответ*) капиталистическое предпринимательство 
 крупное фермерское землевладение
 среднее предпринимательство
Одной из ключевых проблем в экономике 1926-1928гг. был выбор методов проведения индустриализации, среди которых были предложены следующие:
 (*ответ*) экономический
 (*ответ*) административный 
 смешанный
Опричный террор против бояр во второй половине XVIв. развязал царь 
 (*ответ*) Иван Грозный 
 Василий III
 Иван III
 Петр I
Освобождение крестьян от крепостной зависимости по указу Александра II произошло в 
 (*ответ*) 1861г.
 1825г.
 1905г.
Основателем первой в Сибири картинной галереи был 
 (*ответ*) В.Сукачев
 М.Сибиряков 
 В.Третьяков 
 В.Кокорев
Основной орган управления в Великом Новгороде в XI-XIIвв. – 
 (*ответ*) вече
 монархическая власть 
 епископат 
 городская администрация
Основной целью введения НЭПа было стремление добиться 
 (*ответ*) «смычки» промышленности с сельским хозяйством 
 мобилизации ресурсов в условиях гражданской войны 
 ликвидации товарного хозяйства и переход к продуктообмену
 ликвидации государственных и «командных» высот в экономике
Основной чертой политики «военного коммунизма» в сельском хозяйстве было введение 
 (*ответ*) продразверстки 
 продналога 
 подоходного налога 
 отработочной системы
Основным содержанием эпохи «просвещенного абсолютизма» Екатерины II было 
 (*ответ*) усиление крепостного права 
 (*ответ*) государственное благоприятствование дворянству 
 ослабление крепостного права 
 ослабление сословного строя 
Основными источниками пополнения государственной казны в России были:
 (*ответ*) торговая монополия
 (*ответ*) откуп
 прямые налоги
Особенности империализма в России в начале XX века определялись тем, что 
 (*ответ*) сохранялась монархия 
 (*ответ*) сохранялось помещичье землевладение как феодальный пережиток
 (*ответ*) важную роль в экономике государства занимало государственное предпринимательство 
 существовало общинное землевладение в сельском хозяйстве
Особенности общинного землевладения:
 (*ответ*) землю делили между членами общины по уравнительному принципу
 (*ответ*) землю делили по числу мужчин в семье 
 (*ответ*) существование трехпольной системы земледелия 
 землю делили между всеми членами общины 
 двупольный севооборот
Категория: экономические
Ответы:
Правильные ответы помечены по тексту
тест  прошел проверку
пользуемся)
Вопрос: Уважліва разгледзьце фотаздымкі слуцкіх паясоў (гл. уклейку). Якія вобразы беларускай прыроды вы заўважылі ў прыгожым арнаменце? Якія колеры пераважаюць у слуцкіх паясах? 
Багдановіч. Слуцкія ткачыхі
Категория: школьный раздел
Ответы:
У арнаменце заўважаюцца беларуская ралля, палявыя кветкі, золата каласоў,сінь васількоў. 
Пераважаюць залаты, чорны, чырвоны, сіні.
Вопрос: Верш Максіма Багдановіча «Слуцкія ткачыхі» расказвае пра далёкае XVIII стагоддзе, калі на Беларусі ў майстэрнях-«персіярнях» вырабляліся слуцкія паясы, якія сталі шырока вядомымі ў свеце. Чаму, на вашу думку, паэт звярнуўся да гэтай тэмы?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Паэта хвалюе тэма нацыянальнай адметнасці беларускага мастацтва, яркаць і прыгажосць ягога прынесла яму сусветную славу і да нашых часоў высока цэніцца
Вопрос: Прачытайце верш і паназірайце, як мяняецца яго настрой.
Категория: школьный раздел
Ответы:
Верш як бы дзеліцца на дзве паловы: у першай пераважае сум, туга, а ў другой палове сцвяржаецца перамога роднага жывога мастацтва над мёртвым персідскім.
Вопрос: Намалюйце сповамі той светлы малюнак роднай прыроды, які мы разам з паднявольнымі жанчынамі нібы бачым з акна чужога дома. Чаму ў гэтым малюнку столькі прывабнасці? Якія эпітэты, параўнанні і метафары дапамаглі вам уявіць карціну? Запішыце іх у сшытак і растлумачце ролю гэтых мастацкіх сродкаў у творы. 
 Багдановіч. Слуцкія ткачыхі
Категория: школьный раздел
Ответы:
З вакна адкрываецца шырокае яркае поле пад крыштальна-сінім небам, адчуваецца прастора родных ніў, квятнее вясна ружова-белым квеценем, залатая збажына. Сінія вочы васількоў, срэбра рэк, а ўдалечыні цямнее лес. У гэтым малюнку столькі хараства і прывабнасці, бо жанчыны любяць свой край, разумеюць і адчуваюуь родню прыроду, ім нямілы прыгнёт і чужына. 

