nyuuzyou/soloby huggingface dataset:
Вопрос: Як паэт перадае ўражанні ад грання гусляра: з дапамогай адпаведнай інтанацыі, паўтораў, гукапераймання. Прывядзіце прыклады з тэксту.
Категория: школьный раздел
Ответы:
Каб перадаць моц уражання ад песні гусляра, Янка Купала ўжывае  адпаведную інтанацыю — яна ўзнёслая, напеўная, лірычная. 
Акрамя гэтага аўтар выкарыстоўвае падвоеныя назоўнікі-азначэнні (звон-песня, дудара-званара, гуслі-баі, памяткі-пліты, шлюб-вяселле і г. д. ). Гэтыя азначэнні дапамагаюць вобразна ахарактарызаваць прадмет, даць яму ацэнку. 
Шырок карыстаеццп аўтар і гукаперайманнем — спосаб гукавой імітацыі прадметаў ці з'яў. Напрыклад, шум лесу перададзены ў радках: 
Пушча-лес не шуміць... 
Салавей-птушка ў той час сціхае 
Звон гусляў, песні: 
Песня-дума за сэрца хапала: 
Вакол гэтай думы дудара-званара 
Казак дзіўных здажылась нямала.
Вопрос: Якімі мастацкімі сродкамі перадаецца напружанасць інтанацыі ў песні гусляра?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Ужыванне звароткаў: 
“Гэй ты, князь!..” 
Пытальныя сказы: 
“Дзе і як жывуць гэтыя людзі?” 
Параўнанні: 
“Сэрца маеш, як гэты цагляны парог 
І душу — як скляпоў гэтых сховы” 
Паўторы: 
“Кроў, на золаце гэтым людская блішчыць, 
Кроў, якой і твая моц не змажа” 
Супрацьпастаўленні: 
“Ты брыльянтамі ўсыпаў атласы і шоўк — 
Гэта цёртая сталь ад кайданаў” 
Метафары: 
“Не скуеш толькі дум ланцугамі”, “чэрві точаць жывых і раздзетых” 
Эпітэты: 
П’яныя шумы, сэрцаў скамянелых, няўчасных магіл.
Вопрос: Як успрымаюць песню гусляра князь і яго чэлядзь? Прывядзіце прыклады з тэксту.
Категория: школьный раздел
Ответы:
Уздзеяннеад песні гусляра князем і яго чэляддзю перададзена ў наступных радках: 
Князь стаіць, князь маўчыць, 
жуда, помста б'е з воч; 
Гулі зглухлі, ні жартаў, ні смехаў...; 
Думаў князь, выдумляў, грымнуў шабляйна ўзбоч, 
Толькі з лёскатам выбегла рэха. 
Паэт такім чынам паказвае сілу і веліч мастацтва, прызначэнне якога гаварыць праўду аб жыцці свайго народа і выклікаць водгук у сэрцах людзей. 
Паводзіны гасцей, іх успрыманне песні аўтар перадае праз рух пачуццяў і змену настрояў на вяселлі княжны (вяселле загуло — змоўкла — загуло).
Вопрос: _ типу развития присущи деградация, понижение уровня организации, утрата способности к выполнению необходимых функций
 (*ответ*) Регрессивному
 Эволюционному
 Прогрессивному
 Революционному
_ – это тип социальной стратификации, основывающийся на крайней форме социального неравенства, когда одни члены общества являются собственностью других
 (*ответ*) Рабство
 Феодализм
 Капитализм
 Посткапиталистическое общество
_ А.И.Неклесса определяет как «коррумпированные страны, кланово-мафиозные и криминальные интерсообщества»
 (*ответ*) «Глубокий Юг»
 «Северная Атлантика»
 «Юг»
 «Новый Север»
_ не может применить формальные санкции.
 (*ответ*) Коллега по работе
 Начальник
 Суд
 Прокуратура
_ способствовало улучшению отношений Запада с Россией
 (*ответ*) Принятие Российской Федерации в состав «большой семерки»
 Применение вооруженных сил против Ирака
 Применение силы в отношении Югославии
 Осуждение попыток Ирана и Северной Кореи создать ядерное оружие
_ форма социальной стратификации не получила широкого освещения в работах П.А. Сорокина
 (*ответ*) Социально-территориальная
 Экономическая
 Политическая
 Профессиональная
«Аккультурация» ? это
 (*ответ*) механизм одновременного обучения и социализации индивидов, живущих в чужой культурной среде
 неспособность человека социализироваться
 равнодушие человека к нормам господствующей культуры
 невосприимчивость человека к нормам чужой культуры
«Аскриптивные» характеристики индивида – это
 (*ответ*) характеристики, над которыми индивиды не властны
 те характеристики, которые зависят от активности индивида
 элементы достигнутого статуса
 все то, что относится к достигнутому статусу
«Аскриптивные» характеристики индивида – это….
 (*ответ*) характеристики, над которыми индивиды не властны
 все то, что относится к достигнутому статусу
 то, чего добился индивид в профессии
 элементы достигнутого статуса
«Блатная феня», шансон, распальцовка относятся к _ субкультуре
 (*ответ*) криминальной
 молодежной
 профессиональной
 богемной
«Блатная феня», шансон, распальцовка относятся к _ субкультуре
 (*ответ*) криминальной
 богемной
 молодежной
 профессиональной
Категория: гуманитарные
Ответы:
Правильные ответы помечены по тексту
тест  прошел проверку
пользуемся)
Вопрос: Які момант сюжэта паэмы, на вашу думку, самы востры, напружаны, драматчны?
Категория: школьный раздел
Ответы:
На нашу думку, самы драматычны момант паэмы адлюстраваны ў эпізодзе, калі гусляр, праспяваў сваю песню і стаіць перад раз'юшаным князем, чакаючы прысуду.
Вопрос: Адшукайце ў паэме радкі, якія характарызуюць умовы жыцця простага люду і жыцця князя. Як паказваецца жыццё сялян праз апісанне старой вёскі і жыццё князя праз апісанне хорама? 
Купала. «Курган»
Категория: школьный раздел
Ответы:
У другой частцы паэмы аўтар-апавядальнік гаворыць: 
На гары на крутой, на абвітай ракой, 
Лет назад таму сотня ці болей, 
Белы храм стаяў, недаступнай сцяной 
Грозна, думна глядзеў на прыволле. 
У нагах яго рассцілаўся абшар 
Хвоек гонкіх і пахані чорнай, 
Сонных вёсак шары, хат амшалых, як мар, 
Хат з сям’ёй душ падданых, пакорных. 
Жыццё сялян было цяжкім і занядбаным, гэта адчуваецца па іх пакрытых мохам, цёмных хатах, яны рэзка кантрастуюць з княжым хормам: белым,непрыступным , грозным . 
Золата ў панскім палацы, здабыта чалавечай крывёю. Кошт атласаў і шоўку — страшнае катаванне людзей, яны нагадваюць пра кайданы і вісельні. За смачную ежу і віно, якое ліецца ракою, заплочана слязьмі сірот. Сам прыгожы палац пабудаваны непасільнай працай, якая многіх звяла ў магілу, таму цэгла і камень нагадваюць «памяткі-пліты з няўчасных магіл Усё багацце князя створана цяжкай працай прыгонных; яго багатае жыццё кантрастуе жабрацкаму існаванню беднаты.
Вопрос: Як можна ахарактарызаваць учынак гусляра на вяселлі кнзёўны? Чаму паводзіў сябе гусляр у адказ на абяцанне князя: поўныя гуслі насылю дукатаў?  Купала. «Курган»
Категория: школьный раздел
Ответы:
Стары гусляр мужны, справядлівы таленавіты чалавек, не пабаяўся сказаць праўду аб жыцці князя яму ў вочы. Ён сваім учынкам падкрэсліў, што сапраўднае жывое народнае мастацтва нельга купіць за дукаты. Мастацтва слова, праўдная песня не купляецца. Таму гусляр кажа: 
Скурганіў бы душу чырванцом тваім я 
Гуслям, княжа, не пішуць законаў: 
Небу справу здае сэрца, думка мая, 
Сонцу, зорам, арлам толькі роўна... 
Гэта значыць, што ён не прадае свой талент, сваё мастацтва за грошы. Глоўным багаццем для гусляра з'яўляецца служэнне свайму народу. Такі адказ яшчэ раз падкрэслівае непадкупнасць таленту мастака.
Вопрос: Як вы думаеце, што кіравала намерам паэта напісаць такі твор: жаданне рассказаць пра цікавы эпізод з даўняга жыцця, раскрыць тайну паходжання кургана ці штосьці іншае, больш важнае і значнае? 
Купала. «Курган»
Категория: школьный раздел
Ответы:
