Marjen Raterford she maoris: 19. Jaduleker

19. Jaduleker	
	
jaduleker - witch-doctor, quack doctor / curandero / знахарь
Zai pasi longe meses. Duha e denada tormenti plenjen. Li inventi menga de fuga-plan, bat sun kwiti li bikos oli sey plan es egalem burealisibile. Duran tote wik li lagi on senu in swa-ney dom, al klosi okos e al trai bu dumi om enisa.	
Jek Mallon duhi osobem gro. Ta he palifi, magrifi, bikam egalsente versu olo. Sol hunga mah ta koyves chu dom e kapti paloma bay korda. Hampi kada nocha ta jagisi suy amiga bay laute geming.	
Raterford toshi fai duha, bat ta ahfi it e trai animisi Jek. Ta joki, ridi, gani alegre marjen-gana, inventi diverse zunsa fo mah-pasi taim. Yedoh pa fin i ta selfa bu mog kontroli swa e glumem en-lagi on senu bli amiga.	
i ta selfa = ta selfa toshi
Ta hev sol un amusa: shikara. Emaii oftem pren ta kunem a shulin. Shefa trati swa-ney plenjen kom amiga. Ta lubi ta. Li pa tur shuti bay un banduk, li huntem klimbi pa kolina, huntem krosi sumpa e ruchey pa chyenlok, parti kaptura egalem. Bat Raterford jan ke oni wahti ta oltaim. A wo unkwe ta go, ta gei akompani bay gwerjen kel es tayar fo yusi lanza si ta probi fugi.	
pa tur - by turns / по очереди
Bat a wo hi ta mog fugi? Al shikaring li oftem miti habiter de otre vilajas. Oni fai toking om eventa kel ye-te in isla, iven in suy zuy dale parta. Raterford hungem slu sey toking. Mogbi oni ve rakonti ke un ship de blan jen lai-te a sahil e stopi-te in sertene baya? Ta weiti sey habar pyu-nem kun foba kem kun nada. Li ya bu mog fugi, iven si ship lai.	
toki = kunshwo
fai toking = fai kunshwoing
pyu-nem – rather / antes (bien) / скорее (вернее, точнее)
Bat meses pasi un afte otre, e toking om ship yok.	
Unves ranem pa sabah Emaii kwiti vilaja, al pren kunem Eshu e hampi haf de gwerjen. Fon toking Raterford en-jan ke Emaii go visiti visin-ney vilajas dabe voki subshefa a gwer kontra Seguii to hemapyase sobreshefa de otre tribu. Al departi, Emaii betaski suy bratason bay administri vilaja.	
hemapyase = hemapyasa-ney
bratason – nephew / sobrino / племянник
betaski (koywan bay koysa) – charge/commission smb with smth / encargar, encomendar / поручать (кому-л. что-л.) (be+taska)
Jiva de plenjen bikam yoshi pyu enoisaful. Li iven fa-yoksuni de Eshu kel amusi-te li bay toking. E bu ye jen kun kel Raterford mog go shikari.	
fa-yoksuni de koysa – lose/be deprived of smth / privarse, perder / лишиться чего-л.
Duran longe wik vilaja audi nixa om suy shefa. Oni stopi dai fan a plenjen. Raterford samaji ke sin go shikari li ve morti por hunga. Pa fin ta audi ke Emaii-ney bratason aranji shikara kun kelke gwerjen. Raterford pregi ke oni pren ta kunem. Emaii-ney bratason konsenti.	
Shikara fa-reveli busukses-ney. Emaii he pren kunem oli banduk ke ye in vilaja, e Raterford majbur shuti bay lansika. Ta pai kili hampi nixa, e glumem zai wandi tra kolina.	