Эпітэты: бяздольныя, залатыя паясы, край зубчаты бора, дзявочыя сны, доўгія часіны, шырокія тканіны, ясная даль, халоднае срэбра. 

Метафары: смяецца поле, зіяе неба з-за акна, думкі мкнуцца туды, дзе расцвіла вясна; блішча збожжа, сінеюць васількі, ззяюць хвалі. 

Параўнанні: халодным срэбрам ззяюць хвалі.
Вопрос: Якія вобразы супастаўляюцца ў вершы? Прачытайце ў слоўніку літаратуразнаўчых тэрмінаў, што такое антытэза. Растлумачце, як выкарыстоўваецца прыём антытэзы ў вершы «Слуцкія ткачыхі».
Категория: школьный раздел
Ответы:
Верш М. Багдановіча «Слуцкія ткачыхі» выразна дзеліцца на дзве супрацьпастаўленыя часткі і своеасаблівае падагульненне, вывад. 
З першых слоў сутыкаецца ў творы роднае, сваё, з чужым, панскім. 
Ад родных ніў, ад роднай хаты 
У панскі двор дзеля красы... 
Чуеш жывы боль развітання ў гэтым звароце яшчэ і яшчэ раз да слова «родны», што бязлітасна змяняецца на «панскі»... Размежаванне «роднага» і «чужога» арганізуе ўсю будову, рытмічную аснову твора. А наступныя радкі адкрыта пачынаюць выказваць варожасць паміж «панскім дваром» і «роднай хатай»: 
Яны, бяздольныя, узяты 
Ткаць залатыя паясы. 
Тут ужо гучыць думка пра прымус, тым больш што слова «ўзяты» інтанацыйна ўзмацняецца як апошняе слова радка: у ім выразна відаць яго «залежны» стан, у ім жыве сваімі супярэчнасцямі рэальны свет — той, дзе высокае мастацтва здабываецца так не па-чалавечы, гвалтам, прымусам. 
Другая частка верша звязваецца з папярэдняй праз новую тэму — «А за сцяной смяецца поле...». Як вольна, як бы вырваўшыся з-за сцен панскага палаца, імкнуць на волю радасныя думкі! I зноў, як працяг роднай тэмы, ажывае ў думках малюнак прыроды: 
А за сцяной смяецца поле, 
Зіяе неба з-за акна, — 
I думкі мкнуцца мімаволі 
Туды, дзе расцвіла вясна; 
Дзе блішча збожжа ў яснай далі, 
Сінеюць міла васількі, 
Халодным срэбрам ззяюць хвалі 
Між гор ліючайся ракі; 
Цямнее край зубчаты бора... 
Гэтыя радкі як бы вымаўлены на адным дыханні. Падтрыманыя парывам захаплення, яны ад перапоўненасці пачуцця аж пераплёскваюцца праз край. I як вяршыня тэмы роднага краю ўзнікае матыў васількоў. Тут бачым наступ  роднай тэмы, якая ўжо зраўнялася ў сваёй моцы з чужой. Радкі гучаць больш дынамічна, упэўнена, чым у першай частцы. У іх рытме чуваць водгукі перамогі.
Вопрос: У вершы паэт разважае не толькі пра несправядлівасць у грамадстве, але і пра сутнасць мастацтва, сапраўдную прыгажосць. Як даводзіць паэт думку пра нацыянальную адметнасць мастацтва? Ці заўсёды мы ўмеем цаніць сваё, роднае? 
Багдановіч. Слуцкія ткачыхі
Категория: школьный раздел
Ответы:
Аўтар даводзіць думку пра нацыянальную адметнасць праз вобраз васілька, які атаясамліваецца з Бацькаўшчынай, народным мастацтвам. Гэта сімвал нацыянальны, які народжаны самой гармоніяй прыроды, "жывой красой" неба, жытняга поля, ракі, лесу, і ўзнікае ў творы мастацтва як бы падсвядсма, сам па сабе... Ён убачаны нібы ў "яснай далі", узбуйнена, святочна, у светлым ззянні і харастве роднай зямлі. 