У сваім творы аўтар не толькі ўзгадвае падзеі далёёкага мінулага, у форму песні гусляра ён уклаў глыбокі іншасказальны сэнс. Гэта роздум пісьменніка над лёсам народа, лёсам мастака і мастацтва, а таксама ўздзеянне словам.
Вопрос: Пазнаёмцеся з ілюстрацыяй да паэмы “Курган” П.В.Шаранговіча. Якія радкі паэмы можна выкарыстаць у якасці загалоўка да гэтага мастацкага палатна.
Категория: школьный раздел
Ответы:
На нашу думку, найлепш для загалоўка падыходзяць радкі: 
“Скурганіў бы душу чырванцом тваім я, 
Гуслям, княжа, не пішуць законаў: 
Небу справу здае сэрца, думка мая, 
Сонцу, зорам, арлам толькі роўна…”
Вопрос: Падрыхтуйцеся да выразнага чытання паэмы. Якім тонам (звычайным, журботным, узнёсла-трагічным) вы будзеце чытаць твор?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Паэму патрэбна чытаць узнёсла-трагічным тонам, спеўна, меладычна.
Вопрос: Пазнаёмцеся з рэпрадукцыяй карціны “Партрэт народнага паэта БССР Янкі Купалы”. Якім паказаў аўтара паэмы “Курган” мастак С.А.Андруховіч?
Категория: школьный раздел
Ответы:
С.А.Андруховіч стварыў вельмі прыгожы і яркі партрэт народнага паэта Я.Купалы. Пісьменік вольна сядзіць, абапёршыся рукою на невялікі столік. Асабліва прываблівае ў партрэце погляд песняра — у яго добрыя, усмешлівыя вочы, уважлівы погляд. Ён быццам зазірае ў саму душу. Такому чалавеку хочацца верыць.
Вопрос: Што яднае і адрознівае розныя віды мастацтва? Прывядзіце прыклады.
Категория: школьный раздел
Ответы:
Усе віды мастацтва паказваюць жыццё праз вобразы — уражанні, перажыванні, пачуцці, у якіх выяўляюцца адносіны чалавека да розных з’яў жыцця, іх ацэнка. Аднак сродкі, якімі карыстаюцца розныя віды мастацтва, у кожнага з іх свае. У музыцы – гук, мелодыя, у жывапісу – фарба, лініі, танец – пластычныя рухі цела і г.д.
Вопрос: Якімі здольнасцямі звычайна валодае таленавіты чалавек – мастак, музыкант, паэт?
Категория: школьный раздел
Ответы:
У мастацтве выключную ролю адыгрывае талент – здольнасць да творчасці. Гэтыя людзі валодаюць павышанай уражлівасцю, адчувальнасцю да ўспрымання жыцця, уменне перадаваць свае ўяўленні, пачуці, думкі іншым людзям ў вобразах, трапных, дакладных і яскравых выказваннях, прыгожых мелодыях, шматфарбных карцінах.
Вопрос: Назавіце вядомых вам беларускіх пісьменнікаў, мастакоў, кампазітараў, скульптараў.
Категория: школьный раздел
Ответы:
Пісьменнікі: 
Янка Купала, Якуб Колас, Максім Багдановіч, Кандрат Крапіва, Міхась Лынькоў, Васіль Быкаў. 
Мастакі: 
Язэп Драздовіч, М.Савіцкі, В.Шаранговіч, Марк Шагал, Напалеон Орда 
Кампазітары: 
Ігар Лучанок, Ю.Семяняка, Р.Сурус, Я.Глебаў, У.Кандрусевіч. 
Скульптары: 
Анатоль Анікейчык,Леанід Давідзенка, Генадзь Буралкін, Галіна Гаравая, Уладзімір Слабодчыкаў, Аляксандр Фінскі, Аляксандр Мятліцкі, Сяргей Бандарэнка, Святлана Гарбунова, Уладзімір Жбанаў.
Вопрос: «Вторичная группа» – это... 
 (*ответ*) группа людей, между которыми почти отсутствуют прямые контакты и эмоциональные отношения
 группы, образующиеся после первичных
 группы индивидов, которые не знакомы друг с другом
 разобщенные индивиды, имеющие одинаковые ролевые наборы
«Городское социальное движение» - это
 (*ответ*) движение, обусловленное кризисом удовлетворения потребностей горожан, в услугах образования и здравоохранения
 профсоюзное движение
 студенческое протестное движение
 движение, в котором участвуют сельские жители 
«Компьютерно-информационная цивилизация» О.Тоффлера отличается
 (*ответ*) информационными (гибкими) технологиями
 снижением значения классов
 автократическими формами организации власти
 транснациональными институтами
«Массовая истерия» - это
 (*ответ*) форма массового поведения, для которой характерны такие признаки как нервозность, страх, возбудимость и неподконтрольность
 столпотворение с элементами вандализма
 паника
 асоциальное движение
«Мировую империю» как одну из форм мировой системы, согласно концепции И. Валлерстайна два признака
 (*ответ*) единое рыночное хозяйство
 (*ответ*) политическое объединение разнородных территорий
 неравномерное экономическое развитие и слабые экономические связи между регионами
 отсутствие политической централизации
«Нейтралитет», как принцип международной политики государства характеризуют два признака
 (*ответ*) отказ от участия в военных конфликтах
 (*ответ*) неприсоединение к военным блокам
 отказ от визового режима
 отказ от международного разделения труда
«Неприсоединение», как принцип международной политики государства характеризуют два признака 
 (*ответ*) отказ от участия в военных блоках
 (*ответ*) отказ от участия в военно-политических организациях
 отказ от международных грузоперевозок
 отказ от международного культурного сотрудничества
«Новые бедные» России отличаются от «старых» наличием _ капитала
 (*ответ*) интеллектуального
 физического
 финансового
 социального
«Объем мобильности» – это
 (*ответ*) количество индивидов, которые переместились вверх по социальной лестнице за единицу времени
 масштаб личности
 масштаб статусов
 количество позиций, занимаемых одним и тем же индивидом
«Охота на ведьм» в средневековой Европе является примером
 (*ответ*) массовой паники
 массового бунта
 массовой революции
 массовой истерии
Категория: гуманитарные
Ответы:
Правильные ответы помечены по тексту
тест  прошел проверку
пользуемся)
Вопрос: Якіх выдатных пісьменнікаў, мастакоў, кампазітараў іншых народаў вы ведаеце?
Категория: школьный раздел
Ответы:
М.Горкі, Л.Талсты, Ф.Дастаеўскі, Левітан, Шышкін, Бетховен, Моцарт, Чайкоўскі.
Вопрос: Чаму літаратура і мастацтва вельмі патрэбны людзям?
Категория: школьный раздел
Ответы:
У творах мастацтва і літаратуры аўтар выяўляе не толькі асабістыя, уласныя адносіны да розных з’яў жыцця. Ён выступае як выразнік думак, настрояў, памкненняў многіх людзей, свайго народа, як абаронца чалавека ад несправядлівасці і крыўды.
Вопрос: У чым, на вашу думку, тоіцца “чарадзейная сіла” мастацтва? Чаму мастацкія творы выклікаюць такія глыбокія перажыванні?
Категория: школьный раздел
Ответы:
“Чарадзейная сіла” мастацтва — у яго спосабах уздзеяння на людзей. Творы мастацтва могуць прыносіць шчасце, адганяць сум, натхняць, вылечваць словамі і сваёй мудрасцю. Калі твор сапраўды народны, ён можа выклікаць самыя глыбокі перажыванні, бо закранае самыя дарагія струны душы чалавека. Можа мяняць яго, звяртаць увагу на тое важнае, што мы часам прапускаем міма нашага зроку.
Вопрос: Чым адрозніваюцца вершаваныя творы ад празаічных па знешніх адзнаках?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Знешнія адзнакі вершаваных твораў: яны пішуцца кароткімі радкамі ў слупок (строфамі). А празаічныя творы займаюць усю старонку, сказамі, «якія могуць быць і кароткія, і доўгія». Вершаваныя творы — невялікія па аб'ёмў (верш займае 1-2 старонкі), празаічны твор — да сотні старонак.
Вопрос: У чым адметнасць мовы вершаў і мовы празаічных твораў?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Мова вершаў адрозніваецца ад мовы празаічных твораў наяўнасцю рытма і рыфмы. Рытм — адна з важнейшых адзнак верша, раўнамернае паўтарэнне, чаргаванне націскных і ненаціскных складоў, стоп у вершы. 

