nyuuzyou/soloby huggingface dataset:
Вопрос: Паразважайце, чаму Юсуфі сцвярджаў, што лепшая спадчына — сумленная песня. Якую спадчыну, на думку Юсуфі, пакіне пасля сябе хан? Як пра гэта гаворыцца ў творы?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Юсуфі не захопнік, ён — вольны пясняр, ён заўсёды незалежны, вышэй усякага ўладара, лічыў, што жыць патрэбна чэсна, пакідаць пасля сябе трэба праўдныя словы, таму ён лічыў, што яго сумленная песня застанецца на доўгія гады. А хан асуджаны на занядбанне за жорсткасць і злосць яго будуць праклінаць людзі, праз тысячы год. Бату быў не сумленным, свірэпым, праліў шмат крыві, таму імя яго заўсёды будзе праклятым. 

“а яшчэ праз пяцьсот год, а можа, і раней, люд будзе клясці цябе за тое, што ты вёў яго гэтым шляхам, поўным крыві і стогнаў. Што скажаш тады ты, які заваяваў палову зямлі, не пасадзіўшы на сваёй нават рэпы і задаволіўшыся той часткай яе, якая пасыплецца табе ў твой мёртвы рот.”
Вопрос: Якое жаданне выказаў старац у размове з ханам? Як абгрунтаваў сваю прапанову? Пра што ён маліўся перад смерцю? Адшукайце ў тэксце словы старца, звернутыя да маці-зямлі, і прачытайце іх. Як гэта малітва характарызуе пустэльніка?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Старац прапанаваў сваё жыццё ў замен палонных. Ён лічыў, што ўсё жыццё рабіў не тое, што трэба, і хацеў сваёю смерцю саслужыць на карысць сваёй зямлі. 
Перад гібеллю, ён маліўся за шчасце сваёй зямлі і яе людзей: 
“А старац стаяў на каленях і маліўся. 
— Шчасця дай, маці'зямля, дзеткам сваім. Дай ім улетку цёплых дажджоў, увосень — сонца, утульнага снегу зімою і кахання і працы вясной. 
Літасцівай будзь да яе воінаў, зрабі светлымі хаты і жыццё іх. Скамянеўшаму ад гора, дай мне каменем скончыць свой век.” 
Гэты чалавек не думае пра сябе, ён аддаў сваё жыццё за людзей, яго жаданне выратаваць усіх палонных зрабіла цуд — выратаваныя ім людзі ператвараліся ў лебядзіныя стаі. Старац — увасабленне чалавекалюбства, самаадачы, любві да людзей і Радзімы.
Вопрос: Чаму старац пагарджаў смерцю? Як трымаўся ён у апошнія хвіліны жыцця? Чаму нават варожы нукер назваў старога святым?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Старац пабачыў, як выратаваныя ім людзі вяртаюцца на свае гняздоўі. Ён не баяўся смерці, “калі слёзы і гора цэлай зямлі не спудзіўся я прыняць на свой карак. Яны цякуць да родных хат, будзе жыва родная зямля. Карайце.” У апошнія хвіліны жыцця ён маліўся за сваю зямлю і свой народ. 

Калі яму хацелі адсекчы галаву, меч не ўзяў яго шыю, і нукер хана палічыў яго святым. А праз паўгадзіну старац ператварыўся ў камень, з-пад якога цякла вада. Ён быў сапраўды святым – той, хто памірае за свой люд — заўсёды святы…
Вопрос: Што ўбачыў на чужой зямлі хан Бату? Чаму ён назваў яе страшнай зямлёй, дзе плачуць нават камяні і змагаюцца нават слабыя? Як назваў гэту зямлю Юсуфі?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Хан, убачыўшы такі цуд, зразумеў, што гэты люд непакорны, моцны духам, бясстрашны, яго не запалоніць, не зняволіць нельга. Для яго, маладушнага і жорсткага чалавека, як хан гэта было страшна, бо ён ніколі не сутыкаўся з такімі людзьмі. Раней усе яго баяліся і пакараліся яго жорсткай волі. 

Бату вымушаны прызнаць сябе пераможаным у паядынку са старым, вера і вернасць якога здолелі зрабіць незвычайны цуд. “едзем з гэтай страшнай зямлі, дзе плачуць нават камяні і змагаюцца нават слабыя…” . зусім іншым, светлым і добрым уяўляецца беларускі край паэту Юсуфу. Таму ён кажа: 

“— Едзем з гэтай добрай зямлі, хай светлае сонца ззяе над ёю.”
Вопрос: Што, згодна з легендай, сталася з балотнымі жыхарамі, якіх выратаваў пустэльнік? Які далейшы лёс іх чакаў? Як пра гэта сказаў мудры старац?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Балотныя людзі ператварыліся ў дзікіх лебедзеў, яны вярталіся на сваі гняздоўі, каб працягнуць сваё жыццё. Мудры старац, праважаючы іх позіркам сказаў: “— Ляціце, белыя лебедзі, ляці, птаства. Падымуцца вашы хаты, і кветкі пакрыюць пажар.”Ад іх апярэння стала белай вопратка ў людзей, там у і назва пайшла з таго часу — Белая Русь.
Вопрос: Якая з дзвюх версій пра ўзнікненне назвы «Белая Русь» падалася вам больш паэтычнай і чаму?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Больш паэтычнай здалася версія пра мудрага старца, бо легенда вельмі своеасаблівая, цікавая, з нечаканай развязкай. Вельмі прыгожыя вобразы выкарыстаў аўтар: лебядзіныя стаі, маці-зямля, старац, які ператварыўся ў камень.
Вопрос: Калі і як узніклі міфы?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Міфы — старажытныя народныя аповеды пра паходжанне свету, жыццё прыроды і чалавека. 