Нажаль сёння мы не заўсёды цэнім народнае мастацтва, але яно застаецца самабытным, яркім , непаўторным.
Вопрос: Верш «Слуцкія ткачыхі» стаў народнай песняй, на яго словы пісалі музыку і кампазітары. Як вы думаеце, чаму?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Бо гэты верш вельмі спеўны, лірычны, пяшчотны, лагодны, запамінальны, лёгка кладзецца на музыку.
Вопрос: У чым сакрэт мастацкай дасканаласці верша М. Багдановіча «Слуцкія  ткачыхі»?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Матсацкая дасканаласць верша дасягаецца разастайнымі моўнымі і мастацкімі сродкамі, у невялікім па памеры вершы, аўтра стварае галерэю вобразаў-сімвалаў, якія дапамагаюць чытачу ўявіць хараство і непаўторнасць беларускай прыроды, адментнасць нашай нацыі, адчуць любоў да роднага, пранікнуцца нацыянальнай годнасцю, замілаваннем і пяшчотай.
Вопрос: Чаму васілёк, а не іншая кветка, стаў сімвалам беларускага мастацтва?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Васілёк — сімвал Бацькаўшчыны, народнага мастацтва. «Багдановічаўскі "цвяток радзімы васілька" стаў сімвалам нацыянальнай адметнасці беларускага мастацтва. Гэта сімвал нацыянальны, які народжаны самой гармоніяй прыроды, "жывой красой" неба, жытняга поля, ракі, лесу, і ўзнікае ў творы мастацтва як бы падсвядома, сам па сабе... Ён убачаны нібы ў "яснай далі", узбуйнена, святочна, у светлым ззянні і харастве роднай зямлі».
Вопрос: Прывядзіце прыклады сімвалаў з вядомых вам вершаў, народных песень і растлумачце, чаму гэтыя вобразы сталі сімвалічнымі.
Категория: школьный раздел
Ответы:
Так, у народных песнях калінка, рабінка, лілея сімвалізуюць дзявочае хараство. У многіх паэтычных творах ноч абазначае гора і няшчасце, а сонца — наадварот, шчасце і дабрабыт. За сімваламі значэнне замацоўваецца трывала, паўтараецца ў многіх творах, таму лёгка пазнаецца і ўспрымаецца.
Вопрос: Особенностью банковской системы России в начале XX века было то, что 
 (*ответ*) во главе ее стоял Российский Госбанк 
 усилилась роль частного капитала в банках
 ведущую роль стали играть финансовые группы
Особенностью экономического роста Советской экономики являлась его зависимость от 
 (*ответ*) объемов инвестиций в топливно-сырьевые отрасли 
 темпов роста производительности труда 
 уровнем развития науки и техники 
 масштабов модернизации промышленности
Особые совещания по обороне, топливу, перевозкам и продовольствию в 1914-1917гг. выполняли функцию
 (*ответ*) централизованного руководящего центра по распределению ресурсов и готовых продуктов
 (*ответ*) первых плановых органов 
 совещательных органов без права руководства
От обесценивания совзнаков в первую очередь страдало (и)
 (*ответ*) сельское население 
 городское население 
 рабочие
 служащие
Отмена крепостного права в России законодательно была закреплена в 
 (*ответ*) 1861г. 
 1917г.
 1722г. 
 1905г. 
Отрасли, в которых прежде применялся крепостной труд, например горнозаводская промышленность Урала, после отмены крепостного права в 1861г., испытывали спад в силу того, что 
 (*ответ*) рабочие еще долго были прикреплены к заводам и получали низкую зарплату 
 (*ответ*) дешевизна труда снижала стимул к технической реконструкции
 (*ответ*) маленькие заводы реконструировать было труднее, чем построить новые
 не было достаточно квалифицированных инженеров
Патриаршество в России, учрежденное в 1589г., было инициировано
 (*ответ*) Борисом Годуновым 
 Иваном Грозным
 Михаилом Романовым
 Петром I
Первая русская серебряная монета, которую стали чеканить в московском княжестве во второй половине XIVв. называлась 
 (*ответ*) деньга
Первая стадия развития капитализма в промышленности называется 
 (*ответ*) простая кооперация 
 (*ответ*) кустарное производство 
 артель
 отходный промысел
Первой попыткой власти «прикрепить» крестьян к земле было установление _ в 1581г.
 (*ответ*) «заповедных лет»
 опричнины
Первые бумажные деньги в России назывались 
 (*ответ*) ассигнациями
Первый советский орган по управлению хозяйством страны назывался 
 (*ответ*) Высшим советом народного хозяйства 
 Госпланом
 Совещанием по продовольствию
Первыми российскими объединениями монополистического типа были
 (*ответ*) «Союз рельсовых фабрикантов»
 (*ответ*) «Союз Бакинских керосинозаводчиков»
 «Продуголь»
 «Продвагон»
Плата феодалу за пользование землей, на которой крестьянин работал, называлась в средние века в России
 (*ответ*) оброком
 барщиной
 денежной рентой
Категория: экономические
Ответы:
Правильные ответы помечены по тексту
тест  прошел проверку
пользуемся)
Вопрос: У чым адметнасць інтанацыі гэтага верша?
Категория: школьный раздел
Ответы:
У гэтым вершы адчуваецца урачыстаць, узнёсласць, замілаванасць роднай старонкай.
Вопрос: Якое пытанне паўтарае паэт? Якія звесткі з гісторыі Беларусі дапамагаюць знайсці адказ на гэтае пытанне? Якія прыкметы роднага краю з'яўляюцца ўстойлівымі сімваламі Радзімы, народнымі святынямі?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Аўтар паўтарае пытанне “Дзе мой край?”. Адказ на гэта пытанне дапамагаюць знайсці геаграфічныя і гістарычныя сведкі аб тым, як і дзе стала пралягаць мяжа нашай дзяржавы з іншымі краінамі. Устойлівымі сіваламі нашай краіны, народнымі святынамі сталі Белавежская пушча, Наваградскія вежы, Сафійскі сабор над ракой Дзвіной, азёра, бары-акіяны, родная мова.
Вопрос: Якія эпітэты і параўнанні, ужытыя для характарыстыкі роднай мовы і песні, дапамагаюць зразумець галоўную думку твора?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Эпітэты: вечная песня, варожая кроў, высокія зоры, бары-акіяны, разлівы ільноў, асілкі-хлапцы, радасны сон, неўміручыя песні, гордая мова, чырвоная груша і інш. 