Duran to Jek Mallon zai lagi in dom on senu e trai en-somni, dabe bu dumi om swa-ney triste kisma. Turan dwar ek-skriki e ofni. Fobisi-ney Jek en-stan pa salta. Un lao, gorben maori man zai stan pa daklis.	
gorben = gorbi-ney
gorbi – to hump, hunch / corcovar(se), gibar(se) / горбить(ся), сутулиться
Jek Mallon gwo miti yo sey maori kelke ves pa gata de vilaja. To es lao jaduleker, jadujen e tatuer. Si koy vilajer en-morbi, oni mah-lai sey laoman a huta, e ta leki morbi-sha bay jadu-shwoing e bay kata on derma.	
jadu-shwoing – spell, exorcism / exorcismo / заклинания
Jek timidem lai a jaduleker. Wen Raterford go shikari, Jek oltaim dashati, fobi-yen kada nomuhimka. Bat gasta suluki muy amigem. Ta inklini kapa e froti suy nos kontra nos de Jek.	
- Mata de Emaii es muy morbe, - ta shwo. – Emaii ve iri, si al returni ta en-jan ke ela he morti. Me mus haili ela. Me mus zwo kata on elay desne plecha, dabe morba chu korpa. Bat me bu hev agude sikin. Sikin de blan jen es pyu agude kem nuy-las. Dai ba a me yur sikin. Al aksham me ve returni it.	
Jek bu jan kwo zwo. Wen Raterford yok, ta sempre bu es serte om kwo zwo. Si ta dai sikin a jaduleker, toy-la mog bu returni it. Si ta bu dai, jaduleker irifi e mog zwo koysa buhao.	
E ta desidi dai.	
- Walaa, pren ba sikin, - ta shwo, - bat zaruu returni ba it al aksham. Emaii hi doni-te sey sikin a me. Ta ve irifi si ta en-jan ke yu bu returni-te it a me.	
Jaduleker pren sikin e go versu huta de shefa, e Jek Mallon en-lagi on senu e klosi okos.	
Yo fa-tume wen jaduleker snova apari pa daklis de dom. Raterford bu haishi returni-te fon shikara. Al audi stepa, Mallon lai a daklis.	
- Walaa, pren ba yur mah-jadu-ney sikin! – laoman krai dushtem, al shwai sikin on arda. – Yu mah-te bade spiritus jivi in it, e li he kili mata de Emaii. Si me wud jan-te, me bu wud tachi-te sey sikin. Emaii ve returni e puni kiler.	
Laoman ugrosi a Jek bay kulak pa adyoo e go wek.	
ugrosi a Jek bay kulak – shook his fist at Jek / погрозил Джеку кулаком 
pa adyoo, al fai adyoo — at parting / en la despedida / на прощание
Jek bu samaji hao den worda de jaduleker, bat en-fobi gro. Hastem ta shuani dwar e fa-ahfi in zuy dale angula. Tak hi ta sidi in angula til ke vos de Raterford fa-audi bli dwar. Ta ofni dwar, e Raterford zin, al porti suy shao-ney kaptura: dwa papagay e un kiwi.	
shao-ney – little in quantity, scanty / escaso / малый по количеству, скудный
- Ob yu he audi habar? – Raterford kwesti. – Mata de Emaii he morti. Me yus he go pas shefa-huta. Ol vilaja es dar.	
Jek Mallon bu jawabi.	
- Al shwo veritaa, me joi ke ela he morti, - Raterford shwo for. – Sey dushte laogina neva pri-te nu. Ela fai-te gro-influsa an Emaii. Me sempre fobi-te ke ela shwofu ta tu kili nu. Oni toki-te om elay morba yo al sabah, wen me departi shikari. Es interes-ney, por kwo ela he morti.	
- Oni he kati ela bay may sikin, - Jek Mallon shwo.	
Ta detal-nem rakonti a Raterford om visita de jaduleker.	
Pa sekwi-sabah, sun afte fa-luma, Emaii returni a janmavilaja. Pa un-ney hi den ta merki gina kel zai departi a agra fo gun. Li mah-agiti ol vilaja, e afte kelke minuta oli vilajer es ausen stakatot miti-yen shefa.	