Міфы ствараліся на працягу многіх стагоддзяў. Нашы продкі былі безабаронныя перад стыхіямі прыроды. Назіраючы за прыродай, яны вытлумачвалі з’явы навакольнага свету паводле сваіх уяўленняў, здагадак. У адным выпадку прыпадабняючы прыроду чалавеку, у другім — насяляючы свет незвычайнымі істотамі. Людзі прыдумвалі фантастычныя гісторыі пра з’явы прыроды. Ад дзеда ўнуку пераходзілі гэтыя паданні — вусныя апавяданні пра мінулае.
Вопрос: Система процессов и механизмов, обеспечивающих поддержание социально приемлемых образцов поведения и функционирования социальной системы в целом, называется 
 (*ответ*) социальным контролем
 социальной системой
 групповым взаимодействием
 физическим контактом
Система социальной регуляции поведения людей с целью укрепления порядка и стабильности в обществе называется социальным(ой) 
 (*ответ*) контролем
 защитой
 опекой
 патронажем
Система ценностей, образцов поведения, норм, совокупность способов и приемов человеческой деятельности, объективированных в материальных носителях и передаваемых последующим поколениям, называется …
 (*ответ*) культурой
 сознанием
 ритуалом
 невербальным взаимодействием
Систематизируя социальные роли и основные направления деятельности семьи, социологи на первый план обычно выносят _ функцию
 (*ответ*) репродуктивную
 хозяйственно-бытовую
 эмоционально-психологическую
 экономическую
Систематические, регулярные взаимодействия на личностном уровне, рассчитанные на вполне определенную реакцию со стороны партнеров, определяются в социологии как …
 (*ответ*) взаимосвязи
 интеракции
 столкновения
 контакты
Ситуацию, когда человек определяет свою роль одним образом, а те, кто в рамках своей роли с ним связан, определяют его роль иначе, можно назвать 
 (*ответ*) ролевым конфликтом
 ролевым соперничеством
 ролевой коммуникацией
 ролевой конкуренцией
Ситуация, при которой индивид в одной группе обладает высоким рангом, а в другой – низким, называется _ статусов
 (*ответ*) несовпадением
 наложением
 смешением 
 синтезом
Склонность человека изменять свои мнения, суждения и оценки под влиянием мнений других людей называется
 (*ответ*) конформностью
 самомнением
 ведомостью
 эгоизмом
Сколько нужно индивидов, чтобы получить «общество»
 (*ответ*) общество – не сумма индивидов, а система социальных связей и отношений
 по меньшей мере, нужно двое
 не важно количество индивидов, главное, чтобы индивиды были разумными существами
 три и больше
Следующая характеристика: «интеллектуально развитый, физически совершенный, духовно богатый и гармоничный человек» относится к типу –
 (*ответ*) «идеальная личность»
 «реальная личность»
 «модальная личность»
 «нормативная личность»
Категория: гуманитарные
Ответы:
Правильные ответы помечены по тексту
тест  прошел проверку
пользуемся)
Вопрос: Якімі ўяўлялі з’явы прыроды і прадметы навакольнага свету нашы далёкія продкі?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Адчуваючы сябе часцінкай прыроды, людзі адухаўлялі яе, верылі, што яна можа дапамагаць чалавеку ў яго штодзённых клопатах альбо, наадварот, шкодзіць яго жыццю. Нашы продкі баяліся сваімі размовамі, дзеяннямі, учынкамі ўгнявіць сілы прыроды і таму ўсяляк стараліся ім дагадзіць, улагодзіць. Яны абагаўлялі птушак (зязюлю, бусла, ластаўку, ворана), жывёл, звяроў і іншых істот (каня, казу, ваўка, мядзведзя, вужа,  змяю), пакланяліся кветкам (папараць-кветцы, зязюльчыным слёзкам, дрэвам (дубу, бярозе, рабіне, каліне, явару, грушы). Свяшчэнным  дрэвам і камяням-валунам дзе-нідзе людзі пакланяюцца і да нашага часу. 
Продкі верылі, што зламанае ці пакрыўджанае дрэва можа жорстка і бязлітасна расправіцца з крыўдзіцелем. Калі, напрыклад, чалавек гінуў  ад паваленага дрэва, лічылі, што яно за нешта адпомсціла яму.
Вопрос: Калі і дзе, паводле легенды, жылі асілкі? Раскажыце пра іх лад жыцця, заняткі, звычкі.
Категория: школьный раздел
Ответы:
У дрымучых лясах жылі незвычайныя людзі — асілкі. Асілкі тыя былі высокія, магутныя, а голас мелі, як звон, гучны. Калі хтосьці з іх крыкне на ўвесь голас ды свісне, дык якое б дрэва ні было вялікае, а зваліцца. І жонкі іхнія былі вялікага росту, дужыя і нараджалі кожны раз па двое, па трое дзяцей. Гаспадаркі яны не трымалі, не было ў іх ні скацінкі свойскай, ні прыпасу, ні запасу. Карміліся тым, што лавілі па  лясах звяроў ды ў водах — рыбу. Адзенне сабе яны шылі са звярыных шкур.Інструменту ў іх амаль ніякага не было. Была толькі на ўсіх адна сякера, ды і тая не жалезная. Але гарадзішчы1 яны ўсё ж будавалі. 

Маючы ўсяго адну сякеру, асілкі перакідвалі яе гарадзішча на гарадзішча, бо не хацелі траціць часу на пераход. Калі камень спатрэбіцца на будоўлі, дык ён возьме яго дый шпурляне за вярсту ці больш, проста на гарадзішча.
Вопрос: Адкуль у розных мясцінах, згодна з легендай, да нашых дзён захавалася шмат камянёў?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Некаторыя асілкі кідалі такія вялізныя камяні, што былі велічынёю  ў рост чалавека, але не заўсёды гэтакія камяні даляталі да гарадзішча. А то ёсць мясціны, што зусім закіданыя камянямі. Дзяды казалі: тут асілкі адзін супроць аднаго ваявалі... Яны і на звяроў палявалі з камянямі, ад таго камяні і па сёння ляжаць у лясах.
Вопрос: Апішыце добрых багоў, якіх вы запомнілі. Чым яны спрыялі людзям?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Старэйшы сын Сварога — Пярун (Грамабой) — бог грому і маланак, займаўся зброяй і вайсковымі справамі. Ён быў вельмі падобны да Сварога. 
Нашы прашчуры ўяўлялі яго магутным волатам з сівымі, чорнымі або вогненна'рудымі кучаравымі валасамі і доўгай барадой. Калі ён імчаўся на калясніцы па небе, раздаваліся страшэнныя грымоты. Лічылі, калі ўздыхне Пярун — узнімецца вецер, дзьмухне — усходзіцца навальніца. У руках  ён быццам трымаў лук-вясёлку і стрэлы-маланкі, якія шпурляў на зямлю. Ударамі маланак грозны бог мог пакараць любога, на ўсіх ён наводзіў жах. 
Грамабой супрацьпастаўляўся нячыстай сіле —Яшчару, Ягіне, Змею, д’яблу, чорту, якіх ён заўсёды імкнуўся знішчыць сваімі стрэламі-маланкамі. 
Грамабой паліваў зямлю дажджом, змушаў прыроду абуджацца, каб даць новы ўраджай. Пад канец восені ён засынаў, маразы закоўвалі яго ў хмары, і ён усю зіму спачываў на небе. І толькі з прылётам птушак зноў ажываў. 
Ярыла (Яр) — бог урадлівасці і кахання — нібыта кіраваў на Зямлі стварэннем моцнага і здаровага роду. Ярылу лічылі богам веснавога агню,  абуджэння прыроды. Ён расчыняў нябесныя вароты і спускаўся на зямлю, пачынаючы вясну. Ярылаў агонь сягаў глыбока ў нетры, саграваў зямлю,  якая нараджала дрэвы і расліны, гадавала ўраджай. Ярыла ўсім істотам даваў моц (ярасць): выразы «ярая сіла», «ярая пчолка», «ярына ў полі»  паходзяць ад яго імя. Нашы продкі ўяўлялі Ярылу прыгожым маладым вершнікам на белым кані, у белай вопратцы, часам з чырвонай накідкай на  плячах, у вянку з веснавых раслін, з зялёнымі галінкамі ў руцэ. Ярылу дапамагалі багіня веснавога абуджэння і кахання Лада (Ляля, Лёля), бог ураджаю і дастатку Купала і багіня лета Цёця — значна старэйшая  за Лялю, мажная, прыгожая, прыбраная жытнёвымі каласамі, са спелымі пладамі ў руках. Лялю ўяўлялі высокай прывабнай маладзенькай  дзяўчынай, у белай сукенцы, упрыгожанай зялёнай лістотай, з вяночкам палявых красак на галаве. Яна вельмі шчодрая. Маладым дзяўчаткам яна  штогод давала вяночкі, якія захоўваліся да наступнай вясны (а хто з дзяўчат выходзіў замуж, гэты вяночак зберагаў усё жыццё).
Вопрос: Якімі паўстаюць сілы зла ў старажытных міфах? У якіх абліччах яны выступаюць?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Беларускія міфы расказваюць пра духаў, часцей варожа настроеных да людзей. Духі «засявалі» палі камянямі, адбіралі ў кароў малако, насылалі хваробы і мор на людзей і жывёлу. Усім вядомая казачная Баба Яга сустракаецца ў многіх міфах. Гэта злая чараўніца, гаспадыня ўсіх ведзьмаў, страшная, чорная, раскудлачаная, заўсёды вымагала чалавечых ахвяраванняў. Дапамагалі ёй аднавокае Ліха, страхалюдны Карачун, усім вядо мы яшчэ з ранняга дзяцінства Кашчэй і заўсёдныя  спадарожніцы Ягі — ліхаманкі. Ліхаманак было дванаццаць, вечна галодных, агідных, кашчавых, злосных. Бязлітасныя ліхаманкі  шукалі прытулку і спажывы ў чалавечых хатах, прыносілі хваробу. 

