nr.8 - 2010 © Vluchtelingenwerk Vlaanderen 2010VLUCHTELINGENWERK (RE)AGEERT:OPINIE: ‘VEILIGE LANDEN’-LIJST BIEDT GEEN BESCHERMINGNu België er niet in slaagt om een groot aantal mensen op zoek naar bescherming te voorzien van opvang en de asielaanvragen stijgen, komen er weer stemmen op om asielaanvragers die afkomstig zijn uit zogenaamde “veilige landen van herkomst” snel af te wimpelen. Vluchtelingenwerk formuleert een aantal bedenkingen bij deze voorstellen.→ terug naar E-fugee nr.8vluchtelingen in KosovoTen eerste kan de beoordeling van het ‘risicogehalte’ of de veiligheidsfactor van een land nooit op algemene wijze worden beoordeeld. Een persoon kan immers persoonlijk vervolgd worden waardoor hij nood heeft aan bescherming, ondanks het feit dat het veilig is in zijn land.Ook EU-burgers kunnen nood aan bescherming hebbenDaarnaast kennen we in België al een procedure die asielaanvragen van burgers uit de Europese Unie versneld behandelt. In 2009 ging dit om 671 aanvragen. Het nóg sneller behandelen van deze aanvragen zal geen oplossing bieden voor de asielcrisis.We kunnen bovendien niet uitsluiten dat ook EU-burgers een echte nood aan bescherming kunnen hebben. Volgens het UNHCR (de VN-Vluchtelingenorganisatie) werden er in 2008 285 mensen uit 15 verschillende Europese lidstaten erkend als vluchteling. Dit is een duidelijke illustratie van het feit dat ook EU-burgers internationale bescherming nodig kunnen hebben en dat een land nooit echt helemaal als veilig beschouwd kan worden.En wat te doen met landen als Turkije en Servië, mogelijk toekomstig lidstaten van de Unie? Het CGVS (Commissariaat Generaal voor Vluchtelingen en Staatlozen) erkende vorig jaar nog 53 burgers uit Turkije en 14 burgers uit Servië als vluchteling.Verschillende ‘veilige landen’-lijsten in EuropaMaar het is ook verre van evident om vooraf te bepalen welke niet-Europese landen als veilig beschouwd kunnen worden. Bewijs hiervan is dat de bestaande ‘veilige landen’-lijsten van Europese lidstaten die van deze mogelijkheid gebruik maken erg uiteen lopen. Van de drie lidstaten die momenteel hun lijst met veilige herkomstlanden publiek maken, is er maar één land dat op de drie lijsten voorkomt: Ghana, en dan nog enkel voor mannelijke asielzoekers.Geen garantie op daling asielaanvragenDe lijsten zelf blijken in de praktijk ook niet zo eenvoudig toepasbaar en zijn ook geen garantie op een daling van het aantal asielaanvragen. In Frankrijk verdubbelde tussen 2007 en 2008 het aantal asielaanvragen van burgers afkomstig van landen die op de ‘veilige landen’-lijst staan. In 2008 maakten zij 9,5% van het totaal aantal asielaanvragen uit. En bovendien kregen in 2008 bijna 35% van deze aanvragen een beschermingsstatus in Frankrijk, wat zeer veel is voor landen die in Frankrijk op de ‘veilige landen’–lijst staan.Vernietiging gelijkaardige bepaling in verledenTot slot vernietigde het Grondwettelijk hof in 1993 al eens een gelijkaardige bepaling, de zogenaamde ‘dubbele 5%’-regel. Volgens deze bepaling kon een asielaanvraag worden afgewezen indien de asielzoeker afkomstig was uit een land waarvan, in het voorgaande kalenderjaar, minstens 5% van de asielzoekers afkomstig was en minder dan 5% van de definitieve beslissingen geleid hebben tot een erkenning als vluchteling aan personen uit dat land.Kathelijne Houben – beleidsmedewerker11.10.20