Рыфма — сугучнасць канчаткаў вершаваных радкоў.
Вопрос: Чым адрозніваюцца паэтычныя творы ад празаічных па спосабах і сродках, прыёмы паказу жыцця?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Паэтычныя творы адрозніваюцца ад празаічных і па спосабах, сродках і прыёмах паказу жыцця. У вершаваных творах аўтар ужывае шмат вобразных выразаў, паэтычных прыёмаў (эпітэты, метафары, адухаўленні, параўнанні і г. д. ), якія дапамагаюць зрабіць мову эмацыянальнай, узрушанай, а сам верш напоўненым моцнымі ўражаннямі, перажываннямі. Прозе галоўнае — стварэнне карціны жыцця, дакладнае, хоць і таксама вобразнае, апісанне жыццёвага факта ці эпізоду, паводзін чалавека
Вопрос: Прыгадайце вершы, якія вы вучылі ў папярэдніх класах. Назавіце ў адным з іх вобразна-выяўленчыя сродкі і вызначце іх ролю ў стварэнні мастацкіх вобразаў.
Категория: школьный раздел
Ответы:
Аляксей Коршак. Кляновы ліст. 
Аўтар у гэтым вершы стварае прыгожую, лірычную карціну залатой восені. Твор насычаны вобразна-выяўленчымі сродкамі, сярод якіх асабліва шмат метафар: 
«Паслана золата кляновае ўдалі», «І вось апошні ліст плыве агнёвы», «Жыві ж, асенні ліст, кляновы ліст”, «Вясна прамые вокны сінявой», «Адзенецца жыццё зялёным лістам», «Звінець звонам залацістым» . 
Эпітэты: Золата каляновае, ліст агнёвы, звон залацісты, ціхі смутак. 
Паўторы: “Жыві ж…” 
Гукаперайманне: “звінець заўсёды звонам залацістым” (гук З), “вар’яцее ветру свіст” (гук В).
Вопрос: Якім убачыў паэт ручэй? Якія вобразы, створаныя аўтарам, падаліся вам найбольш цікавымі?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Паэт убачыў ручэй жывым, падобным на маладзенькага жвавага і зухаватага хлапчука. Асабліва спадабаўся вобраз самаго ручая, вясёлага, “пестуна”: 
I схіляе трава 
Над ім пасмы-брыжы, 
А ён, жэўжык-пястун, 
Гучным смехам дрыжыць. 
То заскочыць у гай, 
То курган абаўе, 
Дзе сярдзіта бубніць, 
Дзе лагодна пяе.
Вопрос: Якія радкі верша вам асабліва спадабаліся? Як за імі паўстае асоба паэта?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Люба слухаць той спеў, 
Несціханы, густы, 
I пад песні яго 
Адпачынеш і ты. 
Мы быцам бачым вачыма аўтара гэты звонкі ручэй, вобраз такія яркія, што хочацца адчуць на вуснах смак вады з ручая.
Вопрос: Прачытайце верш яшчэ раз уголас, выдзяляючы склады пад націскам. Колькі такіх націскных складоў у кожным радку? У якой паслядоўнасці паўтараюцца яны ў вершы?
Категория: школьный раздел
Ответы:
У кожным радку верша шэсць складоў, кожны трэці склад націскны. Схематычна можна падаць так: 
_ _ _׳_ _ _׳ Між алешын, кустоў 
_ _ _׳_ _ _׳Дзе пяе салавей, 
_ _ _׳_ _ _׳I шуміць, і грыміць 
_ _ _׳_ _ _׳Срэбразвонны ручэй.
Вопрос: «Реципиентная» группа в процессе культурного взаимодействия – это 
 (*ответ*) группа, вынужденная перенимать образцы поведения из другой культуры, чтобы выжить
 группа, навязывающая свои культурные ценности другим группам
 группа, активно отвергающая факторы инородной культуры
 группа, отторгающая ценности другой субкультуры
«Ритуалы перехода» – это средства культуры, которые…
 (*ответ*) знаменуют переход индивида из одной роли в другую
 означают изменение эпизодического социального статуса индивида
 составляют ядро господствующей культуры
 приводят к возникновению новой субкультуры
«Социомаргиналы» – это
 (*ответ*) индивиды, не завершившие своего социального перемещения
 деклассированные группы
 социальное дно
 социальная элита
«Справедливость – это равенство, но только для равных», утверждал 
 (*ответ*) Аристотель
 М. Вебер
 А. Аврелий
 Ф. Аквинский
«Столыпинские реформы» должны были привести к
 (*ответ*) формированию «среднего класса» на базе мелких землевладельцев
 развитию тяжелой промышленности
 формированию социального слоя «рантье»
 демократизации политического строя
«Толпа» в социологии Г. Тарда возникает на основе факторов 
 (*ответ*) заражения и подражания
 жертвенности и открытости лидеров
 фетишистского сознания и массового потребления
 слабоволия и апатии
Авторами теории депривации выступают
 (*ответ*) Роуз и Моррисон
 Вебер и Маркс
 Конт и Спенсер
 Маркс и Энгельс
Автором известной работы «Пришествие постиндустриального общества» (1974), в которой содержится систематизированное, комплексное описание postindustrial society является 
 (*ответ*) Д.Белл
 Р.Арон
 П.А.Сорокин
 У.Бек
Автором теории социальной мобильности является
 (*ответ*) П. Сорокин
 В. Ядов
 В. Мансуров
 И. Кон
Автором теории структурной напряженности является
 (*ответ*) Н. Смелзер
 М. Вебер
 О. Конт
 К. Маркс
Анализ социальной стратификации современного российского общества был предпринят
 (*ответ*) Т. Заславской 
 П. Лавровым
 Р. Рывкиной
 М. Бакуниным
Бесструктурное скопление людей, лишенных ясно осознаваемой общности целей, но связанных между собой сходством эмоционального состояния и общим объектом внимания ? это 
 (*ответ*) толпа
 публика
 группа
 армия
Категория: гуманитарные
Ответы:
Правильные ответы помечены по тексту
тест  прошел проверку
пользуемся)
Вопрос: Што яшчэ надае мове верша рытмічнае гучанне? Ці адчулі вы сугучнасць складоў у канцы радкоў? Як яна называецца? Прачытайце словы, якія рыфмуюцца
Категория: школьный раздел
Ответы:
Рытмічнае гучанне мове верша надае рыфма — адмысловая сугучнасць канчаткаў вершаванага радка. Рыфмуюцца словы: салавей — ручэй; на ім — сваім; аса-ка — здаляка; зрок — ручаёк; брыжы — дрыжыць; абаўе — пяе; густы — і ты.
Вопрос: Чым дасягаецца мастацкая выразнасць мовы? Выпішыце з верша самыя яскравыя і маляўнічыя выразы, вызначце паэтычныя прыёмы, дайце ім азначэнне (эпітэт, адухаўленне, увасабленне, параўнанне), паспрабуйце растлумачыць іх ролю ў стварэнні вобраза ручая. Як яны ўплываюць на настрой верша? 
 - Колас. «Ручэй»
Категория: школьный раздел
Ответы:
У вершы аўтарам пры дапамозе сродкаў мастацкай выразнасці створаны вобразы вярбы-маці; кустоў, якія глядзяць на сваё адлюстраванне ў вадзе; ручэй абступаюць чараты і асака, зорка і хмурынка, зазіраючыя ў ручэй і, безумоўна, «срэбразвоннага» ручая. 
Эпітэт — мастацкае азначэнне, якое вобразна характарызуе прадмет, чалавека або жыццёвую з'яву: срэбразвонны ручэй; гучны смех; спеў несціханы, густы; жэўжык-пястун; сярдзіта бубніць; лагодна пяе. 
Параўнанне— мастацкі прыём характарыстыкі аднаго прадмета, з'явы пры дапамозе супастаўлення іх з іншымі: як матулька, вярба; пасмы — брыжы. 
Увасабленне — мастацкі прыём, разнавіднасць метафары, прыпадабненне з'яў прыроды да паводзін чалавека: жэўжык-пястун гучным смехам дрыжыць, заскочыць у гай, бубніць, пяе; хмурынка зазірне ў ручаёк, мурог падыходзіць, салавей пяе, кусты глядзяцца, схіляецца трава.
Вопрос: Праслухайце ў запісе песню кампазітара М. Чуркіна «Ручэй» на словы гэтага верша. Параўнайце ўражанні ад верша і песні.
Категория: школьный раздел
Ответы:
Песня “Ручэй” у выкананні “Беларускіх песняроў” вельмі спадбалася. Яна лірічная, напеўная, вельмі пазітыўная, пяшчотная, лагодная.
Вопрос: Чым адрозніваецца ўрывак празаічнага твора ад папярэдняга верша на тую ж тэму? Ці можна ў яго мове выдзеліць такія ж, як у вершы, роўныя па колькасці складоў часткі, радкі? Ці ёсць у ім сугучныя словы, рыфмы? 
Хадкевіч. «Крынічка»
Категория: школьный раздел
Ответы:
Празаічная мова істотным чынам адрозніваецца ад вершаванай, галоўным чынам — адсутнасцю рыфмы і рытма. Інакш кажучы, у прозе мова свабодна арганізаваная, гучыць звыкла, натуральна.
Вопрос: Як лепш чытаць гэты тэкст: як і верш «Ручэй», эмацыянальна, з выразным захапленнем, ці спакойна, разважліва? Абгрунтуйце свой адказ.
Категория: школьный раздел
Ответы:
Тэкст патрэбна чытаць спакойна, разважліва, з апавядальнай інтанацыяй, бо тэкст патрабуе ўдумлівага слухання і разважання.
Вопрос: Якімі сродкамі ствараецца ў гэтым творы замалёўка крынічкі: шматлікімі паэтычнымі выразамі або пры дапамозе даволі падрабязных апісанняў, аповеду, разважанняў старога Нічыпара, Петрыка? 
Хадкевіч. «Крынічка»
Категория: школьный раздел
Ответы:
Крынічка паўстае перад намі з падрабязных апісанняў старога Нічіпара і Петрыка. І кожны бачыў у ёй сваё хараство. Дзед Нічыпар — казачную, населеную Руслкамі і Вадзенікамі, Петрык — адчувае яе мову, таямнічую неспазнана-прыгожую.
Вопрос: Адшукайце гэтыя сродкі мастацкага выяўлення ў тэксце. Падумайце, ці маглі б быць у вершы такія апісанні ручая або крынічкі: “Пад вербалозам быў убіты ў зямлю альховы калок і на яго надзеты карэц, зроблены з бяросты старым пастухом Нічыпарам.” Чым яны «не падыходзяць» для верша? 
Хадкевіч. «Крынічка»
Категория: школьный раздел
Ответы:
Апісанне крынічкі пададзена аўтарам праз уяўленне і апісанне старога Нічыпара і адчуванні малога Петрыка: 