Кожная з сясцёр па-свойму даймала чалавека: Трасея — трэсла, Агнея — паліла жарам, наганяла высокую тэмпературу, Гняцея гняла і адбірала спакой і радасць жыцця, Лядзея марозіла і калаціла ад холаду, Ламея ламала ўсе косці, Грудзея ўскоквала ў грудзі, выклікаючы кашаль, Глухея закладвала вушы. Самая страшная — старэйшая сястра Навея. Калі ўжо яна ўваб’ецца ў чалавека — ён не мог разлічваць ні на які паратунак, мусіў пакідаць гэты свет, развітвацца з жыццём.
Вопрос: Якімі паўстаюць у творы нашы продкі?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Нашы продкі паўстаюць адкрытымі, мяккімі, шчырымі, гасціннымі, простымі, прамадушнымі, добразычлівымі, працавітымі, сумленнымі, яны шанавалі прыроду, любілі сваю зямлю, веру і старую, і новую.
Вопрос: Якога светапогляду яны трымаліся, якой веры?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Продкі нашы былі язычнікамі, яны верылі ў сілы прыроды, гаварылі з небам. Верылі багам Сонца, Пяруну, Калядзе і інш. Не было у іх алтароў, толькі запаветныя гаі і лясы
Вопрос: Што здзіўляла заезджых гасцей? Як яны паводзілі сябе на зямлі нашых продкаў?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Гасцей здзіўляла гасціннасць — дзверы продкаў заўсёды былі расчынены, а на стале ляжаў бохан хлеба, існаваў парадак ў адносінах паміж богам і людзьмі, госці дзівіліся працавітасці іх і сумленнасці
Вопрос: Чаму нашы продкі прынялі да сваіх старых багоў і новага Бога?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Прынялі “з дабраты сваёй і рупнасці гасціннай”.
Вопрос: Як вы думаеце, чаму варажбіты-вешчуны старых толькі багоў трымаліся?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Калі было прынята хрысціянства, не ўсе прынялі яго да сябе ў сэрца. Вешчуны трымаліся сваёй веры, веры продкаў, таму не прынялі новага Бога.
Вопрос: Снижение рождаемости, увеличение детской беспризорности и подростковой преступности являются проявлениями дисфункций социального института
 (*ответ*) семьи
 экономики
 образования
 политики
Совместная деятельность по достижению желаемой цели – это 
 (*ответ*) кооперация
 концессия
 кооптация
 конурбация
Совокупность биологических и социальных черт, отличающих одного индивида от другого, называется …
 (*ответ*) индивидуальность
 темперамент
 интеллигентность
 личность
Совокупность действий, которые должен выполнять человек, занимающий какую-либо позицию в организации, называют 
 (*ответ*) социальной ролью
 социальной ориентацией
 социальным поведением
 социальным статусом
Совокупность людей, объединенных общностью происхождения и физических признаков образует _ общность
 (*ответ*) расовую
 демографическую
 территориальную
 профессиональную
Совокупность людей, постоянно проживающих на определенной территории и осуществляющих совместную деятельность для удовлетворения своих разнообразных потребностей, называется _ общностью.
 (*ответ*) социально-территориальной
 демографической
 этнической
 социально-профессиональной
Совокупность приемов ведения хозяйственной деятельности следует считать элементом _ культуры.
 (*ответ*) экономической
 политической
 нравственной
 эстетической
Совокупность социальных предписаний и церемоний, посредством которых отмечается вступление индивида в члены группы, изменение его статуса, приобретение новой социальной роли – это
 (*ответ*) инициация
 воспитание
 индивидуализация
 изоляция
Совокупность социальных ролей, закрепляемых за индивидом как членом определенного социального института, – это 
 (*ответ*) ролевой набор
 ролевая ориентация
 ролевая конфигурация
 ролевая специфика
Совокупность факторов, механизмов и процессов, обеспечивающих возникновение побуждения к достижению необходимых для индивида целей, получила название
 (*ответ*) Мотив
 Ценность
 социальная норма
 установка
Категория: гуманитарные
Ответы:
Правильные ответы помечены по тексту
тест  прошел проверку
пользуемся)
Вопрос: Якія новыя парадкі ўсталяваліся на нашай зямлі?
Категория: школьный раздел
Ответы:
“Памерлі старцы мудрыя — на іх касцях закрасаваў новы ўсёмагутны Бог, сталі легіёны алтарных служыцеляў праслаўляць яго, тысячы з медзі літых званоў хвалу яму разносіць, ды так далёка, як Зямля наша вялікая, і яшчэ далей, ажно на край свету.”
Вопрос: Што сталася са старымі багамі? Як пра гэта гаворыць аўтар?
Категория: школьный раздел
Ответы:
“Яны прыціхлі, прытуліліся, але не памерлі зусім у душах свайго народу. Жывуць, як даўней жылі, — у песнях, казках, былінах...”
Вопрос: У аснове апавядання — міф пра Вужынага Караля. Якія эпізоды ў творы падаліся вам незвычайнымі, фантастычнымі?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Незвычайным падаўся паход Сямёна на Лысую гару і сустрэча з Вужыным Каралём, а таксама з’яўленне і знікненне чорнага сабакі.
Вопрос: Якім быў панскі лоўчы Сямён па сваім характары? Як ён ставіўся да сваіх абавязкаў?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Сямён быў адказны, старанны, працавіты.
Вопрос: Якое даручэнне атрымаў Сямён ад панскага аканома? Чаму паляўнічаму не ўдалося яго выканаць?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Сямён атрымаў даручэнне прынесці пару глушцоў, цецерукоў і колькі курапатак. Некалькі дзён ён прабыў на паляванні, але дні былі нешчаслівыя і ён не змог знайсці ніводнай птушкі
Вопрос: Як атрымалася, што Сямён трапіў у залежнасць ад нячысціка? Якія ўмовы той паставіў паляўнічаму?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Пасля наўдалага палявання Сямён стаў перажываць: пан яму не паверыць, што не змог застрэліць ніводнай птушкі і падумаў, што пакланіўся б нячысціку, толькі б выканаць даручэнне. Так і здарылася. Сямён адправіўся на Ласіную гару і авалодаў вужынай каронай, а чорны сабака стаў яму служыць
Вопрос: Перачытайце апісанне ночы перад святам Узвіжання на Ласінай гары. Што прыйшло'ся там перажыць Сямёну, якія выпрабаванні вытрымаць? Як ён атрымаў Вужыную Карону?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Сямён бачыў страшэных лютых звяроў з крывавымі пашчамі, грознага Волата, які вырваў вялікую хваіну, плац залаты, чароўны сад, прывабных дзяўчат з вянкамі, чараду вужоў. Ён прайшоў праз гэтыя выпрабаванні, узышоў на гару і ўбачыў Вужынага цара. Сямён раскінуў белую хустку перад ім і ўкленчыў. Вуж выпусціў з галавы Карону на хустку і папоўз далей.
Вопрос: Што змянілася ў жыцці лоўчага пасля сустрэчы з Вужыным Каралём? Як стаў Сямён найслаўнейшым паляўнічым?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Пасля таго, як Карона трапіла ў рукі Сямёна, ён стаў лепшым і самым знакамітым паляўнічым на ўсю ваколіцу. У паляванні яму дапамагаў чорны сабака, які прыводзіў яго да дзічыны. Сабака заўсёды заставаўся ў лесе пасля палявання. Ніколі Сямён не вяртаўся з пустымі рукамі.
Вопрос: Якія чуткі хадзілі па ваколіцы пра Сямёна? Паразважайце, ці зрабіўся ён шчаслівым ад дапамогі нячысціка.
Категория: школьный раздел
Ответы:
Людзі лічылі Сямёна чараўніком,некаторыя нават бачылі чорнага сабаку, які сустракаў яго ў лесе. Усе лічылі, што яму дапамагае сам нячысцік. Сямён не быў шчаслівым, бо яго ўсе баяліся, цураліся, некаторыя нават зайздросцілі. Нячыстая сіла не можа зрабіць чалавека шчаслівым.
Вопрос: Як удалося паляўнічаму вызваліцца ад нячысціка? Чаму той не хацеў адпускаць Сямёна?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Сямёну спадабалася дзяўчына Марыся. Ён хацеў на ёй ажаніцца, але тая папрасіла яго пацалаваць яе крыжык. Ён так і зрабіў. Пасл гэтага з’явіўся Вужыны Кароль, але Сямён кінуў у яго каменем. Пасля гэтага чорны сабака знік, а Сямён доўга паўсюдна бачыў вужоў. Нячысцік не жадаў адпускаць Сямёна, бо кожная чалавечая душа была для яго важнай і жаданай. Аднак вера Марысі выратавала паляўнічага ад залежнасці.