Параўнанні: Дзе Сафія плыве над дзвіною, нібы карабель, белы ветразь на сініх, як мора, азёрах, а мужчыны, як скалы, жанчыны, як радасны сон у стагах да зары, дзяўчаты, як дождж залаты, сівыя матулі, як жніўё з павуціннем, мая мова, булатны клінок.
Вопрос: Чаму верш «Беларуская песня» заканчваецца радкамі клятвы роднаму краю? Прачытайце іх уголас. Як тут выяўляецца грамадзянская пазіцыя паэта?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Аўтар заканчвае песню радкамі клятвы роднаму краю, каб падкрэсліць сваю грамадзянскую пазіцыю як паэта і як чалавека. Ён — патрыёт сваёй радзімы, які гатовы праслаўляць яе прасторы, які любіць і беражэ сваю нацыю і карані, захоўвае гісторыю і марыць пра лепшую будучыню для яе.
Вопрос: Вызначце памер верша. Звяртайце ўвагу на радкі, па якіх зрабіць гэта лягчэй, напрыклад: «I вішнёвыя хаты глядзяцца ў шырокі Дняпро». Як вершаваны памер дапамагае стварыць інтанацыю твора?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Гэта трохстопны анапест. Гэты вершаваны памер дапамагае стварыць інтанацыю пералічальную, сцвярджальную, урачыстую, узнёслую.
Вопрос: Прачытайце ў Слоўніку літаратуразнаўчых тэрмінаў, што такое ода. Ці можна назваць одай верш Уладзіміра Караткевіча «Беларуская песня»? Абгрунтуйце сваю думку. Якія яшчэ творы велічнага, узнёслага гучання, у якіх услаўляецца родная зямля, мова, песня, вам вядомы з папярэдніх класаў або з самастойнага чытацкага вопыту?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Ода — урачысты, узнёслы верш, хвалебная песня ў гонар важнай падзеі, з'явы, асобы. Верш Караткевіча можна назваць одай, бо тут ёсць яе прыкметы: аўтар усхваляе сваю родню старонку, яна мае выгляд песні, акрам гэтага тут назіраецца выкарыстанне высокай, кніжнай лексікі, алегорый. Велізарную ролю адыгрываюць інтанацыйна-сінтаксічныя сродкі: клічныя сказы і рытарычныя пытанні, інверсіі, незвычайныя сінтаксічныя канструкцыі. 