« Крынічку Петрык ведаў здаўна. Колькі ён па-папіў вады з яе, бегаючы ўлетку з хлапчукамі па ўзбярэжжы! Пад вербалозам быў убіты ў зямлю альховы калок і на яго надзеты карэц, зроблены з бяросты старым пастухом Нічыпарам. Але прыемней было піць не з карца, а прылёгшы грудзьмі на край крынічкі. П'еш крыштальнай чысціні ваду і бачыш, як глыбока на дне варушацца жвір і каменьчыкі, нібы нехта нябачны гуляе з імі, і чуеш, як плюскоча крынічка, быццам яна размаўляе з табой. Вада ж сцюдзёная, смачная, нап'ешся і адчуваеш, як у цябе прыбавілася бадзёрасці і сілы.». 

Стары Нічыпар: 

“Яна амаль не змянілася за доўгія гады яго жыцця — такая ж, як і даўней, празрыстая і гаманлівая. Вясновай яснай раніцай, казаў ён, можна ўбачыць, як нізка пырхаюць, кру-жацца над ёй птушкі, любуючыся сабой, як у люс-тэрку. І кружацца, і спяваюць, прыхарошваючыся. А калі які злы паляўнічы-браканьер параніць у лесе беланогага прыгажуна лася, дык лось прыходзіць сюды, п'е з крынічкі, і рана неўзабаве загойваецца. Казаў яшчэ дзед Нічыпар, нібыта ў летнюю месячную ноч расчэсвае каля яе свае шаўкавістыя косы русалка, выйшаўшы з глыбінь Дзвіны.” 

Успаміны і разважанні Петруся і Нічыпара дапамагаюць аўтару больш падрабязна пазнаёміць з крынічкай. 