Вопрос: Совокупность черт личности, выражающих представление данного общества о должном и совершенном обозначается в современной социологии термином – 
 (*ответ*) «идеальная личность»
 «модальная личность»
 «реальная личность»
 «совокупная личность»
Совокупность черт, отличающих одного индивида от другого, называется
 (*ответ*) индивидуальностью
 личностью
 специфичностью
 уникальностью
Согласно «драматургической» теории И.Гофмана, в социальных взаимодействиях люди руководствуются стремлением …
 (*ответ*) произвести хорошее впечатление
 получить экономическую выгоду
 сделать рациональный выбор
 проявить внимание к другим
Согласно Г. Лебону отличительными качествами толпы являются
 (*ответ*) анонимность, заражение, внушение, иммитация
 любопытство, праздность, инфантилизм
 рассеянность в пространстве
 наличие харизматического лидера
Согласно Г.Спенсеру, для индустриального общества характерны следующие два признака
 (*ответ*) защита частной собственности, политических прав и свобод граждан
 (*ответ*) ориентация на организацию хозяйственно-экономической жизни
 индивидуальное «я» целиком подчиняется корпоративному «мы»
 тотальная регламентация социальной жизни
Согласно Г.Спенсеру, для примитивного военного общества характерны следующие два признака
 (*ответ*) индивидуальное «я» целиком подчиняется корпоративному «мы»
 (*ответ*) тотальная регламентация социальной жизни
 ориентация на организацию хозяйственно-экономической жизни
 защита частной собственности, политических прав и свобод граждан
Согласно Дж. Миду социальное действие включает в себя
 (*ответ*) определение ситуации
 (*ответ*) осуществление цели
 генетическую предрасположенность
 природную безусловность
Согласно классификации обществ М.Вебера-Р.Коллинза, социум «капиталистического» типа отличается тем, что в нем 
 (*ответ*) доминирует частная собственность на средства производства (земля, строения, оборудование, сырье и пр.)
 частные законы, различным образом применяются к разным социальным группам
 собственность привязана к наследственному статусу, находится под контролем земельной аристократии
 мотивации экономического поведения концентрируются вокруг удовлетворения нужд на привычном уровне
Согласно концепции аномии Р. Мертона расхождение между утвердившимися в данном обществе ценностями и институциализированными нормами стимулирует
 (*ответ*) девиантное поведение
 свободу личности
 групповую интеграцию
 конформное поведение
Согласно концепции Г.Спенсера, характерной чертой «индустриальных» обществ является 
 (*ответ*) мирное производство, обмен товарами и услугами
 доминирование государства, ограничение свободы
 защита и завоевание территорий
 автаркия, протекционизм, самодостаточность
Согласно концепции Дж. и Г. Ленски, изобретение, которое послужило основой для перехода общества от простого аграрного к сложному аграрному ? это
 (*ответ*) изобретение плуга
 изобретение робота
 изобретение телефона
 изобретение компьютера
Категория: гуманитарные
Ответы:
Правильные ответы помечены по тексту
тест  прошел проверку
пользуемся)
Вопрос: Як вы думаеце, што неабходна чалавеку для таго, каб вытрымаць неспрыяльныя жыццёвыя абставіны? Абгрунтуйце свае меркаванні.
Категория: школьный раздел
Ответы:
Для гэтага патрэбна быць аптымістычным, верыць у свае сілы, не здавацца, не сумаваць, а ўпарта перамагаць усе нягоды, бо няма нічога немагчымага. Галоўнае, не траціць веру ў сябе і свае здольнасці.
Вопрос: Якім паказвае Вадзяніка паэт? Зачытайце адпаведныя радкі з верша.
Категория: школьный раздел
Ответы:
Аўтар паказвае Вадзяніка такім, як ён уяўляўся старажытным беларусам: 
Сівавусы, згорблены, я залёг між цінай 
І гадамі грэюся — сплю на дне ракі. 
Твар травой аблытаны, быццам павуцінай, 
Засыпаюць грудзі мне жоўтыя пяскі.
Вопрос: Як аўтар малюе мясціны, дзе жыве ўяўны гаспадар ракі?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Мясціны, дзе жыве гаспадар ракі, таксама быццам бы жывыя: 
«Над вадой ля берага ціха спіць асока, 
Ды лаза зялёная жаліцца-шуміць, 
Хвалі ціха коцяцца і бягуць далёка…»
Вопрос: Якія ўласцівасці набываюць у вершы асака, лаза і хвалі?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Яны быццам ажываюць. Аўтар выкарыстоўвае для гэтага метафару: асака спіць, лаза жаліцца, хвалі бягуць.
Вопрос: Як вы думаеце, што абудзіла фантазію паэта і паўплывала на стварэнне гэтага і іншых вершаў пра міфічных істот?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Думаем, што М.Багдановіч захапляўся беларускай культурай, вывучаў міфалагічныя паданні і апісанні паганскіх багоў. Гэта і паўплывала на яго творчасць, уяўленне.
Вопрос: Колькі сыноў было ў бацькі? Дзе і як яны жылі?
Категория: школьный раздел
Ответы:
У бацькі было 12 сыноў, яны жылі на вялікай палянцы між цёмнага лесу. Жылі яны па-сяброўскі, працавалі, дапамагалі адзін аднаму, вялі гаспадарку, палявалі на дзікіх звяроў. Кіраваў імі стары мудры бацька.
Вопрос: Што стала прычынай сварак дзяцей?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Пасля смерці мудрага бацькі, пачаліся у сям’і нелады. Жонкі братоў моцна сварыліся адна з адной, не маглі ўжыцца. Калі яны пачалі дзяліцца, то пасварыліся моццна з-за зямлі.
Вопрос: Чаму малодшыя браты пакінулі сваю палянку? Раскажыце пра тыя цяжкасці і перашкоды, якія сустрэліся на іх шляху.
Категория: школьный раздел
Ответы:
Малодшыя браты жылі паміж сабой у згодзе, таму вырашылі пакінуць пасварыўшыхся братоў і пайсці шукаць сабе новае месца для жыцця. Напачатку яны не маглі ехаць, бо не ведалі, што такое кола, яны ніколі не пакідалі роднай паляны. Пасля перапраўляліся цераз раку ў страшную навальніцу, здагадаліся пабудаваць плыты. Адной з перашкод сталі непралазныя пушчы. Браты “церабілі прасекі і масцілі грэблі”, каб прайсці далей..
Вопрос: Чаму адзін брат застаўся са сваёй сям’ёй жыць у лесе, а другі падаўся далей?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Адзін з братоў не вытрымаў доўгага шляху, ён адчуў, што ў яго не хопіць сілы выйсці з лесу. Тут ён вырашыў застацца. А другі брат адчуваў у целе моц і жаданне ісці далей. Ён быў фізічна падрыхтаваны да гэтага. Аўтар параўноўвае яго з турам.
Вопрос: Як пачалі называць род кожнага з братоў? Патлумачце чаму.
Категория: школьный раздел
Ответы:
Род брата, які вырашыў застацца ў лесе назвалі палешукамі (магчыма, ад “шукаць поле”), а брата, які пайшоў далей і знайшоў прыдатныя для жыцця палянкі (адсюль род яго назвалі палевікамі).
Вопрос: Як выглядае магутны ледавік паводле паэтычнага апісання? Зачытайце адпаведныя радкі з верша
Категория: школьный раздел
Ответы:
Магутны ледавік падобны на волата, ён каменны, велізарны, цяжкі, вясёлы: 
«Гэта не камень, а чаравік. 
А хто забыў яго? 
Сам ледавік.» 
«Ён так чаравікам сваім грымеў, 
Аж прарок Ілья ў калясніцы нямеў. 
Там, дзе скакаў ён, прыблуднік той, 
Засталіся крушні ляжаць гарой.» 
«Расшчапіў на шыі каменны аплік, 
Зняў каменнай рукою валун-чаравік. 
І забыў пра яго, не вяртаўся назад — 
Было цяжару і так зашмат.»
Вопрос: Як паэт тлумачыць з’яўленне, паходжанне вялікага валуна-чаравіка каля вёскі Камень?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Аўтар малюе перад намі вобраз волата-валуна, у якога было ўсё з камення – галава, тулава, рукі, ногі. Казачны ледавік ішоў каля вёскі і пачуў салаўіные спевы, пусціўся ў скокі. І там дзе ён скакаў засталася гара камення. А калі стаміўся, прысеў адпачыць і “зняў каменнай рукою валун-чаравік” і забыў пра яго, а чаравік так і застаўся ляжаць “На пушчанскай вузенькай паласе”.
Вопрос: Як жылося людзям у шчаслівым куточку белага свету?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Людзям жылося вельмі добра, яны былі багатымі, вольнымі і шчаслівымі: 