Напрыклад Р.Барадулін “Мы — беларусы”, М.Багдановіч “Маёвая песня”.
Вопрос: Верш выдатнага венгерскага паэта Шандара Пецёфі «Патрыятычная песня» напісаны ў далёкім ХІХ стагоддзі, калі яго народ змагаўся за незалежнасць ад Аўстрыйскай імперыі. Растлумачце, чаму твор так названы, якую галоўную думку ён сцвярджае.
Категория: школьный раздел
Ответы:
Твор носіць такую назву, бо сваім сэнсам ён прызваны паказаць чытачам, глыбокія патрыятычныя пачуцці да сваёй Радзімы. Уся паэзія аўтара прысвечана высокай задачы служэння інтарэсам сваёй радзімы і народа.
Вопрос: Як звязаны з назвай твора яго інтанацыя, лёгкае, напеўнае гучанне?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Гэты верш падобны на песню, сваім рытмам, гучаннем, узнёсласцю.
Вопрос: Што аб'ядноўвае і што розніць вершы Шандара Пецёфі «Патрыятычная песня» і Уладзіміра Караткевіча «Беларуская песня»? Чаму ў Уладзіміра Караткевіча песня менавіта беларуская?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Вршы Караткевіча і Пецёфі аб’ядноўваюць глыбокія патрыятычныя пачуцці да сваёй краіны. Адрозненне — у вершы Ш.Пецёфі адчуваецца напор, рэвалюцыйны прызыў, гарачыня, ідэнасць, а ў “Беларускай песні” больш узнёсласці, спеўнасці, замілаванасці, лагоднасці, канкрэтнай скіраванасці на землі Беларусі, яе гістарычныя святыні. Таму і песня — беларуская. 