Радок «Пад вербалозам быў убіт у зямлю альховы калок і на яго надзеты карэц, зроблены з бяросты, старым пастухом Нічыпарам » не падыходзіць для верша, бо тут ням а рыфмы, рытма, адсутнічаюць сродкі мастацкай выразнасці.
Вопрос: Які момант, эпізод апавядання вас найбольш узрушыў, усхваляваў? Чым?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Найбольш узрушыў момант, калі зняможаная жанчына дайшла да абеліска, і з яе вуснаў вырвалася страшнае пытанне: “Сыночак мой, дзе ж ты?”
Вопрос: Чаму апавяданне называецца «Незагойная рана»? Пра якую рану гаворыцца ў творы? Раскрыйце пераносны сэнс гэтай назвы.
Категория: школьный раздел
Ответы:
Назва «Незагойная рана» ўжыта ў не ў прамым значэнні. Маецца на ўвазе душэўная рана матулі Тэклі, якая ніяк неможа дачакацца сына пасля вайны. Успаміны пра сына і тая боль, якую гэтыя ўспаміны прыносяць, не пакінуць маці на працягу ўсяго яе жыцця. Да самай смерці будзе балець сэрца і крывавіць «незагойная рана» на ім.
Вопрос: Асноўнае дзеянне твора ахоплівае адны суткі, але мы з яго даведваемся амаль пра ўсё жыццё старой Тэклі і яе сям'і. Якім чынам гэта дасягаецца, пры дапамозе якіх прыёмаў?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Каб расказаць пра ўсё жыццё старой Тэклі ўа адзін дзень, В.Быкаў выкарыстоўвае ўспаміны гераіні аб маленстве і сталасці Васіля, эпізадычныя сустрэчы Тэклі з іншымі героямі апавядання: дачка Марыля, яе муж, суседзі. Акрамя гэтага ў твор уводзіцца сон Тэклі пра Васіля.
Вопрос: Более или менее массовые действия, в которых участвуют люди, не удовлетворенные тем, что социальные изменения в обществе идут слишком быстро, или, наоборот, слишком медленно и непоследовательно, называются _ движениями
 (*ответ*) эспрессивными
 политическими
 оппозиционными
 экологическими
Большинство интеллектуалов в современных западных странах относит себя к _ классу.
 (*ответ*) среднему
 низшему
 базовому
 высшему
Борьба индивидов за дефицитные ресурсы (деньги, собственность, власть) называется
 (*ответ*) конкуренцией
 войной
 единоборством
 кооперацией
Бунт постепенно может перерасти в …
 (*ответ*) восстание
 государство
 войну
 стабильность
Быстрое и существенное изменение основ существующего общества называется
 (*ответ*) революцией
 реформой
 интеграцией
 дифференциацией
В 90-е гг. прошлого столетия Россия была принята в такую авторитетную международную организацию, как 
 (*ответ*) Парижский клуб кредиторов
 НАТО
 ООН
 ВТО
В XVII в. процесс «прохождения через стадии цикла, которые в конечном счете ведут назад к идентичному или подобному состоянию», обозначали понятием
 (*ответ*) «революция»
 «деградация»
 «инволюция»
 «эволюция»
В гексагональную («шестиярусную») модель современного мироустройства А.И. Неклессы входят 4 региона и 2 транснациональных пространства. Одним из транснациональных пространств является 
 (*ответ*) «Новый Север»
 «Тихий океан»
 «Северная Атлантика»
 «Евразия»
В индустриальном обществе социальная мобильность зависит от
 (*ответ*) личной воли и целеустремленности
 происхождения
 сословных требований
 религиозной принадлежности
В историческом материализме К. Маркса главным критерием общественного прогресса является
 (*ответ*) способ производства
 уровень развития личности
 культура
 уровень развития техники
В какой из предложенного списка доктрине вместо идеи прогресса развивается идея регресса, деградации, инволюции в
 (*ответ*) социальной доктрине индуизма
 позитивной социологии
 марксизме
 теории постиндустриального общества
Категория: гуманитарные
Ответы:
Правильные ответы помечены по тексту
тест  прошел проверку
пользуемся)
Вопрос: Якую ролю ў гэтым адыгрываюць успаміны Тэклі пра сыночка Васілька? Якім чалавекам паўстае Васілёк з гэтых успамінаў? Як падаецца яго апісанне-партрэт?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Успаміны Тэклі пра Васілька займаюць у творы значную частку і адыгрываюць важную ролю. Праз яе думкі мы даведаліся пра нараджэнне, дзяцінства хлопца, пра апошняе развітанне з ім, калі Вася памахаў ёй у апошні раз рукой і потым назаўсёды знік за пагоркам. 

У мацярынскай памяці Васілёк застаўся «маленькім добрым белагаловым хлопчыкам, якому патрэбна была яе любоў і яе клопат». Васілёк быў гонарам маці, ён быў ласкавым, вялікалобым, жвавым, няньчыў Марыльку. Вучыўся добра, бацькі ім ганарыліся, бо «яго паважалі ў вёсцы, а суседкі зайздросцілі Тэклі, мужчыны хвалілі», а ён усё, як у дзяцінстве, быў ціхмяны, сарамлівы і стрымана ласкавы з маці. Пасля школы ёг пайшоў вучыцца на настаўніка. Памятала маці дзень, калі скончылася дзяцінства яе сына, калі яна пачула словы: “Усе ж калі што здарыцца, я пайду, мама. Прызавуць ці не, а пайду: так трэба.”
Вопрос: Як раскрываюцца душэўныя перажыванні і пакуты маці праз іншыя вобразы-персанажы апавядання — пісьманосца, суседкі Ульянкі, хлопца на малатарні? Як гэтыя маладыя людзі рэагуюць на паводзіны старой Тэклі? Ці разумеюць, ці адчуваюць яны душэўную драму маці, якая страціла сына? Абгрунтуйце сваё меркаванне, абапіраючыся на тэкст твора
Категория: школьный раздел
Ответы:
Псіхалагічна расскрываюцца душэўныя пакуты старой Тэклі праз сустрэчы яе з іншымі персанажамі апавядання. Напачатку да жанчыны прыходзіць па запалкі суседка Ульянка. Яна спачувае мацярынскаму гору, нават імкнецца падтрымаць гаруючую маці: 

“— Не мучцеся вы ўжо. Што ж зробіш? Калі дзе жывы, дык вернецца. А калі не... Калі не, дык трэба забыцца ўжо.” 

Але яна не ведала, як дапамагчы, як супакоіць Тэклю, таму «няёмка пераступіла ля парога, баючыся, што старая расплачацца і нема-ведама як тады супакоіць яе мацярынскае гора». 

Сустрэча з пісьманосцам таксама раскрывае трагедыю маці. 

Пісьманосец ведае старую Тэклю і яе чаканне ўжо вельмі даўно. Шаснаццаць гадоў яна нязменна чакала яго, і ў вачах яе ён кожны раз было хваляванне і надзея. «Рукі яе неспакойна блукаюць па грудзях, без патрэбы абмацваюць світку, твар зморшчыўся ў пакутлівым выразе чакання, і ў вачах — нясцерпная туга надзеі». Пісьманосец штодня бачыў у вачах старой тугу і надзеюАўтар звяртае ўвагу на насуплены твар зморанага чалавека і на тое, што ён крычыць, а не гаворыць спакойна. Гэта эмоцыі перапаўняюць пісьманосца, гэта яны крычаць: «Ну што ты мяне пільнуеш усё? Няма ж табе нічога. Нічога няма!» За знешнім праяўленнем грубасці ў яго словах хаваецца шчырае спачуванне жанчыне і разуменне сваёй немагчымасці нешта выправіць у яе лёсе, аказаць дапамогу. 

Калі маці, што бегла па дрозе, спадзеючыся сустрэць сына, убачыла на дарозе хлопцаў, якія ехалі на трактары, то адзін з іх здаўся ёй падобным на сына, і яна «схамянулася ад маладога свавольніцкага смеху». 

Усе гэтыя сустрэчы раскрываюць усю глыбіню, гора, тугі, суму, адчаю маці, якая адмаўляецца верыць у гібель сына.
Вопрос: Як раскрываюцца перажыванні Тэклі праз замалёўкі прыроды (пейзаж), праз апісанні Тэклінай хаты і двара? Прывядзіце прыклады з тэксту.
Категория: школьный раздел
Ответы:
Замалёўкі прыроды тасама адыгрываюць сваю ролю ў раскрыцці перажыванняў старой Тэклі. Пачынаецца твор апісаннем пейзажа: «Буяе за абшарамі сцюдзёны асенні вецер, змятае пад прызбы пажоўклае лісце, гайдае мокрае галле ў садку...» 