«Вольна жылося людзям у той краіне. Ніхто іх не гнаў, ніхто іх не крыўдзіў, нікому яны не належалі. Багатая, урадлівая была іх зямля. Шырока раскінуліся іх палі, зялёныя травы сенажацей калыхаліся на ветры. Ціха і весела смяяліся кветкі, пазіраючы сваімі пахучымі галоўкамі ў раку,  якая паіла ўвесь той кут і тых, хто жыў і рос там, і давала яму жыццё. Усё жыло каля ракі, гэту раку людзі называлі Жывою Вадою. Усё жывое і не'  жывое любіла яе, і песні волі разліваліся па ўсіх кутках шчаслівай старонкі».
Вопрос: Што стала з тым слаўным краем, калі яго напаткала бяда? Падмацуйце свой адказ адпаведнымі радкамі з тэксту.
Категория: школьный раздел
Ответы:
Праз некаторы час, у тым месцы, дзе выцякала Жывая Вада вырасла Гара і рака пачала мялець. 

“У тым месцы, адкуль выцякала Жывая Вада, зямля стала ўспучвацца. Хутка, як грыб, вырастала гара. А Жывая Вада пачала павольна мялець і  хутка зусім згінула дзесьці ў зямлі.” 

З таго часу зямля перастала даваць ураджаі, апусцела, людзі збяднелі, птушкі разляцеліся. 

“Праходзіў час, пусцела зямля,з гары сыпаўся жоўты пясок і засцілаў ураджайны грунт. Людзі збяднелі, птушкі разляцеліся. Не чутно ўжо было там вясёлых песень. Толькі арлы ды каршуны вілі свае гнёзды на высокай гары, што ўсмактала ў сябе Жывую Ваду.”
Вопрос: Чаму людзі назвалі сваю старонку Мёртвым Полем? Пры дапамозе якіх выяўленчых сродкаў аўтар стварыў такі яскравы вобраз?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Людзі назвалі сваю старонку “Мёртвае поле”, бо на гары валялася вельмі многа людскіх касцей, тых людзей, якія шукалі Жывую ваду. 

Аўтар стварае гэты вобраз з дапамогай 

Параўнанняў: “людзі хадзілі як цені”, “дрэвы як сухотныя”, “раса, як слёзы” 

Увасаблення: “пугач і сава спявалі ім “вечны спакой”, “хмары зяглядалі”, “вецер высмоктваў апошнія сокі”, “лес, поле, луг з гаротнаю мальбою пазіралі на неба, прасілі вады”, “жаласна ківаліся каласы ў полі, то кланяліся, то падымаліся к небу”, “зямля пакалолася і плакала” 

Эпітэтаў: “спустошаны край”, “сухія гады”, “неба яснае, гарачае”, “сухі вецер”, “дрэвы глуха шумелі”, “цярплівыя камяні”, “чорная хмара”. 