Raterford lyu somni-she Jek Mallon in dom e toshi go miti Emaii. Ta lai a geit yus al ke Emaii zin, avanen suy dasta. Bat sobreshefa es ya gro-shanji-ney afte kelke wik de absensia! Ta zai go al topali pa desne peda, ta es gorbi-ney e kan nich. Pluma orni-she suy kapa es rupten, myaten. On suy fa-lao-ney fas ye un chaure wunda. It swatefai bay kloten hema sub lefte wanga-osta.	
rupten, myaten, kloten = rupti-ney, myati-ney, kloti-ney
wanga-osta – cheek-bone / pómulo / скула
Gwerjen ke Emaii dukti, li es wunden, li oli hi. Li apena muvi, morbe, exosti-ney, gande. E li es ya shao. Al kwiti janmavilaja li bin pa tri ves pyu mucho.	
oli hi - all to a man, every single one / todos sin excepción / все до одного
Pa zuy laste un gina zin geit. Ela swingi kom un herbinka sub feng. Elay nude peda es skrapen til hema; lapu e laza ye in tanglen har. Exosten fas do holifen wangas zai kan nich. Al pasi geit ela graspi stolba, dabe bu lwo.	
skrapen, tanglen, exosten, holifen = skrapi-ney, exosti-ney, tangli-ney, holifi-ney
- Eshu! – Raterford exklami, gro-astoni-ney por aspekta de suy amigina, e fa-lansi a ela.	
Ela silensi.	
- Kwo eventi, Eshu?	
- Pyu hao bu kwesti, - yungina jawabi kyetem. – Nu fai hasima. Seguii persekwi-te nu duran dwashi dey ga blisem.	
Ela ek-hili e lwo. Ta lifti ela e porti afte alarmi-ney jenmenga.	
Molya de gwerjen kili-ney in batala zai wuli lautem. Ti bu partisipi in batala na man kasami tu kili Seguii e ruinisi oli suy vilaja. Emaii-ney bratason pa furia rupti suy lanza sobre swa-ney kapa.	
Raterford tuhun kun jenmenga go a huta de shefa e pon exosten gela on herba bifoo zinsa. Ela dekonsi. Al turni, Raterford en-vidi Emaii kel bay un handa teni plecha de lao jaduleker e bay otre handa teni un acha sobre. Fas de Emaii es deformen bay furia, on labas ye blan skuma. Jaduleker torsi al kan acha kun dashat, ta trai expliki koysa bay intermiti-she* skwili-she vos.	
intermiti* – intermit / intermitir / перемежаться, быть прерывистым
Raterford tuy gesi om olo. Emaii sol nau en-jan om morta de swa-ney mata. Furia-ney por fali-ney gwer, turan trefi-ney bay nove griva, ta yao tuy venji a koywan por oli beda. Buhao hi ve sta toy koywan. Raterford en-senti foba om kisma de nofortune jaduleker.	
- Bu es may kulpa, Emaii! – jaduleker krai. – Un blan plenjen, toy-la kel es pyu nise, ta hi kili-te yur mata! Ta es jaduman, ta lagi in suy masbute dom e fai jadu. Ta voki bade spiritus, mah li trefi ol nuy tribu. Yur mata sempre jan-te ke ta ve kili ela. Ela sempre heni-te ta. Remembi ku, ela pinsi-te suy gamba wen yu sundi-te ambi plenjen fon mar? Ta he mah-jadu suy sikin e dai-te it a me. Me bu jan-te se, me yao-te sol kati elay plecha fo lasi morba wek. Bat tuy ke sikin tachi-te elay plecha, ela morti-te. Lasi me go, Emaii, me bu es kulpa-ney. Mah-lai sey blan jaduman e rupti suy kapa.	
Jek Mallon yo gei trani a shefa-huta bay sit gwerjen. Ta kan sirkum bay fobisi-ney okos e por dashat tremi fon peda til kapa. Oni mah ta stan bifoo shefa.	
- Kili me inplas ta! – Raterford krai al fa-lansi avan.	
Bat acha ek-brili, e morte Jek Mallon lwo bli peda de jenmenga.	
Mucho bracha kapti Raterford fon baken. Un gran karke pama klosi suy muh. Kelke sekunda Emaii stan sin muva, kwasi al bu samaji kwo he eventi. Poy acha ek-brili snova e lwo on kapa de jaduleker.	
Brun lash lwo bli blan-la.	
- Lasi ta go, - Emaii shwo bay kyete feblifi-ney vos, adresi-yen gwerjen kel teni Raterford. 
Raterford kovri fas bay ambi handa e lentem go versu suy jen-yok-ney dom.	
Chapta 20
Category:Marjen Raterford she maoris