У гэтым урыўку пейзаж указвае на час, калі адбываліся падзеі, і месца, дзе яны адбываліся. Але гэтым не абмяжоўваецца яго роля. Выразы «сцюдзёнага асенняга ветру », « шэрай далечы », « трывожнага бляяння авечкі» настройвае на нешта цяжкае, трывожнае. Прырода адпавядае настрою гераіні і дапамагае раскрыць яе ўнутраны стан. 

На фоне змрочных замалёвак длюстроўваецца бязрадаснае жыццё старой жанчыны, гэтак жа панура на душы гераіні, такой жа шэрай і закінутай выглядае яе хата: «Тым часам марудна цямнела, далячынь спавілася шэрай смугою, у паветры заснавала надакучлівая восеньская золь. Абудзіўшыся ад задумення, старая сабрала на руку нарыхтаваныя паленцы і, рвануўшы закрутку сенцаў, увайшла ў хату. Тут было ўжо цёмна, ледзь свяцілася ў паўзмроку абсрэбаная, закураная печ, стуліўся ў куце стол і іве лаўкі — уся хатняя абстаноўка...» 

Жанчына так і не запальвае печ, у доме сцюдзёна, але яна быццам не адчувае холаду. Усе гэтыя дэталі і замалёўкі дазваляюць яшчэ ярчэй падкрэсліць эмацыйны стан галоўнай герані.
Вопрос: Якімі словамі можна перадаць перажыванні жанчыны-маці, якая страціла сына ў час вайны: журботныя, цяжкія, горкія, балючыя, маркотныя, пакутлівыя, шчымлівыя або якія іншыя? Падбярыце найбольш адпаведныя азначэнні-сінонімы, эпітэты.
Категория: школьный раздел
Ответы:
Перажыванні жанчыны перададзены аўтарам пры дапамозе эпітэтаў, якія характарызуюць яе ўнутраны стан: нясцерпная, пакутная, працяглы, благое, невясёлы, страшнае. Словы — журботныя, цяжкія, горкія, балючыя, маркотныя, пакутлівыя, шчымлівыя таксама ярка выяўляюць перажыванні жанчыны-маці, якая страціла сына ў час вайны
Вопрос: Вызначце элементы сюжэта ў творы: завязку, кульмінацыю і развязку.
Категория: школьный раздел
Ответы:
Завязка: жанчына бачыць пісьманосца і атрымоўвае ад яго адказ, что няма для яе ніякіх вестак. 

Кульмінацыя: жанчыне здаеца, што яна бачыць сына на дарозе і яна бяжыць з дому насустрач. 

Развязка: старая Тэкля выходзіць да абеліска, які пастаўлены ў гонар тых, хто не вярнуўся дадому.
Вопрос: Да якога жанру можна аднесці гэты твор? (Пры неабходнасці звярніцеся да «Слоўніка».)
Категория: школьный раздел
Ответы:
Гэты твор — апавяданне. Ён невялікіх памераў, дзеянне адбываецца непрацяглы час (дзень), у ім невялікая колькасць персанажаў, у аповесці расказваецца пра гора матулі, страціўшай на вайне любімага сына і яе 16-цігадовае чаканне яго, вера, што ён хутка прыйдзе.
Вопрос: Для больш выразнага разумення асаблівасці апавядання як жанру параўнайце яго з вершам В. Зуёнка «З вайны сустрэлі мацяркі сыноў...».
Категория: школьный раздел
Ответы:
Лепш зразумець асаблівасці апавядання як жанру дапаможа параўнальны аналіз з вершам Васіля Зуёнка «3 вайны сустрэлі мацяркі сыноў...» 

Апавяданне В.Быкава напісана на ўсю старонку, ёсць сказы кароткія і вельмі доўгія: “На пагорку, збоч ад дарогі, на ўзлеску незвычайна ярка і чыста неяк у гэты халодны восеньскі вечар бялеў каменны абеліск з зоркай наверсе — звычайны вайсковы помнік тым, хто не дайшоў да Берліна.” Мова ў творы свабодна арганізаваная, гучыць звыкла, натуральна. Вобразы тут ствараюцца праз паказ карціны жыцця (старой Тэклі), адчуванні герояў перадаются праз апісанне інтэр’ера, пейзажу. 

Верш Васіля Зуёнка напісаны кароткімі радкамі ў слупок. Мае невялікі памер адну старонку. Мова вершаваная, вызначаецца наяўнасцю рытма і рыфмы. Абвостраныя пачуцці перадаюцца вельмі лаканічна, вобразна-выяўленчыя сродкі дапамагаюць рабіць мову верша больш эмацыянальнай. Ідэя і галоўная думка выражана ў радках: 