Алегорыя: каршуны і крумкачы — сівалізуюць смерць, пакуты
Вопрос: Прыгадайце, як людзі спрабавалі выратавацца ад галоднай смерці. Што чакала іх на гэтым шляху?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Людзі многа працавалі, але праца іх прападала, на зямлі не было ўраджаю. Смелыя людзі хадзілі на гару шукаць Жывой вады, але яны гінулі, а каршуны і ястрабы выдзёўбвалі ім вочы. Шмат людзей загінула там, так і не адшукаўшы Жывую ваду.
Вопрос: Хто ажывіў Мёртвае Поле? Як гэта здарылася?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Мёртвае поле ажывіла Жывая Вада. Яна не знікла, а была пад зямлёю, патроху размывала зямлю, прабівала дарогу ў вольны свет. Настаў такі момант, калі пралітыя слёзы перпоўнілі неба і паліліся назад на зямлю. Яны жывілі зямлю і сцякаліся ў адну раку. Вада стала дружна напіраць на гару. І яна зрушылася. Гэта адчула Жывая Вада, сабрала ўсе свае сілы і ўскалыхнула гару. І тая загінула. А Жывая вада, злучыўшыся з рэчкай злілася ў старое дно і пайшло сваёю дарогай.
Вопрос: У чым, на вашу думку, заключаецца алегарычны (іншасказальны) сэнс твора?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Казка з самага пачатку рассказвае нам пра жыццё беларусаў таго перыяду, калі яны жылі асобна, у сваёй дзяржаве, а абавязковаю моваю для ўсіх была беларуская — ад селяніна да шляціча.Менавіта гэтыя гістарычныя ўспаміны, якія часам пачалі гучаць як казка, надавалі сілы беларускаму руху. Менавіта ворагі беларушчыны засыпалі “ўраджайны грунт” пяском забыцця, гарою хлусні загароджвалі шлях Жывой Вадзе нацыянальнага жыцця. 

Так у іншасказальнай форме аўтар выкладаў гісторыю народа. Аднак гісторыя мела свой працяг у часе — працягвалася і казка: Жывая Вада, нацыянальны дух не загінулі ў нетрах зямлі, нарэшце выйшлі на паверхню, і “Ажыло Мёртвае Поле”. Казка мае рэвалюцыйна – дэмакратычную завостранасць.
Вопрос: Падбярыце назвы да кожнай часткі гэтай літаратурнай казкі, падрыхтуйце яе пераказ.
Категория: школьный раздел
Ответы:
1частка — Жывая Вада і злая гара; 
2 частка — Мёртва Поле; 
3 частка —Няшчасны край; 
4 частка — Вяртанне Жывой Вады.
Вопрос: Калі і як узніклі народныя песні? У якія моманты чалавечага жыцця яны звычайна выконваліся?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Народная песня вылілася з сэрца, вуснаў усяго народа беларускага і таму называецца — народнай. 

Песні наш народ складаў на працягу вякоў у розныя хвіліны свайго жыцця. Ён уклаў у вузкія рамкі песні ўсе свае радасці, свой смех, сваё гора,  долю і нядолю, слёзы. З пакалення ў пакаленне народ ад дзеда —  унуку, ад унука — праўнуку перадаваў у песні глыбокую і праўдзівую навуку тым, перад кім яшчэ слаўся няпройдзены цяжкі жыццёвы шлях. 

Толькі кожнае новае пакаленне да дзедавай навукі-песні дадавала ўласнымі вуснамі свой погляд на жыццё, свой боль, свой жаль, свой смутак і сваю  радасць.Песня народная гучала ўлетку пры кожнай працы — ці то на полі, ці то на лузе, ці ў лесе, ці ў садочку. А прыходзіла зіма — дзьмулі халодныя вятры і завеі — народная песня тулілася пад страхой — у цеснай беларускай хатцы, жыла ў ёй разам з людзьмі, з іх думкамі і жаданнямі.
Вопрос: Социализация является процессом
 (*ответ*) охватывающем всех индивидов на протяжении всей жизни
 охватывающем всех в детском и подростковом возрасте
 охватывающем только отдельных личностей
 дискретным, прерывающимся
Социализация, происходящая на уровне больших социальных групп и институтов, называется
 (*ответ*) вторичной
 начальной
 первичной
 индивидуальной
Социальная группа ? это 
 (*ответ*) социальная общность взаимодействующих индивидов
 люди со сходными психологическими характеристиками
 социальная общность, объединенная по территориальному признаку
 социальная общность без определенных признаков
Социальная норма – это 
 (*ответ*) стандарт, регулирующий поведение в социальной обстановке
 обряд, с помощью которого пытаются оказать воздействие на духовные или сверхествественные сущности с тем, чтобы достичь определенных целей
 манера вести себя или одеваться, в которой ключевой чертой является быстрое и непрерывное изменение стилей
 этическая или нравственная оценка
Социальная общность – это
 (*ответ*) устойчивая группа людей, отличающаяся одинаковыми условиями жизни выступающая субъектом социального действия
 группа людей, проживающих на разных территориях
 реально не существующая группа, выделенная для теоретического анализа
 группа людей, выделенная по какому-либо признаку
Социальная организация чаще всего приобретает структурную форму 
 (*ответ*) пирамиды
 шара
 параллелограмма
 куба
Социальная патология с точки зрения Э. Дюркгейма связана с 
 (*ответ*) нормальными или ненормальными социальными условиями
 структурой генома
 личными склонностями
 биологической наследственностью
Социальная позиция человека в группе или в обществе называется 
 (*ответ*) статусом
 амплуа
 местом
 ролью
Социальная роль ? это 
 (*ответ*) система ожиданий по отношению к индивиду, который занимает определенный статус
 совокупность действий индивида в определенных ситуациях
 образец поведения
 система психологических установок
Социальное взаимодействие характеризуется двумя признаками
 (*ответ*) между социальными действиями существует причинно-следственная связь
 (*ответ*) включает несколько социальных действий
 (*ответ*) действие предполагает отсутствие объекта
 действие предполагает одного субъекта
Социальное действие утратит характер социального без таких двух элементов, как
 (*ответ*) экспектация (ожидание) других
 (*ответ*) направленность на других
 импульсивность
 аффект
Категория: гуманитарные
Ответы:
Правильные ответы помечены по тексту
тест  прошел проверку
пользуемся)
Вопрос: На якія два віды падзяляюцца абрадавыя песні? Ахарактарызуйце іх
Категория: школьный раздел
Ответы:
Сярод абрадавых песень вылучаюць сямейна-абрадавыя (сямейна-родавыя) і каляндарна-абрадавыя (каляндарна-земляробчыя). Сямейна-абрадавыя песні былі звязаны з найбольш значнымі падзеямі ў жыцці чалавека — нараджэннем, вяселлем (шлюбам), смерцю. 

Каляндарна-абрадавыя песні выконваліся падчас свят, вызначаных земляробчым календаром селяніна — сейбіта і хлебароба. 