“Пазнаць, знайсці сябе ў бязмежным” 
Філасофская лірыка.
Вопрос: Вы не раз чулі, як' людзі жадаюць адзін аднаму шчасця. А ці задумваліся, што такое шчасце? Падбярыце сінонімы да гэтага слова.
Категория: школьный раздел
Ответы:
Шчасце — дабрабыт, асалода, поспех, чырвоныя дні, радасць, фартуна, шанцаванне, поспех.
Вопрос: По реформе, проведенной под руководством Н.С.Хрущева в 1957г., управление предприятиями и стройками осуществлялось через 
 (*ответ*) совнархозы 
 министерства 
 государственные комитеты 
 ведомственные органы
По типу происхождения первых русских городов, выделяют следующие
 (*ответ*) своеземские
 (*ответ*) княжеские
 (*ответ*) боярские
 общинные
Политика меркантилизма при Петре I получила развернутое основание в работах 
 (*ответ*) И.Посошкова 
 Ю.Крижанича
 М.Сперанского 
 Н.Карамзина
Политику «перестройки» в России начал проводить 
 (*ответ*) М.Горбачев 
 Б.Ельцин 
 Е.Гайдар 
 В.Черномырдин
Положение крестьян, согласно которому они объявлялись лично свободными, но вынуждены были пользоваться своими прежними наделами, которые оставались собственностью помещиков, называлось
 (*ответ*) временнообязанным
 крепостным 
 отработочным
Поместье давалось лишь на время несения военной службы в качестве платы за нее и соответствовало западноевропейскому
 (*ответ*) бенефицию
 аллоду
 феоду
Посессионной мануфактурой называлось условное владение купцом _, _, которые юридически находились в собственности государства 
 (*ответ*) крепостными крестьянами 
 (*ответ*) мануфактурой
 наемными рабочими 
 землей
После крушения Византийской империи и завоевания Константинополя турками роль столицы православного мира перешла к 
 (*ответ*) Москве 
 Афинам 
 Киеву
 Софии
После отмены крепостного права в России условием передачи земли крестьянам стали 
 (*ответ*) выкупные платежи дворянам 
 подушные подати с крестьян 
 жалованные грамоты
 принудительные отработки
После победы над поляками и освобождения Москвы «Советом всея Земли» в 1613г. на престол был избран царь из династии
 (*ответ*) Романовых 
 Рюриковичей 
 Шуваловых 
 Годуновых
Появление в России в начале XX века финансовых групп означало, что 
 (*ответ*) банки стали контролировать промышленные фирмы и монополии 
 государство подчиняло себе крупные монополии 
 возникали промышленно-сельскохозяйственные комбинаты
Превосходства над фашистской Германией в количестве и качестве вооружений Советский Союз достиг к началу _ битвы 
 (*ответ*) Курской
Категория: экономические
Ответы:
Правильные ответы помечены по тексту
тест  прошел проверку
пользуемся)
Вопрос: Раскрыйце сэнс паэтычных вобразаў, з якіх Максім Танк «складае» чалавечае шчасце. Чаму менавіта гэтыя паняцці найперш вылучае паэт?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Хлеб і соль на стале — прыкмета дабрабыту ў беларускай хаце, а значыць шчасця ад багатага ўраджаю. 

Пот, дарожны пыл, родны небасхіл — праца, дарога дадому робіць чалавека шчаслівым. 

Дружба мацнейшая — чалавек, які мае сапраўдных сяброў — самы шчаслівы ў свеце 

Песні — людзі спяваюць і ў горы і ў радасці.
Вопрос: Чаму пасля слоў «З песні...» стаіць шматкроп'е? З чаго яшчэ, на вашу думку, складаецца «простае шчасце людское»?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Пасля слоў “З песні…” стаіць шматкроп’е, бо аўтар робіць сэнсавую паўзу, звяртаючы нашу ўвагу на гэта. “Простае шчасце людское” — у кожнага сваё. У чалавека сваё разуменне і паняцце шчасця.
Вопрос: Вызначце вершаваны памер твора, адкажыце, як рытм звязаны з апавядальнай інтанацыяй верша.
Категория: школьный раздел
Ответы:
Гэта дактыль. Рытм звязаны з апавядальнай інтанацыяй верша: дактыль вымаўляецца з паніжаючай інтанацыяй, разважліва, удумліва, з ноткамі мінору.
Вопрос: Як трэба чытаць гэты верш: гучна і пафасна ці ўдумліва і разважліва? Падрыхтуйцеся да выразнага чытання твора.
Категория: школьный раздел
Ответы:
Верш патрэбна чытаць удумліва і разважліва.
Вопрос: З якіх дэталяў, своеасаблівых «мікравобразаў», ствараецца ў вершы метафара жыццёвага лёсу чалавека?
Категория: школьный раздел
Ответы:
“мікравобразы” верша вельмі шматгранныя, напрыклад — “шчырае слова”, “успешка незнаёмых вачэй і знаёмых”, дабрыня, якая дапамагае прайсці праз жыццёвыя іспыты: 