Ідуць гады, 
I кожны дзень чакае маці сына.
Вопрос: Якія пачуцці і перажыванні выклікаў у вас верш? Якія яго радкі паўплывалі на вашы адносіны да мацярок, што не дачакаліся з вайны сваіх сыноў?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Гэты верш навеяў сумныя думкі аб тых матулях, якія напрацягу доўгіх год чакаюць сваіх сыноў, якія не вярнуліся з вайны дадому. Загінулі без вестак. 
Асабліва кранулі радкі: 
Знаходзіць маці тысячы прычын, 
Чаму так доўга сын яе ў дарозе, 
Чаму не йдзе разгладзіць ёй маршчын, 
I высушыць на родным твары слёзы. 
Яна між рэчаў самых дарагіх 
Кашулі сына беражна хавае, 
Святочным днём падоўгу каля іх 
Стаіць, 
гамоніць з імі, 
плача і ўздыхае...
Вопрос: У якой танальнасці лепш чытаць гэты верш?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Павольна, сумна, шчымліва, выразна.
Вопрос: Вызначце тэму твора і яго галоўную думку.
Категория: школьный раздел
Ответы:
Тэма твора: асабістая трагедыя матуль, не дачакаўшыхся сваіх сыноў дадому, не магчымасць з імі развітацца. 
Ідэя твора заключана ў радках: 
“Ідуць гады, 
I кожны дзень чакае маці сына.
Вопрос: В концепции личности З.Фрейда, комплекс ожиданий, установок, ценностей и запретов, содержащихся в культуре общества и усвоенных индивидом, на которые он ориентирует свое поведение, обозначается как
 (*ответ*) «Сверх Я»
 «либидо»
 «ОНО»
 «ОНИ»
В концепции Т. Парсонса процесс определения задач, на которые направляется социальная активность, являющийся одним из функциональных условий существования и равновесия социальной системы, называется 
 (*ответ*) целедостижением
 контролем
 изоляцией
 латентностью
В концепции Т. Парсонса процесс сохранения ценностных образцов и регулирования напряжений, называется
 (*ответ*) латентностью
 конфликтом
 целеполаганием
 конкуренцией
В международном разделении труда на производстве электроники специализируются
 (*ответ*) Япония
 (*ответ*) Тайвань
 Франция
 Россия
В настоящее время большинство социологов считают, что социальные изменения являются
 (*ответ*) долговременными
 моментальными
 невозможными
 случайными
В основе выделения «среднего класса» не рассматривается признак
 (*ответ*) вероисповедания
 возраста
 образования
 дохода
В основе выделения молодежных социальных движений лежит выделение по _ действия
 (*ответ*) субъектам
 причинам
 времени
 средствам
В основе выделения страты может лежать
 (*ответ*) статусный признак
 (*ответ*) иерархический признак
 любой признак
 отсутствие признака
В основе разделения культур на культуру экономическую, производственную, художественную и т.п., лежит критерий
 (*ответ*) социальной сферы
 исторического типа
 актуальности
 этнической принадлежности
В основе социальной стратификации заложена идея
 (*ответ*) социального неравенства
 социальных групп
 социального взаимодействия
 социальных связей
В основе стратификации в теории Т. Парсонса могут лежать два социально значимых признака
 (*ответ*) власти
 (*ответ*) собственности
 семейной принадлежности
 религиозной принадлежности
Категория: гуманитарные
Ответы:
Правильные ответы помечены по тексту
тест  прошел проверку
пользуемся)
Вопрос: Абгрунтуйце меркаванне, што празаічны твор «Незагойная рана» і верш «З вайны сустрэлі мацяркі сыноў... » раскрываюць пачуцці і перажыванні матуль, але робяць гэта пры дапамозе розных сродкаў і прыёмаў.
Категория: школьный раздел
Ответы:
Празаічны твор “Незагойная рана”, як і верш “З вайны сустрэлі мацяркі сыноў…” ярка раскрываюць пачуцці і перажыванні матуль, сыны якіх прапалі без вестак на вайне. 
У празаічным творы гэта раскрываецца пры дапамозе наступных прыёмаў: аўтар укладвае ў адзін дзень усё жыццё гераіні з дапамогай яе ўспамінаў і сну; настрой і пачуцці старой Тэклі раскрываюцца вельмі падрабязна праз пейзажныя замалёўкі, сустрэчы з іншымі персанажамі. 
У вершы Зуёнка пачуці маці раскрываюцца праз метафары: “разгладзіць ёй маршчыны, высушыць на родным твары слёзы”, “гамоніць з імі (кашулямі)” эпітэтаў: родны твар, тысячы прычын, паўтораў: “чаму”, “чакай мяне, чакай…”
Вопрос: Якія радкі з верша можна выкарыстаць у якасці эпіграфа да апавядання В. Быкава «Незагойная рана»?
Категория: школьный раздел
Ответы:
У якасці эпіграфа да апавядання «Незагойная рана» можна ўзяць радкі з верша: 
Ідуць гады, 
I кожны дзень чакае маці сына.
Вопрос: Што такое пейзаж у мастацкім творы?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Важную ролю ў характарыстыцы дзеяння твора, настрояў, перажыванняў герояў адыгрываюць замалёўкі прыроды. Пейзаж, або апісанне прыроды, у мастацкім творы не толькі знаёміць чытача з месцам і часам (пара года, час дня) дзеяння, але і характарызуе агульны настрой аповеду, душэўны стан героя, яго перажыванні, пачуцці, роздумы аб жыцці, у адным выпадку цяжкія, маркотныя, у іншым — радасныя, узнёслыя. Пейзаж у літаратурным мастацкім творы, як і ў карцінах жывапісу, можа мець і такую мэту — паказаць прыгажосць таго кутка зямлі, дзе жывуць героі ці сам аўтар твора, але і ў гэтым выпадку ён не з'яўляецца простым апісаннем прыроды, ён выяўляе настрой, пачуцці аўтара, яго адносіны да жыцця.
Вопрос: Якую ролю ён адыгрывае ў паказе жыцця, характарыстыцы герояў твора?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Пейзаж— апісанне прыроды, якое мае важнае значэнне для характарыстыкі дзеяння, душэўнага стану героя. Акрамя таго, што пейзаж апісвае прыроду і раскрывае душэўны стан героя, ён можа расказаць пра месца і час дзеяння, абстаноўку, у якой адбываюцца падзеі, можа выяўляць пачуцці аўтара, адпавядаць ім або знаходзіцца ў кантрасце з імі.
Вопрос: Чым адрозніваюцца вершаваныя творы ад празаічных: па знешняй форме, па асаблівасцях мовы (у дачыненні да рытму, да вобразна-выяўленчых сродкаў), па ўздзеянні на чытача? (Яшчэ раз звярніцеся да ўступнага артыкула гэтага раздзела, успомніце прачытаныя творы.)
Категория: школьный раздел
Ответы:
Празаічныя творы друкуюцца на ўсю старонку, Сяюць значна большы памер. Мова празаічных твораў свабодна арганізаваная. Галоўнае ў прозе — стварыць карціну жыцця, пры гэтым ствараецца яна праз падрабязнае аізісанне. Аўтар спыняецца на .рысах твару, дэталях адзення, абставінах жыцця. 

Вершаваныя творы пішуцца кароткімі радкамі слупок, памер гэтых твораў невялікі. Мова вершаваных твораў рытмічная, ёй уласціва наяўнасць рыфмы, вобразна-выяўленчых сродкаў, якія «робіць верш перапоўненым моцнымі ўражаннямі, перажываннямі, а яго мову надзвычай эмацыянальнай, узрушанай». Галоўнае ў паэтычных творах — перадаць пачуцці, эмоцыі.
Вопрос: Якія творы мастацкай літаратуры (паэтычныя ці празаічныя) бліжэй да твораў музыкі, якія — да твораў жывапісу? Паспрабуйце паказаць гэта на супастаўленнях з вядомымі вам музычнымі творамі або творамі жывапісу.
Категория: школьный раздел
Ответы:
Вершаваныя творы бліжэй да музычных, а празаічныя — да жывапісу. 

Напрыклад верш “Жураўлі на Палессе ляцяць”(Алесь Ставер). Напісаў выдатны, спеўны верш, які лёгка кладзецца на музыку, радкі можна праспяваць. У выкананні ансамбля “Песняры” гэты верш ператварыўся ў песню і стаў хітом. Увогуле шмат вершаў пакладзена на музыку, у тым ліку шматлікія творы нашых беларусскіх паэтаў. 