Сваім зместам і вобразамі каляндарна-абрадавыя песні знітаваны з працоўнай дзейнасцю чалавека, з яго адвечнымі клопатамі пра ўраджай  як аснову жыцця, дабрабыту і шчасця. Абрады былі падпарадкаваны адной мэце — пры дапамозе спеваў, танцаў, загавораў і іншых дзеянняў  паўплываць на сілы прыроды, каб атрымаць багаты ўраджай на ніве, абараніцца ад усяго злога і шкоднага, палепшыць свой лёс. Усе каляндарна-абрадавыя песні былі прасякнуты думкай пра будучыню роду, сям’і, клопатам пра тое, як своечасова і ў найбольш спрыяльны час засеяць ніву, вырасціць, захаваць і ў пару сабраць ураджай, зберагчы ад дзікіх звяроў і паморку статак. Разам з тым каляндарна-абрадавая паэзія надавала святам вясёласць, забаўляльнасць, непаўторнасць.
Вопрос: Якія песні ўваходзяць у склад сямейна-абрадавых?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Народныя песні — выдатныя мастацкія творы,амаль у кожнай мы сустрэнем словы, ужытыя ў пераносным значэнні, — тропы: эпітэты, параўнанні, сімвалы, метафары, увасабленні, гіпербалы. 
Дапамагаюць стварыць выразную карціну эпітэты — мастацкія азначэнні: 
Па вадзіцу іду босенькімі ножкамі, 
Заліваюся гарачымі слёзкамі. 
Узыду, пайду на высоку гару, 
Ды й зірну, гляну на ясну зару. 
Часта сустракаюцца так званыя сталыя эпітэты, якія ўжываюцца толькі з пэўнымі словамі:поле шырокае, зорка ясная, ночка цёмная, слёзы 
горкія, рукі белыя. 
У народных песнях надзвычай паэтычныя параўнанні, яны сціслыя, выразныя, трапныя: светлая, як зорка ясная; чыстая, як сляза; прыгожы, 
як месячык ясны. Напрыклад, дзяўчына звяртаецца да свайго любага: 
Ты хадзі ка мне ў госці: 
Ты лесам ідзі — дробным дожджыкам, 
Ты лугам ідзі — буйным ветрыкам, 
Ты ў сад мой — салавейкаю, 
На двор мой — ясным сокалам, 
У хату маю — дружком міленькім. 
Надзвычай распаўсюджаны ў народных песнях вобразы_сімвалы — умоўныя абазначэнні з’явы праз вобраз, які нечым нагадвае гэту з’яву. Паэтычнымі сімваламі ў песнях выступаюць птушкі, жывёлы, дрэвы. Напрыклад, размова бярозы з лістком сімвалізуе горкае расставанне маці са сваёй дачкой, якую аддаюць замуж: 
— А мой жа ты лісточак, мой зялёненькі, 
Як жа мы расстанемся? 
Ветрык павее, цябе пакоціць, 
А я тут застануся, дажджом абальюся. 
Характэрным мастацкім прыёмам стварэння вобразаў у народных песнях з’яўляецца ўвасабленне — перанясенне ўласцівасцей жывых істот 
на прадметы і з’явы прыроды: 
Гаварыла поле шырокае, 
Жыта ядраное: 
— Жнейкі жнейкі мае маладыя, 
Сярпы залатыя, 
Прыходзьце ка мне заўтра рана... 
Сустракаюцца ў песнях і гіпербалы — вобразныя выразы, у аснове якіх ляжаць моцныя перавелічэнні ўласцівасцей, якасцей, памераў прадмета або з’явы з мэтай узмацніць уражанне, выказаць сваё захапленне або абурэнне чым'небудзь: 
Дзе каза ходзіць, 
Там жыта родзіць, 
Дзе прабягае, 
Там вылягае. 
Дзе каза рогам, 
Там жыта стогам, 
Дзе каза хвастом, 
Там жыта кустом, 
Дзе каза нагою, 
Там жыта капою. 
Ажыўляюць і ўпрыгожваюць народную песню, надаюць ёй пяшчотнасць, прывабнасць, меладычнасць паэтычныя звароткі, памяншальна-ласкальныя словы, паўторы, а таксама паралелізмы, пры 
якіх дзве з’явы, чым'небудзь падобныя або процілеглыя, раскрываюцца ў супастаўленні, паралельна, у форме разгорнутага параўнання: 
Над ракою ў спакою 
Расцвітала каліна, 
А ў сяле за ракою 
Вырастала дзяўчына.
Вопрос: На якое свята спяваюцца гэтыя песні?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Гэтыя песні спяваюцца на свята Каляд. (каляндарна-абрадавая паэзія)
Вопрос: Якой паўстае Каляда ў песнях? Як, пры дапамозе якіх мастацкіх сродкаў створаны вобраз Каляды?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Каляда ў песнях паўстае жывой істотай, жаданай, вельмі чакаемай усімі (увасабленне). Вобраз Каляд створаны пры дапамозе увасаблення: «прыехала каляда на белым кані», гіпербалы: «яе конічак – ясен месячык…», эпітэты: «ясен месячык»,«тоўсты лядок», «бліны-ладачкі», «бліны ладныя», а таксама звароткі: «калядачкі», памяншальна-ласкальныя суфіксы: «ладачкі, блінцоў», «месячык», «зорачка», «вазочак», паралелізм: «А калядныя бліны ладныя, А мікольскія — не такоўскія..»
Вопрос: Адшукайце ў тэкстах песень паўторы і гіпербалы. Якую ролю яны выконваюць?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Паўторы: «бліны-ладачкі», «ясна-зорачка – ясна звездачка», «люлі-люлі», «з дражджэй, дражджэй» 

Гіпербалы: «Яе конік – ясен месячык…» (увесь верш пабудаваны на аснове гіпербалы). 

Гэтыя прыёмы ажыўляюць і ўпрыгожваюць народную песню, надаюць ей пяшчотнасць, меладычнасць, своеасаблівае гучанне.
Вопрос: Якімі дзеяннямі суправаджаецца выкананне песень на Каляды? Што вы ведаеце пра гэта свята?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Песні на каляды суправаджаюцца калядаваннем, калі гурты калядоўшчыкаў ходзяць па хатах і ладзяць невялікія прадстаўленні, а за гэта гаспадары шчодра частуюць іх. 

Калядныя святы пачыналіся з дня Божага Нараджэння — Раства. Калі першая зорка з’яўлялася на небе, уся сям’я садзілася за стол, засланы белым абрусам, пад які клалі сена. Стравы на стале былі посныя, абавязкова варылі куццю — кашу з круп. Запаліўшы свечку і памаліўшыся, пачыналі вячэраць. З гэтага дня па сяле хадзілі калядоўшчыкі — юнакі і дзяўчаты, пераапранутыя ў цыганоў, казу, жорава, кабылу. Калядоўшчыкі спявалі песні-калядкі, скакалі пад скрыпачку і бубен, у заключэнне выконвалі велічальную песню гаспадарам дома з самымі шчодрымі пажаданнямі, а ў адказ атрымлівалі пачастункі. 

Каляды — адны з самых любімых народных святаў.
Вопрос: Разгледзьце рэпрадукцыю карціны Эдуарда Рымаровіча «Каляды». (Гл. уклейку.) Які настрой перадае карціна? Звярніце ўвагу на палітру (падбор фарбаў), постаці калядоўшчыкаў, святочную атрыбутыку.
Категория: школьный раздел
Ответы:
Карціна нясе вясёлы, добры, цёплы настрой. На ёй выяўлены вобразы калядоўшчыкаў у масках, якія ідуць па заснежаных вуліцах і дораць вясёлы, святочны настрой усім людязм. Палітра фарбаў — шматкаляровая, перавагае блакітна-жоўтыя адценні, яны надаюць карціне адчуванне цяпла і ўтульнасці. Постаці калядоўшчыкаў выцягнутыя, іх жэсты і міміка падказваюць нам, што яны весела спяваюць і граюць на музычных інструментах. Яны нясуць разам з сабою калядныя маскі, музычныя інструменты. 