“Каб, мінаючы прорвы і спады, 

Узбірацца на стромкія грэбні” 

Лёс чалавека цяжкі і без сапраўднага сяброўства: 

“Каб сяброў сустракаў клапатлівых 

На дарогах, далёкіх ад дому”.
Вопрос: Што патрэбна чалавеку, каб яго шлях быў больш светлым і радасным?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Чалавеку для шчасця патрэбна “казка”, “увага”, “ласка”, “усмешка”, “лёгкая сцежка”, “дабрата”, “сябры”, уменне прыносіць шчасце другому.
Вопрос: У чым, на думку лірычнага героя, сэнс чалавечага жыцця? Адкажыце радкамі верша.
Категория: школьный раздел
Ответы:
“I каб сам быў заўсёды шчаслівы, 
Калі шчасце прыносіш другому.”
Вопрос: Вершы Максіма Танка «Шчасце» і Сяргея Грахоўскага «Чалавеку патрэбна не слава...» з'яўляюцца роздумам аб сэнсе чалавечага жыцця, прызначэнні чалавека. Пакажыце, што ў гэтых творах думка зліта з пачуццём (звяртайце ўвагу на эпітэты «сардэчнае шчырае», «вясёлая добрая» і г. д.).
Категория: школьный раздел
Ответы:
М.Танк “Шчасце”: 
Эпітэты: родны небасхіл, шчасце людское, дарожны пыл, мацнейшай дружбы. 
С.Грахоўскі “Чалавеку патрэбна не слава…” 
Эпітэты: сардэчнае шчырае, вясёлая добрая, незанёмых і знаёмых, размытая лёгкая, стромкія грэбні. 
Гэтыя вершы пераклікаюцца паміж сабой. Так, дружба, якую М.Танк лічыў абавязковай складовай часткай шчасця, апяваецца ў вершы Грахоўскага, а таксама ўносіцца дапаўненне пра здольнасць чалавека не толькі браць, але і даваць шчасце другому.
Вопрос: Што збліжае і што адрознівае лірычных герояў верша Сяргея Грахоўскага «Чалавеку патрэбна не слава...» і Максіма Танка «Шчасце»?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Лірычных герояў вершаў Грахоўскага і Танка збліжаюць іх роздумы над такім нялёгкім пытаннем, у чым заключаецца людское шчасце чалавека. Калі лірычны герой Танка бачыць яго у хлебе, солі, родным небасхіле, песні і сяброўстве, то у Грахоўскага шчасце заключана ў больш высокім значэнні: шчырым слове, добрай казцы, усмешцы, дабрыні. Абодва згодны з тым, што сяброўства — важнае складаемае чалавечага шчасця.
Вопрос: Як у творы асэнсоўваецца стваральная сіла чалавечага розуму?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Аўтар зазаначае, што перашапачаткова ў чалавека было ўсё для жыцця: зямля, агонь, вада, аднак ён прага нечага большага “глядзеў у неба”. Так ён ствараў новых багоў (маюцца на ўвазе чалавечыя вынаходніцтвы). Аднак ісціна, якую, здаецца знайшлі, мянялася з кожным новым “богам”. Загадкі не знікалі з жыцця, але адны адказы адказы не прыносілі шмат карысці, другія — нараджалі новыя пытанні. Таму ў жыцці ўсё “ідзе зваротнымі кругамі”. Стваральная сіла чалавечага розуму бясконцая.