Проза бліжэй да жывапісу, бо як і пісьменнік, мастак імкнецца праз вобразы і дэталі падрабязна пазнаёміць нас з карцінай, замалёўкай жыцця, у многіх карцінах пейзж таксама з’яўляецца выразным фонам карціны, якая расказвае пра жіццё і лёс людзей. Напрыклад, карціна А.Пластова “Першы снег” – тут нечакана выпаўшы снег убачаны вачамі вясковых дзетак. Прастора перад ганкам, яшчэ ўчора такая знаёмая, нечакана поўнасцю змянілася: усё набыло сіняе адценне. Неба, быццам заштрыхавана галінкамі старой бярозы, падкрэсліла насычаны блакіт далёкім хатам, дрэву каля дома, кутсоўю, і плоту. Для дзетак — гэта новае знаёмства з нязвыклым акружэннем. Менавіта пагэтаму яны выглядаюць здзіўленымі. Цэлая гісторыя намалёвана мастаком на палатне і яе дапамагае стварыць пейзаж.
Вопрос: Якія пачуцці і думкі ўзнікаюць у вас пры знаёмстве з гэтым вершам?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Чалавек, які захапляецца паэтычнымі творамі знаходзіць для сябе адказы на многія пытанні. У вершы Л. Галубовіча «Паэзія» гучыць думка аб шматграннасці тэм вершаваных радкоў і яскравых хвілінах жыцця, калі прыходзіць натхненне, пачуццёвасці і душэўнасць вершаў, іх значэнне ў жыцці кожнага чалавека.
Вопрос: Чаму паэзія — гэта боль, быль, рай, жаль, жар, сум, суд, бой і г. д.?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Леанід Галубовіч у вершы «Паэзія» падбірае трапныя словы, якімі характарызуе сутнасць паэзіі. Словы ў мастацкім творы, вершы не заўсёды суадносяцца з словамі паўсядзённай мовы. У літаратурным творы слова не існуе абасоблена, яно звязана з астатнімі мноствам граматычных, сінтаксічных, сэнсавых, стылістычных сувязяў. У паэзіі слова набывае асаблівую выразнасць, становіцца ёмістым, сціслым, шматзначным. У кожным вершы свая тэма, ідэя, пачуцці. Падзеі, якія адбываюцца вакол нас штодзённа, аказваюць на паэта моцнае ўражанне, вызываюць у яго душы асаблівы водгук, усплёск пачуццяў. Таму ў вершах усё часта многае перабольшана, узмоцнена. Паэт таму і можа аказаць на нас уздзеянне сваёй творчасцю, бо пачуцці, перажытыя намі, зведаў у шмат разоў мацней. Паэзія можа перадаваць трагічнае, паказваць рэальныя падзеі, радаваць чытача, сумаваць разам з ім, асуджаць нейкія ўчынкі, заклікаць да змагання, суцяшаць, раіць, дапамагаць.
Вопрос: Якія азначэнні паэзіі здаюцца вам вынікам не толькі цяжкіх роздумаў паэта, але і цвёрдых перакананняў і мужнасці? Прывядзіце прыклады вядомых вам твораў, дзе гэтыя адзнакі паэзіі выступаюць асабліва наглядна.
Категория: школьный раздел
Ответы:
Ты — боль, паэзія. Ты — быль. 
Твае суровыя законы 
Не для забаў, не для гульбы — 
А пошук ісціны да скону. 
Ты — рай, паэзія. Ты — рой 
Адвечных дум, дзе мы згараем. 
I толькі геніі парой 
Жыілі часова гэтым раем. 
Асаблівасць паэзіі заключаецца ў тым, што яна засяроджана на адлюстраванні ўнутранага свету чалавека. Гэта і адрознівае яе ад эпічных і драматычных твораў. Паэзія перадае ўражанні, роздум, перажыванні, настроі, думкі і пачуцці, якія ўзніклі ў душы паэта пад уплывам жыццёвых абставін. Таму ў вершах паказваецца і боль (вершы А. Лойкі «У матчын дзень», Г. Бураўкіна «Словы жудасна паміраюць...»), і суд (вершы Р. Барадуліна «Маналог зямлі», П. Панчанкі «Сармацкае кадзіла»), і бой (верш Г. Бураўкіна «Што па-робіш...»), і каханне (А. Русака «Толькі з табою»), і сум (верш М. Багдановіча «Непагодаю маёвай»), і радасць (верш Е. Лось «Лірыка ліпеня»).
Вопрос: Раскрыйце сэнс выразаў: Чыя не прагнула душа твайго зняволення і волі? Я — праведнік і грэшнік твой.  Чыя не прагнула душа твайго зняволення і волі?
Категория: школьный раздел
Ответы:
— многія людзі мараць пра авалоданне паэтычным дарам, але для валодання паэзіяй мала аднаго жадання, патрэбен і талент да вершаванага слова. 

Праведнік і грэшнік твой — той, хто кіруецца высокімі думкамі паэзіі і часам ідзе насуперак ім, хоць і не па ўласным жаданні.
Вопрос: В отличие от ценности, _ представляет собой конкретный образец (стандарт, правило) поведения человека в определенной социальной ситуации
 (*ответ*) норма
 архетип
 традиция
 паттерн-переменная
В рамках вертикальной мобильности принято выделять _ мобильность
 (*ответ*) восходящую и нисходящую
 положительную и отрицательную
 верхнюю и нижнюю
 полную и неполную
В современной социологии, к категории «синих воротничков» не относят две следующие профессиональные группы
 (*ответ*) топ-менеджеров
 (*ответ*) звезд шоу-бизнеса
 технических специалистов
 высококвалифицированных рабочих
В современной социологии, термином «синие воротнички» обозначают две следующие профессиональные группы
 (*ответ*) высококвалифицированных рабочих
 (*ответ*) технических специалистов
 адвокатов
 топ-менеджеров
В современных теориях западного общества выделяют _ классы
 (*ответ*) высший, средний, низший
 (*ответ*) высший-высшийнизший-низший
 большие и малые
 дружеские и недружеские
В современных условиях усиливается влияние России на мировой арене в сфере
 (*ответ*) энергетической 
 сельского хозяйства
 высоких технологий
 производства металла
В соответствии с концептуальной схемой традиционного и модернистского обществ Т. Парсонса – М. Леви, современный социум характеризует такая «образцовая переменная («паттерн-переменная»), как
 (*ответ*) достижения
 эмоциональность
 предписание
 диффузия («размытость») социальных статусов и ролей
В состав СНГ не входят 
 (*ответ*) страны Балтии – Латвия, Литва, Эстония
 родственные России в этноязыковом отношении Украина и Белоруссия
 входившие прежде в СССР государства Средней Азии
 государства Закавказья, имевшие некогда статус союзных республик в составе СССР
В социологии О.Конта в качестве критерия общественного прогресса выделяется 
 (*ответ*) развитие науки и формирование позитивного мышления
 развитие личности
 дифференциация и интеграция общественной системы
 развитие производительных сил общества
В социологии слово «отец» описывает...
 (*ответ*) социальную позицию
 групповую принадлежность
 способность к продолжению рода
 социальный престиж человека
В структуре общественного мнения выделяют
 (*ответ*) особенное 
 (*ответ*) общее 
 низшее 
 высшее
Категория: гуманитарные
Ответы:
Правильные ответы помечены по тексту
тест  прошел проверку
пользуемся)
Вопрос: Звярніце ўвагу на такую асаблівасць верша, як унутраныя рыфмы — сугучча кароткіх аднаскладовых слоў: боль — быль, рай — рой, жаль — жар, сум — суд, боль — бой. Якую інтанацыю (спакойную, разважлівую ці, наадварот, напружаную, узбуджаную) уносяць у верш гэтыя пары слоў? Якімі асаблівасцямі зместу верша выклікана такая інтанацыя?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Верш пабудаваны на ўнутраным сугуччы рыфм: боль — быль, рай — рой, жаль — жар, сум — суд, боль-бой. Гэта ўносіць ў верш напружаную, узбу-джаную інтанацыю. Паэт уздымае пытанне аб ролі паэзіі ў нашым жыцці, яго хвалюе значэнне паэзіі для кожнага чалавека.
Вопрос: Чаму ў вершы шмат розных азначэнняў паэзіі, супастаўленняў яе з рознымі з'явамі жыцця? Пра што гэта сведчыць: пра тое, што змест паэзіі вельмі разнастайны і яго нельга вызначыць адным-двума словамі? Або пра тое, што сама паэзія любіць такія розныя, часта кантрасныя па сэнсе вобразы-параўнанні? Ці тое і другое разам?
Категория: школьный раздел
Ответы:
У вершы вельмі многа разнастайных азначэнняў паэзіі, таму што змест вершаў, паказ падзей таксама разнастайныя: перадаюцца пачуцці, настрой, ствараюцца кантрастныя па сэнсу вобразы-параўнанні.
Вопрос: У невялікім па памерах творы аўтар здолеў перадаць стан героя, які трапляе ў палон да Паэзіі. Якія пачуцці перажывае герой? Ці спрабуе ён пазбавіцца гэтага палону?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Аўтар адчувае супрацьлеглыя пачуцці: з аднаго боку ён пакорна ідзе за ёй, але пасля рашуча гаворыць, што не хоча аддаць ёй волю. Ён спрабуе вырвацца з палону, нават збягае. Але пасля разумее, што гэта яго ўнутранае