Карціна стварае выдатны настрой і адчуванне хуткага свята.
Вопрос: Якія чалавечыя пачуцці раскрываюцца ў песні-вяснянцы?
Категория: школьный раздел
Ответы:
У песні расскрываюцца пачуцці радасці прыходу вясны, пачатку цяпла, заканчэння зімы
Вопрос: Якія спадзяванні ўскладвалі людзі на прыход вясны?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Людзі спадзявліся на ранняе цёплае лета, багаты ўраджай, спрыяльнае надвор’е для гаспадаркі
Вопрос: Якія выяўленчыя моўныя сродкі дапамагаюць стварыць вобраз вясны — прыгожай, вясёлай, шчодрай?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Паўторы ў кожнай страфе: «Благаславі, маці», «Вясну заклікаці» і г.д. 
Эпітэты: “ранняе лета”,” буйнае жыта”, “вясна-красна”, 
Гіпербалы: “Адамкнуць зямліцу”, “выпусціць травіцу” 
Звароты: “маці”, “вясна-красна”.
Вопрос: Социальное действие, соответствующее нормам, предполагает такие элементы как
 (*ответ*) предписание, согласие, ожидание
 произвол и случайность
 запрет и наказание
 аппарат принуждения и общественное мнение
Социальной группой называется
 (*ответ*) совокупность людей, объединенных общим социальным признаком
 совокупность людей, собравшихся вместе
 совокупность людей определенной исторической эпохи
 любая совокупность людей
Социальную общность, группу, институт, оказывающие влияние на социализацию человека, принято обозначать в социологии понятием 
 (*ответ*) «агент социализации»
 «результат социализации»
 «фактор социализации»
 «объект социализации»
Социальные взаимодействия по своей продолжительности могут быть
 (*ответ*) долговременные
 (*ответ*) Кратковременные
 Исторические
 Временные
Социальные взаимодействия предопределяют характер социальных действий в теориях двух западных социологов
 (*ответ*) Т. Парсонса
 (*ответ*) Р. Мертона
 Дж. Милля
 Г. Плеханова
Социальные группы, обеспечивающие вхождение индивида в общество, называются
 (*ответ*) вторичные
 дружеские
 первичные
 референтные
Социальные интеракции или отношения, предполагающие два элемента, называются в социологии
 (*ответ*) диадой
 дуплетом
 парой
 бинарной общностью
Социальные нормы – это 
 (*ответ*) предписания о том, как надо вести себя в обществе
 техническая инструкция
 разветвленная система вознаграждений за выполнение норм, и наказаний за их невыполнение
 свод правил поведения
Социальные нормы, которые закрепляются в законах, издаваемых государством и четко описывают границы поведения и наказания за нарушение закона – это 
 (*ответ*) правовые нормы
 моральные нормы
 нормы обычая
 политические нормы
Социальные нормы, которые имеют преимущественно оценочный характер и обеспечиваются силой общественного мнения – это 
 (*ответ*) моральные нормы
 правовые нормы
 политические нормы
 религиозные нормы
Социальные нормы, которые поддерживаются моральным сознанием верующих, верой в наказание за грехи при отступлении от норм – это 
 (*ответ*) религиозные нормы
 правовые нормы
 политические нормы
 моральные нормы
Категория: гуманитарные
Ответы:
Правильные ответы помечены по тексту
тест  прошел проверку
пользуемся)
Вопрос: Раскажыце, што вы ведаеце пра народны абрад гукання вясны.
Категория: школьный раздел
Ответы:
"Гуканне вясны" - гэта тыя дні, калі ўжо няўзброеным вокам бачна - вясна прабіваецца, снег растае, завеі застаюцца толькі ў памяці і, хоць на вуліцы брудна і сыра, але ўсе ведаюць, што прыйшла вясна. 

Рытуалы, звязаныя з закліканнем вясны працягваліся ў нашых продкаў, пакуль земляробы не выходзілі на поле падрыхтоўваць глебу пад вясновыя пасевы. 

Несумненна, вясну ўсюды і заўсёды чакалі. Чакалі цяпло і сонца. Нядзіўна, што з прыходам гэтай пары года народ звязваў розныя магічныя дзеянні і рытуалы. Чалавек проста вельмі-вельмі хацеў наблізіць, паскорыць прыход цяпла і вясны, якая ўяўлялася яму прыгожай маладой дзяўчынай. У вясновых абрадах яе клікалі на зямлю, ёй прыносілі ахвярапрынашэнні, для яе, і толькі для яе, гулялі ў розныя гульні, вадзілі карагоды, спявалі, а таксама прасілі сонца хутчэй сагрэць зямельку
Вопрос: Да якога віду каляндарна-абрадавых песень можна аднесці гэтую песню?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Гэтая песня адносіцца да песень летняга цыклу, купальскіх песень
Вопрос: Як вы разумееце вобраз «сонца іграе»?
Категория: школьный раздел
Ответы:
20 — 24 чэрвеня Сонца знаходзіцца ў апагеі, яно "грае", і ноч на Беларусі ледзь прыкметная
Вопрос: Як праяўляецца ў песнях жаданне чалавека засцерагчы ўраджай напярэдадні яго збору? Пацвердзіце свае меркаванні прыкладамі.
Категория: школьный раздел
Ответы:
Для селяніна пасля Купалля пачыналася самая адказная і гарачая пара – сенакосу і жніва. У аснове ўсёй купальскай абраднасці ляжыць пакланенне нашых прашчураў сонцу (агню), вадзе і расліннасці, адсюль ўвасблене сонца як жывой істоты “сонца іграла на добрыя годы”. Хлебаробы спадзяваліся на “цёплыя росы”, а таксама на будучыя сабраныя багатыя “хлябы-ураджаі”.
Вопрос: Якія вобразы прысутнічаюць у песні? Якія мастацкія сродкі ўдзельнічаюць у іх стварэнні?
Категория: школьный раздел
Ответы:
У песні прысутнічае вобраз сонца, хлеба, росаў. 
Эпітэты: «добрыя годы», «цёплыя росы», «хлябы-ураджаі» 
Паўторы — «добрыя годы, сонца іграла, цёплыя росы» і г.д. 
Метафара «сонца іграла» 
Гіпербала «хлябы -ураджаі».
Вопрос: Разгледзьце рэпрадукцыю карціны Віктара Барабанцава «На Купалле». (Гл. уклейку.) Якім бачыць Купалле мастак? Якія мастацкія сродкі дапамагаюць мастаку раскрыць сутнасць народнага свята?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Купалле бачыцца аўтару надзвычай таямнічым, асветленым вогнішчам купальскага агню. Ад карціны, здаецца ідзе цёплы, чароўны свет. Дзяўчаты ў белых строях і вянках водзяць карагоды, спяваюць, усміхаюцца, у руках мужчын — паходні. Аўтар уводзіць у сваю карціну сімвалы купалля – вогнішча, вянок, карагод, залацісты колер карціны, паветраныя здані дзяўчат, рознакаляровыя стужкі
Вопрос: Калі спяваецца гэта песня?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Гэта песня спяваецца падчас зажынак (жніўныя песні).
Вопрос: Якой паказана ў песні ніўка?
Категория: школьный раздел
Ответы:
Раней жанчыны жалі жыта сярпамі. Гэта цяжкая і марудная справа, нівы былі вялікімі і жанчынам прыходзілася працаваць з раніцы да позняга вечара. Жанчыны зычылі добрай і лёгкай жатвы, быццам бы звяртаючыся да нівы. 

«Добра жать — шырокая ніўка, 
Вялікая постаць..»
Вопрос: Якой вы ўяўляеце жнейку? Дакажыце, што ў песні выяўлена вялікая сімпатыя да жнейкі, спачуванне яе цяжкай долі.
Категория: школьный раздел
Ответы:
Жнейка — працавітая жанчына, у яе моцныя рукі, цвердая постаць, яна локая, хуткая, цярплівая